title: ISO 8859
text: ISO 8859, pe formelloc'h ISO/CEI 8859, a zo un norm eus an ISO hag eus ar CEI war-un-dro, evit kodiñ arouezennoù war 8 bit a-benn tretiñ testennoù dre an informatik. Ar standard a zo rannet etre 15 isstandard, eus an ISO/CEI 8859-1 betek an ISO/CEI 8859-16.
  
  Pal 
  Ma'z eus a-walc'h gant an 96 arouezenn moullapl eus an ASCII evit eskemm stlennoù e saozneg, ez eus ezhomm arouezennoù ouzhpenn evit ar yezhoù all a ra gant al lizherenneg latin, da skouer ar ß (alamanek), an å (yezhoù norzhek), ù, ñ... evit ar brezhoneg. ISO 8859 en deus klasket diskoulmañ ar gudenn-se oc'h ober gant an 8vet bit, laosket dizimplij gant an ASCII, pezh a c'hall roiñ plas evit 128 arouezenn all. Pezh a zo, bez' oa estreget 128 karakter hag a vanke. Setu emaint bet lodennet etre 15 taolenn.
  
  An norm ISO 8859 a zo bet savet evit eskemm stlennoù hepken, pas evit tipografiañ anezhe kaer. Mankout a ra e-barzh arouezennoù e-giz ligaturioù, tiredoù 'zo, traoù all... setu e vez implijet gant ar sistemoù-moullañ sofistiket taolennoù dezhe o-unan, pe (gwelloc'h) Unicode.
  
  An taolennoù 
  E-barzh an ISO 8859, evit c'hoarzh, e kaver an 15 taolenn-mañ :
  ISO 8859-1 (latin-1 pe kornôgeuropean) — an implijetañ moarvat, hag a c'holo kazi tout ar yezhoù eus Kornôg Europa: alamaneg, saozneg, spagnoleg, galleg (nemed e vank ar ligatur œ)..., ha brezhoneg evel-just. Simbol an euro n'emañ ket e-barzh. Ar c'hodaj dre zefot eo evit an teuliadoù HTML hag an teuliadoù staget d'ar c'hemennadoù MIME.
  ISO 8859-2 (latin-2 pe kreizeuropean) — evit yezhoù eus Kreizeuropa pe Retereuropa a ra gant al lizherenneg latin (poloneg, tchekeg...).
  ISO 8859-3 (latin-3 pe sueuropean) — turkeg, malteg, hag esperanteg; implijet nebeut: an turkeg a ra gant ISO 8859-9, hag an esperanteg gant Unicode.
  ISO 8859-4 (latin-4 pe norzheuropean) — estoneg, latveg, lituaneg, greunlandeg, ha sami.
  ISO 8859-5 (kirileg).
  ISO 8859-6 (arabeg).
  ISO 8859-7 (gregach).
  ISO 8859-8 (hebraeg).
  ISO 8859-9 (latin-5 pe turkek) — Hañval ouzh ISO 8859-1, nemet e laka lizherennoù turkek e)lec'h reoù eus an islandeg.
  ISO 8859-10 (latin-6 pe norzhek) — Ar Latin-4 gwellaet evit ar yezhoù norzhek.
  ISO 8859-11 (thai).
  ISO 8859-12 raktres un norm evit ar yezhoù keltiek, n'eo ked bet degemeret.
  ISO 8859-13 (latin-7 pe baltek) — gant traoùigoù e-barzh na oant ket nag el Latin-4 nag el Latin-6.
  ISO 8859-14 (latin-8 pe keltiek) — evit an iwerzhoneg hag ar brezhoneg.
  ISO 8859-15 (latin-9 pe latin-0) — an 8859-1 gwellaet dre lakaat e plas simboloù implijet nebeut an arouezennoù €, Š, š, Ž, ž, Œ, œ, ha Ÿ, a-benn lakaat anezhañ mat evit ar galleg hag ar finneg.
  ISO 8859-16 (latin-10 pe gevredeuropean)...
  
  Pep rann a zo bet divizet evit servij da yezhoù hag a amprest an eil gant eben. Pa c'hoarvez un arouezenn e meur a rann, ez eus bet klasket lakaat anezhañ e-barzh ar memes plas e-barzh pep hini...
  
  Taolenn an ISO 8859-1 
  
  E-barzh an daolenn-se emañ ar 20 (32) ar « gwenn », hag an A0 (160) ar « gwenn didroc'hus » (NBSP, pe no-break space e saozneg). AD (173) a zo un tiredig ha na vez ket diskouezet gant browserioù 'zo (SHY, pe soft hyphen e saozneg). Ar c'hodoù etre 00 (0) hag 1F (31), hag ar re etre 7F (127) ha 9F (159) ne vezont ket implijet gant an ISO 8859-1.
  
  Norm ISO
  Urzhiataerezh