extracted_text:
Күні:
Сыныбы:  8 а,ә,б
Сабақтың тақырыбы: Қаныққан және қанықпаған булар.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: буланудың қасиеттері, қайнау процесі, ауаның ылғалдылығы
ұғымдармен таныстыру.
Дамытушылық: оқушылардың ойлау, бақылау, зерттеу,салыстыру, құрал
жабдықтарды пайдалану қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру,табиғатты  аялай
білуге, ұйымшылдыққа, еңбек сүйгіштіке баулу.
Көрнекіліктері: слайд, үлестірілмелі карточкілер, табиғат көріністерінің
суреттері, психрометр құрылғысы.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі
1.Оқушыларды түгендеу, тәртіпке шақыру
2.Сабақтың барысы, жаңа сабақтың мақсаты, міндетімен таныстыру
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау кезеңі, қайталау сұрақтары
Сұрақтар:
Миға шабуыл
1. Термодинамика нені үйретеді?
2. Энергияның сақталу және айналу заңы.
3. Термодинамиканың бірінші заңын түсіндіру
4. Термодинамиканың екінші заңын тұжырымда
5. Жылу қозғалтқыштары және оның жұмыс принципі.
Жазба жұмысы:
Физикалық диктант. Термодинамика негіздері.
1. Жұмыс атқармай, энергияның бір денеден екінші бір денеге берілу
процесін …алмасу немесе жылудың берілуі деп аталады.(жылу)
2. Тұрақты температурада 1 кг сұйықты буға айналдыруға кететін жылу
мөлшерін…жылуы деп атайды.(меншікті булану) 3. Массасы 1 кг заттың температурасы 1Кге тең өзгергенде алатын
немесе беретін жылу мөлшерінің формуласы? (Q=cm(t2 — t1)=cmt)
4. Балқу температурасы 1 кг кристалл затты сол температурада
сұйыққа айналдыруға кететін 1 кг жылу мөлшерін меншікті … деп
атайды. (балқу жылуы.)
5. Тек белгілі бір бағытта ғана өзөзімен жүре алатын процесті .. деп
атайды (қайтымсыз)
6. Жылу қозғалтқыштың негізгі түрлері: бу турбиналары, іштен жану..
және реактивті …(қозғалтқыштар)
7. Жылу алмасуда … 1 түрден 2ші түрге айналуы болмайды, ыстық
денедегі ішкі…. біразы суық денеге беріледі.(энергияның)
8. Жылудан оқшауланған жүйедегі процесс….деп аталады.
(адиабаталық)
9. Ішкі энергияның белгіленуі мынаған тең…? (U)
10.Неміс ғалымы….. термодинамиканың 2ші заңын былай
тұжырымдады.
Екі жүйеде немесе қоршаған денелерде бір мезгілде басқадай өзгерістер
болмаған жағдайда, суығырақ жүйеден ыстығырақ жүйеге жылу берілуі
мүмкін емес. (Р.Клаузиус)
11.Газ ұлғайғанда…жұмыс жасайды (оң)
12.Жылу әрқашанда  ыстық денелерден суыққа беріледі, ал
макроскопиялық денелердің механикалық энергиясы  — …
айналады. (ішкі энергия)
ІІІ.Жаңа тақырыпты түсіндіру.
1.Проблемалық сұрақтар:
1.Судың немесе кез келген басқа сұйықтықтың мөлшері беті ашық ыдыста
біртіндеп азая түседі. Су буланады. Булану неліктен пайда болады?
2.Өзенге шомылып шыққан бала күн ыстық болғанның өзінде тоңып дірілдеп
тұрады. Денесінің температурасы төмендейді.
3. Терлеп ыстықтаған кісі желпуішпен желпінгенде салқындап қалады. 4. Қақпағы жабылған ыдыстың ішінде су болса қақпақтың бетінде су
тамшылары пайда болады. Күз айларында таңертен ағаштың
жапырақтары су тамшылары пайда болады. Неге?
Жауаптары:
1. Егер ыдыстың беті ашық болса сұйықтан шығып кеткен молекулалар
қайта оралмауы мүмкін. Бұл жағдайда сұйық пен конденсация
теңгерілмейді. Сондықтан сұйық мөлшері азаяды
2. Кебу кезінде бет терісінің энергиясы ортаға тарап, ішкі энергиясы
азайып суынады.
3. Желпіген кезде ауаның тербелісі кептіру процесін жылдамдатады.
4. Буланумен бірге оған кері процесс жүреді. Бейберекет қозғалыстағы
бу молекулаларының белгілі бір бөлігінің сұйыққа көшу процесі
конденсация деп аталады.
5. Қаныққан және қанықпаған бу. Егер сұйық құйылған ыдысты
тығыз жабатын болсақ, онда сұйықтың азаюы тез арада тоқтайды.
Температура өзгермеген жағдайда буланумен қатар конденсация
жүріп отырады және бірінбірі теңгереді. Алғашқы кезде сұйық
буланады да, оның үстіндегі будың тығыздығы арта бастайды. Ал
сұйыққа қайта оралатын молекулалардың саны да артады. Сұйық
бетінен шығып кеткен молекулалар санымен, сол уақыт ішінде
сұйыққа қайтып оралатын бу молекулаларының саны тең болдаы. өз
сұйығымен динамикалық тепетеңдікте болатын буды
қаныққан бу деп атайды.
 Қаныққан будың қысымы. Температура тұрақты болған жағдайда
қаныққан будың қысымы оның алатын көлемі байланысты болмайды. Сұйық
өзінің буымен тепетеңдікте болған жағдайда, көлемге тәуелсіз бу
қысымы қаныққан бу қысымы делінеді. Қаныққан будың қысымы көлемге
тәуелсіз болғандықтан температураға тәуелді болады. Қаныққан будың
қысымы тек температураға тәуелді емес, бу молекулаларының
шоғырына(тығыздығына) да тәуелді болады. Сұйық түгел буланып болғанда,
одан әрі қыздырғанда қаныққан бу температураға тура пропорционал болып
өседі.
2. Қайнау 2Проблемалық сұрақтар:
1. Шәугімнің қақпағын ашқанда үстіңгі жағынан нені байқадың?
2. Көпіршіктер қайдан пайда болды?
3. Көпіршіктер неге үлкейіп жоғары көтеріле бастады?
4. Ызыл неге естіледі?
5. Неге көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады?
Жауаптары:
1. Құтының үстіңгі жағынан тұманды байқауға болады. Ол ыдыстағы
сұйықтың бетіндегі буланудың күшейгенін көрсетеді. Сыртқа шыққан
су буы салқын ауамен араласады да және ұсақ тамшылар түрінде
конденсацияланады.
2. Бұлар – судың ішінде болатын еріген ауа көпіршіктері.
3. Ауа көпіршіктерінің іші су буымен толады да, олардың өлшемдері
біртіндеп үлкейе береді.
4. Су қызған сайын көпіршіктер үлкейе береді. Көпіршіктер үлкеюмен
қатар оларды судан ығыстырып шығаратын Архимед күші де артады
да, олар су бетіне қалқып шығып жарылады да, ызылдаған дыбыс
естіледі.
5. Көпіршіктер ішіндегі қаныққан будың қысымы атмосфералық
қысымынан жоғары. Сондықтан көпіршіктер судың бетіне жетіп
жарылады.

Бекіту:
1. Есеп шығару
Массасы  1,2 кг суды қайнату үшін қанша жылу мөлшері қажет. Судың
бастапқы температурасы  С. Судың меншікті жылу сыйымдылығы 4200 .
2. Осындай энергияны бөліп щығару үшін қанша ағащ отын жағу керек?
Жылу мөлшері 4,1 *  Дж. Ағаш отынның меншіктіжану жылуы Дж/кг. 3. Су қандай қысымда 190 С – де қайнайды?
4. 160 С температурада 4 м3 ауада 40 г су буы бар. Салыстырмалы
ылғалдылықты табыңдар.
5. 150 С темперадурада, көлемі 120 м3 бөлмедегі салыстырмалы
ылғалдылық 60 %. Бөлме ауасындағы су буының массасы табыңдар.
Қаныққан будың қысымы 12,8 мм.сын.бағ.тең
2.Қызықты сұрақтар
1.Көсеу ұзын болса қол күймес – қандай физикалық құбылыс жасырылған?
( жылу өтгізгіштік)
2.Темірді қызғанда соқ – мақалында қандай физикалық құбылыс көрсетілген
(қатты дененің балқуы)
3.Тоңған тонын мақтайды – неліктен (тон жылуды  нашар өткізеді)
4.Уайым түбі теңіз батасыңда кетесің, тәуекел түбі қайық мінесің де кетесің –
қандай физикалық құбылыс (Архимед заңы)
5.Жақсы кісінің ашуы шайы орамал кепкенше – (кебу)
6.Терек қисайған жағына жығылады (күштің әсері)
7. Қазан отпен, адал әрекетпен қызады – (жылулық қозғалыс, ішкі
энергияның өгеруі)
8.Тонның жылуы тігісінен емес жүнінен  (жылу өткізгіштік)
9.Ескі мұз ерігіш, жаңа дос жерігіш – (жылу берілу)
10.Қармен бір жүргенде неге сықырлайды? (Қар қатты дене. сынады)
11.Шындықты іздеген табады (отын энергиясы)
12.Азықсыз адам алысқа бармас (энергияның сақталу заңы)
     Қорытынды: (педагогикалық талдау жасау, үйге тапсырма
беру,оқушыларды бағалау)
Үйге тапсырма: «Табиғаттың тосын мінезі» тақырыбына байланысты
қосымша деректер жазу және тақырыпты оқу.
                                                                 Тексерген:________ Күні: 11.11.2016ж
Сыныбы: 8а,8ә, 8б
Сабақтың тақырыбы:  Ауаның ылғалдығы
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік мақсаты: ауаның    ылғалдылығы    ұғымын   енгізе
отырып, күнделікті өмірде және адам өміріндегі ылғалдылықтың
маңызын көрсету, ауаның ылғалдылығын өлшеу құралдарымен және
олардың жұмыс істеу принциптерімен таныстыру;
2. Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың білім деңгейін және білім
мазмұнының тұрақтылығы мен оны игерудегі іскерлік пен дағдыны
бақылау. 1. Тәрбиелік мақсаты: Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа,
отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.
Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру, жалпылау
Сабақтың әдістәсілдері:  Әңгіме, лекция, дискуссия, кітаппен жұмыс.
Сабақтың көрнекіліктері:  плакаттар, суреттер,
Сабақтың барысы:
І. ДК. Ұйымдастыру кезеңі:
1. Сәлемдесу;
2. Оқушыларды түгендеу;
3. Сынып болмесінің тазалығын тексеру;
4. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру (жұмыс орны, отырыстары,
сыртқы түрлері);
5. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
ІІ. ДК. Үй тапсырмасын тексеру, қайталау.
А) теориялық білімдерін тексеру.
Ә) практикалық тапсырмаларын тексеру.
Б) есептерін тексеру.
ІІІ.ДК Білімді жанжақты тексеру./ ІV. ДК. Жаңа материалды
қабылдауға әзірлік, мақсат қою.
1)  Қандай құбылыс булану деп аталады?( Сұйықтың буға айналу
құбылысы булану деп аталады)
2)Сұйықтың газ тэріздес күйге ауысының қандай екі әдісін білесіңдер?
(булану және қайнау)
3)Кебу дегеніміз не?(Сұйықтың бетінде жүретін булану кебу деп
аталады)
4)Қаныкққан және қанықпаған бу дегеніміз не?(Өз сұйығымен
динамикалық тепетеңдікте болатын буды қаныққан бу деп атаймыз),
(Өз сұйығымен динамикалқы тепетеңдікте болмайтын, яғни қанығуға
жетпеген буды қанықпаған бу деп атаймыз)
5)   Қаныққан   бу   қысымының   көлемге,   температураға,   заттың  тегіне
тәуелділігі.
6)Сұйыктың кебу жылдамдығы неге тәуелді?(оның бетінің ауданына
тәуелді)
7)  Конденсациялану процесі дегеніміз не?(бу молекулаларының біразы
ретсіз қозғалыс салдарынан сұйыққа қайтып келеді)
8)  Сырттан   жылу   берілмегенде   кебетін   сұйықтың
температурасының төмендеу себебін түсіндіріңдер.
9)         Неліктен қалыпты жағдайларда буланып жатқан сұйыктың
температурасы өзгеріссіз қалады?
10)  Булану кезінде энергия жұтыла ма , әлде бөліне ме?
Конденсациялану кезінде ше?
V. ДК.Жаңа материалды меңгерту: Ауаның ылғалдылығы.
Жер бетіндегі су коймаларының, мұхиттар, өзендер мен теңіздер
бетінен, сонымен  қатар   өсімдіктер  бетінен   үздіксіз   судың  булану
нәтижесінде атмосфералық ауа құрамында су буының болуы. Ауаның
салыстырмалы және абсолют ылғалдылығы.
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығын есептеу формуласы  мұндағы   р
ауадағы  су буының   қысымы рк   берілген температурадағы каныққан бу
қысымы.
Психрометр жане гигроскоптың құрылысы жэне жүмыс істеу принциптері.
Психрометрлік кесте.
Шык нүктесі ұғымы. Шык нүктесі ауанын ылғалдылығының сипаттамасы.
Ауаның ылғалдылығы
3. Проблемалық сұрақтар:
1.Жер бетінің қанша бөлігін су алып жатыр?
2.Ауадағы су буы қаныққан ба, әлде қанықпаған ба?
3.Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы дегеніміз не?
4. Ауа ылғалдылығын өлщейтін құрал?
5. Ауадағы су буының маңызы қандай?
6. Ауа ылғалдылығының маңызы туралы не білеміз?
Жауаптары:
 Жер бетінің бөлігін су алып жатыр.
 Атмосфералық ауаның өзі түрлі газдардың және су буының қоспасы
болып саналады. Ауадағы су буының қанығудан қаншалықты алыс
екенін көрсететін шама салыстырмалы ылғалдылық. Ауадағы су буы
қаныққан буға жатпайды.
 Берілген температурада ауа құрамындағы су буы пропарциал
қысымының, сол температурадағы қаныққан будың
қысымына,пайызбен өрнектеліп алынған, қатынасы ауаның
салыстырмалы ылғалдылығы деп аталады.

