Setatsiyun tugu punika kagolong kasil saking pembangunan sistem transportasi sepur kaliyan pamaréntah Hindia Walanda kanggé transportasi penumpang lan kasil bumi saking perkebunan ing Jawa, Sumatera, Sulawesi lan kalimantan. Tanggal 17 Juni 1864, Gubernur Jendral Mr. L.A.J.W baron Sloet van Beele ngletakake watu purwa pembangunan rel sepur ingkang pertama ing jawa. Jalur punika dipunkelola kaliyan Nederlandsch-Indische spoorweg Maatschappij (Perusahaan perkeretaapian Hindia Walanda) lan dipunoperasikaken tanggal 10 Agustus 1867. Wonten ing perkembanganipun jalur punika dipunlajengaken dawanipun 166 kilomèter tumuju kutha Yogjakarta lan Setatsiyun Lempuyangan Yogyakarta. Setatsiyun Tugu wiwit nglayani kebetahan transportasi awit 2 Mèi 1887, udakara 15 taun sasampunipun Setatsiyun Lempuyangan. Rikala samanten, setatsiyun punika namung dipun-ginakaken kanggé papan transiting sepur ingkang ngangkud kasiling bumi saking laladan wonten ing Jawa, Sumatera, kalimantan lan Sulawesi. Nanging awit tanggal 1 Fèbruari 1905, setatsiyun punika dipun-ginakaken kanggé transit sepur penumpang. Jalur luar kutha ingkang purwa diyasa taun 1899, ngubungake Yogyakarta lan Surakarta. Setatsiyun tugu punika kagolong setatsiyun ingkang taksih mertahanake fungsinipun kanggé papan kanggo ngrawat sepur, bènten kaliyan setatsiyun sanès ingkang limrahipun namung kanggé papan transit.