Tumrap ing jaman samangke ingkang tansah dados sêkar lathining tiyang botên sanès ngêmungakên ing bab pangamukipun gêndruwo malèsèt. Inggih ing panggenanipun tiyang gadhah damêl, ing papan kêndhurèn, cêkakipun sabên wontên tiyang rubung-rubung, ingkang tansah dados ajanging rêmbag, inggih ing bab: malèsèt. Manawi miturut pawartos ing sêrat-sêrat kabar, punapadene ing sakathahing kalawarti, kados inggih pancèn nyata, bilih pangamukipun malèsèt wau botên lajêng mêndha, nanging malah saya anggêgirisi. Kadospundi mênggahing nyatanipun? Manawi ningali ombyaking tiyang wontên ing dintên lêbaran tuwin ing dhawahing dintên taun enggal bangsa Tionghoa, punika kados botên mantra-mantra bilih tanahipun piyambak samangke sawêg katrajang ing bêbaya kêmlaratan ingkang sakalangkung adamêl kêkêsing tiyang. Sapintên kathahing arta ingkang kabucal tanpa tanja minangka kangge mahargyakakên wontênipun dintên agêng warni kalih wau? Pintên kathahing arta, ingkang dipun pigunakakên kangge numbas mrêcon, sandhang pangangge enggal, dhêdhaharan lan sasaminipun, kintên-kintên tanpa wontên wicalanipun. Kula botên badhe maibên dhatêng tiyang ingkang badhe angluhurakên dhatêng adat tatacaraning para lêluhuripun, utawi badhe mahargya dintên agêng miturut prentahing agaminipun piyambak-piyambak. Nanging sadaya punika punapa kenging dipun tindakakên ingkang kanthi prasaja, têgêsipun ingkang botên sarana ambucal arta kathah, ingkang kêrêp kenging dipun wastani tanpa tanja wau. Èngêt para sadhèrèk, bilih jaman rêkaos punika botên tumuntên badhe kèndêl, nanging miturut petangan, saya dangu saya badhe ngrêbda, lan èngêt bilih ing jaman samangke dhatêngipun kasusahan tuwin kacilakan punika tanpa mawi taha-taha langkung rumiyin, nanging asring sangêt kanthi blêjogan kemawon. Kados botên langka wontênipun tiyang ingkang ing samangke ngrumaosi: mukti, ingaji-aji ingakathah jalaran saking luhuring pangkat tuwin agêng blanjanipun, nanging botên watawis dintên malih ical kawibawanipun dening lajêng kataman ing mêmala bezuiniging. Amila sintên ingkang taksih kaparingan kabêgjan ginadhuhan padamêlan tuwin pangkat, mugi ingkang ngatos-atos panggadhenipun wau, sampun gumampil utawi kirang wêweka, awit padamêlan tuwin pangkatipun wau namung nama dipun gadhuhakên, têgêsipun: wontên mangsanipun padamêlan tuwin pangkatipun wau lajêng dipun jabêl dening ingkang kuwaos.