title: Aryan Brotherhood
text: An Aryan Brotherhood (brezhoneg: Kenvreuriezh Aryan) berraet dindan ar stumm AB, lesanvet the Brand a zo ur gang feuls-taer dreistbeliour gwenn a gaver er Stadoù-Unanet dreist-holl en toullioù-bac'h.
  
  Hervez sifroù an FBI O vezañ izeloc'h evit 0.1% eus ar brizonidi en Amerika, 30% eus ar muntroù en toullioù-bac'h a zo bet graet gant izili ar gang-se.
  
  Dreistbeliour gwenn met evel ar gangoù all en toullioù-bac'h implij a ra izili ar gang-se simboloù evit diskouezh o nerzh: simboloù Nazi (Swastika, SS..) , skrivadurioù e-liamm gant anv ar gang "Aryan Brotherhood", "AB", "666", pe c'hoazh simboloù keltiek.
  
  Adal e grouidigezh betek ar bloavezhioù 1990 e oa un aozadur dreistbeliour gwenn a-raok pep tra. Hiziv-an-deiz ez eo un aozadur torfedouriezh gant ul lod mennozhioù gouennelour hag un implij eus ar simboloù nazi. Ar pezh ne cheñch ket ez eo implij an nerzh garv evit emledañ hag evit bezañ mestr war an toullioù-bac'h.
  
  Aozadur 
  An aozadur d'al live izelañ a zo disheñvel a doull-bac'h da doull-bac'h. Da skouer, e toullioù-bac'h Arizona an izili a zo anvet "kindred" hag aozet dindan stumm klanioù anvet "families". Ur c'huzul-meur a zo e-penn ar familhioù. An izili pe Kindred a rank degas izili nevez a vo lesanvet "progeny", an tutaerien a vezo danvez kelenner d'an nevezianted.
  
  Er maez 
  Kavet e vez izili eus an Aryan Brotherhood er maez eus an toullioù-bac'h. Ul lodenn anezho a vez kuzhet dindan anvioù all evel ma oa bet gant re an Order of the Blood, ur gang hag a oa dindan urzhioù an AB.
  
  Istor ar gang
  
  Bloavezhioù 1960 
  Betek ar bloavezhioù 1960, darn toullioù-bac'h SUA a oa aozet gant an diforc'hidigezh. Ar brizonidi ne oant ket kemmesket met renket dre ouennoù. Pa grogas an holl toullioù-bac'h da reiñ lamm d'an diforc'hidigezh e grogas ar brizonidi d'en em aozañ o-unan dre gouennoù. An Aryan brotherhood a vefe bet ganet e San Quentin State Prison met evit ul lod archerien e vefe pe ganet adal Bluebird Gang pe d'an nebeutañ e vefe bet awenet gantañ.
  
  Ar pezh a zo sur raktal ma voe krouet an Aryan Brotherhood e grogas da stourm a-enep un aozadur dreistbeliour du anvet ar Black Guerrilla Family.
  
  Kregiñ a reas ar genvreuriezh da emledañ dizehan dre an toullioù-bac'h Amerikan gant implij an nerzh garv ez eas war-gresk nerzh ar gang.
  
  Bloavezhioù 1970 
  Er bloavezhioù 1970 an Aryan Brotherhood a glaskas liamm gant Charles Manson hag e sektenn ar Manson Family. Ar sektenn a n'em zisrannas ar re Comoites o heuliañ an ezel Kenneth Como, ar re Mansonites o heuliañ Manson. Al liammoù etre an div aozadur ne badfont ket rak hervez an Aryan Brotherhood Charles Manson a oa "kleizour betek re".
  
  Bloavezhioù 1980 
  E 1981, Thomas Silverstein ha Clayton Fountain a oa bet kondaonet evit muntr un afro-amerikan anvet Robert Chappelle e toull-bac'h United States Penitentiary, Marion. Kredet e vez e oa bet mouget Chapelle en e loch gant Silverstein ha Fountain. Goude-se Silverstein ha Fountain a lazhas Raymond Smith, ur gamalad da Robert Chappelle. An daou ezel d'an AB a roas 67 taol kontell da Smith. Goude-se an daou gañfard a sevenas ar raktres da lazhañ ur gward ofisour.
  
  D'an 22 a viz Du 1983, izili d'an Aryan Brotherhood a lazhadegas daou ofiser en un toull-bac'h nepel da hini Marion, III. Silverstein a lazhas ur gward prizon anvet Merle Clutts, Clutts a oa bet roet 40 taol kontel dezhañ. Nebeut eurvezhioù goude, Fountain a lazhas ivez ur gward prizon anvet Robert Hoffman.
  
