Mumpangaté gandhèn sajeroning piranti digunakaké ing taun 2.400.000 SM ing macéem-warna dhapuré watu kang minangka ngancuraké kayu lan balung (balung) gandhèn watu digawé kanggo ngiket (naleni)karo gagang kang digawé saka kulit utawa atot kéwan. gandhèn iku digunakaké sajeroning taun 30.000 sakdurung Masehi ing jaman Paleolitik watu. Ing catétan Arkéologi iki duwé pengarah manawa gandhèn iku piranti manungsakang tuwa dhéwé.