காலனியக் கழிவில் சிக்கி மாய்ந்து கொண்டிருக்கும் பெரும் ஜனத்திரளான இந்தியர்களை ’மீட்க’ வேண்டும் என்று சொல்வது என்பது கொஞ்சம் சந்தேகாஸ்பதமான சொல். மீட்சி என்பதில் மீளப் பெற்ற என்ற அர்த்தம் ஒளிந்திருக்கிறது. காலனீயம், அடிமைப்படல் ஆகியனவற்றுக்கு உட்பட்டு நசுங்கிய மக்களுக்கு மீளப் பெறுதல் என்பது கிட்டாத ஒரு விஷயம் என்பதுதான் காலனியம் கடந்த நிலை பற்றி ஆழ்ந்து யோசித்துள்ளவர்களின் அறுதி முடிபு. அவர்களுக்கு இனி கிட்டுவது ஒரு தொடர்பறுந்த, சிதைப்புண்ட பண்பாடு. இதில் நற்பகுதிகளை எடுத்துக் கொண்டு, தற்கால உலகப் பண்பாட்டில் தம் முடிவுகளை, தம் மதிப்பீடுகளை, தம் பாதைகளைத் தம் சிந்தனையாலும், செயலாலும், தேர்வாலும் மட்டுமே பெறும் மக்களாக உருமாறுவது மட்டுமே சாத்தியமாகும். அதைத்தான் காயத்ரி சக்ரபொர்த்தி ஸ்பிவாக் ‘Can the Subaltern Speak?” என்று கேட்கும் கட்டுரையில் சொல்கிறார். இதைப் பல மானுட ஆய்வியல் துறையினரும் ஆமோதிக்கின்றனர். எதார்த்தப் பார்வையிலும், நம் காலனியம் கடந்த இந்திய அனுபவத்திலும் இந்த முடிபு சரி என்றே தோன்றுகிறது.