Оның рубасылары өмір мен адамзаттың мәселелерін еркін және шексіз ойлайды, мысалы, әлем, жаратылыс, Құдай, мемлекет және қоғамдық ұйымдастыру түрлері. Ол ойлау кезінде өзінің және бұрынғы қоғамдардың ешқандай ережесіне бағынбайды, өзінен бұрын өмір сүргендердің адам санасына қойған шектерін мойындамайды, ол өз санасымен әлемді, адамды, болмысын қайтадан анықтады, осы себепті ол өз дәуірінен тыс ғаламдыққа жетті. Алайда, Хайям өмір сүрген кезеңнің әлеуметтік-мәдени құрылымы бар екенін естен шығармау керек, ол өзі сияқты ғасырлар бойы өмір сүрген және тарихта болған ең ұлы ойшылдардың бірін жаратты. Өзінің тарихындағы ең жарық кезеңдерді бастан кешірген Ислам әлемінде философияға лайықты көңіл бөлінген, ал Селджук сарайларында синтезделген Таяу Шығыстың (Түрік-Үнді-Араб-Қытай-Византия) мәдениеті қалыптаса бастаған кезеңде өмір сүрген ойшыл, сондықтан салыстырмалы түрде бейтарап және ғылыми білім алған, Философияны күнә деп есептемейтін қоғамда философиямен еркін айналыса алатын.
Омар Хайям қандай қоғамда философиямен айналыса алды?
Философияны күнә деп есептемейтін қоғамда