15 år etter den amerikanske intervensjonen i Afghanistan, har ein konkurranse om innverknad - som minner om rivaliseringa mellom det russiske og det britiske imperiet på 1800-talet og tidleg på 20-talet, og den kolde krigen på 1980-talet - intensifisert, og har gjort den utrygge situasjonen vanskelegare. Men afghanske og vestlege representantar og kjelder frå Taliban har òg snakka om de hemmelege forbindingane mellom Taliban og Iran i dei siste få åra. Og nyleg har det vorte kjent at sambandet mellom Russland og Taliban har vorte varmare. I desember kritiserte den øverste amerikanske kommandanten i Afghanistan, general John Nicholson, Russland og Iran for å ha opprettet samband med militantane, noko som begge land har stadfest. USA har òg halde på med kontakt med Taliban i dei siste åra, men dei har ikkje ført til fred. Fleire regionale maktverkar, mest framtredjande Russland og Iran, kritiserer USA og allierte for å "mislykkast" i å oppnå sine opphavlege mål om å eliminera voldelige ekstremisme og narkotika i Afghanistan. Tre hovudfaktorar har bidratt til skiftet i regionale allianser: Oppstoda av IS i Afghanistan - gruppen kunngjorde opprettinga av avdeling i Khorasan-provinsen i januar 2015 - gav Russland og Iran høvet til å "kontakta" Taliban. Den minkande militære rollen til USA i Afghanistan og ein gjenoppvaksande Taliban hadde bidratt til å skapa ei kjensle i regionale hovudstaden at Afghanistan si skjebne var på grop. Den politiske samspillet i sentralregjeringa i Kabul reiste òg bekymringar for den politiske stabiliteten både innanfor og utanfor landet. I løpet av dei siste to åra vaks alarmen i Russland og dei tidlegare sovjetiske republikkane i Sentral-Asia ettersom militansen spreidde seg til nordlege afghanske provinsar nær grensene deira og til Kina sin region Xinjiang. Samspellteoriar i Russland, Iran og Kina teiknar IS som ein amerikansk eller vestleg skapning som har til formål å destabilisera landa sine. Oppstolet til IS utgjorde ein alvorleg utfordring for overherredømet til Taliban, men oppmuntrade òg Iran, Kina og Russland, som var redde for utvidinga av IS, til å endra politikken sin og opna dialog med Taliban. Moskva har i årevis stått imot Taliban, kalla dei terroristar, og støtta den anti-taliban "Nordalliansen" i den afghanske borgarkrigen på 1990-talet. Men i møte med ein felles fiende i form av IS, har Russland endra seg. I desember 2015 erklærte ein senior russisk diplomat at "talibaninteresten objektivt samanfaller med vår" i kampen mot IS og at landet hans og Taliban "har kanaler for utveksling av informasjon". Kjelder frå Taliban bekreftet òg at representantar for gruppa har møtt russarar inne i Russland og "andra" land fleire gonger i løpet av dei siste to åra. Men den nåværende aggressiviteten til Moskva i Afghanistan kan òg sjåast som ein taktikk for å leggja trykk på USA og for å forsterka den regionale innverknaden. Kontaktane til Taliban med Russland og Iran kan òg hjelpa Pakistan til å fordela og tynna det internasjonale trykket det er under for å gjere det afghanske Taliban-leiarskapet vert vert. Den felles fiendskapen mot IS har òg ført dei sunni-talibanane nærare den historiske nemesen Iran, ein shiitisk makt, som før hadde sett på dei afghanske talibanane som ein stor trussel. I tillegg til å støtta Taliban-styresmakter i Afghanistan, støtta Iran òg den amerikanske regjeringa i Afghanistan. Iran støtta dei anti-Taliban-gruppa på 1990-talet. Teheran samarbeidde òg med den internasjonale koalisjonen under amerikansk leiing for å styrta Taliban-regimet i slutten av 2001. Men samtidig seier Taliban-kjelder at Iran sende dei eit budskap om at det var