title: 40
text: 792 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0039 PC (goude ganedigezh J.-K.)
  
  Darvoudoù
  
  Afrika 
   Gouelioù e Lyon en enor d'an impalaer Kaligula. Lakaat a ra hemañ drouklazhañ e ostizad Ptolemaios, mab da Juba II, roue Mauretania kent.
   Pa glev tud ar vro keloù e varv e savont a-enep d'an alouber roman. Moustret eo an emsavadeg. Kavout a ra repu Aedemon, ur frankizad eus Ptolemaios, e menezioù ar Rif ma kendalc'h gant ar stourm betek 42.
   Deroù brezel Roma e Norzh Afrika. (fin e 42)
   Kaset eo da benn ha klozet aloubadeg Mauretania (Maroko ha kornôg Aljeria hiziv), rannet e div broviñs : Mauretania Caesariensis ha Mauretania Tingitana.
   En em gavout a ra ar gristeniezh e Egipt. Savet ez eus un iliz e Aleksandria. Krouet eo an iliz reizhkredennek koptek gant Mark an Avielour da Pab kentañ.
  
  Europa
  
  Impalaeriezh Roma 
   Impalaer :Kaligula (Caius Julius Caesar Germanicus), adalek ar 16 Meurzh 37 (>24.01.41) 
   Koñsuled : C(aius) Caesar III Augustus & C(aius) Laecanius Bassus. 
   Gant Kaligula eo troet ar briñselezh en un emveli e doare Hellaz. Rannañ a ra an enorioù dibalamour, ha krediñ a ra dezhañ bezañ un doue. Goulenn a ra ma vefe lakaet e benn e lec'h holl pennoù an delwennoù gresian. Envel a ra e varc'h da Senedour...
   Hervez an hengoun, en em gav er Saintes-Maries-de-la-Mer ar skaf enni teir Vari ha kristenien all a vo avielet Provañs ganto.
   Savet ez eus un iliz kristen kentidik e Korinth (deiziad diasur met gwirheñvel).
   Echuet eo ar via Agrippa.
   Enframmet eo rouantelezh Norikon en impalaeriezh roman.
   Kregiñ a ra meuriad german ar Gwadied d'en em staliañ e Moravia ha Slovakia a-hiziv.
   Staget eo Bro Vaoritania ouzh impalaeriezh Roman.
   Lestrañ a ra Kaligula evit aloubiñ Enez Vreizh ha c'hwitañ a ra mezhus.
  
  Breizh (-Veur) 
   Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40). E vibien a zeu war e lec'h : Adminios,  Togodumnos, Caratacos.
  
  Reter nesañ 
   Kelenn a ra Philon e vez ganet dizalc'h an holl dud.
   Kemer a ra perzh Philon d'ar gannadouriezh kaset d'an impalaer Caligula gant ar Judevien evit goulenn digantañ gwarez war lec'h kabaduilhoù ar C'hresianed a-enep ar Judevien
   Fin ren Herod e Jude.
   Arabia : Malchos II, roue Nabatea (40-70).
   Dont a ra ar gouel yuzev Passah da vezañ gouel Pask ar gristenien.
   Kemer a ra ar feizidi nann-yuzev an anv a gristenien.
  
  Azia 
   Emsavadeg an Annamited a-enep da Sinaiz goude bezañ bet galvet gant div harozez.
  
  Ganedigezhioù 40 
   13 Gouere : Agricola, jeneral roman, gouarnour Enez Vreizh
   Claudia Octavia, merc'h da Glaoda ha da Vesalina.
   30 Kerzu 40 (pe 41) : Titus Flavius Sabinus Vespasianus, impalaer roman da zont.
   Dion Chrysostom, rhetor, istorour ha prederour gresian.
   Statius, barzh latin.
   Pedanius Dioscorides, mezeg ha louzawour gresian.
   Frontinus, jeneral roman ha skrivagner milourel
  
  Marvioù 40 
   Genver - Gnaeus Domitius Ahenobarbus, gwaz Agrippina ar Yaouankañ, breur-kaer Kaligula (koeñvadur).
   Ptolemaios Mauretania, mab-bihan Kleopatra VII, drouklazhet e Lugdunum war urzh an impalaer Kaligula.
   Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned
  
  Gwelet ivez 
   Roll ar Pennoù Stad e 40
  
  40
  0040
  
  als:40er#40