Pol pikir etis ya iku pikiran mistis kang pinuju kawujudé manungsa berbudi pekerti luhur utawa manungsa waskitha. Kang kaping pindho ya iku pola pikir kosmis, ya iku manungsa ngarepaké lebur nyawiji kelawan alam donya. Kang ketelu ya iku pola pantheistis yaknk salah sijining pamikiran antroposentris kang kudu ngupayakake pinuju mnunggaling kawula gusti. Sifat lan pola pikir kang mangkono, uga asring dilakokaké dèning mistikawan ana ing nglakoni kauripané. Yen mangkono, bisa dimangertèni yen kebatinan, pitados lan mistik kejawèn iku amung "dalan"  kanggo nyedakaké awak marang Gusti. Ritual kang dilakoni uga padha karo agama ora bertentangan.