title: Малайзи
text: Малайзи () — Малай болон ондоо Британиин эзэмдэлгэтэй (Сингапур, Саравак ба Сабах) нэгэдэһэнэй үрэ дүндэ 1963 оной 9 һарын 16 үдэрдэ байгуулһан Зүүн-Урда Азиин улас. Ниислэл — Куала-Лумпур хото (2009 оной тоололгоор 1 809 мянган хүн зонтой). 1965 ондо Сингапур Малайзиһаа гаража тусгаар амяарлан тогтобо. 1966 онһоо хойшо Саравак ба Сабах албан еһоор Зүүн Малайзи нэрэтэй боложо, Малайн хуушан нютагынь Баруун Малайзи нэрэтэй болобо. 1972 онһоо Баруун Малайзи Хахад аралай (Хойгой) Малайзи нэрлэжэ, Зүүн Малайзида Саравак ба Сабах дахин һэргээбэ.
  
  Ниитэ газар нютагай талмайнь 330,4 мянган дүрбэлжэн км. Холбоото уласай 9 можо уласуудые удамшалай ударидагшад (ехэнхидээ султанууд) толгойлно. Хоер танхимтай хурал. Эдэ дундаһаа Малайзиин Дээдэ захирагша зэргэтэй хааниие һунгана. Куала-Лумпур хото Малайзиин ниислэл хото гэдэгшье һаа, 1999 онһоо гүрэнэйнгөө засаг захиргаанай түб Путраджая хотодо байна. Ондоо хотонууд: Джорджтаун, Ипох, Джохор-Бару, Петалинг-Джая, Кучинг. 
  
  2015 оной тоосогоор 30 987 мянган хүн зонтой, нягтаралынь 85,8 хүн; хүн зонойнгоо 51 % хотынхид; малайшууд ба ондоо уугуул угсаатад 59 %, хитадууд 32,1 %, Урда Азиинхид 8,2 %. Һүзэгтэд дунда – 50 % оршом лалын шажантад, буддын шажантад – 20 %, христос шажантад, энэдхэгэй шажантад, күнзын шажантад – 5 %, сикхууд, бахайшууд. Албан еһоной хэлэнүүд – малай хэлэн; англи хитад ба тамил хэлэншье бии. 
  
  VII–XIV зуун жэлэй хоорондо мүнөө үеын Малайзиин газар нютагынь Шривиджая уласай хэһэг байгаа. 1511 ондо Малаккые португалшуудай эзэлһэниинь колониализацилгын эхилһэниие тэмдэглэбэ. 1641 ондо һолланшууд һэлгэжэ ерээд, XVIII зуун жэлһээ англишуудай засаг доро оробо. 1914 ондо бүхэ орониие мэдэлдээ эсэслэн абаа.1941–45 оной хоорондо японшуудай эзэлбэ.
  
  Холбооһон 
   
  
  Ази