title: Le Morte d'Arthur / 5vet istor
text: The Fyrst and the Secunde Boke of Syr Trystrams de Lyones, "Kentañ levr hag eil levr Sir Tristan a Lyones", eo pempvet istor Le Morte Darthur ar skrivagner saoz Sir Thomas Malory (c. 1416 – 14 a viz Meurzh 1471), a skrivas pa oa bac'het e London adalek 1468 betek 1470.
  
  Un henvoulladenn eus Le Morte Darthur a voe graet e 1485 gant William Caxton (c. 1422 – c. 1491) e London.
  Diwar un eilskrid eus oberenn Malory hag un dornskrid arall e labouras Caxton. Kentoc'h eget moullañ an eizh istor evel e oant bet skrivet gant Malory e kavas gwelloc'h o rannañ en 21 levrenn ha 504 fennad, setu e ya pempvet istor Malory d'ober al levrennoù VIII betek XII, 201 pennad en holl.
  
  Dornskrid ha henvoulladur
  
  Setu amañ penaos e voe rannet pempvet istor Le Morte Darthur gant William Caxton, hag ar pezh a zo kontet ennañ.
  {| border="1px solid #a2a9b1" cellpadding="5px" style="border-collapse:collapse;"
  |- bgcolor="#e8dec3"
  ! scope="col" | Thomas MaloryThe Fyrst and the Secunde Boke of Syr Trystrams de LyonesKentañ levr hag eil levr Sir Tristan a Lyones
  |- bgcolor="#000"
  | 
  |- bgcolor="#fdfdcd" style="color:#302814;"
  ! scope="col" | William Caxton
  |- valign="top"
  |- align="center"
  |
  {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="font-size:90%;"
  |- bgcolor="#f6f6f6"
  | colspan="2" align="center" | Levrenn VIII (41 pennad)  
  |- 
  | align="center" |  I || How Sir Tristram de Liones was born, and how his mother died at his birth, wherefore she named him Tristram.Penaos e voe ganet Sir Tristan a Liones, ha penaos e varvas e vamm en ur c'henel, an abeg m'he anvas Tristan.
  |-
  | align="center" |  II || How the stepmother of Sir Tristram had ordained poison for to have poisoned Sir Tristram.Penaos he devoa lezvamm Sir Tristan gourc'hemennet pistri evit ma vije pistriet Sir Tristan.
  |-
  | align="center" |  III || How Sir Tristram was sent into France, and had one to govern him named Gouvernail, and how he learned to harp, hawk, and hunt.Penaos e voe kaset Sir Tristan da Vro-C'hall, ha penaos en devoe un den d'e verañ anvet Gouvernail, ha penaos e teskas seniñ an delenn, hemolc'hiñ gant falc'huned, ha hemolc'hiñ gant kon.
  |-
  | align="center" |  IV || How Sir Marhaus came out of Ireland for to ask truage of Cornwall, or else he would fight therefore.Penaos e kuitaas Sir Marhaus Iwerzhon da c'houlenn truaj evit Kernev-Veur, anez e vrezelje evit an abeg-se.
  |-
  | align="center" |  V || How Tristram enterprized the battle to fight for the truage of Cornwall, and how he was made knight.Penaos ez aozas Tristan an emgann a-benn stourm evit truaj Kernev-Veur, ha penaos e voe marc'heget.
  |-
  | align="center" |  VI || How Sir Tristram arrived into the Island for to furnish the battle with Sir Marhaus.Penaos ez erruas Sir Tristan en Enez evit pourvezañ an emgann enep Sir Marhaus.
  |-
  | align="center" |  VII || How Sir Tristram fought against Sir Marhaus and achieved his battle, and how Sir Marhaus fled to his ship.Penaos e stourmas Sir Tristan enep Sir Marhaus hag e sevenas e emgann, ha penaos e tec'has Sir Marhaus da-gaout e lestr.
  |-
  | align="center" |  VIII || How Sir Marhaus after that he was arrived in Ireland died of the stroke that Sir Tristram had given him, and how Tristram was hurt.Penaos goude bout erruet en Iwerzhon e varvas Sir Marhaus diwar an taol a oa bet roet dezhañ gant Sir Tristan, ha penaos e voe gloazet Tristan. 
  |-
  | align="center" |  IX || How Sir Tristram was put to the keeping of La Beale Isoud first for to be healed of his wound.Penaos e voe lakaet Tristan e gward Izold Kaer da gentañ evit ma vije pareet e c'houli. 
  |-
  | align="center" |  X || How Sir Tristram won the degree at a tournament in Ireland, and there made Palamides to bear no more harness in a year.Penaos e c'hounezas Tristan an hol en un tournamant en Iwerzhon, hag eno e lakaas Palamides da na dougen nep houarnwisk e-pad bloaz.
  |-
  | align="center" |  XI || How the queen espied that Sir Tristram had slain her brother Sir Marhaus by his sword, and in what jeopardy he was.Penaos e verzas ar rouanez en devoa Sir Tristan lazhet he breur Sir Marhaus gant e gleze, hag e pe argoll edo-hi.
