"Kvar er Mullah Omar?" er ein spørsmål som kjelder seier at er i aukande grad og med sinne dirigert mot kommandanten, Akhtar Mohammad Mansour. Kommandanten Mansour har lenge vorte rapportert å kjempa mot trugsmål mot makta sin frå hardlinje Taliban som er imot fredssamtaler, inkludert Abdul Qayum Zakir. Taliban står òg overfor ei aukande utfordring frå den endå små, men stadig større nærværen til den såkalla Islamske staten i Afghanistan. Videoar har kome fram av misnøye Taliban-krigarar som sverjer lydighet til den sjølvkallande kalifen Abu Bakr al-Baghdadi, som er ein av dei islamske styresmaktene. I ei Taliban-rørsla som vert sagt å ha blitt grunnlagt på eit løfte om lojalitet til Amir ul-Mumineen (Fyllesmannen), vart autoriteten til Mullah Omar sett på som ein bindande kraft av politisk og militær styrke. "Eg vonar verkeleg at fredssamtalene blir avgjord før Mullah Omar døyr", sa ein tidlegare topptjenestemann i Taliban til meg for fleire år sidan med uventa ærlegheit om leiaren til rørselen. "Når han er borte, vil det vera mykje vanskelegare å halde Taliban-samfunnet", tiltok han med påliteleg bekymring. Samtalen vår, utanfor Afghanistan, skjedde i ein tid då Nato-styrkane dreip mange av dei middels høyeste Taliban-kommandantane i sine operasjonar i sørlege Afghanistan, noko som førte til bekymring for at yngre, meir radikaliserte kjemper, utan ein sterk lojalitet til Taliban-ledaren, ville kome seg opp i rekkja og vore vanskeleg å halde styr på. I 2010, då amerikanske diplomatar først kom i samtale med Taliban, gjennom det som seinare vart kalla det politiske kontoret til beveginga i Gulf-staten Qatar, prøvde dei å finne ut at Taliban heldt på med myndighetene til Mullah Omar. På den tida, sa amerikanske diplomatar som var involvert i prosessen til meg, at dei hadde fått pålitelege forsikringar om at Syed Tayyab Agha, som var hans fyrste personlege sekretær, hadde fått hans velsignelse. Det grønne ljoset vart likevel sagt å vera strengt begrenset til forhandlingar med amerikanarar om Taliban-fangar og nærvær av utanlandske troppar i Afghanistan. Dei resulterte til slutt i at den amerikanske soldaten Bowe Bergdahl, som var i fangenskap i Afghanistan, blei bytt ut i fjor for fem Taliban-medlemmar som var i Guantanamo Bay. I år, midt i ei rekkje uformelle samtaler mellom det politiske kontoret til Taliban og dei afghanske regjeringsoffiserane, understrekte Taliban-kjelder at dei framleis ikkje hadde fått formell tillating frå Mullah Omar til å forhandle offisielt og ope med den afghanske regjeringa. Dette reiste opp det mest påfallande spørsmålet: korleis ein kan få ein dom frå ein leiar som ikkje har sett offentleg framhald sidan slutten av 2001, då Taliban-rørsla vart styrtet i Afghanistan etter angrepane den 11. september. Taliban-offisarar insisterte ofte på at leiaren deira måtte halda seg ekstremt låg profil på grunn av dei amerikanske innsatsane for å drepa eller fanga han. Men det var mykje snakk om at han var i Pakistan, trass i fornektingar frå Islamabad. Det var ikkje direkte omtalt ein ny særskild prosess for fredssamtaler som var organisert av den pakistanske regjeringa, som representerte den første formelle samtalen som var offentleg anerkjend. Men teksten sa at "fredeleg samhandling med fiendane er ikkje forbodt" under islamsk tradisjon. Det førte til spekulasjon om om meldinga var skrive av Mullah Omar sjølv, eller av nokon som ville ha seglet hans for legitimitet. Rapporteringane om at Taliban-leiaren er død har kringsett i årevis, men dei siste har no kome fram berre dagar før ein annan runda fredssamtaler i Pakistan skal byrja i slutten av denne månaden. Dei kjem òg på ein tid då det er uenighet om kven som skal representera Taliban i nokon forhandlingar med den afghanske regjeringa. Kjelder seier at pakistanske offiserar for militær etterretning, som lenge har hatt nære band til Taliban, oppfordrar Taliban-feltkommandantar dei har arbeidd med, til å koma til bordet i staden for medlemmar av det politiske kontoret i Qatar, som dei har hatt vanskelege samband med. Det er sagt at den afghanske presidenten Ashraf Ghani, som har sett seg på ein ny politikk om å arbeide tett med den pakistanske regjeringa og militæret i Taliban-spørsmål, gjev Islamabad mykje sving i ein forhandlingsprocess som går sakte og ubestemt fram. Før den første runden av samtalene i den pakistanske fjellresorten Murree i byrjinga av juli, vart det sagt at Ghani var under økende trykk for å avstå frå sin tilnærming til Pakistan, som var markant forskjellig frå dei spente sambandene til Hamid Karzai, forgjengaren hans, med Islamabad. Og det som er meir alvorleg er kor engasjert Taliban-kommandantar er i den politiske prosessen når dei held fram med å gjennomføre blodige angrep, ikkje berre mot militære og politimessige mål, men òg på afghanske sivile over heile verda -- frå dei overfylte marknadane til nasjonalforsamlinga i landet. Mange land er kjend for å ha vore involvert i årar med løynd, i ikkje-so-løynd innsats for å få Taliban til å snakke om det, inkludert Kina, Noreg, Storbritannia og nokre private meklergrupper. Legitimiteten som den mytiske mulla Omar gav var alltid sett på som vesentlig sjølv om den avskyelege leiaren lenge hadde slutta å vera involvert i den daglege drifta av beveginga.
Anten det er dødt eller levande, er det ei veksande trussel mot styrken til den afghanske Taliban-rørsla.