kalih, inggih punika golonganing tiyangipun Kumpêni tuwin tiyang mardika. Ing kala samantên tumindaking padagangan ing ngriku jor-joran kalihan bôngsa Inggris, wusana panguwaos ing ngriku gêntos dhawah Inggris.Adêgipun gupêrnur Inggris kapisanan ing ngriku ing taun 1793, kala samantên ingkang jumênêng nata ing Kandhi Sri Wikamaraja Sinha, ing sakawit gêgayutan kalihan Inggris sae, nanging wusananipun inggih dados pasulayan malih, saha salajêngipun sang nata kenging kacêpêng, inggih punika ing taun 1815, lajêng kakendhangakên dhatêng Madras, ing taun 1832 sang prabu seda. Panguwaosipun Inggris 1 89 3têtêp wontên ing ngriku, nguwaosi kawontênanipun ing ngriku sadaya. FALSEDumugining taun 1934 nalika Hertog von Gloucester putra nata Inggris badhe dhatêng Ostraliyah anjênêngi adêging nagari Melbourne sampun satus taun, mampir dhatêng Selon, maringakên makuthanipun Raja Kandhi, ingkang ing kala taun 1815 kabêkta dhatêng Inggris. Nalika maringakên wangsuling makutha wau kanthi pahargyan agêng-agêngan.Ingah-ingahan Ulam ing Blumbang BoldIng dhusun-dhusun bawah kabupatèn Magêlang kathah tiyang ingkang sami ngingah ulam ing blumbang, ingkang langkung kathah tiyang ing bawah dhistrik Munthilan sarta bawah dhistrik Salam. Ulam ingkang kaingah wau inggih punika: gramèh, wadêr bang, tômbra bang, tombra bêndha, bêkèpèk, mèlêm, badhèr sarta karpêr. Ananging ingkang kathah ingkang dipun rêmêni ngingah: 1. gramèh, 2. wadêr bang, 3. tômbra bang, awit warninipun ulam tigang warni wau angrêsêpakên. Warnining gramèh punika wontên ingkang bule pêthak, wontên ingkang blorok, dene ingkang kathah warni klawu ijêm êndhasipun bêlang. Warninipun wadêr bang lan tômbra bang wontên ingkang jêne, wontên ingkang abrit gilap, lan ugi wontên ingkang klawu ijêm. Wujuding gramèh saèmpêr ulam kakap, bedanipun manawi gramèh yèn sampun ngumur 5?6 taun katingal wontên janggutipun, kadosdene cangkêming ulam katingal majêng manginggil. Wujudipun ulam wadêr bang saèmpêr ulam badhèr, wondene tômbra bang saèmpêr ulam bandêng, nanging tômbra bang langkung panjang.Jaman 25 taun sapriki ulam têtiga wau (gramèh, wadêr bang, tômbra) namung kangge ingah-ingahanipun têtiyang ingkang kacêkapan kemawon kangge kalangênan, sarêng jaman 10 taun sapriki sampun tular-tumular dhatêng pundi-pundi, kathah tiyang padhusunan ingkang sami ngingah sarana anêtêsakên piyambak. Dene ingkang nêmbe dipun ngrêtosi anêtêsakên ulam wadêr bang lan tômbra bang, wontên ugi ingkang mangrêtos nêtêsakên ulam gramèh, nanging sawêg satunggal kalih kemawon.Sadèrèngipun ngandharakên rekadayanipun nêtêsakên ulam, badhe anêrangakên bab balumbang ingkang kangge ngingah ulam rumiyin.Balumbang ingkang kangge ngingah ulam punika ingkang kêlimrah ing padhusunan kadamêl wontên ing pakawisan, wontên ugi ingkang kadamêl wontên ing sabin, nanging taksih awis-awis, sarta pandamêlipun wau botên katandhing kathahing toya kalihan kathahing ulam ingkang dipun ingah, namung ambujêng rêmên kemawon, upami toya sakubuk (1m.³) trêkadhang dipun ingahi ulam ngantos satus, sampun tamtu kemawon lajêng kathah ingkang sami pêjah. Dene ingkang prayogi, sanadyan pandamêlipun wontên ing pakawisan, kêdah kapadosakên papan ingkang kêsorotan srêngenge, lêbêting toya sampun ngantos langkung saking ½ m. Badhe kasambêtan.R. Suparta, Magêlang. 1 90 7Rêmbagipun Sêmar lan Garèng BoldBab Prof. Voronoff.III.Sêmar: E, bingung pikiranaku ngrasakake omongmu ing bab prawan Amerikah kang isih kinyih-kinyih anglamar wong kakèk-kakèk Turki, Nala Garèng, nèk-nèke bae, si kakèk iki: olui (sugih dhuwit) dadi sing dimelik tinggalane ing besuk. Sabab bôngsa kana kuwi lumrahe nyandhung wit rada sênêng bangêt, akèh bae sing sanadyan dikon anglakoni sêtêngah urip, anggêre duwe