title: Lannuon
text: Lannuon (distaget ) a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Dreger e departamant Aodoù-an-Arvor. He stumm hirie-an-deiz he deus abaoe 1961 pa oa bet staget outi Servel, Brelevenez, Logivi ha Bulien. Kêr-benn ekonomikel Bro-Dreger eo.
  
  Douaroniezh 
  Dre Lannuon e tremen ar stêr Leger, hag ur porzh a oa gwechall. E Lannuon e krog an aber a ya betek Belleger, ul lodenn eus Servel, e-lec'h ma'z eus traezhennoù dibar. War lez ar stêr Gindi emañ Lannuon (Bulien).
  
  Kumunioù amezek : Trebeurden; Pleuveur-Bodoù; Sant-Ke-Perroz; Louaneg; Rospezh; Tonkedeg; Ploubêr; Ploulec'h
  
  Anv 
  B. Tanguy : Eccl. S. Marie de Lannion, 1163; eccl. S. Mariae de Castello, 1188; S. Maria de Lannyon, fin XIIvet; Lannyon, 1212; Lannuion, 1235; Lannion, 1262; Lannyon, 1278; par. de Lannuyon, 1283; Lannion, 1294, 1296; Lanyon, Lannyon, 1330; Lannion, c. 1330; Lannyon, 1341, fin XIVvet; Lannuyon, 1372, 1391, 1438, 1479
  
  E. Vallerie : Lannion, 1163; Lannyon, 1199; Lannuyon, Lanuyon, 1235; Lannuyon, 1283; Lanion, Lanyo, Lannuyon, 1330; Lanion, 1371; Lannuyon, 1390; Lannuyon, 1414; Lennuyon, 1417; Lannuyon, 1420; Lanion, 1452; Lannuyon, 1479; Lannion, 1516; Larnio-, 1630
  
  Ardamezioù
  
  Istor
  
  Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Lannuon, Mariau e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
  
  Dispac'h Gall 
   Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Lannuon da benn ur bann. 
  Emgann Lannuon e 1792
  
  
  
  Brezel-bed kentañ  
   190 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 3,08 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
  
  Eil Brezel-bed 
   D'an 9 a viz Gwengolo 1941 e kouezhas un nijerez (Hurricane II marilhet BD832 ha kodet ZY-?) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Lannuon. An nijour a voe serret d'an Alamaned. 
   D'an 8 a viz Ebrel 1941 e voe kaset un nijerez Messerschmitt Bf 109 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) d'ar strad e Lannuon.
   D'an 23 a viz Here 1943 e kouezhas daou garr-nij Focke Wulf Fw 190 A eus an aerlu alaman (Luftwaffe) er mor nepell eus Lannuon; unan eus an daou sturier a varvas, ne voe ket adkavet e gorf.
   Mervel a reas 69 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
  
  Trevadennoù 
   Brezel Indez-Sina: mervel a reas unnek milour.
   Brezel Aljeria: mervel a reas daou soudard.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
   Iliz Sant Yann ar Vali (kreiskêr)
   Iliz Logivi
   Chapel skolaj Sant-Jozef
   Chapel Sant-Mark
   Leandi Santez Anna
   Ar Blasenn kreiz Kêr (tier kozh).
  Monumant ar re varv.
   Al Leger
  
   Stad kaiak war al Leger.
  
  Bez ar C'hommonwealth e bered Servel 
  
  Marvet eo e miz Here 1944, e-pad an Eil brezel-bed.
  
