title: Arz bihanañ
text: Arz bihanañ a zo un dro-lavar implijet a-benn envel ul luskad arzoù a-vremañ bet diorrenet er bloavezhioù 1960 er Stadoù-Unanet. An dro-lavar “arz bihanañ” a zo bet implijet evit ar wech kentañ gant ar prederour breizhveuriat Richard Wollheim e dibenn 1965 er gelaouenn Arts Magazine, diwar-benn un diskouezadeg bet aozet er Green Gallery (New York). El luskad-se e kaver arzourien evel Donald Judd, Carl Andre, Robert Morris ha Sol LeWitt (an daou-se a bellaas eus ar strollad goude ur pennad). Ul luskad a-bouez eo e istor an arzoù en XXvet kantved, hag al luskad arzoù pouezusañ eo bet er Stadoù-Unanet e dibenn ar bloavezhioù 1960. Ul levezon e vo ivez evit arzourien luskad an arz menozel.
  
  Istor 
  Alies e vez gwelet an arz bihanañ evel un doare da stourm a-enep da zaou luskad all : an eztaoladurezh difetis hag ar pop art. A-fet levezon e c’haller menegiñ ar savour alaman Ludwig Mies van der Rohe, taolennoù Kasimir Malevitch, re Ad Reinhardt ha re Frank Stella. Hervez ar arzourien vihanañ n’eus tra ebet da “santout”, nemet ar pezh a weler. Diginkl an oberennoù zo un dra a-bouez, met n’eo ket ar pal avat. Lod brasañ an arzourien a nac’has just a-walc’h an dro-lavar “arz bihanañ” : skeudenn an oberenn a zo bihanañ, ket an arz e-unan. Labour ha preder an arzourien a zo diazezet war an doare ma vez merzet an traoù, ha penaos e vezont en un tachad : endro an oberennoù a zo stag ouzh an oberennoù. Arzourien zo evel Robert Morris pe Carl Andre a savo oberennoù a laka an tachad da vezañ fetis, re all evel Dan Flavin a ro danvez d’an tachad en ur sklerijennañ anezhañ. Teuzet e vez an oberennoù gant o endro, hag an oberennoù a ziskouez d’an arvester ez eo hollek e zoare da welout an traoù.
  
  Taolennoù bihanañ 
  An taolennoù bihanañ a zo eeun-tre : daou pe dri liv, ha stummoù diazez : kelc’hioù, karrezioù, eeunennoù. A-bouez bras eo eeunded an oberennoù, dre ma n’eo ket subjektivel tamm ebet an doare da skeudenniñ. N’eus nemet al livioù hag ar stummoù a gont.
  
  Kizellañ bihanañ 
  
  Gwelout :
   Carl Andre
   Richard Serra
   Donald Judd
   Robert Morris
   Dan Flavin
  
  Sonerezh bihanañ  
  Gwelout :
   Steve Reich 
   Michael Nyman
   John Coolidge Adams
   Philip Glass
   Terry Riley
   La Monte Young
   Morton Feldman
   Arvo Pärt
  
  Arz bihanañ ha design 
  Gwelout :
   Bauhaus 
   Ludwig Mies van der Rohe 
   Marcel Breuer
   Gerrit Rietveld 
   Shiro Kuramata
   Jasper Morrison
   Jean-Marie Massaud
   Ronan & Erwan Bouroullec
  
  Arzourien 
   Peter Downsbrough
   Carl Andre
   Serge Chamchinov
   Dan Flavin
   Felix González-Torres
   Dan Graham
   Donald Judd
   Sol LeWitt
   John McCracken
   François Morellet
   Robert Morris
   Bruce Nauman
   Fred Sandback
   Richard Serra
   Tony Smith
   Frank Stella
   Niele Toroni
   Bernard Villers
   Agnès Martin
  
  Luskadoù damheñvel
   Sonerezh bihanañ
   Arz menozel
   Arte Povera
  
  Liammoù diavaez 
    Arz bihanañ hag arz menozel
    War lec’hienn Kreizenn Pompidou
  
  Arzoù
  Istor an arz