title: Kurd Lasswitz
text: Kurd Lasswitz (Carl Theodor Victor Kurd Laßwitz ; Breslau,  – Gotha, ) a oa ur skrivagner alaman a lakaer da ziazezer ar skiant-faltazi alamanek. E romant Auf zwei Planeten ("War div blanedenn", 1897) zo unan eus oberennoù pennañ ar skiant-faltazi alamanek ; troet eo bet e meur a yezh.
  
  Lod oberennoù K. Laßwitz zo bet embannet dindan an anv-pluenn "L. Velatus".
  
  Buhez
  An embreger ha politiker Karl Wilhelm Laßwitz (1809-1879) e oa e dad. Goude studiet ar matematikoù hag ar fizik e Skolioù-meur Breslau ha Berlin e tapas e zoktorelezh magna cum laude ("gant kalz meuleudioù") e 1873 a-drugarez d'e dezenn a-zivout  an takennoù stag ouzh ur c'horf sonnel dindan ar c'herc'hellder , en devoa kinniget en ur lavaret e chelle hag e ranke skiantoù an natur bezañ skignet. Bloaz war-lerc'h e reas berzh en arnodennoù stadel evit bezañ kelenner er skolioù-meur war ar matematikoù, ar fizik, ar brederouriezh hag an douaroniezh.
  
  Er bloaz 1876 e timezas gant Jenny Landsberg (1854-1936), merc'h ur marc'hadour e Breslau, hag ar c'houblad en em staias e Gotha. Eno e voe Kurd Lasswitz kelenner en ul lise. E [[1877] e voe ganet o mab Rudolf, hag e 1880 o eil mab, Erich. E 1889 e voe anvet K. Laßwitz en ur skol eil-derez.
  
  Er bloaz 1908 e c'houzañvas un darvoud gwazhiedel empenn hag e 1909 ec'h eas da gelenner prevez kent mont war e leve, klañv ma oa bepred. E Gotha e varvas e 1910 ; goude luduet e gorf e voe lakat an jarl-kañv en ur bez-enor a vez dalc'het e ratre gant kêr C'hotha.
  
  Skrivagner
  Lakaet e vez Kurd Laßwitz da unan eus tadoù ar skiant-faltazi a-vremañ. Skrivet en deus a-zivout ar fizik, ar c'houiziadoniezh hag Immanuel Kant.
  
  Disheñvel diouzh Jules Verne ha Herbert George Wells ez eo bet K. Laßwitz war dachenn ar skiant-faltazi, p'en deus klasket kelenn ha burutellañ dre an doare istorioù-se. Heroc'h eget skrivagnerien e amzer e oa e sell war an dazont, pa glaske gwelet pelloc'h en ur anzav e veze harzet gant ar pezh a c'helled displegañ dre c'herioù e vare. E romant hir Auf zwei Planeten en devoe ul levezon vras e deroù an  war skrivagnerien all, re an Expressionismus  en o zouez : Max Brod, Alfred Döblin, Leonhard Frank, Klabund ha Franz Werfel. Ec'honoc'h e voe brud oberennoù K. Laßwitz adalek ar bloavezhioù 1920, pa voent troet e yezhoù all.
  
  Ankouaet eo bet an darn vuiañ eus skridoù buruteller Kurd Laßwitz, berzet ma oant bet gant an nazied : anoazet e oa bet an Trede Reich gant selloù peoc'hour ha denelour ar skiantour. Ar fizikour alaman Wernher von Braun (1912–1977) avat, en e rakskrid da embannadur stadunanat Auf zwei Planeten, a skrivas bout bet levezonet gant ar romant-se en e yaouankiz. A-hend-all, Kurd Laßwitz e-unan zo un dudenn hag a gar an denelezh hag an natur er romant skiant-faltazi In zwei Leben ("E div vuhez") gant Lion Obra, a c'hoarvez e Breslau pell en dazont.
  
  Gant K. Laßwitz e voe ijinet ar pellgelennerezh en e arnodskrid Die Fernschule ("Ar pellgelennerezh") e 1899.
  
