title: August Derleth
text: August William Derleth (24 a viz C'hwevrer 1909 - 4 a viz Gouere 1971) a oa ur skrivagner hag un embanner stadunanat. Daoust ma'z eo puilh e oberenn ez eo brudet dreist-holl evit bezañ kendalc’het hag embannet oberenn Howard Phillips Lovecraft.
  
  Yaouankiz August Derleth 
  Mab William Julius Derleth ha Rose Louise Volk eo August Derleth. Ganet eo bet ha tremenet en deus lodenn gentañ e vuhez e Sauk City (Wisconsin).Ur skrivagner prim ha donezonet e voe, hag e zanevell gentañ a voe embannet e-barzh Weird Tales e 1925, pa oa 16 vloaz nemetken. Un diplom lennegezh a dapas e skol-veur ar Wisconsin e 1930. Goude-se e labouras e-pad ur pennadig evit ar gelaouenn skiant-faltazi Mystic Magazine, ha pennskrivagner e voe e-pad un nebeud mizioù zoken.
  
  Derleth ha Lovecraft 
  Biskoazh ne gejas Derleth gant Lovecraft. Holl o darempred a zo bet dre lizher. E 1926 e skrivas Derleth da Lovecraft a-benn goulenn outañ penaos sevel un danevell voemus. Goude-se e pado o mignoniezh 12 vloaz, betek ma varvo Lovecraft. Hemañ, hag a rae “ar paotrig” eus Derleth, a lakaas Derleth da dudenn e meur a zanevell, dindan an anv Kont d'Erlette, denjentil gall eus an XVIIIvet kantved (Derleth en defe bet, war a seblant, hendadoù gall).
  
  E-kerzh ar bloavezhioù-se e c’hounezas e damm bara e-giz kelenner (hag ezel eus kuzul-ren "Parent-Teacher Association" lise Sauk City), skrivagner ha kasour bodadoù-studi war al lennegezh. Labourat a reas ivez evit ar gazetenn Weird Tales, ha meur a wech e c’hoarias an hanterour etre Farnsworth Wright (pennskrivagner ar gazetenn), ha Lovecraft, dre ma oa fall-tre an darempredoù kenetrezo. Meur a wech e nac’has Wright embann testennoù Lovecraft, dre ma soñje dezhañ ne glotent ket gant danvez ar gazetenn. A-drugarez da Derleth e voe embannet The Dreams in the Witch-House e 1933.
  
  Arkham House 
  Gwall skoet e voe Derleth gant marv Lovecraft, neuze e tivizas lakaat oberenn mestr Providence da vezañ anavezet gant ar brasañ niver a dud. Dastum a reas tammoù testennoù damechu, damglok ha notennoù labour Lovecraft a-drugarez da Robert H. Barlow, hag a oa sevener testamant lennegel Lovecraft. Asambles gant Donald Wandrei e krouas an ti-embann Arkham House e 1939, gant ar pal brudañ labour Lovecraft. Fellout a rae da Derleth kenderc’hel ha diorren ar pezh a oa bet krouet gant Howard Phillips Lovecraft, en ur beurechuiñ an testennoù bet kroget gantañ. E 1939 e teuas er-maez e levr lovecraftat kentañ : The Outsider and Others, hag an eil e 1941 : Someone in the Dark, un heuliad kontadennoù savet gant Derleth diwar notennoù Lovecraft eo. 
  E 1943 e lakaas embann Beyond the Wall of Sleep, ennañ e kaver daou romant berr. E 1949 e teuas er-maez Something about Cats and Other Pieces, un dastumadeg testennoù liesseurt. Adalek 1965 e stagas gant embann Selected Letters Lovecraft e pemp levrenn, met ne vevas ket pell a-walc’h evit gwelout ar raktres kaset da benn.
   
  Er memes koulz e kendalc’has da lakaat embann kalzik levrioù diazezet war oberennoù Lovecraft. Derleth a rae “kenlabour dalif” anezho, hag a lod brasañ a voe savet gantañ e-unan. Lakaet en doa da bal ivez kenderc’hel gant Mojenn Cthulhu, hag e vroudas skrivagnerien yaouank evel Ramsey Campbell pe Brian Lumley da skrivañ testennoù stag ouzh ar vojenn-se. Daoust ma'z eus bet tud a rebechas outañ bezañ krouet seurt istorioù, e ranker anzav en deus Derleth graet kalz evit ma vefe brudet labour Lovecraft.
  
  Ar pezh a zegasas Derleth d’ar Vojenn 
  Gant Derleth e voe krouet Mojenn Cthulhu. Biskoazh ne reas Howard Phillips Lovecraft gant ar ger-se. E-touez ar pezh a zegasas Derleth ez eus ur strollad doueed mat mennet da sikour an dud a-enep d’an doueed fall krouet gant Lovecraft. Kemend-se a zo bet rebechet da Derleth, rak un doare da gemm aergelc’h skrijus ha dizesper Lovecraft e oa.
  E-touez ar c’hrouadurioù brudetañ bet ijinet gant Derleth emañ Hastur, Lloigor, Ithaqua, ar bobl Tcho-Tcho hag ar c’helenner Laban Schrewsbury.
  
  Derleth, ur skrivagner 
  Ouzhpenn kenderc’hel ha klokaat oberenn Howard Phillips Lovecraft en deus graet Derleth.
  En holl ec’h embannas Derleth war-dro 150 danevell ha pennad hag ur 100 romant bennak. Derleth a skrivas testennoù liesseurt : moliac’h evel-just, met ivez romantoù polis, prederouriezh, skiant-faltazi pe c’hoazh arnodadennoù sokiologiezh. Kontadennoù evit ar vugale a skrivas ivez, ha digoradurioù evit bannoù-treset.
  E grouidigezh hiniennel brudetañ eo Solar Pons, un enklasker prevez saoz, damheñvel ouzh Sherlock Holmes (pa voe yaouank e kenskrivas Derleth gant Arthur Conan Doyle e-pad ur pennadig). An oberennoù-se a skrivas dindan anvioù-pluenn evel Stephen Grendon, Kenyon Holmes pe Tally Mason.
  Skrivañ a reas ivez un nebeud romantoù diwar-benn e vuhez, holl anezho lec’hiet er Wisconsin. En o zouez : Place of Hawks (1935) hag Evening in Spring (1941).
  Pa varvas e voe roet holl e destennoù ha notennoù d’ar Wisconsin Historical Society e Madison.
  
  Oberenn Derleth
  
  Danevelloù 
  
  Skrivagnerien skiant-faltazi
  Skrivagnerien SUA
  Mojenn Cthulhu