  Ar gadoniezhioù muntr implijet a oa ar memes re; Silverstein a implijas ur gontel primsavet hag un alc'hwez pa veze kaset d'ar strinkadennoù. Silverstein a lammas war Merle Clutts hag a lazhas anezhañ. Fountain a implijas ar memes doare rik evit Silverstein evit lazhañ Robert Hoffman.
  
  Troc'h ar bloavezhioù 1990 
  Adal ar bloavezhioù 1990, an Aryan Brotherhood a gemmas e selloù hag a yeas gant hent an torfedouriezh muioc'h evit hini an dreistbeli gwenn. Adal ar mare-se e voe roet lañs bras d'an trafikerezh dramm, gistierezh toull-bac'h, muntroù paeet.
  
  Hent an torfedouriezh aozet a voe kemeret gant an AB gant e stumm boaz: feuls taer ha didruez. Buan e voent galloudusoc'h evit ar mafia italian-amerikan en toullioù-bac'h. Da skouer John Gotti penn ar familh torfedour Gambino pa voe taget e toull-bac'h Marion e 1996 a c'houlennas da vezañ ambrouget gant an Aryan Brotherhood. Ouzhpenn da-se e c'houlennas d'ar genvreuriezh da lazhañ ar brizoniad a dagas anezhañ. Tager Gotti a voe treuzkaset raktal en un toull-bac'h all hag ar goulenn lazhañ a voe nullet.
  
  Sevenadur politikel an Aryan Brotherhood 
  Adal e grouidigezh betek ar bloavezhioù 1990 e oa un aozadur dreistbeliour gwenn a-raok pep tra evit bezañ ezel e oa ret lazhañ un den du ha bezañ a ouenn wenn. en em welet a rae krouerien an aozadur evel "Elite White Aryan Race", ur begen d'ar ouenn gwenn Aryan. Hiziv-an-deiz ez eo un aozadur torfedouriezh gant ul lod mennozhioù gouennelour hag un implij eus ar simboloù nazi. Ar pezh ne cheñch ket ez eo implij an nerzh garv evit emledañ hag evit bezañ mestr war an toullioù-bac'h.
  
  Pismiget e vez ar genvreuriezh gant an dreistbeliourien gwenn er Stadoù-Unanet evel "treitourien d'ar ouenn". Izili an oazadur evit ul lod n'int ket gouennelourien met rediet da vont gant an Aryan Brotherhood evit dreistvevañ d'an toull-bac'h.
  
  Lod prizonidi a orin yuzev a ya gant an Aryan Brotherhood dre ma z'int taget gant an holl gangoù all pezh a ziskouez anat n'eo ket un aozadur Nazi rik.
  
  Spered an Aryan Brotherhood betek ar bloavezhioù 1990 a oa hini ar brezel gouennel etre ar re wenn ha peurest ar brizonidi all, ar gouennelouriezh a oa un dra anat dezho.
  
  Ar Melchon 666 
  Ar Melchon iwerzhonat a zo simbol Sant Padrig, ur simbol kreñv eo d'ar gatoliked. Adimplijet eo bet gant an Aryan Brotherhood met en ur ouzhpennañ simbol an diaoul ar 666. Kement-mañ a servij da dalvezout e vez graet fae eus an talvoudegezhioù kristen.
  
  Liammoù diavaez 
  An Aryan Brotherhood a zo kevredet gant an Eme (ar Mafia meksikan) dre ma vez an daou o vrezeliañ a-enep ar gang Black Guerrilla Family.
  
  Adkemer er sevenadur
  
  Diell filmoù
   Aryan Brotherhood—National Geographic documentary
   Ross Kemp on Gangs (2004–2008)
   Gangland: "Aryan Brotherhood" (History Channel)
   Outlaw Empires (1 lodenn, 2012)
   Marked—on the History Channel (27 a viz Eost 2009)
  
  Filmoù 
   American History X, gant Tony Kaye, embanner Metropolitan Filmexport, 1998, 119 munutenn
   Death Race, gant Paul W. S. Anderson, embanner Universal Pictures, 2008, 110 munutenn
  
  Stiradoù Skinwel 
   Oz (1997–2003)
   Sons of Anarchy (2008, 2014)
   Prison Break (2005–2009)
  
  Notennoù ha daveennoù 
  
  Gangoù SUA
  Torfederezh
  Dreistbeliouriezh wenn