title: Frankiom
text: {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;"
  |-
  ! colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #f66, #fff); color:#000;"|  Frankiom
  |-
  | align="center" colspan="2" | Radon – Frankiom – Radiom
  |-
  | colspan="2" align="center" |
  
  |- bgcolor="#f66"
  ! colspan="2" | Perzhioù hollek
  |-
  |Niver atomek || 87
  |-
  |Rummad kimiek || Metaloù alkaliek
  |-
  |Strollad || 1
  |-
  |Trovezh || 7
  |-
  |Bloc'h || s
  |-
  |Tolz atomek || [223]
  |- bgcolor="#f66"
  ! colspan="2" | Aozadur elektronek
  |-
  | colspan="2" align="center" | [Rn] 7s1Dasparzh an elektronoù : 2, 8, 18, 32, 18, 8, 1
  |-
  | colspan="3" | 
  |- bgcolor="#f66"
  ! colspan="2" | Perzhioù atomek
  |- valign="top"
  |Niver oksidadur || +1Oksidenn vazennek skañv)
  |-
  |Tredanleiegezh || 0,7 (Skeul Linus Pauling)
  |- valign="top"
  |Gremmoù ionadur|| 1 : 392,96 kJ/mol
  |-
  |Skin atomek || 3,48 Å
  |-
  |Skin kenamsav || 2,42 Å
  |-
  |Skin Van der Vaals || 348 pm
  |- bgcolor="#f66"
  ! colspan="3" | Perzhioù fizikel
  |-
  |Arvez || Gaz
  |-
  | Douester (≈20 °C) || 2,90 g/cm3
  |-
  | Teuzverk || 21 °C
  |-
  | Bervverk || 650 °C
  |-
  | Tredanharzusted || (stlenn ebet)
  |- bgcolor="#f66"
  ! colspan="2" | Neuz an elfenn
  |-
  | align="center" colspan="3" | ?(Ur c'haled du neuz ur metal dezhañ, war a greder)|-
  ! colspan="3" align="center"| 
  |}
  Un elfenn gimiek eo ar frankiom ; Fr eo e arouez kimiek, 87 e niver atomek ha 223 e mas atomek. Ur metal alkaliek eo.
  
  Nebeut-tre a frankiom a gaver en natur : jedet ez eus bet n'eus nemet 30 g a frankiom en Douar. En un tamm kailh uraniom ne gaver nemet 1 atom frankiom evit 1018 atom ag uraniom (1 atom 87 Fr evit 1 miliard a viliardoù ag 92U).
  Eus skinoberiegezh an aktiniom (89Ac, un aktinid) e teu ar frankiom.
  Kevanaozet ez eus bet atomoù frankiom dre vombezennaouiñ toriom gant protonoù, hogen a-gementadoù re vihan evit ma c'halljed o fouezañ.
  
   Istor 
  Adal 1870 e voe klasket an elfenn a vije 87 e niver atomek, da lavaret eo dindan ar c'heziom 55Cs e strollad 1 an daolenn vareadek ; eka-cæsium e voe anvet da c'hortoz.
  E 1925 ez embannas ar c'himiour soviedel D. K. Dobroserdov bezañ dizoloet eka-cæsium, a anvas rusiom evel-just. Ne glaskas ket pelloc'h.
  Ur bloavezh diwezhatoc'h e voe daou gimiour saoz, Gerald J. F. Druce ha Frederick H. Loring, oc'h ober alkaliniom eus an hevelep elfenn.
  E 1930 e voe tro an Amerikan Fred Allison d'he envel virginium 87Vi, hervez Virginia, ar Stad ma oa bet ganet. E 1934 e prouas an Amerikan H. G. McPherson e oa fazius labourioù F. Allison.
  E 1936 e kredas ar fizikour rouman Horia Hulubei hag e genlabourez Yvette Cauchois, a Vro-C'hall, bezañ dizoloet an elfenn ivez, a anvjont moldaviom diwar Moldavia,bro c'henidik H. Hulubei. E 1939 e savas ar Priz Nobel Jean-Baptiste Perrin a-du gant ar moldaviom hag a-enep ar C'hallez all Marguerite Perey, he devoa embannet bezañ diskuliet an elfenn e Pariz en hevelep bloavezh.
  
  Gant M. Perey e oa aet ar maout e gwirionez, p'he devoa tennet frankiom eus aktiniom 227Ac. An anv actinium-K a roa-hi d'an elfenn nevez, hag e 1946 e kinnigas catium diwar kation. Pa 'z eas he c'helennerez Irène Joliot-Curie enep an anv-se, a raje dave d'ar ger saoznek cat "kazh" kentoc'h eget da gation e kinnigas M. Perey an anv francium, a voe degemeret gant an IUPAC e 1949.
   Perzhioù 
   Kimiek 
  Par da re ar c'heziom eo perzhioù kimiek ar frankiom.
   Izotopoù 
  Bez' ez anavezer 33 izotop eus ar frankiom, an hini stabilañ o vezañ 223Fr (o tont eus 227Ac) gant un hanter-vuhez a 22 vunutenn hepken. An izotop naturel nemetañ eo.
   Arver 
  Hini, ker ral ha distabil eo an elfenn.
  
   Notennoù 
  
  <div style="font-size:90%;">
   Daveennoù 
   AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 Preder
   AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Fizik, Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2
   Annales de chimie et de physique, Gallica / Bibliothèque nationale de France  Liamm oberiant 18 HER 12
   Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report) Pure an Applied Chemistry  Liamm oberiant 18 HER 12
   Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements National Institute of Standards and Technology  Liamm oberiant 18 HER 12
   Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)  Liamm oberiant 18 HER 12
   CONSIDINE Glenn D., Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry, Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 
   DEPOVERE Paul, La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 
   EMSLEY John, Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 
   Geriadur brezhonek An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0
   ÉTIENNE Guy, Geriadur ar Stlenneg, Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7
   HOLDEN Norman, History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers, New York, 2001 Brookhaven National Laboratory  Liamm oberiant 18 HER 12
   LIDE David R., CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition, CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 </ref>
   Pure and Applied Chemistry (IUPAC)  Liamm oberiant 18 HER 12
   STWERTKA Albert, A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 
   Webelements  Liamm oberiant 22 HER 2012
  </div>
  
  Elfennoù kimiek