I 2011 var det ein stor del av Nord-Irland som hadde ei innbygging på engelsk, men det er ikkje så langt. Men meir enn 400 år seinare har det vorte ein klempunkt i Stormont-samtalane. Som svar på krav om ei irsk språklov, er det forstått at Demokratiske unionistpartiet vil ha meir formell vern for Ulster-skottar òg. Men kva form ville det ta og kva vil Ulster-skottar ha? I motsetnad til dette hevde meir enn 179.000 menneske at dei hadde noko kunnskap om irsk. Det tidlegare kultur-, kunst- og fritidsavdelinga publiserte forslag til ei irsk språklov i 2015. Men same året publiserte avdelinga ein strategi for å forsterka og utvikla språket, arven og kulturen til Ulster-skottar fram til 2035. Det inkluderte desse forslagane: Alle var viktige for Ulster-skotske entusiaster på Ullans-senteret i Ballymoney, County Antrim - eit knutepunkt for språket, musikken, dansen og historien til Ulster-skotske. Men meir pengar er òg eit stort problem, ifølge Louise Morrow, som underviser i Ulster-skotske. "Eide finansiering er ein stor ting for meg", sa ho. "Irsk får meir finansiering og er meir anerkjent enn Ulster-skotske. "Vi vil òg at fleire namn på Ulster-skotske byland skal bli anerkjend. "Ulster-skotske er på ein eller annan måte glemde". For medfrilønsmann Johnny Crawford er det viktig å ha meir utdanning. "Vi vil gjerne ha meir tilbod i skular og meir studieplanbaserte Ulster-skotske", sa han. "Det er òg hovudsakleg grunnskolen som styrer, sidan det ikkje er mykje ressurs for elevar etter grunnskolen". I Ullans-senteret er det òg den einaste utleie-radioen til Ulster-skottar i Nord-Irland, Fuse FM. Ein av presentørane, Liam Logan, seier at alle lovgivningar eller strategiar for å verna og promotera Ulster-skottar kan bli innførde gradvis. "Bunnleg i det er det å ha ei oppfatning av utdanning, så folk kan få ei ide om den språklege arven til Ulster-skottar", sa han. "Og ein liten del respekt som seier at berre fordi du snakkar på Ulster-skottarsk måte, betyr det ikkje at du er dum". Så medan det snakkast i Stormont - og som dei irsktalande - seier Ulster-skotske entusiastane at dei vil ha handling og ikkje berre ord. Og ifølgje den flytande Ulster-skotske talmannen Jack Kyle, frå Ballymoney, er det store insekter. "Eg vart fødd her, far min vart fødd her og mor og besteforeldra mine", sa han. "Folk her rundt snakkar fortsatt Ulster-skotske som dei gjorde. "Vi vil berre ikkje sjå det døy ut".
Ulster-skotskan er eit språk som har vore ein del av livet her sidan dei første skotske plantarane kom til Ulster på 1700-talet.