 Гигрометр, психрометр құрылғыларымен өлшейді.  Су буы қаныққан буға айналатын температура шық нүктесі делінеді.
Ауа шық нүктесіне дейін салқындағанда будың конденсациясы
басталады; тұман пайда болады, щық түседі. Шық нүктесі су буының
парциал қысымын, салыстырмалы ылғалдылықты анықтауға
мүмкіндік береді.
 Адам терісінің бетіндегі ылғалдың буланып кебу шамасы ауаға
байланысты болады. Адам денесінің температурасын тұрақты ұстап
тұру үшін ылғалдың булануының маңызы өте зор. Ауа райын күні
бұрын болжауға болады. Атмосферадағы су буының мөлшері 1 %ке
жуық, бұл шама атмосферада құбылыстарда айтарлықтай өзгерістер
тудырады. Бұйымды сақтауда да ылғалдылықты білу маңызды.

VІ. ДК. Оқытылып отырған  оқу материалын түсінігін тексеру.
§17 сұрактарын талдау.
Жаттығулар орындау.
1 .Тоңазытқыштан шығарылған жеміс «терлей ме» егер, оның
температурасы +3° С, ал атмосферадағы су буының кысымы:
а) ЗОмм.сын. бағ; б) 10мм.сын.бағ; в) 5мм. сын. Бағна тен болса?
2. Құрамындағы су буының кысымы 11,2мм.сын. бағ.,температурасы
21°С ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтаңдар.
3.  Бөлмедегі   ауаның  температурасы  20  °С.   Егер   құрғақ және
ылғал термометрлердің көрсетулерінің айырмасы 5 °С болса,
психрометрдің ылғал термометрі нені көрсетеді?
VIІI. ДК. Бағалау. Үй тапсырмасын беру: §18
                                                                             Тексерген: ___________
Күні:
8 а,ә,б.
Сабақтың тақырыбы: Булану және конденсация
Сабақтың мақсаты:
Білімділік  Тәрбиелік  Дамытушылық Конденсация және меншікті булану жылуы ұғымдарын пысықтау, заттың
молекулалық құрылысы және энергетикалық түрленулер негізінде түсіндіру.
Топпен ынтымақты жұмыс істеуіне бағыттау, бір  бірімен үйлесімді қарым
қатынас жасауға үйрету, өз бетінше жұмыс жасай білуге үйрету.
Оқушылардың бойында мәдениетті қалыптастырып, олардың логикалық
талдау және шығармашылық қабілетін арттыру. Дербес ойлануды, сөйлеу
мәдениетін дамыту.
Құрал жабдық: Оқулық, тақта, ( интерактивті тақта)
Түрі: Аралас
Әдісі: Жаңа сабақты түсіндіру, есеп шығару
Пәнаралық байланыс: Математика
Барысы:
Ұйымдастыру: Амандасу, түгендеу, сыныптың дайындығын, құрал
жабдықтарды тексеру
Үй жұмысын сұрау:
1. Жылу қозғалтқыш деп нені айтамыз? (Жылу қозғалтқышы – жылу  энергиясын
механикалық  жұсықа  айналдыратын қозғалтқыш. Ол  химиялық
немесе  ядролық  отын  түріндегі  табиғи  энергетика ресурстарын (қорларын)
пайдаланады. Олар поршенді,  роторлы  және  реактивті қозғалтқыштар болып
бөлінеді.)
2. Қандай процесс дөңгелек немесе циклдік деп аталады?( Жылу
козғалтқыштарының конструкциялары әрқилы, бірақ олардың барлығына да тән бір қасиет
бар, ол циклдік процесс, соның нәтижесінде жұмыстық дене бастапқы қалпына кайтып
оралады. Демек, жылу қозғалтқыштары дөңгелек цикл бойынша жұмыс атқарады. Дөңгелек
цикл деп термодинамикалық жүйенің бірқатар аралық күйлерді өтіп, бастапқы күйге
қайтып оралатын процесі аталады. Дөңгелек процестерде басты рөлді олардың өту бағыты
атқарады, себебі термодинамикалық жүйенің өзгерісі екі бағытта өтеді (температураның
артуы және төмендеуі, сығылуы және ұлғаюы).
Циклдік процестер қайтымды және қайтымсыз болып екіге бөлінеді. Қайтымды деп газдың
2күйден 1күйге өткенде оның 1куйден 2куйге өткен кездегі аралық нуктелерін басып
өтетін процесс аталады.)
3. Жұмыс істеп тұрған тоңазытқыштың есігін ашса, бөлмеде температура
төмендей ме?
4. Жылу машинасы бір цикл ішінде 400 Дж жылу шығарып, 600 Дж жұмыс
атқарады. Жылу машинасының ПӘК  і неге тең?
5. Қыздырғыштың температурасы 227°С, суытқыштың температурасы 27°С
болатын жылу машинасының ПӘК  ін бағалау керек.
6. Жылу машинасы бір цикл ішінде 1 кДж жылу алып, 400 Дж жұмыс
атқарады. Жылу машинасы қанша жылу шығарады?
Сәйкесін тап:
Жанастырылған әртүрлі температурадағы денелердің ішкі энергияларымен
алмасу бұл… Термодинамиканың ІІ заңы Берілген жылу мөлшері ішкі энергиясының өзгеруіне жұмсалады
Изотермиялық процесс
Берілген жылу мөлшері тек жұмыс істеуге жұмсалады Изобаралық процесс
Берілген жылу мөлшері жүйенің ішкі энергиясын өзгертуге және тұрақты
қысымда жұмыс істеуіне жұмсалады Жылу алмасу
Сыртқы ортамен жылу алмаспайтын жүйеде өтетін процесс бұл…
Адиабаталық процесс
Егер суық жүйе мен жылы жүйенің екеуінде, яғни айналасындағы денелерде
сол кезде басқа өзгерістер болмаса, суық жүйеден жылы жүйеге жылу беру
мүмкін емес. Изохоралық процесс
Жаңа сабақ:
I. Булану және конденсация;
II. Булану жылуы;
1. I. Булану
Газдардың көптеген қасиеттерінің олардың тегіне тәуелсіз болатыны жөнінде
айтып кеттік. Бірақ не  ғұрлым температура төмен, ал қысым жоғары болған
сайын, газ қасиеттерінің оның тегіне тәуелділігі біліне бастайды. Мұндай
газды бу деп атайды, бұл атау оның сұйықтан пайда болғанын білдіреді.
Температураны одан әрі төмендетіп, ал қысымды арттырсақ, онда газ сұйыққа
айналады.
Газ сұйық күйге өтуден алысырақ болса, онда оның қасиеттері идеал газ
қасиеттеріне жақын болады, ол қасиеттер бізге белгілі. Сондықтан біз бұдан
әрі заттың сұйық күйден газ күйіне және керісінше өтуі кезінде білінетін
қасиеттеріне ғана тоқталатын боламыз. Бу қасиеттерін зерттеуді біз, міне осы
процестерден бастаймыз.
• Молекулаларға қай кезі сұйықтықтан ұшып шығу оңай түседі?
• Сұйықтықтың беткі қабатындағы, жылдамдықтары жоғары қарай
бағытталған екі молекуланы көз алдымызға елестетіп көрейік. Олардың
қайсысының сұйықтықтан ұшып шығу мүмкіндігі жоғары?
• Неліктен жылдамдығы төмен молекуланың мүмкіндігі төмен?
• Көршілес молекуламен соқтығысу барысында потенциалдық энергиясынан
кинетикалық энергиясы жоғары молекулаларда сұйықтықтан ұшып шығу
мүмкіндігі жоғары болады екен.
• Осы процестен кейін не болады екен сұйықтықтың беткі қабатында?
Заттың сұйық күйден газ күйіне өтуі булану деп атайды. • Столдың үстінде тұрған ыдыстың ішіндегі қайнаған суды мысал ретінде
қарайық.
• Булану процесс кезінде суда қандай өзгерістер болып өтеді?
• Енді ыдыстың қаппағын жауып көрейік. Судың массасында өзгеріс бола ма?
• Ыдыста булану процесі жүзеге аса ма? Неліктен судың массасы өзгермейді?
• Сонымен суда кері процесс жүзеге асады екен.
Заттың газ күйінен сұйық күйге өтуі конденсация деп атайды.
Сонымен булану жылдамдығы неге тәуелді екен?
1. Сұйықтың бетінің ауданына;
2. Сұйықтың түріне;
3. Желдің жылдамдығына;
4. Сұйықтың температурасына.
Булану процесінің заттың ішкі энергиясының артуымен, ал конденсация
процесінің оның кемуімен қатар жүретінін еске сала кетейік. Демек, булану
және конденсация зат пен қоршаған ортаның арасындағы энергия алмасу
процесі кезінде өтеді екен. Булану – кебу және қайнау түрінде жүреді.
Сұйықтың газ түріндегі ортамен немесе вакууммен шектесіп жататын еркін
(ашық) бетінен пай  да болатын булануды кебу деп атайды.
Температура жоғарлау нәтижесінде қаныққан будың қысымы сұйықтың
сыртындағы қысымға жеткенде, сұйықтың ішіндегі бу көпіршіктері тез өсіп,
сұйық бетіне шыға бастайды. Бұл процесс сұйық  тың қайнауы деп аталады.
Сұйықты тұрақты температурада буға айналдыруға қажетті Qб жылу мөлшері
булану жылуы деп аталады.
Qб = булану жылуы;
L= пропорционалдық коэффициент (меншікті булану жылуы);
m = заттың массасы.
SI жүйесінде L өлшем бірлігі үшін тұрақты температурада заттың 1кг
массасын буға айналдыруға 1Дж жылу мөлшері қажет болатын сұйықтың
меншікті булану жылуы алынады. Мысалы, судың 373 К (1000С) температура
кезіндегі меншікті булану жылуы 2, 26*106Дж/кг болады.
13 жаттығу (2)
Бекіту: «Ойланып көрейік – жауабын берейік»
1. Шық түскен шөп желді күні ме әл де желсіз күні тез кебе ме?
2. Бірдей жағдайдағы майлы сорпа ма әлде шәй тез суы ма?
3. Неліктен жаздың күні өзен, теңіз, мұхит суының температурасы төңіректегі
температурадан төмен болады? 4. Неліктен жылы одеколонды бетке жаққан соң мұздай ауа сезінеміз?
5. Неге жауын шашымнан соң жердің исі шығады?
6. Көлемдері бірдей екі стакан тұр. Бірінде эфир екіншісінде су бар. Екеуіне
де термометр салған кезде қай стакан төмен температураны көрсетеді?
Бағалау
Үйге тапсырма: 16 оқу, 7579 бет
                                                                   Тексерген:_________ Негізі 8 сыныптың барлық формулалары сол күнделікті оқып жүрген кітаптың
артындада болу керек, егер онда болмаса кітап сататын дүкендерде арнайы қалтаға
салып жүретін шағынғана кітапшалар сатады.
Болмаса ғаламтордан көшіріп алып, жазудың нөмірін кішірейтіп шығарып алсаңызда
болады.
Жылуды ысытқан кездегі көлемі
Q=c*m*(t2t1)=с*m*∆t
Жану жылулығы
Q=q*m
Ерудің жылулығы
Q= *mλ
Буланудың жылулығы
Q=L*m
Электр тоғының күші
I=q/t
Электр кернеуі
U=A/q
өткізгіштің қарсыласуы
ρ
R= *(l/s)
Ом заңы
I=U/R
өткізгіштердің косылуы
Rобщее=R1+R2 Iобщая=I1=I2
Uобщее=U1+U2
электр тоғының жұмысы
A=I*U*t
Джоуль – Ленцтың заңы
Q=I2*R*t
Электр тоғының мықтылығы
P=A/t=I*U
Электр тоғының маңызды ережелері
A(Q)=U*I*t
A(Q)=I2*R*t
A(Q)=(U2*t)/R
A(Q)=P*t
Жарық тарауының үш заңдылығы
α
sin /sin =n1/n2
β
Линзаның оптикалық күші
D=1/F
Жұқа линза формуласы
1/F=1/f+1/d
F=k∙q1∙q2/R²
Бетқі заряд тығыздығы
σ
 = q/S
Электр полясының шексіз жазықтықтағы кернеуі E=2 kπ σ
Диэлектрикалық ену
ε
=E0/E
Потенциалдық энергиялардың өзара қозғалыс заряды
W= k∙q1q2/R
8-сынып.
Зертханалық жұмыс №1.
Тақырыбы: Әр түрлі температурадағы суды
араластырғандағы жылу мөлшерін салыстыру.
Жұмыстың мақсаты: жылу алмасуда ыстық судың
берген және жылу судың алған жылу мөлшерін
анықтау және алынған нәтижені түсіндіру.
Приборлар мен материалдар: өлшеуіш цилиндр,
термометр, калориметр, ыстық суы бар шайнек,
стакан.
Жұмыстың барысы:
1. Массасы 100 г ыстық суды сыртқы ыдыстың ішіне
қойылған калориметрдің ішкі ыдысына құйыңдар.
Ыстық судың t1температурасын өлшеңдер.
2. Стаканға дәл сондай суық су құйып және оның
t2температурасын өлшеңдер.
3. Ыстық суы бар ыдысқа абайлап суық су құйып,
алынған қоспаны термометрмен араластырып
және оның t температурасын өлшеңдер. 4. Ыстық судың, қоспаның t температурасына дейін

