Spjall:Sálfræði

03.12.2004
Bjó til nýja grein um sálfræði. Fyrir var "örstubbur", sem ég tók burt.
Heiða María

Er þetta ekki þýtt sem „hugfræði“?
--Það er nefnilega dálítil spurning. Hugfræði, eins og hún er kennd í HÍ, er heiti á Cognitive Psychology, sem er skylt Cognitive Science, en ekki það sama. Það er eiginlega ekki til neitt viðurkennt heiti á hinu síðarnefnda, að því er ég veit.
Heiða María
| Er það ekki bara vegna þess að sálfræðin (sálarfræðin) er eina fagið sem kennir þetta í HÍ enn sem komið er? Eins og mig minni að hugfræði hafi verið notað í heimspekinni sem þýðing á „cognitive studies“ á sínum tíma (áður en þetta varð „science“ :)) - Akigka
--Já, þetta er pínu vandamál. Besta þýðingin væri eiginlega hugvísindi, en það orð er náttúrulega upptekið af öðru fagi ;-)
Heiða María

:[Icelandic] vitsmunavísindi hk. ft

::[Definition] Fjölþætt þekkingarsvið sem hefur það markmið að kanna hæfileika hugans til þess að setja fram og reikna og hvernig þessum hæfileikum er komið fyrir í heilanum. [Note] Í vitsmunavísindum er fengist við það hvernig unnið er úr táknum, og þau taka til jafnólíkra greina og sálarfræði, tölvufræði, málvísinda, mannfræði, heimspeki, uppeldisfræði, stærðfræði, verkfræði, lífeðlisfræði og taugavísinda.

: Þetta er frá gagnagrunni Íslenskrar Málstöðvar :) --Friðrik Bragi Dýrfjörð 00:25, 16 feb 2005 (UTC)

Flott, ég setti breytti síðunni í samræmi við það.

Heiða María

Fer það ekki í taugarnar á neinum nema mér að aðalgreinin skuli vera undir titlinum sálarfræði, en ekki sálfræði? Innan greinarinnar sjálfrar er eiginlega aldrei talað um sálarfræði. Ég kann bara því miður ekki að breyta svona redirect.
Heiða María
P.S. Bara að láta vita af því að það var ég sem bætti við þessum undirgreinum í sálfræði, en gleymdi að skrá mig inn...

Hvað áttu við með aðalgrein?

-G.

gdh

:Sem sagt þessi grein. Það er ekki von að þú skiljir hvað ég meini, því það er búið að breyta þessu :)

* Vantar smá comment um kenningu Edwards Titcherner's
* Vantar nokkur orð um atferlisfræðina
* Þýðingin á því hvað sumum fyrirbærafræðingum finnst um vísindalegar rannsóknir gæti verið betri
--Gdh 14. des. 2005 kl. 01:01 (UTC)

Er pælingin að bæta meira við þessa grein? Ef svo er, þá er kannski rétt að bíða með tilnefningu þangað til það er komið inn en annars finnst mér hún vera orðin úrvalsgrein nú þegar. --Bjarki 15. des. 2005 kl. 01:10 (UTC)

Jamm, ég er að skrifa einn (mikilvægan) undirkafla og á eftir að fara aðeins yfir söguna.

--Gdh 15. des. 2005 kl. 01:13 (UTC)

:Flott, þá bíðum við aðeins. --Bjarki 15. des. 2005 kl. 01:15 (UTC)

::Ég myndi líka vilja staðreyndatékka allt áður en hún verður úrvalsgrein. Hef bara svo lítinn tíma þessa dagana. Reyni kannski að komast í það í kvöld. --Heiða María 15. des. 2005 kl. 09:01 (UTC)

:::Það væri ekki verra, það er t.d. alveg til í dæminu að einhverjar þýðingar þarna orki tvímælis þó að ég hafi reynt að lágmarka slíkt með því að nýta mér kennslubækur og orðasöfn ísl. málstöðvar. :)

:::--Gdh 15. des. 2005 kl. 15:50 (UTC)

::::Það gætu líka alveg verið einhver staðreyndafurðulegheit í upphaflega textanum. --Heiða María 15. des. 2005 kl. 16:19 (UTC)

Áður en þetta verður að úrvalsgrein þarf að gera lýsingar á öllum helstu undirgreinum sálfræðinnar. Ég legg til tvo undirkafla: Grunngreinar sálfræði og Hagnýting sálfræði (eða eitthvað svoleiðis). --Heiða María 15. des. 2005 kl. 22:38 (UTC)

Ég tók út Goclenius vegna þess að ég hef aldrei heyrt að hann hafi fundið upp á orðinu sálfræði. Gæti samt verið rétt, en er dálítið villandi því það var löngu búið að finna upp á orðinu sál. Um Eberus-skjölin veit ég ekkert, en ég lét það vera í bili. --Heiða María 15. des. 2005 kl. 22:00 (UTC)

Ég á líka eftir að bæta við heimildaskrána. --Heiða María 15. des. 2005 kl. 22:01 (UTC)

:Allt í lagi mín vegna. Eitt sem ég var að spá í samt, hví féll út bálkur um mörg sjónarhorn sálfræðinnar? Var eitthvað beinlínis rangt við hann?

:--Gdh 15. des. 2005 kl. 22:03 (UTC)

::Æi já, í öllum látunum var ég búin að gleyma að ég tók það út. Hér er það til öryggis:
Sálfræði lítur (vísindalega) á það sem er rannsakað frá mörgum sjónarhornum. Innan sálfræðinnar eru viðfangsefnin rannsökuð út frá t.d. upplifun fólks, skilningi, líffræði, félagslegri hegðun, þroska, menningu og afbrigðileikanum.

::Ég ætlaði eiginlega að koma einhverju svipuðu að annars staðar, en skipta þessu formlega í stefnur innan sálfræði, t.d. hugræna sjónarmiðið, atferlissjónarmiðið, líffræðilega sjónarmiðið, mannúðarsjónarmiðið og sálgreiningu. Var bara ekki búin að því og geri það víst ekki í kvöld.--Heiða María 15. des. 2005 kl. 22:09 (UTC)

:::Allt í fínu. Ég er/var nefninlega að spá í að skella smá undirkafla um þessi mörgu sjónarhorn undir "Viðfangsefni sálfræði", þannig að mér fannst þessi texti eiga ágætlega heima þar ef sá kafli kæmi þar undir. Hugsanlega mætti þó stytta setninguna aðeins. Samt spurning hvernig það kemur út þegar þar að kemur :-)

Skv. Oxford English Dictionary er þetta raunar rétt með Goclenius og orðið „psychologia“ (sem hann notaði á latínu, enska orðið kom til seinna), en það er samt óverulegt skref í sögu sálfræðinnar. --Cessator 15. des. 2005 kl. 22:07 (UTC)

:Mín vegna má eitthvað um það þá fara inn aftur, en mér finnst það svo sem ekki skipta miklu máli því við á Íslandi segjum ekki sýkólógía. --Heiða María 15. des. 2005 kl. 22:11 (UTC)

Í greininni segir að BA gráða veiti ekki rétt til þess að kalla sig sálfræðingur og það er alveg rétt á Íslandi og eflaust víða annars staðar en vitum við fyrir víst að svo sé alls staðar? Ég er bara að pæla hvort það þurfi að hafa einhvern fyrirvara í greininni eins og „Í flestum löndum veitir BA gráða ekki rétt...“ --Cessator 11. maí 2006 kl. 06:14 (UTC)

Ég veit ekkert um hvort það gildi í flestum löndum, en ég breytti þessu þannig að textinn sagði að á íslandi væri þetta þannig að BA gráða frá íslenskum háskóla veitti ekki réttindi, heldur þyrfti framhaldsnám.

--Gdh 11. maí 2006 kl. 16:37 (UTC)

Þessi textabrot eiga líklega frekar heima inni í aðalgreininni undir 'sjónarhorn' fremur en í sér grein. Það þarf hvort eð er að taka þessi textabrot í gegn. Fleygði upprunalegu greinunum.
--Gdh 30. júlí 2006 kl. 23:56 (UTC)
=== Líffræðilega Sjónarmiðið í Sálfræði ===
Líffræðileg nálgun í sálfræði horfir á það hvernig andleg líðan hefur áhrif á líkamlega líðan og hvernig líkamleg líðan hefur áhrif á andlega líðan. Allt atferli og tilfinningar eru útskýrðar frá líffræðilegu sjónarmiði. Tauga og hormónakerfið er þar í brennidepli og heilinn skipar stærsta hlutverkið í rannsóknum enda flóknasta og mikilvægasta líffæri allra. Líffræðilega sjónarmiðið gengur út frá því að allar hugsanir og tilfinningar eigi rætur sínar að rekja til boðefna og hormóna í líkamanum og þá helst í heilanum.
Líffræðilega sjónarmiðið byggir á uppgvötunum í læknisfræði, rannsóknum á starfsemi í taugafrumum og heila. Það skoðar líka sálfræði með þróunarsögu Darwins til hliðsjónar.
Líffræðilega sjónarmiðinu hefur mjög svo vaxið fiskur um hrygg með þeirri nýu tækni sem notuð er við heilarannsóknir sem á undanförnum árum hefur þróast á gífurlegum hraða og sér ekki fyrir endan á þeirri þróun. Meðal nýunga sem að tæknin státar af er heilasneiðmyndatökur, með þeim er hægt að sjá virkni í heila og hægt er að kortleggja heilann með enn meiri nákvæmni. Þeir sálfræðingar sem rannsaka virkni heilans vinna náið með líffræðingum, læknum og verkfæðingum.
Líffræðilega sjónarmiðið gerir ráð fyrir því að mikið af hegðunarmynstri okkar sé erft og erfðir vegi þyngra en umhverfi. Það er ekki þar með sagt að umhverfið hafi ekki áhrif á okkur, en viðbrögð okkar við áreiti koma fram vegna boðefna og taugaboða sem að eru fyrirfram forrituð í genum okkar.
Líffræðilega sjónarmiðið gerir ekki ráð fyrir lærðum viðbrögðum við áreiti eins og t.d. að við lærum að forðast að snerta rafmagnsgirðingu og önnur fyrirbæri sem við gætum ekki mögulega hræðst án þeirrar vitneskju sem við höfum um slík fyrirbæri. Þetta er líklega helsti galli kenningarinnar, sem að öðru leyti nær að útskýra flest annað í hegðun okkar, eða hefur a.m.k. möguleikana til þess.
=== Hugræna sjónarmiðið ===
Hugræna sjónarmiðið í sálfræði er andsvar við atferlishyggjunni með nýjum áherslum og viðhorfum.  Áherslan beinist frekar að því sem gerist milli áreitis og svörunar.  Atferlisfræðingar hallast frekar að rannsóknum á svörun við áreiti án þess að gefa gaum að því hvað spilar inn í og hvers vegna einstaklingurinn bregst við eins og hann bregst við. Í hugræna sjónarmiðinu er svörunin háð vitrænni túlkun.  Stundum getur reynsla eða þekking haft áhrif á hvernig einstaklingur bregst við áreiti.
Til dæmis þegar Jói segir Erlingi {{Brandari|brandara]].  Af hverju fer Erlingur þá að hlæja? (Það er að segja ef brandarinn er fyndinn.) Líklega býr Erlingur yfir ákveðinni þekkingu sem þarf til þess að skilja brandarann. Hann þarf þá að rifja upp úr langtímaminninu.
Um og eftir 1970 varð hugræna sjónarmiðið ráðandi í sálfræðinni og áhrif atferlishyggjunnar hafa farið dvínandi eftir það,  líklega vegna þess að það sem úrvinnslan í heilanum skiptir máli um það hvernig einstaklingurinn bregst við.
Áhuginn á hugrænu sjónarmiði fór vaxandi á þriðja áratug 20. aldar eftir að Piaget setti fram kenningu sína um vitsmunaþroskann. Á sama tíma voru menn að líkja mannshuganum við tölvur. Þar sem tölvufræðingar fjalla um hug- og vélbúnað tölvunnar hljóta menn líka að rannsaka hugann. Einnig hefur verið auðveldara að rannsaka hugann eftir því sem vísindunum hefur fleygt fram í gegnum árin.
=== Atferlissjónarmiðið ===
Atferlissjónarmiðið hefur haft mikil áhrif í sálfræði. Það varð fyrir miklum áhrifum frá raunhyggjunni í heimspeki. Í henni felst að svo öll þekking fáist með reynslu, og að í upphafi er einstaklingur eins og autt blað, (tabula rasa). Það er þá hlutverk sálfræðinga að skýra hvernig þessu námi er háttað. Athyglinni er beint að áþreifanlegu áreiti og viðbrögðum við því. Þess vegna er atferlissjónarmiðið stundum kallað Á-S sálfræði, Á fyrir áreiti og S fyrir svörun. Samkvæmt atferlissinnum er athygli það sem styrkir tiltekna hegðun.
Atferlissjónarmiðið á einnig rætur að rekja til þróunarkenningar Charles Darwins. Gert er þar ráð fyrir að ekki sé mikill munur á atferli manna og dýra, ef hann er þá einhver. Af því leiðir að atferlissinnar geta einnig rannsakað einfaldari lífverur en menn til að leiða út lögmál hegðunar. Ivan Pavlov, lífeðlisfræðingurinn og atferlissinninn, notaði til að mynda hunda í tilraunum sínum og Burrhus Frederic Skinner notaði bæði rottur og dúfur. Atferlissinnar benda fallast á að hegðunarmynstur manna sé oft og tíðum flóknari en hegðunarmynstur dýra, en að þeirra mati gilda samt sem áður sömu meginlögmál.
Atferlissjónarmiðið einkennist af strangri vísindahyggju og rannsóknir fara gjarnan fram á tilraunastofum. Rannóknir atferlissinna hafa verið hagnýttar við alls kyns meðferð og hafa gefið góða raun, einkum þegar þeim er beitt í bland við hugræna sjónarmiðið. Eins hafa grunnlögmál atferlisstefnunnar, viðbragsskilyrðing og virk skilyrðing, veitt mikilsverðar upplýsingar um hvernig hegðun manna og dýra mótast. Þannig endurspeglast atferlissjónarmiðið með ýmsu móti í nútímasálfræði en þeim fer þó heldur fækkandi sem flokka sig sem eindregna atferlissinna í sálfræðinni.


