extracted_text:
жанды
табиғат» бөлімі

Сабақтың тақырыбы: Сені
  қоршаған орта. Симметрия дегеніміз не?

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Жанды табиғатқа деген
  сүйіспеншіліктері мен қызы- ғушылықтарын ояту.
  Табиғаттағы әртүрлі құбылыс-
тарды түсінуге ықпал ету.

Бағдарламалық міндеті

3.2.1.1
3.2.3.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: «жанды табиғат» түсінігімен, таби- ғаттағы
  әртүрлі нысандармен, табиғаттағы симметрия
  құбылысымен таныстыру. Екі жағы бірдей
симметриялы бейнелер жасап үйрету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: әртүрлі
  тәсілдермен симметриялы бейне жасау. №1 жұмыс
дәптерінің 3–5-беттеріндегі
  тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

«Жанды табиғат» терминінің
  мағынасын түсіндіре білу, табиғат нысандарын суреттеу.
  Оқулықтағы және мұғалімнің
  сұрақтарына жауап беру.
Табиғат басты суретші екенін дәлелдеу.
Екі жағы бірдей симметриялы
  құбылысты түсіндіре білу.
Тірек сөздер: табиғат, жанды табиғат, жанды
  табиғат нысандары, екі жағы бірдей симметрия, симметрия осі.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1. Табиғат дегеніміз не?
Жауап. Табиғат – адамды
  қоршаған орта. Табиғатты адам жасаған жоқ, ол
  ұзақ даму нәтижесінде пайда

болды. Теңіз, мұхит,
  өзен, тау мен тас, шөл дала,
өсімдіктер мен жануарлардың бәрі
  табиғатқа жатады.

2.
  Табиғат
  нысандарын атаңдар. Жауап.Табиғат
нысандары – микроағзалар, өсімдіктер мен
  жануарлар және адамның өзі.

3.
  Неліктен
  табиғатты басты суретші деп атайды? Жауап. Түсі, пішіні
  әртүрлі гүлдер менөсімдіктерге, жануарларға
  назар салып қарасаң, табиғаттың нағыз суретші
  екеніне көзің жетеді.Суретшілердің
туындыларынан көріп жүргеніміздің
  бәрі табиғаттан алынған.

4.
  Симметрия дегенне?
Жауап. Кез келген заттың оң жағы
  мен сол жағы сәйкес келсе (бірдей болса), екі жағы бірдей
  симметрия деп аталады.

5.
  Симметрия
  құбылысын қай жерден көругеболады? Жауап.
  Жан-жануарлар: аңдар, құстар, жәндіктер симметриялы.
  Ағаштағы жапырақтар, гүлдер, басқа да
  көптеген заттарсимметриялы.

6.
  Симметриялы бейнені
  қалай жасауғаболады?
Жауап. Симметриялы бейнені монотипия
  тәсілімен, екі бүктелген қағазды қию
  арқылы жасауоңай.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: жанды табиғат дегеніміз не екенін,
  оған нелер жататынын біледі. Жанды және жансыз табиғат
  нысандарын ажыратып, симметрия
құбылысын түсіндіре алады.

Оқушылардың көпшілігі: табиғаттың әсемдігін
  түсі, пішіні, сызығы арқылы суреттеп, тәсілдердің
  бірін
таңдап, симметриялы бейне жасай алады.

Кейбір оқушылар: бірнеше тәсілмен симметриялы бейне жасай
  алады.

Бұрын алған білімдері

Сенің айналаңдағы
  түстер. 1-сынып.
Жануарларды бейнелейміз. 2-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды:
жаратылыстану,
  әдебиеттік оқу. Оқушылар табиғатты бейнелеу барысында
  жаратылыстану сабақтарынан меңгергендерін пайдаланады.
  Шығармашылық
шабыттарын арттыру үшін №2
  қосымшадағы 1-тақы- рыпқа арналған
  өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабаққа кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығар- машылық жағдай жасау. Мұғалім жанды
  табиғаттың не екенін еске түсірулерін сұрайды.
  Табиғат суреті
бейнеленген фотосуреттерге қарап, жанды
  табиғат ны-

Суретшілердің жан-жануарлар мен
  өсімдіктерді
бейнелеген гра-

сандарын
  атауды, жанды табиғат нысандары қандай сипаттарға ие екенін
  еске түсірудіұсынады.
Фотосуреттерді
  қарау барысында оқулықтағы
«Табиғатты неліктен шебер суретші дейді?»
  сұрағына жауап беріп, оны дәлелдеуді тапсырады.

фикалық және кескіндеме жұ- мыстары.

Алған бі- лімнің өмірмен байланы-
  сы. Жаңа білім мен дағдыға қол жет- кізу

Мұғалім оқушылардың зейінін көркем
  еңбек саба- ғында жанды табиғатты меңгерудің
  өзіндік ерекшелік- тері бар екеніне аударады, дәлірек
  айтқанда, оқушы- лар табиғаттың әсемдігіне, оны
  байқап, сүйсінуге үй- реніп, суретші табиғатқа
  қарап көргенін бейнелейтінін түсінулері керек.
Мұғалім одан әрі табиғаттың
  құпиясы көп екенін, со- лардың бірімен бүгінгі
  сабақта танысатындарын ай- тады. Алдымен табиғаттың тамаша
  суретші екеніне көз жеткізіп алайық. Оқушылар бірнеше
  суретті қарап шығып, табиғаттың нағыз суретші
  екенін дәлелдесін.

Оқулық.

Анималист- суретшілер мен пейзажшылардың графикалық
  және кескіндеме жұ- мыстарының ре- продукциялары.

Материал- ды
түсіндіру

Мұғалім «Симметрия дегеніміз не?» тақырыбымен
  таныстырады. Тақырыпты оқулық бойынша түсіндіре
  отырып, оқушылардың сабаққа деген
қызығушылықтарын
  оятады. Сабақты түсіндіру
барысында фотосуреттерді көрсетеді және
  тақтаға симметриялы бейнені сызады. Оқушылардан кез келген
  затты мысалға алып, симметрия құбылысын көрсетуді
  сұрайды. Симметриялы бейнені салу оңай емес екенін, ол үшін
  сызғышты пайдаланып, үнемі өлшеп отыру керегін айтады. Ал
  екі жағы бірдей симметриялы бейнені қалай салуға болады?
Балалардың жауабын тыңдап, оларды
  дұрыс жауап беруге талпындырады: симметриялы бейнені монотипия
  тәсілімен, сондай-ақ екі бүктелген қағаз
  парағын қию арқылы орындаған жеңіл.

Оқулық, 6–7, 12– 13-беттер.
Тәсілдердің бірін пайдаланып, сим- метриялы бейне жасап
  көрсету (монотипия, екі
бүктелген қағазды қию).

Өздік жұмысты орындау

Табиғат
  нысандары бойынша сұрақтарды қарастыр- ғаннан кейін,
  оқушылар жұмыс дәптерінің 3-бетіндегі тапсырманы
  орындайды.
Екі жағы бірдей симметриямен танысып,
  4–5-беттер- дегі тапсырмаларды орындайды.
Мұғалім жеке-дара кеңес
  береді, оқушыларға қажет жерінде көмектесіп,
  қателері болса түзетеді.

Жұмыс дәптері, түсті
  қарындаштар не фломастерлер.

Сабақтың қорытын- дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың
  бәрі тақырыпты талқылауға қатысады,
  мұғалімнің сұрақтарына жауап береді. №1 жұмыс дәптерінің 3-
  бетіндегі тапсырманы
орындайды.

Оқушылардың тақы- рыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұға-
  лімге берген жауабы- нан (оқулықтағы);
2)
  жасағанжұмыстары-

АКТ-мен байланыс

Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да
  қолдана алады.

Оқушылардың көпшілігі 4, 5-
  беттердегі тапсырмалардың
бірін
  орындайды.

Кейбір оқушылар 4, 5-беттер- дегі екі
  тапсырманы да
орындайды немесе монотипия жасап,
  қағаздан суреттерді қиып, өз бетінше жұмыс
істейді.

нан (жақсы жасалған жұмыстарды
  ғана
бағалаңыз);
3) жасаған жұмысты
  талқылауларынан.

Мұғалім өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне қайшымен
  жұмыс істеу ережесін салады.

Оқушыларға қалай қолдау
  көрсетесіз?

Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің!Сен өте байқампазсың! Сен табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға
  тырыстың! Сен жұмыстарды талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақта оқушыларды бағалау:
1)   оқушылардың мұға-
  лімнің және оқулықта- ғы
  сұрақтарғажауабы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсырма- лар (жақсыжасалған
жұмыстарды ғана баға-
  лаңыз).

Құндылықтармен байланыс
Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың
  жұмыс- тарын, жанды табиғат фото- суреттерін көрсетіп,
  таби- ғатқа, туған өлкеге сүйіс- пеншіліктерін
  оятып, эсте- тикалық көзқарастарын қа-
  лыптастыруға септігін ти- гізетін №2 қосымшадағы
  өлеңдер мен материалдарды қолданады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен бә- рін орындап үлгермедім!», «Мұның маған
  пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар сабақтың
  соңында смайликтерін көрсетеді. Сабақтың қалай
  өткенін, ең қызықты нәрсе не болды,
қандай жаңа нәрсе білгендерін,
  нені үйренгендерін айтады.

2-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Суреттегі штрихтің әсерлілігі. Бояу жағындысы –
  кескіндемеші-суретшінің әсерлегіш құралы

Мектеп: Тұрар Рысқұлов

Күні:09.09.2019

Мұғалімнің аты-жөні:
  Қ.Бийимбетова

СЫНЫП:3 «А»  3 «Ә»

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық
  қабілеттерін арттыру, жаңа әсерлегіш
құралдар: штрих және
  бояу жағындысымен таныстыру.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.17  орындау техникасын негіздеп таңдай отырып,
  шығармашылық идеялар мен сезімдерін көрсету
3.2.1.1қоршаған ортаның визуалды элементтерін
  әртүрлі тәсілдер мен құралдарды үйлестіре
  отырып бейнелеу;

мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: штрих пен бояу жағындысының
  әсерлі мүмкіндіктерімен таныстыру.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: білім- біліктерін №1 жұмыс дәптерінің
  7–11-беттеріндегі тапсырманы орындағанда пайдалану.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру.
Штрих пен бояу жағындысын сипаттау. Штрих пен
  бояу жағындысы туралы білімдерін пайдаланып, графикалық
  және кескіндеме туындыларын суреттеу.
Тірек сөздер: штрих – қысқа сызық, штрих
  әртүрлі болады, штрих әртүрлі фактураларды бейнелеуге
  көмектеседі. Бояу жағындысы – бояулы
  қылқаламның ізі, ол алуан түрлі болады. Суретші бояу
  жағындысы арқылы табиғаттағы әртүрлі
  заттарды бейнелейді.
Талқылауға
  арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.     Сызық туралы не білесің? Ол қандай
  болады? (Өткен
  материалды ескетүсіреміз).
Жауап. Сызық
  әртүрлі болады: түзу, тік,
  көлденең, көлбеу; дөңгелектенген; зигзаг
  тәрізді, жіңішке, түрлі түсті. Ол өкпелі,
  көңілді, салмақты, нәзік болып, әртүрлі
  көңіл күйді білдіреді.
2.
  Штрих қандай болады?
  Онымен нені бейнелеуге болады?
Жауап. Қысқа,
  айқыш-ұйқыш. Онымен қылқан шөпті, шырша
  мен кірпінің тікенін және т.б. бейнелеуге
болады.
Жұмсақ әрі нәзік. Онымен үлпілдек
  жүнді балапанды, мысықты, қауырсынды бейнелеуге болады.
Дөңгелектенген, шапшаң. Онымен
  бұйра шөптермен қошақанды, ағаш
  жапырағын, жағалаудағы тастарды бейнелеугеболады.
3.
  Бояу жағындысы
  қандай болады? Штрих туралы жауаппен бірдей.
4.     Бұл әсерлегіш құралдар
  суретшілерге жұмысын әсерлі етіп көрсетуге көмектесе
  ме? (Сұрақ
  оқулықтағы
бірнеше иллюстрацияны немесе график және
  кескіндемеші-суретшілердің репродукцияларын көргеннен кейін
  қойылады.)
Жауап. Иә, көмектеседі. Толық
  жауап беруді талап ету керек, картиналардың бірін мысал ретінде
  келтіреді.
5.
  Сендерге штрих
  табиғаттағы қандай нысандарды бейнелегенде керек болады?
Жауап.
  Ағаш жапырақтарын, шөп, шырша, кірпі, теңіз
  толқынын, өзен суын, аңдар мен құстарды
  және т.б.
бейнелегенде керек болады.
6.     Штрихты немен салуға болады?
Жауап. Қарындаш, бор, қалам, фломастер, пастельмен.
7.     Бояу жағындысын немен жазады? Жауап. Бояу және қылқаламмен.
8.     Штрих пен бояу жағындысы
  сендердің көмекшілеріңе айнала ала ма? Олармен
  орындаған жұмыстарың  әсерлі
бола ма? (Сұрақ
  сабақтың соңында қойылады.)
Балалардың жауабы жаңа
  тақырыптар қаншалықты қызықты болғанын көрсетеді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: штрих пен бояу жағындысының
  әсерлі мүмкіндіктерін; графика және кескіндеме
туындыларынан штрих пен бояу
  жағындысын байқап, оларды суреттей алады.

Оқушылардың көпшілігі: жұмыстарын әсерлі
  көрсету үшін штрих пен бояу жағындысын пайдалана алады.

Кейбір оқушылар: табиғат нысандарының фактурасын
  бейнелегенде штрих пен бояу жағындысымен жұмыс
істей алады.

Бұрын алған білімдері

Сызық қандай болады симмертря дегеніміз не?
Табиғат дегеніміз не?

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу. Оқушылар
жаратылыстану сабақтарында табиғатты
  бейнелеу барысында меңгерген білімдерін пайдаланады.
Шығармашылық шабыттарын
  дамыту үшін №2
қосымшадағы
  1-тақырыпқа арналған өлеңдерді оқиды.

Сабақтың барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ та- қырыбы- на кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Мұғалім
  оқушыларға сызықтың әсерлі мүмкіндіктерін
  еске түсіруді сұрайды, балалар сызық көрерменге нені
  білдіре алатынын айтады. Оқушыларға
  өздері білетін материалдар жаңа тақырыпты меңгеруге
  септігін
тигізеді.

Анималист- суретшілер мен пейзажшылардың
  графикалық және кескіндеме
жұмыстары.

Алған білімнің өмірмен байланы-
  сы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіреді, ал оқушылар
  табиғат нысандары (жануарлар, өсімдіктер) қандай
болатынын суреттейді. Мұғалім оқушылардан нысан-
  дарды салу барысында жануарлардың үлпілдек жүнін,
  құстардың қауырсынын, кірпінің тікенегін сала
  алды ма екенін сұрайды. Өзі сол жануарлардың фотосу- реттерін
  не репродукцияларын көрсетеді. Балалардың жауабын
  тыңдағаннан кейін, мұғалім суретшінің
  жаңа көмекшілері – штрих және сызықпен таныстырады.
Олармен танысу
  арқылы оқушылар табиғат нысан-
дарын жақсырақ қабылдап, бұрын назарына
  ілінбеген нәрселерді елей бастайды. Сондай-ақ оқушылар
  штрих және бояу жағындысы арқылы әсерлі
жұмыстар
  орындайды.

Тақтаға әртүрлі штрих пен
  бояу жағындыларын көрсету үшін қағаздар
  ілінеді. Фломастерлер.

Оқулық.

 .

Материал- ды
түсіндіру

Оқушылар сызықпен танысты. Ал
  бүгін сызықтың көмекшісі – штрихпен танысады.
  Мұғалім тақтаға немесе ватман қағазына
  алдымен сызықты, оданкейін
бірнеше штрихті сызып көрсетеді.  Одан кейін
  тағыда

Оқулық.

сызықтар
  мен штрихтарды сызады. Оқулықтағы штрихтарды қарап
  шығуға болады. Одан соң «Штрих дегеніміз не?» деген
  сұрақ қояды. Егер балалар жауап бере алмаса, тағы да
  сызықты сызып: «Міне, мен
сызық сыздым, ол ұзын, менің оны
  сызуға уақытым кетеді. Ал штрихті тез-ақ сызып
  шығамын. Оның ұзындығы қандай? Қайсысы
  ұзын, штрих пе әлде сызық па?» Бұл
  сұраққа балалар жауап бере алады.
Сонымен,
  штрих дегеніміз – қысқа сызық. Суретшіге штрих не үшін керек? Егер біз
  сызықпензаттың
сыртқы кескінін сызатын болсақ, ал штрихпен ішкі
  бөлігін толтырамыз. Штрих сызық тәрізді әртүрлі
болады, ол да график-суретшінің
  көмекшісі. Суретші штрих арқылы мысықтың
  жұмсақ әрі үлпілдек жүнін,
  қошақанның бұйра жүнін, шыршаның
  тікенекті
инесін, ұсақ тастар мен құмды,
  қылқан шөпті және т.б. бейнелей алады. Суретші
  шеңберді шар тәрізді етіп штрихтай алады.
Оқушылар штрихтің әсерлілігін көру үшін
  сызық пен штрихті қағазға сыза отырып
  әңгімелеген дұрыс.
Сонымен қатар
  өз беттерінше жұмыс істегенде штрихтің көмегі
  көп. Одан соң штрихтің әсерлілігіне назар аудара
  отырып, график-суретшілердің репродукцияларына қарап, оларды
  талқылайды.
Бояу жағындысы
  сызық тәрізді әсерлі бола алады.
Сылақшы деген мамандық түрі бар. Ол
  үйдің қабырғаларын сылап, тегістеп бояуы қажет.
  Жұмысының сапасы осыған байланысты.
Суретшінің
  жұмысы өзгешелеу, ол теңіздегі
толқынды, өзендегі судың сылдырын,
  ағаштардағы жапырақтардың сыбдырын дәл бере
  отырып, әсерлі туындылар жасауы керек. Ол үшін бояумен
  жұмыс
істегенде мұқият болу қажет. Өйткені
  айналамыздағы тамаша құбылысты суретші түс пен
  тәсілдер арқылы береді. Суретшілердің жұмыстарын
  көрсете отырып әңгімелеген дұрыс. Түсіндіріп
  болған соң 5 минут
№1
  қосымшадағы ойынды ойнатуға болады. Сондай-
ақ оқулықтағы мәтін,
  иллюстрациялар мен сұрақтарды пайдаланып, жұмыс істейді.

Анималист-сурет- шілер мен
пейзажшылардың графикалық және
  кескіндеме
жұмыстарының репродукциялары.
№1, 2 қосымшадағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

 Оқулықтан  8, 9, 10, 11-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.
Мұғалім
  жеке-дара кеңес береді, оқушыларға қажет жерінде
  көмектесіп, қателері болса түзетеді.

Сурет дәптер,жіңішке қара
фломастер немесе жай қарындаш, түрлі
  түсті қарындаштар,
қылқалам,гуашь
бояулары, палитра, су құятын
  ыдыс, қол сүртетін орамал.

Сабақтың
қорытын- дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  тақырыпты талқылауға қатысады, мұғалім-
  нің сұрақтарына жауап береді.
№1 жұмыс дәптерінің 8-бетін- дегі тапсырманы
  орындайды. Оқушылардың көпшілігі 9-бет- тегі тапсырманы
  орындайды.
Кейбір оқушылар 11-беттегі шығармашылық
  жұмысты орындайды.

Оқушылардың
  тақы- рыпты меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұға-
  лімге берген жауабы- нан (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да
  қолданады.

Мұғалім
  өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау көрсету үшін не істейсіз?

Сабақтың барысында оқушы- ларды бағалайды:
Жарайсың, сен сұрақтарға толық жауап бересің! Сен өте
байқампазсың! Сен табиғат ны- сандарын жақсы суреттейсің (суретшілер туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға
тырыстың! Сен жұмыстарды талқылауға
белсене қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақта оқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұға- лімнің және оқулық- тағы
  сұрақтарға жауа- бы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар(жақсы
жасалған жұмыстарды ғана
  бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың жұмыста- рын, жанды
  табиғат
фотосуреттерін көрсетіп,
  табиғатқа, туған өлкеге сүйіспеншіліктерін
  оятып, эстетикалық көзқарастарын қалыптастыруға
  септігін тигізетін №2 қосымшадағы
өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін орындап үлгермедім!», «Мұның
  маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар сабақтың
  соңында смайликтерін көрсетеді. Сабақтың қалай
  өткенін, ең қызықты нәрсе не болды,
  қандай нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

3-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Жапырақтарды әртүрлі тәсілмен бейнелейміз.
Суретшілер жанды табиғатты
  қалай бейнелейді?

Мектеп : Тұрар Рысқұлов

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3 «А»  3 «Ә»

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық шабыттары мен
  сәндеу қабілеттерін
дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.1орындау техникасын негіздеп таңдай отырып,
  шығармашылық идеялар мен сезімдерін көрсету
3.2.1.1қоршаған ортаның
  визуалды элементтерін әртүрлі тәсілдер мен
  құралдарды үйлестіре отырып бейнелеу;

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: жанды табиғат нысандарын қандай
  да бір өнер туындысына айналдыру қабілеттеріндамыту. Ағаш
  жапырағын бейнелеудің әртүрлі жолдарын көр-
  сету.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: әртүрлі әдіс- тәсілдер арқылы
  ағаш жапырағын бейнелей отырып, шығармашылық
  жұмыс орындау.

Оқушылардың міндеті

Жапырақты бейнелеудің
  әртүрлі тәсілдерін суреттеу. Мұғалімнің
  және оқулықтағы сұрақтарға жауап
  беру. Тірек сөздер: симметрия, бейнелеу жолдары, жапы-
  рақтың құрылысы, ағаш түрлері,
  сәндеу, аппликация, акварель, түсті қарындаштар, монотипия.
Талқылауға
  арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.
  Жапырақтары
  ерекше қандай ағаштүрлерін білесіңдер?
Жауап. Үйеңкі, талшын, емен,
  қайың, шаған.
2.
  Ағаш
  жапырақтарын қандай тәсілдермен бейнелеуге болады?
Жауап. Оны түсті қарындаштармен,
  фломастерлермен, акварель не гуашьпен салып, монотипия, аппликация,
  баспа-таңба түрінде жасап, ермексаздан мүсіндеуге
болады.
3.
  Бұл жұмыстарды
  қай жерде пайдалануға болады? Жауап. Оны жақтауға
  салып, қабырғаға ілуге, оданашық хат жасап,
  қабырға газетіне не плакатқажелімдеуге
болады.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: жапырақтың екі жағы
  бірдей екенін, жапырақтарды әртүрлі тәсілдермен бейнелеуді
  (графикалық, кескіндеме түрінде, сәндік) біледі.
Қандай ағаш жапырағы
  екенін анықтап, оның құры- лысын суреттей алады. Жапырақты
  қарапайым түрде жасауды біледі.

Оқушылардың көпшілігі: жапырақты қандай жолмен,
қандай материалдармен жасауды және оны бөлмені

сәндеу үшін, сыйлық ретінде
  қалай қолдануға
болатынын ойланады. Жұмыс дәптерлеріне
  жапырақтың бірнешеуін орындайды.

Кейбір
  оқушылар: жапырақтарды
  пайдаланып, өрнек жасай алады. Әрі қарай
  қолдануға болатын шығарма- шылық жұмыс
  орындайды (жұмысты жақтауға салып, бөлмені
  сәндейді, ашық хатты әшекейлеп, оны досына
сыйлайды және т.б.).

Бұрын алған білімдері

Айналамыздағы түстер.
  1-сынып.
Сызықтың сипаты мен әсерлі
  мүмкіндіктері. 1, 2-сынып- тар.
Монотипия. 2-сынып.
Симметрия дегеніміз не? 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды:
жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка. Оқушылар
  жаратылыстану сабақтарында табиғатты бейнелеу
бойынша меңгергендерін пайдаланады.
  Шығармашылық шабыттарын дамыту үшін №2
  қосымшадағы өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта
  жақсы психологиялық ахуал мен шығармашылық
  жағдай жасау.

.

Алған білім- нің өмірмен
  байланысы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Жапырақтардың пішіні, сызықтары, түсі
  ерекшеәрі әдемі. Осыған қарап табиғат суретші
  тәрізді еңбек- тенген деуге болады. Жапырақтар
  әсіресекүзде
әдемі. Оқушылардан жапырақтар күзде
  қандай түске боялатынан сұрау керек. Алдын ала дайын- далған
  жапырақтар мен оқулықтағы,еттерді көріп,
  талқылауғаболады.
Одан соң мұғалім: «Мұндай
  әдемі бейнелер не үшін қажет болуы мүмкін?» деп
  сұрайды. Оқушылар өз ойларын айтсын (маталарға
  өрнек салғанда, кілем тоқығанда, ыдыстарды
  әшекейлегенде, мерекелерді сәндегенде, ашық хат
  жасағанда және т.б.).

Оқулық.

Анималист-су-
  ретшілер мен пейзажшылардың графикалық және кескіндеме
  жұмыс- тары.

Материалды түсіндіру

Оқушылардың назарын бүгін олар
  натураны меңгеруді бастайтындарына аударады. Натураға қарап
  сурет салу дегеніміз – алдыңда көріп тұрған
  нәрсені бейнелеу деген сөз. Бүгін сенің алдыңда
  өте әдемі, ерекше күзгі жапырақтар жатыр. Кәне,
  оларды тамашалайықшы. Мына еменнің жапырағы неге
  ұқсайды? Балалар жауаптарын айтсын. Бірі алмұртқа,
  енді бірі гитараға ұқсатуы мүмкін, ал бір ақын
  еменнің жапырағы виоленчельге ұқсайды
деген. Виоленчель әдемі музыкалық аспап
  екенін

Оқулық. 12–13-бет- тер.
  Тәсілдердің
бірімен симме- триялы бейне жасап көрсету
(монотипия, екіге бүктелген
  қағазды қию).

білетін шығарсыңдар? Еменнің
  жапырағы шынымен де виолончель мен скрипкаға ұқсайды.
  Ал талшынның жапырағы қандай да бір гүлге,
  шатырға ұқсайды. Қайың мен шынардың
  жапырағы жүрек тәрізді. Бәлкім, ағаштың
  жүрегі осы болар?! Жапырақтарды тамашалап болған соң,
  олардың құрылысын меңгеруге көшеді.
Олар пішіні, сызықтары бойынша ерекшеленсе де
  (кейбір жапырақтардың жиегі тегіс, кейбірі тісті, тістері де
  әртүрлі), балаларғажапырақтардың
бәріне ортақ бір нәрсе бар екенін
  айту керек. Балалар ол не екенін
  өздері тауып көрсін. Олар дұрыс жауабын табуы мүмкін:
  жапырақтардың
барлығы екі бірдей бөліктен тұрады. Бұл
  құбылыс қалай аталады? Оқушылар өткен
  сабақтағы материалды еске түсіріп, бұл симметрия
  құбылысы екенін айтады.
Ортанғы сызықтан, яғни симметрия осінен
  жіңішке сызықтар жүреді. Мұқият қарап
  шыққаннан кейін, оқулық бойынша жапырақтарды
  қандай тәсілмен
бейнелеуге болатынын талқылау керек. Әрқайсысы екі
  нұсқадан таңдап алып, тапсырманы жұмыс
дәптеріне орындайды.

Өздік жұмысты орындау

Жапырақтардың құрылысын меңгеріп,
  оларды бей- нелеу жолдарын талқылағаннан кейін, оқушылар
  мұғалімнің жетекшілігімен жұмыс
  дәптерінің
12-бетіндегі жапырақтың бірнеше
  нұсқасын (2–3) орындауы керек. Алғашқы
  жұмыстарды фломастер не түсті қарындаштармен
  орындаған дұрыс.
2-сыныпта
  өткен сәндеу жұмыстарын еске түсіреді.
Кейбір
  оқушылар қалаулары бойынша жұмыс
дәптерінің 13-бетіне күзгі
  жапырақтардан өрнек жасай алады.
Мұғалім жеке кеңес
  береді, қажет жерінде жасаған жұмыстарын түзетіп,
  көмектеседі.

, акварель немесе гуашь бояулары, қылқалам, фломас-
терлер, түсті қарын- даштар, түсті
  қағаз, ескі түсті журнал-
дар, қайшы, желім, кепкен жапырақтар,
  балауыз борлар (таңдаған материал- дары бойынша).

Сабақтың қорытынды- сы

Жасаған
  жұмыстарын қысқаша талдайды. Оқушылар сабақта
  жасаған жұмыстарына баға береді.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі тақырыпты
  талқылауға қатысып, мұғалімнің
  сұрақтарына жауап береді. Жапырақтардың
  құрылысы мен пішінін сипаттайды. №1 жұмыс
дәптерінің 12-бетіндегі жұмыстардың бірін
  орындайды.
Оқушылардың көпшілігі №1

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұға-
  лімге берген жауабы- нан (оқулықтағы);
2)
  жасаған
  жұмыс- тарынан (жақсы жасал- ған жұмыстардығана
бағалаңыз);

АКТ-мен байланыс

Сабақтың барысында мұғалім СD-дискідегі
  материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың

жұмыс дәптерінің 12-беттегі 2–3 жұмысты
  қосымша орындайды.

3) жасаған жұмысты талқылауларынан.

есінетүсіреді.

Оқушыларға қалай қолдау
  көрсетесіз?

Сабақтың барысында оқушыларды бағалайды:
  Жарайсың, сен сұрақтарға толық жауап
  бересің! Сен өте байқампазсың! Сен табиғат
  нысандарын жақсы суреттей-
сің
  (суретшілер туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен
  жұмыстарды талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақта оқушыларды бағалау:
1)   оқушылардың мұға-
  лімнің және оқулықта- ғы
  сұрақтарғажауабы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсырма- лар (жақсы жасалған
жұмыстарды ғана баға-
  лаңыз).

Құндылықтармен байланыс Анималист-суретшілер мен
  пейзажшылардың жұмыс- тарын, жанды табиғат фото- суреттерін
  көрсетіп, таби- ғатқа, туған өлкеге
  сүйіспен- шіліктерін оятып, эсте- тикалық
  көзқарастарын қа- лыптастыруға септігін тигі- зетін
  №2 қосымшадағы
өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

Рефлексия

Тексердім

ДОІЖО

4-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Жануарлардың көлемді бейнесін жасаймыз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3 «А» 3 «Ә»

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Жануарлар әлеміне
  қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу.
Ермексаздан не полимер балшықтан жануарларды
  мү- сіндеуді үйрету.

Бағдарламалық міндеті

3.2.1.1.2.3.1Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: жануарларды суреттеуді, мүсіндеу
  түрлерінүйрену.
Мұғалімнің
  сұрақтарына жауап беру.

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: оқушыларға жануарларды мүсіндеу
  тәсілдерін үйрету, ермексазбен жұмыс істеу тәсілдерін
  көрсету: жұмсарту, созу, жалпақтау, есу т.б.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: оқулықта
  көрсетілген сызба бойынша бірнеше жануарды мүсіндеу.

Оқушылардың міндеті

Жануарлардың сыртқы түрін,
  мүсіндеу тәсілдерін сипаттай алу. Мұғалімнің
  сұрақтарына жауап беру. Тірек сөздер: жануарлардың
  көлемді бейнесі, мүсін,
шағын
  пластика, ермексаз, полимер балшық, жануарлар- дың
  құрылысы.
Талқылауға
  арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.   Жануарлардың құрылысы туралы
  неайтасыңдар?
Жауап. Жануарлардың көпшілігінің дене
  құрылысы
бірдей:
  бәрінің басы, мойны, денесі, екі аяғы (екі қанаты)
  бар. Алайда жануарлар әртүрлі, олардың өзіндік
  ерекшеліктері бар.
2.   Жануарлардың бірін сипаттаңдар.
Оқушылар таңдаулары бойынша бір жануарды
  ортақ
белгілері мен ерекшеліктеріне мән бере отырып,
  сипат- тайды.
3.   Жануарлардың дене бөліктері
  негеұқсайды? Оқулық бойынша жауап береді(16–17-б.)

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: жануарларды мүсіндеу
  тәсілдері мен орындау ретін атай алады.
Әртүрлі жануарлардың
  сыртқы түрін суреттеп, бірінің мүсінін жасай алады.

Оқушылардың көпшілігі: жануарлардың мүсінін
  қандай материалдар мен қосымша құралдар арқылы
және қалай мүсіндеуге
  болатынын айта алады.

Кейбір оқушылар: жануарлардың бірнеше мүсінін
  жасап, әшекейлей алады.

Бұрын алған білімдері

Айналамыздағы түстер.
  1-сынып.
Ермексаз және полимер балшықтан
  мүсіндеу тәсілдері. 1-сынып.
Жануарлардың
  құрылысының ерекшеліктері. 2-сынып. Симметрия дегеніміз не?
  3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жа- ратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка.
  Оқушылар жа- ратылыстану сабақтарында табиғатты бейнелеу
  бо- йынша меңгергендерін пайдаланады. Шығармашылық
шабыттарын дамыту үшін №2
  қосымшадағы өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығар- машылық жағдай жасау. Сабақтың басында
сыныпта
  ақырын музыка ойнап тұрады, ол К. Сен-
Санстың «Жануарлар карнавалы» сюитасынан
  үзінді болуы мүмкін. Балалар 2-сыныптың
бағдарламасы бойынша жануарлар туралы
  білетінін (жануарлардың ұқсастықтары мен
  ерекшеліктері), сондай-ақ 3-сыныпта үйренгендерін еске
  түсіреді (жануарлар – табиғаттың бір бөлігі,
  жануарлардың құрылысы симметриялы).

HNAa8M

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Біздің айналамызда әртүрлі жануарлар тіршілік
  етеді. Сендер өткен жылы олардың сурет салып
  көрдіңдер, сонда өте әдемі сурет
  салғансыңдар. Ал бүгін біз жануарлардың көлемді
  бейнесін жасаймыз (көлемді бейнелердің жазықтағы
  бейнелерден
қандай
  айырмашылығы барын еске түсіреді).
Полимер
  балшықтан жасалған кішкентай
ойыншықтарды достарыңның
  туған күніне немесе мереке күніне арнап беруге болады. Олар
  көпке шыдайды, күнге еріп кетпейді. Сондай-ақ оларға
  үйіңнің бір бұрышынан орын табылады.

Оқулық.

Анималист- суретшілер мен пейзажшылардың графикалық
  және кескіндеме
жұмыстарының репродукциялары.

Материалды түсіндіру

Мұғалім оқушыларға ермексаз
  бен полимер балшы- ғынан жасалған бейнелерді көрсетеді.
Оқушылармен
  бірге олардың ерекшеліктерін
атайды (керіктің мойны мен аяғы
  ұзын, сусиырдың аяғы қысқа да, денесі
  үлкен, арыстанның жалы бар, түйенің екі өркеші
  бар және т.б.). Мұғалім оқулыққа
  қарап, жануарлардың көлемді бейнесін
жасаудың ретін түсіндіреді. Одан
  әрі мұғалім кез келген жануарды мүсіндеу
  тәсілдерін көрсетеді (есу, созу, жалпақтау т.б.).
  Мұғалім жануарлардың сыртқы түрін жасауды бөлек
  көрсетеді. Мысалы, егер бала құс не кірпіні жасап жатса,
  онда
жасайтын мүсінінің беті ине, жүн,
  мамық тәріздес болу керек. Ол үшін кішкентай пышақпен
  мүсіннің бетін аздап тіліп шығады. Ал бетін
  кедір-бұдыр ғып жасағың келсе, тіс щеткасымен не
  тарақпен сызық жүргізу керек. Қысқаша
  айтқанда, оқушыларды шығармашылыққа баулиды.
Негізгі бөліктері дайын болғанда, оларды
  бір-біріне сым не тісшұқығышпен бекіту керек. Жасаған
жануарлар мүсіндерінің беріктігін
  тексеріп, ұсақ бөліктермен толықтырады
  (құлағын, тұмсығын, көзі мен
  құйрығын жасайды).

Оқулық, 16–17- беттер.
3-сыныпқа арналған CD-диск.
  Әртүрлі
жануарлардың
фотосуреттері мен мүсіні.

№1 қосымшадағы
  тақырыпқа сәйкес материалдар.

http://urokilepki.ru/20 13/08/kak-lepit- zhivotnyx/

http://www.chudopod elki.ru/kak-slepit-iz-
  plastilina- zhivotnyx.html

Өздік жұмысты орындау

Мұғалім көлемді
  мүсіндерді жасап көрсетіп, түсін- діргеннен кейін,
  оқушылар оқулықтағы материалға сүйеніп,
  жануарлардың мүсінін сомдайды.
Жұмысты бастамас бұрын оқушылар
  қай жануарды

Ермексаз не полимер балшық,
тақтайша, пышақ, кескіш,
  мүсіндерді

мүсіндейтіндерін анықтап алады. Келесі
  сабақта ұжымдық жұмыс жасайтын
  болғандықтан, әртүрлі жануарларды мүсіндегені
  дұрыс. Мұғалім жеке-
дара кеңес беріп,
  оқушыларға қажет жерінде көмектеседі, қателері
  болса түзетеді.

бекітуге арналған
тісшұқығыш не сым, қол
  сүртетін орамал.

Сабақтың қорытын-
дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі тақырыпты
  талқылауға қатысады, мұғалімнің
  сұрақтарына жауап береді. Жануарлардың дене
  құрылысын суреттейді. Бір
жануардың мүсінін жасайды.

Оқушылардың
  көпшілігі
кішкентай мүсіндерді қалай жасағандарымен
  бөліседі.

Кейбір оқушылар бірнеше әшекейлі мүсін жасайды.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тесересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген жауабынан
  (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Мұғалім сабақтың барысында
  СD-дискідегі материалдар мен интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Оқушыларға қалай қолдау
  көрсетесіз?

Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен
  табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға
  тырыстың! Сен жұмыстарды талқылауға
белсене қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және оқу- лықтағы
  сұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың реп-
  родукцияларын сурет- теуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен байланыс Анималист-суретшілер мен
  пейзажшылардың жұмыс- тарын, жанды табиғат фото- суреттерін
  көрсетіп, таби- ғатқа, туған өлкеге
  сүйіс- пеншіліктерін оятып, эсте- тикалық
  көзқарастарын қа- лыптастыруға септігін тигі- зетін
  №2 қосымшадағы
өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

Рефлексия.

5-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Ұжымдық композиция жасаймыз. Таныстыру, талдау және
  бағалау

Мектеп:Тұрар Рысқұлов

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А 3Ә

Қатысқан
оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

«Көлемді-кеңістікті
  композиция» ұғымымен таныстыру.
Көлемді бейнелер жасап,
  ұжымда жұмыс істеп үйрену.

Бағдарламалық міндеті

3.2.1.1қоршаған ортаның визуалды
  элементтерін әртүрлі тәсілдер мен құрлдарды
  үйлестіре отырып бейнелеу;
3.2.3.1нақты дәлдігіне жетіп
  материалдарды және компоненттерді өлшеу  белгілеу, қию
  формасын келтіру
3.3.3.1 шығармашылық
  жұмысты бағалау және жақсартуға идеяларды
  ұсыну

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалімнің міндеті: «көлемді-кеңістікті композиция»
  түсінігімен таныстыру, көлемді бейнелер жасапүйрету,
  ұжымда жұмыс істеу барысында міндеттердібөлу.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: көлемді- кеңістікті композиция жасап, оған атау
  беру.

