title: 1añ Meurzh
text: 
  
  Darvoudoù 
   1565 : savidigezh kêr Rio de Janeiro.
   1580 : kentañ embannadur Les Essais gant Michel de Montaigne.
   1815 : Napoleon Iañ a zistro diouzh e harlu war enez Elba hag a zilestr e Golfe-Juan.
   1896 : kavet eo ar skinoberiantiz gant ar Gall Henri Becquerel.
   1902 : enaouet eo Tour-tan Enez-Werc'h.
   1979 : dont a ra Greunland da vezañ emren diouzh Danmark.
   1979 : referendomoù e Kembre hag e Skos war an emrenerezh kinniget dezho gant gouarnamant Londrez : 33% a-du e Skos,12 % a-du e Kembre.
   1987 : krouidigezh ar chadenn skinwel c'hall Métropole Télévision S.A. pe M6 c'hoazh.
   2020 : ouzhpenn daou-ugent den zo lazhet ha 200 gloazet e kannoù etre muzulmaned hag hindouiz e New Delhi, en India.
  
  Sportoù 
   1932 : krouidigezh Danubio Fútbol Club e Montevideo (Uruguay).
  
  Ganedigezhioù 
  
   1445 : Sandro Botticelli, livour italian.
   1810 : Fryderyk Franciszek Chopin, pianoour ha sonaozer polonat.
   1819 : Władysław Taczanowski, evnoniour polonat.
   1904 : Glenn Miller, trombonour ha penn lazh-seniñ jazz stadunanat.
   1910 : David Niven, aktour breizhveuriat.
   1911 : Rina Ketty, kanerez c'hall.
   1922 : Yitzhak Rabin, milour ha politikour israelat bet tapet Priz Nobel ar Peoc'h gantañ e 1994.
   1927 : Harry Bellafonte, aktour ha kaner-sonaozer stadunanat.
   1928 : Liliane Maigné, aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.
   1934 : Jean-Michel Folon, arzour belgiat.
   1941 : Maaja Ranniku, meurc'hoarierez echedoù estonian.
   1944 : Roger Daltrey, aktour ha kaner rock saoz, unan eus tri c'hrouer ar strollad The Who.
   1964 : Paul Le Guen, melldroader etrebroadel ha gourdoner breizhat.
   1987 : Daniël Stellwagen, mestrc'hoarier echedoù izelvroat.
  
  Marvioù 
  
   1244 : Gruffudd ap Llywelyn Fawr, priñs Gwynedd.
   1510 : Dom Francisco de Almeida, milour hag ergerzher portugalat.
   1643 : Girolamo Frescobaldi, klavisimer, ograouer ha sonaozer italian.
   1875 : Tristan Corbière, barzh gallek a Vreizh.
   1911 : Jacobus Henricus van 't Hoff, kimiour izelvroat, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1901.
   1914 : Gwilh ar C'hoad, pastor ha skrivagner a Vreizh, bet troet an Testamant Nevez (1883) hag ar Bibl (1884) e brezhoneg gantañ.
   1964 : Peter Arsenievich Romanovski, mestrc'hoarier ha kelenner echedoù soviedat.
   1984 : Jackie Coogan, aktour stadunanat.
   1992 : Marie Déa, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.
  
  Lidoù ha darvoudoù 
   Devezh broadel :
   Kembre : Gouel Dewi (Dydd Gŵyl Dewi).
   Bosnia-ha-Herzegovina (e koun an dizalc’hiezh e 1992).
  Deiziadur henroman : Calendis Martiis / Feriae Marti; Matronalia = Deiz kentañ miz Meurzh, goustlet da vMeurzh ha d'ar Mammoù. Deiz-ha-bloaz diskar ar Salianed, ha deiz-ha-bloaz dedi templ Juno Lucina (Junon doueez ar wilioudoù)
  
   Sent an deiz :
   sant Divi (paeron Kembre).
   santez Nonn, mamm sant Divi.
   santez Maelaria, penitiourez e Dirinonn ().
   sant Monan, sant skosat.
   sant Albin, eskob Angers, a orin eus Breizh († 550).
  
   Gouel ar bier en Island.
  
   Penn kentañ an nevez-amzer evit ar veteorologourien.
  
  Meurzh 1añ