  |-
  | align="center" |  XII || How Sir Tristram departed from the king and La Beale Isoud out of Ireland for to come into Cornwall.Penaos e tispartias Sir Tristan diouzh ar roue hag Izold Kaer da guitaat Iwerzhon evit mont da Gernev-Veur.
  |-
  | align="center" |  XIII || How Sir Tristram and King Mark hurted each other for the love of a knight's wife.Penaos e c'hloazas Sir Tristan hag ar Roue Marc'h an eil egile evit karantez gwreg ur marc'heg.
  |-
  | align="center" |  XIV || How Sir Tristram lay with the lady, and how her husband fought with Sir Tristram.Penaos e c'hourvezas Sir Tristan gant an itron, ha penaos e stourmas he fried enep Sir Tristan.
  |-
  | align="center" |  XV || How Sir Bleoberis demanded the fairest lady in King Mark's court, whom he took away, and how he was fought with.Penaos e c'houlennas Sir Bleoberis bravañ itron lez ar Roue Marc'h, a gasas gantañ, ha penaos e voe strourmet outañ.
  |-
  | align="center" |  XVI || How Sir Tristram fought with two knights of the Round Table.Penaos e stourmas Sir Tristan enep daou varc'heg eus an Daol Grenn.
  |-
  | align="center" |  XVII || How Sir Tristram fought with Sir Bleoberis for a lady, and how the lady was put to choice to whom she would go.Penaos e stourmas Sir Tristan enep Sir Bleoberis evit un itron, ha penaos e voe lakaet an itron da zibab piv e yaje gantañ.
  |-
  | align="center" |  XVIII || How the lady forsook Sir Tristram and abode with Sir Bleoberis, and how she desired to go to her husband.Penaos e kuitaas an itron Sir Tristan hag e chomas gant Sir Bleoberis, ha penaos e fellas dezhi mont davet he fried.
  |-
  | align="center" |  XIX || How King Mark sent Sir Tristram for La Beale Isoud toward Ireland, and how by fortune he arrived into England.Penaos e kasas ar Roue Marc'h Sir Tristan da Iwerzhon davet Izold Kaer, ha penaos ez erruas e Bro-Saoz dre zegouezh.
  |-
  | align="center" |  XX || How King Anguish of Ireland was summoned to come to King Arthur's court for treason.Penaos e voe gourc'hemennet d'ar Roue Angus ag Iwerzhon mont da lez ar Roue Arzhur abalamour da drubarderezh.
  |-
  | align="center" |  XXI || How Sir Tristram rescued a child from a knight, and how Gouvernail told him of King Anguish.Penaos e saveteas Sir Tristan ur bugel diouzh ur marc'heg, ha penaos e komzas Gouvernail dezhañ a-zivout ar Roue Angus.
  |-
  | align="center" |  XXII || How Sir Tristram fought for Sir Anguish and overcame his adversary, and how his adversary would never yield him.Penaos e stourmas Sir Tristan evit Sir Angus hag e faezhas e enebour, ha penaos e nac'has e enebour en em zaskor biken.
  |-
  | align="center" |  XXIII || How Sir Blamore desired Tristram to slay him, and how Sir Tristram spared him, and how they took appointment.Penaos e c'hoantaas Sir Blamore bout lazhet gant Tristan, ha penaos e voe espernet gant Sir Tristan, ha penaos en em rejont.
  |-
  | align="center" |  XXIV || How Sir Tristram demanded La Beale Isoud for King Mark, and how Sir Tristram and Isoud drank the love drink.Penaos e c'houlennas Sir Tristan Izold Kaer evit ar Roue Marc'h, ha penaos e voe evet died ar garantez gant Sir Tristan hag Izold.
  |-
  | align="center" |  XXV || How Sir Tristram and Isoud were in prison, and how he fought for her beauty, and smote off another lady's head.Penaos e voe Sir Tristan hag Izold er vac'h, ha penaos e stourmas evit he c'hened, hag e taolas penn un itron arall kuit.
  |-
  | align="center" |  XXVI || How Sir Tristram fought with Sir Breunor, and at the last smote off his head.Penaos e stourmas Sir Tristan ouzh Sir Breunor, hag e taolas e benn kuit en diwezh.
  |-
  | align="center" |  XXVII || How Sir Galahad fought with Sir Tristram, and how Sir Tristram yielded him and promised to fellowship with Launcelot.Penaos e stourmas Sir Galahad enep Sir Tristan, ha penaos en e faezhas Sir Tristan hag e c'hrataas da gamaladiñ gant Lanselod.
  |-
  | align="center" |  XXVIII || How Sir Launcelot met with Sir Carados bearing away Sir Gawaine, and of the rescue of Sir Gawaine.Penaos e kejas Sir Lanselod ouzh Sir Karados o kas Sir Gawain gantañ, hag a-zivout saveteiñ Sir Gawain.
  |-
