Nyhetane i forrige uke om at Ibrahim Idris, sjefen for politiet i Nigeria, vil at alle nye rekrutter til politiet skal gjennomgå ein løygetekst, kan ikkje ha vore ein aprilskjekk, sidan det no er slutten av august. Tendai Biti, tidlegare finansminister i Zimbabwe: "Når eg ser ein politimann, spring eg bort, for han ser meg som ein pengeautomat". Kva slags spørsmål blir stilt til dei framtidige politistane, er ikkje klårt, men handlingen er nyskapande og opna alle mulige høve på det afrikanske politiske landskapet for å finne den typen offentlege representantar kontinentet fortjener. Og kvifor skal vi stoppe ved å rekruttere politi? Fotballspelarar på VM for under 17 år kunne bryta ut i svette når dei berre spurde: "Hvor gammal er du?" Men politikarar og presidentar kan finna det som ei for stor utfordring å fortelje sanninga. I juli vart borgarar i den zimbabweske hovudstaden Harare rasande over falske politi-vegsperrer som vart få kilometer "sette på vegen" for å "sjekkje at kjøretøya er i god stand til å gå på vegen", men det som er viktigare er at dei gav påskudd for å få sjåførar til å gjere seg av med pengar og å ta pengar frå fattige passasjerar. "Når eg ser ein politimann, rømmar eg, for han ser meg som ein bankmaskin", sa Tendai Biti, tidlegare finansminister. Farai Sevenzo: "Følgje ordre, som historia har pålagt oss, er ikkje ein troverdig unnskyldning". Force er standardinnstillinga for afrikansk politi, med offiserar utplassert på gatene som er viljuge til å sløype tåregass i Nairobi, Harare, Lusaka, Addis Abeba eller nokon annan afrikansk hovudstad. I ei tid med øyeblikkelege nyheter og sosiale medier er beviset på afrikansk politibrutalt å dele på eit klikk og over alt på nettet. Så, ville ein løgnekrafttest for nye rekrutter minka slike hendingar? Kva slags spørsmål ville rekrutterane svara på? Ville det vera spørsmål om sympati for dei slåtte borgarane? Eller ville det vera om lojaliteten til dei innfortrengde politisjefane som har hatt jobbar for livet, i liknad til dei som utnevnte dei? Medan regjeringar må møta ein annan, forfremdar borgarar tanken på at desse politibetjarane som skjuter med røyggjuster mot demonstrantane, eller som spelar i videoar med brutalitet medan dei kastar stokkar over flyktande borgarar, skal opptakes, identifiseres og få dei lagra for framtidige rettssaker. Det som no vert av den nigerianske inspektøren generalen for å innføre løygetekter, må han hugse på det tvisse slaget i slike øvingar.
I ein serie brev frå afrikanske journalistar spør filmskaparen og kolumnisten Farai Sevenzo om det er noko løgnadetectorar som kan hjelpa til med å få lovene til å endeleg gjer det rett.