extracted_text:
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi:   Kirish.
“Tarixiy xotirasiz kelajak yo’q”
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga Vatanimiz O’zbekistonning
betakror go’zalligi, hududlari, tabiati, boyliklari haqida ma’lumot berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarni vatanparvarlik
ruhida tarbiyalash;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
ajurli arra;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – sajdagoh,
tarix, vatan, aziz joy;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu.  Kirish.“Tarixiy
xotirasiz kelajak yo’q”
Vatan arabcha so’z bo’lib, ona yurt degan ma’noni anglatadi.
Vatan – bu, siz tug’ilgan makon. Kindik qonimiz to’kilgan tuproq.  Vatan bu
oltin beshikdir. Vatan – yurakdagi javohir.
Vatan – Siz ta’lim olayotgan maktabingizdir.
O’ynab-kulib yashayotgan shahringiz. Jonajon qishlog’ingizdir. Agar onangiz
sizni dunyoga keltirgan bo’lsa, ona – Vataningiz sizni kamol toptiradi.
Tarix – arabcha so’z bo’lib, “o’tmish”, “o’tgan
voqealar haqida hikoya” degan ma’noni anglatadi.  Shuningdek, yunon tilida
“tadqiqot”, “voqealar bayoni” ma’nolarini bildiradi.
Tarix – odamlar yer yuzida qachondan beri
yashayotganligi, eng qadimgi zamonlardan to hozirgacha bosib o’tgan hayot
yo’li, bugungi hayotni qanday qurganligi haqida ma’lumot beradi.
Tarixni o’rganish orqali ajdodlarimizning uzoq va
yaqin o’tmishda nima bilan mashg’ulot bo’lganliklarini, qanday hayot
kechirganliklarini hamda qanday tarixiy voqealar yuz berganligini bilib olamiz.

Sajdagoh – tiz cho’kib va bosh egib tuprog’I
ko’zga surtiladigan muqaddas, aziz joy.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Tarixiy
manbalar
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga ongida  tarix
fani haqida tushuncha hosil qilish qilish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga tarixiy
manbalar, ularning tarix fanidagi o’rnini ko’rsatib berish;
Rivojlantiruvchi – Arxeologiya,
etnografiya, antropolpgiya haqidagi dastlabki ma’lumotlar bilan ta’nishtirish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, M.Muydinova “Tarixdan
hikoyalar” metodik qo’llanmasi,
mavzuga oid
ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – tarix,
tarixiy manbalar, moddiy manbalar, yozma manbalar;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.     Tarixiy
manbalar

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi:Kalendarlar
tarixidan
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarning kalendarlar
tarixi haqidagi bilimlarini chuqurlashtirish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga calendar va yil
hisobi haqida umumiy tushuncha bera olish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
zig-zag;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – ka’ba,
tengkunlik, calendar, hijriy yil, milodiy yil;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu. Kalendarlar tarixidan
“Kalendar” lotincha so’z bo’lib o’zbek
tilida “qarz daftari”, “har oyning birnchi kuni” degan ma’nolarni
anglatadi.Hayotimizda esa calendar vaqtning kunlarga,haftalarga,oylarga va
yillarga bo’lib hisoblanishidir.Kalendar yil,oy va kunlarning nomlari yozib
qo’yilgan bo’ladi.Kalendarlar bizning bobolarimiz tomonidan “taqvim”lar deb
yuritilgan.Yil- yerning quyosh atrofida bir marta aylanib chiqishi uchun
ketadigan vaqt o’lchov birligi.Unga ko’ra bir yil 365 kunga har to’rt yilda esa
bir marta 366 kunga teng bo’lib keladi.Dastlabki calendar qadimgi Misrda
yaratilgan.MisrliklAR o’zlari uchun hayot mamot masalasi bo’lgan Nil
daryosining qachon toshishini kuzatganlar.  Kundalik
kuzatuv daryoning keying toshqiniga qadar
 oradan 365 kun o’tishini kuzatishgan. Shu tufayli Misrliklar 365 kunni 30
kunlik qilib 12 oyga bo’lganlar. Qolgan besh kunni bayram kunlari etib
belgilashgan.Biroq Misrliklar yil hisobida 6 soatga yanglishgan edilar. Bu 6
soatlik farq 4 yilda bir sutkalik xatolik keltirib chiqargan.Qadimgi Rim
davlati hukmdori Yuliy Sezar mil avv 46-yilda 1-yanvarga ko’chirdi.yangi
calendar yuliy kalendari deb ataldi.Misrliklarni kalendarida har 4 yilda
to’planib qoladigan bir kunni yo’qotish uchun fevral oyini to’rt yilda bir
marta 29 kun qilib belgilandi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Tarixda
yil hisobi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarning yil hisobi
haqidagi bilimlarini chuqurlashtirish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga calendar va yil
hisobi haqida umumiy tushuncha bera olish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, zig-zag;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – ka’ba,
tengkunlik, calendar, hijriy yil, milodiy yil;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
            III.Yangi
mavzu. Tarixda
yil hisobi
Yil – yerning Quyosh atrofida bir marta aylanib chiqishi uchun ketadigan
vaqt o’lchov birligi. Bir yil 365 kundan iborat, har to’rt yilda esa bir marta
366 kunga teng bo’ladi. Dastlabki kalendar qadimgi Misrda yaratilgan.Hijriy yil
hisobi Arabistonda yaratilgan. Hijriy yil hisobida Muhammad payg’ambarning
Makka shahridan Madina shahriga hijrat qilgan vaqti asos qilib olingan. Hijrat
milodiy 622-yilning 16-iyul kuni sodir bo’lgan edi.    Muchal yil hisobi 12 ta
hayvonning nomi bilan ataladigan davriy yil hisobidir. Bu hayvonlar:
1.
Sichqon                                               7. Ot
2.
Sigir                                                     8. Qo’y
3.
Yo’lbars                                              9. Maymun
4.
Quyon                                                10. Tovuq
5.
Baliq                                                   11. It
6.
Ilon                                                     12. To’ng’iz

Kalendarlar

Kalendarda bir yil necha kun deb belgilangan?

Kalendarda yil hisobida yo’l qo’yilgan xatoliklar

Xatoliklarni tuzatish uchun nimalar qilindi?

Misrliklar kalendari

Yuliy kalendari

Grigoriy kalendari

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Dunyo
xaritasi tarixi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga dastlabki
xaritalar va uning asoschisi haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – bugungi kunda zamonaviy
xaritalarning ahamiyatini tushuntirib berish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – xarita,
globus, rasadxona, Eratosfen, yer olmasi;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Dunyo
xaritasi tarixi
Xarita – (varaq, xat yozadigan yaproq) Yer yuzasi,
osmon jismlari yoki osmon gumbazining qog’ozga kichraytirilib tushurilgan
tasviridir.
Miloddan avvalgi III asrda qadimgi Gretsiya olimi
Erotosfen Yerning kattaligini ancha aniq o’lchashga muvaffaq bo’lgan. Buning
natijasida u dunyoning birinchi xaritasini yaratdi.  Qadimgi Rim olimi
Ptolemey, buyuk bobolarimiz – Muhammadal- Xorazmiy, Abu Rayhon Beruniy va Mahmud
Qoshg’ariylar ham o’z davrlari uchun muhim xaritalar yaratgan edilar.
Globus – lotincha so’z bo’lib, o’zbek tilida
“shar” degan ma’noni anglatadi.  Globusda Yer yuzasi juda kichraytirilgan holda
tasvirlanadi. O’z davridagi ilm-fan yutuqlariga asoslangan dastlabki globusni
buyuk bobomiz Abu Rayhon Beruniy yaratgan.
XV asrda Samarqandda – Mirzo Ulug’bek
rasadxonasida o’z davri uchun yanada mukammalroq globus yaratdi. XV asr
oxirlarida esa nemis geografi va sayyohi Martin Bexaym “Yer olmasi” deb atalgan
globus yaratgan. Bu globus o’zida Amerika qit’asining kashf etilishi
arafasidagi yer yuzini aks ettirgan edi.
O’zbekiston Respublikasining siyosiy-ma’muriy
xaritasida Qoraqalpog’iston Respublikasi va 12 viloyat, ularning markazlar,
shuningdek,  tumanlarning markazlari aks etgan. Ayni paytda davlatimiz
chegarasi belgilab qo’yilgan.
Bugungi kunda zamonaviy shu xaritadan foydalanib
kelinmoqda.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Eng
qadimgi odamlar va ularning manzilgohlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga eng qadimgi
odamlar, ularning hayoti, kun ko’rishi haqida hikoya qilib berish;
Tarbiyaviy – mehnat tufayli inson
shakllanib, taraqqiyot sari intilganligi haqida ma’lumot berish;
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarda hozirgi
hayotning qadriga yetishva mehnatsevarlikka hislarini tarbiyalash.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – antropolog, yava, kramanon, neandertal;
Darsning
borishi.
I.
Tashkiliy qism. a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va
xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.
Avstralopitek - Janubiy
Afrikadan,  Zinjantrop - Sharqiy Afrikadagi Zinj vodiysidan, Pitekantrop
– Yava orolidan  (Indoneziya), Sinantrop - Xitoy hududidan,
Neandertal - Farg'ona vodiysidagi Selungur manzilgohidan, Germaniyadan, Kromanyon
- Fransiyadagi Kromanyon g'oridan hozirgi qiyofadagi odam kromanyon topib
tekshirganlar.
Germaniyaning
Neandertal g’oridan topilgan qadimgi ajdodlarimizning tashqi qiyofasi bugungi
odam qiyofasiga juda yaqin bo’lgan.  Olimlar yangi qiyofadagi odamga neandertal
odami deb nom berishgan.  Neandertallar miloddan avvalgi 100-40 ming yilliklar
oralig’ida yashashgan.
O’zbekistonda
neandertal qiyofali odam suyaklari qoldiqlari Surxondaryo viloyati hududidagi
Teshiktosh g’oridan topilgan.
Miloddan avvalgi 40-12 ming yilliklar oralig’ida yashagan odam
suyaklari Fransiyaning Kramanon g’oridan topilgan.  Unga Kramanon odami nomi
berilgan. Kramanon odami tashqi qiyofasiga ko’ra bugungi qiyofadagi idam edi.
Olimlar kramanon qiyofadagi odamni “aql-idrokli odam”, “ongli odam” deb
ataganlar.
Kramanon odamlari urug’- urug’ bo’lib yashaganlar. Endi
odamlar g’orlarda yashamaydigan bo’lganlar. Mehnat qurollari har jihatdan
takomillashgan.
IV.
Mustahkamlash. Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida
ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Qadimgi
odamlarning turmush tarzi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga ajdodlarimizning
og’ir hayoti, mashaqqatli mehnati haqida tushuncha berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarni hayotni sevish,
uni qadriga yetish ruhida tarbiyalash;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – bronza, qabila, chorvachilik, ibtidoiy
to’da;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Qadimgi
odamlarning turmush tarzi
     Qadimgi odamlar dastlabki mehnat qurollarini
toshdan yasashgan. Shuningdek yog’ochdan ham foydalanilgan. Neandertal odami
toshdan yanada uchqurroq mehnat qurollari yaratishga muvaffaq bo’lgan.
     Kramanon odamlari esa toshdan pichoq, nayza,
turli xil kesgich, qirg’ich, bigiz, suyakdan igna, qarmoq yaratishga muvaffaq
bo’lganlar.

O’q
  – yoy miloddan avvalgi 12-7- ming yilliklar oralig’ida ixtiro qilingan.

                                                                                Suyakdan
igna yasash kramanon odamlarining tikishni kashf etganliklarini ham anglatar
edi. Ayni paytda irg’itiladigan qurol – sanchqi ham yaratganlar.Bora – bora
odamlar kulolchilikni o’rgangan. Davrlar o’tishi bilan misdan, keyinroq
bronzadan mehnat qurollari yasashni o’rganib olganlar.

Odamlarning
  eng qadimgi mashg’uloti – termachilik va ovchilik o’zlashtiruvchi xo’jalik,
  deb ataladi.

Miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarda odamlar o’troq hayotga o’ta boshladilar.
Bu esa dehqonchilik va chorvachilikning yanada rivojlanishiga olib kelgan.

Qadimgi odamlar dastlabki davrlarda kichik daryo bo’ylari va buloqlarning
yonini o’zlariga makon qilib olishgan. Shox-shabalardan uy-joy qurganlar.
    Davrlar o’tishi bilan odamlar paxsa va
guvalali uylar qurishni o’rganib olganlar.  Miloddan avvalgi 2-ming yillikda
esa ko’p xonali uylar qurila boshlangan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi:     Arxeologiya
tarixidan
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga arxeologlar va
ularning ish faoliyati haqida umumiy tushuncha berish.
Tarbiyaviy – o’quvchilarga bugungi kunda
o’zbek arxeologlarining tarix fani uchun qo’shgan hisssasini tushuntirish.
Rivojlantiruvchi –  olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – arxeologiya, akvalang, madaniy qatlam,
Jak Iv Kusto
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Arxeologiya
tarixidan
Arxeologiya
o’tmishni tarixiy moddiy manbalar – yodgorliklar asosida o’rganuvchi fan.
Arxeologiya so’zi “arxeo” va “logos” kabi ikki so’zdan iborat bo’lib,
qadimshunoslik degan ma’noni anglatadi.
Arxeologiya
fani bilan shug’ullanuvchi olimlar – arxeologlar (qadimshunoslar) deb ataladi.
Madaniy
qatlam – odamlar turmush faoliyatining izlari saqlab qolgan tuproq qatlamidir.
U odamlar yashagan manzilgohgoh, gulxan qoldig’I, mahnat qurollari, suyak
qoldig’I, uy-ro’zg’or buyumlari va qabrlarning qoldiqlaridir. Binobarin,
madaniy qatlam inson ongli mehnatining hosili va natijasidir. Madaniy qatlam
davrma-davr, ustma-ust  joylashgan bo’lishi ham mumkin. Arxeologik yodgorliklar
qayerdan topilgan bo’lsa, u o’sha joyning nomi bilan atalishi mumkin.
Hozirgi
kunda O’zbekiston Fanlar akademiyasi qoshidagi Yahyo G’ulomov nomidagi
arxeologiya institutidagi ham katta ishlarni amalga oshirmoqda.

Suvosti arxeologiyasi
arxeologiya fanining
yordamchi sohasi
hisoblanadi va
o’z tarixini
XX asr
boshida grek
baliqchilari tomonidan
qadimiy haykalni
olib kelayotgan
kema g’arq
bo’lgan joy
topilgan vaqtdan
boshlagan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi:  Qoyatosh
suratlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga ilk san’at
namunalari, g’orlardan topilgan suratlar haqida ma’lumot berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga qoyatosh
suratlarining bugungi kundagi ahamiyati haqida tushuntirish;
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarni
ajdodlarga hurmat ruhida shakllantirish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – Altamir, arxar, Lasko, Kapova, qizil
kitob;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Qoyatosh
rasmlari
Qoyatosh
suratlarini bundan 30 ming yillar avval kramanyon odamlari yaratganlar. Ularning
bir qismi G’arbiy Yevropaning dunyoga mashhur Altamir va Lasko g’orlaridan
topilgan. O’sha zamon tasviriy san’at ustalari hayvonlarni tasvirlashda qora,
sariq va qizil bo’yoqlardan foydalanishgan.
O’zbekistonda
ushbu noyob san’at bundan taxminan 8-9 ming yillar ilgari paydo bo’lgan.
O’zbekistonda 100 dan ortiq nodir san’at namunalari aniqlangan. Bular:
Ø
Zarautsoy,
Ø
Sarmishsoy
Ø
Teraklisoy,
Ø
Bironsoy,
Ø
Qorachorvoqsoy
Ø
Xo’jakentdagi qoyatosh suratlaridir.
2008-yilda Zarautsoy,
Sarmishsoy kabi bebaho madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish, ular yo’qolib
ketishi xavfining oldini olishga oid hukumat qarorlari qabul qilindi. Eng
muhimi, Sarmishsoy suratlari umumjahon merosining noyob namunasi sifatida
YUNESKO tomonidan ro’yxatga olindi va “Ochiq osmon ostidagi muzey” deb rasman
e’lon qilindi.

