filsafat utawa ngelmu kasampurnan. awit miturut Wiryamartana naskahnaskah saliyane Serat Manikmaya sing ana abjad hanacaraka-ne kehkehane ditulis ing wiwitane abad XIX. Panambangan. Miturut Uhlenbeck. ing perangan kang ngrembug bab makna filosofis hana-ca-ra-ka. bisa dipesthekake manawa anane abjad ha-na-ca-ra-ka wiwit jaman Kartasura. Beda karo kang kasebut ing Serat Manikmaya. durung kaweruhan. secara tradisional urutan abjad hana-ca-ra-ka digathuk-gathukake karo legenda Aji Saka. Poerbatjaraka. Serat Saloka Jiwa. lan ing taun 1981 dibabar dening Departemen Pendidikan dan Kebudayaan kanthi irah-irahan Manikmaya. Durung kalebu sing ana makalah-makalah liyane. dibabar ora kurang saka 20 warna filsafat ha-na-ca-ra-ka miturut daya nalar. Upamane Serat Sastra Gendhing.