Ибн-и Хайсемнің атақты құрылысы, 12. 1114-1187 жж. кремондық Герард (Gherardo) Opticae Thesaurus Alhazeni (Ибн-и Хайсемнің Оптикалық қазынасы) деген атпен латын тіліне аударған. Кітап көздің құрылымы, иллюзия, көзбен шолу, перспектива, жарықтың бұзылуы және фотосуретшінің түп атасы - "қырқы бөлме" (сөзбен айтқанда, Ар. "байт әл-муслим", лат. 'camera obscura': 'қараңғы бөлме') дегенді білдіреді және осындай тесікті камерамен кері бейне алынатынын көрсетеді. Ибн-и Хайсем мұнда күн тұтылуын бақылау үшін "қараңғы бөлмені" пайдалануды ұсынады. Александриялық астроном, математик және географ Клавдий Птолемей (Птолемей) (108-168), Алмагест (Ұлы жинақ) (~150-жылдар) және Оптика атты еңбектерінде көру мен бейнелеу теориясын зерттеді. Птолемейдің "Оптика" атты еңбегінің тек қана Сицилияның әміршісі Евгенийдің латынша аудармасы ғана біздің күнімізге дейін жеткен. Ибн Хайсемге дейін көзге қатысты теорияны Евклид пен Птолемей ұсынған, ол көздің көретін затты жіберген сәулелері арқылы көріну құбылысы орын алады деген теорияны ұсынған. Ибн Хайсем бұл теорияны жоққа шығарып, қарама-қарсы құбылысты анықтады, ол көздің заттың сәулесін қабылдап, затты көретінін көрсетті.
Ибн Хайсем кітабында айтылған "қара бөлме" латыншасы қандай?
camera obscura