title: Gounezerezh
text: Ar gounezerezh pe al labour-douar a reer eus al labour a vez graet evit hadañ ha gounit ar plant a gresk en douar.
  
  Gerdarzh 
  Dont a ra ar ger eus ar verb gounit, a vez implijet amañ en ur ster strishoc'h pa vez kaoz eus tennañ frouezh eus an douar. Kenster eo gant labour-douar, a zo diaesoc'h sevel deveradoù diwarnañ. Gwelet ivez ar pennad Istor ar gounezerezh.
  
  An dud 
  Gounideien ha kouerien a vez graet eus an dud a ra war-dro ar gounezerezh, met anvet e vezont labourerien-douar ivez. Statudoù a bep seurt o deus bet hag o deus bremañ. Ur roll a-bouez o deus bet en istor ar Bed abaoe m'eo bet ijinet gounezerezh e Oadvezh ar Maen nevez (pe Neolitik), seizh mil bloaz'zo d'an nebeutañ.Ral eo bet ar mareoù hag ar gevredigezhioù o deus anavezet gounideien frank ha perc'henned war o douaroù hag o doareoù produiñ. Sklaved int bet e-leizh en Henamzer, served e derou ar Grennamzer en Europa ar C'hornôg ha betek 1861 e Rusia, feurmerien int d'an aliesañ (da lavaret eo e paeont ur feurm d'un den bennak). E meur a gevredigezh kozh hag en nebeut a gevredigezhioù a-vremañ n'eo ket perc'hennet an douaroù gant an dud, met gant kumuniezh ar gêriadenn (kumunouriezh ar gounezerezh). Alies e vez(e) dasparzhet bep bloaz lodennoù an douar da vezañ labouret warno gant pep familh.
  
  An danvezioù gounezet 
  
  A-viskoazh eo bet pal pennañ ar gounezerezh produiñ boued evit an dud hag o loened hag alies e vez merzet ne vije ket eus an Denelezh ma ne vije ket ar c'hounideien evit reiñ he boued dezhi. A-raok ma vije bet ijinet gounit danvezioù diwar an douar e oa bet kavet e c'helle meur a loen bezañ doñvaet evit tennañ boued diouto pe war-eeun o tebriñ anezho pe dieeun en ur dennañ o laezh pe o vioù pe o mel. Da-c'houde eo bet ijinet gounit plant evit o bouetañ e-lec'h lezel anezho da zebriñ plantoù gouez.Ar vagerien-loened a zo gounideien ivez pa tennont boued o loened diwar an douar.E mareoù an Istor eo bet kavet e c'hell ar gounezerezh produiñ danvezioù ha n'int ket evit bezañ debret pe evet (gwiad, livadenn, danvezioù sevel-tiez (ar feltr evit sevel lochennoù), danvezioù kimiek, trelosk). Atav ivez ez eus bet klasket gounit louzoù mat evit pareañ kleñvedoù goude m'eo bet kavet ar plant-se en ur stad gouez.
  
  Meur a seurt gounezerezh 
  Renket eo er gounezerezh un obererezh kozh-tre, ar gwenanerezh (sevel ar gwenan) evit tennann o mel hag un obererezh nebeut kozh, ar vagerezh-pesked (en dourioù dous) hag un obererezh nevez a-walc'h, ar gounezerezh-mor (nevez evit magañ ar pesked, met kozh evit gounit ar c'hregin).
  A-gozh eo bet klasket lakaat ar c'hoadeier da broduiñ prenn, koad-losk, glaou-koad ha gouzer. Ar c'hoadgounezerezh eo.
  
  An ed (geotegoù eo an holl nemet ar gwinizh-du) 
   gwinizh
   gwinizh-du
   heiz
   kerc'h
   mil (ed)
   riz
   segal
   yell
  
  An danvezioù graet gant ed 
   bara
   galetenn
   gwispid
   krampouezh
  
  Ar c'hig hag produioù diwar al loen 
  Al loened-kig eo al loened maget evit tennañ o c'hig diouto
   eskern
   kig-bevin
   kig dañvad (kig deñved)
   Kig-gouez
   kig leue
   kig marc'h
   kig moc'h
   kig [pesk]]
   kig yar (kig yer)
   kregin
   vi
  
  Al laezhajoù 
   amanenn
   dienn (dienn skorn)
   fourmaj pe g/keuz
   laezh
   laezh-bihan pe laezh-glas
   laezh-ribod
   laezh-trenk
   yaourt
  
  Ar frouezh hag an danvezioù tennet diwarno 
   alamandez (kraoñv dimezell)
   arachid
   aval
   aval-anana
   aval kiwi
   aval klementin
   aval-stoub
   bananez
   datez
   eoul
   fiez
   gouraval (pomelo)
   greunaval (greunadez)
   hog
   kafe
   kakao (chokolad a vez tennet dioutañ)
   kastilhez
   kastilhez-du
   kerez
   koulourdrenn
   koulourdrenn-voc'h
   kourjetez
   kraoñv
   kraoñv-Indez
   litchi
   lus
   mandarin
   mouar
   olivez
   oranjez pe aouraval (an aouravaloù : anv hollek evit ar frouezh nes : oranjez, sitron, pomelo)
   mangez
   pechez
   per
   rezin
   sitron
   sitrouillez
   sivi
   spezad
   tomatez
  
  Ar bleunioù hag an danvezioù tennet diwarno 
  
   bokedoù bleunioù
   frondoù
   houpez
   likorioù-bleunioù
  
  Al legumaj hag ar gwrizioù 
   ach
   asperjez
   avaloù-douar pe pato pe patatez
   beler
   beterabez (sukr a vez tennet diouzh ar beterabez-sukr)
   chalotez
   fav-glas
   kaol
   karotez
   ognon
   pinochez
   piz-bihan
   saladenn
  
  An danvezioù evit ar gwiad hag an dilhad 
   foulinenn (diwar kreoñ loened zo)
   gloan
   jut
   kanab (kouarc'h)
   kotoñs
   lin
   seiz
  
  An danvezioù diwar delioù 
   butun
   mate
   te
  
  Ar spisoù 
   jenofl
   koriandrez
   koumin
   kukurma
   pebr
   safran
  
  An alkoolioù hag an diedoù alkoolek 
   alkool
   bier, korev
   chistr
   chouchenn, mez
   gwin
   rom
   vodka
   wiski
  
  A bep seurt 
   kaoutchoug
   korz-sukr
   livadenn
   mel
   prenn
   rousin
   toaz-paper
   trelosk
  
  An teknikoù 
   dry farming
   gounezerezh askoridik
   gounidigezh dre zevadur
   trevad kenstroll
  
  Teknikoù ha skiantoù da dalvezout
  Gounezerezh