Notandaspjall:Heiða María

Velkomin á wikipedia;) --  Ævar Arnfjörð [ Bjarmason]   09:40, 3 des 2004 (UTC)
Takk takk :-)

Ég sá athugasemd þína og reyndi að lagfæra greinina eftir bestu getu, það væri ágætt ef að þú létir í þér heyra aftur og endilega bættu við eða lagaðu ef þú nennir ;) --Friðrik Bragi Dýrfjörð 22:36, 15 feb 2005 (UTC)

Í sambandi við snið er óþarfi að afrita hluti eins og Snið:Aðgreining á þá síðu sem þú ætlar að nota það á, nóg er að bæta við  á síðuna, þó er hægt að gera þetta með annað en snið og slíkar síður eru ekkert töfrasíður sem slíkar, t.d. gæti maður gert  eða bætt tvípunkt fyrir framan til að fá eitthvað úr greinanafnrýminu, t.d. . — 02:32, 15 mar 2005 (UTC)

:OK, gott að vita ;-)

::: Wikipedia:Listi yfir snið, ég gerði þetta um daginn, en það náttúrulega finnur þetta enging þegar maður felur þetta svona.--Friðrik Bragi Dýrfjörð 02:41, 15 mar 2005 (UTC)

Ég verð bara að benda á húmorinn í því að ég er nemandi í MH (útskrifast um jólin) og þú ert orðin kennari þar... Og þar að auki hefur fyrrverandi tölvustjóri þessa sama skóla oft verið ansi duglegur við greinaskrifin, og margir aðrir nemendur hér hafa einnig lagt til efni hér. Wikipedia er greinilega eitthvað sem heillar MHinga af öllum gerðum... --Sterio 30. ágúst 2005 kl. 09:24 (UTC)

Jemm, hehe, ég er einmitt fyrrum MH-ingur líka. Er svo að pæla í að láta nemendur mína skrifa eitthvað um sálfræði fyrir Wiki ;)

Málið er að setja velkomin-sniðin á spjallsíðurnar, ekki notendasíðurnar ;)
*Sjá Notandi:Birgirm vs Notandaspjall:Birgirm
*Sjá Notandi:Le Drum vs Notandaspjall:Le Drum
*Sjá Notandi:Hnefill vs Notandaspjall:Hnefill
Bið að heilsa Bjössa, unnum saman hjá Hugviti og ætli þú hafir ekki verið stúlkan sem var með honum á Ruby Tuesday í síðasta mánuði? --Stalfur 19. des. 2005 kl. 10:15 (UTC)

Takk fyrir það, ég skila því :) --Heiða María 19. des. 2005 kl. 10:19 (UTC)

Hello Heiða!
Unfortunately I don't speak Icelandic. But I love Iceland and I'm interested in finding out something about your country. As I wasn't able to find anything about my home town Vienna, I was a little bit challenged to start an article about Vín in hope that someone will correct it. Takk for doing that for me ;) -- Robert

Actually, I didn't do anything, Notandi:Moi did :)

:Oh, you're right :) Thank you for welcoming me. Greetings to Iceland! Robert

Já. Gjörðu svo vel. Bara vona að þú hafir gaman af þeim. Sind að láta þær liggja ofan í kassa á meðan ég er úti. Vonandi sjáumst við sem fyrst. Datt í hug að nota Wikipedia til að finna hvernig heyrist í íslenskum fuglum en finn ekkert. Hvernig er Wikipedia með audio file? Ertu með msn?
--213.176.131.204 13. júní 2006 kl. 23:06 (UTC)

Ég er því miður ekki alveg klár á því en þú gætir fengið einhverjar upplýsingar hér: Wikipedia: Audio help Og já, ég er með MSN: heidamaria@hotmail.com. --Heiða María 14. júní 2006 kl. 09:35 (UTC)

Velkomin í hóp möppudýra! Hærra verður ekki komist á pedíunni.  --Bjarki 01:48, 11 ágúst 2007 (UTC)

Jahá :) Ég veit nú varla hvað það er sko, haha. En ég skal gera mitt besta í að rústa a.m.k. ekki neinu. --Heiða María 03:32, 26 ágúst 2007 (UTC)

Afturköllun möppudýraréttindaKæri notandi,Til stendur að afturkalla möppudýraréttindi þín, þar sem þú hefur verið óvirk(ur) í 1 ár. Þetta er gert af öryggisástæðum og með fullri vinsemd. Ef þú vilt halda réttindunum skaltu vinsamlegast svara innan mánaðar (hér fyrir neðan). Skyldir þú þarfnast þeirra aftur síðar er minnsta mál fyrir þig að fá þau aftur.Kær kveðja, Snaevar 16. janúar 2012 kl. 19:04 (UTC)


Spjall:Háskólinn í Reykjavík

Grein þessi er eins og auglýsingabæklingur fyrir HR. -- 09:51, 3 des 2004 (UTC)

Það er svolítið skrýtið að stofnun HR hafi skyndilega færst til 1964 við yfirtöku á Tækniháskólanum. Finnst að réttara væri að rekja sögu HR frá 1998, en að saga Tækniháskólans komi fram í þeirri grein. Akigka (spjall) 2. júní 2024 kl. 16:19 (UTC)


Spjall:Tony Blair (hljómsveit)

Varðandi eyðingatillögu:  Það er jú rétt að þessi hljómsveit er svotil óþekkt, og hefur ekki gefið neitt út svo ég viti til.  Mér finnst hinsvegar fyrir neðan allar hellur að leggja til að eyða einhverju héðan út vegna þess að það er ekki á allra vitorði.  Raunar væri frekar ástæða til að eyða út einhverju sem allir vita.
Varðandi hlutleysi:  Þessi grein er alls ekki hlutlaus, og það er reyndar frekar algengt á hljómsveitasíðum hér.  Ástæðan er væntanlega að greinin er skrifuð af einhverjum aðdáðenda, eða jafnvel meðlim hljómsveitarinnar, en samkvæmt eðli wikipedia ættu minna hlutdrægir höfundar bara að breyta orðalaginu ef þeir eru óánægðir með það.  Mér finnst samt oft pínu tilhneiging hérna til að rugla saman "skemmtilegt" og "hlutdrægt" annarsvegar og "hlutlægt" og "leiðinlegt" hinsvegar.

Það er aðallega það að þetta virðist hafa verið skrifa af meðlimunum sjálfum eða einhverjum nálægt þeim kona er þarna kölluð "grúppía" og svo er auðvitað þetta: Þar með var eini hæfileikaríki einstaklingurinn í bandinu látinn fjúka. Katrín var líka látin fara en án sjáanlegrar ástæðu. -- 15:17, 3 des 2004 (UTC)

þegar hljómsveitin átti að byrja að spila mun Dagur ekki hafa átt pening fyrir húsnæðinu og mun þá hafa verið rekinn úr sveitinni. Katrín var einnig látin fara, en af öðrum ástæðum..
Heimildir fyrir þessu? —Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 11:04, 12 jan 2005 (UTC)

Þessi grein á wikipedia er ein af fáum rituðum heimildum um þessa hljómsveit (sem er ennþá starfandi), hún er rétt og upprunalegur texti hennar var skrifaður af fyrrum meðlim hljómsveitarinnar.  Það að vera frumheimild gerir greinina ekki síðri, heldur betri. --Sindri 14:05, 12 jan 2005 (UTC)

:Og þar liggur hundurinn einmitt grafinn, alfræðiorðabækur, þar á meðal þessi eiga ekki að vera frumheimildir heldur annars og þriðja stigs heimildir. sjá :en:Wikipedia:No original research. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 15:27, 12 jan 2005 (UTC)
Ég er sammála Ævarnum, Wikipedia var ekki sett upp í þeim tilgangi að vera stjórnlaust safn „allrar mannlegrar þekkingar“ eins og einhver sagði. Wikipedia er alfræðiorðabók sem setur lágmarksskilyrði fyrir efni greina. Skilyrði á borð við lágmarks „frægð“ viðfangsefnisins sem og blátt bann við frumrannsóknum af öllu tagi. Þessi grein brýtur á hvoru tveggja og ég er enn á þeirri skoðun að hún eigi ekki að vera hér. --Bjarki Sigursveinsson 18:50, 12 jan 2005 (UTC)

Ég er svosem ekkert á móti því að það sé grein um þessa hljómsveit hérna yfirleitt, enda er örruglega ekki til það efni sem ekki er hægt að skrifa eitthvað áhugavert um í alfræðiorðabók, hinsvegar set ég mig á móti því að einhverjir (sem kann að vera að séu meðlimir hljómsveitarinnar) menn séu hér að skrifa hluti sem nær ómöguleiki er að staðfesta auk þess sem þeir eru augljóslega litaðir af skoðunum umfjallandans sem ku vera fyrrum meðlimur hljómsveitarinnar, ku Sindri þekkja hann og vil ég pota því að honum að segja þeim manni að þetta sé kannski ekki *besti* vettfangurinn til að skrifa um fyrrverandi bandið sitt. –Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 21:17, 12 jan 2005 (UTC)

:Ég þekki ekki Stefán Pálsson, en hef það eftir traustum heimildum (Gróusögum á netinu) að hann hafi skrifað fyrstu færslurnar í þessari grein.  --Sindri 23:45, 12 jan 2005 (UTC)
Ég býst við að sá sem bætti við færsluna síðast hefi haft diskinn í höndunum, þannig það er þá ekki nein frumheimild. --Sindri 23:47, 12 jan 2005 (UTC)


Spjall:Snjór

213.190.100.11  =  --Moi 23:06, 13 des 2004 (UTC)
Vegna spurningar Ævars, „Granular material er hvað?“ þá upplýsist hér, að þetta fyrirbæri er efni samsett úr kornum, svo sem eins og snjór, sandur, salt, sag og fleira þess háttar. Granule þýðir korn eða smákorn. --Moi 23:14, 13 des 2004 (UTC)

Frostmark hækkar lítillega, eftir því sem þrýstingur minnkar og getur því snjóað þegar hitinn er yfir frostmarki við sjávarmál, auk þess myndast kristallar oft fyrr í ótæru vatni.
Það væri voðallega sætt að fá formúlu til að reikna þetta út, það besta sem ég fann var þetta: . -- 00:59, 14 des 2004 (UTC)

Þetta er smá einföldun hjá þér Ævar, vatn hegðar sér nefnilega alveg hrikalega einkennilega og það eru ekki bara þrýstingur og hitastig sem skipta máli heldur líka rúmmál, leitaðu á google að "phase diagrams water" (þá sérstaklega að 3 víddar gröfum) og þá sérðu hvað ég á við. En leit þín að þægilegri jöfnu til að sjá hvernig þessi gröf eru fengin held ég að muni ekki bera árangur, a.m.k. man ég ekki eftir neinum þægilegum jöfnum og miðað við hvernig þessi fasa gröf líta út þá efast ég um að það séu til neinar slíkar jöfnur, þetta séu allt saman tölulegir útreikningar frá óleysanlegum diffurjöfnum. Minnir að í þeim varmafræðikúrs sem ég tók upp í HÍ notuðum við bara töflur til að setja gildi inn í jöfnur. En líklega eru til nálganir sem virka vel í þeim aðstæðum sem við lifum við (þ.e. við hitastig og þrýsting á temmilegu bili, kannski er bara PV = nRT ágætis nálgun :-) ). En það besta sem þú gætir gert held ég er að fara á háskólabókasafnið og kíkja í einhverja varmafræðibók handa verkfræðingum (almenn bók um varmafræði myndi líklega sleppa að fjalla sérstaklega um vatn, gefa bara upp almennar diffurjöfnur sem þyrfti síðan að beyta sérstaklega á vatn og gera nálganirnar sjálfur). Have fun :-) --ojs 02:12, 17 des 2004 (UTC)

Nauðsynlegt er að gera greinarmun á snjó sem er úrkoma sem náð hefur jörðu, en snjókoma er heiti á úrkomunni sem um ræðir. Tala má um myndun snjókorna í skýjum, sem væntnlega munu gefa snjókomu. En snjór er heiti á snjókornunum/úrkomunni sem nær að festast á jörðu :) Thvj 16. janúar 2008 kl. 04:31 (UTC)


Spjall:Mánuður

Hét þetta eldra íslenska skipulag eitthvað? Og var það notað víðar á norðurlöndum? -- 09:21, 15 des 2004 (UTC)

Eru mánaðarheitin í eldra skipulaginu rituð með stórum staf? --バルドゥル 13. desember 2009 kl. 09:47 (UTC)


Notandaspjall:HM

Hæ og velkomin(n) á Wikipedia, nokkrar ábendingar:
Fyrst, þetta er alfræðiorðabók á íslensku en (eða á helst ekki að vera) ekki alfræðiorðabók skrifuð út frá íslensku sjónarmiði sérstaklega, þar með er ágætt að útskýra þegar verið er að tala um almenn hugtök frá íslensku sjónarmiði, t.d. lögaldur og annað. T.d. á óflekkað mannorð þar sem ég breytti ýmsu að þetta væri hugtak í íslenskum lögum en ekki eitthvað sem á við um alla forseta, þó vissulega hafi mátt gera ráð fyrir því að einhverju leiti.
Einnig er fínt að gera stutta leit að greinum og athuga hvort þegar sé búið að skrifa þær, eins of fór framhjá þér þegar þú skrifaðir Antartíka sem var þegar til á Suðurskautslandið (við lentum einusinni í því að skrifa 2x greinar um Pí;) ég eyddi greininni, bjó til tilvísun (með því að skrifa #REDIRECT [[Suðurskautslandið]], of færði það sem þú skrifaðir á greinina sem þegar var til)
Þar að auki eru ýmsar venjur hér eins og að feitletra viðfangsefnið í inngangi ( sjá: http://is.wikipedia.org/w/index.php?title=J%C3%B8rgen_J%C3%B8rgenssen&diff=0&oldid=17031 ), og að lokum er skrifað 13. júlí ekki 13.júli. --  Ævar Arnfjörð [ Bjarmason]   03:59, 27 des 2004 (UTC)

Sæl(l) og velkomin(n) á Wikipedia. Ég tók eftir því að þú breyttir tenglum á Vinstrihreyfingin – grænt framboð af forminu [[Ísland]]i yfir í [[Ísland|Íslandi]] en það er óþarfi þar sem bæði formin virka nákvæmlega eins og því er oftast nær handhægara að nota hið fyrra til að spara manni pikkið. Gleðilega miðsvetrarhátíð svo! --Bjarki Sigursveinsson 21:23, 27 des 2004 (UTC)

Þú getur skrifð undir það sem þú segir og bætt við tímastamp með að skrifa --~~~~ eða með að ýta á undirskriftartakkan sem er annar frá hægri uppi þegar þú breytir síðu. --  Ævar Arnfjörð [ Bjarmason]   09:10, 29 des 2004 (UTC)


Spjall:Vottar Jehóva

Þessi grein líkist nú meira spjallþræði á milli einstaklinga en upplýsingum eins og maður býst við í alfræðiriti strákar.

