extracted_text:
1.
2.
3.
Конспект   занятия по математике  «Морское путешествие»
Цели:
образовательные:
Закрепить умение проводить слогозвуковой анализ слова
 закреплять знания о последовательности дней недели;
 продолжать учить детей решать примеры, складывать и вычитать в пределах 10;
 закреплять название геометрических фигур;
 закреплять умение ориентироваться на листе бумаги;
 формировать навык самоконтроля
развивающие:
 развивать внимание, сосредоточенность, память;
 развивать логическое мышление
развивать творческие способности
воспитательные:
 воспитывать культуру поведения на занятии;
 воспитывать целеустремленность, устойчивый интерес к  знаниям.
Демонстрационный материал:  карта с островами, указка,  карта мира, компас;
 картамаршрут;
 фонограмма плеска волн и крика птиц;
Раздаточный материал:  листок с точками, листок с примерами,  чистый листок. Простой
карандаш, геометрические фигуры , карточка с нарисованными клетками, синие, зеленые и красные
квадраты.
Предварительная работа: занимательные игры,  чтение стихотворений.
Методы и приемы: сюрпризный момент, игровые приемы, уточнения, опросы.
Ребята я получила письмо от муравья из калмыцкой народной сказки. Он просит помощи, чтобы
вернуть домой  лягушку, которая решила отправиться в морское путешествие и попала в страну
Знатоков. Знатоки прислали  муравью письмо с заданиями. Они возмущены  плохими знаниями
лягушки и немедленно требуют выполнить  их задания. А муравей  не знает как их  выполнить.
Поможем муравью? Ребята, я приглашаю вас  в морское путешествие по островам страны
«Знатоки».. Эта страна состоит из небольших островов, на каждом живут свои обитатели знатоки.
Им нравится, когда бывают гости и они любят задавать вопросы и разные задания, но если задания
не выполнены,  они оставляют гостей у себя. Я думаю, это путешествие будет для вас очень
интересным. Но на чем мы отправимся в путь?
 А на чем действительно мы отправимся, вы узнаете, когда выполните задание.  Возьмите листы
под номером 1. Там поставлены точки с цифрами. Вы должны соединить точки линиями от 1 до 10.
А в конце соединить последнюю точку с первой.
 Что получилось?
– На чем отправимся в путешествие? – У всех получился кораблик?
Наш корабль называется «Дружба». Я – ваш капитан, а вы – матросы. Отдать швартовы!
(фонограмма плеска воды, крика птиц)
1. Покажите 4 стороны света на карте (дети показывают и называют 4 стороны света: запад,
восток, север, юг).2. Куда всегда показывает синяя стрелка компаса?
2. Какой сегодня день недели, если вчера было воскресенье? А завтра? А послезавтра?*
II. Слогозвуковой анализ слова «море».
 Психогимнастика для глаз. «Самолет»
Воспитатель:.По курсу плывет бутылка. Давайте поднимем её на борт. Она закупорена.
Открываем, смотрим. Внутри свернутая бумага. Достаем и читаем.
Сколько в году времен года?
Сколько месяцев в году?
Назовите по порядку все месяцы весны. Назовите по порядку дни недели.
Плывем дальше и попадаем на остров Задачек.
Остров Задачек.(слайд 1)
Сколько лап у двух медвежат?
 Сколько ушей у 3 мышей?
 Ну и осталась самая тяжелая задача, слушайте внимательно.
 Росли две березы, на каждой березе по 2 ветки, на каждой ветке по 2 груши. Сколько всего груш?
Мимо проплывают рыбки. Составьте про них задачу. (слайд 2 картинка рыбок).
А теперь отдохнем.
Физминутка «Толпапарн гекэд»
Подплываем к острову геометрических фигур.
Воспитатель: Я хочу проверить ваши знания и внимание.
– Возьмите листочки под номером 2 и простой карандаш.
Нарисуйте в правом верхнем углу  треугольник, в нижнем левом углу  квадрат, в нижнем правом
углу  круг, в верхнем левом углу прямоугольник и в  середине листа 1 овал.
Какой формы должен быть ключ?(слайд3)
Пальчиковое упражнение «Замок»
Собираем из геометрических  фигур животных.
Д/И «Монгольская игра», «Танграм».
Воспитатель:
Остров «Исследователи»
Одинаковое ли количество риса в стакане и чашке? Как узнать?
Воспитатель: Молодцы! Вы справились со всеми заданиями. А вот и наша лягушка.
Лягушка: Спасибо, ребята. Вы такие умные. В школу вы уже готовы. А я буду учиться и слушаться
старших.  В знак благодарности я приготовила вам призы.
Воспитатель: Слушай мою команду! Разворачивай корабль. Ложимся на обратный курс. Ребята,
кому мы  сегодня помогли? Понравились ли задания жителей страны знатоков?  Что было для вас
самым интересным? Что было самым трудным? А что самым простым? Вот план маршрута, где
лежит приз: 1В,6С,4В. До свидания.
Список литературы:
1.Калмыцкая народная сказка «Лягушка и муравей».
2. Михайлова З.А. – “Игровые занимательные задачи для дошкольников”
3. Тумакова Г. А. Ознакомление дошкольника со звучащим словом: Пособие для
воспитателей детского  сада. / Под ред. Ф. А. Сохина,  М.: Просвещение, 1991.
 4. Обучение дошкольников грамоте: Методическое пособие / Л. Е. Журова, Н. С.
Варенцова, Н. В.   М.: Школьная Пресса, 2002
5.Комплексные занятия. Лободина М.И.
6.Презентация  к занятию «Морское путешествие».

file_name: Конспект НОД  Морское путешествие.doc

intro:
Итоговая НОД перед выпуском из детского сада для учителей начальных классов. Цели:
- закрепить умение проводить слого-звуковой анализ слова
- закреплять знания о последовательности дней недели;
- продолжать учить детей решать примеры, складывать и вычитать в пределах 10;
- закреплять название геометрических фигур;
- закреплять умение ориентироваться на листе бумаги;
- формировать навык самоконтроля
- развивать логическое мышление
-развивать творческие способности
- воспитывать культуру поведения на занятии;
- воспитывать целеустремленность, устойчивый интерес к  знаниям.

title: Конспект НОД "Морское путешествие"


extracted_text:
Омарова Гульшат Амангельдиновна
                                           №18 жалпы білім беретін орта мектеп
                                                      Тарих пәні мұғалімі
                                                       Қарағанды қаласы
Сабақтың тақырыбы:  Қасым хан (15111518)
Мақсаты: білімділік: Қасым хан тұсындағы қазақ хандығына  кең көлемде сипаттама бере
отырып, білімдерін толықтыру, тақырыптың мәнін ашу.
дамытушылық:  Қасым хан тұсындағы қазақ хандығының жеткен жетістіктері мен
жаулап алған жерлері жайлы мәлімет бере отырып ,оқушылардың бойында батылдық пен
ерік жігерін қалыптастыру.
тәрбиелік:  Оқушыларды отанын сүюге, адамгершілікке, адалдыққа, Қасым хандай ойы
ұшқыр, талабы биік ,жігері мықты адам болуға тәрбиелеу.
Көрнекілігі:  Қазақстан картасы, Қасым ханның қасқа жолына байланысты талдау кестесі,
Қасым ханның суреті, үн таспа, интерактивті тақта
Түрі:  Ашық сабақ
Әдістәсілі:  Сұрақжауап, пікіралмасу,картамен жұмыс, дәптермен жұмыс.
Барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі (оқушыларды түгендеу, сабаққа назарларын аудару)
                 ІІ. «Менің білетінім» (үй жұмысын сұрау)
                 ІІІ. Жаңа сабақ
                 ІҮ. Қорытындылау ( тарихи сынақ хат, «орнын тауып қой» ойыны)
                Ү. Бекіту («Білім биржасы» ойыны, тарихи сөзтізбе, презентация қорғау)
                ҮІ. Бағалау
                ҮІІ. Үй тапсырмасы
ІІ. «Менің білетінім»
1. Қазақ хандығының негізін салушыларкімдер?
2. Жәнібек пен Керей сұлтандар қай хандықтың территориясына қоныс тепті?
3. Хандықтың этникалық құрамы қандай болды?
4. Хандықты басқару ісі қалай ұйымдастырылды? Елді кім басқарды?
5. Хандықтың ішкі және сыртқы саяси жағдайы туралы не білесің?
6. Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын қалай түсінесің?
 ІІІ. Жаңа сабақ:    Мұғалімнің кіріспе сөзімен басталады.
     Қасым хан — Шыңғыс хан ұрпағы. Шыңғыс ханның кім екендігі баршаға мәлім. Қасым
хан оның үлкен ұлы — Жошыдан тарайды. Жошының он төрт ұлының бесеуі және олардан
тараған ұрпақтар ХШХV ғасырларда Еуразияның шығыс бөлігіндегі саяси тарихта үлкен
рөл атқарады. Орда Ежен, Бату, Шибан, Тұқай Темір ұрпақтары Алтын Орда, Ақ Орда, Көк Орда, Қазан, Қырым, Қажытархан, Сібір, Хорезм хандықтарының және
Мауреннахрдың (XVІXVІІІ ғ.ғ.) хандары болған.
Қасым ханның шежіресін былайша өрбітеміз: Шыңғыс хан — Жошы  Орда Ежен –
Сартақтай – Қоныша – Сасы Бұқа – Шымтай – Орыс хан – Құйыршық хан – Барақ хан және
Жәнібек хан.
Көріп отырғанымыздай, Қасым хан жай ғана Шыңғыс ұрпағы емес, ежелден бері келе
жатқан хандық әулеттің тікелей жалғасы, заңды өкілі, Орда Еженнен Орыс ханға дейін
Қасым ханның аталары Дешті Қыпшақтың шығыс бөлігінде билік құрған. Алғашында Орда
Ежен ұлысы деп аталған бұл бөлік XIV ғасырдың басынан бастап Ақ Орда деп аталады.
Саясиәкімшілік орталық Сыр өңіріне көшіріліп, астана алғашында Сауран, кейіннен
Сығанақ қаласында болады. Қасымның әкесі Жәнібек ханның кім болғандығы көпке мәлім.
Қазақ хандығының негізін қалаушы және Керей ханнан кейін қазақта хан болған. Ол билік
құрған жылдар шамамен 1460 жылдардың соңы мен 1470 жылдардың бас кезіне сәйкес
келеді.
Жоғарыдағы қысқаша шолудан байқағанымыздай, атақты Қасым хан жай ғана Шыңғыс
ұрпағы емес, Шығыс Дешті Қыпшақ аумағында үздіксіз билікте болған текті әулеттің өкілі
болып саналады. Атабабасынан қалған дәстүр, тектілік оның бойынан да табылады. Ол тек
қана хандық әулеттің жолын жалғастырушы емес, сонымен бірге қалыптасқан жаңа саяси,
этникалық жағдайларға сай хандық билікті, мемлекеттілікті дамытушы қайраткер ретінде
тарихта өз орнын алған тұлға болып саналады.
Қасым хан – Жәнібек ханның тоғыз ұлының бірі.
Оқушылардың білімін тексеру үшін берілетін зерттеу сұрақтары:
1. Қасым ханның өмірбаяны
2. Бұрындық хан мен Қасым сұлтанның арақатынасы
3. Қасымның билікке келуінің заңдылықтары
4. Қасымның ішкі және сыртқы саясаты
5. Қасым ханның Шайбани ханмен соғыстары
6.
7. Хандықтың экономикалық және саяси күшқуатының нығаюы
 «Қасым ханның қасқа жолы»
ІҮ. Қорытындылау:  1. Тарихи сынақ хат.  Бұнда оқушылар сөйлемдердің арасына
тиісті сөзді қойып сөйлемді толықтырып айту керек.
 1.Жәнібек пен Керей хандарынан кейін қазақ хандығының тағына ..............14741511
жж ..................... кім   отырды.
2................ханның ұлы  Қасым сұлтан ........... қай жылдан бастап хандық билікті қолына
алды?
3. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағаннан ол ........................қай қалаға көшіп кетті?
4. Орта ғасырда өмір сүрген қазақтың ғұлама ғалымы Қыдырғали .................. «Жәнібек
ханның ұлдарының ішіндегі аса белгілі болғаны................еді»  дейді.
5. Қасым хандықтың ..................мен ............белсене араласып, өз елін алыс...........елдердің
бәріне танымал еткен ...............тұлға .
6. Қасым хан бүкіл ..........................қыпшақтың  ханына айналды. 2. «Орнын тауып қой» ойыны  онда картамен жұмыс  жасаймыз. Мұнда мұғалім сұрақ
қояды оқушылар қойған сұрақтың жауабын тауып,оны картаға апарып іледі.
Бұрындық хан қай өзен  бойындағы қалаларды қазақ хандығына қаратуға күш салды.
Қазақ хандығы қай жерде құрылды? ( Шу өзенінің бойындағы Қозыбас деген жерде
Қазақ хандығының шекарасы оңтүстікте Сырдария алабын қамтып, қай аймақтан
Шығыс Оңтүстіктегі жерінің басым бөлігі қай өзендердің алабына қарады? (Шу,
Солтүстікте және шығыс солтүстікте Ұлытау өңірі мен  Балқаш көлінен асып,қай
1.
(Сырдария)
2.
құрылды)
3.
Сырдария бойындағы  қалаларды қосып алды? (Түркістан)
4.
Талас, Қаратал, Іле, Лепсі өзендерінің алабына қарады)
5.
тау тармағына дейін жетті? (Қарқаралы)
6.
7.
8.
(Сайрамды)
9.
болды? (Сығанақ)
Қазақ хандығының астанасы Қасым хан тұсында қай қала болды? (Түркістан)
Хан өмірінің соңына дейін қай қалада отырып, билік жүргізді? (Сарайшық)
Мұхаммед Шайбани қаза болғаннан кейін Қасым хан қай қаланы өзіне қаратты?
Қасым хан тұсында қазақ хандығының сауда экономикасының орталығы қай қала
Ү. Бекіту: 1. «Білім биржасы»  Онда 1,2,3 деңгейде тапсырмалар конвертке салынып,
тақтаға ілінеді. Жауап акциямен бағаланады.
Дұрыс жауап:  жасыл түспен бағаланады.
Жақсы жауап беріп бірақ сұрақты аша алмаса: онда қызыл түспен бағаланады.
Толық емес жауап: сары түспен бағаланады.
Мұхамед Хайдар Дулатидің айтуы бойынша  Қасым ханның әскер саны қанша
1.
болды. (300 мың)
2.
айтылады)
3.
болды? (1000000 )
4.
5.
6.
көруге болады?
Қасым ханның заңдары туралы не білесің (Қасым ханның қасқа жолы жайлы
Қасым ханның қол астындағы халықтар қанша болды және оларда қандай тайпалар
Қасым хан сыртқы саясатта қандай саясат ұстанды?
Қасым хан қазақ мемелекетін дамытуда қандай жетістіктерге жетті?
Қазақ хандығының Қасым билігі кезінде күшқуаты мен  беделінің артқанын неден
2. Тарихи сөзтізбе: Бұнда М.Х.Дулатидің «Жошыдан кейін қыпшақ даласында Қасымдай
хан болған емес» деген сөзі шығады.
Қ
Д
А
Л
А
С
А
Х
А
Н
Б
Ы
Ж
Ш
Й
М
Е
О
Н
О
П
А
Е
С
Л
Д
Ш
Ы
Д
Н
А
Ғ
А
Ы
Қ
М
Ы
С
А
Қ
Д
Н
І
Й
Е
К
Н
А
  ҮІ. Бағалау: ҮІІ. Үй тапсырмасы: Тақырыпты оқу, «Қасым хан тұсындағы аса маңызды тарихи
оқиғалар» кестесін толтыру, Қасым ханға мінездеме беру.

