I forrige uke gav borgarmesteren i London ut sin første "svartvarsel" om luftforurensing. Med så høge forurensingsnivå som dei har vore i fem år, blei londoner rådd til å begrensa talet på tid dei brukte på å trene ut. Forurensinga i dag er vanlegvis usynleg. Men når vi stod utenfor Sir John Cass Foundation School i City of London, der nokre yngre studentar hadde avgrensa tida på lekeplassen under høge forurensinga, fann vi foreldre som føler at dei kan lukta og smaka det. "Det er ei trist situasjon når du må fortelje borna dine at dei ikkje skal puste for djupt", sa ein far til to. "Sadiq Khan (borgarmester i London) treng verkeleg å forby dieselbilar". Ein annan far kjører ein svart taxi: "Eg kjørte innover mot skulen, og då eg såg mot byen kunne du ikkje sjå toppen av Gherkin. Eg tenkte at det ikkje kunne vera tåke, det må ha vore forurensing. "Eg kan ikkje sjå fram til dei kjem med hybridar, fordi eg føler at eg er ein del av ein forurensing". Eg var særs interessert i dette problemet då eg var leiar av Downing Street Policy Unit under David Cameron. Ein av borna mine er astmatisk, og eg har følgt med på vaksande bevis - og på rettssaken. I november, etter ei rekkje utfordringar frå eit miljøadvokatfirma, dømde høgdommen at regjeringa må utforma ei trugeleg plan for å stoppe brot på luftkvalitetsstandarden, innan juli i år. Mange ting bidrar til luftforurensing: sentralvarme, trebrennare, generatorar. Men det er økende bekymring for dieselutslipp frå trafikk. Regjeringa vil at fem store byar - Birmingham, Leeds, Southampton, Derby og Nottingham - skal opprette reine sonar som vil gjere nokre av dei mest forurensande kjøretøyene til å gjere avgift. I tillegg, London skaper ein ultra-lav utsleingssone. Men vil dette fungere? Og vil det vera nok? I 2012 klassifiserte Verdens helseorganisasjon luftforurensing som ein årsak til kreft. Regjeringa i Storbritannia vurderer at skadene som kjem frå partiklar, små partiklar som vi ikkje kan sjå, når dei forkorter liva våre, er det same som 29.000 for tidlige dødsfall per år. Ta meiningar med utslepp frå nitrogendioksid, som, som partiklar, delvis kjem frå dieselbiltrafikk, og ta meiningane med luftforurensing opp til rundt 40.000. Dette ville gjort luftforurensinga dødelegare enn fedme og alkoholisme samanlagt. Vi spurde Frank Kelly, professor i miljøhelse ved King's College London, kva 29.000 fortidsle dødsfall tyder. "Alle i Storbritannia frå fødselen mister i gjennomsnitt seks månader av livet sitt", seier han. I praksis, forklarte han, vil nokre enkeltpersoner lida meir enn det, og nokre mindre. Professor Kelly skildra òg den utviklande vitskapen. Vi har lenge vita at partiklar kan koma inn i lungene. Men ny bevis knyter forurensing til hjerteinfarkt, slag, til og med demens. Det er òg bekymring for påverknada på utviklinga til borna. I 1952 nådde bekymringane om forurensing eit høgt punkt med den store smogen som skal ha drepe meir enn 4.000 londonarar. I 1956 vedtok parlamentet Clean Air Act for å takle røyk og svoveldidoksid. Loven krevde at alle skulle gjera sin del: fabrikkar måtte gjera skorsteina høgare, heimshaldarar måtte brenna røykfrie brensel, og regjeringa flytta nokre kraftverk ut av byane. I dag trur mange kampanjerar at vi treng ein moderne Clean Air Act med ei liknande kombinasjon av gulrøtt og stokkar, for å takle partiklar og nitrogendioksid. Vi spurde kvar kampanjemann vi intervjute om kor mykje dette kunne kosta. Ingen ville nemne eit tal. Men det ville vera dyrt. Få har råd til å byte diesel-bilen eller skålebilen sin for ein elektrisk modell utan subsidie. Borgmesteren i London har ikkje noko lovlege makt til å forby dieselbilar i byen, men han håpar å innføre ein £10-daglig T-belastning for dei mest forurensande bilane - generelt sett dei som er registrerte før 2005 - på toppen av gjelden for gjengjelding. Bortsett frå gebyrer, kvar kunne det finnast pengar? Ein av alternativene kunne ha vore å frysa drivstofftullet. I fjor sa kansleren at frysinga i år er det same som ein skatteskeyt på 850 millionar pund. Departementet for miljø, mat og landsbygd (Defra) har sagt at det vil tvinga dei fem byane (ikke London) til å gjere sjåførar av mesteparten av bussar og bussar og dei fleste diesel-taxis, men ikkje av private bilar. Det ville vore svært kontroversielt. Millionar av oss kjører dieselbilar, ettersom dei har vorte oppfordra til å kjøpa dei av etterfølgjande regjeringar på grunnlag av at dei har lavere utslepp på karbon enn bensin. Hovudpinnen for regjeringa er at Storbritannia er ein ledende produsent av dieselmotorar, så forbud mot diesel kan ha ein innverknad på økonomien. Og 95% av varebilane er for tida diesel-drevne. Mike Hawes, sjef for Society of Motor Manufacturers and Traders, meiner ikkje at diesel har hatt sin dag. "Diesel er trenden til kraft, motoren til alle kommersielle kjøretøy; den vil eksistere ei tid", seier han. "Og dieselmotorane i dag er blitt umåteleg reinare enn dei i går. Det vi må gjera er å halde fram å forbetra dei slik at du kan takle både utsleppene av NOx (kväveoksid), på same måten som vi har taklet utsleppene av partiklar, svovelutslepp, bly og bensin og så vidare. Det er ei utvikling av teknologi". Jim Farley, administrerende direktør i Ford Europe, fortalde at selskapet produserer både bensin- og dieselmotorer i Storbritannia, og at så lenge vi har ein fleksibel produksjon, kan han bytte mellom dei to, viss kundane krev det. Mr. Farley har òg eit auge på det elektriske markedet. Storbritannia produserer ein fjerdedel av alle elektriske bilar i Europa, og statsministeren kunngjorde nyleg eit nytt institut som skal gjera banebrytande forskingar på batteri. Så det er håp. Men det som står på spel er å auke. Forurensningen i dag er i stor grad usynleg. Men berre fordi me ikkje kan sjå det, betyr ikkje at me ikkje bør sjå det. Camilla Cavendish var svært interessert i problemet då ho var sjef for Downing Street Policy Unit under David Cameron. Ho har også gått inn på luftforurensing for BBC Radio 4 i dag.
Den tidlegare leiaren av Downing Street-politiske eininga, Camilla Cavendish, vurderer dei anstrengingane regjeringa gjer for å kontrollere trafikkforurensing.