title: Theo van Gogh (filmaozer)
text: Diwar-benn ar filmaozer Theo van Gogh eo ar pennad-mañ. M'emaoc'h o klask ur pennad diwar-benn breur Vincent van Gogh, sellit ouzh Theo van Gogh.
  
  Theo van Gogh (23 a viz Gouere 1957 e Den Haag - 2 a viz Du 2004 en Amsterdam) a oa ur filmazour izelvroat. Drouklazhet e voe gant Mohammed Bouyeri.
  
  E vuhez
  Theo van Gogh a voe ganet e Den Haag, gourvab da Dheo van Gogh, hag a oa breur Vincent van Gogh. E dad, Johan van Gogh e anv, a laboure evit sevijoù kuzh an Izelvroioù. 
  Goude bezañ dilezet ar skol e stagas gant ar sinema, hag e film kentañ, Luger e ditl, a broduas e 1982. Gant daou eus e filmoù e tapas prizioù Gouden Kalf : Blind Date e 1996 hag In het belang van de staat e 1997. Aktour e voe ivez e-barzh De noorderlingen (1992).
  
  Reuz
  Meur a wech e voe spontet kefredourien yuzev ganr ar pezh a lavaras Theo van Gogh diwar-benn « ar preder yuzev tro-dro da Auschwitz ». A-enep dezhañ e savas an istorourez yuzev Evelien Gans, ha neuze e skrivas van Gogh er gelaouenn Folia Civitatis : « Me' soñj din e ra an itron Gans huñvreoù orgedus, hag enno e vez fouzhet gant Josef Mengele ». E 1991 e rankas paeañ ur c'hastiz abalamour d'e film Moviola, peogwir e oa kaoz ennañ eus « stered melen o fouzhañ e kambreier gaz » hag eus « c'hwezh ar c'haramel » a glev pa vez devet yuzevien tapet gant kleñved ar sukr. E 1995 e voe savet klemm en-dro, peogwir en doa skrivet en ur pennad e oa Jezuz « pesk brein Nazareth ». Ar memes tra a oa bet lavaret c'hoazh gant ar skrivagner Robert Loesberg.
  
  Da vare dibenn e vuhez e kemmas, hag e tagas dreist-holl an Islam hag ar vuzulmiz, hag a voe lesanvet gantañ « fouzherien bidiez ». E 2004 e kenlabouras gant Ayaan Hirsi Ali (ganti e oa bet savet senario ar film) hag e savjont ur film berr anvet Submission, diwar-benn sujidigezh ar maouezed en Islam. Meur a c'hourdrouz a zegemeras van Gogh goude-se, dre m'en doa diskouezet en e film ur vaouezh en he noazh, skrivet warni frazennoù tennet eus ar C'horan.
  
  Drouklazh van Gogh
  
  D'an 2 a viz Du 2004 e voe gloazet Theo van Gogh gant Mohammed Bouyeri en ul lec'h foran : meur a wech e tennas warnañ gant un arm-tan, betek lazhañ anezhañ. En holl e voe kavet eizh tenn e korf van Gogh. Dic'houzouget, ha tost dibennet e voe ivez van Gogh gan Bouyeri. Bouyeri a blantas ivez div gontell e bruched van Gogh. Ouzh dornell unan eus an div gontell e oa staget ul lizher da Ayaan Hirsi Ali. 
  Daou viz a-raok en doa Theo van Gogh aozet ur film berr anvet Submission, asambles gant Ayaan Hirsi Ali. Er film e tiskoueze van Gogh maouezed a blege da Zoue da gentañ, hag a gaozee war ton an dae da-heul. Lavarout a raent da Allah e talveze sujañ d'e lezennoù kement ha kaout ur vuhez leun a walleurioù, hag e lavarent ivez ne vefent ket mui suj ma ne cheñche ket doare. 
  
  Da enoriñ Theo van Gogh e voe savet un delwenn anvet De Schreeuw (an huchadenn), gant Jeroen Henneman. Diskouezet e voe ez-ofisiel d'an 18 a viz Meurzh 2007. He gwelout a c'haller en Oosterpark, e karter Watergraafsmeer, en Amsterdam.
  
  E filmoù
   Luger, 1982
   Een dagje naar het strand, 1984
   Charley, 1986
   Terug naar Oegstgeest, 1987
   Loos, 1989
   Vals licht, 1993
   Ilse verandert de geschiedenis, 1993
   06, 1994
   Reunie, 1994
   Eva, 1994
   Een galerij: De wanhoop van de sirene, 1994
   De Eenzame Oorlog Van Koos Tak, 1995
   Blind Date, 1996
   Hoe ik mijn moeder vermoordde,  1996
   In het belang van de staat, 1997
   Au!, 1997
   De Pijnbank, 1998
   Baby Blue, 2001
   De nacht van Aalbers, 2001
   Najib en Julia, 2002
   Interview, 2003
   Zien, 2004
   Submission, 2004
   Cool, 2004
   0605, 2004
   Medea, 2005
   Bad'' (diechu, ar filmañ a oa raktreset e 2005)
  
  Daveoù
  
  Liamm diavaez
   Lec'hienn ofisiel
  
  Filmaozerien an Izelvroioù
  Tud muntret
  Ganedigezhioù 1957
  Marvioù 2004