file_name: 8 класс био ашык саб 24.11.docx

description:
«Бекітемін»
Директордың орынбасары:
_________   "______ " ______   2016ж
Күні:   2324.11.2016
Пәні: Биология
Пән мүғалімі: Мырзабекова Б.
Кабинеті: биология
Қысқа мерзімді жоспар.
Сабақтың
тақырыбы:
Сабақтың мақсаты:  Сүйектің құрылысы  мен химиялық құрамы туралы ақпарат алады. Сүйектің химиялық құрамы неден тұратынын және оның
Сүйектің құрылысы мен химиялық құрамы.
Негізгі идеясы
Оқыту нәтижелері
сүйекке қандай қасиет беретіні ажырата алады. Адам өміріндегі сүйектің маңызын түсінеді.
Сүйек құрылысы және оның химиялық құрамы, қызметі  туралы мағлұмат беру.
1.Сүйектің құрамы мен құрылысы туралы жалпы мәлімет алады.
2. онық химиялық құрамындағы органикалық және бейорганикалық заттардың маңызын ажырата алады.
3. сүйектің құрылысын жіктей алады.
Әдістер мен тәсілдер: Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету;
Оқыту үшін  және оқуды бағалау;
Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс тәсілдер;
Жеке жұмыс, топпен жұмыс,сыныппен жұмыс.
Формативті бағалау.
Үш тілділік, ПИЗА тапсырмалары.
 Сызба нұсқалары,бағалау парағы,А3 парағы, стикер, маркер,айдың формалары. Интерактивті тақта, 8 сынып оқулығы. №7
зертханалық жұмыс. Сүйек, спиртті шам, шыпы, 10% туз қышқылы.
Химия
Қолданылатын
ресурстар.
Пән

байланысы
аралық
Сабақ
кезеңдері
Уақ
ыт
Тапсырма
Сабақтың барысы
Мұғалімнің ісәрекеті
Оқушылардың іс
әрекеті
Бағалау
Ұйымдас
2
Топқа   бөлу. Оқушылармен амандасу. Топқа бөлу. Good morning pupils. How are you?
Амандасады,   көңіл Мадақтау, қол

description:
тыру
кезеңі
мин Оқушылард
ы түгендеу,
Оқушыларды 4 топқа бөлу. 1топ Бас сүйегі  череп   skull, 2 –топ кеуде
сүйектері Грудные скелет thoracic skeletal, 3топ қол Верхняя конечность
Upper limb, 4топ аяқ сүйектері Нижняя конечность  lower limb.
  көтерікі
күйлері
болады.   4   топқа
бөлінеді.
шапалақтау.
кретериалды
бағалау.
топты бағалау
Интерактивті
тақтада   берілген
суретке
қарап
сабақтың мақсатын
ашу

кретериалды
бағалау.
топты бағалау
«Білу»
Қызығуш
ылық
тарын
ояту
«Түсіну»
Жаңа
тақырып
тың
мазмұнын
ұғындыру
«Миға
шабуыл»
5
мин
4
мин
«Сиқырлы
сандық»
Әдісі
арқылы   үй
тапсырмасы
бойынша
сұрақтарға
жауап береді
«Ассоциаци
я   »
әдісі
бойынша
өткен
тақырып
арқылы жаңа
тақырыпты
ашу
Сұрақтарға жауап бер
1топ Бас сүйектерін атаңыз? Бас сүйегі череп – skull
2 –топ Кеуде сүйектерін атаңыз? кеуде сүйектері Грудные скелет thoracic
skeletal
3топ  Қол  сүйектерін   атаңыз?  қол сүйектері  Верхняя конечность Upper
limb
4топ Аяқ сүйектерін атаңыз? аяқ сүйектері Нижняя конечность  lower limb
Балалар осы денеміздегі 200 ден астам сүйек бар, ал осы сүйектің құрамын
білгілеріңіз келеме? Неден тұруы мүмкін?
Сұрақ: суретте берілген заттардың cүйекке қаншалықты маңызы бар?
     Минералды тұздар                                             нәруыздар
         Май                                 сүйек                             мықтылық
Балалар қалай ойлайсыздар бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандай?
Сүйектер тығыз және кеуекті дәнекер ұлпалардан түзіледі. Сүйектің
сырты      тығыз   ұлпадан,   ішкі   бөлімі   кеуекті   ұлпадан   құралады.   Сүйектің
сыртында сүйек затымен тұтасып кеткен сүйекқап болады . Сүйекқаптың
астыңғы   бетінің   жасушалары   бөлініп,   сүйек   затын   түзеді.   Сондықтан
сүйекқап арқылы сүйектер жуандап өседі. Сүйек сынғанда біртіндеп бітіп,
қайта   қалпына   келуі   де   сүйекқапқа   тікелей   байланысты.   Сүйекқапта
қантамырлары мен жүйкелер болатындықтан, сүйекке ұдайы қоректік заттар
жеткізіледі.   Сүйектің   екі   шетіндегі   шеміршекті   қабаттағы   жасушалардың
бөлінуінен   сүйек   ұзарып   өседі.   Қаңқаның   толық   сүйектенуі   2025   жасқа
дейін   жалғасады.   Адам   25   жасқа   дейін   өседі.   Ересек   адамның   сүйегінің
үштен екі бөлігін — бейағзалық, ал қалған үштен бір бөлігін ағзалық заттар
құрайды.   Ағзалық   заттар      иілгіштік,   серпінділік,   ал   бейағзалық   заттар
беріктік қасиет береді.
Сүйектің құрамы. Сүйектің құрамында  50% су, 12,5% нәруыз тектес
ағзалық зат  оссеин (жұмсақ, серпімді ағзалық зат), 21,8% минералды заттар
(кальций   фосфаты),   15,7%   май   болады.   Оссеин   заты   сүйекке   серпімді,
иілгіштік   қасиет   береді.   Жас   балалардың   сүйегінде   ағзалық   заттардың
мөлшері көбірек. Сүйектері иілгіш болатындыктан спортқа, циркке, балетке

description:
жастайынан қабылдайды. Адамның жасы ұлғайған сайын сүйегінде ағзалық
заттар азайып, минералды заттар кебейеді. Құрамында минералды заты көп
сүйектер иілгіштік қасиетінен айырылып, морт сынғыш келеді.
Сұрақ:?   Балалар   біздің   қаңқамыздағы   сүйектер   созылуға   немесе
сындыруға болама? Қалай ойлайсыздар?
«Қолдан
у»
Жаңа
тақырып
тың
мазмұнын
ұғындыру
8
мин
«Мәтінмен
жұмыс»
Зертхана
жұмысын
жасау.

