title: Fernando de Magallanes
text: thumb|right|200px|
  
  Si Fernão de Magalhães (na español conozcido como si Fernando de Magallanes o Hernando de Magallanes y na inglés como si Ferdinand Magellan) amo un portugués navegante nacido el 1480 y murio el 1521 na Filipinas.
  
  Na servicio del rey de España, ele el primero que ya pasá na hoy como se llama el estrecho de Magallanes y el primer europeo que ya navegá de extremo na extremo con el océano Pacífico. Ya initiá ele el expedición que, capitaneado por Juan Sebastián Elcano después su muerte, ya lográ con el primer circunnavegación del Tierra el 1522. Na 237 
  o 270 magá personal que ya andá junto con Magalhães, 17 lang el ya arreglá volvé na España y completá el circunnavegación. Ya mandá con ellos si Juan Sebastián Elcano, que ya tomá de poder después el muerte de Magalhães.
  
  Primer viaje 
   
  
  Si Magellan ya hace ya na su primer viaje en el mar na edad de 25 año 1505, cuando le manda sya a la India para instalar al Francisco de Almeida como el  viceroy na portuguis. El viaje da ya a Magellan su primera experiencia de la batalla cuando un rey local, que paga ya a tributo al Si Gama de Vasco tres años antes, rechasa ya a pagar tributo a Almeida. El partido de Almeida fue bebido y conquista ya  totalmente el capital de Kilwa na Tanzania actual. Sus maga 5 naves es ya  la Trinidad, el Concepcion, el Viant-oria, el San Antonio, y la Santiago. El Nave tene ya el fuego y San Antonio es ya amotinado y volvi ya de nuevo a España.
  
  Biografía 
  
  Vivió sus primeros años en la corte de Portugal, pero su afán de aventuras le hizo embarcarse hacia el Extremo Oriente, donde las factorías portuguesas vivían una época de esplendor en sus relaciones con los territorios que actualmente conforman Malasia, Indonesia y Filipinas.
  
  Magallanes propone al rey de Portugal hacer una expedición a las islas de las Especias (islas Molucas) por occidente, pero Portugal no lo acepta porque, por el tratado de Tordesillas, las islas estaban en la zona geográfica reservada a la corona de Castilla, y no querían entrar en guerra con Castilla.
  
  En octubre de 1517 en Sevilla, Magallanes se pone en contacto con Juan de Aranda, factor de la Casa de Contratación. Luego de la llegada de su socio, Rui Faleiro, y con el apoyo de Aranda, presentan su proyecto al nuevo monarca español, Carlos I, quien acababa de llegar a España. La propuesta de Magallanes resultó especialmente interesante en esos instantes, pues ofrecía abrir una ruta a las islas de las especias sin vulnerar los compromisos con Portugal, una hazaña que traería riquezas y honores a el monarquía.
  
  El 22 de marzo de 1518 el rey celebra capitulaciones con Magallanes y Faleiro  en Valladolid para que éstos hicieran la expedición a las Islas de la Especiería que correspondían, según el tratado de Tordesillas, a España. En esa capitulación, el rey les otorgaba:
   El monopolio de la ruta descubierta por un plazo de diez años.
   Su nombramiento como adelantados y gobernadores, con el cinco por ciento de el ganancias netas de las tierras e islas que encontrasen.
   Un quinto de la ganancia neta del viaje.
   Tendrían el derecho a llevar mil ducados en mercadería en el viajes restantes, pagando sólo el 5% sobre los retornos.
   El concesión de una isla a cada uno, fuera de las seis más ricas, de las cuales tendrían un quinceavo de su provecho.
  
  El expedición se haría financiada por el corona, y estaría compuesta por cinco navíos con provisiones para dos años de viaje.
  
  Esta proposición será muy bien acogida por el corona ya que desde el Junta de Toro de 1505 se había propuesto llegar a las especias.
  También se benefició de el información recogida de el viajes andaluces o viajes menores.
  