  Deskadurezh 
  Bezañ 'zo tri skolaj, daou lise, un IUT (skiantoù, kazetennerezh), ur skol-ijinour, ur skol-glañvdiourezed.
  Skolaj Sant-Jozef
  
  Maered
  Listenn maered Lannuon abaoe krouidigezh "Lannuon Vras"
  
  Tud
  
  Tud bet ganet eno
  1757 : Coupé de Kervennou, gwiraour ha politikour, bet meur a wech kannad Lannuon
  1828 : Louis-Marie Baader, livour
  1833 : Henri Raison du Cleuziou, arkeologour, tresour ha buruteller war dachenn an arz
   1862 : Yves-Marie Gabriel Laouenan, ofiser er morlu, barner a beoc'h, skrivagner brezhonek, ganet e Logivi
   1863 : Charlez ar Govig, barzh ha romantour
   1870 : Pierre Le Damany, kelenner a vezekniezh
   1905 : Pierre Marzin, ijinour, diazezer ar CNET e Lannuon, maer
   1906 : Maria Prat, skrivagnerez vrezhonek, ganet e Bulien
   1907 : Per Bourdellez, skrivagner hag emsaver
   1918 : Pierre Sabbagh, kelaouenner hag aozer abadennoù skinwel
   1921 : Édouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour
   1937 : Yann-Ber Piriou, skrivagner ha barzh brezhonek
   1962 : Jean-Efflam Bavouzet, pianoour
   1969 : Jean-Cyril Robin, marc'hhouarner
   1974 : Pierre-Yves André, melldroader
   1980 : Christophe Le Mevel, marc'hhouarner
   1990 : Johan Le Bon, marc'hhouarner
   1995 : Franck Bonnamour, marc'hhouarner
  
  Tud bet marvet eno
   1932 : Charlez ar Govig, barzh ha romantour
   1943 : Léon Warenghem, strilher
   1945 : Juluen Sklison, beleg ha skrivagner brezhonek
   1972 : Armañs ar C'halvez, beleg, kelennour hag emsaver
   1981 : Añjela Duval, barzhez vrezhonek
   1984 : Erwan Kervella, skrivagner brezhonek
   1985 : Ivona Galbrun, emsaverez
   1988 : Gwilherm Dubourg, beleg ha skrivagner brezhonek
   1990 : Geneviève Prigent, stourmerez evit an endro ha gwirioù mab-den
   1992 : Frañsez Kervella, douarour, barzh, skrivagner ha yezhadurour brezhonek
   1992 : Jules Gros, yezhour brezhonek
   2006 : Maria Prat, skrivagnerez vrezhonek
   2009 : Ivet an Dred
  2015 : Pierre Jagoret, politikour, maer etre 1977 ha 1983
  
  Tud o deus bevet eno
  Yves-Marie Omnès, mestr-skol; en eus kemeret perzh ouzh dilestradeg Kiberen e 1795; barnet eo bet an 12 thermidor en Alre.
  Jorj ar Rumeur, barzh Mathaliz, emsaver, a dremenas e vugaleaj eno.
  Félix Le Dantec, biologour ha prederour, bet skoliad e skolaj Lannuon, roet eo bet e anv d'al Lise.
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
  
  Brezhoneg
  
  Ar Brezoneg er Skol 
   1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
  
  Ya d'ar brezhoneg
  D’an 23 a viz Here 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun 
  D'ar 16 a viz Du 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
  D'an 10 a viz Genver 2014 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
  
  Deskadurezh
  Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1978. 
  Ur skol Diwan a zo e Lannuon (e Logivi-Lannuon ent-resis).
   E distro-skol 2022 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 459 skoliad (19,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm
  
  Ti-embann
  An Alarc'h.
  
  Darempredoù etrebroadel
  
  Gevelliñ
  
  Keveleriñ
  
  Melestradurezh
  
  Sport
  
  Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn
   2 a viz Gouere 1995: 1 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinan ha Lannuon; trec'h eo Fabio Baldato (Italia).
  
  Levrlennadur 
   Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
   Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
   Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
   Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
   Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
  
  Liammoù diavaez 
  
    Lec'hienn an ti-kêr
   Lannuon war lec'hienn Geobreizh
   Lannuon war lec'hienn an Institut géographique national
  
  Dave ha notennoù 
  
  Kumunioù Aodoù-an-Arvor
  Kumunioù Treger
  Lannuon
  Emsavadeg ar Bonedoù ruz
  Ar Brezoneg er Skol
  Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Aodoù-an-Arvor
  Pennlec'hioù bannoù Breizh
  Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
  Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed