title: Notitia Dignitatum
text: An Notitia Dignitatum zo un dastumad eus ar c'hargoù ofisiel en Impalaeriezh roman, en he div lodenn, en arme koulz hag er gevredigezh, savet gant un den dizanv er . Hennezh eo ar skrid a zo diazez an anaoudegezh eus an arme roman war-dro dibenn an Impalaeriezh.
  
  Unan eus an nebeudig dielloù a chom diwar-lerc'h ar gouarnamant roman eo. Deskrivañ a ra penaos e oa aozet melestradurezh an impalaeriezhioù roman, hini ar C'hornôg evel hini ar Reter, ha reiñ a ra ur roll eus miliadoù ag ofisoù, eus lez an impalaer betek live ar proviñsoù. Peurliesañ e soñjer e klot gant ar pezh a oa er bloavezhioù 420 evit Impalaeriezh roman ar C'hornôg, hag er bloavezhioù 400 evit Impalaeriezh roman ar Reter. Koulskoude ne c'haller reiñ deiziad asur ebet, rak meur a gudenn a sav ha mankoù zo.
  
  Un nebeud eilennoù eus ar  hag eus ar  kantvedoù zo, ouzhpenn un eilenn skeudennaouet a voe graet e 1542. Kement eilenn anavezet eus an diell-mañ, a voe savet e diwezh an Impalaeriezh roman en un doare eeun pe zieeun, a zeu eus Codex Spirensis levraoueg kuzul-chalonied Iliz-veur Speyer e 1542 ; kollet e voe ar skrid orin-se kent 1672 ha n'eo ket bet adkavet.
  Ennañ e kaved un dastummad dielloù prizius, an Notitia o vezañ an hini diwezhañ ha brasañ anezhe gant 164 fajenn, a oa unan en o zouez eus an  kantved.
  An ardamezioù a skeudennaou dornskrid an Notitiae a vefe eilennoù eus re Codex Spirensis kollet. An eilenn bouezusañ anezhañ a voe savet evit Pietro Donato e 1436, ha skeudennaouet gant Peronet Lamy. 
  
  Evit pep hanterenn eus an impalaeriezh e tibun an Notitia an holl 'uhelgargoù' (da lâret eo ofisoù), alies gant al lec'h m'edont ha zoken o officium resis (an implijidi war-bouez ar re izelañ). Listenniñ a ra :
   kargidi eus al lez, en o zouez an uhelgargidi uhelañ evel ar brefeded praetorian ; 
   vikelioù ha gouarnerien ar proviñsoù, rannet dre brefetioù praetorian hag eskoptioù ;
   kommandanted an arme (magistri militum, comites rei militaris, duces), gant o zitloù klok hag al lec'h m'edo o rejimantoù.
  
  Taolenn 
  Bet savet etre 395 ha 455, gouez da Léon Fleuriot.
  
  Levrlennadur 
   Westermann Großer Atlas zur Weltgeschichte gant kalz kartennoù resis
   Pauly-Wissowa (levr hollouiziegezh alamanek diwar-benn an Henamzer klasel) a bourchas pennadoù ha levrlennadur diwar-ben hogos holl c'herioù pe anvioù a vefe dedennet unan bennak gantañ
   Notitia dignitatum: accedunt Notitia urbis Constantinopolitanae et Laterculi provinciarum, edidit Otto Seeck, Berolini: Weidmann, 1876.
   A.H.M. Jones, The Later Roman Empire, 284-602. A Social, Economic and Administrative Survey, The Johns Hopkins University Press, 1986, ISBN 0-8018-3285-3
   Léon Fleuriot : Les origines de la Bretagne. Payot. 1982
  
  Gwelet ivez 
   Magister militum
  
  Liammoù diavaez 
  
   Bayerische Staatsbibliothek: Notitia Dignitatum Clm 10291 − Eilenn glok luc'heilet ha lakaet enlinenn eus dornskrid 1542 gant e skeudennoù nevesaet. 
   Testennoù latin liammet, troidigezhioù ha displegadennoù (en o mesk kartennoù ha kenglotennoù) a gaver el Cnd lec'hienn-mañ
   Medieval Sourcebook, troidigezh saoznek gant William Fairley
   Notitia Dignitatum, gant skeudennoù, eus ar bibliotheca Augustana
   Notitia Dignitatum, Otto Seeck, ed. 1876
   Dr Ingo Maier diwar-benn Notitia Dignitatum
   Notitia Dignitatum en IntraText
  
  Impalaeriezh roman
  Lu Henroma
  Lennegezh latin