T/r

G’orning nomi

Tasvirlarda berilgan hayvonlar nomi

1.

2.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________     5-“B”________________________
5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Yozuv-insoniyatning
buyuk kashfiyoti
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga ilk yozuv
belgilari, qadimgi yozuv turlari haqida tushuncha berish;
Tarbiyaviy –o’quvchilar ongiga alifboning
yaratilishi va uning bugungi kundagi ahamiyatini singdirish;
Rivojlantiruvchi – olimgan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – alifbo, iyeroglif, finikiy, buyumli
yozuvlar, so’z yozuvi;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Yozuvning
paydo bo‘lishi
Yozuv
 kishilar o’rtasidagi aloqaga xizmat qiladigan yozma belgilar tizimidir.  Yer
yuzida bundan besh-olti ming yil avval dastlabki yozuvlar paydo bo’lgan. Ularni
Osiyo va Afrika xalqlari yaratganlar.
Alifbo
– biror tilning yozuvi uchun qabul qilingan va qat’iy ketma-ketlikda
joylashtirilgan yozma belgilardir. Bu belgilar harf deyiladi. “Alifbo” so’zi
esa arab alifbosining birinchi harfi (alif) va ikkinchi harfi (bo) ning qo’shib
aytilishdan hosil bo’lgan so’zdir.
Dunyoda
birinchi alifboni, ya’ni harfli yozuvni miloddan avvalgi 2-ming yillik o’rtalarida
qadimgi finikiyaliklar yaratishgan va u “Finikiy yozuvi” deb atalgan. Finikiy
alifbosi 22 ta harfdan iborat bo’lib, u ongdan chapga qarab yozilgan. Hatto
hozirgi kundagi lotin va kirill yozuvlari ham finikiy yozuvidan kelib chiqqan.
O’zbekistonda
bugungi kunda lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosidan foydalanilmoqda.

T/r

Alifbolar

Qachon yaratilgan?

Harflari soni

Yozilish tartibi

1

Finikiy

Mil.avv. 2-ming yillik

22 ta

O’ngdan chapga

2

Sug’d

-

23 ta

O’ngdan chapga

3

Lotin

-

23 ta

Chapdan o’ngga

4

Arab

Milodning 4 asrida

-

O’ngdan chapga

5

Kirill-rus

IX asrda

33 ta

Chapdan o’ngga

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: “Avesto”
– ajdodlarimizning ilk yozma tarixiy manbasi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga
zardushtiylik dini ning asosiy mazmuni bilan tanishtirish;
Tarbiyaviy – O’quvchilarga
O’rta Osiyo xalqlari madaniyati  va an’analari zardushtiylikning ahamiyatini
ko’rsatish;
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarni
mazkur mavzu bo’yicha  mustaqil  fikr yuritishlarini shakllantirish;
Darsning
usuli – Aralash, aqliy hujum, panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar - Zardusht,
Ahuramazda, Avesto, Ahriman, Farishtalar;
Darsning borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. “Avesto” –
ajdodlarimizning ilk yozma tarixiy manbasi

Zardushtiylik:
Ø  Mil.avv.
I – mingyillikda O‘rta Osiyoda (Xorazm) vujudga kelgan din;
Ø   Asoschisi:
Zardusht (yunonlar “Zoroastr” (munajjim) deb nomlagan);
Ø   Zardusht
30 yoshida payg‘ambar bo‘lgan;
Ø   “Payg‘ambar”
so‘zining ma’nosi <<ezgu amallar haqida xabar beruvchi>>  ;
Ø   Zardushtiylikning
muqaddas kitobi “Avesto” – “qat’iy belgilangan qonun - qoidalar”
Avesto:
•      “Avesto”ning
ilk qismlari mil.avv IX-VIII asrlarda paydo bo‘lgan;
•      Zardusht
va’zlari matnlarining hammasi mil.avv III asrda 21 kitobga jamlangan;
•      “Avesto”
matnlariga sharh “Zand” deb nomlanadi;
•      “Avesto”
matnlarini ilk bor fransuz olimi A.Dyuperron tarjima qilgan.
•      2001
– yilda mamlakatimizda “Avesto” ning 2700 yilligi keng nishonlandi.
Zardushtiylik
dinining xudolari
ü Ahuramazda
- Ulug‘, donishmand bosh xudosi;
ü Mitra - Quyosh,
yorug‘lik xudosi, dehqonlar va chorvadorlarning hosildorlik va mol – davlat
homiysi;
ü Anahita -
Hosildorlik va suv xudosi;
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Muzeylar
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga muzeylar nima
uchun kerak ekanligini tushuntirib berish;
Tarbiyaviy –  o’quvchilarni jahonning
mashhur muzeylari bilan tanishtirish;
Rivojlantiruvchi –  olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – YUNESKO, eksponat, kolleksiya,Luvr,
Ermitaj.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.
Trip Advisor ma'lumotiga ko'ra dunyodagi 10 ta eng mashhur
muzeylar 10 taligini e'lon qildi. Parijdagi Luvr birinchi o'rinni egalladi,
shuningdek o'ntalikga amerikan muzeylar ham kirgan. Muzeyga tashrif
buyuruvchilar  eksponatlarning noyobligi va qimmatbaxoligi, hamda muzey
joylashgan joyning mashhurligiga qarab aniqladi.
Dunyodagi eng yaxshi muzeylar
o'ntaligi
1. Luvr muzeyi. Parij, Fransiya;
2. Vatikan muzeyi.Vatikan, Rim, Italiya
3. Metropolitan. Nyu- York, AQSh
4.Pola getti. Los- Anjeles, AQSh
5. Orse muzeyi. Fransiya, Parij
6. Uffitsi galeriyasi. Florensiya, Italiya
7. San'at institutining muzeyi .   Chikago, AQSh
8. Tey zamonaviy galeriyasi. London, Buyuk Britaniya
9. Prado muzeyi. Madrid, Ispaniya
10. Vashington Milliy galeriya. Vashington, AQSh
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________     5-“B”________________________
5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 1-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o`quvchilarning tarixiy bilimlarini oshirish;
Tarbiyaviy – tarixiy xotira, tarixiy tafakkurini shakllantirish;
Rivojlantiruvchi – o`quvchilar bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash.
Darsning usuli – Aralash, yozma,test;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – o’tilgan mavzulardagi barcha atamalar;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. 1-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

1- b

1-a

2-c

2-b

3-b

3-c

4-a

4-a

5-a

5-a

6-b

6-d

7-b

7-b

8-a

8-c

9-a

9-a

10-b

10-c

11-a

11-a

12-b

12-d

13-d

13-a

14-a

14-a

15-b

15-d

16-c

16-a

17-a

17-a

18-a

18-b

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A” 14.11.2016-yil
Darsning mavzusi: Yevropa va
Amerikada dastlabki sivilizatsiyalar
Darsning
maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga Yevropa
va Amerikada dastlabki sivilizatsiyalar haqida
umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy- Yevropa va Amerikada
dastlabki sivilizatsiyalarning bugungi kundagi ahamiyatini
tushuntirib berish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Sivilizatsiya, Krit, Mikena,Mayya;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu.
Yevropa va Amerikada dastlabki sivilizatsiyalar
Sivilizatsiya
deyilganda biror xalqning madaniyati rivoji erishgan yutuqlari darajasi
tushuniladi. Shuning uchun ham sivilizatsiya atamasi o’rnida ko’pincha
“madaniyat “ iborasi ham qo’llaniladi.Mehnat qurollarining takomillashishi va
ishlab chiqarish texkasining ixtiro qilinishi shaharsozlik yozuvning paydo
bo’lishi ilm fan adabiyot san’atning taraqqiyoti va boshqalar sivilizatsiyasi
yoki madaniyat taraqqiyotining belgilaridir.Shahar
- deyilganda yirik manzilgoh tushuniladi.
Shaharlarning paydo bo’lishi hunarmandchilik va savdoning rivojlanishi bilan
bog’liq bo’lgan. Demak shaharlarning paydo bo’lishi dehqonchlikdan
hunarmandchilik va savdo- sotiq  ajralib chiqqan davriga to`g`ri keladi. Arxeolog
olimlar Yunoniston (bugungi Gretsiya) davlatiga qarashli Krit orolida miloddan
avvalgi 3-2 ming yillikka oid shaharlar qoldig’I topdilar.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________X.A.Salimova

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: O‘zbekiston
hududidagi qadimgi davlatlar
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga yurtimizning
qadimgi davlatlari haqida umumiy ma’lumot berish;
Tarbiyaviy – qadimgi aholining turmush
tarzi, mashg’uloti haqida tushuncha berish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Sangirtepa, Qiziltepa, Yerqo’rg’on,
Uzunqir, Ko’zaliqir, Qal’aliqir;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  O‘zbekistondagi
eng qadimgi davlatlar
O’zbekiston
hududida yashagan saklar, massagetlar va sug’dlar bizning qadimgi
ajdodlarimizdir. Yozma manbalarga ko’ra:
Saklar
– hozirgi Sirdaryo bo’ylarida, Toshkent viloyati va Janubiy Qozog’isto
yerlarida, Farg’ona vodiysida;
Massagetlar
– hozirgi Amudaryoning quyi oqimlari va unga tutash bo’lgan yerlarda;
Sug’dlar
– hozirgi Zarafshon va Qashqadaryo vohasida hayot kechirganlar.
Ajdodlarimiz
sug’orma dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilik bilan shug’ullanganlar.
Xorazm
davlati: Miloddan avvalgi VII asrda hozirgi O’zbekiston
hududida Xorazm va Baqtriya davlatlari vujudga kelgan. Qadimgi Xorazm
davlatining yirik shaharlaridan biri Tuproqqal’a bo’lgan.  Xorazmda
chorvachilik, hunarmandchilik, savdo-sotiq rivojlangan.  Tog’lardan qazib
olingan zumrad toshlarga ishlov berilib, har xil buyumlar tayyorlangan. Ular
Eron, Xitoy, Hinsiston, Misr singari mamalakatlarga sotilgan. Qimmatbaho
metallardan tangalar zarb qilingan. Qadimgi Xorazm davlati o’zbek
davlatchiligining ilk poydevori bo’lib, 2700  yillik tarixga ega.
Baqtriya
davlati: Hozirgi Surxondaryo, Qashqadaryo, Zarafshon
vodiylari, Tojikistonning janubi, Afg’onistonning shimoliy-sharqiy qismidagi
hududlarbBaqtriya davlati tasarrufida bo’lgan. Bqaqtriya podsholigining Baqtra,
Sangirtepa, Qiziltepa, Uzunqir, Yerqo’rg’on kabi shaharlari bo’lgan. Baqtra
shahri Baqtriya davlatining poytaxti edi.
So’g’d
davlati: Zarafshon va Qashqadaryo vohasi Sug’diyona deb
atalgan.  Keyinchalik bu hududda Su’g’d davlati tashkil etilgan. Aholi asosan
dehqonchilik bilan shug’ullangan. Sug’d aholisi hayotida hunarmandchilik va
savdo ham katta o’ringa ega bo’lgan. Sug’d ham Osiyoning boshqa davlatlari
bilan savdo aloqalari o’rnatgan.
IV. Mustahkamlash. Darslikdagi
topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Dunyoning Qadimgi
 davlatlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga qadimgi
sivilizatsiyalar haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga Yevropaning
dastlabki sivilizatsiyalarini tushuntirib berish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, ajurli
arra;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – kohin, labirint, inklar, kipu, Pasxa
oroli, Mikena, Mayya;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Qadimgi
sivilizatsiyalar
Miloddan avvalgi 3-2 ming yilliklarda Kritda davlat
tashkil topgan. Bu Yevropadagi birinchi davlat edi.
Mikena madaniyati:
Bugungi Gretsiyaning janubida Peloponnes yarim oroli bor. Miloddan avvalgi
2-ming yillikda bu yerda Mikena shahri qurilgan. Bronzadan yasalgan turli
qurollar, oltindan ishlangan zeb-ziynatlar, sopoldan tayyorlangan idishlar
qoldiqlari yaxshi saqlangan.
Mayya madaniyati: Markaziy
Amerikaning Yukatan yarimorolida, qalin chakalakzorlar orasida mayyalar
yashardi. Milodning 1-ming yilligida mayyalarda shahar-davlatlar vujudga keldi.
Har bir shahar-davlatga “Ulug’ inson” hukmdorlik qilgan. mayya xalqining 300
belgidan iborat iyeroglifli yozuvi bo’lgan.
Inklar madaniyati:
Amerikada hozirgi Peru davlati hududida yashovchi inklar ham o’z davlatlarini
tashkil etganlar. Davlatni oliy hukmdor – Oliy Inka boshqargan. Oliy Inkaning
yaqin qarindoshlari bo’lgan erkaklar o’zlarini “Quyosh o’g’illari” deb
atashardi. “Quyosh o’g’illari” davlatda yuqori lavozimlarni egallaganlar.
Inklar iplarni turli ko’rinishda tugish yo’li bilan o’ziga xos yozuv
yaratganlar. Bu yozuv “kipu” deb atalgan. Ink zargarlari ibodatxonalarda “Oltin
bog” barpo etganlar.
Pasxa oroli sirlari: Pasxa
oroli hozirgi Chili davlatiga tegishli. Orol Tinch okeanida joylashgan. Orol
1722-yilda gollandiyalik dengiz sayyohi Yakob Roggeven tomonidan kashf etilgan.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Qadimgi
dunyoning yetti mo‘jizasi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga qadimgi dunyoning
yetti mo’jizasi haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarga yetti
mo’jizaning bugungi kundagi ahamiyati haqida ma’lumot berish;
Rivojlantiruvchi –  olingan bilim,
ko’nikma, malakalarni qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, ajurli
arra;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Mayoq, maqbara, Mavsol, ma’buda, ehrom;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Qadimgi
dunyoning yetti mo‘jizasi
Misr ehromlari: Misr
ehromlari Joser, Xufu, Xafra, Menkura. Misr ehromlarning eng kattasi  Xufu
(Xeops) piramidasidir. Uning balandligi 147 metr bo’lib , mill. avv. 2600-yilda
qurilgan.  Xufu ehromining har bir tomoni 233 metrga teng. Bu ehromga 2 million
300 mingta ohaktosh plitalaridan tiklangan.
Bobil osma bog’lar:   Bu
bog‘lar mill.avv VI asrda  Bobilda (hozirgi Iroq davlati hududida)
Navuxodonosor II tamonidan qurilgan . Samoviy bog‘larning yaratilishi
rivoyatlarda ayol podsho Semiramida (Shammuramat) nomi bilan bog‘liq. Aslida
esa ular podsho Navuxodonosor farmoyishi bilan malika Semiramidaga atab bunyod
etilgan. Uni yetti iqlimda yo‘q «bog‘i Eram» deb madh etishgan.
Olimp xudosi Zevs haykal: Bu
haykal o‘z zamonasining mashhur haykaltaroshi Fidiy tomonidan  miloddan avvalgi
5-asrda yasalgan. Haykal nihoyatda ulug‘vor bo‘lib, balandligi 12 metr. Zevs
xudosi oltin, fil suyagi, qora daraxt va qimmatbaho toshlardan ishlangan taxtda
o‘tirgan holda tasvirlamgan. O’ng qo’lida- ma’buda Nikaning haykali, chap qo’lida-muqaddas
burgut o’rnatilgan podsholik hassasi ifodalangan.
Ma’buda Artemida  ibodatxonasi:    Ibodatxona Kichik Osiyoning Efes
shahrida joylashgan. Bu ibodatxona marmardan ishlangan bo‘lib, qariyb 120-yil
davomida qurilgan va miloddan avval 550-yilda tugallangan.   Koshona g‘oyat
hashamatli qilib bezatilgan, peshtoqiga noyob haykalchalar ishlangan. Mil.avv
356-yilda Gerostrat degan kimsa nom tarixda qoldirish  maqsadida ibodatxonaga
o‘t qo‘yadi. Lekin uning nomi tarixda bema’ni vahshiylik ramzi bo‘lib qoldi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 2-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o`quvchilarning
bilim darajasini aniqlash;
Tarbiyaviy – o`quvchilar
bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash;
Rivojlantiruvchi – o`quvchilar
tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – o’tilgan
mavzulardagi barcha atamalar;
Darsning borishi.
I.
Tashkiliy qism. a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va
xorij xabarlarini so’rash.
II.
O’tgan mavzuni mustahkamlash. ( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu.  2-nazorat ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