  | align="center" |  XXIX || Of the wedding of King Mark to La Beale Isoud, and of Bragwaine her maid, and of Palamides.A-zivout eured ar Roue Marc'h da Izold Kaer, hag a-zivout Bragwain he dimezell, hag a-zivout Palamides.
  |-
  | align="center" |  XXX || How Palamides demanded Queen Isoud, and how Lambegus rode after to rescue her, and of the escape of Isoud.Penaos e c'houlennas Palamides ar Rouanez Izold, ha penaos e varc'hegas Lambegus goude d'he saveteiñ, hag a-zivout tec'h Izold.
  |-
  | align="center" |  XXXI || How Sir Tristram rode after Palamides, and how he found him and fought with him, and by the means of Isoud the battle ceased.Penaos e varc'hegas Sir Tristan war-lerc'h Palamides, ha penaos en e gavas hag e stourmas outañ, ha dre hanterouriezh Izold e paouezas an emgann.
  |-
  | align="center" |  XXXII || How Sir Tristram brought Queen Isoud home, and of the debate of King Mark and Sir Tristram.Penaos e tegasas Sir Tristan ar Rouanez Izold d'ar gêr, hag a-zivout breutadenn ar Roue Marc'h ha Sir Tristan.
  |-
  | align="center" |  XXXIII || How Sir Lamorak jousted with thirty knights, and Sir Tristram at the request of King Mark smote his horse down.Penaos e stourmadennas Sir Lamorak gant tregont marc'heg, hag e tiskaras Sir Tristan e varc'h diwar c'houlenn ar Roue Marc'h.
  |-
  | align="center" |  XXXIV || How Sir Lamorak sent an horn to King Mark in despite of Sir Tristram, and how Sir Tristram was driven into a chapel.Penaos e kasas Sir Lamorak ur c'horn d'ar Roue Marc'h en desped da Sir Tristan, ha penaos e voe ambrouget Sir Tristan d'ur chapel.
  |-
  | align="center" |  XXXV || How Sir Tristram was holpen by his men, and of Queen Isoud which was put in a lazar-cote, and how Tristram was hurt.Penaos e voe skoazellet Sir Tristan gant e wazed, hag a-zivout ar Rouanez Izold a voe lakaet en ul lovrdi, ha penaos e voe gloazet Tristan.
  |-
  | align="center" |  XXXVI || How Sir Tristram served in war King Howel of Brittany, and slew his adversary in the field.Penaos e servijas Sir Tristan ar Roue Hoel a Vreizh er brezel, hag e lazhas e enebourien war an dachenn.
  |-
  | align="center" |  XXXVII || How Sir Suppinabiles told Sir Tristram how he was defamed in the court of King Arthur, and of Sir Lamorak.Penaos e kontas Sir Suppinabiles da Sir Tristan penaos e veze divrudet e lez ar Roue Arzhur, hag a-zivout Sir Lamorak.
  |-
  | align="center" |  XXXVIII || How Sir Tristram and his wife arrived in Wales, and how he met there with Sir Lamorak.Penaos ez erruas Sir Tristan hag e wreg e Kembre, ha penaos e kejas ouzh Sir Lamorak eno.
  |-
  | align="center" |  XXXIX || How Sir Tristram fought with Sir Nabon, and overcame him, and made Sir Segwarides lord of the isle.Penaos e stourmas Sir Tristan enep Sir Nabon, hag e faezhas, hag e lakaas Sir Segwarides da aotrou an enez.
  |-
  | align="center" |  XL || How Sir Lamorak departed from Sir Tristram, and how he met with Sir Frol, and after with Sir Launcelot.Penaos e kimiadas Sir Lamorak diouzh Sir Tristan, ha penaos e kejas ouzh Sir Frol, ha goude ouzh Sir Lanselod.
  |-
  | align="center" |  XLI || How Sir Lamorak slew Sir Frol, and of the courteous fighting with Sir Belliance his brother.Penaos e lazhas Sir Lamorak Sir Frol, hag a-zivout an emgann kourtes gant Sir Belliance e vreur.
  |-
  | colspan="2" align="center" | Here leave we of Sir Lamorak and of Sir Tristram.And here beginneth the history of La Cote Male Taile.Amañ e kimiadomp diouzh Sir Lamorak ha diouzh Sir Tristan.Hag amañ e krog istor ar Vantell Gemenet Fall.|-
  |}
  |- align="center"
  |
  
  |- align="center"
  |
  
  |- align="center"
  |
  
  |- align="center"
  |
  
  |-
  |}
  
  Skeudennoù
  Amañ ar skeudennoù a voe graet gant Aubrey Beardsley (1872-1898) evit Le Morte d'Arthur, embannet gant J. M. Dent & Co., London, 1893-1894.
  
  LevrlennadurLe Morte d'Arthur''
    I-IX (gant ur c'heriaoueg
    X-XXI (gant ur c'heriaoueg)
  
  Gwelout ivez
   Istor kentañ Le Morte Darthur
   Eil istor Le Morte Darthur
   Trede istor Le Morte Darthur
   Pevare istor Le Morte Darthur
   C'hwec'hvet istor Le Morte Darthur
   Seizhvet istor Le Morte Darthur
   Eizhvet istor Le Morte Darthur
  
  Notennoù
  
  Mojenn Arzhur
  Lennegezh ar Grennamzer
  Levrioù saoznek