title: Lyke-Wake Dirge
text: Ur c'han-arkuz hengounel saoznek e rannyezh kozh Yorkshire eo al Lyke-Wake Dirge ([]), ma tispleger beaj un ene hag ar skoilhoù a sav dirazañ war e hent etre an Douar hag ar Purgator. Kanet e veze gant ur vaouez er beilhadegoù a veze dalc'het etre deiz marv un den ha deiz an obidoù ; e Cleveland, Norzh Yorkshire, emañ e orin.
  Ur c'han hen ha pagan eo, hag a zo bet kristenaet er  war a hañval.
  Gant ar Saoz John Aubrey (1626-1697) e voe dastumet e 1686 ; merkañ a reas an dastumer e oa bet kanet The Lyke-Wake Dirge e 1616, hogen koshoc'h a-galz e hañval bezañ.
  
  An anv 
  Kement ha "Kan-arkuz arc'houest ar c'horf-marv" e talvez Lyke-wake dirge.
   Lyke : doare rannyezh Yorkshire ar ger saoznek lich a vez implijet c'hoazh e Su ar vro, diwar ar c'hrennsaozneg lic, "korf-marv". Dont a ra eus ar rakgermaneg *likow, a gaver er henfrizeg lik, en izelvroeg lijk, en henc'hermaneg uhel lih, en alamaneg Leiche, en hennorseg lik, er svedeg lik hag er goteg leik. Kement ha "stumm" e oa ar ster orin hep mar, ha kar eo d'ar ger like er saozneg a-vremañ.
  Er saozneg a-vremañ e kaver un aspadenn eus lich en anv lichgate, ar porched ma veze lakaet an archedoù a-raok o douarañ er vered.
   Wake : an arc'houest, an arkuz, ar veilhadeg a vez dalc'het kent an obidoù.
   Dirge : ur c'han-arkuz. Dirige e oa e deroù an , diwar al latin dirige "stur !" a zo doare-gourc'hemenn ar verb dirigere, "sturiañ", a gaver en antifonenn Dirige, Domine, Deus meus, in conspectu tuo viam meam "Stur, Aotrou, ma Doue, ma hent ez kweled" a veze kanet da geñver Oferenn an Anaon<ref>  Petit paroissien romain, Paris, 1810 – [https://books.google.fr/books?id=_XVpibS8F1sC&pg=PA507&lpg=PA507&dq=dirige+domine+deus+meus+in+conspectu+tuo+viam+meam&source=bl&ots=R9XJ50Vs9x&sig=3FOXYCPJCiuFlNW61kK4TV1quls&hl=fr&sa=X&sqi=2&ved=0ahUKEwiXo6zM_YXQAhXGmBoKHe51AmIQ6AEIQjAE#v=onepage&q=dirige%20domine%20deus%20meus%20in%20conspectu%20tuo%20viam%20meam&f=false Google Books]</ref>.
  
   Lenn 
  
  Setu amañ ar c'han, en doare ma voe dastumet ha treuzskrivet gant John Aubrey er .
  
   Kompren 
  Poz 1En noz-mañ / Bemnoz hag an holl : hiviziken e vo noz evit ene an hini marv a-hed e veaj.Tantad ha leur ha gouloù ar gantol a zave da gletadurezh an den en e vuhez war an Douar a-raok e varv ; da gletadurezh an dud a zo ouzh e veilhañ e tave ivez : tra ma chomont-i er goudor hag er surentez emañ ene an hini tremenet o voulc'hañ ur veaj dañjerus.
  Pozioù 2 – 5
  Kentañ skoilh ar veaj : ul lanneg. Hag aluzenus pe get e voe an ene war an Douar ? Mar boe e c'hallo kuitaat Lanneg an Drein ha kenderc'hel betek Pont an Efreizh.
  Poz 6
  Ur mank zo etre ar pozioù 5 ha 6, pa ne c'hoarvez netra e Pont an Efreizh hervez ar c'han a zo bet embannet gant John Aubrey.
  Gant ar barzh saoz Richard Blakeborough (1850-1918) e voe dastumet daou boz a veze kanet e deroù an  hag a hañval bezañ gwiriek :
  
  E Pont an Efreizh neuze emañ an dalc'h : ret eo d'an ene bezañ bet aluzenus adarre evit kenderc'hel ha sevel war-du ar Baradoz, anez e kouezho en Ifern.
  Mar tremen an ene e ranko tizho ar Purgator, an arnodenn diwezhañ kent ar Baradoz.
  Pozioù 7 – 8
  Ur wech c'hoazh e rank an ene diskouez ez eo bet aluzenus, rak evel en Ifern ez eus tan er Purgator evit deviñ eneoù an dud fallakr.
   Kement-se holl a zegas soñj eus Barn ar Broadoù, a zo en Testamant Nevez (Aviel Mazhev, '''25:31–46).
  
  Selaou 
   Lyke Wake Dirge, kanet gant Pentangle.
   Ar bladenn : Pentangle (1969), Basket of Light, Castle Music Records, 2001 (CMRCD207).
  
  Liammoù diavaez 
    Early Music Muse
  
  Gwelit ivez
   Roll kanaouennoù-pobl saoznek Roud Folk Song Index
  
  Notennoù 
  
  Kanaouennoù saoznek Bro-Saoz