title: Emgann Shimonoseki
text: Emgann Shimonoseki, (Japaneg: 下関海戦 Shimonoseki Kaisen) a zo bet un emgann war-vor e Japan d'ar 16 a viz Gouhere 1863 o welet e krog al lestr-brezel Amerikan USS Wyoming a-enep flodad listri an daimyo Mori Takachika eus ar c'hlan Chōshū.
  
  An USS Wyoming en e-benn ar c'habiten David McDougal a dagas trumm ar flodad listri japanaat (savet gant ar Stadoù-Unanet) armet ha sturiet fall. Padout a reas 2 eur o welet ar flodad japanat distrujet. McDougal a gasas daou lestr d'ar strad hag a zistrujas un trede, 40 japanat a oa bet lazhet. An USS Wyoming a oa bet tapet fall, 4 bourzhiad a oa marvet ha 7 all gloazet.
  Kentañ lodenn e voe d'an emgannoù a vezo e Shimonoseki anvet Kampagn Shimonoseki a zougo plas e 1863-1864 met a vezo kaset da benn gant kevredidi ar Stadoù-Unanet. Ar mare ma voe emgann Shimonoseki a voe hini fin ar ar Shogunelezh Tokugawa etre 1854 ha 1868, e-liamm gant digoradur rediet Japan etrezek ar galloudoù european hag hini Amerika .
  
  Kemperzh 
  Bloavezh 1863, Impalaer Japan Kōmei, o terriñ an hengoun staliet abaoe kantvedoù ha dic'hoanaget gant digoradur Japan etrezek ar Stadoù-Unanet a grogas da vezañ ur penn politikel ha n'eo ket mui relijiel nemetken. D'an 11 a viz Meurzh ha d'an 11 a viz Ebrel 1863, a gemenas an "Urzh da skarzhañ an holl varbared" (攘夷実行の勅命). Ar c'hlan Chōshū staliet e Shimonoseki, en e benn an Aotrou Mori, a heulias an urzhioù strizh hag a grogas gant obererezhioù enep-estren. Kregiñ a reas an darvoudoù adal an 10 a viz Mae 1863, hervez an deiziataer loarel. O vont gant un hent dichek da geñver galloud ar shogunelezh, Mori a gemennas an urzh d'e nerzhioù da dennañ hep kelaouiñ war kement lestr estrañjour a dreuzfe strizh-mor Shimonoseki.
  
  Levrlennadur 
  "A Diplomat in Japan", Sir Ernest Satow, 2006 Stone Bridge Press, ISBN 978-1-933330-16-7
   Christian Polak. (2001). Soie et lumières: L'âge d'or des échanges franco-japonais (des origines aux années 1950). Tokyo: Chambre de Commerce et d'Industrie Française du Japon, Louis Christophe François Hachette Fujin Gahōsha (アシェット婦人画報社).
   __. (2002). 絹と光: 知られざる日仏交流100年の歴史 (江戶時代-1950年代) Kinu to hikariō: shirarezaru Nichi-Futsu kōryū 100-nen no rekishi (Edo jidai-1950-nendai). Tokyo: Ashetto Fujin Gahōsha, 2002. ISBN 978-4-573-06210-8
   Denney, John. Respect and Consideration: Britain in Japan 1853 - 1868 and beyond. Radiance Press (2011). ISBN 978-0-9568798-0-6
  
  Notennoù ha daveennoù 
  
  Istor Japan
  Istor milourel Japan
  Shimonoseki
  United States Marine Corps
  1863
  Emgannoù gant ar United States Marine Corps