Оқушылардың міндеті

Жасайтын жұмысының идеясын айтып,
  топтағы әрбір қатысушының міндеттерін белгілеу.
  Мұғалімнің сұрақ- тарына жауап беру.
  Жұмыстарын таныстырып, талқы- лау. Терминдерді үш тілде
  білу.
Тірек сөздер: көлемді-кеңістікті композиция,
  ұжымдық жұмыс, жұмысты жоспарлау, міндеттерді
  бөлу,
жұмыстарды таныстыру.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен жауаптар:
1.   Көлемді-кеңістікті композиция дегеніміз
  не? Жауап. Бұл – жан-жағынан қарауға болатын компози-
  ция. Онда заттар бір-бірінен
  алшақ орналасады.
2.   «Хайуанаттар бағы»,
  «Құстар ауласы» көлемді-ке- ңістікті
  композицияларында нені бейнелеугеболады? Жауап. Мұндай композицияда
  әртүрлі аңдар мен құс- тарды бейнелеуге болады
  (бірнешеуінатайды).
3.   Ұжымдық жұмыс пен
  жеке-дара жұмыстың айыр- машылығы неде?
Жауап. Жеке-дара жұмысты бір адам орындайды.
  Ұжымдық жұмысты бірнеше адам орындайды, олар идеясын
  ортаға салып, жұмыс ретін жоспарлап,
міндеттерді өзара бөліседі. Мұндай
  жұмыста бәрі бір мақсатқа жұмылады.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: көлемді-кеңістікті
  композицияның не екенін біледі. Ұжымдық композицияны
  талқылауға қатысып, ортақ композиция жасағанда
  өзіне
міндеттелген жұмысты атқара алады.

Оқушылардың көпшілігі: көлемді-кеңістікті компо-
  зицияны қалай, ненің көмегімен, қандай материалдар-
мен және құралдармен
  жасайтындарын анықтайды.

Кейбір оқушылар: ұжымда жұмысты
  ұйымдастырып,
міндеттерді бөледі.

Бұрын алған білімдері

Айналамыздағы түстер.
  1-сынып.
Ермексаз және полимер
  балшықтан мүсіндеу тәсілдері.

1-сынып.Жануарлардың
  құрылысының ерекшеліктері. 2-сынып. Симметрия дегеніміз не?
  3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына
  пәндермен байланыс орнайды: жа- ратылыстану, әдебиеттік
  оқу, музыка. Оқушылар жа- ратылыстану сабақтарындағы
  білім-біліктерін
пайдаланады.
  Шығармашылық шабыттарын дамыту үшін №2
  қосымшадағы өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Санау арқылы екі топқа бөлу

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Жануарларды топтарға бөлу үшін оқушылар іріктеу
  критерийлерін ұсынуы тиіс: құстарды бір топқа
біріктіріп, үй жануарларын немесе жабайы аңдарды мекен ету
  орындарына қарай топтауға болады.
Оқушылар идеяларын ортаға салады. Хайуанаттар бағында
  әртүрлі жануарлар бар. Бүгін әрбір топ
  өзінің шағын хайуанаттар бағын жасайды.
  Мұғалім көлемді-кеңістікті композиция дегеніміз не
  екенін түсіндіреді. Мұндай композициялардың
үлгілерін көрсетеді Одан соң
  оқушылардың
.
міндеттерін атап шығады. Топта оқушылар
жұмыстарды бөліп алады: бірі жануарлардың бейнесін
  жасайды, екіншісі түрлі түсті қатты қағаздан
  ағаштар мен композицияның басқа да бөліктерін
  қияды, енді бірі көпірді, тастарды мүсіндейді. Дайын
  болғанда оларды қатырма
қағаздың бетіне қойып, жалпы
  композицияға назар аударады. Мұғалім композицияның
  кемшіліктері
болса, түзетеді не қолдайды. Бөліктерді
  қатырма қағазға желімдеп жапсырады. Жұмысқа атау ойлап табады.

Оқулық.
  Анималист-сурет- шілер мен пейзаж- шылардыңграфи-
калық және кескін-
  демежұмыстары-
ның
  репродукциялары

Материалды түсіндіру

Өздік

Оқушылар топпен жұмыстың ретін
  талқылап,

Өлшемі 50х50

жұмысты

міндеттерді бөледі. Мүсіндерді
  қатырма қағаздың

қалың қатырма

орындау

бетіне қойып, композиция құрады.
  Мұғалім компо-

қағаз, ермексаз,

зициядағы жануарлардың мүсініндегі
  кемші-

тақтайша, пышақ,

ліктерді түзетіп, одан кейін оларды
  қатырма

кескіш, қырғыш,

қағаздың бетіне полимер балшықпен немесе ПВА

ескі шүберектер,

желімімен жапсырады. Композицияны ұсақ

қайшы, желім.

бөліктермен толықтырады.
  Жұмыстарына атау

беріп, таныстырады.

Сабақтың қорытын- дысы

Сабақтың соңында топтар
  жұмыстарын
таныстырып, оқушылар жұмыстарының
  идеясын айтады. Таңдаған тақырыптарын түсіндіріп,
  ұжымда жұмыс істеудің ерекшеліктерін айтып
береді. Оқулықтың
  20-бетіндегі сұрақтарға жауап береді.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі көлемді- кеңістікті
  композицияның не екенін айта алады. Ұжымдық композицияны
  талқылауға қатысып, ортақ композицияны
  жасағанда өзіне тиесілі бөлікті орындай алады.

Оқушылардың
  тақырыпты мең- гергенін қалай тексересіз?
1)   Оқушылардыңмұғалімге
  берген жауабынан (оқулықтағы);
2)   жасаған
  жұмыс- тарынан (жақсы
жасалғанжұмыстарды
  ғанабағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Мұғалім сабақтың
  барысында СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті
  тақтаны да қолданады.

Оқушылардың көпшілігі
  көлемді-кеңістікті компози- цияны қалай, ненің
  көмегімен, қандай материалдармен және қандай
  құралдармен
жасайтындарын
  анықтайды.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Кейбір оқушылар ұжымда жұмысты
  ұйымдастырып,
композиция жасау барысында міндеттерді бөледі.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Сабақта
  оқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұға- лімнің және оқулық- тағы
  сұрақтарға жауа- бы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)   жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстарды ғана баға- лаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың жұмыс-
тарын, жанды
  табиғат фото- суреттерін көрсетіп, таби- ғатқа,
  туған өлкеге сүйіс- пеншіліктерін оятып, эсте-
  тикалық көзқарастарын қа- лыптастыруға септігін
  тигі- зетін №2 қосымшадағы өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

көрсетесіз?

Сабақтың барысында

оқушыларды бағалайды:

Жарайсың, сен сұрақтарға

толық
  жауап бересің! Сен өте

байқампазсың! Сен табиғат

нысандарын жақсы суреттейсің

(суретшілер туындыларын)!

Сен тапсырманы жақсы

орындауға тырыстың! Сен

жұмыстарды талқылауға

белсене
  қатыстың! және т.б.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін орындап үлгермедім!», «Мұның
  маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар сабақтың
  соңында смайликтерін көрсетеді. Сабақтың қалай
  өткенін, ең қызықты нәрсе не болды,
  қандай жаңа нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін
  айтады.

6-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Иллюстрация
  дегеніміз не? Композициядағы қарама- қарсылық.
  Қарама-қарсы түстер.
Қарама-қарсы композиция
  құрас- тырамыз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП:3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Адамгершіліктік-құндылықтық
  қасиеттерін қалыптас-
тыру. Түсті қабылдай білуді
  дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.1
3.2.4.1
3.3.2.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: мейірімді және зұлым әдеби
  кейіпкер- лерді еске түсіріп, оларды белгілі бір әсерлегіш
  құрал- дар арқылы беруді үйрету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: ертегі ке-
  йіпкерінің мінезін көрсете алатын түсті композиция жа-

сау. №1 жұмыс дәптерінің
  14–15-беттеріндегі тапсыр-
маларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мейірімді және зұлым ертегі
  кейіпкерлерінің мінезіне тоқтала отырып, оларды суреттеу.
  Қарама-қарсы және жақын түстерді сипаттау.
Тірек сөздер: жақсы, жаман, мейірімді ертегі кейіп- керлері,
  зұлым ертегі кейіпкерлері, иллюстрация, безен- діру, әсерлегіш
  құралдар, композициядағы қарама-
қарсылық заңы.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен жауаптар:
1.
  Сендер қандай
  ертегі кейіпкерлерін білесіңдер? Жауап. Алдаркөсе, қу
  түлкі, қасқыр, Дәу, Мақтақыз,
  Толағай, Алтын шаш, Ер Төстікт.б.
2.
  Олардың
  қайсысы мейірімді (жақсы),қайсысы зұлым(жаман)?
Жауап. Мейірімді кейіпкерлер: Алдаркөсе,
  Мақтақыз, Толағай, Алтын шаш, Ертөстік. Зұлым
  кейіпкерлер: қу түлкі, қасқыр, Дәу.
3.
  Иллюстрация
  дегенімізне?
Жауап. Иллюстрация – оқулықтағы
  мәтінді безендіретін сурет.
4.
  Суретші-иллюстратор
  кейіпкердің мінезін беруүшін қандай әсерлегіш
  құралдардықолданады?
Жауап: түс, сызық, пішін, мимиканы беру
  арқылы.
5.
  Сендер түс
  және сызықпен өздеріңнің жақсы,жаман
  көңіл күйлеріңді бере аласыңдарма?
Жауап. Иә, бұл әсерлегіш
  құралдармен әртүрлі көңіл күйді
  беруге болады (түсті және сызықтық композициялардан
  нақты мысалдаркелтіреді).
6.
  Өздерің
  жаман деп санайтын әрекеттердіатаңдар. Жауап. Достарды ренжіту, кітапты жырту,жа-
қындарыңмен
  және достарыңмен ұрысу, біреуге кедергі жасау,
  төбелесу, сөйлеп тұрған адамды тыңдамау,
  мазақ қылу, өкпешіл болу, сөйлеп тұрған
  адамның сөзін бөлу т.б.

7.
  Өздерің жақсы
  деп санайтын әрекеттердіатаңдар. Жауап. Әлсізді
  қорғау, достарыңа көмектесу, сырқат
  жолдасыңнан хабар алу, әпкеңе, досыңа, анаңа
  көмектесу, жемсалғыш жасап, қыста құстарды
  қорек- тендіру, уәдеде тұру, құпия сақтай
  білут.б.

8.
  Ертегілер не
  нәрсегеүйретеді?
Жауап. Олар зұлымдармен күресуді,
  жақсылық жамандықты жеңу керегін үйретеді.

9.
  Қарама-қарсылық
  заңы деген не?
Жауап.
  Қарама-қарсылық заңында өлшемі, пішіні,
  түсі, сипаты әртүрлі заттар кез келген нысанның
  (бейненің) әсерін күшейтеді.

10.
  Қарама-қарсылық
  заңы иллюстрацияжасауға көмектесе алама?
Жауап. Иә, қарама-қарсылық
  заңын қолдан-ғанда иллюстрациялар әсерлірек
  көрінеді.
11.
  Қарама-қарсы
  түс жұптарынатаңдар.
Жауап. Қызыл мен жасыл; қызғылт
  сары мен көк; сары мен күлгін.
12.
  Түс
  шеңберінде бір-біріне қарама-қарсы түстер қалай
  орналасады?
Жауап. Қарама-қарсы түстер
  түс шеңберінде бір-біріне қарама-қарсы орналасады
  (қызыл жасылға, қызғылт сары көкке, сары
  күлгін түске қарама-қарсы орналасады).
13.
  Жақын түс
  жұптарынатаңдар.
Жауап. Қызыл мен қызғылт сары;
  қызғылт сары мен сары; сары мен жасыл; жасыл мен көк;
  көк пен күлгін.
14.
  Түс
  шеңберінде жақын түстер қалай орналасады? Жауап.
  Жақын түстер түс шеңберінде бір-біріне жақын
  орналасады (қызыл қызғылт сарының,
  қызғылт сары сарының, сары жасылдың, жасыл
  көктің, көк күлгін түстің, күлгін
  түс қызылдың жанындаорналасады).
15.
  Қарама-қарсы
  түс жұптары қандай қасиетке ие? Жауап. Қарама-қарсы
  түс жұптары әрдайым ашық, айқын көрінеді.
  Егер сен көтеріңкі көңіл күйдібергің
  келсе, қарама-қарсы түс үйлесімдерінпайдалан.
16.
  Жақын
  түстер үйлесімі қандай қасиетке ие? Жауап.
  Жақын түстер үйлесімі әрдайымбірқалыпты,
  ұстамды көрінеді. Егер сен бірқалыпты
  көңілкүйді
бергің келсе, онда жақын
  түстер үйлесімін пайдаланған дұрыс.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: суретші әсерлегіш
  құралдардың көмегімен белгілі бір түсінікке
  өз көзқарасын білдіре- тінін (жақсы мен
  жаманға, зұлым мен мейірімдіге), композициядағы
  қарама-қарсылық заңын, иллюстрация өнері туралы
  біледі.
Суретшілердің мейірімді және
  зұлым кейіпкерлерді бейнелеген жұмыстарын талқылай алады.

Оқушылардың көпшілігі: ертегі кейіпкерлеріне су- ретшілер
  қолданған әскерлегіш құралдарға
  сүйене
отырып, сипаттама бере алады. №1
  жұмыс дәптерінің 14–15-беттеріндегі тапсырмаларды
  орындайды.

Кейбір оқушылар: №1 жұмыс дәптерінің
  16–17-бет-
теріндегі тапсырмаларды орындап,
  өзінің шығарма- шылық шешімін түсіндіре алады.

Бұрын алған білімдері

Түс және көңіл күй.
  2-сынып. Сызық және көңіл күй. 2-сынып.
Мимика және көңіл
  күй. 2-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: әде- биеттк оқу, музыка. Оқушылар
  шығармашылық ша- быттарын арттыру үшін №2
  қосымшадағы өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығар- машылық жағдай жасау. Мұғалім №2
  қосым-
шадағы өлеңдерді оқып беріп,
  бүгінгі сабақ бойынша түсінгендерін сұрайды.

https://www.youtube.com/watch?v=CsWw6HS4vFo

Оқулық.
Жануарлардың
фотосуреттері мен репродукциялары.

Алғанбілім- ніңөмірменбайланысы. Жаңабіліммендағдығақолжеткізу

«Жаман», «жақсы» ұғымдарыныңтекэтникалықемес, сондай-ақфилософиялықмәнібар. Бұлұғымдардыңекіжағыболады. Қазіршебұлұғым- дарғатереңбойламай, сабақтыңбірнешемину- тындажақсы, жаманныңнеекенінтүсіндіріп, оқушыларбұлжөнінденеайтатындарынбілсін. Дереккөздерде көрсетілген
  мультфильмдерді көріп, талқылауға болады.
  Мұғалім оқушыларды ынталандыру үшін мектеп
  өміріне қатысты
жағдайларды көрсетеді, ал оқушылар
  оларды жақсы, жаман жағынан бағалайды.

Оқулық.

Анималист- суретшілердің графикалық
  және кескіндемелік жұ- мыстарының ре- продукциялары.

https://www.youtube.com/watch?v=ycZhxdozG8o

https://www.youtube.
com/watch?v=3yiP1JMtxDM

Материалды түсіндіру

Бұл басқа пәндерге де ортақ
  тақырып болған- дықтан, оны қайталап жатпай, осы
  тақырып
бойынша
  өзге пәндерден не өткендерін сұрайды.
№1 қосымшадағы ойындардың бірін
  ойнатуға болады. Жалпы мұғалім оқушыларды мейірімді
  және зұлым ертегі кейіпкерлерін талқылай отырып,
  «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» тақырыбына
  бағыттайды. Бұл пән тақырыптың
этика-эстетикалық жағын
  қарастыратын болған- дықтан, балалардың
  көңілін олар жағымды және жағымсыз
  құбылыстарды (дәлірек айтқанда, мейірімді және
  мейірімсіз) қандай құралдармен көрсететіндеріне
  бағыттау керек. Бұл жерде иллюстрация өнері туралы
  айтқан дұрыс.
Жазушыға кейіпкерлердің мінезін
  олардың жақсы не жаман әрекеттеріне қарап сипаттау
  жеңіл. Ал суретшінің ондай мүмкіндігі жоқ,
  сондықтан
оның атқаратын міндеті де зор, ол
  мейірімді және зұлым кейіпкерлерді көрермен айтқызбай
  та- нитындай әсерлегіш құралдарды табуы керек.
Әрине, ең басты әсерлегіш
  құрал – түс. Мұғалім тақтаның
  алдында тәжірибе жүргізеді, ол үшін ертегі кейіпкерлерін
  еске түсіріп, олардың не
себепті бірі мейірімді, енді бірі
  зұлым екенін түсіндіреді. Одан әрі
  оқулыққа сәйкес (22-бет)

Оқулық, 22–25- беттер.
3-сыныпқа арналған СD-диск.

Мейірімді және зұлым кейіпкерлер
  бейнеленген кітап иллюстрациялары.

№1 қосымшадағы материалдар.

https://www.youtube. com/watch?v=iuxkUv Le3Wo
  https://www.youtube. com/watch?v=VTW0 ENow23w

http://www.art- urok.ru/illyustratoryi. htm
https://www.youtube. com/watch?v=SU-

мұғалім белгілі бір түс
  үйлесімін таңдап, оқушылардан бұл түспен
  қандай кейіпкерді бей- нелейтінін сұрайды. Балалар
  қиындықсыз табады.
Оқушыларға
  белгілі бір түсті үлестірме
қағаздарды
  көрсетіп, онда қандай кейіпкерлер бейнеленгенін табу үшін
  сұрақ-жауап өткізеді.
Жұмыс
  дәптеріндегі бірінші тапсырманы
орындағаннан кейін,
  қарама-қарсылық (контраст) құбылысын
  меңгереді. Бұл – бейнелеу өнеріндегі маңызды
  әсерлегіш құралдардың бірі. Мұғалім
  оқулықтың 24–25-беттеріндегі материалдарды пайдаланып,
  оқушыларды композициядағы қарама-қарсылық
  ұғымымен таныстырады.
«Жақсы», «жаман» ұғымдары да
  қарама- қарсылықты білдіретініне көңіл
  бөле отырып, оның неден көрініс табатыны туралы айтады
(түсте, пішінде, өлшемде,
  қанықтылықта, қимыл мен тыныштықта). Біз
  бүгін жаңа түс
бояуларымен танысамыз. Алдымен түс
шеңберінде қарама-қарсы
  тұрған түстерге назар аударайық (түс
  жұптары берілген арнайы түс шеңберіне арналған
  тақтайша болғаны дұрыс,
болмаған жағдайда көрсеткіш
  таяқшаны пайдаланады). Біз қызыл түске
  қарама-қарсы
тұрған жасыл түсті көріп
  тұрмыз, қызғылт сары түске көк түс
  қарсы тұр, ал сары түске күлгін түс
  қарама-қарсы тұр. Бұл түс жұптарындағы
  түстер
бір-біріне мүлде ұқсамайды,
  әрбір жұпта бір суық, бір жылы түс бар. Бұлар
  қарама-қарсы түстер деп аталады. Мұғалім
  қарама-қарсы түстер туралы айтқанда міндетті
  түрде екі түсті қатар айтуы керек, мысалы, сары түс
  қарама-қарсы деп айтуға болмайды, ол өз-өзіне
  емес, күлгін түске қарама- қарсы. Түс шеңберінде
  қатар орналасқантүстер
бір-бірінен ерекшеленеді, алайда
  ортаққасиеттері бар: жылы қызыл түстің жанында
  жылы қызғылт сары түс тұр, одан кейін жылы сары
  түс орналас- қан. Бұлар қатар тұрғаннан
  кейін ғана емес,түс
жағынан бір-біріне жақын болғандықтан,
  жылы түстер деп аталады.
Одан әрі балалар қарама-қарсы
  және жақын түстердің көңіл күйін
  анықтайды. Мысалы: 1) көк және қызғылт сары,
  көк және жасыл; 2) жасыл
және көк, жасыл және қызыл
  және т.б. (ол үшін арнайы түс жұптары бар арнайы
  үлестірме қағаздар әзірлеп қойған
  дұрыс). Егер мұғалімде үлестірме қағаздар
  болмаса, оқулықты
пайдалануға болады. Балалар мынадай
  қоры- тынды жасайды: қарама-қарсы түс жұптары
  жақын түстерге қарағанда айқын, жарқын.
Табиғаттан да мысалдар келтіруге болады. Жасыл
  шөптің үстінде қызғалдақ
  гүлінің жайнап

DqZkLTvA https://www.youtube. com/watch?v=Y9o5K
  N7zqLU

жатқанын елестетіңдерші.
  Қарама-қарсы түстер
арқылы түрлі қайшылықтарды
  ұтымды көрсетуге болады.

Өздік жұмысты орындау

Мұғалім тақырыпты түсіндіргеннен
  кейін, оқушы- лар музыкалық үзінділерді тыңдай
  отырып,
мейірімді және зұлым
  кейіпкерлерге өз бетінше түс үйлесімін таңдайды.
  Сондай-ақ №1 жұмыс дәптерінің 14–19-беттеріндегі
  тапсырмаларды орындай алады. Балалар түс үйлесімін көңіл
  күйлеріне қарап таңдайды.

№1 жұмыс дәптері. Акварель бояулары,
  қылқалам, палитра, фломастерлер.

Сабақтың қорытындысы

Оқушылар иллюстрация дегеніміз не
  екенін, түс суретшіге мейірімді және зұлым ертегі кейіпкер-
  лерін бейнелеуге көмектесе алатынын білді.
Түспен ертегі кейпкерлерінің
  белгілі бір мінезін көрсетуді, иллюстрацияларды түс
  үйлесімі мен кейіпкердің мінезінің сәйкестігі бойынша
  талдады.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  суретші әсерлегіш құралдар арқылы
белгілі бір түсініктерге (жақсы мен жаманға,
  зұлым мен
мейірімдіге) өзінің
  көзқарасын білдіре алатынын, композиция- дағы
  қарама-қарсылық ұғымын, иллюстрация өнері
  туралы
білді.
Мейірімді және зұлым кейіпкерлер бейнеленген
суретшілердің жұмыстарын талдады.

Оқушылардың
  та- қырыпты меңгерге- нін қалай тексересіз?
1)   Оқушылардың
  мұғалімге
  берген жауабынан (оқулықтағы);
2)   жасаған
  жұмыста- рынан (жақсыжасалған жұмыстарды ғана
  баға- лаңыз);

АКТ-мен байланыс
Сабақтың
  барысында мұғалім СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ
  интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Көпшілігі суретшілер қолданған
  әсерлегіш құралдарға сүйене отырып, ертегі
  кейіпкерлеріне мінездеме берді. №1 жұмысдәптерінің
14, 15, 18-беттеріндегі тапсырмаларды орындады.

3) жасаған
  жұмысты талқылауларынан.

Кейбір оқушылар №1 жұмыс
  дәптерінің 16–19-беттеріндегі тапсырмаларды орындады.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау
Сабақта
  оқушыларды бағалау:
1) оқушылардың мұға-
  лімнің және оқулықта-

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардыңжұмыс-
тарын, жанды
  табиғат фото- суреттерін көрсетіп,таби-
ғатқа, туған өлкеге
  сүйіс-

көрсетесіз?

Сабақтың барысында

оқушыларды бағалайды:

Жарайсың, сен сұрақтарға

толық жауап бересің! Сен өте

ғы сұрақтарға
  жауабы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)   жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсырма- лар (жақсыжасалған
жұмыстарды
  ғана баға- лаңыз).

пеншіліктерін оятып, эсте-

байқампазсың! Сен табиғат

тикалық көзқарастарын қа-

нысандарын жақсы суреттейсің

лыптастыруға септігін тигі-

(суретшілер туындыларын)!

зетін №2 қосымшадағы

Сен тапсырманы жақсы

өлеңдер мен материалдарды

орындауға тырыстың! Сен

қолданады.

жұмыстарды талқылауға

белсене
  қатыстың! және т.б.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

7–8-сабақ

Сабақтың тақырыбы: «Жақсыдан
  үйрен, жаманнан жирен» бүктемелі
кітабын жасаймыз. Таныстыру, талдау
  және бағалау

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар
саны

Қатыспағандар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу
  мақсаттары

Шығармашылық ойларын жүзеге асыру
  үшін білім-
біліктерін пайдалана білу қабілеттерін дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.1
3.2.2.1
3.2.4.1

Мақсатқа жету үшін
  орындалатын міндеттер

Мұғалімнің міндеті: белгілі бір әсерлегіш құралдарды
  пайдалана отырып, идеяларын жүзеге асыруды үйрету. Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: «Жақсыдан үйрен, жаманнан
  жирен» бүктемелі кітабын меңгерген
білімдеріне сүйене отырып жасайды.

Оқушылардың міндеті

Жасайтын кітабының идеясын,
  пайдаланғанәсерлегіш құралдарды сипаттау.
  Жұмысын таныстырып, талдау. Термин сөздерді үш тілдебілу.
Тірек сөздер: жағымды және жағымсыз
  сезімдер, кейіпкерлер, қарама-қарсылық заңы,
  қарама-қарсы қатынастар, иллюстрация.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен жауаптар:
1.  Жағымды сезім неденкөрінеді?
(Қандай қасиеттерді жақсы деп
  айтасың?)
Жауап. Достарымен араласқанда, жақсы
  жаңалық
естігенде, қонақ келгенде,
  саяхатқа шыққанда, жақсы кітап оқығанда
  (кино көргенде, мұражайға барғанда), жақындарым
  мен достарыма барғанда, ауа райы жақсы болғанда
  қуанамын. Жақсы қасиеттерге мейірімділік, сөзде
  тұру, құпияны сақтай білу, өз ойын білдіре білу
  т.б. жатады.

2.  Не нәрседенжиренесің?
(Қандай қасиеттерді жаман деп
  ойлайсың?)
Жауап. Жағымсыз жаңалықтар,
  өзің немесе жақының ауырғанда, бір
  нәрсені қатты күтіп, ол орындалмағанда, ауа райы
  нашар болғанда, өзің істегің келмеген нәрсені
  істегенде жағымсыз сезімде боласың. Жағымсыз
  қасиеттерге менмендік, мақтаншақтық,
  қорқақтық,
біреуді ренжіту, сөзінде тұрмау,
  сөзшеңдік, дөрекілік, селқостық және т.б.
  жатады.

3.  Кітап жасау барысында қандай
  әсерлегішқұралдарды пайдалануғаболады?
Жауап. Түс, сызық, штрих,
  қарама-қарсылық заңы, пішім, өлшем.

4.  Суретшілер қарама-қарсылық
  заңын не үшін қолданады?
Жауап. Жұмысын әсерлі етіп көрсету
  үшін.

5.  Мәтіннің мазмұнын ашатын суреттер
  қалайаталады? Жауап.Иллюстрация.

6.  Суретші-иллюстратор дегеніміз кім, ол не істейді?
  Жауап. Суретші-иллюстратор әртүрлі кітаптарға сурет салады.
  Олар мәтін мазмұнын ашады және иллюстрация депаталады.

7.
  Кітапқа не үшін
  сурет салатынын айта аласыңдарма? Қандай кітаптарда сурет
  көпболады?
Жауап. Оқырманды қызықтыру
  үшін. Мәтін мазмұнын ашу үшін. Оқулықтарда, балалар
  энциклопедиясында, ертегілерде.

8.  Ненің жақсы, ненің жаман екенін
  ойланып, өзіңді және достарыңды жақсырақ
  білдім деп ойлайсыңба? (Сұрақты сабақтың
  соңындақояды.)
Жауап. Иә, бұл өзіңнің
  және достарыңның іс-әрекетін түсінуге
  көмектеседі (нақты мысалдар келтіру керек).

9.  Жасаған кітаптарыңа жаңа суреттер
  менжазбаларды орналастырасыңдарма?

(Сұрақты сабақтың
  соңында қояды).
Жауап. Иә, мұндай кітап
  қоршаған ортаны және өзін
жақсы түсінуге көмектеседі,
  бұл кез келген жағдайға өз
  көзқарасыңды жазатын күнделік тәрізді.

10. Ненің жақсы, ненің жаман екені
  туралы әлі де ойланасыңдар ма?
(Сұрақты сабақтың
  соңында қояды.)
Жауап. Иә, бұндай
  сұрақ төңірегінде ойлану керек, ол кемшіліктерді
  түзетуге септігін тигізеді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: бүктемелі кітап қалай
жасалатынын біледі. Бірнеше суреттен
  тұратын кітап жасай алады.

Оқушылардың көпшілігі: өздеріне таныс әсерлегіш
  құралдарды, сондай-ақ кітапқа иллюстрация
  жасағанда
қарама-қарсылық
  заңын қолдануды біледі.

Кейбір оқушылар: өздеріне таныс әсерлегіш құралдарды,
  сондай-ақ кітапқа иллюстрация жасағанда
  қарама-қарсылық заңын қолдануды, сонымен
  қатар
«жақсы», «жаман»
  түсініктеріне өздерінің ойларын айта біледі.

Бұрын алған білімдері

Сызықтың әсерлегіш
  мүмкіндіктері. 2-сынып. Түстің әсерлегіш
  мүмкіндіктері. 2-сынып. Қағаздың қасиеті. 2-
  сынып. Қағаздың қасиеттері. 2-сынып. Иллюстрация
  дегеніміз не? 3-сынып. Композициядағы қарама-
қарсылық. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу,
  қазақ тілі. Оқушылар тақырыпты талқылап,
  жұмысты суреттегенде, әдеби шығармаларды
  тыңдағанда сөйлеу дағдыларын
жетілдіреді. Тақырыпты талқылған
  кезде табиғат құбылыстарын, әдеби шығармалар
  үзінділерін, жағымды және жағымсыз кейіпкерлерді еске
  түсіріп, жұмысты
бастамас бұрын №2
  қосымшадағы 2-тақырыпқа арналған
  тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбы- на кіріспе

Сыныпта жағымды ахуал мен
  шығармашылық орта қалыптастыру.
Балаларға арналған әндерді қосып
  қоюға болады.

Музыкалық үзінділер.

Алған білімнің өмірмен байланысы. Жаңа білім мен
дағдыға қол жеткізу

Әрбір адам адамгершілік тұлғыдан
  сыни ойлау, яғни ненің жақсы, ненің жаман екенін
  білгені дұрыс.
Адамдар өмірде жақсыны да, жаманды да көреді.
Өзіңнің және өзгелердің
  іс-әрекеттерін дұрыс
бағамдап, нені істеуге болатынын, нені болмай-
  тынын түсіну қажет. Өткен сабақтарда мейірімді
және
  зұлым кейіпкерлерді, ненің жақсы, неніңжаман екені
  туралы аз әңгімелескен жоқпыз. Алқазір
тыныштық сақтап, нені жақсы,
  нені жамандеп

№1, 2 қосымша.

санайтындарыңды ойланыңдар
  (талдауғабірнеше минут беріледі, оқушылар өз
  ойларынайтады).
Мұғалім түйіндейді: сендер
  ненің жақсы,ненің
жаман екенін білесіңдер. Оларды
  білгендерің жақсы, ол сендерге дұрыс шешім
  қабылдауға көмектеседі.
Оны ұмытпас үшін біз бүгін
  бүктемелікітап
жасаймыз, онда өздерің ненің
  жақсы, неніңжаман екені туралы ойларыңды
  көрсетесіңдер.Бұл
кітаптың жақсы жағы – оны бір
  жылда толтырып қоймай, суреттер мен жазбалардыақырындап
желімдей беруге болады. Бір кітапты аяқтап,
  екіншісін бастауға болады. Ержетіп,мектепті
аяқтағаннан кейін қолдарыңа
  кітапты алып, 8, 9, 10, 11 жасыңда нені жақсы, нені жаман деп
түсінгендеріңді көрген
  қызық емес пе?! Көзқарастарыңның
  қалай өзгергенін немесе өзгермегенін салыстырасыңдар.
  Бұл кітапты міндетті түрде сақтап қою керек.
  Сабақтың соңында №1 қосымшадағы
  «Жақсы-жаман» ойынын ойнауға
болады.

Материал- ды
түсіндіру

Енді кітапты қалай жасайтынымызды
  талқылайық (сабақты оқулық бойынша
  түсіндіреді). Қайшымен жұмыс істегенде қауіпсіздік
  ережесіне көңіл бөлу керек! Кітапты өлшеп,
  бүктеу жолдарын кезең- кезеңімен көрсетеді.
  Өлшемін өзгертуге болады.
Бірақ кітапты өте үлкен
  етіп жасаудың керегі жоқ. Одан әрі суреттерге
  арналған қағазды қияды, олар кітаптың
  өлшеміндей болуы тиіс не жиегінен 1 см- дей кіші болады (шамамен 9х9 –
  12х12 см).
Оқушылардың назарын олар тек суретті
  жапсырып қоймай, оған қоса жазатын болса, онда оған
  орын қалдыру керек екеніне аудару керек. «Жақсы»
  суреттерінің саны «жаман» суреттерінің санымен бірдей
  болғаны дұрыс. Оларды оқулықта
көрсетілгендей
  кезектестіріп орналастыру керек. Қарама-қарсылық
  заңын естен шығармай, «жақсы»,
«жаман» қатар тұрып,
  бір-бірін айқындап тұруы тиіс.

Оқулық.
№1, 2 қосымшадағы материал.
Кітаптағы иллюстрациялар, картиналардың
  репродукциялары.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар сурет салуға кіріседі.
  Суреттің жартысын бірінші сабақта, екінші жартысын келесі
  сабақта орындайды. Қабілеттері мен жылдамдықтарына
  қарай екі сабақта 6-дан 12-ге дейін сурет сала алады.
  Оқушылар суреттерді үйде салып, екінші сабаққа
  әкелуге де болады. Екінші сабақта суретпен жұмыс
істеуді жалғастырады, оған
  10–15 минут уақыт бөлінеді. Одан соң суреттерін
  бүктемелі кітапқа желімдеп, егер қаласа жазу жазады.

Түрлі түсті қатты
  қағаз, жұқа, түсті қатырма
  қағаз алған дұрыс, сызғыш, жай қарындаш,
  түсті қарындаш, түсті
фломастер,
  желім, қол сүртетін орамал.

Сабақтың қорытын- дысы

Оқушылар жасаған бүктемелі
  кітаптарын таныстырады, суреттері арқылы не айтқысы келгендерін,
  қандай әсерлегіш құралдарды пайдаланғанын,
  бұл кітап өздеріне қалай әсер ететінін
  әңгімелейді. Оқушылар жұмыстарын
таныстырып болғаннан кейін,
  бір-біріне сұрақ

қойып, оларға жауап береді.
Оқушылардың жұмысын
  қорытындылау, оларға тағы бір рет қандай маңызды
  сабақты өткенін айту.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  тақырыпты талқылауға қатысады, мұғалім-
  нің сұрақтарына жауап береді.
«Жақсы», «жаман» түсінік- теріне үш суреттен салып,
  кітап жасайды. Таныстыру бары-
сында жұмысты талқылауға қатысады.

Оқушылардың көпшілігі 6 суреттен
  орындап, кітапты жасайды. Таныстыру
барысында жұмысты талқылауға қатысады.

Кейбір оқушылар суреттері көп және жазулары бар
  кітап
жасайды. Шешімдерін
түсіндіре
  отырып, жұмыстарын таныстырады.

Оқушылардың
  тақырыпты меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан;
3)
  жасаған
жұмыстарын таныстырып, талқылауларынан
  (жақсы жасалған жұмыстарды ғана
  бағалаңыз).

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  CD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны
  қолданады.

Өздік жұмыстың басында
  қайшымен жұмыс істеу ережесіне ерекше көңіл
бөлінеді.

Сіз оқушыларға қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсету үшін не істейсіз?

Сабақта оқушыларды

«Жақсы» және «жаман»

Сабақтың барысында

бағалау:

түсініктері адамгершілік

оқушыларды бағалайды:

1) оқушылардың

Құндылықтардың

Жарайсың, сен сұрақтарға

мұғалімнің және

қалыптасуына және осы

толық жауап бересің! Сен өте

оқулықтағы
  сұрақтарға

күрделі құбылыстарды

байқампазсың! Сен жақсы

жауабы;

түсінуге септігін тигізеді.

мысалдар келтірдің! Сен

2) туындылардың

Мысалы, К. Маковскийдің

тапсырманы жақсы орындауға

репродукцияларын

«Найзағай астындағы балалар»

тырыстың! Сен өте жақсы кітап

суреттеуі;

картинасында найзағайдың

жасадың, ол көп адамның

3) жұмысты талдап,

қорқынышты екені, ол
  адамға

қызығушылығын оятады! Сен

талқылауға қатысуы;

қауіп төндіретіні,
  сондай-ақ

жұмыстарды талқылауға

4) орындалған жұмыс.

найзағайдан өзін және

белсене қатыстың! және т.б.

бауырын қорғап жатқан
  қыз

бейнеленген. Өзі кіп-кішкен-

тай болып, үйге тезірек жету

үшін бауырын арқалап
  алған.

Бір туындыда, тіпті өмірде де

жақсы мен жаман қатар келген.

Мұндай мысалдар жеткілікті.

Соғыс – қасірет, алайда

соғыста жанкештілік бар,

адамдар өмірін құрбан
  етіп,

басқа адамдарды
  құтқарады,

құтқарып та келе жатыр.
  Бұлай

салыстыру терең ойлануға мүмкіндік
  береді. Сабақта №2
қосымшадағы
  тақпақтарды оқиды.

Ойлану. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

Сабақтың тақырыбы: Таныстыру,
  талдау және бағалау

Мектеп:Тұрар Рысқұлов

Күні:21.10.2019ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А. 3Ә

Қатысқан
  оқушылар
саны

Қатыспағандар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын
  оқу мақсаттары

Шығармашылық ойларын
  жүзеге асыру үшін білім-
біліктерін пайдалана білу қабілеттерін
  дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.3.2.1.арнайы терминдерді қолдана отырып, өнердің
  әр түрлі туындыларының суреттеу құралдары мен
  орындау материалдарын анықтау  және салыстыру

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалімнің міндеті: белгілі бір әсерлегіш құралдарды пайдалана отырып, идеяларын жүзеге асыруды үйрету. Оқушылардың шығармашылық міндеті: «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» бүктемелі кітабын меңгерген
білімдеріне сүйене отырып жасайды.

Оқушылардың міндеті

Жасайтын кітабының идеясын,
  пайдаланғанәсерлегіш құралдарды сипаттау.
  Жұмысын таныстырып, талдау. Термин сөздерді үш тілде білу.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен жауаптар:
1.Жағымды сезім неден көрінеді?
(Қандай қасиеттерді жақсы деп
  айтасың?)
Жауап. Достарымен араласқанда, жақсы
  жаңалық
естігенде, қонақ келгенде,
  саяхатқа шыққанда, жақсы кітап оқығанда
  (кино көргенде, мұражайға барғанда), жақындарым
  мен достарыма барғанда, ауа райы жақсы болғанда
  қуанамын. Жақсы қасиеттерге мейірімділік, сөзде тұру,
  құпияны сақтай білу, өз ойын білдіре білу т.б.
  жатады.
2  .Кітап жасау барысында қандай әсерлегіш      құралдарды пайдалануға болады?
Жауап. Түс, сызық, штрих,
  қарама-қарсылық заңы, пішім, өлшем.
 3.Кітапқа
  не үшін сурет салатынын айта аласыңдарма? Қандай кітаптарда
  сурет көп болады?
Жауап. Оқырманды қызықтыру
  үшін. Мәтін мазмұнын ашу үшін. Оқулықтарда,
  балалар энциклопедиясында, ертегілерде.

4. Ненің жақсы, ненің жаман екені
  туралы әлі де ойланасыңдар ма?
(Сұрақты сабақтың
  соңында қояды.)
Жауап. Иә, бұндай
  сұрақ төңірегінде ойлану керек, ол кемшіліктерді
  түзетуге септігін тигізеді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: бүктемелі кітап қалай
жасалатынын біледі. Бірнеше суреттен
  тұратын кітап жасай алады.

Оқушылардың көпшілігі: өздеріне таныс әсерлегіш
  құралдарды, сондай-ақ кітапқа иллюстрация
  жасағанда
қарама-қарсылық
  заңын қолдануды біледі.

Кейбір оқушылар: өздеріне таныс әсерлегіш
  құралдарды, сондай-ақ кітапқа иллюстрация
  жасағанда қарама-қарсылық заңын
  қолдануды, сонымен қатар
«жақсы», «жаман»
  түсініктеріне өздерінің ойларын айта біледі.