Það er það sem þetta er. Taktu eftir því að það er spjallþráður við hverja og eina einustu grein. --Smári McCarthy 21. janúar 2006 kl. 09:47 (UTC)

Mér finnst einhvernveginn alls ekki sanngjarnt að kalla trú sem 6.5 manns stunda aktíft  sértrúarsöfnuð. Bæði vegna þess að eins og sértrúarsöfnuðsgreinin útskýrir hugtakið falla vottarnir alls ekki undir það (trúa ekki að þeir fari til himna) auk þess sem þetta er oft notað á niðrandi hátt. — 18:57, 6 mar 2005 (UTC)

Orðið „sértrúarsöfnuður“ er að mínu mati alltaf gildishlaðið og varla viðeigandi á wikipedia. Hver er það sem ákveður hvaða lífsskoðanir fólks séu „sértrú“? Svo er greinin um sértrúarsöfnuði vafasöm svo ekki sé meira sagt... ég held að allir skipulagðir trúarhópar séu einmitt á þeirri skoðun að þeir einir séu handhafar sannleikans.--Bjarki Sigursveinsson 19:26, 6 mar 2005 (UTC)

:Þetta er svona svipað og með önnur gildishlaðin orð sem ber að forðast eins og einræðisherra, hryðjuverkamaður, eiturlyf o.fl. — 19:34, 6 mar 2005 (UTC)

::Hér í þessari umræðu er eitt orð gildishlaðnara en öll önnur og það er orðið „gildishlaðinn“. Það er greinilegt að það er talið afskaplega neikvætt. Í mínum huga þurfa orð að hafa merkingu. Orð eins og einræðisherra, hryðjuverkamaður og eiturlyf, svo að við höldum okkur við dæmin, sem hér hafa verið nefnd, verða ekki vond af því einu að þau hafi eitthvert gildi (séu „gildishlaðin“). Hins vegar er hægt að gera þau vond með því að nota þau í óviðeigandi samhengi eða annarri merkingu en almennt er lögð í þau. Án þess að ég hafi kannað það mjög náið, þá tel ég víst að mikill meirihluti fólks telji Votta Jehóva vera sértrúarsöfnuð. Sama má segja um Mormóna og reyndar fleiri. Og það sem meira er: Það er ekkert neikvætt við þetta og þetta er ekki illa meint eins og þið látið í veðri vaka (með orðum eins og „.. á niðrandi hátt“ og „... orð sem ber að forðast“). Þetta undirstrikar bara þá staðreynd, að fólkið sker sig frá fjöldanum. (6,5 milljónir í heiminum eru aðeins örfáir). Það gerir það (vonandi) að eigin frjálsu vali og hefur að sjálfsögðu fulla heimild til þess. En Bjarki hittir naglann á höfuðið með orðunum: „... ég held að allir skipulagðir trúarhópar séu einmitt á þeirri skoðun að þeir einir séu handhafar sannleikans.“ Hárrétt. Og þarf ekki skipulagða trúarhópa til. Þetta á við um alla prédikara og stjórnmálamenn líka. Í okkar hópi hafa líka sumir smásnert af þessum lasleika. Enn hefur ekki fundist svar við spurningunni „Hvað er sannleikur?“ Sannleikurinn er sá, að svarið við því mun ekki finnast! --Moi 20:33, 6 mar 2005 (UTC)

:Ég held að varla sé hægt að skilgreina trúarbrögð sem sértrúarsöfnuð. Söfnuður Votta Jehóva á Íslandi getur talist sértrúarsöfnuður þar sem hann er ekki fylgjandi þeim sem geta talist helstu trúarbrögð landsins. Slík er allavega skilgreiningin sem ég lærði í einhverri trúarbragðafræðinni. Samkvæmt þeirri skilgreiningu eru líklega flestir söfnuðir Vottanna sértrúarsöfnuðir. En Vottar Jehóva í heild sinni og þeirra trú er varla hægt að skilgreina sem sértrú eða sértrúarsöfnuð. Ef maður ætti að gera það þyrfti maður að taka fram að þeir væru sértrúarsöfnuður á einvherju ákveðnu svæði/í einhverjum ákveðnum hóp. Það að flestir telji þá vera sértrúarsöfnuð er ekki nógu góð ástæða fyrir skilgreiningu. Jafnvel ef flestir teldu sentimetra vera einn tíunda úr metra, myndu þeir samt hafa rangt fyrir sér því það er ekki það sem sentimetri er. Bara mínir tveir hundraðshlutar. Ég vona að þeir geri eitthvað gagn. --Sterio 21:05, 6 mar 2005 (UTC)

(breyting) (breytingaskrá) . . Vottar Jehóva; 00:48 . . Moi (Spjall) (Vottarnir hafa ekki kynningar á götum úti. Það gera Hjálpræðishermenn hins vegar.)
Ég leigði með votti í allt fyrrasumar þannig að ég ætti nú að vita það að þeir eru einnig með kynningar á götum úti, þó ég hafi hér á landi enda ætti það ekki að skipta neinu máli. Það væri fínt ef þessi breyting yrði rökstudd betur. --Stefán Vignir Skarphéðinsson 01:50, 24. apríl 2005 (UTC)

Veit einhver hvað Vottar á Íslandi nefna disfellowship (Shunning)? --88.149.124.123 19. janúar 2009 kl. 14:42 (UTC)

Ég veit nú ekki hvað það heitir en það fyrsta sem dettur í hug gæti verið "að slíta öll tengsl" eða eitthvað álíka? --Baldur Blöndal 19. janúar 2009 kl. 17:59 (UTC)

:Ég vona nú að þeir eigi til íslenskt orð yfir þetta, eitthvað sem staðið gæti einsog disfellowship í texta. Orð eins og hunsun eða félagshunsun eða eitthvað slíkt.  Þeir hljóta að eiga orð yfir þetta.  --88.149.124.123 19. janúar 2009 kl. 18:15 (UTC)

:: Félagshunsun gæti verið nokkuð gott orð yfir þetta. --Baldur Blöndal 19. janúar 2009 kl. 18:31 (UTC)


Spjall:Kaupmannahöfn

Tók út þetta varðandi höfuðborg Íslands þar sem ég var ekki viss um það, ertu viss um að þetta hafi verið höfuðborg þess ríkis, en ekki Reykjavík? Nú er Þórshöfn t.d. höfuðborg færeyja. -- 12:15, 28 des 2004 (UTC)

Fyrir 1904 þegar Ísland fékk heimastjórn er varla hægt að tala um Reykjavík sem höfuðborg Íslands, og alls ekki fyrir endurreisn Alþingis 1844, sú staða sem Færeyjar hafa í dag er svipuð þeirri sem Ísland hafði 1904–1944. --Bjarki Sigursveinsson 12:41, 28 des 2004 (UTC)

:Það er alveg óhætt að setja þessa klausu inn aftur, því að Kaupmannahöfn var höfuðborg Íslands í margar aldir bæði í orði og á borði.--Moi 23:33, 28 des 2004 (UTC)

:Ef hægt væri að tala um einhverja höfuðborg á Íslandi (ekki höfuðborg Íslands) til að mynda fyrir 1800, þá er það Skálholt. Reykjavík var ekki til þá nema sem eitt bóndabýli og svo pínulítið þorp með innan við 400 íbúa. (Svona á stærð við Tálknafjörð). Ísland var alls ekki ríki, heldur var það hluti Danaveldis, og höfuðborg þess var Kaupmannahöfn. --Moi 23:42, 28 des 2004 (UTC)

::Gott að fá nákvæm ártöl inn í þetta, það var s.s. frá og með 1. febrúar 1904 sem þetta hætti að vera höfuðborg okkar lagalega? -- 00:57, 29 des 2004 (UTC)

::My Icelandic is rudimentary, but I think the article says that Kopenhagen comes from German? Shouldn't that be Dutch? For to buy Dutch has kopen. German: kaufen. How the höfn got to be hagen rather than haven I do not know. :af:Gebruiker:Jcwf

:::The English article also makes this claim, someone there probably knows more about this. --Bjarki Sigursveinsson 1. ágúst 2005 kl. 20:00 (UTC)

:::I must admit I'm not expert, but somehow, I've always believed it was from German, just thought of it as common knowledge I guess. But that is a good point... --Sterio 2. ágúst 2005 kl. 00:58 (UTC)

Í þessari grein er Kaupmannahöfn aðeins látin ná til þess, sem á dönsku heitir Københavns Kommune, en svo er ekki í dönsku greininni um Kaupmannahöfn. Þar er miðað við leiðbeiningar frá Sameinuðu þjóðunum og einnig talið með svæði, sem fellur undir 18 önnur sveitarfélög. Þar af leiðandi eru tölur um íbúafjölda, landsvæði og þéttleika byggðar allt aðrar. Ýmislegt mælir með þessu: Við tölum til dæmis frekar um dýragarðinn í Kaupmannahöfn en dýragarðinn á Frederiksberg, enda nær þetta sjálfstæða sveitarfélag alveg niður í miðborg Kaupmannahafnar. En í dönsku greininni kemur fram, að til borgarinnar teljist samt ekki allt svæðið í Hovedstadsregionen (sem orðið „stórkaupmannahafnarsvæðið" í íslensku greininni er væntanlega þýðing á). Danska greinin er merkt sem „god artikel". Þetta er svona til umhugsunar og kannski einhverrar umritunar. Vingjarnleg kveðja. SigRagnarsson 25. október 2010 kl. 18:11 (UTC)


Spjall:Jörundur hundadagakonungur

Úff, hvernig væri að setja einhver kaflaskil í þetta?--Martewa 01:15, 30 des 2004 (UTC)
Er HM viss um að Jörgensen hafi verið dansk-enskur? Ég hef lesið allt sem ég hef getað komist yfir um þennan ágæta mann og aldrei fyrr hef ég séð þessu haldið fram. Ég vil þó ekki fortaka að svo geti verið, enda myndi það skýra hvers vegna hann var sendur til Englands ungur. En faðir hans var danskur, svo að ef þetta er rétt, þá var það móðirin sem var ensk. Hver er heimildin fyrir þessu?

Ég er viss, en það er mjög langt síðan ég las heimildina um þetta, og ég man ekki nákvæmlega hvar, líklega þó í bókinni Byltingin 1809 eftir Helga P. Briem. Það skýrir það einmitt, sem og hvers vegna hann tók svona miklu ástfóstri við Bretland, og allt sem breskt var, sem hann ku hafa gert. Mundi þó alls ekki hvort faðir hans eða móðir hafði verið bresk, en held þó að faðir hans hafi verið virtur maður í kaupmannahöfn, rak einhvers konar Bussiness sem hann hafi held ég tekið við af föður sínum, og viljað að sonur sinn tæki við, svo líklegast hefur móðir hans verið bresk. Þetta er staðreynd sem lítið er haldið á lofti, en ég tel þetta þó rétt, þó auðvitað hafi hann verið danskur að því leyti að hann var danskur þegn og ríkisborgari. Með bestu kveðju,
Höskuldur M

Takk fyrir þetta Höskuldur, mér eru þetta nýjar upplýsingar, en þær gætu verið réttar. Mér finnst samt að við eigum ekki að skrifa í Wikipediu eitthvað sem við erum "nokkuð vissir" um heldur eigum við að vera alveg vissir. Faðir Jörgensens var danskur úrsmiður, og meira að segja konunglegur slíkur, þ. e. með meðmæli sjálfs konungsins. Hann tók við af föður sínum og sonur hans, eldri bróðir Jörundar, tók við af honum. Sá hét Urban Jörgensen. Þeir voru af mjög virtri danskri úrsmíðaætt. Ég hef hins vegar hvergi getað fundið hvað móðir Jörundar hét, átt þú það einhvers staðar?  Kveðja, Magnús Ó. Ingvarsson = --Moi 18:59, 29 des 2004 (UTC)

:Strax eftir fréttirnar skrapp ég á bókasafn og náði mér í góð rit. Íslandskóngur, sjálfsævisaga Jörundar hundadagakonungs, R. 1974, Trausti Ólafsson þýddi; og Jörundarsaga eða Saga Jörundar hundadagakóngs eftir Jón Þorkelsson (líklega þjóðskjalavörð, Jón forna, sem kallaður var). Fyrra ritið var algjörlega gagnslaust í þessu sambandi, Jörundur nefnir ekki móður sína og líklega kemur orðið „móðir“ hvergi fyrir í því riti. En seinna ritið tekur af allan vafa. Þar segir á blaðsíðu 16 - 17: „Jörundur hundadagakóngur, ... var danskur að ætt og kominn af góðu fólki í Kaupmannahöfn ... . Jörundur hét faðir hans og var Jörundarson ... Hann var úrameistari Danakonungs og heiðursmaður í hvívetna. En kona Jörundar úrsmiðs og móðir Jörundar hét Anna Leth og var hún dóttir Urbans Brúns jústizráðs og amtsráðsmanns í Krosseyri í Danmörku.“  Þetta tel ég mjög trausta heimild. Þess vegna tók ég út að hann hefði verið dansk-enskur og fullyrði að það sé ekki rétt.  Kveðja, Magnús Ó. Ingvarsson, --Moi 20:52, 29 des 2004 (UTC)

:Þessi grein er orðinn algjör humall. Eina sem ég sakna eru myndir. Það er einhversstaðar til málverk af karlinum minnir mig. Auk þess fræg teikning sem sögð er eftir hann sjálfan af dansleik í Reykjavík. Eins myndir af Newgate fangelsinu og fleiri atriðum sem minnst er á í greininni. En mætti þetta ekki verða ný úrvalsgrein á forsíðu?--Akigka 10:29, 31 des 2004 (UTC)

Spurning hvort á að hafa hana hér eða á Jörundur hundadagakonungur, nú þekkja hann flestir undir því síðarnefnda en á hinn bogin gerði hann margt annað en að vera "konungur" íslands um stund. -- 11:11, 31 des 2004 (UTC)

Til er dálítið af myndum af karlinum Jörundi, en ég held að það séu allt saman sjálfsmyndir. Hann var sæmilegur teiknari og teiknaði myndir af sjálfum sér við hin ýmsu tækifæri og birti í ritum sínum. Líklega er engin þeirra til á netinu, en það er spurning hvort einhver væri til í að skanna slíka mynd (ef það má?) til dæmis úr bókinni Jörundur hundadagakongur eftir Rhys Davies, Bókfellsútgáfan hf, Reykjavík, 1943. Einnig birtist sjálfsmynd af honum í Tímanum þann 25. júlí 1976 á bls. 8. --Moi 16:28, 25 feb 2005 (UTC)

Ef það er sjálfsmynd af honum átti hann sjálfur höfundarétt af henni, útgefendur bókarinnar eiga ekkert frekar rétt á henni en ég ætti rétt á þínum verkum ef ég tæki ljósmynd af þeim og gæfi þau út, þannig það er í lagi að nota það. — 17:36, 25 feb 2005 (UTC)

Ég flutti síðuna á Jörundur hundadagakonungur, eftir langa umhugsun. Ástæðan er sú, að hann er þekktur undir því nafni hér á landi og vafalaust yrði hans leitað með því að slá það inn þannig. Einnig finnst mér eðlilegt að í íslensku Wikipediu sé hann skráður að íslenskum hætti, en að sjálfsögðu getið um rétt nafn hans, eins og hér er gert í inngangi. --Moi 16:48, 25 feb 2005 (UTC)

Í ævisögu hans stendur að rétt nafn hans sé "Jürgensen", er það villa eða? — 09:06, 27 feb 2005 (UTC)

