title: Chavela Vargas
text: Isabel Vargas Lizano, pe María Isabel Anita Carmen de Jesús Vargas Lizano, anavezet evel Chavela Vargas, ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1919 e San Joaquín de Flores, e proviñs Heredia, e Costa Rica, ha marvet d'ar 5 a viz Eost 2012 e Cuernavaca, zo ur ganerez vec'hikan, bet o chom e kêr Mec'hiko e-pad ouzhpenn 70 vloaz, hag anavezet evel Chavela Vargas. Gwelet eo evel unan eus pennkanerezed ar sonerezh ranchera, un doare ma ne glever nemet gwazed peurvuiañ o kanañ diwar-benn o c'hoant-plac'h.
  
  He buhez 
  Tec'het e oa eus Costa Rica pa oa 17 vloaz  ha kemer a reas ar vroadelezh vec'hikan goude-se. 
  
  Kanañ a rae er straedoù, gwisket evel ur paotr, bepred gant ur poncho ruz hag ur bistolenn, o vutunat hag o lonkañ evel ur paotr. Da 30 vloaz e krogas da ganañ evel kanerez a vicher, skoazellet gant ar sonaozour José Alfredo Jiménez. 
  E 1961 e reas hec'h albom kentañ, ha goude e reas ouzhpenn pevar-ugent all.
  E dibenn ar bloavezhioù 1970 e paouezas da ganañ, met adkregiñ a reas e 1991.
  
  Er bloaz 2000 e tisklêrias d'ar skinwel kolombian e oa gwerc'hez ha lesbianez, ha n'he devoa ket kousket gant paotr ebet biskoazh.
  En 2004, da 85 bloaz, e reas ar bladenn En Carnegie Hall.
  E 2009, da geñver he 90 bloaz, e voe anvet da geodedourez illur gant Gouarnamant kêr Vec'hiko. En deiz-se e oa en-dro dezhi tud evel ar ganerez-sonaozourez Julieta Venegas, ar ganerez Eugenia León, ar skrivagner Carlos Monsiváis, ar gazetennerez Carmen Aristegui, hag he mignoned Joaquín Sabina ha Pedro Almodóvar.
  
  Un darempred kuzh he dije bet gant Frida Kahlo, a oa dimezet d'al livour Diego Rivera.
  
  Filmoù 
   E Frida, gant Julie Taymor, e kan La llorona ha Paloma negra. 
   E Babel (film) , gant Alejandro González Iñárritu, e kan "Tú me acostumbraste", ur bolero savet gant Frank Domínguez.
  
  2010 
  
  E miz Ebrel 2010, da 91 vloaz, ec'h embannas ar bladenn POR MI CULPA, ma kane gant mignoned dezhi, Eugenia León, Lila Downs, Joaquín Sabina, La Negra Chagra y Mario Ávila.
  
  He fladennoù 
   El Corrido Hablado
    Piensa en mí , 1991
   Boleros, 1991
   Kenlabour er film Kika gant : "Luz de luna", 1993
   Sentimiento de México (vol. 1), 1995
   De México y del mundo, 1995
   Le canta a México, 1995
   Er film La flor de mi secreto e kan "En el último trago", 1995
   Volver, volver, 1996
   Dos, 1996
   Grandes momentos, 1996
   Macorina, 1996
   Er film Carne trémula e kan "Somos", 1997
   Colección de oro, 1999
   Con la rondalla del amor de Saltillo, 2000
   Para perder la cabeza, 2000
   Las 15 grandes de Chavela Vargas, 2000
   La dama del poncho rojo, 2001
   Grandes éxitos, 2002
   Para toda la vida, 2002
   Discografía básica, 2002
   Antología, 2004
   Somos, 2004
   Chavela Vargas, 2004
   En Carnegie Hall, 2004
   La llorona, 2004. Gwelout ar pennad La llorona. 
   E Babel e kan Tú me acostumbraste, 2006
   Cupaima, 2007
   ¡Por mi culpa!, 2010
   Mis Tesoros, 2013. Div bladenn CD embannet e Spagn.
  
  Diwar he fenn
  Dezhi eo bet savet ar ganaouenn Por el bulevar de los sueños rotos'' gant Joaquín Sabina hag Álvaro Urquijo.
  
  Pennadoù kar 
   José Alfredo Jiménez
   Javier Solís
   Jorge Negrete
   Pedro Infante
   Antonio Aguilar
   Lucha Reyes
   Vicente Fernández
   Rocío Dúrcal
   Lola Beltrán
   Alejandro Fernández
   Pepe Aguilar
   Juan Gabriel
   Pedro Fernández (cantante)
  
  Liammoù diavaez 
   Pennad db he marv e-barzh  Le Monde
   O kanañ Paloma negra
   O kanañ  ar ganaouenn En El Último Trago‎
   O kanañ un toullad kanaouennoù
  
  Kanerezed Mec'hiko
  Tud Costa Rica
  Ganedigezhioù 1919
  Marvioù 2012
  Kanerezed spagnolek