d. Nalika ing taun 1853 (sapêngkêripun piyakan watês Surakarta kalayan Ngayogyakarta ingkang kaping kalih) punika taksih kenging kaeja ing petangipun ingkang mantuk dados 5500 karya, wasana sarêng antawisipun ing taun 1863, kabêkta sangking tataning tanêman têbu nalika pambikakipun pabrik gêndhis ing Calamadu, ingkang lajêng marèmèn kangge ing tanah pakopèn, tuwin sumrambah sabawah Mangkunagaran, etanging siti punika lajêng santun mawi ukuran. Inggih punika kabêbaonan anggangsalatus cêngkal pasagi (500 ? Rijnlandsche roeden) kados ingkang taksih tumindak ing sapunika, dados awit saking kawontênan makatên wau, sampun lajêng botên sagêd angantukakên petang dadosipun petangan karya, amargi kajawi sabab ing nginggil, karya makatên kalêbêt sawawêngkon padhas pèrèngipun. Ananging bau ukuran, punika amung kapêndhêt sitinipun bêngkok kemawon ingkang kenging kaolah kangge têtanèn. Langkung malih sarêng piyakaning watês ingkang kaping tiga ing taun 1901 (Kasunanan kalayan Mangkunagaran) dalah sapiturutipun, punika saya angicalakên tabêtipun petanging karya utawi bau, amargi watoning pangetangipun amung kapêndhêt saking pamêdal.