  Un sinfín de problemas interfieren en el viaje, escasea el dinero, el rey de Portugal trata de detenerlos, y Faleiro y Magallanes se pelean. Finalmente, gracias a la tenacidad de Magallanes, la expedición sale adelante. Por medio del obispo Juan Rodríguez de Fonseca consiguen la ayuda económica del mercader Cristóbal de Haro, que aportó un quinto del costo. Debido a las desavenencias con Faleiro, éste se quedará en tierra. A él le correspondería dirigir una segunda expedición que jamás se hizo.
  
  La Circunnavegación 
  
  thumb|right|200px|La flecha apunta a la desembocadura del río Guadalquivir y Sanlúcar de Barrameda, desde donde Fernando de Magallanes partió en 1520. La parte superior de la imagen es Andalucía; la parte inferior es Marruecos.
  Zarpa de Sanlúcar de Barrameda el 20 de septiembre de 1519, en una expedición compuesta por las naves Trinidad, nave capitana al mando de Magallanes; Victoria; San Antonio; Concepción y Santiago.
  
  Naves iniciales de la expedición de Magallanes, 1519
  
  Luego de recalar en las Canarias, pasaron frente a las islas de Cabo Verde y a las costas de Sierra Leona, tocando las tierra de lo que hoy es Río de Janeiro el día 13 de diciembre. Siguieron hacia el sur, pasando frente al Río de la Plata en marzo de 1520 (ya descubierto por Juan Díaz de Solís en 1516), y llegaron a la Bahía San Julián, que exploraron en busca de un posible paso. Magallanes, en vista de la llegada de invierno, decidió recalar allí hasta la llegada de la primavera.
  
  Lo inhóspito de aquellos parajes y el racionamiento de víveres al que estaban sometidos fomentaron el descontento entre la tripulación y el deseo de regresar. Se produjo una conspiración contra Magallanes dirigida por Gaspar de Quesada, capitán de la Concepción, y el veedor Juan de Cartagena, que había sido relevado del mando de la San Antonio. Pese a que la insurrección prendió en tres de las naves, Magallanes logró sofocarla. Uno de los capitanes amotinados fue asesinado y los restantes fueron sometidos a juicio, en el que Quesada fue condenado a muerte y Cartagena, abandonado en la costa.
  
  thumb|left|Mapa del estrecho de Magallanes
  Pasado ese suceso llegan hasta el que será llamado más tarde estrecho de Magallanes en 1520. Cruzarlo fue muy difícil, dado lo complicado del terreno. Para ello una nave se adelantaba en exploración buscando el mejor camino y volviendo sobre sus propios pasos para hacerse seguir por el resto hasta la zona explorada. Una vez terminadas estas minuciosas etapas consiguieron salir del "laberinto" hacia el océano Pacífico, al que bautiza con tal nombre (que permanecería, haciendo olvidar el anterior de mar del Sur) debido a que en su camino no se cruza con ninguna tempestad.
  
  La mala suerte de Magallanes quiso que en el largo derrotero de tres meses entre el estrecho de Magallanes y las islas Molucas no descubriera ningún punto de tierra firme, por lo que la hambruna y el escorbuto azotaron a su tripulación, hasta el punto de que se pagaban cuantiosas monedas por una simple rata para devorar. El agua se pudrió, apareció el escorbuto y los hombres comían incluso cuero reblandecido.
  
  Por fin en, en marzo de 1521 encontró una isla en la que los nautas aprovecharon para descansar y recoger víveres. Pronto acudirían a aquella isla numerosos indígenas con regalos para estos nuevos "visitantes".
  
  En las Molucas, Magallanes y los suyos descubrieron que habían llegado al Extremo Oriente, cumpliendo el proyecto de Cristóbal Colón. Magallanes pereció en una contienda con una tribu de Filipinas, por lo que Juan Sebastián Elcano tomó el mando de la expedición. Consiguieron instalar un almacén en Borneo, donde entablaron buenas relaciones con los indígenas. Sin medios y con una sola nave emprendió el regreso por mares lusos, el camino más conocido, con tierras donde aprovisionarse, e intentando esquivar puertos y flotas portuguesas. Llegó sólo con la Victoria de regreso a España en julio de 1522. En total dieciocho supervivientes, más muertos, que vivos.
  
