Ved å studere sandkuter i laboratoriet viste dei at areal som er presste ut av vertikal spenning, er verna for erosjon, medan andre er vaska bort. "Stressfeltet er den beste skulptøren - det fortel været kvar å plukka", sa han til BBC News. Erosjon av vind og vatn, ser ut til å vera berre det skarpe instrumentet. I tillegg til å visa at dei kunne forutse formane med matematiske modeller av dette stressfeltet, smelte Dr. Bruthans og teamet hans små sandkuter under ulike vektar og undervannte dei i vatn. Då dei la til feil eller andre forvrengingar i kubben og skifta retningen for trykket, kunne forskarane gjere igjen ei gallerie av den typen former som er sett i naturlege sandsteinlandskap. Dei kunne berre sjå alt dette skje på grunn av den merkelege, klebrige kvaliteten på sanden dei brukte. Det er så mjukt at det i mange år vart utgravd i steinbrudd med slangar - men då det tørka ut, måtte det brukast eksplosiv. For eksperimentene sine brukte Dr. Bruthans 10 cm blokkar av denne låste sanden som vart tørka ut i ei ovn. "Det var svært smart å finna denne steinen ut av steinbrudd som ville oppføra seg på ein akselererte måte, samanlikna med dei berømte sandsteinbuene", kommenterte Dr. Simon Mudd, forelesar i landskapsdynamikk ved University of Edinburgh, Storbritannia. "Dei har verkeleg vist på ein overbevisande måte at når du eroderer dette materialet, byrjar det å konsentrera stress", sa han til BBC. For å visa at prinsippet gjeld òg vanlig sandstein, tok Dr. Bruthans og teamet hans òg små kubbe av vanlig, "cementert" sandstein frå same steinbrudd og angrep dei med sykluser av varme, kulde og salt, for å simulere naturleg erosjon. "Du veljer styringsretningen ved å velja dei punktane der du legg på kompresjonen". Eit eksperiment viste til og med at ein blokk av Strelec-sanden, sett på eit lite gap og la utom i regn i 15 månader, ville danna ein bue. Alle desse prosessane kan forutse ved å modellisera spenningsfeltet, la Dr. Bruthans til. "Det er berre spenningen som styrer formen - ingenting anna". Resultatet var nok til å overtyda Dr. Mudd: "Det er ei svært overtygande kombinasjon av eksperimentell og numerisk arbeid", sa han. I ein medfølgjande kommentarartikkel for Nature Geoscience, skildra professor Chris Paola frå University of Minnesota, USA, funna som "ein vakker og elegant formingsmekanisme for ein vakker og elegant slags landform". "Disse naturskulpturane har gledd utallige besøkende, og nokre av dei må ha haltet opp for å lurja på kvar dei kom frå", skreiv professor Paola. "Her er eit svar".
Geologar har oppdaga ein hemmelighet som gjev dramatiske naturlege sandsteinmonument sin form: tyngdekraften.