மார்க்ஸும் எங்கெல்ஸும் எவ்வாறான நிலைமைகளிலும் சுற்றுச்சூழல்களிலும் வளர்ந்து சிந்தனை பெற்றனர் என்பதை கூர்மையாகப் புரிந்து கொள்ள நாம் முயற்சி செய்வோம் . "ஒவ்வொரு தனிமனிதனும் , குறிப்பிட்ட சமூகச்சூழலின் படைப்பே ஆவான் சாதனை ஒன்றை உருவாக்கும் எந்த ஒரு மேதையும் அதை தனக்கு முன்னால் அடையப்பெற்ற சாதனைகளை அடிப்படையாகக் கொண்டே உருவாக்குகிறான் . சூன்யத்திலிருந்து அவன் உதிக்கவில்லை" இவ்வாறு கூறும் ரியாக்ஜெனோவ் 9 அத்தியாயங்களில் வரலாறு எப்படி மார்க்ஸை செதுக்கியது ? ; வரலாற்றை பாட்டாளிவர்க்கத்துக்கு சாதகமாக மடைமாற்ற சிந்தனைக் களத்திலும் செயல் களத்திலும் எவ்வாறு மார்க்ஸ் இயங்கினார் இதில் எங்கெல்ஸின் பாத்திரம் யாது ? உள்ளிட்ட கேள்விகளுக்கு விடைகண்டிருக்கிறார்.