title: XVvet kantved
text: |  | 
  
  ../.. |  |  |  kantved |  |  | ../..
  
  Bloavezhioù 1400 | Bloavezhioù 1410 | Bloavezhioù 1420 | Bloavezhioù 1430 | Bloavezhioù 1440
  
  Bloavezhioù 1450 | Bloavezhioù 1460 | Bloavezhioù 1470 | Bloavezhioù 1480 | Bloavezhioù 1490
  
  D'ar  1401 e krog ar  kantved hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 1500.
  
  Darvoudoù 
  En Istor Europa emañ war-varc'h ar c'hantved-mañ etre ar Grennamzer hag an Azginivelezh.
  
   Azginivelezh timourat e Kreizazia en-dro da Herat ha Samarkand, gant Shah Rukh, Baysunghur, Ulugh Beg hag Husayn Bayqara.
   Dibenn brezel ar C'hant vloaz
   Dibenn an Impalaeriezh vizantat (1453)
   Emgann Sant-Albin an Hiliber ha deroù argerzh dibenn dizalc'hiezh Breizh
   Brezel an div Rozenn (1455-1485)
   Dibenn ar Reconquista spagnol 1492
   Quattrocento Azginivelezh Italia
   An Inkizadur katolik
  
  Kronologiezh 
   1401: Preizhet Baghdad gant Timour.
   1402: Brezel etre an Impalaeriezh Otoman hag Impalaeriezh Timour. Prizoniet eo Bayezid I gant bagadoù Timour e-pad Emgann Ankara. Kregiñ a ra ar brezel diabarzh d'ober e reuz en Impalaeriezh Otoman. Padout a raio betek 1413.
   1402: Aloubet an Inizi Kanarias, deroù an Impalaeriezh spagnol.
   1402: Krouet Sultanelezh Malaka gant Parameshwara.
   1403: Dilec'hiet kêr-benn Sina gant an Impalaer Yongle eus Nanjing da Beijing.
   1405-33: Ergerzhet Meurvor Indez gant Zheng He.
   1410: Emgann Grunwald, emgann pouezusañ brezel Polonia-Lituania a-enep d'an Deutoned. Kregiñ a ra diskar ar Varc'heien Deutonek.
   1415: Kemer a ra Herri ar Merdeer penn aloubadeg Ceuta zo diframmet a-dre daouarn ar Vaourien. Penn-kentañ Impalaeriezh Portugal eo.
   1420-34: Brezelioù Husat e Bohemia
   1438: Krouet an Impalaeriezh Inka gant Pachacuti.
   1440: Dispennet eo ar Bagad Aour etre Khanelezh Sibiria, Khanelezh Kazan, Khanelezh Astrakhan, Khanelezh Krimea, hag ar Bagad Meur.
   1440-69: Dindan ren Moctezuma I e teu an Azteked da vezañ ar penngalloud e Mezoamerika.
   1453: Preizhet Kergustentin; Fin zo da Impalaeriezh Bizantion.
   1453: Emgann Castillon a verk emgann diwezhañ Brezel ar C'hant vloaz.
   1454-66: Destaget eo Rouantelezh Prusia ouzh Polonia goude koll ar Varc'heien Deutonek e Brezel an Tregont vloaz.
   1455-85: Brezel an div Rozenn - Disoc'hañ a ra ar brezel diabarzh saoz war ur vonarkiezh kreñvoc'h ha kreizennet e dalc'h an Dutored.
   1456: Seziz Beograd a laka un harz da araokadennoù an Otomaned en Europa.
   1467-1615: Brezel diabarzh Japan e-pad Marevezh Sengoku.
   1469: Unanet eo Spagn goude eured Ferdinand II Aragon gant Izabel Kastilha.
   1474-77: Brezelioù Burgondia etre Rouantelezh Frañs hag an Habsbourged evit kontrolliñ Burgondia.
   1478: Aloubet Novgorod gant Moskovia.
   1480: War-lerc'h harzadeg Veur ar stêr Ugra e teu Moskovia da vezañ dizalc'h diouzh ar Bagad Meur.
   1481: Deroù an Inkizadur relijiel Meur e Spagn.
   1488: Emgann Sant-Albin an Hiliber ha deroù argerzh dibenn dizalc'hiezh Breizh.
   1492: Kodianañ a ra Boabdil e Granada; Fin zo d'ar Reconquista ha d'Al-Andalus.
   1493: Krouet eo trevadenn gentañ Spagn en Douar Nevez gant Kristol Goulm war enez Hispaniola.
   1494: Sinet Feur-emglev Tordesillas etre Spagn ha Portugal a-benn rannañ ar bed er-maez eus Europa kenetrezo.
   1494-1559: Kas a ra ar brezelioù italian da ziskar Stadoù-keoded Italia.
  
  Tud dibar 
  
   Janed Ark (Domrémy-la-Pucelle, 1412 - Rouen, 1431), harozez c'hall.
   Frañsez II, dug Breizh
   Gutenberg, ijiner ar moullañ a-vremañ
   Kristol Goulm (Genoa, 1451 - Valladolid, 1506), merdeer spagnol, dizoloer Amerika evit kont Spagn.
   Izabel Kastilha ha Ferdinand II Aragon, monarked ur rouantelezh unanet a lakaas dizoleiñ an Douar Nevez.
   Vasco da Gama a ya betek India en anv Portugal; diazezañ a ra an eil hent kentañ evit Hent ar seiz.
   Filippo Brunelleschi, ijinet gantañ ar pik perpektivel a gas da nevezintioù e savouriezh Italia.
   Leonardo da Vinci, ijiner ha livour
   Herri V, ar roue saoz a voe trec'h en emgann brudet Azincourt e 1405.
   Richarzh III, roue saoz diwezhañ eus Tiegezh York
   Herri VII, ar roue saoz bet krouet gantañ Tiegezh an Dudored 
   Matiaz Corvinus Hungaria, Penn Stad eus an Azginivelezh
   Zheng He, Amiral tizok sinaat hag ergerzher
   Mehmet II, Sultan an Impalaeriezh Otoman ha preizher Kergustentin
   Yann Hus, prederour bohemian hag adreizher relijiel
  
  Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù 
  
  Roll ijinadennoù ar  kantved
  
   Astenn a ra an Azginivelezh he levezon war ar brederouriezh, ar skiantoù hag an Arzoù.
   Dizoloet Amerika gant Europiz dre Kristol Goulm
   Deroù Oadvezh an ijinadennoù.
   Deroù ar moullañ en Europa (evit gwir, ijinet eo an arouezennoù plom lem-laka)
   Mont a ra ar wikefre brec'henn/dornell da vezañ unan eus ijinadennoù teknikel pouezusañ ar  kantved
   Savidigezh ar saozneg modern diwar ar c'hrennsaozneg.
   Kregiñ a reer da seniñ kloc'h kreisteiz er bed katolik.
   Bankoù foran
   Kelc'hgeriadur Yongle - ouzhpenn 22,000 levrenn
   Lizherenneg an Hangul e Korea
   Scotch whisky
   Ospitalioù psikiatrek
  
  15
  XVvet kantved