title: Reims
text: Reims zo unan eus kêrioù bras Reter Bro-C'hall. Un isprefeti eus departamant Marne eo, er Grand Est
  
  Douaroniezh 
  War ar stêr Vesle emañ Reims.
  
  Anv 
  Hen impalaeriezh roman
  
   Civitas Remorum
   Durocor(torum) Rem(orum), (CIL III, 4466)
   Duricortora (Strabon, IV, III, 5), pe Durocorterum (IV, 194)
   Durocortoron (Ptolemaios, II, 9, 6)
   Durocorter(...) (CIL XVII, 9158, kolonen hent Tongeren)
   Durocortorum (Int. Ant; Taolenn Peutinger)
   Civitas Remor(um) foeder(ata) (CIL XII, 1855 & 1869; Plinus, Hist. Nat. IV, 17, 106)
  
  Impalaeriezh roman diwezhañ
  
   Durocortorum (lizher Diokletian ha Maximian, bloaz 291)
   Civitas Remorum (Sened Iliz Arles, 314)
   Remi (Amm. Marcell.; Codex Theodosius, bloaz 366; Not. Dign., XI, 34; XLII, 42)
   Metropolis Civitas Remorum (Not. Gall. 6, 1)
   Remorum Urbs (Jerom. Ep. 123, 5)
   Remensis (Not. Dign. IX, 36; XI, 56 & 76)
  
  Hen krennamzer
  
   Remi (Sidonius Apollinaris, Ep. IX, 7, 1; Fortunatus, carm. III, 15; Gregor Teurgn, HF IV, 23 & 50)
   Urbs Remorum (Remigius, Ep. austrasicae 4, 2)
   Remensis (Rimensis) Urbs (Gregor Teurgn, HF, 11, 31, hag all)
   Remensis oppidum (Gregor Teurgn, Vit. Mart. III, 17)
   Remensis Urs (pe Civitas) (Pseudo Fortunatus, Vita Remedii, 5 & 14)
   Remus Civitas (Gregor Teurgn, HF, IV, 17; senedoù Iliz Paris, 614, Clichy, 627 (Roll merzherien Jerom, 23 Eost; Pseudo Fredegarius, Chron. IV, 56 & 83)
  
  Ardamezioù 
  En argant e daou skoultrig loreenn geotet ha divlammellet, e gab en glazur hadet gant flourdiliz en aour
  
  Istor
  
  Henamzer 
  Da vare brezelioù Galia, pobl ar Remi e oa a du gant Jul Kezar, hag anvet gantañ "mignoned Roma".
  
  Pa oa aozet heñchoù roman, Durocortorum en em gavas kreiz ur c'hroashent meur ː eus Lyon war zu ar c'hreisteiz, ha Bononia (Boulogne-sur-Mer) war zu gwalarn, hag eus Sens war zu ar mervent, ha Trier, war zu ar biz.
  
  Gouarnour ar rannvro Belgica e oa staliet da gentañ e Durocortorum, e penn kentañ ar c'hantved kentañ, kent ma oa kaset da Drier war dro penn diwezhañ ar c'hantved.
  
  Durocortorum e chomas a du gant Roma e-kerzh emsav Civilis.
  
  Deut da vezhañ pennlec'h ar rannvro Belgica Secunda, Durocortorum e welas ivez tont meur a zoudarded evit difenn Galia diouzh ar varbared o tont eus an tu all d'ar Rhin ː an impalaer Juluan, evit brezeliñ a-enep an Alamaned er bloaz 356; Jovian, eus 363 da 367 adarre a-enep an Alamaned.
  
  Er bloaz 407, ar vro a zo goloet gant barbared deut eus Germania, Durocortorum da heul.
  
  Krennamzer 
  
   Reims e oa da gentañ un eskopti. Savet eo da arc'heskopti er bloaz 774. Adalek Fulub-Aogust, 1179, betek an dispac'h gall, holl ar rouanez Bro-C'hall a zo bet sakret e Reims, nemet Herri IV, Napoleon, Loeiz XVII.
  Brudet eo anv Reims evel hini ar gêr ma veze kurunennet rouaned Bro-C'hall, pa veze klasket krouiñ un henvoaz diwar skouer ar roue Hlodwig I.
  
  XIXvet kanved 
  
   Aloubet eo bet Reims gant ar Russed ar 17t C'hwevrer 1814.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ  
  
   Distrujoù bras a voe er gumun (tremen 60%).
   Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
  
  Eil brezel-bed  
   Roet e voe ar Groaz Brezel 1939-1945 d'ar gumun.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   An iliz-veur.
  Iliz Sant-Remi (lec'h ma oa miret an Orsel-Sakr)
  
  Emdroadur ar boblañs
  
  Melestradurezh
  
  Tud 
  
   Jovinus, koñsul roman
   Colbert
   Gobelin
   Pluche
   Ruinart
   Linguet
   Tronson-Ducoudray,
   Velly
   Robert Nanteuil
   J.B. Lasalle
   Drouet d'Erlon
  
  Kêrioù gevellet ha kevelerezhioù 
   Meur a gêr zo gevellet gant Reims :
    e 1954
    e 1961
    e 1962
    e 1964
    e 1967
    e 2004
    e 2008
  
  Liammoù diavaez
  
  Levrlennadur 
  
   M.-N. Bouillet : Dictionnaire universel f'Histoire et de Géographie. Librairie L. Hachette et Cie. Paris 1863
  Luce Pietri & Robert Neiss ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kumunioù Marne
  Kêrioù Bro-C'hall
  Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Marne)
  Kroaz-brezel 1939-1945 (kumunioù Marne)