Филдлинг Х. Гаррисон сияқты кейбір заманауи ғалымдар геология ғылымының бастамасы мұсылмандық жаулап алулар аяқталғаннан кейін парсыларға дейін барады деп санайды. Әбу әл-Райхан әл-Бирүнидің (973-1048 жж.т.) еңбектері Үндістанның бір кездері теңіз болғанын болжап, Үндістан геологиясына қатысты ең көне жазбаларды қамтыған алғашқы парсы геологтарының бірі болды. Мұсылман жаулап алушылары жоймаған грек және үнді ғылыми әдебиеттерінен бастау алып, парсы ғалымы Ибн-и Сина (Ибн-и Сина, 981-1037) таулардың пайда болуы, жер сілкіністерінің пайда болуы және қазіргі геологияның орталығы болып табылатын басқа да мәселелер туралы ғылымның кейінгі дамуы үшін қажетті негіз болатын егжей-тегжейлі түсініктерді ұсынды. Қытайда Shen Kuo (1031-1095) ғалым жердің пайда болу процесіне қатысты гипотезасын ұсынды: фоссилді жануарлар қабықтарын мұхиттан жүздеген шақырым қашықтықтағы таудың геологиялық қабатында тауып, топырақ таулардың эрозиясы мен аллюионның жинақталуымен пайда болды деген қорытындыға келді.
Шен Куоны жердің таулардың эрозиясынан пайда болғанына не сендірді?
фоссилді жануарлар қабықтарын