PERANGAN I TATA BASA A. Ancasipun Wulangan Tata Basa Jawi Ancasipun wulangan tata basa Jawi inggih menika mahasiswa saged mangertos saestu bab-bab ingkang magepokan kaliyan: 1. wujud, jinising tembung, saha pangrimbaging tembung, 2. jinising frasa, klausa, saha ukara, ugi 3. pandhapuking frasa, klausa, saha ukara. B. Andharan Wulangan Tata Basa Jawi 1. Widya Tembung Widyatembung/ morfologi inggih menika sempalaning tata basa ingkang ngrembag bab tembung, dumadosing tembung, ewahing satunggaling tembung dados tembung sanes. Tembung mujudaken rerangkening swara ingkang kawedhar dening lisan ingkang ngemu teges saha kasumurupan suraosipun. Tembung saged kabedakaken adhedhasar wujud saha jinisipun. a. Wujuding Tembung Katitik saking wujudipun, tembung saged kabedakaken dados sekawan golongan, inggih menika tembung lingga, tembung andhahan, tembung rangkep, saha tembung camboran. 1) Tembung Lingga Tembung lingga/ kata dasar inggih menika tembung ingkang taksih wetah, dereng ewah, utawi dereng rinaketan wuwuhan menapa 2 kemawon. Tuladhanipun: mustaka, awrat, rembulan, budaya, lan sapanunggalanipun. 2) Tembung Andhahan Tembung andhahan/ kata bentukan inggih menika tembung ingkang sampun ewah saking lingganipun amargi rinaketan wuwuhan (afiks). Wujudipun wuwuhan ing basa Jawi inggih menika ater-ater, seselan, panambang, saha wuwuhan sesarengan. Ater-ater/ prefiks/ awalan inggih menika wuwuhan ingkang dunungipun wonten sangajenging tembung lingga lan panyeratanipun sumambung kaliyan lingganipun. Ater-ater ing basa Jawi antawisipun ater-ater anuswara (m-, n-, ny-, ng-), tripurusa (dak-/tak-, ko-, di-), a-, ka-, ke-, sa-, pi-, pra-, tar-, kuma-, kapi-, kami-. Tuladhanipun tetembungan ingkang rinaketan ater-ater inggih menika: a- +