title: Produerezh
text: Ar produerezh a zo an oberiantiz armerzhel aozet ez-sokial a gas gwerzh ouzhpennet diwar ar grouidigezh pe ar pourchas madoù ha servijoù. Ar meizad-se a c'holo gwirvoudoù disheñvel ha kemplezhek. Ur meizad diazez eo en armerzh, e sokiologiezh hag e prederouriezh, dreist-holl evit ar varksouriezh.
  
  En armerzh 
  Ar produerezh a zo un elfenn diazez en armerzh.
  Ar produerezh a dalvez kement hag an ober produiñ koulz ha disoc'h an ober-se.
  Er grennamzer eo e krog an termen « produerezh » da vezañ implijet, diwar-benn an oberennoù arzel. N'eo nemet gant deroù an oadvezh c'hreantel e vo implijet an termen en tabutoù armerzhel.
  Liesseurted ar sterioù a zo gant ar ger produerezh a c'hell bezañ skeudennet gant an implij a vez graet outañ en industriezh filmoù. Anv a zo da skouer eus « produer ur gourbroduerezh » evit envel an neb a fard un oberenn film en ur doare greantel ha gant ur pal kenwerzhel.
  
  Studiet e vez ar produerezh hervez an doareoù, al lec'hioù hag ar marc'hadoù. Keñveriet e vez an doareoù aozadurioù disheñvel da broduiñ un hevelep produ. Jedet e vez ar c'hementad produerezh dre vro ha dre varevezh. Dispartiet e vez an dielfennadur dre c'hennad armerzhel. Diforc'hiet e vez ar produerezh kenwerzhel diouzh ar produrerezh ankenwerzhel.
  
  Produerezh dre c'hennad 
  Ar produerezh greantel er broioù diorret a dalvez etre 20 ha 30% eus ar produerezh broadel, muzuliet gant ar PDK (sammad ar gwerzhioù ouzhpennet e diabarzh ar vro). Er broioù-se e vez ur pouez pennañ gant ar produerezh servijoù abaoe un nebeud dekadoù.
  
  Produerezh kenwerzhel hag ankenwerzhel 
  Diforc'hiet e vez ar produerezh kenwerzhel diouzh ar produerezh ankenwerzhel.
  An hini gentañ a zo gwerzhet war ur marc'had a-benn genel ur buzad. Gant an embregerezhioù e vez sevenet ar braz eus ar produerezh kenwerzhel. Ar c'horvoder tennet eus ar gwerzh a aotren goprañ implijidi ha paeañ an degaserien fontoù dre ar c'hampi pe ar splet. 
  Egile a dalvez evit ar pourchas produoù digoust pe d'ur priz hag a walc'h nebeutoc'h eget an hanter eus ar c'houstoù produiñ. Ar produerezh ankenwerzhel a zo sevenet dreist-holl gant ar melestradurezhioù foran hag ar c'hevredigezhioù hep pal kenwerzhel ganto ur perzh sokial.
  
  Aozadur ar produerezh 
  
  Aozadurioù disheñvel a aotren produiñ madoù ha servijoù.
  Frammoù 'zo a zo anezho ec'honderioù e-lec'h ma vez tolpet an doareoù produiñ hag ar c'hoskor a-benn produiñ kementadoù bras gant lodennoù labour da adober meur a wezh ha rannet-kenañ.
  Frammoù all a zo tarzhetoc'h hag helusk evel an embregerezh en rouedad, lakaet e pleustr e stern an armerzh goudegreantel. Tri doare aozadur produiñ a c'hell bezañ pledet outo : an aozadurioù a « heuliad unanek », an industriezhioù a argerzh hag ar produerezh oberiet.
  
  Ur vent sokial 
  
  Ar sokiologiezh a lak ar produerezh da oberiantiz krouiñ, kejañ, eskemm ha rannañ elfennoù disheñvel evel an amzer, an ec'honder, ar madoù, ar c'healioù, an trivliadoù.
  
  E prederouriezh : ar produerezh gwerzh
  Meur a sell prederouriezhel a zo bet war ar c'heal produerezh abaoe an  kantved. Hini ar fiziokrated a voe unan eus ar re gentañ. Hervez o freder e oa ar gounezerezh an oberiantiz produus nemeti, dre ma tegase muioc'h a zanvez (boued) eget ma oa implijet en argerzh produiñ (hadoù), ha pa ne rae an oberiantizoù all nemet treuzfurmiñ danvezioù naturel. Sell David Ricardo, eztaolet er c'hantved da heul, a zo klokoc'h ha liammet strizh gant ar c'hementad labour.
  
  Ar varksouriezh hag ar gevalaouriezh a zo e-touez ar selloù anavezetañ hiziv-an-deiz diwar-benn ar produerezh. Disheñvel int, dreist-holl diwar-benn damkaniezh ar produerezh gwerzh. Karl Marx en deus eztaolet e breder war an dachenn-se e stern e zamkaniezh an doareoù produiñ.
  
  Pennadoù liammet 
   Madoù ha servijoù kenwerzhel
   Doare produiñ
   Faktor produiñ
   Kevala produus
   Produusted
   Embregerezh
  
  Notes et références 
  
  Armerzh