  El busca de el maga especies 
  El causa del viaje de Columbus na Occidental kay ta busca del maga costa de Islas de Moluka y para establisar na relacion comercial entre del España y otros Reinos Asianos. El viaje era tambien viajado para establisar comunicacion con la Reino de Padre Juan.
  
  Pero el maga Español ta realizar antes del maga viaje de Columbus na el maga tierra del America hindi man parte na Asia pero un nuevo continente. Si Vasco da Gama y el maga otro Portugues ta veni na India del año 1498, el España ta busca un nuevo ruta comercial de Asia. El Tratado de Tordesillas ta resevar para Portugal el maga ruta a vuelta del Africa. Y el monarquia española ta decider para enviajar ya maga viaje de exploracion para busca un otro ruta de Asia ta anda el occidental. Si Vasco Núñez de Balboa ta discubrir el Oceana Pacifica del año 1513 y Juan Díaz de Solís ta muerto en Río de la Plata antes del maga año para busca un pasaje en Americana Sur.
  
  Kiam Magellan alvenis al la Kortumo de Hispanio, li prezentis al [[reĝo Karolo la 5-a] planon, kiu alportus al la ŝipoj de la Kronlando de Kastilio plenan aliron al la landoj de la Spicaj Insuloj.
  
  vojaĝi 
  [[La sago montras al la urbo Sanlúcar de Barrameda sur la delto de la rivero Guadalquivir, en Andaluzio]]]
   La [[10an de aŭgusto], 1519, kvin ŝipoj [Trinidado (ĉefa ŝipo), San Antonio, Concepcion, Viktorio kaj Santiago] sub la komando de Magellan forlasis Sevilon kaj vojaĝis de la  Guadalquivir Rivero  al Sanlúcar de Barrameda ĉe la enfluejo de la riveroj, kie ili restis pli ol kvin semajnojn.  Hispanaj aŭtoritatoj singardis pri la portugala admiralo kaj preskaŭ malhelpis Magellan veli, kaj interŝanĝis sian skipon de plejparte portugalaj viroj kun viroj de Hispanio, sed la 20an de septembro, Magellan ekveturis de Sanlúcar de Barrameda kun ĉirkaŭ 270 viroj.
  
   Reĝo Manuel ordonis al mara taĉmento persekuti Ferdinand Magellan, sed Magellan evitis la portugalojn.  Post haltado ĉe Kanarioj, Ferdinand Magellan alvenis al la insuloj Kaboverdo, kie ili ekiris direkte al Kabo Sankta Aŭgusteno en Brazilo.  La 27an de novembro ili transiris la ekvatoron;  la 6an de decembro, la ŝipanaro ekvidis Brazilon.
  
   Ĉar Brazilo estis portugala teritorio, Magellan evitis ĝin, kaj la [13an de decembro] ankris proksime al la nuna Rio de iroanejro.  Tie la skipo estis liverita, sed malbonaj kondiĉoj kaŭzis ilin prokrasti.  Poste, ili daŭre velis suden laŭ la orienta marbordo de Sudameriko, serĉante la markolon, kiun Magellan kredis, kondukus al la Spicaj Insuloj.  La floto atingis Riveron de la Plata la 10an de januaro, 1520.
  
   La 30an de marto la ŝipanaro establis kompromison, kiun ili nomis Puerto San Julian.  Ribelo implikanta du el la kvin ŝipkapitanoj ekis.  Ĝi malsukcesis ĉar la skipo restis lojala.  Sebastian del Cano estis unu el tiuj, kiuj estis pardonitaj.  Antonio Pigafetta raportas, ke Juan de Cartagena estis ekzekutita;  Gaspar Quesada, la kapitano de Concepcion, kaj pastro nomita pastro Sánchez de la Reĝino estis anstataŭe forbruligitaj sur la marbordo.
  
    dikfingro | dekstra | La Magelana Markolo tranĉis la sudan pinton de Sudameriko ligante la  Atlantikan kaj  Pacifikan]  ]
   La vojaĝo rekomenciĝis.   Santiago , sendita laŭ la marbordo sur gvata ekspedicio, estis ruinigita en subita ŝtormo.  Ĉiuj ĝiaj ŝipanoj pluvivis kaj sekure alvenis al marbordo.  Du el ili revenis, transtere, por informi Magellan pri la okazintaĵoj kaj alporti savon al siaj kamaradoj.  Post ĉi tiu sperto, Magellan decidis atendi ankoraŭ kelkajn semajnojn antaŭ ol rekomenci la vojaĝon.
  
