Droner: Kva er dei og korleis fungerer dei? Kunne vi alle få ei drone? Vurspurnad: Droner, moderne krigføring og USA Det mørke, nesten funksjonshemma, trekant flyet gjer sitt første offentlege framtak, og dei som laga det vil ikkje at folk skal sjå for mykje av dei avanserte funksjonane. Når ein jet som Rafale eller Sukhoi SU-35 skriker over hovudet på showet, blir publikum forbløffet over dyktigheita og dressa til piloten. Sidan fyrste verdskrigen, då ess som den røde baronen Manfred von Richthofen patruljerte himmelskogen, har jagarpiloten hatt ein spesiell plass i fantasien. Men denne statusen kan no vera i fare, fordi den neste generasjonen av kampfly kan gå utan pilot i heile. Umannskytte fly, eller droner, er ikkje noko nytt, som den kontroversielle bruken av dei i Afghanistan og Pakistan har vist. Men dronar har begrensningar, og er sårbare for å bli skutt ned i løpet av få sekund etter å ha gått nær eit forsvarleg luftrom. Ein løysing er å utvikla mykje større maskiner, fullskala stridsfly som kan flyge lange avstandar med høg fart. Dei ville ha kapasitet til å bomba oppdrag eller taktiske angrep, og kunne forsvara seg. Og alt utan behov for ein pilot. Ein rekke eksperimentelle "superdroner" er allereie bygd. Blant dei er Northrop Grumman sin X-47 og BAE Systems sin Taranis. Og så er det den skremmende utseendet på nEUROn, som er utvikla av eit europeisk konsortium. Det franske Dassault er hovudleverandøren i konsortiet av seks nasjonar, med dei andre deltakarane som er forsvarsselskap frå Hellas, Italia, Spania, Sverige og Sveits. Neuron, som gjorde sin første flyging i slutten av fjoråret, er eit stygt dyr, lågt og svart. Det som er som ein flaugme, skuldar tydeleg mykje til Lockheed Martin F117 Nighthawk, som er meir kjent som den originale stealth-fighter, og det er faktisk bygd med stealth-teknologi. "Det er eit stort fly!" seier Eric Trappier, sjef for det franske selskapet Dassault Aviation. "Det er på storleiken av eit fighter, med ein bombehal". Flyet har allereie gjort radartest for å evaluera stealth-evna, men det er usannsynleg at eit fullt operativt fly er ferdig før slutten av tiåret. Mr. Trappier trur det er ei klår rolle for ubemannte fly å spela i framtida konflikter, med flåter med ubemannde fly som vert dirigert til måla av kontrollørar på jorda, eller frå bemannde fly som flyr bak dei. "I nokre regioner har du svært farlege misjonar, og bruk av ubemannde fargjetter kan vera svært nyttig. Til dømes øydelegginga av fiendens mottiltak eller rakett eller kva det endar med. "Det er hovudsakleg for den første dagen i krigen, der du ikkje veit kva som skjer framfor deg, at UCAV (unmanned combat aerial vehicle) kan vera eit godt svar". Kan så ubemannede fly ein dag gjera jobben betre enn ein kampfly som blir styrt av ein person i staden for ein datamaskin? "Ja, i nokre misjonar kan det vera betre. I nokre andre, der du verkeleg treng å ha piloten i løypa, vel, eg trur at det bemannede kjøretøyet vil bli verande. Så det er ein slags kompromiss mellom de ubemannede kjøretøya og de bemannede stridsflygene". Men produsentarane vil ikkje kunne utvikle dei utan motstand. BBC News vil rapportera frå Paris Air Show frå 17-23 juni Du vil kunna finne ut det siste på BBC World News TV, på BBC World Service radio og på BBC News nettsida Vil Boeing og Airbus bryte duopolet? Bruce Dickinsons ambisjoner om flyvelsespørsmål Budget langdistansefly "kan fungere" A350: Flyet Airbus ville ikkje byggja Fulltekst: Luftfartsindustrien Bruken av droner har møtt stor kritikk, i stor grad på grunn av måten dei har vorte brukt av CIA, i særdeleshet, utanfor grensene for konvensjonell konflikt. Men det har òg vore bekymring for at operatørane av droner er for langt unna slagmarken for å forstå alvoret i det dei gjer, og at feil kan bli gjort. Men etter Mr Trappier er det ikkje spørsmålet om dronar skal brukast, men korleis dei skal drivast. "Det er eit spørsmål om kven som har ansvaret, kven som har kommandoen. Du må vite kva du gjer på oppdraget. Om eit menneske er i flyet eller ikkje, må han ha det i løypa". Han seier at ein stor del av kritikken i USA ikkje handlar om bruken av dronar, men om kven som har ansvaret: CIA, Pentagon eller dei væpna styrkane. "Du må fortsette å bruka UAV som om du skulle bruka eit bemandt kjøretøy", seier han. "Det er greit i teorien, men ville det vore det i praksis?" Med tanke på mengda utviklingspengar som vert gøma inn i denne industrien, har ein mistanke om at om eit par år vil vi endeleg få vita det.
Under ein stor halvuggløs kupole og med sterk vaktsjerd, ser besøkende på Paris Air Show på ein særleg utseende form.