Gunungan kang ditulis ning kéné ya iku rupa paésan kang dienggo ning umah tradhisional. Bentuk paésan iki ya kaya gunung. Gunungan gen sok karan kayon, mirib kekakyon ning pewayangan. Gunungan lan kayon iki dijukut sing tembung istilah dunya pewayangan. Bentuk paésan iki ana rong macem ya iku kang prasaja lan rumit. Baka prasaja, dhapuré kaya segitelu karo ngelengkung setitik ning ngisoré. Baka rumit iku diwujudnang kaya wit karo watang lan godong. Rupa paésan gunungan iki digawé sing bahan lemah lempung. Dhapuré wis adoh kaya wit kang temenan. Warna gunungan lan kayon kanggo paésan umah iki mung warna abang coklat kaya warna lemah lempung mau. Baka digawéé sing séng, lumrahé warna polos kaya warna seng iku. Cara gawéé iku kaya gawé getak atawa keramik, lumrahé beli dicetak. Baka sing bahan séng iku digunting atawa ditatah kaya cara gawé wayang kulit. Rupa paésan gunungan biyasa ditaro ning dhuwur umah, bubungan ning tengah-tengah. Gunungan atawan kayon iki lambang alam lan puncaké ngelambangnang keagungan lan keésaan.