Бұрын алған білімдері

Сызықтың әсерлегіш
  мүмкіндіктері. 2-сынып. Түстің әсерлегіш
  мүмкіндіктері. 2-сынып. Қағаздың қасиеті. 2-
  сынып. Қағаздың қасиеттері. 2-сынып. Иллюстрация дегеніміз
  не? 3-сынып. Композициядағы қарама-
қарсылық. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу,
  қазақ тілі. Оқушылар тақырыпты талқылап,
  жұмысты суреттегенде, әдеби шығармаларды тыңдағанда
  сөйлеу дағдыларын
жетілдіреді.

  Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбы- на кіріспе

Сыныпта жағымды ахуал мен
  шығармашылық орта қалыптастыру.
Балаларға арналған әндерді
  қосып қоюға болады.

Музыкалық үзінділер.

Алған білімнің өмірмен байланысы. Жаңа білім мен
дағдыға қол жеткізу

Әрбір адам адамгершілік тұлғыдан
  сыни ойлау, яғни ненің жақсы, ненің жаман екенін
  білгені дұрыс.
Адамдар өмірде жақсыны да, жаманды да көреді.
Өзіңнің және өзгелердің
  іс-әрекеттерін дұрыс
бағамдап, нені істеуге болатынын, нені болмай-
  тынын түсіну қажет. Өткен сабақтарда мейірімді
және
  зұлым кейіпкерлерді, ненің жақсы, неніңжаман екені
  туралы аз әңгімелескен жоқпыз. Алқазір
тыныштық сақтап, нені
  жақсы, нені жамандеп

 ОҚУЛЫҚ .

санайтындарыңды ойланыңдар
  (талдауға бірнеше минут беріледі, оқушылар
  өз ойларын айтады).
Мұғалім түйіндейді: сендер
  ненің жақсы,ненің
жаман екенін білесіңдер. Оларды
  білгендерің жақсы, ол сендерге дұрыс шешім
  қабылдауға көмектеседі.
Оны ұмытпас үшін біз бүгін
  бүктемелікітап
жасаймыз, онда өздерің ненің
  жақсы, неніңжаман екені туралы ойларыңды
  көрсетесіңдер.Бұл
кітаптың жақсы жағы – оны бір
  жылда толтырып қоймай, суреттер мен жазбалардыақырындап
желімдей беруге болады. Бір кітапты аяқтап,
  екіншісін бастауға болады. Ержетіп,мектепті
аяқтағаннан кейін қолдарыңа
  кітапты алып, 8, 9, 10, 11 жасыңда нені жақсы, нені жаман деп
түсінгендеріңді көрген
  қызық емес пе?! Көзқарастарыңның
  қалай өзгергенін немесе өзгермегенін салыстырасыңдар.
  Бұл кітапты міндетті түрде сақтап қою керек.

Материал- ды
түсіндіру

Енді кітапты қалай жасағандарыңызды талқылайық (сабақты
  оқулық бойынша түсіндіреді). Қайшымен жұмыс
  істегенде қауіпсіздік ережесіне көңіл бөлу керек!
  Кітапты өлшеп, бүктеу жолдарын кезең- кезеңімен түсіндіру. Оқушылар
  кітапқа жапсырмалаған жақсы және жаман деген
  суреттерді таныстырып өтеді.
Оқушылардың назарын олар тек суретті
  жапсырып қоймай, оған қоса жазатын болса, онда оған
  орын қалдыру керек екеніне аудару керек. «Жақсы»
  суреттерінің саны «жаман» суреттерінің санымен бірдей
  болғаны дұрыс. Оларды оқулықта
көрсетілгендей кезектестіріп
  орналастыру керек. Қарама-қарсылық заңын естен
  шығармай, «жақсы»,
«жаман» қатар тұрып, бір-бірін
  айқындап тұруы тиіс.

Оқулық.
Кітаптағы иллюстрациялар,

Сабақтың қорытын- дысы

Оқушылар жасаған бүктемелі
  кітаптарын таныстырады, суреттері арқылы не айтқысы келгендерін,
  қандай әсерлегіш құралдарды пайдаланғанын,
  бұл кітап өздеріне қалай әсер ететінін
  әңгімелейді. Оқушылар жұмыстарын
таныстырып болғаннан кейін,
  бір-біріне сұрақ
  қояды

 Сабақ бойынша рефлексия:

«Уақыт» бөлімі
9-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Уақытты қалай анықтаймыз?

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Ой-өрістерін кеңейту,
  сағаттың, күнтізбенің пайда болу
тарихымен танысу.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.2

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім
  үшін: адамдар уақытты
  қалай анықтайтынын, уақытты анықтау бірліктерін айту.
  Күнтізбе жасау
тәсілдерін көрсету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: №1 жұмыс
  дәптерінің 20– 21-беттеріндегі тапсырманы орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және оқулықтағы
  сұрақтарға жауап беру, адам өміріндегі
  сағаттың маңызы туралы әңгіме
  құрау. Ғаламтоp мен өзге де ақпарат
  құралдарынан сағат пен күнтізбенің тарихы
  туралы мәліметтерді тауып,
жақындары және достарымен бөлісу.
Тірек сөздер: уақыт, сағат, уақытты анықтау,
  секунд, минут, сағат, тәулік, апта, жыл, жыл мезгілдері, маусым,
  күнтізбе.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Адамға сағат не үшінкерек?
Жауап.
  Сағат күн тәртібіңді жоспарлау үшін,
  бәріне уақытында үлгеруге, уақытты біліп, не істеуді
  білу үшін керек.
2.  Сағаттың қандай түрлерібар?
Жауап. Қолсағат, қабырға,
  үстелдің үстіне қоятын сағат, механикалық
  сағат, электронды сағат, құмсағат,
  күнсағат.
3.  Ең бірінші қандай сағаттар пайда
  болғанынбілетіндер баршығар?
Жауап. Күнсағат.
4.  Оның қандай кемшіліктеріболды?

5.     Уақытты қалай
  анықтауға болады? Жауап. Секунд, минут, сағатбойынша.
6.     Ұзақ уақыт
  аралығы қалай есептеледі? Жауап. Тәулік, апта, айбойынша.
7.     Ол қай жердекөрінеді?
  Жауап.Күнтізбеде.
8.     Бір жылда қанша мезгіл бар? Олардыата.
  Жауап. Төрт. Қыс, көктем, жаз,күз.
9.     Елді мекендерде тұратын адамдар
  белгілі біржыл мезгілінде неістейді?
Жауап. Көктемде жерді егіске дайындайды,
  тұқым себеді, көшет отырғызады. Жазда егінді
  күтеді, суғарады, арамшөбін тазартады. Күзде егінді
  жинап, қысқа дайындайды.
10.      Өтіп жатқан уақытты
  қаншалықты еске аласыңдар? Сағаттың
  қандай пайдасы бар? Жауаптар әртүрлі болуы мүмкін.
  Оларды тыңдап, қажет жерін түсіндіргендұрыс.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: адам өміріндегі
  сағаттың маңызын, сағаттың даму тарихын,
  уақытты анықтау жолдарын
біледі.
  Сағат түрлерін, уақытты дұрыс айтуды, жыл мезгілдерін
  суреттеуді біледі. Сағаттардың суретін салады.

Оқушылардың көпшілігі: сағаттың даму тарихын айта
  алады. Сағаттарды сала алады.

Кейбір оқушылар: сағаттың адам өміріндегі
  маңызын дәлелдеп айта алады. Сағат дизайнын жасай алады.

Бұрын алған білімдері

Жаратылыстану сабақтарынан, жыл
  мезгілдері туралы
энциклопедиялардан алған білімдері,
  уақытты анықтау туралы білетіндері.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу, математика,
  музыка, қазақ тілі. Оқушылар тақырыпты талдау
  барысында, жұмысты суреттегенде, әдеби шығармаларды
тыңдағанда сөйлеу дағдыларын
  жетілдіріп, дұрыс сөйлеуге тырысады. Жыл мезгілдері,
  уақытты анықтау туралы білетіндерімен бөліседі.
  Жаратылыстану, математика сабақтарындағы білімдері сағат
  минуттарын, тәулік уақытын анықтауға қажет
  болады. Оқушыларға
жұмбақтар жасырады, №2
  қосымшадағы музыкалық үзінділерді тыңдайды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына
кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында
  оқушыларға сағат және әртүрлі
  тәулік мезгілдері туралы жұмбақтарды оқып,
  сағат туралы ән тыңдатуға болады (сайттар
  дереккөздерде берілген).

Уақыт
  туралы өлеңдер. https://www.youtube.
com/watch?v=zmhU5mOG8FA

https://www.youtube.com/watch?v=cFCTLAyaSN4

Алған білімнің өмірмен байланы-
  сы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Оқушыларға өмірді сағатсыз елестетулерін
  сұрайды. Оның аяғы қалай болар еді? Тоқтап
  қалған сағат туралы бірнеше жағдаят туралы ойланып,
  сағаттың
адам өміріндегі маңызы туралы шағын
  әңгімеқұрауды ұсынады. Е. Шварцтың
  балалар уақытты бағаламай, шалға айналғаны,
  уақыт пен жастық шақтарын қайтару үшін
  қандай қиындықтардыбастан
кешкендері туралы «Жоғалған уақыт туралы ерте- гісін»
  айтуға болады. Сағаттың адам өміріндегі
маңызын
  түсінуге ынталандыру қажет. Уақытты қалай
  анықтауға болатынын айтуға болады. Оның бір жолы
– күнтізбе.
  Күнтізбе жасау – қызықты жұмыс. Жай күнтізбелер
  дүкенде де сатылатын болғандықтан,
балалар өзінің ерекше күнтізбесін ойлап таба алады.
  Мысалы, ұмытуға болмайтын күндердің күнтізбесін
  жасайды. Онда жақындарыңның туған күндері мен
  белгілі бір даталар белгіленеді. Маңызды жұмыстар
күнтізбесін жасауға
  болады, онда бір жылдың ішіндегі маңызды жұмыстарды жоспарлауға
  болады. Біз
сендермен бірге күнтізбе туралы әлі де көп
  нәрсе біліп, өз күнтізбемізді жасаймыз.

Е. Шварц.
«Жоғалған уақыт туралы ертегі» http://books.rusf.ru/u nzip/add-
  on/xussr_ty/shvare15. htm?1/2
Әртүрлі күнтізбелер.

Материал- ды
түсіндіру

Адам сағатсыз тұра алмайтынына
  көзіміз жетті. Алғашқы сағаттар қашан пайда
  болды, олар қандай болды? Білетіндер бар ма? Оқушылардың
  жауабын тыңдайды. Күн сағаттары, олардың
  қызметі туралы айтып береді. Басқа сағат түрлері
  туралы қысқаша айтады (сағат туралы
  әңгімелегеннен кейін№1
жұмыс дәптерінің 20– 21-бетіндегі
  тапсырманы орындайды).
Сендер
  ұзақ уақыт бөлігі күнтізбемен есептелетінін
білесіңдер. Қазіргі күнтізбелерге
  назар аударайықшы. Онда әдетте жыл мезгілдері бейнеленген
  табиғат көрінісін байқаймыз (оқулықтағы
  фотосуреттерді қарап шығып, жыл мезгілдерінің белгілерін
  атайды).
Оқушылар маусымдық жұмыстар туралы
  айтып береді.
Оқушылар №1 жұмыс дәптерінің
  21-бетіндегі суреттерге қарап, сұрақтарға ауызша не
  жазбаша
жауап береді. Суреттердің әсемдігіне,
  композициялар мен түс үйлесіміне назар аудару керек. Әрбір
  жыл мезгілі несімен ерекшеленетінін суреттейді.

Оқулық, 34–35- беттер.

Жыл мезгілдері бейнеленген пейзаждар.

Әсем табиғат көрінісі бар
қабырғаға ілетін күнтізбелер.

Тамаша сағатшы http://www.bibliotekar.ru/k108-Limburg/index.htm

№1, 2
  қосымша-
дағы
  материалдар.

Өздік жұмысты орындау

№1 жұмыс дәптерінің 20, 21
  (таңдаулары бойынша) және 22-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.
Мұғалім жеке-дара кеңес береді,
  оқушыларға қажет жерінде көмектеседі, қателері болса
  түзетеді.

Жұмыс дәптері, жіңішке қара
фломастер немесе
жай қарындаш, түсті фломастерлер.

Сабақтың қорытын-
дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Оқушыларға
  келесі сабаққа алыстағы ағаш (үйлер, шам
  және өлшемі бірдей заттар), жол қалай көрінетінін
  бақылып, қорытынды жасауды тапсырады.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі тақырыпты
  талқылауға қатысады, мұғалімнің
  сұрақтарына жауап береді.
№1 жұмыс дәптерінің 21-бе- тіндегі
  тапсырмаларды орындайды.

Оқушылардың көпшілігі 20- беттегі
  тапсырманы
орындайды.

Кейбір оқушылар 21-беттегі тапсырманы орындайды, әрбір
  жыл мезгілінің өзіне тән
белгілерін сипаттайды.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген
  жауабынан (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс

Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім
  өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау
  көрсету үшін не істейсіз?

Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен
  тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен байланыс Суретшілердің туындылары
  көрсетіледі. Табиғат пен туған өлкеге сүйіспеншіліктері
  мен эстетикалық көзқарастарын қалыптастыру
  мақсатында №2 қосымшадағы материалдар мен
  тақпақтар пайдаланылады.

Ойлану. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

Сабақтың тақырыбы:
  Сызықтық перспектива. Күнтізбе жасаймыз. Жыл мезгілдерін
  бейнелейміз

Мектеп:Тұрар Рысқұлов

Күні:11.11.2019ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП:3А

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Тұрмыстық заттарға
  эстетикалық тұрғыда қарауға үйрету.
  Сызықтық перспективамен танысу арқылы
шығармашылық өрістерін
  кеңейту.

Бағдарламалық міндеті

3.1.4.1жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру
  және жұмыс барысын жоспарлау
3.2.3.1жинақтау. қосу және
  біріктіру

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: сызықтық перспективамен
  таныстыру, перспективалы пейзаж салып үйрену. Күнтізбе жасау
  үшін топта жұмыс ұйымдастыру.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті:   оқулықтың
   22–25-беттеріндегі тапсырмаларды орындау. Көп парақты күнтізбе жасау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  сызықтық перспектива құбылысын түсіндіре білу,
  жа- саған жұмысының идеясын түсіндіру. Топта жұмыстар-
ды бөлу.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: сызықтық перспектива
  құбылысы мен оның ережесін біледі.
 Оқулықтың  23–24-беттеріндегі
  тапсырмалар- ды орындап, күнтізбе жасауға қатыса алады.

Оқушылардың көпшілігі: сызықтық перспектива ережелерін
  тұжырымдап айтып, жұмыс жасағанда қол- дана алады.  Оқулықтың
   25-бетіндегі тапсыр-
маны орындайды.

Кейбір оқушылар: сызықтық перспективаны
  қолда-
нып, шығармашылық пейзаж
  жасай алады.

Бұрын алған білімдері

Түс және жыл мезгілдері.
  Пейзаж. 1-сынып.
Туған өлке табиғатындағы
  жылы және суық түстер. 2-сынып. Жыл
  мезгілдері. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жара- тылыстану, әдебиеттк оқу, математика,
  музыка. Оқу- шылар тақырыпты талқылап, әдеби
  туындыларды тың- дау барысында дұрыс әрі бейнелі
  түрде сөйлеу дағды-
ларын дамытады.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығар- машылық жағдай жасау. Сабақтың басында
сызықтық перспектива анық
  көрінетін әртүрлі жыл мезгілдері бейнеленген пейзаждарды
  қарайды.
Музыкалық
  үзінділерді қосып қоюға болады.

П. И. Чайковский
«Жыл
  мезгілдері» https://www.youtube.com/watch?v=-eoBpGkhgKQ

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Оқушылар сызықтық перспектива заңын білу
  арқылы кеңістікті дұрыс қабылдап, композиция жасайды.
  Күнтізбе жасап, сыныпты безендіруге,
бөлмені әшекейлеуге, достарына сыйлық
  әзірлеуге болады. Алған білімдері оқушылардың
  ой-өрістерін кеңейтіп, ал біліктері жаңа
  шығармашылық
жұмыстар
  жасауға мүмкіндік береді.

Материалды түсіндіру

Бұл тақырыптың алғашқы
  бөлігі сызықтық перспектива құбылысын
  меңгеруге арналады. Бұған баса назар аудару керек,
  өйткені алда оқушылар пейзаж салады, егер бұған дейін
  пейзаждарды
сызықтық перспективаны ескермей салса, енді онымен
  жақын танысу керек. Бұл оқушыларға жұмыстарын
  жетілдіріп, натурамен жұмыс істеу
үшін алғашқы қадам болмақ. Оқушылар
  заттардың алыстаған сайын көлемі өзгеретініне
  көздері жетуі керек, ол үшін оқулық бойынша бірігіп
  тәжірибе жүргізіп көреді. Одан соң заттардың
  алыстаған сайын өзгеріске ұшырайтынын тақтада сызба
  тү- рінде көрсетеді. Одан әрі оқушылармен бірге суретшілердің
  бірнеше пейзаж жұмысын талдап, олардың түс үйлесіміне
  назар аударады. Суретші түс арқылы жыл мезгілдері мен
  пейзаждың көңіл күйін қалай беретініне
  көңіл қояды. Композицияға қандай пішім
  таңдайтынын, сондай-ақ пейзажда сызықтық
  перспективаны қалай бергеніне көңіл
бөледі.

Оқулық.
Сызықтық перспектива анық
  көрінетін жыл мез- гілдері бейнеленген пейзаждар.

Әдемі пейзаж су- реттері бар қабыр-
  ғаға ілетін күнтіз- белер.

http://www.bibliotekar.ru/k108-Limburg/index.htm

№1, 2 қосымшадағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар сызықтық перспектива
  ережелерін анықтағаннан кейін, №1 жұмыс
  дәптерінің 22–25- беттеріндегі тапсырмаларды орындайды. Содан
кейін
  ғана пейзаж салуға кірісуге болады. Алдымен оқушыларды
  топтарға бөледі, олар жыл
мезгілдеріне
  сәйкес қандай пейзаждарды
бейнелейтіндерін шешіп алады (жеребе тастауға
  болады), әр топта қыс, көктем, жаз бен күзге
  арналған үш сурет болғаны дұрыс. Одан әрі
  пейзаждың пішімі мен өлшемін, ортақ күнтізбені
  қалай әшекейлейтіндерін анықтайды, пішімдері бірдей болуын
  қадағалау керек. Жұмыстарды
әртүрлі тәсілмен
  орындаған жөн, алайда сызықтық перспектива міндетті
  түрде болуы керек.

№ 1 жұмыс дәптері, 22–25-беттер,
  түсті қарындаштар мен
фломастерлер.

Жұқа түрлі түсті
  қатырма қағаз, са- лынған не суретке түсірілген
  пейзаж суреттері, қайшы, қылқалам, желім.
  Қағазға шығарыл- ған айлардың күн-
тізбесі.

Жұмыстың екінші бөлігі
  күнтізбе жасауға арналады. Оқушылар топтарға
  бөлініп, олар күнтізбеге ілетін пейзаждарды таңдайды. Егер
  олардың саны 12-ден асса, оларды жыл
мезгілдеріне сәйкес бөліп, ең
  жақсыларын таңдап алады. Оқушылар әкелген пейзаж
  фотосуреттерін де пайдалануға болады. Жұқа қатырма
  қағаз парағын қиып, оларға суреттерді белгілі
  бір мезгіл- дің күнтізбесіне орын қалдырып орналастыру
  керек. Суреттер мен күнтізбені ұқыптап
желімдейді. Күнтізбені айларына қарап
  жинайды (тескішпен тесіп, таспа не жіппен байлайды).
Мұғалім жеке-дара кеңес
  береді, жасаған жұмыстарын түзетіп, көмектеседі.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар білгендерінқорытындылайды
(сызықтық перспектива деген
  не, оны пейзаж салғанда қалай пайдалануға болады?). Олар
  нені үйренді (сызықтық перспективаны ескереотырып, пейзаж
  салуды, әдемі күнтізбежасауды).

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау

Оқушылардың бәрі сызықтық перспектива
  құбылысы мен оның ережесін, оны пейзаж салғанда
  қолданудыбілді.
Күнтізбе жасауға қатысты.№1
  жұмыс дәптерінің 22-бетіндегі тапсырмалардыорындады.

Оқушылардың көпшілігі сызықтық
  перспектива ережелерін тұжырымдап айтып, жұмыс жасағанда
  қолдана алды. №1 жұмыс
дәптерінің 23, 24-беттеріндегі тапсырманы орындады.

Кейбір оқушылар сызықтық
  перспективаны қолданып, №1 жұмыс дәптерінің
  25-бетіндегі пейзажды жасады.

Оқушылардың тақы-
  рыпты меңгергенін қалай тексересіз?
1)   Оқушылардыңмұға-
  лімге берген жауабы- нан(оқулықтағы);
2)   жасаған жұмыста- рынан
  (жақсы жасал- ған жұмыстардығана
  бағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың
  барысында мұғалім СD- дискідегі материалдарды, интерактивті
  тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  ба- сында қайшымен жұмыс істеу ережесін оқушылардың
  есіне түсіреді.

 рефлексия

(суретшілер
  туындыларын)! Сен тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен
  жұмыстарды талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

репродукцияларын
  суреттеуі;
3)   жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

қосымшадағы
  өлеңдер мен материалдарды қолданады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

12-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Жаңажылдық
шеберхана. Шыршаға ілетін
  әшекейлер. Таныстыру, талдау және бағалау

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Дизайнерлік дағдыларын
  қалыптастырып, эстетикалық
талғамдарын дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.2.2.1
3.3.3.1
3.2.3.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: көлемді денелермен таныстырып, жа- санды және
  табиғи материалдардан жаңажылдық құ-
  рамақ жасау өнерімен таныстыру, тұрмысты мерекеге
  сәйкес безендіре білуге қызығушылықтарын ояту.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: жасанды және
  табиғи материалдардан бірнеше жаңажылдық
  құрамақ жасау.

Оқушылардың міндеті

Әртүрлі құрамақтарды
  жасау жолдарын түсіндіре білу, негізгі көлемді денелердің
  атауын білу, терминдердіүш тілде айту. Жасаған жұмыстарына
  талдаужүргізу.
Тірек сөздер: жазық пішіндер, көлемді пішіндер (денелер),
  конус, дөңгелек, текше, шыршағаілетін әшекейлер,
  Жаңа жыл, мереке белгісі,әшекейлер.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1. Қандай жазық
  геометриялық пішіндерді білесіңдер?
Жауап. Шеңбер, үшбұрыш,
  төртбұрыш, шаршы.

2.   Жазық пішіндердің
  көлемді пішіндерденқандай айырмашылығыбар?
Жауап. Жазық пішіндердің өлшемі
  болады, оларды тек екі жағынан қарауға болады,
  көлемді пішіндер биік, енді, оларды жан-жағынан
  қарауға болады.Жазық
пішіндерді салып, қиюға болады,
  көлемді пішіндерді мүсіндеп, желімдеп, тастан қашап,
  ағаштан ойып, металдан құюға болады.

3.   Қандай көлемді пішіндерді
  (денелерді)білесіңдер? Жауап. Текше, шар,конус.

4.   Шырша қандай көлемді
  геометриялық пішінге ұқсайды?
Жауап. Конусқа.
5.   Шырша ойыншықтары қандай
  көлемді геометриялық пішіндергеұқсайды?
Жауап. Шарларға.

6.   Жаңажылдық шырша
  қандайойыншықтармен безендіріледі?
Жауап. Шар, моншақ, жануарлардың
  фигураларымен, гүл алқалармен.

7.   Жаңажылдық әшекейлерді
  қандайматериалдардан жасауғаболады?
Жауап. Табиғи материалдардан: бүр,
  бұтақ, сабан, емен жаңғағы; жасанды
  материалдардан: фольга, қатырма қағаз, түсті
  қағаз, полимер балшығынан.

8.   Өздерің жасаған
  жаңажылдық әшекейлерді қайда пайдалануға
  болады? (Сұрақ сабақтың соңында қойылады.)
Жауап. Бұл әшекейлермен
  шыршаныбезендіріп,
жаңажылдық композиция
  жасауға болады, онымен бөлмені әшекейлей аламыз,
  әшекейді жаңажылдық сыйлық ретінде достарымыз
  бентуыстарымызға
сыйлаймыз.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: көлемді пішіндер туралы, жаңажылдық
  әшекейлерді жасауды біледі.
Жасанды және табиғи материалдардан
  көлемді
пішіндерді пайдаланып, оқулыққа
  сүйене отырып, жаңажылдық әшекейлер жасай алады.
  Олармен
жаңажылдық шырша мен
  бөлмелерді безендіреді.

Оқушылардың көпшілігі: жаңажылдық әшекейлерді
  жасау ретін түсіндіре алады.

Кейбір оқушылар: ерекше жаңажылдық әшекейлер жасау
  үшін идеяларын ортаға сала алады.

Бұрын алған білімдері

Жазық пішіндер. 1-сынып. Түс
  және көңіл күй. 2-сынып.
Қарама-қарсы түс үйлесімі.
  3-сынып. Қағазбен жұмыс істеу ерекшеліктері. 2-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, математика, музыка, қазақ тілі.
Оқушылар тақырыпты талқылап,
  әдеби туындыларды тыңдау барысында дұрыс әрі бейнелі
  түрде сөйлеу
дағдыларын дамытады.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Интерактивті тақтада
  немесе тақтада қыстың, жаңажылдық
  мерекелердің суреттері ілініп, музыка ойнап тұрады.
  Тақтаның астына оқушылар жаңа жыл
  қарсаңында өздерін көңілді сезінуі үшін
«Жаңажылдық шеберхана» деп жазып
  қоюға болады.

https://www.youtube.com/watch?v=0pnKXxxjkEg

https://www.youtube.com/watch?v=gAZXuASwLKg

Алған білімнің өмірмен байланысы.
  Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Жаңа жылға санаулы күндер
  қалды, сондықтан жаңажылдық әшекейлерді сатып
  алудың уақыты келді. Балалар бұл мерекені өте
  жақсы көреді,
алайда оларды тек сыйлық алуға
  ғана емес, сондай- ақ мерекеге дайындыққа
  қатысып, оны көңілді
өткізуге
  өздерін де қатыстырған дұрыс. Бұл сабақ
  балаларды жаңажылдық ойыншықтар мен
кәдесыйларды өз қолдарымен
  жасауға үйретіп, мерекені безендіруге арналады.

Е. Шварц.
«Жоғалған уақыт туралы ертегі» http://books.rusf.ru/unzip/add-on/xussr_ty/shvare15.htm?1/2
Әртүрлі күнтізбелер.

Материалды түсіндіру

Оқушыларға шыршаны безендіруге немесе
жаңажылдық сыйлық ретінде
  ұсынуға болатын құрамақтардың бірнеше
  нұсқасын ұсынуға болады.
Олар
  көлемді пішіндермен жұмыс істейтін
болғандықтан, сабақтың
  басында сол пішіндерді біліп алуы тиіс. Оқушылар шеңбер, тік
  бұрыш, үшбұрыш және т.б. пішін түрлерімен
  таныс.
Көлемді
  пішіндерді көрсетіп, олар жазық
пішіндерден
  несімен ерекшеленетініне талдау
жүргізу керек. Балалар дұрыс жауап беруі
  мүмкін, өйткені олар көлемді пішіндермен жұмыс
  істеді.
Енді оларды есте сақтайды. Одан әрі
  оқулық
бойынша
  ұсынылған құрамақтарға назар аударды.
Мұғалім
  жасанды және табиғиматериалдардан
бірнеше құрамақтың жасалу
  жолын түсіндіреді.Бұл Жаңа жылда қолмен жасауға
  болатын заттардың үлгісі екенін, бірақ оны дәл солай
  қайталау міндет емес екенін естен шығармау керек.
  Мұғалім құрамақтардың үлгісін
  ұсына алады, ол терезедегі қырау, әртүрлі гүл
  алқалар, кәдесыйлар мен шыршаға арналған ойыншықтар
  болуымүмкін.
Мұғалім кәдесыйларды
  таңдағанда сол өңірде бар табиғи материалдарды,
  сондай-ақ балалар
қиындықсыз табатын жасанды материалдарды ескеруі керек.
  Оқушылар бір сабақта екі-үш

Оқулық.

https://originalnie-podarki.com/novogodnie-igrushki-svoimi-rukami-2/

https://happynewyear2013.jimdo.com

http://www.7dach.ru/SilVA/13-sposobov-sdelat-novogodnie-i-rozhdestvenskie-igrushki-svoimi-rukami-13898.html

http://adalin.mospsy.ru/ny/eligr02.shtml

құрамақ жасай алады.
  Сабақтың соңында жасаған жұмыстарын
  талқылайды, оқушыларқұрамақтары не үшін
  керек екенін, олардыкімге
сыйлайтындарын айтады.

Өздік

Құрамақ жасауға кіріспес
  бұрын оқушылар

Оқулық. 40–44-

жұмысты

ойыншықтар мен құрамақ жасау
  туралы идея-

беттер.

орындау

ларымен бөліседі, жасайтын жұмыстарын
  талқы-

Жаңажылдық

лайды, неден жасайтынын, қажет материалдарды

құрамақ үлгілері.

таңдап, жұмысқа кіріседі.
  Мұғалім жеке-дара

Түсті қағаз, қайшы,

көмек, кеңес береді.

желім, көлемі

әртүрлі пластик

шарлар, емен

жаңғағы, бүрлер,

басқа да табиғи

материалдар,

фольга, таспа,

түйме, моншақ,

жаңғақ және жұ-

мысқа қажетті ұсақ-

түйек заттар.

Сабақтың
қорытынды- сы

Оқушылар көлемді денелер
  туралы біліп, олардың атауын есте сақтады, жаңажылдық
  құрамақ жасау жолын білді. Жазық пішіндер мен
  көлемді
денелерді ажыратып үйренді, жасанды және
  табиғи материалдардан жаңажылдық
  құрамақтар жасап
үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация
Барлық оқушылар көлемді
пішіндер туралы, жаңажылдық
  әшекейлерді жасауды білді.
Жасанды және табиғи материалдардан көлемді
  пішіндерді пайдаланып, оқулыққа сүйене отырып,
  жаңажылдық әшекейлер жасады.

Оқушылардың көпшілігі жаңа-
  жылдық әшекейлерді жасау ретін түсіндіре алды.

Оқушылардың
  ақпаратты меңгергенін қалай тексересіз?
1)   Оқушылардыңмұғалімгеберген
жауабынан
  (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыс- тарынан(жақсы
жасалғанжұмыстарды
  ғанабағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың
  барысында мұғалім СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ
  интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Кейбір
  оқушылар ерекше жаңа- жылдық әшекейлер жасау
  үшін идеяларын ортаға салды.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Сабақта
  оқушыларды бағалау:
1) оқушылардың мұға-
  лімнің және оқулықта-

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардыңжұмыс-
тарын, жанды
  табиғат фото- суреттерін көрсетіп,таби-
ғатқа, туған өлкеге
  сүйіс-

көрсетесіз?

Сабақтың барысында

оқушыларды бағалайды:

Жарайсың, сен сұрақтарға

толық жауап бересің! Сен өте

ғы сұрақтарға
  жауабы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)   жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

пеншіліктерін оятып, эсте-

байқампазсың! Сен табиғат

тикалық көзқарастарын қа-

нысандарын жақсы суреттей-

лыптастыруға септігін тигі-

сің (суретшілер туындыларын)!

зетін №2 қосымшадағы

Сен тапсырманы жақсы

өлеңдер мен материалдарды

орындауға тырыстың! Сен

қолданады.

жұмыстарды талқылауға

белсене
  қатыстың! және т.б.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен бә- рін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың со-
ңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қан- дай жаңа
  нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

«Сәулет өнері»
бөлімі

Сабақтың тақырыбы:
  Адамдардың ежелгі баспанасы. Сәулет өнері дегеніміз не?

Мектеп:Тұрар Рысқұлов

Күні:09.12.2019ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А  3Ә

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Ой-өрістерін, тарихи танымдарын
  кеңейту. Сәулет
өнеріне
  қызығушылықтарын қалыптастыру.

Бағдарламалық міндеті

3.2.3.1нақты дәлдігіне жетіп, материалдары мен
  компоненттері  өлшеу, белгі қию, формасын келтіру және
  біріктіру

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: ежелгі адамдардың баспаналары туралы айтады, ежелгі баспана түрлерімен таныстырады. Сәулет өнерімен, сәулет өнерінің даму тарихымен, сәулет ескерткіштерімен таныстыру. Ежелгі баспана үлгісін қалай жасауды айтып беру.
Оқушылардың шығармашылық міндеті: ежелгі баспана үлгісін жасау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  әртүрлі баспана түрлерінің атауын білу, оларды
  сипаттап білу.
Тірек
  сөздер: адамдардың
  ежелгі баспанасы, ежелгі баспана салуға қажетті материалдар, киіз
  үй, жұмыс істеу реті.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.
  Ежелгі баспаналар адамдарды
  неден қорғаған? Жауап. Ежелгі баспаналар адамдарды
  сыртқы жаулар мен қолайсыз ауа райынан (суықтан, желден,
  жауын- шашын, ыстықтан)қорғаған.
2.
  Ежелгі адамдар баспаналарын
  қандай материалдардан тұрғызған?
Жауап. Тас, сазбалшық, аңдардың
  терісі мен сүйектерінен, ағаш бұтағынан,
  қамыстантұрғызған.
3.
  Қазақ
  халқының ежелгі баспанасы қалайаталды? Жауап.
  Қазақ халқының ежелгі баспанасы – киізүй.
4.
  Киіз үймен байланысты
  дәстүрлерді айтып беріңдер. Жауап. Киіз үй тігу
  дәстүрінің тарихы тереңге кетеді. Киіз
  үйдің есігін шығысқа қаратып
  құрады. Халқымыз киіз үйдің алғашқы
  қонағы Күн болуы тиіс депсенген.
5.
  Ежелгі адамдардың
  басқа баспаналары қалай ата- лады?
Жауап.
  Лашық, вигвам, күрке (
6.
  Ежелгі баспана жасау жолын айтып
  беріңдер (сұрақты сабақтың соңындақояды).
Жауап. Оқушылар өз тәжірибелеріне және 50–51-
беттердегі материалдарға сүйеніп,
  баспана жасау ретін атап шығады.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: адамдардың ежелгі баспанасы,
  олардың ерекшелігі туралы біледі. 50–51-беттердегі
материалға сүйеніп,
  жұппен баспана түрін жасай алады.

Оқушылардың көпшілігі: үлгі жасау ретін айтып, оның
  сыртқы түрін сипаттай алады.

Кейбір оқушылар: оқулықтағы материалға
  сүйеніп, өз бетінше баспана түрін жасап, әшекейлей
  алады.

Бұрын алған білімдері

Дизайн өнері, 2-сынып. Сәндеу
  өнері, 2-сынып. Ою- өрнек құрастырамыз. 2-сынып.
  Көлемді геометриялық
пішіндер. 3-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: математика, қазақ тілі. Оқушылар
  сәулет құрылысының нобайын жасау барысында геометриялық
  пішіндер туралы білетіндерін пайдаланып, ежелгі баспаналардың
  сыртқы түрін, үлгі жасау барысында
  іс-әрекетінің ретін сипаттауды үйренеді.

Сабақ
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау.

Алған білімнің
өмірмен

Бұл
  сабақ оқушылардың ой-өрісін, әртүрлі
  материалдармен жұмыс істеуге дағдылануға,
эстетикалық көзқарастарын
  қалыптастыруға

байланысы. Жаңа білім
мен дағдыға қол жеткізу

бағытталған (сабақта жасалған үлгіні
  үйде,
саяжайда, аулада
  үлкенірек етіп жасауға болады).

Материалды түсіндіру

Ертеде адамдар өздерін жабайы аңдар мен
  қолайсыз ауа райынан сақтайтын баспаналар
  тұрғызған. Алғашқы баспаналар
  үңгірлер болды, одан кейін басқа да құрылыстар
  бой көтерді.
Сабақтың басында
  алғашқы баспаналар туралы әңгіме
  қозғаған дұрыс. Балалар меңгеруі тиіс ең
  басты нәрсе – кез келген баспана түрі табиғат
жағдайларымен
  байланысты. Жылы өңірлерде баспана адамдарды күннің
  аптап ыстығынан, суық күндері аяздан сақтауы керек
  болды. Алғашқы
адамдар үлкен, берік әрі әдемі
  үйлерді тұрғыза алмады. Баспаналар сол
  өңірлерден табылатын материалдардан тұрғызылды.
  Балалардан орман тұрғындары, теңіз жағалауында тұратындар,
  шөл мен даланы мекен ететіндер баспаналарын неден
  тұрғызғанын сұрап, ежелгі адамдардың
  тұрғын жайларымен таныстыру керек. Ондай үйлер
сайттарда нақтырақ берілген
Киіз үйге ерекше назар аударып, оған
  қатысты дәстүрлерді айтады. Киіз үй неден жасалады,
  қалай құрылады? Адамдардың алғашқы
баспаналарымен танысқаннан кейін, сәулет
  өнері түсінігіне қарай көшеді.
  Оқушылардың назарын суретшінің еңбегі алуан
  түрлі екеніне, тіпті әртүрлі суретшілер бар екеніне аудару
  керек.
Әдемі
  киімдерді ойлап табатын суретшіні
модельер,
  әртүрлі заттарды ойлап тауып, олардың әдемі, берік
  әрі ыңғайлы болуын қадағалайтын суретшіні
  (мұғалім ол суретші қалай аталатынын еске түсіруін
  сұрайды) дизайнер дейді.
Әдемі
  үйлерді ойлап табатын адамдар да бар. Оларды сәулетші деп атайды
  (гректің
«архитектон» – сәулетші, құрылысшы деген
  сөзінен алынған). Бірақ олар да суретшілер. Ал
  ғимараттардың жобасын жасап, тұрғызу сәулет
  өнері деп аталады.
Одан әрі оқулық бойынша тұрғын жайлар
  қалай дамып отырғанын түсіндіреді. Сәулет өнері
  тақырыбын меңгеру үшін: әйгілі сәулет
  ескерткіштері туралы (баспаналардың
тұрғызылатын жердің ауа райы және климатымен,
  географиялық ерекшелігімен байланысы – бір
жерде үйді
  тастан, кей жерде ағаштан, кейбір
жерлерде үйлердің шатыры тегіс
  (қар жоқ жерде), кейбір жерде еңіс (әйтпесе
  қалың қарды көтере алмайды) айтады. Ең бастысы, балаларды

Оқулық.
  ежелгі
  адамдардың
баспаналарының фотосуреттері, әйгілі
  сәулет құрылыстары.

http://345- games.ru/vigvam-iz- bumagi/

ынталандырып, олардың сәулет
  өнеріне
қызығушылықтарын оятып, кез келген
  ғимаратты сәулет өнері тұрғысынан
  бағалауға талпындыру.
Сабақты
  түсіндіру барысында сәулетөнерінің
негізгі қасиеттеріне тоқталу керек.
  Олар: беріктік, ыңғайлылық, әсемдік. Сәулетші
  тек тұрғын үйлерді ғана емес, сондай-ақ
  жұмыс істеуге, спортпен шұғылдануға,
  ойын-сауыққа арналған құрылыстарды да
  тұрғызатынын айта кету керек. Балалар оларды атап шықсын
  (театр,стадион,
клуб, мешіт, шіркеу, вокзал, аэропорт, дүкен,
  зауыт, мектеп, балабақша, институт және т.б.).
  Бұлардың бәрі басты талаптарға жауап беруі тиіс,
  яғни ыңғайлы, жайлы, әдемі болу керек. Одан соң
  оқушыларға оқулықты жетекшілікке ала отырып,
  үнділердің негізгі баспанасын жасауды
тапсырады. Егер оқушылар бұл баспананың
міндетін түсінсе, онда
  ата-аналарымен бірге үйде, бақшада немесе саяжайда өздері
  да жасай алады.

