title: Ate (Provañs)
text: Ate (At en okitaneg; Ate, e provañseg) zo ur gumun ur gêr eus kreisteiz Bro-C'hall, en departamant Vauclusa hag er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur (PACA), e gevred Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Ate eo, gant 6 kanton ha 56 kumun enni.
  
  Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer Aptésiens anezho e galleg.
  
  Douaroniezh 
  War ar stêr Calavon, emañ Ate, etre menezioù al Luberon er c'hreisteiz hag uhelgompezenn Albion en hanternoz, er reter da gêr Cavaillon.
  
  Anv
  
  Stummoù skrivet 
   Colonia Iulia Apta (CIL, XII, 1114, 1116, 1118)
   Apta Iulia (gobedoù Vicarello; It. Ant. & Taolenn Peuntinger)
   Apta Iulia Vulgentium (Plinus, Hist. Nat. III, 4, 36)
   Civitas Aptensium (Not. Gall. XVI, 2)
  
  Gerdarzh 
   Apta = eus ur wrizienn kent-latin (marteze ligur HATH); (marteze anv menez ?)
   Iulia = diwar anv Julius Caesar;
   Vulgentium = eus anv ar bobl Vulgentii
  
  Ardamezioù
  
  Istor 
  Apt a zo bet savet war urzh Julius Caesar, e 45 kent JK, war an hent roman Via Domitia, eus Italia da Spagn, hag o trezĩ, douar ar Vulgented. Meneget eo gant Strabo (IV, 1, 3).
  
  Monumantoù ha traoù heverk
  
  Kêrioù gevellet
  
  Liammoù diavaez 
  Lec'hienn ar gumun
  
  Lervlennadur
  
   Pierre-A. Clément & Alain Peyre ː La voir domitienne. De le Via Domitia aux routes de l'an 2000. Presses du Languedoc. 1991
   Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms en lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978.)
   Paul-Albert Février ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. II. Provinces ecclésiastiques d'Aix et d'Embrun (Narbonensis Secunda & Alpes Maritimae) . De Boccard. Paris. 1986
   Yan Loth ː Tracé d'itinéraires en Gaule romaine (milieu Vè siècle). Editions Amatteis. 77190. Dammarie-les-Lys. 1986
  
  Notennoù ha daveennoù
  
  Levrlennadur 
  
   Pierre-A. Clément & Alain Peyre ː La voir domitienne. De le Via Domitia aux routes de l'an 2000. Presses du Languedoc. 1991
  Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms en lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978.)
   Paul-Albert Février ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. II. Provinces ecclésiastiques d'Aix et d'Embrun (Narbonensis Secunda & Alpes Maritimae) . De Boccard. Paris. 1986
  Yan Loth ː Tracé d'itinéraires en Gaule romaine (milieu Vè siècle). Editions Amatteis. 77190. Dammarie-les-Lys. 1986
  
  Daveoù ha notennoù 
  
  Kumunioù Vaucluse