tembung sing medeni. Ujian Nasional dadi momok bocah-bocah utawa murid-murid sekolah. Wiwit sekolah dasar tataran sing endhek dhewe nganti SMA sekolahan sing dhuwur padha bingung padha kuwatir yen ora lulus. Miturut berita-berita neng TV ana murid sing nglalu, gantung dhiri utawa bunuh dhiri jalaran ora lulus Ujian Nasional. Malah-malah ana murid –saking wedine – bunuh dhiri kamangka dheweke katut lulus. Semono gedhene pangaribawane Unas utawa Ujian Nasional. Ora mung muride wae sing kuwatir ora lulus, dalah gurune pisan ya kuwatir yen muride ora lulus. Kanggone guru, yen nganti ana muride ana sing ora lulus ateges “masa depane” sekolahan surem. Jalaran saka akeh sing ora lulus banjur ora ana sing gelem dhaftar menyang sekolahan mau. Mula akeh usaha supaya murid-murid bisaa lulus kanthi biji sing apik. Kanggone bocah-bocah utawa murid-murid salah sawijine usaha yaiku les. Ana sing les ing sekolahan, uga ana sing les privat menyang gurune, nanging ana uga sing melu les menyang bimbingan-bimbingan belajar ing njaba sekolahan. Pokoke saiki yen ora les ora bisa dijamin yen bisa lulus. Gurune dhewe ya mengkono, supaya muride bisa lulus kanthi becik wis mesthi wae banjur nganakake les kanggo murid-muride. Jane mono ya ora kurang-kurang guru anggone nyangoni muride. Bahan-bahan pelajaran kanggo kelas telu ing wulan Pebruari wis dirampungake kabeh. Sawise iku guru kelas telu kari mbolan-mbaleni wulangan sing dirasa isih kurang. Sejene kuwi wulangan – wulangan sing isih kurang isih dirembug ana ing wektu les. Sanajan kaya mengkono guru isih rumangsa kurang sreg ndeleng kwalitete murid-murid saiki. Murid-murid saiki ora kaya murid jaman biyen nalika aku sekolah. Akeh-akehe nduweni watek nggampangake. Kamangka ing saben kelas wis diwenehi tulisan kanggo pengeling-eling nganggo basa Jawa “Wedia ing nggegampang, wania ing pakewuh”. Ana uga sing nganggo basa Inggris : “We must study hard”. Dadi ora kurang-kurang guru anggone ngelingake supaya mempeng lan sregep anggone sinau. Sejene nganggo tulisan kaya mau ya dituturi