title: Jan van Eyck
text: Jan van Eyck (e-tro 1390 e Maaseik – 9 a viz Gouere 1441 e Brugge) a oa ul livour flamank brudet a-drugarez d'e boltredoù heñvel-tre ouzh ar wirionez ha leun a vunudoù. Poltred ar priedoù Arnolfini ha stern-aoter Oan Doue a zo e-touez e oberennoù brudetañ.
  
  E vuhez 
  Ne ouezer klet e pe vloavezh e voe ganet. Marteze a-walc'h e teskas e stal-labour ur miniadurour bennak. 
  Al livadur koshañ savet gantañ a vefe bet savet etre 1417 ha 1422. Lodenn gleiz un divdaolenn ma weler ar c'hroazstagadur hag a c'haller gwelout er Metropolitan Museum of Art e New York eo. 
  
  Er bloavezhioù 1422-1424 e labouras e lez Yann Bavaria, kont Holland, e den Haag. Pa varvas ar c'hont e miz Genver 1425 ez eas van Eyck da adkavout e vreur Hubert van Eyck e Flandrez. Livour e oa e vreur ivez. Eno e teuas van Eyck da vezañ livour ha mevel kambr an dug Fulup III Bourgogn.
  
  Er goañv 1428 e voe kaset da Bortugal gant Fulub III, da renta-kont eus «gwirvoud korf ha temz-spered» ar briñsez Izabel, ha hi merc'h ar roue Jean Iañ. Goulennet e voe gant van Eyck livañ poltred ar briñsez. Daoust m'eo bet kollet an daolenn e ouezer (un dresadenn a chom) e savas un daolenn heñvel ouzh Mona Lisa. En em staliañ a reas e Brugge ma prenas un ti e 1432. Dimeziñ a reas hag ur mab a voe ganet e 1434.
  
  Diaes eo gouzout hag-eñ eo Jan pe Hubert a savas an oberennoù sinet « Van Eyck » a-raok 1426 (ar bloavezh ma varvas Hubert). Stern-aoter Oan Doue (1432, en iliz-veur Sant-Bavone e Gand) a voe kroget gant Hubert ha peurechuet gant Jan e miz Mae 1432, met ne ouezer ket piv a savas petra ez-resis. Ouzhpenn an oberenn-se e savas poltredoù ha livadurioù ma weler an Itron Varia.
  Van Eyck a vez gwelet evel an hini a ziazezas al livañ poltredoù en Europa. Holl an dud livet gantañ a zo diskouezet en doare hanterskeudenn, ha diskouezet ¾ an dremmoù war-du an tu-kleiz. Peurliesañ e vez buket selloù e dudennoù ouzh an arvesterien, ar pezh a oa nevez-flamm pa voent livet. 
  En daolenn Poltred ar priedoù Arnolfini (1434) e weler ar c'houblad en e di e Brugge da vare e eured. Giovanni Arnolfini a oa ur marc'hadour pinvidik. E-kreiz an daolenn ez eus ur melezour ma weler daou dest an eured, van Eyck a vefe unan anezho. 
  
  A-bouez bras e voe ivez perzh van Eyck a-fet diorren teknikoù al livañ en Europa. Gwellaat a reas teknik al liverezh dre eoul ha kalz e pleustras war livañ gwirvoud ar munudoù hag an danvezioù. 
  
  Ur pennad diwar-benn Jan van Eyck a zo e-barzh Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori (Buhez al livourien, kizellerien ha savourien wellañ) gant Dominicus Lampsonius.
  
  Oberennoù pennañ 
  
   Ar Varnadenn ziwezhañ (1420-1425), New York, Metropolitan Museum of Art.
   Ar C'hroazstagadur (1425-1430), New York, Metropolitan Museum of Art.
   Gwerc'hez en un iliz (e-tro 1425), Berlin, Gemäldegalerie
   Poltred un orfebour (e-tro 1430), Bukarest, Mirdi broadel
   Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin (1435-1436), Pariz, Mirdi al Louvre
   Poltred Baudoin Lannoy (goude 1430), Berlin, Gemäldegalerie
   Poltred ar c'hardinal Niccolò Albergati (1431-1432), Vienna, Kunsthistorisches Museum
   Oan Doue (e-tro 1432), Gand, iliz-veur Sant Bavon
   Thymotheos (1432), Londrez, National Gallery
   Den e dulban ruz (1433), Londrez, National Gallery
   Gwerc'hez he bugel o lenn' (1433), Melbourne, National Gallery of Victoria
   Ar priedoù Arnolfini (1434), Londrez, National Gallery
   Itron Varia ar chaloni van der Paele (1434 ou 1436), Brugge, Mirdi kêr Groeninge
   Gouel Maria Veurzh (1435), Washington, National Gallery of Art
   Poltred Giovanni Arnolfini (e-tro 1435, Berlin, Gemäldegalerie
   Poltred Jan Leeuw (1436), Vienna, Kunsthistorisches Museum
   Gwerc'hez ar chaloni (1436), Mirdi Groeninge, Brugge
   Santez Barba (1437), Antwerpen, Mirdi ar roue
   Gwerc'hez e-kichen ur feunteun' (1439), Antwerpen, Mirdi ar roue
   Poltred Marguerite van Eyck (1439), Brugge, Mirdi-kêr Groeninge
   Poltred C'hrist (1440), Brugge, Mirdi kêr Groeninge
   Itron Varia Nicolas van der Maelbecke (diechu, 1440-1441), Breizh-Veur, dastumadeg prevez
  
  Levrlennadur 
   A. Châtelet, Van Eyck, Milan, 1979
   A. Châtelet, Jean van Eyck enlumineur, Presses universitaires de Strasbourg, 1993 
   E. Dhanens, Hubert et Jan van Eyck, Albin Michel, 1980 
   G. Faggin, Tout l’œuvre peint des frères Van Eyck, Flammarion, 1988 
   M. J. Friedländer, De Van Eyck à Breughel, 1985 
   C. Harbison, Jan Van Eyck, Reaktion Books, 1991 
   L. Seidel, Jan Van Eyck’s Arnolfini Portrait, Cambridge Univ. Press, 1993
  
  Liammoù diavaez 
   Art Gallery - Jan van Eyck
   Ur sell a-dost ouzh Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin - Lec'hienn mirdi al Louvre
   Web Gallery of Art
   Arts-up : Jan van Eyck
   Centre for the Study of Fifteenth-Century Painting in the Southern Netherlands and the Principality of Liège 
   Web Gallery of Art
   Jan van Eyck Gallery at MuseumSyndicate
   Flemish Art Collection: Madonna with Canon Joris van der Paele, a masterpiece by van Eyck
   103 oberenn gant Jan van Eyck, lec'hienn www.jan-van-eyck.org
  
  Livourien flamank
  Ganedigezhioù 1390
  Marvioù 1441