kadunungan sihing guru, kanggonan panca indriya, sanu, cipta lan liya-liyane.Ana dene guru iku ora karsa cidra, tandhane sing sapa gelem ngudi sarta anggayuh kalawan temen-temen marang kang diesthi, wus masthi iya tinemenan. Sang Guru ora karsa nacad lan ora karsa pameran, awit sasolah bawa sarta panemuning manungsa iya mung dianggep sarwa kabeneran bae. Sang Guru ambeg paramarta, nyatane sanadyan marang wong kang banget nyimpange, lan matumpuk-tumpuk kaluputane, ewadene iya ora nemu duduka utawa pidana. Sawuse ingsun aweh pemut mungguh kang dadi laku lan bubuhane wong dadi murid, ingsun ambanjurake maneh gancaring wawarah mau, sarta ora ingsun wedharake kabeh, supaya ora andadadekake pakewuh lan rekasaning panampanira. Ing pangarah, supaya aja nganti kaliru surup, utawa kaliru ing panindakira.Dhek mau ingsun wus nyaritakake ing sajrone kalbuning Ad-haama, lan kang dadi papatihe, iya ‘budi’. Saiki ana maneh kadadeyan saka kedhering lintang sarta prabaning ‘damar jati’, kawuwuhan soroting ‘Pramana’, iku uga dadi perangan kang alus ana ing sajroning kalbu, satemah kawawa urip sarta maanani bebadan pitu arupa cahya iya lapis pitu, arane ‘Damarmaya’. Mulane diarani mangkono, amarga rupane pancen kaya damar, nanging padhange mung maya-maya bae, uripe tanpa sumbu, iya iku kang amadhangi paningal kita iki. Ana dene calon peranganing piranti pipitu mau, iya iku: otot alus, diarani ‘ada ini’ iku dadi kekuwatan ‘ada-ada’, kang bisa maanani piranti gandhenging ‘jagad gedhe’ lan ‘jagad cilik’. Otot rada alus maneh, diarani ‘nadi’, tegese kena ginawe nata marang kaanan sajroning raga pribadi. Ana maneh diarani ‘dhuwuran’ (polo utawa uteg), iku sawijining papaning piranti kang kanggo anggandheng gathuking kaanan ing njaba lan ing njero, iya iku budi saka rerehane. Banjur ana maneh ‘limpa’ utawa kebuk (paru) kiwa tengen, iku piranti wadhahing hawa. Kang kiwa minangka wadhah lumebuning hawa saka ing njaba, kang tengen minangka paleremaning hawa kang diwetokake. Nuli ana maneh ‘jiling’, iku piranti maligekake lan anglaras supaya bisane mathuk karo dayaning budi kang banjur diarani kakandhanganing rasa kang saka ing njaba lan saka ing njero.Ana maneh kang kadadeyan saka dayaning rembulan, kawuwuhan kalumpukaning daya kang saka sakehing jiwa, gathuk karo dayaning kaanan pirang-pirang kang ana ing langit, kayata: swasana, hawa, amun-amun, teluh sarta mega, kawuwuhan maneh saka dayaning Pramana, iku banjur dadi sawijining kaanan, piranti kanggo ganeping bebadan: dununge ora ana ing njero kalbuning Ad-haama, ananging ana ing njero kalbuning Kadiwa. Geneya teka mangkono? Iya, awit dayaning kaanan pirang-pirang kang dumadi mau, kabeh mathuke karo sarirane Kadiwa. Wruhanira, yen sajroning kalbune manungsa iku, ana isine lanang lan wadon, iya kang diarani ‘sajatining lanang’ lan ‘sajatining wadon’.Sangkan Paran #25Mulane aja padha sira sengguh manawa sajatining lanang lan sajatining wadon mau awujud baleger utawa janggerenging rupa, ananging sumurupa yen kaanan kang mangkono mau ora langgeng lan uga sok sulaya, ora tetep lan iya ora temen. Tandhane: ana balegering rupa, kang saben wong padha ngarani lanang, nanging nyatane ora lanang temenan, jebul ‘wandu’. Ana maneh rupa wadon, ora wadon temenan, nyatane ‘kedhi’. Saka pangiraningsun saben wong mbok manawa iya padha sumurup, mungguh kang diarani ‘kedhi’, wadat utawa wandu mau, ewadene kang dadi jalarane arang kang bisa sumurup.Mara coba sapa kang wus sumurup sabab-sababe kang mangkono iku, pratelakna ana ing ngarsaningsun kene, supaya dipiyarsakake dening sadulurira kabeh . Ananging manawa sira durung ana kang wikan, ing tembe rak iya padha kasembadan mikani marang prakara iku, angger sira padha temen-temen pambudinira