Kajawi amargi wontenipun Tlaga Matano punika saking prastawa alam ingkang langka, tlaga punika ugi gadhah kaunikan sanèsipun. Kaunikan mau inggih punika Tlaga punika asipat isothermal ingkang ateges suhu toya ing lumah lan suhu toya ing dhasaring tlaga punika béda kirang saking 2 derajad Celcius. Ing celakipun Désa Matano ingkang wonten ing kiwa-tengené tlaga punika wonten mata toya ingkang medal saking dhasaring tlaga. Ing Tlaga Matano kanthi jero 200 dumugi 300 mèter wonten kolam iwak kanthi indikasi aliran gravitasi ing dhasaring tlaga. Kajawi punika kaunikan sanèsipun punika ing tlaga punika wonten flora lan fauna ingkang endemik ing Sorowako, dados boten saged kapanggih ing papan sanèsipun .