title: Сыма Цянь
text: Сыма Цянь ( 145 гү, али 135 он —  86 он) — Хитад түүхэ тухай «Ши цзи» (, «Түүхын бэшэгүүд») гэһэн номые бэшэһэн эртын Хитад түүхэшэн. Хань гүрэнэй ордоной Сыма Тань түүхэшэнэй бүлэдэ Лунмынь хажууда түрэһэн (оршон үеын Шэньси можын Ханьчэн сомон). Эдир наһандаа Сыма Цянь олоор аяншалжа, абадаа Хань гүрэнэй газар нютагуудай түүхэ тухай материал суглуурха туһалаа. Абынгаа үхэһэнэй һүүлдэ,  108 ондо Сымя Цянь ордоной түүхэшэнэй тушаалые залгамжалба.  II зуун жэлэй һүүлшын арбаад онуудта Сыма Цянь Хитад түүхын материалнуудые ангилалаад систематизировалба. Сыма Цянь улас ороноор гушаад жэл хэрэн һалирһан болоод хүннүтэй байлдаһан жанжанииешье дахан ябадаг байһан. Хардагдаһан Ли Лин жанжаниие эзэн хаанай урда хамгаалхын тула зэмэлэгдэһэн байгаад, хүнгэлэн тайган болгохо ялые шиидхэн хүлеэбэ. Хожомынь дахин эзэн хаанай албанда дуудагдажа, эзэн хаанай канцеляриин түрүүлэгшэ болобо. Тэрэ үедэ Сыма Цянь «Ши цзи» номоо түгэсэбэ. Домогой Шара хаанһаа эхилэн Хань уласай У хаан болотор түүые 130 бүлэг 526 мянган дүрсэ үзэгөөр эмхилэн бэшэбэ. Тэрэ мүн одон ороншо байһан болон түүхые соёл, эдэй засаг, олон талаһаа бэшэһэниинь хожом Солонгос, Японой түүхэн бэшэгтэ нүлөөлбэ.
  
  Түүхэшэд
  Хитадай түүхэ