Kanthi waton makaten, ingkang kula anggep klebet bebrayan Jawi gagrag enggal inggih punika antawisipun jaman 200 tahun kapengker utawi wiwit 2 abad kapengker, dados antawisipun wiwit tahun 1800 ngantos dumugi samangke. Wiwit wekdal punika wau penjajahanipun ndoro tuwan kolonial Walandi saya dipunkencengi lan saya sengkud anggenipun ngreka nglebetaken daya prebawa [pengaruh] bab punapa kemawon supados saged ngewahi kajiwanipun bebrayan Jawi, sageda malih anggadhahi wewatekan kados Walandi. Manawi sampun malih, punika tamtu saya krekat tuwin saya kelet sanget boten purun pisah kaliyan ndoro tuwanipun. Dados Walandi badhe saya saged kenceng anggenipun nguwaosi tiyang Jawi lan boten kanthi rekaos ngedalaken kekiyatan fisik, tiyang Jawi sampun tutut piyambak kadya kutuk marani sunduk. Ngewahi wewatekan tuwin kajiwan makaten ingkang wigatos inggih punika kanthi nglebetaken kabudhayan, umpaminipun kemawon lelantaran basa, kesenian, kagunan, kapinteran, kapitadosan klebet tetepangan agami lan ideologi gegayuhaning ngagesang. Ing salebeting wekdal punika basa Walandi sangsaya dipunwelegaken, makaten ugi kesenian, kagunan, kapinteran, lan sanes-sanesipun.