Өздік

Оқушылар жұптасып не өз беттерінше
  жұмыс

жұмысты

істей алады. Жұмысты бастамас бұрын баспана

мата қиындысы,

орындау

жасау жолымен танысу керек. Егер оқушылар

фломастерлер,

үлгісін жасаса, тапсырманы түсінді деп
  санауға

қайшы, 5 жіңішке

болады. Қалаушылар болса, баспананың сыртын

таяқ, ермексаз,

әшекейлей алады.

қыстырғыш.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар ежелгі адамдардың баспанасы, сәулет
  өнері дегеніміз не екені, сәулет өнерінің даму
  тарихы, әйгілі сәулет ескерткіштері туралы білді.

Ғимараттарды сәулет өнерінің
  нәтижесі деп қабылдауды, баспана түрін жасауды
  үйренді.

Сабақ бойынша рефлексия

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау
Сабақтаоқушыларды
  бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың ре-
  продукцияларын сурет- теуі;
3)   жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың жұмыс-
тарын, жанды
  табиғат фото- суреттерін көрсетіп, таби- ғатқа,
  туған өлкеге сүйіс- пеншіліктерін оятып, эсте-
  тикалық көзқарастарын қалыптастыруға септігін тигізетін
  №2 қосымшадағы өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

көрсетесіз?

Сабақтың барысында

оқушыларды бағалайды:

Жарайсың, сен сұрақтарға

толық
  жауап бересің! Сен өте

байқампазсың! Сен табиғат

нысандарын жақсы суреттейсің

(суретшілер туындыларын)!

Сен тапсырманы жақсы

орындауға тырыстың! Сен

жұмыстарды талқылауға

белсене
  қатыстың! және т.б.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен бә- рін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың со- ңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қан-
дай жаңа нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

14-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Ғимарат үлгі- лерін ойлап тауып, суретін салып үйренеміз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық
  қабілеттерін дамыту, суретті кезең-
кезеңімен жетілдіруге үйрету.

Бағдарламалық міндеті

3.1.4.1,    3.2.3.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім
  үшін: суретті
  кезең-кезеңімен жетілдіруге бағытталған ойын
  өткізу. Сәулет кешендерін салу жолдарын үйрету.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: «Бізге
  үй тұрғызу түк емес!» ойынына қатысу, №1
  жұмыс
дәптерінің 26– 31-беттеріндегі
  (таңдаулары бойынша) тапсырманы орындау.

Оқушылардың міндеті

Сәулет кешендерін суреттеу,
  өз ойын түсіндіру,
мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру.

Тірек сөздер: сәулет кешендері, сәулет
  ансамблі, сәулет өнері, өнер туындылары,
  кезең-кезеңімен сурет салу, жобаны біртіндеп жақсарту.
Талқылауға арналған сұрақтар
  мен оған берілетін жауаптар:
1.   Сәулет өнері дегеніміз не?
Жауап. Сәулет өнері – түрлі
  ғимараттарды жобалау және тұрғызу.
2.     Сен тұратын қалада
  әдемі сәулет туындылары көппе? Жауап.
  Оқушылардың тұратын жеріне қарай жауаптар
  әртүрлі болуы мүмкін. Кейбір жауаптарды түсіндіріп
  өткен дұрыс.
3.   Есіңде қалған
  әдемі ескерткіштер бар ма? Оларды атап, суреттеңдер. Ол
  ғимараттарды қай қалада көрдің- дер?
Жауап. Тек қаланы атап қоймай,
  ғимараттарды да суреттеп, қандай ғимараттар екенін айтуды
  тапсырады (стадион, театр, мұражай, тұрғын үй
  және т.б.).
4.   Қалаларыңда алуан түрлі
  және әдеміғимараттар болғанын қалайсыңдар
  ма?
Жауап. Толық жауап беріп,
  қалаларға әр алуан және
әдемі ғимараттар не үшін керек
  екенін түсіндіру керек.
5.   Сәулетшілерге ерекше
  ғимараттар ойлаптабуға көмектескілерің келеме?
6.
  Сәулет
  құрылыстары қандай болукерек?
Жауап.
  Олар берік болуы тиіс (қауіпсіз, ыңғайлы, әдемі). Егер
  оқушылар сұраққа бірден жауап беруге қиналса,
жетекші сұрақ қойыңыз.
  Сонымен, үй қандай болу керек? – Берік! Егер төбесі
  өте аласа немесе керісінше өте биік, не баспалдақтары биік,
  терезесі үлкен не кіші болса, мұндай үй ыңғайлы
  болар ма еді? Демек, үй
ыңғайлы болуы керек. Біз сәулет
  құрылыстарын өнер туындысы дейміз, демек, үй
  әдемі болуы тиіс! Бұл кез келген сәулет
  құрылысына қойылатын негізгі талаптар.
  Оқушыларға бірнеше әйгілі сәулет
  құрылыстарын түстік шешіміне, композициялық
  және шығармашылық ерек- шеліктеріне қарай суреттеуді
  ұсынады.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: суретті кезең-кезеңімен салу
  мүмкіндіктерін біледі. Кезеңмен жұмыс істеп,
жұмыстарын жақсарта алады.

Оқушылардың көпшілігі: құрылыс нобайын жасау
  барысында әсерлегіш құралдарды пайдалана алады.

Кейбір оқушылар: болашақ құрылыстың
  қызметін, идеясын анықтай отырып, нобайын жасайды.

Бұрын алған білімдері

Сызықтың әсерлі
  мүмкіндіктері. 2-сынып. Түстің әсерлі
мүмкіндіктері. 2-сынып. Дизайн
  өнері. 2-сынып. Сәулет
  өнері дегеніміз не? 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: математика, әдебиеттік оқу, музыка,
  қазақ тілі.
Оқушылар сәулет құрылыстарын
  жасағанда
геометриялық пішіндерді
  қолданады. Шығармашылық қиялдарын дамыту үшін
  №2 қосымшадағы 4-тақырыпқа

алған тақпақтарды оқиды.
  Қандай да бір құрылыстың тұрғызылуы
  туралы бір-екі аңыз айтуға болады.
Мысалы, Стамбұлдағы Сұлтанахмет
  (Көк мешіт) туралы әңгімелеген дұрыс.
  Сабақтың басында немесе өздік
жұмыс орындау барысында
  бірқалыпты музыка қоюға болады (Бах, Бетховеннің
  шығармаларының үзінділері).

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен шығар-

Суретшілердің

тақырыбына

машылық жағдай жасау.
  Сабақтың басында

сәулет құрылыстары

кіріспе

бірқалыпты музыка ойнап тұрады.
  Тақтада әртүрлі

жұмыстарының

сәулет кешендері мен заманауи құрылыстардың

репродукциялары

фотосуреттері ілінеді. №2 қосымшада
  ұсынылған

(В. Верещагиннің

бейнетаспалардың бірін көруге
  болады.Мұғалім

«Тәж-Махал»,

сабақтың басында оқушылардың
  есіне

К. Моненің «Руан

сызықтардың әсерлі
  мүмкіндіктерін түсіреді,

соборлары» және

балалар сызық көрерменге нені білдіруі
  мүмкін

т.б. ерекше сәулет

екенін айтады. Таныс материалды еске түсіру

құрылыстарының

арқылы оқушылар жаңа, алайда
  бірақ өздеріне

фотосуреттері).

жақын тақырыпты меңгеруге
  көмектеседі.

Алған

Бұл сабақ оқушылардың
  эстетикалық көзқарас-

Заманауи

білімнің

тарын қалыптастыруға
  бағытталған. Оқушылармен

қалалардың,

өмірмен

өздері тұратын қаланы, оны
  жақсарту үшін не

ықшамаудан және

байланысы.

істеуге болатынын талқылайды. Үлкен
  нәрсенің

сәулет ескерткіш-

Жаңа білім

бәрі кішкентай нәрседен басталатынын айтады.

терінің

мен дағдыға

Бәлкім, 20 жылдан кейін
  оқушылардың бірі

фотосуреттері.

қол жеткізу

сәулетші болып, тек өз
  қаласының емес, басқа

қалаларды да келбетін өзгертуге атсалысар.

Суретшілер мен сәулетшілер бала кездегі

қиялдарын жиі жүзеге асырады. Мүмкін, бүгін
  де

оқушылар шығармашылықтарымен
  сәулетшілерге

ой тастар.

Әңгімелеу барысында сәулет
  өнерінің негізгі

Оқулық.

ерекшеліктеріне тоқталу керек, адам игілігі
  үшін

Сәулет

тұрғызылған ғимараттар
  берік, ыңғайлы әрі әдемі

құрылыстарын

Материалды

болу керек. Сәулетші тек тұрғын
  үйлерді ғана емес,

бейнелеген

түсіндіру

сондай-ақ жұмыс орнын, спорт кешендерін, ойын-

суретшілердің

сауық орындарын тұрғызатынын айту керек.

жұмыстарының

Балалар оларды атап шықсын (театр, стадион, клуб,

репродукциялары.

шіркеу, кітапхана, вокзал, әуежай, дүкен, зауыт,

Ерекше сәулет

мектеп, балабақша, институт және т.б.). Олардың

құрылыстарының

бәрі ыңғайлылық, беріктік
  және әдемілік талапта-

фотосуреттері.

рына жауап беруі тиіс. Біздің
  қаламыздағы

№ 2 қосымшадағы

ғимараттардың бәрі бірдей
  әдемі ме? Балалар бәрі

материалдар.

бірдей әдемі емес деп жауап беруі мүмкін
  және

олар дұрыс айтады. Біздің
  қаламызда қандай үйлер

көп? Мүмкін, мынадай шығар
  (мұғалім тақтаға

ілінген ақ ватман қағазына түсті фломастермен
  не

балауыз бормен үшбұрышты шатыры бар кірпіш

үйді салады)? Мұндай үйді нашар сәулетші
  ойлап

тапқан болар?! Ал біз жақсы сәулетші бола аламыз
  ба? Қалай ойлайсыңдар, біз мына үйді ғажайып
  сарайға айналдыра аламыз ба? Оқулықтағы
  үлгілерге қарайықшы. Қараңдаршы, сәулетші
  кескінсіз үйді керемет сарайға айналдырған. Кәне, біз
  де жасап көрейікші.
Тақтаға бір-бір адамнан шығарады, олар үйді
  қандай да бір бөлшекпен толықтырады, мысалы,
бағандар салады. Оның орнына екінші бала барады, ол да
  баспалдағын не басқа бөлшегінсалады.
Балалар әдетте шектен шығуға
  қорқып, мұғалім сызып берген пішінмен жұмыс істейді.
  Мұғалім оларды батылырақ болуға ынталандырып,
  өзі де ойынның қатысушысы болғандықтан,
  үйдіөз
бөлшектерімен толықтыра алады, осылайша балаларды
  дұрыс бағыттайды. Үйдің екінші
қабатын салып, шатырдың, балконның ерекше
  пішіндерін ойлап табуға болады.Мұғалім
балалардың назарын аудара отырып, үй біртіндеп
  әдеміленіп келе жатқанын айтады. Қазірше бұл
  үйдің ешқандай стилі жоқ екені түсінікті.
  Оған назар аудармаса да болады. Ең бастысы –
балалардың қиялын ұштау. Олардың ойын
  шығармашылыққа бұру керек, әйтпесе олар
  өздері көріп жүрген кірпіш үйлерді салып, үй де
  өнер туындысы екенін ойланбайды.
Үй ғажайып сарайға
  айналғаннан кейін, балаларға оқулықтағы
  сәулет құрылыстарының фотосу- реттерін
  көрсеткен дұрыс. Сонда
  балалар сәулетшінің еңбегін тамашалай алады.

Өздік жұмысты орындау

Тақтадағы жұмыстан бөлек № 1
  жұмыс дәптерінің 26– 30-беттеріндегі тапсырмаларды өз
  беттерінше орындайды. Мұғалім кеңес береді, орындаған
  тапсырмаларында қате болса, түзетіп, көмектеседі.

Ватман қағазы, жуанфломастерлер, (немесетүсті
қағаздан қиып алынған дайын-
  дамалар), дәптер, жіңішкеқара
фломастер немесе
жай қарындаш, түсті қарындаштар,
қылқалам, түсті қағаз,
  қайшы, қол сүртетін орамал.

Сабақтың қорытынды-
сы

Орындалған тапсырмаларды қысқаша
  талдайды. Оқушылар жасаған жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  тақырыпты талқылауға қатысады, мұғалім-
  нің сұрақтарына жауап береді.
Тақта алдындағы жұмысқа

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1) Оқушылардың

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында
  мұғалім СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті
  тақтаны да қолданады.

қатысады. №1 жұмыс
дәптерінің 28–29-беттеріндегі
  тапсырмаларды орындайды.

Оқушылардың көпшілігі 26- беттегі тапсырманы
орындайды.

Кейбір оқушылар 31-беттегі
  шығармашылық жұмысты орындайды.

мұғалімге берген жауабынан
  (оқулықтағы);
2)
  тақтадағы
  жұмыстан;
3)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
4)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

Мұғалім
  өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау
  көрсету үшін не істейсіз?

Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен
  табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен
  тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған
тапсырмалар (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз).

Құндылықтармен байланыс
  Суретшілердің
  туындылары көрсетіледі. Табиғат пен туған өлкеге
  сүйіспеншіліктерін, эстетикалық көзқарастарын
  қалыптастыру мақсатында №2 қосымшадағы материалдар
  мен тақпақтар пайдаланылады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

Сабақтың тақырыбы:
  Сәулет жобасын ұжым болып жасаймыз

Мектеп:Тұрар рысқұлов

Күні:23.12.2019ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А .3Ә

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық,
  құрастырушылық қабілеттерін дамыту,
ұжымда жұмыс істей білу.

Бағдарламалық міндеті

3.1.4.1,      жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру
  жұмыс барысын жоспарлау

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: қағаздан көлемді бейнелер қалай
жасалатынын, оларды сәулет кешеніне қалай айнал-
дыруға болатынын түсіндіру. Ұжымда шығармашылық жұмысты таныстыру және талқылау жұмысын
ұйымдастыру.
Оқушылардың шығармашылық міндеті: ұжым болып сәулет үлгісін жасау, жұмысын қызықты түрде
таныстыру.

Оқушылардың міндеті

Өзінің алда жасайтын жобасын,
  оның идеясын, қандай мақсатқа арналғанын
  сипаттау. Тақырып терминдерін үш тілде білу. Топта жұмысты
  дұрыс бөліп, орындалу реті мен міндеттерді жоспарлау.
Тірек сөздер: сәулет жобасы, сәулет кешені,
  құрылыс детальдары, жобаға арналған материалдар,
  жұмыс реті, жоспарлау.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.   Еліміздегі бірнеше әйгілі
  сәулет құрылыстарын атаңдар.
Жауап. Астанадағы «Ханшатыр» ойын-сауық
  орталығы,
«Бәйтерек» монументі, Алматыдағы
  «Қазақстан» қонақүйі және т.б.
2.   Сәулет кешені дегеніміз не?
Жауап. Сәулет кешені – идеясы мен безендірілуі
  жағынан біртұтас бірнеше ғимарат.
3.     Қазақстандағы ең
  әйгілі тарихи сәулет кешенін ата. Жауап. Қожа Ахмет
  Ясауидің кесенесі.
4.   Сендер қандай сәулет кешенін
  жасағыларың келеді?  Жауап.
  Жауаптар әртүрлі болуы мүмкін. Оқушыларға
  белгілі бір бағыттағы кешенді салу керегін айтыңыз. Мысалы,
  ғылым қалашығы, театр ансамблі, этно- ансамбль.
4. Сендердің сәулет
  кешендерің қандай болу керек? Жауап. Ол ыңғайлы, берік,
  әдемі әрі заманға лайық болу керек. Бұлар кез
  келген сәулет кешеніне қойылатын талаптар.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: сәулет
  құрылысының үлгісін қалай жасауды біледі.
Ұжымда жұмыс істей отырып,
  тапсырылған жұмысты атқара алады. Жұмыстарын таныстырып,
  сыныптас- тарының жұмыстарын талқылауға
  қатысады.

Оқушылардың көпшілігі: сәулет кешенін жасау идяларын
  ойластырып, оларды негіздей алады.
Қорытынды жұмысты
  сыныптастарына таныстырады.

Кейбір оқушылар: ұжымда жұмысты жоспарлап, міндеттерді
  бөледі, жұмыс барысы мен таныстыру
жұмысын қолға алады.

Бұрын алған білімдері

Қағазбен жұмыс істеу
  ерекшеліктері, 2-сынып. Түстің әсерлі мүмкіндіктері.
  2-сынып. Дизайн өнері, 2-сынып. Көлемді пішіндер, 3-сынып.
  Сәулет өнері дегеніміз не?
3-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: математика, әдебиеттік оқу, музыка,
  қазақ тілі.
Оқушылар сәулет кешенін жасау барысында
  әртүрлі геометриялық пішіндерді пайдаланады.
Шығармашылық шабыттарын дамыту
  үшін жұмысты бастамас бұрын оқушыларға №2
  қосымшаның 4-тақы- рыбындағы тақпақтарды
  оқып береді, қандай да бір құрылыстың
  тұрғызылуы туралы бір-екі аңызды айтып
беруге болады. Мысалы, Айша бибі кесенесінің
  немесе Стамбұлдағы Сұлтанахмет (Көк мешіт)
  мешітінің салыну тарихы туралы аңызды әңгімелеп
  беруге болады.
Жобамен жұмысты музыкалық
  шығармалардағы үзінділермен толықтыруға болады.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында
  ақырын музыка ойнап тұрады. Тақтада әртүрлі
  сәулет ескерткіштері мен заманауи құрылыстардың
  суреті ілінеді  . Мұғалім
  оқушыларға сызықтардың әсерлі
  мүмкіндіктерін еске түсіруді сұрайды, балалар сызық
  көрерменге не айтуы мүмкін екенін айтады. Таныс материалдарды
  еске түсіру арқылы оқушыларжаңа, бірақ
  өздеріне жақын тақырыптымеңгереді.

Суретшілердің сәулет кешенін
  бейнелеген
жұмыстарының репродукциялары (В.
  Верещагин.
«Тәж-Махал»,
К.
  Моне. «Руан соборлары» және т.б. ерекше сәулет кешені
фотосуреттері).

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Бұл сабақ оқушылардың эстетикалық
  және сыни көзқарастарын қалыптастыруға
  арналған. Өткен сабақта оқушылар қызықты
  ғимараттар ойлап табуды үйренді, мына екі сабақта олар
  сәулет кешендерінің үлгілерін жасап үйренеді,
  яғни сәулетшілік мамандығын игеруге қадам жасайды.
Үлкен нәрсенің бәрі кішіден басталатынын
  тағы да естеріне салу керек. Кім біледі, бәлкім осы сыныпта
  болашық ұлы сәулетші отырған шығар. Алайда
бүгінгі міндет күрделірек: бірнеше сәулет кешенін
  біріктіру керек. Жасаған жұмыстың сәттішығуы
біліктілікке, білімге
  және қиялдың ұшқырлығына байланысты.
  Бірақ бұл аздық етеді. Бүгін де ұжым- дық
  жұмыс орындалады, ол ұжымдағыжұмысты

Заманауи
  қалалардың,
ықшамаудандар
  мен сәулет
ескерткіштерінің фотосуреттері.

дұрыс жоспарлап, идеяны ортаға салып, жұмыс
ретін анықтап, міндеттерді бөлу деген сөз.

Материалды түсіндіру

Сабақтың басында оқушылар
  өткен сабақта не істе- гендерін еске түсіреді. Олар
  сәулетші болып, қиял ұшқырлықтарын
  көрсетіп, ұжымда және өз бетінше жұмыс істей
  алатындарын дәлелдеді. Сәулетшінің жұмысы шамамен
  былай болады: ол алдымен
жобасын ойлап табады, оны қағазға
  түсіріп, одан кейін көлемді үлгісін жасайды, одан соң
  есептеп, жоба бойынша ғимаратты тұрғызады. Оқушылар
  бүгін дәл осылай жұмыс істейді, яғни сәулет
  кешенінің көлемді үлгісін жасайды. Ол үшін 6–8
  адамнан топқа бірігу керек. Жобаның идеясын, ол не үшін
  керек екенін талқылайды. Жұмысты топта бөліп, кім
  қандай ғимаратты не оның бөліктерін
жасайтынын
  бөліседі. Бұл жұмысты жоспарлаудағы маңызды
  сәт – бірі ғимараттың негізгі бөлігін, енді бірі
  оның шатырын, бірі баспалдағын, енді бірі
дайын ғимаратты әшекейлейді. Ал
  қазірше табиғи материалдарды дайындайды, ұсақ
  бұтақтардан ағашты, кепкен шөптерден күмбезді
  жасайды.
Сәулет кешеніне әртүрлі пішіндерді
  (биік және аласа, кең және енсіз, конус тәрізді, шар
  тәрізді, көпқырлы) қолданса, әлдеқайда
  қызығырақ көрінетінін назарға алу керек. Егер
  үйлердің бәрі бірдей биіктік пен өлшемде болса, онда
  мұндай жоба қызықсыз болады, бәрі ішпыстыратын
  сәулетшінің жұмысын көреді. Сонымен қатар ке-
  шеннің түстік шешіміне назар аудару керек:
жобаның идеясы мен қызметіне қарай
  ол ұстамды, көңілді, сабырлы, жақын (жылы және
  суық) не қарама-қарсы түс үйлесімінде орындалуы
  керек.
Оқушылар оқулықты
  жетекшілікке алып, бірдей жұмыстар жасамас үшін оларды
  бағыттап отыру керек. Ғимарат пен оның бөліктерін
  жасап
болғаннан кейін, оларды бір сәулет
  кешеніне
біріктіреді. Қызықты композиция ойлап
  тауып, қатырма қағазға барлық бөліктерді
  орналастырады. Қатырма қағазды жол, көгал, алаң
  және т.б. салып безендіруге болады. Мұғалім әрбір
  композицияны тексеріп, кеңес беріп, керек жерінде түзеткеннен
  кейін, бөліктерді қатырма қағазға бекітеді.
  Одан соң жұмыстарын таныстырып, онда оқушылар өз
жобалары, идеясы туралы айтып, бұл
  жоба не үшін керек екенін түсіндіреді. Оқушылар
  оқулықтағы сұрақтарға жауап береді
  (62-бет).

Оқулық. Суретшілердің сәулет
  кешенін бейнелеген жұ- мыстарының ре- продукциялары. Ерекше
  сәулет кешенінің фото- суреттері.
№2 қосымшадағы материалдар.

3-сыныпқа арналған CD-диск.

http://nashakrepost.ru
/masterim-svoimi-rukami/kak-sdelat-maket-doma.html

http://www.maam.ru/detskijsad/oznakomlenie-detei-s-tehnikoi-bumazhnoi-arhitektury-154736.html

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар жобаларын, оның идеясын, неге
  арналғанын, онда неше ғимарат болатынын
талқылып, жұмысты өзара
  бөліседі. Топтағы әрбір қатысушы өзіне тиесілі
  жұмысты өз бетінше орындайды, бір-біріне көмектесе де
  алады.
Оқушылар ортақ композиция жасап, бөліктерді

Қалың қатырма қағаз, жұқа
  қа- тырма қағаз, қай- шы, желім, сыз- ғыш,
  түсті фло-
мастерлер, қажетсіз

сәулет кешеніне жинақтайды.
  Жұмыстарын
таныстырып, мұғалімнің,
  достарының және оқулықтағы
  сұрақтарға жауап береді.

және табиғи материалдар.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар
  көлемді ғимараттар мен сәулет үлгілерін қалай
  жасауға болатынын, ғимараттарды қалай
безендіретіндерін,
  олар не үшін керек екенін білді.
Ғимараттар мен кешендердің
  көлемді үлгілерін жасап, өз шешімдерін түсіндіруді
  үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың бәрі
  сәулет құрылысының үлгісін қалай жасауды
  білді.
Ұжымда жұмыс істей отырып,
  тапсырылған жұмысты атқара алды. Жұмыстарын
таныстырып,
сыныптастарының
жұмыстарын талқылауға қатысты.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыста- рынан(жақсы
жасалған жұмыстарды ғана
  бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да
  қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Оқушылардың көпшілігі сәулет
  кешенін жасау идеяларын ойластырып, оларды негіздей алды. Қорытынды
  жұмысты
сыныптастарына таныстырды.

Кейбір оқушылар ұжымда жұмысты
  жоспарлап,
міндеттерді бөлді, жұмыс барысы мен
  таныстыру жұмысын қолға алды.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсетесіз?

Сабақта оқушыларды

Анималист-суретшілер мен

Сабақтың барысында

бағалау:

пейзажшылардың жұмыста-

оқушыларды бағалайды:

1) оқушылардың

рын, жанды табиғат фото-

Жарайсың, сен сұрақтарға

мұғалімнің және

суреттерін көрсетіп, таби-

толық жауап бересің! Сен өте

оқулықтағы
  сұрақтарға

ғатқа, туған өлкеге
  сүйіс-

байқампазсың! Сен табиғат

жауабы;

пеншіліктерін оятып, эсте-

нысандарын жақсы суреттей-

2) туындылардың

тикалық көзқарастарын қа-

сің (суретшілер туындыларын)!

репродукцияларын

лыптастыруға септігін тигі-

Сен тапсырманы жақсы

суреттеуі;

зетін №2 қосымшадағы

орындауға тырыстың! Сен

3) жұмысты талдап,

өлеңдер мен материалдарды

жұмыстарды талқылауға

талқылауға қатысуы;

қолданады.

белсене қатыстың! және т.б.

4) жұмыс дәптерінде

орындалған

тапсырмалар (жақсы

жасалған жұмыстарды

ғана бағалаңыз).

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен
көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе
  үйрендім!», «Маған қиындау болды!», «Мен

«Өнер» бөлімі
18-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Өнер
  дегеніміз
не? Бейнелеу өнерінің түрлері

Мектеп:Т.Рысқұлов

Күні:20.01.2020ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А   3Ә

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру, өнер, өнер
түрлері түсініктерімен
  таныстыру.

Бағдарламалық міндеті

 3.3.2.1арнайы терминдерді қолдана отырып,
  өнердің әр түрлі туындыларын суреттеу
  құралдары арқылы анықтау және салыстыру

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: өнер түсінігімен, өнер
  түрлері, бейнелеу өнері түрлерімен таныстыру.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: өнер түрлерін негізгі әсерлегіш
  құралдары арқылы ажырату. Материалдарды таңдап алып, альбомға 2–3
  өнер түрін бейнелеу.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру, ерекше
  белгілеріне қарап отырып, өнер түрлері мен
бейнелеу өнері түрлерін суреттеу.
  Негізгі терминдерді білу.
Тірек сөздер: өнер түрлері, музыка, би, әдебиет,
  театр, бейнелеу өнері түрлері, кескіндеме, графика, мүсін,
  сәндік-қолданбалы өнер.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Өнер дегеніміз не?
Жауап. Өнер – адамның
  шығармашылық әрекетінің нәтижесі.
2.
  Өнердің
  қандай түрлерін білесіңдер? Жауап. Музыка, би, сөз өнері, театрт.б.
3.
  Бейнелеу өнерінің
  қандай түрлерін білесіңдер? Жауап. Кескіндеме, графика,
  мүсін, сәндік-қолданбалы өнер.
4.
  Кескіндеме? (Өткенматериалдыескетүсіреміз.)
  Жауап. Кескіндеме – басты әсерлегіш құралы түс
  болатын бейнелеу өнерітүрі.
5.  Графика дегенімізне?
Жауап. Графика – басты әсерлегіш
  құралдары сызық, штрих, дақ болатын бейнелеу
  өнері түрі.
6.  Мүсін дегеніміз не?
Жауап. Мүсін – басты әсерлегіш
  құралдары пішін мен көлем болатын бейнелеу өнері
  түрі.
7.  Туындының бейнелеу өнерінің
  қай түрінежататынын қалай анықтауғаболады?
Жауап. Қандай да бір
  туындының бейнелеу өнерінің қай

түріне жататынын «Туындыдағы басты
  әсерлегіш құралдар қандай?» деген
  сұраққа жауап беру арқылы анықтауға
  болады.
8. Сәндік-қолданбалы өнеріне
  қандай туындылар жатады?
Жауап. Адамдардың күнделікті
  тұрмысына сән беретін туындылар.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: өнердің негізгі түрлері
  мен бейнелеу өнерінің негізгі түрлерін біледі.
Өнер түрлері мен бейнелеу
  өнері түрлерін анықтай алады.

Оқушылардың көпшілігі: туындыларды бейнелеу өнері
  түрлеріне қарай ажырата алады.

Кейбір оқушылар: туындыларды бейнелеу өнері
  түрлеріне қарай ажыратып, оларды сипаттап, барлық
әсерлегіш құралдары
  атай алады.

Бұрын алған білімдері

Суретшінің әсерлегіш
  құралдары, 1-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына
  пәндермен байланыс орнайды: әде-
биеттік оқу, қазақ тілі.
  Оқушылар тақырыпты талқылап, әдеби туындыларды
  тыңдау барысында дұрыс әрі
бейнелі түрде сөйлеу
  дағдыларын дамытады. Шы- ғармашылық шабыттарын ояту
  үшін жұмысқа кіріспес бұрын №2 қосымшадағы
  өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сыныпта тақтаға
  және қабырғаларға бейнелеу өнері және
  өнер
түрлері
  туындыларының репродукциялары ілінген.

Графикалық, кес- кіндеме және
  мүсін өнері мен сәндік- қолданбалы өнер
түрлерінің репродукциялары.

Алған білімнің өмірмен байланысы.
  Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Сабақ тақырыбын хабарлау. «Өнер
  дегеніміз не, өнер біздің өмірімізді қалайша
  өзгертеді, өнердің тілі бар ма?» деген
  сұрақтардың төңірегінде
  әңгімелеседі. Өнердің тілін түсінудің
  маңызы зор, оны түсінген жағдайда ғана көрермен
  мен тыңдарманның, оқырманның алдында туындының
  мән-мағынасы толық ашылады.
Сауатты көрермен мұражайлардан
  көбірек әсер алады. Ол өнер туындыларын түсіне
  отырып, олармен тілдесе алады. Сенің алдыңда жай ғана
  туынды емес, оны маман ретінде түсініп, оның бейнелеу өнерінің
  қай түріне жататынын анықтап, суретшісі кім, қай
  кезеңде салынған, қандай әсерлегіш
  құралдар қолданылған, көрерменге қандай
  ой салатынын білген тамаша емес пе?! Бейнелеу өнерінің кез келген
  туындысын қызықты кітап ретінде оқуға болады. Осы
  сабақтан кейін мұражайға келгенде экскурсия жүргізіп,
  бар білімдеріңді көрсете аласыңдар.

Оқулық.

Өнер
  түрлерінің, бейнелеу өнері түрлері (гра-
фикалық, кескін- деме, мүсін және сәулет
  өнері) фо- тосуреттерінің репродукциялары.

Материалды түсіндіру

Бұл сабақ әңгіме
  түрінде өтеді. Оқушылар өнердің негізгі түрлерімен
  танысады. Оқушылар олардың көпшілігімен таныс,
  мұғалім балалардың танымын
«өнер» түсінігімен кеңейтеді.
  Өнердің көпқырлы екенін, олар көрермендермен
  түрлі құралдар
арқылы тілдесетінін түсінуі керек:
  (бейнелеу өнері, театр, кинематограф, балет), тыңдарманмен
(музыка, вокал өнері), оқырманмен (әдебиет). Әрбір
  өнер түрінің басты әсерлегіш құралдары
  бар:
музыкада – дыбыс,
  әдебиетте – сөз. Балалар
бейнелеу өнерінің басты әсерлегіш
  құралдарын еске түсірсін. Бірнеше әсерлегіш
  құралдан тұратын өнер түрлері да бар. Мысалы,
  адам театрға балетке бара жатса, ол көрермен әрі
  тыңдарман, оған бидің әсем ырғақтары да,
  музыка дыбысы да, декорация, костюм де, сөзбен жазылған, либретто
  деп
аталатын сюжет те әсер етеді. Бірнеше түрден
  тұратын өнер түрлері синтетикалық деп аталады. Оқушылардан
  мына өнер түрлерін де сұрау керек (кинематограф, театр,
  цирк).
Одан әрі бейнелеу өнеріне ауысады. Мұнда да
  оқушыларға бәрі таныс (олар кескіндеменің,
  графиканың, сәндік-қолданбалы өнер мен мүсін
  өнерінің не екенін біледі), алайда олар «бейнелеу
  өнерінің түрлері» бойынша жалпы түсініктерін
байланыстырған жоқ, енді олар бейнелеу
  өнерінің бір түрін екіншісінен қалай ажыратуға
  болатынын түсінуі керек. Ал оларды ажырату қиын емес: олар басты
  әсерлегіш құралдары арқылы ажыратылады: кескіндемеде
  – түс пен реңк; графикада – сызық, штрих; мүсін
  өнерінде – көлем. Ал сәндік- қолданбалы өнері
  аталғандардың бәрін жинақтап, тұрмыс заттарын
  әшекейлеуге қолданылады.

Оқулық.

Өнер түрлерінің, бейнелеу өнері түрлері
(графикалық, кескіндеме, мүсін және сәулет
  өнері) фотосуреттерінің репродукциялары.
№2 қосымшадағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

Оқушыларға бейнелеу өнерінің
  әр түріне жататын жұмыстардың репродукциялары
  ұсынылады, оларды бейнелеу өнерінің негізгі түрлеріне
  қарай 4 бөлікке бөлу керек. Мысалы, бейнелеу өнері
  түрлері жазылған қағазды тақтаға іліп
  қойып, оқушыларға әрқайсысының астына
  сәйкес
туындыларды қойып шығуды тапсырады.
  Жұмыстардың барлығын нөмірлеп, кестені
  дәптерлеріне сызып, оған туынды нөмірі мен
бейнелеу өнері түрлерінің
  атауын сәйкестендіріп сызады. Альбомға графика, кескіндеме
  және сәндік-қолданбалы өнеріне қатысты
  суреттерді салуға тапсыруға болады.

Жұмыс дәптері, қалам не жай қарындаш.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар өнердің не екенін,
  өнер түрлерін, бейнелеу өнері түрлерін білді.
Әр алуан өнер түрлерінің
  басты әсерлегіш құралдарын анықтап, бейнелеу
  өнері түрлерін ажыратуы үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың бәрі өнердің негізгі
  түрлері мен бейнелеу өнерінің негізгі түрлерін білді.
  Өнер түрлері мен бейнелеу өнері түрлерін
  анықтай алды.
№2 жұмыс дәптерінің 3–4-бет- теріндегі
  тапсырмаларды орындады.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген жауабынан
  (оқулықтағы);
2)
  жасаған
  жұмыста- рынан (жақсыжасалған жұмыстардығана
бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да
  қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың
  есіне түсіреді.

Оқушылардың көпшілігі
туындыларды
  бейнелеу өнері түрлеріне қарай ажырата алды.
№2 жұмыс дәптерінің 6-бетін- дегі
  1-тапсырманы орындады.

Кейбір оқушылар
туындыларды бейнелеу өнері
  түрлеріне қарай ажыратып, оларды сипаттап, барлық
  әсерлегіш құралдарды атай алды. №2 жұмыс
  дәптерінің 6-бетіндегі 2-тапсырманы орындады.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсетесіз?

Сабақта оқушыларды

Анималист-суретшілер мен

Сабақтың барысында

бағалау:

пейзажшылардың жұмыста-

оқушыларды бағалайды:

1) оқушылардың

рын, жанды табиғат фотосу-

Жарайсың, сен сұрақтарға

мұғалімнің және

реттерін көрсетіп, табиғатқа,

толық жауап бересің! Сен өте

оқулықтағы
  сұрақтарға

туған өлкеге сүйіспен-

байқампазсың! Сен табиғат

жауабы;

шіліктерін оятып, эстетика-

нысандарын жақсы суреттейсің

2) туындылардың

лық көзқарастарын қалып-

(суретшілер туындыларын)!

репродукцияларын

тастыруға септігін тигізетін

Сен тапсырманы жақсы

суреттеуі;

№2 қосымшадағы өлеңдер мен

орындауға тырыстың! Сен

3) жұмысты талдап,

материалдарды қолданады.

жұмыстарды талқылауға

талқылауға қатысуы;

белсене қатыстың! және т.б.

4) жұмыс дәптерінде

орындалған тапсыр-

малар (жақсы жасалған

жұмыстарды ғана

бағалаңыз).

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе
  білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

19-сабақ

Сабақ тақырыбы: Бейнелеу
  өнерінің жанрлары

Мектеп Тұрар Рысқұлов

Күні:27.01.2020

Мұғалімнің
  аты-жөні:Қ.Бийимбетова

СЫНЫП: 3А 3Ә

Қатысқан оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру

Бағдарламалық міндеттері

3.1.2.1, отандық эжәне әлемдік
  өнердің әртүрлі шығармаларын білу және
  ерекгеліктерін түсіндіру.
3.3.2.1. арнайы терминдерді қлдаран
  отырып, өнердің әр түрлі уындыларының орындалу
  материалдарын анықтау және салыстыру;

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: «бейнелеу өнерінің жанрлары» түсінігімен
  таныстыру, бейнелеу өнеріндегі нақты туындының жанрын
  анықтауға үйрету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: жанр туралы білетіні
  бойынша бейнелеу өнері туындысын талдау, №2 жұмыс
  дәптерінің 6–7-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  бейнелеу өнері жанрларын ерекшеліктерін көрсете
отырып суреттеу. Негізгі термин сөздерді
  үш тілде білу. Тірек сөздер: бейнелеу өнерінің
  жанрлары, портрет, пейзаж, натюрморт, анималистік жанр.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Портрет дегеніміз не?
Жауап. Адамды бояу, сызық, пішіндермен
  бейнелеу өнері.
2.
  Пейзаж дегеніміз не?
  (Өткен материалды еске түсіреміз.)
Жауап. Табиғат көрінісін бояу, сызық, пішіндермен
  бейнелеу өнері.
3.
  Натюрморт дегеніміз не?
  (Өткен материалды еске түсіреміз.)
Жауап. Жансыз заттарды бояу,
  сызық,пішіндермен бейнелеуөнері.
4.
  Анималистік өнер дегеніміз
  не? (Өткен материалды ескетүсіреміз.)
Жауап. Жануарларды бояу, сызық,пішіндермен
  бейнелеуөнері.
5.
  Бейнелеу өнері
  туындысының қандайжанрға жататынын қалай
  білугеболады?
Жауап.
  «Картинада (суретте) не бейнеленген?» сұрағы арқылы. Егер
  адам бейнеленсе (бірнеше адам), ол – портрет, егер табиғат бейнеленсе,
  бұл – пейзаж, егер жансыз заттар бейнеленсе, ол – натюрморт, егер
жануарлар болса – анималистік жанр.
6.    Портрет бейнелеу өнерінің
  қай түрінежатады? Жауап. Кескіндемеге, графикаға,
  мүсінөнеріне.
7.  Пейзаж бейнелеу өнерінің қай
  түріне жатады? Жауап. Кескіндемеге, графикаға,
  сәндік-қолданбалы өнерге.

8.   Натюрморт бейнелеу өнерінің
  қай түріне жатады? Жауап. Кескіндемеге, графикаға,
  сәндік-қолданбалы өнерге.
9.   Анималистік жанр бейнелеу
  өнерінің қайтүріне жатады?
Жауап. Кескіндемеге, графикаға,
  сәндік-қолданбалы өнерге, мүсін өнеріне.

Оқулықтағы
  бейнелеу өнерінің жанрларынаарналған өлеңдерді,
  №2 қосымшадағы тақпақ,
  өлеңдердіоқу.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: бейнелеу өнерінің негізгі
жанрларын біледі. Бейнелеу өнері жанрын анықтап,
  бейнелеу өнері түрлерімен салыстыра отырып, оны
сипаттайды.

Оқушылардың көпшілігі: бір туындыға біріктірілген
  жанрларды анықтайды, оның негізгі ерекшеліктерін
сипаттайды.

Кейбір оқушылар: бір туындыға біріктірілген
жанрларды анықтайды, оның
  негізгі ерекшеліктерін туынды мен авторын атай отырып, сипаттайды. Белгілі
  бір жанрға жататын суреттер салады.

