Moderfirmaet Mondelez seier at det har planer om å bringe alle Cadbury-linjene under den eksisterende interne fairtrade-ordningen, Cocoa Life. Som eit resultat, seier det at det vil tilby fem gonger meir bærekraftig sjokolade i Storbritannia innen 2019. Men kritikarar varnar for at dette kan forvirra forbrukarane. Dei fryktar òg at felles standarder rundt etisk handel vil gå tapt om fleire firma droppa Fairtrade. Så kva førte til endringa i tilnærminga til Mondelez, og gjev det framtida til Fairtrade-merket i tvil? I det store og heile fungerer Fairtrade som eit frivillig sertifiseringssystem som krev at fylgjesveinane følgjer strenge normer - særleg å betale ein minimumspris for råvarer som kakao, sukker og kaffi. Men Glenn Caton, sjeuropeisk president i Mondelez, seier til BBC at sjølv om firmaet hans og Fairtrade har dei same måla, "er bærekraft for oss mykje meir enn pris". "Den neste generasjonen av bondear tek ikkje opp kakao-bruket som dei pleidde fordi det er så ulønnsomt, så vi må sørge for at samfunnet deira triv og dette tyder at vi skal investere meir i samfunnet deira", seier han. Som sådan vil Mondelez leia sine eigne bestrebelser for å oppnå bærekraft - og investere meir i områder som forsyningskjeden, bonusar til bondear, opplæring og forebygging av klimaendringane. Fairtrade Foundation har òg heita godt på denne handlinga, som dei seier vil gje bøndene i utviklingsland som Ghana minst like godt, om ikkje betre. "Forholdet er ikkje i ferd med å ende, det endrar seg", seier Barbara Crowther, direktør for politikk og offentleg forhald, og påpeker at Fairtrade Foundation vil fortsette å vera ein partner for Cocoa Life - og sjølvstendig vurdere framgangen og rapportera om funnene. Det store spørsmålet er no om andre firma òg vil velje å avstå frå Fairtrade-sertifisering og innføra sine eige system for sjølvregulering. Det er absolutt kritikk mot Fairtrade-systemet som blir større i kakaoindustrien, seier dr Steve Davies frå Institute of Economic Affairs. Det store problemet er at dei fleste kakaoprodusentar er småbønder som ikkje kan oppnå skalaøkonomien til større gårder, og det gjer mange sårbare for risiko som tørke og å streva for å overleve. "Fairtrade gjev nytte til nokre produsentar, men det vil ikkje vera ein måte å omforma verdshandelssystemet på som nokre ser det", seier han. "Den einaste måten å betra omstenda for folk som arbeider nedast i forsyningskjeden - dei som dyrkar råvaruproduksjon som kakao - er å investere i forsyningskjeden. Prisgrenser kan hjelpa, men dei går berre så langt". eit anna problem, seier Tobias Webb, som er konsulent for forsyningskjeden i Innovasjonforumet, er at firma kan finna det vanskeleg å styra nettet av overlappande etikk-sertifikater som finst der ute. Dette inkluderer ikkje berre Fairtrade, men Rainforest Alliance - som er dedikert til å verna tropiske skogar - og UTZ, den mest utbreidde merket i verda for bærekraftig jordbruk. "Produsentar kan ende opp med å setja fire eller fem merker på produktane sine, og for å oppnå kvar einaste av dei krev det ei kostande og tidkrevende revisjon. "Sjå mange bedrifter som Mondelez flyttar no mot in-house-system der dei arbeider i samarbeid med NGO-ane som uavhengige observatørar. Men ikkje alle vil sjå at Fairtrade trekkjer seg tilbake frå rollen som ein leiarforsterkar for etisk handel. Anna Taylor, administrerende direktør for tenketanket Food Foundation, seier at Storbritannia har sett ein "rask auke" i Fairtrade-salg i dei siste to ti åra, noko som har vore til stor nytte for bøndene i utviklingsland. Fairtrade- kakaoprodukter med volum auka med 6% i Storbritannia i 2015, og rundt 4.500 produkter i 74 land har Fairtrade-merket over heile verda. Risikoen, legg ho til, er at vi kan mista eit gjennomsiktig sett med universelle standarder som forbrukarane "tror på, ser og kjenner til". "Forbrukarane vil meir enn nokon gong kunna stole på kvar maten deira kjem frå, og er urolege for forsyningskedjene som er "svartboks". Det er ein potensiell risiko der at det ikkje finst ein uavhengig observatør - men firma skjønar at dei treng denne trugsmålet". Crowther seier at Fairtrade Foundation ikkje ser på handlingen til Mondelez som ein trussel mot framtida si, og at han velkomnar dei som "tek seg til ansvar" for å takle utfordringane sine i forbindelse med bærekraft. Det er òg verdt å nemne at Mondelez vil fortsette å få same mengd sukker med Fairtrade-sertifikat til produktene sine. "Vi er framleis det mest anerkjende etikkvaremarka i verda, og det endrar seg ikkje", tilfører ho.
Nyheten om at det best kjende sjokoladevarumarka i Storbritannia, Cadbury, skal avstå frå Fairtrade-sertifiseringa, har ført til ei viss urolege situasjon i næringslivsindustrien.