title: Kabellig Ruz
text: Kabellig Ruz a zo ur gontadenn adskrivet gant Charles Perrault (Le petit Chaperon Rouge) e Bro-C'hall, ha gant Jacob ha Wilhelm Grimm (Rotkäppchen) en Alamagn. Ur gontadenn-bobl, meur a zoare dezhi, eo homañ. Da gentañ e oa un istor evit bugale, met kaoz ennañ memes tra eus reizh, lazhañ, debriñ tud. Enebet eo dañjer ar c'hoad ouzh surentez ar gêr hag ar gêriadenn, en ur stumm krennamzerel, goude ma n'eus stumm skrivet ebet eus ar Grennamzer.
  
  E brezhoneg eo bet embannet gant Al Liamm, er rummad Levrioù ar vugale e 1957. 
  E renkadur Aarne-Thompson emañ dindan an niverenn 333 .
  
  Doareoù poblek
  Roud a gaver eus ar gontadenn e meur a vro eus Europa, ha meur a stumm dezhi, a-raok ar . Gouzout a reer e veze kontet gant ar gouerien c'hall adal an .
  
  Un doare zo bet kontet gant Ecbertus Leodiensis, eus kêr Liège. Unan all zo bet kizellet e Palez Jacques-Cœur e kêr Bourges (Bro-C'hall) (XVvet kantved).
  
  Meur a zoare
  
  Doare Perrault  
  Ar c'hoshañ stumm skrivet anavezet eo hini Charles Perrault, embannet en Histoires ou contes du temps passé, avec des moralités : Les Contes de ma Mère l'Oye e 1698<ref>[http://beq.ebooksgratuits.com/vents/Perrault-contes.pdf Bibliothèque électronique du Québec] </ref>.
  
  Un doare kentelius zo dezhi, muioc'h eget ar re a vo goude. Ur plac'hig savet mat, koantañ hini ar gêriadenn, a ya da goll dre ma ro d'ar bleiz ditour a-walc'h da gavout ti he mamm-gozh. Debret eo an hini gozh gant ar bleiz, a ziwall diouzh koadourien o labourat nepell. Dont a ra a-benn da zebriñ ar C'habellig Ruz ouzhpenn. Echu an istor, trec'h eo ar bleiz, sklaer eo kentel Perrault.
  En amzer ma voe embannet ne oa ket ral d'ar bleizi lammat gant bugale, met an ali roet en dibenn eo diwall diouzh an dud dañjerus, skeudennet gant ar bleiz.
  
  Doare ar vreudeur Grimm
  En  e voe dastumet daou zoare gant Jakob Grimm hag e vreur Wilhelm Grimm: hini Jeanette Hassenpflug (1791–1860) ha hini Marie Hassenpflug (1788–1856). Ar c'hentañ doare a deuas da vout an istor pennañ, hag an eil ne oa nemet un heuliad.
  
  Istor Rotkäppchen ("Kabell Ruz") a voe embannet e kentañ embannadur an dastumad Kinder- und Hausmärchen e 1812. Ar vreudeur Grimm a gemmas an istor en embannadurioù da c'houde, betek an doare brudetañ en embannadur 1857.
  
  Debret gantañ mamm-gozh ha merc'h-vihan, setu ar bleiz da gousket ha da roc'hal er gwele. Dont a ra ur chaseour, digeriñ a ra kof al loen, ha setu saveteet an div. Ne chom ken nemet lazhañ ar bleiz.
  
  Doare italianek
  La finta nonna zo un doare italianek eus ar gontadenn a zo bet adskrivet gant Italo Calvino en e zastumad Fiabe italiane. En doare-se e weler ar plac'hig o vont da-gaout he mamm-gozh hag en he lec'h e kav ur roñflez. Pa wel n'eo ket he mamm-gozh e klask lakaat ar roñflez da vont e-maez an ti ha da gouezhañ er stêr.
  
  An anv e yezhoù all
  
  Lennegezh
  
   E Wikisource 
  Charles Perrault
   Le Petit Chaperon rouge, ar skrid gallek en embannadur Léon Curmer, e 1843 
   Le Petit Chaperon rouge, doare modern
  
  Ar vreudeur Grimm
   Le Petit Chaperon rouge (Rothkaeppchen)
   Le Petit Chaperon rouge, Contes de l'Enfance et du Foyer, des frères Grimm, traduction Charles Deulin
  
   E 1962, er Favole al telefono, gant Gianni Rodari edo A sbagliare le storie, ma weler Cappuccetto Rosso en un doare fentus diwar mojenn ar vreudeur Grimm: .
   E 1981 ar skrid Cappuccetto rosso, verde, giallo, blu e bianco'', gant Bruno Munari .
  
  Skeudennaoueg 
  
  Kabellig Ruz e timbroù gant an Deutschen Bundespost e 1960
  
  Pennadoù kar
   Levrioù ar vugale
  
  Notennoù
  
  Contes de ma mère l'Oye
  Kontadennoù Grimm
  Levrioù ar vugale