Turister som kjem med ferge frå Cape Town, går forbi med berre ein augneblink. Men for Mandela var hagen eit særleg element. Og hvis du står inne i den lille cellen der han kjempet i 18 år, skjult for verda, og ser gjennom det låste vinduet på gården med sine høye vegger, kan du sjå for deg den tynne vinstraumen og det brune fullet der han ein gong hadde tomater og chili. "Ein hage var ein av dei få tinga i fengselet som ein kunne kontrollere... Det å vere vaktmann for denne lille jordstykket gav ein liten smak av fridom", skreiv Mandela i sjølvbiografin Long Walk To Freedom - eit tidleg utkast til det han på eit tidspunkt freista å gjemme seg for fengselsvakta ved å grava det i hagen. Men langs ein vegg står no to druvevinar i skarp kontrast - det frodige grøne bladet av ei lovande høst som hang på ein tre ram. "Dei veks framleis, framleis, sjølv om dei vanskelege omstenda på øya. Det er sju år sidan Jonker først såg dei to plantane på eit familiebesøk på øya. Det er ikkje greitt om Mandela sjølv tok vare på vinranka eller om dei, som det ser ut til, vart plantte kort tid etter at han vart overført til eit anna fengsel på fastlandet. Men Jonker ser dei - det er sju vinrankar rundt fengselet i alt - som ein del av arven på øya og ein måte å verna "syd-afrikansk historie i ein flaske". Etter fire år med å be om tillating, fekk han til slutt lov til å halda på med vinranka, og i fjor fekk han til og med den første høsten - den fyrste hadde vorte ædd av fuglane på øya - tilbake til Weltevrede-familien sin, to timar austover Cape Town. "Mandela er faren min til druene", sa arbeidaren Jan Blaauw, med eit breitt leim, medan han og Jonker drog vekk nokre døde greiner. "Stafforten går regelmessig til øya - framgangen med vinranka er i stadig skarpere kontrast til den synlege forsøminga som vert sett andre stader her". Tretti arbeidarar på Weltevrede har fått sine eigne små vingårdar til å dyrka som ein del av ein empowerment-ordning som er utformad for å hjelpa til med å takle den økonomiske arven frå apartheid. Eventuelle fortjeneste frå auksjonen av vinen skal dele seg mellom arbeidararnas trust, ein annan lokal veldedighetsorganisasjon og ei organisasjon som hjelper vanshemmde familiar til tidlegare politiske fangar på Robben Island. På familien sin gård, i ein fantastisk dal omgitt av fjell, snus Jonker og drikk deretter ein prøve av den sparklande kvitevinen Methode Cap Classique som enno er i fermentasjon. 16 små flaskar med søt hvitt dessertvin er allikevel produsert, og målet er å fylle 94 magnum med sparklande vin. Det er framleis ikkje heilt greitt kva druesorter som dyrkjer på Robben Island, men Jonker trur at kvaliteten vil vera høg, og han prøver no å forska etter verd av veldedighetsauktioner. Arbeidarane på gården synest å dele entusiasmen til Jonker. "Det kan gagna borna våre. Det er ei stor opplevelse fordi eg kan gå ut og seia at eg eig vinranker og eg kan laga vin, og vi kan òg laga vin for Mandela. Han viste oss korleis vi skal sjå framover og ikkje sjå tilbake", sa Maggie Kawula, som stod ved sida av ein rekkje Pinot Noir-vinranker som eies av arbeidarane. Men etter å ha drukna ein liten munsleng av den halvfermenterte vintage-vinsten - som skal kallast The Manuscript, som ein referanse til forteljinga om at Mandela gravla inn sjølvbiografen sin i fengselshagen - kan eg fortelja deg at han smaker rett og slett bra. "Om 50 eller kanskje 100 år kan desse vinranka vera levande og dei kan vera dei einaste levande monumentane frå tida til dei store leiarane våre på øya", sa Jonker.
I det solblegge hjørnet av det gamle fengslet til Nelson Mandela på Robben Island, ligg dei tørre reissane frå ei lita, ugressete hage, som er utelatt og trist.