title: Ferdinand Marian
text: Ferdinand Marian (Ferdinand Haschkowetz e anv gwirion), ganet d'ar 14 a viz Eost 1902 hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Eost 1946, a oa un aktour c'hoariva ha filmoù genidik eus Aostria. Gwall vrudet eo evit bezañ bet c'hoariet ar benndudenn Joseph Süß Oppenheimer er film alaman Jud Süß.
  
  Ganet en ur familh aktourien music-hall, an tad a oa soner (bass) hag ar vamm kanerez. Dieuget gant ar studioù tec'hout a ra eus e diegezh, ha paouez a ra war ar memes-tro gant e studioù ijinerezh. Gwell e oa dezhañ mont gant hent an arzoù, labourat a raio er c'hoariva en Aotria ha goude-se en Alamagn.
  
  Jud Süß 
  Buhez vicherel Marian a zo bet distrujet dre ma voe penndudenn er film nazi Jud Süß ("Ar yuzev Suss"), ur film enep-yuzev sevenet gant Veit Harlan. Ar film-se embannet e 1940 a oa bet savet dindan selloù strizh ministr ar propaganda en Trede Reich Joseph Goebbels, gwelet eo hiziv-an-deiz c'hoazh evel unan eus doareoù dispriziusañ ha feulsañ a zo bet da daolenniñ ar yuzevien en ur film. Meur a aktour brudet mat a oa chomet hep kemer ar roll-se, Marian, en eskemm ur sammad arc'hant uhel ha bountet gant Goebbels, a savas a-du.
  
  Buhez personel 
  Buhez personel Ferdinand Marian a zo enep a-grenn gant e rolloù evit sinema propaganda an Trede Reich. Er filmoù-se e seblant bezañ enep-yuzev penn-kil-ha troad padal en e vuhez personel ne oa ket. Bet en doa bet ur verc'h gant e gentañ gwreg, Irene Saager hag a oa ur c'hoarierez piano yuzev. E eil gwreg Maria Byk, a vezo dimezet gantañ adal ar bloavezh 1929 betek e varv e 1946, a oa bet dimezet gant Julius Gellner. Hemañ a oa ur produer filmoù a orin yuzev hag a vezo kuzhet gant Marian hag e wreg en o zi e-pad an Eil Brezel-bed. 
  
  Doare an oberenn kemmesket gant donezonoù aktour Ferdinand Marian a sikouras kalz propaganda an Trede Reich da geñver an enep-yuzevegezh. Marian a c'hoarias un dudenn hervez selloù an Trede Reich a-fed ar re yuzev: hollzanvezel, dizonest ha direol, fin hag hudur.
  
  Marv 
  Troet gant ar boeson Ferdinand Marian a zo marvet en ur gwallzavoud karr-tan e Dürneck (hiziv ul lodenn eus Freising) e Bavaria. Hervez e vefe bet o vleniañ mezv war hent Munich gant ur garr-tan bet prestet dezhañ. Pal e veaj a vefe bet da dapout paperioù dinaziañ. Ar re-se ur wech aotreet gant an ofisour Amerikan ar filmoù Eric Pleskow o defe bet roet an tu da Varian da adlabourat evit ar sinema. Evit lod all e oa ur gwallzarvoud doare emlazh.
  
  Filmoù 
   1933: Der Tunnel (Kurt Bernhardt)
   1936: Ein Hochzeitstraum (Erich Engel)
   1937: Die Stimme des Herzens (Karl Heinz Martin)
   1937: Madame Bovary (Gerhard Lamprecht)
   1937: La Habanera (Detlef Sierck)
   1938: Nordlicht (Herbert B. Fredersdorf)
   1939: Der Vierte kommt nicht (Max W. Kimmich)
   1939: Morgen werde ich verhaftet (Karl-Heinz Stroux)
   1940: Aus erster Ehe (Paul Verhoeven)
   1940: Der fuchs von Glenarvon (Max W. Kimmich)
   1940: Jud Süß (Veit Harlan)
   1941: Ohm Krüger (Hans Steinhoff)
   1942: Ein Zug fährt ab (Johannes Meyer)
   1943: Romanze in Moll (Helmut Käutner)
   1943: Münchhausen (Josef von Báky)
   1943: Reise in die Vergangenheit (Hans H. Zerlett)
   1943: Tonelli (Viktor Tourjansky)
   1943: In flagranti (Hans Schweikart)
   1944: Freunde (E. W. Emo)
   1945: Die Nacht der 12 (Hans Schweikart)
   1945: Dreimal Komödie (Viktor Tourjansky)
   1945: Das Gesetz der Liebe (Hans Schweikart)
  
  Notennoù ha daveennoù 
  
  Ganedigezhioù 1902
  Marvioù 1946
  Aktourien Aostria