суығанда, берген жылу мөлшерін
формуласымен және суық судың осы t
температураға дейін жылығанда алған жылу
мөлшерін
 формуласымен есептеңдер.
5. Өлшеудің және есептеудің нәтижесін кестеге
жазыңдар:
Ыстық судың массасы, m, кг
Суық судың бастапқы темп.,
t1,0С
Қоспа темпер.
t, 0С
Ыстық су берген жылу мөлшері,
Q1Дж
Суық судың массасы,
m1, кг
Ыстық судың баст.
темп.
t 2,0С
Суық су алған жылу мөлшері,
Q 2 ,Дж 1. Ыстық су берген жылу мөлшерін суық су ылған
жылу мөлшерімен салыстырыңдар да тиісті
тұжырым жасаңдар.
2. Эксперименттің салыстырмалы қатесін мына
қатыспен бағалаңдар.
ε=Q2-Q1/Q2
3. Тұжырым жасаңдар.
4. Қорытындылау.
5. Бағалау.
8-сынып.
Зертханалық жұмыс №2.
Тақырыбы: Мұздың меншікті жылуын анықтау.
Жұмыстың мақсаты: жылу балансының теңдеуін
пайдаланып, мұздың меншікті балқу жылуын
анықтау.
Приборлар мен материалдар: таразы, термометр,
калориметр, мұз кесегі, сүзгіш қағаз, шайнек
Жұмыстың барысы:
1. Калориметрдің ішкі ыдысын таразыға тартып
өлшеңдер: mk.
2. Оған су құйыңдар, содан кейін суы бар
калоримтерді өлшеңдер: 3. Суы бар калоримтердің ішкі ыдысын
сыртқысының ішіне орналастырып, судың
tсу температурасын өлшеңдер.
4. Мұз кесегін сорғыш қағазбен алдын ала құрғатып
алып, содан кейін оны суға салыңдар.
5. Суды термометрмен араластыра отырып,
калоримтердегі ең төмен t температураны
белгілеңдер.
6. Калоримтерді қайтадан өлшеңдер және суға
салынған мұздың mмұз массасын анықтаңдар.
7. Өлшеулер мен есептеулер нәтижелерін кестеге
жазыңдар.
mk, кг
mсу, кг
tсy= tк
t
mсу
8. Q1+Q2= Q3+Q4 жылу балансының теңдеуінен
мұздың меншікті балқу жылуын анықтаңдар,
мұндағы Q1-калориметр стаканының берген
жылуы, Q2-судың берген жылуы, Q3-мұз ерігенде
калоримтерге берген жылу мөлшері, Q4-мұздың
суға берген жылу мөлшері. 9. Қорытынды.
10. Бағалау.
Күні:
Сыныбы: 8 а, ә,б.
Зертханалық жұмыс №4
Тақырыбы: электр тізбегін жинау және оның әр түрлі бөліктеріндегі ток күші
мен кернеуді өлшеу.
Мақсаты: ток күші тізбектің әр түрлі бөлігінде бірдей екенін көрсету және
кернеуді өлшеуді үйрену.
Приборлар мен материалдар: амперметр, вольтметр, ток көзі, қосу сымдары,
кілт, резисторлар, қыздыру шамы.
Жұмыс барысы:
1. Амперметр мен вольметрдің шкалаларын қараңдар, бөлік құнын
анықтаңдар. 2. 191192 және 193суреттердегі сұлбалар бойынша электр тізбегін
жинаңдар. Әр жағдай үшін амперметрдің көрсетулерін жазыңдар.
3. Қорытынды жасаңдар.
4. Ток көзін, резисторды, қыздыру шамын және кілтті тізбектей қосып, электр
тізбегін жинаңдар.
5. Тізбекті тұйықтаңдар және әр резистордың ұштарындағы кернеулерді U1,
U2 және екі резистордан тұратын тізбек бөлігіндегі кернеуді өлшеңдер.
6. Жинаған тізбектің сұлбасын сызыңдар.
7. U1+ U2 қосындысын есептеңдер және U кернеуімен салыстырыңдар.
8. Қорытынды жасаңдар.
Тексерген:_________ 8-сынап
Зертханалық жұмыс 4
Тақырыбы: Тізбек бөлігіне арналған Ом заңын
зерделеу.
Мақсаты: Оқушыларды электр өлшеуіш аспаптарды
дұрыс қоса білу, әрі олардың көрсетуін мұқият жаза
білуге үйрету.
Приборлар мен материалдар: амперметр, вольтметр,
ток көзі, қосу сымдары, кілт, резисторлар, реостат.
Жұмыс барысы:
1. Амперметр мен вольтметр шкалаларын қараңдар
және бір бөлік құнын есептеңдер.
2. Сұлба бойынша элетр тізбегін жинаңдар.
3. Тізбекті тұйықтаңдар.
4. Тізбектегі кернеу мен ток күшін біртіндеп
ұлғайтамыз.
Құралдардың көрсетулерін кестеге жазыңдар.
№
I, A
U, B
R, Oм 5. Ом заңын пайдаланып, қыздыру шамының
кедергісін есептеңдер.
6. Есептеу нәтижелерін кестеге түсіріңдер.
7. Тәжірибе нәтижесін қорытындылаңдар.
Тапсырма. Ток күшінің кернеуге тәуелділік графигін
салу.
8.Бағалау.
8-сынап
Зертханалық жұмыс 5
Тақырыбы: _өткізгіштерді тізбектей және параллель
жалғау. Мақсаты: тізбектей және параллель қосу заңдарын
тексеру.
Приборлар мен материалдар: 3 амперметр, 3
вольтметр, ток көзі, қосу сымдары, кілт, 2 сым
резисторлар, реостат.
Жұмыс барысы:
1. Амперметр мен вольтметр шкалаларын қараңдар
және бір бөлік құнын есептеңдер.
2. Сұлба бойынша электр тізбегін жинаңдар.(195-
сурет).
3. Тізбекті тұйықтаңдар.
4. А1, А2 амперметрлерінің көрсетулерін жазыңдар.
5.V1, V2, Vж вольметрлердің көрсетуін жазыңдар.
6.
 есептеңдер.
,
7. Бөліктің жалпы кедергісін
формулалары бойынша есептеңдер.
8. Өлшеулердің нәтижелерін кестеге түсіріңдер

I1, A
I2, A
U1, B
U2, B
R1, Oм
R2, Oм
Rж, Oм Rж, Oм
8. Тәжірибе нәтижесін қорытындылаңдар.
8-сынып.
Зертханалық жұмыс №6. Жұмыс тақырыбы: электр тогының жұмыс мен қуатын
өлшеу.
Жұмысытң мақсаты: электр өрісінің жұмысы мен
қуатын өлшеу.
Жабдықтар: ток көзі, амперметр, вольтметр, шам,
кілт, қосу сымдары, секундомер.
Жұмыс барысы:
1. Амперметр мен вольтметрдің шкалаларын
қараңыздар, олардың бөлік құнын анықтаңдар.
2. Сұлба бойынша электр тізбегін жинаңдар.
3. Тізбекті тұйықтап, шамның қосылу уақытын
екеріңдер.
4. Вольтметр мен амперметрдің көрсетуін алыңдар.
5. Тізбекті ажыратып, шамның өшу уақытын
ескеріңдер.
6. P=IU формуласы бойынша шамдағы ток күшінің
қуатын есептеңдер.
7. A=Pt, мұндағы t-шамның жанып тұрған уақыты,
формуласы бойынша ток жұмысын анықтаңдар.
8. Барлық өлшеулер мен есептеулер нәтижесін
кестеге түсіріңдер.
I, A
U,B
t , c
P, Bт А, Дж
тұтынушы
9. Бағалау.
10. Қорытындылау.
8-сынып.
Зертханалық жұмыс №7. Тұрақты магниттің қасиетін зерделеу және магнит
өрісінің кескінін алу.
Жұмыстың мақсаты: тұрақты магниттің полюстерімен
танысу және пішіні әр түрлі магниттердің төңірегінде
магнит өрісі қандай сызықтарды жасайтынын
көрсету.
Жабдықтар: пішіні әр түрлі магниттер (жолақ, таға
тәрізді, дөңгелек), темір ұнтағы, қағаз стакан, ақ
қағаз.
Жұмыс барысы:
1. Темір ұнтағын қағаз стаканға сеуіп, оған
магнитті тигізіңдер.
2. Магнитті қайтадан алғанда, оның әр тұсында
темір ұнтағы қалай тартылғанына назар
аударыңдар.
3. Темір ұнтағы қай жерде көбірек тартылған, сол
жерді белгілеп, суретін салыңдар.
4. Екі жолақ магнитті алып, әр түрлі ұшымен бір-
біріне жақындатыңдар. Байқауды жазыңдар.
5. Үстелде жатқан магниттерді ақ қағазбен
жабыңдар.
6. Қағазға темір ұнтағының жұқа қабатын себіңдер.
7. Алынған магнит сызықтарын пайымдап, оны
суретке салыңдар.
Қорытындылау.
Бағалау. 8-сынып.
Зертханалық жұмыс №8.
Электромагнитті құрастыру және оны істе тексеру.
Жұмыс мақсаты: электромагниттің негізгі
бөлшектерімен танысу және жинау.
Приборлар мен жабдықтар: ток көзі, реостат, кілт,
қосу сымдары, электромагнитті жинауға қажет
тетіктер.
Жұмыс барысы:
1. Ток көзіне, катушкаға, реостатқа және кілтке
ретімен қосылған электр тізбегін жинаңыздар.
2. Тізбекті тұйықтап, магниттік стрелканы пайдалан
отырып, катушканың магниттік полюстерін
анықтаңдар.
3. Магнит стерлкасын катушкадан оның магнит
өрісінің шамалы ғана болатындай қашықтыққа
орналастырыңдар
4. Катушкаға темір өзекше салыңдар.
5. Электромагниттің магнит стрелкасына әсерін
бақылаңдар.
6. Тұжырым жасаңдар.
Қорытындылау.
Бағалау. 8-сынып.
Зертханалық жұмыс №9.
Тақырыбы: жинағыш линзаның фокус аралығын және
оптикалық күшін анықтау.
Жұмыс мақсаты: линза формуласын пайдаланып, линзаның
фокус аралығын анықтау.
Приборлар мен материалдар: жинағыш линза, сызғыш, жарық
көзі және экран.
Жұмыс барысы:
1. Бір түзудің бойына жарық көзін, линзаны және экранды
орналастырыңдар.
2. Жарық көзі мен линзаны экранда жарық көзінің айқын
кескіні алынғанына дейін қозғаңдар. Бұл қыздыру қылы
линзаның фокусында деген сөз. Тәжірибені экранда жарық
көзінің ұлғайған, кішірейген және бірдей кескінін алғанға
үш рет жасаңдар.
3. Барлық тәжірибелерде көзден линзаға дейін –d, экраннан
линзаға дейін f қашықтықты 1 мм-ге дейінгі дәлдікпен
өлшеңдер.
4. Линзаның F бас фокус аралығын линза формуласын
пайдаланып өлшеңдер, оны метрмен өрнектеңдер.
5. Линзаның оптикалық күшін анықтаңдар.
6. Барлық өлшеулер мен есептеулерді кестеге жазыңдар. Кескін түрі
d, cм
f, см
F,м
D, дптр
Г (ұлғаю)
Ұлғайған
Кішірейген
Бірдей
7. Тұжырым жасаңдар.
Қорытындылау.
Бағалау.

file_name: физика сабак ж.docx

intro:
Сабақтың тақырыбы: Қаныққан және қанықпаған булар.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: буланудың қасиеттері, қайнау процесі, ауаның ылғалдылығы ұғымдармен таныстыру.
Дамытушылық: оқушылардың ойлау, бақылау, зерттеу,салыстыру, құрал жабдықтарды пайдалану қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру,табиғатты  аялай білуге, ұйымшылдыққа, еңбек сүйгіштіке баулу.
Көрнекіліктері: слайд, үлестірілмелі карточкілер, табиғат көріністерінің суреттері, психрометр құрылғысы.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі
1.Оқушыларды түгендеу, тәртіпке шақыру
2.Сабақтың барысы, жаңа сабақтың мақсаты, міндетімен таныстыру
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау кезеңі, қайталау сұрақтары
Сұрақтар:
Миға шабуыл
1.	Термодинамика нені үйретеді?
2.	Энергияның сақталу және айналу заңы.
3.	Термодинамиканың бірінші заңын түсіндіру
4.	Термодинамиканың екінші заңын тұжырымда
5.	Жылу қозғалтқыштары және оның жұмыс принципі.
Жазба жұмысы:
Физикалық диктант. Термодинамика негіздері.
1.	Жұмыс атқармай, энергияның бір денеден екінші бір денеге берілу процесін …алмасу немесе жылудың берілуі деп аталады.(жылу)
2.	Тұрақты температурада 1 кг сұйықты буға айналдыруға кететін жылу мөлшерін…жылуы деп атайды.(меншікті булану)
3.	Массасы 1 кг заттың температурасы 1К-ге тең өзгергенде алатын немесе беретін жылу мөлшерінің формуласы? (Q=cm(t2 — t1)=cmt)
4.	Балқу температурасы 1 кг кристалл затты сол температурада сұйыққа айналдыруға кететін 1 кг жылу мөлшерін меншікті … деп атайды. (балқу жылуы.)
5.	Тек белгілі бір бағытта ғана өз-өзімен жүре алатын процесті .. деп атайды (қайтымсыз)
6.	Жылу қозғалтқыштың негізгі түрлері: бу турбиналары, іштен жану.. және реактивті …(қозғалтқыштар)
7.	Жылу алмасуда … 1 түрден 2-ші түрге айналуы болмайды, ыстық денедегі ішкі…. біразы суық денеге беріледі.(энергияның)
8.	Жылудан оқшауланған жүйедегі процесс….деп аталады.(адиабаталық)
9.	Ішкі энергияның белгіленуі мынаған тең…? (U)
10.	Неміс ғалымы….. термодинамиканың 2-ші заңын былай тұжырымдады.
Екі жүйеде немесе қоршаған денелерде бір мезгілде басқадай өзгерістер болмаған жағдайда, суығырақ жүйеден ыстығырақ жүйеге жылу берілуі мүмкін емес. (Р.Клаузиус)
11.	Газ ұлғайғанда…жұмыс жасайды (оң)
12.	Жылу әрқашанда  ыстық денелерден суыққа беріледі, ал макроскопиялық денелердің механикалық энергиясы  — … айналады. (ішкі энергия)
ІІІ.Жаңа тақырыпты түсіндіру.
1.Проблемалық сұрақтар:
1.Судың немесе кез келген басқа сұйықтықтың мөлшері беті ашық ыдыста біртіндеп азая түседі. Су буланады. Булану неліктен пайда болады?
2.Өзенге шомылып шыққан бала күн ыстық болғанның өзінде тоңып дірілдеп тұрады. Денесінің температурасы төмендейді.
3.	Терлеп ыстықтаған кісі желпуішпен желпінгенде салқындап қалады.
4.	Қақпағы жабылған ыдыстың ішінде су болса қақпақтың бетінде су тамшылары пайда болады. Күз айларында таңертен ағаштың жапырақтары су тамшылары пайда болады. Неге?
Жауаптары:
1.	Егер ыдыстың беті ашық болса сұйықтан шығып кеткен молекулалар қайта оралмауы мүмкін. Бұл жағдайда сұйық пен конденсация теңгерілмейді. Сондықтан сұйық мөлшері азаяды
2.	Кебу кезінде бет терісінің энергиясы ортаға тарап, ішкі энергиясы азайып суынады.
3.	Желпіген кезде ауаның тербелісі кептіру процесін жылдамдатады.
4.	Буланумен бірге оған кері процесс жүреді. Бейберекет қозғалыстағы бу молекулаларының белгілі бір бөлігінің сұйыққа көшу процесі конденсация деп аталады.
5.	Қаныққан және қанықпаған бу. Егер сұйық құйылған ыдысты тығыз жабатын болсақ, онда сұйықтың азаюы тез арада тоқтайды. Температура өзгермеген жағдайда буланумен қатар конденсация жүріп отырады және бірін-бірі теңгереді. Алғашқы кезде сұйық буланады да, оның үстіндегі будың тығыздығы арта бастайды. Ал сұйыққа қайта оралатын молекулалардың саны да артады. Сұйық бетінен шығып кеткен молекулалар санымен, сол уақыт ішінде сұйыққа қайтып оралатын бу молекулаларының саны тең болдаы. өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын буды қаныққан бу деп атайды.
 Қаныққан будың қысымы. Температура тұрақты болған жағдайда қаныққан будың қысымы оның алатын көлемі байланысты болмайды. Сұйық өзінің буымен тепе-теңдікте болған жағдайда, көлемге тәуелсіз бу қысымы қаныққан бу қысымы делінеді. Қаныққан будың қысымы көлемге тәуелсіз болғандықтан температураға тәуелді болады. Қаныққан будың қысымы тек температураға тәуелді емес, бу молекулаларының шоғырына(тығыздығына) да тәуелді болады. Сұйық түгел буланып болғанда, одан әрі қыздырғанда қаныққан бу температураға тура пропорционал болып өседі.
2.	Қайнау
2-Проблемалық сұрақтар:
1.	Шәугімнің қақпағын ашқанда үстіңгі жағынан нені байқадың?
2.	Көпіршіктер қайдан пайда болды?
3.	Көпіршіктер неге үлкейіп жоғары көтеріле бастады?
4.	Ызыл неге естіледі?
5.	Неге көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады?
Жауаптары:
1.	Құтының үстіңгі жағынан тұманды байқауға болады. Ол ыдыстағы сұйықтың бетіндегі буланудың күшейгенін көрсетеді. Сыртқа шыққан су буы салқын ауамен араласады да және ұсақ тамшылар түрінде конденсацияланады.
2.	Бұлар – судың ішінде болатын еріген ауа көпіршіктері.
3.	Ауа көпіршіктерінің іші су буымен толады да, олардың өлшемдері біртіндеп үлкейе береді.
4.	Су қызған сайын көпіршіктер үлкейе береді. Көпіршіктер үлкеюмен қатар оларды судан ығыстырып шығаратын Архимед күші де артады да, олар су бетіне қалқып шығып жарылады да, ызылдаған дыбыс естіледі.
5.	Көпіршіктер ішіндегі қаныққан будың қысымы атмосфералық қысымынан жоғары. Сондықтан көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады.

Бекіту:
1.	Есеп шығару
Массасы  1,2 кг суды қайнату үшін қанша жылу мөлшері қажет. Судың бастапқы температурасы  С. Судың меншікті жылу сыйымдылығы 4200 .
2.	Осындай энергияны бөліп щығару үшін қанша ағащ отын жағу керек? Жылу мөлшері 4,1 *  Дж. Ағаш отынның меншіктіжану жылуы Дж/кг.
3.	Су қандай қысымда 190 С – де қайнайды?
4.	160 С температурада 4 м3 ауада 40 г су буы бар. Салыстырмалы ылғалдылықты табыңдар.
5.	150 С темперадурада, көлемі 120 м3 бөлмедегі салыстырмалы ылғалдылық 60 %. Бөлме ауасындағы су буының массасы табыңдар. Қаныққан будың қысымы 12,8 мм.сын.бағ.тең
2.Қызықты сұрақтар
1.Көсеу ұзын болса қол күймес – қандай физикалық құбылыс жасырылған?
( жылу өтгізгіштік)
2.Темірді қызғанда соқ – мақалында қандай физикалық құбылыс көрсетілген (қатты дененің балқуы)
3.Тоңған тонын мақтайды – неліктен (тон жылуды  нашар өткізеді)
4.Уайым түбі теңіз батасыңда кетесің, тәуекел түбі қайық мінесің де кетесің – қандай физикалық құбылыс (Архимед заңы)
5.Жақсы кісінің ашуы шайы орамал кепкенше – (кебу)
6.Терек қисайған жағына жығылады (күштің әсері)
7.	Қазан отпен, адал әрекетпен қызады – (жылулық қозғалыс, ішкі энергияның өгеруі)
8.Тонның жылуы тігісінен емес жүнінен  (жылу өткізгіштік)
9.Ескі мұз ерігіш, жаңа дос жерігіш – (жылу берілу)
10.	Қармен бір жүргенде неге сықырлайды? (Қар қатты дене. сынады)
11.Шындықты іздеген табады (отын энергиясы)
12.Азықсыз адам алысқа бармас (энергияның сақталу заңы)
     Қорытынды: (педагогикалық талдау жасау, үйге тапсырма беру,оқушыларды бағалау)
Үйге тапсырма: «Табиғаттың тосын мінезі» тақырыбына байланысты қосымша деректер жазу және тақырыпты оқу.