file_name: Қасым хан (1511-1518).docx

intro:
Мақсаты: білімділік: Қасым хан тұсындағы қазақ хандығына  кең көлемде сипаттама бере отырып, білімдерін толықтыру, тақырыптың мәнін ашу.
дамытушылық:  Қасым хан тұсындағы қазақ хандығының жеткен жетістіктері мен  жаулап алған жерлері жайлы мәлімет бере отырып ,оқушылардың бойында батылдық пен ерік жігерін қалыптастыру.
тәрбиелік:  Оқушыларды отанын сүюге, адамгершілікке, адалдыққа, Қасым хандай ойы ұшқыр, талабы биік ,жігері мықты адам болуға тәрбиелеу.
Көрнекілігі:  Қазақстан картасы, Қасым ханның қасқа жолына байланысты талдау кестесі, Қасым ханның суреті, үн таспа, интерактивті тақта
Түрі:  Ашық сабақ
Әдіс-тәсілі:  Сұрақ-жауап, пікір-алмасу,картамен жұмыс, дәптермен жұмыс.
Барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі (оқушыларды түгендеу, сабаққа назарларын аудару)
                 ІІ. «Менің білетінім» (үй жұмысын сұрау)
                 ІІІ. Жаңа сабақ
                 ІҮ. Қорытындылау ( тарихи сынақ хат, «орнын тауып қой» ойыны)
                Ү. Бекіту («Білім биржасы» ойыны, тарихи сөзтізбе, презентация қорғау)
                ҮІ. Бағалау
                ҮІІ. Үй тапсырмасы
ІІ. «Менің білетінім»
1.	Қазақ хандығының негізін салушыларкімдер?
2.	Жәнібек пен Керей сұлтандар қай хандықтың территориясына қоныс тепті?
3.	Хандықтың этникалық құрамы қандай болды?
4.	Хандықты басқару ісі қалай ұйымдастырылды? Елді кім басқарды?
5.	Хандықтың ішкі және сыртқы саяси жағдайы туралы не білесің?
6.	Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын қалай түсінесің?
 ІІІ. Жаңа сабақ:    Мұғалімнің кіріспе сөзімен басталады.
     Қасым хан — Шыңғыс хан ұрпағы. Шыңғыс ханның кім екендігі баршаға мәлім. Қасым хан оның үлкен ұлы — Жошыдан тарайды. Жошының он төрт ұлының бесеуі және олардан тараған ұрпақтар ХШ-ХV ғасырларда Еуразияның шығыс бөлігіндегі саяси тарихта үлкен рөл атқарады. Орда Ежен, Бату, Шибан, Тұқай Темір ұрпақтары Алтын Орда, Ақ Орда, Көк Орда, Қазан, Қырым, Қажытархан, Сібір, Хорезм хандықтарының және Мауреннахрдың (XVІ-XVІІІ ғ.ғ.) хандары болған.
Қасым ханның шежіресін былайша өрбітеміз: Шыңғыс хан — Жошы - Орда Ежен – Сартақтай – Қоныша – Сасы Бұқа – Шымтай – Орыс хан – Құйыршық хан – Барақ хан және Жәнібек хан.
Көріп отырғанымыздай, Қасым хан жай ғана Шыңғыс ұрпағы емес, ежелден бері келе жатқан хандық әулеттің тікелей жалғасы, заңды өкілі, Орда Еженнен Орыс ханға дейін Қасым ханның аталары Дешті Қыпшақтың шығыс бөлігінде билік құрған. Алғашында Орда Ежен ұлысы деп аталған бұл бөлік XIV ғасырдың басынан бастап Ақ Орда деп аталады. Саяси-әкімшілік орталық Сыр өңіріне көшіріліп, астана алғашында Сауран, кейіннен Сығанақ қаласында болады. Қасымның әкесі Жәнібек ханның кім болғандығы көпке мәлім. Қазақ хандығының негізін қалаушы және Керей ханнан кейін қазақта хан болған. Ол билік құрған жылдар шамамен 1460 жылдардың соңы мен 1470 жылдардың бас кезіне сәйкес келеді.
Жоғарыдағы қысқаша шолудан байқаға¬нымыздай, атақты Қасым хан жай ғана Шыңғыс ұрпағы емес, Шығыс Дешті Қыпшақ аумағында үздіксіз билікте болған текті әулеттің өкілі болып саналады. Ата-бабасынан қалған дәстүр, тектілік оның бойынан да табылады. Ол тек қана хандық әулеттің жолын жалғастырушы емес, сонымен бірге қалыптасқан жаңа саяси, этникалық жағдайларға сай хандық билікті, мемлекеттілікті дамытушы қайраткер ретінде тарихта өз орнын алған тұлға болып саналады.
Қасым хан – Жәнібек ханның тоғыз ұлының бірі.
Оқушылардың білімін тексеру үшін берілетін зерттеу сұрақтары:
1.	Қасым ханның өмірбаяны
2.	Бұрындық хан мен Қасым сұлтанның арақатынасы
3.	Қасымның билікке келуінің заңдылықтары
4.	Қасымның ішкі және сыртқы саясаты
5.	Қасым ханның Шайбани ханмен соғыстары
6.	 «Қасым ханның қасқа жолы»
7.	Хандықтың экономикалық және саяси күш-қуатының нығаюы
ІҮ. Қорытындылау:  1. Тарихи сынақ хат.  Бұнда оқушылар сөйлемдердің арасына тиісті сөзді қойып сөйлемді толықтырып айту керек.
 1.Жәнібек пен Керей хандарынан кейін қазақ хандығының тағына ..............1474-1511 жж ..................... кім   отырды.
2................ханның ұлы  Қасым сұлтан ........... қай жылдан бастап хандық билікті қолына алды?
3. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағаннан ол ........................қай қалаға көшіп кетті?
4. Орта ғасырда өмір сүрген қазақтың ғұлама ғалымы Қыдырғали .................. «Жәнібек ханның ұлдарының ішіндегі аса белгілі болғаны................еді»  дейді.
5. Қасым хандықтың ..................мен ............белсене араласып, өз елін алыс...........елдердің бәріне танымал еткен ...............тұлға .
6. Қасым хан бүкіл ..........................қыпшақтың  ханына айналды.
2. «Орнын тауып қой» ойыны  онда картамен жұмыс  жасаймыз. Мұнда мұғалім сұрақ  қояды оқушылар қойған сұрақтың жауабын тауып,оны картаға апарып іледі.
1.	Бұрындық хан қай өзен  бойындағы қалаларды қазақ хандығына қаратуға күш салды. (Сырдария)
2.	Қазақ хандығы қай жерде құрылды? ( Шу өзенінің бойындағы Қозыбас деген жерде құрылды)
3.	Қазақ хандығының шекарасы оңтүстікте Сырдария алабын қамтып, қай аймақтан Сырдария бойындағы  қалаларды қосып алды? (Түркістан)
4.	Шығыс Оңтүстіктегі жерінің басым бөлігі қай өзендердің алабына қарады? (Шу, Талас, Қаратал, Іле, Лепсі өзендерінің алабына қарады)
5.	Солтүстікте және шығыс солтүстікте Ұлытау өңірі мен  Балқаш көлінен асып,қай тау тармағына дейін жетті? (Қарқаралы)
6.	Қазақ хандығының астанасы Қасым хан тұсында қай қала болды? (Түркістан)
7.	Хан өмірінің соңына дейін қай қалада отырып, билік жүргізді? (Сарайшық)
8.	Мұхаммед Шайбани қаза болғаннан кейін Қасым хан қай қаланы өзіне қаратты? (Сайрамды)
9.	Қасым хан тұсында қазақ хандығының сауда экономикасының орталығы қай қала болды? (Сығанақ)
Ү. Бекіту: 1. «Білім биржасы»  Онда 1,2,3 деңгейде тапсырмалар конвертке салынып, тақтаға ілінеді. Жауап акциямен бағаланады.
Дұрыс жауап:  жасыл түспен бағаланады.
Жақсы жауап беріп бірақ сұрақты аша алмаса: онда қызыл түспен бағаланады.
Толық емес жауап: сары түспен бағаланады.
1.	Мұхамед Хайдар Дулатидің айтуы бойынша  Қасым ханның әскер саны қанша болды. (300 мың)
2.	Қасым ханның заңдары туралы не білесің (Қасым ханның қасқа жолы жайлы айтылады)
3.	Қасым ханның қол астындағы халықтар қанша болды және оларда қандай тайпалар болды? (1000000 )
4.	Қасым хан сыртқы саясатта қандай саясат ұстанды?
5.	Қасым хан қазақ мемелекетін дамытуда қандай жетістіктерге жетті?
6.	Қазақ хандығының Қасым билігі кезінде күш-қуаты мен  беделінің артқанын неден көруге болады?
2. Тарихи сөзтізбе: Бұнда М.Х.Дулатидің «Жошыдан кейін қыпшақ даласында Қасымдай хан болған емес» деген сөзі шығады.
Қ	А	Ш	П	Ы	Қ	Н

Д	Х	Й	А	Д	М	І
А	А	М	Е	Н	Ы	Й
Л	Н	Е	С	А	С	Е
А	Б	О	Л	Ғ	А	К
С	Ы	Н	Д	А	Қ	Н
	Ж	О	Ш	Ы	Д	А

  ҮІ. Бағалау:
  ҮІІ. Үй тапсырмасы: Тақырыпты оқу, «Қасым хан тұсындағы аса маңызды тарихи оқиғалар» кестесін толтыру, Қасым ханға мінездеме беру.

история

group: Дисциплины

title: Қасым хан (1511-1518)


extracted_text:
Олимпиада по русскому языку
20162017 учебный год
3й класс ( школьный тур)
1 Из данных слов составь известную пословицу и запиши ее.
Вся, вместе ,и, так, месте, семья, на, душа.
2 Выпиши подлежащее из предложения  «Мать встретила Катя»
3 Вставь пропущенные буквы. Поставь в словах знак ударения.
Алф…вит, д…кумент, д…суг, п…ртфель, жав…ронок,  к…лометр, кр…
сивее, м…газин, п…ложить, ц…мент.

4 Напиши выражение « сухая трава» четырьмя буквами.
5 . Вычеркни лишние слова
а) вода, водитель, наводнение;
     б) горец, горе, гористый;
в) носилки, носатый, поднос;
г) рисунок, рисовый, зарисовка;

6 Отметьте слово, в котором все согласные звуки мягкие:
Ученикуудача, учителюрадость
7 Восстановите слова:
Пашакшапка, камаймайка, фотаккофта
10 .Объясни смысл выражений:
задирать нос    ___________________________________;
перебивался с хлеба на квас   _________________________;
плясать под чужую дудку  __________________________;
язык до Киева доведёт  _____________________________.
  11.Вычеркни лишние слова:
а) вода, водитель, наводнение;
б) горец, горе, гористый;
в) носилки, носатый, поднос;
г) рисунок, рисовый, зарисовка; 12.Сочините стихотворение по заданной рифме:
Щенка – пока; помогите – найдите; крокодил – сторожил; петух – лопух
13. . Составь сложные слова.
7 лет  _________________________________________;
2 горба  ________________________________________;
5 знаков  _______________________________________;
11 лассов  _______________________________________
14.Подчеркните пары слов, являющиеся однокоренными.
Смешить – смешать            Лев – львиный
Носатый – носильщик         Парный паровой
Слеза – слезинка
15.Подчеркни слова в которых звуков больше, чем букв:
Малыш, ямка, пальцы, подъезд, таблица, семья, маяк.
16 Установите закономерность и заполните пропуски  по
образцу.
боль
сад
?
больной
?
подарочный
болеть
сажать
? 8 Ученику удача, учителю радость.
9

file_name: олимпиада.docx

description:
8 Ученику удача, учителю радость.
9

intro: Данный материал представляет собой олимпиадные задания для учеников 3 класса.Олимпиады по русскому языку способствуют усилению мотивацию к обучению и дают возможность оценить знания школьников.Задания олимпиады способствуют расширению знаний по предмету «Русский язык». проверяют знания ученика по разным разделам, способствуют активизации мыслительных процессов

title: "Олимпиада по русскому языку 3 кл"


