disabeti, dipecut tetep wae kebo mau ora bisa maca. Kepriye bisane maca wong kebo mau pancene kewan, Mbok nganti kukuting jaman ora bakal ana kebo bisa maca. Upamane kebo mau padha karo manungsa mesthi bisa maca. Mulane nganti saiki kebo iku tetep wuda, jalaran ora padha karo manungsa .Ing kene kebo ditafsirake wong bodho, jalaran yen wong pinter mesthi ora bakal diwulang maca.Tembang Dhandhanggula ing dhuwur iku pepaline Ki Ageng Sela marang putra wayahe. Apa sing diarani pepali ? Pepali yaiku piwulang, ajaran , aturan, utawa petunjuk (R.M. Soetardi Soerjohoedojo). Piwulang kang awujud falsafah, tata caraning wong urip ing alam donya, sarta piwulang sangkan paraning dumadi. Manungsa urip ing alam donya iki asale saka ngendi lan parane mbesuk bakale menyang endi. Ki Ageng Sela iku eyang buyute Danang Sutawijaya sing ngedegake kraton Mataram Islam (ajejuluk Panembahan Senapati ing Ngalaga Sayidin Panatagama). Ki Ageng Sela piyambak sugeng nalika Jaman Kraton Demak kira-kira abad ka 16. Dadi kira-kira piwulang iku nganti saiki wis limang abad. Kanggone wong Jawa manawa maknane kebo arupa symbol “kebodohan” wis mbalung sungsum lan ora aneh maneh. Luwih-luwih para priyayi kadang sentana ratu, piwulang iku mesthi dikaweruhi. Miturut katrangane R.M. Soetardi Soerjohoedojo (sing nulis transkripsi Pepali Ki Ageng Sela saka aksara Jawa menyang aksara Latin) wiwit umur 8 taun piyambake didhawuhi dening eyange supaya ngapalake tembang-tembang mau. Bab iku kalumrah ing jaman-jaman sadurunge Indonesia mardika.Akeh unen-unen kanggone masyarakat Jawa tembung “kebo” sing nduweni teges bodho, utawa nduweni teges ora becik, kayata :1. Plonga-plongo kaya kebo. Wis mesthi maknane kebo mau barang utawa kahanan sing tegese bodho, pancene kebo ora bisa maca.Yen kebo bisa maca jenenge kebo pinter utawa dudu kebo. Tetembungan iki lumrah dikandhakake wong tuwa kanggo nuturi anak-anake, lan isih kerep keprungu ing sekolahan pak guru ngendika kaya mangkono marang murid-muride. Ngendikane pak guru upamane : “Coba wangsulana , aja plonga-plongo kaya kebo ngono.” 2. Dikebo ranggah tegese didadekake korban kanggo keslametane wong akeh. Kebo ranggah iku kebo alasan . Kebo alasan mau dicekel banjur dibeleh kanggo slametan. Slamet saka bebaya kang ngincim wong-wong kang manggon ing kono. (Kamus Peribahasa Jawa , F.S. Darmasoetjipta).3. Kebo nusu gudel tegese wong tuwa njaluk wuruk (wulang) marang wong enom (Paribasan). Wong njaluk wuruk mesthi wong bodho, tuwa pisan. 4. Londho-londho walang sangit nggendhong kebo = katone jujur nanging satemene ing jerone ati nduwe pepenginan ala (Kamus Peribahasa Jawa , F.S. Darmasoetjipta). Nggendhong kebo nduweni teges nduweni pepenginan ala, ora jujur, ora becik. 5. Kumpul kebo / Pisah kebo tegese wong jejodhowan ora ngango tata cara salumrahe wong, ora perlu menyang naiban (petugas sing nyathet perkara nikah ). Kumpule kaya kumpule kebo sing perlu nganggo saksi , ora nganggo aturan. Saiki jamane jaman demokrasi, rakyat wis akeh sing pinter, panguwasane Negara ana ing tangane rakyat. Mula rakyat oleh lan bisa kandha apa wae sasenenge atine. Mung kadhang kala ora nganggo unggah-ungguh sarta subasita. Kanggo mangerteni isining tembang, tembang ing dhuwur dak owahi nganggo basa Indonesia .