Já og nei. Höfum í huga að hann var að skrifa sjálfsævisögu sína á ensku. Líklega hefur þýski stafurinn ü verið kunnari enskumælandi fólki en danski stafurinn ö. Einnig er á það að líta, að stafsetning var ekki heilög á þessum tíma eins og hún er nú, hvorki í íslensku né öðrum málum. --Moi 11:56, 27 feb 2005 (UTC)

Það stendur í sjálfsævisögu hans sem ég er að fara í gegnum. — 09:19, 27 feb 2005 (UTC)

Það er stór villa í þessari grein. Jörgen varð aldrei konungur. Fyrst reyndi hann að fá Ísleif Einarsson yfirréttardómara til að taka að sér embætti stiftamtmanns í staðinn fyrir Trampe greifa. Ísleifur sagði nei og þegar Magnús Stephensen dómstjóri sagði líka nei tók Jörgen völdin en lagði áherslu á að völd hans væru tímabundin. Hann vildi ekki einræði(einvalda konung) heldur lýðræði. Hann kallaði sig aldrei konung heldur "Alls Íslands Verndari og Hæstráðandi til Sjós og Lands"

Til samanburðar, er þessi verndara- og hæstráðandatitill svotil sami titill og Oliver Cromwell tók sér í Englandi hálfri annarri öld áður, og ég held ekki að nokkur hafi kallað hann konung, svo með sömu rökum ætti ekki að kalla Jörgen konung heldur. En mig grunar reyndar að hundadagakóngs-nafnið sé uppnefni - og Jörundarnafnið reyndar líka. Sjá greinina "Reykjavík um aldamótin 1900" eftir Benedikt Gröndal, í neðanmálsgrein s. 83, í Eimreiðinni, 6. árgangi, tbl. 1.-2., þar sem segir: "Jörgensen var aldrei nefndur »Jörundur«, og aldrei »hundadagakóngur«, svo nokkuð yrði algengt; hvorki Jón Espólín né Finnur Magnússon (í Sagnablöðunum) nefna hann svo, en ætíð »Jörgensen«, en Jörundarnafnið og hitt er upp fundið af hinum yngri íslendingum, og eiga þau nöfn engan rétt á sér."--Vésteinn (spjall) 1. desember 2012 kl. 09:16 (UTC)


Spjall:Vatíkanið

Hvað þýðir Sancta sedes?
Svar fann ég á nedinu með því að leita að latneskri orðabók. Sancta þýðir að sjálfsögðu „hin heilaga“, í kvenkyni vegna þess að sedes er kvenkynsnafnorð í latínu. En þýðng orðsins sedes er gefin þannig: [a seat; a chair , throne; an abode, home]; of things, [place, seat, base, foundation]. Staður, sæti, (stóll), grundvöllur, stofnun. Nú er bara að velja!  Kveðja, --Moi 01:40, 31 des 2004 (UTC)

Sancta er kvennkynsmmynd af orðinu sanctus, helgur eða heilagur, sedes er svo aftur sæti í vissri merkingu en það þýðir einnig heimili, aðsetur eða bústaður.  Þetta er það sem við hefðum kallað Páfastóll (episcopus sedem = biskupsstóll), svo hér væri frekar við hæfi að mínu mati að tala um Hinn heilaga bústað eða Hinn heilaga páfastól, því þetta „sæti“ sem átt er við er páfastóllinn.    Þetta eru þó bara getgátur, en ég tel nú samt að við ættum að skipta þessu heilaga sjái út sem snöggvast.  --Friðrik Bragi Dýrfjörð 02:17, 31 des 2004 (UTC)
Já, það sem ég átti við var reyndar einmitt frekar hvað þetta héti á Íslensku, ekki hvað orðið í raun þýddi. Orðið Páfastóll kom bara ekki upp í höfuðið á mér, en mér líst vel á Hinn heilaga Páfastól, skipti því út strax. Heilaga sjáið var annars bara því mér datt ekkert betra í hug... -Sterio 03:17, 31 des 2004 (UTC)

Mætti ekki breyta heiti greinarinnar í Páfagarður, sbr. páfaríkið? Thvj 27. mars 2008 kl. 13:51 (UTC)

: Mér finnst alla vega að Páfastóll ætti að vísa til miðstjórnar kaþólsku kirkjunnar sbr. :en:Holy See og :it:Santa Sede, en ekki til borgríkisins. --Akigka 27. mars 2008 kl. 14:00 (UTC)

:: Sem það og gerir :) :) Misskildi aðeins umræðuna hér að framan. En "hinn heilagi Páfastóll" er dálítið undarlegt. Páfastóll (og inni í setningu: páfastóll - með litlum) er alveg nóg til að gera þessu skil. Hinn heilagi - virkar eins og óþarfa viðbót. --Akigka 27. mars 2008 kl. 14:02 (UTC)

Hvað segja menn um að nota hið rammíslenska Páfagarður, sem greinarheiti (sbr. páfaríkið)? Thvj 27. mars 2008 kl. 19:04 (UTC)

Eina sem ég set spurningarmerki við er hvort Vatíkanið sé ekki orðið algengara í íslensku. --Akigka 27. mars 2008 kl. 23:07 (UTC)

Mér finnst það alger óþarfi. — Jóna Þórunn 28. mars 2008 kl. 09:04 (UTC)

Hvernig væri best að þýða Vatican city, þ.e.a.s. höfuðborg Vatíkansins? --Baldur Blöndal 24. desember 2008 kl. 02:10 (UTC)

Einfaldlega Vatíkanið. Er eitthvað í Vatíkaninu annað en „borgríkið“ Vatíkanið? --Cessator 24. desember 2008 kl. 02:41 (UTC)

: Held ekki. Ég breytti þessu úr „Vatíkanborg“ yfir í „Vatíkanið“. --Baldur Blöndal 24. desember 2008 kl. 11:32 (UTC)


Spjall:Ólafur Ragnar Grímsson

Það er náttúrulega rangt að segja að hann hafi vísað þeim til þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem forseti er ábyrgðarlaus með öllu í stjórnunarathöfnum, og eina sem gerðist þegar hann neitaði að skrifa undir lögin að þau urðu samt sem áður að lögum, en ef viðkomandi lög voru enn í gildi skyldi kjósa um þau. Alla vega er þetta orðalag ekki nógu hlutlaust, en ég er ekki alveg viss hvernig þyrfti að breyta þessu. --HM

Ekki er hægt að draga í efa að Alþingi hefur fullt vald til að draga til baka eigin lög, og óþarfi að minnast á að einstaka einstaklingar, sem langt í frá er hægt að kalla fræðimenn eða sérfræðinga á þessu sviði hafi verið að halda fram að svo sé ekki. Forsetinn sjálfur hefur, eins og eðlilegt er, viðurkennt að lagasetningarvald er iðullega í höndum Alþingis, hvort sem til að setja lög eða leggja eigin lög niður. Hér er verið að gefa þessum ,,kverúlöntum" of mikið vægi, og því er þetta alls ekki nógu hlutlaust. ––194.144.65.221

Wikipedia er ekki staðurinn til að skera úr um það hvaða lögspekingar eru alvöru sérfræðingar og hverjir eru „kverúlantar“. --Bjarki Sigursveinsson 21:21, 12 jan 2005 (UTC)

:Ég man nú ekki betur en að það hafi allt farið í háa-loft útaf þessu fíaskói öllu saman og fræðimenn hafi skipst á skoðunum um hvort þetta mætti yfirleitt.

:Hvaða fordæmi eru fyrir því bæði í hefð og lögum að alþingi hafi og megi draga til baka lög sem komin eru á þetta stig? Ekki það að ég sé að verja aðra hvora hliðina, hinsvegar væri gott að heyra betri rökstuðning á þínu máli. –Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 21:42, 12 jan 2005 (UTC)

:(og þú getur skrifað undir svör með —~~~~)
Það hlýtur að skipta máli hvort það séu bara einhverjir menn út í bæ sem eru að halda svona allnýstárlegri túlkun á lagabókstafnum fram, eða sérfræðingar í stjórnskipunarrétti. Engum slíkum hefði dottið í hug að efast um að Alþingi sé svipt lagasetningarvaldi sínu við það að forsetinn hafnar lögunum staðfestingar, svo það að segja að þetta hafi verið umdeilt meðal fræðimanna er of mikið í lagt. Eins og textinn stendur er þetta langt í frá hlutlaust, þessu niðurlagi þarf að breyta.

Endilega komdu þá með tillögu að hlutlausu orðalagi. --Bjarki Sigursveinsson 20:51, 16 jan 2005 (UTC)
Sagði hann í alvöru: inni í hæstvirtum forsætisráðherra? Þeas sagði hann orðrétt inni í? Sagði hann ekki bara í? Ef svo er þá er þetta mjög barnalega orðað.

Sjá ræðuna hér. --Bjarki 02:08, 27 apríl 2007 (UTC)
Guð minn góður, það er rétt. Og maðurinn er vel máli farinn. Þetta hljómar alveg einstaklega barnalega. Inni í!! Hvað um það, vildi bara vera viss og hefði átt að segja mér það sjálfur að ræðan væri inn á vef Alþingis. - Hákarl.
--------------------------------
skemtilegar þessa tilvitnarnir ég mæli með að eithver setji Þær á alla forsetanna

Ég sá ástæðu til að vernda greinina fyrir nýjum og óinnskráðum notendum til reynslu í einn mánuð vegna síendurtekinna brota óinnskráðra notenda.  --Mói 10. september 2010 kl. 22:48 (UTC)

Greinin er ótrúlega slöpp miðað við hvað Ólafur er vinsæll og af mörgum talinn farsæll leiðtogi þjóðarinnar. Geta ekki einhverjir af þeim 30.000+ stuðningmönnum að framboði Ólafs 2012 bætt greinina, þ.a. hún verði að gæðagrein? Thvj (spjall) 9. mars 2012 kl. 21:17 (UTC)


Spjall:Stýrikerfi

Afsakið, en hvað um öll kerfin sem eru hvorki Windows- né UNIXleg? Dæmi: PalmOS, GeOS, AS/400, OS/2 Warp, IOS,... þessi staðhæfing nær nefnilega bara yfir heimilis- og (standard) servermarkaðinn, ekki yfir ofurtölvur, lófatæki, farsíma, iðntölvur eða netstýringar (svo að ýmislegt sé nefnt..)

--Smári McCarthy 17:16, 12 jan 2005 (UTC)
Hví þá ekki að breyta greininni til samræmis við það? --Bjarki Sigursveinsson 18:30, 12 jan 2005 (UTC)

:Það er rétt. Ég er asni. En ég var líka upptekinn asni þegar að ég skrifaði þetta comment og mér þótti það fljótlegara. Haha. Man það næst. --Smári McCarthy 21:45, 12 jan 2005 (UTC)

Í fyrstu málsgrein er að lýst að stýrikerfi hafi það hlutverk stýra aðgangi forrita að vélbúnaði.  Í næstu málsgrein segir að stýrikerfiskjarninn sjái um þetta.  Þá spyr ég hreinskilningslega, hvað er þá stýrikerfið?  Hverju gegnir það?  Því strax er vísað í stýrikerfiskjarnann.

Þetta er dálítið skrýtin skilgreining. Í flestum tilvikum er talað um stýrikerfi eins og Linux (sem eru með stýrikerfiskjarna) sem kjarnann + kerfisforrit eins og rekla, terminala o.s.frv. Í öðrum tilvikum (lesist Windows) er ekki um að ræða neinn "stýrikerfiskjarna" aðgreindan frá öðrum kerfishugbúnaði. --Akigka 24. mars 2011 kl. 21:00 (UTC)


Spjall:Merkúr (reikistjarna)

Nú ekki ástæða til að apa vitleysuna bara af því hún kemur frá háskólanum... Merkúríus hljómar einhvern veginn hálfasnalega, eins og krúsilíus eða eitthvað sætt og lítið - sem er kannski hugmyndin. Alla vega skyldi hafa það sem almennt er notað, ekki það sem háskólinn notar...

Nú hef ég engar sterkar skoðarnir á þessu sjálfur en ég hef allavegana alltaf heyrt talað um Merkúr ekki Merkúríus, en bæði nöfnin eru víst rétt, þó Merkúr virðist vinna vinsældarkeppnina á google. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 22:22, 14 jan 2005 (UTC)

Þegar ég minntist á háskólann, þá var það bara sem dæmi, svo að þið hélduð ekki að ég væri að bulla. Síðan er spurningin um að nota rétt heiti, ekki það sem hljómar betur. Ef það eru redirect, þá ætti fólk ekki að eiga í vandræðum með að finna þetta. - Svavar L 22:25, 14 jan 2005 (UTC)

Rólega nú. Merkúríus er ekki vitleysa og háskólinn fer ekki með neitt fleipur hér. Nafnið er dregið af nafni rómverska guðsins, sem svo sannarlega hét Mercurius hjá þeim í Rómaveldi til forna. Hins vegar hafa ýmis tungumál tilhneigingu til að klippa -ius aftan af slíkum nöfnum og er það stundum gert og stundum ekki. Í ensku heitir þessi reikistjarna Mercury (en hefur þó ekkert með kvikasilfur að gera). Þýska heitið er Mercurius eða stytt í Merkur, eða eins og segir á þýsku Wikipediu: Mercurius (im Deutschen kurz Merkur) war ein Gott in der römischen Religion. Mér finnst allt í lagi að taka háskólann til fyrirmyndar, þeir nota upphaflegu myndina með aðlögun að íslenskri stafsetningu. Samt hét nú þessi reikistjarna Merkúr í gamla daga þegar ég lærði stjörnufræðina mína hjá Reyni heitnum Bjarnasyni í MR. Þetta er alls ekki spurning um rétt eða rangt, heldur smekk, eins og svo margt annað .... --Moi 22:40, 14 jan 2005 (UTC)

Fínt að fá smáþekkingu inn í þetta. Ég býst við að háskólinn sé ágætis "authority" ef um vafaatriði er að ræða, en ég er nú samt á þeirri skoðun að það sem er í almennri notkun sé "by definition" réttast þegar kemur að tungumálum (en það er mín skoðun). Svo getur verið mjög erfitt að meta hvað er almennara af tveimur kostum. Redirectið þýðir samt að ég get notað Merkúr í grein og það vísar þangað sem það á að gera, sem er mikill kostur.--Akigka 22:46, 15 jan 2005 (UTC)
Afsakið að ég endurvek gamlan þráð. Eigum við að færa á Merkúríus (reikistjarna)? --Akigka (spjall) 6. júlí 2022 kl. 21:58 (UTC)


Spjall:Sólkerfið

Það er þetta með sólkerfið „okkar“. Ég er sammála Ævari að það er varla við hæfi að nota það orðalag, það er einhvern veginn svo lýsandi fyrir stórbokkaskap mannskepnunnar. Samt verður á það að líta, að alheimurinn er yfirfullur af sólkerfum, og það sólkerfi, sem við lifum og hrærumst í er ekkert sérstakara en önnur. Þess vegna er einhvern veginn ekki alveg nógu afmarkandi að segja bara sólkerfið, hvaða sólkerfi þá? Ég legg til að við segjum einhvernveginn svona: Sólkerfið, sem Jörðin er hluti af, ... o.s.frv.   Hvað finnst ykkur? --Moi

Ég hef svoldið verið að spá í það hvernig sé best að skrifa þessa grein og er í raun hægt að gera það á tvennan hátt, útfrá og innanfrá, og hallast ég svoldið að því fyrrnefnda þó greinin sé skrifuð eftir því síðarnefnda núna. Það yrði gert með að skrifa fyrst hvar sólkerfið er, bæði í vetrarbrautinni og svo staðsetning vetrarbrautarinnar og myndi greinin svo vinna sig inn á við.

