Ing jaman rumiyin pêpilihanipun tiyang nyambut damêl wontên ing kantor punika ingkang sae utawi rikat sêratanipun. Pundi ingkang sagêd nindakakên makatên, sampun kenging dipun wastani dados tiyang onjo. Dangu-dangu lajêng tuwuh wontên mêsin pirantos nyêrat, punika ragi nyudakakên ajining sêratan tangan, wusananipun ing sapunika ngêmbyah, botên wontên kantor ingkang botên migunakakên mêsin ingkang kados makatên punika, lan ugi sabên tiyang ingkang badhe nyambut damêl ing kantor sami sinau. Ing sasisih punika mujudakên gambaring mêsin sêratan gagrag taun 1870, tumrap ing jaman sapunika sampun kagolong dados barang kina.