kendhang, tambur, suling sungu saha sangkala, mratandhani prang den wiwiti. Ing barisan Kaurawa, hamung Bisma kang haniup sangkala, dene ing laskar Pandhawa, lelimane haniup sangkala lan uga Kresna. Dene Sangkala iku minangka pambrongot jiwaning prajurit lan minangka tengara siaganing prang.Sangkala Sankham, kagungane Bisma, ginawe saka cangkang. Sangkala Pancajania, tegese pamekak pancadriya, kagungane Kresna, digawe saka bebalung yaksa samudra. Sangkala Dewadatta, tegese nugrahaning dewa, kagungane Arjuna, wujude cangkang. Sangkala Paundra, tegese roh Bha­tara Siwa, kagungane Wrekudara. Sangkala Anantawijaya, tegese kajayan kang langgeng, kagungane Yudhistira. Sangkala Sugosa, tegese swara ngrangin, kagungane Nakula. Sangkala Manipuspaka, tegese sekar mu­tiara, kagungane Sahadewa.Sangkala minangka pratandha purwaning yuda, lan uga nggambarake tengara wiwitaning urip manungsa. Purwaning urip, nalika lahir sinar­tan tangis. Ing madyaning gesang, tansah lir gumanti guyu lan tangis. Wusananing urip, praptaning ajal kapaes kanthi eseming lathi tumrap manungsa kang buntas kewajibane urip.Jabang bayi linair ing bumi kanthi anggawa tangis, amarga nyumurupi manawa dheweke katemben nilarake alam langgeng lan kudu miwiti urip ing alam maya. Kamangka, ing alam langgeng kahanane sarwa ajeg, kalis ing sipat owah gingsir lan kasirnan. Ing kono, ora ana sayah, ora ana luwe, ora ana rusak, ora ana sedhih, ora ana lara, ora ana pati. Dene ing alam maya ya ing donya iki, kang langgeng hamung siji yaiku “sipat owah gingsir” iku dhewe.Isining donya hamung sarwa semu, kang pinter bisa lali, kang digdaya bisa lena, kang dhuwur bisa kajlungup, lan kang urip kudu mati. Akeh-akehe manungsa padha lali marang kanyatan iki, satemah para manungsa tansah :# padha rebut bandha kang yektine bisa sirna,