сүйектің атқарып жатқан қызметін біз қай кезде қоланап жүрміз?
№7 зерханалық жұмыс.
Мақсаты: сүйектің қасиетін зерттеу.
Керекті құралжабдықтар: кальцийсіздендірілген және күйдірілген сүйектер,
сүйектер салатын ыдыстар.
Жұмыс реті.
1. Жануар   сүйегін   иіп,   содан   соң   созып   көріңіздер.   Сүйек   иіле   ме?
Сүйек созыла ма?
2. Қыздырылған   сүйекті   иіп   көргенде   не   болады?оған   қандай   қасиет
тән?
3. Тұз   қышқылына   батырылған   сүйекті   созуға   бола   ма?   Бұл   сүйекке
қандай   қасиет   тән?   Кальцийсіздендірілген   және   күйдірілген
сүйектердің ерекшелігі қандай? Қорытынды жасаңыздар?
1. Кішкентай сәбидің мен ересек адамның сүйегінде қандай
айырмашылықтар болуы мүмкін?
Оқушылар өз ойларын ауызша береді.
Талдау
4
мин
Кестені
толтыру.
Фишка
арқылы,
кретериалды
бағалау.
топты бағалау

Оқушылардың
мұндағы   мақсаты
берілген
тапсырманы   өздері
талқылап,   өз   ой
пікірлерімен санаса

білуі,
топпен
жұмыс
  жасауы.
Бірбіріне
түсіндіреді. Әр топ
өзіне
берілген
тапсырманы
ауызша
береді.
  жауап

Берілген   сұраққа
  жауап
ауызша
береді.
  Кестені
толтырады.
кретериалды
бағалау.
топты бағалау
№ Сүйектің
Органикалық
заттар
құрамында
кездесетін
заттар
кальций
фосфаты
жұмсақ, серпімді +
оссеин
+
беріктік
1
2
3
4
Бейорганикалық
заттар
+
+
Жинақта
у
3
мин
«пиза»
тапсырмала
ры
ПИЗА тапсырмасы.
1
Сүйектер   тығыз   және   кеуекті
  дәнекер Ия
Берілген
сәйкестендірулерге
ия   немесе   жоқ
кретериалды
бағалау.
топты бағалау

description:
арқылы

жаңа
сабақты
қорытындыл
ау
2
3
4
5
ұлпалардан түзіледі
Сүйектің   ішкі      тығыз   ұлпадан,   сыртқы   бөлімі
кеуекті ұлпадан құралады.
Сүйек сынғанда біртіндеп бітіп, қайта қалпына
келуі де сүйекқапқа тікелей байланысты
Сүйекқапта   қантамырлары   мен   жүйкелер
болатындықтан, сүйекке ұдайы қоректік заттар
жеткізетін май ұлпасы
Сүйектің   екі   шетіндегі   шеміршекті   қабаттағы
жасушалардың бөлінуінен сүйек ұзарып өседі
жоқ
ия
жоқ
ия
6 Қаңқаның   толық   сүйектенуі   4055   жасқа   дейін
Жоқ
жауабын айтады.
7
8
жалғасады.
Ересек адамның сүйегінің үштен екі бөлігін —
бейағзалық, ал қалған үштен бір бөлігін ағзалық
заттар   құрайды.   Ағзалық   заттар      иілгіштік,
серпінділік, ал бейағзалық заттар беріктік қасиет
береді.
Сүйектің құрамы. Сүйектің құрамында  50% су,
12,5%   нәруыз   тектес   ағзалық   зат      оссеин
(жұмсақ,
  21,8%
минералды заттар (кальций фосфаты), 15,7% май
болады.
  ағзалық   зат),
  серпімді
ия
ия
Бағалау
3
Өзінөзі
бағалау
Бағдарша,
бағалау
парақшалар
ы
Рефлекс
ия
2
мин
Қағазға
толтыру
9 Адамның   жасы   ұлғайған   сайын   сүйегінде
минералды   заттар   азайып,   ағзалық   заттар
кебейеді.
Жоқ
Егер біздің денемеізде қаңқа болмаса яғни сүйек болмаса оның оны басқа затпен
алмастыруға болама?
Коллаген Коллаген Collagen
Сүйекқап
Нәруыз белок  protein
Оссеин Оссеин -ossein
Май  Жир  ыы -Fats
Минералды тұздар –минеральные соли mineral salts
дәнекер ұлпасы соединительная ткань connective tissue
Оқушыларға «мен бүгін не үйрендім?» сұрағын беру арқылы оқушылар өз
ойын жазады.
Мадақтау
Оқушыларды
сұрақтарға   ауызша
жауап   береді.«Ең,
ең,   ең»   қызықты
дерект
ер
айтылады.

Ұсынылған
стикерге   бүгінгі
сабақта
не

Мадақтау

description:
үйренгеніні жазады.
Остеобласты сүйек түзетін клеткалар. Тісжақ патологиясы кезінде остеобластар бүлінген тканьнің қалпына келуіне тікелей қатысады.
Остеокласт (гр. osteo  сүйек + гр. klastos  ұсақтау). Сүйек тканінің көп ядролы клеткасы. Сүйек ткані әр түрлі себептерден бүлінген кезде
остеокластар резорбцияға (сорылу, сіңу) қатысады. Пародонт тканьдері қабынғанда, тістің қозғалып түсіп қалуы остеокластар арқылы жүреді
Остеоциты — клетки костной ткани позвоночных животных и человека, значительно или полностью утратившие способность синтезировать
органический компонент матрикса.

description:
1 Мидың орташа салмағы 17001500 г

2
3 Ми   діңі   сопақша   ми,   көпір,   үлкен   мисыңары,
Ми жұмыс істегенде түзілген энергияның 25%ын
жұмсайды.
4
5
6
мишықтан тұрады
Сопақша ми өзткізгіш  және рефлекістік қызмет
атқарады.
Сопақша ми жұлынмен жалғақан
Көпір арқылы ортаңғы ми мен жұлынға қозуды
өткізеді

7 Ортаңғы ми жарықпен дыбысқа елең ету
8 Аралық   ми   арқылы   импульстер   барлық
рецепторлардан   улкен   ми   сыңарларының
Мидың орташа салмағы 17001500 г
қыртысына түседі
Ия\жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\жоқ
9 Мишықтың   ең   басты   қызметі   тепетеңдіктің
Ия\ жоқ
реттелуіне мүлдем қатыспайды.

description:
1

2
3 Ми   діңі   сопақша   ми,   көпір,   үлкен   мисыңары,
Ми   жұмыс   істегенде   түзілген   энергияның   25%ын
жұмсайды.
мишықтан тұрады
4 Сопақша   ми   өзткізгіш   және   рефлекістік   қызмет
атқарады.
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
5 Сопақша ми жұлынмен жалғақан
6 Көпір   арқылы   ортаңғы   ми   мен   жұлынға   қозуды
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
өткізеді
7 Ортаңғы ми жарықпен дыбысқа елең ету
8 Аралық   ми   арқылы   импульстер   барлық
рецепторлардан улкен ми сыңарларының қыртысына
түседі
9 Мишықтың   ең   басты   қызметі   тепетеңдіктің
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
реттелуіне мүлдем қатыспайды.