1-a

1-a

2-d

2-b

3-a

3-c

4-d

4-b

5-c

5-a

6-a

6-a

7-a

7-c

8-b

8-a

9-a

9-a

10-a

10-b

11-c

11-a

12-b

12-c

13-a

13-a

14-c

14-c

15-c

15-b

16-a

16-b

17-c

17-c

18-b

18-a

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Takrorlash
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – oldingi darslarda o’rganilgan
mavzu bo’yicha materialni takrorlash va umumlashtirish;
Tarbiyaviy – eng qadimgi jamoa tuzumining
asosiy davrlari bo’yicha o’quvchilarning bilimlarini tizimlashtirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarini o’z
ornida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – oldingi
darslarda o’tilgan barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Takrorlash
1.
Yevropadagi  dastlabki madaniyat o’chog’i – Krit madaniyati haqida nimalarni
bilib oldingiz?
2.
Mayyaliklar osmon jismlarini o’rganish borasida qanday yutuqlarga erishgan?
3.
Shaharlarning paydo bo’lishi haqida nimalarni bilasiz?
4.
Afina va Sparta shaharlari haqida ma’lumot bering?
5.
Davlat nima ekanligini izohlab bering?
6.
Qadimgi Hindiston va Xitoynni yagona davlatga birlashtirgan tarixiy shaxslarni
qayd eting?
7.
Qadimgi dunyoning qaysi obidalari “Yetti mo’jiza” deb ataladi?
8.
Ma’buda Artimedaga atab nega ibodatxona qurilgan?
9.
Galikarnas maqbarasi haqida nimalarni bilasiz?
10.
Qadimgi ajdodlarimiz haqida nimalarni bilib oldingiz?
11.
Baqtriya davlatida qanday shaharlar bo’lgan?
12.
Xorazm davlati haqida so’zlab bering?
13.
Bobil osma bog’lari kimning sharafiga qurilgan?
14.
Davlatning paydo bo’lishiga sabab bo’lgan omillarni qayd eting?
15.
Pasxa orolida Yevropadan borgan sayyohlarni hayratga slogan va sababi
hozirgacha sir bo’lib qolayotgan hodisa nima?
16.
O’zbek xalqining milliy bayramlari haqida nimalarni bilib oldingiz?
17.
Urf-odatlar deganda nimani tushunasiz?

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Tangalar
– tarix  guvohi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga dastlabki
tangalar va tanga so’zining ma’nosini tushuntirib bering.
Tarbiyaviy – qadimgi va zamonaviy
tangalarga ramzlarning aks etilishi haqida ma’lumot berish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilim,
ko’nikma, malakalarni qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – yubiley, tanga, Lidiya, tamg’a, Argos;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Tangalar – tarix  guvohi
Tanga (turkiy
– tamg’a so’zidan olingan) – maxsus ramzlar tushirilgan va ma’lum og’irlikka
hamda qiymatga ega bo’lgan metalldan yasalgan pul.
Tanga
pullar davlat tomonidan maxsus joylarda zarb etilgan. Arxeolog olimlar tanga
dastlab miloddan avvalgi VIII-VII asrlarda Lidiya (Osiyoda) va Argos
(Yevropada) davlatlarida paydo bo’lganligini aniqlaganlar.  Lidiya hududida
oltin ko’p bo’lgan. Bu davlatda oltindan zarb etilgan tanga starter deb
atalgan.
Eron
podshosi Doro I davrida esa o’sha davrning mashhur “darik” deb ataluvchi tanga
puli joriy etilgan. Bu tanganing har biri 8,4 gramm sof oltindan yasalgan.
O’zbekiston
Respublikasining pul birligi –so’m 1994-yilning 1iyulida muomalaga kiritilgan.
Vaqtlar o’tishi bilan 10, 25, 50 so’mlik tanga pullar ham zarb etilgan.
1996-yilda
buyuk bobomiz
Amir Temur
yubileyining 660 yilligi
munosabati bilan
oltin suvi
yuritilgan 100 so’mlik, 2009-yilda
esa Toshkent
shahrining 2200 yilligiga
atab 100 so’mlik
tanga pul
zarb etildi.
Lidiya
podsholigining tanga puli – staterning bir tomoniga yugurib ketayotgan tulki
tasviri tushirilgan.
Argos
davlati tangalarida esa muqaddas deb hisoblangan toshbaqa surati tasvirlangan.
Doro
I, makedoniyalik Aleksandr, Rim hukmdorlari Yuliy Sezar, Grek-Baqtriya hukmdori
Yevkratid va boshqalar zarb ettirgan tangalar buning dalilidir.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Savdo
yo‘llari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga qadimgi karvon
savdo yo’llari haqida umumiy ma’lumot berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarning Buyuk Ipak
yo’li haqidagi bilimlarini shakllantirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, ajurli
arra;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Finikiya, La’l yo’li, Pomir, Shoh yo’li;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Savdo yo‘llari

Qadimgi karvon savdo yo’llaridan biri  “La’l yo’li” deb atalgan. Bu yo’l miloddan
avvalgi 3-2 mimng yillikda ochilgan.  Yo’lning  “La’l yo’li” deb atalishiga bu
yo’ldan qimmatbaho la’l toshining tashilishi sabab bo’lgan. U lojuvard deb ham
ataladi.  “La’l yo’li” Pomir tog’idan boshlanib Eron, Mesopatamiya va Misr
orqali o’tgan.  La’l toshlaridan yasalgan buyumlar hatto Misr fir’avnlari
maqbaralaridan ham topilgan.
           Milodiy XVI asrga qadar Sharq bilan G‘arb xalqlari
o'rtasidagi tarixiy-madaniy va savdo munosabatlari taraqqiyotida qadimgi
dunyoda mashhur bo'lgan Buyuk Ipak yo‘li muhim o'rin tutgan edi. Bu yo'l
miloddan avvalgi II asrda vujudga kelgan va “Buyuk meridianal yo‘l” deb
atalgan. Bu yo'lga “Ipak yo'li” degan nom 1877-yilda nemis geografi F.Rixtgofen
tomonidan berilgan.
            Buyuk Ipak yo'li Sariq dengiz sohilidan O'rtayer
dengizi sohiligacha cho'zilib ketgan. Bu yo‘l 12 ming km uzunlikda bo'lgan.
          Buyuk Ipak yo'li Sharq va G‘arb mamlakatlari
xalqlarini o'zaro madaniy aloqalaridan bahramand bo'lish imkonini berdi.
          O’rta Osiyo xalqlari Buyuk Ipak yo‘li tufayli Sharq
va G‘arb mamlakatlari iqtisodiyoti va madaniyati bilan oshno bo'lganlar. G‘arb
mamlakatlari xalqlari esa O’rta Osiyo xalqlarining yuqori darajada rivojlangan
madaniyatini o‘zlari uchun kashf qildilar. O'zbekiston aholisi Xitoy shoyisini
qadrlasa, Xitoyda So‘g‘diyona gilamlari, jun gazlamalari, hunardmandchilik
buyumlariga talab katta bolgan.
         Buyuk Ipak yo’li Sharq va G‘arb mamlakatlari
xalqiarini o'zaro madaniy aloqalaridan bahramand bo'lish imkonini berdi.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 3-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o`quvchilarning tarixiy bilimlarini chuqurlashtirish;
Tarbiyaviy – tarixiy xotira, tarixiy tafakkurini shakllantirish;
Rivojlantiruvchi
– olgan bilimlaridan xulosalar chiqarishga orgatish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar  – o’tilgan mavzulardagi barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  3-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

1-a

1-a

2-d

2-b

3-a

3-c

4-d

4-b

5-c

5-a

6-a

6-a

7-a

7-c

8-b

8-a

9-a

9-a

10-a

10-b

11-c

11-a

12-b

12-c

13-a

13-a

14-c

14-c

15-c

15-b

16-a

16-b

17-c

17-c

18-b

18-a

19-

19-

20-

20-

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Yangi Dengiz
savdo yo‘llarining ochilishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga yangi dengiz
yo’llarining ochilishi haqida ma’lumot berish;
Tarbiyaviy – Hindiston va boshqa o’lkalarga
boriladigan dengiz yo’llarining ochilishini tushuntirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –  admiral, astrolabiya, kompas, port,
tovar;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Dengiz yo‘llarining kashf
etilishi
Portugaliya
va Ispaniya dengizchilari yangi dengiz yo’llari ochilishining tashabbuskorlari
bo’lishdi.  Yangi dengiz savdo yo’li ochishga birinchi bo’lib Ispaniya
qirolligiga xizmat qilgan dengiz sayyohi admiral Xristofor Kolumb rahbarlik
qilgan. u o’z oldiga Yevropadan Atlanta okeani orqali Hindistonga boradigan
dengiz yo’li ochishni maqsad qilib qo’ygan.
Nihoyat,
1492-yilning yozida X. Kolumb boshchiligidagi 3 ta kema Atlantika okeani orqali
harakatni boshladi. Shu yilning oktyabrda sayohatchilar quruqlikka kelib
tushdilar. X. Kolumb Hindistonga yetib keldim deb hisoblardi. Biroq, u
Hindistonga emas, aslida yangi qit’a – Amerikaga kelib qolgan edi. Shu tariqa
Amerika qit’asii kashf etildi.  X. Kolubm ochgan o’lkalar Ispaniya qirolligi
mulkiga aylangan.

1492-yil 12-oktyabri Amerika qit’asi kashf etilgan sana bo’lib tarixga kirgan.
1498-yilda
Atlantika okeani orqali Hindistonga boriladigan dengiz yo’lini portugaliyalik
sayyoh Vasko da Gamma ochishga muvaffaq bo’lgan.  Vasko da Gamma
Portugaliyaning Hindistonda egallab olgan hududlariga qirol o’rinbosari etib
tayinlangan. Mashhur sayyoh Hindistonda vafot etgan. Keyinchalik yevropalik
boshqa sayyohlar Avstraliya (Janubiy yer) qit’asini ham kashf etishdi.

Odamlar uchun o’zlari yashagan davrgacha noma’lum bo’lgan yangi yerlarning
izlab topilganligiga buyuk geografik kashfiyotlar deyilgan.
Buyuk
geografik kashfiyotlardan keyin Angliya davlati eng muhim dengiz savdo yo’llari
ustidagi davlatga aylandi. Davlat poytaxti London shahrida savdo kemalari
to’xtaydigan yirik port shahriga aylangan.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa. Savollarga
javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Ishlab
chiqarish texnikasining paydo bo‘lishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga ishlab chiqarish
nima ekanligini tushuntirish
Tarbiyaviy –Ishlab chiqarish texnikasini
qo’llay olish usulini tadbiq eta olishini o’rgatish
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay olish
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu. Ishlab
chiqarish texnikasining paydo bo‘lishi
Ishlab
chiqarish texnikasi inson mehnatini yengillashtiradigan va mehnat unumdorligini
ko’p marotaba oshirishga imkon beradigan mehnat qurolidir. “Ishlab chiqarish
texnikasi” iborasi o’rnida “mashina” iborasi ham ishlatiladi.Angliyada ishlab chiqarish
texnikasidagi ixtirolar dastlab to’qimachilik sohasida boshlandi. Bunga sifatli
matolarga talabning tobora ortib borishi sabab bo’ldi.Bu talabni faqat ishlab
chiqarish texnikasi (mashinalar) yordamidagina qondirish mumkin edi.Dastlabki
ixtiro XVIII asrda amalga oshirildi. 1733-yilda mexanik va to’quvchi JON KEY
to’quv dastgohini ixtiro qildi Bu ixtirogacha to’quvchi o’rmakni g’altak iplari
orasidan o’zi o’tkazib turishga majbur bo’layotgan edi. Fabrika ishlab
chiqarishning  yanada unumliroq bo’lishi uchun faqat suv bor joy emas istagan
joyda ishlatish mumkin bo’lgan texnika zarur edi. Tez orada bunday texnika
angliyalik JEYMS UATT ixtiro qildi. Hozirgi zamon yengil avtomobili divigateli
(motori) ni ko’z oldingizga keltiring.Jeyms Uatt yashagan davrda benzin yoki
gazdan foydalanish hali kashf qilinmagan edi Shuning uchun dastlabki dvigatel
bug’ bilan harakatga keltirildi va bug’ mashinasi deb ataldi

