Då tyske og italienske troppar okkuperte Hellas, flykta titusener av menneske over sjøen til flyktingleir i Midtøsten. Då krigen var over, byrja dei å ta vegen heim. Dei fleste kom trygt tilbake, men for nokre enda reisa med tragedie. "Ein hending som denne er vanskeleg å gløyma", seier Eleni Karavelatzi. "Dette etterlatar deg med sår og gjer deg bitter for alltid". Eleni Karavelatzi var 12 månader gamal då familien hennar i 1942 flykta frå den nazistiske okkupasjonen av Kastelorizo, ei gresk øy 2 km frå den tyrkiske kysten. Dei segla først til Kypros og deretter til ein flyktningleir i Gaza kjent som El Nuseirat. Dei vart der til slutten av krigen. I september 1945 forlét eit britisk skip, SS Empire Patrol, den egyptiske byen Port Said med familien til Eleni og 500 andre greske flyktningar. 33 passasjerar døydde, inkludert 14 born. Frå hagen hennar på Kastelorizo kan Eleni no sjå EU-grensestasjonen som leitar etter nye migranter, og ho minner om det som skjedde i 1945. "Foreldra mine fortalde at eg var bunden med eit reip og vart slept ned på eit flåte. Men då dei lét meg gå ned, såg far min at det var fullt og baud meg at eg skulle koma tilbake. I tillegg til at ho var ein av dei som vart drepne av ein brannsak, hadde ho òg tre syskenbrønder, som er gravla på eit monument kort unna kvartalet hennar. I aust for monumentet bur den einaste overlevende av Kastelorizo, Maria Chroni, som bur saman med barnebarnet sitt. Maria Chroni, som vart fødd i 1937, klistra for livet på eit vrak. "Eg fann meg i havet og heldt på ei treplanke". "Korleis det skjedde, eg kan ikkje minnast. Eg veit berre at eg vart i denne stillinga i 10 timar. Då berga far min meg og løypte meg opp i den forbrenne båten". Frå Aleppo til Egypt og vidare hadde andre greske flyktningar rømd frå den nazistiske okkupasjonen til Syria. Dei kom hovudsakleg frå øya Kios, nokre kilometer frå kysten av Tyrkia. "Tyskarane var her og vi var svulte. Eg var tre då", minner Marianthi Andreadi. "Så vi drog til Tyrkia ulovleg og der tok vi toget til Al Nayrab-leiren i Aleppo (Syria)". Marianthi minner seg nokre av andletet som stod framme på reisa. "Eg var omringa av eldre kvinner. Og det var dette øyeblikket som held meg fast då vi var på den tyrkiske grensa og vakta ropte 'Gel Burda! Gel Burda!' (kom hit). " "Vi sprang fort. Eg fall. Og til slutt lét han oss gå. Men eg gløymde aldri dette". Greske arkiv avslører at Al Nayrab-leiren var mindre ein fast bosetning enn ein samlingsstad, seier Iakovos Michailidis, professor i historie ved Aristoteles-universitetet i Thessaloniki. "Folk vart brakt hit i korte tid før dei vart sendt til ulike delar av Midtøsten, eller til og med Afrika". Ioannis Stekas reiste først til Midtøsten og så til Afrika. Han forklarar korleis faren hans selde eigedomen for å senda han og broren sin til utlandet med moren, Chrisanthi. "Han hadde tenkt å følgja oss med 10-åringen min syster. Men kort tid etterpå forbød tyskarane migrasjon til Tyrkia". I dagboken sin, som Ioannis skreiv ned, skriv moren hans: "Vi gjekk til Cesme (i Tyrkia) og vart der i ein månad, og deretter til Izmir, før vi reiste tre dagar med tog til Aleppo". Kostas, den eldre broren til Ioannis, vart på det tidspunktet kalla inn i hæren av allierte. Ioannis, som var seks år, heldt fram med mor si på den lange reisa gjennom Egypt til Dar es Salaam på kysten av Tanzania før han heldt fram over land til Elisabethville, no Lubumbashi i Den demokratiske republikken Kongo. "Etter 40 dagar drog vi av stad med tog og kom til Egypt på to dagar, ved Suezkanalen", fortel dagboken hans. "Vi vart der ei stund i telt". "Etter Egypt tok vi eit lastskip og krysste Rødehavet til Aden, ein britisk koloni. Vi vart to dagar inne på skipet medan dei bar matforsyning til resten av reisa. "Når vi forlét Aden, var det varme luftaballonger for å hindre fienden i å bomba sivile. Ingen visste kvar dei førte oss til. Etter ein 10-dagarsreise kom vi til Dar Es Salaam". Stamatis Michaliades var berre seks år gamal då han flykta frå hungersnød under den tyske okkupasjonen av Chios i 1942. Dei kom til Tyrkia og der til Moses Wells-flyktakarleiren i Egypt, der dei venta på at krigen skulle enda. Dei kom tilbake til Hellas, men alderen gjer det vanskeleg for dei å møta. Men dei høyrer nye historier frå gresk TV, og Marianthi Andreadi trur at "vi gjer det vi kan", trass i finansproblemet i landet. Frå balkongane sine såg dei tidlegare flyktningane Syriske flyktningar koma ut av fiskebåtar. "Det er som eit speil av fortida", seier Maria Chroni. "Det som er vanskelegast er å sjå borna koma". Eleni pekar på at dei greske flyktningane kom heim og at livet kom tilbake til det normale.
Tilføringa av over ein million flyktningar og migranter til dei greske øyane det siste året har vekka vanskelege minnestolder for ei avvikande gruppe som følgde den same ruten under andre verdskrigen, men på den andre sida.