   Je latitudo 52 ° S la 24an de aŭgusto, 1520 la floto atingis Kaban Virgenes kaj konkludis, ke ili trovis la pasejon, ĉar la akvoj estis salaj kaj profundaj enlanden.  Kvar ŝipoj komencis penigan trairejon tra la 373-mejla longa trairejo, kiun Magellan nomis  Estreito (Kanalo) de Todos los Santos  ("Ĉiuj Sanktuloj-Kanalo"), ĉar la floto vojaĝis tra ĝi la 1an de novembro - [  [Tago de Ĉiuj Sanktuloj.  La markolo nun nomiĝas Magelana Markolo.  Magellan unue asignis  Concepcion  kaj  San Antonio  por esplori la markolon, sed ĉi-lasta, ordonita de Gomez, dizertis kaj revenis al Hispanio la 20-an de novembro, 1520. La 28-an de novembro, la tri ceteraj ŝipoj eniris la [  [Oceanio | Suda Pacifiko]].  Magellan nomis la akvojn la "Mar Pacifico" (Pacifika Oceano) pro sia ŝajna kvieteco .
  
  Muerte 
  El Monumento en la ciudad de Lapu-Lapu que marca el sitio en donde mataron a Magellan según se informaCuando vino la mañana, el forty-nine de nosotros saltó en el agua hasta nuestros muslos, y caminó a través del agua para más de dos cruz-arquearon vuelos antes de que podríamos alcanzar la orilla. Los barcos no podían acercarse más cerca debido a ciertas rocas en el agua. Los otros once hombres permanecían detrás guardar los barcos. Cuando alcanzamos la tierra, [los naturales] había formado en tres divisiones al número de más de mil quinientos personas. Cuando nos vieron, cargaron abajo sobre nosotros con exceder gritos ruidosos… Los musketeers y los crossbow-hombres tirados de una distancia por alrededor de una media-hora, pero inútil… Reconociendo al capitán, tan muchos dieron vuelta sobre él que golpearon su casco de su cabeza dos veces… Un natural lanzó una lanza de bambú en la cara del capitán, pero el último inmediatamente matado te con su lanza, que él dejó en el cuerpo del natural. Entonces, intentando poner la mano en la espada, él podría dibujarla hacia fuera pero a medio camino, porque lo habían herido en el brazo con una lanza de bambú. Cuando los naturales vieron eso, se lanzaron todo sobre él. Una de ellos lo hirió en la pierna izquierda con un machete grande, que se asemeja a scimitar, solamente siendo más grande. Eso hizo a capitán caerse cara hacia abajo, cuando acometieron inmediatamente sobre él con las lanzas del hierro y del bambú y con sus machetes, hasta que mataron a nuestro espejo, a nuestra luz, a nuestra comodidad, y a nuestra guía verdadera. Cuando lo hirieron, él dio vuelta detrás a muchas veces de ver si estábamos todos en los barcos. Con eso, beholding lo los muertos, herido, retirados, como nosotros podríamos lo más mejor posible, a los barcos, cuáles quitaban ya. [4]
  
  Ĉirkaŭnavigado kaj reveno 
  Unu el la ŝipoj de Magellan ĉirkaŭnavigis la terglobon, finiĝante 16 monatojn post la morto de la esploristo.]]
    Magellan provizis en sia testamento, ke lia  malaja interpretisto estu liberigita post sia morto.  Lia interpretisto, kiu estis baptita kiel  Henriko (Henriko la Nigra) en Malako en 1511, estis kaptita de Sumatro n sklavoj de liaj hejmaj insuloj.  Tiel Henriko fariĝis la unua viro, kiu ĉirkaŭnavigis la terglobon (en multnombraj vojaĝoj).  Enrique estis  kontraktita de Magellan dum siaj pli fruaj vojaĝoj al Malako, kaj estis ĉe lia flanko dum la bataloj en Afriko, dum la malhonoro de Magellan ĉe la kortego de la reĝo en Portugalio, kaj dum la sukcesa kreskigado de floto de Magellan.  Tamen, post Mactan, la ceteraj ŝipestroj rifuzis liberigi Enrique.  Enrique eskapis de sia kontrakto la 1-an de majo, kun la helpo de raĝo Humabon de Cebuo, meze de la morto de preskaŭ 30 ŝipanoj.  Tamen Antonio Pigafetta notis pri la lingvo, kaj ŝajne povis daŭrigi komunikadon dum la resto de la vojaĝo.
  