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”  19.12.2016-yil
Darsning mavzusi: Transport
vositalarining kashf etilishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarda Transport
vositalarining kashf etilishi haqida umumiy malumot berish
Tarbiyaviy –Transport vositalari haqida
ularning hayotga tadbiq bo’lishini tushuntish
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay olish
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Poroxot,Xristofor
Kolump,Temir yo’l
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Transport vositalarining kashf etilishi
1807-yil
Amerikalik mexanik ROBERT FULTON bug’ bilan harakatlanadigan eshkakli charxlari
bo’lgan birinchi poroxotni qurdi.Sinov paytida poroxod soatiga 8 km tezlik
bilan suzdi.Birinchi marta poroxod Atlantika okeanidan suzib o’tib 26 kunda
Yevropadan Amerikaga yetib bordi.O’z vaqtida Xristofor Kolump bu yerga yelkanli
kemalarida 70 kunda yetib brogan.1814-yil Angliyalik konsturuktur va ixtirochi
JORJ STEFENSON bug’ bilan harakatlanadigan birinchi porovozni yaratdi.Poravoz
temir izda sinalib ko’rilgan 6 ta vogonni tortgan xolda soatiga 10 km tezlik
bilan yurdi.
J.
STEFENSON yaratgan birinchi transport vositasi – porovozni “Blyuxer”
keyinchalik takomillashtirgan turini esa “raketa” deb atadi. 1825-yilda J.
STEFENSON ikkita shahar o’rtasida dastlabki temir yo’lni qurishga muvaffaq
bo’ldi.Oradan to’rt yil o’tgach Angliyaning ikki mashhur shaharlari Manchestr
va Liverpul shaharlari orasida navbatdagi temir yo’l  ham qurildi. Keyinroq
dastlabki xalqaro temir yo’l ham qurildi.bu yo’l London shahrini Turkiyaning
Istambul shahri bilan bog’ladi. Rus olimi ALEKSANDR FYODROVICH MOJAYSKIY
1885-yilda ikkita bog’ dvigateli o’rnatilga dastlabki samolyotni yaratdi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_______________________Salimova.X.A
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Aloqa
vositalarining kashf etilishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarda Aloqa
vositalarining kashf etilishi haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy – O’quvchilarda Aloqa
vositalarining kashf etilishi haqida tushuncha berish va
ularni hayotga tadbiq eta olishni tushuntirish.
Rivojlantiruvchi – olingan
bilimlarni o’z o’rnida qo’llay olish
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Telegraf,radiosukunat,teletayup
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Aloqa
vositalarining kashf etilishi
 Telegraf turli xabarlarni uzoq masofalarga yozuv orqali tez
uzatishga mo’ljallan qurilma hisoblanadi.Bunday qurilma dastlab 1832-yilda rus
olimi Pavel Shilling ixtiro qildi. Qurilma xabarlarni nuqta va tirelar (chiziq)
ko’rinishida uzatgan.1837-yilda Amerikalik olim Samyuel Morze ham shunday
qurilma va unda foydalaniladigan maxsus alifbo yaratdi. Bu alifbo tarixda
“Morze alifbosi”  nomi bilan kirdi.Dengizda uzatilgan halokat xabarlarini qabul
qilib olish uchun har 5 daqiqada “radiosukunat” vaqti jotiy qilindi.Morze
qurilmasida nuqta va tirelar telegraf kaliti yordamida uzatiladi.Morze
alifbosidagi “uchta nuqta, uchta tire va yana uchta nuqta”belgisi –(signal)
halokat ro’y berganini bildiradi.Teletayp-yozuv mashinkasiga o’xshash
klaviaturali uzoqdan yuborilgan axborotlarni qog’oz lentaga avtomatik ravishda
yozib oladigan mexanizmli telegraf apparati.Dastlabki telefon apparati 1876
–yilda Angliyada tug’ulib Amerikada yashagan Aleksandr Bell yaratdi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 4-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o`quvchilarning tarixiy bilimlarini chuqurlashtirish;
Tarbiyaviy – tarixiy xotira, tarixiy tafakkurini shakllantirish;
Rivojlantiruvchi
– olgan bilimlaridan xulosalar chiqarishga orgatish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar  – o’tilgan mavzulardagi barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  4-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

1-a

1-a

2-d

2-b

3-a

3-c

4-d

4-b

5-c

5-a

6-a

6-a

7-a

7-c

8-b

8-a

9-a

9-a

10-a

10-b

11-c

11-a

12-b

12-c

13-a

13-a

14-c

14-c

15-c

15-b

16-a

16-b

17-c

17-c

18-b

18-a

19-

19-

20-

20-

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Takrorlash
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – oldingi darslarda o’rganilgan
mavzu bo’yicha materialni takrorlash va umumlashtirish;
Tarbiyaviy – eng qadimgi jamoa tuzumining
asosiy davrlari bo’yicha o’quvchilarning bilimlarini tizimlashtirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarini o’z
ornida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – oldingi
darslarda o’tilgan barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Takrorlash
1.
Yevropadagi  dastlabki madaniyat o’chog’i – Krit madaniyati haqida nimalarni
bilib oldingiz?
2.
Mayyaliklar osmon jismlarini o’rganish borasida qanday yutuqlarga erishgan?
3.
Shaharlarning paydo bo’lishi haqida nimalarni bilasiz?
4.
Afina va Sparta shaharlari haqida ma’lumot bering?
5.
Davlat nima ekanligini izohlab bering?
6.
Qadimgi Hindiston va Xitoynni yagona davlatga birlashtirgan tarixiy shaxslarni
qayd eting?
7.
Qadimgi dunyoning qaysi obidalari “Yetti mo’jiza” deb ataladi?
8.
Ma’buda Artimedaga atab nega ibodatxona qurilgan?
9.
Galikarnas maqbarasi haqida nimalarni bilasiz?
10.
Qadimgi ajdodlarimiz haqida nimalarni bilib oldingiz?
11.
Baqtriya davlatida qanday shaharlar bo’lgan?
12.
Xorazm davlati haqida so’zlab bering?
13.
Bobil osma bog’lari kimning sharafiga qurilgan?
14.
Davlatning paydo bo’lishiga sabab bo’lgan omillarni qayd eting?
15.
Pasxa orolida Yevropadan borgan sayyohlarni hayratga slogan va sababi
hozirgacha sir bo’lib qolayotgan hodisa nima?
16.
O’zbek xalqining milliy bayramlari haqida nimalarni bilib oldingiz?
17.
Urf-odatlar deganda nimani tushunasiz?

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_sinf
16.01.2017-yil.
Darsning mavzusi: Maktab
– ilm o‘chog‘i
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –  o’quvchilarga insoniyat
hayotida maktabning o’rni haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – O’rta Osiyoda ta’lim va uning
ahamiyati haqida ma’lumot berish;
Rivojlantiruvchi –  olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – akademiya,
alloma, masjid, fan, pedagog, maktab;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Maktab
– ilm o‘chog‘i
Maktab
arabcha so’z bo’lib, o’zbek tilida “o’qish joyi” degan ma’noni anglatadi. Ilk
maktablar Misr, Bobil, Xitoy va Hindistonda, Yevropada esa Gretsiya va
Rimdavlatlarida paydo bo’lgan.
Pedagog
– grekcha so’z bo’lib, “bola yetoklavchi kishi” degan ma’noni anglatadi.
Yurtimizda
dastlabki madrasa X asrda Buxoro shahrida ochilgan.
Ma’mun
akademiyasi:  Xorazmshoh Ma’mun ibn Ma’mun 1004-yilda mamlakat poytaxtida
“Dorul hikma va maorif” – ilm-fan markazi tashkil etgan. Keyinchalik olimlar
uni “Ma’mun akademiyasi” deb ataganlar.
Bu
ilm-fan markazida Abu Nasr ibn Iroq, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino,
Abulxayr ibn Hammor kabi o’sha davrning o’nlab buyuk allomalari faoliyat
yuritganlar.
1017-yilga
Xorazmshohlar davlati o’z mustaqilligini yo’qotgach akademiya faoliyat to’xtab
qolgan. Afsuski akademiya atigi 14 yil faoliyat ko’rsatgan.
“Ilm
– insonlar hojatini chiqarmoqlikka xizmat qilsin”, - degan ibora akademiya
allomalarining shiori bo’lgan.
1997-yilda
O’zbekiston prezidenti Islom Karimovning Xorazm Ma’mun akademiyasini qaytadan
tashkil etish to’g’risidagi farmoni e’lon qilindi. 2006-yilda yurtimizda Xorazm
Ma’mun akademiyasining 1000 yilligi nishonlandi.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________Salimova.
X.A.

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Yurtimizning
buyuk  allomalari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga IX-XII asrlarda
yurtimiz allomalari haqida umumiy ma’lumot berish.
Tarbiyaviy – o’quvchilarga allomalarning
hayot va ijod yo’lini tushuntirib berish.
Rivojlantiruvchi –  o’quvchilarbi vatanga
va ilm-fanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – krater, alloma, Bag’dod, astranomiya,
Tib qonunlari;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Yurtimiz
allomalari
Muhammad Muso al-Xorazmiy: (783-850) Al
–Xorazmiy matematika, astranomiya va geografiya fanlarida doir 20 dan ortiq
asar yozgan. Ulardan  10 tasi bizgacha yetib kelgan.  Uning “Al -jabr
val-muqobala”, “Hind hisobi haqida” kabi asari mavjud. Xorazmiy “Al-jabr
val-muqobala” kitobi bilan matematika tarixida 1-bo’lib algebra faniga asos
soldi.
Ahmad al-Farg’oniy:
(797-865) Al-Farg’oniy “Bayt ul-hikma”da astranomiya, matematika va
geografiya kabi fanlarda ijod qilgan.  Uning bizgacha 8 ta asari yetib kelgan.
Allomaning eng mashhur  asari  “Astranomiya asoslari”.  Astranomiyaga qo’shgan
hissasi uchun Yevropada uni “Alfraganus” deb nomlashgan. 1998-yilda
Al-Farg’oniy tavalludining 1200 yilligi dunyo miqyosida nishonlandi.
Abu
Rayhon Beruniy: (973-1048) Xorazm
Ma’mun akademiyasida ijod qilgan. Beruniy astranomiya, matematika, fizika,
geografiya, madaniyatshunoslik, til, tarix fanlari bo’yicha 160 dan ortiq asar
yozgan.
 Uning
“Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” va “Hindiston” asarlari tarix fani
uchun juda muhim.

“XI asr – Beruniy asridir”, - deb yozgan edi AQSHlik olim Jorj Sarton.

Abu
Nasr Forobiy (873-950) Abu Nasr
Farobiy 160 dan ortiq asarlar yozgan. Ma’lumotlarga ko’ra 70 dan ortiq tillarni
mukammal bilgan ekan.  “Muallim us-soniy” (ikkinchi muallik) nomi bilan shuhrat
topgan.  1973-yilda Farobiyning yubiliyi keng nishonlangan.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Mirzo
Ulug’bek va uning akademiyasi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarda Mirzo
Ulug’bek va uning akademiyasi haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy – o’quvchilarda Mirzo
Ulug’bek va uning akademiyasi haqida tushuncha berish
va ular haqida dastlabki bilimini oshirish
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarbi vatanga
va ilm-fanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Rasdxona,Volter,B.Axmedov,Selenagrafiya
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Mirzo Ulug’bek va uning akademiyasi
XIV-XV
asrlar vatanimiz ilm-fani va madaniyati taraqqiyida oltin asr sanaladi.irzo
Ulug’bekning otasi Amir Temurning to’rtinchi o’g’li Shohruh Mirzodir.Ulug’bek
1394-yilda tug’ilgan.Amir Temur bu xushxabarni eshitgach nabirasiga Muhammad
Tarag’ay deb o’z otasining ismini qo’ydi. Munajjimlar
uning kelgusida katta olim va buyuk hukmdor bo’lishini bashorat qildilar.Shu
tufayli A.Temur toleyi ulug’ nabirasini Ulug’bek deb atay boshladi.Ulug’bek
osmon jismlarini o’rganish maqsadida rasadxona qurdirgan. Rasadxona ichida
qurulgan katta asbob yordamida QUYOSH,Oy sayyoralari va yulduzlar holatini
o’rgandi.Rasadxonada olib borilgan izlanishlar natijasida “Ulug’bek ziji” deb
ataladigan dunyoga mashhur asarni yaratdi.Asarda 1018 ta yulduzni o’rni va
holati sharxlab berilgan.Ulug’bek tarix faniga oid “To’rt ulus tarixi” asarini
ham yozib qoldirgan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Yurt
obodonchiligi,Adabiyot va san’at
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarni
Yurt
obodonchiligi yo’lidagi ishlarni tushuntirish.
Tarbiyaviy – O’quvchilarni
Yurt
obodonchiligi va uni qanday obod bo’ishi haqida tushuncha
berish.
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarbi
vatanga va ilm-fanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Amir Temur,A.Navoiy,sag’ana,hirot
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Yurt obodonchiligi, Adabiyot va san’at
Amir Temur ayni
paytda turmush o’rtog’i Bibixonim (Saroymulkxonom) nomi bilan ataluvchi Jome
masjidi ham qurdirdi. Amur Temur 1403 –yilda yosh vafot etgan suyukli nabirasi
Muhammad Sulton uchun maqbara qurdirdi.1405 –yilda A.Temur vafot etgach uning
o’zi ham shu yerga dafn etildi va maqbara (Go’ri Amir maqbarasi) deb atala
boshladi.Bu maqbara dunyoga mashhur me’moriy yodgorlikdir.U Temuriylar
sulolaviy xilxonasiga aylandi. Bog’larning eng mashhuri “Bog’I dilkusho” deb
ataladi.1404-yilda Samarqandga kelgan ispaniya elchisi Gonzales de Klavixo o’z
esdaliklarida bu bog’da favvoradan suv otilib turganligini,bog’ga kiriladigan
darvoza juda keng va oltin hamda boshqa qimmatboxa toshlar bilan
bezatilganligini,shuningdek ustiga taxtiravon o’rnatilgan oltita fil ham
borligini yozib qoldirgan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Takrorlash
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’tilgsn mavzularni takrorlash
Tarbiyaviy –o’quvchilarga o’tilgan mavzular
yuzasidan bilim malaka ko’nikma xosil qilish
Rivojlantiruvchi – o’quvchilarbi vatanga
va ilm-fanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Yevropada ilm-fan kashfiyotlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga Yevropada
ilm-fan kashfiyotlari haqida umumiy tushuntirish;
Tarbiyaviy –o’quvchilar Yevropada
ilm-fan kashfiyotlari nimalar ekanligini tushuntirish
olish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – Nikoloy Kopernik,Ptolomey,Galiley;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Yevropada
ilm-fan kashfiyotlari
XVI asrdan boshlab yevropada ilm-fan
taraqqiy eta boshladi.Ayniqsa tabiiy fanlar sohasida buyuk kashfiyotlar amalga
oshirildi. Bu kashfiyotlar polshalik Nikolay Kopernik va italiya olimlari
Jordano Buruno va Galileo Galileylar nomi bilan bog’liqdir.Polshalik astronom
olim N.Kopernik o’zigacha astronomiya fanida hukm surib kelgan qoida va
tasavvurlarning noto’g’ri ekanligini isbotladi.Kopernikgacha astronomiyada
qanday g’oya hukm surgan ekan? Milodning ikkinchi asrida yunon olimi Ptolomey
Yer olam markazidir,degan qoidani fanga kiritgan.Bu qoidaga ko’ra quyosh oy va
yulduzlar yer atrofida aylanadi.yerning o’zi harakatlanmaydi.Ptolomeyning
qoidasi xato ekanligini birinchi bo’lib N.Kopernik isbotladi. U 30 yil
kuzatishlar natijasida Ptolomey qoidasini rad etdi. Kopernik yer o’z o’qi
atrofida bir sutkada bir marta,bir yilda quyosh atrofida aylanib chiqishini
isbotladi.Demak,quyosh yer atrofida emas yer quyosh atrofida aylanadi.Olamning
markazi yer emas quyoshdir.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Turkiston ma’rifatparvarlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga qadimgi ajdodlarimiz
haqida umumiy tushuntirish;
Tarbiyaviy –o’quvchilar ongiga Turkiston
ma’rifatparvarlari qahramonligini singdirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – Jadid,ma’rifat,M.Behbudiy,A.Avloniy;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Turkiston
ma’rifatparvarlari
Ma’rifat- ta’lim va tarbiya orqali
kishilarning bilimi va ongini oshirish yo’lida qilinadigan harakatdir.O’z
faoliyatlarini bu ishga bag’ishlangan kishilar esa ma’rifatparvarlar deb
ataladi.Yurtimizda ma’rifatparvarlar harakati XIX asr oxiri –XX asr boshlarida
vujudga keldi va u jadidchilik harakati nomi bilan shuhrat qozondi.Jadidchilik
harakatlarining namoyondalari esa jadidlar deb atashgan.Jadidlarni Rossiya
mustamlakasiga aylanib qolgan yurtimizning taraqqiyotida orqada qolib
ketganligi tashvishga solgan. Ular yurtimizni ozod va obod ko’rishni istaydilar.Jadid-(arabcha-yangi)
–yangilik tarafdori,yangilik uchun kurashuvchi.Turkiston jadidchilarining
harakati asoschisi Behbudiy 1875-yilda Samarqandda tug’ilgan.O’z davrining
diniy va dunyoviy bilimlarini puxta egalladi.U dastlab Samarqand shahri yaqinidagi
bir qishloqda jahon ilmu-fani yutuqlaridan saboq berishga mo’ljallangan yangi
usul maktabini ochdi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: To’maris va Shiroq jasorati
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga qadimgi
ajdodlarimiz haqida umumiy tushuntirish;
Tarbiyaviy –o’quvchilar ongiga To’maris va
Shiroq qahramonligini singdirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
panaramma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – To’maris, Shiroq, Saklar, massagetlar;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. To’maris va Shiroq jasorati
Miloddan avvalgi VI asr o’rtalarida Eron
ahamoniylari O’rta Osiyoga qilgan harbiy yurishlari chog’ida Parfiya Marg`iyona
va Baqtiregallab olgan.Endi,o`z oldilariga yurtimiz Turonni bo`ysundirish
maqsadini qo`yganlar. Shu suloladan bo`lgan Eron shohi Kir II  bu
maqsadiniamalga oshirish uchun dastlab massagetlar yurtini bosib olishga qaror
qilgan.  Kir II ning hujumi arafasida massagetlar yurtida malika To’maris
hukmronlik qilardi. Oqila va jasur hukmdor To’maris haqida ko’p hikoya va
rivoyatlar saqlanib qolgan. Shulardan biri Gerodotning “Tarix” kitobida
keltirilgan.
Yovuz Kir II massagetlar yurtini bo’ysundirish
uchun 530- yilda Amudaryoni kechib o’tadi. Bu urushda To’marisning qo’li baland
keladi.
Kir II halokarga uchragan bo’lsada, ahamoniylar
yurtimizni bosib olish niyatidan voz kechmaganlar. Eronda taxtga o’tkazilgan
shu sulolaning vakili Doro I miloddan avvalgi 519-yilda endi ajdodlarimiz
saklar yashayotgan hududlarni bosib olish uchun lashkar tortadi.
Saklar dushmanga qattiq qarshilik ko’rsatadilar.  Saklar
dushmanga qattiq  qarashlik ko`rsatdilar .Buni saklar qabilasina  mansub
Turonning mard o`g`loni Shiroq jasoratida ko`rish mumkin . U Eron shahri DoroI
oldiga  oldiga  borib vatandoshlaridan  alamzada ekanligi , ulardan o`ch olishi
uchun  eronliklarga yordam  berishini ,ularni  sak jangchilari  joylashib olgan
joyga yaqin yo`ldan boshlab borshini aytadi
 IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Spitamenning qahramonligi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga Spitamen jasorati
haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – o’quvchilarni ajdodlarga
hurmat ruhida tarbiyalash;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarni o’z
o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, zig-zag;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar
Asosiy tushunchalar – Spitamen, qoplon, Maroqanda, Makedoniya,
Turon;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.   Spitamenning qahramonligi