Ия\жоқ
Ия\жоқ
Ия\ жоқ
Мидың орташа салмағы 17001500 г
1 Мидың орташа салмағы 17001500 г

Ми жұмыс істегенде түзілген энергияның 25%
2
ын жұмсайды.
3 Ми   діңі   сопақша   ми,   көпір,   үлкен   мисыңары,
4
5
6
мишықтан тұрады
Сопақша ми өзткізгіш және рефлекістік қызмет
атқарады.
Сопақша ми жұлынмен жалғақан
Көпір арқылы ортаңғы ми мен жұлынға қозуды
өткізеді
7 Ортаңғы ми жарықпен дыбысқа елең ету
8 Аралық   ми   арқылы   импульстер   барлық
рецепторлардан   улкен   ми   сыңарларының
қыртысына түседі
9 Мишықтың   ең   басты   қызметі   тепетеңдіктің
реттелуіне мүлдем қатыспайды.
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
   1
      Ми жұмыс істегенде түзілген энергияның 25% Ия\ жоқ

description:
ын жұмсайды.
2
3 Ми   діңі   сопақша   ми,   көпір,   үлкен   мисыңары,
4
5
6
7
8
мишықтан тұрады
Сопақша ми өзткізгіш және рефлекістік қызмет
атқарады.
Сопақша ми жұлынмен жалғақан
Көпір арқылы ортаңғы ми мен жұлынға қозуды
өткізеді
Ортаңғы ми жарықпен дыбысқа елең ету
Аралық   ми   арқылы   импульстер   барлық
рецепторлардан   улкен   ми   сыңарларының
қыртысына түседі
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
Ия\ жоқ
9 Мишықтың   ең   басты   қызметі   тепетеңдіктің
Ия\ жоқ
реттелуіне мүлдем қатыспайды.
  ми
Орналасқан жері
Ми бөлімдері  Орналасқан жері Қызметі
Сопақша
және ми көпірі
Ортаңғы ми
Аралық ми
Қызметі
№ Ми бөлімдері

1
2
3
4 Мишық
№
1 Сопақша   ми
және ми көпірі
2 Ортаңғы ми
3 Аралық ми
4 Мишық
Орналасқан жері
Қызметі
№ Ми бөлімдері

1
2
3
4 Мишық
  ми
Сопақша
Ми бөлімдері  Орналасқан жері Қызметі
және ми көпірі
Ортаңғы ми
Аралық ми

description:
№
1 Сопақша   ми
және ми көпірі
2 Ортаңғы ми
3 Аралық ми
4 Мишық
  ми
Орналасқан жері
Ми бөлімдері  Орналасқан жері Қызметі
Сопақша
және ми көпірі
Ортаңғы ми
Аралық ми
Қызметі
№ Ми бөлімдері

1
2
3
4 Мишық
№
1 Сопақша   ми
және ми көпірі
2 Ортаңғы ми
3 Аралық ми
4 Мишық
  ми
Орналасқан жері
Ми бөлімдері  Орналасқан жері Қызметі
Сопақша
және ми көпірі
Ортаңғы ми
Аралық ми
Қызметі
№ Ми бөлімдері

1
2
3
4 Мишық
№
1 Сопақша   ми
және ми көпірі
2 Ортаңғы ми
3 Аралық ми
4 Мишық

description:
Бүгін мен не үйрендім?
________________________________________
Бүгін мен не үйрендім? ________________________________________
_____________________________________________________________
Бүгін мен не үйрендім?
________________________________________
Бүгін мен не үйрендім? ________________________________________
Бүгін мен не үйрендім?
________________________________________
Бүгін мен не үйрендім? ________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Бүгін мен не үйрендім?
________________________________________
Бүгін мен не үйрендім? ________________________________________
Бүгін мен не үйрендім?
________________________________________
Бүгін мен не үйрендім? ________________________________________
_____________________________________________________________

description:
1. Алдынғы мида ауырпалық рецепторлар болмайды, сондықтан ми ауырпалықты сезбейді.
2. Ми адам мүшесінің ең майлы жері, мүшенің 60% майын құрайды.
3 Көп жылдар бойы ғалымдар құлақтағы шуды құлақтың механикалық функциясына байланысты деп ойлап келген, алайда ол мидың функциясына
байланысты екен.
4. Біз жыпылықтаған сайын, миымыз жұмыс істеп, заттарды жарық етіп ұстайды. Сол арқылы біз жыпылықтаған сайын әлем жарықтана түседі. (күніне,
шамамен, 20 000 рет)
5. Күлкі опоңай шаруа емес, адам күлген кезде мидың бес бөлігі қозғалады.
6. Адамның ойына келетін ойлардың орташа саны 70 000
7. Неліктен ұйықтаймыз? Бірінші, физикалық, екінші психикалық. Кейбір зерттеулерге сүйенсек, ұйқы біздің қажет емес ойларымызды тазартады.
8. Гипоталамус, алдыңғы мидың бөлігі, термостат сияқты температураны реттейді. Гипоталамус сіздің денеңіздің қалыпты температурасы қанша болу
керектігін біледі (98,6 Фаренгейт, 37 Цельсий бойынша). Егер денеңізге тым ыстық болса, гипоталамус оны терлеу арқылы көрсетеді. Егер сізге суық болса, ол
діріл арқылы білдіреді. Терлеу және мұздау арқылы денетемператураны реттейді.
9. Күніне 85000 ми қабығының нейронары мида жоғалып кетеді. Қуанышқа орай, бұл білінбейтін залал.
10. Зияткерлік қабілеттілік кезінде мидың көлемі мен салмағы бірдей болмайды. Мысалы, Эйнштейннің миы 1230 грамм болған, тіпті адамның орташа миынан
да жеңіл.
11. Мида 100 000 миль қан таситын қан тамырлар бар.
12. Ми оттегісіз 46 минут өмір сүре алады, содан кейін өле бастайды. Егер оттегі 10 минут жетіспеген жағдайда, мидың ауыр зақымдалуына әкеледі.
13. Біздің миымыз бізді жиі алдайды. Ол заттарды шындыққа сай емес, басқаша қабылдай алады.
14.Адам миында әрбір секунд сайын 100 000 реакция өтеді.
адамның көзі 10 000 000 түсті ажырата алады.
№
Орта белгілер
Бунақденеқоректі
лер
Кеміруші
лер
Жұптұяқты
лар
Жыртқыш
тар
1 Күрек тістері жақсы жетілген.
2 Дене температурасы онша тұрақты
емес
3 Түр құрамы өте көп
4 Сойдақ және азу тістері жақсы
жетілген
5 Миы нашар дамыған
6 Үшінші және төртінші саусақтары
жақсы
дамыған
7 Қарақұйрық, ақбөкен, бегемот
8 Кірпі,жұпартышқан,жертесер
9 Борсық, күзен, қабылан, ілбіс
Қалқанқұлақ,жайра, көк суыр
1
0