Með nafnið á greinni verð ég að vera ósammála þér, alltaf þegar ákveðin mynd orðisins sólkerfi er notað er átt sérstaklega við þetta kerfi, rétt eins og átt er sérstaklega við tunglið sem fylgir jörðinni þegar ákveðin mynd orðsins tungl er notað eitt og sér. Eina aðra heitið sem ég veit um að hægt væri að nota er Sol, en það er ættað úr latínu, er eitthvað notað í ensku, en ég sé ekki að það eigi sér neina notkunarsögu í íslensku. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 23:04, 14 jan 2005 (UTC)

Og þetta með mýsnar var tilvísun í The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, kafla 24, ( lesist frá "The Earth" hér ), en þar einmitt áttu mýsnar jörðina og gerðu tilraunir með mennina, þótt þeim síðarnefndu hafi tekist að misskilja samband þeirra tveggja á þann hátt að þeir héldu að þessu væri öfugt farið. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 23:09, 14 jan 2005 (UTC)

Ég hallast líka að því að þessi grein sé skrifuð „utan frá“ frekar en „innan frá“. En það er einmitt séð utan frá, horft á alla þessa milljarða sólkerfa, sem mér finnst ákveðni greinirinn verða bara merkingarlaus. Sólkerfið? Hvaða sólkerfi? En ég er ekkert harður á þessu! --Moi 23:29, 14 jan 2005 (UTC)

: Er ekki auðveldast að tala um stjörnukerfi?  Segjum sem svo að það séu mörg stjörnukerfi í mörgum stjörnuþokum og eitt þeirra stjörnukerfa er sólkerfið, sem fær nafnið frá stjörnu þess stjörnukerfis sem nefnist Sol á latínu eins og Ævar minntist á.  Ég held að það sé besta aðgreiningin, best er að taka þessa skilgreiningu fram einhverstaðar náttúrulega.  Að mínu mati er vitlaust að nefna aðrar stjörnuþokur en okkar vetrarbrautir (þótt svo að það sé gert jafnvel í lærdómsritum Íslenzka Bókmenntafélagsins), í mínum huga á vetrarbrautin aðeins við okkar stjörnuþoku og sólkerfið aðeins við okkar stjörnukerfi. --Friðrik Bragi Dýrfjörð 10:58, 21 jan 2005 (UTC)

Hvernig beygist orðið sól? Sól/sól/sól/sólar - sólir/sólir/sólum/sóla. Þetta er dæmigerð sterk beyging kvenkynsorða, beygist eins og gátt og leið svo að dæmi séu tekin. Svolítið ber á því að menn hafi notað andlagsfallið „sólu“ í greinum og jafnvel breytt þágufallinu sól í sólu. Gott og vel. En þá er orðið í nefnifalli sóla, sem vissulega er til (sbr. „Sóla sólu fegri“ eins og segir í einhverju kvæði einhvers staðar) þó að sjaldgæft sé. Beygingin er þá veik og lítur þannig út: Sóla/sólu/sólu/sólu - sólur/sólur/sólum/sólna, beygist alveg eins og kirkja eða hilla. Þetta er nú svolítið framandi beyging, sérstaklega eignarfall eintölu og fleirtalan í öllum föllum nema þágufalli. Íslensk orðabók gefur eingöngu sterku beyginguna. Eins og oft áður er ekki alveg stætt á því að segja að eitt sé rangt og annað rétt, en menn verða samt að gæta sín á því að blanda ekki beygingunum saman. Nota annað hvort sterka beygingu alfarið eða veika beygingu alfarið. Ég held að menn kæmu ekki til með að sætta sig við veiku beyginguna nema eingöngu í þolfalli og þágufalli eintölu og þess vegna ættum við frekar að nota þá sterku í öllum föllum. Hvað finnst ykkur þegar þið hugsið málið?  --Moi 14:30, 20 jan 2005 (UTC)

Í kvæðinu segir "Sóley, sólu fegri". Sóla man ég ekki til að hafa séð nema sem stytting á kvenmannsnöfnum sem byrja á Sól-. Er "sólu" ekki bara dæmi um skáldaleyfi þar sem vantar tvö atkvæði í stað eins. Jónas virðist hafa notað þetta oft... "Sérattu Snæfells snjóvga tind, sólu roðinn" :) Ég vil hins vegar nota tækifærið og spyrja hvort þetta "samanstendur af" sé ekki ambaga. Finnst það einhvern veginn (þetta kemur oft fyrir hérna á wikipedia). Kann að vera að þetta sé allt í lagi, en ég myndi heldur vilja segja t.d. Í sólkerfi eru sólin og hlutir sem ganga umhverfis hana...". --Akigka 14:59, 20 jan 2005 (UTC)

:Takk fyrir þessa leiðréttingu á kvæðinu, gat nú svo sem verið að maður færi ekki rétt með. En það breytir svo sem ekki hlutarins eðli og ég sé ekki nauðsyn fyrir beygingarmyndina „sólu“, en þrátt fyrir það dettur mér ekki í hug að halda því fram að hún sé röng. Varðandi „samanstendur af“ og „Í sólkerfi eru sólin og hlutir sem ganga umhverfis hana...“ er ég alveg sammála! --Moi 16:34, 20 jan 2005 (UTC)

::Þar sem ég ber ábyrgð á þessum leiðréttingum, þá verð ég að taka þátt í þessari umræðu. Því miður fann ég enga færslu í orðabankanum góða sem við höfum gripið til hingað til, svo ég varð að fara aðrar leiðir. Beygingin sem ég hef í huga er þessi:

:::eintala - hér er sól, um sól, frá sólu, til sólar

:::fleirtala - hér eru sólir, um sólir, frá sólum, til sóla

::Ákvað ég að fletta upp á orðinu „sól“ í orðabókinni minni gömlu og sá kirkjulegu merkinguna „ganga að sólu“ (ganga að óskum, leika í lyndi). Síðan sá ég svar á Vísindavefnum þar sem minnst er á „Meðalfjarlægð frá sólu“ (http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2404). Persónulega tel ég að „sólu“ sé rétt í þessum tilvikum.

::Varðandi „samanstendur af“, þá er ég sammála.


Spjall:Merkúríus (reikistjarna)

Þessa grein þarf að endurskoða varðandi loftið á reikistjörnunni. Ég skoðaði ensku og þýsku wikipedíurnar og þær eru bara sammála um að vera algjörlega ósammála um það hvernig það sé saman sett. Eina efnið sem þær eru nánast sammála um er helíum, nálægt 6%.

Þá bara fáum við upplýsingar frá NASA, þeir hafa jú upprunalegu heimildirnar fyrir upplýsingum um Merkúríus... - Svavar L 20:35, 17 jan 2005 (UTC)

Alveg rétt, ég treysti þeim!  --Moi 21:35, 17 jan 2005 (UTC)

Hvenær varð heitið Merkúríus? Merkúr var hamrað í mann í skólanum í dentid! --Stalfur 7. nóv. 2005 kl. 13:48 (UTC)

Sammála. hef aldrei áður sjeþ hana nemda annaþ en Merkúr. Mjer finnst þaþ eðlilegra. --Þjóvur

Já, hún hefur oft (örugglega oftast) verið kölluð Merkúr á íslensku. En á hinn bóginn er Merkúríus líka notað. T.d. notar Stjörnufræðivefurinn (sem er rekinn af ágætlega menntuðu fólki) heitið Merkúríus (þeir fara að vísu stundum undarlega með nöfn á íslensku). Guðinn, sem plánetan er nefnd eftir, heitir líka Merkúríus og þetta er í samræmi við heiti annarra pláneta. T.d. heitir Neptúnus ekki Neptún á íslensku og Satúrnus ekki Satúrn. Vísindavefurinn hefur notað bæði nöfnin samhliða. (Sjá t.d. hér, hér, hér, hér og hér). Ég held að báðar útgáfur eigi því alveg rétt á sér. --Cessator (spjall) 6. júlí 2012 kl. 14:44 (UTC)


Notandaspjall:Bjarkit~iswiki

Myndin sem þú innhlóðst, :Mynd:Glerarskoli3.jpg, er tekin af http://www3.akureyri.is/daglegt-lif/utivist/ithrottamidstod-glerarskola/ og þarf að eyða henni ef leyfi fæst ekki til að nota hana.
Ef þú ert ljósmyndarinn, eða hefur leyfi til að leggja hana fram undir frjálsa GNU handbókarleyfinu taktu það þá fram hér. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 23:41, 22 jan 2005 (UTC)

Góðan dag.
Wikimedia er að breyta hvernig notendaaðgangur virkar með það í huga að gera viðbætur betri, til dæmis með tilkynningum á milli verkefna. Breytingin þýðir að þú munt hafa sama notandanafn á öllum Wikimedia-verkefnum (Wikipedia, Wiktionary, Wikibooks og fleiri). Þetta gefur okkur færi á að gefa þér nýja möguleika sem hjálpa þér að breyta, ræða við aðra og sveigjanlegri réttindi fyrir þessa möguleika. Ein af hliðarverkunum er að notandanafn þitt þarf að vera einstakt innan allra 900 Wikimedia-verkefnanna. Sjá tilkynninguna til að fá frekari upplýsingar.
Því miður er annar notandi að nota sama notendanafn og þú, Bjarkit, annarstaðar. Til að þið getið bæði notað wiki-verkefni Wikimedia í framtíðinni
höfum við tekið frá nafnið Bjarkit~iswiki eingöngu fyrir þig. Ef þér líkar ekki við nafnið þá getur þú valið annað nafn.
Notandaaðgangurinn mun virka rétt eins og áður og allar breytingar sem þú hefur gert hingað til tilheyra áfram þér. Þú munt hins vegar þurfa að nota nýja notandanafnið til þess að skrá þig inn.
Við afsökum óþægindin.
Þinn,Keegan PeterzellTengiliður samfélagsins, Wikimedia Foundation
 18. mars 2015 kl. 02:18 (UTC)

This account has been renamed as part of single-user login finalisation. If you own this account you can log in using your previous username and password for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: . -- Keegan (WMF) (talk)
 19. apríl 2015 kl. 08:59 (UTC)


Spjall:Framsóknarflokkurinn

Ef einhver gæti hjálpað til með stærð og staðsetningu á merkinu, þá væri það mjög fínt.
Held það þurfi þess ekki lengur :)

Hvernig er með linkinn á Árna Magnússyni?
Breyta honum í „Árni Magnússon (þingmaður)“ kanski?

þarf ekki að breyta þingflokkinum verulega (Larsson 23:56, 13 maí 2007 (UTC)).

Þarf ekki að minnast á atriði í sögu flokksins eins og t.d. þingrofsmálið, stóru bombuna o.s.frv.?

Ég er ekki viss um að það sé góð hugmynd að færa þessa málsgrein (77 orð) yfir á sér grein um Framsóknarfélag Reykjavíkur, vissulega má þetta þó koma fram þar. (Sjá tæplega ársgamlar umræður í sama dúr á notandaspjalli Steinunnar Önnu). MBK --Jabbi 3. janúar 2010 kl. 14:41 (UTC)

Fjandsamleg yfirtaka á Framsóknarfélagi Reykjavíkur

Nú er verið að henda út ógrynni af upplýsingum um flokkinn og í fljótu bragði allt sem mögulega hallar á flokkinn þótt fyrir því séu allt heimildir. Það er ekki hlutverk wp af fegra né sverta neinn eða neitt, en söguna þarf að segja eins og hún var/er. þarf því mögulega að vernda þessa síðu og fara yfir allt það sem út hefur verið hent? Spyr sá sem ekki veit. Bragi H (spjall) 16. desember 2014 kl. 14:07 (UTC)


Spjall:Lofsöngur

Varðandi hvort eigi að skrifa þetta „Ó, Guð vors lands“ eða „Ó Guð vors lands“ þá er allavegana engin komma þegar talað er um þetta í íslenskum lögum, þó vera megi að þetta sé skrifað með kommu annars staðar.
Og með „Lofsöng(ur)“ er ljóðið stundum kallað það vegna þess að það er lofsöngur eða heitir það lofsöngur einhverstaðar?. —Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 21:14, 8 feb 2005 (UTC)

Löggjafinn er reyndar ekkert heilagri en hver annar vaðrandi stafsetningarvillur, alþekkt að villur slæðist inn í lagatexta þannig að það ber ekkert að taka því öllu sem heilögum sannleika. --Bjarki Sigursveinsson 21:18, 8 feb 2005 (UTC)

Þjóðsöngur Íslendinga heitir Lofsöngur, allsstaðar. Bara að fletta upp í kvæðum séra Matthíasar.  --Moi 21:39, 8 feb 2005 (UTC)

:Er hann einhverstaðar titlaður „Lofsöngur“ í kvæðunum, getur ekki líka verið að hann sé bara Lofsöngur (e. hymn) og heiti eitthvað annað? Svo gæti auðvitað verið að þetta sé þannig að hann heiti lofsöngur sem ljóð og sé kallaður Ó Guð vors lands sem þjóðsöngur, en það má auðvitað líka vera að Alþingi hafi gert þarna mistök. Best væri að sjá einhverjar bækur þar sem hann er prentaður áður en íslenska ríkið komst með klærnar í hann. —Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 21:49, 8 feb 2005 (UTC)

::Fullt og óbrjálað nafn ljóðsins mun vera „Lofsöngur í minningu Íslands þúsund ára“, en vissulega mun ekki nokkur maður taka það sér í munn. Ljóðið er lofsöngur auk þess að heita það. Hins vegar er mönnum algjörlega tamt að nota fyrstu ljóðlínuna sem heiti ljóðsins. Góðar upplýsingar eru meðal annars hér:   --Moi 22:29, 8 feb 2005 (UTC)

:::Svo vitnað sé í „Sögukaflar af sjálfum mér“ skv. síðu þessari

::::‚Ég bjó hjá Sveinbirni Sveinbjörnssyni tónskáldi, og vorum við skólabræður. Þá orti ég nokkur smákvæði, þar á meðal „Lýsti sól“, Minni Ingólfs og þar bjó ég til byrjun lofsöngsins, Ó, guð vors lands. Sveinbjörn athugaði vandlega textann, en kvaðst ekki treysta sér til að búa til lag við, fór svo, að ég um veturinn sendi honum aftur og aftur eggjan og áskorun að reyna sig á sálminum. Og loks kom lagið um vorið og náði nauðlega heim um Þjóðhátíðina. Síðari versin tvö orti ég í Lundúnum, og hefur mér aldrei þótt mikið til þeirra koma.‘

