alikané sédané Kangjeng Sultan Hamengku Buwana III ing tahun 1814, pangéran patiné lagi yuswa 13 tahun.Saka karsané Kangjeng Tuwan Luitnant Generaal Raffles, Pangéran Paku Alam I tinanggenah angembani kaprabon;Pangéran Paku Alam iki becik tepungé karo bangsa Inggris, lan bésuké iya becik karo bangsa Walanda.Dhèk samana Ngayogyakarta uga akèh wong sing ora seneng marang bangsa Europa.Sing dadi lelajering golongan mau Pangéran Dipanegara.Pangéran Dipanegara kang nalika nèm nèmané asma Pangéran Antawirya iku putrané Kangjeng Sultan Raja, kang sepuh dhéwé, nanging saka garwa ampéyan, mulané ora gumantos jumeneng ratu.Sang Pangéran ora narimakaké déné ora olèh panguwasa apa apa tumraping papréntahan.Saya banget ora senengé, bareng nalika Sultan IV jumeneng, teka iya ngatingalaké sujudé marang panguwasaning bangsa Europa.Rèhning Sultan Sepuh biyèn iya ora seneng marang bangsa Europa, dadi golongané Dipanegara uga sinebut golongan Kasepuhan.Kangjeng Sultan IV jumeneng ora suwé, mung watara 2 tahun séda, lagi mentas kondur saka besiyar.Pangéran patiné lagi yuswa 2 tahun.Para gedhé ing karaton padha duwé panyuwun marang Kangjeng Paréntah Luhur ing Betawi supaya pangrèhing Praja aja dipasrahaké marang Pangéran Paku Alam.Panyuwuné kapiturutan, prakara pangrèh praja kang nindakaké Pepatih dalem apangkat Rijksbestuurder, sarta tumindaké kanthi dititi pariksa ing Kangjeng Tuwan Résidhènt.Déné kang minangka embané Sang Prabu Timur lan kinuwasakaké mranata barang kagungan dalem, yaiku Kangjeng ratu Ageng, Kangjeng ratu Kencana, Pangéran Mangkubumi lan Pangéran Dipanegara.Pranatan mangkono iku banget ora ndadèkaké sarjuning panggalihé Pangéran Dipanegara, jalaran Papatih dalem sujud banget marang Walanda, sarta kelakuané ambtenaren Walanda ing Ngayogyakarta kono ing nalika iku pancèn ora becik.Kajaba iku pranataning Walanda nyéwa bumi ana ing tanah karajan Jawa iya ora ndadèkaké sarjuné Pangéran Dipanegara .Dhèk tahun 1774 bumi lenggah ana 677.000 cacah.Ing tahun 1820 mung dikarèkaké 52.300 cacah, awit bumi kasultanan ing tahun 1812 kalong tanah Kedhu lan liya liyané.Marga saka iku para gedhé kepeksa suda banget pemetuné, luwih luwih bareng ananing pranatan wong Walanda nyéwa tanah, cacahing bumi lungguh sangsaya suda.GG. van der Capellen ing tahun 1823 ndhawuhaké nyuwak ananing pranatan nyéwa lemah ing dhuwur mau, prajangjian prajangjian padha diwurungaké.Wiwitané golongan Kasepuhan seneng banget krungu bab suwakan pranatan iku, wasana kabèh padha kagèt, bareng ditemtokaké padha mbayar karugiyan marang tuwan, awit enggoné nyéwa lemah durung tumeka mangsa prajangjiané, kepeksa dibubaraké.Bandha kasultanan banjur cumprang camprèng banget.Wong cilik uga rekasa atiné, sanggané saka nagara abot, luwih luwih bareng bumi kagungané Kangjeng Sultan wis diungkred.Lan manèh suwaking pranatan nyewa tanah uga agawé kasusahané wong cilik.Déné kang banget digethingi ing wong cilik yaiku panariking dhuwit béya, kang ditebasaké marang Cina cina, awit para Cina sok kebangeten enggoné ngebotaké panariké.Kang ditarik béya iku wong, utawa wong nggawa barang, liwat ing sawijining panambangan, liwat ing wates lan ing papan liyané kang wus tinamtokaké, papan papan iku ing bangsa Walanda diarani "Tolpoorten"Pangéran Dipanegara saya suwé saya gedhé pamuring muringé anguningani kaanan ing dhuwur mau lan ngraosaké kisruhé sajroning kraton, sarta manèh trajangé para ambtenaar Walanda kerep gawé serik.Nalika semana Paréntah arep yasa ratan, nrajang tanah palemahané Pangéran Dipanegara.Iku banget ndadèkaké panggrantosé Sang Pangéran.Wasana Sang Pangéran banjur kèndel ora karsa campur prakara apa apa, tekadé mung suwiji, nedya madeg kraman.Mirit surasaning babad anggitané Adipati Cakranegara, Bupati ing Purworeja, Sang Pangéran banjur mempeng ana ing Sélaraja baé, rina wengi anggentur panuwuné, sinambi ngaji Kur'an lan maos babad kuna.Pangagemé sarwa ireng (wulung).Bareng wis yakin yèn wong kabèh ngerti kang dadi antepé Sang Pangéran, yaiku arep madeg kraman, Sang Pangéran banjur wis ora sumelang manèh marang ing katékadané. "Wong mono bisa ana bejané".Dalemé Pangéran Dipanegara ing Tegalreja watara sa-pal saka ing Nagara kaprenah ing lor kulon.Para kang kecuwan pikiré klumpuké ing kono.Dadining kraman tinamtokaké tumiba malem tanggal 7 sasi Sura.Durung nganti klakon, ketungka utusaning Résidhènt, narik Pangéran Dipanegara arep dinangu apa kang dadi karsané.Sang Pangéran oncat saka kono kanthi Pangéran Mangkubumi, menyang Selarong.Wong cilik akèh kang nggrubyuk Dipanegara, anggusah para Cina, ngrayah dhuwit béya