                                                                 Тексерген:________

Қаныққан және қанықпаған булар.
Сабақтың мақсаты:
буланудың қасиеттері, қайнау процесі, ауаның ылғалдылығы ұғымдармен таныстыру.

title: Тақырыбы: Қаныққан және қанықпаған булар


extracted_text:
Литературное чтение 2 б класс дата 10.10.16
Тема: Сказка «СивкаБурка»
Цель:Дать представление об устном народном творчестве, его основном жанре – народной
сказке,  познакомить с композицией  сказки «СивкаБурка», развивать устную речь,
выработать технику чтения;   прививать любовь к сказкам, к животным, осуществлять
познавательный   интерес к устному народному творчеству.
Ход урока
Деятельность учителя
Мотивационноцелевой этап
1Орг.момент
2психологический настрой
3Акт.ЗУНов.
 Какой раздел вы сейчас проходите?  Какие произведения входят в
УНТ?
4Проверка д.з.
Сообщение темы урока
Давнымдавно появились сказки. Происходят  в этих сказках чудеса:
звери и птицы разговаривают; добрые молодцы и волшебницы
защищают слабых и
 награждают трудолюбивых, побеждая злого Кощея и колдунов.
 И если мы слышим: «В три девятом царстве, тридесятом государстве
жилибыли…», значит, нас ждут увлекательные сказочные события.
Мы познакомимся со сказкой «СивкаБурка»
Операционноисполнительный этап
1Знакомство с видами сказок.
Сказка – необыкновенный, занимательный рассказ о волшебных
историях, событиях, приключениях людей, зверей, предметов.
что сказки бывают:
СКАЗКИ
волшебные
о животных
бытовые
Герои:                                    Герои                                      хитрец,
Животные,                            вымышленный                       шут
птицы,                                 (помощник)                              скоморох
иногда растения                                                                   дурак
Кто рассказывает сказку?
Существует специальная профессия   СКАЗИТЕЛЬ
Как нужно читать сказку?  Любая сказка имеет композицию (свое
построение)
Композиция сказки
1.ПРИСКАЗКА – настраивает на внимательное слушание
2.ЗАЧИН – начало сказки
3. КОНЦОВКА – решение сложной задачи.
Физмнитука
2 Определение композиции сказки
Присказка. Учитель читает
«…Зачинается рассказ Прямо к солнцу поднимался От Ивановых
проказ, Лес стоячий под ногой,И от Сивка, и от бурка, Сбоку облак
громовой;И от вещего каурка. Ходит облак и сверкает, Козы на море
ушли; Гром по небу рассыпает.Горы лесом поросли; Это присказка:
пожди,Конь с златой узды сорвался, Сказка будет впереди.»
 Что такое присказка?
 Для чего она употребляется?
 Дейтельность учся
Настраиваются на урок
( УНТ)
( сказки, считалки,
скороговорки,
пословицы, загадки).
Загадывают загадки
Называют сказки о
животных, волшебные,
бытовые.
Отвечают на вопросы
Чтение «зачина» из
сказки П. Ершова «Конёк
– горбунок».
(Зачин – это начало
сказки. В нём
указывается место
действия, которое всегда
неопределённое,
перечисляются главные
герои и даётся формула
завязки).  Что идёт в сказке далее?
2. Зачин.
 Найдите, пожалуйста, зачин в сказке «Сивка – бурка»
 Что такое зачин?
А где мы найдем концовку?  Но прочитаем мы ее на следующем уроке.
Рефлексивнооценочный этап
Что нового узнали на уроке?
Какие бывают сказки?
Назовите композицию сказки.
Д.з. прочитать первую часть сказки.
Волшебные
Бытовые
О животных
Литературное чтение 2 б класс  11.10.16
Тема: Сказка «Сивка –Бурка»
Цель: Продолжить знакомство со сказкой, способствовать формированию умения
анализировать поступки героев, обогащать словарный запас, воспитывать любовь к устному
народному творчеству.
Ход урока
Деятельность учителя
Мотивационноцелевой этап
1Орг.момент
2психологический настрой
3Акт.ЗУНов.
 Дома  вы читали первую часть. Как вы думаете, какова цель нашего
урока сегодня?
 Прочитать вторую часть, познакомиться с новыми героями, а также
вместе с ними учиться честности и доброте.
 Вспомним какие события произошли в первой части (пересказ 23
детей).
Операционноисполнительный этап
Анализ 1 части
Сделайте пометки, кто герои этой сказки?
Что посадил старик? Почему именно пшеницу?
Кто мял его пшеницу?
Высказывания
Что придумал старик, для того, чтобы сохранить пшеницу?
Найдите и зачитайте, как справился старший брат со своей
обязанностью?
Придя, домой, как объяснил свою работу?
Как называется это качество человека?
Что произошло со средним сыном?
Какие качества проявил Иванушка – дурачок, когда пошел в третью
ночь поле сторожить?
Кто оказался вором?
Как выглядит конь?
Что пообещал конь взамен на свободу?
Какие слова нужно помнить, чтобы вызвать коня?
«Сивка – Бурка, вещий каурка, стань передо мной, как лист перед
травой!»
Как вы думаете, почему братья не поверили Ивану в его рассказах о
коне?
Придумайте продолжение сказки?
Какие желание загадали бы, если вы поймали коня?
Физминутка
 Дейтельность учся
Настраиваются на урок

Прочитать
дальше,
учится   хорошо   читать   и
запоминать прочитанное.
пересказывают
Герои: старик, три сына:
старший, средний,
Иванушка – дурачок.
Придумывают. Объясняют слова.
Приступим   к   знакомству   со   второй   частью.   Обратите   внимание   на
доску.   В   тексте   нам   встретятся   слова:  клич,   кликать,   перстень,
лукошко, гаркнул, вкопанный, видимоневидимо.  Как вы думаете,
что они означают?
Клич кликать – звать
Перстень – кольцо с камнем
Лукошко корзина для сбора грибов и ягод
Гаркнул – крикнул
Вкопанный – стоит без движения
Видимоневидимо – много
 Мы познакомились с непонятными словами и теперь приступим к
чтению.
Работа в группах.
Чем закончится сказка? Придумайте конец.
Почему братья не взяли Иванушку к царю? Зачитайте.Как относились
братья к Ивану?Какое первое желание загадал Сивке – Бурке?
Найдите слова, рисующие преображение Иванушки.
Каким вы представили себе замок, зарисуйте.
Рефлексивнооценочный этап
– Назовите героев сказки “Сивка – Бурка”
– Давайте вспомним описание коня? (Она шерстинка серебряная,
другая золотая; бежит – земля дрожит, из ушей дым валит, из ноздрей
пламя пышет.)
– Как мог позвать коня Иван?   Д.з. чтение и пересказ 2 части
(Произнести слова –
Сивка – Бурка – вещий
каурка, стань передо
мной как лист перед
травой.)
Литературное чтение 2 б класс  12.10.16
Тема: Сказка «Сивка –Бурка»
Цель: Продолжить знакомство со сказкой, способствовать формированию умения
анализировать поступки героев, обогащать словарный запас, воспитывать любовь к устному
народному творчеству.
Ход урока
Деятельность учителя
Мотивационноцелевой этап
1Орг.момент
2психологический настрой
3Акт.ЗУНов.
4Проверка д.з.
5 На прошлых уроках мы познакомились с первой и второй частью
сказки.  Сегодня мы прочтем сказку до конца.
Операционноисполнительный этап
Чтение и анализ 3 4  части
3. часть.
Какие повторы вы заметили.Зачем Иванушка примчался к царю?
4. часть.
Что случилось на третий день? Почему у Иванушки рука
перебинтована?
Почему братьям пришлось взять Иванушку на пир?
С какой целью царь пригласил весь народ? Каким предстал перед
Еленой Прекрасной Иванушка?Остановил ли ее внешний вид Ивана?
Почему?
Чем закончилась сказка?
Физминутка
 Дейтельность учся
Настраиваются на урок
Читают, пересказывают.

