title: Den Helder
text: Den Helder (distagañ : ) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. E penn norzh ledenez Noord-Holland emañ, hag enni emañ diazezlec'h morlu an Izelvroioù. 178,83 km² eo gorread Den Helder (douar : 45,41 km², dour : 133,42 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 57 553 annezad enni. 
  Ar c'hêrioù, kêriadennoù ha distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Den Helder : Den Helder, Huisduinen, Julianadorp, Friese Buurt ha De Kooy. 
  Oude Den Helder, Nieuw-Den Helder (savet er bloavezhioù 1950) ha De Schooten (savet er bloavezhioù 1960) eo ar c'harterioù pennañ. 
  
  Kêr heoliekañ an Izelvroioù eo Den Helder. Daou di-gar a zo : Den Helder ha Den Helder Zuid.
  Gant bagoù-treizh a gumpagnunezh TESO e c'haller mont eus Den Helder da Wadden pe da enezenn Texel.
  
  Istor 
  Huisduinen eo lodenn goshañ ar gêr, padal ne oa Den Helder nemet ur gêriadenn. Met dre ma oa en ul lec'h strategel-tre e voe kreñvaet ha lesanvet Helledore ha Den Helsdeur (dor an ifern) abalamour d'an holl zifennoù a vire ouzh bagoù enebour da vont er Zuiderzee. Marteze e teu ivez an anv Helder eus Helle/Helde (torgenn) pe eus Helre (beg traezhek)
   
  Ur perzh bras en doe Den Helder e-keñver merdeerezh en Izelvroioù. Da vare Kantved aour an Izelvroioù e veze savet bagoù tost ouzh Den Helder, a-raok ma'z afent da verdeiñ er bed a-bezh. Er bloavezhioù 1820 e voe savet Noordhollandsch Kanaal etre Amsterdam ha Den Helder. An tour-tan Lange Jaap a voe savet e 1877. Tour-tan potin brasañ Europa eo (63,45 m uhelder).
  
  Diazezlec'h ar morlu 
  Ken abred hag en  kantved e voe savet un diazezlec'h morlu e Den Helder. E miz Eost 1799 e tilestras un arme saoz ha rusian e Den Helder hag e preizhas morlu ar Republik Batav. Napoleon Bonaparte a weladennas Den Helder e 1811 ha gantañ e voe urzhiet lakaat sevel ur c'hreñvlec'h (Kijkduin) hag ar chanter-bagoù (Willemsoord). An dokoù a voe savet etre 1813 ha 1827. Lakaet e voe Den Helder da ziazezlec'h ofisiel morlu an Izelvroioù e 1947. Skol morlu an Izelvroioù ha Mirdi izelvroat ar morlu a zo ivez enni. 
  Chanter-bagoù Willemsoord, e norzh Den Helder, a zo hiziv an deiz ul lec'h ma c'haller kaout dudi : pretioù har ur sinema a zo bet savet eno e-touez traoù all. Kaset eo bet ar chanter pelloc'h war-du ar reter.
  
  Kuzul-kêr 
  E kuzul-kêr Den Helder ez eus 31 dileuriad :
  
   PvdA - 8 dileuriad 
   VVD - 6 dileuriad 
   CDA - 4 dileuriad 
   Progressief Den Helder - 2 zileuriad 
   Stadspartij Den Helder - 2 zileuriad 
   ChristenUnie - 2 zileuriad 
   D66 - 2 zileuriad 
   SP -2 zileuriad 
   GroenLinks - 1 dileuriad 
   Lijst Prins - 1 dileuriad 
   KiesKees - 1 dileuriad
  
  Tud bet ganet e Den Helder 
   Dorus Rijkers (1847), bet kabiten ur vag saveteiñ 
   Edward W. Bok (1863), embanner izelvroat hag amerikan, bet tapet gantañ ar priz Pulitzer 
   Anton Pieck (1895), livour ha grafour
   Gré Brouwenstijn (1915), kaner opera 
   Frans van Anraat (1942), businessman a werzhas danvez da aozañ armoù kimiek da Saddam Hussein
   Gerardus 't Hooft (1946), fizikour, tapet gantañ ar Priz Nobel e 1999
   Ed Nijpels (1950), bet ministr an endro hag a lojañ (1986-1989), ha bet maer Breda
   Swen Nater (1950), c'hoarier basket
   Paul Rosenmöller (1956), politikour ha kazetenner, bet e penn Groenlinks 
   Hans Smits (1956), c'hoarier water polo player 
   Edith Bosch (1980), bet kampion judo ar bed, ha bet tapet gantañ div vedalenn (argant ha arem) er c'hoarioù olimpek 
   Menno de Jong (1984), DJ
  
  Liamm diavaez 
   Lec'hienn ofisiel Den Helder
  
  Kumunioù Noord-Holland