marang saliring wawarahingsun iki ing sapiturute. Kawruh iku mau, saka panemuningsun prayoga banget tumrap para mudha, kang padha bakal anuwuhake wiji (anak). Utamane manawa wus bisa sumurup ing sadurunge darbe garwa. Dadi ora mung ngugemi marang pitutur utawa pralambang lan pasemon saka wredha bae, nanging iya kudu sarana ambudi mungguh ing kasunyatane. Ana unining pralambang mangkene: “Wong anom iku durung kena angguguru, manawa durung satengah tuwa”. Pitutur iku pancen bener sarta kapara nyata, nanging aja sira tampa kalawan lamba bae: awit yen miturut unining ukara, pitutur mau ateges kenane ngudi kawruh iku, ngenteni yen rambute wus putih, utawa pakulitane wus padha kisut. Mangka manawa ditimbang kang kongsi tinemu ing nalar, satengah tuwa iku, kang tuwa iya bebudene, kang tuwane mau dhasar tuwa dhiwasa, marga bebudene wus sarwa santosa, lan ora gampang ginendeng dening hawa kamurkaning ati. Kosok baline, sanadyan wus kempong perot, rambute mabluk lan gegere wungkuk, yen atine mung tansah nuruti marang ubaling angkara bae, iya banjur aran wong tuwa – tuwas, jalaran nyatane mung ragane bae kang luwas: dadi banjur tetepwong tuna ing budi, dening ora mikani marang rasa kamanungsane.Kang mangkono iku mau kabeh, muga padha sumurupana murih dadiya tepa palupinira, salusuren mungguh bener lan lupute; apa maneh padha tindakna murih prayoga tumrap marang awakira dhewe. Samengko ingsun banjurake maneh bab genepe isen-isening kalbu, kang bakal maanani pirantining badan wadhag utawa raga. Sakabehing rupa kang kasar iku, kadadeyane saka kumpuling daya kaanan tetelu, kang wus dadi bunteling pramana, iya iku kang diarani ‘pratiwi’. Ana dene pratiwi iku gampang dinulu, lan minangka wadhah utawa wengkuning kaanan kabeh, kang ana ing sajroning kalbu kita, mulane iya banjur aran wadhag. Mungguh wadhag kang ana ing njero iya iku: ginjel, pusuh, jantung, ati, usus, wadhuk lan paru utawa kebuk. Dene kang ana ing njaba yaiku: wulu, kulit, getih, daging, otot, balung lan sungsum.Sawuse pepak calon adon-adon mau, ‘panjenengane karo’ banjur gampang kaserote dening dayaning ‘pramana jati’, banjur bisa linggar saka ing ‘pangrantunan’, tumedhak marang ing arcapada kene iki. Aling-alinge kang diarani ‘kalarat suci’, uga banjur katut dening tumedhaking Ad-haama lan Kadiwa mau. Nalika tumedhaking sarira karo iku, lakune cumlorot kang rikate angluwihi marang sakabehing titah, nganti anjalari gègèring jiwa-jiwa kang ana ing langit lan ing pangrantunan kono. Kang cedhak karo panjenengane, padha ngetut marang tumedhake mau, sarta iya banjur tumuwuh ana ing donya kene. Duk nalika panjenengane tumedhak, pinethukake dening ‘Hyang Pramana Jati’ kang banget kedher lan sesere, kaya dene asung pahargyan. Kekedhering pramana mau wus bisa anggepok marang sarirane karo, kalarat suci banjur (ambyar) sirna padha sanalika, bali marang pinangkane lawas. Dene ‘panjenengane karo’ banjur padha tumedhak marang agraning wukir Cakrawala, kapernah ing bawana iring lor. Saiki negesake gunung Cakrawala. Cakra iku buwengan, wala iku wadhahing babakal (wiji) dadi Cakrawala mau karepe: sawijining buwengan kang papane katon moncol dhewe ing sajroning bawana iki, sarta dadi papan padunungan tumuruning wiji kamanungsan. Sarehning jagad gedhe lan jagad cilik iku kudu timbangm tetep-tinetepan lan saksi-sineksenan, dadi karo-karone mau iya padha anane lan padha nyatane, bedane mung kasar karo alus bae.Sangkan Paran #26KSM :Kuciwa sethithik jalaran ana wedharane Sang Wiku sing ilang (lembar bundhel kalawarti Djawa Boedi Moerni kasuwek). Senajan ora akeh, nanging sajake kok penting, yaiku katerangan kang nyaritakake Tumedhaking Ad-haama ana ing bawana kasar kang kita enggoni iki. Kanggo iku, KSM nyuwun gunging