::: --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 22:40, 8 feb 2005 (UTC)

Ég skrifaði nú Íslands til að almennt forðast að nota það ill-skilgreinda hugtak Íslendingur sem íslensk lög eiga líklega við íslenska ríkisborgara með, er ekki heppilegast að segja eitthvað eins og „Lofsöngur er þjóðsöngur Lýðveldisins Íslands...“ ? --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 22:05, 8 feb 2005 (UTC)
Þar að auki benti Moi á að „Ekki [skal,á að] rugla saman landi og þjóð“ og vil ég benda á á móti að forðast skal að rugla saman þjóð og þeim sem sjá um að setja lög fyrir þjóðina. Og tel ég best að forðast þennan rugling með öllu með því að vera ekkert að koma sér í hann og segja bara frá eins og er, að þetta sé opinber þjóðsöngur ákveðins lýðveldis.
Annars endurskrifaði ég greinina og tel að núverandi útgáfa útskýri þetta ágætlega, en má þó benda á þetta fyrir aðrar greinar og fyrir framtíðina. — 04:27, 9 feb 2005 (UTC)

Nú held ég bara að þessi grein hans Ævars sé orðin nokkuð góð. Ég útrýmdi einni villu, sem var sú, að hann taldi Öxar við ána vera þjóðlag, sem það er aldeilis ekki, en það gerir nú lítið til úr því að búið er að laga það. Allt í allt orðin góð grein finnst mér. --Moi 16:31, 9 feb 2005 (UTC)

Hef ætlað að skrifa um uppruna ljóðsins sem er 90. sálmur (davíðssálmur?) í fjórðu bók í „Sálmarnir“ í Gamla testamentinu. Spurning samt hvort þetta sé ekki bara Fjórða Sálmabók, 90. sálmur. 1-4 og 12-17, en nú veit ég ekkert rétt nöfn á þessu ölu saman. Allavegana þarf að hafa rétt nafn á þessu til að tala um í greininni.
Svo er annað, eina bíblían sem ég fann á Íslensku á vefnum er þessi og hún er bara allt öðruvísi þýdd heldur en það sem vitnað er í hér (byrjar á „Drottinn, þú varst“...) hvort á þá að vitna í?
Hér á eftir fylgir úrtak sem sýnir muninn á milli útgáfanna tveggja, það fyrra af musik.is og það seinna af snerpu.
Þess má geta að ég reyndi að hafa orð af guði vegna málsins án árangurs. — 04:31, 10 feb 2005 (UTC)
----
Drottinn, þú varst vort athvarf frá kyni til kyns. Áður en fjöllin fæddust og þú tilbjóst jörðina og heiminn, já, frá eilífð til eilífðar ertu guð.

Drottinn, þú hefir verið oss athvarf

frá kyni til kyns.

² Áður en fjöllin fæddust

og jörðin og heimurinn urðu til,

frá eilífð til eilífðar ert þú, ó Guð.
Þú gjörðir manninn að dufti og segir: Komið aftur, þér mannanna börn, því þúsund ár eru fyrir þínum augum sem dagurinn í gær, þá hann er liðinn, og eins og næturvaka.

³ Þú lætur manninn hverfa aftur til duftsins

og segir: "Hverfið aftur, þér mannanna börn!"

⁴Því að þúsund ár eru í þínum augum

sem dagurinn í gær, þegar hann er liðinn,

já, eins og næturvaka.
Kenn oss svo að telja vora daga, að vér verðum forsjálir.

¹² Kenn oss að telja daga vora,

að vér megum öðlast viturt hjarta.
Snú þér til vor drottinn. Aumkastu yfir þína þjóna. Metta oss skjótt með þinni miskunn, svo munum vér fagna og gleðja oss alla daga vors lífs.

¹³ Snú þú aftur, Drottinn. Hversu lengi er þess að bíða,

að þú aumkist yfir þjóna þína?

¹⁴ Metta oss að morgni með miskunn þinni,

að vér megum fagna og gleðjast alla daga vora.
Gleð oss nú eins marga daga og þú hefur oss beygt, eins mörg ár og vér höfum séð ógæfuna. Lát þína þjóna sjá þitt verk og þeirra börn þína dýrð.

¹⁵ Veit oss gleði í stað daga þeirra, er þú hefir lægt oss,

ára þeirra, er vér höfum illt reynt.

¹⁶ Lát dáðir þínar birtast þjónum þínum

og dýrð þína börnum þeirra.
Drottins, vors guðs, góðgirni veri yfir oss og staðfesti verk vorra handa, já, lát þér þóknast að staðfesta verkin vorra handa.

¹⁷ Hylli Drottins, Guðs vors, sé yfir oss,

styrk þú verk handa vorra.

Mætti ekki flytja textann undir myndinni og jafnvel gera undirflokk um hann? Þetta er heldur orðmikið --Baldur Blöndal 10. júní 2008 kl. 10:47 (UTC)


Spjall:Menntaskólinn í Reykjavík

Hér þarf að bæta miklu við.

Saga skólans, almenn

Byggingar og saga þeirra

Breytingar á skólanum, t.d. fækkun bekkja

Breytingar á námsefni, t.d. niðurfelling fornmálanna

Rektorar skólans, listi

Þekktir kennarar og nemendur
O.s.frv.  Hver vill byrja á einhverju af þessu? --Moi 14:15, 10 feb 2005 (UTC)

o\ — 14:16, 10 feb 2005 (UTC)
Það er ansi villandi það sem segir í greinni um grísku og latínu. Latínukennsla er á öllum málabrautum og valfag fyrir sumar náttúrufræðibrautir. Gríska er kennd á fornmálabraut. Eins hún er nú býður greinin upp á misskilning um hvernig kennslu er háttað nú.
-- BR

Hvað hét skólinn fyrir 1846? Lærði skólinn? — 29. okt. 2005 kl. 03:25 (UTC)

Bessastaðaskóli frá 1805 en þar áður Hólavallaskóli. --Akigka 29. okt. 2005 kl. 10:20 (UTC)

:Ef þessa heimild er að marka það er. --Akigka 29. okt. 2005 kl. 10:21 (UTC)
Ég sé ekki fram á að það að hægt sé að hafa svona grein án þess að minnast á Braga Halldórsson.

Bragi Halldórsson, já, þú segir nokkuð. Ég þekki hann og hann er alls góðs maklegur og merkur maður. En hvers vegna hann frekar en mörg hundruð annarra? --Mói 18. maí 2006 kl. 17:16 (UTC)

Heimildum sem finnast á netinu ber engan veginn saman um það hvort skólinn hét Hólavallarskóli eins og hér segir, eða Hólavallaskóli eins og ég hef vanist að kalla hann. Alla vega gengur hann undir senna nafninu á vef Bessastaða. Gatan í Reykjavík heitir líka Hólavallagata en ekki Hólavallargata. Fyrir mína parta þá hallast ég að seinni útgáfu nafnsins, það er án r. Ég er samt ekki nógu viss í minni sök til að breyta nokkru öðru en götuheitinu. Þar á ekki að vera r. --Mói 18. maí 2006 kl. 17:31 (UTC)

Skólinn var byggður á Hólavelli (skv. bókinni Fornir tímar eftir Gunnar Karlsson) þannig að eintölu errið ætti að vera í nafninu, ef að það er rétt (í bókinni eru villur..). --JB 18. maí 2006 kl. 17:44 (UTC)

:Þetta er gömul umræða en ákvað að bæta við mínu mati. Mér sýnist nafnið vera með r-i og má þar á meðal vísa í umfjöllun Morgunblaðsins 25. febrúar 1951 og yfirlit Alþingis á sinni eigin sögu. Sé enn þá vafi býð ég mig fram til þess að spyrja Árnastofnun hvernig það eigi að vera stafað. -Svavar Kjarrval (spjall) 25. ágúst 2013 kl. 20:57 (UTC)

:: Nú er það svo að stundum er hefð fyrir tveimur útgáfum af einu og sama örnefninu eða tveimur ólíkum örnefnum á sama stað. Þetta var kannski algengari í gamladaga en það er núna. En ef það er tilfellið hér myndi það skýra hvers vegna heimildum ber ekki saman. Afleiðingin væri aftur á móti sú að hvort tveggja yrði að teljast rétt. Ábendingin um að skólinn hafi staðið á Hólavelli sker ekki endilega úr um málið því sama gildir um það örnefni; m.ö.o. má vera að hvort tveggja hafi tíðkast „Hólavöllur“ og „Hólavellir“. Á timarit.is eru 37 niðurstöður fyrir „Hólavallarskóli“ en 64 fyrir „Hólavallaskóli“. Sé leitað að aukafallsmyndum skilar leitin 78 niðurstöum fyrir „Hólavallarskóla“ en 168 fyrir „Hólavallaskóla“. Þetta sannar auðvitað ekkert nema þá það að nafnmyndin „Hólavallaskóli“ virðist nokkuð algengari í rituðum heimildum. Ef ég skoða bara eldri heimildir, frá 1785 til 1950 fæ ég 5 niðurstöður fyrir „Hólavallarskóli“, þá elstu frá 1908 og 21 fyrir „Hólavallarskóla“, þá elstu frá 1924. Ég fæ hins vegar 7 fyrir „Hólavallaskóli“, þá elstu frá 1891 og 19 fyrir „Hólavallaskóla“, þá elstu frá 1927. Í gömlum heimildum virðast nafnmyndirnar þá meira eða minna jafn algengar en eldri heimild finnst (alla vega á timarit.is) fyrir myndinni „Hólavallaskóli“. Þetta snýst aðeins við ef ég leita — aftur í gömlum heimildum, nú alveg frá 1607 til 1950 — að nafni staðarins sem skólinn er kenndur við: „Hólavellir“ gefur mér 5 niðurstöður, þá elstu frá 1919, „Hólavöllum“ skilar 26 niðurstöðum, þá elstu frá 1909 og „Hólavalla“ skilar 61 niðurstöðu en elst þeirra er frá 1934. Þegar ég leita að eintölunni kennur: „Hólavöllur“, 25 niðurstöður og elsta frá 1853, 43 niðurstöður fyrir „Hólavöll“ og elsta frá 1848, 219 niðurstöður fyrir „Hólavelli“ og elsta frá 1835 og 10 fyrir „Hólavallar“, sú elsta frá 1900. Nú virðist sem sagt nafnmyndin „Hólavöllur“ algengari í ritmáli en „Hólavellir“ og dæmin eru eldri. Meira en það er svo sem ekki hægt að álykta út frá timarit.is. Eftir sem áður getur verið að báðar útgáfur hafi þekkst þótt önnur hafi verið algengari. --Cessator (spjall) 25. ágúst 2013 kl. 22:14 (UTC)

:: Við þetta að ofan má kannski bæta að Svavar Sigmundsson, fyrrv. forstöðumaður Örnefnastofnunar, notar nafnið „Hólavallaskóla“ í svari á Vísindavefnum. Vísindavefurinn hefur getið skólans í þremur öðrum svörum og nefnir hann alltaf Hólavallaskóla en ekki Hólavallarskóla. Svörin eru öll eftir ólíka fræðimenn en einn höfunda er Árni Björnsson doktor í menningarsögu. --Cessator (spjall) 25. ágúst 2013 kl. 22:20 (UTC)

:::Er sammála því að nafn skólans er stafað á mismunandi hátt og jafnvel mismunandi meðal rita og vefsíða opinberra stofnana. Við ættum að sækjast eftir formlegu áliti aðila eins og Árnastofnunar til að skera úr um hvor stafsetningin ætti að teljast réttari og geta vísað í það sem áreiðanlega heimild. Árnastofnun gæti mögulega haft aðgang að opinberum skjölum þar sem nafn skólans kemur fram í tengslum við formlegar embættisgjörðir. -Svavar Kjarrval (spjall) 25. ágúst 2013 kl. 22:47 (UTC)

:::: Eða álit Örnefnastofnunar? En, já, gott og vel. Gætum þá bara að því það fáist örugglega skýrt svar við spurningunni hvor rithátturinn er „réttari“, þ.e.a.s. að þeir komist ekki upp með að segja bara hvor er upprunalegri. Mig grunar nefnilega að þægilegast sé að svara bara hvor er upprunalegri (sennilega Hólavallarskóli) og láta hitt liggja milli hluta enda miklu erfiðara að leggja mat á það (og þegar spurningar eru erfiðar svara menn oft annarri í staðinn). En ég hygg að ef á þá er þrýst vilji þeir ekki ganga svo langt að segja að hin nafnmyndin sé beinlínis röng. Spurningin ætti að vera einhvern veginn svona: „(a) hvor rithátturinn er upprunalegri og (b) er annar hvor þeirra réttari?“ Ef það fæst ekki skýrt svar við lið (b) er álitið ekki nothæft. --Cessator (spjall) 26. ágúst 2013 kl. 01:36 (UTC)

::::: Örnefnastofnun var lögð niður og verkefni hennar færð til Árnastofnunar. Er sammála því að spyrja í þessum tveim liðum en vil þó bæta þeim þriðja við þar sem spurt er um hvaða rithátt stofnunin mælir með. -Svavar Kjarrval (spjall) 26. ágúst 2013 kl. 02:01 (UTC)

:::::: Gott mál. --Cessator (spjall) 26. ágúst 2013 kl. 02:19 (UTC)

Mikið af myndunum sem notaðar eru í þessari gæðagrein eru ekki með nægilegar upplýsingar. Ég ætlaði að eyða þeim, en þar sem þetta er gæðagrein gef ég nokkra daga í viðbót og sé hvort ekki er hægt að bæta úr þessu. --Steinninn 06:31, 28 júní 2007 (UTC)

Eru þetta ekki bara tvær myndir: kortið og hólavallaskóli. Myndin af hólavallaskóla er hugsanlega eftir Jón Helgason biskup (d. 1942). Hún er birt í fjölda bóka svo það ætti að vera hægur vandi að finna upplýsingar um hana, en hún ætti auðvitað að vera í lit ef heimilt er að nota hana hér. --Akigka 09:56, 28 júní 2007 (UTC)

: Jú, þær eru tvær (voru þrjár). --Steinninn 05:45, 30 júní 2007 (UTC)

Fjósið
Var upprunalega fjós reist árið 1850. (..............) Upphaflega þjónaði fjósið eldvarnatilgangi,....
Var Fjósið ekki upphaflega fjós?  --Mói 12. nóvember 2007 kl. 21:24 (UTC)

Það verður eiginlega að bæta  við þetta eða að eyða þessu nema einhver nái að útskýra þetta betur, er það ekki? --Baldur Blöndal 16. september 2008 kl. 23:15 (UTC)

