Denne teknikken vert hylla som eit gjennombrot for å forstå korleis trillionar av komplekse celler i kroppen kjem frå eit einaste egg. "Den har potensialet til å gje grundig innsikt i korleis normale, sjuke eller skadede vev blir konstruerte og vedlikeholdt", sa ein britiske biolog til BBC. Utviklingsbiologi er ei verksemd som handlar om å avdekke korleis den genetiske koden utviklar seg i kvar syklus av celledeling, korleis kroppsplanen utviklar seg, og korleis vev blir spesialiserte. Men mykje av det det har avdekka har avhenge av konklusjonar i staden for ein fullstendig historie for celle. "Eg byrja faktisk å arbeide med dette problemet som doktorgradsstudent i 2000," tilstod Jay Shendure, leiarforskar i den nye forskinga. "Kan vi finna ein måte å registrera desse slektskapane mellom cellane på i ein eller anna kompaktt form som vi seinare kunne lesa ut i vaksne organismar?" Prosjektet mislykkast då fordi det ikkje var nokon mekanisme for å registrera hendingar i historia til cella. Det endra seg med nyare utviklingar i såkalla CRISPR-genredigering, ein teknikk som gjer det mogleg for forskarar å gjera mykje meir nøyaktige endringar av DNA i levande organismar. Hver redigering registrerer eit permanent merke på båndet som blir arveleg av alle etterkommarane til cellen. Ved å undersøkja talet og mønsteret til alle desse merkevarane i ei vaksne celle, kan laget arbeida tilbake for å finna opphavene. Utviklingsbiologen James Briscoe frå Crick Institute i London, Storbritannia, kallar det "ein kreativ og spennende bruk" av CRISPR-teknikken. "Det markerer einaste og uviselege celler med ein 'barkode' som er arveleg i DNA. Dette tyder at du kan bruka strekkoden til å spore alle avkom av strekkodde celler, "sa han. Jay Shendure samarbeidde med molekylærbiologen Alex Schier ved Harvard University for å bevise teknikken på ein klassisk laboratorieorganisme - zebrafisken. "Vi kan sjå på individuelle organ - til dømes det venstre auget eller det høgre, eller gildene eller hjartet", forklarte professor Shendure i eit intervju med BBCs radioprogram Science in Action, "og den virkelige overraskelsen var at i kvar organ vi såg på, kom hovudparten av organet frå berre ein handfull av stamceller". Til dømes, sjølv om dei identifiserte over tusen cellelinjer i ein av fiskene sine, tok det berre fem av dei for å skapa mesteparten av blodcellane. James Briscoe synest òg at funna er bemerkelsesverdig. "Det er slømsomt at ein strekkode som finst i eit organ sjelden finst i eit anna", skriv han i ein e-post, og la til at i det tidlige embryoet er cellane ofte mobile og det kan derfor ventes ein rikare blanding. Eller "det kan vera mange grunnleggjarceller, frå ulike slektslinjer (barkodar), i tidlege embryonstadier, men mange av desse slektslinjene døyr bort når vevet utviklar seg". Vid fleire eksperiment med teknikken kan det finnast detaljer. Men det faktum at ei enkel, grundig spørsmål om ein ny teknikk vart sett opp med ein gong, viser kor kraftfull denne teknikken er. Og teknikken treng ikkje berre begrenst til ein sunn utvikling. "Kreft utviklar seg òg etter ei slektslinje", sa Alex Schier til BBC. "Våre teknikk kan brukast for å følgja desse slektslinjene under kreftdanninga - for å fortelje oss om tilhøva mellom cellane i ein svulm, og mellom den opprinnelege svulmen og sekundære svulmar som er danna av metastaser". Og professor Shendure pekar på at mange arvelege sjukdomar utviklar seg på grunn av feil genetisk programmering. "Mange av desse kan vel ha grunnlaget i skeiving av cellelinjen", forklarte han. Det er lett å bruka, og det kunne lett bli forbetra, seier Jay Shendure. James Briscoe tenkjer på måtar å bruka det på eksperimentdyr - mus.
Forskarar har funne opp ein DNA- "båndsopptaker" som kan spore familiehistorien til kvar celle i ein organisme.