Miloddan avvalgi  IV  asr o`rtalarida Yevropada Makedoniya  davlati tashkil
topdi. Uning podshosi Filip II boshqinchilik   urushlari olib boorish uchu
katta lashkar toplangan. Biroq u to’satdan vafot etdi. Taxtni esa 20 yashar
o’g’li Aleksandr egallaydi  (mil.avv. 356-323 yillar).

Miloddan avvalgi 329-yilda dastlab Baqtriyani bosib olgan. So’ng Sug’diyonaga
qarshi yurish boshlagan va Marokanda (hozirgi Samarqand) shahrini egallab, uni
ayovsiz talon-taroj qildirgan.  Aleksandr Marokandani o’zining qarorgohiga
aylantirirb, Surdaryo tomon yurishni davom ettiradi.

Spitamen boshchiligidagi qo’zg’olonchilar dastlab Marokanda shahrida
qoldirgach, Aleksandr lashkarlarini tor-mor etib shaharni egallaganlar.  Buni
eshitgan Aleksandr Spitamen qo’zg’olonini bostirish uchun to’rt mingga yaqin
lashkar yuborgan. Biroq Spitamen ularni ham tor-mor keltiradi.   U dastlab Spitamenga
agar qo’zg’olonni to’xtatsa, unga Sug’diyona hokimligini in’om etmoqchi
ekanligi haqidagi xabarni yuboradi. Biroq Aleksandr buni rad etadi.
Yurtdoshlari
Spitamennni Qoplon deb atashardi. Umnga bunday nom berilishiga uning qoplon
terisini ustiga yopib yurishigina emas, balki qoplondek dovyurak va chaqqonligi
ham sabab bo’lgan.
Aleksandr Vatan xoinlaridan foydalanishga qaror
qilgan va bunga erishgan. Bu voqea miloddan avvalgi 328-yilda yuz berdi.
Aleksandr Spitamenni shu yo’l yengdi. Aleksandr yurtimizni o’ziga tobe qilishga
erishdi. Aleksandr yangi urushlarga tayyorgarlik ko’rayotgan paytda bezgak
kasalligiga chalinib, 33 yoshida vafot etdi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Arablarga
qarshi xalq ozodlik кurashlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – o’quvchilarga Muqanna
qo’zg’olonining sabablari haqida umumiy tushuncha berish;
Tarbiyaviy – Qo’zg’olonning yomon tomonlari
haqida o’quvchilarga ma’lumot berish;
Rivojlantiruvchi – olingan ma’lumotlarni
o’z o’rnida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Muqanna, Qutayba ibn Muslim,
Movorounnahr;
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Arablarga
qarshi xalq ozodlik кurashlari
Arablar yurtimizni Movorounnahr (daryoning narigi
tomoni) deb atay boshlaganlar. Arablar yurtimizga bosqinchilik yurishlarida
arab sarkardasi Qutayba ibn Muslim rahbarlik qilgan. Qudratli lashkarga ega bo’lgan
arablar 715-yilda yurtimizda o’z hukmronligini o’rnatganlar.
Arablar yurtimiz aholisiga ko’p jabr-zulm o’tkaza
boshladilar. Bular oxir-oqibat 769-yilda Muqanna boshchiligida qo’zg’olon
boshlanishiga olib keldi. Muqannaning asl ismi Hoshim ibn Hakim edi. U doim
yuzini niqob bilan berkitib yurgan. Qo’zg’olonchilar arablardan ajralib turish
uchun oq kiyim kiyib olganlar. Shuning uchun ham qo’zg’olon tarixda “Oq
kiyimlilar qo’zg’oloni” deb ham atalgan.
783-yilgacha davom etgan bu qo’zg’olon arab bosqinchilarini
tahlikaga solib qo’ygan. Ular qo’zg’olonni bostirish uchun barcha choralarni
ko’rdilar. Biroq kuchlar teng emas edi. Bu esa arablarga qo’zg’olonchilarni
birin-ketin mag’lubiyatga uchratish imkonini bergan.
Nihoyat, arablar Qashqadaryo vohasiga bostirib
kirdilar. Bu yerda qo’zg’olonchilarning asosiy tayanchi bo’lgan Som qal’asini
qamal qilganlar va uni egallaganlar. Shu tariqa Muqanna qo’zg’oloni
mag’lubiyatga uchragan. Chorasiz qolgan Muqanna o’zini yonib turgan tandirdagi
olovga otib qahramonlarcha halok bo’lgan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 5-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –
o`quvchilarning bilim darajasini aniqlash;
Tarbiyaviy
– o`quvchilar bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash;
Rivojlantiruvchi
–  o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, yozma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – o’tilgan
mavzulardagi barcha atamalar.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  5-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

III-variant

1-A

1-A

1-A

2-D

2-A

2-C

3-C

3-C

3-C

4-B

4-D

4-B

5-A

5-A

5-C

6-A

6-B

6-A

7-B

7-A

7-A

8-A

8-C

8-B

9-C

9-D

9-B

10-C

10-B

10-B

11-A

11-A

11-A

12-C

12-B

12-A

13-A

13-B

13-A

14-B

14-B

14-B

15-A

15-A

15-A

16-C

16-C

16-C

17-B

17-C

17-B

18-C

18-A

18-B

19-B

19-B

19-D

20-C

20-C

20-C

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Jaloliddin
Manguberdi xalqimizning milliy qaxramoni
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga Jaloliddin
Manguberdi xalqimizning milliy qaxramoni
ekanligini tushuntirish.
Tarbiyaviy – O’quvchilarga Jaloliddin
Manguberdi xalqimizning milliy qaxramoni
ekanligini anlatish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Mo’g’illar,Xorazmshohlar,Chingizxon
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Jaloliddin Manguberdi xalqimizning milliy
1206-yil Mo’g’listonda “Yakka mo’g’illar
ulusi” deb ataladigan davlat vujudga keldi.Bu davrining mashhur sarkardasi
Temuchin tashkil etdi.Davlat hukmdori Chingiz unvoni bilan atala
boshlandi.Chingizxon o’z davri uchun qudratli qo’shin tuza oldi. Endi,u dunyo
hukmdori bo’lishga intildi.Qisqa vaqt ichida juda katta hududlarni bosib
ilib,o’z davlatini ulkan davlatga aylantirdi.Nihoyat uning davlat chegaralari
yana bir ulkan davlat Xorazmshohlar davlati chegaralarigacha yetib keldi.Bu
davrda Xorazmshohlar davlati hukmdori Aloviddin Muhammad edi.Chingizxonning
maqsadi –Xorazmshohlar davlatini qulatish va Osiyoda tanho hukmdor bo’lish
edi.1219-yil Chingizxon Xorazmshohlar davlatiga qarshi harbiy harakatlarni
boshlab yubordi.Xorazmshohlar davlati hukmdori A. Muhammad mamlakat mudoafasini
tashkil etshda xatoga yo’l qo’ydi.Harbiy kuchlarni birlashtirish o’rniga har
bir qal’a  o’Z  mudoafasini tashil etishi to’g’risida korsatma berdi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________     5-“B”________________________
5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Sohibqiron Amir
Temur
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga buyuk
bobokalonimiz A. Temur bobomizning O’zbek xalqi uchun qilgan xissasini
tushuntirish
Tarbiyaviy –Sohibqironning qilgan ishlarini
tarbiyaviy ahamiyatini tushuntirish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – A.Temur ,Mixail Ivanin Yevropa xaloskori
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
I I.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Sohibqiron Amir Temur
A.Temur 1336-yil 9-aprelda Hozirgi
qashqadaryo viloyatining Yakkabog’ tumanidagi Xoja Ilg’or qishlog’ida
tug’ilgan.Uning otasi Amir Tarag’ay Bahodir o’zbeklarning barlos urug’I va Kesh
viloyatining nufuzli amiri bo’lgan.Onasi Takina Mohbegim Buxoroning yetuk ilm
ahli xonadonlaridan birining qizi bo’lgan.A.Temurning yoshligi Shaxrisabzda
o’tdi.Yetti yoshga to’lgach otasi uni o’qishga berdi. U yoshligidanoq ustozlar
nazorati ostida chavandozlik, ovchilik, kamondan nishonga o’q uzish va harbiy
o’yinlar bilan mashg’ul bo’lgan.17 yoshida otasining butun mol mulkini o’zi
mustaqil boshqardi.Vatanimiz hududi Chingizxonning o’g’illaridan biri Chig’atoy
nomi bilan ataluvchi ulus (davlat) tarkibida edi.A. Temurning Mo’g’illarga
qarshi kurashi sakkiz yil davom etdi.Nihoyat ozodlik kurashchilari mo’g’il
qo’shinini Movaraunnahr hududidan quvub chiqarildi.1370-yildaning 9-aprel kuni
esa Amir Temur Movaraunnahr hukmdori etib e’lon qilindi.bu vaqtda u 34 yoshga
to’lgan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Rossiya
imperiyasi va sovet mustamlakachiligi.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga Rossiya
imperiyasi va sovet mustamlakachiligi haqida bilimini oshirish
Tarbiyaviy – O’quvchilarga Rossiya
imperiyasi va sovet mustamlakachiligi uning O’rta Osiyoga
yurishlari haqida tushuntish
Rivojlantiruvchi – o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum,
klaster;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Pyotr I Xiva xonligi,O’rta Osiyo
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Rossiya imperiyasi va sovet mustamlakachiligi.Vatanimizni beqiyos Tabiiy boyliklari Rossiya podshosi Pyotr
I ning ham havasini keltirdi.Shuning u o’z oldiga yurtimizning boyliklarini
qo’lga kiritish maqsadini qo’ydi. O’z maqsadini amalga oshirishdan avval O’rta
Osiyo(Xiva,Buxoro,Qo’qon) xonliklaridagi ichki vaziyatni o’rganish va oltin
zaxiralari bor bo’lgan loylarni aniqlashga qaror qildi.Shu maqsadda 1717-yilda
Xiva xonligiga 10 mingda ortiq harbiylar va tirli mutaxxasislardan iborat
ekspeditsiya yubordi.Biroq bu ekspeditsiya halokatga uchradi.Pyotr I bundan
xabar topsada Xiva xonligidan o’ch olish uchun qo’shin yubora olmadi.Chunki Rossiya
boshqa urish bilan band edi.Pyotr I ning orzularini XIX asrda uning keying
avlodlari amalga oshirdi.Yurtimizni bosib olishda O’rta Osiyo xonliklarining
iqtisodiy jihatdan qoloqligi,zamonaviy qurollantirilgan va ta’lim berilgan
qo’shinning yo’qligi hamda ular o’rtasida o’zaro ziddiyatning kuchliligi
Rossiya imperiyasiga qo’l keldi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Takrorlash
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – oldingi darslarda o’rganilgan
mavzu bo’yicha materialni takrorlash va umumlashtirish;
Tarbiyaviy – eng qadimgi jamoa tuzumining
asosiy davrlari bo’yicha o’quvchilarning bilimlarini tizimlashtirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarini o’z
ornida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – oldingi
darslarda o’tilgan barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Takrorlash
1.
Yevropadagi  dastlabki madaniyat o’chog’i – Krit madaniyati haqida nimalarni
bilib oldingiz?
2.
Mayyaliklar osmon jismlarini o’rganish borasida qanday yutuqlarga erishgan?
3.
Shaharlarning paydo bo’lishi haqida nimalarni bilasiz?
4.
Afina va Sparta shaharlari haqida ma’lumot bering?
5.
Davlat nima ekanligini izohlab bering?
6.
Qadimgi Hindiston va Xitoynni yagona davlatga birlashtirgan tarixiy shaxslarni
qayd eting?
7.
Qadimgi dunyoning qaysi obidalari “Yetti mo’jiza” deb ataladi?
8.
Ma’buda Artimedaga atab nega ibodatxona qurilgan?
9.
Galikarnas maqbarasi haqida nimalarni bilasiz?
10.
Qadimgi ajdodlarimiz haqida nimalarni bilib oldingiz?
11.
Baqtriya davlatida qanday shaharlar bo’lgan?
12.
Xorazm davlati haqida so’zlab bering?
13.
Bobil osma bog’lari kimning sharafiga qurilgan?
14.
Davlatning paydo bo’lishiga sabab bo’lgan omillarni qayd eting?
15.
Pasxa orolida Yevropadan borgan sayyohlarni hayratga slogan va sababi
hozirgacha sir bo’lib qolayotgan hodisa nima?
16.
O’zbek xalqining milliy bayramlari haqida nimalarni bilib oldingiz?
17.
Urf-odatlar deganda nimani tushunasiz?

