Då Irak går ned i uro og oppløysing, truer kurdiske leiarar i det nordlege landet med å bryta seg frå landet og utropa sjølvstende, og militantane frå den sjølvkalte islamske staten (IS), som i juni 2014 slo ned grensa mellom Irak og Syria, erklærte at dei ville utropa alle grenser i regionen og la Sykes-Picot i fred for alltid. Kva som helst som blir til IS, er framtida som unitære statar i både Syria og Irak - sentrale for Sykes-Picot-prosjektet - i lufta. Grensestasjonen mellom Irak og Syria som blei utslett av IS var sannsynlegvis fleire hundre kilometer frå den berømte "streken i sanden" som Sykes og Picot teikna, som strek frå den persiske grensa i nord-øst til Mosul og Kirkuk og så over øydemarka mot Middelhavet. Dei noverande grensa til regionen kom ut av ein lang og kompleks prosess av traktatar, konferanser, avtaler og konflikter som følgde opp om oppbrotet av Det osmanske imperiet og slutten på fyrste verdskrigen. Men Sykes-Picot-anda, som var dominert av interessane og dei skånseløse ambisjonane til dei to hovudkolonialmaktene, heldt fram under denne prosessen og gjennom dei kommende tiåra, fram til Suez-krisen i 1956 og til og med etter. Fordi det var opphavet til denne tida, og det som var kjendskapet til den hemmelege kolonialiserte prosessen, så blei Sykes-Picot sett som uttrykket for ei tid då makter utanfor dei påførte seg viljen, teikna grenser og sette opp lokale leiarar, spelte "deelte og styr" med "innfødde", og tigga "nemannen min" med rivalane sine. Den resulterande ordninga som Midtøsten har arve i dag, er ein mengd stater som har sine grenser som regel teikna med lite hensyn til etniske, stammen, religiøs eller språkleg hensyn. Det ironiske er at dei to mektigaste styrkane som openbart angriper Sykes-Picot-arven, kjem i strid med kvarandre: IS-krigsmennene og kurdarane i nordlege Irak og Syria. I begge land har kurdarane vist seg å vera dei mest effektive allierte i kampen mot IS, sjølv om dei to partane er fast beslutte om å teikne kartet att. "Det er ikkje berre eg som seier det, det er faktum at Sykes-Picot har mislyktast, det er over", sa presidenten i den autonome Kurdistan-regionen i Irak, Massoud Barzani, i eit intervju med BBC. "Det må finnast ei ny formel for regionen. Eg er veldig optimistisk om at i denne nye formelen vil kurdarane oppnå sin historiske krav og rett [til sjølvstende]". "Vi har gått gjennom bitre opplevingar sidan opprettinga av den irakiske staten etter fyrste verdskrigen. Vi prøvde å verna for eininga i Irak, men vi er ikkje ansvarlige for å ha det fragmentert - det er dei andre som har brutt det opp. "Vi vil ikkje vera ein del av kaoset og problemene som omgir Irak frå alle sider". President Barzani sa at arbeidet for å oppnå sjølvstende var svært alvorleg, og at forberedingane gjekk fram "full fart". Han sa at det første skrittet burde vera "seriøse forhandlingar" med sentralregjeringa i Baghdad for å nå ein forståing og ei løysing, mot det som kurdiske leiarar optimistisk kallar ein "vennleg skilnad". Om det ikkje gav resultat, sa han, burde kurdarane gå framover ensidigt med ein folkeavstemming om sjølvstende. "Det er eit nødvendig skritt, fordi alle dei tidlegare forsøk og eksperimentane mislykkast. Om dei nåværende omstenda ikkje er til hjelp for sjølvstende, finst det ingen omstende som er til fordel for å ikkje kreve denne retten". Irakiske kurdar er utan land og omringde av naboar - Syria, Tyrkia, Iran og Irak sjølv - som tradisjonelt har knust kurdarane sine ambisjoner. Under trugsmålet frå IS er dei meir avhengige enn nokon gong frå dei vestlege styrkane som òg råder dei til å halde seg til Irak. Men, sjølv om dei irakiske kurdarane vil oppnå full sjølvstende i nær fremtid, har dei allereie etablert ei organisasjon med grenser, eit flagg, internasjonale flyplassar, eit parlament og ei regjering, og sine eigen sikkerhetsstyrkar - alt unntatt pass og eigen valuta. I det nordlege Syria gjer kurdene det same, dei kontrollerer og styrer store deler av landet langs den tyrkiske grensa under namnet "sjelvstyring". Men IS har allerede vunne toppar i landet. Men kaoset i både Irak og Syria som gjorde at det kunne ta røter, har enno ikkje fullført sin gong - avvikinga frå den sunni-arabiske minoriteten i Irak (og kurdarne) og oppløysinga av Syria i ein ond sektær borgarkrig. Den utala kampen handlar om om formelen for at ulike samfunn kan leva saman innanfor grensene som 20th-talet har gjeve, eller om det må teiknas nye grenser for å ta seg av dei folka - kva konsept det endar med. "Sykes-Picot er ferdig, det er sikkert, men alt er i lufta no, og det vil gå ei lang tid før det vert klårt kva resultatet blir", sa den veteraniske libanesiske druseleiaren Walid Jumblatt. Sykes-Picot-avtalen kom i direkte konflikt med lovnadene om fridom som Britane gav arabarne i bytte for å støtta dei mot det kollapsande ottomanske riket. Det kom òg i konflikt med visjonen til den amerikanske presidenten Woodrow Wilson, som forkynte sjølvbestemming for folket som var underordna av det ottomanske riket. House skreiv: "Alt er dårleg, og eg sa det til Balfour. Dei gjer det til eit fødestad for ein framtidig krig".
På eit hundreårings-arvi midt i ein generell krenkje i regionen, har arvet til den hemmelege avtalen mellom Sykes og Picot frå 1916 aldri vore så sterkt kritisert.