title: Diktatour
text: Un diktatour zo un den e penn ur Stad, o ren anezhi en e unan pe hogozik, en ur mod aotrouniek. Torgammet e vez gwirioù mab-den gantañ. An diktatouriezh a vez graet eus seurt renad politikel. 
  
  Ar ger dictator - « an hini hag a gomz » hervez ar gerdarzh - a veze implijet e Henroma pa veze ur reizhaouriezh dreist-ordinal, ma veze roet ar galloud a-bezh d'un den e-unan e-pad ur prantad. 
  
  Evit ar renerien-bro eus ar maread a-vremañ (adalek marevezh ar gouloù betek bremañ) e vez implijet ar ger-se evit ober anv eus ar pezh vefe bet un tirant gwechall e-pad amzer ar roueed hag an impalaerien (Loeiz XIV a Vro-C'hall da skouer).
  
  Dre vras e vez lavaret eo rener ur vro un diktatour pa vez gantañ ar galloud a-bezh, implijet en ur mod aotrouniek-tre. Kalz diktatourien a gemer penn o bro goude ur poutch (en Amerika Latin da skouer) pe goude ur brezel diabarzh (Francisco Franco e Bro-Spagn da skouer). Lod all memestra a zo bet dilennet en-demokratel, hag en em lakaet diktatourien goude (Adolf Hitler da skouer).
  
  E-penn rejimoù hollveliour an  kantved (Alamagn nazi, URSS...) zo bet diktatourien a-leizh.
  
  Lesanvioù 
  Plijout a ra d'an diktatourien reiñ ul lesanv sklokus dezho o-unan, evel impalaer, roue, komandour, tad, levier pe c'hoazh "ar rener meur". Lesanvet Fürher e oa Hitler, il duce Mussolini, "al levier meur" Mao Zedong, el caudillo Franco ha diktatourien spagnolek all. Tri lesanv a oa gant Jozef Djougachvili : "tad bihan ar pobloù", "ar sturier" hag "ar gwaz dir" (Stalin e rusianeg).
  
  Un nebeud diktatourien brudet
  
  Dilennet 
  
   José Gaspar Rodriguez de Francia (1766-1840), lesanvet El Supremo, e Paraguay adalek 1811, hag e ziskennidi war e lerc'h
   Adolf Hitler e Bro-Alamagn hag Aostria
   Benito Mussolini en Italia
   Nicolae Ceauşescu (gwelout ar Renerion komunour)
   Franjo Tudjman e Kroatia
   François Duvalier, lesanvet « Papa doc », en Haiti, hag e vab Jean-Claude Duvalier, lesanvet « Bébé doc »
   Robert Mugabe e Zimbabwe, hag e warlec'hidi,
   Saddam Hussein en Irak
   Hafez al-Assad hag e vab Bashar al-Assad e Siria
   Antonio de Oliveira Salazar e Portugal
   Francisco Macías Nguema e Ginea ar C'heheder
   Ramzan Kadyrov e Tchetchnia
  
  Renerion komunour 
  
   Fidel Castro e Kuba, hag e warlec'hidi,
   Jozef Stalin hag e warlec'hidi e penn an URSS, en o zouez Nikita Khrouchtchev ha Leonid Brejnev,
   Pol Pot e Kambodja,
   Nicolae Ceaușescu e Roumania, lesanvet El conducator, Danav ar preder hag ijin ar C'harpatoù,
   Kim Il Sung, an tad-kozh, Kim Jong Il, an tad, ha Kim Jong-un, ar mab, e Norzhkorea,
   Mao Zedong hag e warlec'hidi, bremañ Xi Jinping, e penn Republik Pobl Sina,
   Aleksandr Loukachenko e Belarus
   Slobodan Milošević e Serbia
   Samora Machel e Mozambik
  
  Soudarded 
  
   Napoleone Buonaparte e Bro-C'hall hag e gerent war dronoù Europa
   Augusto Pinochet e Chili
   Alfredo Stroessner e Paraguay
   Francisco Franco e Bro-Spagn
   Mu'ammar al-Qaddafi e Libia
   Idi Amin Dada en Ouganda
   Omar al-Bashir e Soudan
   Jean-Bedel Bokassa e Kreizafrika
   Joseph-Désiré Mobutu e Zair
   Omar Bongo hag e vab Ali Bongo e Gabon
  
  Tud a relijion 
   Rouhollah Khomeini en Iran
   Salman bin Abdulaziz Al Saud, roue Arabia Saoudat
  
  Levlennadur ha filmadurezh
  
  Skridoù-arnod 
   Orinoù an hollveliouriezh gant Hannah Arendt
  
  Diktatourien er sevenadur poblek 
  
   Hitler ha Mussolini ludresadennet gant Charlie Chaplin e An Diktatour meur, film savet gant an aktour hollvrudet, deuet er-maez e 1940,
   ar moc'h e Kêr al loened e 1945, ha Big Brother e-barzh 1984 e 1949, romantoù gant George Orwell,
   ar c'homandour Adam Susan e V for Vendetta, ur vandenn-dreset,
   an diktatourien arab ludresadennet gant Sacha Baron Cohen e The Dictator, ur film savet gantañ, deuet er-maez e 2012,
   ar prezidant Snow e The Hunger Games (film) e 2012, diwar ar romantoù gant Suzanne Collins.
  
  Pennadoù kar 
   diktatouriezh
   jakobiniezh
   impalaer
   roue
   unveliour
   unpenniezh hollveliek
   hollveliouriezh
   faskouriezh
   komunouriezh
   teokratelezh
  
  Diktatouriezh
  Politikerezh