title: Dic Siôn Dafydd
text: Dic Sion Dafydd, pe Dic Siôn Dafydd (en doare-skrivañ a vremañ) zo ur C'hembread a ra fae war yezh e vamm en ur flemmgan anvet Cerdd Dic Siôn Dafydd, savet gant Jac Glan-y-gors‎ e 1803. Deuet eo an anv da vezañ patrom ar C'hembread a ra fae war gement tra gembraek zo.
  
  Ur C'hembread eo a ra fae war e yezh hag a varmouz ar Saozon. Mont a ra da Londrez ma teu da vout marc'hadour dilhad. Lavarout a ra en deus ankouaet e gembraeg, hag un deiz pa deu da welout e vamm ha ne oar nemet kembraeg ne fell dezhañ komz nemet saozneg.
  
  Ar varzhoneg
  Barzhoneg Jac Glan-y-gors zo savet d'ar C'hembread Dic Siôn Dafydd, den dizesk, "mab Hafoty'r Mynydd Mawr", a zivro eus kreiz maezioù Kembre da Londrez evit uhelaat e renk er bed. Dont a ra da vout marc'hadour-dilhad pinvidik er gêr-benn saoz met kuzhat e orin a ra ha lavarout a ra bezañ ankouaet yezh e gavell penn da benn evit plijout d'e vignoned saoz pinvidik.
  
  Treiñ fall a ra an traoù gantañ un deiz avat, mont a ra e stal da stalig, ma rank distreiñ da Gembre, ken paour evel kent, ha gouzañv goapaerezh e genvroiz, ha betek hini e vamm.
  
  Ac wedi gwneud ei hun i fyny,
  I wlâd Cymru fe aeth bob cam,
  Yn ei gadair yn ergydio,
  Yn gweiddi, 'Helo' wrth fotty ei fam.
  
  A Lowri Dafydd dd'wedai ar fyrder,
  "Ai machgen anwyl i ydwyt ti?"
  "Bachgen Tim Cymraeg; hold your bother,
  Mother you can't speak with me."
  
  A Lowri a ddanfonai'n union,
  Am y person megys Pâb,
  A fedrai grap ar iaith y Saeson,
  I siarad rhwng y fam a'r mab!
  
  Yna'r person nôl ymbledio,
  A'i tarawodd ar ei ffon,
  Nes oedd Dic yn dechrau bloeddio,
  O iaith fy mam, mi fedra hon.
  
  Gwech ebet
  
  Meur a varzhoneg all zo bet diwar-benn Dic Sion Dafydd, dreist-holl en XIXvet kantved, evel y baled poblogaidd gant Abel Jones (Y Bardd Crwst). Ym marddoniaeth yr 20fed ganrif ceir epigram ar yr un testun gan Sarnicol:
  
  Er gwadio'i dir, a gwadu ei iaith,
  'Doedd o na Sais, na Chymro chwaith,
  Ond bastard mul,—'roedd yn y dyn
  Wendidau'r mul i gyd ond un;
  Fe fedrodd Dic, ŵr ffiaidd ffôl,
  Adael llond gwlad o'i had ar ôl.
  
  Brud
  Unan eus brudetañ barzhonegoù an XIXvet kantved eo ha plijout a ra atav evit doare. Deuet eo an anv 'Dic Siôn Dafydd' da vezañ patrom ar C'hembread a ra fae war e wrizioù, evel an anv "Uncle Tom" e sevenadur an Afrikamerikaned.
  
  Liamm diavaez 
  Dic Siôn Dafydd, e levraoueg Skol-veur Bangor
  
  Notennoù 
  
  Lennegezh kembraek
  Barzhoniezh kembraek
  Istor ar c'hembraeg
  Tudennoù el lennegezh