extracted_text:
областное государственное казенное оздоровительное образовательное
учреждение для детей, нуждающихся в длительном лечении,
«Санаторная школа – интернат»
г. Шуя, ул. 5 Северная, дом 49
тел. 49447
электронная почта: shool_deaf@ mail.ru
Рабочая программа «Моя малая Родина»
лектория «Историческое краеведение»
на 20132014 учебный год
Руководитель: воспитатель Уварова Л.В. Шуя 2013
ВВЕДЕНИЕ
       Данная рабочая программа «Моя малая Родина» является логическим продолжением
выпущенной ранее программы лектория «Историческое краеведение».
       Продолжая формировать личность, идиализируя «портрет выпускника основной школы»,
выделим одну из главных задач обучения в школе.  Создание условий для освоения
учащимися духовных и культурных ценностей родного края, через комплекс мероприятий,
обеспечивающих развитие у детей и молодежи гражданственности, патриотизма, как
важнейших духовнонравственных и социальных ценностей, формирование у них гордости за
родное Отечество.
       В программе подробно рассмотрена методика организации занятий, представлен учебно
методический материал по конкретным занятиям.
       Раскрываются особенности экскурсионной деятельности в ходе реализации программы, а
также порядок организации и участие в патриотических акциях.
       Большое значение придается описанию проектной и учебноисследовательской
деятельности учащихся как основы формирования творческой личности.
ПРИМЕРЫ СОДЕРЖАНИЯ ЗАНЯТИЙ ПО ПРОГРАММЕ «МОЯ МАЛАЯ РОДИНА»
       Занимаясь краеведческой работой с детьми, учитель обогащается знаниями, улучшает
свое педагогическое мастерство. Краеведение для учителя  верный путь к научной и
исследовательской деятельности.
       В процессе краеведческой работы происходит активное самостоятельное усвоение
учащимися новых знаний, приобретаются навыки, необходимые для жизни.
       Опираясь на конкретные знания о семье, родном крае, учащиеся расширяют свои
представления до понимания научных закономерностей. Ведь школьник будет свободно
воспроизводить виденное в действительности, обязательно связывая его с рассказом учителя,
так как по ассоциации оно будет вспоминаться вследствие того, что зрительнодвигательное
запоминается у детей сильнее, чем словесноотвлеченное.
       Краеведение дает возможность многие вопросы разных дисциплин связать друг с другом и
использовать их для практических целей.
       Оно способствует соединению обучения и воспитания в единый процесс.. Краеведение
«развивает у учащихся наблюдательность, мышление, способствует увлечению наукой,
воспитанию воли, коллективизма и других ценных качеств личности».
                                                                                (М.Н. Скаткин)
1. Вводное занятие
      «С чего начинается Родина?»вопрос, который непременно, с самой ранней поры жизни
входит в круг мыслей человека.
      Раздумья о Родине  самые важные минуты в становлении гражданина, в познании и поиске
своего места в жизни. Понятие и образ Родины очень широк и для каждого имеет свои
признаки и особенности. И каждый, только из близких его сердцу слагаемых, может вывести
свою формулу Родины. Выясняются знания детей о себе, своей семье, населенном пункте, где проживает ребенок,
районе, стране.
     Наиболее рационально провести в форме представления ребенком себя по следующей
схеме:
1.ФИО;
2.ФИО родителей (других членов семьи);
3.Населенный пункт, где проживает ребенок;
4.Район проживания;
5.Страна.
     Обозначаются основные темы, которые будут изучены в процессе прохождения
программы, это позволяет соотнести себя с масштабами семьи, города, области, страны.
Понять происхождение своей фамилии, провести взаимосвязь между фамилиями, именами и
закономерностью появления данной фамилии в этом месте. Понять, что странаэто не
абстрактное название.
2. «Я в России»
     Материал может выдаваться в виде:
Бесед по данной теме;
«Час игры» (содержать игры, вопросы, загадки, помогающие закрепить полученные знания);
«Узелки на память» (включает крылатые слова и выражения, относящиеся к данной теме);
«Копилка знаний» (занимательные материалы по данной теме).
    Особый интерес представляют самостоятельные исследования, проводимые детьми, такие
как, «Происхождение имен, фамилий».
2.1 Дом
    Следующее важное составляющее понимания Родиныэто место проживания, соотношение
своего населенного пункта с масштабами района, области, края, страны.
    Родной город, здесь ты родился, сделал первые шаги в самостоятельную жизнь. И куда бы
ни забрасывала тебя в дальнейшем судьба, где бы ты ни жил, ты всегда будешь помнить город
своего детства.
    Необходимо выяснить, насколько хорошо ребенок знает свой домашний адрес, название
своего микрорайона, города, области, республики, страны.
    Рассматривается история дома, названия улицы, соседи и интересные люди, проживающие
на данной улице.
2.2 Школа
    Организуется обзорная экскурсия по зданию школы. Показываются основные помещения
школы и их назначения. Дети обучаются свободно ориентироваться в их местоположении (в том числе на случай эвакуации во время чрезвычайной ситуации).
    Каждый ребенок должен знать расположение помещений школы (учебные классы, столовая,
библиотека, мед. кабинет, спортивный зал и т.д.) их назначение, умение ориентироваться в их
местоположении.
    Знакомятся с историей образования школы, выдающимися учителями, знаменитыми
выпускниками школы. Уместно проведение конкурса рисунков «Школа сегодня и в будущем»
или «Школа  наш дом родной», проведение урокаигры «Колесо истории»
3. Природа и экология
    В разделе предусмотрено знакомство с понятием экология, животным и растительным
миром своего региона, временами года, экологическим состоянием своей улицы, района,
города, родного края. Это позволяет осознать себя частицей своего народа, что Земляэто
общее достояние, и каждый обязан заботиться о ее процветании.
    Предлагается ряд проектов, где выполняются экологические и природоохранные
мероприятия. Это позволяет: формировать экологическую культуру школьников через
исследовательскую деятельность, способствовать формированию экологической
воспитанности личности, актуализации знаний, умений, навыков ребенка, их практическому
применению во взаимодействии с окружающим; стимулированию потребностей школьника в
самореализации, самовыражении, в творческой, личностной и общественно значимой
деятельности; реализации принципа сотрудничества детей и взрослых, позволяет сочетать
коллективное и индивидуальное в педагогическом процессе, является технологией,
обеспечивающей рост личности ребенка.
Возможные варианты проектов:
Проект «Добрая зима»
Под девизом: «Пусть будет зима доброй для пернатых!»
Цель проекта  изготовление и развешивание кормушек для зимующих птиц. Главный итог
проекта  количество кормушек, где подкармливаются птицы возле домов, на окнах, в
скверах.
При подготовке проекта дети посещают музей природы, изучают биологические особенности
птиц, их повадки. Знакомятся с видами кормов, которые предпочитают те или иные виды
птиц и которые можно приготовить своими силами.
Проект «Коллекция увиденных животных»
Его цель  составить «коллекцию» увиденных животных.
Ктото коллекционирует марки, ктото значки, а участники нашего проектасвои наблюдения.
Затем дети вспоминают увиденных животных и составляют свою коллекцию, в которой будут
рисунки, фотографии, вырезки из старых журналов, газет.
Подведение итогов  праздник. Коллекции демонстрируются всем, о самых удивительных,
редких, исчезающих видах животных дети рассказывают в классе. 4. Фольклор  народное творчество
    Знакомство и изучение сказок, легенд, пословиц, загадок и народных игр.
Понятие традиции, традиции своего народа.
    Приобщение ребенка к народной культуре начинается с детства, где закладываются
основные понятия и примеры поведения. Культурное наследие передается из поколения в
поколение, развивая и обогащая мир ребенка.
    Фольклорэто один из главных источников знаний о принципах воспитания, сложившихся в
культуре разных народов, его нравственных, религиозномифических основах. Это связано с
функциональными особенностями жанров фольклора, с глубокой духовностью и мудростью
народного творчества, с непрерывностью процесса передачи национальной культуры из
поколения в поколение.
    Фольклор способствует углублению знаний о народной духовной культуре в ее прошлом и
настоящем. Фольклор знакомит с бытом, традициями, обычаями своего «народасоседа». С
помощью фольклора осуществляется усвоение нравственноповеденческих культурных норм
и ценностей, закрепленных в культуре какоголибо народа, возможно воспитание
уважительного отношения, как к культуре собственного этноса, так и толерантного
отношения к другим этническим культурам. Способствует развитию эстетического вкуса.
4.1 Народные ремесла
    Знакомство с декоративноприкладным искусством, изготовление своими руками поделки
(вышивки, раскрашивание игрушки, плетение бисером, валяние шерсти и т.д.), подготовка и
проведение выставки поделок, сделанных своими руками и тех предметов, которые хранятся
в семьях..
    Декоративноприкладное искусство увековечивает всеобъемлющую, вечно живую душу
народа, его богатый практический опыт и эстетический вкус. В отдельных чертах народного
творчества прослеживаются нормы труда и быта, культуры и верования.
5. Экскурсионная деятельность
    Экскурсии  одна из форм обучения, поэтому на них распространяются следующие
принципы: научность, истинность, неразрывная связь с жизнью. Эти принципы обуславливают
высокое образовательное значение экскурсионной формы обучения.
    Научность заключается в использовании хорошо проверенных фактов и выверенных
сведений. Если есть сомнения в правильности тех или иных сведений, следует обязательно
указать, что данные приводятся по тому или иному источнику. Истинность заключается в том,
что в основе ее лежит правдивость, Однако правдивость не сводится к простому
изображению, фотографированию того, что есть в жизни. Она требует выявления ведущих
линий, главных тенденций их развития и составления на этой основе правильной картины
жизни.
    Научнопознавательное содержание экскурсии неотделимо от ее воспитательного
воздействия. Научный подход способствует выработке научного мировоззрения, освобождает
человека от суеверий и предрассудков, расширяет его кругозор, совершенствует его
умственные способности и нравственные убеждения. Поэтому высокий научный уровень содержания экскурсии, освещение в ней конкретных
фактов с позиций современной науки, определяя познавательную ценность экскурсии,
усиливают ее воспитательное воздействие.
6. Участие в патриотических акциях
    Как правило, патриотические акции организуются с определенной периодичностью. Они
приурочиваются к Дням воинской славы и памятным датам России. Акции могут быть
Всероссийского, Межрегионального, Регионального и местного значения.
ТЕМАТИЧЕСКИЙ ПЛАН
Тема занятия
Количество часов
№ занятия
дата
05.09
12.09
19.09
26.09
03.10
10.10
17.10
24.10
14.11
21.11
28.11
05.12
12.12
19.12
16.01
23.01
06.02
Введение. «С чего начинается Родина?»
ФИО родителей и других членов семьи.
Населенный пункт, адрес проживания.
Район проживания.
Страна.
«Я в России». Дом.
Школа. Обзорная экскурсия.
Час игры «Узелки на память»
«Копилка знаний»
Фольклор  народное творчество
Традиции. Традиции своего народа
Сказки и легенды
Пословицы и загадки
Народные игры
Народные ремесла
Быт культура и верования своего народа
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
1 час
Сухое валяние шерсти (фильцевание)
1 часа 13.02
20.02
Изготовление поделки
27.02
03.04
Подготовка и проведение школьной выставки
поделок. Награждение
2 часа
2 часа
1 час
1 час
1 час
1 час
10.04
17.04
24.04
09.05
15.05
22.05
29.05
Природа и экология. Проект «Коллекция
увиденных животных»
Составление своей коллекции животных
(рисунки, фото, вырезки)
 Экскурсия в Ивановский зоопарк (биология +
краеведение) «Мир друзей в стране зверей»
Участие в патриотической акции «Нам не
забыть те огненные годы»
Народное творчество. Народные ремесла (сухое
валяние, фильцевание)
1 час
Изготовление поделок из шерсти
«Ребятам о зверятах»
Участие в выставке, посвященной 20летию
Ивановского зоопарка. Подведение итогов
праздник.
1 час
1 час Список  литературы
2.Балдин К.Е., Барвенко В.Г. Ивановский край в истории Отечества. 2007г.
3.Востриков С.Я. Наш край в истории  Отечества. Иваново.1995.
4.Ерофеева Е.Е. Археологические памятники Ивановской области.
                             Ярославль. 1965.
5.Сборник воспоминаний. Дорогами войны. Иваново. 2000.
6.Сборник  воспоминаний. Мы помним…  Иваново. 2005.
7.Сборник  стихов. «И помнит мир спасенный…»   Иваново. 2005.
8.Сайкин С. У войны точный счет. «ИвановоВознесенск». 1999.
9.Сайкин С. Родники милосердия. Иваново. 2001.
10.Курчак Е.В., Заец Л.И. Фильц. Валяные фигурки животных/ М.:Эксмо, 2012

intro:
В программе подробно рассмотрена методика организации занятий, представлен учебно-методический материал по конкретным занятиям.
       Раскрываются особенности экскурсионной деятельности в ходе реализации программы, а также порядок организации и участие в патриотических акциях.
       Большое значение придается описанию проектной и учебно-исследовательской деятельности учащихся как основы формирования творческой личности.Данная рабочая программа «Моя малая Родина» является логическим продолжением выпущенной ранее программы лектория «Историческое краеведение».


extracted_text:
Тренажер: Решение расчетных задач по уравнениям реакций.
вва
вва
(V)m1
 вва(дано) =
 ↓            (V)   m1
─────
 =
n1
вва=
↓
(Vm) M1

1•ν2
            n
─────
вва=
n2
 =
ν1
↓

m2
вва• M2
вва= n2
(V=n2
вва• Vm)
вва=
вва
вва
 вва= m рра•ω вва=
 m рра(дано)=
   ↓
m1
  ↓            (V)   m1
─────
 =
n1
вва=
↓

(Vm) M1

1•ν2
            n
─────
 =
n2
вва=
ν1
↓

вва• M2
m2
вва= n2
(V=n2
вва• Vm)
вва=
↓
вва (дано)
m1
 вва       m2
↓

n1
вва         n2
вва
──
──
     :
ν1            ν2
исключаем вещество, взятое в
избытке и далее по способу.
1•ν3
            n
─────
 =
n3
вва=
ν1
↓

