Ing wusana sarêng tanah Jawi dados jajahanipun karajan Nederland ngantos atusan taun laminipun, lajêng kados pundi wêwatêkanipun bangsa Jawi ing jaman sapunika. Punapa kêkêndêlan tuwin kaprawiranipun saya mindhak punapa saya ical? Miturut kawontênan ngantos antawisipun tigang dasa taunan kapêngkêr, wêwatêkanipun bangsa Jawi kêtingal mundur sangêt, kalampahan kathah kemawon ingkang mêntala nyade bangsanipun piyambak. Nanging salêbêtipun tigang dasa taun punika, sarêng ing tanah Jawi tuwuh pamulangan warni-warni, ingriku bangsa Jawi lajêng katingal ebah manahipun saha lajêng wiwit katingal sami andandosi wêwatêkanipun. Dumuginipun titimangsa punika sampun kathah bangsa Jawi ingkang sami wangsul kêkêndêlan tuwin kaprawiranipun, ngantos botên ajrih ngrêkaos tuwin kangelan anggènipun sami ngudi murih kamajênganing bangsanipun.