Mênggah ingkang kangge wêwaton nêtêpakên, pangadilan pundi ingkang wênang ngrampungi wau, inggih punika sêtatsêblad taun 1867 ôngka 10 wontênipun makatên, amargi sêtatsêblad ingkang adatipun kangge wêwaton wau sêtatsêblad taun 1903, sapiturutipun, kados ingkang kasêbut ing nginggil, punika kaanggêp namung tumprap para santana dalêm ingkang dêdunung wontên ing Surakarta utawi Ngayogyakarta. Dene sêtatsêblad taun 1867 wau, amranata pangadilanipun para nata saha para bupati sasaminipun ing tanah guprêmenan. Sanadyan ing ngriku ugi nyêbutakên para nata, nanging pamanggihipun Narpawandawa ingkang kinajêngakên namung nata ing sabrang, amargi taun 1867, pangadilanipun para nata ing praja Kajawèn taksih jangkêp. Wondene sêtatsêblad taun 1867 wau, têbanipun kawon wiyar manawi katandhing kalihan sêtatsêblad taun 1903, sapiturutipun, ingkang kangge waton ing praja Kajawèn, sapanunggilanipun. Ingkang makatên wau pamanahipun Narpawandawa, bokmanawi namung saking kalepyan, utawi nalika samantên ugi dèrèng kathah para santana dalêm ingkang manggèn wontên ing sajawining nagari dalêm Surakarta utawi Ngayogyakarta. Awit saking punika sarèhning samangke kawontênanipun beda, inggih punika: para santana dalêm wau pamanggènipun sampun saya sumêbar, amila prêlu dados panggalihan, nusuli tatanan anyar, dados botên amung nunut wêwaton ingkang lêrêsipun amung tumrap para nata ing sabrang wau. Makatên ugi pêrlu wontên tatanan tumrap santana dalêm ingkang dêdunung wontên ing bawah dalêm, nanging dados abdinipun kangjêng guprêmèn, amargi wontên ingkang gadhah pamanggih bilih sêtatsêblad taun 1867, wau botên tumrap kawontênan ing praja Kajawèn, dados nunut wêwaton ingkang tumrap santananipun para nata ing sabrang kemawon mêksa botên sagêd, têgêsipun: sadhengaha nalar saha gradipun badhe namung kawêngku ing landrad. Bab punika sampun kabukti nalika sadèrèngipun ewah-ewahan sêtatsêblad taun 1933, Kutha Gêdhe kaanggêp mêdal saking wêwêngkonipun pangadilan dalêm pradata agêng, punika wontên sawênèhing santana dalêm wau katêtêpakên kawêngku ing landrad. [la...]