title: August Heinrich Hoffmann von Fallersleben
text: August Heinrich Hoffmann, anavezet evel Hoffmann von Fallersleben, zo ur c'helenner ha skrivagner alaman, ganet d'an 2 a viz Ebrel 1798 e Fallersleben (a zo ur c'harter eus Wolfsburg, e Saks-Izel hiziv), tost da gêr Braunschweig, ha marvet d'an 19 a viz Genver 1874 e Corvey (hiziv e Nordrhein-Westfalen). 
  
  E 1841 e skrivas kan broadel Alamagn, Das Lied der Deutschen. 
  Hoffmann von Fallersleben e oa e anv-pluenn, lakaet en doa anv lec'h e barrez c'henidik war-lerc'h e anv-tiegezh abalamour ma'z eo gwall stank an anv « Hoffmann » en Alamagn.
  
  Buhez
  Mab e oa da maer Fallersleben, Heinrich Wilhelm Hoffmann, ostiz, ha da Dorothea Balthasar. Bet e oa er skol e Fallersleben, studiet eskol uhel Helmstedt eus 1812 betek 1814, ha neuze en hini Brunswick. E varzhonegoù kentañ a skrivas e miz Mae 1815, pa oa 17 vloaz.
  
  E miz Ebrel 1816, hag eñ en e 18 vloaz, e krogas Hoffmann gant studioù doueoniezh e Göttingen. Eno e reas anaoudegezh gant ar vreudeur Grimm. Levezonet gante, ne gendalc'has ket gant e hent, met stagañ a reas gant al lizheregouriezh alamanek.
  
  En 1818 ez eas da-heul e gelenner Skol-veur, Friedrich Gottlieb Welcker, da Skol-veur Bonn, ma heulias kentelioù Jacob Grimm hag Ernst Moritz Arndt.
  
  E miz Mae 1821 ec'h embannas e gentañ dastumad barzhonegoù, Lieder und Romanzen ( Kanaouennoù ha tenerganoù). E miz Kerzu e kuitaas Bonn da vont da Verlin, da vezañ levraoueger. Eno e reas anaoudegezh gant Freiherr Gregor von Meusebach (an aotrou Gregor eus Meusebach), a oa brudet e levraoueg e Prus. Enni eo e tegouezhas gant tud evel Friedrich Carl von Savigny, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Adelbert von Chamisso ha Ludwig Uhland. 
  
  E 1823 e voe anvet e penn levraoueg Skol-veur Wrocław.
  
  E 1830, echu gantañ e studi, ha tapet gantañ e ziplom kelenner, e c'hellas kelenn digador a-raok bout anvet, e 1835, da gelenner kadoriet. Neuze e krogas da gelenn al lizheregouriezh alamanek.
  E 1840 ha 1841 e lakaas embann Die unpolitischen Lieder (Kanaouennoù dibolitikel) a reas berzh ken-ha-ken, gant 12 000 skouerenn moullet, un taol kaer en amzer-se.
  
  E-kerzh un droiad da Heligoland, d'ar 26 a viz Eost 1841, e skrivas ar c'han a zeuy da vout kan broadel Alamagn, Das Lied der Deutschen, a vo kanet war ul leurenn er bloavezh-se end-eeun, e Hamburg.
  
  Harlu 
  Abalamour d'e vennozhioù broadel ha frankizel embannet en e ganaouennoù "dibolitikel" e voe lamet digantañ e garg a gelenner gant gouarnamant Prus e 1842. Kollet gantañ micher ha gopr. Bloaz war-lerc'h e voe tennet e geodedelezh digantañ ha skarzhet eus Prus. Ret dezhañ mont d'an harlu, setu-eñ krog da gantreal dre Alamagn, o kavout bod e ti kamaraded politikel a sikoure anezhañ da guzhat diouzh ar bolis, bepred war evezh.
  
  En  e voe lakaet plakennoù-kounañ war darn eus an tier ma kavas repu, evel en hini Alt-Wolfsburg, e Wolfsburg, ma lenner ouzh hini moger ar presbital:
  
  E-kerzh e vloavezhioù a vuhez kuzh e reas un hir a chomadenn en un domani bras-ec'hon e Mecklemburg, ma voe disklêriet evel paotr-saout. E-doug ar prantad-se eo e savas kanaouennoù evit ar vugale. E 1848, war-lerc'h an Dispac'h, e voe amnistiet, hag un tamm arc'hant a voe roet dezhañ, hogen ne adkavas ket e vicher kelenner.
  
  Eured ha bugale 
  Digabluzet e voe Hoffmann e 1849, ha distreiñ a eure da Rheinland-Pfalz. Er bloaz-se end-eeun, hag eñ 51 bloaz, e timezas d'e nizez Ida vom Berge, 18 vloaz, merc'h d'ur pastor eus Hanover. Ur mab o doe, ganet e 1855 e Weimar, anvet Franz Friedrich en enor d'e zaou baeron Franz Liszt ha Friedrich Preller.
  
  Anaoudegezh a reas Hoffmann von Fallersleben gant ar sonaozour Franz Liszt en 1854 e Weimar, e-lec'h ma rae war-dro embann ur gelaouenn lennegel evit an Dug Meur Karl Alexander. En 1855 ez eas an tiegezh da chom da g-Corvey. En 1860 e kavas labour evel levraoueger e kastell an dug Viktor Iañ e Ratibor. Er bloaz-se en-eeun e varvas e wreg Ida.
  
  Franz Friedrich Hoffmann a reas e studioù en akademiezh an arzoù-kaer e Düsseldorf da gentañ, e Weimar goude, a-raok mont da livour. E Weimar e vevas betek en 1888, pan eas da gelenner da Berlin, ma varvas en 1927.	 
  Beziet e voe e Weimar. Hiriv emañ e oberennoù war-ziskouez er Mirdi Hoffmann von Fallersleben, e Wolfsbourg-Fallersleben.
  
  Monumantoù
  
  Liammoù diavaez
  
  skrivagnerien Alamagn
  skrivagnerien alamanek
  Skrivagnerien kanoù broadel
  Ganedigezhioù 1798
  Marvioù 1874