Væri sniðugt að setja byggingar upp sem lista svona:
* Bygging 1
*: Útskýring.. útskýring..
* Bygging 2
*: Útskýring..blablabla
eða að setja upp töflu með myndum og umfjöllun um hvert hús (alls ekki ósvipað listanum með sundlaugunum). Ég er aðalega að velta því fyrir mér sökum þess hvað þetta tekur mikið pláss í efnisyfirlitinu (4, 4.1, 4.2... o.s.fv. taka nær helming yfirlitsins) og vegna þess að ekki mikið er sagt um hverja byggingu. Hvernig hljómar þetta? --Baldur Blöndal 16. september 2008 kl. 23:13 (UTC)

„Hundrað ára ártíð Menntaskólans í dag“ á þetta ekki að vera „100 ára hátíð“? Enda er ártíð ekki afmæli heldur andstæðan, og ekki er Menntaskólinn í Reykjavík dauður ennþá.. eða er ég að misskilja eitthvað? --Baldur Blöndal

Í bók Kjartans Sveinssonar bekkjarbróður Laufeyjar Valdimarsdóttur kemur eineltið vel fram og hann segir hróðugur frá.  Og þar sem wikkan á að vera hlutlæg þurfa bæði ljósar og dökkar hliðar að koma fram.
85.220.126.202 16. nóvember 2008 kl. 11:31 (UTC) Þorvaldur Sigurðsson

Það mætti setja tilvísun við þetta í greininni. --Akigka 16. nóvember 2008 kl. 13:22 (UTC)


Spjall:Eff

Fært af pottinum. —
Á ensku segja menn í stærðfræðilegu samhengi „if“ sem þýðir „ef“ og „iff“ sem þýðir „if and only if“ ( sjá iff ).
Það sem ég vil vita er hvort þetta sé ekki þýtt „ef“ og „eff“ á íslensku þ.e.a.s. „ef og aðeins ef“ líkt og því enska: „if and only if“ og hvært væri þá hægt að skrifa eftirfarandi á íslensku:
x + 5 = 10 \mbox{ eff } x = 5
Þar sem eftirfarandi yrði skrifað á ensku:
x + 5 = 10 \mbox{ iff } x = 5
Sé það tilfellið að ekki sé búið að þýða þetta legg ég til að við notum þessa þýðingu og væri það þá í takt við skild mál eins og sænsku sem hafa þýtt þetta sem „omm“ sem stendur þá fyrir „om och endast om“. --  Ævar Arnfjörð [ Bjarmason]   13:39, 12 sep 2004 (UTC)

Orðatiltækið "þá og því aðeins að", skammstafað þ.þ.a.ð., er notað í stærðfræði í stað iff. --Ojs

:Hér er allt rétt og satt. Líklega er ekki viðtekið á Íslandi að nota eff, en ég vil þó leyfa mér að fullyrða að sérhver stærðfræðimenntaður Íslendingur og jafnvel sumir hinna líka, muni átta sig á hvað er að gerast ef eff er notað í réttu samhengi eins og til dæmis hjá Ævari hér að ofan. Svo verður tíminn bara að leiða í ljós hvort þetta yrði smám saman viðurkennt eða ekki. Þá og því aðeins að, þ.þ.a.a. eða jafnvel þþaa án punkta hefur verið notað í þessari merkingu, en er ekki jafn gegnsætt fyrir nemendur sem eru að læra þetta í fyrsta sinn. Þau eiga stundum erfitt með að sjá að ef og aðeins ef þýði nákvæmlega það sama og þá og því aðeins að. Kveðja,  --Moi 15:48, 13 sep 2004 (UTC)

::Ég var að reyna að muna eftir þ.þ.a.a. frá því að ég sá eff fyrst.. persónulega kýs ég frekar þ.þ.a.a., þar sem að það er "staðlað", en ég get vanist eff, og tek undir það að eff er líklega skiljanlegara þeim sem að eru ekki vanir í þessum geira. Kv, Smári McCarthy 23:55, 20 sep 2004 (UTC)

::Afhverju er wikipedia allt í einu farin að standa í nýyrðasmíð... Hélt að það væri einmitt það sem hún ætti ekki að gera.
Þar sem "þá og því aðeins að" (þþaa) er undantekningarlítið notað í íslenskum stærðfræði- og rökfræðitextum, auk þess sem það er viðurkennd þýðing samkvæmt ensk-íslensku stærðfræðiorðaskránni, legg ég til að þessi síða verði endurskírð sem "þá og því aðeins að" (með "þþaa", "eff" og "ef og aðeins ef" tilvísunum) og innihaldi útskýringar á báðum hugtökum.

:::Bara svo það komi fram þótt seint sé, eff er ekki nýyrði sem Wikipediamenn hafa smíðað, það er að finna í lítilli bók sem inniheldur sex ritgerðir eftir virta fræðimenn sem heitir „Er vit í vísindum?“, ég er líka handviss um að ég hef rekist á það annarstaðar en man ómögulega hvar það var (kannski var það bara hér eða í hausnum á mér).  --Friðrik Bragi Dýrfjörð 27. maí 2006 kl. 12:41 (UTC)

::::Rétt ábending hjá Friðriki, „þá og því aðeins að“, „ef og aðeins ef“ og „eff“ er líka notað hjá heimspekingum og ekki bara rökfræðingum. Það er stundum hentugara að nota „ef og aðeins ef“ vegna þess að heimspekingar fást oft við raunverulegar fullyrðingar en ekki bara tákn og þá vill maður stundum að þær haldi sér í framsöguhætti (það getur skipt máli), sbr. „Ég les bókina þá og því aðeins að þú farir út í búð“ vs. „Ég les bókina ef og aðeins ef þú ferð út í búð“. Orðalagið ef og aðeins ef er notað út í gegn í íslenskri þýðingu á grein eftir bandaríska heimspekinginn Donald Davidson sem er að fnna á heimspekivef HÍ. --Cessator 27. maí 2006 kl. 13:51 (UTC)

er iff = eff á íslensku í stærðfræðilegu samhengi?


Spjall:Reikistjarna

Fært af pottinum. —
Hvort viljið þið? --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 11:50, 14 jan 2005 (UTC)

Einhvern vegin finnst mér reikistjarna vera meira íslenskt orð. --Oskars 12:41, 14 jan 2005 (UTC)

:Mjer líka. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 12:44, 14 jan 2005 (UTC)

Reikistjarna er líka talsvert fallegra orð.  :oP  --Sindri 13:46, 14 jan 2005 (UTC)

Orðið reikistjarna er íslenskt orð og mun að ég held vera búið til af snillingnum Jónasi Hallgrímssyni. Pláneta er hins vegar ekki íslenska, heldur aðlagað tökuorð úr ensku, planet. Ég kýs reikistjörnu (þó svo að þær séu alls ekki stjörnur!) --Moi 22:24, 14 jan 2005 (UTC)

:Bæði eru þó fullgild íslensk orð, þótt annað sé tökuorð. --Ævar Arnfjörð [ Bjarmason] 22:25, 14 jan 2005 (UTC)

Svona svo það komi fram þá er ég ekki lengur á þeirri skoðun að við eigum að kalla þessi fyrirbæri reikistjörnur neitt frekar hér á Wikipedia, orðið Pláneta er mun víðnotaðra og þar með ættum við að nota það, enda ekki hlutverk alfræðirits að vera að kenna fólki „rétta“ íslensku. — 19:23, 5. júní 2005 (UTC)

Mér finnst að við ættum að nota orðið reikistjarna og hafa redirect frá plánetu yfir á reikistjörnu. Er það ekki hægt? --Cessator 2. okt. 2005 kl. 02:28 (UTC)

Hvað er það nákvæmlega sem þykir athugavert við svarið á Vísindavefnum?

Notkun orðsins planet sem föruhnöttur er virðist vera gömul, þ.e.a.s. miðað við The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition, Oxford Advanced Learning's Dictionary, Sixth Edition og ensku Wikipedia.  Í þessum þrem heimildum er ávalt talað um plánetu þannig að hún geti ómögulega verið sólstjarna sjálf (sbr. is an object in orbit around a star that is not a star in its own right).  Ástæðan fyrir því að ég setti þetta ekki strax er að ég er einfaldlega að skoða meira efni.  Ég fann orðabækur sem gefa eldri skýringuna (oftast sem önnur skýring eða aukaskýring).  Annars vildi ég bara hafa varan á.  Líklegast ekkert að því að birta þetta. --Friðrik Bragi Dýrfjörð 2. okt. 2005 kl. 02:50 (UTC)

:Já, það má reyndar geta þess að enska orðið planet er tökuorð úr grísku en í forngrísku þýðir planetes beinlínis förumaður eða einhver eða eitthvað sem reikar um. Þetta er innbyggt í orðið frá upphafi. --Cessator 2. okt. 2005 kl. 03:10 (UTC)

Sólstjarna er samheiti yfir fastastjörnu sem á ensku kallast fixed star en í ensku greininni um sólstjörnur stendur:

„[...] a fixed star is any star except for the Sun.“
Þar með eins og ég skil það er ekki hægt að skilgreina reikistjörnu sem hlut á sporbaug um sólstjörnu nema menn vilji að reikistjörnurnar í sólkerfinu (Merkúríus, Venus, Jörðin, ...) verði undarskildar í þessari skilgreiningu. — 2. okt. 2005 kl. 19:43 (UTC)

Erum við nú alveg viss um það að sólstjarna sé samheiti fyrir fastastjörnu? Eins og ég skil þessi orð þá eru fastastjörnur þær stjörnur sem virðast eiga sinn fasta stað í himingeimnum frá jörðu séð (en eru auðvitað á fleygiferð samt eins og gervallur alheimurinn) en sólstjörnur eru allir þessir eldboltar, þar á meðal sólin "okkar". Mér finnst það rökrétt... --Bjarki Sigursveinsson 2. okt. 2005 kl. 19:52 (UTC)
Samkvæmt ismal er sólstjarna samheiti yfir fastastjörnu þó virðist hugtakið vera notað á þann hátt að stundum sé sólin höfð með í skilgreiningunni og stundum ekki, t.d. hér stendur „Næsta sólstjarna, Proxima í Mannfáknum, er 4,3 ljósár í burtu frá okkur [...]“ en hér stendur „Sólin er ein af hundruðum milljarða sólstjarna í Vetrarbrautinni“ — 2. okt. 2005 kl. 19:58 (UTC)

Niðurstaðan er þá sú að orðið ‚sólstjarna‘ sé tvírætt. En þá er í raun ekkert athugavert við téða skilgreiningu á reikistjörnu. --Cessator 2. okt. 2005 kl. 20:31 (UTC)


Spjall:Berglind

Af hverju líður mér eins og þetta sé afburða heimskulegt?

: Það eru til tvær mismunandi fallbeygingar af nafninu (og báðar eru réttar). Er ekki réttast að hafa þær báðar þarna? -Hvolpur 9. des. 2005 kl. 10:49 (UTC)

:Það virðast vera til þrjár skv Beygingarlýsingu íslensks nútímamáls:Berglind. Spurning um að smella þeim inn bara. --Stalfur 9. des. 2005 kl. 11:01 (UTC)


Spjall:Litáen

Hvort er réttara? Hið almáttka og alvitra google gefur mér 290 niðurstöður fyrir litháíska, en 112 fyrir litháenska...

Skv. Íslenskri málstöð er lýsingarorðið ‚litháískur‘ og því ætti tungumálið að vera litháíska. --Cessator 5. okt. 2005 kl. 13:15 (UTC)

Svo virðist sem farið er að sleppa h-inu.
https://www.stjornarradid.is/raduneyti/utanrikisraduneytid/sendiskrifstofur/sendiskrifstofur/stok-skrifstofa/?itemid=14eccbef-117c-11e8-9424-005056bc4d74

Orðið er samt líka skrifað með h-i annars staðar á síðunni þannig að þetta gæti verið villa. TKSnaevarr (spjall) 13. júní 2019 kl. 16:16 (UTC)

: Yfirvöldin virðast hafa ákveðið að láta þetta land heita Litáen, sbr. . --Akigka (spjall) 4. mars 2023 kl. 10:17 (UTC)

::Athugaðu að ef við ætlum að breyta þessu þarf að breyta titlum og texta í ýmsum öðrum greinum og flokkum til að gæta samhæfingar. TKSnaevarr (spjall) 4. mars 2023 kl. 14:36 (UTC)

:::Jamm. Þessi breyting mun taka einhverja mánuði ... :) Akigka (spjall) 4. mars 2023 kl. 22:27 (UTC)


Spjall:Kóngulóafælni

(sumir vilja meina að móðir geti jafnvel haft áhrif á fælni barns síns snemma á fósturstigi, en engar markverðar rannsóknir hafa sannað þetta enn sem komið er), enn fremur er talið að fælnin orsakist vegna viðbjóðs sem að þær vekja í hugum manna.

Mér fannst þetta meira svona spekúlasjónir en staðreyndir, svo ég tók þetta út.

Heiða María
sem byggist á því að fá ráðgjöf og hjálp við að gangast í augu við óttan og til þess hafa jafnvel verið gerð sýndarveruleikaforrit sem að hafa hjálpað töluverðum fjölda sjúklinga.  Einnig er beitt skilvitlegum meðferðum sem felast í því að gera sjúklingi grein fyrir að hættan sé í raun engin og að fælnin sé tilbúin.

Frekari umfjöllun um meðferð er á almennu síðunni um fælni.

Heiða María
Svo virðist sem að kvíðalosandi lyf hafi engin áhrif á fælni sjúklinga þótt svo að lyfin dragi úr kvíða og hræðslu eru áhrifin ekki langvarandi.  Til þess að losna við sjúkdóminn algjörlega virðist þurfa að beita aðferðum eins og lýst er að ofan.
''

Færði þetta yfir á almennu síðuna um fælni.

Heiða María
Ég mun taka þessar breytingar út vegna þess að sumt af þessu er nokkuð dubious. Það þyrfti að minnsta kosti að vísa í heimildir fyrir þessu. Svo er þetta því miður allt fullt af stafsetningarvillum. Ef einhver vill samt hreinsa þetta verður þetta hér: --Heiða María 6. jan. 2006 kl. 00:20 (UTC)

Líklegasta skýring kóngúlóafælni er þó að forfeður okkar aftur í forn öld hafi lært að forðast smá dýr s.s. kóngulær, maura og mýflugur ástæðan er sú að með því að forðast þessi dýr hefur folk getað komið í vegfyrir farsótir og eitruð byt af þeira völdum, þó svo að ekki nánda öll þessi dýr séu í raun hættuleg en þanig komið samt í veg fyrir farsótir og banvænna bita og þanig haldið ættbálknum við og fjölgaqð með því tegund okkar og komið sér þanig vel. Svo virðist nefnilega sem að kóngulóafælni (og fælni yfir höfuð) auki hæfileika okkar til þess að greina hugsanlega hættuleg (eða það sem við höldum að sé hættulegt) dýr í umhverfinu.  Sænsk rannsókn leiddi þetta í ljós og virtist kóngulóafælið fólk vera fljótara að greina kóngulær í umhverfinu (sama gilti um snákafælið fólk þegar það leitaði eftir snákum).
Fóbía sem þessi er samt yfir leit ekki á rökum reistar að maður í kópavogi sé kanski skýt hræddur við stærðar tarantúlu eða ban eitraðan snák í Afríku en skyljanlegt væri sú fælni ef maðurinn byggi  hinns vegar á hlyðinni á slöngutemjara. líklegast er að núverandi fóbía eigi til barmæsku að reka. því ransóknir hafa sýnt að fólk fær innilokunar fælni sökum byturar reynslu sem er önnur tegund fóbíu. sumir vilja meina að móðir geti jafnvel haft áhrif á fælni barns síns snemma á fósturstigi atferlis ransóknir hafa sýnt að oft getur reynst erfit að fá börn til að skylja að rafmagn sé hætturlegt en um leið og móðirinn kippist til við kóngúló verður barnið skýt hrætt við köngulóna og lærir að halda sig frá henni en heldur áfram að fykta í innstungunni og þanig er hræðslan líklega að miklu leiti kominn.

