Orda til den svenske diplomaten Dag Hammarskjold, den mest elskede generalsekretæren i organisasjonen, er så ofte gjentatte at dei har vorte ein slags misjonsuttale. I tillegg fungerer dei som ein grov målestokk som Arbeidet til FN kan dømast etter. Men i dei etterkrigsskiftinga, då det fullstendige skremdet av Holocaust blei avdekka, var "helvete" òg eit ord som hadde vorte skapt, folkemord: det systematiske drapet på tusenvis av menneske på grunn av deira etnisitet, religion, rase eller nasjonalitet. Her har FN ikkje alltid vore i stand til å stoppe nedgangen til avgrunnen. Til evig skam for medlemsstatane har det i nokre høve vore tilskuar til folkemord. Under folkemordet i Rwanda konsentrerte FN-fredssoldatar som var utstede i landet seg om å evakuera utlendingar og regjeringsfullmenn, men dei kunne ikkje gripe inn då 800.000 tutsis og sympatiske hutuar vart slakta. I Srebrenica i juli 1995 vart over 8.000 muslimar, hovudsakleg menn og gutar, slakta av bosniske serbiske styrkar, som brann forbi nederlanske soldatar som hadde den kjekke blå hjelmen til FN-fredssoldatane som om dei ikkje var der. Det som gjorde massakra endå verre var at muslimane hadde fått tilflukt i enklaver som var sett på som "tryggare område" under vern frå FN. I nokre konflikter, som Jugoslavia, var FN seint på å svara. I andre, som Vietnam- og Irak-krigen, vart det sett til side. Forsøkene til å mekle fredssamtal under den syriske borgarkrigen, som no er i sitt femte år, har alltid enda med mislykke. No prøver ein tredje FN-sending, den italienske diplomaten Staffan de Mistura, utan å ha vunne, å bryta den tomrumpa. Fred har òg vorte uløseleg i den israelske-palestinske konflikten, eit av dei første store dilemma i FN etter opprettinga i 1945 og ein langvarig problem. I Haiti var fredsbevaringsstyrkar frå Nepal kjelda til eit kolerautbrot som har drepe over 8.000 menneske - endå FN nekter å ta til seg noko rettsleg ansvar. Mens FN ser på seg sjølv som ei kraft for demokratisering, er det ei latterleg udemokratisk organisasjon. Sikkerhetsrådet, som amber som omgir eit utdømt insekt, vernar påverknaden til dei vinnarane frå andre verdskrigen, og fryser ein augneblink. Det er interessant at då Franklin Delano Roosevelt mynte uttrykket "FN", meinte han ikkje dei samefolkelege landa i verda, men allierte maktene. Sjølv om alle land har ein stemme i generalforsamlingen, eit mindre mektig organ, er nesten 75% av folkesetnaden i verda faktisk forteint i Sikkerhetsrådet. Der kan ein som har veto makt, forfalsligvis, motverka viljen til dei andre 192 medlemmane. Alle fem veto-maktene må for eksempel samde seg om utnemming av generalsekretærar, og det gjer det mogleg for svake, men velmenande, kompromisskandidatar, som den nåværende leiaren Ban Ki-moon, å nå toppen. I tillegg til å ha ein stor framgangsmåte, har FN gjort fleire framgangsmåter som har ført til at fredsavtale har blitt fullført. Trass i alle manglar, kan FN likevel se tilbake på dei siste 70 åra med stolthet. Det er tilskrevet å ha forhandla over 170 fredsavtaler, men det har vist seg å vera bedre til å forby konflikt mellom nasjonar enn borgarkrig. Fredsbeinande operasjonar, som byrja under Suez-krisen i 1956, har utvidast til 16 misjonar rundt om i verda, og har halde og overvåka freden i Haiti til Darfur, Kypros til Golanhøgda. FN har kodifisert ein panoply av internasjonale lovverk og forfekte den universelle menneskerettighetsdeklarasjonen i 1948. Arbeidet til FN-organ, som for ein stor del er uvitande og uvet, har vore imponerande, delvis fordi dei har ansett nokre av dei fremste ekspertane i katastrofehjelp, folkehelse og økonomisk utvikling. UNHCR, som er flyktningorganet til FN, har hjelpt 17 millionar asylsøkjarar og flyktningar, og har vunne to Nobels fredsprisar, i 1954 og 1981, for å ha gjort det. Milleniumsutviklingsmålene, som snart skal erstatta dei bærekraftige utviklingsmålene, har vorte skildra som den største kampen mot fattigdom i historia. Men ofte blir arbeidet til agentane hindra av mangel på finansiering frå medlemsstatane, som ofte blir kalla donortrøtt. Det finst eit kronisk mangel i Syria, for eksempel, der berre 38% av finansieringsbehovet er oppfylt. Av dei 4,5 milliarder dollar som FN treng for å konfrontera den syriske flyktningkrisen, har berre 1,8 milliarder dollar blitt bidra. Det er sjølvinnlysande at FN har ein einastandards makt, og at det har 193 medlemmar. Likevel hindrar medlemmane avsiktleg arbeidet. FN-organet vil gjerne gje humanitær hjelp til Syria, men i dei siste fem åra har ikkje Sikkerhetsrådet gjeve dei mandat til å gjera det. Russland, med støtte frå Kina, har brukt sin veto som ein blokk for å verna sin allierte, presidenten i Syria, Bashar al-Assad. Denne typen hindring og negativ statspolitikk er vanleg i FN. Kritikarane av Israel, eit land som regelmessig klagar på å ha vorte urettferdig vanvoldt ved FN, beklagar den regelmessige bruken av vetoar frå USA for å verna det mot internasjonal kritikk. Ofte løyser FN ikkje problem i verda, men reflekterer dei berre. Som den avdøde amerikanske diplomat Richard Holbrooke ein gong sa, er det å klandra FN som å klandra Madison Square Garden når New York Knicks tap. Det er aktørane som tel, og dei som i siste instans bestemmer om FN kjem til å lukkast eller mislukkast som ein problemløser for mange nasjonar. Syria tilbyr ei tilfeldsstudie av FN i sitt beste og sitt verste. Stillstandet i Sikkerhetsrådet har hindra fredssamfunnet, men FN held på med den massive flyktningleiren Zaatari i Jordan, der nesten 80.000 mennesker er flytta.
"FN blei ikkje oppretta for å føra menneskeheten til himmelen, men for å berga menneskeheten frå helvete".