Basa Jawa duweni tingkatan sing kudu ditrepake nalika cecaturan karo wong liya. Tingkatan unggah-ungguh iki pancen maneka warna, gumantung saka kebutuhan lan tuntutan. Kanggo ngurmati wong utawa golongan sing luwih dhuwur, wong Jawa gunakake basa Krama utawa krama inggil. Panganggone uga ana watesane, tuladhane nalika bocah omong-omongan karo wong tuwa, murid karo gurune, wong sing pangkate rendah marang wong sing pangkate dhuwur, lan sapanunggalane. Babagan iki dikarepake kanggo ngurmati loro karone wong sing dijak omong. Uga suwalike, basa ngoko digunakake nalika omong-omongan karo wong sing sepelantaran utawa luwih enom. Babagan iki dikarepake merga wis ana prepenahan kang wis rumaket banget. Ing tataran tartamtu, sistem tingkatan sing digunakake ing basa Jawa mung mbutuhake "otoritas" sing beda-beda kanggo saben sing gawe. "Kekuatan" lan pengaruh saka tembung-tembung tartamtu kaya-kaya gumantung menyang sapa sing ngomong lan kepriye carane ngomong 