Ég get bætt við að skýringar á fælni eru að e-u leyti komnar á fælnisíðunni --Heiða María 6. jan. 2006 kl. 00:20 (UTC)


Sniðaspjall:Efnisyfirlit

Ég er aðalega að spá í yfirflokkunum, það þarf að laga til undirflokkana enn frekar.  Ég uppgötvaði að samfélagsfræði er sérstaklega sniðið sem samheiti yfir þjóðhagfræðina, félagsfræðina og allt það, ég hafði ekki hugmynd um það.  Hvernig er þetta annars?  --Friðrik Bragi Dýrfjörð 21:26, 17 feb 2005 (UTC)

Bara smákomment: Mér finnst þessi flokkun óskaplega fræðigreinamiðuð. Fræðigreinaflokkun í háskólum er auðvitað ágætis flokkunarkerfi sem slíkt, en spurning hvort það á við í alfræðiorðabók. Sum fræðiheitin eru auðvitað almenn sbr. landafræði „landafræði Íslands“ og jarðfræði, en ekki betra að notast við yfirflokka eins og t.d. „saga“ fremur en „sagnfræði“ og „fjölmiðlar“ fremur en „fjölmiðlafræði“, „stjórnmál“ fremur en „stjórnmálafræði“ o.s.frv. Þar sem við erum með yfirflokk sem heitir „vísindi og fræði“ þá ættu öll þessi „fræði“ auðvitað heima undir því, en mér finnst galli að nota þau sem yfirflokka fyrir viðfangsefni þeirra. --Akigka 13:02, 18 feb 2005 (UTC)

: Hmmm. Þetta komment hér fyrir ofan á eiginlega bara við um flokkana Tækni og Samfélagið... --Akigka 13:08, 18 feb 2005 (UTC)

:: Mikið rétt. Ég er sammála því að við þurfum að tempra fræðimannaspekina um nokkur stig - þetta er alfræðiorðabók (encyclopaedia), ekki yfirlit yfir námsskrá háskóla. Við þurfum líka að koma til móts við Dægurmál á mun afdrifaríkari hátt, eins og ég nefndi í Pottinum hér áður - og einnig þurfa Íþróttir að fá sinn sess í þessu öllu, þó svo að þær séu ekki mín sérgrein á nokkurn hátt. Tillagan mín er að höfuðflokkarnir verði meira í anda Trivial Persuit en þær eru núna: Bókmenntir og Listir, Dægurmál og líðandi stund, Íþróttir og leikir, Tölvur og Tækni, Heimspeki og Saga, Stærðfræði, Raunvísindi, og síðast en ekki síst Menning og Félagsvísindi... eða eitthvað í þessum dúr. --Smári McCarthy 13:24, 18 feb 2005 (UTC)

:: Alveg rétt hjá þér, ég hugsa að við myndum þá hafa Samfélagsfræði undir Samfélagið og þaðan kæmist maður í aðra undirflokka eins og félagsvísindi o.fl.  Annars þarf ég að hugleiða Vísindi og fræði betur og átta mig á hvað fer undir Samfélagið að auki (spurning um að henda menningu þar undir, ég er ekki viss).  E.s.: annars líst mér ekki alveg á að hafa trivial persuit flokkunina (allavegana ekki alveg svona) bókmenntir og listir ættu að vera undir menning t.d. (imo). --Friðrik Bragi Dýrfjörð 13:28, 18 feb 2005 (UTC)

::: En já, Raunvísindi ætti kannski að vera yfirflokkur frekar en vísindi og fræði almennt...  --Friðrik Bragi Dýrfjörð 13:30, 18 feb 2005 (UTC)

Kerfið af frönsku wikipedia er mjög sniðugt sýnist mér eins og Sindri bennti á, ég held við ættum að notast við það:
* Náttúruvísindi & Stærðfræði
** Stærðfræði
** Eðlisfræði
** Jarðfræði
** Stjarnfræði
** Líffræði
** Dýrafræði
** Skordýrafræði
** Grasafræði
** Vistfræði
** Efnafræði
* Maðurinn
** Mannfræði
** Fornleifafræði
** Menntun
** Saga
** Tungumál
** Tungumálafræði
** Heimspeki
** Tónvísindi
** Uppeldisfræði
** Sálfræði
** Vitsmunafræði
** Félagsfræði
* Pólitík og samfélagið
** Félagasamtök
** Verslun
** Mannréttindi
** Hagfræði
** Fyrirtæki
** Atvinna
** Pólitík
** Fjölskylda
** Borgarsamfélög
** Umhverfið
* Trú
** Trúleysi
** Búddismi
** Kristni
** Hindúismi
** Dulspeki
** Íslam
** Gyðingtrú
** Trúarbrögð
** Guðfræði
** Andleg viðleitni
** Trúarregla
* Menning & list
** List
** Hagnýt list
** Kvikmyndir
** Menning
** Bókmenntir
** Fjölmiðlar
** Tónlist
** Myndlist
* Tækni og hagnýt vísindi
** Landbúnaður
** Verkfræði
** Samskipti
** Rafmagn
** Rafeindafræði
** Iðn
** Upplýsingatækni
** Internetið
** Stjórnun
** Samgöngur
* Tómstundir & Dægurmál
** Næring
** Kynferði
** Heilsa
** Ferðamennska
** Íþróttir
** Eldamennska
** Leikir
** Skemmtun
** Garðyrkja
* Ýmislegt
** Listi yfir alla lista
** Ýtarlegra yfirlit
** Dagatal
** Listi yfir fólk
** Mánaðartal
** Skrautinngangar
* Wikipedia (tenglar í grunnflokkakerfið o.fl.)
** Grunnflokkakerfið
** Úrvalsgreinar
** Allir flokkar
Ég veit þetta er ekki alveg 100% „rétt“, ég hugsaði það líka, málið er að þetta verður aldrei 100% rétt og við getum aldrei búið til eitthvert fullkomið tré.  Ég legg til að við notum þetta nkv. eins og það er (setjum það í fallegri búning og lögum stafsetningu og nafnaval kannski aðeins og setjum í stafrófsröð).  Já, munið að þetta er bara inngangur (portal) ekki neitt flokkunarkerfi.  --Friðrik Bragi Dýrfjörð 20:17, 19 feb 2005 (UTC)

:Ég er mjög hrifinn af þessu, en ég vil vísa í höfuðgreinar, ekki höfuðflokka - t.d., í staðinn fyrir að vísa í :Flokkur:Stærðfræði, þá vil ég vísa í Stærðfræði. Að öðru leyti fær þetta mitt atkvæði. --Smári McCarthy 20:27, 19 feb 2005 (UTC)

Er einhver ákveðin ástæða fyrir þessari röð á flokkunum? Ég á allavega erfitt með að sjá að þeir séu í nokkurri rökrænni röð. Mér finnst svosem ekkert að röðinni á flokkahópunum, en innan þeirra, af hverju eru flokkarnir ekki í stafrófsröð? Einstaka flokkur má kannski að vera fremstur í röðinni þrátt fyrir að vera ekki fremst í stafrófinu (t.d. trúarbrögð í trúarbragðahópnum) en almennt mundi ég halda að þeir ættu að vera í stafrófsröð. Var röðin bara tilviljanakennd, eða er einhver ástæða fyrir þessu? (Þeir eru í stafrófsröð á þeirri frönsku, sem þetta kerfi virðist byggt á.) --Sterio 12:09, 12. maí 2005 (UTC)

Hagfræði og Viðskiptafræði hafa verið tekin út úr efnisyfirlitinu og efnahagsvísindi sett í staðinn. Fyrir utan að fáir kannast við orðið efnahagsvísindi inniheldur flokkurinn ekkert annað en eina grein (Efnahagsvísindi) og tvo undirflokka (:Flokkur:Hagfræði og :Flokkur:Viðskiptafræði). Það væri margfalt betra og skýrara að hafa þá bara beint inni í efnisyfirlitinu og vera ekki að flækja málið svona.--Magnús Þór 26. júlí 2006 kl. 16:21 (UTC)

Mér finnst svolítið skrítið að allar fræðigreinar eru flokkaðar saman í einhvern dálkinn (náttúruvísindi og stærðfræði, mannvísindi, tækni og hagnýt vísindi) nema örfáar greinar (efnahagsvísindi og lögfræði) sem eru settar í dálkinn „stjórnmál og samfélagið“ þar sem þær eru ásamt teglum á ýmislegt annað en fræðigreinar t.d. fyrirtæki, félagasamtök og umhverfið. Finnst engum öðrum þetta skrítið? --Cessator 26. júlí 2006 kl. 16:44 (UTC)

Ég er sammála. Ég legg til að yfirflokknum "Mannvísindi" verði breytt í "Mannvísindi og félagsvísindi", undirflokknum "Efnahagsvísindi" verði kippt út úr "Stjórnmál og samfélagið", og í staðinn birtist "Hagfræði" og "Viðskiptafræði" í flokknum "Mannvísindi og félagsvísindi". Veit sjálfur ekki alveg með lögfræðina, er hún félagsvísindi? Styð þó alveg að færa hana í hinn flokkinn--Magnús Þór 27. júlí 2006 kl. 09:56 (UTC)

: Hvað með að setja bara inn flokkinn "Efnahagslíf" í staðinn fyrir þessi fræði. Ég er enn á því að það sé of mikið af háskólagreinum í þessu efnisyfirliti og að við ættum að hafa viðfangsefni fræðigreinanna sem yfirflokka en ekki fræðigreinarnar sjálfar, „saga“ í stað „sagnfræði“, „maðurinn“ í stað „mannfræði“, „lífríkið“ í stað „líffræði“ o.s.frv. Því legg ég til að allar fræðigreinarnar verði settar í einn flokk "Tækni og vísindi" t.d. og teknar út alls staðar annars staðar. --Akigka 27. júlí 2006 kl. 10:07 (UTC)

:: Það er mikið til í því að reyna að draga úr námsgreinabragnum sem einkennir yfirlitið. Það er samt ekki alveg einfalt, því þessi skipting er ekki til í ensku, til dæmis er viðfangsefnið history og fræðigreinin history sama orðið. Í millitíðinni ætla ég að laga þennan annmarka sem veldur því að fólk á erfitt með að finna greinar um hagfræði.

::: Já, gott mál. Hlutverk þessa efnisyfirlits er jú að fólk finni það sem það leitar að. Ég vildi bara minna á að við gætum verið með systematic bias þegar kemur að háskólagreinum. Megum ekki gleyma því að skipting þeirra innan t.d. HÍ er ekki hugsuð sem flokkunarkerfi fyrir þekkingu okkar á heiminum. --Akigka 2. ágúst 2006 kl. 10:52 (UTC)

Ég vil leggja til að heiti þessa flokks verði breytt í „tækni og hagnýtt vísindi“. Ástæðan er sú að núverandi heiti gefur ranglega til kynna að þær greinar sem þarna eru séu hagnýtar ólíkt t.d. þeim vísindagreinum sem er að finna í hinum dálkunum. En allar vísindagreinar eru hagnýtar, líka sálfræði og málfræði og uppeldisfræði, stærðfræði, eðlisfræði og líffræði, fornleifafræði, jarðfræði og félagsfræði (þ.e.a.s. þekkinguna má hagnýta með einhverjum hætti); munurinn er sá að í þessum greinum umfram aðrar er þekkingin nú þegar hagnýtt (sbr. orðalagið „applied sciences“ í ensku - þetta eru vísindi sem eru nú þegar hagnýtt, applied (það dytti engum í hug að tala um applicable sciences eða usefull sciences o.s.frv.)).

Ëg bætti við {{Útdráttur}} á vinsti dálkinn upp að Maðurinn, tómstundir og dægurmál. Eftirfarandi flokka vantar enn útdrátt í:
* :Flokkur:Listasaga - Fjarlægja og hafa bara :Flokkur:List?
* :Flokkur:Dulspeki
* :Flokkur:Goðafræði
* :Flokkur:Taóismi - Fjarlægja?
Það vantar enn að fara í gegnum restina:
* Bæta við <onlyinclude>
* Bæta {{Útdráttur}} á flokkinn og laga flokkaröðun ef með þarf
--Ævar Arnfjörð Bjarmason 14. mars 2008 kl. 02:56 (UTC)


Spjall:Listi yfir hljómsveitir

Færa á Listi yfir hljómveitir sem ekki eru íslenskar eða álíka? Einhver með betri uppástungu af nafni?

Hvað með bara „Hljómsveitir“ og hafa „Íslenskar hljómsveitir“ sem undirflokk þar? --Akigka 03:00, 18 feb 2005 (UTC)

:Góð hugmynd. — 03:02, 18 feb 2005 (UTC)

Vill einhver útskýra af hverju þessu er skipt eftir öldum? Ekki ætlið þið að fara að bæta inn „The Pondering Popes“, sem var hljómsveit sérhæfð í gregoríönskum söngvum á 17. öld, eða einhverju í þeim stíl? ;) --Odin 10:28, 18 feb 2005 (UTC)

Það væri nú skemmtilegt... Af hverju ekki?

:Þessi aldaskipting er held ég mín sök. Ég vissi ekki hvernig átti að flokka þetta upp, og vildi ekki vera sá maður sem tók þá ákvörðun hvort að Pink Floyd ætti að vera talin sem Rokk eða Pönk, og eins hvort að einhver munur sé þar á. Genre-skipting tónlistar er allt of stórt og flókið fyrirbæri fyrir mig að eiga við. Eina flokkunin sem að ég tek þátt í er TÓNLIST. --Smári McCarthy 11:11, 18 feb 2005 (UTC)

Hver er tilgangur þessa lista?

Þetta er hentugt vinnuplagg til að sjá um hvaða hljómsveitir á eftir að skrifa, að því gefnu að þær séu á listanum.Svarði2 (spjall) 2. september 2020 kl. 19:45 (UTC)