villig til å støtta dei mot USA. Etter oppståinga av IS (som ser på shiitane som vantruande), har sambandet mellom Teheran og Taliban blitt dypere. Ein delegasjon frå det politiske kontoret til afghanske Taliban i Qatar vitja Iran i midten av mai 2015, der dei to partane diskuterte, blant anna, måtar å motverka IS i Afghanistan. Utranspolitikken til den afghanske regjeringa som blei oppretta i september 2014 har òg endra politiske beregningar. Haukar i Russland, Iran og Kina ser på regjeringa til Ashraf Ghani med mistankar og ser det som for svak til å kunne takle dei mange sikkerhetsutfordringane den står overfor. Dei ser òg på Ghani som for nært USA i samanlikna med Hamid Karzai, forgjengaren hans. Og nokre av beslutninga til Ghani har reist øybrør i regionale hovudstadar. Kort etter at han tok til val, sa han at det var ein toppprioritet å betra forbetring av tilhøvet til Pakistan. Medan han ignorerte India, den største rivalen til Pakistan, men den tradisjonelle allierte til Afghanistan, gjorde den nye presidenten fleire positive gest for å appease Islamabad. Men denne tilnærminga enda innan eit år og Kabul og Islamabad vende tilbake til å kasta skuldingar mot kvarandre. Mr Ghani gjenoppliva då det nære sambandet mellom Afghanistan og India og på nokre få høve synte han å spotta Pakistan medan han tala i India. Regjeringa hans lova òg støtte til den saudi-leide militærkoalisjonen mot shiitiske houthi-rebeller i Jemen. Dette vart ikkje godt motteke i Teheran. Disse rivaliseringane understreker arten og storleiken av dei mulige vanskene framover. Talibanane i Afghanistan hadde i stor grad vore avhengige av støtten frå Pakistan, eit land der ledelsen deira skulle ha vore. Talibanane har i det heile tatt spurt desse landa om hjelp til å berga Afghanistan for utanlandske styrkar. Til gjengjeld tilbyr Taliban dei følgjande forsikringane: Store regionale aktørar ser ut til å ha innsett at dei ikkje kan lita på USA å få Afghanistan til å lukkast og stabilisera regionen. Dei er ivrige etter å gjera seg mykje meir relevante og ser etter å spela ein meir assertiv rolle. Dei insisterer òg på at "kontaktane" med Taliban har som mål å fremme den regionale tryggleiken. Afghanistan har lenge vore ein arena for utanlandske inngrep. Britiske og russiske imperier kjempte om kontroll i løpet av det 19. og tidlegare 20. århundre. På 1980-talet hjalp den vestlege alliansen leidd av USA Pakistan med å gje våpen og finansiering til afghanske mujahideen som kjempte for å få slutt på sovjetisk okkupasjon. Nyare utviklinger viser omfanget av eit nytt "Great Game" som tek form. Og ein gong til er afghanske sivile fanga i krysseld. Dei siste tiåra har vist at ingen land har midla til å påtvinga sin vilje i Afghanistan på egen hand, men mange aktørar har skapt uorden. Fordi ein stor del av kaoset i Afghanistan har røter i den breiare regionen, treng løysinga samarbeid og ein breiare konsensus. Eit positivt utfall av dei skiftende regionale alliansane kan vera ei meir inkluderende tilnærming til å stabilisera Afghanistan og nabolaget. Mange afghanarar er vonde om at den russiske leiaren Vladimir Putin og den kommende amerikanske presidenten Donald Trump vil betra dei bilaterale tilhøva, med ein positiv innverknad på situasjonen i Afghanistan. I mange tiår i den nyare fortida, då Afghanistan vart latt åleine, var Afghanistan eit av dei mest fredelege og stabile landa. Historien viser at Afghanistan treng mindre utenlandsk innblanding, ikkje meir.
Det strategiske landskapet i Afghanistan endrar seg ettersom regionale makter tek til seg Taliban og kjem mot hverandre i det som vert sett på som eit nytt "Great Game".