Miturut molah-malihing jaman makaten wau, samangke ingkang kula angge waton mawas Jawi gagrag enggal, inggih punika daya prebawa wiwit jaman kina ingkang sampun nglebeti kajiwanipun bebrayan Jawi ngantos dumugi wekdal samangke. Cekak aosipun, amargi saking daya-haya wau bebrayanipun tiyang Jawi ing wekdal samangke punika dereng ketingal maton, dereng ketingal jangkep. Makaten wau ingkang saged dipununingani kaliyan cetha, upaminipun bab negesi kabebasan, sampun terang manawi kekah, tumrap kabudayan teksih ketingal sleyar-sleyor dereng nggadhahi anteb lan tekad. Punika tandhanipun saged katitik saking lampahing kasusastran utawi basa Jawi. Ingatasipun gadhah basa lan sastra ingkang asli lan teksih kalimrah dipunangge nanging boten sami purun micara, malah saweneh wonten ingkang nyirik, nebihi lan nyingkiri. Tiyang Jawi samangke sampun kathah ingkang boten saged cecaturan kanthi lanyah mawi basa Jawi, buku-buku Jawi boten pajeng lan kalawarti abasa Jawi krengkang-krengkang nyambung umuripun.