paraga pasrah panganten, beda kaliyan wosing pangandikan atur pambagyaharja, lsp.Babagan punika badhe karembag malih ing perangan babaring wedharan.2. NGUWAOSI BASA LAN SASTRA Paraga panatacara punapa dene Pamedharsabda, murih saged renggeping wicara ugi kedah nguwaosi basal an sastra, jer basa mekaten ingkang pinangka piranti ( alat ) kagem medharaken isining penggalih. Wondene basa ingkang sae inggih punika basa ingkang trep kaliyan swasana ( Upacara punapa, sinten ingkang midhangetaken, wonten pundit papanipun ). Ingkang wigati lan kedah dipun kuwaosi, inggih punika bab pamilihing tembung trep, pramila kedah pirsa bab. Murih pamilihing tembung trep, pramila kedah pirsa bab unggah-ungguhing basa, inggih punika pamilihing tembung ingkang trep pangetrapipun wonten ing warni-warnining golongan tiyang ing bebrayan. Pramila kedah dipun kuwaosi antawisipun tembung ngoko, krama, karma inggil lsp. Tuladhanipun : tembung “ kandha “. Menawi kagem anem dhateng sepuh lajeng dados “ Matur “, dene kagem ingkang sepuh dhateng anem lajeng dados “ Ngendika “. Ngengingi Unggah-ungguhing basa, pinangka pathokan keparenga pribadinipun Panatacara / Pamedharsabda hanganggepa ingkang dhawah anem utawi ingkang dhawah asor.Tuladha : Pasrah panjenengan pinanganten kakung, kula tampin kanthi suka renaming penggalih. Punika lepat.Leresipun : kula tampi kanthi suka bingahing manah. Kejawi Unggah-ungguh basa,ugi kawruh bab sastra Jawi kadosta ingkang gayutan kaliyan : purwakanthi, wangsalan, bebasan lsp. Ugi kedah dipun kuwaosi, murih saya endah edining basa ingkang badhe merbawani dhateng renggeping wicara.3. BAUT / TETEH MICARA Baut micara utawi teteh micara ing ngriki, inggih punika wijiling pangandika rancak lan mboten wongsal-wangsul keclitut, mboten sekedhap-sekedhap eeeeee, …….. eeeee……… Saupami tanpa rinaos kalajeng ketrucut kawijil tembung ingkang mesthinipun mboten trep, saged ngenggokaken satemah mboten ketingal sanget lepatipun. Supados baut micara, mboten wonten cara sanes kejawi naming kedah kathah gladhen sesorah saha sregep ngracik ukara-ukara lajeng dipun apalaken.4. LANTIP ING PANGGRAITA / TANGGAP ING SWASANA Panatacara tuwin Pamedharsabda ugi kedah lantip lan cepet tanggap ( “ Peka “ )dhateng swasana. Upaminipun, wekdalipun sampun kasep saking rantaman, tamu sampun katingah goreh, tumprap Panatacara utawi Pamedharsabda ingkang tanggap dhateng kawontenan, mboten badhe matur kanthi panjang temtu badhe matur kanthi cekak aos. Makaten ugi menawi satunggaling wanci, karana kawontenan Panatacara kedah damel putusan ngowahi urutaning adicara, utawi kedah tumindak murih upacara tetep katingal lumampah rancak. Punika mbetahaken lantiping panggrahita tuwin kedah-tansah mulat dhateng swasana.5. SUGIH KAWRUH Panatacara tuwin Pamedharsabda badhe langkung moncer malih, menawi ugi sugih kawruh. Liripun kejawi kawruh ingkang gayutan kaliyan basa, nanging ugi kawruh sanes-sanesipun ingkang wonten sambet rapetipun kaliyan medharsabda. Kanthi sangu kawruh ingkang pepak, Panatacara – Pamedharsabda mboten badhe samara ing kawontenan kados pundit kemawon, saha badhe saya damel rancaking pangandikan. Prayogi sanget menawi tansah remen maos buku-buku kapustakanIII. ULAH SWARA / TEKNIK VOKAL Suwara, mujudaken piranti ingkang baku tumprap Panatacara tuwin Pamedharsabda, jalaran swara punika dhapur babaring sana. Tiyang saged dipun wastani wicaranipun “ Lus Mardawa “ katitik saking wuwantenipun. Awit saking punika pangolahing swara, kedah kaudimurih: Ulem, dhekung, membat mentul satemah sekeca kamirengaken. Ingkang kedah dipun gatosaken ing bab pangolahing swara, antawisipun :1. Dhasar swaraDhasar swara ingkang ageng lan bass, mujudaken pawitan ingkang sae tumprap Panatacara – Pamedharsabda, jalaran badhe ambabar swara ingkang ulem lan kung.Sanadyan makaten, tumprap ingkang mila dhasar santenipun alit / tribell sampun ngantos dipun damel-damel supados ageng jalaran sanadyan wiwitanipun ageng nanging dumugi tengah badhe blero wangsul aslinipun. Kamangka ingkang sae swara punika wiwit kawitan dumugi pungkasanipun pantog. Pramila bakunipun kanthi dhasar swara ingkang dipun darbeni, kaudi murih cetha, bening mboten esek.2. KedalPangejaning abjad, mugi kaudi murih cetha lan leres. Ingkang punika obahing lesan saha pirantos sacelaking lesan sageda mapan kanthi merdika ambabar swaraning basa. da : mardika, dahat dha : pidha ta : tata, titah tha : cumanthaka, pinethaMakaten ugi swara aksara : a – i – u – e – o, kedaling lesan kedah merdika murih ambabar swara ingkang cetha.3. UcapanPangucaping tembung, kaudi murih cetha, langkung-langkung mingsad-mingseding tembung lingga, supados mboten kaclithut. pandam – pandoming cupet – ceweting wijang –