kabudayan sanesipun kala wau, kalebet basanipun, dados prayoginipun ugi kedah nyinau basa Sanskerta, basa Jawa Kuna, basa Arab, lan sapanunggalanipun. 57 Wujud sastra kaperang dados tiga, inggih menika: prosa (gancaran), puisi, lan drama. 1. Prosa (Gancaran) Wujud sastra prosa utawi gancaran ingkang pinanggih ing sastra Jawi, inggih menika prosa Jawi Kina, prosa Jawi Tengahan, saha prosa Jawi modern. a. Prosa Jawi Kina Ingkang kalebet prosa Jawi Kina utawi sastra parwa antawisipun Serat Candakarana, Brahmandhapurana,Agastyaparwa, Uttarakandha, Adiparwa lan sapanunggalanipun. b. Prosa Jawi Tengahan Wonten malih ingkang kalebet sastra Jawi Tengahan prosa inggih menika Tantu Panggelaran, Calon Arang, Tantri Kamandaka, lan sapanunggalanipun. c. Prosa Jawi Modern Dene ing prosa Jawi modern pinanggih asil sastra ingkang awujud: (1) roman, inggih menika cariyos ingkang nggambaraken gesangipun tiyang saking lair utawi mijilipun ngantos sedanipun. Jinisipun werni-werni, tuladhanipun: roman adat, roman sosial, roman detektif, lan sapanunggalanipun; (2) novel; (3) cerbung; (4) cerkak; (5) dongeng; (6) jagading lelembut. 2. Puisi 58 Wujud sastra puisi ingkang pinanggih ing sastra Jawi, antawisipun inggih menika tembang, parikan, saha geguritan. a) Tembang Wujuding tembang ingkang pinanggih ing satra Jawi antawisipun: tembang minangka asiling sastra Jawi Kina (kakawin), tembang asiling sastra Jawi Tengahan (kidung), tembang minangka asiling kasusastran Jawi enggal (tembang ageng, tembang tengahan, tembang macapat, saha tembang dolanan). (1) Kakawin Asiling sastra Jawi Kina puisi dipunwastani kakawin. Tembung kakawin lingganipun kawi (puisi), saking basa Sanskerta. Tiyang ingkang nganggit kawi dipunsebat kawya. Tuladhanipun: kakawin Ramayana, Arjunawiwaha, Kresnayana, Bharatayuddha, Kunjarakarna, lan sapanunggalanipun. Kakawin pinathok kaliyan paugeran: (i) Pinathok dening metrum-metrum saking India/ bahasa Sanskerta (aturan panjang utawi cekak ingkang tartemtu lan ajeg ing gatra); (ii) Saben sapada kadadosan saking 4 gatra utawi larik; (iii) Saben sagatra cacahipun wanda sami utawi ajeg; (iv) Pinathok ing swanten panjang/ guru (ghuru: anteb: — : a, i, u, o, e, o, au, ai/ sigeg) saha swanten cekak/ lagu (laghu: ampang: : a, i, u,e). (2) Kidung (sastra Jawi Tengahan puisi) Tembung kidung ateges nyanyian. Tembung kidung menika kalebet puisi anggitanipun pujangga jaman Majapait. Limrahipun, kidung 59 menika dipunginakaken kangge namaning rumpakan ingkang basanipun Jawa Kuna Majapaitan ingkang kasebat Jawi Tengahan. Tuladhanipun: Dewa ruci,