вва• M2
m2
вва= n2
(V=n2
вва• Vm)
вва=
1. Найдите массу 1хлорбутана необходимого для получения бутанола1
массой 37 г.                                  Ответ:46,25 г.
2. Какую массу альдегида можно получить путем окисления 13,8 г
этанола оксидом меди(II).                                Ответ:17,4 г.
3. Какой объём водорода (н.у.) выделится при взаимодействии 12 г
магния с избытком уксусной кислоты?        Ответ:11,2 л
4. Рассчитайте массу муравьиной кислоты и метилового спирта
необходимого для получения 120 г метилформиата.
Ответ:92 г., 64 г
1. Какой объём водорода (н.у.) выделится при взаимодействии 92 г 50%
ного раствора этилового спирта с металлическим натрием
Ответ:11,2 л.
2. На 32 г бутаналя, содержащего 15% примесей, подействовали
избытком аммиачного раствора оксида серебра. Найдите массу
образовавшегося осадка.         Ответ: 81,6 г.
3. Какой объём углекислого выделится, если подействовать на избыток
соды (Na2CO3) раствором 9% уксусной кислоты массой 30 г.?
Ответ:0,504 л.
4. Рассчитайте массу уксусноэтилового эфира, образующегося при
взаимодействии 120 г 25%ного раствора уксусной кислоты с
этиловым спиртом.                                             Ответ:92 г., 44 г
1. На 33,3 г. Бутанола1 подействовали металлическим натрием массой
23,4 г. Найдите объём выделившегося газа(н.у.).
Ответ: 5,04 л.
2. Смесь 17,6 г этаналя и 10 л.(н.у.) водорода пропустили над
платиновым катализатором. Найдите массу полученного спирта.
Ответ: 18,4 г.
3. В процессе окислительного крекинга на 162,4 г. Бутана
подействовали170 л кислорода(н.у.). Найдите массу полученной
уксусной кислоты?                   Ответ:336 г.
4. Найдите массу уксуснрэтилового спирта, образующегося при
действии120 г уксусной кислоты на 80,5 г. Этилового спирта.
m1
  ↓
n1
  ↓
n2
  ↓
m2
  ↓
         m2
ωвых.   =  ─────────
           m2
 в-ва (исходного дана)
в-ва
в-ва(продукта реакции)
 в-а(теоретич.продукт)
 в-а(прак.. Прод.)
 в-а(теорт. Прод.)
1. Из 138 г. Этанола получен бутадиен1,3 массой 72,9 г. Найдите
массовую долю выхода продукта реакции………….Ответ:90%
2. При действии избытка водного раствора гидроксида натрия  на 67,5
г хлорбензола получили 42,3 г фенола. Найдите долю выхода
продукта реакции в процентах от теоретически возможного
выхода……………………………………Ответ:75%
3. При гидратации пропина массой 10 г получен ацетон(пропанон)
массой 13,05 г. Сколько это составляет в процентах от теоретически
возможного выхода…………………….Ответ:90%
4. При окислении 29 г пропаналя получена карбоновая кислота массой
22,2 г. Найдите долю выхода продукта реакции в
процентах……………………………………………….Ответ:60%

file_name: 10 класс задачи.doc

intro: Тренажёр предназначен для отработки способа решения основных типов задач по уравнениям реакций. Особенность тренажера состоит в том, что для каждого типа задачи указан способ решения (ход решения – подсказка). Каждый тип представлен несколькими задачами с элементами усложнения. Можно этот материал использовать для проверочной работы (самостоятельной) распределив задачи на вариантыДокумент Microsoft Office Word 97 - 2003 (.doc)

title: Тренажер: Решение расчетных задач по уравнениям реакций. Органическая химия. (10 класс, химия)


extracted_text:
Омарова Гульшат Амангельдиновна
                                           №18 жалпы білім беретін орта мектеп
                                                      Тарих пәні мұғалімі
                                                       Қарағанды қаласы
«Мемлекеттік рәміздерім – елімнің мақтанышы»
Мақсаты:   Оқушыларды аса маңызды мемлекеттік белгілер рәміздермен жанжақты
 таныстыру;
 Ұлттық рәміздердің әрбір бөлшектеріне,халқымыздың өткені мен бүгінгі күндеріне қысқаша
шолу жасау;
Оқушыларға мемлекеттік рәміздерің аса маңызды екенін, оны құрметпен  мақтан тұту
керектігін ұғындыру,ой өрісін кеңейту;
Отанды сүюге,рәміздерін құрметтеуге үйрету, өз Отанының патриоты етіп тәрбиелеу.
Көрнекілігі: ҚР рәміздері, нақыл сөздер, слайд
Барысы:
Мұғалім: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгін сіздердің назарларыңызға «Менің елімнің
рәміздері» атты тәрбие сағаты өткізгелі отырмыз. Олай болса, бүгінгі тәрбие сағатымызды
бастауға рұқсат етіңіздер!
(Әнұраны орындалады)
(Сабақтың мақсатымен, жоспарымен таныстырылады)
Жоспар:
          І бөлім: “Еліміздің рәміздері”
          ІІ бөлім: “Тұғыры биік Қазақстан”
               а) “Қазақ елі менің Отаным”
               ә) “Жылдар жемісі”
              б) “Бәрін білгім келеді”
              в)  Картамен жұмыс
        ІІІ бөлім: Қорытынды
Мұғалім:  Егеменді еліміз жер бетіндегі басқа мемлекеттермен терезесі тең,өркениетті ел
ретінде танылып, 1992 жылы 4 маусымда Мемлекеттік рәміздер Ту, Елтаңба, Әнұран
бекітілді.  Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев Жарлығымен   4маусым «ҚР Мемлекеттік
рәміздер күні» болып белгіленді.  ҚР Конституциясы 1995 жылы 30тамызда референдумда
қабылданды.  9бөлім, 98баптан тұрады. 9бабында ҚР мемлекеттік рәміздері Туы,
 Елтаңбасы, Әнұранның сипаттамасы және ресми пайдалану тәртібі конституциялық заңмен
бекітілген.34бапта әркім республиканың мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге міндетті екені
айтылады.
Мемлекеттік рәміздер белгілі бір елдің өзіндік өмір салтын,бүкіл болмыс ерекшелілігін,
айрықша арман аңсарын, басқалармен байланыс мұраттарын білдіреді.
Осы бір қасиетті белгілердің мәнін әрбір азамат терең түсініп, оны қастерлей білу керек.
Мақтансаң мақтан елім деп,
Тани біл елдік таңбаңды.
Елтаңба,Туын,Әнұран
Тәуелсіздікке тәнтбелгі
Қасиетті осы рәміздер.
Еліме рух, мән берді,
Иесі оның мына біздер,деп тәрбие сағатымыздың бірінші бөлімі «Еліміздің рәміздері»
көшейік. 1оқушы:
Көк жүзінде көгілдір
Гүл жайнаған мөлдір нұр.
Қазақстан жалауы
Азаттықтың алауы.
Желбірейді аспанда,
Отан орны асқарда.
2оқушы:  Ту
Мөлдір,бұлтсыз ашық аспан күмбезің,
Бейнелеген алтын шапақ күн көзін.
Адалдық пен пәктік көңіл нышаны
Көріп жүрмін көк туымды күнде өзім.
Көгілдір түс мөлдір,таза пәктігім,
Ырымдады болса екен деп сәтті күн.
Бейбітшілік,тыныштықтың нышаның,
Көк туымыз білдіріп тұр тап бүгін.
Өрнексіз тұр қолтаңбасы дәуірдің,
Қадам бастық,артта қалды ауыр күн.
Қазағымның ұлттық «Қошқар мүйізі»
Әлі күнге көкейінде бауырдың.
Қазағымызға таныс өрнек ежелден
Қуат берген, зұлымдықтан жебеген.
Қастерлеген «Қошқар мүйіз» өрнегін,
Қасиеттің бір күніне теңеген.
Қыран құстай маңғазы да қырағы
Болса екен деп Бейбітшілік тұрағы,
Сондықтанда да көк туымда қалықтап,
Қыран бүркіт қанат жайып тұрады.
 3оқушы:
Өр қанатты сұңқардың
Қанатымен шырқар кім?
Қазақстан Отаным,
Әлем білген атағын.
Жарқыраған әр танды
Мемлекеттік Елтаңба.
Халқымыздың бейнесін
Кең таныта өрлесін.
4  оқушы: Елтаңба
Көгілдір түс аясында шаңырағым шарықтап,
Жүйрік пырақ қанатты тұр қанатымен қалықтап.
Сәулесіндей күннің алтын уықтар тұр шаншылып.
Қасиетті Елтаңбаға қарап тұрсақ анықтап.
Түп төрінде жұлдызым тұр жаңа жанған бағымдай.
Мәңгі бақи тұрса екен өз орнынан алынбай.
Ортасында «Қазақстан» деген жазу жазылған,
Шаттандырып шабыт берген жүрегімнің қанындай.
Шаңырақ тұр арқау болып,бар жүгінді арқалап,
Шаңырағым биік болса шарықтайды шартарап.
Елім үшін шексізөмір,тіршіліктің нышаны,
Қазақ елі бар әлемге үлгі болып тарқамақ.
Көк клемдей желде ескен қанатты бар пырағы,
Елтаңбада екі жаққа мойын бұрып тұрады. Желмаядай жүйрік болған, ай мүйізді пырағым,
Сол пырақпен бейнеленген ата баба тұрағы.
Жарық жұлдыз жарқыраған елтаңбаның төсінде,
Баршамызға бағдар берген айлы түннің кешінде.
Міне осындай суреттелген Елтаңбасы елімнің,
Әлі талай сақталады бүкіл әлем есінде.
5 – оқушы: Мемлекеттік Әнұран – еліміздің музыкалық поэтикалық эмблемасы, әдеби
сазды құжаты. Ол халық жүрегінің лүпілін тұмар ғып түйген музыкалық сәлем хат іспеттес.
Жеңістерге қолбасыдай,
Ерліктердің жолдасындай
Еліміздің әнұраны
Жүректерде жаңғырады.
Жаршысндай даңқымыздың
Жан серігі халқымыздың.
6 – оқушы:   Әнұраным
Әйгілісің әуеніңмен әлемге,
Әнұраным, пәктігінді дәлелде.
Қазағыма қайсар шабыт бергендей,
Ұран болып айтыла бер әр елде.
Жүрегінен орын алып елімнің,
Шартараптан шарықтаумен көріндің.
Әсем әнді әуеніңмен тербеткен,
Белгісісің кең жазира жерімнің.
Әрлі әуенің шартарапты шайқады,
Күштілігін бүкіл халық байқады.
Шабыт берген Әнұранды әрқашан
Маңғыз елім мақтанумен айтады.
Мұғалім:  Мемлекеттік туымыздың авторы кім?
7оқушы: Шәкен Оңдасынұлы Ниязбеков.
ҚР Мемлекеттік Туының авторы, Қазақстанға еңбегі сіңген өнер қайраткері, Қазақстан
дизайн өнерінің негізін қалаушылардың бірі.1938 жылы 12қарашада Тараз қаласында
дүниеге келген. Ленинград жоғаоғы көркем өнер училищесін бітірген. Алматы қаласының
бас суретшісі.
Мұғалім:  Қазақстан дейтін Отан анамыздың Елтаңбасының авторы кім?
8оқушы: Жандарбек Мәлібекұлы.
ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының авторы. Өзбекстанға еңбегі сіңген саулетші. 1942 жылы
Қызылорда обылысы Жаңақорған ауданының Екпінді ауылында дүниеге келген. Ташкент
политехникалық институтының саулет өнері факультетін бітірген. Ташкент қаласындағы
ғылыми зерттеу жобалау институтының қала құрылысы шеберханасының жетекшісі, жобалар
жөніндегі бас саулетшісі, қазір Астанада тұрады.
9оқушы: Шотаман Ыдырысұлы Уәлихан.
ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының авторы. Қазақстанға нңбегі сіңген саулетші, мемлекет
сыйлығының иегері, белгілі қоғам қайраткері. 1932 жылы Солтүстік Қазақстан облысы
Айыртау ауданындағы Сырымбет ауылында туған. Мәскеу архитектуралық институтын
бітірген. «Қазақ қала құрылысын жобалау» институтының қызыметкері.
Мұғалім: Ал Әнұранымыз қалай өмірге келді? Авторлары кім?
10 – оқушы: Шәмші Қалдаяқов. әнін жазған.
Шәмші Қалдаяқов есімі аталғанда аузымызға бірден халқымыздың әнұраны айналған «Менің
Қазақстаным» әні түседі. Иісі қазақтың көкірегінде жыр болып төгіліп, сыр болып өріліп,
әндерінің қай қайсысы да халықпен бірге туғандай біте қайнасып, оның бөлінбейтін бөлшегіне айналып кеткен. Халқының жүрегін осыншалықты сыршыл да кәусар саздың
құдіретімен баураған ұлы сазгер есімі ұмтылмайды. Халық жүрегінде
мәңгі сақталады.
11 – оқушы: Жұмекен Нәжімеденов. сөзін жазған.
1960 жылдардын бері қазақ поэзиясы мен прозасына өзінің ұлттық бояуы қанық, айшықты
қолтаңбасын қалдырған дара тұлғалардың бірі. Ол 1935 жылы Атырау обылысы Теңіз ауданы
Қошалық ауылында туған. 1959 жылы Қазақтың Құрманғазы атындағы консерваториясында
оқып жүрген кезінде курстас досы Шәмші Қалдаяқовтың  «Менің Қазақстаным» атты әніне
сөз жазған. Бұл ән қазақ халқының ұлттық әнұранына айналып, күні бүгінге днйн ұрпақ
санасын отаншылдық рухымен жаңғыртып келеді.
12 – оқушы: Нұрсұлтан Назарбаев. сөзін жазған.
Достықтың, бірліктің, бауырмалдықтың туын берік ұстап, Қазақстанды әлемге паш етіп
отырған ғасыр куәсі болған, еліміздің президенті.Елбасының болашаққа деген талпынысы,
еңбекке ерте араласуы балалық кезден басталған екен. Жер жаннаты Жетісудің төскейінде,
Шамалған ауылында болашақ тәуелсіз мемлекетіміздің басшысы дүниеге келген. Ол 1991
жылдан бері  ҚР Президенті болып келеді.
Мұғалім:
Отаным Қазақстан туған елім,
Кең екен ғой қаншама дархан жерің.
Қасиетті қара жерді қалың жаудан
Қоршап қалды ұрпағы үшін батыр, ерің.
Қазағым, тілің қандай, дінің қандай,
Табиғат та тербеледі тірі жандай.
Көкірегіңде тізілген тауларыңның
Арасынан батқан күн, атар таңдай.
Қазақстан елтаңбаң бар, әнұраның,
Көк байрақта қалықтап тұр бақ қыраның
Жан жағы оюланып әшекей боп
Тауыпты көк аспан, күн тұрағын.
Туған жұртым, туған халқым, туған ұлым,
Сақтайық, жоғалтпайық қазақ салтын.
Тік ұстап туымызды, еңселі боп
Орындайық бабалардың аманатын, дей келе тәрбие сағатымыздың келесі бөлімі  «Тұғыры
биік Қазақстан» деп аталады. Бұл бөлім жарыс түрінде өтпекші. Жалпылама Қазақстан
туралы білімдеріңді жинақтайсыңдар балалар.
ІІ бөлім: «Тұғыры биік Қазақстан» (Жарыс бөлімі)
Қыран және Барс топтары жарысады
А)Қазақ елі – менің Отаным
1. Тәуелсіздікті қай жылы алды?
2. Қазақстанның егенмендігі туралы декларацияны қай
    жылы қабылдады?
3. Қазақстан – «Еуразияның кіндігі» деп  неліктен аталады?
4. Жер көлемі жағынан Қазақстан нешінші орында?
5. Еліміздің жер көлемі
6. ҚР шекарасының жалпы ұзындығы
7. Солт.тен оңтүстікке дейінгі шекарасы қанша   шақырым?
8. Қазақстанда қанша облыс бар?
9. Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады?
10. ҚРсы неше мемлекетпен шектеседі?
11. ҚРның тұңғыш президенті кім?
12. ҚРның жаңа Астанасын атаңыз
13. Ұлттық валюта теңге қашан айналымға енгізілді? 14. ҚРның қазіргі конституциясы қашан қабылданды?
15. ҚРның рәміздерін атаңыз
Ә) Жылдар жемісі
(Слайдта сандар беріледі, оқушылар мағынасын ашады)
Б) Қазақстанға саяхат
Топтарға Қазақстанның өзендері, көлдері, облыстары, таулары, жазықтарының аттары
аталады.Картадан көрсету керек.
Мұнайлы өлке(Батыс Қазақстан), Қазақтың ұшақ шоқысы (Сарыарқа), Күріш өсіретін аймақ
(Қызылорда облысы), Ең ірі өзен (Ертіс), Еліміздің бас қаласы орналасқан өзен (Есіл), ең ірі
тау (Тянь Шань)
В) «Бәрін білгім келеді» (слайдта сұрақтар беріледі)
«Бәрін білгім келеді»
10.   16 желтоқсан Қазақстан  Республикасының тәуелсіздік  туралы  заңы
қабылданды. 21 желтоқсанда ТМД  құрылды. (1991)
10. Қазан  айында тұңғыш  ғарышкер  Тоқтар Әубәкіров  ғарышқа самғады (1992)
10. Тұңғыш  Конституция  қабылданды. 12 қарашада  төл теңге  дүниеге  келді.
(1993)
10. Мемлекеттің  тұңғыш  ордендері мен медальдары  дүниеге  келді. 30 маусымда
ұшқыш Т.Мұсабаев  аспан  көгіне  көтерілді. (1994)
10. 30 тамыз  жаңа  Ата заң қабылданды. (1995)
20. Алматыда  тәуелсіздік  ескерткіші  ашылды. (1996)
20. Елорда  Астанаға  көшірілді. Қазақстан2030 жолдауының  шығуы. Жалпы
ұлттық  татулық  пен  қуғынсүргіндерді  еске алу  жылы. (1997)
20. Халықтар  тұтастығы мен тарих  жылы. (1998)
20. Ұрпақтар  бірлігі  мен сабақтастығы  жылы (1999)
20. Мәдениетті қолдау  жылы. (2000)
30. Қазақстандағы  Ресей  жылы. (2006)
30. Денсаулық  жылы. (2002)
30. Ауыл  жылдары.(20032005)
30. Тәуелсіздікке 15 жыл. Желтоқсанға 20 жыл.  7 қаңтарда жаңа  әнұран
қабылданды. (2006)
30. Қазақ  тілін  қолдау  жылы. (2007)
40. Астанаға  10 жыл (2008)
40. Қазақстанның Украинадағы  жылы (2009)
40. ЕҚЫҰ самммиті (2010)
40.  1 желтоқсанда  Республика жұртшылығы  тұңғыш рет  Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаевты  республикамыздың президенті етіп сайлады. (1991)
40. Маусым айында Қазақстан БҰҰна мүше болды.  Маусым айында Тәуелсіз
Қазақстан ел рәміздері: Туын, Әнұранын, Елтаңбасын қабылдады. (1992)
50. Қысқы VII Азияда олимпиадасы (2011)
50.  3 сәуірде  кезектен тыс  Президенттік сайлау болып өтті. Халық қалауы
Елбасы  Н.Ә.Назарбаев болды. (2011)
50. Қазақтың бір туар ұлы Абай Құнанбайұлының 150 жылдығы ЮНЕСКО
бойынша атап өтілді.( 1995)
50. Халық санағы болды.Қазақстан халқының саны 1600000 –ға жуықтады. (2008 )
50. Қуғынсүргін құрбандарын еске алу жылы болып жарияланды.(1997)
(Әділқазы алқалары жеңген команданы анықтайды)
ІІІ бөлім:  Қорытынды.
Мұғалім: Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстандықтардың жаңа ұрпағы, ең алдымен
бәсекеге қабілетті болуға тиіс. Қазақстанға сендердің жасампаз еңбектерін, сендердің күш
жігерлерің және сендердің білгендерің қажет … Отан сендерге зор үміт артады. Сендер оны ақтап шығатындарыңа сенімдімін. Отаншылық
сезімі, өз еліңе деген мақтаныш оның рәміздеріне деген құрметтен басталады.» деген.
Сондықтан оқушылар елбасымыздың сенімін ақтайтындай азамат пен азаматша болайық
дегім келеді.
(Оқушылар ант қабылдайды)

