ing satengahing jagad v Khotbah Jangkep Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, P epejah tumrap tiyang ingkang gesang wonten ing jagad punika mesthi ndadosaken raos sedhih ingkang lebet, malah kathah tiyang ingkang lajeng nglokro lan mboten nggadhahi pangajeng-ajeng menawi wonten salah satunggaling brayat katimbalan dening Gusti (seda). Punapa malih menawi anggenipun katimbalan punika kalampahanipun boten salimrahipun (tragis), contonipun: taksih anem margi nemahi kacilakan utawi sakit. Padatanipun, brayat ingkang katilar boten siap nampi prakawis kados mekaten. Dinten punika kita sesarengan mengeti dinten sedanipun Gusti Yesus. Sacara kadonyan, sedanipun Gusti Yesus Kristus punika minangka lelampahan ingkang boten salimrahipun (tragis), awit nalika Gusti Yesus seda dipun tingali saking yuswanipun taksih timur utawi taksih anem. Anggenipun seda kedah nglangkungi margining kasangsaran ingkang awrat sanget, kamangka Panjenenganipun boten nindakaken kalepatan, nanging Panjenenganipun katetepaken nandhang sangsara lan seda. Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, Sedanipun Gusti Yesus tumrap tiyang pitados boten ndadosaken nglokro nanging ndadosaken tiyang pitados nggadhahi pangajeng-ajeng. Kenging punapa kados mekaten, kamangka sedanipun Gusti Yesus punika kalampahanipun boten salimrahipun (tragis). Menawi kita ningali waosan kita saking Yesaya 52 lan 53, nabi Yesaya sampun nelakaken pameca bab rawuhipun abdinipun Gusti ingkang badhe nandhang sangsara. Kasangsaran ingkang dipun sanggi dening abdinipun Gusti punika boten awit kalepatanipun nanging jalaran dosa-dosanipun manungsa. Abdinipun Gusti punika anggenipun nglampahi sangsara ngantos seda awit nindakaken karsanipun Gusti, inggih punika naggel dosanipun manungsa. Pramila nalika abdinipun Gusti punika kedah nandhang sangsara Panjenenganipun boten nampik. Nalika semanten, gesangipun tiyang Israel wonten ing satunggaling padatan (tradisi) bilih tiyang ingkang nandhang dosa menawi badhe dipun tebus kedah masrahaken korban kangge nanggel lan nebus dosanipun. Menawi pranatanipun tiyang Israel punika kados mekaten, ateges pamecanipun nabi Yesaya badhe mratelakaken bilih abdinipun Gusti ingkang badhe nandhang sangsara punika dados korban. Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, Lumantar paseksen saking Yokanan 18:1-19:42, kita saged ningali bilih pamecanipun nabi Yesaya sampun kebabar wonten Gusti Yesus Kristus. Abdinipun Gusti kagungan tugas nanggel lan nebus dosanipun sedaya manungsa, tugas punika minangka pancasan saha karsanipun Gusti piyambak. Sinaosa wonten ing Yokanan 18-19 punika Pontius Pilatus saha Kayafas minangka tiyang ingkang nggadhahi panguwaos ing salebeting pamarintahan, nanging sedanipun Gusti Yesus mboten awit pikajeng lan pangaribawanipun (otoritas) Pilatus lan Kayafas minangka pamimpin. Wonten ing waosan kita samangke kita saged mangertosi kados pundi anggenipun Pilatus lan Kayafas ngawontenaken pirembagan (dialog) kaliyan Gusti Yesus. Saking cariyos punika saged kita tingali kados pundi sikepipun Kayafas lan Pilatus ingkang gumunggung, rumaos piyambakipun nggadhahi panguwaos. Sinaosa mekaten, Gusti Yesus boten gumunggung, Panjenenganipun tetep mratelakaken sikep ingkang andhap asor. Awit saking gumunggungipun manungsa kalebet Kayafas lan Pilatus, Gusti Yesus kedah nampi kasangsaran, dipun poyoki, dipun jojoh, dipun tilar, lan sapiturutipun. Sacara kamanungsan, lelampahan kasangsaran ingkang kedah dipun sanggi dening Gusti Yesus punika satunggaling prakawis ingkang ndadosaken gorehing manah. Nanggapi prakawis punika, Panjenenganipun tetep wicaksana. Malah anggenipun nanggapi pandakwa, Panjenenganipun tansah mratelakaken karsanipun Pangeran ngantos Panjenenganipun nampi paukuman salib. Bab punika katindakaken dening Gusti Yesus awit Panjenenganipun saestu setya tuhu dhumateng Pangeran. Panjenenganipun dados korban, boten namung korban kados ingkang dipun korbanaken dening tiyang Israel ing Prajanjian Lami ingkang awujud kewan, nanging korban ingkang saestu luhur. Minangka korban ingkang luhur, paukuman salib punika dipun dadosaken sarana kawilujenganipun manungsa lan karukunan antawisipun Gusti Allah kaliyan umatipun. Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, Sedanipun Gusti Yesus ingkang boten salimrahipun (tragis) punika ndhatengaken pangapunten lan karukunan. Manungsa ingkang kedahipun nampi paukuman awit dosa-dosanipun, nanging jalaran pakaryanipun Gusti Yesus ingkang nampi paukuman salib, manungsa nampi pangapuntening dosa. Prakawis punika badhe nggambaraken dhateng kita bilih ingkang suwaunipun manungsa kedah nampi paukuman pejah. Nanging awit sedanipun Gusti Yesus, manungsa malah nampi gesang. Prakawis punika ingkang ndadosaken manungsa mboten nglokro ing salebeting mengeti dinten sedanipun Gusti Yesus, malah kosokwangsulipun, manungsa nggadhahi pangajeng-ajeng nampi gesang. Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, Lumantar serat Ibrani 10:16-25, nggambaraken bilih kanthi sedanipun Gusti Yesus punika umat nampi kawilujengan, satemah sasampunipun Gusti Yesus ngurbanaken sarira umat boten prelu malih ngaturaken korban minangka panebusing dosa. Gusti Yesus sampun ngurbanaken sarira minangka kurban ingkang sampurna. Panjenenganipun sampun mbikak margi anyar lan ndadosaken umat nampi gesang. Lumantar rahipun, Gusti Allah sampun mbikak gubah ingkang nyingget sesambetanipun Gusti Allah lan umatipun. Sasampunipun Gusti Yesus seda, sesambetanipun Gusti Allah kaliyan umat lan umat kaliyan sesami boten wonten aling-alingipun malih. Awit saking punika, waosan saking Ibrani punika mratelakaken bilih minangka umat ingkang sampun katebus sageda tansah sumadya dados umat ingkang lumados dhateng Gusti, kawujudaken ing salebeting sikep sami nggatosaken, engon-ingengon, sami dene ngengetaken lan sapanunggalanipun. Para sedherek ingkang kinasih ing patunggilanipun Gusti Yesus, Sedanipun Gusti Yesus ndadosaken umat pitados nampi gesang. Tembung-tembung punika mboten ateges bilih gesang ingkang sampun katampi punika namung kangge pribadinipun piyambak. Gesang saking Gusti punika kedah kababar wonten ing sauruting gesang kaliyan sesami wonten ing jagad punika. Lajeng kadospundi caranipun mbabaraken gesang dhateng sesami kita? Wonten ing sauruting gesang, kathah sanget prakawis utami ruwet renteng ingkang kelampahan, kadosta: Ing bab ekonomi ingkang sangsaya dangu sangsaya mrihatosaken tumrap warganing masyarakat. Ing satengahing kawontenan ingkang kados mekaten, kita kabereg ningali Gusti Yesus ingkang sampun ngurbanaken sarira kangge kita. Pangurbanan punika saged dados tuladha ing salebeting sami nggatosaken sesami ingkang mbetahaken. Kita kabereg saged ngurbanaken saperangan berkah peparingipun Gusti kangge sesami kita. Ing salebeting gesang ingkang angel lan kathah godhanipun, sumangga kita nggadhahi pangajeng-ajeng dhateng Gusti Yesus. Boten prelu nyobi nindakaken prakawis ingkang boten leres ing satengahing gesang punika, sanadyan gesang kita awrat, contonipun: ngapusi, nylingkuhaken arta (korupsi), colong jupuk, lan sapiturutipun. Panjenenganipun ingkang maringi gesang dhateng kita mesthi badhe paring pitulungan dhateng umatipun. Awit saking punika, sumangga kita mandeng Panjenenganipun, tegesipun ngeneraken manah lan pamawas kita dhumateng Panjenenganipun supados gesang ingkang kita lampahi punika tansah nggadhahi pangajeng-ajeng dhumateng Panjenenganipun. Ing satengahing kawontenan sosial samangke, kathah regejegan ingkang kalampahan. Ing salebeting ngadhepi prakawis ingkang kados mekaten, sumangga kita nggadhahi sikap ingkang sabar lan wicaksana. Kados dene nalika Gusti Yesus ngadhepi pamerintahan nalika semanten, Panjenenganipun saestu sabar lan wicaksana. Kita kabereg supados boten nengenaken badan kita piyambak (ego utawi si aku), nanging tansah mratelakaken dhedhasaring kautamen ingkang dipun kersakaken dening Gusti Allah. Kita kabereg tansah nindakaken katresnan ing satengahing kawontenan ingkang kebak kekerasan. Ing satengahing bangsa Indonesia wekdal samangke, kathah bencana ingkang kelampahan (banjir, lindhu ageng, redi njeblug, lan sanes-sanesipun). Ing satengahing kawontenan kados mekaten kados pundi kita minangka umat ingkang sampun nampi gesang saking Gusti Yesus? Kita kabereg dados lantaran berkah tumrap sesami ingkang mbetahaken. Prakawis punika saged kita lampahi kanthi suka panglipur dhateng tiyang ingkang ngraosaken kaprihatosan, mbiyantu tiyang wonten ing pangungsen, lan sapiturutipun. Kanthi mekaten, gesang peparingipun Gusti Yesus punika saestu saged kababar wonten ing sauruting gesang kita. (Taksih kathah malih conto ingkang saged dipun aturaken ing satengahing kawontenaning masyarakat lan pasamuwan). Ingkang baken, sedanipun Gusti Yesus ndadosaken manungsa nampi gesang. Gesang ingkang sampun kita tampi punika kedah kebabar wonten ing sauruting gesang kita kaliyan sesami. Amin. v Rancangan Waosan Kitab Suci: Pawartos Sih Rahmat :