title: Альбрехт Дюрер
text: Альбрехт Дюрер (, 21.5.1471, Нюрнберг, ‒ 6.4.1528, Нюрнберг), Германиин зурааша, һиилбэрилэгшэ, уралигай номлологшо. Ксилографиин эгээн алдартай дархадай нэгээн. Эршэмтэй-элирхылэлтэй маягаар, гайхалтай зурагаар Дюрэр дэлхэйн түүхын хубилалтын хүлеэлтые бэелэлээ олоһон («Дэлхэйн түгэсхэл» һиилбэри, 1498), амидаралай удха ушар ба уралигай зорилго талаар хүмүүнлигэй үзэл һанаае элишэлһэн (Meisterstiche һиилбэринүүд, 1513—14, энэ тоодо «Баатар, Үхэл ба Шолмос»). 
  Һунгадаг эб нэгэдэл ба тодорхой хэлбэриин мэдэрэмжэдэ һуурилһан олон дүрсын найралгые («Розенкранцфест», 1506), протестант шэнэшлэлэй үеын хуби хүнүүдэй хүсэн ба эршэмээр дүүрэн дүрсые («Залуу хүнэй хүрэг», 1521), хүнэй зан шанар руу гүнзэгы нэбтэрэлгээр тэмдэглэһэн зурагые («Дүрбэн апостолнар» диптих, 1526) үүсхэһэн байна. Сэмээн, адаглааша зураашаар мэдэгдэнхэй (900 гаран тоймууд). Уралигай онолшо («Хүнэй хүг тухай дүрбэн ном», 1528). 
  
  Германиин Һэргэн мандалтын үеын агууехэ зурааша. Унгарһаа ерэһэн абаһаа Дюрер эдлэлэй үйлэдбэрилэлдэ һураһан, 1486‒89 ондо Михаэль Вольгемутай мастерскойһоо уран зураг һурахадаа һүүлшын готикын заршамые ухамайшаланхай байна; нарин графикатай ба эртын Һэргэн мандалтын үеын реалис элементнүүдтэй Мартин Шонгауэрэй зэд һиилбэринүүд хүсэтэй нүлөө Дюрэртэ үзүүлһэн юм. 
  Дээдэ Рейн мүрэндэ аян ябалгын үеын ажалнууд (1490‒94) XV зуунай Германиин уралигай юрын жээшэ болоно. Хойногшодоо Итали (1494‒95 ба 1505‒07) ба Нидерландта (1520‒21) аяншалгаар тулгуурилһан хүмүүнлиг һургаалай нүлөө юртэмсые шэнжэлхэ ухаанай аргаар мэдэхэ хүсэлэниие шангадхаба.
  
  Бүтээлнүүд 
  
  Германиин уран зураашад