Мұғалім: Туымыз, Елтаңбамыз, Әнұранымыз бүкіл халқымызды жұмылдырып, рухтандырып
тұрады. Мерейлі қазақ елінің Елбасы елжұртын жұдырықтай жүрегіне сыйғызып, қыран
қанатының астына алып, барша жұрттың тендігін, татулық пен тыныштықты сақтауды мақсат
етіп, бүгінгі қазақ елін осы дәрежеге жеткізді. Осындай халық қамын ойлаған азаматы бар
қазақ  елін бүгінде әлем таниды.
Құрметті оқушылар! Сендер тәуелсіз еркін елде ер жеткен ұлансыздар. Ендігі жерде
еліміздің тағдыры, Қазақстан ертеңі өз қолдарыңызда. Туған елімізді жоғары дамыған елдер
қатарына енгізетін мына сендерсіңдер. Ол үшін сендер терең әрі жан – жақты білім алу
керексіңдер, – дей келе  бүгінгі тәрбие сағатымызды аяқтаймыз. Қош сау болыңыздар.

file_name: Менің елімнің рәміздері.docx

intro:
Мақсаты:   Оқушыларды аса маңызды мемлекеттік белгілер- рәміздермен жан-жақты  таныстыру;
 Ұлттық рәміздердің әрбір бөлшектеріне,халқымыздың өткені мен бүгінгі күндеріне қысқаша шолу жасау;
Оқушыларға мемлекеттік рәміздерің аса маңызды екенін, оны құрметпен  мақтан тұту керектігін ұғындыру,ой өрісін кеңейту;
Отанды сүюге,рәміздерін құрметтеуге үйрету, өз Отанының патриоты етіп тәрбиелеу.
Көрнекілігі: ҚР рәміздері, нақыл сөздер, слайд
Барысы:
Мұғалім: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгін сіздердің назарларыңызға «Менің елімнің рәміздері» атты тәрбие сағаты өткізгелі отырмыз. Олай болса, бүгінгі тәрбие сағатымызды бастауға рұқсат етіңіздер!
(Әнұраны орындалады)
(Сабақтың мақсатымен, жоспарымен таныстырылады)
Жоспар:
          І бөлім: “Еліміздің рәміздері”
          ІІ бөлім: “Тұғыры биік Қазақстан”
               а) “Қазақ елі- менің Отаным”
               ә) “Жылдар жемісі”
              б) “Бәрін білгім келеді”
              в)  Картамен жұмыс
        ІІІ бөлім: Қорытынды
Мұғалім:  Егеменді еліміз жер бетіндегі басқа мемлекеттермен терезесі тең,өркениетті ел ретінде танылып, 1992 жылы 4 маусымда Мемлекеттік рәміздер Ту, Елтаңба, Әнұран  бекітілді.  Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев Жарлығымен   4-маусым «ҚР Мемлекеттік рәміздер күні» болып белгіленді.  ҚР Конституциясы 1995 жылы 30-тамызда референдумда қабылданды.  9-бөлім, 98-баптан тұрады. 9-бабында ҚР мемлекеттік рәміздері- Туы,  Елтаңбасы, Әнұранның сипаттамасы және ресми пайдалану тәртібі конституциялық заңмен бекітілген.34-бапта әркім республиканың мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге міндетті екені айтылады.
Мемлекеттік рәміздер белгілі бір елдің өзіндік өмір салтын,бүкіл болмыс ерекшелілігін, айрықша арман аңсарын, басқалармен байланыс мұраттарын білдіреді.
Осы бір қасиетті белгілердің мәнін әрбір азамат терең түсініп, оны қастерлей білу керек.
Мақтансаң мақтан елім деп,
Тани біл елдік таңбаңды.
Елтаңба,Туын,Әнұран-
Тәуелсіздікке тәнтбелгі-
Қасиетті осы рәміздер.
Еліме рух, мән берді,
Иесі оның мына біздер,-деп тәрбие сағатымыздың бірінші бөлімі «Еліміздің рәміздері»- көшейік.
 1-оқушы:
Көк жүзінде көгілдір
Гүл жайнаған мөлдір нұр.
Қазақстан жалауы-
Азаттықтың алауы.
Желбірейді аспанда,
Отан орны асқарда.
2-оқушы:  Ту
Мөлдір,бұлтсыз ашық аспан күмбезің,
Бейнелеген алтын шапақ күн көзін.
Адалдық пен пәктік көңіл нышаны
Көріп жүрмін көк туымды күнде өзім.
Көгілдір түс мөлдір,таза пәктігім,
Ырымдады болса екен деп сәтті күн.
Бейбітшілік,тыныштықтың нышаның,
Көк туымыз білдіріп тұр тап бүгін.
Өрнексіз тұр қолтаңбасы дәуірдің,
Қадам бастық,артта қалды ауыр күн.
Қазағымның ұлттық «Қошқар мүйізі»
Әлі күнге көкейінде бауырдың.
Қазағымызға таныс өрнек ежелден
Қуат берген, зұлымдықтан жебеген.
Қастерлеген «Қошқар мүйіз» өрнегін,
Қасиеттің бір күніне теңеген.
Қыран құстай маңғазы да қырағы
Болса екен деп Бейбітшілік тұрағы,
Сондықтанда да көк туымда қалықтап,
Қыран бүркіт қанат жайып тұрады.
 3-оқушы:
Өр қанатты сұңқардың
Қанатымен шырқар кім?
Қазақстан Отаным,
Әлем білген атағын.
Жарқыраған әр танды
Мемлекеттік Елтаңба.
Халқымыздың бейнесін
Кең таныта өрлесін.
4 - оқушы: Елтаңба
Көгілдір түс аясында шаңырағым шарықтап,
Жүйрік пырақ қанатты тұр қанатымен қалықтап.
Сәулесіндей күннің алтын уықтар тұр шаншылып.
Қасиетті Елтаңбаға қарап тұрсақ анықтап.
Түп төрінде жұлдызым тұр жаңа жанған бағымдай.
Мәңгі бақи тұрса екен өз орнынан алынбай.
Ортасында «Қазақстан» деген жазу жазылған,
Шаттандырып шабыт берген жүрегімнің қанындай.
Шаңырақ тұр арқау болып,бар жүгінді арқалап,
Шаңырағым биік болса шарықтайды шартарап.
Елім үшін шексізөмір,тіршіліктің нышаны,
Қазақ елі бар әлемге үлгі болып тарқамақ.
Көк клемдей желде ескен қанатты бар пырағы,
Елтаңбада екі жаққа мойын бұрып тұрады.
Желмаядай жүйрік болған, ай мүйізді пырағым,
Сол пырақпен бейнеленген ата баба тұрағы.
Жарық жұлдыз жарқыраған елтаңбаның төсінде,
Баршамызға бағдар берген айлы түннің кешінде.
Міне осындай суреттелген Елтаңбасы елімнің,
Әлі талай сақталады бүкіл әлем есінде.
5 – оқушы: Мемлекеттік Әнұран – еліміздің музыкалық поэтикалық эмблемасы, әдеби сазды құжаты. Ол халық жүрегінің лүпілін тұмар ғып түйген музыкалық сәлем хат іспеттес.
Жеңістерге қолбасыдай,
Ерліктердің жолдасындай
Еліміздің әнұраны
Жүректерде жаңғырады.
Жаршысндай даңқымыздың
Жан серігі халқымыздың.
6 – оқушы:   Әнұраным
Әйгілісің әуеніңмен әлемге,
Әнұраным, пәктігінді дәлелде.
Қазағыма қайсар шабыт бергендей,
Ұран болып айтыла бер әр елде.
Жүрегінен орын алып елімнің,
Шартараптан шарықтаумен көріндің.
Әсем әнді әуеніңмен тербеткен,
Белгісісің кең жазира жерімнің.
Әрлі әуенің шартарапты шайқады,
Күштілігін бүкіл халық байқады.
Шабыт берген Әнұранды әрқашан
Маңғыз елім мақтанумен айтады.
Мұғалім:  Мемлекеттік туымыздың авторы кім?
7-оқушы: Шәкен Оңдасынұлы Ниязбеков.
ҚР Мемлекеттік Туының авторы, Қазақстанға еңбегі сіңген өнер қайраткері, Қазақстан дизайн өнерінің негізін қалаушылардың бірі.1938 жылы 12-қарашада Тараз қаласында дүниеге келген. Ленинград жоғаоғы көркем өнер училищесін бітірген. Алматы қаласының бас суретшісі.
Мұғалім:  Қазақстан дейтін Отан анамыздың Елтаңбасының авторы кім?
8-оқушы: Жандарбек Мәлібекұлы.
ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының авторы. Өзбекстанға еңбегі сіңген саулетші. 1942 жылы Қызылорда обылысы Жаңақорған ауданының Екпінді ауылында дүниеге келген. Ташкент политехникалық институтының саулет өнері факультетін бітірген. Ташкент қаласындағы ғылыми зерттеу жобалау институтының қала құрылысы шеберханасының жетекшісі, жобалар жөніндегі бас саулетшісі, қазір Астанада тұрады.
9-оқушы: Шотаман Ыдырысұлы Уәлихан.
ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының авторы. Қазақстанға нңбегі сіңген саулетші, мемлекет сыйлығының иегері, белгілі қоғам қайраткері. 1932 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы Сырымбет ауылында туған. Мәскеу архитектуралық институтын бітірген. «Қазақ қала құрылысын жобалау» институтының қызыметкері.
Мұғалім: Ал Әнұранымыз қалай өмірге келді? Авторлары кім?
10 – оқушы: Шәмші Қалдаяқов.- әнін жазған.
Шәмші Қалдаяқов есімі аталғанда аузымызға бірден халқымыздың әнұраны айналған «Менің Қазақстаным» әні түседі. Иісі қазақтың көкірегінде жыр болып төгіліп, сыр болып өріліп, әндерінің қай қайсысы да халықпен бірге туғандай біте қайнасып, оның бөлінбейтін бөлшегіне айналып кеткен. Халқының жүрегін осыншалықты сыршыл да кәусар саздың құдіретімен баураған ұлы сазгер есімі ұмтылмайды. Халық жүрегінде
мәңгі сақталады.
11 – оқушы: Жұмекен Нәжімеденов.- сөзін жазған.
1960 жылдардын бері қазақ поэзиясы мен прозасына өзінің ұлттық бояуы қанық, айшықты қолтаңбасын қалдырған дара тұлғалардың бірі. Ол 1935 жылы Атырау обылысы Теңіз ауданы Қошалық ауылында туған. 1959 жылы Қазақтың Құрманғазы атындағы консерваториясында оқып жүрген кезінде курстас досы Шәмші Қалдаяқовтың  «Менің Қазақстаным» атты әніне сөз жазған. Бұл ән қазақ халқының ұлттық әнұранына айналып, күні бүгінге днйн ұрпақ санасын отаншылдық рухымен жаңғыртып келеді.
12 – оқушы: Нұрсұлтан Назарбаев.- сөзін жазған.
Достықтың, бірліктің, бауырмалдықтың туын берік ұстап, Қазақстанды әлемге паш етіп отырған ғасыр куәсі болған, еліміздің президенті.Елбасының болашаққа деген талпынысы, еңбекке ерте араласуы балалық кезден басталған екен. Жер жаннаты Жетісудің төскейінде, Шамалған ауылында болашақ тәуелсіз мемлекетіміздің басшысы дүниеге келген. Ол 1991 жылдан бері  ҚР Президенті болып келеді.
Мұғалім:
Отаным Қазақстан туған елім,
Кең екен ғой қаншама дархан жерің.
Қасиетті қара жерді қалың жаудан
Қоршап қалды ұрпағы үшін батыр, ерің.
Қазағым, тілің қандай, дінің қандай,
Табиғат та тербеледі тірі жандай.
Көкірегіңде тізілген тауларыңның
Арасынан батқан күн, атар таңдай.
Қазақстан елтаңбаң бар, әнұраның,
Көк байрақта қалықтап тұр бақ қыраның
Жан жағы оюланып әшекей боп
Тауыпты көк аспан, күн тұрағын.
Туған жұртым, туған халқым, туған ұлым,
Сақтайық, жоғалтпайық қазақ салтын.
Тік ұстап туымызды, еңселі боп
Орындайық бабалардың аманатын, дей келе тәрбие сағатымыздың келесі бөлімі  «Тұғыры биік Қазақстан» деп аталады. Бұл бөлім жарыс түрінде өтпекші. Жалпылама Қазақстан туралы білімдеріңді жинақтайсыңдар балалар.
ІІ бөлім: «Тұғыры биік Қазақстан» (Жарыс бөлімі)
Қыран және Барс топтары жарысады
А)Қазақ елі – менің Отаным
1. Тәуелсіздікті қай жылы алды?
2. Қазақстанның егенмендігі туралы декларацияны қай
    жылы қабылдады?
3. Қазақстан – «Еуразияның кіндігі» деп  неліктен аталады?
4. Жер көлемі жағынан Қазақстан нешінші орында?
5. Еліміздің жер көлемі
6. ҚР шекарасының жалпы ұзындығы
7. Солт.-тен оңтүстікке дейінгі шекарасы қанша   шақырым?
8. Қазақстанда қанша облыс бар?
9. Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады?
10. ҚР-сы неше мемлекетпен шектеседі?
11. ҚР-ның тұңғыш президенті кім?
12. ҚР-ның жаңа Астанасын атаңыз
13. Ұлттық валюта теңге қашан айналымға енгізілді?
14. ҚР-ның қазіргі конституциясы қашан қабылданды?
15. ҚР-ның рәміздерін атаңыз
Ә) Жылдар жемісі
(Слайдта сандар беріледі, оқушылар мағынасын ашады)
Б) Қазақстанға саяхат
Топтарға Қазақстанның өзендері, көлдері, облыстары, таулары, жазықтарының аттары аталады.Картадан көрсету керек.
Мұнайлы өлке(Батыс Қазақстан), Қазақтың ұшақ шоқысы (Сарыарқа), Күріш өсіретін аймақ (Қызылорда облысы), Ең ірі өзен (Ертіс), Еліміздің бас қаласы орналасқан өзен (Есіл), ең ірі тау (Тянь Шань)
В) «Бәрін білгім келеді» (слайдта сұрақтар беріледі)
«Бәрін білгім келеді»
10.   16 желтоқсан Қазақстан  Республикасының тәуелсіздік  туралы  заңы
қабылданды. 21 желтоқсанда ТМД  құрылды. (1991)
10. Қазан  айында тұңғыш  ғарышкер  Тоқтар Әубәкіров  ғарышқа самғады (1992)
10. Тұңғыш  Конституция  қабылданды. 12 қарашада  төл теңге  дүниеге  келді.
(1993)
10. Мемлекеттің  тұңғыш  ордендері мен медальдары  дүниеге  келді. 30 маусымда
ұшқыш Т.Мұсабаев  аспан  көгіне  көтерілді. (1994)
10. 30 тамыз  жаңа  Ата заң қабылданды. (1995)
20. Алматыда  тәуелсіздік  ескерткіші  ашылды. (1996)
20. Елорда  Астанаға  көшірілді. Қазақстан-2030 жолдауының  шығуы. Жалпы
ұлттық  татулық  пен  қуғын-сүргіндерді  еске алу  жылы. (1997)
20. Халықтар  тұтастығы мен тарих  жылы. (1998)
20. Ұрпақтар  бірлігі  мен сабақтастығы  жылы (1999)
20. Мәдениетті қолдау  жылы. (2000)
30. Қазақстандағы  Ресей  жылы. (2006)
30. Денсаулық  жылы. (2002)
30. Ауыл  жылдары.(2003-2005)
30. Тәуелсіздікке 15 жыл. Желтоқсанға 20 жыл.  7 қаңтарда жаңа  әнұран
қабылданды. (2006)
30. Қазақ  тілін  қолдау  жылы. (2007)
40. Астанаға  10 жыл (2008)
40. Қазақстанның Украинадағы  жылы (2009)
40. ЕҚЫҰ самммиті (2010)
40.  1- желтоқсанда  Республика жұртшылығы  тұңғыш рет  Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаевты  республикамыздың президенті етіп сайлады. (1991)
40. Маусым айында Қазақстан БҰҰ-на мүше болды.  Маусым айында Тәуелсіз
Қазақстан ел рәміздері: Туын, Әнұранын, Елтаңбасын қабылдады. (1992)
50. Қысқы VII Азияда олимпиадасы (2011)
50.  3 сәуірде  кезектен тыс  Президенттік сайлау болып өтті. Халық қалауы
Елбасы  Н.Ә.Назарбаев болды. (2011)
50. Қазақтың бір туар ұлы Абай Құнанбайұлының 150 жылдығы ЮНЕСКО
бойынша атап өтілді.( 1995)
50. Халық санағы болды.Қазақстан халқының саны 1600000 –ға жуықтады. (2008 )
50. Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы болып жарияланды.(1997)
(Әділқазы алқалары жеңген команданы анықтайды)
ІІІ бөлім:  Қорытынды.
Мұғалім: Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстандықтардың жаңа ұрпағы, ең алдымен бәсекеге қабілетті болуға тиіс. Қазақстанға сендердің жасампаз еңбектерін, сендердің күш жігерлерің және сендердің білгендерің қажет …
Отан сендерге зор үміт артады. Сендер оны ақтап шығатындарыңа сенімдімін. Отаншылық сезімі, өз еліңе деген мақтаныш оның рәміздеріне деген құрметтен басталады.» деген. Сондықтан оқушылар елбасымыздың сенімін ақтайтындай азамат пен азаматша болайық дегім келеді.
(Оқушылар ант қабылдайды)

