title: Isabella de' Medici
text: Isabella Romola de' Medici (Firenze 1542 – Cerreto Guidi 15 a viz Gouhere 1576) a oa merc'h da Cosimo Iañ de' Medici, Dug-meur Toskana, ha d'e bried Eleonora di Toledo. 
  Brudet eo evel ur plac'h eus ar c'hoantañ hag an desketañ en hec'h amzer. Lazhet e voe gant he fried.
  
  He buhez
  Ganet e oa e Firenze, ha deskadurezh vat a voe roet dezhi evel d'he breudeur ha c'hoarezed. 
  En 1553, pa ne oa nemet 11 vloaz, e voe dimezet Isabella da Paolo Giordano Orsini, condottiero feuls ha kriz a zalc'he Dugelezh Bracciano, er c'hreisteiz da Doskana. 
  En 1558 e voe graet an eured. Kontrad a voe graet etre he zad hag he fried ha gallout a rae Isabella derc'hel da vevañ e Firenze, ha n'eo ket gant he fried, muioc'h a frankiz he doa eget merc'hed hec'h amzer ha muioc'h a vestroni war hec'h aferioù ivez. 
  Goude marv he mamm e voe evel itron Firenze, e-pad ur pennad, hag e tiskouezas pegen ampart e oa war ar politikerezh. Meur a golladenn a reas ha bugel ebet n'he doe a-raok tostaat d'he zregont vloaz, pezh a ziskoueze e oa dieupoc'h eget an darn vrasañ eus maouezed hec'h amzer. 
  Kaoz a voe er vro eus he darempred gant Troilo Orsini, kenderv d'he fried, a oa bet karget gant Paolo Giordano da ziwall anezhi e-keit ma veze Paolo gant e labour en arme. Dont a reas an ozhac'h da glevout ar gaoz, evit brasañ gwalleur Isabella, rak fellout a reas dezhañ kastizañ e wreg, hogen ne gredas ober netra keit ma oa bev an dug-meur kozh. Tec'hel a reas Troilo da Vro-C'hall. 
  Hogen mervel a reas Cosimo Iañ de' Medici d'an 21 a viz Ebrel 1574, ha goude marv he zad ne oa den galloudek ken evit gwareziñ Isabella, rak an dug-meur nevez, he breur Francesco, a oa displijet gant doareoù he c'hoar.
  
  He marv
  Krouget e voe Isabella gant he fried er Villa Medicea di Cerreto Guidi, e-tal Firenze d'ar 15 a viz Gouhere 1576. Un toullad deizioù a-raok, d'an 9 a viz Gouhere, e oa bet lazhet he mignonez Eleonora di Garzia di Toledo gant he fried Pietro de' Medici, breur yaouankañ Isabella. Soñjal a c'haller ne oa ket dic'houzvez an dug-meur Francesco eus aozadur an daou vuntr, gwall heñvel o-daou (krouget o-div, e div genkiz pell diouzh kêr, gant daou bried feuls) ha gouzout a reer ne savas ket a-enep hini ebet eus ar vuntrerien e doare ebet. 
  Er mareoù-se iveez eo e krogas brud diwar-benn gwadorged etre Isabella hag he zad hag etre hi hag he breur Giovanni.
  
  Evit Troilo a voe lazhet e Pariz un toullad mizioù goude.
  
  He bugale 
  Tri bugel o doe Paolo Giordano hag Isabella:
   Francesca Eleonora, lesanvet Nora ( 1571- 1634); a zimezas d'he c'henderv Alessandro Sforza, dug Segni;
   Isabella (1571 - 1572);
   Virginio Orsini (1572 - 1615), a voe dug war-lerc'h e dad .
  
  Tasmant
  Hervez ar vrud e vez gwelet tasmant Isabella a-wechoù en un toullad lec'hioù ma vevas-hi, ha betek er c'hastell Odescalchi, war lez al lenn Bracciano, nepell diouzh Roma.
  
  Pennad kar
  Eleonora di Garzia di Toledo
  
  Levrlennadur 
  Murphy, Caroline P. (2008) Murder of a Medici Princess Oxford University Press. ISBN 978-0-19-531439-7
  Reiss, Sheryl; Wilkins, David. Beyond Isabella: Secular women patrons of art in Renaissance Italy. Truman State University Press, 2001. ISBN 0-943549-88-4
  
  Liamm diavaez
  Gabrielle Langdon, Medici Women, en-linenn : 
  
  Ganedigezhioù 1542
  Marvioù 1576
  Isabella
  Gwragez lazhet gant o fried
  Merc'hed Firenze