title: Jacques Massu
text: Ganet eo Jacques Massu d’ar 5 a viz Mae 1908 e Châlons-sur-Marne. Marvet eo d’ar 26 a viz Here 2002 e Conflans-sur-Loing. Labouret en deus etre 1928 ha 1969. Kemeret en deus perzh en Eil Brezel Bed, e brezel Aljeria, hini Vietnam, hini Indez-Sina hag ivez en enkadenn Suez.
  
  Tamallet ez eus bet da Jacques Massu gant stourmerien gozh eus an FLN en Aljeria, Louisette Ighil Ahriz en o zouez, bezañ roet ton d’ar jahinerezh e-pad brezel Aljeria. Bet eo kadarnaet ar pezh a zo e-barzh e levr «La vraie bataille d'Alger». E-barzh un abadenn skinwel e 1971, en doa diskleriet : « J'ai dit officiellement que je reconnaissais l'existence de la méthode et que je la prenais sous ma responsabilité. » Anzavet en deus neuze bezañ graet implij eus ar gégène.
  
  Krouet en deus ur Bodad Saveteiñ ar Stad, hag eñ eo a voe ar prezidant.
  
  E 1958, en deus degemeret e steredennoù a jeneral rannadur. Dont a reas neuze da vezañ e penn korf-arme Alje hag e kemeras kiriegezhioù ar prefed rannvro. E 1960, eo bet tennet digantañ e c’hrad a gomandant.
  
  E 1961, ez eo bet anvet da c’houarnour arme eus Metz ha komandant ar 6vet rannvro arme.
  E miz Meurzh 1966, ez eo bet anvet da benn-komandant «Arme C’hall Alamagn» e Baden-Baden. E miz Gouere 1969, ez eo aet Jacques Massu kuit eus e bost en arme oberiant evit mont e-barzh an 2vet kevrenn ofiserien-jeneraled.
  
  Arroudennoù Massu: 
  
  E zarempredoù gant ar jeneral De Gaulle a veze stenn a-wechoù. Da skouer, e 1958, e lavaras ar jeneral De Gaulle dezhañ « Alors Massu, toujours aussi con ? ». Hag eñ da respont : « Toujours gaulliste, mon général ! ». 
  
  Levrioù
  
   Portrait du lieutenant Henri Leclerc de Hauteclocque, Ass. des anciens de la 2e DB, Paris 1969 
   La vraie Bataille d'Alger, Plon, Evreux 1971 
   Le Torrent et la Digue, Plon, Paris 1972 
   Sept ans avec Leclerc, Plon, Paris 1974 
   La Vérité sur Suez: 1956, Plon, Paris 1978 
   L'Aventure Viêt-minh, Plon, Paris 1980 
   Baden 68: Souvenirs d'une fidélité gaulliste, Plon, Paris 1983 
   Joseph Valynseele et Denis Grando, «Le général Massu», e À la découverte de leurs racines, t.I, L'Intermédiaire des Chercheurs et Curieux, 1988. 
   Massu, le soldat méconnu, Paris, 1993 
   Avec de Gaulle, Éditions du Rocher, Paris, 1998
  
  Jeneraled Bro-C'hall
  Eil Brezel-bed
  Brezel Aljeria
  Ganedigezhioù 1908 
  Marvioù 2002