Бұрын алған білімдері

Портрет, пейзаж, натюрморт дегеніміз не? 1-сынып.
  Анималистік жанр дегеніміз не? 2-сынып.
Бейнелеу өнерінің
  түрлері. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен байланыс
  орнайды:
әдебиеттік
  оқу, қазақ тілі. Оқушылар тақырыпты талдау
  барысында, жұмысты суреттегенде, әдеби шығармаларды
  тыңдағанда сөйлеу дағдыларын
жетілдіріп, дұрыс сөйлеуге тырысады. №2
  қосымшадағы тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына
кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығарма- шылық жағдай жасау. Сыныпта тақтаға
  және
қабырғаларға бейнелеу өнері
  жанрлары туындыларының репродукциялары ілінген.

Графикалық, кескін- деме және
  мүсін өнері портрет- терінің, пейзаж, натюрморт,
анималистік жанр репродукциялары.

Алған білімнің өмірмен байланы-
  сы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Сабақтың тақырыбын хабарлау.
  Мұражай және көрме залдарына дайындалып бару керектігі
  туралы әңгімелесу. Сауатты көрермен мұражайдан
  көбірек әсер алады. Ол өнер түрлерін тереңірек
  түсінетін
болады. Тек туындыны көріп қана қоймай, мысалы,
  кескіндеме портретін немесе графикалық пейзажды алатын болсақ,
  онда қандай әсерлегіш құралдар қолданылғанын,
  суретші оның көмегімен не айтқысы келгенін түсіну
  керемет емес пе? Бейнелеу өнерінің кез келген түрін
  қызықты кітап тәрізді оқуға болады. Сендер туындының түрі,
  оның бастыәсерлегіш
құралдары, композицияның
  өлшемі менпішімі

Тақтада әртүрлі штрихтар мен бояу
  жағындыларын көрсету үшін қағаз парақтары
  ілінеді. Фломастерлер.

Оқулық.

Анималист- суретшілер мен
  пейзажшылардың

туралы көп нәрсе білесіңдер.
  Бүгін туындының жанрын анықтап үйренесіңдер.
  Сонда мұражайға келіп, қандай да бір туындының
  қандай жанрға
жататынын лезде
  білесіңдер. Бәлкім, араларыңда мұражайға не
  көрмеге барып экскурсия жүргізіп, білімін көрсететіндер де
  табылар.

графикалық және кескіндеме
жұмыстары.

Материал- ды
түсіндіру

Бүгін біз сендермен бірге вернисажға барамыз
  (вернисаж – өнер туындылары сатылатын көрменің салтанатты
  ашылуы). Вернисажда бейнелеу өнерінің әр алуан
  түрлерінің туындылары бар, қараңдаршы, олар өте
  көп (оқушылардан «дүкендегі» бейнелеу өнері
  түрлерін атауды сұрайды). Оқушылар өткен
  сабақтың материалын қайталап, бейнелеу өнері
  түрлерін анықтайды. Оқушылардың назарын
кескіндеме туындыларының көптігіне, олар
  алуан түрлі екеніне аударыңыз, жұмыстарда не
бейнеленгенін айтсын
  (портрет, пейзаж, натюрморт). Оқушылар бірінші, екінші сыныптың
  материалынан портрет, пейзаж, натюрморттың не екенін біледі.
Мұның бәрі бейнелеу өнерінің жанрлары
  екенін айту керек. Туындының жанрына қарап не бейнеленгенін
  білеміз: егер табиғат бейнеленсе, ол – пейзаж, егер адамдар бейнеленсе,
  онда портрет, егер жансыз
табиғат бейнеленсе, онда натюрморт. № 2 қосымшадағы
  тақпақтарды оқиды.
Бейнелеу өнерінің жанрлары туралы
  әңгімелескенде, балалардың назарын
  оқулықтағы иллюстрацияларға аудару керек.
  Оларға қарап, бір жанр бейнелеу өнерінің әр
  түріне жататынын білуге болады. Мысалы оқулықтың
  70-бетіндегі пейзаж жанры кескіндемеге, графикаға,
  сәндік-қолданбалы өнеріне де жатады.
Басқа жанрлардың да осылайша бейнелеу
  өнерінің қандай да бір түріне жататынын
  анықтауға болады. Балалар мыналарды үйренуі керек: 1) жанр
  және түр түсініктерін анық білу – түр
  туындының немен салынғаны арқылы байқалады,
  оның басты әсерлегіш құралы не (егер туынды бояумен
  салынып, онда
бастысы түс болса, ол – кескіндеме және т.б.),ал
жанр картинада не
  бейнеленгеніне қарай анықталады;
2) бір жанр бейнелеу өнерінің әр
  түрінде көрінетінін түсіну, яғни кескіндемеде,
  графикада, мүсін өнерінде және
  сәндік-қолданбалы өнерде. Кейбір туындыларда бірнеше жанр
  болуы мүмкін, мысалы, портрет табиғат аясында немесе
  натюрморттың жанында салынады. Одан әрі «Вернисажда» ойынын ойнайды:
  картинаны сатып алатын оқушылар оның түрін, жанрын
  анықтап, ерекшеліктерін атап, әсерін жеткізуі тиіс.

Оқулық. Анималист- суретшілер мен пейзажшылардың
  графикалық және кескіндеме
жұмыстары.
№1, 2 қосымша- дағы материал.

Өздік жұмысты орындау

Ойын ойнап болған соң, №2
  жұмыс дәптерінің 6–7- бетіндегі тапсырмаларды орындайды.
Мұғалім жеке-дара кеңес
  береді, оқушыларға қажет жерінде көмектеседі,
  қателері болса, түзетеді.

Жұмыс дәптері, қалам немесе жай
  қарындаш.

Сабақтың қорытын- дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  тақырыпты талқылауға қатысады, мұғалім-
  нің сұрақтарына жауап береді.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген жауабынан
  (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  ойынға
  қатысқанынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында
  мұғалім СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны да
  қолданады.

Оқушылардың көпшілігі
ойынға
  қатысады.

Кейбір оқушылар №2 жұмыс
  дәптерінің 8-бетіндегі
тапсырманы қосымша орындайды.

Мұғалім
  өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсету үшін не істейсіз?

Сабақта оқушыларды

Бейнелеу өнерінің алуан түрлі

Сабақтың барысында оқушы-

бағалау:

туындылары (пейзаж, портрет,

ларды бағалайды:

1) оқушылардың

натюрморт). Оқушылар

Жарайсың, сен сұрақтарға

мұғалімнің және

осылайша дүниежүзі

толық жауап бересің! Сен өте

оқулықтағы
  сұрақтарға

мәдениетімен сусындайды.

байқампазсың! Сен табиғат

жауабы;

Эстетикалық көзқарастарын

нысандарын жақсы суреттейсің

2) ойынға қатысуы;

қалыптастыру мақсатында№2

(суретшілер туындыларын)!

3) туындылардың

қосымшадағы материалдар мен

Сен тапсырманы жақсы

репродукцияларын

тақпақтарды пайдаланады.

орындауға тырыстың!Сен

суреттеуі;

жұмыстарды талқылауға

3) жұмысты талдап,

белсене қатыстың! және т.б.

талқылауға қатысуы;

4) жұмыс дәптерінде

орындалған

тапсырмалар (жақсы

жасалған жұмыстарды

ғана бағалаңыз).

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін орындап үлгермедім!», «Мұның
  маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар сабақтың
  соңында смайликтерін көрсетеді. Сабақтың қалай
  өткенін, ең қызықты нәрсе не болды,
  қандай нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін айтады.
  Оқушылардан олар өздерін мұрайжайда сенімді ұстай ала
  ма екенін сұрау керек. Бейнелеу өнерінің түрлері мен
жанрларын айта отырып, экскурсия жүргізе ала ма екен? Олардың жауаптарын
  тыңдаңыз.

20–21-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Түс
  және символ.
Белгі символдары. Өнер түрлерін
  білдіретін белгілер жасаймыз.
Таныстыру, талдау және бағалау

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Оқушыларды бейнелеу өнеріндегі «символ»
  түсінігімен таныстыра отырып, шығармашылық
  қабілеттерін
артыру.

Бағдарламалық міндеттер

3.1.2.2, 3.3.2.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: «символ» түсінігімен, бейнелеу өне-
  ріндегі түс және белгі (рәміз, нышан) түрлерімен таныстыру.
  Жұмыс істеу барысында меңгергендерін пайдалануға
  үйрету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: белгілі бір өнер
  түрін білдіретін 2–3 белгі жасау (тәсілін өздері
  таңдайды).

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру, әртүрлі
  түстердің, қолөнер шеберлерінің туындыларын-
  дағы белгілерді сипаттау. Жаңа термин сөздерді үш
  тілде білу.
Тірек сөздер: символ, түс символикасы, символды бейне,
  ою-өрнектің символикалық мәні бар, өнер
  түрлерінің символдық бейнесі, ежелгі грек музалары әр
  алуан өнер түрлерін білдірген.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Символ дегенімізне?
Жауап. Символ – қандай да бір түсінік
  пен құбылысқа тән шартты белгі. Әр
  халықтың, адам топтарының өз символдары бар.
2.  Символ қандай болукерек?
Жауап. Символ қысқа ғана болып,
  ең басты нәрсені білдіруі керек.
3.  Қазақ мәдениеті мен
  қолөнерінде қызыл, ақ, қаражәне
  басқа да түстер ненібілдіреді?
Жауап. Қазақ мәдениеті мен
  қолөнерінде қызыл түс отты, өмір мен
  әдемілікті білдіреді. Ақ түс – тазалық пен
  адалдықтың, бақыттың, көктегі
  күштердің түсі. Қазақ қолөнеріндегі
  қара түс – құдірет пен күш-қуаттың,
  молшылықтың белгісі. Көгілдір түс – аспан түсі.
  Жасыл түс өмірдің бастауын білдіреді. Сары түс –
  даланың,
даналықтың белгісі.
4.  Көптеген халыққа ортақ бірнеше
  белгілердіатаңдар.
Жауап. Ағаш өмірді, ал Азия
  халықтары үшін кең
даланы білдіреді. Құс – аспанның,
  балық – судың, жүрек
– махаббаттың белгісі.

5.     Қазақ ұлттық
  ою-өрнегі нышан-белгілердентұрады деп айтуға болама?
Жауап. Иә, басқа халықтардың
  ою-өрнектеріндегідей қазақ халқының
  өрнектерінде де жануарларды, өсімдік- тер мен аспан
  шырақтарын білдіретін өрнектер қолданылады.
6.     Бірнеше ою-өрнек түрін атап,
  олар нені білдіретінін айтыңдар.
Жауап. «Қошқармүйіз»,
  «түйетабан», «құсқанаты»,
«гүл», «жұлдыз».
7.
  Символдарды білу не
  үшінкерек?
Жауап.
  Символдар суретшінің ойын, символдар арқылы көрерменге не
  айтқысы келгенін білу үшін қажет.
Мемлекеттің елтаңбасы мен туында символдар
бейнеленеді. Ондағы түстер мен
  бейнелерге қарап мемлекет туралы біраз ақпарат жинайсың.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: символдың не екенін, түс
  және белгі символдарын біледі. Кейбір символдардың
мағынасын түсінеді.

Оқушылардың көпшілігі: өнер туындыларындағы
  символдың рөлін (сондай-ақ ұлттық
  ою-өрнектердегі) түсініп, сол арқылы туындыны түсіне
  алады. Өз символ-
дарын ойлап табады.

Кейбір оқушылар: белгілі бір түсініктер мен
  құбылыстарды білдіретін бейнелер ойлап табады.

Бұрын алған білімдері

Суретшінің әсерлегіш
  құралдары. 1-сынып. Түстің әсерлі мүмкіндіктері.
  2, 3-сынып.
Ою-өрнектер. 1, 2-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: әдебиеттік оқу, қазақ тілі.
  Оқушылар тақырыпты
талқылап, әдеби туындыларды тыңдау
  барысында дұрыс әрі бейнелі түрде сөйлеу
  дағдыларын дамытады.
Шығармашылық шабыттарын ояту
  үшін жұмысқа кіріспес бұрын №2
  қосымшадағы өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Тақтаға және
  қабырғаларға бейнелеу өнері және өнер
  түрлері
туындыларының репродукциялары ілінген.

Әр алуан өнер түр- лері
  бейнеленген фотосуреттер.

Алған білім- нің өмірмен
  байланысы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Сабақты еліміздің мемлекеттік
  рәміздері туралы әңгімелеуден бастауға болады. Оқушылар Қазақстан
  Республикасының Елтаңбасы мен Туында не бейнеленгенін айта алады.
  Одан соң
«Рәміз деген не?» деген сұрақ қояды.
  Символдарды білу не үшін керек? Балалардың жауабын тыңдайды
  («Оқушылардың
шығармашылық міндеті» деген жердегі сұрақтар
  мен жауаптарды қараңыз).

Оқулық.

Өнер
  түрлерінің, бейнелеу өнері түрлері (графи-
калық, кескіндеме, мүсін және
  сәулет өнері)
фотосуреттерінің репродукциялары.

Материал- ды түсіндіру

Тақырып оқулық бойынша
  түсіндіріледі. Алайда басқа да кітаптардан материал таңдап
  алып,
тақырыпты кеңейтіп, түс
  символдарынан мысалдар келтіруге болады, балалар оларды қайдан
кездестіргенін еске түсірсін. Бәлкім,
  олардың бірі пират кемесіндегі қара түсті жалауды,
  рыцарьдің махаббат белгісі ретіндегі қызыл раушан гүлін
  еске түсірер.
Балаларды кейбір түс символдарыментаныстыра
  отырып, символдар тек бірмағынаны
білдірмейтінін айта кету керек. Мысалы,
  қызылтүс тек жеңіс пен сұлулықтың
  түсі ғана емес, сонымен қатар қан мен
  зорлық-зомбылықтүсі.
Суретшілердің жұмысының
  репродукцияларын көрсетіп, мысал келтіруге болады.
К. Петров-Водкиннің «Қызыл аттың
  шомылуы» атты картинасында қызыл ат маңызды бір нәрсені
  күту мен қуанышты білдіреді. Суретші бүкіл ел үлкен
  бір өзгерісті күтуде екенін көрсетуге
тырысқан. Ал М. Добужинскийдің
  «Қазандағы тыныштық» жұмысында бейбіт шеруі атысынан
кейінгі көшедегі қызыл түс
  уайым-қайғы мен қанды білдіреді. Ван Гогтің
  «Күнбағысындағы» сары түс
достық ниет пен бірлікті білдіреді. Ал
  «Арлдағы түнгі кафе» жұмысындағы сары түс
  сырқатты
білдіреді. Қазақ
  қолөнеріндегі түстерге де тоқталу керек.
  Әсіресе қазақ ұлттық кілемдерінде айқын
  көрінеді. Алайда онда түстердің ғана емес,
  өрнектердің де мәні бар. Осылайша, мұғалім
  ұлттық өрнектер нені білдіретінін сұрай отырып, белгі
  символдарына көшеді. Қазақ кілемдеріндегі символдық
  белгілер (ою-өрнектер) мен түстерде терең мағына
  жатыр. Оқушыларға қазақ
шеберлерінің
  қолтаңбасын «оқуды» тапсырады.
Екінші сабақ белгілі бір өнер түрін
  білдіретін белгі- лерге арналады. Ол үшін сабақтың басында
  әрбір өнер түрінің басты әсерлегіш
  құралдарынеске
түсіріп, оқушылармен бірге символ
  дегеніміз не, өз белгілері арқылы қандай идеяны
  көрсеткілері келетінін талқылайды. Оқушыларға
  әрбір өнер түрінің ерекшелігін еске
  түсірудітапсырыңыз.
Мысалы, музыкада нота мен аспаптардың белгісі,
  бейнелеу өнерінде суретшінің материалдары мен
  құралдар, жақтау және т.б. Одан соң
  оқушылар өздік жұмысқа кіріседі. Сабақтың
  соңында
жұмыстарын таныстырып,
  талқылайды (оқулықтың 78-бетіндегі
  сұрақтарға жауап береді).

Оқулық.

Өнер түрлерінің, бейнелеу
  өнері түрлері (графи-
калық, кескіндеме, мүсін және
  сәндік- қолданбалы өнер) фотосуреттерінің
  репродукциялары.
№2 қосымшадағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар таңдаған материалдарына
  қарай белгілі бір өнер түрін білдіретін белгілерді жасайды.
Мұғалім жұмыс барысында
  кеңес беріп, көмектеседі.
Сабақтың соңында оқушылар
  жасаған жұмыстарын

Материалдарды өздері таңдайды.

таныстырып, олар белгілерді қалай
  жасағанын,
идеясын айтып береді, достарының
  жұмысын талқылайды.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар әртүрлі белгілер мен
  түс символдарын білді.
Халық
  қолөнеріндегі түстердің мәнін анықтап,
жұмыс істегенде білетіндерін пайдаланып
  үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың
  бәрі символдың не екенін, түс және белгі символдарын
  білді. №2 жұмыс дәптерінің 8-бетіндегі тапсыр- маны
  орындады. Кейбір символдардың мағынасын
түсінді.

Оқушылардың көпшілігі өнер
  туындыларындағы символдың маңызын (сондай-ақ
  ұлттық ою-өрнектердегі) түсініп, сол
арқылы туындыны түсіне алды. Өз символдарын ойлап
  тапты. 9-беттегі тапсырманы
орындады.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген
  жауабынан (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Оқушылардың кейбірі белгілі бір
  түсініктер мен құбылыстарды білдіретін
бейнелер ойлап тапты. 10–11- беттердегі тапсырмаларды
  таңдаулары бойынша
орындады.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсетесіз?

Сабақта оқушыларды

Анималист-суретшілер мен

Сабақтың барысында

бағалау:

пейзажшылардың жұмыс-

оқушыларды бағалайды:

1) оқушылардың

тарын, жанды табиғат фото-

Жарайсың, сен сұрақтарға

мұғалімнің және

суреттерін көрсетіп, таби-

толық жауап бересің! Сен өте

оқулықтағы
  сұрақтарға

ғатқа, туған өлкеге
  сүйіс-

байқампазсың! Сен табиғат

жауабы;

пеншіліктерін оятып, эсте-

нысандарын жақсы суреттейсің

2) туындылардың

тикалық көзқарастарын қа-

(суретшілер туындыларын)!

репродукцияларын

лыптастыруға септігін

Сен тапсырманы жақсы

суреттеуі;

тигізетін №2 қосымшадағы

орындауға тырыстың! Сен

3) жұмысты талдап,

өлеңдер мен материалдарды

жұмыстарды талқылауға

талқылауға қатысуы;

қолданады.

белсене қатыстың! және т.б.

4) жұмыс дәптерінде

орындалған тапсырма-

лар (жақсы жасалған

жұмыстарды ғана

бағалаңыз).

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик
  дайындапқояды.
Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен бағалайды.
  Мысалы: «Өте
  қызық!»,«Мен

«Атақты тұлғалар»
бөлімі
22-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Атақты
  өнер тұлғалары. Қазақстанның атақты
тұлғалары

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Ой-өрістерін кеңейту,
  патриоттық сезімге тәрбиелеу.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.2, 3.1.2.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: оқушыларды «атақты тұлғалар»
  түсінігімен таныстыру, еліміздегі және дүниежүзіне
  әйгілі атақты тұлғалар туралы әңгімелеу.
  Тұлғалар туралы ақпарат іздеуге, елінің тарихы мен
  мәдени мұрасын бағалауға үйрету.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: нақты атақты
  адам туралы ғаламтордан мәлімет тауып, шағын әңгіме
  құрау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру, тарихи
  тұлғалардың өмірбаянына, шығармашылығына
  тоқтала отырып және өз пікірін білдіріп, олар туралы айтып
  беру.
Тірек сөздер: атақты тұлғалар, ұлы
  суретшілер, ком- позиторлар, жазушылар, ғалым, саясаткерлер,
  спортшылар, еңбегімен аты әлемге танылған адамдар. Талқылауға
  арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Атақты тұлғалар дегенкімдер?
Жауап. Атақты адамдар –
  қоғамдық-саяси өмірде, ғылымда, өнерде
  маңызды нәтижеге қол жеткізген адамдар.
2.  Өткен ғасырлардағы атақты
  тұлғаларды кім арқылы білеміз?
Жауап. Суретшінің еңбегі арқылы біз өткен
ғасырлардағы атақты
  тұлғалардың қандай болғанын біле аламыз.
3.    Бірнеше атақты адамдыатаңдар.
Жауапты оқулыққа қарап бере алады не
  оқушылар өз
бетінше жауап береді. Балалардан топ бойынша
  атақты спортшыларды, суретшілер мен композиторларды және т.б.
  атауды сұрауға болады.
4.    Еліміздегі бірнеше атақты адамды
  атаңдар. Жауапты оқулыққа қарап бере алады не
  оқушыларөз

бетінше жауап береді. Балалардан топ бойынша
  атақты спортшыларды, суретшілер мен композиторларды және т.б.
  атауды сұрауға болады.
5. Біздің қаламызда қандай
  атақты адамдарға ескерткіш қойылған?
Жауап. Мұғалім балаларға алдын ала
  дайындалып келуді тапсырады.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: адамзат тарихындағы және
  еліміздегі атақты адамдар туралы біледі.
Атақты адамдар туралы ақпарат таба
  алады.

Оқушылардың
  көпшілігі: кейбір
  атақты адамдар туралы айта алады.

Кейбір оқушылар: кейбір атақты тұлғалар туралы
  олардың жетістіктерін және оларды суретшімен
байланыстыра отырып әңгімелей
  алады.

Бұрын алған білімдері

Музыка, әдебиеттік оқу,
  дүниетану пәндерінен алған
жалпы білім.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды:
жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка.
  Оқушылар энциклопедиядан оқығандарын пайдаланады.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында әйгілі
  композиторлардың музыкалық үзінділерін қосып
  қоюға болады. Сабақты оқушылар қандай
  суретшілермен таныс екенін еске түсірумен
бастауға болады. Одан соң атақты
  адамдар дегеніміз кім екенін талқылайды.

Атақты адамдар-
дың фотосуреттері, суретшілер салған
  атақты адамдардың портреттері.

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Халқымыз
мәдени мұраға үлес қосқан адамдарды аса қадірлейді. Кез келген адам ондаған, тіпті жүз- деген әйгілі адамды атай алады. Атақты
адамдардың өмірі мен кәсібін білу кез келген адамды рухани байыта алады.
  Бәлкім,ұлы
адамдардың
өмірімен танысқаннан кейін сендер де сондай жетістікке жеткілерің келер, сонда өздерің сияқты балалар сендердің жетістіктеріңді айтып, тамсанатын болады. Ал енді кейбір атақты адамдар туралы, олардың адамзатқа не қалдырғандарын көрейік.

Оқулық.
Атақты адамдар-
дың фотосуреттері, суретшілер салған атақты адамдардың портреттері.

Материалды түсіндіру

Бұл
  сабақ әңгіме түрінде өтеді. «Атақты
  тұлға» түсінігімен таныстырып, оқушыларға
  әр дәуірдегі және халықтағы атақты
  тұлғалар туралы айтқан
дұрыс. Бұл пән өнермен
  байланысты, сондықтан оқушылар «Өнер» тақырыбын
  меңгергендіктен мәдениет өкілдері туралы айтқан
  жөн.
Оқушылардың өздері музыка,
  әдебиет, бейнелеу өнері саласындағы атақты
  тұлғалардың есімдерін еске түсірсін. Алайда балаларды
  шектеуге
болмайды, олар ірі тарихи
  тұлғалардың: саясат-

Оқулық.
Атақты адамдар-
дың фотосуреттері, суретшілер салған
  атақты адамдардың портреттері,
№2 қосымшадағы материал.

керлер мен қолбасшыларды, ғалымдарды
  атауы мүмкін. Бірі қандай да бір тұлға туралы
  нақтырақ айтып берсе тіпті жақсы. Оқушыларға
  сабаққа алдын ала дайындалып келуді тапсыруға болады.
  Қазақ халқының көрнекті тұлғаларына
  ерекше тоқталу керек. Қазақ және орыс мәдениеті
өкілдерін өзара байланыстырып, Абай
  Құнанбайұлы мен АлександрПушкиннің
шығармашылығы, екі ақынға
  деген қазақ, орыс халқының құрметі туралы
  айтуға болады. Оқулықта шағын ғана
  мәлімет бар, алайда әрбір мұғалім оны дамыта алады.
  Сұрапыл соғыстахалыққа
өлеңдерімен рух берген Жамбыл
  Жабаевтың шығармашылығы туралы айтуға болады. Жамбыл
  Жабаевтың құрметіне батыр-қала Невада ескерткіш
  орнатылған. Оқушыларға суретшілер салған атақты
  тұлғалардың портреттерін немесе қазіргі
  замандағы адамдар болса, фотопортреттерін көрсетуге болады.
  Мұғалім атақты тұлғалар туралы мәліметті
  қайдан және қалай табуға болатынын айтуы тиіс
  (кітапханадан, журналдардан, ғаламтордан, атақты
қайраткерлер туралы фильмдер мен
  бағдарла- малардан).

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар сабақ барысында
  ғаламтордан не энциклопедиялардан атақты тұлғалар
  туралы мәліметтерді іздейді (бәлкім мұғалімнің
тапсырмасы бойынша), танысып, не
  білгендерін айтып береді (мұғалім ұсынған сызба
  бойынша шағын әңгіме жазады).

Энциклопедиялар, ғаламтор.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар әр дәуірдегі және
  әртүрлі халықтардағы атақты адамдар мен
  олардың жетістіктері туралы
білді. Еліміздің атақты адамдары жайлы
  естіп білді. Көрнекті қайраткерлер туралы мәлімет іздеп,
өмірбаянын, жетістіктерін және
  өзінің көзқарасын білдіре отырып
  әңгімелеуді үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың бәрі адамзат тарихындағы
  және еліміздегі атақты адамдар туралы білді. Атақты адамдар туралы
ақпарат таба алды.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген
  жауабынан (оқулықтағы);
2)
  жасаған
жұмыстарынан (жақсы
  жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интерактивті тақтаны да
  қолданады.

Оқушылардың көпшілігі кейбір
  атақты адамдар туралы айта алды. №2 жұмыс дәптерінің
12-бетіндегі тапсырманы орындады.

Мұғалім өздік жұмыстың
басында
  қайшымен жұмыс
істеу ережесін оқушылардың есіне
  түсіреді.

Оқушылардың кейбірі атақты тұлғалардың жетістіктерін атап және оларды суретшімен

байланыстыра отырып әңгімелей алды. №2 жұмыс
дәптерінің 13-бетіндегі тапсырманы орындады.

Оқушыларға қалай қолдау көрсетесіз?
Сабақтың барысында оқушыларды бағалайды: Жарайсың,
  сен сұрақтарға толық жауап бересің! Сен өте
  байқампазсың! Сен табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене қатыстың!
  және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған
тапсырмалар (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер
  мен пейзажшылардың
жұмыстарын, жанды табиғат фотосуреттерін көрсетіп,
  табиғатқа, туған өлкеге
сүйіспеншіліктерін оятып, эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыруға септігін тигізетін №2
  қосымшадағы өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе
  білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

23–24-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Портрет
  түрлері

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық,
  эстетикалық ой-өрістерін кеңейту.

Бағдарламалық міндеттері

3.1.2.1 3.1.3.2

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: портрет түрлерімен таныстыру, портрет
  түрін анықтап, шығармашылық жұмыста
  үйренгендерін көрсете білуге дағдыландыру.
Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: №2
  жұмыс дәптерінің 14–15-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру. Суретші
  қолданған әсерлегіш құралдарды атай отырып,
  портрет түрлерін суреттеу. Портреттердің ерекшелік- терін айту.
Тірек сөздер: атақты тұлғалар, портрет, бейнелеу
  өнері жанры, салтанатты портрет, камералық портрет, топтық,
  жұптық портрет. Белуарға дейін салынған портрет,
ұзына бойы салынған портрет,
  тура қарап салынған портрет, бір қырына қарап
  салынған портрет.

Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Портрет дегеніміз не?
Жауап. Портрет – адамды бояу, сызық,
  пішіндермен салатын өнер жанры.
2.  Автопортрет дегеніміз не?
Жауап. Автопортрет – суретшінің өзін
  бейнелеуі.
3.  Салтанатты портрет дегенімізне?
Жауап. Салтанатты портрет дегеніміз – адам
  әдемі киініп, салтанатты түрде бейнеленетін көлемді портрет
  түрі.
4.  Камералық портрет дегенімізне?
Жауап. Камералық портрет дегеніміз – адам
  қарапайым түрде бейнеленетін кіші өлшемді портрет. Суретші
адамды сыртынан білдірмей салып жатқандай
  болады.
5.
  Топтық
  (жұптық) портрет дегенімізне?
Жауап. Топтық портретте екі немесе одан да көп адам
бейнеленеді. Егер екі адам
  бейнеленсе, ол жұптық порт- рет деп аталады.
6.
  Егер сендер суретші
  болсаңдар, қандай портретсалар едіңдер?Неліктен?
Жауаптары
  әртүрлі болуы мүмкін, ең бастысы, оқушы- лар жауаптарын
  түсіндіре алуы керек.
7.
  Егер сендер суретшіге
  портреттеріңді салуды тапсыр- саңдар, өздеріңді
  қалай салдырар едіңдер? Салтанатты ма, камералық па?
  Жауаптары әртүрлі болуы мүмкін,ең бастысы,
  оқушылар жауаптарын түсіндіре алуыкерек.
8.  Жақындарыңның
  ішінен
  кімнің портретін салар едіңдер? Толық
  жауапбереді.
9.  Қандай атақты тұлғаның
  суретін салғыңкеледі? Толық жауапбереді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: портрет жанрының түрлері мен
  тарихын, портреттің негізгі түрлерін біледі.
Портреттерді өнер түрлеріне
(кескіндеме,
  графикалық, мүсін), қызметі мен берілуіне (салтанатты,
  камералық), адамды бейнелеуіне (ұзына
бойы, белуарға дейін, кеудеге дейін),
  басының
бұрылысына қарай (тура, бір
  қырына) ажырата алады.

Оқушылардың
  көпшілігі: портретті суреттей
  алады. Мысалы: В. Серовтің «Шабдалы ұстаған қыз»
  портреті – балалар портреті, кескіндеме, камералық портрет,
белуарға дейін салынған портрет.
  Алған білімдерін пайдаланып, портрет сала алады.

Кейбір оқушылар: суретші
  қолданған әсерлегіш құралдарды атай отырып,
  портретті суреттей алады.
Атақты адамның портретін сала алады.

Бұрын алған білімдері

Адамның
  бет әлпеті. Портрет және автопортрет. 1-сы- нып. Түс
  және сызық арқылы көңіл күйді
  көрсетеміз. Көңіл күйі әртүрлі портрет
  саламыз. 2-сынып. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка.
  Оқушылар
жаратылыстану сабақтарынан
  өткен адамның бет әлпеті туралы білетіндерін пайдаланады. №
  2 қосымшадағы тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына
кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығарма- шылық жағдай жасау. Бірінші және екінші
  сыныптағы
«Портрет» жанры туралы білетіндерін еске
  түсіреді. Өткен материалды қысқаша қайталайды.
  Балаларды портрет туралы көп нәрсе білетіндерін айтып,
мақтайды.

Графикалық, кескіндеме және мүсін
  портрет- терінің репродук- циялары.

Алған

Әрбір үйде отбасылық альбомдар бар. Біз суреттерге

Графикалық, кескін-

білімнің

қарап отырып, біздің әке-шешеміз,
  ата-әжеміз жас

деме және мүсін

өмірмен

кезінде қандай болғанын көреміз.
  Егер бұл суреттер

портреттерінің

байланы-

болмаса, біз олардың жас кезін білмес
  едік.Әлемдік

репродукциялары.

сы. Жаңа

портрет галереясын отбасылық альбоммен

Отбасылық

білім мен

салыстыруға болады. Алайда бұл альбом барлық

фотосуреттерден

дағдыға

адамға ортақ. Шынымен де, мүсінші,
  суретшілердің

тұратын альбомды

қол

арқасында ерте заманда өмір сүрген адамдардың

пайдалануға

жеткізу

қандай болғанын көре аламыз.
  Өздеріңнің және

болады.

жақындарыңның портретін сала отырып, сендер де

отбасыларыңның тарихын сақтап
  қаласыңдар.

Біршама уақыттан кейін өзің
  салған суреттерді қарап

отырған кызық емес пе?! Ал атақты
  адамдардың

суретін салған одан да қызық.

Сабақтың басында портрет, авторпортрет дегеніміз не

Графикалық,

екенін еске түсіреді. Автопортрет он жетінші
  ғасырда

кескіндеме және

дами бастады. Қалай ойлайсыңдар, бұл немен байла-

мүсін

Материал-

нысты? Суретші суретін салатын адамға зер
  салып

портреттерінің

ды

қарайды, ал өзін дұрыс көру
  үшін оған айна керек.

репродукциялары.

түсіндіру

Суретшілердің көпшілігі
  өздерінің автопортретін

№2 қосымшадағы

бірнеше рет салған. Портреттерге қарап, біз бір

материал.

адамның бет әлпеті ғана емес,
  тағдырының да

өзгергенін байқаймыз. Біз портрет
  өнері өте ертеде –

бірнеше мың жыл бұрын пайда
  болғанын білеміз.

Ежелгі Египет перғауындарының
  мүсіндерін алғашқы

портреттерге жатқызуға болады. Бұл
  алып мүсін-

дердің тұрғызылуының негізгі
  мақсаты – перғауын-

ның айбыны мен құдіретін
  көрсету. Суретшіні ұсақ-

түйек нәрселер қызықтырмады,
  ең бастысы, алып,

қуатты бейне жасау болды.

Мүсін өнері Ежелгі Грекия мен Римде
  кең қанат

жайды. Бұл кезеңдегі портреттерден
  нақтылықты,

дәлдікті байқаймыз. Біздің
  заманымызға дейін

мемлекет қайраткерлерінің,
  философтардың,

ақындардың мүсін портреттері
  жетті.

Қайта өрлеу дәуірінде Италияда,
  Нидерландыда

кескіндеме портреті қарқынды дами бастады. Рафаэль,

Боттичелли, Леонардо да Винчи, Ян Ван Эйк және т.б.

суретшілер асқан шеберлері болды. Бұрынғы
  портреттерде адамдар салтанатты түрде бейнеленген болса (осыдан
  салтанатты портрет атауы шыққан), енді суретшілер адамдарды
  қарапайым киіммен
бейнелей бастады. Олардың портреттері шағын,
  бөлмеге, яғни «камераға» сыйып кететін болған.
«Камера» – латынның сөзі, ол «бөлме» деген
  мағынаны білдіреді. Камералық портрет суретшінің
  қалауымен бейнеленеді. Ол адамды қалай салғысы келсе, солай
  салады. Сондықтан камералық портреттер шындыққа
  жақын, суретшілер онда натураны түрлендірмейді, қалай
  көрсе, солай
бейнелейді. Кәне, салыстырып көрейікші
  (оқулықтағы репродукцияларды пайдалануға болады, ал
  басқа салтанатты және камералық портреттермен
  толықтырса тіпті жақсы). Оқушылар салтанатты және
  камералық портреттерді салыстырады. Олар қандай әсер
  қалдыратынын қорытындылайды. Суретшілер портрет салғанда
  адамның айналасындағы заттарғада көңіл
  бөледі. Ойын ойнайды: бірінші топбаскиім,
киім, перделерді әкеліп, салтанатты портретке модель
  дайындайды, екінші топ камералық портретке модель таңдайды. Керек
  заттарды да әзірлеп қояды (кітап, сурет салатын альбом,
  қайшы, қолөнер бұйымдары
және т.б.). Модельді дұрыс отырғызып, бір іспен
  шұғылдандыру керек. Содан кейін портреттердің бірі
  салтанатты, бірі камералық екенін айтады.
Бір емес, бірнеше адам бейнеленген портреттерді көрген
  боларсыңдар?! Олар топтық портреттердеп аталады. Топтық
  портреттерде отбасы мүшелері, кейде ортақ кәсіптегі
  адамдарбейнеленеді.
Көп жағдайда олар салтанатты болады,кейде камералық
  портреттер де болады.Мысалы,
Ә.
  Қастеевтің «Жайлауда» портреті, Б. Кустодиевтің
«П. Капица мен Н.
  Семеновтің портретінің» тарихын айта кету керек. Портреттегі модель
  әртүрлі бейне- ленуі мүмкін. (Көрерменге тік
  қарап тұрған сурет – қасбет, бір қырынан
  қарап тұрған сурет – профиль,
белуарға дейін, ұзына бойы және т.б.) Суретші
  портрет салғанда модельдің мінезі мен көңіл
  күйін дәл беру үшін ерекше қалыпта бейнелегісі
  келетініне назар аударыңдар. Кейде тура қарап тұрған
  адам мен бір қырынан тұрған адамның бейнесі
  өзгешеленетіні сонша, оларға қарап бір адам
  бейнеленгенінесену
қиын. Оқулықтағы қаһарлы
  сұлтан мен суретші туралы аңызды айтып беріп, суретші
  сұлтан риза
боларлықтай оның суретін қалай салғанын
  сұрайды. Суретші қандай жолды тапса да, оның ең басты
  мақсаты – адам туралы айтып беру. Суретші модельге мұқият
  қарап, әсерлегіш құралдармен еркін жұмыс
істейді. Шоқан Уәлихановтың
  салған суреттері туралы қысқаша әңгімелеседі.

Өздік жұмысты орындау

№2 жұмыс дәптерінің
  14–15-беттеріндегі тапсырма- ларды орындау. Атақты
  тұлғалардың портретін салу. Мұғалім жеке-дара
  кеңес береді, оқушыларға қажет жерінде
  көмектеседі, қателері болса түзетеді.

Жұмыс дәптері, жіңішке қара
фломастер немесе жай қарындаш, түсті
  қарындаштар, қылқалам,гуашь
бояулары, палитра, су құятын ыдыс,
  қол сүртетін орамал.

Сабақтың қорытын-
дысы

Орындалған
  тапсырмаларды қысқаша талдайды. Оқушылар
  сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі тақырыпты
  талқылауға қатысады, мұғалімнің
  сұрақтарына жауап береді.
Оқушылардың көпшілігі
№2 жұмыс дәптерінің 14–15-
  беттеріндегі тапсырмаларды орындайды.

Кейбір оқушылар №2 жұмыс дәптерінің 14–15-беттеріндегі
  тапсырманы орындау бары-
сында өз шешімдерін
  дәлелдей алады. Шығармашылық
  жұмыс орындайды.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімге берген жауабынан(оқулық- тағы);
2)
  ойынғақатысуынан;
3)
  жасаған
  жұмыста- рынан (жақсыжасалған жұмыстардығана
бағалаңыз);
4)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны да қолданады.

Мұғалім
  өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау
  көрсету үшін не істейсіз? Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен
  табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен
  тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақта оқушыларды бағалау:
1)   оқушылардың мұға-
  лімнің және оқулықта- ғы
  сұрақтарғажауабы;
2)
  ойынғақатысуы;
3)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
4)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
5)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Кескіндеме, графикалық және мүсін өнері
  портреттері түріндегі әлем мәдениеті
жауһарлары. Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру мақсатында №2
  қосымшадағы материалдар мен тақпақтарды пайдаланады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін
  айтады.

25–26-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Атақты адамның портретіне жақтау жасаймыз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП:3

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Алған білімді бекіту,
  жиналған ақпаратты тәжірибеде
қолдану білігін дамыту.