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”  19.12.2016-yil
Darsning mavzusi: O‘zbekistonning tarixiy shaharlari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga O‘zbekistonning
tarixiy shaharlari haqida umumiy malumot berish.
Tarbiyaviy
–O’quvchilarda O‘zbekistonning tarixiy
shaharlarinig bugungi kundagi qiyofasini bilan
solishtirishni o’rgatish.
Rivojlantiruvchi
–  o`quvchilar
tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –Samarqand,Xiva,Shahrisabz,Qarshi
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. O‘zbekistonning
tarixiy shaharlari
 Samarqand
O’zbekistonning eng qadimiy shahridir.2007-yilda Samarqandning 2750 yilligi
xalqaro miqyosda nishollandi.Samarqand shahri Vatanimizning yuksak mukofoti
–“Amir Temur” o’rdeni bilan taqdirlandi.Sug’d yozma manbalarida shahar Smarakand
nomi bilan qayd etilgan.Qadimgi yunoniston tarixchilari esa Samarqandni
Marokand nomi bilan yozib qoldirganlar.Marokand dastlab atrofi mudofaa devoir
bilan o’ralgan qal’aqo’rg’on edi.Samarqand mill avv IV asrda Sug’d davlatining
poytaxti edi.Samarqand nihoyatda go’zal shahar bo’lgani uchun “Dunyoning husni”
deb ham atalgan.1997-yilda Buxoro shahrining 2500 yilligi nishollandi.Ayrim
tarixchi olimlarning taxminicha shaharning nomi “Tangri jamoli” degan ma’noni
anglatadi. Buxoro shahrini ajdodlarimiz “Ezgulik shahri” deb ham atashgan.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:__________________Salimova.X.A

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: O’zbekiston poytaxti Toshkent
–2200 yoshda
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –
O’quvchilarga O’zbekiston poytaxti Toshkent –2200
yoshda uning qadimiy va hamisha navqiron shahar ekanligini anglatish.
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga O’zbekiston poytaxti Toshkent
ning butun jahonga mashhur shaharlaridan
biri ekanligini tushuntish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning
usuli – Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning
turi – yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning
jihozi –”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi” asari,
mavzuga oid
ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy
tushunchalar – Ming o’rik,Shi,Choch,Shosh
Darsning borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  O’zbekiston poytaxti Toshkent
–2200 yoshda
Bugungi Toshkent Shahri 2200 yillik
tarixga ega.Arxeolog olimlar uzoq yillik izlanishlardan so’ng Toshkent
Shahrining qadimgi o’rni hozirgi temir yo’l vokzali yaqinida ,Salar qanali
sohilida joylashganligini aniqladilar.Bu joy “Ming o’rik”, va “Ming o’rik tepa”
nomlari bilan atalgan.Shaharning bunday nom bilan atalganligiga sabab bu joyda
katta o’rikzor barpo etilganligi sabas bo’lgan.Shahar VI asrda Choch (Toshkent)
viloyatining markaziga aylandi.Milodning dastlabki asrlariga oid Xitoy
manbaalarida Toshkent “Shi” nomi bilan tilga olinadi.Bu nom “Tosh shahar” degan
ma’noni anglatadi.Buyuk bobomiz Abu Rayxon Beruniy “Hindiston” nomli kitobida
“Toshkent” atamasini ishlatgan.Shahar arablar tasarrufiga o’tgach, arab
alifbosida “ch” harfi yo’qligi sababli “choch”,”Shosh”,”Shoshkant”,”Madinat ash
–shosh”,”Binkat” nomlari bilan atalgan.Arablargacha bo’lgan davrda shahar ichi
ark va shahristonga ajratildi.Arkda hukmdor saroyi va ibodatxona
joylashgan.Shaharning amaldorlar yashaydigan qismi Shahriston,hunarmandlar
yashaydigan qismi esa rabot deb atalgan
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________       5-“G”______________________
Darsning mavzusi: O‘zbekistonning tarixiy-me’moriy yodgorliglari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga O‘zbekistonning
tarixiy-me’moriy yodgorliglari haqida dastlabki
tushunchalar berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga O‘zbekistonning tarixiy-me’moriy
yodgorliglari haqida umumiy malumot va bilim hosil
qilish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Minoraiy kalon,Ismoil
Somoniy,Registon majmuasi
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.
O‘zbekistonning tarixiy-me’moriy yodgorliglari
Xalqimizning faxri bo’lgan Samarqand shahrida
joylashganregiston maydoni shaharning qoq markazida joylashgan va ko’plab
tarixiy voqealar aynan shu maydon bilan bog’liq bo’lgani uchun qadimiy
Samarqandning yuragi deb ham ataydilar.Registon maydonida uchta buyuk obida
qad rostlagan. Ulardan eng qadimiysi Mirzo Ulug’bek madrasasidir. Ushbu madrasa
1417-1420-yillarda Mirzo Ulug’bek  tomonidan barpo ettirilgani uchun buyuk
ajdodimizning nomi bilan ataladi.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”______________
5-“B”____________________   5“V”_______________      5“G”__________________
Darsning mavzusi: Birinchi Jahon urushi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga Birinchi
Jahon urushi haqida umumiy malumot berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga Birinchi Jahon urushi haqida
uning salbiy oqibatlari haqida tushuncha berish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Uchlar
ittifoqi,antanta,mustamlakachi
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Birinchi
Jahon urushi
Birinchi jahon urushining bosh sababi ikki harbiy-siyosiy guruh
o’rtasida bo’lingan dunyoni qayta bo’lib olish edi. Dunyoning yetakchi
davlatlan o’z yovuz maqsadlari yo’lida ma’naviy tubanlikka ketib boyiik
orttirish uchun millionlab insonlarni qurbon qilishga bel bog’ladilar. 1914-
yilning 28- iyulida serbiyalik millatchi tomonidan Sarayevoda Avstriya-Vengriya
taxti vorisi F. Ferdinand o’ldirildi.Avstriya-Vengriya hukumati Serbiyaga juda
haqoratli talablar qo’yilgan ultimatum yubordi. Serbiya hukumati ultimatumning
faqat birgina talabiga, ya’ni suiqasd yuzasidan o’tkaziladigan tergov ishlarini
Avstriya-Vengriya davlat huquqiy idoralari olib borishiga rozilik bermagan. Bu
esa Avstriya-Vengriyaning 28- iyulda Serbiyaga urush e’lon qilishiga bahona
bo’ldi. Serbiya ittifoqchisi Rossiya bunga javoban 29- iyul kuni qisman harbiy
safarbarlik e’lon qildi.Bundan Germaniya hukmron doiralari 1- avgustda
Rossiyaga, 3-avgustda esa uning ittifoqchisi Fransiyaga urush e’lon qilish
uchun bahona sifatida foydalandi. Germaniya Belgiyaning betaraflik maqomini
buzib, bu davlatga hujum qildi. Belgiyaning betarafligi to’g’risidagi xalqaro
hujjatni bir vaqtlar Prussiya ham imzolagan edi, Biroq, 1914-yilda Germaniya
hukumati bu hujjatni surbetlik bilan «bir parcha qog’oz» deb atadi.
Germaniyaning Belgiyaga hujumiga javoban Angliya Belgiyani himoya qilish
bahonasi bilan 4- avgust kuni Germaniyaga urush e’lon qildi. Urush shu tarzda
boshlanib ketdi. 15- avgust kuni Yaponiya Germaniyadan Xitoydagi mustamlaka
hududlarini Yaponiyaga berish talabi bilan chiqdi. Radjavobini olgach, 23-
avgustda Yaponiya Germaniyaga qarshi urush e’lon qildi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 6-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –
o`quvchilarning bilim darajasini aniqlash;
Tarbiyaviy
– o`quvchilar bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash;
Rivojlantiruvchi
–  o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, yozma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – o’tilgan
mavzulardagi barcha atamalar.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  6-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

III-variant

1-A

1-A

1-A

2-D

2-A

2-C

3-C

3-C

3-C

4-B

4-D

4-B

5-A

5-A

5-C

6-A

6-B

6-A

7-B

7-A

7-A

8-A

8-C

8-B

9-C

9-D

9-B

10-C

10-B

10-B

11-A

11-A

11-A

12-C

12-B

12-A

13-A

13-B

13-A

14-B

14-B

14-B

15-A

15-A

15-A

16-C

16-C

16-C

17-B

17-C

17-B

18-C

18-A

18-B

19-B

19-B

19-D

20-C

20-C

20-C

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”______________
5-“B”____________________   5“V”_______________      5“G”__________________
Darsning mavzusi: Birinchi Jahon urushi va Turkiston
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga
urush oqibatlari va bu urush salbiy oqibatlari haqida bilimini oshirish
Tarbiyaviy
–O’quvchilarga bugungi tinch zamon va urush davridagi Turkistonni solishtirib
berish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar
tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Antanta,
Uchlar ittifoqi
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Birinchi Jahon urushi va Turkiston
1914-yil 1-avgustda davlatlarning ikki guruhi: Antanta (Angliya, Fransiya va Rossiya) va Uchlar ittifoqi (Germaniya, Avstriya-Vengriya va Italiya) o’rtasida Birinchi
jahon urushi boshlandi. Rossiya urushga tayyor emasdi, ya'ni armiya jangovar
tayyorgarlikka keltirilmagan, mamlakat iqtisodiyoti harbiy holatga o’tkazilmagan edi. o’q-dorilar
yetishmasligi sezilib turar edi. Urushning
birinchi yilidayoq Rossiya armiyasi ketma-ket qator og’ir mag’lubiyatga uchradi.Urush
davomida qishloq xo’jaligi vayron bo’ldi, ekin maydonlari qisqarib ketdi, qishloqda ishchi kuchlar yetishmas edi.
Temiryoida boshboshdoqlik hukmron
bo’lib, amalda esa u harbiy davr yuklarini tashir edi. Butun xo’jalik aloqalari izdan chiqqan. Rossiya iqtisodiyoti
urush va bunday ko’lamdagi harbiy harakatlar uchun zaif ekanligi ayon
bo’ldi. Davlat moliyasi inqirozga yuz tutdi. Maorifga,
madaniyatni rivojlantirishga xarajatlar kamayib ketdi va mayda kredit deyarli qolmadi. Faqat urushning bir yili davomida
soliqlar miqdori 50 foizga ko’paydi.
Talafotlar o’rnini to’ldirish va harbiy xarajatlar o’sishini qoplash maqsadida qo’shimcha mablag’lar izlar ekan, chor hukumati o’zi uchun ancha odatiy va eng oson bo’lgan yo’ldan, ya'ni o’z mus-tamlaka o’lkalarini talashdan, urush olib borish uchun sarf-xarajatlarning katta qismini o’z
mustamlakalari, jumladan, Turkiston
oikasi gardaniga yuklash yo’-lidan
bordi.
  IV. Mustahkamlash. Darslikdagi
topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”______________
5-“B”____________________   5“V”_______________      5“G”__________________
Darsning mavzusi: Ikkinchi Jahon Urishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga
ikkinchi jahon urishi kelib chiqishi sabablarini tushunturish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga ikkinchi jahon urishi haqida va bizning yurtdan qatnashganlarni
ularning xotirasini tiklashga qaratilgan ishlar haqida tushuncha hosil qilish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Gitler,Fashistlar,SSSR
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Ikkinchi Jahon Urishi
Urush o`choqlarining paydo bo`lishi. Germaniyada  davlat
tepasiga fashistlarning kelishi bilan Yevropadagi   siyosiy   vaziyat  keskin
o`zgardi.  Gitler   ya boshqa gitlerchi rahbarlarning «marksizmni bu yerda va
butun dunyoda quritish» to`g`risidagi da'volari uning obro`sini Yevropa
jamoatchiligi oldida behad oshirdi va unga G`arb taraqqiyoti uchun kurashchi
tojini kiydirdi. G`arb davlatlarining SSSR va Germaniya o`rtasida harbiy
qarshilik yuzaga kelishi umidida SSSR bilan hamkorlik qilishdan voz kechdilar.
G`arb davlatlari fashistlarni SSSR bilan harbiy qarshilikka kirishishga
undadilar. Biroq, Gitler oldin Reyn viloyatini, so`ngra Avstriya, Sudet va,
nihoyat, Chexoslovakiyani bosib oldi. Shu taxlit Yevropada birinchi urush
o`chog`i alangalandi. Gitler katta urush boshlash yo`liga tushdi. Ikkinchi
urush o`chog`i Uzoq Sharqda yuzaga keldi. Yaponiya hukumat doiralarida yapon
militarizmi agressiyasini shimolga, sovet Primoryesi, Sibir, Xitoy va Mongoliya
tomonga rivojlantirish tarafdori bo`lgan kuchlar yutib chiqdi. 1938-yil yozida
yapon harbiylari SSSRga qarshi jiddiy avantyura uyushtirdilar. Yapon qo`shini
qismlari sovet chegarasini Hasan ko`li yaqinida buzib o`tdi, biroq ayovsiz
janglar natijasida ular Manjuriya hududiga chekinishga majbur bo`ldilar. Yevropada
kollektiv xavfsizlik uchun kurash. Sovet
diplomatiyasi1933-yili Yevropada kollektiv xavfsizlikni qaror topdirish
kampaniyasini boshladi. Uning mohiyati har bir qatnashchi umumiy xavfsizlik
uchun teng javobgar bo`lgan o`zaro yordam to`g`risidagi mintaqaviy bitimlarni
tuzishdan iborat edi. Bu g`oyaning amalga oshirilishi kollektiv harakatlar bilan
urushning oldini olish imkonini berardi. Sovet hukumatining diplomatik
tashabbusi malum darajada muvaffaqiyat qozondi. 1935-yil 2-mayda Parijda SSSR
va Fransiya o`rtasida o`zaro yordam ko`rsatish to`g`risidagi bitim imzolandi.
Ikki hafta o`tib xuddi shunday bitim Sovet Ittifoqi va Chexoslovakiya o`rtasida
tuzildi, biroq u SSSRning Chexoslovakiyaga faqat Fransiya Chexoslovakiyaga
nisbatan o`z majburiyatini bajargan taqdirdagina yordam berishini ko`zda
tutardi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.

