Dykkarar fann bein til den unge jenta tilfeldig i ei stor, oversvømd kalksteinkammare på Yucatan-halvøya. 15 eller 16 år gammal då ho døydde, levde jenta minst 12.000 år sidan. Forskarar har sagt til Science Magazine at DNA-et hennar støttar tanken om at dei første amerikanarar og dei moderne indianarar har same forfedrar. Denne teorien argumenterer for at folk frå Siberia bosette seg på landbroen som blir kalla Beringia som knytte Asia og Amerika for omtrent 20.000 år sidan før havnivået steig. Genetikk til moderne innfødde amerikanarar kan visstnok knyta dei til denne historia, men andletet deira skiller dei frå dei eldste skjelettane som no er funne ut. Men restane av den Yucatan-jenta, som er kalla Naia - som tyder "vatnnymfe" på gresk - følgjer ikkje den tankegangen, fordi sjølv om ho hadde dei smale funksjonene som er knytt til dei tidlegaste amerikanarane, har DNA-en hennar fellesskap med dei moderne indianarane. "Dette slektslyden er truleg utvikla seg i Beringia, det landet som no ligg under Beringhavet etter at innbyggarane i istidsperioden blei genetisk isolert frå resten av Asia", forklarte den ledende forfattaren, Dr. Jim Chatters. "Naia, ein av dei tidlegaste innbyggarane i Amerika som enda er funne, tyder på at paleoamerikanarane ikkje er ein tidleg migrasjon frå ein annan del av verda enn den indianarane. "Snarare har paleoamerikanarane og indianarane gått ned frå det same heimlandet i Beringia. "Ulikhetane mellom dei oppsto truleg av evolusjonen som skjedde etter at den beringiske genpoolen vart skild frå resten av verda". Yucatan-halvøya er kjend for sine gigantiske kalkstenskuller, eller cenoter. "Sidan vi kom inn, visste vi at det var eit fantastisk sted", minnt Alberto Nava seg. "Gulvet forsvann under oss og vi kunne ikkje sjå over til den andre sida. Vi peika lyset ned og til sida; alt vi kunne sjå var mørkret. "Vi hadde følet som om det mektige lyset vårt under vatnet vart øydelagd av dette tomrommet. Difor kalla vi det'svart hull', som på spansk er 'Hoyo Negro'". Vitskapsmenn kan berre spekulera på kvifor Naia hadde vore i grottan. Skeletter frå mange dyr er òg lagd i golvet. Mistanke er at dei alle leita etter vatn, fordi regionen hadde eit veldig tørt klima for 12.000 år sidan, og grotta hadde vore mest tørr, bortsett frå nokre få dammar. Kanskje dei snubla og fall til døden i mørkret. "Beinet hennar er brutt og det ser ut til å ha blitt brutt på eller kring tida ho døydde, fordi det er brutt på ein måte som relativt ungt bein ville bryta i staden for gammal bein", sa Dr. Chatters. "Så det ser ut til at ho fall på ei høg avstand og slo på noko sterkt. Eg trur ho døydde nesten omgående, om ikkje omgående". På det første forslaget støttar den nye studien forskinga som vart publisert i februar, som såg på genetikk frå eit spedbarn som døydde omtrent på same tid i det som no er den amerikanske staten Montana. DNA-et til Naia, derimot, kom utanfor kjernen til cellane hennar - i strukturar som blir kalla mitokondria. Disse ber mykje meir avgrensa informasjon. Dr. Shane Doyle frå Montana State University sa at teamet til Dr. Chatters likevel hadde noko å reise før det kunne trekkjast særs robuste konklusjonar. "Før meg har dei ei lang veg å gå før dei kan seia noko vesentleg", sa han til BBC News. "Det er ytterst vanskeleg å komme fram til kjernefysisk DNA og avkode det er svært komplisert, men dette er det dei må gjera. Og før dei gjer det, kan dei ikkje fortelje oss mykje om kvar indianarane i Amerika kom frå". Dr. Chatters bekreftar at det å avdekke Naia sitt kjernefysiske genome er ein framtida prioritering.
Dei gamle leivene til ei tenåring som vart funne dypt under jorda i Mexico, gjev oss ei ny kjensle av korleis Amerika vart befolka.