     dikfingro | dekstra | 300px | La vojaĝo de Magellan al la Spicaj Insuloj aŭ Molukoj kondukis al Limasawa,  Cebuo, Mactan, Palavano, [  [Brunejo, Celebes kaj fine al la Spicaj Insuloj aŭ Molukoj.]]
    La viktimoj suferspertitaj en Filipinio forlasis la ekspedicion kun tro malmultaj viroj por veli la tri ceterajn ŝipojn.  Sekve, la [[2an de majo], 1521, ili forlasis  Koncepton , bruligante la ŝipon por certigi, ke ĝi ne povas esti uzata kontraŭ ili.  La floto, nun reduktita al Trinidado kaj Viktorio, fuĝis okcidenten al Palawan.  Ili forlasis tiun insulon en 21 junio, 1521, kaj estis gviditaj al Brunejo, Borneo de pilotoj de Moro, kiuj povis navigi la malprofundajn marojn.  Ili ankris de la Bruneja ĝeto dum 35 tagoj, kie la venecia Pigafetta mencias la brilon de la kortego de raĝo Siripada ([[[oro]], du perlo s de la grandeco de ovoj de kokinoj, ktp.).  Krome, Brunejo fanfaronis pri malsovaĝaj elefantoj kaj armilaro de 62 kanonoj, pli ol 5 fojojn pli ol la armilaro de Magellan-ŝipoj.  Brunejo malestimis la fasketon kiuj devis montriĝi pli valoraj ol oro, post la reveno al Hispanio.  Pigafetta mencias iujn el la teknologioj de la kortumo, kiel ekzemple porcelano (kiu ankoraŭ ne estis vaste havebla en Eŭropo), kaj  okulvitroj (okulvitroj nur haveblis en Eŭropo).
  
    Atinginte la Maluku-Insulojn (la Spicaj Insuloj) 6an de novembro, 1521, 115 ŝipanoj estis forlasitaj.  Ili sukcesis komerci kun la sultano de Tidore, rivalo de la sultano de Ternate, kiu estis la aliancano de la portugaloj.
  
    La du ceteraj ŝipoj, ŝarĝitaj per valoraj spicoj, provis reveni al Hispanio velante okcidenten.  Dum ili forlasis Molukojn, tamen, "Trinidado" prenis akvon.  La skipo provis malkovri kaj ripari la likon, sed malsukcesis.  Ili konkludis, ke  Trinidado  devos pasigi konsiderindan tempon estante reviziita.  La malgranda "Viktorio" ne estis sufiĉe granda por gastigi ĉiujn pluvivajn ŝipanojn.  Rezulte,  Viktorio  kun iuj el la ŝipanoj velis okcidenten al Hispanio.  Plurajn semajnojn poste Trinidado forlasis Molukojn por provi reveni al Hispanio per la Pacifika vojo.  Ĉi tiu provo malsukcesis;  la ŝipo estis kaptita fare de la portugaloj, kaj estis poste ruinigita en ŝtormo dum ankro sub portugala kontrolo.
  