O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”______________
5-“B”________________  5-“V”_______________    5-“G”_______________
Darsning mavzusi: Gitler Germaniyasi ustidan qozonilgan g’alaba
O’zbekistonning qo’shgan hissasi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –O’quvchilarga  Gitler
Germaniyasi ustidan qozonilgan g’alaba O’zbekistonning qo’shgan hissasi haqida
malumot berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga  Gitler Germaniyasi ustidan qozonilgan
g’alaba O’zbekistonning qo’shgan hissasi
O’zbek xalqi jasoratini tushunturish
Rivojlantiruvchi –
o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –Ulkan saxovat, jasorat,xotira
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu.
Gitler Germaniyasi ustidan qozonilgan g’alaba O’zbekistonning qo’shgan hissasi
Urush butun
mamlakat xo’jaligi, uning hayotini tubdan o’zgartirib yubordi. 1941-yil
30-iyunda davlat mudofaa komitetining tuzilishi bilan mamlakatdagi butun hokimiyat
uning qo’liga o’tdi. Ushbu komitetning raisi I.
V. Stalin 8-avgustda SSSR qurolli kuchlari Bosh qo’mondoni
lavozimini egalladi. Davlat mudofaa komitetining
qarorlari urush davri qonunlari kuchiga ega edi. Urushning dastlabki kunlarida qabul qilingan maxsus qarorlar, ko’rsatmalarda mamlakat katta xavf
ostida qolgani, uni himoya qilish
uchun shoshilinch ravishda barcha iqtisodiy-ma'naviy kuchlarni mudofaa manfaatlariga bo’ysundirish, xalq xo’jaligini to’hq
harbiy izga solish lozimligi qayd
etildi. Uzoq davom etgan urush qiyinchihklari
O’zbekiston mehnatkashlarini ham og’ir ahvolga solib qo’ydi. O`zbekiston
front uchun. Harbiy vaziyat front orqasini O’zbekiston front uchun  mustahkamlash
yuzasidan shoshilinch
choralar ko’rishni talab qildi. Xalq xo’jaligini qayta qurib, harbiy izga tushirish umumiy dasturning eng muhim tarkibiy
qismi bo’ldi. O’zbekiston
iqtisodiyoti ham harbiy vaziyatdan kelib
chiqib zudlik bilan front manfaatlariga bo’ysundirildi. Front orqasi rayonlari qatori O’zbekistonga juda katta ahamiyat berildi. Nemis qo’shinlari shiddat
bilan Sharqqa tomon harakat qilmoqda
edi. Front yaqinidagi shahar va
qishloqlardan yuz minglab aholi, sanoat korxonalari, o’quv yurtlari,
ilmiy tashkilotlar va boshqa moddiy boyliklarni Sharqqa ko’chirish boshlandi. Chunonchi, O’rta Osiyo respublikalari va
Qozog’istonga evakuatsiya qilingan
308 korxonaning 100 dan ortig’i («Lentekstilmash», «Rostselmash», «Krasniy
Aksay», Moskva «Elektrokabel»,
«Pod'emnik», «Elektrostanok» zavodlari, V.P. Chkalov nomli aviatsiya zavodi,
Kiyev «Transsignal» zavodi va
boshqalar) O’zbekistonga joylashtirildi. Ko’chirib keltirilgan korxonalarni
o’rnatish va ishga tushirishda butun
respublika aholisi g’oyat katta yordam
ko’rsatdi. Keltirilgan korxonalar birgalikda qilingan qahramonona mehnat tufayli nihoyatda qisqa muddatlarda ishga tushirildi. 1941-yil oxirigacha
shunday korxonalardan 50 tasi ishga
tushirildi. 1942-yil birinchi yarmida esa barcha keltirilgan sanoat korxonalari
to’hq quvvatda ishlab, mudofaa uchun
mahsulot chiqara boshladi
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: Birlashgan Millatlar tashkiloti (BMT)
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga Birlashgan
Millatlar tashkiloti (BMT) nima ekanligini
tushunturish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga Birlashgan Millatlar tashkiloti (BMT)
asosiy vazifalari haqida bilimini oshirish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Birlashgan
Millatlar tashkiloti (BMT), BMT Nizomi, Nyurenberg
jarayoni
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Birlashgan Millatlar
tashkiloti (BMT)
BMTning tashkil
topishi. 1945-yil 25-aprelda San-Fransiskoda Birlashgan Millatlar
Tashkilotining Ta'sis konferensiyasi ish boshladi. Unga Birlashgan Millatlar
Deklaratsiyasini imzolagan va Germaniyaga 1945-yil 1-martigacha urush e'lon
qilgan 42 davlat vakillari taklif etildi. 1945-yil 26-iyunda konferensiya BMT
Nizomini qabul qildi. U BMTning birinchi navbatdagi vazifasi tinchlik va
xavfsizlikni saqlashdan iborat ekanini e'lon qildi. Bugungi kunda xalqaro
huquqning eng muhim hujjatlaridan biri sanalgan BMT Nizomida turli ijtimoiy-siyosiy
tizimdagi davlatlarning tinch-totuv kun kechirishi va hamkorlik qilishining
asosiy tamoyillari belgilandi. BMT Nizomida qayd etilgan maqsadlardan biri
«irqi, jinsi, tih va dinidan qafi nazar, barchaning insoniy huquq va asosiy
erkinliklariga hurmat» ruhida xalqaro hamkorlik qilish edi. Nyurenberg
jarayoni. Potsdam konferensiyasida uch buyuk davlat boshliqlari asosiy
harbiy jinoyatchilarni «tezkor va adolatli sud»ga topshirishga qaror qilishdi.
1945-yil 1-sentabrda   ayblanuvchilarning  birinchi  ro`yxati e'lon qilindi.
Fashizm o`zining jinoyatkorona yurishini boshlagan Nyurenbergda 1945-yil
20-noyabrdan 1946-yil 1-oktabrgacha Xalqaro tribunal natsist harbiy
jinoyatchilarning birinchi guruhini sud qildi. Javobgarlikka tortilganlar
orasida G. Gering, V. Keytel, E. Kaltenbrunner, I. Ribbentrop, A.YodI,
A.Shpeyer va boshqalar bor edi. 12 kishi o`lim jazosiga hukm etilib, qatl
qilindi (o`zini zaharlagan G. Geringdan tashqari), 7 kishi uzoq muddatli yoki
umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Ulardan biri G.Gess hayotining oxirigacha
turma kamerasida qolib, shu yerda umrini tugatdi. Natsional-sotsialistik
partiya, SS, gestapo, SD jinoyatchi tashkilotlar deb e'tirof etildi. Nyurenberg
jarayoni german fashizmining g`ayriinsoniy mohiyatini, uning ko`plab xalqlar va
davlatlarni yo`qotish rejalarini fosh etdi. Nyurenberg sudi qaroriga ko`ra,
agressiya insoniyatga qarshi eng og`ir jinoyat deb e'tirof etildi. Bu haqiqiy
xalqlar sudi, tarixning ayovsiz, lekin adolatli sudi bo`ldi. Ikkinchi jahon
urushiga so`nggi nuqta qo`yildi. Ikkinchi jahon urushi yakunlari. Yevropada
Germaniya va Osiyoda Yaponiyaning tor-mor qilinishi bo`ldi. Salkam o`n yil
davomida butun dunyoda tinchlikka xavf solgan va tarixdagi eng qonli urushga
sabab bo`lgan ikki tuzum - fashizm va militarizm yakson etildi.IV.
Mustahkamlash. Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
 Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: BMT va Dunyo bolalari
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga
BMT ning dunyo bolalariga qilgan sharoitlari haqida bilimini oshirish.
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga BMT ning dunyo bolalariga qilayotgan ishlari va O’zbekistonning
xissasi haqida malumot berish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – UNICEF,BMT,Vaksina Jamg’arma
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. BMT va Dunyo bolalari
 BMT doimo dunyo
bolalari haqida g’amxo’rlik qilib kelmoqda.U ikkinchi jahon urushining bolalar
boshiga  solgan fojeali oqibatlarini bartaraf etish maqsadida 1946-yilda
“Bolalarga yordam ko’rsatish xalqaro jamg’armasini” tuzdi.YUNICEF ning
faoliyati 1946-yilda tuzilgan “Bolalarga yordam ko’rsatish xalqaro jamg’armasini”qisqartirilgan
xolda  YUNICEF deb ataldi.U dastlab urishdan eng ko’p aziyat chekkan Yevropa
bolalariga yordam ko’rsatdi.Keyinchalik Osiyo,Afrika va Janubiy Amerika qit’asi
bolalariga yordam ko’rsatishni boshladi. YUNICEF dunyo bolalariga ko’rsatgan
yordami uchun  1965-yilda xalqaro Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.130
milliondan ortiq bola esa maktabga qatnamaydi. YUNICEF yiliga 3million bolani
xayotini saqlab qolmoqda.Bugungi kunda YUNICEF ga 140 dan ortiq davlat
a’zo.O’zbekiston Respublikasi 1994-yilda unga a’zo bo’lib kirdi va u bilan
doimiy hamkorlik olib bormoqda.BMT 1989-yilda “Bola huquqlari to’g’risida”deb
ataluvchi xalqaro Konvensiya qabul qildi.Unda 18 yoshgacha bo’lgan
fuqarolarning bola hisoblanishi qayd etildi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________

Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: O’zbekiston Mustaqilligining qo’lga
kiritilishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –O’quvchilarga  O’zbekiston
Mustaqilligining qo’lga kiritilishi haqida uning
tarixini sozlab berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga  O’zbekiston Mustaqilligining qo’lga
kiritilishi uning yo’lida qilingan ishlar va davlat
raxbari haqida to’liq malumot berish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Prezident,Gerb, Bayroq, Madhiya
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. O’zbekiston Mustaqilligining qo’lga kiritilishi
 “Olimlarning
yozishlaricha, yurtimiz hududiga ilk shahar miloddan avvalgi ikki minginchi
yillarning o’rtalarida paydo bo’lgan ekan. Bu- milloddan15-16 asr ilgari,
bizning davrimizdan esa uch  yarim ming  yil muqqadm deganidir.
“Tengsiz
azm-u shijoat, madlik va donishmandlik ramzi bo’lgan bu mumtoz siymo buyuk
saltanat barpo etib, davlatchilik borasida o’zida ham amaliy, ham nazariy,
meros qoldirdi, ilm-u fan, madaniyat, bunyodkorlik, din va ma’naviyat rivojiga
keng yo’l ochdi.”- I.A.Karimov
“Bugungi o’zbek davlatchiligi dunyoviy va demokratik
mazmunga ega. Yurtimiz tarihida shu paytga qadar bo’lgan qadimiy davlatchilik
shaklarining birortasi bugungi davlatimiz kabi, keng xalq ommasi xoxish
–irodasini ifoda etadigan Konstitutsiya va qonunlarga tayangan holda
rivojlangan emas. Lekin mana shu zamonaviy davlatchiligimizni taraqqiy
ettirishda o’tmishdagi davlatchiligimiz an’analari bizga tajriba maktabi bo’lib
, boy tariximizning bir qismi sifatida xizmat qiladi. Qolaversa, ularning har
biri ota bobolaimizning man shu zaminda o’z n irodasini namoyon etib ozod va
erkin yashash istagini ifoda etishi bilan biz uchun benihoya aziz va
qadrilidir.”
“O’zbekiston
Respublikasi o’z davlat mustaqilligini qo’lga kiritgan  buyuk tarixiy sana –
1-sentabr xalqimixning ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy hayotida  beqiyos o’rin
tutadigan, har yili eng ulug’, eng aziz bayram sifatida  katta shod-u xurramlik
bilan nishonlanadigan qutlug’ ayyomdir.” – I. A. Karimov.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: O’zbekiston iqtisodiyotidagi yutuqlar
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga O’zbekiston
iqtisodiyotidagi yutuqlar haqida malumot berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga O’zbekiston iqtisodiyotidagi yutuqlar va
bu yo’lda amalga oshirilayotgan ishlar haqida tushuntirish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –G’alla,Neft,Paxta,iqtisodiyot
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. O’zbekiston iqtisodiyotidagi yutuqlar
  G’alla (bug’doy)
xalqimizning rizq-ro’zi. O’zbekiston mustamlaka bo’lgan davrlarda sobiq Sovet
Ittifoqini paxta bilan taminlab keldi. O’zbekistonning paxtasisiz sobiq
Ittifoqining to’qimachilik korxonalari faoliyat ko’rsata olmagan. O’zbekiston
o’z aholisini uchun zarur g’allaning asosiy qismini sobiq Sovet  Ittifoqidan
o’z paxtasi evaziga olardi va u yiliga salkam 3 million tonnani tashkil etar
edi 2003-yilda O’zbekiston g’alla mustaqilligiga erishdi. Shu yili O’zbekiston
dehqonlarining fidokorona mehnati tufayli mamlakatimizda  5mln 100 ming tonna
g’alla yetishtirildi.Bu 1991-yilga nisbatan 5,5 marta ko’p edi.Mehnatsevar
dehqonlarning jasorati tufayli 2014-yilda respublikamizda 8 mln tonnadan ortiq
g’alla yetishtirildi.Bugun O’zbekiston g’allasi chet el davlatlarida ham sotila
boshladi.1995-yilda O’zbekiston neft mustaqilligiga erishdi.Farg’ona va Buxoro
nefti qayta ishlash zavodlari respublikaning neft mahsulotlartiga bo’lgan
ehtiyojini qondirib kelmoqda.Bir tonna paxta xomashyosidan o’rtacha 320-350 kg
tola olinadi.Bu toladan esa 3500 kvadrat metr gazlama to’qish mumkin

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 7-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –
o`quvchilarning bilim darajasini aniqlash;
Tarbiyaviy
– o`quvchilar bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash;
Rivojlantiruvchi
–  o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, yozma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – o’tilgan
mavzulardagi barcha atamalar.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  7-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