Бағдарламалық міндеттері

3.2.2.1,    3.3.1.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: атақты адамның портретіне жақтау жасауға
  үйрету. Жасаған жұмыстарын таныстыруды ұйымдастыру.
Оқушылардың шығармашылық міндеті: табиғи
  және
жасанды материалдарды пайдаланып, атақты
  адамның портретіне жақтау жасауға үйрету.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  жақтау жасау бойынша идеяларын ортаға салу,
оқулықтың 90-бетіндегі
  сұрақтарға жауап бере отырып, жасаған
  жұмыстарын таныстыру, жаңа термин сөздерді үш тілде
  білу.
Тірек сөздер: атақты тұлғалар,
  тақырыпқа сәйкес жақтау, сәндеу, жұмыс
  материалдары, жұмыс реті.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.     Ұлы музыканттың портреті
  орналасқан жақтауғанені бейнелеугеболады?
Жауап. Музыкалық аспаптар, ноталар.
2.     Ұлы суретшінің портреті
  орналасқан жақтауға нені бейнелеугеболады?
Жауап. Палитра, қылқалам, бояу.
3.     Саяхатшының портреті
  орналасқан жақтауға нені бейнелеугеболады?
Жауап. Карта, глобус, дүрбі, компас.
4.
  Әйгілі спортшының
  портреті орналасқан жақтауға нені бейнелеугеболады?
Жауап. Кубок, медаль, спорттық құрылғылар.
5.     Жақтауды қандай материалдардан
  жасауға болады? Жауап. Жақтауды ағаштан, полимер
  балшықтан, сым, бұтақ, майда тастар мен ұлу
  қабыршағын,кепкен
өсімдіктер
  мен жапырақтарды желімдеуге болатын қатырма қағаздан.
6.
  Жақтауына қарап
  портетте кім бейнеленгенінтабуға болама?
Сұраққа толығырақ
  жауап беру керек, балалар портреттегі адамның немен
  шұғылданатынын қалай білетінімізді нақтылып айтуы
  керек.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: тақырыптық
  жақтаудың қалай жасалатынын, ол үшін қандай
  мәлімет керек екенін, жақтауда қандай сәттерді
  бейнелеу керегін біледі.
Оқулықтағы үлгі
  бойынша тақырыптық жақтау жасап үйренеді.

Оқушылардың көпшілігі: жақтау жасау идеяларымен
  бөліседі. Оның жасалу жолын сипаттайды.

Кейбір оқушылар: өздері таңдап алған
  тұлғаға өзіндік идея бойынша әртүрлі
  материалдарды пайдаланып,
жақтау жасайды.

Бұрын алған білімдері

Адамның сыртқы келбеті. Портрет жәнеавтопортрет.
1-сынып. Адамның бет әлпеті және көңіл күй. Түс және көңіл күй. Сызық және көңіл күй. Мимика және көңіл күй. 2-сынып. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары. 3-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен байланыс
  орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка. Оқушылар
  жаратылыстану пәндерінен адамның сыртқы келбеті туралы
  меңгерген білімдерін пайдаланады.
Шығармашылық шабыттарын ояту үшін
  жұмысқа
кіріспес бұрын №2
  қосымшадағы 6-тақырыпқа сәйкес
  тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында
  бірінші және екінші сыныптағы портрет туралы
білгендерін еске түсіреді.
  Өткен материалды қысқаша қайталайды.

Атақты тұлғалардың портреті

Алған білім- нің өмірмен
  байланысы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Тапқырлығың мен ой
  ұшқырлығыңды таныта оты- рып, өз
  қолыңмен қандай да бір бұйым жасау
қызықты жұмыс. Біз атақты
  тұлғалар туралы көп нәрсе білдік,
  көпшілігің өз кумирлеріңнің портреті
  үйлеріңде ілініп тұрғанын қалайтын
  боларсыңдар?
Сендер
  достарыңның немесе туыстарыңның
кумирлерін білсеңдер, өздерін шабыттандыратын
  тұлғаның портретін оларға сыйласаң риза болып
  қалар еді. Біз бүгін атақты тұлғаның
  жақтауын
жасап, оны кейін әшекейлеп, үйге
  қоямыз не достарымызға сыйлаймыз.

Атақты
  тұлғалардың портреті. Оқулық.
№2 қосымшадағы материалдар.

Материалды түсіндіру

Мұғалім жақтауды қалай жасау
  керегін түсіндіреді. Жақтаулардың үлгісін, сызбасын
  тақтаға сызып көрсетеді.
Оқушылар бірінші сыныпта портретке
  жақтау жасаған болатын. Қалай жасағандарын естеріне
  түсірсін. Алайда ол кезде жақтауды қатырма
қағаздан жасап, әртүрлі
  материалдармен безендірді де, суретке арналған әдемі жақтау
  жасады. Енді
жұмыс күрделенді, жақтауды
  нақты бір адамға арнап жасап, оның жетістіктері ескеріліп,
  ол адамның мамандығын, қызығушылығын,
  оның
көрерменге
  кім екенін танытатындай етіп жасау керек. Оқушылармен бірге
  спортшының жақтауына (спортшы шұғылданатын
  құрылғылар, медальдар,
кубок, басқа да белгілерді),
  ғалымның портретіне (оның саласына байланысты, мысалы, егер
  ол

Оқулық.
№2 қосымшадағы материалдар.

ботаник, өсімдіктерді зерттеуші болса, онда
  кепкен өсімдіктерді, егер зоолог болса, жануарларды
мүсіндеуге болады) нені бейнелейтін
  ақылдасады. Оқушылармен бірге әрбір мамандықты
  талқылау керек. Әрине, кез келген тұлғаның
  өзіне тән ерекшеліктері бар, оларды мүмкіндігінше ескеру
  керек. Жақтау жасайтын материалдарды
талқыласын, оқулықта екі
  нұсқасы берілген (қатырма қағаздан және
  полимер балшықтан
жасалған), алайда оны басқа материалдардан да
  жасауға болады. Жақтаудың өлшемі сурет пен
фотосуреттің
  өлшеміне байланысты. Оқушылармен бірге үйлерінде немесе
  бөлмелерінде кімнің портретін көргісі келетіндерін шешіп
  алады.
Оқушылар альбомдарына қарындаш не фломастер- мен
  жақтаудың нобайын жасайды.
Келесі сабақта оқушылар дайын нобайға қарап,
  өздері таңдаған материалдардан алдын ала салған
портреттеріне не фотосуреттеріне жақтау жасайды.
Мұғалім
  жеке-дара ұсыныстар айтып, керек
жерінде көмек береді. Сабақтың
  соңында жұмыс- тарын таныстырады. Қалай таныстыратындарын
  ойланады, жасаған жақтауларын көрсетіп қана
  қоймай, нақты бір тұлға туралы
  әңгімелейді.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар әртүрлі жақтауларды
  талқылауға
қатысады, қызықты жақтау
  жасау жолдарын ортаға салады. Жақтау жасайды. Өз
  жұмыстарын
таныстырып, басқа жұмыстарды
  талқылауға қатысады.

Материалдарды оқушылар өздері
  таңдайды: қатырма қағаз, түсті
  қағаз, қайшы, сызғыш,
жай қарындаш, фломастерлер,
полимер балшық; табиғи материалдар:
  ұлу қабыршағы, кепкенгүлдер,
жапырақтар, керек емес материалдар.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар жақтау қалай жасалатынын,
  ол үшін нені білу керегін, жақтауда нені көрсетуге
болатынын білді.
Белгілі бір
  идеяны ортаға салып және әртүрлі материалдары
  қолдана отырып, жақтау жасап үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация

Оқушылардың
  бәрі
тақырыптық жақтаудың
  қалай жасалатынын, ол үшін қандай мәлімет керек
  екенін,жақтауда
қандай сәттерді бейнелеу керегін білді.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1) Оқушылардың мұғалімге
  берген
жауабынан (оқулықтағы);

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім СD-дискідегі
  материалдарды, интерактивті тақтаны қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс

№2 жұмыс дәптерінің 16-бетіндегі
тақырыптық жақтаудың нобайын жасап
  үйренді.

Оқушылардың
  көпшілігі
жақтау жасау идеяларымен бөлісті. Оның жасалу жолын
  сипаттады. №2 жұмыс
дәптерінің 17-бетіндегі тапсырманы орындады.

Кейбір оқушылар өздері таңдап алған
  тұлғаға белгілі бір идея
бойынша әртүрлі материал- дарды
  пайдаланып, жақтау жасады.

2)
  жасаған
  жұмыс- тарынан(жақсы
жасалғанжұмыстарды
  ғанабағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

істеу ережесін еске түсіреді.

Оқушыларға қалай қолдау
  көрсетесіз?
Сабақтың барысында
  оқушы- ларды бағалайды: Жарайсың, сен
  сұрақтарға толық жауап
бересің! Сен өте
  байқампазсың! Сен табиғат нысандарын жақсы
  суреттейсің (суретшілер
туындыларын)!
  Сен
тапсырманы жақсы орындауға
  тырыстың! Сен жұмыстарды талқылауға белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған
тапсырмалар (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер
  мен пейзажшылардың
жұмыстарын, жанды табиғат фотосуреттерін көрсетіп,
  табиғатқа, туған өлкеге
сүйіспеншіліктерін оятып, эстетикалық көзқарастарын
  қалыптастыруға септігін тигізетін №2 қосымшадағы
  өлеңдер мен материалдарды қолданады.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе
  білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

\

«Су – тіршілік көзі»
бөлімі
27-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Адам
  тіршілігіндегі судың маңызы

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Ой-өрістерін кеңейту,
  танымдық қабілеттерін дамыту,
табиғи материалдарды көркем бейнеге
  айналдыра білу.

Бағдарламалық міндеті

3.1.1.1
3.2.1.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім
  үшін: судың адам
  өміріндегі маңызын талдап, суды қадірлеуге үйрету,
  судың әртүрлі күйімен
(сұйықтық, мұз, бу),
  ою-өрнектердегі судың бейнелерімен таныстыру.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: адамның
  өміріндегі судың маңызы туралы әңгіме
  құрау. №2
жұмыс дәптерінің
  18–19-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  судың әртүрлі күйін сипаттау (мұз қатты,
  пішіні бар, түссіз, шыныға ұқсайды, суық; бу –
  белгілі бір пішіні жоқ, оның пішіні үнемі өзгеріп
  отырады, ыстық, түссіз, бірақ ауада көрінеді)
  және т.б.
Тірек сөздер: су, су айдыны, судың пішіні, жауын-
  шашын, қар, бұршақ; су – адамның тірегі, су –
  тіршілік көзі, табиғаттағы су айналымы, меандр – ежелгі
  гректің суды бейнелейтін өрнегі, бітпес оюы.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.   Судың адам өміріндегі
  маңызықандай?
Жауап. Судың адам өміріндегі
  маңызы зор. Сумен үйді
  тазалап, кір жуамыз. Сусыз тамақ пісіре алмаймыз. Адам күніне екі
  литрдей су ішеді.
2.
  Өздерің білетін су
  айдындарын атаңдар. Жауап. Мұхит, теңіз,
  өзен,көл.
3.   Елімізде қандай өзендербар?
Сырдария, Ертіс, Есіл, Тобыл, Іле, Шу және
  т.б.
4.   Судың қандай
  күйлерібар?
Жауап. Су сұйық, қатты (мұз,
  қар), бу тәрізді (шәйнектің буы, бұлт) болады.
5.   Ежелгі гректің меандр өрнегі
  нені білдіреді? Жауап. Меандр өзеннің иірімді жағалауы мен
  оның ағысынбілдіреді.
6.   Қазақтың «бітпес»
  өрнегімен нені әшекейлейді? Жауап. Бұл өрнек
  түрімен қолөнер бұйымдарын; кілем, текемет пен
  сырмақты, киім-кешек пеныдыстарды
әшекейлейді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: судың адам өміріндегі
  маңызын, суды бейнелейтін өрнектерді біледі.
Табиғи материалдарды көркем
  бейнеге айналдырып үйренеді.

Оқушылардың көпшілігі: су бейнелі өрнек түрлерін
  қоса отырып, табиғи материалдарды көркем бейнеге
айналдырады.

Кейбір оқушылар: су бейнелі өрнектерді қосып және
  оларды әшекейлей отырып, табиғи материалдарды
көркем бейнеге айналдырады.

Бұрын алған білімдері

Жаратылыстану және дүниетану
  пәндерінен меңгерген білімдері. Белгі символдары, 3-сынып. Ою-өрнек, ою-
өрнек құрастыру,
  2-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: жаратылыстану, дүниетану, музыка, әдебиеттік
  оқу. Оқушылар тақырыпты талқылап, әдеби
  туындыларды тыңдау барысында дұрыс әрі бейнелі түрде
  сөйлеу
дағдыларын дамытады. Оқушылар
  жаратылыстану сабақтарынан алған жанды табиғат туралы
  білімдерін
пайдаланады. Шығармашылық шабыттарын
  ояту үшін
№2 қосымшадағы
  өлеңдерді оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында
№2 қосымшадағы әндердің
  бірін қосып қоюға болады.

Судың әртүрлі күйі
  бейнеленген фото- суреттер (өзен, теңіздегі су, қар,
  қырау, мұз, сүңгі,
бұлт).
№2
  қосымшадағы музыкалық үзінді- лер.

Алған білімнің өмірмен байланысы.
  Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Адам сусыз бір күн де өмір сүре
  алмайды. Кәне, адамға су не үшін керек екенін атап
  шығайықшы.
Адамға су қажет
  болғандықтан, оны қастерлей білу керек. Суретшіге де сусыз
  қиын соғатыны белгілі.
Оқушылардан сусыз пайдалануға болмайтын
  бояуларды атауды сұрайды (акварель, гуашь).
Судың қасиеті, оның пішіні,
  адамдар бұрын суды қалай бейнелегендері туралы білімдері
  алдағы уақытта керек болады.

Оқулық.
Судың әртүрлі күйі
  бейнеленген
фотосуреттер
  (өзен, теңіздегі су, қар, қырау, мұз,
  сүңгі,
бұлт).
  Суды
білдіретін ою-өрнек- тер.

Материалды түсіндіру

Сабақтың басында судың
  адам өміріндегі маңызына тоқталған дұрыс.
  Бұл тақырып жаратылыстану сабағында да өтілетін
болғандықтан, оқушылар осы
  тақырып бойынша хабардар, сондықтан тақырыпты
  талдауға белсене қатыса алады. Оқушылар судың адам
  өміріндегі маңызы туралы әңгіме құрап,
  «Су – тіршілік көзі» деген тіркесті қалай түсінетіндерін
  айтады.
Олардың назарын судың қандай
  күйде болатыны-

Оқулық.
Судың әртүрлі күйі
  бейнеленген
фотосуреттер
  (өзен, теңіздегі су, қар, қырау, мұз,
  сүңгі,
бұлт).
  Суды
білдіретін ою- өрнектер.

на аударуға болады. Одан әрі
  әртүрлі халықтардың өрнектеріндегі судың
  бейнеленуіне көшеді.
Ақпаратты оқулықтан,
  сондай-ақ кітаптар мен ғаламтордан алуға болады. Суды
  бейнелейтін әртүрлі өрнектерді көрсетеді. Су
  өрнектері неліктен ең көне өрнек түрлеріне
  жататынытуралы әңгімелесуге болады, оқушыларбасқа
сабақтардағы мәліметтерді еске
  түсіре отырып, өз ойларын ортаға салсын. Ұлттық
  кілемдердің
жиегіне салынатын «бітпес» оюын көрсеткен
  жөн. Оқушылар бұйымдарды бұл өрнекпен
  әшекейлеу арқылы шеберлер не айтқысы келгенін айтып
берсін. Тақтаға шығып, суретін
  сала алады. Сабақтың соңында мұғалім
  100–101-беттегі жобаны ата-аналарымен қалай орындайтынын айтады.
  Бұл жобаны оқушылар тақырыптың соңына
  қарай орындайды да, таныстыру са-
бағында жоба туралы айтып береді. Жоба бойынша
  негізгі жұмысты оқушылар өздері орындайды, ата- аналары
  бөтелкені табуға, тұзды кептіруге,
бұйымды жасауға көмектеседі.
  Тұзды әртүрлі түске бояп, кептіру көп орынды
  алады, сондықтан оны сыныпта орындау мүмкін емес.

№2 қосымшаның
№7 тақырыбындағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар альбомдарына толқынның,
  қардың суретін салады. Кейбір оқушылар сол
  бейнелердің негізінде өрнек құрастырады. Ал енді бір
  оқушылар жасалған өрнектермен әртүрлі заттарды
  (ваза, тәрелке, жастық, жамылғы) қалай
әшекейлеуге болатынын ойланады.

Альбом, қара, көк не көгілдір түсті
фломастерлер мен түсті қарындаштар.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар адам өміріндегі судың
  маңызын, суды бейнелейтін өрнектерді білді.
Су бейнелі
  өрнекті құрастыра отырып, табиғи материалдарды
  көркем бейнеге айналдыруды үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың бәрі
  судың адам өміріндегі маңызын, суды
бейнелейтін өрнектерді білді. Табиғи материалдарды
  көркем бейнеге айналдырып үйренді.
№2 жұмыс
  дәптерінің
18-бетіндегі тапсырманы орындады.
Оқушылардың көпшілігі су бейнелі өрнек
  түрін қоса
отырып, табиғи материалдарды көркем бейнеге айналдырды.
№2 жұмыс
  дәптерінің
18-бетіндегі тапсырманы орындады.
Кейбір оқушылар су бейнелі

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыс- тарынан (жақсы
жасалғанжұмыстарды ғанабағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу
  ережесін еске түсіреді.

өрнек түрін қосып және оларды әшекейлей
  отырып, табиғи материалдарды көркем бейнеге айналдырды.
Тапсырманы альбомдарына орындады.

Оқушыларға қалай қолдау
  көрсетесіз?
Сабақтың барысында оқушыларды бағалайды:
  Жарайсың, сен сұрақтарға толық жауап
  бересің! Сен өте байқампазсың! Сен табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер туындыларын)!
Сен тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен
  жұмыстарды талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және оқулықтағысұрақтарға
  жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсы жасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың жұмыс- тарын, жанды
  табиғат
фотосуреттерін көрсетіп,
  табиғатқа, туған өлкеге сүйіспеншіліктерін
  оятып,
эстетикалық көзқарастарын
  қалыптастыруға септігін тигізетін №2 қосымшадағы
  өлеңдер мен материалдарды қолданады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін
  жасап үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!»
  және т.б. Оқушылар сабақтың соңында
  смайликтерін көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін,
  ең қызықты нәрсе не болды, қандай жаңа
  нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

28–29-сабақ

Сабақ тақырыбы: Бейнелеу
  өнеріндегі теңіз пейзажы. Теңізді қалай бейне- лейміз?
  Есте қалар теңіз. Таныстыру, талдау және бағалау

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушы- лардың саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Кескіндеменің жаңа
  тәсілдерімен танысу арқылы
танымдарын арттыру.

Бағдарламалық міндеті

3.2.2.1
3.2.2.2
3.3.3.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: «марина» (теңіз пейзажы) жанрымен, осы жанрда
  сурет салатын суретшілердің туындылары- мен, кескіндеменің
  жаңа тәсілдерімен, «пуантилизм» бағытымен
  таныстыру, теңізді бейнелеу
  жолдарын үйрету. Оқушылардың
  шығармашылық міндеті: №2 қосым-
шадағы музыкалық және
  поэтикалық үзінділерді марина

жанрындағы нақты туындымен салыстыру. Музыканың
  әсерімен «Теңіз» түсті композициясын жасау. №2 жұмыс дәптерінің
  19, 20–23-беттеріндегі (таңдаулары
бойынша),
  21– 22-беттеріндегі (таңдаулары бойынша), 24– 25-беттеріндегі
  (таңдаулары бойынша)
тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  теңіздің күйін, теңіз жанрындағы картиналарды
  түс үйлесіміне, көңіл күйіне, жазу
  мәнеріне қарай суреттеу.
Жаңа термин сөздерді үш тілде
  білу. Жұмысын таныстырып, талдау.
Тірек сөздер: марина – бейнелеу өнерінің
  теңіз бейнеленетін жанры.Маринист-суретшілер,
пуантилист-суретшілер, түстерді
  оптикалық араластыру, суды бейнелеу.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.    Теңіз бейнеленетін бейнелеу өнері
  жанры қалай
  аталады?
  Жауап.Марина.
2.
  Теңізді
  бейнелейтін әйгілі суретшілерді ата. Иван Айвазовский, Уильям Тернёр, ПольСиньяк.
3.
  Реңк дегеніміз не? Суретші
  оны палитрадақалай шығарады?
Жауап.
  Реңк – бір түстің түрленуі. Суретші палитрада
  әртүрлі түстерді араластыру арқылы алады.
4.
  Гуашь бояуларының
  қасиеттері мен бояу жағынды- лары туралы білетіндеріңді
  есіңетүсір.
Жауап. Гуашь – суда еритін қоймалжың
  бояулар. Бояу жағындысымен нысандарды, сонымен қатар теңіз
  толқынын бейнелеуге болады.
5.
  Акварель бояуларының
  қасиеті туралы небілесің? Жауап. Акварель – суда еритін
  мөлдірбояу.
Бұл бояумен судың мөлдірлігін беруге болады.
6.
  Теңіздің түсі
  қандай болады? Теңіздің қандай түстерін
  білесіңдер?
Жауап. Теңіздің түсі алуан
  түрлі болады: жарықтың түсуіне қарай
  қара, ашық көк, көгілдір, қызыл, ақшыл
  көк түс.
Қара, Қызыл, Сары, Ақ теңіз.
7.     Пуантилист-суретшілердің сурет салу
  мәнері қандай? Олар қысқа түрлі түсті
  нүкте, дақтармен сурет салған («пуант» – французша
  «нүкте» деген мағынаны білдіре- ді). Түстерді бұлай араластыру
  оптикалық депаталады.
8.
  Суды қандай материалдармен
  және жолдармен бейне- леугеболады?
Жауап. Суды акварель және гуашь бояуларымен,
  бояу жағындысымен, жиырылған қағаздардан таңба
  түсіру арқылы, дымқыл қағаздың бетіне
  акварель жағып
бейнелеуге болады. Бояу жағылған қағаз
  парағының
бетіне тұз сеуіп, пуантилист-суретшілер
  сияқты жұмыс істеуге болады (басқа да жолдарын
  сұраңыз).

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: жаңа жанр, маринист-суретшілер,
  теңізді бейнелеу жолдарын біледі. Марина жанрын
анықтай
  алады. Осы жанрдың
  жұмыстарын басқа туындылардан ажырата алады. Белгілі бір
  тәсілмен теңізді бейнелей алады.

Оқушылардың көпшілігі: әсерлегіш құралдарды
  және әртүрлі материалдарды пайдаланып, теңізді
  бірнеше
жолмен бейнелей алады.

Кейбір оқушылар: әсерлегіш құралдарды
  және әртүрлі материалдарды пайдаланып,
  шығармашылық жұмыс
орындай алады.

Бұрын алған білімдері

Пейзаж дегеніміз не? 1-сынып. Түс
  реңктері. 2-сынып.
Түстің әсерлі мүмкіндіктері.
  2-сынып. Баспа-таңбалармен жұмыс. 2-сынып.
Штрих пен бояу жағындысының
  сипаты мен әсерлі мүмкіндіктері. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен байланыс
  орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка. Оқушылар
  тақырыпты талдау барысында, жұмысты суреттегенде, әдеби
  шығармаларды тыңдағанда сөйлеу дағдыларын
жетілдіріп, дұрыс сөйлеуге тырысады.
  Оқушылар жара- тылыстану сабағынан өткен жанды
  табиғат туралы
білетіндерін пайдаланады. № 2
  қосымшадағы тақпақ- тарды оқиды.
  Сабақтың басында және шығармашылық жұмыс
  жасау барысында 2-қосымшадағы музыкалық
үзінділерді тыңдайды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында
№2 қосымшадағы музыканы қосады.
  Маринист- суретшілердің жұмыстарының репродукциялары
ілінеді. Тақырыпты хабарлап, оқушылардан
  неліктен көптеген суретшілер теңізді бейнелегенін сұрайды.
  Олардың жауабын тыңдап, тақырыпты ашуға көшеді.

Маринист-сурет- шілердің графи- калық
  және кескіндеме
жұмыстарының
  репродукцияла- ры. Теңіздің әртүрлі тәулік пен
  ауарайындағы
фотосуреттері.
№2 қосымшадағы
  музыкалық үзінді.

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Біз өткен жылы өздеріңмен
  реңктің не екенін білдік, сурет салу үшін палитрада
  жаңа реңктерді шығарып үйрендік. Сонда біз бұл
  білімдеріміз алдағы уақытта іске асады деген болатынбыз. Шынымен
  де,
сендердің жұмыстарыңның бояуы
  қанық бола түсті. Ал бүгін теңізді бейнелеу
  үшін көптеген бояу реңктерін шығаруға тура
  келіп тұр. Сендер теңізге, өзен-көлге
  бардыңдар, сонда судың жылтырап, ойнағанын көрген
  боларсыңдар?! Су шыныменде
ойнайды, ол жүздеген реңк береді(фотосуреттерді

Оқулық.
  Маринист- суретшілердің графикалық және кескіндеме
жұмыстарының
  репродукцияла- ры. Теңіздің
әртүрлі тәулік пен ауа
  райындағы

көрсетіп, оқушылардан кейбір
  реңктерді сұрайды – көгілдір, көк жасыл, ашық
  көк, мөлдір түс, ақшыл көк және т.б.).
  Мұғалім басқа да түс реңктерін
түсіндіре отырып атайды (жасыл
  ақықты (ашық көк түс), антрацитті (қара
  сұр), кобальт бояу (қою көк) және т.б.).

фотосуреттері.

Материал- ды түсіндіру

Теңіз әдемілігімен,
  құбылмалылығымен компози- торларды ғана емес,
  суретшілерді де еліктіріп келеді.
Қараңдаршы, фотосуреттер мен
  суретшілердің жұмыстарында олар әртүрлі. Кейінірек
  теңіз
бейнеленген жанр бөлектеніп, «марина» деген
  атқа ие болды. Ал теңіз пейзаждарын бейнелейтін суретшіні
  маринист-суретшілер деп атады.
Маринист-суретшілермен таныстырады. (Суретшілер
  теңіз пейзажын жасағаны туралы сайт). http://seafarers.com.ua/marine-art/5202/

И. Айвазовский мен оның шығармашылығы туралы сайт: http://worldartdalia.blogspot.com/2012/04/blog-post_904.html
У. Тернёр мен оның шығармашылығы
  туралы сайт:http://www.centre.smr.ru/win/artists/terner/biog_terner.htmМаринист-суретшілер қандай материалдармен
  жұмыс істейтініне назар аударыңдар: майлы бояулар, аква- рель,
  гуашь бояулары, графикалық материалдар, аралас тәсілдер. Одан
  соң №2 жұмыс дәптерінің 20
және 23-беттеріндегі тапсырмаларды таңдаулары бойынша
  орындайды. Қаласа екі тапсырманы да орындайды.
Суретшілер мен олардың жұмыстары туралы
  әңгімелескеннен кейін теңізді қандай жолмен
бейнелеуге болатынын түсіндіреді (оқулық бойынша).
  Мұғалім өзі де су, теңізді бейнелеу жолдарын
  көрсетеді. Пуантилист-суретшілердің сурет салу мәнерін
  толығырақ түсіндіреді (оқулық бойынша).
Одан соң №2 жұмыс дәптерінің 24–
  25-беттеріндегі тапсырмаларды орындайды.
Сабақтың соңында №2 қосымшадағы
  музыкалық үзінділерді тыңдайды. Музыканың
  әсерімен
№2 жұмыс дәптерінің 21,
  22-беттеріндегі түсті композицияны жасайды.

Маринист-
  суретшілердің графикалық және кескіндеме
жұмыстарының
  репродукцияла- ры. Теңіздің әртүрлі тәулік пен
  ауарайындағы
фотосуреттері.
№2 қосымшадағы музыкалық
  үзінді.

Өздік

№2 жұмыс дәптерінің 20, 21, 22,
  23, 24, 25-беттерін-

Жұмыс дәптері,

жұмысты

дегі тапсырмаларды орындау (оқушылар тапсырма-

қара фломастер

орындау

лардың ішінен өздері таңдап
  орындайды).

немесе жай

Мұғалім жеке-дара кеңес береді,
  оқушыларға қажет

қарындаш,түсті

жерінде көмектеседі, қателері болса
  түзетеді.

қарындаштар,

қылқалам,гуашь

бояулары,

палитра, су

құятын ыдыс, қол

сүртетін орамал.

Сабақтың қорытынды- сы

Жұмыстарды таныстыру. Оқушылар
  жаңа жанр туралы білгендерін, өздері жасаған түс
  композициясында қандай көңіл күйді бергілері
келгенін,
  музыканы қандай бейнелеу құралдарымен бергенін (№2
  жұмыс дәптерінің 21-бетіндегі
тапсырма)
  айтады. Орындаған тапсырмаларын
қысқаша
  баяндап, сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі
  тақырыпты талқылауға қатысады,
мұғалімнің сұрақтарына жауап береді.
  Жұмыс дәптерінің 19, 20, 25-беттеріндегі
тапсырмаларды
  орындайды.

Оқушылардың көпшілігі 22–23-беттеріндегі
тапсырмаларды
  орындайды.

Кейбір оқушылар 21, 24-беттер- дегі
  шығармашылық жұмысты орындайды.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыстары- нан (жақсыжасалған
жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКт-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны қолда- нады.

Мұғалім өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау
  көрсету үшін не істейсіз? Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен
  тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  ойынғақатысуы;
3)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
4)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
5)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған
тапсырмалар (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз).

Құндылықтармен байланыс
Маринист-суретшілердің
жұмыстары, теңіз пейзажының фотосуреттері
  түріндегі әлем мәдениеті жауһарлары.
Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру мақсатында
№2 қосымшадағы материалдар мен
  тақпақтарды пайдаланады.

Рефлексия. Мұғалім жылдың басында әрбір
  оқушыға бірнеше смайлик дайындап қояды. Оқушыларды
  сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте
  қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен
  көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!»,
  «Мен
бәрін орындап үлгермедім!»,
  «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар
  сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді.
  Сабақтың қалай өткенін, ең қызықты
  нәрсе не болды, қандай нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

«Демалу
мәдениеті. Мерекелер» бөлімі
30-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Мерекелер мен
  демалыс. Көңілді
  аттракциондар

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру, түсті сезу,
композициялық ойлау және
  дизайнерлік қабілеттерін дамыту.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.1
3.1.3.2

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім
  үшін: еліміздегі мерекелер
  туралы айтып, мерекелік көңіл күй мен түс
  үйлесімінің байланысын көрсету.
Көңілді аттракцион жасауға қозғау салу.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: №2 жұмыс
  дәптерінің 26–29-беттеріндегі тапсырмалардың бірін орындау.
  Оқушылардың
  бәрі 30-беттегі тапсырманы орындайды.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру,
  түс үйлесімдерін мерекелік көңіл күйге
  сәйкестігі бойынша сипаттау, өзінің жасайтын аттракционының
  идясын ортаға салу.
Тірек сөздер: мерекелер, демалыс, мемлекеттік мереке- лер,
  кәсіби мерекелер, отбасылық мерекелер, мереке үні, мереке
  бояулары.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Мемлекеттік мерекелерді атаңдар.
Жауап. Наурыз мейрамы, Қазақстан халықтарының
  бірлігі күні, Жеңіс күні, Тәуелсіздік күні
  және т.б.
2.  Кәсіби мерекелерді атаңдар.
Жауап. Мұғалімдер күні,
  Дәрігерлер күні, Құрылысшылар күні.
3.
  Адамдар мереке күндері
  неістейді?
Жауап. Адамдар мереке күндері бір-бірін
  құттықтайды, демалады, қонақ күтіп,
  қонаққа барады, саябақ, демалыс орындарына барады.
4.  Мереке күндері адамдар мен қалалар
  қалайөзгереді? Жауап. Мереке күндері адамдардың
  бәрі құлпырып кетеді. Қалалар плакат, Ту, иллюминациялармен
  әшекейленеді.
5.  Мерекелік әшекейлерге қандай түсүйлесімдерін
  пайдалануғаболады?
Жауап. Ашық түстер мен
  қарама-қарсы түстер пайдаланылады.
6.  Аттракциондарды кім ойлаптабады?
Жауап. Аттракционды
  инженер-құрастырушылар мен суретші-дизайнерлер жасайды.

7.  Сүйікті аттракциондарыңның біріне сипаттама
  беріңдер.
Оқушылар сүйікті аттракциондарының
  сыртқы түріне: түстік шешіміне, фантазиясына,
  ыңғайлылығы мен қауіпсіздігіне көңіл
  бөле отырып сипаттайды.
8.  Өз қалаларыңда қандай
  аттракцион ойлап табар едіңдер?
Оқушылар сүйікті
  аттракциондарының сыртқы түріне: түстік шешіміне,
  фантазиясына, ыңғайлылығы мен қауіпсіздігіне
  көңіл бөле отырып сипаттайды.

Күтілетін нәтиже

Оқушылар еліміздегі мерекелерді, мерекелік
  көңіл күйге қандай түс үйлесімі
  сәйкес келетінін, әртүрлі аттракциондарды біледі.
Мерекелік көңіл күйге
  сәйкес түс үйлесімін таңдап үйренеді.

Оқушылардың көпшілігі: оқулықтағы үлгіге
  қарап отырып, демалуға арналған аттракционның
  сызбасын
салады.

Кейбір оқушылар: аттракцион жасау идеяларын ортаға салып,
  ерекше аттракцион жасайды.

Бұрын алған білімдері

Пішіндер қандай болады? 1-сынып.
Түс және көңіл
  күй. 2-сынып. Дизаин деген не?
  2-сынып. Қарама-қарсы түс үйлесімі. Композициядағы қарама-
  қарсылық заңы, 3-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды: дүниетану, математика, әдебиеттік оқу,
  музыка.
Тақырыпты талдау барысында оқушылар
  өз идеясын айтып, сол арқылы сөйлеу дағдыларын
  дамытып үйренеді. Шығармашылық шабыттарын ояту үшін
№2 қосымшадағы
  6-тақырыпқа сәйкес тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс түрі

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық
  ахуал мен шы- ғармашылық жағдай жасау. Сабақтың
  басында мерекелік музыка ойнап тұрады. Сабақты
бастамас бұрын әртүрлі
  қалалардағы аттракциондардың фотосуреттерін көреді.

Балалардың ойын алаңшаларының
фотосуреттері мен суреттері.

Алған білімнің өмірмен байланысы.
  Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Кез келген мерекені адамдар ұйымдастырады.
  Егер адамдар қаланы, пәтерін безендірмесе, мерекелік
  бағдарламаларды ұйымдастырмаса мерекелік көңіл
  күй де болмайды. Оқушылар қандай да бір мерекеге
  қалай дайындалатынын айтып береді. Мысалы, Наурыз мерекесі мен
  Жаңа жылға қалай дайындалатындарын айтып
берсін.
  Оқушылар мерекенің көңілді өтуі олардың
  өзіне байланысты екенін түсінулері керек.
Олардың кез келген мерекені
  көңілді өткізуге шамасы жетеді.

Балалардың ойын алаңшаларының
фотосуреттері мен суреттері.

Материалды түсіндіру

Сабақтың басында мерекелерді
  талқылайды. Мерекелер әртүрлі болатыны жайлы
  әңгімелесуге болады. Мемлекеттік және ұлттық
  мерекелер бар, оларды еліміздегі барлық адам атап өтеді.
Оқушылар оларды атап шығады.
  Кәсіби және отбасылық мерекелер бар. Отбасылық
  мереке- лерге туған күн, мерейтойлар жатады. Алайда мерекелерді
  талқылауға көп уақыт жұмсаудың
  қажеті жоқ, өйткені басқа сабақтарда да айтылды
  ғой. Бұл пәннің міндеті мерекелерді эстетикалық
  көзқараспен байланыстыру, сондықтан оқушы- лармен
  мерекеге қалай дайындалу керегі жайында сөйлеседі. Оқушылар
  мереке әрдайым көтеріңкі көңіл күйді
  білдіретінін түсінуі керек, ал сол
көңіл күйді қаланы
  безендіретін адамдардың өзі жасайды. Түстің
  эмоционалды әсері және Наурызға қала қалай
  дайындалатынын,
адамдардың мереке күндері әдемі
  киінетіндерін, сыйлықтар әзірленіп, оларды
  қалайорайтындарын айту қажет. Оқушылардың кез келген
  мерекені гүлдендіруге күші жететініне көздері жетуі керек.
  Олар үйлерін әшекейлеп, сыйлық әзірлей алады,
  әдемі киініп, қонаққа жайнатып дастарқан жая
  алады (олар салфеткаға сақина жасағандарын еске түсіреді).
  Түсті сезу, ой ұшқырлықтарымен
ынтасы оларға мерекелік көңіл
  күй орнатуға көмектеседі. Оқушылар №2 жұмыс
  дәптерінің 26– 29-беттеріндегі тапсырмалардыорындайды.
Түспен
  жұмыс істеу дағдылары сыйлықты, гүлді орауға
  қағазды таңдағанда, құттықтау
  ашық хатын жасағанда, басқа да мерекелік заттарды
әзірлегенде керек болады. Одан соң
  оқушылар оқулықтың 104–105-бетіндегі материалды
  қарастырады. Балалар әртүрлі аттракциондар туралы білетін
  мәліметтерімен бөліседі. Олар
өздері көңілді аттракцион ойлап
  табады. Алдымен оқушылар дизайн туралы білетіндерін,оның
басты талаптарын еске түсіріп, сол
  талаптарғасай (ыңғайлылық, әдемілік,
  беріктік)аттракцион
жасайды. Жұмысты кез келген
  тәсілмен орындайды.

Оқулық.

Балалардың ойын алаңшаларының
фотосуреттері мен суреттері.
№ 2қосымшаның
№2 тақырыбындағы материалдар.

Өздік жұмысты орындау

Оқушылар таңдауынша не
  оқулықта
көрсетілгендей мерекелік түсті
  композиция, не оқулықты жетекшілікке алып аттракцион салады
  немесе өздері ойлап тапқан аттракционды
жасайды.
Мұғалім көмек көрсетіп,
  жеке-дара кеңес береді.

Альбом, кез келген материалдар.

Сабақтың қорытынды- сы

Оқушылар еліміздегі мерекелер, мерекелік
  көңіл күйге қандай түс үйлесімі
  сәйкес келетінін, әртүр- лі аттракциондар туралы білді.
  Мерекелік көңіл күйге сәйкес келетін түс
  үйлесімін таңдауды,
аттракцион ойлап тауып үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылар еліміздегі мерекелерді, мерекелік көңіл
  күйге қандай түс үйлесімі сәйкес келетінін,
  әртүрлі
аттракциондар туралы білді.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыста- рынан (жақсыжасалған жұмыстардығана
бағалаңыз);
3)
  жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс
Сабақтың барысында мұғалім СD-дискідегі
  материалдарды, интерактивті тақтаны қолданады.

Мерекелік көңіл күйге сәйкес
  түс үйлесімін таңдап үйренді. 26–28-беттердегі
  тапсырма- ларды орындады.
Оқушылардың көпшілігі
  оқулықтағы үлгіге қарап отырып, демалуға
  арналған аттракционның сызбасын салды. 29-беттегі тапсырманы
  орындады.

Мұғалім өздік жұмыстың
басында
  қайшымен жұмыс
істеу
  ережесін еске түсіреді.

Оқушылардың кейбірі аттракцион жасау
  идеяларын ортаға салып, ерекше аттракцион жасады.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Құндылықтармен байланыс

көрсетесіз?

Сабақта оқушыларды

Анималист-суретшілер мен

Сабақтың барысында

бағалау:

пейзажшылардың

оқушыларды бағалайды:

1) оқушылардың
  мұға-

жұмыстарын, жанды табиғат

Жарайсың, сен сұрақтарға

лімнің және
  оқулық-

фотосуреттерін көрсетіп,

толық жауап бересің! Сен өте

тағы сұрақтарға

табиғатқа, туған өлкеге

байқампазсың! Сен табиғат

жауабы;

сүйіспеншіліктерін оятып,

нысандарын жақсы суреттейсің

2) туындылардың

эстетикалықкөзқарастарын

(суретшілер туындыларын)!