Читают
самостоятельно.
Отвечают на вопросы Характер
Поступки
Работают в группе 10
мин.
Работа в группах
1 группа
Герой
Иванушка –
дурачок
Внешний вид
2 группа Старшие братья
3 группа СивкаБурка
Зачитывают
Рефлексивнооценочный этап
К какому виду относятся эта сказка? Докажите.
Найдите повторы: сколько раз ходили братья сторожить поле?
Сколько раз прыгал Сивка – бурка до окна царевны?
Сколько раз вызывал Сивку – бурку Иванушка?
Чему сказка учит, от чего предостерегает, какой дает урок?
Почему именно Иванушке досталась Елена Прекрасная. Какие человеческие
качества помогли герою обрести счастье?
СЛОВА (на экране):
доброта,   жестокость,   заносчивость,   смелость,   жадность,   упорство,   умение
исполнить порученное дело, находчивость.
Прощаемся со сказкой под песню М. Боярского «СивкаБурка».
VI. Домашнее задание.
Русский язык 5.10.16  2 б класс
Тема: Правописание звонких и глухих согласных на конце слова.
 Цель: Формирование знаний о правописании парных согласных на конце слов; проверить
написание словарных слов. Развивать память, логическое мышление, фонематический слух,
умение подбирать проверочные слова. Воспитывать интерес к изучению предмета.
Тип урока:  изучение нового
 Оборудование: рабочие карточки, учебник.
 Ход урока:
Деятельность учителя
Мотивационноцелевой этап
1Орг.момент
2Психологический настрой
3Минутка чистописания
4Проверка д.з.
Проверка
3Сообщение темы урока
Операционноисполнительный этап
 Дейтельность учся
Настраиваются на урок
Заполняют таблицу
звонкие
Парные
Глухие
звонкие
Глухие
Непарные 1 Объяснение нового материала
Верблю…
Медве…ь
Жира…
 Как вы думаете, какие буквы нужно написать на конце слов?
Какие буквы вставим?
Какой можно сделать вывод? ( Парные звонкие на конце слова всегда
оглушаются)
 А как проверить правильно ли вы написали парный согласный или нет?
чтение правила в учебнике
2 физминутка
 Сам.работа
Вставь пропущенные согласные, подбери проверочные слова.
Ду… …, арбу… …, утю…  …, обе… …, горо…  …, дроз…  …, хле…
 …, парохо…  … .
Рефлексивнооценочный этап
 Над какой орфограммой работали на уроке?
 Что нового узнали?
Объявление оценок.
10.  Домашнее задание стр 58 выуч. Правило упр 144
Высказывают
предположения
Чтобы написать парный
звонкий или глухой
согласный на конце
слова, нужно подобрать
такое слово, чтобы после
этого согласного стояла
гласная буква.
Верблюдверблюды,
медведь – медведи,
жираф – жирафы.
Работают
самостоятельно.
Взаимопроверяют
Парные звонкие и глухие
согласные на конце слова
Русский язык 7.10.16  2 б класс
Тема: Правописание звонких и глухих согласных на конце слова.
 Цель: Продолжить формирование знаний о правописании парных согласных на конце слов.
Развивать память, логическое мышление, фонематический слух, умение подбирать
проверочные слова.
Воспитывать интерес к изучению предмета.
Тип урока:  комбинированный
 Оборудование: рабочие карточки, учебник.
 Ход урока:
Деятельность учителя
Мотивационноцелевой этап
1Орг.момент
2Психологический настрой
3Минутка чистописания
 Дейтельность учся
Настраиваются на урок Словарная работа
Богатырь, пальто, лучше, скоро.
4.     Повторение пройденного материала
 Как пишутся парные звонкие и глухие согласные на конце слов?
 Как их проверить?
Проверка
3Сообщение темы урока
Операционноисполнительный этап
 1 Работа по учебнику
Упр 143 коллективно
Исправь ошибки. Подбери проверочное слово.
Утром сильный бал мороз. Очень сильно я замерз. Сел в сугроб я под
дуб. От меня шел пара клуб.
 Как вы думаете, какие буквы нужно написать на конце слов?
Рассказывают правило
Работают коллективно.
Физминутка
2 сам. работа
Норма: упр 148
Коррекция: Вставь пропущенные буквы, подбери проверочные слова.
Ду(п,б)……..,   зу(п,б)……….,  наро(д,т)  ……..,но(г,к)…….
Работают
самостоятельно.
Взаимопроверяют
Проверка
Рефлексивнооценочный этап
 Над какой орфограммой работали на уроке?
 Что нового узнали?
Объявление оценок.
10.  Домашнее задание стр 60упр 155
Парные звонкие и глухие
согласные на конце слова
Трудовое обучение  2 б класс 5.10.16
Тема: Использование пластилина присоединении частей изделия
Цели: учить использовать пластилин при соединении частей изделия,
учить изготавливать поделку из шишки с использованием  перьев; закреплять приемы
работы с перьями, придавать необходимую форму; развивать глазомер, координацию
движений, мелкую моторику.
 воспитывать любовь к живой природе, аккуратность, трудолюбие.
Оборудование: а) материалы: шишки, перья,
                 б) наглядность: образцы поделок, словарная карточка «птичка», «Правила
рабочего человека», инструкционная карта,
                 в) приспособления: картон, клей, карандаш.
Этапы
урока
Организа Приветствие.
Деятельность учителя
Деятельность
учащихся
Приветствие. ция
класса
Проверка рабочих мест.
Из природных материалов можно изготовить большое
количество различных поделок, например:
Проверка готовности
рабочих м
Предлагают свои варианты
ответов
Вступи
тельная
беседа
а)
актуали
зация
знаний
Сегодня на уроке мы продолжим знакомиться с таким
природным материалом как перья. Именно из них мы будем
изготавливать поделку.
 Я расскажу вам немного о птицах. Существуют очень
разнообразные птицы, они отличаются друг от друга
размерами. Окраской, голосом полетом и т.д. У них очень
острые когти. У некоторых длинный клюв, у других,
наоборот, совсем маленький клювик.
Чем кормят птиц?
б) рассказ
учителя
Анализ
образца
учителя
 Как называется поделка?
 Какие части можно выделить?
 Для чего может применяться?
Какими инструментами пользовались при изготовлении?
. При любой работе следует соблюдать правила – «Правила
рабочего человека». Я прочитаю, а вы постарайтесь их
запомнить.
 Посмотрите на инструкционную карту, в какой
последовательности следует выполнять работу:
а) возьмите часть пластилина, раскатай те шарик, сожмите с
двух сторон – это клюв.
б) раскатайте еще два шарика поменьше – это глаза.
в) раскатайте два шарика побольше, сплющите в
треугольник – это уши.
г) приготовьте 4 одинаковых пера – это ноги, сделайте
хвост так же.
Динамическая
Повторение последовательности работы. Следуя
инструкционной карте, помогать индивидуально.
Дети выполняют работу под контролем учител.
«Правила
рабочего
человека»
Физми
нутка
Практиче
ская
работа
Я приготовила домики для всех птичек: давайте заселим
наших животных в них. Для этого возьмите знак и
соотнесите с таким же на домике.
 Чья поделка вам понравилась больше всего? Почему?
Можете подарить поделку вашему товарищу.
Анализ
поделок
 Чему, ребята, вы сегодня научились?
Ответы детей
Ответы детей
 птичка
клюв, хвост…
 Подарок, украшения…
 Наверное, только руками.
Повторяют правила
безопасности
Наблюдают
последовательность
выполнения работы  по
инструкционной карте.
Повторяют движения за
учителем.
Стараются выполнять работу
самостоятельно.
Оценка работ
одноклассников.
 Научились делать поделку
из перьев.
Можно подарить, украсить учащихся
 Что нового узнали на уроке?
 Где можно применять игрушку?
комнату.
 Ребята, наведите порядок на своих рабочих местах.
Урок окончен. До свидания.
Итог
урока
Уборка
рабочего
места Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие
Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие
Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие
Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие
Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие
Парные
звонкие
Глухие
Непарные
звонкие
Глухие Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .
Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .
Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .
Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .
Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .
Ду… ……..…,  арбу… ……..…….,   утю… ………. …..,
обе… …………., горо…  ………………, дроз…  ……………..,
хле…  …………,  парохо…  …………….. .

file_name: сивка бурка.docx

intro:
Литературное чтение 2 б класс дата 10.10.16
Тема: Сказка «Сивка-Бурка»
Цель:Дать представление об устном народном творчестве, его основном жанре – народной сказке,  познакомить с композицией  сказки «Сивка-Бурка», развивать устную речь, выработать технику чтения;   прививать любовь к сказкам, к животным, осуществлять познавательный   интерес к устному народному творчеству.
Ход урокаЛитературное чтение 2 б класс дата 10.10.16
Тема: Сказка «Сивка-Бурка»
Цель:Дать представление об устном народном творчестве, его основном жанре – народной сказке,  познакомить с композицией  сказки «Сивка-Бурка», развивать устную речь, выработать технику чтения;   прививать любовь к сказкам, к животным, осуществлять познавательный   интерес к устному народному творчеству.
Ход урока

русская литература

group: Дисциплины

title: "Сивка-Бурка" русская народная сказка ( 2 класс литературное чтение)


extracted_text:
Вариант 1
1. Запишите электронную конфигурацию атома
химического элемента № 16.
 Укажите,  к какому семейству он относится
 Зарисуйте диаграмму внешнего уровня
 Определите валентные возможности атома и
степень окисления
 Составьте формулы соединений, укажите их
характер
2. Составьте схему  образования химической связи в
простом веществе, образованным этим элементом  и
в соединении с водородом.
 Укажите вид связи
 Тип кристаллической решетки
 Физические свойства
3. Определите, какое количество вещества составляет
3,6 г водородного элемента
 Какой  объём занимает при( н.у) указанная
 Определите число структурных частиц
масса вещества
вещества
 Рассчитайте относительную плотность этого
вещества по водороду
простое вещество
 Какой объём паров воды образуется.
 Какой объём кислорода и воздуха потребуется
для сжигания.
5.  Указанную массу водородного соединения
растворили в 20 г воды. Какова массовая доля
вещества в полученном растворе
4. При неполном горении  это вещество образует воду и
 Определите число структурных частиц
Вариант 2
1. Запишите электронную конфигурацию атома
химического элемента № 17.
 Укажите,  к какому семейству элементов  он
относится
 Зарисуйте диаграмму внешнего уровня
 Определите валентные возможности атома и
степень окисления
 Составьте формулы соединения, укажите их
характер
2. Составьте схему  образования этим элементом
химической связи с  водородом,  и  с кальцием
 Укажите вид связи
 Тип кристаллической решетки
 Физические свойства
3. Определите, какое количество вещества составляет
7,3 г соединения с водородом
 Какой  объём занимает при( н.у) указанная
масса вещества
вещества
 Рассчитайте относительную плотность этого
вещества по водороду
4. Водород горит в атмосфере простого вещества
образованного элементом №17
 Определите объём продукта реакции
 И общий объём смеси после реакции, если была
взято 15л водорода
5. Указанную массу вещества растворили в 30  г воды.
Какова массовая доля вещества в полученном
растворе

file_name: полугодовая_КР_11_класс.docx

intro: Задания полугодовой контрольной работы охватывает материал двух тем "Строение атома и "Строение вещества". Особенность работы заключается в том, что эти задания необходимо выполнять последовательно, так как взаимосвязаны: строение атомов двух элементов, образование химической связи между ними, особенность строения и свойств вещества в зависимости от типа связи, расчеты связанные с газообразным состоянием вещества и превращения, которые лежат в основе расчетной задачи по уравнению реакции и на растворы. Работа даёт целостное представление о причинно-следственной связи химических знаний,  правильную картину естественного мира веществ и роли химических знаний. Для выполнения такой работы необходима тренировка.  По результатам работы можно судить о сформированности системы знаний у учащихся.Документ Microsoft Office Word (.docx)