description:
1
1
1
2
1
3
1
4
1
5
№
1
2
3
4
Тұмсығы алға қарай шығыңқы
Сойдақ тістері өте өткір
Тістерінің құрылысы біркелкі
Кей түрі ін қазып тіршілік етеді
Қуысмүйізділер деген тұқымдасы
бар
Орта белгілер
Бунақденеқоректі
лер
Кеміруші
лер
Жұптұяқты
лар
Жыртқыш
тар
Күрек тістері жақсы жетілген.
Дене температурасы онша тұрақты
емес
Түр құрамы өте көп
Сойдақ және азу тістері жақсы
жетілген
5 Миы нашар дамыған
6 Үшінші және төртінші саусақтары
жақсы
дамыған
7 Қарақұйрық, ақбөкен, бегемот
Кірпі,жұпартышқан,жертесер
8
Борсық, күзен, қабылан, ілбіс
9
1
Қалқанқұлақ,жайра, көк суыр
0
1
1
1
2
Тұмсығы алға қарай шығыңқы
Сойдақ тістері өте өткір

description:
1
3
1
4
1
5
Тістерінің құрылысы біркелкі
Кей түрі ін қазып тіршілік етеді
Қуысмүйізділер деген тұқымдасы
бар
 сүтқоректілердің қаңқасы неше бөлімнен тұрады? (бас сүйегі – head bones, омыртқа жотасы – back bones, иық белдеуі – shoulders, алдыңғы және
артқы аяқ  legs, жамбас белдеуі – pelvis,  кеуде қуысы  breast)
 сүтқоректілердің жүрегі неше бөлімнен тұрады? (екі жүрекше – two hearts, екі қарынша  two ventricles)
 Ұрық аналық жыныс мүшесі неде жетіледі? (жатыр – плацента,  placenta)
 Жер астында тіршілік ететін сүтқоректілерді ата? (көртышқандарmoles, соқыр тышқандар – blind moles, қалталы көртышқандар – marsupial
moles )
 сүтқоректілердің ішінде күйіс қайыратын жануарлардың қарыны неше бөлімнен тұрады? (4 бөлімнен тұрады. Таз қарын, ұлтабар, жұмыршақ,
қатпаршақ)
– Езуден шықшытқа дейінгі жақсүйекті иекпен жалғастырып, тұтастыратын бұлшықет қалай аталады? (ұрт)
 Әлемдегі ең ұзын  күйіс қайрайтын жануарды ата? (керік – жираф  girrafe)
 Суда тіршілік ететін сүтқоректілерді ата?  (құндыздар – бобры  beavers, жұпартышқандар  moles, ондатрлар – ондатры – ondatra,  кәмшаттар –
выдра – mink or otter, түлендер – тюлени seals, киттер – кит  whales)
– Сүтқоректілер туралы зерттейтін ғылым қалай аталады (маммология  mammalogy)
ҮйректұмсықутконосPlatyus         Жарқанат летучая мышьBаt      Жарқанат летучая мышьBаt       Керік Жираф –Giraffe
 сүтқоректілердің қаңқасы неше бөлімнен тұрады? (бас сүйегі – head bones, омыртқа жотасы – back bones, иық белдеуі – shoulders, алдыңғы және
артқы аяқ  legs, жамбас белдеуі – pelvis,  кеуде қуысы  breast)

description:
Кірпі (Ёжик)
Жұпартышқан
(выхуоль)
Суыр (сурки)
Кәмшат
қайыр(бабровая стуря)
Құндыз (бобр)
Қалқанқұлақ
(ушастый)
Ақбөкен
Ақ қоян (белый
кролик)
салпаңқұлақты
(ушастая)
(кабан)
Қабан
олени марал
Арқар
(сайгаки)
қоңыр аю («
Түлкі (лисицы)
Сілеусін (рысь)
қабылан (гепард)
Қасқыр (волк)
қарбарысы Ілбіс

description:
Кемірушілер –
грызуни
rodents

description:
Топ аты: ___________________________________________________
Бағалау бетшесі
№1
оқушы
___________
№2
оқушы
_________
№3
Оқушы
________
№4
Оқушы
_________
№5
оқушы
________
Қорытынды
Сабақ барысы
«Білу» Үй тапсырмасы.
«Сиқырлы сандық»

description:
«Түсіну» миға шабуыл
«Полиглот»
«Қолдану» жаңа сабақ, (жаңа сабақты
талқылауы, үлес қосуы, ой пікірі, жеткізе
білуі)    «Қаламсап ортада»
«Талдау»
  (картамен   жұмыс
жасауы,  сұрпақтарға жауап беруі)
«Work  with map»
«Жинақтау»
«Сәйкестендіру кестесі»
Жалпы ұпай
Баға
2518  «5»                                                     Өте жақсы «5»
1711 «4»                                                      Жақсы – «4»
10 – 5 «3»                                                     Қанағаттанарлық – «3»
4 – 1 «2»
Топ аты: ___________________________________________________
Бағалау бетшесі
№1
оқушы
№2
оқушы
№3
Оқушы
№4
Оқушы
№5
оқушы

description:
___________
_________
________
_________
________
Қорытынды
Сабақ барысы
«Білу» Үй тапсырмасы.
«Сиқырлы сандық»
«Түсіну» миға шабуыл
«Полиглот»
«Қолдану» жаңа сабақ
«Қаламсап ортада»
«Талдау»  картамен жұмыс
«Work  with map»
«Жинақтау»
«Сәйкестендіру кестесі»
Жалпы ұпай
Баға
2518  «5»                                                     Өте жақсы «5»
1711 «4»                                                      Жақсы – «4»
10 – 5 «3»                                                     Қанағаттанарлық – «3»
4 – 1 «2»

description:
1
2

description:
3
4

intro:
Сабақтың мақсаты: 	Сүйектің құрылысы  мен химиялық құрамы туралы ақпарат алады. Сүйектің химиялық құрамы неден тұратынын және оның сүйекке қандай қасиет беретіні ажырата алады. Адам өміріндегі сүйектің маңызын түсінеді.
Негізгі идеясы	Сүйек құрылысы және оның химиялық құрамы, қызметі  туралы мағлұмат беру.
Оқыту нәтижелері	1.Сүйектің құрамы мен құрылысы туралы жалпы мәлімет алады.
2. онық химиялық құрамындағы органикалық және бейорганикалық заттардың маңызын ажырата алады.
3. сүйектің құрылысын жіктей алады.
Әдістер мен тәсілдер:	Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету;
Оқыту үшін  және оқуды бағалау;
Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс тәсілдер;
Жеке жұмыс, топпен жұмыс,сыныппен жұмыс.
Формативті бағалау.
Үш тілділік, ПИЗА тапсырмалары.
Қолданылатын ресурстар.	 Сызба нұсқалары,бағалау парағы,А-3 парағы, стикер, маркер,айдың формалары. Интерактивті тақта, 8 сынып оқулығы. №7 зертханалық жұмыс. Сүйек, спиртті шам, шыпы, 10% туз қышқылы.
Пән аралық байланысы 	Химия

title: Сүйектің құрылысы мен химиялық құрамы.