репродукцияларын

қалыптастыруға септігін

Сен тапсырманы жақсы

суреттеуі;

тигізетін №2 қосымшадағы

орындауға тырыстың! Сен

3) жұмысты талдап,

өлеңдер мен материалдарды

жұмыстарды талқылауға

талқылауға қатысуы;

қолданады.

белсене қатыстың! және т.б.

4) жұмыс дәптерінде

орындалған

тапсырмалар (жақсы

жасалған жұмыстарды

ғана бағалаңыз).

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен бә- рін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды,
қандай жаңа нәрсе білгендерін, нені
  үйренгендерін айтады.

31–32-сабақ

Сабақ тақырыбы: Ойын
  алаңшасының үлгісін бірігіп жасаймыз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
оқушылар
  саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыру, дизайнерлік
қабілеттерін дамыту, ұжымда
  жұмыс істей білу.

Бағдарламалық міндеті

3.2.3.1,    3.2.3.2,    3.2.4.1, 3.3.1.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: ойын алаңшасының үлгісін
  жасауға белсендіру, оны қандай материалдан жасауға бола-
  тынын талқылау, алаңшаның жеке бөліктерін жасау
жолдарын көрсету, ұжымдық жұмысты
  ұйымдастыру.
Оқушылардың шығармашылық міндеті: алған
білімдерін пайдаланып, ойын алаңшасын бірігіп
  жасау.

Оқушылардың міндеті

Ойын алаңшасының
  үлгісін суреттеу, оның идеясын
түсіндіру, оны қандай материалдардан
  жасайтынын айту, топта міндеттерді бөлісу.
Тірек сөздер: жақсы демалыс – қызықты іспен
  шұғыл-
дану, үлгі –
  құрылғының кішірейтілген нобайы, төбешік,
  әткеншек, жаттығу құрылғылары, жасанды,
  табиғи, ке- рек емес материалдар.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.
  Сендердің
  аулаларыңда балалар алаңшасы бар ма? Жауаптар әртүрлі
  болуы мүмкін. Егер оқушылар «бар» деп жауап берсе, оның
  қандай екенін, онда қандай құрылғылар барын
  айтады. Егер алаңшалар болмаса, аулаларында осындай алаңша
  болғанын қалай ма екендерін сұрайды.
2.     Ойын алаңшасының
  жобасын қандай
  суретші жасайды? Жауап.Дизайнер-суретші.
3.     Балалар алаңшасы қандай болу керек? Жауап.Ол
дизайнның негізгі
  талаптарына жауап беруі тиіс (берік, ыңғайлы, әдемі).
4.     Ойын алаңшасында қандай құрылғылар
  болуы мүмкін? Оқушылар жауаптарында ой
  ұшқырлықтары мен бай- қампаздықтарын
  көрсетуікерек.
5.     Алаңша неше жастағы
  балаға арналуымүмкін? Жауап. Ол сәбилерге (құм,
  әткеншек, төбешік), ересектеу балаларға (баспалдақ,
  турник)және
жеткіншектерге (жаттығу
  құрылғылары) арналады.
6.     Жасаған жобаларыңның
  идеясы қандай? Оқушылардың жауабын тыңдап,
  түсініктемеберу.
7.     Жазық және көлемді
  пішіндер қалай аталатынын есіңе түсір.
Жауап. Жазық пішіндер – дөңгелек,
  төртбұрыш, шаршы, үшбұрыш. Көлемді пішіндер – шар, текше, призма, конус,
  пирамида.
8.     Үлкендерге ойын алаңшасын жасауға
  көмектесе ала- сыңдар ма? (Сұрақты жұмыстың
  аяғындақояды.)

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: демалып, пайдалы іспен шұғыл-
  дануға болатын алуан түрлі ойын алаңшасы туралы
біледі. Ұжымдық жобаның
  жеке бөліктерін жасап, ұжымда жұмыс істей алады.

Оқушылардың көпшілігі: жұмысты жоспарлап,
жобаның әрбір
  қатысушысына жұмыстарды бөледі, жеке бөліктерді
  ортақ композицияға біріктіреді.

Кейбір оқушылар: ойын алаңшасын жасау идеясын айтып, композиция
  үлгісін анықтайды, жобаны
түсіндіре отырып таныстырады.

Бұрын алған білімдері

Жазық пішіндер қандай болады? 1-сынып.
Қағаздың қасиеті және
  онымен жұмыс істеу. 2-сынып. Түстің әсерлі
  мүмкіндіктері. 2-сынып.
Көлемді пішіндер. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл
  сабақта мына пәндермен байланыс орнайды: жаратылыстану,
  математика, денешынықтыру. Үлгі жасау барысында оқушылар
  көлемді және жазық
пішіндер мен денешынықтыру
  жаттығуларының пайдасы туралы білімдерін пайдаланады. №2 қосымшадағы
  тақпақтарды оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс
  түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына
кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен шығарма-
  шылық жағдай жасау. Балалар бір жылдың ішінде
  үйренгендерін еске түсіреді. Бүгін осы жылдың
  ең соңғы ұжымдық жобасын жасайды. Әрине,
  оларға
биылғы ғана емес, мектептегі
  бұрын алған білімдері де қажет болады. Ең бастысы,
  оқушылар ұжымда қалай жұмыс істей алатындарын
  көрсетеді.

Ойын алаңшасының фотосуреттері мен
  суреттері.

Алған білімнің өмірмен байланы-
  сы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Оқушылар сәулет кешенін қалай
  жасағанын еске
түсіреді. Олар қандай
  қызықты жұмыс жасады екен?! Егер нағыз құрылғыларды
  жасауға дейін әлі уақыт көп болса, қазірше
  үлкендермен ойын алаңшасын жасауға болады. Мұндай
  алаңша аулаға сән беріп қана қоймай, балалар
  мен үлкендерді ортақ іске біріктіреді.
Үлкендер қажетті материалдарды
  табуға көмектесіп, білетіндерімен бөліседі. Ал сендер
  үлкендерге ерекше әрі қызықты
  құрылғыларды ойлап тауып, көмектесе аласыңдар.
  Ол үшін алаңша үлгісін жасау керек.
Үлгіге әртүрлі
  материалдар: қағаз, түсті қатырма қағаз,
  фломастерлер, қарындаштар, желім, қылқалам; табиғи
  материалдар: кепкен гүлдер, жапырақ, шөп, құм,
  ұсақ малтатас; керек емес материалдар: қорап,
  әртүрлі бөтелкелердің қақпағы, бір
  рет қолданылатын ыдыс, пластика банка және т.б. керек.

Ойын алаңшасының фотосуреттері мен
  суреттері.

Материал- ды
түсіндіру

Үлгі жасау жолы оқулық бойынша
  түсіндіріледі. Оқушылармен бірге алаңшаның
  бөліктері (төбешік, баспалдақ, әткеншек) қалай
  жасалатынын анықтау керек. Алда жасайтын алаңшаның бірнеше
  элементін көрсетеді. Мысалы, баспалдақты қалай
  жасауға
болатынын көрсетеді. Қандай да бір құрылғыны

Оқулық.
Ойын алаңшасының фотосуреттері мен
  суреттері.

жасауда балалардың идеясын тыңдайды.
  Оқушылар құрастыра білу қабілеттерін көрсетіп,
  керек емес материалдарды қалайша пайдалы бұйымдарға
  айналдыруға болатынын ойланады. Мысалы,
кішкентай бөтелкеден әткеншек, пластик
  тәрелкеден көпір, стақаннан жаяу жол жасауға болады
  және т.б. Алаңшаны әшекейлеуге ерекше тоқталу керек.
  Онда құрылғылардан бөлек бұта, гүлзар,
  ағаштар да болады. Оқулықта екі мысал келтірілген,
  оқушылар өз нұсқаларын да ойлап табуларына болады.
Алаңшаның
  түстік шешіміне де назар аудармаса
болмайды. Ол ашық түсті болып,
  адамның назарын аударып, көңіл күйін көтеруі
  тиіс.
Жеке бөліктерін жасау жолдарын талдап
  болған соң, әрбір топ жасайтын алаңшаларын ойластырады.
Қандай ойын алаңшасын жасайтынын, онда
  қандай құрылғыларды орналастыратынын,
  алаңшаның
идеясы қандай... Ол сәкіде
  гүлдерді тамашалайтын тыныш орын болады немесе
  баспалдақтарға өрмелеп, төбешіктен сырғанап,
  әткеншекке отырып, секіретін орын болмақ. Мұнда тағы
  бір рет дизайнның
міндеттерін еске түсіру керек, ол – беріктік,
ыңғайлылық және
  әдемілік. Оқушылар жасаған
  құрылғыларының қауіпсіз әрі
  ыңғайлы болуын да ойластыру керек. Бұл әзірше
  үлгі ғана, алайда балалар ойша нағыз
  құрылғыны жасап жатырмыз деп ойланулары керек. Неше
  жастағы балаға арналғанын, онда қандай
  құрылғылар болатынын, қалай
безендірілетінін ескеру қажет.
  Жұмыстың көлемін топтың ішінде бөледі.

Өздік жұмысты орындау

Әрбір топқа алаңшаның
  бөліктерін орналастыратын қатырма қағаздар таратылып
  беріледі. Бірнеше адам (2–3) оны безендірумен айналысады.
  Қалғандары (3–5) құрылғы жасайды.
  Аяқтағаннан кейін үлгінің жалпы композициясы
  жасалады. Бәрін тексеріп, мұғалім мақұлдағаннан
  кейін қатырма қағазға
бекітеді.
Мұғалім жеке-дара кеңес береді,
  оқушыларға қажет жерінде көмектесіп, қателері
  болса түзетеді.

Оқулық. Материалдар: қағаз,
  түсті қатырма қағаз, қайшы, қарындаш,
  сызғыш, желім, қыл- қалам, фломастер- лер, жұқа
  қатпарлы (гофрирленген) қағаз, кепкен шөп пен
  ағаш жапырақ- тары, малтатас, керек емес материалдар,
  қораптар,пластик
бөтелке,
  ыдыс, қақпақ, бір рет қолданылатын ыдыс.

Сабақтың қорытын- дысы

Оқушылар жобаларын
  таныстырады, алаңшаларының идеясын айтады, оларға ат
  қояды, сұрақтарға жауап
беріп, алаңшаға қандай материалдар
  қолданылатынын

айтады (ескі
  қақпақтар, бөтелке, тақтай және т.б.).
  Оқушылар сабақтағы жұмыстарын бағалайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі тақырыпты
  талқылауға қатысады, мұғалімнің
  сұрақтарына жауап береді. Жобадағы өздеріне
бөлінген жұмысты атқарады.

Оқушылардың көпшілігі алаң жасау идеяларын
  ортаға салады.

Кейбір оқушылар ең күрделі
  құрылғыларды жасайды.
Топтық жұмысты қорғайды.

Оқушылардың тақырыпты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардың
  мұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыстары- нан (жақсыжасалған
жұмыстарды ғана бағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс

Сабақтың барысында мұғалім
  СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны қолданады.

Мұғалім өздік жұмыстың
басында оқушылардың есіне
  қауіпсіздік ережесін салады.

Сіз оқушыларға қолдау
  көрсету үшін не істейсіз? Сабақтың барысында оқушыларды
  бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық
  жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен
  табиғат
нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер
  туындыларын)!
Сен
  тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды
  талқылауға
белсене
  қатыстың! және т.б.

Бағалау
Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және
  оқулықтағысұрақтарға жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған
тапсырмалар (жақсы жасалған
  жұмыстарды ғана бағалаңыз).

Құндылықтармен байланыс
Бұл сабақта оқушылардың
белсенді өмір әрекеттері мен
  эстетикалық көзқарастары қалыптасады. Демалу
мәдениетімен
  танысады.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен бә- рін орындап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды,
қандай нәрсе білгендерін, нені үйренгендерін
  айтады.

33–34-сабақ

Сабақтың тақырыбы:
  Демалыс пен саяхат. Таныстыру, талдау және бағалау. Жылды
  қорытындылаймыз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің
  аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан
  оқушы- лар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Туған өлкеге
  қызығушылықтары мен сүйіспеншіліктерін ояту, байқампаздықтарын
  дамыту, көргендері мен әсерлерін көңілге тоқу.
  Білімдерін жинақтау білігін қалыптастыру.
Нақты мұғалімдерге арналған
  мақсаты: суретші үшін суреттің маңызын айту,
  оқушыларды жазда табиғатқа
қарап сурет салуға
  бағыттау, жылды қорытындылау.

Бағдарламалық міндеті

3.1.3.1
3.1.3.2
3.3.1.1

Мақсатқа жету үшін орындалатын
  міндеттер

Мұғалім үшін: суретші үшін суреттің маңызын айту,
  оқушыларды жазда табиғатқа қарап сурет салуға
бағыттау, жылды қорытындылау.
Оқушылардың шығармашылық
  міндеті: жұмыс дәптерінің 31-бетіндегі
  тапсырманы орындау.

Оқушылардың міндеті

Саяхатқа, серуенге шыққанда
  байқағандарын айту, мұғалімнің және
  оқулықтағы сұрақтарға жауап беру.
Жасаған жұмыстарын таныстыру. Жылды
  қорытындылау.
Тірек сөздер: демалыстың түрлері, театр, мұражай,
  концерттерге, қызықты орындарға бару, саяхат жасау, жолда
  сурет салу, жылды қорытындылау.
Талқылауға арналған
  сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:
1.  Демалыстың қандай
  түрінұнатасыңдар?
Оқушылар демалыста не істегенді
  ұнататындарын айтып береді, жауаптары толық болу керек.
2.  Саяхатты ұнатасыңдар ма? Саяхатқа
  шыққан кездерің туралы айтып беріңдер.
Жауап. Оқушылар өздерінің
  тәжірибесіне сүйеніп, айтып береді. Оқушыларға ол
  жақын жерге саяхат болуы
мүмкін екенін айту керек. Жақын жерге
  серуенге шығып, көптеген қызықты нәрселерді
  кездестіруге болады.
Балалардың табиғатты, яғни
  өсімдіктер мен
жануарларды, сәулет құрылыстарын,
  мұражай, галереяға барғандарын суреттегендеріне
  көңіл бөлу керек.
3.  Қазақстанда қандай
  қызықты орындар бар? Оларды атаңдар.
Жауап. Шарын шатқалы, Балқаш көлі,
  Алакөл, Бурабай, Медеу мұзайдыны, Ақсу-Жабағылы
  қорығы, Алматы мемлекеттік табиғи қорығы
  және т.б.
4.  Суретші жол суреттерін не үшінсалады? Жауап.
  Ол өзінің шеберлігін, көру жадын,
  байқампаздығынжетілдіреді.

5.  Биыл қандай жаңа
  нәрсебілдіңдер?
Жауап. Біз табиғаттағы нысандардың
  көпшілігі симметриялы екенін, композициядағы
  қарама-қарсылық заңын, түстердің
  қарама-қарсы байланысын, сызықтық перспектива құбылысын,
  сәулет өнері, өнердің түрлерін, бейнелеу
  өнерінің жанрлары мен түрлерін, портрет түрлерін,
  «марина» жанрын, мерекелік көңіл күйді қалай беру
  керек екенін білдік.
6.  Неніүйрендіңдер?
Жауап. Біз әртүрлі тәсілдермен
  симметриялы бейнелерді жасауды, штрих және бояумен жұмыс істеуді,
жануарлардың бейнесін сомдауды, қарама-қарсылық
  заңын қолдануды, сызықтық перспектива ережелерін
  пайдаланып, пейзаж салуды, жаңажылдық әшекейлерді,
  күнтізбе, сәулет құрылысы және ойын
  алаңшасын
жасауды,
  бейнелеу өнері туындыларын жанрлары мен түрлеріне қарай
  ажыратуды, суды бейнелеуді,кәдесый жасаудыүйрендік.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: жыл бойғы жұмысы мен
нәтижелерін талдайды.
  Қорытынды жасап, жыл бойғы алған білім мен біліктерін
  жинақтайды.

Оқушылардың көпшілігі: демалыс түрлері мен саяхаттары
  туралы айтады.

Кейбір оқушылар: №2 жұмыс дәптерінің
  31-бетіндегі тапсырманы орындайды.

Бұрын алған білімдері

Туған өлке табиғаты.
  Әсерлі сызықтар, 2-сынып.
Штрихтің әсерлілігі.
  Сызықтық перспектива, 3-сынып.

Пәнаралық байланыс

Бұл сабақта мына пәндермен
  байланыс орнайды:
жаратылыстану,
  дүниетану, әдебиеттік оқу. Оқушылар
  сұрақтарға жауап беру арқылы танымдарын дамытады.
  Шығармашылық шабыттарын ояту үшін №2 қосымша-
  дағы 8-тақырыпқа сәйкес тақпақтарды
  оқиды.

Сабақтың
  барысы

Сабақ
кезеңдері

Жоспарланған жұмыс түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақырыбына кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен
  шығармашылық жағдай жасау.

Табиғат көрінісінің, сәулет
  құрылыс- тарының фото- суреттері, осы жылы салынған
  ең үздік
балалар жұмыстары.

Алған білім- нің өмірмен байланысы. Жаңа
  білім мен дағдыға қол жеткізу

Бұл – оқу
  жылының соңғы сабағы. Оны қызықты
  түрде өткізу керек. Егер бұрын таныстыру жұмысы
  сабақтың соңында жүргізілсе, бұл сабақта
  жыл
бойы жасаған жұмыстарын сабақтың басында
  өткізеді. Жылды қорытындылау үшін әртүрлі тәсілмен,
  әртүрлі жанрда, ұжымда және ата- аналарымен
  жасалған ең жақсы жұмыстарды
іріктеп алып, сыныпты
  безендіреді. Оқушылар
бірінші сыныпта жасаған ең
  алғашқы жұмыстарын тауып, іліп қою керек, сонда
  қабілеттерінің үш жыл ішінде қалай артқанын
  көре алады. Оқушылардың

Оқулық.
Табиғат көрінісінің, сәулет
  құрылыстарының
фотосуреттері, осы жылы салынған
  ең үздік балалар
жұмыстары.
№2 қосымшаның
№8 тақырыбын-
дағы материалдар.

назарын жұмыстары қаншалықты
  қызықты әрі
жетілгеніне аударып, өнерге деген
  құлшыныстарын одан әрі дамытады.

Оқушылар жасаған жұмыстарына
  қарап, талдай

Оқулық.

отырып, өздерінің
  шығармашылық сәтсіздіктерін,

Табиғат көрінісінің,

олардан қандай қорытынды
  жасағандарын еске

сәулет

Материалды

түсіріп, өздеріне ұнаған
  және қызықты болған

құрылыстарының

түсіндіру

тақырыптарды атап, келесі жылға
  тілектерін

фотосуреттері, осы

айтады.

жылы салынған ең

Мұғалім алдын ала шағын
  сыйлықтар әзірлеп

үздік балалар

қояды. Мысалы, пейзаж, натюрморт, портрет

жұмыстары.

шеберлеріне, ең үздік
  өнертанушыға, ең тату топқа,

№2 қосымшаның

ең үздік таныстырылым жұмысына
  медальдар

№8 тақырыбын-

дайындайды. Алайда ешкім де
  мұғалімнің

дағы материалдар.

назарынан тыс қалмауын қадағалау
  керек, бұл өте

маңызды. Тіпті оқушы оқу жылы
  барысында бәрін

жетік меңгермесе де, оған «Алдағы
  уақытта

жасайтын жұмысына үміт» медалін
  ұсынуға

болады. Сабақтың соңында
  жазға жоспар құрып,

демалыс, саяхат туралы әңгіме
  құрауға болады. Ең

жақсы демалыс үйде жату ғана емес, бір нәрсемен

шұғылдану екенін еске салу керек. Жазда натураға

қарап және есте сақтау бойынша сурет салу туралы

әңгімелеседі. Оларды қызықты іске
  жұмылдыру

керек. Бұл міндетті жұмыс емес, бірақ
  оқушыларға

пайдалы жұмыс. Суретті есте сақтау бойынша не

затқа қарап отырып салуға болады. Бүге-шігесіне

мән бере бермей, ең маңыздыларын
  түйсінсе жетіп

жатыр. Мысалы, ағашты сала отырып, әрбір

жапырағын салып отырмай-ақ, оның діңі мен

бұтақтарын дәл беруге тырысу керек. Хайуанаттар

бағында жануарларды салу барысында оның

қозғалысын, тұрған
  қалпын, ерекшеліктерін

сызықтармен беруге болады. Бір суретке 3–5 минут

жеткілікті. Егер оқушылар жазда бірнеше сурет

салса, олардың қабілеттері артып, білім қоры байи

түседі.

Жақын немесе алыс жерге сапарға
  шығып, бірнеше

сурет салынған альбомды әкеліп, біршама
  уақыттан

кейін оны ашып, өзің болған
  жерлерді еске түсіру

тамаша емес пе?! Достарыңмен бірге алған

әсеріңмен бөліскенге не жетсін?!
  Мұғалім міндетті

түрде сурет салуға дағдылана отырып,

шеберліктерін шыңдайтынын айтуы керек. Оған

көз жеткізу үшін дәл қазір альбомдарына
  бірнеше

сурет салып, оны үш айдан кейін оқушылар келесі

жылдың бірінші сабағына келген кезде салыстыру

керек. Жылдың басында оқушылардың бәрі
  қалың

қойындәптерлерін толтырып сурет салып келуі

міндет емес. Оқушылардың ішінде біреуі

белсенділік танытып жатса, оны көрген қалған

оқушылар саяхатқа аттанарда міндетті түрде
өздерімен қойындәптері мен қарындашын
  әкетеді.

Өздік жұмысты
орындау

Оқушылар қалауларынша №2 жұмыс
  дәптерінің 31-бетіндегі тапсырманы орындайды.

№ 2 дәптер, жай қарындаш.

Сабақтың қорытынды-
сы

Оқушылар жыл бойғы жұмыстары мен
  нәтижелерін талдайды.

Қосымша ақпарат

Дифференциация Оқушылардың бәрі жыл бойғы жұмысы мен
  нәтижелерін талдады. Қорытынды жасап, алған білім мен
  біліктерін
жинақтады.

Оқушылардың көпшілігі демалыс түрлері мен
саяхаттары туралы
  айтты.

Кейбір оқушылар №2 жұмыс
  дәптерінің 31-бетіндегі тапсырманы орындады.

Оқушылардың ақпаратты
  меңгергенін қалай тексересіз?
1)
  Оқушылардыңмұғалімгеберген
жауабынан (оқулық- тағы);
2)
  жасаған
  жұмыста- рынан (жақсыжасалған жұмыстардығана
бағалаңыз);
3)   жасағанжұмысты
  талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс

Сабақтың барысында
  мұғалім СD-дискідегі материалдарды, интерактивті тақтаны
  қолданады.
Мұғалім өздік жұмыстың
  басында қайшымен жұмыс
істеу
  ережесін еске түсіреді.

Оқушыларға қалай қолдау

Бағалау

Сабақтаоқушыларды бағалау:
1)
  оқушылардың
  мұғалімнің және оқулықтағысұрақтарға
  жауабы;
2)
  туындылардың репродукцияларын суреттеуі;
3)
  жұмысты талдап,
  талқылауғақатысуы;
4)
  жұмыс
  дәптерінде орындалған тапсыр- малар (жақсыжасалған
  жұмыстардығана
бағалаңыз).

Құндылықтармен
  байланыс Анималист-суретшілер мен пейзажшылардың жұмыс-
тарын, жанды табиғат
фотосуреттерін
  көрсетіп, табиғатқа, туған өлкеге
  сүйіспеншіліктерін оятып,
эстетикалық
  көзқарастарын қалыптастыруға септігін тигізетін №2
  қосымшадағы өлеңдер мен материалдарды
  қолданады.

көрсетесіз?

Сабақтың барысында

оқушыларды бағалайды:

Жарайсың, сен сұрақтарға

толық
  жауап бересің! Сен өте

байқампазсың! Сен табиғат

нысандарын жақсы суреттейсің

(суретшілер туындыларын)!

Сен тапсырманы жақсы

орындауға тырыстың! Сен

жұмыстарды талқылауға

белсене
  қатыстың! және т.б.

Рефлексия. Мұғалім
  жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап
  қояды. Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен
  бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп
  жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!»,
  «Маған қиындау болды!», «Мен
бәрін жасап
  үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және
  т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін
  көрсетеді. Сабақтың қалай өткенін, ең
  қызықты нәрсе не болды, қандай жаңа нәрсе
  білгендерін, нені үйренгендерін айтады.

№ 1 қосымша

Сабақта балалармен ойнауға болатын ойын
түрлері
Ұсынылып
отырған ойын түрлері балалардың шығармашылық,
логикалық, кеңістіктік, көзбен өлшеу, сөйлеу,
түс, сызық жəне пішінді сезіп, қоршаған ортаны
қабылдау, қол машығы мен ойлай білу
қабілеттеріндамытады.

«Ақылды заттар» ойыны
Мұғалім
сабаққа ерекше заттарды əкеліп, олар АҚЫЛДЫ екенін
айтады. Əдемі қобдишаның ішінен бірінші ақылды затты –
түймені шығарады.
– Таңғалып
тұрсыңдар ма? Бұл ақылды зат екеніне сенбейсіңдер
ме? Мен оны сендерге дəлелдей аламын!
Сендер ақылды түйме
болмаса, қыста тондарыңды қалай түймелейтін
едіңдер? Егер оның тесігі болмаса, қалай тігетін
едіңдер?
Ал егер ол өте үлкен
болса не істер едіңдер? Ауыр болса ше?
Əлсіз болса не істер
едіңдер?
Ал ол біздің қалағанымыздай
– жеңіл əрі берік, өлшемі ілмегіне сəйкес келеді,
түсі мен пішіні де кез келген киімгеүйлеседі.
Енді түйменің
ақылды екеніне көздерің жетті, əрине, оны ақылды
адам ойлап тапты.
Ал енді ойын
ойнаймыз. Мен сиқырлы қобдишаның ішінен ақылды заттарды
шығарамын, ал сиқырлы əмиянымның ішінде жетондар бар.
Мен көрсеткен заттардың ақылды екенін дəлелдеген
адамға жетон беремін. Кім көп жинаса, сол жеңімпаз атанады.
Əрбір жауапқа жетон
беру керек, мысалы, бір бала шай ішетін ыдысты ақылды деп санайды,
өйткеніоныңпішінідөңгелек,шайішкенкездеөтеыңғайлы(жетоналады),екіншісіоның
құлағы
бар екенін, онымен ыстық
кесені ұстаған
ыңғайлы (жетон алады)н,шүішсіі                  ол
су
болмайтын
материалдан жасалғанын айтады, төртіншісі ол
денсаулыққа зияны жоқ материал екенін, бесіншісі оны жуу
оңай екенін, жетіншісі – ол əдемі екенін, сонысымен біздің
өмірімізді көріктендіре түсетінін айтады. Бастапқыда
қарапайым заттарды таңдаған дұрыс. Олар: жай
қарындаш, қалам, кесе, шəйнек, бəтеңкенің
бауы, көзілдірік.
Бұл ойын дизайн туралы сабақтың
бір бөлігі бола алады.

«Сезімтал саусақтар» ойыны

1-нұсқа.
Ойынға
қатысқысы келетін бала тақтаға шығады. Оның
көзін байлап, кез келген затты ұстатады. Тек саусағының
ұшын ғана тигізеді. Ол ыдыстағы тұқым,
бақалшақ, тарақ, ағаш қабығы, жіп, сым,
щетка, жүн болуы мүмкін. Одан кейін затты алып тастап,
баланың көзін ашады. Ол тақтаға сызық жəне
штрихтармен ұстаған затын бейнелеп көрсетуі тиіс. Одан кейін
оның не екенін табады.
2-нұсқа.
Екі баланың көзін
байлап, олар тапсырма бойынша қаптың ішінен заттарды тезірек алу
керек
(бұршақ, жүзік,
шеге, өшіргіш). Олардың өлшемі бірдей болу керек. Тапсырманы
жылдам орындаған бала жеңеді.
3-нұсқа.
Екі баланың көзін
байлап, олар қаптағы заттарды ұстап көру арқылы
табуы керек. Одан кейін оларды қағазға жазады. Заттарды
көбірек тапқан бала жеңеді.

Жылдам
саусақтар

Екі
оқушыға екі ыдыс беріледі, бірі бос, екіншісі ұсақ
заттармен толтырылған (түйме, моншақ, қыстырғыш).
Заттардың саны екі оқушыда да бірдей болады. Кім заттарды бір-
бірден екінші ыдысқа тезірек салса, сол жеңеді.

Бұл
заттардан не істеуге болады?

Оқушылар
5 адамнан екі топқа бөлінеді. Топ басшысы жеребені алады, онда бір
сөз не сөз тіркесі жазылады (мысалы, қағаз,
құрақ, сым, қақпақ, бөтелкенің
қақпағы, бір рет қолданылатын ыдыс жəне т.б.). Топ
заттарды қай жерге қолдануға болатынын айтады. Мысалы,
қағазға сурет салып, одан оригами, аппликация, конверт
жасауға болады, хат жазып, альбом жасауға, қабырға
газетін дайындап, от тұтандыруға пайдалануға болады.
Қағазға кітап басып шығарады. Мата қиындысынан
қуыршаққа көйлек, аппликация жасап, ұзынынан
қиып, ұшын байласа, жіп пайда болады. Мата қиындысынан
əдемі гүл мен бант жасауға болады. Оны əртүрлі
орындарға пайдаланады. Заттарды қолдануға болатын орындарды
көбірек айтқан топжеңеді.

«Қай түстер бір-бірін жақсы көреді?»
ойыны

Балаларға «Қай
түстер бір-бірін жақсы көреді? Неліктен?» деген
сұраққа жауап беру тапсырылады.
Балалардың
жауабы əртүрлі болуы мүмкін.
Мысалы, көк түс сары
түсті жақсы көреді, өйткені онымен жасыл
түстің əртүрлі реңктерін шығарып,
ойнауға болады.
Немесе көк түс сары
түсті жақсы көреді, өйткені ол аспан мен
Күннің түсі, оларға бір- бірінсіз
көңілсізболады.

Немесе көк түс
қызғылт түсті
жақсы көредіе, уөійткені
ек бірге армандағанды жақсы көреді.

де нəзік əрі
қиялшыл түстер,олар

Одан əрі келесі түсті
таңдайды. Мысалы, жасыл түс қандай түстерді жақсы
көреді? Балалар бірнеше жауап нұсқаларын
беруі керек.
–
Жасыл түс
көкті жақсы көреді, өйткені онсыз жасыл түс
болмайтынеді.
–
Жасыл түс сарыны
жақсы көреді, өйткені онсызжасыл тыснболмай            еді.
–   Жасыл түс қызылды жақсы
көреді, өйткені көктемде жерді қызыл көкнəр
гүлікөмкереді
(өйткені
піскен қарбыздың сырты жасыл да, іші қызыл).
Мұғалім жауаптары əртүрлі болу үшін
оларды ынталандыру керек. Басында балалар еркін жауап бере алмаса,
мұғалім өзі бірнеше жауап нұсқасын айту керек. Ол
балалардың ойын жинақтауға көмектеседі. Əйтпесе
балалардың жауабы нақты болмауы мүмкін.

«Түс нені жақсы көреді?» ойыны

Жүргізуші:
«Жасыл түс нені жақсы көреді?» деген сұрақ
қояды.
Жауаптар
əртүрлі болады: бірінші нұсқада жасыл түсті
заттың бəрін атап шығады. Бұл ең оңай
жауапнұсқасы.
–  Шыршаны (қолтырауын, құрбақа,
ағаш, тотықұс), сондықтан оған өз
түсін сыйлаған. Басқа жауаптүрлері:
–  Күнді, өйткені өсімдік атаулының
бəрі Күннің астындаөседі.

–    Құстардың
сайрағанын, өйткені құстар бұтақтарда
тұрып əн салады, жасыл түс оларды тыңдаптұрады.
–   Гүлдерді, өйткені олар
əрдайым жасыл түстің жанында, оларға көрік беріп,
көңіл күйін көтереді.
–  Тыныштықты, өйткені табиғатта –
орманда, егістікте тыныштықорнайды.
–  Өз реңктеріне сүйсіне қарайды
жəне т.б. Кім көбірек жауап берсе, солжеңеді.

«Заттардың түсі қандай?» ойыны

1-нұсқа.
Мұғалім
сынып ішін аралап жүріп, оқушының иығынан
қағып (жүргізуші болатын оқушыны), бір түсті
атайды (қызыл).
Оқушы сондай түсті заттарды атайды (көкнəр).
Сыныптағы қалған балалар өз нұсқаларын
атайды (бір оқушы бір затты айтады). Жүргізуші өзінің
жауабын айтады (батқан күн). Келесі оқушы тағы бір
затты атайды (қызанақ), жүргізуші тағы да басқа
затты атайды (күзгі жапырақ) жəне т.б. Егер соңғы
нұсқаны жүргізуші айтса, ол жеңеді.
Мұғалімнің орнына барады. Одан кейін басқа түспен
ойынды жалғастырады.
2-нұсқа.
Жүргізуші бір түсті жасырады (қызыл). Балалар тек
сол түсті заттарға сұрақ қояды. Жүргізуші
«иə» немесе «жоқ» деп жауап береді. «Жоқ» деген жауап
алған бала сұрақ қоя алмайды.Мысалы:
–  Шыршаның түсі сондайма?
–  Жоқ. (Сұраған бала
ойыннаншығады.)
–  Күннің түсі сондайма?
–  Иə. (Сұраған бала
ойындақалады.)
–  Сары түспе?
–  Жоқ. (Сұраған бала
ойыннаншығады.)
–  Қызанақтың түсіме?
–  Иə. (Сұраған бала
ойындақалады.)
–  Қызыл түспе?
–  Иə!
Тапқан бала жүргізуші болады.
Бастапқыда
мұғалімнің өзі жүргізуші болғаны
дұрыс. Ол балалардың сұрағына нақты жауап бере
алады (мысалы, бала «Күннің түсі қандай?» деген
сұраққа қате жауап беруі мүмкін).

«Түсті тап» ойыны

1-нұсқа.
Жүргізуші түсті жасырады. Балалар қай түс
екенін табады (оған жүргізуші тек «иə» немесе
«жоқ» деп жауап береді). Мысалы, сары түсті жасырады,
оқушылар сұрақ қояды.
–  Ол кемпірқосақтың түстерінің
біріме?
–  Иə.
–  Ол суық түспе?
–  Жоқ.
–  Жылыма?
–  Иə.
–  Құрамама?
–   Жоқ. (Демек, бізде тек екі түс
қалды – қызыл жəне сары, дəл жауап беру үшін
тағы бір қосымша сұрақ қойғандұрыс.)

–  Қарбыздың ішінің түсі
сондайма?
–  Жоқ.
–  Бұл қызыл түспе?
–  Жоқ.
Демек, сары
түс. 2-нұсқа.
Жүргізуші түсті жасырып, оны ым-ишарамен білдіреді.
Мысалы, қызыл түсті жасырып, күйіп қалғанын
немесе саусағын кесіп алғанын не алма жеп жатқанын
көрсетеді. Көк түс – аспанға қарап не жүзіп
жатқанын бейнелейді. Балалар түстерді атауытиіс.
Ойында екі жеңімпаз болуы мүмкін: біріншісі –
түсті жақсы бейнелеген оқушы, екіншісі –
дұрыс тапқан бала.

«Менің көңіл күйім» ойыны

Жүргізуші бала тақтаға шығып, мимика
арқылы көңіл күйін көрсетеді.
Балалар  жауап
ретінде  сəйкес  түс үйлесімін көрсетеді.       Жүргізуші
кім жылдам əрі дəл тапқанын анықтайды. Сол бала
жүргізушіболады.

«Шатысу» ойыны

Балаларға табиғат патшалығындағы
түстерге бірдеңе болған деген хабар келеді. Онда
тəртіпсіздік жайлаған: шыршаның түсі күлгін,
аспандағы Күн жасыл түсті, алмаағашындағы алмалар
көк, саваннадағы арыстандар ашық көк түсті,
теңіз суы қызғылт сары түсті жəне т.б. Егер
балалар не болғаны туралы қызықты оқиғалар тауып
айтса, бəрі де орнына келеді (əрқайсысы ертегі ойлап табады):
«Алмалар неге көк түсті?», «Сары түсті Күн қалай
жасылға айналды?», «Теңізге қызғылт су қайдан
келді?» жəне т.б.
Осы оқиғалар бойынша сурет салып, оларды кейін
альбомға жинап қоюға болады.

«Айту бойынша сурет саламыз» ойыны

Мұғалім
оқушыларға:
–
Қағаздың
ортасына үшбұрышты саламыз, оның үстіне шеңберді,
шеңбердің ішіне тағы бір үшбұрышты,
үшбұрыштың астына екі тік төртбұрыш
сызамыз,–дейді.
Одан кейін балаларға суретке анықтап
қарап, неге ұқсайтынын айтуды тапсырады. Одан соң
суретті салып аяқтайды.
Балалар алуан түрлі сурет салады, оған
өздері де таңғалады. Олар суреттері бірдей шығады деп
ойлаған, өйткені алдында бірдей пішіндерді салды емес пе?! Бірі
мысықты, бірі клоунды, бірі айдаһарды, енді бірі сарайды салды.
Олай болған себебі, олардың салған үшбұрыштары
əртүрлі болды, шеңберлері əртүрлі орналасты.
Балалар суреттерінен əртүрлі бейнелерді көрді.

Өнер туындысына музыкалық үзінділер мен тақпақтарды таңдаңдар

Мұндай эстетикалық жағдаяттар
оқушылардың ой-өрісінің дамуына септігін тигізеді.
Мысалы,  тақтада  К.  Юонның  «Қыстың  соңы.
Талтүс»,  И.  Грабарьдың  «Ақпан  айы»,   И. Шишкиннің
«Жабайы солтүстікте...», «Қыс», «Ақпан» картиналарының
репродукциялары ілінеді. Оқушылар тақпақ не музыкалық
үзіндіге қысқы пейзадың бірін сəйкестендіруі
керек. Таңдауларын түсіндіреді. Басқа жыл мезгілдерімен де
осылай жұмысістейді.

Өнер түріне
туындыны таңда

Жылдам-бақылау жүргізу үшін «сиқырлы
текшені» пайдалануға болады. Мұғалімнің
үстелінің үстінде жан-жағы боялған текше жатыр.
Тақтада текшенің əрбір қырына сəйкес келетін
бейнелеу өнері түрлерінің атаулары жазылған кесте бар
(сəулет өнері, мүсін өнері, кескіндеме, графика,
дизайн). Жүргізуші текшенің бір жағын оқушыларға
көрсетеді, ал оқушылар керек нысанның қағазын
көтереді. Тапсырманың əртүрлі нұсқасын
пайдалануға болады.

Бір бөлігі бойынша тап

Мұғалім интерактивті тақтада суретшілердің
жұмысын көрсетеді (мысалы, егер натюрмортты өтіп жатса, онда натюрморттарды,
егер пейзаж болса, пейзаждарды таңдайды). Оларды əңгімелеп,
оқушыларға картиналарға мұқият
қарауға мүмкіндік береді. Одан кейін жұмыстардың
бір бөлігін көрсетеді. Оқушылар олардың қандай
жұмысқа тиесілі екенін табады.

«Қырағы көз» ойыны

1-нұсқа. «Қайсысы үлкен?»
Мұғалім көлемі əртүрлі екі
геометриялық пішінді кезектестіріп көрсетеді (екеуінің
айырмашылықтары тым айқын болмау керек). Балалар олардың
қайсысы үлкен екенін табады.
2-нұсқа. «Қайсысы ұзын?»
Ұзындығы əртүрлі екі затты кезекпен көрсетеді
– сызғыш, таспа, қаламсауыт, қарындаш, фломастерлер. Балалар
заттардың қайсысы ұзын екенін табады.
3-нұсқа. «Қайсысы жылырақ?» Балаларға
бір түстің реңктері бар үлестірме
қағаздарын көрсетеді (екі-екіден кезектестіріп). Олар екі
реңктің қайсысы жылырақ, қайсысы
суығырақ екенін табу керек.
4-нұсқа. «Қанша қадам?» (Көшеде
ойнайды.) Жүргізуші белгілі бір жерді көрсетіп (мысалы,
ағашты), сұрайды: «Ана ағашқа дейін қанша
қадам?» Білетіндер жауап береді. Жүргізуші адымдап басып тексереді.
Қадам санын дəл айтқан бала жеңеді.
Дұрыс жауапты жетонмен бағалайды. Кім көп жинаса,
сол «Қырағы көз» атағына ие болады.