Мұғалім: Туымыз, Елтаңбамыз, Әнұранымыз бүкіл халқымызды жұмылдырып, рухтандырып тұрады. Мерейлі қазақ елінің Елбасы ел-жұртын жұдырықтай жүрегіне сыйғызып, қыран қанатының астына алып, барша жұрттың тендігін, татулық пен тыныштықты сақтауды мақсат етіп, бүгінгі қазақ елін осы дәрежеге жеткізді. Осындай халық қамын ойлаған азаматы бар қазақ  елін бүгінде әлем таниды.
Құрметті оқушылар! Сендер тәуелсіз еркін елде ер жеткен ұлансыздар. Ендігі жерде еліміздің тағдыры, Қазақстан ертеңі өз қолдарыңызда. Туған елімізді жоғары дамыған елдер қатарына енгізетін мына сендерсіңдер. Ол үшін сендер терең әрі жан – жақты білім алу керексіңдер, – дей келе  бүгінгі тәрбие сағатымызды аяқтаймыз. Қош сау болыңыздар.


extracted_text:
Сценарий 100 летнего юбилея МБОУ «АндреевоБазарская СОШ»
1Вед: Добрый день, уважаемые односельчане!
2Вед: Здравствуйте, уважаемые учителя! Здравствуйте, педагогиветераны!
1Вед: Мы приветствуем почетных и высоких гостей!
2Вед: Добрый вечер, дорогие родители!
1Вед: Здравствуйте, выпускники школы и ученики!
2Вед: Учителя, ученики и гости дорогие!
Сегодня у нашей школы юбилей.
И нелегко слова найти такие,
Чтоб чувства светлые здесь выразить о ней.
1Вед: 100 лет – это совсем немало:
            Для храма знаний возраст зрелых лет.
            Сколько детей здесь школа воспитала,
            Дала путевку очень многим в свет.
2Вед: И может ктото вспомнит с теплотой,
            Кто был когдато здесь в одном строю,
Свой первый путь со школою родною,
  Тех, кто с тетрадями просиживали ночи,
            Учительницу первую свою.
1Вед:

            Слова учили первые слагать.
            Тех, кто хотел со всей душою, очень
            Своим питомцам знания отдать.
2Вед: Поклон за все вам низкий, педагоги!
            Пусть будут годы прошлые близки,
            Пусть в нашей школе, на пороге,
            Встречают вас тепло ученики.
2Вед: На сцене  ученицы. которые подавали звонки последние 10 лет. А
сегодня им предоставлено право дать  звонок  на торжественный вечер,
посвященный юбилею школы!
(Ученицы дают три звонка. Песня «Московские окна»
1 вед. Представление почетных  гостей
Зорин  Юрий Александрович  вице президент ассоциация стомотологов
чувашии, председатель Козловского землячества, засл. стоматолог ЧР.
Выпускник АБСОШ 1985
Зорин  Петр Александрович  представитель минфин чувашии   выпускник
АБСОШ 1987г.
      Колумб Валентин Николаевич, глава администрации Козловского района;
1  Никоноров Александр Николаевич, депутат Государственного Совета
Чувашской   Республики   по   Козловскому   одномандатному
избирательному округу № 6;
 Торопчина Оксана Николаевна, исполняющий обязанности начальника
управления образования администрации Козловского района.
1Вед.Слово для поздравления предоставляется директору нашей школы
Зориной Л.М.
Ведущий 1.   Слово для поздравления предоставляется Торопчиной Оксане
Николаевне, исполняющему обязанности начальника управления образования
администрации Козловского района.
Ведущий 2. Слово для поздравления предоставляется Чернову Николаю
Ивановичу, председателю районной профсоюзной организации работников
народного образования и науки Российской Федерации
(поздравление Чернова Н.И., вручение подарка школе)
 Ведущий 1
Поздравляют школу первоклассники
 (Музыка выходят первоклассники Выступление 1 класса)
 1ученик
  Папа с мамой здесь учились,
А теперь учусь и я.
И учительница наша
Вашей школьницей была.
  2 ученик
День торжественный, веселый
       Для детей, учителей.
       Отмечает наша школа
       Свой столетний  юбилей
3  ученик
Много можем говорить
2 О любимой школе,
Она самая родная,
Кто же может спорить.
4 ученик
 Нам здесь здорово учиться,
И от всей души любя
Все вместе: С Днём рожденья, наша школа
Поздравляем мы тебя! (песня «Учат в школе»)
1 вед.
То, о чём мы сейчас расскажем,
Все как следует знать должны:
Ведь история школы нашей –
Часть истории всей страны!
2 вед Есть среди ветеранов учитель который написал столетнюю историю
нашей школы Слово предоставляется  Александрову Владимиру
Александровичу .
 Он сам является выпускником этой школы.(Выступление Александрова В.А.)
Ведущий 1.   Юбилей школы – это не только историческая веха, это как бы
рубеж, дающий возможность оглянуться назад и вспомнить пройденный путь,
вспомнить  добрым словом тех, кто внес значительный вклад в общее дело. На
протяжении многих лет в нашем уютном доме творили замечательные люди,
которые отдавали детям частицу своей души, дарили им тепло и любовь,
учили самому главному на земле – добру и справедливости, воспитывали
настоящих патриотов своей Родины. Это ветераны педагогического труда
(слайд).
  Ах, сколько грусти в слове "ветеран"!
Ведущий2:

