அதையடுத்து நடந்த, டச்சு, பிரெஞ்சு, ஆங்கிலேயர்களின் வணிக போட்டியும், அடிமைப்படுத்தும் சூழ்ச்சியும், முகலாயர்களின் வீழ்ச்சியுமாய், வரலாறு சமீபத்திற்கு வருகிறது. விவசாயம், வரி,பறவை, விலங்கு, தாவர ஆராய்ச்சி தொகுப்புகள், கலை, இலக்கிய, கட்டட பணிகள் என, அந்நியரின் நல்ல பங்களிப்பையும் உணர முடிகிறது. ராணா பிரதாப் சிங் போன்ற இந்தியர்களின் வீரம் பற்றியும், பாபர் உள்ளிட்ட முகலாயர்களுக்கு நாட்குறிப்பு எழுதும் பழக்கம் இருந்ததையும் அறிய முடிகிறது.