«Жақсы-жаман» ойыны

1.  Мұғалім жақсы, жаман
қасиеттерді кезекпен айтады. Оқушылар жақсы қасиеттерді
естігенде шапалақтайды, жаман қасиеттерді естігенде тынышотырады.
Жаман қасиеттер: достарды ренжіту, кітаптарды жырту,
анаңмен ұрсысу, біреуге кедергі жасау, төбелесу, сөйлеп
тұрған адамды тыңдамау, жаман ат тағу, өкпешіл
болу, біреудің сөзін бөлу, партаға сызу, жануарларды
қорлау, қоқыс тастау жəнет.б.
Жақсы қасиеттер: əлсізді қорғау,
достарға көмектесу, науқас досыңның
саулығын  сұрап бару, əпкеңе, досыңа, анаңа
көмектесу, құстарға қыста жемсалғыш жасау,
сөзіңде тұру, құпияны сақтай білу
жəнет.б.
2. Жолды таңдаймыз: оңға
жүрсең – анаңа үй жинап көмектесесің,
солға жүрсең – атаңды орындыққа дейін
жетектеп апарасың, тік жүрсең – армандаған
ойыншығыңдытабасың.
3.  Мейірім мен зұлым ағашы. Ватман
қағазына ағаш бейнеленген. Оның бір  жартысы
жасыл,екіншіжартысықара.Оқушыларсебеттенқағазданқиылғанқызылалмаларды

шығарады. Олардың теріс жағында жақсы, жаман
қасиеттер жазылған. Оқушылар алмаларды сəйкес орнына
орналастырулары керек. Жаман қасиеттерді қара түске,
жақсы қасиеттерді жасыл түске желімдейді. Соңында
қорытынды шығарады: қызыл алмалары бар жасыл ағаш
қандай керемет, жақсы қасиеттер өмірімізге сəн
беріп тұрғаны қандай жақсы!

№2қосымша

Бұл материал мұғалімге «Көркем еңбек»
пəні бойынша сабақтарды қызықты əрі алуан
түрлі етіп жүргізуге көмектеседі. Мұғалім
əрбір сабаққа тақпақтарды, музыкалық
үзінділер мен видеоларды өзі таңдайды. Сондай-ақ
бұл материалдарды жасаған жұмыстарын таныстырғанда
пайдалануға болады.

1-тақырып. Жанды табиғат

Күлімдейді жауқазын

Қар астынан
сығалап, Күлімдейді жауқазын.
Қар шытса
қабақ, бұға қап, Дірілдейді жауқазын.

Көктегі
күннен қуат ап, Жылылық беріп Жер-Ана, Қар астынан туа
сап, Өсіпті осы гүл бала.

Қызғалдақ
жарып қымсынып, Еркелеп күнге қарайды.
Жас бойын сылап,
сілкініп, Ақ бетін ашып арайлы.

Əзілдеп
жауса ақ жауын, Астында тұрад балаша, Балдырған бала
жауқазын, Не деген көркем, тамаша!

Гүлге бұлбұл келеді

Сыбанып ап
білекті, Қолына алып күректі. Көктемеде Гүлсім
қыз
«Көгерсін»
деп гүл екті.

Нұрын септі
күн күліп, Жер балқыды жылынып. Жан бітті гүл
дəніне, Бойына ыстық жүгіріп.

Жан біткен
соң өседі, Топырақты теседі.
Жарық
күннен жар тілеп, Жапырағын төседі.

«Өс!» деді
күн күркіреп. Жаңбыр жауды сіркіреп. Жаңбыр мен
күн жар болып, Өсті гүлдер дүркіреп.

Жапырағы
жайқалды, Жас түйіндер байқалды. Аз болмай-ақ гүл
ашты, Қыз еңбегін қайтарды.

Қызық болды, не
керек! Келді ұшыпкөбелек.
Келді ұшып
бұлбұлдар, Гүлсімге де сокерек.

Гүл құлпырды.
Жайнады. Көбелектер ойнады ...
Тамылжытып тəтті əнін
Таңда бұлбұл сайрады.

Тына тыңдап бұл
əнді, Гүл ұйқыданоянды.
Қыза тыңдап бұл
əнді, Қыз ұйқыданоянды.

Гүл қасына із
келді,
Із келген
жоқ қыз келді. Құрбы қыздар Гүлсімге
Қысқа күнде жүз келді.

Деді Гүлсім: – Ей,
қыздар! Келсін десең бұлбұлдар, Гүл егіңдер
күрек ап, Гүлге бұлбұл ынтызар!..

Сүйейік
табиғатты, аялайық

Жайын жүргім келеді, жайын
жүргім, Ортасында еркелеп сансызгүлдің.
Тілсіз, тылсым табиғат
тілін ұғып, Қызығына батасың
тереңсырдың.

Əр гүл саған
елжіреп сыр шертеді. Таң-тамаша ол қызық бір ертегі.
Еркіндікті, кеңдікті
көңілің сезіп, Қиянаттан, қыспақтан
жирентеді.

Жібек гүлдер
жүзіңді жаңартады, Жұпар ауа жаныңды тазартады.
Жақсылығын бергенге міндет қылмай, Ала бер деп, алғанша
тағы айтады.

Көкіректі гүлдерге
қойып ашып, Гүл кілемнің үстімен жүрсең
басып. Ауырлықтар əуелгі артта қалып, Көтеріліп кетеді
көңіліңтасып.

Торқа, жұмсақ
тосады алақанын, Аялаған анадай балапанын.
Гүлін иіскеп аунасаң
көкірегіне, Есіңе кеп түседі бала шағың.

Не деген керемет ең, бай
табиғат! Жасаулы дастарқаның жас сəби бақ. Жемісін
жеп, аунасам гүл көрпеңе, Ренжімей, боласың оған
да шат ...

Сүйейік табиғатты,
аялайық!
Біз де онан
жақсылықты аямайық! Анадай табиғаттың аясында
Жадырап жас балаша дем алайық!

Ө. Тұрманжанов

Кемпірқосақ

Жеті түсті қарындаш –
Тату-тəтті қарындас Күні бойы болдырып,
Ұзақ-ұзақ жол жүріп, Көлге бірге барыпты,
Қол ұстасып алыпты ...

Күн еді бір жауынды,
Артқа тастап ауылды, Жетеуінің жолымен Мен де жүріп
көріп ем, Байқадым бір қызықты:
Кемпірқосақсызыпты!...

Көгершін

Ауламызға қонды кеп
Бір көгершін жаралы. Кенет көзі мөлдіреп, Маған үнсіз
қарады.

Ұстап алып жем бердім,
Емдеп,
Қайта ұшырдым.
Кетпейді енді:
«Сендердің, –
Дегендей, – бір
құсыңмын.

Қозым, қозым, қозым ...

Қайттың ба сен
қыр кезіп, Қозым, қозым, қозым?
Жаудыр қағып
тұр көзің, Көзің, көзің,
көзің.

Енеңді сен
көрдің бе, Қозым, қозым, қозым?
«Мамалап» кеп емдің бе,
Өзің, өзің, өзің?

Шаршап келдің даладан,
Қозым, қозым, қозым!
Жоқ па, сірə,
«мамадан»
Басқа сенің
сөзің?!

«Зообақ»

Əлімханның
өзінде
«Зообақ» бар
шап-шағын: Қоян бақтыкезінде
Ішіне кеп бақшаның.

Тасбақасы тағы бар,
Бар жəне бір ешкісі. Шатырынан табылар Көгершіндер кешкісін.

Олай қарай кісіні
Жібермейді бір күшік, Торға салды мысығын, Қалмасын деп
қырқысып.

Бəрі жақсы-ау, Ал
бірақ
Мынаған ой бөлмеген:
Ұйықтап кетсе ол балбырап, Тышқан өрер бөлмеде!..

Көжек

Көжек қыста дауылды
Малақайын кимеді.
Сөйтіп бірде ауырды,
Анық суық тигені.

Ұзақ жатты
бүрісіп, Қаны қашып түрінен. Бір суыды,
Бір ысып
Маңдайы да түнімен.

Қағып
əрең кірпігін, Айықпасын ол ұқты. Дəрігер деп
кірпінің Инесінен қорықты ...

Б.
Қошым-Ноғай

Түйе

–  Иланбасаң, Өлшекеп,
Су ішемін он
шелек. Төзе аламын бірақ та, Нəр татпай-ақ бір апта.

Тырналар

Ұзын
сирақ тырнамыз, Бай келеміз жырға біз. Оңашаны
сүймейміз, Жиналып ап билейміз.

Ұшқан
кезде тізіліп, Жұрт қарайды қызығып. Бұлттан
əрі асқанда,
Əн
шырқаймыз аспанда.

М. Жаманбалинов

Шырша

Үйге
енген бұралып
Көк
шыбығын шыршаның Қарсы аламыз қуанып,
Құшақ жайып
Жыл сайын.

Тойдың
көркі, Құты деп,
Жібек желек
жабамыз. Үлбіретіп,
Үкілеп,
Алқа,
Тана
тағамыз.

Шоқжұлдызға
балаймыз, Шашырата шам жағып. Би билеп,
Əн саламыз,
Шыршаны шыр айналып.

...Қуаныштан шынайы Жайнап
келіп
Жыл сайын,
Үйден қурап
шығады Шыбықтары шыршаның.

Қ.
Баянбай

Тасбақа

Іші пысқан тасбақа
Сырғанауды қалады. Қырқа жаққа таң
ата Кетті сүйрепшананы.

Қыбыр-қыбыр күн
жүрді, Апта жүрді, айжүрді.
Дем алмастан түн
жүрді, Шаршағанда жай жүрді.

Өліп-өшіп
қыратқа Бір күндері жетіпті. Əттеген-ай! Бірақ та
Көктем шығып
кетіпті.

Ж. Кəрбозин

2-тақырып. Жақсыдан
үйрен, жаманнан жирен Жақсы мен жаман
(Санамақ)

1
Қайыр күтпе баладан
Өз мысығын сабаған.

Кім алдаса анасын, Оған
қалайнанасың.

«Екі» болса алғаны–
Бала ұятқа
қалғаны.

Ойнап жүріп жыласа, Орынды
емес бұл аса.

Келсе сөзі анайы,
Мақтамас бұл баланы.

Жала жапқан
басқаға –
Барып тұрған
масқара.

Қашқан бала
қораздан –
Су жүрек қой ол
жазған.

Добын қимас ойнауға
Ұят сараң болған да.

Кім мақтанса
көбірек,
Жайсыземзін    жөні жоқ.

Ерінсе қол
жуғанға, Нассың дейміз мұндайда.

Мұнша уақыт
санарлық Бар екен ғой жамандық.

2
Бəрі жақсы
баланың
«Беске» оқыған
сабағын.

Айналайық баладан
Көгершіндіаяған.

Адал болса досына, Азаматың
осыда.

Ойнатса кім інісін,
Мақұлдаймыз мұнысын.

Əділ болсаң ойында,
Жақсы мінез оның да.

Күтсе бала əжесін,
Жақсы дейміз дəл осың.

Өскен бала ауылда Ойнар
аттың жалында.

Өзі түйме
қадаса, Мұндай бала тамаша.

Барын берсе қолдағы,
Бала жомарт болғаны.

Уəдесін сақтаған
Баланы жұрт мақтаған.

Болады əрі санауға,
Жақсылық көп қалайда.

Жалқаудың оянуы

Барлық жалқау атаулы
Болады ғой бір түрлі. Оятсаң ел қатарлы,
Бұздың дейді ұйқымды.

Жастыққа бас
тығады, Екі көзін ашпайды.
Оянып тек
құлағы, Дыбысты ести бастайды.

Тұрып сəске
болғанда, Беті-қолыншаяды.
Оянбайды сонда да
Олардыңқол-аяғы.

Еңбек еттік

Қашанғы енді тебем
доп, Етсем екен нені ермек? Екі қолды қусырып, Қалай
жүрем селеңдеп.

Ойлай келе тереңдеп, Етпек
болдым мен еңбек. Қайырып кеп
Сəскеде
Қойдым төлді
көгендеп.

Апам қашан келер деп, Отырам
ба елеңдеп.
Салып шықтым Бояумен
Қабырғаға
көп өрнек.

Оралды апам жеделдеп, Ақ
жаулығы желеңдеп.

Қайта ағытты
төлдерді, Бұлар аштан өлер деп.

Қайда алғысқа
бөленбек, Қайда терің төленбек?! Қайта
ақтады бөлмені, Шебер шығар сенен деп.

Кетті қырға төл
өрлеп, Қабырғада жоқ өрнек... Сөйтіп,
Мен де, Апам да
Еттік бүгін көп
еңбек.

Қ. Баянбай

Ұмытшақ

Шығарады жоқ дауды,
Əлкен шашыпасықты.
Ат қып мініпдоықтау     ,
Қамшы қылар
қасықты.

Тысқа шығып біз
кетсек, Оқтау, қасық жоқ болар.
«Жоғалды-ау!» – деп,
іздесек, Ол да іздеуге оқталар.

Сұрау
салып əркімге:
–
Таптыңыз ба, сіз?
–дейді.
–  Ойнап ем, – деп, – əлгінде, Өзі
қосаіздейді.

Ж. Кəрбозин

Мақташы мені, апатай!

Мақташы
мені, апатай:
«Балам
менің мықты, – деп, – Тоқты емес, қошқардай
Телқозыны жықты», – деп.

Мақташы
мені, апатай:
«Жүрегі
мұның түкті, – деп – Қасқырдан да
қорықпай, Алқымынан сықты»,– деп.

Мақташы мені, апатай:
«Балам менің мықты,
– деп, –

Жарысқанда қалыспай,
Жұрттан озып шықты», – деп.

Ө. Тұрманжанов

Міне, үлкен азамат

Шынықтырып денені, Тісін
жуып тазалап, Мектебіне келеді, Міне, үлкеназамат.

Орамалы қалтада,
Үсті-басы таза, бап. Отыр алғы партада, Міне, үлкеназамат.

Жазықсыздан жолдасын Жатса
біреу жазалап, Аямайды ол басын, Міне, үлкеназамат.

Ойнамайды орынсыз
Үйдің ішін мазалап. Кездессеңіз, оны сіз Дейсіз үлкен
азамат.

С. Мəуленов

«Рақмет»

Із
қалдырдым қаншама, Қаншама жер тапталды: Күні бойы,
Шаршамай, Домалаттым ақ
қарды.

Оны қолмен ақырын
Төбесінен бір басып:
–
Осы Аязатаның,
Болсын, –
дедім, – тұлғасы.

Дөңгелете
жөнелдім, Тағы бірін асығып. Қарбыздай ғып
көлемін:
–
Болсын, – дедім, –
басыбұл.

«Басты» орнына
қондырдым, Өзгесі өте тез болды.
Қос
таяқты «қол» қылдым, Екі көмір «көз» болды.

Қойдым: «Осы
мұрын», – деп,
«Бетке»
қадап сəбізді. Қарап едім түріне, Нақ клоун
тəрізді.

Мақтадан
«мұрт» қадалды, Түсі, əрине, ақ болды.
Дəу
тымағы атамның, Төбесіне шақ болды.

Көрген
сайын Ол енді
Шат
жүзімен арайлы:
«Рақмет
саған» дегендей, Күлімсіреп қарайды.

М.
Жаманбалинов

Бала, бала, баламыз

Бала, бала, баламыз,
Бақшамызға барамыз. Күні бойы қызыққа
Батамыз да қаламыз!

Қиынсынып қашпаймыз,
Шынығамыз жастай біз – Көңілді əуен сазымен
Жаттығуды бастаймыз.

Иілеміз оңға бір,
Иілеміз солға бір. Тəрбиеші қарайды Аяққа бір,
қолға бір.

Үйренеміз өнер біз,
Шетімізден шеберміз: Тақпақ айтып, əн шырқап,
Билеп-билепбереміз.

Əйбат жасыл ауламыз,
Көбелек те аулаймыз, Бізге арнайыжасаған
Сырғанаймыз «таудан» біз.

Міне «вагон», кіреміз,
«Поезбен» жол жүреміз.
«Кемеге» де мінеміз,
Толқындарды тілеміз.

«Ракетамен» ұшамыз,
Көктен əрі асамыз.
Тоқтар аға жолымен
Талай жұлдыз ашамыз.

Бала, бала, баламыз,
Бақшамызға барамыз. Одан көп-көп қызықтар
Күнде біздер аламыз.

Е. Өтетілеуұлы

3-тақырып. «Уақыт»

Сағат

Тілдері асығып
Тықылдап тұр сағат. Тыңдады ақ мысық,
Құлағын тоса қап.

«Тықылдақ бұл
несі!» –
Үңіліп
байқады.
«Қатты ғой іргесі» –
Басын олшайқады.

Бұғынып,
жақындап, Қояды түртіп бір, Жатсынып, жатырқап,
Сағаттан үркіптұр.

Ақ мысық айбатты,
Ақ мысық жүректі. Бас салды сағатты,
Қоңырау шыр-р етті.

Шырылдап, бажылдап, Сағат
тұр тік төне.
Өн бойы қалшылдап,
Ақ мысық зытты, əне!..

Т. Бердияров

Талап пен
сағат

Қылығы бар
Талаптың Бəрімізге ұнайтын.
Жатар кезде Сағаттың
Қоңырауын
бұрайтын.

Қоңырауы
сағаттың Таң атқанын білдіріп, Оятады
Талаптың
Құлағынашыңғырып.

Əдеті бар Талаптың
Қорылдайтын көп уақыт, Қолындағы
сағаттың Қоңырауынтоқтатып.
Қ.
Баянбай

Төрт
мезгілді аңсау

Қар жауса ғой боратып
Түніменен, шіркін-ай! Ойнасақ біз қар атып Күніменен,
шіркін-ай!

Жылғалардан су ағып,
Көктем келе қалса ғой! Бала біткен қуанып, Айдын
көлге барса ғой!

Құрып қойып
қармақты, Суға қарап отырсақ.
Қапса сазан салмақты,
Бір-біріміздішақырсақ.

Кең далада жайқалып
Көз жетпейтін сағымдай, Самал желмен шайқалып Тұрса,
шіркін,егінжай!

Шөпті жинап, тынығып,
Мөлдір суға малтысақ! Каникулда шынығып, Демалып бір
шалқысақ!

Неткен əсем, шіркін-ай, Сары
жапырақ толы бау! Мектеп жақтан бір күні-ай Күмбірлесе
қоңырау!
Ж. Кəрбозин
Бір
аптада

Бір аптаның күндері
өтті: Дүйсенбіде гүлдер ектім, Сейсенбіде жуа тердім,
Сəрсенбіде су əкелдім, Бейсенбіде бақша баптап, Жұма
күні тақпақ жаттап,

Сенбіде мен кино бардым,
Жексенбіде бір демалдым.

М. Жаманбалинов

Көктем

Көзін қадап
көкте күн, Қараса қарды ерітіп, Туыпты айы
көктемнің, Жан иесін сергітіп.

Қыста қатқан
көлдердің Мұз көйлегі жыртылып, Сең
жүзгенін мен көрдім, Толқынды теуіп бұлқынып.

Тарғыл тартып тау басы,
Қарды қағып, буланып, Ашылғандай арнасы, Сай-салада су
ағып.

Қар
астында сарсылып, Күн сағынған қара жер. Денесі
буға малшынып, Төсін керген дала, өр ...

Қарсыз қарды
аңсаған Өріске шығып мал дағы. Жүзі
жарқын барша адам Жадыраңқы жан-жағы.

Нұр ойнап мөлдір
көзінде Мектептегі баланың, Бітеді деп аз күнде Қуанады
сабағы.

Жанданған дала, ой мен
қыр Көңілді колхоз ауылым, Жортқан таңнан
трактор, Тілімдеп жердің сауырын.

Жаз

Аймағымды аялап, Алтын
қанат туса жаз; Айдын көлді қиялап
Қаңқылдап
ұшар үйрек, қаз.

Аққу жүзіп
көлінде, Гүлге қонып көбелек,

Сұлу жазда менің де
Көңіліме күй келед.

Аймақтың
алақанынан Көктемде жерге шашылған, Ұзарып өсіп
інжудəн,
Ат
құлағынжасырған.

Шалқар егін жайқалып,
Секілді шексіз дария, Теңселгендей шайқалып, Толқындай
ұрған жарына.

Күзетінде елінің Тұрған
түнгі солдаттай, Күзетшісі егіннің
Ырысын күткен
ардақтай.

Көз тіксең
қырға азырақ, Қой, қозы шулап жамырап, Жайлауда
жылқы азынап, Даусынан таужаңғырад.

Қайыруға дауыстап,
Жылқышыдан шықса айқай, Осқырынап, ойқастап,
Шапқылаған құлын,тай.

Құрық алып
жылқышы, Қой қайырып малшылар, Күзетіп малды түн
іші, Сызылтып салған əн шығар.

Елге ойдағы,
қырдағы
Қақтырып
жарқын жаз жайраң ...
Қызып еңбек думаны
Шаттанып жұртыммəз-мейрам.

Күз

Көтеріле аспандай,
Көкте сұрша бұлткөшіп;
Жергеуінж шашқандай,
Күміс моншақ
шықтүсіп.

Қайың, терек басынан
Сарғыш тартып жапырақ, Жерге түсіп шашылған, Жел
соқса текқалтырап...

Тау басына бусанып Бозғыл
тұман оралып;

Сарқырап ағып, шу
салып, Өзені мың бұралып.

Мəуе пісіп балбырап, Маужыраған
қоңыр күз. Алма пісіп албырап, Көзді тартқан,
көріңіз.

Беті қызыл алмадай
Балаларды ойнаған Анасындай аймалай Мектеп тұр қол
бұлғаған.

Жерде жазғы
жайқалған Орып болып егінін,
Көз жіберсең
байқалған, Көңілдірек ел бүгін.

Қыс

Жауып тұтас жер бетін
Көктен күміс ұшқындар, Көрсетті қарлы
келбетін, Лебі суық қысқы ызғар.

Тысқа шықсақ
жер аппақ, Белуардан омбықар.
Тұрса да аяз
жалақтап, Емес денедомбығар.

Қарасаң ағаш
басына, Қар жамылып жапырақ, Көлді көк мұз
жасыра, Тұр айнадай жалтырап.

Алтайы қызыл ақ
құйрық, Ақша қарға түлкі аунап,
Жараған аста ат жүйрік, Аңшылар жүр түлкі аулап.

Қыр жолына көз
тіксең, Құлдырап жеккен ат шана, Сызылып қарға із
түскен, Ауыздыған шайнап ат шаба.

Жүре ме бала ойнамай,
Соғыпты қардан ақ қала. Суықтан беті алмадай
Қызарған, ойнап топ бала.

Жауып тұтас жер бетін
Көктен күміс ұшқындар,

Көрсеткен қарлы
келбетін, Лебі суық қысқы ызғар.
Т. Жароков

4-тақырып. Сəулет өнері
Құрылысшы:
Үлгілерге қараймын
Үй іргесін қалаймын. Өрнектерін оямын.
Терезесін қоямын.

Құрылысшы:

Терезеден күн күліп,
Аулада гүл құлпырып. Шаттансын барлық балалар,
Бақыт тапсынаналар.

Құрылысшы:

Үйге толы
ырыс-құт, Үйлесіп тұр тыныштық. Еңселі
əр үйіміз,
Елге тартқан сыйымыз. 5-тақырып. Өнер
Сурет сала білемін
–
Былай сал, – деп, – суретті,
Ағам меніүйретті.
Күн артынан күн
өтті, Сала бердім суретті. Бəрін де өзім ұнаттым, Бірде
ініме сынаттым.
Сиыр салсам: – Шошқа! –
деп, Өзін салсам: – Басқа! – деп, Айтты сынын,  саспады,
Күліп, жыртыптастады.
Ал сол інім бір күні
Салғанымда түлкіні, Деді: – Мұның ұнады,
Əдемі екен құлағы.
Мен күлімдей
қарадым –
Ішім жылып барады.

Ісмерлік

Төбесінде
тұлымшақ –
Сатып алдық
қуыршақ.
«Қуыршақ қой!
– десе де, –
Жап-жалаңаш... Көшеде
Қалай алып жүреміз?»
–
Дейміз дағы,күлеміз.

Киім іздеп сабылдық,
Тəтемізге жалындық. Көйлек тігіп бермеді, Қолын
бір-ақ сермеді. Көйлек іздеп сабылдық,
Апамызғажалындық.

–Жұмысымды бөгеме!
Жуусыз тұр тегене.
«Тігіп ал», – деп көйлекті,
Апам бізге үйретті, – Иығын піш, жеңін піш,
Дөңгелентіп белін піш.
«Тəуекел!» – деп
көрсеңдер, Қиын емес, сенсеңдер.

Енді əуреге түспедік,
Айтқандарын істедік. Жаға, жеңі бүгілді, Əсем
көйлек тігілді.

Осыдан соң ойлансақ:
Ерінбей-ақ қолға алсақ, Іскер болады екенбіз,
Жалыныппыз бекер біз.

Ж. Кəрбозин

Əн
салып береді

Белгілі ауылға Атамның
өнері. Көңілді шағында Қамшы өріп береді.

Бабында үнемі Əр алуан
аспабы. Жұмырлап тіледі
Қайыстан таспаны.

Дауысы тегінде
«Тəйт» деуден аспайды.

Кіріссе өрімге, Əндете
бастайды.

Атамның жанына
Жүгіріп келемін. Таңырқап тағы да, Тыңдаймын
өлеңін.

Сезбейдіəуелі
Ол кімнің келгенін.
Білмейдіəдемі
Əн салып бергенін.

Қ. Баянбай

6-тақырып. Атақты тұлғалар Абай ата
Таң қылған
даңғыл талайды, Артына тастап жарқын із Сүйеді
ұлы Абайды Əнқұмар
Жыршы халқымыз.

Көтерді ол туын
жоғары Қадірлеп егіз өнердің: Тəңірі ондай
жоқ əлі Əсем əн менен өлеңнің.

Қайғыға батты
ол күні-түн Қамын жеп қара халықтың.
Үзбеді бірақ үмітін,
Туар деп ертең жарық
күн.

Тікті де көзін
қырымға, Сынады ойсыз бектерді. Үгіттеп елді
ғылымға, Жалқауды жаны жек көрді.

Қазына сүзіп
тереңнен, Өзі өзін салды азапқа. Əн декөп,
Жыр көп, Дегенмен,
Абайсыз қазақ
қазақ па?!.

Махамбет ата

Махамбет атам
ер болған, Елінің жыртып намысын,

Еңку де еңку жер
шалған Қара баланың қамы үшін.

Тілегін қуған
жақынның, Еркіндік,
Теңдік–
Арманы.
Қанаты болған
батырдың Астына мінген тарланы.

Тең ұстап найза,
Қаламын,
Алдында ханның
саспаған. Исатай сынды ағаның Қалың ну
қолын бастаған.

Найзасын ұштап
күні-түн, Қайтпады жаудың бірінен. Халқының
асыл үмітін Оятты отты жырымен.

Батырһəмақыныапттыал        ,
Қазақ боп туған
Махамбет. Айтамын бүгін мақтанып:
–  Ол – менің нағыз атам! –деп.

Құрманғазы ата

Дауылпаз туған данышпан –
Ұлы күй-атам
бұл менің. Бақытты көріп алыстан, Бұғауын
бұзған түрменің.

Көрсе де
қуғын-сүргінді, Қоштасып елмен, Үйменен,
Халқының
мұңын жыр қылды Қаһарын шашқан
күйменен.

Артта қап қанша
шақырым, Қашқын боп қайда барса да, Шылбырын
ұстап атының, Қалың жұрт шықты қарсы
ала.

«Ұлым!» деп
қазақ себебі Білетін Құрманғазыны.
Шаттыққа елдің
бөледі Домбырасының сазы – үні.

Бар қазақ Өнер,

Ой қуған
Бас иер бүгін
Құрманға. Құрмансыз өтпес той-думан,
Домбыра мен күй тұрғанда!..

Б. Қошым-Ноғай

Ыбырай

Жырын жаттап жатамыз
Жалықпастан қыс-жазы. Ұлы Ыбырай атамыз –
Ұстаздардың ұстазы ...

Ұран тастап көп
елге:
«Кел, балалар,
оқылық!» –
Деген сөзін
көңілге
«Ықыласпен
тоқылық!»

Бұларды да мектепте Білдік
алғаш оқып біз! Ұлы болып кетсек те, Ұлы ұстазға
– шəкіртпіз!

Ж. Əбдірашев

Жамбыл ата

Жүрсе де, мейлі, қай
тұста, Тілегіне елдің сай түсіп, Жеңген-ді талай
айтыста Құлмамбеттермен айтысып...

Сыйлады кəрі, Жас демей
Халқының осы əз
ұлын. Тыңдады Қастек, Қаскелең
Ақылы менен əзілін.

Халқының ғажап
тұрмысын Қуанып,
Кеше ол əн қылды.
Ұғынса сұлу жыр күшін,
Ұмытпайды елі Жамбылды.
Көкірегіне кек тұнып, ЖырладыЛенинградты.
Дұшпандарына оқ
қылып, Ағыл да тегіл жыратты.

Сынығы еді асылдың,
Қиын да қызық өмірі. Жиырмасыншы ғасырдың Атанды
ол алып Гомері!..

Б. Қошым-Ноғай

7-тақырып. Су – тіршілік
көзі Сүңгілер
Етегінде шатырдың Тізіліп
ап сүңгілер Терезеден ақырын Бөлме ішіне
үңілер. Деді сонда Күн апай:
–  Сығалама, қарағым! Ал шатырдан
құласа, Күн қиналақарады.
–  Ұрысты! – деп сүңгілер, Көзден
жасытамады-ай!
–  Күн апайым ұрды! – дер, Кейбір
шатақбаладай.

Ж. Кəрбозин

Су-Ана

«Су – тіршілік, білсеңдер, Судан ырыс күткен жер ...
Суды лайлап,
Түкірме!..»
–
Деп
үйретер үлкендер ...

Ө. Ақыпбекұлы

Қырау

Түн ішінде
бұл қыстың Көзі қалай көреді?
Үкі
таққан үндістің Суретін сап береді.

Көр,
кəнеки, қаймықпай, Мүйізінен бұланның!
Сызады ол
айнытпай Қауырсынын қыранның.

Қарт Арарат тауларын,
Сібірдің ну орманын,

Жетісудың бауларын
Көрдім талай салғанын.

Таңертеңнен телміріп,
Терезеге қараймын.
Салар едім мен мұны,
Əуреленсем талай күн!..

8-тақырып. Демалу мəдениеті. Мерекелер Бірінші
қыркүйек
Қалың бала
жиылған Кең ауланы толтырды. Жаңа келген қиырдан Жыл
құстары секілді.

Төңіректі
түрленткен Гүлдер неткен көп еді! Қыркүйекте бір
көктем Мектепте өстіп келеді.

Қ.
Баянбай

Жаңа жыл жыры

Аппақ бүгін қыр
– дала, Ақ дастарқан жапқандай. Халық біткен
қарбалаң Қонақ күтіпжатқандай.

Көңілде көп
қуаныш Əрбір көзге жақсы үміт. Кетер жылға
мың алғыс Əкелген көпжақсылық.

Жаңа жылда алдағы
Көңіл өсіп кеңейсін. Ортақ ойы, арманы
Жақсы достаркөбейсін.

Оқ атпасын ешкім де,
Өмір деген тым ыстық, Жұмыр жердің үстінде
Бұзылмасын тыныштық.

Ə.
Дүйсенбиев

Демалыс

Қинамайды мені анам,
Бүгін үйде демалам.

Тəртіп сақтау керек
деп, Жүгірмеймін дедектеп.

Ретін тауып мұндайда, Болады
бет жумауға.

Бүгін дəмсіз
бөкпенді Жемесең,
Түк етпейді.

Болады үйде жүргенде
Таза киім кимеуге.

Келген жоқпын мен үйге
Шығу үшін сейілге.

Түскі ұйқыны
...
Қой əрі,
Түнде
ұйықтасам болады.

Келдім екен үйіме,
Түсем ерке күйіме.

Қ. Баянбай

Аналар мерекесі

Ана жайлы – Ойлы əн, жыр, Жаз
да,
Жұртты толғандыр.
Халықаралық...
Ж-о-қ!..
Бүкіл адамзаттық
мейрам бұл!..

Таңдай қағар
тамсана, Тіршіліктің басы – Ана! Қыздырайық тойды біз, Бар
əлемге жар сала!

Зор мереке –
Көктем бұл, Көктен
Күн боп төккен
нұр... Майда қоңыр самал ол Сипап өтер беттен бір!..

Теңеп Күнге,
Көктемге,
Қадіріне жетем бе?! Жерге,
Отанға
Осы есім,
Қосарланбасбекерге?!

Құтты болсын Жаңа жыл!

Тілеймін мен бар əлемде Дос
көп болсын жанашыр! Ата, əже! Ата, əже!
Құтты болсын
Жаңажыл!

Тілеймін мен бар адамға
Жаңа бақыт, жаңа жыр! Папа, мама! Папа, мама!
Құтты болсын Жаңажыл!

Ғ.
Жұмабаев

Жаңа жыл

Жаңа жыл! Жаңа жыл!
Не əкелдің сен бізге? Бау-бақшаң толған гүл,
Төлдерің семіз бе?
Бауырсақ,
балмұздақ, Концертке ... молсың ба? Бізді алға
барғызбақ
Сен Жаңа жылсың ба?
Жаңадан көп түрлі Машина бергейсің.
Жаңадан көк сырлы
Үйлерге кіргейсің. Жаңа жыл! Жаңа жыл!
Жаңалық ізде сен.
Жаңа əн, жаңа
жыр Жазып бер бізге сен!

Х.Ерғалиев

Балаларды
қорғаукүні

Балалардың
бақшасында бүгін той –
Балаларды қорғау
күні, біліп қой!

Алақай-ау, алақай!
Той тойлайық,
балақай! Қызарғанша алақан, Қол
соғайық, балақан!

Тақпақ айтып,
кезектесіп, бір-бірлеп, Кел, қосылып əн шырқайық, би
билеп!

Алақай-ау, алақай!
Əн шырқайық,
балақай! Қызарғанша алақан, Қол
соғайықбалақан!

Тілін алып тəрбиеші
тəтелер. Гүл жайнайық елімізде мəпелер!

Алақай-ау, алақай!
Гүл жайнайық,
балақай! Қызарғанша алақан, Қол соғайықбалақан!

Е.
Өтетілеуұлы

Бірінші мамыр

Мамыр кеп жайнатты Қаланы,
Мамыр кеп жайнатты Даланы!

Күні бұл
көктемнің Арайлы,
Күлімдеп көктен
Күн Қарайды.

Қолына көгілдір
Туалып,
Шықты жұрт шеруге
Қуанып.

Шарықтап өлеңім,
Мейрамдап, Көшеде келемін Жайраңдап.

Қолымда қызыл
гүл, Жалауым,
Нұр бөлеп
жүзімді, Барамын.

Мамыр кеп жайнатты Қаланы,
Мамыр кеп жайнатты Даланы!

Құтты
болсын, Наурыз

Құтты болсын, Наурыз,
Үйге ат ізін салыңыз.
Ұлы күні
ұлыстың Дастарқанда барымыз.

Құтты болсын, Наурыз,
Сарқылмасын сары уыз. Кенелсін көгөніске Гүлдеп
бақша-бауымыз!

Құтты болсын, Наурыз,
Жалқаулық – қас жауымыз. Дала толып егіске,
Малға толсын тауымыз!

О.
Асқар

Бірінші сəуір

Көптен күттім
сəуірді мен Алдау үшін Маратты, Сəті түсіп соның,міне:
–Аға! – деп жалт
қараттым, –

Кітабыма бір қарамай, Айтып
едім өтірік,
Сол сабақта
Құрбан ағай Қойды маған «екілік».

... Сосын Марат ұрсып
маған, Сөйледі-ай кеп,
Сөйледі:
–
Үйден
Аттап бір шықпа да,
Оқы,
Ойынды қой! – деді.

Келдім де тез шешімге мен,
Қадап оған көзімді:
–
«Күлкі күні» ...
Кешір! – деп ем, Тыңдамадысөзімді.

Қамады
əкеп өз бөлмеме, Шертті де бір шекемнен. Сенбеді шын
сөздерге де, Алдаппын ғой бекер мен.

Күлкі күні, міне,
қызық, Күлкі болдым көргенге.

Жалғыздықтан елегізіп
Отырмын мен бөлмемде!..

Б. Қошым-Ноғай

16 желтоқсан – Тəуелсіздік күні

Тəуелсіздік –
Бақ туын
Қолға
ұстаған сəт бүгін. Ақсарбас қой –
құрбандық, Болсын дəйім шат күнім!

Болашаққа серпін
нық, Көкке атады бөркін жұрт ... Тəуелсіздік –
ынтымақ, Тəуелсіздік – еркіндік ...

Қыста келген бақыт
бұл, Қыспай берген жақұт, нұр. Аппақ
қардай пейілін Əлемге

Еплтіұмршашы

!..

Ө. Ақыпбекұлы

Мазмұны
Алғысөз........................................................................................................................................ 3
«Көркем еңбек»
пəні бойынша ОƏК-ніңнегізгі құрамы......................................................... 5
Ұзақмерзімді
жоспар.................................................................................................................. 9
Тақырыптық-күнтізбеліксабақжоспары................................................................................. 11
Ортамерзімдіжоспар................................................................................................................. 14
Қысқамерзімді
жоспар.............................................................................................................. 74
№1 қосымша............................................................................................................................ 171
№2
қосымша............................................................................................................................ 176

Оқу - əдістемелік
б а с ы л ы м Раупова Надежда Алимовна КӨРКЕМ ЕҢБЕК
ОҚЫТУ ƏДІСТЕМЕСІ
Жалпы білім беретін мектептің 3-сынып
мұғалімдеріне арналған Редакторы Н. Бекхожаева
Көркемдеушi редакторы А. Бекқожанова
Техникалық редакторы Ұ.
Рысалиева
Корректоры Ү. Бахова

205

Компьютерде
беттеген И. Джарбулова

ИБ №047
Теруге 20.02.2018 берiлдi. Басуға 09.07.2018
қол қойылды. Пiшiмi 60×841/8.
Офсеттiк қағаз. Офсеттiк басылыс. Əрiп
түрi «мектептiк».
Шартты баспа табағы 24,18. Есептiк
баспа табағы 14,6. Таралымы 4000 дана. Тапсырыс №3592.

«Атамұра» корпорациясы» ЖШC, 050000, Алматы
қаласы, Абылай хан даңғылы, 75.
Қазақстан Республикасы «Атамұра»
корпорациясы» ЖШС-нiң Полиграфкомбинаты. 050002,

206

Алматы
қаласы, М. Мақатаев көшесi, 41.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: 3 сынып көркем еңбек қмж.docx

alt: Сабақтың тақырыбы: Сені қоршаған орта

alt: Оқушыларға қалай қолдау көрсетесіз?

alt: Оқушыларға қалай қолдау Бағалау

alt: Сабақтың барысы Сабақ кезеңдері

alt: Сен өте ғы сұрақтарға жауабы; 2) туындылардың ре- продукцияларын сурет- теуі; 3) жұмысты талдап, талқылауғақатысуы; 4) жұмыс дәптерінде орындалған тапсырма- лар (жақсыжасалған жұмыстарды ғана баға-…

alt: Сұрақты сабақтың соңында қояды)

alt: Уақыт» бөлімі 9-сабақ

alt: Уақытты қалай анықтауға болады?

alt: Алған білімнің өмірмен байланы- сы

alt: Сабақтың тақырыбы: Сызықтық перспектива

alt: Алған білім- нің өмірмен байланысы

alt: Сабақтың тақырыбы: Жаңажылдық шеберхана

title: 3 сыныпқа қысқа мерзімді жоспар