I henhold til europeisk lov kan britske pasienter som klinisk er kvalifisert for NHS-behandling søkja om behandling i andre EU-land. Dei kan òg krevja kostnadene tilbake opp til det NHS hadde brukt. Men mindre enn 30 pasienter i Wales har gjort slike søknader i løpet av dei siste tre åra, har BBC Wales funne ut. Det er bekymring for at pasienter og til og med nokre medisinsk fagfolk ikkje er klar over reglane. Vite prosedyrer krev at pasientene får forut godkjenning frå helsestyret sitt. Det europeiske direktivet for grensevanskande behandling kom i kraft i Wales i oktober 2013 og tillat pasienter å få erstatning for omsorg på eit statleg eller privat sykehus. Det legg òg ein plikt på den walisiske regjeringa og NHS å gje pasientane letttilgjengeleg informasjon om rettane deira. Anne Botterill, ein pensjonert psykolog frå Cardiff, stod overfor ein ventetid på over eit år for ein hofteutskifting på NHS etter å ha blitt diagnostisert med leddgikt i fjor. "Eg var i ein enorm ubehag. "Eg kunne ikkje gjera noko av det, eg slutta alt". På råd frå mannen sin, David, ein akademiker som er interessert i grenseoverskridande helsestøtte, bestemte ho seg for å sjå om det lokale helsestyret ville betale for operasjonen hennar på eit belgisk sykehus. Hadde ho valt å bli behandlet privat i Wales, vil ho ha betalt rundt £12.500 og ikkje ha fått tilbake noko av det. Men frå BBC Wales viser at mindre enn 30 søknader frå pasienter har vorte finansierte gjennom denne ruten sidan 2011. Dette inkluderte ni pasienter frå Cardiff og Vale Health Board, som godtgjorde pasienter for behandling på området trauma og ortopedikk, tannlege, urologi, ryggstrøm og øyre, nese og halskirurgi på sykehus i Polen, Belgia, Bulgaria, Østerrike og Slovakia. I juli hadde 17.649 pasienter i Wales vore ute i minst ni månader (36 veker) for å få sjuklege behandlingar - trass i at den walisiske regjeringa hadde sett mål om at ingen skulle vente så lenge. Den konservative skuggehelsministeren, Darren Millar, sa at det var klårt at det trengst meir for å understreke muligheten for å reise for å få sjuklege behandlingar. "Utavskytinga av dette EU-direktivet er ikkje nær det det det burde, og det er berre arbeidsministerane som har skuld for det", sa han. Ein talsmann for den walisiske regjeringa sa at EU-direktivet har vorte utgjeve til helsestyresmaktene i Wales. Men dei gjorde det klårt at EU-lovene ikkje var ein blank sjekk for helsestyring i Europa. "Direktivet tillater ikkje at NHS-pasientar kan gå nokon stad i Europa og få nokon behandling eller medisin dei kan ønskja seg og så søkja om tilbakebetaling frå NHS", understrekte talsmannen. "Før denne grunnen vert folk sterkt oppfordra til å tala med helsestyresmaktene sine om dei vurderer å søkja behandling andre stader".
Pasientar kan venta i månader på NHS-operasjonar utan å vere klar over at dei kan få helsestasjonen til å betale for raskare behandlingar i Europa.