title: Kenurzhiennoù sferek
text: Graet e vez kenurzhiennoù pellennek eus meur a reizhiad kenurzhiennoù eus an egor hag a zo un hollekadur eus kenurzhiennoù bleinel ar plaen.
  Daveet e vez ar poentoù enno gant ar pellder diouzh un ahel ha gant daou gorn. Implijet ingal e vez ar reizhiad-se evit an daveañ douaroniel : an uhelder, al ledred hag an hedred a zo ur stumm all eus ar c'henurzhiennoù-se. Meur a reizhiad kenurzhiennoù pelennek a vez implijet ee steredoniezh.
  
  Bez' ez eus meur a genemglev evit termenañ ar c'hornioù. Er pennad-mañ ec'h implijer ar c'henemglev P(ρ,φ,θ) a vez implijet e matematik, m'eo φ anv ar genledred a zo etre 0 ha , ha θ anv an hedenn a zo etre 0 ha .
  
  Termenadur ha perzhioù diazez
  
  Kenemglevioù 
  
   Skin-kenledred-hedred
  Bezet un daveer kartezian (O ; x, y, z), termenañ a reer kenurzhiennoù pellennek (ρ, ϕ, θ) ur poent P gant :
   ρ, pellder ar poent P diouzh ar blein O ;
   ϕ, ar c'horn nann reteret stummet gant ar sturiadelloù z hag OP, anvet "korn neinboentel" pe "kenledred" ;
   θ, ar c'horn reteret stummet gant an hanter-blaenioù a zo an ahel a-blom ar vevenn anezho, hag a endalc'h an hanter-eeunenn [O, x) hag ar poent P a-getep. Mard eo H bannadur diaskouer P war ar plaen a-blaen (O, x,y) e c'heller neuze termenañ θ evel ar c'horn stummet gant ar sturiadelloù x hag OH.
  Dre genemglev, hag evit ma vo un triac'h kenurzhiennoù hepken pa vez ρ > 0, emañ ϕ etre 0 ha π radian (0 ha 180°) ha θ etre 0 ha 2π radian (0 ha 360°), evit an daveañ, met gallout a ra θ ha ϕ deskrivañ un hed brasoc'h evit ur grommenn arventennet ρ(θ, ϕ).
  
  Implijet e vo an notadur-se er peurrest eus ar pennad.
  
  Skin-hedenn-ledenn
  
  E matematik ec'h implijer ivez reizhiad an douaroniourien : envel a reer ar c'henurzhiennoù (ρ, θ, ϕ), m'eo ρ anv pellder ar poent diouzh ar blein adarre, tra m'eo θ anv an heddred ar wezh-mañ (ar c'horn muzuliet adal ahel an x-où hag a vez etre -180° ha 180° peurliesañ), ha ϕ al ledred (ar c'horn adal ar plaen kehederel hag a zo etre -90° ha 90°). Tremen a reer neuze eus ar c'henurzhiennoù pellennek d'ar c'henurzhiennoù kartezian gant ar reollunoù :
  
  Aes eo tremen eus an eil reizhiad d'egile rak liammet eo al ledred hag ar genledred gant : 
  
  Skin-kenledenn-hedenn
  E fizik e vez eilpennet an notadurioù ϕ ha θ peurliesañ, hervez ar standard ISO 31-11 war ar sinoù hag an arouezioù matematikel da implijout e fizik hag e teknologiezh. Alies e vez notet r ar pellder diouzh ar pol.
  
  Liammadenn gant ar c'henurzhiennoù bleinel 
  Er plaen a-blom (O ; z, OP) ez eo bleinel ar reizhiad kenurzhiennoù (, ). Er plaen a-blaen (O ; x, y) ez eo ( , ) ur reizhiad kenurzhiennoù pleinelblel ivez.
  
  Bezet    bannadur  war ar plaen   .
  
  Setu amañ kenurzhiennoù kartezian ar poent P :
  
  Perzhioù
  
  Liammadenn gant reizhiadoù kenurzhiennoù boas 
  Doujañ a ra ar c'henurzhiennoù kartezian (x, y, z), kranek (r, θ′, z) ha pellennek d'ar memes lezennoù treuzfurmiñ roet amañ dindan, pa vezont termenet e-keñver ar memes daveer kartezian (O ; x, y, z). 
   En daolenn amañ dindan ez eo  astenn klasel  war ar pervannoù diseurt evit x ha y muiel (+).
  
  Notennoù 
  
  Reizhiadoù kenurzhiennoù