title: Tiegezh Habsburg
text: An Habsbourged (alamaneg: Habsburger) pe Tiegezh Habsburg, a oa unan eus lignezoù galloudusañ Europa. Ren a raent war an Impalaeriezh santel roman german eus 1438 betek 1806, war Spagn eus 1504 betek 1700, war Portugal eus 1556 betek 1640, war Impalaeriezh Aostria eus 1804 betek 1867, war Brazil eus 1822 betek 1826, war Mec'hiko eus 1864 betek 1867, war Aostria-Hungaria eus 1867 betek 1918 ha war meur a vro italian en  hag en .
  
  Eus Elzas e oa deuet ar familh. En un daolenn-gerentiezh skrivet e 1160 (an Acta Murensia) e vez graet "hendad an Habsbourged" eus Gountram ar Pinvidik († 973), kont Breisgau hag Elzas. War-dro 1020 e voe savet Kastell Habsbourg e Suis gant Radbot, mab-bihan da C'hountram. E 1100 e tegemeras Otto, kont Habsbourg († 1111), anv ar c'hastell evel hini al lignez. 
  
  Goude bezañ bet trec'h war Ottokar II Přemysl Bohemia e c'hounezas Rudolf Habsbourg Aostria ha Stiria. Divroañ a reas da Vienna e 1278.
  Eus 1438 betek 1806 e renas an Habsbourged war an Impalaeriezh, ha ne oa nemet un impalaer eus ul lignez all e-pad ar prantad-se (Karl VII Wittelsbac'h, a renas eus 1742 betek 1745).
  
  E 1804 e tegemeras Franz II, rener diwezhañ an Impalaeriezh Roman ha German, an titl a Impalaer Aostria hag e 1806 e tilezas an tron alaman da vat. E 1918, kollet ar brezel bed kentañ gant Aostria-Hungaria, e voe diazezet Republik Aostria ha lakaet an Habsbourged da guitaat ar vro.
  
  Genealogiezh
  
  Hendadoù 
   Gountram ar Pinvidik († 973) 
   Lanzelin Altenburg († 991)
   Radbot (* 985, † 1045), dimezet gant Ita Loren
   Werner I (* 1030, † 1096) 
   Otto, kont Habsbourg († 1111)
  
  Roueed alaman hag impalaerien roman ha german eus lignez Habsbourg 
  
   Rudolf I, roue 1273, † 1291 
   Albrecht I, roue 1298, † 1308 
   Friedrich ar Brav, roue 1314, † 1330 
   Albrecht II, roue 1438, † 1439 
   Friedrich III, roue 1440, impalaer 1452, † 1493 
   Masimilian Iañ, roue 1486, impalaer 1508, † 1519 
   Karl V, roue 1519, impalaer 1520, dilezet e dron gantañ e 1556, † 1558 
   Ferdinand Iañ, roue 1531, impalaer 1556, † 1564 
   Masimilian II, roue 1562, impalaer 1564, † 1576 
   Rudolf II, roue 1575, impalaer 1576, † 1612 
   Matthias, roue hag impalaer 1612, † 1619 
   Ferdinand II, roue hag impalaer 1619, † 1637 
   Ferdinand III, roue 1636, impalaer 1637, † 1657 
   Ferdinand IV, roue 1653, † 1654 
   Leopold I, roue hag impalaer 1658, † 1705 
   Joseph I, roue 1690, impalaer 1705, † 1711 
   Karl VI, roue hag impalaer 1711, † 1740
  
  Roueed alaman hag impalaerien roman ha german eus lignez Habsbourg-Loren 
   Franz I Stephan Loren, roue hag impalaer 1745, † 1765, dimezet gant Maria Theresia Habsbourg
   Joseph II, roue 1764, impalaer 1765, † 1790 
   Leopold II, roue hag impalaer 1790, † 1792 
   Franz II, roue hag impalaer 1792, dilezet e dron gantañ e 1806, † 1835
  
  Impalaerien Aostria eus lignez Habsbourg-Loren 
   Franz I, impalaer 1804, † 1835 (=Franz II, roue alaman hag impalaer roman ha german)
   Ferdinand I, impalaer 1835, dilezet e dron gantañ e 1848, † 1875 
   Franz Joseph Iañ, impalaer 1848, † 1916 
   Karl I, impalaer 1916, dilezet e dron gantañ e 1918, † 1922
  
  Roueed Spagn eus lignez Habsbourg ("Casa de Austria") 
   Felipe I ar Brav, 1504-1506 (roue Kastilha) 
   Carlos I, 1516-1556 (= Karl V, roue alaman hag impalaer Roman ha German)
   Felipe II, 1556-1598 
   Felipe III, 1598-1621 
   Felipe IV, 1621-1665 
   Carlos II, 1665-1700
  
  Duged-veur Toskana eus lignez Habsbourg-Loren 
   Francesco Stefano, 1737-1765 
   Leopoldo I, 1765-1790 (=Leopold II, roue alaman hag impalaer roman ha german)
   Ferdinando III, 1790-1800, 1814-1824 
   Leopoldo II, 1824-1849, 1849-1859 
   Ferdinando IV, 1859
  
  Duged Modena eus lignez Habsbourg-Loren 
   Francesco IV, 1814-1831, 1831-1846 
   Francesco V, 1846-1848, 1849-1859
  
  Dugez Parma eus lignez Habsbourg-Loren 
   Maria Luisa, 1814-1847
  
  Impalaerez Brazil eus lignez Habsbourg-Loren 
   Leopoldina d'Austria, 1822-1826
  
  Impalaer Mec'hiko eus lignez Habsbourg-Loren 
   Masimilian I, 1863-1867
  
  Liammoù diavaez 
   Taolenn gerentiezh an Habsbourged betek Maria-Theresia
  
  Tiegezh Habsbourg
  Istor Aostria
  Istor Hungaria
  Istor Spagn
  Istor Alamagn
  Noblañs Aostria
  Aostria-Hungaria