Helsepersonell har eit vanskelegare arbeid, og det er blitt kalla ein "dødeleg mangel" på svar på utbruddet, og situasjonen viser seg å gå mykje verre. Utbruddet har vore i heile året, men den siste statistikken viser at 40% av alle dødsfall har skjedd i løpet av dei siste tre ukane. Kva kan vi forvente oss i løpet av månadene og kanskje åra som kjem etter? Tidlegare utbrot har vore raskt avskaffa, med berre dusin menneske smitta; dette har alt smitta over 3900 Men dei første ledetråda er i dei noverande data. Dr. Christopher Dye, direktør for strategi på kontoret til WHO, har den vanskelege utfordringa å forutse kva som vil skje neste gong. Han sa til BBC: "Vi er ganske urolege, må eg seia, for dei siste data vi nettopp har samla". I Liberia, for eit par veker sidan, hadde utbruddet av denne typen sykdommen vore svært alvorleg, særleg i provinsen Lofa og i hovudstaden Monrovia. Men dei to andre landa som utbrotet først og fremst hadde hendt i, Sierra Leone og Guinea, hadde vore relativt stabile. "I dei fleste andre område ser det ut til at tilfellene og dødsfallet auke. Det var eit sjokk for meg", sa dr. Dye. Det er utalleg historie om helsestjenestemenn som vart strekke ut over brytingspunktet. Det har vore mykje meldingar om mangel på grunnleggjande verneutstyr som hansker. Velgjerningsorganisasjonen Medecins Sans Frontieres har ein isolasjonsfasilitet med 160 sengar i Monrovia. Men det seier at køene auke og dei treng 800 seng til for å takle talet på menneske som alt er sjuke. Dette er ikkje eit scenario for å dytta på ein epidemi, men for å kjempe på ei. Dr. Dye sine provisoriske prognoser er dystre: "No opplever vi om lag 500 nye tilfeller kvar veke. Talane synest å auke. "Eg har berre prognoser om fem veker framover, og dersom den gjeldande trenden held fram, vil vi ikkje sjå hundrevis av tilfeller per veke, men tusenvis av tilfeller per uke, og det er frykteleg urovekkende. "Situasjonen er dårleg, og vi må forberede oss på at det vert verre". Verdens helseorganisasjon (WHO) brukte ei datingskanse på 20.000 tilslutt før slutten for å planlegge omfanget av reaksjonen. Men det sanne potensialet til utbrotet er ukjent, og WHO-talet er blitt skildra som optimistisk av nokre vitskapsmenn. Utbrotet byrja i Gueckedou i Guinea, på grensa til Liberia og Sierra Leone. Men det har spreidd seg betydeleg med WHO som rapporterte at "for første gong sidan utbrotet byrja" at dei fleste tilfellene i den siste uken var utanfor dette epicentret med hovudstaden som vart ein av dei største sentrane for Ebola. I tillegg tok ein person smitta med seg til Nigeria, der den har spreidd seg i ein liten gruppe og det har vore eit enkelt tilfelle i Senegal. Professor Simon Hay, frå Oxford University, vil publisera sin vitenskapelege analys av det endra ansiktet til ebolautbrot i den neste uken. Han varnar for at når det totale talet på smittesekkjer auke, aukar risikoen for internasjonal spreiding. Han sa: "Eg trur vi vil få stadig fleire smittingstilfeller til å sjele ut til nye areal, med stadig fleire smittingstilfeller til Senegal, Elfenbenskysten og andre land i mellom, så eg er ikkje så optimistisk i augeblinken for å få av med denne epideminen". Det er alltid ein risiko for at ein av desse tilfellane kan koma til Europa eller Nord-Amerika. Men dei rikare landa har dei funksjonelle for å hindre at eit enkelt tilfelle blir til eit ukontrollert utbrot. "Nigeria er det eg ser på med stor bekymring. Om ting byrja å gå ut av kontroll i Nigeria, trur eg, på grunn av tilknytinga og storleiken, at det kan vera ganske alarmerande", sa professor Hay. Det er heller ikkje greitt når utbrotet skal ende. Men det handlar om å få til ressursane til å takle utbrotet, som for tida er for lite til å få ned ebola i det det siste. Det har vore nesten 4000 tilfeller hittil, og dei er på eit eksponensielt stigande nivå, og det fins over 20 millionar sårbare folkesetningar i Sierra Leone, Liberia og Guinea. 