  Oberennoù
   1871 : Bis zum Nullpunkt des Seins ("War-du poent zero ar bout")
   1874 : Bilder aus der Zukunft. Zwei Erzählungen aus dem 24. und 39. Jahrhundert ("Skeudennoù eus an dazont — Daou istor er 24{{vet]] ha 39 kantvedoù")<ref> Bilder aus der Zukunft. Norderstedt: Vero Verlag, 2014 </ref>
   1878 : Atomistik und Kriticismus. Ein Beitrag zur erkenntnistheoretischen Grundlegung der Physik. ("Atomouriezh ha burutellerezh – Un degasadenn da ziazez c'houiziadoniel ar fizik"). Braunschweig : Vieweg & Sohn. 
   1878 : Natur und Mensch ("An Natur ha Mab-den")
   1883 : Die Lehre Kants von der Idealitaet des Raumes und der Zeit im Zusammenhange mit seiner Kritik des Erkennens allgemeinverständlich dargestellt ("Damkan Kant derc'helezh an egor hag an amzerkinniget en un doare hegompren dre-holl a-zivout e vurutellañ ar ouiziegezh". Berlin : Weidmannsche Buchhandlung.
   1890 : Geschichte der Atomistik vom Mittelalter bis Newton ("Istor an atomouriezh adalek ar Grennamzer betek Newton"). Hamburg & Leipzig : Voss.
   1890 : Seifenblasen. Moderne Märchen ("Klogorennoù soavon – Marvailhoù arnevez"). Hamburg : Voß
   1896 : Gustav Theodor Fechner. Stuttgart : Frommanns
   1897 : Auf zwei Planeten. Weimar : Felber
   1900 : Wirklichkeiten. Beiträge zum Weltverständnis ("Beziadoù– Degasadennoù da veiz ar bed"). Berlin : Felber
   1902 : Nie und immer. Neue Märchen: Traumkristalle. Homchen – ein Tiermärchen aus der oberen Kreide ("Nepred ha bepred – Marvailhoù nevez : strinkadennoù hunvreoù – Ur marvailh-loened eus ar C'hleizeg uhel"). Skeudennoù gant Heinrich Vogeler. Leipzig : Diederichs
   1904 : Die Universalbibliothek ("Al levraoueg hollvedel"). Kelaouenn Ostdeutschen Allgemeinen Zeitung, Breslau, 18/12/1904
   1905 : Aspira. Roman einer Wolke ("Aspira — Romant ur goumoulenn"). Leipzig : Elischer
   1909 : Sternentau. Die Pflanze vom Neptunsmond ("Glizh ar stered – Plantenn loarenn Neizhan")
   1981 : Traumkristalle ("Strinkadennoù hunvreoù", dastumad holl istorioù berr faltazius K. Laßwitz). München : Pabel--Moewig Verlag, 1990 
  
  Roll holl skridoù Kurd Laßwitz a gavor e Levraoueg Enklask Gotha.
  
  Enorioù
  Ur straed e Berlin a oa bet anvet Laßwitzweg d'an  en ur c'harter gouestlet da skrivagnerien ; dilamet e voe an anv gant an nazied, en abeg da radikalliberaler und demokratischer Tendenzen ("tec'hoù radikal frankizour ha demokrat") K. Laßwitz ; en ur c'harter all avat e voe kemmet anv Draesekestraße da Laßwitzweg d'ar .
  E 1976 e voe roet an anv Lasswitz da unan eus kraterioù ar blanedenn Meurzh.
  Un asteroidenn bet kavet d'ar  gant Hans-Emil Schuster e La Silla (Chile) a voe anvet 46514 Lasswitz (1977 JA).
  Abaoe 1981 e vez deroet Kurd Laßwitz Preis, ar Priz Kurd-Laßwitz, d'un oberenn skiant-faltazi alamanek, diwar batrom The Nebula Awards® er Stadoù-Unanet.
  Yalc'had Kurd Laßwitz Keoded Gotha (5 000 €) a vez deroet abaoe 2008 d'ur skrivagner(ez) alamanek goude embannet ul levr da nebeutañ evit ar vugale, gant ma c'houestlo da skrivañ ul levr nevez e-kerzh ur chomadenn c'hwec'h mizvezh er ranndi annezet "Kurd-Laßwitz", a zo un tamm eus ar yalc'had ouzhpenn d'an arc'hant.
  
  Levrlennadur
   Torkad : La science-fiction allemande – Étrangers à utopolis''. Paris : Pocket, 1998
  
  Liammoù diavaez
  
  Notennoù
  
  Ganedigezhioù 1848
  Marvioù 1910
  Skrivagnerien Alamagn
  Skrivagnerien skiant-faltazi
  Skrivagnerien skiant-faltazi