kanggo netepake murid-murid sing bakal ditampa ing SMA-ne Pak Karmin enggal diadani. Bspak ke¬pala sekolah mimpin lumakune rapat sa¬ka pendhaftar limang atus pitung puluh papat bakal diseleksi lan dipilih rong atus patang puluh murid. Pak Karmin bakal nindakake kabeh dhawuh saka dinas pen¬didikan kabupaten kanthi sakmesthine. Sakwise nenimbang biji Iulusan SMP lan biji tes seleksi masuk PSB kasil diteteoake bocah rong atus patang puluh dadi murid anyar ing sekolah kono. Dhaftar murid, biji lan asile tes seleksi wis ana astane Pak karmin."Kanthi nenimbang azas adil, transparan lan terbuka mula taktetepake bocah¬bocah kang syarat-syarate wis nyukup kaya kang kasebutake ing dhaftar tampa dadi murid anyar ing SMA kota ke¬ne," pangandikane Pak Karmin."Nanging nyuwun pangapunten Pak,! wonten satunggaling perkawis," ature Pak Mustajab sing kajibah dadi ketua panitia PSB nyelani atur.Pak Karmin nampa interupsine Pali Mustajab. Pak Mustajab terus dikepareng. ake matur. Anggota panitia PSB liyane padha mirengake ature Pak Mustajab sing sajak wigati kuwi.Kepareng kula matur Pak menawi standart seleksi dipuntrepaken saklugunipun pramila pendhaftar nomer 153 naminipun Azis Sudrakat kepeksa mboten saged dipuntampi dados murid lan ing sekolah mrikin” ature Pak Mustajab. “Azis Sudrajat niku sinten Pak Mustajab?”"Menika putranipun Pak Camat." "Putranipun Pak Camat?" wangsulane Pak Karmin rada cingak.Pak Karmin mendel. Ana rasa kang nggubel ing penggalihe. Konflik batin campur ing jajane Pak Karmin sing jembar kuwi. Yen Azis ditampa tegese wis nglanggar azas keadilan; wong nyatane bocah sing jeneng Azis Sudrajat kuwi ora nyukupi syarat dadi murid aneng sekolah kono. Nanging yen ora ditampa mesthi bakal ana prahara amarga keputusan ku¬wi bakal nglarani penggalihe Pak Camat sakkeluwarga sing dadi panguwasa ing tlatah kono. Pak Karmin tetep mendel. Mung sakwise ngunjal nafas landhung, Pak Karmin lagi entuk kekuwatan. Panje¬nergane terus ngendika menehi keputus¬an."Nggujengi bebener niku raosipun ka¬dos nggegem mawa panas. Nanging kula sakdrema dados bawahan. Kual aturi priksa Pak Mustajab menawi PSB taun menika Pgg!nakaken azas adil. transpa¬ran Ian terbuka. Pramila keputusan me¬nika mboten saged dipun ganggu gugat. Tegesipun kanthi kepeksa putranipun bapak Camat tetep mboten saged dipun¬tampi dados siswa wonten sekolah mriki."Akhire keputusan kuwi final. Bocah sing jenenge Azis Sudrajat sidane ora ditampa. Dina pengumuman penerimaan siswa baru wis teka. Kabeh pendhaftar, nampa amplop isi diuwang selembar. Isine surat iku ngenani keputusan ditam¬pa apa ora dadi siswa anyar ing sekolah kuwi. Ora wurung layang pengumuman kuwi tiba aneng astane Pak Camat sakluwarga. Ngerti yen putrane ora ditampa ana sekolah favorit kuwi, Pak Camat kepeksa melu campur tangan.Esuk iku uga Pak Camat telpun me¬nyang sekolah. Telpun ditujokake lang¬sung marang Pak Karmin. Kebeneran Pak Karmin ora tindakan mula panjenengane dhewe sing nampa tilpun iku. Sakwise dijawab, Pak Camat enggal ngendi¬ka mungguh gatine nelpun."Pak Karmin, nuwun sewu aku njaluk tulung marang panjenengan. Cekak raos muridku titip anakku Azis supaya ditampa ana sekolah panjenengan. Mbokmenawa dudu perkara angel tumrap panjenengan ngloloske mung bocah siji."Nyuwun agenging pangaksami Pak Camat. Keputusan sampun kelajeng di¬pundamel. Menawi kedah dipunralat me¬napa mangke mboten dados masalah enggal.""Wis borong panjenengan; borong kawicaksanan panjenengan. Pokoke aku manut. Mesthine panjenengan luwih, ngerti kahanane ing lapangan. Saiki nge¬ne Pak Karmin, apik-apikan wae panje¬nengan njaluk behungah apa kanggo mi¬nangkani panyuwunku mau."“Sepindhah malih tadhah deduka Pak Camat kula ajrih. Kula ajrih kaliyan ukum lap bebener.""Dhasar Saminl" pangandikane Pak Camat kasar karo nutup tilpune.Pak Karmin rada kesenggol harga dhi¬ripe. Wong nggujengi aturan kok disebut-sebut wong samin. Ing kamangka wong samin kuwi rak pejuwang sing anti kolo¬nialisme?! Kareben wae. Rumangsane wong samin kuwi wong elek ing kamang¬ka durung mesthi para pejabat kaya Pak Camat kuwi duwe nasionalisme sing dhuwure kaya wongwong samin nalika semana.Urusane nyata ora mandheg semono. Anggone Pak Karmin nolak ajakan kolusi cilik-cilikan saka Pak Camat dadi kedawa dawa. Ngibarate kaya emprit abuntut bedhug. Pak Camat rumangsa disepelekae. Sakatase guru kok wani nantang nguwasa. Apa ora kelakon kuwalat kaya jambu mete?! Ngono pangancame Pak Camat. Nyatane temenan. Pak Camat, lapor menyang dinas pendidikan, kabupaten, Masalah kuwi dadia gendaana nang dinas pendidikan kabupaten. Let telung dina ana panggilan kang ditujokke marang Pak Karmin supaya ngadhep kepala dinas pendhidhikan