11,315 dødsfall - sannsynlege, bekreftede og mistenkte (inkludert éin i USA og seks i Mali) 4,809 Liberia 3,955 Sierra Leone 2,536 Guinea 8 Nigeria Professor Neil Ferguson, direktør for senteret for utbrotsanalyse og modellering ved det britiske medisinsk forskingsrådet ved Imperial College London, leverer dataanalyser til Verdens helseorganisasjon. Han er overbevist om at dei tre landa til slutt vil komme over utbrotet, men ikkje utan hjelp frå resten av verda. "Åktoritetane er fullstendig overvelde. Alle trender er at epidemien aukar, ho vekser stadig eksponentielt, så det finst absolutt ikkje noko grunn til optimisme. "Det er vanskeleg å gje ei langsiktig prognos, men dette er absolutt noko vi skal ha å gjera med i 2015. "Eg kan godt sjå for meg at om det ikkje er ein økning i responsen på jorda, vil vi få flare-ups av tilfelle i fleire månader og kanskje år". Det er absolutt ein tidsperiode som kan sjå eit eksperimentelt ebola-vaksine, som byrja med tryggleiksprøving i denne uken, bli brukt på frontlinjen. Om dei første prøvingane lukkast, kan helsepersonell vaksine i november i år. Men det er òg frykt frå nokre virologar for at Ebola aldri kan bli avskaffet. Prof. Jonathan Ball, ein virolog ved University of Nottingham, skildrar situasjonen som "åtråande". Han er bekymret for at viruset får den første store sjansen til å tilpassa seg til å trive i menneske, på grunn av det store talet på menneske-til-menneske-sendingar av viruset i dette utbruddet av ein uviteleg skala. Ebola vert trudd at det kjem frå fruktmytar; menneske er ikkje den foretrukne verten. Men som HIV og influensa er den genetiske koden til Ebola ein streng av RNA. Tenk på RNA som den mindre stabile syskenbroren til DNA, som er der vi held den genetiske informasjonen vår. Det tyder at Ebola-viruset har ein høg mutasjonsrate og med mutasjon kjem muligheten til å tilpassa seg. "Er det betre medisinsk behandling, tidlegare intervensjon eller er viruset tilpassa seg til menneske og blir mindre patogen? Som virolog trur eg det er det som skjer". Det finst ei samband mellom kor dødeleg eit virus er og kor lett det spreikar seg. "Det er som HIV, som har slått bort overføring frå menneske til menneske i hundrevis av år før han til slutt fann den rette kombinasjonen av nyttige mutasjonar for å spreia seg gjennom menneskepopulasjonane". Det er òg lett å fokusere berre på Ebola når utbrotet har ei mykje større innverknad på desse landa. Korleis skal helsestøvarane takle det når malaria og Ebola viser liknande symptomer? Og denne nervøsiteten om sikkerheten til sykehus som er ramma av Ebola, kan gjera sjukehelset enda meir skadeleg. Vil gravide gå på sykehus for å føde eller vere heime der komplikasjonane kan vera meir dødelege? Det er ikkje sannsynleg at den collaterale skadene frå Ebola vil bli vurdert før etter utbrotet. Professor Neil Ferguson konkluderer: "Dette sommeren har det vore mange viktige nyheter i Ukraina og i Midtøsten, men det vi ser at det skjer i Vest-Afrika er ein katastrofe for folkesetnaden, som dreper tusenvis i regionen no, og vi ser ein kollaps i det skårelege helsestandarden.
Dette er ikkje berre den verste utbrotet av Ebola i historia, det har drepe fleire menneske enn alle andre.