title: Полугодовая контрольная работа по химии, 11 класс


extracted_text:
Тема: И.А. Крылов «Зеркало и Обезьяна»"
Цель урока:
продолжить ознакомление с творчеством И.А. Крылова;
работать  над  выразительностью чтения;
формировать умение определять басню как жанр литературы по характерным признакам;
находить мораль в произведении;
развивать внимание, мышление, наблюдательность, зрительный анализ и синтез, звуко  слоговой
анализ слов;
расширять поле зрения,
развивать функцию самоконтроля;
воспитывать нравственные качества, культуру работы в парах , интерес к чтению басен
Планируемые результаты: учащиеся должны уметь отличать басню от стихотворения; знать
структуру басни, модель басни; понимать нравственный смысл басен, характер героев; соотносить
смысл басни и пословицы.
Оборудование к уроку:
1) на доске: портрет И.А. Крылова;
2) карточки с заданиями:
3) аудиозапись басни «Зеркало и Обезьяна» И.А. Крылова;
6) проектор, экран.
Ход урока
1. Организационный момент урока
Мы сюда пришли учиться,
Не лениться, а трудиться.
Работаем старательно,
Слушаем внимательно.
 Расшифруйте, фамилию баснописца:
К
Р
О
В
  СЛАЙД 1
Ы
Л
2. Речевая разминка
1. Выделите заданное слово, в конце строки  и укажите, сколько раз оно встретилось (развитие
наблюдательности, зрительного анализа и синтеза, расширение поля зрения, развитие функции
самоконтроля)
там
кума
себя
 атм  там   тма   мат   там  мат   там    атм    амт   там   _______
маку    акму   мука    кума     мука     каму     кума    мука    маку   акму   ______
сябе    бясе    себя    бясе   сбяе   себя    беся   себя   ясбе   себя   _____
2. Чтение слов разной слоговой структуры или игра «ЛЕСЕНКА». СЛАЙД 2 (Подобные
упражнения развивают звуко  слоговой анализ слов, внимание) АМ
ТАМ
РОЖА
СОВЕТ
ПРЫЖКИ
СЧИТАТЬ
МАРТЫШКА
ПЕРЕЧЕСТЬ
Задание:
1. прочти спускаясь сверху вниз, входящие в неё слова.
2.если встретил слово, которое тебе трудно прочитать целиком, остановись и подели его на
слоги.
3. теперь прочитай «ЛЕСЕНКУ» снизу вверх.
3. Проверка  домашнего задания. («Басня Мартышка и очки»)
 Послушаем, как вы подготовились к выразительному чтению басни.
(Ученики читают басню выразительно. Учащиеся определяют, чье чтение им понравилось и
почему.)
 Какой из недостатков людей «высмеял» в этой басне И.А.Крылов?
( И.А.Крылов в этой басне высмеивает необразованность людей.)
  Как еще называют таких людей? (Невежда – это необразованный человек)
4. Введение в тему.
1.Предварительная беседа
Что вы узнали на прошлом уроке об Иване Андреевиче Крылове?  (Ответы детей)
2. Рассказ детей  о памятнике Крылову
Памятник И.А.Крылову
Когда в 1844 году умер Иван Андреевич Крылов, в Петербурге пошли разговоры о том, что
надо бы поставить «дедушке Крылову» памятник. В России в ту пору ни одного памятника
писателю не было. Правительство императора Николая I  в деньгах отказало, и тогда решили
собрать средства на создание памятника у народа. Два года шел сбор денег.
В конкурсе на создание памятника среди скульптором победителем был признан Петр
Карлович Клодт. СЛАЙД 3
Как   известно,   скульптор   Клодт   был   очень   ответственным   человеком.   Задавшись   идеей
украсить памятник Крылову персонажами басен, Клодт внимательно прочел все произведения
баснописца   и   составил   список   животных,   изображения   которых   обязательно   должны
присутствовать   в   скульптурной   композиции.   Лепить   животных   Клодт   предпочитал   с   натуры.
Скульптору пришлось добывать натурщиков всеми возможными способами.
 Осел жил у Клодта дома. Царские егеря подарили барону волка. Это незлобивое создание,
спавшее вместе с собаками и за все время даже не попробовавшее никого укусить, встречало
гостей протяжным воем, от которого по спине начинали бегать мурашки. Волк исправно охотился
на кота Ваську, тоже позировавшего.
      Из   Новгородской   губернии   Клодту   прислали   медведя   с   медвежонком.   Медвежонок
несколько   раз   убегал   из   мастерской,   пролезая   в   форточку,   и   пугал   прохожих.   Медвежонка
возвращали.   Во   время   очередного   побега   его   постигла   неудача,   подросший   медвежонок   в
форточке застрял. Чтобы его оттуда вынуть, пришлось выставлять раму. Клодт раздобыл журавля, лисицу, овцу с ягнятами и даже лягушку. Все это разношерстное
общество далеко не всегда сидело в клетках, а порою свободно разгуливало по мастерской. И
только один натурщик был приходящим. Козел, которого приводила старушка, жившая
неподалеку. У дверей мастерской козел начинал отчаянно упираться  его можно понять, там
обитали волк и медведи. Несмотря на сопротивление, бабушка впихивала козла в мастерскую  ей
очень хотелось увидеть своего серенького козлика, отлитого в бронзе. Скульптор мужественно
переносил соседство с животными, некоторые из которых жили во дворе, а некоторые – прямо в
мастерской. Старания скульптора оправдали себя: животные, украшающие пьедестал памятника
Крылову, выглядят очень естественно и правдоподобно.
В мае 1853 года памятник был завершен. Первоначально предлагалось установить его у
Публичной библиотеки или на могиле Крылова в АлександроНевской лавре. Но Клодт сказал:
"Установить надо в Летнем саду". СЛАЙД 4
5. Физкультминутка
6. Работа по теме. Басня «Зеркало и Обезьяна»
1. Словарная работа.
  В этом произведении, как и в других, есть трудные слова, устаревшие и непонятные. Давайте
прочитаем их и подумаем, что они могут обозначать, какими словами из современного русского
языка можно их заменить (работа в парах)
Задание: соедините слово с его определением.
Образ
Кум
Ужимки
Сатира
Попусту
На руку нечист
обличающее, бичующее осмеяние
гримасы; неестественные телодвижения
вид, облик
нечестен, вороват
крестный отец по отношению к родителям
крестника и к крестной
напрасно, бесполезно, зря
СЛАЙД 5
ОБРАЗ  вид, облик;
 КУМ  крестный отец по отношению к родителям крестника и к крестной;
УЖИМКИ гримасы; неестественные телодвижения;
САТИРА  обличающее, бичующее осмеяние;
НА РУКУ НЕЧИСТ  нечестен, вороват.
ПОПУСТУ  напрасно, бесполезно, зря.
2. Отработка техники чтения
ТРУДИТЬСЯ    ЦА
ОБОРОТИТЬСЯ      ЦА
УАОЮ
УРАКОЮ
УКРАДКОЮ
3.  Посмотрите еще раз на заголовок басни и скажите, как вы думаете, о ком пойдет речь в басне?
СЛАЙД 6  Какую роль играет для вас зеркало?  А для чего зеркало может быть нужно обезьяне?
4.  Чтение басни учителем. СЛАЙДЫ 712
5.   Выявление первичного восприятия.
Что вам показалось смешным? Сколько героев в басне?
Что подумала  мартышка, увидев себя в зеркале?
Какие признаки доказывают, что это басня?
 (Басня – это небольшое произведение, написанное стихами или прозой, в котором высмеиваются
пороки людей.
В баснях обычно действуют животные, в которых мы легко узнаем людей.
Басня начинается или заканчивается моралью – выводом, поучением, где объясняется смысл
басни).
6.  Самостоятельное чтение учащимися басни (Чтение вполголоса) СЛАЙД 13
VII. Работа над содержанием басни
Работа с действующими лицами по иллюстрации. СЛАЙД 14









Какой вы представляете обезьяну?
Узнала она себя в зеркале, как вы думаете, докажите словами из текста.
А кого она узнала в отражении в зеркале? Докажите словами из текста.
Как вы думаете, какой она себя считала? А какими она видела своих подруг? Умела
она видеть свои недостатки?
А у людей вы встречали такое качество?  А вы всегда видите свои недостатки или
только в других их замечаете?
Прочитайте слова мартышки, с соблюдением знаков препинания.
Каким вы представляете себе медведя? Нарисуйте словесный портрет.
Прочитайте, какой совет дал ей Мишка? Ребята, а вы какой бы дали совет человеку,
который осуждает других, хотя сам ничуть не лучше поступает?
Сравните две иллюстрации, скажите,  как вы думаете, почему на одной иллюстрации
звери одеты в одежды людей, а на второй изображены просто зверями? СЛАЙД 15
VIII. Физкультминутка (упражнение для глаз) СЛАЙД 16
IХ. Закрепление.
Работа в парах СЛАЙД 17
 Кто быстрее и правильнее подберёт карточки, относящиеся к басне.
Карточки лежат на партах
Басня
Небольшое
произведение, в
котором
высмеиваются
пороки людей
Смешное
лирическое
стихотворение
Короткая
сказочная
история Герои
животные,
иногда люди.
Есть герои
помощники
Цель: прославить
русский народ,
Русь
    Волшебство
Цель: помочь
исправить недостатки,
посмеявшись над ними
       Диалог
Мораль
Герои
богатыри
Цель: развлечь
читателя, создать
хорошее настроение
      Троекратный
         повтор
Проверка. СЛАЙД 18
Оценивание работ в парах
  Какие пороки высмеивает в своих баснях И.А.Крылов? (болтливость, хвастовство, лень, лесть,
трусость)
IХ.  Итог урока: СЛАЙД 19
 Чему учат нас басни И.А.Крылова?
 Что бы вы посоветовали Обезьяне?
 Я надеюсь, что в вашей памяти надолго останутся слова И.А.Крылова, которые
помогут стать лучше.
Х. Домашнее задание. СЛАЙД 20
Подготовить по выбору:
выразительное чтение басни;
изобразить характер героев с помощью мимики, жестов;
выучить наизусть.

file_name: конспект урока крылов зеркало и обезьяна.doc

title: Конспект урока и презентация к уроку литературного чтения на тему И.А.Крылов "Зеркало и обезьяна" (3 класс)


extracted_text:
№
п/п
1.
Осенняя
ярмарка
2.
На лесной
полянке
 КАЛЕНДАРНОТЕМАТИЧЕСКОЕ ПЛАНИРОВАНИЕ
Темы занятий
Задачи
Ритмические, динамические,
Танцевальные упражнения, игра на
Дата
плану
проведения
По
факти
чески
Совершенствование
статической и
динамической
координации
движений на основе
использования
развивающих
подвижных игр.
Совершенствование
точности движений,
мелкой и крупной
моторики.
Развитие чувства
ритма посредством
музицирования на
ударных музыкальных
инструментах.
артикуляционные,
коммуникативные,
психокоррекционные упражнения
Артикуляционная гимнастика
«Дудочка», «Чашечка», «Лошадка»;
психокоррекционное упражнение на
формирование позитивного настроя,
межличностных отношений «Наш круг
упруг»;
динамические  упражнения для
развития межполушарного
взаимодействия: «Кулак – ребро –
ладонь».
Двигательные упражнения «Мы идем
по кругу»;
динамические  упражнения на развитие
выдержки «Цапля», «Петушок»;
упражнения для развития
межполушарного взаимодействия
«Замок», «Колечко»;
артикуляционная гимнастика на
развитие подвижности нижней челюсти
«Рыбка»;  «Ворота»;
речевая игра «Эхо».
музыкальных инструментах
чередование  двигательной
активности и статической позы в
соответствии с  изменением
характера  музыки  и текстовым
сопровождением игры.
выполнение подражательных
движений в соответствии с
характером музыки;
 выполнение  простого шага на
метрический размер 2 / 4 ;
выполнение  чередования
построения в колонну  и ходьбы
врассыпную. 3.
Магазин
«Природа»
Совершенствование
умения
ориентироваться  в
пространстве,
развитие  внимания,
речевого дыхания и
голоса.
4.
Вершки и
корешки
Воспитание
правильной осанки,
развитие ловкости,
выносливости.
Музицирование на
детских музыкальных
инструментах.
Коррекция темпо
ритмических
нарушений.
 Выработка
правильного дыхания.
Общеразвивающие упражнения
«Цветы».
 Артикуляционная гимнастика
«Горка», «Языксилач», «Рупор».
Психокоррекционное упражнение на
формирование активности и
самостоятельности детей в процессе
занятия «Повернись и поздоровайся».
Артикуляционная гимнастика
«Грибок», «Улыбка», «Дятел»;
речевая игра «Едем на лошадке»;
пляска «У оленя дом большой».
Игра «Горошина».
Русский народный хоровод «На горе
то калина». Артикуляционная
гимнастика: «Силач», «Дразнилки»,
«Фырканье»;
упражнения для развития
межполушарного взаимодействия
«Мельница», «Паровозик».
Ритмические  упражнения «Дрозд
дроздок», «Эхо».
 Чистоговорка «ДДь»
психокоррекционное упражнение на
формирование активности и
самостоятельности детей в процессе
занятия «Изображение животных».