Но сколько здесь почёта и тепла!
Ведь лишь трудом почёт людской был дан,
И в школе лучшие прошли года.
"За добрый труд и честь высокую"
Ведь так у нас в народе говорят,
3 И не стесняйтесь, нет, по праздникам
Заслуженных вы надевать наград.
Заслуги всех вас очень украшают.
Торжественность особо придают.
Пусть видят все, какие вы сегодня.
Пусть знают все, наград не зря дают.
(На сцену приглашаются ветераны)
Ведущий 1  Среди ветеранов хочется отметить тех, кто учился в этом храме
знаний: Смирнов В.П., Индюков В.Г., Александров В.А.
А также  директоров школы  Васильеву Агреппину Васильевну, именно под ее
руководством строилось здание этой школы ,Николаева С.Н.,Индюкова В.Г.
Итак вам слово
(Песня от ветеранов)
(Танец « Илемле»)
Ведущая 2
Мы помним всех, кто всю свою жизнь без остатка отдал школе, отдал   самому
прекрасному   на   земле      воспитанию   детей,   формированию   будущего,   в
котором всем нам жить.
Предлагаем минутой молчания почтить память тех, кого нет с нами в этот
день.    Мы помним и скорбим о тех учителях и выпускниках нашей школы, не
доживших до сегодняшней встречи.
 (На слайдах презентации идут фамилии и фотографии ушедших из
жизни учителей)
(Минута молчания)
(Выходит ученица с зажжённой свечой в руке и под негромкую музыку читает
стихотворение.
Учитель!
Даже через много лет
Зажжённый Вами не погаснет свет,
И сердце, знаю, будет молодым,
Пока огонь священный в дружбе с ним.
Моя душа от всяческих невзгод
Врачующее пламя сбережёт.
Оно ещё поможет мне в пути
Хитрейшие загадки превзойти,
4 Оно ещё поможет и не раз,
Учитель мой,
В делах продолжить вас –
Ведь ноши нет приятней у меня,
Чем это пламя, этот жар огня…
Учитель!
Даже через много лет
Зажжённый вами не погаснет свет!!!
Ведущий 1:  О нашей школе можно сказать, что есть у неё завидное прошлое,
хорошее настоящее и прекрасное будущее! Наша школа по праву гордится
своими педагогами, учениками,  традициями и праздниками. Об этом можно
говорить бесконечноСейчас ученики младших классов исполнят песню про
учителей.
(песня про Учителя)
. ПРЕДСТАВЛЯЕМ УЧИТЕЛЕЙ  С АПЛОДИСМЕНТАМИ.
Ведущий 2 На сцену приглашаются учителя начальных классов
(Аплодисменты)
Ведущий 1 Учителя филалогии (Аплодисменты)
Ведущий 2 Учителя физики и математики (Аплодисменты)
Ведущий 1 Учителя естественных наук (Аплодисменты)
Ведущий 2 Учитель физкультуры (Аплодисменты)
Ведущий 1 Учитель истории.
Среди коллектива нашей школы есть и учителя которые учились в данной
школе Соколов Г.П. и  Иванова К.П. кстате их спутники жизни тоже работают
здесь Вера Ивановна и Андрей Петрович.
Слово Соколову Г.П.
Учителя поют песню
Песня на мелодию "Через годы, через расстояния…"
5 Ночью звёзды вновь плывут над нашей школой,
Утром звёзды гаснут без следа,
Только знаем коллектив у нас весёлый,
Школа – верный друг наш навсегда.
Припев:  Через годы, через расстоянья,
На любой дороге, в стороне любой,
Школе мы не скажем: "до свидания",
Школа не прощается с тобой.
Нашу школу носим в сердце постоянно,
К школе крепко приросли душой,
Будем в школе мы работать неустанно,
Будет школа вечно молодой.
В лютый холод нас с тобой она согреет,
В жаркий полдень будет как вода.
Тот, кто школу и детишек не полюбит,
Тот не будет счастлив никогда.
 Ведущий 1
Каждой школы есть свои достоинства. Но есть и то, что их роднит и
объединяет. Это их выпускники. Наша школа по праву гордится своими
выпускниками.(Звучит лирическая мелодия)
Ведущий 2
Здравствуйте, бывшие дети.
Как вы живёте сейчас?
Чуть не по целому свету
Жизнь порассеяла вас.
Школа дала вам в наследство
Самый ваш первый урок.
И пионерское детство,
И комсомольский значок.
Здесь был любимый учитель
И воспитатель, как мать.
Были походы и отдых,
Праздники и вечера.
Ведущий 1
Первые вздохи влюблённых.
6 Всё было будто вчера.
Школа живёт не старея,
Новые дети растут.
Здесь их улыбкой согреют,
За руку в жизнь поведут.
Здравствуйте, бывшие дети,
Как вам живётся сейчас?
Мы в юбилей нашей школы
Вас приглашаем на вальс.
( вальс выпускников под музыку «Школьные годы чудесные»)
Ведущий 2  Давайте  устроим перекличку
Выпускники 70 ых, 80 ых, 90 ых…
О выпускниках перекличка .
(Песня от выпускников  ЛЮДМИЛА БАТМАНОВА)
Ведущий 1
А вот наконецто и наши ребята –
Семья живёт дружно, пускай небогато.
Несчастных у нас не отыщите лиц.
"Всё лучшее – детям!"  таков наш девиз!
Творим, сочиняем, танцуем, поём,
Театр посещаем, в походы идём.
У нас не случайно талантов не счесть,
Всех рангов уже победители есть.
Ведущий 2
Слова нынешним ученикам! Песня «Новое поколение»
(Выступление учащихся)
1 ученик Наша школа ты не только здание
                      Ты для нас как будто дом родной
                      Ежедневно ранним утром тщательно
                      Мы к свиданию готовимся с тобой.
7 2 ученик
                      Наша школа! О тебе с волнением
                       Пишем мы нескладные стихи…
                      Каждый год приходит пополнение,
                      А уходят лишь выпускники.
3ученик
                       Наша школа это храм науки,
                       Дом уюта, светлый огонёк,
                       Добрые учительские руки,
                       Первый и последний наш звонок
( художественные номера)
Песня «Детство»  исполняют учащиеся старших классов
1 вед. У нашей школы есть своя изюминка это Спорт, учащиеся нашей школы
занимают ежегодно призовые места на районной олимпиаде по физ – ра, а по
волейболу мы уже трехкратные чемпионы района и уже второй год играем в
финале. В предверии олимпийских игр  Наша волейбольная команда вам
приготовила спортивный  танец.
(Спортивный танец)
…………………………………
…………………………………..
Вед: Дорогие гости, спасибо за то, что пришли, спасибо за подарки и тёплые
слова.
2 Вед: Желаем вам и вашим близким здоровья, процветания! Всего вам
доброго!
1 Вед: Не забывайте свой второй дом – родную школу.
2 Вед: Знайте, что вас тоже любят и помнят.
Вместе: До новых встреч.
Все Финальная песня  «Ветер перемен»
8

file_name: 100 LET.doc

intro: Эта сценария юбилея школы. Материалы взяты из разных источников, разных авторов, что-то добавила от себя. Это мероприятие понравилась зрителям.Я надеюсь  материал"Нашей школе 100лет" пригадиться многим. Можно его использовать не только как 100 летний юбилей, но и кое-что на вечере встречи выпускников.Сценарий " Нашей школе 100 лет"

title: Сценарий празднование столетнего юбилея.


extracted_text:
Омарова Гульшат Амангельдиновна
                                           №18 жалпы білім беретін орта мектеп
                                                      Тарих пәні мұғалімі
                                                       Қарағанды қаласы
Сабақтың тақырыбы: Өз құқығыңды білесің бе?
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Конституциялық, азаматтық, әкімшілік, отбасылық, еңбек, қылмыстық құқық
негіздерінен қазіргі заман адамына ең қажеттерін іріктеп ала білуге үйрету.
Тәрбиелік: Оқушыларды жаңа тақырыпты талқылауға, өз бетімен жұмыс істеуге үйрету, ой
өрісін, ойлау қабілетінің белсенділігін арттыру.
Дамытушылық: Заң сыйлағыш тұлғаны қалыптастыру.
Сабақтың түрі: Тренинг – сабағы
Сабақтың әдісі: Глоссарий. Блиц сұраныс. Талқылау.
Сабақтың көрнекілігі: Қанатты сөздер
Сабақтың барысы:
1.Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылармен сәлемдесіп, сынып ұжымын сабаққа бейімдеу.
Кіріспе сөз
Мұғалім: Қазіргі таңдағы еліміз тәуелсіздігін алып, оңы мен солын танып, бары мен жоғын
түгендеп жатқан тұста мемлекетіміздің қабылданған Конституциясы ел дамуының тұс
бағдары болды десек қателеспейміз. Мемлекет дегеніміз белгілі бір территориясы,
шекарасы, рәміздері, ұлты бір жалпы халықтық ірі ұйым десек, сол қазақ ұлтының төл
конституциясының қабылданғанына 15 жыл толып отыр. Енді аздап тарихқа көз жүгіртсек
қыпшақ халқындағы (ХХ1 ғғ.) «Кодекс Куманикус» яғни кумандар заңдары, XVI ғ.
«Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы», Тәуке ханның «Жеті жарғысы»
сияқты заңдар жинағы бұл қазіргі тәуелсіз қазақ елі Конституциясының бастамасы болып
табылады. Ал ХХ ғ. өзінде КСРО құрамында болып тұрған кезде 1936 жылы 28 қаңтарда
және қазіргі қолданыста жүрген 1995 жылы 30 тамызда жүрген Ата заңымыздағы биліктің
үш тармағының заң шығарушы (парламент), атқарушы (үкімет) және сот қызметтері бір
арнаға тоғыстырып, саяси институттардың жұмысы әбден жетілдірілді және ең бастысы бұл
Конституция адам және азамат құқықтарының қорғалуы жан – жақты қарастырылған
орнықты құжат болып отыр. Дүниежүзілік адамзат тарихының өткен кезінде көз бойлатып
үңілсек, алғашқы адам құқықтары жайлы құжат 1644 жылы Англияда император Вильгельм
Оранскийдің қаулысы «Адам құқықтар туралы билль» (қаулы, заң) қабылданды. Ал қазіргі
заманғы адам құқықтары жайлы құжат яғни, «Адам құқықтарының жалпыға бірдей
декларациясы» 1948 жылы 10 желтоқсанда БҰҰ – ның шешімімен қабылданды. Адам және
азаматтардың құқықтары, ерік бостандықтары терең қарастырылған құжат, бұл – өзіміз жиі
айта беретін 1787 жылы қабылданған АҚШ Конституциясы. Бұл кезге 200 жылдан астам
уақыт өтсе де сол Конституция әлі күнге дейін өз маңызын жойған жоқ. Соның жарқын
дәлелі әрбір американдық азамат қайда жүрсе де ел Конституциясы жазылған кітапшаны өз
жандарынан тастамайды екен. Егер қандай да бір уақытта өз құқығы бұзылғандай жағдай
болған жағдайда дереу өз заңды міндеттерін талдауға кіріседі екен. Яғни, олардың заңы
бойынша Конституция алдында Президент те, қарапайым адамда бірдей құндылыққа,
бірдей жауапкершілікке ие.
Қабылданғанына 15 жыл толған қазақ елінің Ата Заңы бүгінге дейін жалғасып келе жатқан
гуманистік (адамгершілік) принциптерге негізделген демократиялық қоғамды құрудағы өзінің адал дәстүрлерін алдағы уақытта әрмен қарай жалғастыра бермек.
Сынып екі топқа бөлінеді: 1 – топ және 2 – топ. Сабақ 8 турдан тұрады. Әрбір турдан кейін
баға беруші мұғалімдер жауаптың, ереженің дұрыстығы жөнінде және балдарын атап өтеді.
№1 Глоссарий «Тәртіп орнат»
1. Құқық А – Еліміздің негізгі заңы.
2. Конституция Б – Мемлекет басшысы
3. Мемлекет В – Негізгі саяси қоғамдық ұйым
4. Азамат Г – Тәуелсіздік
5. Құқық бұзушылық Д – Заңдар жүйесі
6. Президент Е – Заң шығарушы орган
7. Парламент Ж – Заң жүйесін бұзу
8. Егемендік З – Құқығы бар ел тұрғыны
1Д, 2А, 3В, 4З, 5Ж, 6Б, 7Е, 8Г
№ 2 Байқау
«Құқық дегеніміз не?»
Оқушылар спикермен бірге 2 топқа бөлінеді. Топтың әр жауабынан кейін мұғалім өзінің
толық жауабын оқу керек.
Сұрақ  Жауап
1. Жеке адамның құқығы дегеніміз не?  Адамның мүддесін қанағаттандыруға бағытталған
заң арқылы қорғалған тәртіптік шара.
2. Құқықтың қандай түрлері бар?
 Жеке (азаматтық)
 Саяси
 Экономикалық
 Әлеуметтік
 Мәдени т.б.
3. Адам құқығы қай уақыттан пайда болады?  Туылғаннан беріледі
4. Оларды орындау үшін не қажет?  Міндеттерін орындау
5. Адамның негізгі құқығы?  Өз құқықтарын пайдалану құқығы
6. Құқық қашан және қайда пайда болды?  Азаматтарға құқық керек кезде, ол пайда
болады.
7. Бізге құқықпен бірге бостандық беріледі. Бостандық – деген не?  Бостандық – бұл
таңдау
8. Бостандықты не шектейді? Бостандық және өз қалауымен орындамалық – бұлар бірдей
ме? Бостандықты шектеу әр адамның саналығында
№ 3. Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттерін анықтаңыз.
Қоғам қарапайым ағыммен даму үшін оның азаматтары құқықтарымен пайдаланып ғана
қоймай, өз міндеттерін орындау керек.
Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттерінің мысалдарын келтіріңіз.
Байқау ережелері: Тақтаға әр командадан бір – бір оқушыдан шақырылады. Оқушылар
алма – кезек бір міндеттен тақтаға жазады. Бүкіл міндеттерін дұрыс орындап, жазған топ
жеңеді.
Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттері:
1. Заңдарға бағыну; 2. Басқа азаматтардың құқықтарын, бас бостандықтарын, арын құрметтеу;
3. Мемлекет рәміздерін құрметтеу;
4. Қаржы, салықты төлеу;
5. Тарихи және мәдени байлықтарды сақтау;
6. Табиғатты және табиғи байлықтарын сақтау;
7. Ата – аналардың балаларына қамқорлық етуі, алдындағы міндеттерін орындау;
8. Орта мектеп білімін алу;
9. Қазақстан Республикасын қорғау;
№ 4. Талқылау
«Жаза мен қылмыс»
1. Жол ережесін бұзу адам үшін қылмыс па? Неге?
2. Адамды қылмыс жасаудан не сақтайды? Құқық туралы білімі не өз санасы.
3. Қылмыс жасағанға қоғам кінәлі ме?
4. Қылмыскерге рақымшылық беруге сіздің көзқарасының қандай?
5. Адамның заңға немқұрайлы қарауы неден басталады деп ойлайсыз?
6. Жайбарақат қараушылық қылмысқа жата ма?
№ 5. Конституцияңды білесің бе?
1. Мемлекет билігінің қайнар көзі? Халық (3 бап)
2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері қашан қабылданды? 1992жылы
3. ҚР ның азаматы екінші, басқа елдің азаматтығын алуға құқықты ма? Жоқ (10 бап)
4. Өз дінім мен ұлтымды айыптауға құқығым барма? Ия (19 бап)
5. Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін таңдауға құқығы барма? Ия
(23 бап)
6. ҚР – ның Президентін сайлау қашан өтеді? Желтоқсанның бірінші жексенбісінде (44 бап)
7. Президент кәсіпкерлік қызметпен айналыса алама? Жоқ (43 бап)
8. ҚР – ның жоғары өкілетті органы? Парламент (49 бап)
9. Үкімет қызметтерін ұйымдастырушы кім? Премьер – Министр (67 бап)
10. ҚРның атқарушы билігін билігін жүзеге асырушы? Үкімет (64 бап)
11. Премьер – Министрдің орнынан түсуінен кейін ... өкілеттігі тоқтағанын білдіреді.
Үкіметтің (70 бап)
12. ҚР нешінші Конституция пайдаланылады? Екінші
13. Заң құдайы? Фемида
14. ҚР – ның азаматы қашан болуға құқылысыз? Дүниеге келген кезде(12 бап)
15. ҚР – ның төл мейрамдарын атаңыз?  Конституция күні
 Республика күні
 Тәуелсіздік күні
№ 6. Жұмбақ
Оқушы болсаң жақсы, жылдам зерек,
Ондайлар отаныма өте керек.
Тәуке хан жазған екен заң жинағын,
Тапсаңдар болғандарың асқан зерек.
(Жеті жарғы)
Мерекең құтты болсын ұстаздарым,
Оқушы, келім – кетті бар достарым.
Тәуелсіздік заңының қабылданған,
Жылын тап мықты болсаң, біз тосалық. (1991 жыл)
Еліме білім керек, ғылым керек,
Жазған жөн стратегиялық мақсат қылып.
Білесің бе Нұрекеңнің төл еңбегін,
Жазған екен болашаққа көзін тігіп.
(Қазақстан – 2030)
Жақсы ел шығарып заң игілікті,
Депутат заң шығарып билік қыпты.
Парламент палатасы нешеу екен,
Таба алсаң бұл жауапты игі екен.
(екі)
Қорытынды
 «Бақытты өмір»  дегенді қалай түсінесіз?
 Бақытты өмір сүру үшін не істеу керек?

file_name: Өз құқығыңды білесің бе.docx

intro:
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Конституциялық, азаматтық, әкімшілік, отбасылық, еңбек, қылмыстық құқық негіздерінен қазіргі заман адамына ең қажеттерін іріктеп ала білуге үйрету.
Тәрбиелік: Оқушыларды жаңа тақырыпты талқылауға, өз бетімен жұмыс істеуге үйрету, ой өрісін, ойлау қабілетінің белсенділігін арттыру.
Дамытушылық: Заң сыйлағыш тұлғаны қалыптастыру.

