title: Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel
text: Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик), ent-berr an Unaniezh Soviedel, anavezet ivez gant an teskanv URSS (СССР e rusianeg), krouet e 1922, a zo ur riez hag a zo aet da get e 1991. En em astenn a rae eus ar Mor Baltel d'ar Mor Du ha betek ar Meurvor Habask. Lodenn Norzh Eurazia e oa he ziriad, hini Rusia impalaerel, war-bouez Polonia ha Finland, da lavaret eo tost da 15 % eus douaroù ar bed. Riez vrasañ ar bed e oa dre he gorread, hag a-bell.
  
  En amzer ma oa staliet an URSS e oa bet enteuziet pe dispartiet diouti un nebeud riezoù ha tiriadoù. Koulskoude, ma oa 15 republik enni en diwezh, e oa Republik Sokialour Kevreadour Soviedel Rusia an hini vrasañ, divent he gorread hag he foblañs. E-keñver an darempredoù diplomatel ez eo Rusia warlerc'hiadez an URSS.
  
  Istor 
  
  Disoc'h pennañ an Dispac'h rusian, c'hoarvezet e 1917 pa voe skarzhet an Tsar Nikolaz II diwar e dron, e oa krouidigezh an URSS.
  
  Goude trec'h an Dispac'h ec'h embannas Lenin, penn ar strollad bolchevik, e vije renet ar vro gant pennaennoù ar gomunouriezh ha bev e chomas ar bennaenn-se betek an diwezh.
  
  Un aozadur politikel hepken a voe aotreet adalek 1923, Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel (SKUS) ha daou urzhaz a rene ar riez : hini ar SKUS hag hini ar pennoù politikel dilennet, met lec'hiet dindan kazel-gêr ar Strollad.
  
  Eil brezel-bed
  
  Goude an Eil brezel-bed
  
  Diskar an Unaniezh Soviedel 
  
  Er bloavezhioù 1980 e oa krog an Unaniezh Soviedel da vont war e gement all. Klask a reas sekretour meur diwezhañ an URSS, Mic'hail Gorbatchev, da derriñ an diskar-mañ dre politikerezh ar Perestroika (« Adsavadur », « Adframmadur ») hag ar Glasnost (« Foranded » ar breudoù) adalek 1985. A-benn ar fin e oa diflosket an impalaerezh soviedel e 1991, ha roet he flas da Kenglad ar Stadoù Dizalc'h.
  
  War div dachenn e c'haller kavout abegoù freuzadur an URSS :
   tachenn an armerzh, a yae gwashoc'h-gwashañ pa greske an dispignoù milourel dindan kevezerezh ar Stadoù-Unanet;
   tachenn ar politikerezh, pa boueze an nerzhioù demokratel ha pa c'houlenne ar republikoù trobarzhel muioc'h-muiañ a emrenerezh.
  
  Dre ma oa kreizennour ha burevourel, ne oa ket gouest ar renad da herzel ouzh kement a rendaeloù e pep lec'h.
  
  Ar Republikoù soviedel 
  
  Republikoù aet da get
   RSKS Treuzkaokazek, diazezet e 1922, divodet e 1936 ha rannet neuze e teir republik, RSS Armenia, RSS Azerbaidjan ha RSS Jorjia.
   RSS Finnek-Kareliek, krouet e 1940, a zeuas ur Republik eus RSKS Rusia e 1956.
  
  Pennadoù kar 
  
  Istor Rusia
  Stadoù kozh Azia
  Stadoù kozh Europa
  Unaniezh Soviedel
  Stadoù Komunour
  Republikoù sokialour kozh