title: Уһантүрэгшэ
text: Уһантүрэгшэ (, ,  - уһан +  — «түрэнэб»-һээ гараһан) Н гэжэ тэмдэглэгдэдэг, атомай дугаариинь 1 болохо металл буса химиин элемент юм. 
  
  Хэбиин нүхэсэлдэ үнгэ, үнэргүй. Атом жэниинь 1.00794 гр/моль, хамагай хүнгэн, оршолонг юртэмсэ дээрэхи хамагай үргэн тархалтатай химиин элемент. 
  
  Дэлхэй дээрэ уһантүрэгшэ дангаараа маша хобор, үйлэдбэрилэлэй нүхэсэлдэ нүүрһэнуһантүрэгшэһээ илгажа абана. Уһантүрэгшэнь 3 янза байдаг ба сүмиинь 1 протонһоо тогтоһоные зүгээр уһантүрэгшэ гэхэ ба харин 1 протон, 1 нейтронһоо тогтоһоные дейтери (2H) гэнэ. Харин 1 протон, 2 нейтронһоо тогтоһоные трити (3H) гэдэг. Атомыень нэрлэхдээ уһантүрэгшэ, дейтон, тритон гэжэ тус тус нэрэлдэг.
  
  Гаргалга
  
  Ажаүйлэдбэри 
   1000 °C-да уһанай ууралтай конверси:
   
  
   1000 °C-да уһанай ууралые шулуун нүүрһэнэй кокс дээрэхи гаргалга:
   
  
    Дабһанай уһанай хайламагай электролиз:
   
  
   Катализтай уһантүрэгшын эһэлгэ:
   
  
   Газарай тоһоной крекинг ба риформинг һүүлдэ.
  
  Лабораторида
  
  Зүүлтэ 
  
  Химиин элемент
  Металл буса