Сабақтың түрі: Тренинг – сабағы
Сабақтың әдісі: Глоссарий. Блиц- сұраныс. Талқылау.
Сабақтың көрнекілігі: Қанатты сөздер
Сабақтың барысы:
1.Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылармен сәлемдесіп, сынып ұжымын сабаққа бейімдеу.

Кіріспе сөз
Мұғалім: Қазіргі таңдағы еліміз тәуелсіздігін алып, оңы мен солын танып, бары мен жоғын түгендеп жатқан тұста мемлекетіміздің қабылданған Конституциясы ел дамуының тұс бағдары болды десек қателеспейміз. Мемлекет дегеніміз белгілі бір территориясы, шекарасы, рәміздері, ұлты бір жалпы халықтық ірі ұйым десек, сол қазақ ұлтының төл конституциясының қабылданғанына 15 жыл толып отыр. Енді аздап тарихқа көз жүгіртсек қыпшақ халқындағы (Х-Х1 ғғ.) «Кодекс Куманикус» яғни кумандар заңдары, XVI ғ. «Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы», Тәуке ханның «Жеті жарғысы» сияқты заңдар жинағы бұл қазіргі тәуелсіз қазақ елі Конституциясының бастамасы болып табылады. Ал ХХ ғ. өзінде КСРО құрамында болып тұрған кезде 1936 жылы 28 қаңтарда және қазіргі қолданыста жүрген 1995 жылы 30 тамызда жүрген Ата заңымыздағы биліктің үш тармағының заң шығарушы (парламент), атқарушы (үкімет) және сот қызметтері бір арнаға тоғыстырып, саяси институттардың жұмысы әбден жетілдірілді және ең бастысы бұл Конституция адам және азамат құқықтарының қорғалуы жан – жақты қарастырылған орнықты құжат болып отыр. Дүниежүзілік адамзат тарихының өткен кезінде көз бойлатып үңілсек, алғашқы адам құқықтары жайлы құжат 1644 жылы Англияда император Вильгельм Оранскийдің қаулысы «Адам құқықтар туралы билль» (қаулы, заң) қабылданды. Ал қазіргі заманғы адам құқықтары жайлы құжат яғни, «Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы» 1948 жылы 10 желтоқсанда БҰҰ – ның шешімімен қабылданды. Адам және азаматтардың құқықтары, ерік бостандықтары терең қарастырылған құжат, бұл – өзіміз жиі айта беретін 1787 жылы қабылданған АҚШ Конституциясы. Бұл кезге 200 жылдан астам уақыт өтсе де сол Конституция әлі күнге дейін өз маңызын жойған жоқ. Соның жарқын дәлелі әрбір американдық азамат қайда жүрсе де ел Конституциясы жазылған кітапшаны өз жандарынан тастамайды екен. Егер қандай да бір уақытта өз құқығы бұзылғандай жағдай болған жағдайда дереу өз заңды міндеттерін талдауға кіріседі екен. Яғни, олардың заңы бойынша Конституция алдында Президент те, қарапайым адамда бірдей құндылыққа, бірдей жауапкершілікке ие.
Қабылданғанына 15 жыл толған қазақ елінің Ата Заңы бүгінге дейін жалғасып келе жатқан гуманистік (адамгершілік) принциптерге негізделген демократиялық қоғамды құрудағы өзінің адал дәстүрлерін алдағы уақытта әрмен қарай жалғастыра бермек.

Сынып екі топқа бөлінеді: 1 – топ және 2 – топ. Сабақ 8 турдан тұрады. Әрбір турдан кейін баға беруші мұғалімдер жауаптың, ереженің дұрыстығы жөнінде және балдарын атап өтеді.

№1 Глоссарий «Тәртіп орнат»
1. Құқық -----------------------------------------А – Еліміздің негізгі заңы.
2. Конституция ---------------------------------Б – Мемлекет басшысы
3. Мемлекет ------------------------------------В – Негізгі саяси қоғамдық ұйым
4. Азамат -----------------------------------------Г – Тәуелсіздік
5. Құқық бұзушылық -------------------------Д – Заңдар жүйесі
6. Президент ------------------------------------Е – Заң шығарушы орган
7. Парламент ------------------------------------Ж – Заң жүйесін бұзу
8. Егемендік --------------------------------------З – Құқығы бар ел тұрғыны
1-Д, 2-А, 3-В, 4-З, 5-Ж, 6-Б, 7-Е, 8-Г

№ 2 Байқау
«Құқық дегеніміз не?»
Оқушылар спикермен бірге 2 топқа бөлінеді. Топтың әр жауабынан кейін мұғалім өзінің толық жауабын оқу керек.
Сұрақ - Жауап
1. Жеке адамның құқығы дегеніміз не? - Адамның мүддесін қанағаттандыруға бағытталған заң арқылы қорғалған тәртіптік шара.

2. Құқықтың қандай түрлері бар?
- Жеке (азаматтық)
- Саяси
- Экономикалық
- Әлеуметтік
- Мәдени т.б.
3. Адам құқығы қай уақыттан пайда болады? - Туылғаннан беріледі
4. Оларды орындау үшін не қажет? - Міндеттерін орындау
5. Адамның негізгі құқығы? - Өз құқықтарын пайдалану құқығы
6. Құқық қашан және қайда пайда болды? - Азаматтарға құқық керек кезде, ол пайда болады.
7. Бізге құқықпен бірге бостандық беріледі. Бостандық – деген не? - Бостандық – бұл таңдау
8. Бостандықты не шектейді? Бостандық және өз қалауымен орындамалық – бұлар бірдей ме? -Бостандықты шектеу әр адамның саналығында

№ 3. Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттерін анықтаңыз.
Қоғам қарапайым ағыммен даму үшін оның азаматтары құқықтарымен пайдаланып ғана қоймай, өз міндеттерін орындау керек.
Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттерінің мысалдарын келтіріңіз.
Байқау ережелері: Тақтаға әр командадан бір – бір оқушыдан шақырылады. Оқушылар алма – кезек бір міндеттен тақтаға жазады. Бүкіл міндеттерін дұрыс орындап, жазған топ жеңеді.

Қазақстан Республикасының азаматтарының міндеттері:
1. Заңдарға бағыну;
2. Басқа азаматтардың құқықтарын, бас бостандықтарын, арын құрметтеу;
3. Мемлекет рәміздерін құрметтеу;
4. Қаржы, салықты төлеу;
5. Тарихи және мәдени байлықтарды сақтау;
6. Табиғатты және табиғи байлықтарын сақтау;
7. Ата – аналардың балаларына қамқорлық етуі, алдындағы міндеттерін орындау;
8. Орта мектеп білімін алу;
9. Қазақстан Республикасын қорғау;

№ 4. Талқылау
«Жаза мен қылмыс»
1. Жол ережесін бұзу адам үшін қылмыс па? Неге?
2. Адамды қылмыс жасаудан не сақтайды? Құқық туралы білімі не өз санасы.
3. Қылмыс жасағанға қоғам кінәлі ме?
4. Қылмыскерге рақымшылық беруге сіздің көзқарасының қандай?
5. Адамның заңға немқұрайлы қарауы неден басталады деп ойлайсыз?
6. Жайбарақат қараушылық қылмысқа жата ма?

№ 5. Конституцияңды білесің бе?
1. Мемлекет билігінің қайнар көзі? Халық (3 бап)
2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері қашан қабылданды? 1992жылы
3. ҚР- ның азаматы екінші, басқа елдің азаматтығын алуға құқықты ма? Жоқ (10 бап)
4. Өз дінім мен ұлтымды айыптауға құқығым барма? Ия (19 бап)
5. Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін таңдауға құқығы барма? Ия (23 бап)
6. ҚР – ның Президентін сайлау қашан өтеді? Желтоқсанның бірінші жексенбісінде (44 бап)
7. Президент кәсіпкерлік қызметпен айналыса алама? Жоқ (43 бап)
8. ҚР – ның жоғары өкілетті органы? Парламент (49 бап)
9. Үкімет қызметтерін ұйымдастырушы кім? Премьер – Министр (67 бап)
10. ҚР-ның атқарушы билігін билігін жүзеге асырушы? Үкімет (64 бап)
11. Премьер – Министрдің орнынан түсуінен кейін ... өкілеттігі тоқтағанын білдіреді. Үкіметтің (70 бап)
12. ҚР нешінші Конституция пайдаланылады? Екінші
13. Заң құдайы? Фемида
14. ҚР – ның азаматы қашан болуға құқылысыз? Дүниеге келген кезде(12 бап)
15. ҚР – ның төл мейрамдарын атаңыз? - Конституция күні
- Республика күні
- Тәуелсіздік күні

№ 6. Жұмбақ
Оқушы болсаң жақсы, жылдам зерек,
Ондайлар отаныма өте керек.
Тәуке хан жазған екен заң жинағын,
Тапсаңдар болғандарың асқан зерек.
(Жеті жарғы)

Мерекең құтты болсын ұстаздарым,
Оқушы, келім – кетті бар достарым.
Тәуелсіздік заңының қабылданған,
Жылын тап мықты болсаң, біз тосалық.
(1991 жыл)

Еліме білім керек, ғылым керек,
Жазған жөн стратегиялық мақсат қылып.
Білесің бе Нұрекеңнің төл еңбегін,
Жазған екен болашаққа көзін тігіп.
(Қазақстан – 2030)

Жақсы ел шығарып заң игілікті,
Депутат заң шығарып билік қыпты.
Парламент палатасы нешеу екен,
Таба алсаң бұл жауапты игі екен.
(екі)

Қорытынды
- «Бақытты өмір» - дегенді қалай түсінесіз?
- Бақытты өмір сүру үшін не істеу керек?

title: Өз құқығыңды білесің бе?


extracted_text:
Выводы

 Технология
Использование технологии
развития критического
мышления на уроках позволяет
сформировать  умения и навыки
работы с информацией:
развития
критического   мышления   через   чтение   и
письмо разработана в конце XX века в США
(Ч.   Темпл,   Д.   Стил,   К.   Мередит).   В   ней
синтезированы идеи и методы отечественных
технологий,
  коллективных   и   групповых
способов   обучения,   а   также   сотрудничества,
развивающего   обучения;   она   является
общепедагогической, надпредметной.
 находить, осмысливать,
использовать нужную
информацию;

 анализировать,
систематизировать,
представлять информацию в
виде схем, таблиц, графиков.
            Технология   РКМЧП
представляет   собой   целостную   систему,
формирующую   навыки   работы
с
информацией   в   процессе   чтения   и   письма.
Критическое мышление – это один из видов
интеллектуальной   деятельности   человека,
который   характеризуется   высоким   уровнем
явления и объекты, при этом
  объективности
восприятия,
самостоятельно выявлять

окружающему
подхода
его
признаки или линии
информационному полю.
сравнения;
 сравнивать исторические
  понимания,
к

Думать критически это:
 выявлять проблемы,
методы
содержащиеся в тексте,
 Проявлять любознательность
 Использовать исследовательские
определять возможные пути
решения, вести поиск
необходимых сведений,
используя  различные
источники информации
 Ставить перед собой вопросы
 Осуществлять планомерный поиск
 Вскрывать причины и последствия
ответов
фактов
 Сомнение в общепринятых истинах
 Выработка точки зрения и способность
отстоять ее логическими доводами
 Внимание к аргументам оппонента и
их логическое осмысление
Развитие критического мышления
приводит к следующим результатам:
Особенности   развитого   критического
мышления
 Оценочность
 Открытость новым идеям
 Собственное мнение
 Рефлексия собственных суждений
Покажи мне – и я увижу,
Расскажи мне – и я
услышу,
Дай мне попробовать – и
я научусь!
 Высокая мотивация учащихся к
образовательному процессу.
 Возрастание мыслительных
возможностей учащихся, гибкости
мышления, его переключения с одного
типа на другой.
 Развитие способности самостоятельно
конструировать, строить понятия и
оперировать ими
 Развитие способности передавать
другим авторскую информацию,
подвергать ее коррекции, понимать и
принимать точку зрения другого
человека.
 Развитие умения анализировать
полученную информацию. Основа технологии – трехфазовая
структура урока: вызов, осмысление,
рефлексия:
1я стадия:
Вызов:
– актуализация имеющихся знаний;
  – пробуждение интереса к получению новой
информации;
  –   постановка   учеником   собственных   целей
обучения.
2я стадия:
Реализация смысла:
– получение новой информации;
  –   учащиеся   соотносят   старые   знания   с
новыми.
3я стадия:
Рефлексия:
– размышление, рождение нового знания;
  –   постановка   учеником   новых   целей
обучения.
Необходимые умения
 Применять в спорах аргументы
 Смотреть на старые идеи с новой точки
зрения
 Отличать факты от предположений
 Различать

обоснованные

и
необоснованные оценки
 Выделять

причинноследственные
связи
 Видеть   несообразности   и   ошибки   в
изучаемом материале

intro: Данный буклет дает подробную характеристику технологии критического мышления. Данная технология дает хороший результат при преподавании таких дисциплин как: история, обществознание, экономика, право. Применение технологии позволяет систематизировать материал, делать выводы, сравнивать информацию. Также "Технология критического мышления" способствует лучшей подготовке учащихся к сдаче экзамена. Буклет был разработан при подготовке к методическому семинару.

title: Буклет "Технология критического мышления"