Han tala til tusenvis av menneske i hovudstaden Kigali, då Rwanda byrja ei uke med offisiell sorg for å markera 20-årsjubileet for folkemordet. Mange vart overvunne av emosjonar under seremonien, med nokre lidingar. Minst 800.000 menneske - hovudsakleg etniske tutsis og moderate hutuar - døydde på hendene til hutuekstremistar. Døtrene enda i juli 1994, då Rwandan Patriotic Front (RPF), ein opprørarrørsla leidd av tutsis, marsjerte inn i Kigali og tok kontroll over landet. I Rwanda lyste president Paul Kagame og Ban en fakkel som skal brenne i 100 dagar - den tid folkemordet varte i. Ei diplomatisk strid har fått Rwanda til å hindra den franske ambassadøren, Michel Flesch, i å delta på hendinga, fortel nyhetsbyrået AFP. I ein av dei siste tre år av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ei tid då han var ein ung mann, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv, i ein av dei siste tre åra av sitt liv. Dei bytte ut koloniale straumhattar for blaue hjelme til FN og då forlét dei folket, og etterlét seg eit blodbad. Soldatar - som representerte den regjerande RPF - tropp inn for å berga ein øydelagd befolkning. Torsla har vore gjennomført over heile landet dei siste tre månadene, og har gått frå by til by i 30 distrikter. Tusenvis av menneske fylte stadionet, etter å ha stått i kø i timevis gjennom tåken, fortel Charlotte Attwood frå BBC. Mange av dei reagerte med ukontrollerbar emosjon på historiene, tale og framførslene som minner om folkemordet, seier korrespondenten vår. I den dramatiserande historien til Rwanda, som korrespondenten vår seier er ein klar skildring av regjeringa si tolking av hendingane, kjem det ein jeep med "kolonialistane", som byttar ut halsen sine med blå hjelm frå FN. Dei forlater deretter folket, som blir berga av den regjerande RPF. FN-personalen i Rwanda under folkemordet viste "anmerkande tapperskap", sa Ban til folkemengda, ifølge AP. "Men vi kunne ha gjort mykje meir. Vi burde ha gjort mykje meir", sa han. "I Rwanda vart styrkane trekt tilbake då dei var mest naudsynt", la han til. "Eit år seinare i Srebrenica, vart område som var proklamerte som trygge av FN, fylte med fare, og uskyldige vart overlate til slakting. Skammen klynger framleis, ei generasjon etter hendingane", sa Ban. Andre internasjonale leiarar som var til stades var presidenten i Uganda, Yoweri Museveni, den tidligere presidenten i Sør-Afrika, Thabo Mbeki og den tidlegare britiske statsministeren Tony Blair, som no er rådgjevar for den ruandiske regjeringa. Flesch sa til AFP at han hadde motteke ein telefon samtale frå det rwandaiske utanriksdepartementet for å "informa meg om at eg ikkje lenger var akkreditert til seremoniane". Tidlegare sa det franske utanriksdepartementet at Flesch ville representera Frankrike ved hendingane etter at justisminister Christiane Taubira avlyste planane for å delta etter at Kagame beskylde Frankrike for å ha delteke i massemordane. I eit intervju med det franskspråke ukedagbladet Jeune Afrique fordømde Kagame "den direkte rollen til Belgia og Frankrike i den politiske forberedinga av folkemordet". Han sa òg at franske troppar hadde teke ein "aktiv" del i drapane. Frankrike har avvist denne anklagen, med Edouard Balladur, som var fransk statsminister i 1994, som sa til Europe 1 radio: "Frankrike er på ingen måte medskyldige i folkemordet. "Tvert imot, det var det einaste landet i verda som tok initiativ til å organisere ei humanitær operasjon for å hindre massive massakrer". Frankrike sende sine soldater som sette opp "tryggare sonar" i Rwanda. Det seier at dei berga tusenvis av menneskeliv, men Rwandas regjering har lenge sagt at dei ikkje gjorde nok for å stoppe drapet - og no seier at dei samarbeidde med Hutu-militane som utførte massakren.
FN skjemmes framleis over å ha mislyktast å hindre folkemordet i Rwanda i 1994, har FN-sjef Ban Ki-moon sagt.