1 Поляр жұлдыздың немесе полярлық жақтағы басқа да тұрақты жұлдыздардың 24 сағаттың ішінде өзгеріп отыратын ең биік және ең төменгі нүктелерінің ортасындағы полюстің биіктігін теңізден өлшеу арқылы шышықтық дәрежесін алу әдісі 2 Сүлеймен әл-Мехридің емпирикалық түрде (тәжірибе) алынған өлшеуден бөліп, қол жеткізген ашық теңіздегі қашықтықтардың астрономиялық-математикалық өлшемі. 3) ашық теңізде позиция белгілеу. Бұл процесте өлшенетін қашықтықтар мен өлшеу әдістері үшке бөлінеді: а) Бірінші және қарапайым өлшеу жұмысы меридианға параллель болатын қашықтықтарға қатысты. Бұларды өлшеу үшін кеме қозғала бастаған сәтте және белгілі бір уақытқа жол жүріп өткеннен кейін полюсті биіктіктерді градуспен немесе саусақтың өлшемімен, яғни  (1°36' 26' немесе 1°42' 51') бойынша өлшеу, екі өлшем арасындағы айырманы қашықтыққа аудару (1° = b) Екінші қашықтық кез-келген бұрышпен меридианға қарай ауыспалы болып алынады. Бұл қашықтықты есептеу, кеме қозғала бастаған кезде, Поляр Жұлдыз биіктігін, меридианға қарай бағыттың бұрыштық шамасын, сондай-ақ полярлық биіктікті белгілі бір жол қашықтығына байланысты градустар түрінде анықтау арқылы жүзеге асырылады. Осылайша тік бұрышты үшбұрышты есептеу жүзеге асырылады. Бұл үшбұрышта гипотенуза, яғни тік бұрыштың қарсы жағы, әр жолы өлшенетін қашықтық. (c) Үшінші қашықтық - бұл ұзындығы градустарын табуға алып келетін өлшем. Бұл - теңдікке параллель арақашықтықтарды өлшеу, яғни, теңдіктің ені бірдей жағалаудағы жерлердің арасындағы арақашықтықты өлшеу.
Поляр жұлдыздың немесе полярлық жағалаудағы басқа тұрақты жұлдыздардың 24 сағаттық өзгерісі.
шышықтық дәрежесін алу әдісі