Mirid unggah-ungguhe basa Jawa iku kena dibedak-bedakne kayata: (1) ngoko, (2) madya, (3) krama, (4) krama inggil, (5) kedhaton, (6) krama-desa, lan (7) kasar. Yen dideleng, basa-basa iku mau katon akeh lan luwih rinci. Umpamae basa kedhaton sing umume mung digunakake dening wong-wong sing omahe sisih kiwo tengene keratin, basa kasar sing umume digunakake nalika ana wong tukaran, basa Krama-Desa sing umume khusus digunakake dening wong-wong ing desa tartamtu lan ancase gawe basa kasebut merga kanggo salah sawijining wangun wong desa sing kurang mahami kepriye basa aluse wong kutha, lan sapanunggalane. Nanging merga wis jarang banget kabeh digunakake mulane didadekake ringkes. Jaman saiki sing umume disinaoni lan isih sering digunakake dening masyarakat Jawa yaiku basa Ngoko lan basa Krama. Umume, basa Ngoko dibagi dadi loro, yaiku basa Ngoko Lugu lan basa Ngoko Alus utawa Ngoko Andhap. Dene basa Krama uga dibagi dadi loro, yaiku basa Krama Lugu utawa Krama Madya lan basa Krama Alus utawa Krama Inggil. Ing ngisor iki bakal dibahas ngenani jlentrehan unggah-ungguh basa.