title: Fañch Morvannou
text: Fañch Morvannoù (Kloastr-Pleiben, 20 a viz Du 1931 - Brest, 6 a viz Mae 2019) zo bet kelenner war ar brezhoneg, troour, kazetenner ha buruteller lennegezh brezhonek a-raok mont war e leve e 1998. Klask a reas gant e vignoned adkempenn skritur ar brezhoneg e-kerzh ar bloavezhioù 1970.
  
  Buhez
  Ganet e oa bet Fañch Morvannou, François Morvannou en ti-kêr ha Yann Glevareg e anv-pluenn, er C'hloastr-Pleiben d'an 20 a viz Du 1931. Tremenet e vugaleaj eno, divizet en devoa e dad mont da Rouan da chom. Marvet e oa e dad eno, setu perak e tistroas d'ar vro, da Goloreg. Evel holl baotred ur familh baour ha kristen e reas e studioù er c’hloerdi.
  
  Skolaer ha kelenner e voe da c’houde e Skol-veur Breizh-Izel e Brest, ha kroget da skrivañ pennadoù kazetennerezh evit ar gelaouenn Skol Vreizh. Mat-tre e teue ar brezhoneg gantañ, lavaret e vez anezhañ e oa ur skouer war al lennegezh hag ar gomz. Evit pezh a sell ouzh e vuhez skrivagner, ez eo bet rener Pobl Vreizh, met goude, ez eo aet ar gazetenn da get tamm-ha-tamm. E barr e vrud e oa etre 1972 ha 1982. Ober a rae prezegennoù ha studiadennoù war sevenadur Breizh ha war ar speredelezh. Komzet en deus er skinwel hag er skingomz diwar-benn e ouizhiegezhioù relijiel.
  Bet eo rener ar gelaouenn Planedenn adalek nevezamzer 1986.
  
  Kelenner eo bet e Skol-Veur Brest betek 1998, pa 'z eas war e leve. E Brest edo o chom.
  
  Mennozhioù
  Ar c’hoant da skrivañ zo deuet dezhañ a-fed ar stourm evit hor yezh. Estreget ur stourm evit ar yezh e oa, evit ur brezhoneg unvan e pep korn eus ar vro en deus labouret, hag evit se ez eus bet tabutoù a bep seurt en-dro dezhañ. Klasket en deus skrivañ ar brezhoneg e doare da c'hellout mirout ar rannyezhoù war un dro. Difenn a rae un doare-skrivañ, an etrerannyezheg, ha krediñ a rae dezhañ unvaniñ an holl gwitibunan en-dro d'ar reizhskrivadur-se, an dud a skrive e peurunvan, e gwenedeg hag e skolveurieg. Disoc'hañ a reas an emvodoù-se war ur c'hwitadenn war vete nebeud hag aet eo pep hini diouzh e du en-dro.
  A-hervez e vije bet c'hwitet war an emglev abalamour ma oa bet embannet an hentenn Assimil en doare skrivañ nevez-se a-raok ma vefe bet roet o asant da vat gant lod eus ar re a gemere perzh en divizoù. Ne van ken nemet un nebeud a dud feal d'an etrerannyezheg (penngerioù geriadur kentañ Frañsez Favereau, da skouer a zo e tri doare-skrivañ), rak emañ ar peurunvan o tont da vezañ skritur ar brasañ niver.
  
  Oberennoù
  
  Levrioù
  Le breton sans peine, Assimil, 1975
  Initiation au breton sans peine, Assimil, 1980
  Le Breton, la jeunesse d’une vieille langue, Presses Populaires de Bretagne, 1980, (e galleg)
  Mikêl An Nobletz (gant Job an Irien ha Yves-Pascal Castel), Minihi Levenez, 2002
  Saint Guénaël, Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK), Brest, 1997
  Kanennoù ar feiz, Bretagne, Les chants de la foi, Éditions du Layeur/Notre histoire (Levr ha pladenn), 1998
  O klask roudoù Armand Robin, ti-embann Armorica, 2001 (embannet da gentañ e Plandedenn 9-10, e 1982)
  Julien Maunoir : Missionnaire en Bretagne, levrenn 1, 1606-1648, Brest, 2010 ; levrenn 2, 1649-1683, Brest, 2012
  Traduire en breton. Treiñ e brezhoneg, kinniget gant Ronan Calvez, Montroulez, Skol Vreizh, 2011.
  
  Troidigezhioù
  An Utopia, Thomas More (diwar al latin), embannet e Planedenn Nnn 31-32-33, nevezamzer 1991
  Ar Roc’h Toull, Jakez Kerrien (rakskrid ha troidigezh e galleg), Armorica, 2000, 119 p. .
   Le bienheureux Julien Maunoir, missionnaire en Bretagne. Journal latin des missions. 1631-1650 (troidigezh e galleg diwar al latin, ha kinnig), Kemper, Société archéologique du Finistère, 2020, 387 p.
  
  Pennadoù kelaouennoù
  Hor Yezh
  Planedenn 
  Pobl Vreizh/Le Peuple Breton
  Skol Vreizh
  Al Liamm
  Brud Nevez
   Ar Falz 
  Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK) Brest
  
  Levrlennadur 
  
   KOSTIOU Jeremi, Fañch Morvannou, ur vuhez evit Breizh hag ar feiz, e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Even 2019, niv. 665, pp. 20–21.
  
  Liammoù diavaez
  Diwar-benn Utopia war gKaouenn.net
  
  Notennoù 
  
  Skrivagnerien Breizh
  Saverien hentennoù-deskiñ brezhonek
  Troourien vrezhonek
  Troourien c'hallek
  Skolveuridi Breizh
  Ganedigezhioù 1931
  Marvioù 2019