title: Clelia Farnese
text: Clelia Farnese (1556- 1613) a oa ur briñsez italian, bastardez d'ar c'hardinal Alessandro Farnese.
  
  He buhez 
  N'ouzer ket na pelec'h na pegoulz e oa ganet Clelia Farnese, na piv e oa he mamm. He zad, ar c'hardinal Alessandro Farnese, a oa niz d'ar pab Paol III, hag etre 1554 ha 1556 edo ar c'hardinal o chom e Parma, ma kreder eo eno e voe engehentet ha ganet Clelia. Lavaret ez eus bet, gant ar c'hronikour Giovanni Battista Spaccini, e oa merc'h d'ur gannerez eus Modena, met marteze e oa merc'h d'un itron eus lez an tiegezh Farnese. Marteze ivez e oa ganet e Roma 
  
  Evel-just e kavas gwell an tad derc'hel kuzh ganedigezh e verc'h, e-doare da genderc'hel da vagañ spi da sevel skeul ar c'hargoù en Iliz roman. Marteze, hervez tammoù testenioù, e voe savet gant he mamm-gozh, Gerolama Orsini. Koulskoude ez eus bet lavaret ivez e vefe bet kaset ar verc'hig gant he zad kardinal da di e c'hoar Vittoria, dugez Urbino, met gouzout a reer edo Gerolama er Palez Cesarini, e 1566, pa voe prometet dorn ar plac'h, en ofisiel, da Giovan Giorgio Cesarini, hag ul lizher kaset eus Castro, da reiñ keloù d'he mab eus ar plac'h, a ro sklêrijenn a-walc'h. 
  Rak dugelezh Castro, ma edo Gerolama o chom, a oa ur c'horn-bro muioc'h distro ha pelloc'h diouzh selloù an dud ("... dava meno nell'occhio".). N'eo nemet goude marv ar vamm-gozh, a c'hoarvezas e 1569, e voe fiziet Clelia en he moereb, dugez Urbino, savet en he lez, war un dro gant he c'heniterv Lavinia della Rovere.
  
  Dimezet da Giovan Giorgio Cesarini 
  E miz Du 1564 edo Alessandro Farnese da-vat o klask d'e verc'h un dimeziñ hag a rofe ton d'an Tiegezh Farnese. Kavout a reas pezh a glaske, « un parentado proportionato per l'una et l'altra parte » emezañ, en tiegezh Cesarini, a oa e bouez o kreskiñ buan gras da Giuliano, un den eus ar « più eminenti nel mondo romano », met ivez karget a zle ken bras ma edo en sell da skañvaat gant un emglev gant ar c'hardinal, ar pinvidikañ den a iliz eus e amzer, a lavared. Hag an daou, dre hanterouriezh Vittoria Farnese, en em glevas da reiñ dorn Clelia da mab nemetañ ar Cesarini hag e bried Giulia Colonna, Giovan Giorgio, hag e mizioù kentañ 1566, goude an 23 a viz Ebrel diouzh a ouzer, e voe graet an dimeziñ (sponsalia) er Palez Cesarini e Torre Argentina. Etre an dimeziñ ( sponsalia ) hag an eured en iliz avat e tremenas tost da bemp bloaz, hiroc'h eget gortozet, ablamour moarvat da marv Giuliano Cesarini (18 a viz Mezheven 1566) ha d'ar c'hemm ekonomikel a deuas da-heul evit an intañvez Giulia hag he mab Giovan Giorgio. D'an 3 a viz C'hwevrer1571 bepred, e loc'has an ambrougadeg a gasas Clelia eus Pesaro da Rocca Sinibalda, un douar d'ar Cesarini..
  
  Lidet e voe an eured d'an 13 a viz C'hwevre 1571 e Rocca Sinibalda,
  
  Eil dimeziñ  
  Goude marv Cesarini e 1585, e voe rediet Clelia, gant ar jeneral Alessandro Farnese, penn an Tiegezh Farnese, da zimeziñ da Marco Pio di Savoia, aotrou Sassuolo, ha da guitaat Roma. Ur fallzimeziñ e voe, gwall vihan e oa Sassuolo, ha feuls ar pried.
  
  Pa varvas Marco Pio e miz Du 1599 e tistroas Clelia da Roma da di he mab Giuliano, a-raok mervel un tamm war e lerc'h (1613).
  
  Testenioù brudet 
  Hervez Giacinto Gigli, e kustume ar c'hardinal Farnese disklêrian en devoa graet tri zra hep o far : ar Palez Farnese, an iliz Chiesa del Gesù hag e verc'h, "la Clelia sua figliuola". Galvet e voe ar plac'h gant he zad da Roma e 1570, ha lavaret e veze anezhi e oa "la più bella dama romana".
   ur sonedenn zo bet savet dezhi gant Torquato Tasso en e "Rime sacre", 
  Cristoforo Castelletti a zedias dezhi "I torti amorosi", 
  Hervez Montaigne e oa "sans compareson (sic) la plus aimable femme qui fut pour lors à Rome".
  
  Notennoù
  
  Levrlennadur 
   Roberto Zapperi, «FARNESE, Clelia». In: Dizionario Biografico degli Italiani, Vol. XLV, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1995.
   Patrizia Rosini, Clelia Farnese. La figlia del gran cardinale, Viterbo, Settecittà, 2010.
   Danilo Romei e Patrizia Rosini "Documenti di Casa Cesarini nel fondo Chiesa del Gesu' dell'Archivum Romanum Societatis Iesu, ed. LULU, 2010.
   Gigliola Fragnito, Storia di Clelia Farnese. Amori, potere, violenza nella Roma della Controriforma, Bologna, il Mulino, 2013.
  
  Liammoù diavaez
   Patrizia Rosini, Lettere di Giovan Giorgio Cesarini e Clelia Farnese alla granduchessa di Toscana Bianca Cappello conservate nell'Archivio di Stato di Firenze fondo Mediceo del Principato, 2011 
   Patrizia Rosini, Sponsalia di Clelia Farnese e Giovan Giorgio Cesarini, 2012 
   Patrizia Rosini, " Vita e costumi di un "bastardo" di Casa Cesarini in un documento giudiziario di primo Seicento, 2013 
   Alfonso Ceccarelli da Bevagna, Istoria di Casa Cesarina a cura di Danilo Romei e Patrizia Rosini
  
  Clelia
  Ganedigezhioù 1556
  Marvioù 1613