Wujuding Tugu Golong Gilig kawitanipun inggih punika pucuk gatra golong (bal/bola pejal) ingkang sinangga deleg gilig (silindris pejal), lan inggilipun selangkung meter (25 m). Wujud golong ingkang boten wonten pojokipun (sudut), sarta gilig ingkang menawi dipun iris malang (irisan penampang / cross section) wujudipun bunderan (lingkaran) ingkang ugi boten wonten pojokipun (sudut), boten lancip lan boten papak, mengku teges sarujuk, manunggal tekad, manunggaling cipta rasa lan karsa. Kejawi punika ugi ateges langgeng awit boten wonten purwakanipun lan boten wonten pungkasanipun. Awit saking punika Tugu Golong Gilig dados pralambang ingkang sakalangkung lebet minangka lambang kamanunggalan (persatuan-kesatuan) utawi Manunggaling Kawula Gusti. Ing mriki saged dipun tegesi kawula minangka rakyat, lan gusti minangka pangarsa. Nanging ugi saged dipun tegesi kawula inggih punika pangarsa minangka insan kamil (Sri Sultan), lan Gusti inggih Gusti Ingkang Hakarya Jagad (Allah SWT). Kacriyos, Tugu Golong Gilig punika mujudaken pisungsungipun kawula Ngayogyakarta Hadiningrat minangka wujud raos syukur dhateng ngarsanipun Gusti Ingkang Hakarya Jagad sasampunipun nglampahi perang 9 taun dangunipun (1746 – 1755) tundhanipun saged gesang kanthi ayom ayem tentrem awit dipun dipun ayomi dening Sri Sultan minangka ratu junjungan lan pangarsanipun. Awit saking punika wujuding tugu dipun damel Golong Gilig minangka lambang filosofi manunggaling kawula (rakyat) lan gusti (pimpinan) nalika berjuang lumawan penjajah ing jaman kawuri, lan berjuang mbangun negari kangge mbengkas maneka perkawis antawisipun kemiskinan, kebodohan, lan kirang majengipun masyarakat, supados saged mawujud masyarakat ingkang tata, tentrem, karta, raharja.