Sêsakit damêl tiwas ingkang agêng piyambak. Miturut katrangan, wontênipun sêsakit ing tanah ngriki ingkang damêl tiwas kathah piyambak, punika ingkang jalaran saking sakit T.B.C. petangipun wontên 135 pct, malaria wontên 5 pct, typhus 4 pct, ambêbucal rah-umbêl 3 pct. Dados ingkang agêng piyambak bêbayanipun punika T.B.C.