title: Renadur ar penn (yezhoniezh)
text: Er yezhoniezh e vez implijet an termen renadur ar penn (saoz.: head directionality) evit komz eus un arventenn gevreadurezhel (soaz. syntactic parameter hervez lec'h ar penn e-keñver renadennoù pe elfennoù all ur ger kevrennek pe ur frazenn, da skouer lec'h an anv en ur frazenn anv e-kenver an anvioù-gwan.
  
  Disrannet e vez ar yezhoù evel-hen etre an daou rummad-mañ, en ur c'hoût e tenn da duadoù nemetken kentoc'h evit da dalvoudoù peurvoudek, dal lâret eo e c'hell ur yezh en em derc'hel peurliesañ evel ur yezh eus ur rummad met a-wezhoù en em derc'hel evel ur yezh eus ur rumamd all evel ma c'hoarvez a-wezhoù gant an anvioù-gwan o tennañ da ventoù ("bras", "bihan"), da livioù, h.a.:
  
   Yezhoù gante ar penn el lec'h diwezhañ (saoz. head final): mont a ra ar penn da heul elfennoù all ar frazenn liammet outañ evel e japaneg hag en euskareg, da skouer, en euskereg:
  
  autobus-geltoki
   ("arsav kirri-tan")
  Penn = geltoki ("arsav")
  
  Bilboko elizbarrutia
  ("eskopti Bilbo")
  Penn = Bilbo (genitivel)
  
   Yezhoù gante ar penn el lec'h kentañ (saoz. head initial): mont a ra ar penn a-raok elfennoù all ar frazenn liammet outañ evel e
  brezhoneg hag er yezhoù romanek, da skouer e galleg:
  
  arrêt de bus
   ("arsav kirri-tan")
  Penn = arrêt ("arsav")
  
  Le chat que j'ai vu ("ar c'hazh am eus gwelet")
  Penn = le chat ("ar c'hazh")
  
  Great e vez ivez "yezhoù diorroet a-dehoù" (saoz. right-branching) eus ar yezhoù gante ar penn el lec'h kentañ dre m'en en diorren ar renadennoù a-dehoùd'ar penn ha "yezhoù diorroet a-gleiz" (saoz. left-branching) eus ar re gante ar penn el lec'h diwezhañ dre m'en en diorren ar renadennoù a-gleiz d'ar penn, da skouer e saozneg: 
  
  diorroadur a-gleiz: frazenn anv
  anv, d.s. womanger mell + anv, d.s. the womanger mell + anv-gwan + anv, d.s, the tall woman(ger mell + anv genitivel) + anv, d.s. the woman's eyes
  (ger mell + anv-gwan + anv genitivel) + anv, d.s. ''the tall woman's eyes
  
  Gwelit ivez 
  
   Penn (yezhoniezh)
  
  Kevreadurezh