Ing sawatawis taun kapêngkêr, ing tanah Jawi wontên ingkang ngêdêgakên pabrik balapêcah, ingkang limrahipun dipun wastani parik gêlas. Pabrik gêlas ing tanah Jawi punika kawontênanipun beda sangêt kalihan pabrik-pabrik gêlas ing nagari sanès. Limrahipun pabrik gêlas, ingkang dipun damêl barang wau kwartszand, inggih punika pasir pêthak, soda tuwin kapur. Nanging tumrap tanah Jawi pandamêling barang wau asli saking bêling, rêmukaning barang-barang ingkang sampun sami pêcah. Bêling punika dipun lêbur (dipun olah malih), lajêng kadadosakên barang malih, awujud barang enggal."