extracted_text:
Альмира   ИБРАГИМОВА,     учитель    татарского     языка
и         татарской  литературы  средней  школы №2 пгт
Васильево, Зеленодольского  района.
ТАТАР     ТЕЛЕ    ДӘРЕСЛӘРЕ.
Эшнең     эчтәлегендә    үз     эшемдә     кулланыла
торган      материалны            Бу   эшне  башкаручы:
Татарстан    Республикасы     Яшел    Үзән  районы
Васильево   бистәсенең    2 нче    номерлы    мәктәбендә
татар   теле    һәм  әдәбияты  укытучысы:      Ибраһимова
Альмира    Хәмзә     кызы.      Эшнең  эчтәлегендә  үз
эшемдә  кулланыла  торган   материалны  кертергә
уйладым.     Эшемнең    максаты      буларак :  укучыларның
татар    телен-   чит   тел    буларак  өйрәнгәдә, белемне
үстерү     өчен    төрле   формалар    куллану.     Шулай    ук,
без,     укытучылар      буларак,    бүгенге       көндә
укучыларны  тормыштагы  кирәкле  булачак таләпләре
буенча   әзерләргә  тиеш,  дип   уйлыйм.  Башка
милләттәге  балалар    булганлыктан,       миңа татар   теле
һәм   татар    әдәбияты    дәресләрендә   һәрвакыт
укучының    теманы    аңлаганы    һәм     аңламаганы    да
күз   алдымда   тора.   Шуңа   күрә,  материалны    ике
телдә      аңлатырга   туры     килә.     Шулай     ук,   дәрестә
төрле    бала   утыра:   бик    тиз материалны   отып     ала
торган    бала да    бар,    бик   авыр  итеп хәтерендә
калдыручы  бала    да шактый.     Бала   дәрестә    укытучы
әйткәнне һәм   сөйләгәнне   аңламаса,       фәнне  өйрәнүгә
баланың     кызыксынуы      югала.    Үз    эшемдә     мин
татар  телен    рус    теле    белән   чагыштырма    формада
үткәрергә      булдым.        Өй   эшен   дә  әзерләгәндә
дәрестә  үткәнне    генә     бирергә    тырышам.    Шуңа
күрә үзем  өчен,  дәресләрдә үз  системамны   кулланырга
булдым.
                Балалар,    дәрестә  бер   тәртипкә  бик   тиз
күнәләр.       Укытучы   өчен,   бәлки   бу   өстәмә    эш  тә,
ләкин    укучылар   бу    тәртипкә    бик   тиз   өйрәнеп
китәләр. Минем    өчен,  беренчедән,  татар   теленә  карата
игътибарсызлык     гаҗәпләндерә     иде,     чөнки   татар
телен    укытуга    керткәндә,     дәреслекләр   дә   азрак иде.   Бүгенге    көндә   бу   мәсьәлә   артта     калды,
дәреслекләр     шактый,      методик    кулланмалар        да
җитәрлек.      Без,   укытучылар    -  үзебез ,  безнең
дәреләребезгә  карата   игътибарлык   үссен   өчен,
шактый   гына    көч    куярга   тиеш.    Үземнең   системама
башта    шундый   максат    куйдым:    татар   теле
дәресләре   белән   татар   әдәбияты   дәресләре
бәйләнештә   барырга   тиеш.    Татар  әдәбияты
дәресләрендә  алынган  текстларын  татар   телендә
грамматик   күнегүләр     итеп,     алып     була.    Теманы
аңлату,   шулай  ук   рус   теле  дәресләре     белән
бәйләнештә   барырга    тиеш.    Шуңа      күрә      татар
телендә      кагыйдәләрне      өйрәнгәндә,      иң     беренче,
рус     телендә   һәрвакыт       кабатларга      кирәк,      дип
уйлыйм.  Чөнки   башка  милләт   баласының     уйлаулары
барыбер     рус   телендә   бара.        Татар     теле
дәресләрен    бер   тәртиптә    үткәрергә   булдым.   Көн
саен     бер   дежур    укучы   такта   янына   чыгып,  алдагы
дәрестә      үткән   материал    буенча     биремне   эшли.
Башта  балалар   такта  янында  эшләргә  куркып  торалар,
бераздан   бик   теләп   эшли  башлыйлар.  Үз  дәресләремдә
эксперимент     формасында:  фонетик  анализны  да,
морфологик  анализны да, синтаксик    анализны  да
кертеп  карадым.    Балалар   бик  тиз  яңа сүзләрне
хәтерлә-рендә  калдыралар.  Укучылар  татар   теле
дәресендә    сузык    авазларны   да,  тартык   авазларны  да,
сүз  төркемнәрен    дә,    җөмләнең     төрләрен       дә,
җөмләнең  баш  кисәкләрен   дә,   иярчен кисәкләре  дә
хәтерләрендә      калдыралар.   Җөмләләрне   дөрес     итеп
төзү,    чит   тел  баласына   бик  авыр.    Шуңа   күрә,  тамыр
сүзен  дә,    сүз   ясагыч   кушымчасы сүзен    дә,
модальлек сүзен  дә, бәйләгеч   сүзен  дә   кертеп
карадым.    Бу   сүзләрне   укучылар   бик    тиз
хәтерләрендә  калдыралар.   Тагын    бер   авырлыкны
күрдем.   Укучылар      диктанты      язудан    бик    куркалар.
Шуңа     күрә,     минем  тавышыма, интонациямә   күндерер
өчен    бер    3-4  минут   дәрес   саен   кечкенә  генә   төрле
формадагы  диктантларны     кертә    башлыйм.     Бүгенге көндә    бишенче   сыйныфтан  укыта   башлаган,
сигезенче     һәм   тугызынчы    сыйныф      укучылары
тыныч      кына,      шактый       күләмле    диктантлар   яза
алалар.    Дәреснең    икенче     этабында,      укучыларның
җөмлә     төзүдә      авырлык   белән   очрашуларын  күргәч,
мин  сүзләрне   төрле      формада      булуына    игътибар
итергә      булдым.    Барлык    сүз      төркемнәренең төрле
формалары  белән    эшне    автоматизм    рәвешенә
китерергә   булдым  .     Моның    өчен,      дәреснең
башында, дәрес   саен    сүзләрне  төрләндерү    буенча
күнегүләр  кертә    башладым.  Бер     төрле    материалга
укучылар     бик      аралар,          шуңа          күрә
биремнәрне    төрле      формада     бирергә    тырышам.
Татар     теле     бу укучылар   өчен,  чит      тел,  шуңа   күрә
алар   өчен,  төрле  формадагы  кулланмалар   төзеп
карадым.   Исемнәрнең,сыйфатларның   һәм
фигыльләрнең     төрләнешен     күрү   өчен     берничә
таблицалар    төзеп   карадым.

