Астрахан жорығы - Осман мемлекеті мен Осман мемлекетіне қарасты Қырым хандығының 1556 жылы Ресейдің қолына түскен Астрахан хандығын қайтару үшін Астрахань және Азақ аймақтарына жасаған жорығы. Ресейлік Москов княздігі 1552 жылы Казан хандығын, ал 1556 жылы Астрахан хандығын жойып, Дон мен Волга өзендерінің бойында нық орныққан болатын. IV Мәскеу князі. Осы жеңістерінің арқасында "Қорқыт Иван" өзінің патшалық атағын да алған. Келесі ғасырларда Ресей экономикасының басты бөлігіне айналатын аймақты Ресейдің басып алуы арқылы Орталық Азия мен Қырым мен Анадолия арасындағы Каспий теңізінің солтүстігінен өтетін сауда жолы және хадж жолы да үзілді. Ал Ресей княздігі Оралдан Қара теңізге қарай стратегиялық бағыт алудың алғашқы қадамын жасады. II патша Селимнің күйеуі және Саддам Соколдан келген Мехмед Паша Ресейдің Кавказ мен Қырымға қарай қарай қарайтын қауіпін сезінді. Бұған жол бермеудің стратегиясы ретінде Астрахань қамалын жаулап алу және оны қаланы қорғаныс жүйесінің орталығы ретінде пайдалану керек деп ойланды. Осылайша Ресей княздігінің оңтүстікке қарай өрлеуіне жол берілмеді және Осман империясының Сафеви мемлекетін Кавказ мен Әзірбайжаннан шығару стратегиясы жеңілдетілді. Сонымен қатар, ежелгі шығыс-батыс Азия кәрвандық жолдарының бірі - "Жібек және дәмдеуіш жолдары" қайта ашылуы мүмкін және Орталық Азиядағы Сафави қарсыласы болған өзбектермен байланыс жеңілдетілуі мүмкін еді. Бұл байланысты жеңілдету үшін Дон мен Волга арасында канал ашу және Қара теңіз мен Каспий теңізінің арасындағы су арқылы байланысты қамтамасыз ету мүмкін болды. Осы арада Иранның Сафви мемлекеті Түркістаннан Анадолуға аттанатын хажилерге жолды кесіп тастағаны туралы хабар келді. Негізгі стратегияны жүзеге асыру және хажилердің кедергісі тактикалық мәселесін шешу мақсатында Астрахань жорығын ұйымдастыруға нақты шешім қабылданды. Сонымен қатар, Астрахань сапары Дон-Волга каналы жобасымен бір мезгілде жүргізілуі туралы шешім қабылданды. II. Іл. Селим, Қырым хандығының І ханы Мемлекет басшысына хат-хабар жіберіп, жорыққа дайындықты бастау туралы нұсқау берді. Садразам Соколдан келген Мехмед Паша бұл жұмысты Шық-сыны кітапшысы аймақты жақсы білетін Черкез Касым биге тапсырды. Оған пашалық және 'Кефе әмірлігі' атағы берілді. Астрахан жорығының сәтсіздігіне Крым хандығының ықпалы зор. Бастапқыда сапарға қарсы болған Г.Гирай сапар барысында өте пассивті болды, ол бірден Қырымға қайтуды қалайды. Мемлекет Гирэй Хан өзінің жоқтығында Осман сұлтаны Қырым Гирэйін Қырым тағына отырғызады деп қорықты. Сондықтан ол жорыққа шығуынан бұрын патша Иван IV-ге елші жіберіп, османдықтардың Астрахань жорығына дайындалып жатқанын хабарлайды. Мемлекет басшысы Иван IV-ден Астраханды тапсыруды талап етті. Ол сол арқылы сұлтанды жорықтан бас тартуға көндіруге тырысады.
Кім екен?
Шық-сыны кітапшысы