title: Platon
text: Platon (e henc'hresianeg Πλάτων, Plátôn) a oa ur prederour gresian ganet en Aten, e 427 kent J.-K. ha tremenet e 348 kent J.-K.. Lesanvet eo bet « Platon doueel » ha sellet e vez outañ alies evel ouzh unan eus ar c'hentañ prederourien veur eus ar brederouriezh kornôgat. Hervez ur frazenn vrudet gant Alfred North Whitehead, « Ar surañ deskrivadenn hollek eus hengoun european ar brederouriezh zo lâret ez eus anezhi un heuliad notennoù da oberennoù Platon. ». 
  
  Pinvidik-kenañ eo prederouriezh Platon. Seblantout a ra n'eus kudenn pe goulenn ebet na vije bet studiet gantañ. Studiet en deus Platon koulz ar brederouriezh politikel, prederouriezh ar vuhezegezh, damkaniezh an anaoudegezh, ar gosmologiezh hag ar genedouriezh. Alies c'hoazh e vez breutaet diwar-benn e vennozhioù gant ar brederourien a vremañ. Karl Popper en deus kavet abeg e kreiz an  e « komunouriezh Platon », da skouer, tra m'eo bet difennet ar blatonouriezh hiziv an deiz koulz gant Frege ha gant Russell.
  
  Skrivet en devoa diwar-benn Sokrates, e vestr.
  
  Buhez 
  
  N'eo ket anavezet-mat buhez Platon c'hoazh ; evel evit kalz prederourien all eus an henamzer e vez diaes alies lakat kemm etre ar pezh a denn d'an istor, d'ar vojenn pe d'ar fistilherezh.
  
  Ganet e oa bet dindan arc'honterezh Aminias, un 21 a viz Mae, en Aten, e demos Kollitos e 428/427 ha tremen a reas e 348 en ur friko eured. Dont a rae eus ur familh brientinien : e dad, Ariston, a embanne diskenn eus diwezhañ roue Aten (Kodros), hag e vamm, Periktione, a ziskenne eus un Dropides bennak, tost da Solon. Kenitervez Kritias, unan eus an tregont tirant, e oa ivez.
  
  Prederouriezh Platon
  
  Sokrates ha Platon 
  Kejadenn Sokrates ha Platon zo bet pouezus-tre evit emdroadur e breder. E preder Sokrates an hini eo en deus kavet Platon kellid un niver eus e gelennadurezhioù ha pa vefe war dachenn ar vuhezegezh, hini ar brederouriezh politikel pe evit pezh a sell kelennadurezh ar mennozhioù.
  
  Ken bras e oa bet levezon Sokrates war Blaton m'eo bet skrivet oberenn hemañ ziwezhañ en eñvor Sokrates e vestr, evit ul lodenn vras, evel m'en diskouez dreist-holl ar Fedon, ar Banvez hag Apologiezh Sokrates. 
  
  An ere-se ken start a liamm preder Platon zo kaoz ma vez diaes alies lakaat kemm etre Sokrates gwirion an istor ha Sokrates Platon, seul vui ma'z eo skridoù Platon an testenioù pinvidikañ hon eus diwar-benn Sokrates, hag a bell.
  
  Oberennoù 
  
  Mont a ra 35 diviz, lizhiri, ul levr termenadurioù ha c'hwec'h diviz apokrif d'ober hollad oberenn Platon.
  
  Levrlennadur
  
  Mammennoù kentañ (gresian ha Roman) 
  <div class="references-small">
   Apuleius, De Dogmate Platonis, I. Gwelet an destenn orin e Levraoueg Latin . 
   Aristofanes, Ar gwesped. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
   Aristoteles,  Metafizik, teir zroidigezh e galleg] hag unan e saozneg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
   Cicero, De Divinatione, I., e saozneg. Gwelet an destenn orin e Levraoueg Latin.
   Diogenes Laertios, Buhez Platon. Troet e saozneg gant C.D. Yonge.
    Platon, Karmides e galleg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
    Platon, Gorgias e galleg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
    Platon, Parmenides e saozneg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
    Platon, Ar Republik, e saozneg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
    Ploutarc’hos, « Perikles », e saozneg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
    Toukidides, Istor Brezel Peloponnesos, V, VIII, e saozneg. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
   Ksenofon, Memorabilia. Gwelet an destenn orin e Programm Perseus .
  </div>
  
   Studiadennoù 
   Victor Brochard, La Théorie platonicienne de la participation ;
   Victor Brochard, La Morale de Platon ;
   Léon Robin, Platon ;
   Léon Robin, La Théorie platonicienne des Idées et des Nombres d'après Aristote ;
   Jean Brun, Platon et l'Académie, PUF, coll. « Que sais-je ? » ;
   Alexandre Koyré, Introduction à la lecture de Platon ;
   G. Lewis-Rodis, Platon ;
   Karl Popper, La Société ouverte et ses ennemis ;
   François-Xavier Ajavon, L'Eugénisme de Platon, L'Harmattan, 2002 ;
   U. von Wilamowitz-Moellendorf, Platon ;
   Alain, Platon''.
  
  Gwelet ivez : Levrlennadur platonouriezh 1992-1994 gant Luc Brisson.
  
  Liammoù diavaez 
  
   Troidigezhioù Émile Chambry
   Dielfennadurioù oberennoù pennañ Platon
   Testennoù Platon war lec'hienn P. Remacle
   Platon - Testennoù
   Frazennoù ha poltredoù eus Platon
   Platon hag e zivizoù, gant Bernard Suzanne
   Kendasumad diwar-benn Platon, diwar-benn kelennadur ar soñjoù hag he emdroadur peurgetket
    Platon Divizoù klok
    International Plato Society
    Plato at the Encyclopedia channel (230 buhezfilm diwar-benn tud veur).
    Lennadenn eus « parabolenn ar c'hroc'h » da glevet
    Lennadenn eus mojenn Er da glevet
  
  Notennoù 
  
  Istor Henc'hres
  Ateniz an Henamzer
  Prederourien Hellaz Kozh
  Prederourien ar Vvet kantved kt JK
  Prederourien ar IVe kantved kt JK
  Platon
  Henc'hresianed ar Vvet kantved a-raok J.-K.
  Henc'hresianed ar IVe kantved a-raok J.-K.