file_name: Татар  телен  өйрүнү  системасы..docx

психологическая работа

group: Педагогика

доп. образование взрослых

group: Другое

title: Преподавание  татарского  языка  русскоязычным  учащимся.


extracted_text:
Таблица
           ИСЕМНЕҢ    СҮЗ   ТӨЗЕЛЕШЕ .(форма   ясагычлар)
ДӘРЕС   ЕМ   НЕҢ

ТАМЫР   +  БӘЙЛӘГЕЧ    КУШЫМЧАСЫ(тартым    кушымчасы)  +
+  БӘЙЛӘГЕЧ   КУШЫМЧАСЫ(  килеш   кушымчасы)
ДӘРЕС – ЛӘР – ЕМ   НЕҢ
ТАМЫР  +  МОДАЛЬЛЕК    КУШЫМЧАСЫ(  исемнең   күплек  сан
кушымчасы)  +  БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ( тартым   кушымчасы)+
+  БӘЙЛӘГЕЧ   КУШЫМЧАСЫ ( килеш   кушымчасы)
ДУС –КАЙ  ,  КОШ   ЧЫК
ТАМЫР + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ ( иркәләү – кечерәйтү
кушымчалары)
                    ИСЕМ     ЯСАГЫЧ    КУШЫМЧАЛАР:(МОРФОЛОГИК   ЮЛ)
СҮЗ – ЛЕК,  ШАТ    ЛЫК,   СЫЙНЫФ – ТАШ,  ЧОР –ДАШ,  СЕР – ДӘШ,
БАЛЫК  ЧЫ,  ТӘРҖЕМӘ  ЧЕ,  ЯШЕЛ – ЧӘ,  СЫЗЫК– ЧА,    ЙӨР  ЕШ,
БОРЫЛ – ЫШ,      БАС   МА,       БОЕР – ЫК,      БҮЛ   ӘК,       ТЕЛӘ  К,
АЛ –ЫМ,     ТАЯН –ЫЧ,    СӨЕН – ЕЧ,         БЕЛ – ГЕЧ,     КЫР   ГЫЧ.
                 ИСЕМНӘРНЕҢ    ТӨЗЕЛЕШЕ.(СИНТАКСИК  ЯКТАН)
Уртаклык  исемнәр:     урам,   дуслык.
Ялгызлык  исемнәр:    ,,Идел”  журналы.
Кушма       исемнәр:    Сабантуй, ташбака.
Тезмә         исемнәр:    Су   анасы,  үги  ана  яфрагы.
Парлы        исемнәр:      ИСӘНЛЕКСАУЛЫК, ӘТИ ӘНИ,
                                                        БАЛАЧАГА. Таблица.
          ФИГЫЛЬНЕҢ         СҮЗ       ТӨЗЕЛЕШЕ.
( ФОРМА   ЯСАГЫЧЛАР)
             Затланышлы    фигыльләр.
БАР – МА –ДЫ М

ТАМЫР  + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ( юклык  кушымчасы) +
+ МОДАЛЬЛЕК   КУШЫМЧАСЫ ( билгеле  үткән  заман  кушымчасы) ,
БАР – МА – ГАН – МЫН

ТАМЫР + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ( юклык  кушымчасы ) +
МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ (билгесез  үткән   заман  кушымчасы),+
+БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ (затсан  кушымчасы)
 КҮР – ДЕ  М,      ИШЕТ – ТЕ  Ң,   БУЛЫШ –ТЫ Ң (билгеле  үт. заман),
КҮР  ГӘН , ИШЕТ – КӘН  БЕЗ, БУЛЫШ – КАН  БЫЗ,(билгесез  үт. заман)
БАР – АЧАК  СЫЗ,     КҮР  ӘЧӘК    СЕЗ,(билгеле  киләчәк  заман )
ИШЕТ – ЕР   ЛӘР,     БУЛЫШ – ЫР    ЛАР( билгесез  киләчәк  заман).
ТАМЫР + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ (заман  кушымчалары) +
+БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ(  зат – сан  кушымчалары )
БАР – СА – М
ТАМЫР + БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ ( шарт  фигыль  кушымчасы )+
+БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ ( зат – сан  кушымчасы ).
СӨЙЛИ – ЛӘР, КАРЫЙ БЫЗ           ( төп  юнәлеше ),
ТАМЫР + БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАЛАРЫ(зат – сан  кушымчалары),
ҮС – ТЕР – ЕГЕЗ, САЛ – ДЫР – ЫГЫЗ, ҖИТ – КЕР – СЕН(йөкләтү юн.)
ТАМЫР + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ( юнәлеш  кушымчасы) +
+БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАСЫ (затсан  кушымчалары )
КҮР – ЕН – ГӘН –НӘР, САЙЛА – Н – ДЫ  ЛАР (кайтым   юнәлеше),
ТАРТ   ЫЛ   А  ЛАР,   БИЗӘ  Л  ӘЧӘК БЕЗ   ( төшем  юнәлеше) ,
КҮР – ЕШ – КӘН – НӘР, БИЗӘ  Ш – ТЕ – ЛӘР  ( уртаклык   юнәлеше), ТАМЫР + МОДАЛЬЛЕК  КУШЫМЧАСЫ( юнәлеш ) +МОДАЛЬЛЕК
КУШЫМЧАСЫ ( заман   кушымчасы ) +  БӘЙЛӘГЕЧ  КУШЫМЧАЛАРЫ    (
затсан    кушымчалары)


extracted_text:
«Бекітемін»
Директордың орынбасары:
_________   "______ " ______   2016ж
Күні:   29.04.2016
Пәні: Биология
Пән мүғалімі: Мырзабекова Б.
Кабинеті: биология
Қысқа мерзімді жоспар.
Сабақтың
тақырыбы:
Сабақтың мақсаты:  Ми туралы ақпарат алады. Мидың түрлерін ажырата алуды және оның құрылысы мен қызметіні туралы мағұлыматтар алады.
Ми діңінің құрылысы. Мишық.
Негізгі идеясы
Оқыту нәтижелері
Адам өміріндегі мидың маңызын түсінеді.
Ми құрылысы және мидық бөлімдер, қызметі  туралы мағлұмат беру.
1.ми  туралы жалпы мәлімет алады.
2. онық құрылыс, қызметі және адам өміріндегі маңызын ажырата алады.
3. ми бөлімдерін жіктей алады.
Әдістер мен тәсілдер: Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету;
Оқыту үшін  және оқуды бағалау;
Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс тәсілдер;
Жеке жұмыс, топпен жұмыс,сыныппен жұмыс.
Формативті бағалау.
Үш тілділік, ПИЗА тапсырмалары.
 Сызба нұсқалары,бағалау парағы,А3 парағы, стикер, маркер,айдың формалары. Интерактивті тақта, 8 сынып оқулығы.
Қолданылатын
ресурстар.
Пән

байланысы
аралық
Қазақ тілі, тарих.
Сабақ
кезеңдері
Ұйымдас
тыру
Уақ
ыт
2
мин
Тапсырма
Сабақтың барысы
Мұғалімнің ісәрекеті
Топқа   бөлу.
Оқушылард
Оқушылармен амандасу. Топқа бөлу. Good morning pupils.
Оқушыларды 4 топқа бөлу.
Оқушылардың іс
Бағалау
әрекеті
Амандасады,   көңіл
күйлері
  көтерікі
Мадақтау 5
мин
4
мин
ы   түгендеу,
топ
басшысын
сайлау
«Сиқырлы
сандық»
Әдісі
арқылы   үй
тапсырмасы
бойынша
сұрақтарға
жауап береді
«Ассоциаци
я   »
әдісі
бойынша
өткен
тақырып
арқылы жаңа
тақырыпты
ашу
8
мин
«Мәтінмен
жұмыс»

кезеңі
«Білу»
Қызығуш
ылық
тарын
ояту
«Түсіну»
Жаңа
тақырып
тың
мазмұнын
ұғындыру
«Миға
шабуыл»
«Қолдан
у»
Жаңа
тақырып
тың
мазмұнын
Сұрақтарға жауап бер
1.Жүйке жүйесі орналасуына қарай қалай бөлінеді?
Ж: Орталық( центральной central \санчуол\) және шеткі (периферической
peripheral \пөрефоль\) болып бөлінеді.
2.Орталық жүйке жүйесіне:
Ж: Ми (мозг – brain\брайн\ ) мен жұлын (спинной мозг  spinal cord \спайнол
код\)жатады.
3.Ақпараттың үлкен көлемін қабылдап, өңдеуге қабілетті күрделі мүше:
Ж: Адам миы (мозг – brain \ брайн\)
4.Мидың пішіні қандай және қайда орналасқан?
Ж: Мидың пішіні күрделі және
ол бас сүйек қуысында (полость   черепа     cranial   cavity   \кейнил   кавотей\)
орналасқан
Видео слайдта
Сұрақ: суретте берілген заттардың миға қаншалықты маңызы бар?
   Нобель ссыйлығы                                              айфон
         Робот                                 Ми                         ғарыш
                                                Компютер
Адам миы ақпараттың үлкен көлемін қабылдайды. Ол бас сүйек қуысында
орналасқан. Салмағы 13001400г. Адам ограгнизімінің жалпы салмағын 2 %
құрайды.
Сұрақ: Адам миының салмағымен ақылдылыын өлшеуге болама?
Мидың атқарып жатқан қызметін біз қай кезде қоланап жүрміз?
 Адам миы қандай қызметтерді атқарып жүр?
Сандыққа   әр   түрлі   тапсырмалар     жұту,   құсу,   тіл,   жүрек.   баспалдақпен
көтерілу,   отыру,   қозғаліс,   көз,   құлақ,   тіл,   тері.   тепе   –теңдік,   таразы
болады.   4   топқа
бөлінеді.
Топ
басшысын
сайлайды.

кретериалды
бағалау.
топты бағалау
Интерактивті
тақтада   берілген
суретке
қарап
сабақтың мақсатын
ашу

кретериалды
бағалау.
топты бағалау
Оқушылардың

мұндағы   мақсаты
берілген
тапсырманы   өздері
талқылап,   өз   ой
пікірлерімен санаса
Фишка
арқылы,
кретериалды
бағалау.
топты бағалау ұғындыру
суреттерін беру арқылы ми бөлімдеріне сәйкестендіру және оның қызметерін
айту.
1 Топ сопақша ми Продолговатый мозг Medulla\мөдала\
2 Топ – ортаңғы ми Средний мозг midbrain\мембрайн\
3 Топ аралық ми  промежуточный мозг diencephalon\дейансофелан\
4 Топ мишық – Мозжечок Cerebellum \ севейбалам\
Әр топқа мидың қызметін айту үшін 4 топқа төрт түрлі суреттерді
беру рақылы оларды әр миға сәйкестендіріп жабыстырады.
\суреттер беру\
топпен

  жасауы.
білуі,
жұмыс
Бірбіріне
түсіндіреді. Әр топ
өзіне
берілген
тапсырманы
ауызша
  жауап
береді   және   үш
тілде  айтады.

Талдау
4
мин
Кестені
толтыру.
1. Кішкентай сәбидің миы мен ересек адамның миының қандай
айырмашылығы бар?
Оқушылар өз ойларын ауызша береді.
Берілген   сұраққа
  жауап
ауызша
береді.
  Кестені
толтырады.
кретериалды
бағалау.
топты бағалау
№ Ми бөлімдері
1
2
3
  ми
Сопақша
және ми көпірі
Ортаңғы ми
Аралық ми
4 Мишық
Орналасқан
жері
Жұлын
Сопақша   миен
көпір   арқылы
байланысқан
Ортаңғы мимен
жалғасқан
Бастың   шүйде
бөлімінде
Қызметі
Өткізгіштік
рефлекстік
Жарықпен   дыбысқа
жал қарау
Ішкі
  мүшелердің
жұмысын   реттейді.
Отыру, жүру.
Тепетеңдік
ПИЗА тапсырмасы.
1 Мидың орташа салмағы 17001500 г
2 Ми жұмыс істегенде түзілген энергияның 25%
ын жұмсайды.
Ия\жоқ
ия
Берілген
сәйкестендірулерге
ия   немесе   жоқ
жауабын айтады.
кретериалды
бағалау.
топты бағалау
3 Ми   діңі   сопақша   ми,   көпір,   үлкен   мисыңары,
жоқ
мишықтан тұрады
Сопақша ми өзткізгіш және рефлекістік қызмет
атқарады.
Сопақша ми жұлынмен жалғақан
Көпір арқылы ортаңғы ми мен жұлынға қозуды Жоқ
ия
ия
4
5
6
Жинақта
у
3
мин
арқылы
«пиза»
тапсырмала
ры

жаңа
сабақты
қорытындыл
ау Бағалау
3
Өзінөзі
бағалау
Бағдарша,
бағалау
парақшалар
ы
Мадақтау
Оқушыларды
сұрақтарға   ауызша
жауап   береді.«Ең,
ең,   ең»   қызықты
дерект
ер
айтылады.

өткізеді
7 Ортаңғы ми жарықпен дыбысқа елең ету
8 Аралық   ми   арқылы   импульстер   барлық
рецепторлардан   улкен   ми   сыңарларының
қыртысына түседі
ия
ия
9 Мишықтың   ең   басты   қызметі   тепетеңдіктің
реттелуіне мүлдем қатыспайды.
Жоқ
Эншейннің ақылды болуы неге байланысты?
1. Көп жылдар бойы ғалымдар құлақтағы шуды құлақтың механикалық
функциясына байланысты деп ойлап келген, алайда ол мидың функциясына
байланысты екен.
2. Біз жыпылықтаған сайын, миымыз жұмыс істеп, заттарды жарық етіп ұстайды.
Сол арқылы біз жыпылықтаған сайын әлем жарықтана түседі. (күніне, шамамен, 20
000 рет)
3. Гипоталамус, алдыңғы мидың бөлігі, термостат сияқты температураны реттейді.
Гипоталамус сіздің денеңіздің қалыпты температурасы қанша болу керектігін біледі
(98,6 Фаренгейт, 37 Цельсий бойынша). Егер денеңізге тым ыстық болса,
гипоталамус оны терлеу арқылы көрсетеді. Егер сізге суық болса, ол діріл арқылы
білдіреді. Терлеу және мұздау арқылы денетемператураны реттейді.
4. Күніне 85000 ми қабығының нейронары мида жоғалып кетеді. Қуанышқа орай,
бұл білінбейтін залал.
5. Зияткерлік қабілеттілік кезінде мидың көлемі мен салмағы бірдей болмайды.
Мысалы, Эйнштейннің миы 1230 грамм болған, тіпті адамның орташа миынан да
жеңіл.
6. Мида 100 000 милион қан таситын қан тамырлар бар.
7. Ми оттегісіз 46 минут өмір сүре алады, содан кейін өле бастайды. Егер оттегі 10
минут жетіспеген жағдайда, мидың ауыр зақымдалуына әкеледі.
8. Біздің миымыз бізді жиі алдайды. Ол заттарды шындыққа сай емес, басқаша
қабылдай алады.
9. Адам миында әрбір секунд сайын 100 000 реакция өтеді.
Рефлекс
ия
2
мин
Қағазға
толтыру
Оқушыларға «мен бүгін не үйрендім?» сұрағын беру арқылы оқушылар өз
ойын жазады.
Мадақтау
Ұсынылған
стикерге   бүгінгі
сабақта
не
үйренгеніні жазады.

file_name: 8 класс ашық сабақ.docx

intro:
Сабақтың мақсаты: 	Ми туралы ақпарат алады. Мидың түрлерін ажырата алуды және оның құрылысы мен қызметіні туралы мағұлыматтар алады. Адам өміріндегі мидың маңызын түсінеді.
Негізгі идеясы	Ми құрылысы және мидық бөлімдер, қызметі  туралы мағлұмат беру.
Оқыту нәтижелері	1.ми  туралы жалпы мәлімет алады.
2. онық құрылыс, қызметі және адам өміріндегі маңызын ажырата алады.
3. ми бөлімдерін жіктей алады.
Әдістер мен тәсілдер:	Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету;
Оқыту үшін  және оқуды бағалау;
Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс тәсілдер;
Жеке жұмыс, топпен жұмыс,сыныппен жұмыс.
Формативті бағалау.
Үш тілділік, ПИЗА тапсырмалары.
Қолданылатын ресурстар.	 Сызба нұсқалары,бағалау парағы,А-3 парағы, стикер, маркер,айдың формалары. Интерактивті тақта, 8 сынып оқулығы.
Пән аралық байланысы 	Қазақ тілі, тарих.

биология

group: Дисциплины

title: Ми діңінің құрылысы. Мишық.


file_name: 9 класс био ашык саб 25.11.docx

alt: Бекітемін» Директордың орынбасары: _________ "______ " ______ 2016ж Қысқа мерзімді жоспар

alt: Білу» Қызығушылық тарын ояту3 мин «Сиқырлы суреттер» Әдісі арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашады

alt: Жасыл түс басылыңқы –рецессивті түс деп аталып, а кіші әріппен белгіленеді

alt: Талдау 2 мин Кестені толтыру

alt: ШЫҒАРЫЛУЫ: Қояндарда жүннің қара түсі доминантты белгі

alt: Сабақтың тақырыбы: Моногибридті будандастыру

alt: Топ басшысын сайлайды.Топқа емін еркін бөлінеді

alt: Біркелкі түсті қарбыз рецессивті белгімен тұқым қуалайды

alt: Бағалау Үйге тапсырма

alt: Оқушыныңаты-жөні Бағалау критерийлері

alt: Жемісінің түсі қызыл қойбүлдірген өсімдігінің жемісінің түсі ақ қойбүлдірген өсімдігімен будандастырғанда алынатын ұрпақтың генотипі мен фенотипін анықта

alt: Остеобласты- сүйек түзетін клеткалар

alt: А) сұрыптауды; Б) эволюцияны;

alt: Мидың орташа салмағы 1700-1500 г

alt: Ми діңі сопақша ми, көпір, үлкен мисыңары, мишықтан тұрады

alt: Мишық №

alt: Ми бөлімдері Орналасқан жері Қызметі 1

alt: Алдынғы мида ауырпалық рецепторлар болмайды, сондықтан ми ауырпалықты сезбейді

alt: Сойдақ және азу тістері жақсы жетілген 5

alt: Сойдақ тістері өте өткір 13

alt: Жер астында тіршілік ететін сүтқоректілерді ата? (көртышқандар-moles, соқыр тышқандар – blind moles, қалталы көртышқандар – marsupial moles ) - сүтқоректілердің ішінде күйіс қайыратын жануарлардың қарыны…

alt: Кірпі ( Ё жик) Жұпартышқан (выхуоль)

alt: Сабақтың тақырыбы: Генетиканың қысқаша даму тарихы

alt: Сабақ барысы №1 оқушы ___________ №2 оқушы _________ №3

alt: Генетика- белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарын және олардың өзгергіштігін зерттейтін ғылым

alt: Фенотип –бұл генетикалық белгілердің сырттай пайда болуы

intro:
Сабақтың мақсаты: 	Генетиканың даму тарихы туралы ақпарат алады.  Тұқымқуалаушылықты зерттеудің гибриодологиялық әдістерін ажырата алады.  Моногибридтік шағылыстыруда  бірінші ұрпақтың біркелкілігі туралы мағұлыматтарды ала отырып есептер шығаруды үйренеді.
Негізгі идеясы	Будандастырудың түрлерін ажырату, моногибиртті будандастыруға арналған есептер шығару.
Оқыту нәтижелері	1. Генетиканың ашылу тарихы туралы жалпы мәлімет алады.
2.  Мендель заңдарының тәжірибесімен танысады.
3.  Мендель заңдарына есептер шығара алады.
Әдістер мен тәсілдер:	Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету;
Оқыту үшін  және оқуды бағалау;
Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс тәсілдер;
Жеке жұмыс, топпен жұмыс,сыныппен жұмыс.
Формативті бағалау.
Үш тілділік, ПИЗА тапсырмалары. Проблемалық оқыту технологиясы.
Қолданылатын ресурстар.	 Сызба нұсқалары,бағалау парағы,А-3 парағы, стикер, маркер. Интерактивті тақта, 9 сынып оқулығы.
Пән аралық байланысы 	математика.

title: Генетиканың қысқаша даму тарихы. Белгілердің Г.М.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары. Тұқымқуалаушылықты зерттеудің гибриодологиялық әдісі. Моногибридтік шағылыстыру. Бірінші ұрпақтың біркелкілігі.