в
включение
движение
одновременно   с   началом   звучания
музыки;
совершенствование
навыков
выполнения движений под музыку  на
метрический размер 2/4;
ходьба по кругу топающим шагом с
изменением   темпа   в   соответствии   с
темпом музыки;
воспроизведение  ритма  по заданной
схеме.
выполнение пружинящих  притопов
каблуками;
выполнение марша, «пружинки»,
ходьбы на цыпочках, легкого бега в
соответствии с музыкальным
сопровождением;
акцентирование сильной доли
посредством использования детских
ударных инструментов;
выполнение подражательных
движений в соответствии с текстом. 5.
Без друзей нам
не прожить
Развитие умения
ориентироваться в
пространстве,
совершенствование
выразительности и
плавности движений.
Развитие координации
движений, чувства
ритма.
6.
Проказы Зимы Развитие чувства
ритма,
эмоциональности и
выразительности
невербальных  средств
общения.
Упражнение на увеличение
продолжительности выдоха «Ветер»,
развитие взаимодействия речи и
движения потешка «Петушок»;
драматизация песенки «Дедушка Рох»;
подвижная игра «Горошина»;
«Урожайный хоровод»;
массаж пальцев «Овощи»;
чистоговорка «З – Зь».Развитие
взаимодействия речи и движения в
хороводе «В темном лесе»;
психокоррекционное упражнение на
формирование позитивных
межличностных отношений «Ручеек»;
подвижная игра «Повторяйте дружно
за мной».
Ритмическая гимнастика «Ветерок
дует с горки»; хоровод «Времена
года»;
дыхательная гимнастика на
совершенствование носового дыхания
«Мой любимый носик»;
упражнение «На лыжах»;
инсценировка песни «Пшеница
золотая»;
игра «Найди свое дерево».
развитие координации движений
акцентирование сильной доли
посредством использования детских
ударных инструментов;
выполнение подражательных
движений в соответствии с текстом;
выполнять приставной шаг с
приседанием с выставлением ноги на
пяткуакцентирование сильной доли
посредством использования детских
ударных инструментов;
выполнение подражательных
движений в соответствии с текстом.
совершенствование  умения детей
самостоятельно начинать движение
после вступления, ускорять и
замедлять темп движения;
музицирование  на ударных
инструментах;
совершенствование  чувства ритма 7.
Зимняя
прогулка
Развитие координации
движений,
воображения и
ассоциативно
образного мышления,
позитивного
самоощущения.
8.
Мы играем и
поём
Развитие правильной
осанки, регуляция
мышечного тонуса.
Развитие чувства
ритма посредством
музицирования на
ударных музыкальных
инструментах
Совершенствование
общей и
артикуляционной
моторики, развитие
навыков ориентировки
в пространстве.
Ритмическая гимнастика «Зимняя
разогревалочка»; дыхательное
упражнение «Снегирек», «Мы идем»;
упражнения  для координации речи и
движения  «Синичка».
Подвижная игра «Двенадцать
месяцев»;
ритмическая игра «Мосток»;
дыхательная гимнастика  на развитие
физиологического дыхания
«Кораблики»,  «Ветерок»;
пальчиковая гимнастика «Пироги
пшеничные»;
пальчиковая игра «На елке».
Психокоррекционное упражнение на
формирование позитивных
межличностных отношений «Ручеек».
Развитие взаимодействия речи и
движения в хороводах «В темном
лесе» и
«Земляниченька».
Артикуляционная гимнастика
«Колокольчик», «Гармошка».
Динамические  упражнения на развитие
внимания «Раз, два, три – в обратную
сторону иди», пальчиковая гимнастика
«Атыбаты»; «Пироги пшеничные»;
коммуникативная игра «Повернись и
поздоровайся»;
подвижная игра «Пусть все делают как
я».
выполнение кружения парами;
совершенствовать исполнение на
детском музыкальном инструменте в
соответствии с музыкальным
сопровождением;
выполнение марша, ходьбы на
пятках, легкого бега в соответствии с
музыкальным сопровождением;
развитие координации движений;
музицирование  на ударных
инструментах;
совершенствование  чувства ритма.
выполнение марша, «пружинки»,
ходьбы на цыпочках, легкого бега в
соответствии с музыкальным
сопровождением;
выполнение танцевальных движений
в соответствии с текстом песни;
 передача в движении различного по
темпу  музыкального сопровождения;
самостоятельно находить
выразительные движения в
соответствии с музыкой;
повторение предложенного
ритмического рисунка. 9.
Как у бабушки
в деревне
Развитие координации
движений, речевого
дыхания на основе
использования игр с
движениями.
Динамические  упражнения на
выработку красивой осанки,
равновесия «Гуси хлопают крыльями»;
массаж ног «Курочки и петушок»,
«Солнышко», «Медведь»;
артикуляционная гимнастика
«Горка», «Языксилач», «Рупор»;
играхоровод « У бабушки Меланьи» с
выполнением движений в соответствии
с текстом песни.
Динамические  упражнения на развитие
координации движений и речевого
сопровождения «Мы шагаем»;
развитие чувства ритма «Веник»,
«БабкаЁжка»;
массаж рук для развития
межполушарного взаимодействия «Как
петух в печи»;
артикуляционная гимнастика
«Греем руки», нос и  щеки».
совершенствование навыка различать
длительности звуков;
акцентирование сильной доли
посредством использования детских
ударных инструментов;
выполнение подражательных
движений в соответствии с текстом.
совершенствование навыков
выполнения движений под музыку  на
метрический размер 2/4;
выполнение танцевальных  движений
в парах;
 передача в движении различного по
характеру (силы динамики)
музыкального сопровождения;
повторение предложенного
ритмического рисунка.
10.
Помощники
Выработка четких
координированных
движений во
взаимосвязи с речью
посредством
использования
коммуникативных игр.
Совершенствование
точности движений,
мелкой и крупной
моторики.
Динамические  упражнения на развитие
внимания  «Экскаватор»;
развитие пластики  «Кто как ходит»;
развитие взаимосвязи речи и движения,
развития межполушарного
взаимодействия,  автоматизация
звуков[ з] и [ж] «Пильщики», «Идет
кузнец»;артикуляционная гимнастика
«Автомат», «Маляр»;
ритмическая игра «Молоточки».
Подвижная играпляска «Заяц и лис»;
артикуляционная гимнастика
ходьба переменным шагом с
наклоном на акцент;
ходьба врассыпную с импровизацией
движений;
выполнение танцевальных  движений
в парах;
включение в движение
одновременно с началом звучания
музыки;
ходьба скользящим шагом;
совершенствование  чувства ритма;
чередование  двигательной 11.
В гостях у
лесных зверят
Совершенствование
навыков ориентировки
в пространстве,
регуляция мышечного
тонуса.
«Грибок», «Улыбка», «Дятел»;
логопедическая распевка на
дифференциацию свистящих и
шипящих звуков «Тучка»;
массаж пальцев «Рукавицы»;
динамические упражнения «Заинька»;
логопедическое упражнение «Подуй на
чай».
активности и статической позы в
соответствии с  изменением
характера  музыки  и текстовым
сопровождением игры.
Динамические  упражнения на развитие
мышечного тонуса, лицевой мимики
«Мы – зеленые лягушки».
Подвижная играпляска «Заяц и лис»;
артикуляционная гимнастика
«Грибок», «Улыбка», «Дятел»;
дыхательная гимнастика  на развитие
физиологического дыхания «Ветерок»;
инсценировка песни «Две лягушки и
комар»;
артикуляционная гимнастика
«Улыбка», «Часики», «Лягушки».
выполнение шага с носка на пятку,
поскока;
легкий бег на полупальцах
врассыпную с использованием всего
пространства помещения с
последующим построением в колонну
по одному;
 передача в движении различного по
характеру (силы динамики)
музыкального сопровождения
повторение предложенного
ритмического рисунка.
12.
Весенние
истории
Развитие мимической
моторики, чувства
ритма, обучение
элементам
самомассажа
биологически активых
зон, развитие
межполушарного
взаимодействия.
Психокоррекционное упражнение на
формирование позитивного настроя,
межличностных отношений «Зеркало»;
динамические  упражнения на развитие
пластичности «Солнышко»; развитие
умения удерживать статическую позу
«Замри!», «Шаловливые сосульки»;
пляска  «Весна на двре»;
артикуляционная гимнастика
«Лошадка».
чередование ходьбы, легкого бега,
плясовых  движений и статической
позы в соответствии с  изменением
характера  музыки;
выполнение притопов одной ногой с
хлопками;
выполнение кружения парами;
совершенствовать исполнение на
детском музыкальном инструменте в
соответствии с музыкальным
сопровождением. 13.
Потанцуй со
мной, дружок
Формирование умения
выполнять
танцевальные
движения в парах,
развитие  мелкой и
крупной моторики.
Динамические  упражнения на
воспитание эмоциональной
выразительности речи «Звездная фея»;
развитие координации движений,
слухового внимания «Собираемся на
бал»;
парный танец «Вставай скорей в
кружок»;
артикуляционная гимнастика
«Заборчик», «Трубочка», «Пиала».
выполнение переменного шага на
метрический размер 3 / 4 с
выделением сильной доли;
совершенствование танцевальных
движений, отработанных ранее;
закрепление знаний о динамических
оттенках;
выполнение движения «змейка».
14.
Веселая
Масленица
Развитие  общей и
тонкой моторики,
мимики, орального
праксиса, правильного
речевого дыхания.
Развитие слухового
внимания, общей
моторики на основе
использования
русских народных
хороводов.
Динамические  упражнения на
развитие слухового внимания  и
тембрового слуха «А я  Масленица»;
развитие взаимосвязи речи и движения
«Вставала я  ранешенько»;
коммуникативная играпляска  «У
Меланьистарушки»; артикуляционная
гимнастика «Дудочка», «Чашечка»,
«Лошадка»; парный танец «Вставай
скорей в кружок»;
артикуляционная гимнастика
«Вкусное варенье», «Качели»,
«Чашечка», «Жуем блинчик».
ходьба боковым приставным шагом с
изменением направления и темпа;
 воспроизведение плясовых
движений по показу;
 импровизация танцевальных
движений по тексту;
выполнение подражательных
движений в соответствии с текстом
распевки  и характером музыки;
развитие координации движений;
музицирование  на ударных
инструментах;
воспроизведение ритма по заданной
схеме. 15.
Музыкальная
Игралия
Совершенствование
умения
ориентироваться  в
пространстве,
развитие  внимания,
речевого дыхания и
голоса.
Динамические  упражнения на
развитие слухового внимания  и
тембрового слуха « Угадай, на чем
играю»;
психокоррекционное упражнение на
формирование позитивного настроя,
межличностных отношений «Наш круг
упруг».
16.
Космонавтом
быть хочу!
Коррекция темпо
ритмических
нарушений, развитие
пространственной
ориентировки,
музыкальной
отзывчивости.
Совершенствование
координации
движений,
артикуляционной и
общей моторики,
просодического
компонента речи.
Динамические  упражнения на развитие
чувства ритма «Строим звездолет»;
на развитие координации движений
«Невесомость»;
комплекс общеразвивающих
упражнений «Будем космонавтами»;
дыхательная гимнастика для развития
силы голоса, выразительности
интонирования «Радиоволны»;
артикуляционная гимнастика
«Иголочка», «Гармошка», «Ковшик».
Динамические  упражнения на развитие
внимания «Раз, два, три – в обратную
сторону иди».
выполнение танцевальных движений
«пружинка», «полочка с поворотом»,
чередование с хлопками;
 передача в движении различного по
характеру (силы динамики)
музыкального сопровождения;
начинать и заканчивать исполнение
на детском музыкальном инструменте
в соответствии с музыкальным
сопровождением.
 передача в движении различного по
характеру (силы динамики)
музыкального сопровождения;
начинать и заканчивать исполнение
на детском музыкальном инструменте
в соответствии с музыкальным
сопровождением.
 выполнение бокового приставного
шага на метрический размер 4/4 с
выделением сильной доли;
совершенствование танцевальных
движений, отработанных ранее;
совершенствование навыков
музицирования  на ударных
инструментах.
17.
Итоговое
занятие
«Здравствуй,
лето!»
Выявление знаний,
умений  и навыков,
полученных на
занятиях. Развитие
произвольного
Динамические  упражнения.
Артикуляционная гимнастика.
Дыхательная гимнастика.
Логопедические  распевки.
Парные танцы. Пальчиковая
 чередование ходьбы, легкого бега,
движений и статической позы в
соответствии с  изменением
характера  музыки;
выполнение притопов одной ногой с внимания,
двигательной памяти.
Коррекция темпо
ритмических
нарушений.
гимнастика «Чудоюдо рыбакит»
Динамические упражнения «Морские
обитатели»
Дыхательная гимнастика
«Аквалангисты»
Игра на развитие чувства ритма
«Капли»
Подвижная игра «Море волнуется»
хлопками;
выполнение кружения;
совершенствовать исполнение на
детском музыкальном инструменте в
соответствии с музыкальным
сопровождением;
выбор упражнений в соответствии с
пожеланиями  учащихся.

file_name: КТП Муз.речецв.doc

дефектология

group: Педагогика

title: Программа дополнительного образования  по логоритмике  «Музыкальный  речецветик» 	Возраст:      старший дошкольный возраст