    La  Viktorio  ekveturis per la Hinda Oceano hejmenvoje la 21an de decembro, 1521.  Ĝis la 6a de majo, 1522, la  Viktorio , ordonita de Juan Sebastián Elcano, rondigis la Kabo de Bona Espero, kun nur rizo por porcioj.  Dudek ŝipanoj mortis pro malsato antaŭ ol Elcano eniris al la Kaboverdaj Insuloj, portugala holdo, kie li forlasis 13 pliajn ŝipanojn la 9an de julio timante perdi sian ŝarĝon de 26 tunoj da spicoj ([  [fasketo]] kaj cinamo).
    La 6an de septembro, 1522 , Juan Sebastián Elcano kaj la cetera ŝipanaro de la vojaĝo de Magellan kaj la lasta ŝipo de la floto,   Victoria , alvenis en  Hispanio, preskaŭ ekzakte tri jarojn post foriro.  La ekspedicio efektive akiris malgrandan profiton, sed la ŝipanaro ne ricevis sian plenan salajron.  Maximilianus Transylvanus intervjuis la pluvivajn membrojn de la ekspedicio kiam ili prezentis sin al la hispana kortego ĉe Valladolid en la aŭtuno de 1522, kaj skribis la unuan raporton pri la vojaĝo, kiu estis publikigita en 1523. La raporto  verkita de Pigafetta ne aperis ĝis 1525, kaj ne estis tute publikigita ĝis la fino de la 18a jarcento.
  
    Kvar ŝipanoj de la originaj kvindek kvin sur la "Trinidado" finfine revenis al Hispanio en 1525. Kvindek unu el ili mortis en milito aŭ pro malsano.
  
  informoj 
  La ekspedicio de Magellan estis la unua se temas pri ĉirkaŭnavigi la terglobon kaj la unua se temas pri navigi la markolon en Sudameriko liganta la atlantikan kaj pacifikajn oceanojn.  La ŝipanaro de Magellan observis plurajn bestojn tute novajn por eŭropa scienco.  Ĉi tiuj inkluzivis la "kamelon sen ĝiboj", kiu povus esti la lamo, guanaco, vicuña, aŭ alpako.  Nigra "ansero" kiu devis esti senhaŭtigita anstataŭ plukita estis la pingveno.
  
   Du el la plej proksimaj galaksioj, la Magelanaj Nuboj, estis malkovritaj de ŝipanoj en la Suda Hemisfero.  La plena amplekso de la Tero ankaŭ realiĝis, ĉar ilia vojaĝo estis 14.460 ligoj (69.800  km aŭ 43.400  mejl.).
  
   Fine, la bezono de Internacia datlinio estis establita.  Post ilia reveno ili observis misagordon de unu tago inter siaj kalendaroj kaj tiuj, kiuj ne vojaĝis, kvankam ili fidele konservis la ŝtipon de sia ŝipo.  Tamen ili ne havis horloĝojn sufiĉe precizajn por observi la variaĵon en la daŭro de la tago dum la vojaĝo.
  
  Trivia 
  
   Ferdinand Magellan was the first European to reach Tierra del Fuego on South America's southern tip.
   Magellan did not intend to circumnavigate the world, only to find a secure way through which the Spanish ships could navigate to the Spice Islands. It was Elcano, who, after Magellan's death, decided to push westwards, completing so the first travel around the entire Earth.
   He was also the first European to land in the Philippines and meet its native people.
   He had professional scientists on the trip to help determine the species of some of the animals he found on his voyage.
   About 232 Spanish, Portuguese, Italian, French, English and German sailors died on the expedition around the world with Magellan.
   The King and Queen of Spain supported the exploration voyage.
  
  References
  
  Footnotes
  
  aldona legado 
  
   W.D.Brownlee, The First Ships around the World, (1977) Lerner Publications Co., Minneapolis ISBN 0-8225-1204-1
   Richard Humble, The Voyage of Magellan, (1988) Franklin Watts, ISBN 0-531-10638-1
   Laurence Bergreen, "Over the Edge of the World",  (2003) Perennial HarperCollins Publishers, Inc., New York ISBN 0-06-621173-5
   Torrey, Michele, "To the Edge of the World", (2003) Alfred A. Knopf, ISBN 0-375-82338-7 (Historical fiction for young adults)
  
  External links 
   Magellan's Cross,  Magellan's obelisk and marker on the spot where he reportedly died from Cebu Living.
   Magellan's untimely demise on Cebu in the Philippines from History House.
   Lists of crew members:
   107 people
   Encyclopaedia Britannica Ferdinand Magellan
   The 18 arriving on Victoria
   A picture of the 1522 disembarkment with names of the 18
  
  Magalhaes, Fernaode