III-variant

1-A

1-A

1-A

2-D

2-A

2-C

3-C

3-C

3-C

4-B

4-D

4-B

5-A

5-A

5-C

6-A

6-B

6-A

7-B

7-A

7-A

8-A

8-C

8-B

9-C

9-D

9-B

10-C

10-B

10-B

11-A

11-A

11-A

12-C

12-B

12-A

13-A

13-B

13-A

14-B

14-B

14-B

15-A

15-A

15-A

16-C

16-C

16-C

17-B

17-C

17-B

18-C

18-A

18-B

19-B

19-B

19-D

20-C

20-C

20-C

IV. Mustahkamlash. Darslikdagi
topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: Manaviy va Ma’rifiy yuksalish
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga Manaviy
va Ma’rifiy yuksalish nima ekanligini
tushuntirish
Tarbiyaviy
– Manaviy
va Ma’rifiy yuksalish uchun nima qilish
kerakligi bu yo’ldagi ishlar haqida malumotlar berib tushunturish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – qadriyat,urf odat ,anana
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Manaviy va Ma’rifiy yuksalish
“Moddiy boylik qanchalik
ko’p , qanchalik bebaho bo’lmasin,  bir kun kelib eskirishi yoki turli
falokatlar tufayli o’tda kuyib , suvga cho’kib ketishi mumkin. Ma’naviy
boylikning afzalligi shundaki, unga vaqt, zamon o’z ta’sirini o’tkazolmaydi. U
o’tda yonmaydi, suvda cho’kmaydi, toki inson, halq va millat bor ekanularning
qalbida, ong –u shuurida yashayveradi”
“G’arb uyg’onish davri dastlab  XIV-XV asrlarda Italiyada
boshlangan va butun Yevropaga yoyilgan. Uyg’onish davri deganda, o’rta
asrlardagi diniy jaholat hukmronligi davridagi yangi madaniy davrga qadam
qo’yish tushuniladi. Bu yangi bosqichda dunyoviy  taraqqiyot, insonparvarlik va
ma’rifat g’oyalari yeakchilik qilgan , eng qadimiy- antic davr madaniyatiga
murojat kuchaygan. Shuning uchun ham mu Renessans – Uyg’onish davri deyiladi.
Bu davr Sharqda biroz oldinroq – IX asrda boshlanib, XV asrgacha davom etgan”
O’n
ikki ming qoramol terisiga bitilgan kitob – avesto bundan 2700 yil ilgari
bitilgan.
Ming yilda bir tug’ilgan alloma – Mahmud
Zamahshariyning taxallusi “Jorulloh” ya’ni “Ollohning qo’shnisi” degan yuksak
e’tirofga sazovor bo’lgan.“Ma’naviyatni doimo yangilab, boyitib boradigan
manbalar ko’p. Oila, mahalla, maktab, Vatan, ota-ona, ustoz, yor-do’st, umuman
hayotda ezgulik va yaxshilikka boshlaydigan har bir narsa ma’naviyat
manbayidir. Ular orasida, ayniqsa, xalqimizning mazmunli hayoti, bunyodkorlik
faoliyati, beqiyos fazilatlari alohida o’rin tutadi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: O’zbekiston va Jahon
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarga O’zbekiston
va Jahon haqida va uni dunyoda tutgan o’rni haqida
malumot berish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarga O’zbekiston va Jahon
O’zbekiston “Biz kecha kim edigu kim bo’ldik”shuni aniq va samarali
tushuntirish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar –Ayrmachilik,Komponiya,Mintaqa
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  O’zbekiston va Jahon
 Dunyoning siyosiy, iqtisodiy, madaniy
qiyofasi bo'lgani kabi,mafkuraviy manzarasi ham bor.Dunyoning mafkuraviy
manzarasideganda,odamlarning qalbi va onginiegallash uchun olib borilayotgan
kurash qayerda qanday kechayotgani, bu yo'lda qaysi joyda qanday usul
vavositalar qo'llanayotgani, qaysi hududning qanday g'oya vamafkuraviy polygon
ta'sirida ekanligi tushuniladi.Bugungi dunyoning mafkuraviy manzarasida inson
qalbi va ongiga ta'sir o'tkazuvchi turli xil vositalar bilan kurash olib
boruvchi mafkuraviy poligonlar faoliyati tobora yaqqolroq ko'zga tashlanmoqda.
Bunday mafkuraviy poligonlar jangovar qurollar bilan emas, balki, avvalo. Inson
qalbi va ongiga ta' sir o'tkazuvchi g'oyaviy qurollar bilan kurashish jarayoni
kuchayib ketish natijasida paydo bolmoqda. Sizga geografiya fanidan yaxshi
ma'lumki, dunyo hududiy jihatdan turli mintaqa va qit'alarga bo'linadi. Shu
bois jahonning siyosiy xaritasiga qarab va davlatlarning chegaralarini hisobga
olib, Yer yuzidagi hududiy bo'linishni bemalol tasavvur qila olamiz. Bular -
qat'iy chegaraga ega bo'lgan hududlar. Lekin insoniyat XXI asrga kelib, chegara
bilmaydigan muammolarga duch keldi. Turli mintaqaviy. diniy-etnik, tajovuzkor
millatchilik va shovinizm asosidagi mojarolar, ekologiya falokatlari, ma'naviy
tanazzul, giyohvandlik, terrorchilik kabi muammolar shular jumlasidandir.
Shuningdek, globallashuv jarayonlari, axborot oqimining tezlashuvi ham birtalay
muammolarni yuzaga keltirmoqda. Eng yomoni, turli mafkuraviy vositalar orqali
dunyoda o'z ta'sir doirasini kengaytirib, insonlar qalbi va ongini zabt
etishga, shu tariqa butun-butun xalqlar va davlatlarni o'z yo'rig'iga
yuritishga intilayotgan kuchlarning paydo bo' layotganidir. Inson qalbi va
ongini egallash uchun kurash kuchayib bormoqda.

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: Dunyo havfsizligiga tahdid
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – O’quvchilarda Dunyo
havfsizligiga tahdid nima ekanligini tushuntirish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarda Dunyo havfsizligiga tahdid
va buning salbiy oqibatlarini tushuntirib berish
Rivojlantiruvchi –
o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – diniy
aqidaparastlik,terrorchilik,xalqaro terrorchilik,
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu. Dunyo havfsizligiga tahdid
Yurtboshimiz
aytganidek, «Bugungi kunda odamzod ma'lum bir davlatlar va siyosiy kuchlarning
manfaatlarigagina xizmat qiladigan, olis-yaqin manbalardan tarqaladigan, turli
ma'no- mazmundagi mafkuraviy kuchlarning ta'sirini doimiy sezib yashamoqda».
Biror mamlakatga nisbatan harbiy hujum yoki iqdisodiy zarar yetkazishni
osongina ko'rish va sezish mumkin. Ammo mafkuraviy ta'sir bunday emas. Uning
ta'siri radio, televideniye, gazeta- jurnal, internet, umuman, Hozirgi vaqtda
mafkuravy vositalar orqali ‘oz ta’sir doirasini kengaytirishga intilayotgan
siyosiy kuchlar va harakatlar ham yo’q emas.Tajovuzkorlik, millatchilik va
shovinizm, neofashizm va fundamentalism, irqchilik va aqidaparastlik
mafkuralari shular jumlasidandir. Prezidentimiz ”bugungi zamonda mafkura
poligonlari yadro poligonlariga nisbatan ham ko’proq kuchga ega ” deb bejiz
o’qtirmaganlar. XXasr so'ngida ro’y bergan ulkan ijtimoiy-siyosiy o
'zgarishlar, ikki qutbli dunyoning barham topishi nalijasida nisbiy
muvozanatning buzilishi jahonning mafkuraviy manzarasini tubdan o 'zgartirib yubordi.
Inson qalbi va ongini egallash uchun kurash xilma- xil g'oyalar bilan
qurollangan, turli manbalardan oziqlanadigan mafkuralarnig asosiy maqsadiga
aylanmoqda. Jahon maydonlarini mafkuraviy jihatdan bo’lib olishga urinishlar
Bugungi dunyoda g’oyaviy ta’sir o’tkazish imkoniyatlari tobora kengaymoqda.
Biron bir hudud yoki mamlakatda paydo bo’layotgan g’oyalar tez fursatda butun
jahonda yoyilmoqda. Natijada, odamzod ma’lum bir davlatlar va siyosiy
kuchlarning manfaatlariga xizmat qiladigan turli mafkuraviy markazlarning
muttasil bosimini doimiy sezib yashamoqda.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:   5-“A”_______________
5-“B”_______________ 5-“V”_________________ 5-“G”________________
Darsning mavzusi: XXI asr –Ilm –fan va taraqqiyot asri
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –O’quvchilarda  XXI
asr –Ilm –fan va taraqqiyot asri va bu asrda qilinayotgan
ishlar haqida so’z yuritish
Tarbiyaviy
– O’quvchilarda  XXI asr –Ilm –fan va taraqqiyot asri
va bu asrda insonlarni xavotirga slogan xavflar va yutuqlari haqida malumot
buerish
Rivojlantiruvchi
– o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni
yanada kuchaytirish
Darsning usuli
– Aralash, aqliy hujum, klaster;
Darsning turi
– yangi bilim, ko’nikma va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi
–”Tarix” 5-sinf
uchun darslik,
“Qadimgi dunyo tarixi”
asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – Texnika,ilm,fan.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi
mavzu.
XXI asr –Ilm –fan va taraqqiyot asri
 Mamlakatimizda
mustaqillik yillarida xususiy mulk rivojlanishi uchun zarur huquqiy kafolatlar
va amaliy mexanizm yaratildi. Masalan, Davlat mulkini
boshqarish va xususiylashtirish qo'mitasi, uning joylardagi tuzilmalari barpo etildi. Tovar, xomashyo, fond birjalari, banklar
tizimi, mahsulot ishlab chiqaruvchilar vatadbirkorlar palatasi, biznes-fond,
turli konsalting, lizing va boshqa bozor
infratuzilmasi tarmoqlari shakllantirildi. Mulkning
aksariyat qismi davlat tasarrufidan chiqarildi. Nodavlat shaklidagi mulkchilikning aksiyadorlik jamiyatlari, korporatsiyalar, kompaniyalar, firmalar, shirkatlar, qo'shma va xususiy korxonalar, fermer va dehqon xo'jaliklari, o'rta va kichik korxonalar tarmog' i vujudga keldi.Xususiy lashtirishj arayonini yanada chuqurlashtirish va haqiqiy
mulkdorlar sinfini shakllantirish ham iqtisodiy
sohadagi muhim vazifadir.Hozir bu jarayongayirik korxonalar ham jalb
etilmoqda. Bunda xususiy mulkning miqyosi va ulushi uzluksiz ortib
boradigan ko'p tarmoqli iqtisodiy otm rivojlantirishgakatta e'tibor
qaratilmoqda. Chunki, mulkdorlar safining kengayishiga
erishish orqali ham ijtimoiy hayot barqarorligi va farovonligi
kafolatlanadi.Yana bir vazifa iqtisodiyotga xorij sarmoyasini,
avvalo, bevosita yo'naltirilgan sarmoyalarni keng jalb etish
uchun zarur huquqiy shart-sharoit, kafolat va iqtisodiy omillarni
yanada kengaytirishdan iborat. Bu esa salohiyatli
xorij iy sheriklar bilan birgaxalqimiz ehtiyojiga mos, dunyo
bozorida raqobatga bardoshli mahsulotlar ishlab chiqarishni amalga oshirish imkonini beradi. Chunki, xorij sarmoyasi ishlab chiqarish quvvatlarini zamonaviy asbob-uskunalar, jihozlar va mexanizmlar bilan
yangilash, ilg'or texnologiyalargao'tish, ko'plab yangi korxonalar qurish, ishlab chiqarishning va bozor iqtisodiy oti infratuzilmasini
rivojlantirish uchun zarur bo'ladigan mablag'ni shakllantirish
manbaidir. Mamlakat eksport
salohiyatini oshirish, uning xalqaro mehnat taqsim-otida
teng huquqli va o'zaro manfaatli shartlar asosida ishtirok etishi, iqti-sodiyotimizning jahon iqtisodiy tizimiga har tomonlama uyg'unlashuvi
jaray-onini tezlashtirish vazifasi ham biz barpo
etayotgan jamiyatning iqtisodiy poydevorini
mustahkamlashga xizmat qiladi.
IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash.
Darsda faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: Umumlashtiruvchi
dars
Darsning maqsadi:
Ta’limiy – oldingi darslarda o’rganilgan
mavzu bo’yicha materialni takrorlash va umumlashtirish;
Tarbiyaviy – eng qadimgi jamoa tuzumining
asosiy davrlari bo’yicha o’quvchilarning bilimlarini tizimlashtirish;
Rivojlantiruvchi – olingan bilimlarini o’z
ornida qo’llay bilish;
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, charxpalak;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – oldingi
darslarda o’tilgan barcha atamalar
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  Takrorlash
1.
Yevropadagi  dastlabki madaniyat o’chog’i – Krit madaniyati haqida nimalarni
bilib oldingiz?
2.
Mayyaliklar osmon jismlarini o’rganish borasida qanday yutuqlarga erishgan?
3.
Shaharlarning paydo bo’lishi haqida nimalarni bilasiz?
4.
Afina va Sparta shaharlari haqida ma’lumot bering?
5.
Davlat nima ekanligini izohlab bering?
6.
Qadimgi Hindiston va Xitoynni yagona davlatga birlashtirgan tarixiy shaxslarni
qayd eting?
7.
Qadimgi dunyoning qaysi obidalari “Yetti mo’jiza” deb ataladi?
8.
Ma’buda Artimedaga atab nega ibodatxona qurilgan?
9.
Galikarnas maqbarasi haqida nimalarni bilasiz?
10.
Qadimgi ajdodlarimiz haqida nimalarni bilib oldingiz?
11.
Baqtriya davlatida qanday shaharlar bo’lgan?
12.
Xorazm davlati haqida so’zlab bering?
13.
Bobil osma bog’lari kimning sharafiga qurilgan?
14.
Davlatning paydo bo’lishiga sabab bo’lgan omillarni qayd eting?
15.
Pasxa orolida Yevropadan borgan sayyohlarni hayratga slogan va sababi
hozirgacha sir bo’lib qolayotgan hodisa nima?
16.
O’zbek xalqining milliy bayramlari haqida nimalarni bilib oldingiz?
17.
Urf-odatlar deganda nimani tushunasiz?

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________
Sinf:     5-“A”_______________________
5-“B”________________________     5-“V”_____________________
5-“G”______________________
Darsning mavzusi: 8-nazorat
ishi
Darsning maqsadi:
Ta’limiy –
o`quvchilarning bilim darajasini aniqlash;
Tarbiyaviy
– o`quvchilar bilimlaridagi bo`shliqlarni aniqlash;
Rivojlantiruvchi
–  o`quvchilar tafakkurida tarixiy bilimlarni yanada
kuchaytirish.
Darsning usuli – Aralash, aqliy hujum, yozma;
Darsning turi – yangi bilim, ko’nikma
va malaka hosil qilish.
Darsning jihozi –”Tarix”
5-sinf uchun
darslik, “Qadimgi
dunyo tarixi” asari, mavzuga
oid ko’rgazmali
qurollar, plakatlar,
tarqatma materiallar.
Asosiy tushunchalar – o’tilgan
mavzulardagi barcha atamalar.
Darsning
borishi.
I. Tashkiliy qism.
a) salomlashish, b) davomat, c) yurtimiz va xorij xabarlarini so’rash.
II.  O’tgan mavzuni mustahkamlash.
( uyga vazifa tekshiriladi.)
III.Yangi mavzu.  8-nazorat
ishi

Nazorat ishi test javoblari

I-variant

II-variant

III-variant

1-A

1-A

1-A

2-D

2-A

2-C

3-C

3-C

3-C

4-B

4-D

4-B

5-A

5-A

5-C

6-A

6-B

6-A

7-B

7-A

7-A

8-A

8-C

8-B

9-C

9-D

9-B

10-C

10-B

10-B

11-A

11-A

11-A

12-C

12-B

12-A

13-A

13-B

13-A

14-B

14-B

14-B

15-A

15-A

15-A

16-C

16-C

16-C

17-B

17-C

17-B

18-C

18-A

18-B

19-B

19-B

19-D

20-C

20-C

20-C

IV. Mustahkamlash.
Darslikdagi topshiriqlar, savollar ustida ishlash.
V. Baholash. Darsda
faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.
VI. Uyga vazifa.
Savollarga javob yozib kelish.
O’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari:_________________________

Скачано с
www.znanio.ru

file_name: 5-sinf Tarix konspekt(3).doc

alt: Sinf: 5-“A”_sinf 16

intro: Древнее Междуречье:  рождение цивилизации