Кемежай конференциясы (23 желтоқсан 1876) - Еуропа елдерінің қысымы нәтижесінде, Балқандағы Осман мемлекетінің провинцияларының басқару шарттарын реттеу үшін Стамбулдағы Халич Кемежайларында жиналған халықаралық конференция. 1876 жылдың сәуірінде Панагуриште аймағында басталған болгар көтерілісі бүкіл Орта таулы аймаққа тарады. Бұл кезеңде аймаққа Ресейдің Қафқастағы жерлерінен күштеп қуып шыққан көптеген кавказдықтар (черкес, абаз, т.б.) мұсылмандар орналастырылды. Болгарлар, олар да орыс сияқты славяндар, қазақ мұсылмандары, олар да орыстардан қатты зардап шекті арасында өзара қаза болды. Османдықтар бұл көтерілісті тез басады. Алайда, батыста Осман империясының көтерілісті басу әдістері қатты сынға ұшырады. Болгариялықтардың қырғын-сүргіні біржақты түрде көрсетілді. Мұсылмандардың қырғынға ұшырағаны назардан тыс қалды. Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Уильям Эварт Гладстон, ғалым Чарльз Дарвин, жазушылар Оскар Уайльд пен Виктор Гюго, итальяндық саясаткер Джузеппе Гарибальди сияқты ықпалды адамдар Осман империясына қарсы бір жақты мақалалар жазып, Еуропадағы болгарларға жақтас қоғамдық пікірдің қалыптасуына себеп болды.
Кімдер арасында өлім-жітім болды?
Болгарлар, олар да орыс сияқты славяндар, қазақ мұсылмандары, олар да орыстардан қатты зардап шекті