gangsa,tumutur tan sedya kari. (Mangkunagara IV, Manuhara: II, 11) Sengkalan“Miyarsakna trus ingkang sabda narendra”. (Mangkunagara IV, Serat Candrarini)Ukara “miyarsakna trus ingkang sabda narendra” lumrah kasebut sengkalan. Ukara iku ngemu teges angkaning taun Jawa, yaiku taun 1792. Unen-unen kang awujud ukara lan ngemu teges angkaning taun diarani sengkalan. Yen nglacak bab pangerten lan sejarahe istilah sengkalan ing wektu iki wis ora cundhuk. Nanging wis dadi pangerten mangkono. Angkaning taun kang awujud racikaning ukara lan ngemu teges angkaning taun sinebut sengkalan. Bibit kawit anane sengkalan nalika wong migunakake petungan taun Saka, kang wiwite taun 78 Masehi. Sawise taun Saka jumedhul petungan anyar, ana kang ngarani taun Jawa. Mula tembung sengkalan sakawit ateges wektu Saka, karepe Taun Saka. Tembung ‘saka kala’ dadi ‘sengkalan’.Sabanjure ora mung taun Jawa kang padha dipigunakake ing urip bebrayan. Kajaba taun Jawa uga ana taun Masehi. Taun Jawa alandhesan ubenge rembulan, mula banjur ana sengkalan kang senebut Candrasangkala. Taun Masehi alandhesan ubenge srengenge, mula banjur tuwuh sengkalan kang sinebut Suryasangkala. Awit ajuning karya seni, luwih-luwih seni lukis, sengkalan diwujudake lukisan, gegambaran, utawa pepethan.Lukisan, gambaranm utawa pepethan iku kena karacik dadi unen-unen kang awujud ukara lan kena diothak-athik tegese salaras karo ancas tujuane, sarta mengku karep angkaning taun. Sengkalan kang mangkono iku diarani sangkala petha. Sarehne panyurasane ora gampang, kudu memet anggone mikir, mula banjur karan sengkalan memet.Sengkalan kang awujud ukara lan lamba diarani sengkalan lamba. Sengkalan lamba lumrahe tinemu ing layang-layang, kadhangkala kamot ing yayasan minangka pengetan. Sengkalan memet kamot ing yayasan.Nyurasa angkaning taun ora gampang. Paugeran kang maton kena diarani ora ana. Mung wae adhedhasar tata cara lan adapt sastra kang wis digarap dening para sastrawan lan pujangga, banjur tuwuh uga anane paugerankang kena kanggo ancer-ancer nyurasa teges lan kareping tembung. Yen arep negesi angkaning taun kudu ngerti ajining tembung. Ajining tembung ing sengkalan diarani ‘watek’, kalanture dadi ‘watak’. Tembung watek sakawit asal saka Jawa kuna, tegese ‘golongan’. Wis salah kaprah tembung ‘watak’ nunggal surasa karo tembung ‘watak’ kang lumrah dianggo sadina-dina. Umpamane watak wong, wataking bocah. Nanging ing sengkalan becik kasurasa sarana tegese ‘ajining angka’, kapirid saka surasaning tembung.Para ahli sastra lan kabudayan Jawa ana kang wis ngracik layang kang ngemot paugeran bab sengkalan, yaiku layang kang dianggit asesirah Serat Sengkalan Lamba lan Memet, karangane K.M. Sasrasumarta kang alandhesan Serat