title: Gwez-kachou
text: |-----
  
  Ar gwez-kachou (Acacia catechu) zo gwez eus kerentiad ar Fabaceae a orin eus Azia hag a gaver eus ar Pakistan betek Indonezia. Gallout a reont kreskiñ betek 15 metr uhelder. En India ez eus bet anavezet tri seurtad: Acacia catechu, Acacia catechuoides hag Acacia sundra. 
  Kavet e vez ar gwez-kachou e meteier etre 0 ha 1 500 m, gant ur wrez keitat etre 32° ha 39 °C, ha glaveier keitat etre 500 ha 2000 mm.
  
  Deskrivadenn 
  Kalz a givij hag a flavonoidoù a gaver e koad ar gwez-se.
  
  Dizeil e vez A. catechu e-pad ur pennadig e-pad ar c'houlz-amzer tomm. E norzh India e kollont o deil war-dro miz C'hwevrer. Delioù nevez a vount adalek diwezh miz Ebrel pe e miz Mae. Diwan a ra ar bleuñv er memes koulz hag an deil nevez. E bleuñv e chom ar gwez betek miz Gouere pe miz Eost.
  
  Kreskiñ a ra buan ar c'hlor. Degouezh a reont en o ment e miz Gwengolo pe e miz Here.Treiñ a ra o liv eus glas da glas-arruz ha goude se da c'hell. Azviñ a reont adalek diwezh miz Du betek deroù miz Genver. Kouezhañ a ra ar c'hlor nepell goude bezañ azvet. Kregiñ a ra e miz Genver hag e kendalc'h er mizioù goude. Lod eus ar c'hlor a chom er gwez betek miz Here goude, d'ar c'houlz-se avat eo aet an had da fall abalamour d'an amprevaned. Kaset e vez an had gant an avel hag e tiwanont pa zistro ar monson.
  
  Gounezerezh 
  
  Gounezet e vez ar gwez-kachou evit o c'hoad ruz-teñval. Produet e vez war-dro 6000-9000 tonenn bep bloaz, en India dreist-holl (gant ur produadur bihanoc'h e Pakistan, Bangladesh, Myanmar hag e Thailand. Ar Pakistan eo an enporzhier pennañ.
  
  Diwar ar c'hoad e vez fardet ul livadur gell arruz, a vez implijet evit kivijañ ar c'hroc'henoù. Implijet e veze ivez gwezhall evit kachouañ gouelioù ar bigi, da lâret eo o intrañ gant an danvez-se evit o gwareziñ a-enep an amzer hag al louedadur.
  
  Ar c'hivij tennet eus ar gwez-kachou zo implijet en India abaoe deroù an istor. Ur skrivagner europat a venegas A. catechu evit ar wezh kentañ e 1514. Ober a rae ‘cacho’ anezhañ ha disklêriañ a rae e veze ezporzhiet eus Cambay da Valaka. Implijet eo en Europa adalek ar XVIIvet kantved. Adalek deroù an XIXvet kantved e veze implijet kalz e Bro-C'hall hag en doa un dalvoudegezh ekonomikel bras a-walc'h. Ar c'hentañ kementadoù kivij a zegouezhas en Europa a oa bet adezporzhiet eus Bro-Japan hag a veze anvet ‘terra japonica’ rak krediñ a raed e oa ur seurt douar pe ur maenad.
  
  Apotikerezh 
   Perzhioù : startaus, enep bakteri ha kement zo.
  Implijet e vez evit pareañ an tanavenn, ar paz, ar bronkezfo hag ar c'hudennoù ezmoriñ. En India e vez chaoket an delioù evit terriñ an naon.
  
  Anvioù skiantel all 
  
  Kavout a reer anvioù all er skridoù skiantel.
   
   Acacia catechu (L. f.) Willd. var. catechuoides (Roxb.)Prain
   Acacia catechuoides (Roxb.) Benth.
   Acacia sundra (Roxb.) Bedd.
   Acacia wallichiana DC.
   Mimosa catechu L. f.
   Mimosa catechuoides Roxb.
  
  Notennoù
  
  Levrlennadur 
  
   Sanjappa, M. (1992) Legumes of India. Dehra Dun: Bishen Singh Mahendra... 
   Polhill, R, M. (1990) Legumineuses. In: Flore des Mascareignes, Vol 80. J. Bosser et a 
   Nielsen, I. (1985) Flora of Thailand, Vol 4 Part 2. Mimosaceae. In: T. Smithinans 
   Ali, S.I. (1973) Flora of Pakistan, No. 36. Mimosaceae. Karachi: Univ. of Karachi 
   Nielsen, I.C. (1992) Flora Malesiana, Series I Vol II Part I Mimosaceae. 
   Walker, E.H. (1976) Flora of Okinawa and S. Ryukyu islands. Washing. Smithson. Inst 
   Ohashi, H. (1979) Leguminosae In: Hara & Williams: EnumerationFlwingPl. Nepal2: 103- 
   Wu, T.L. (1988) Mimososoideae. In: Fl. Reip. Pop. Sinicae, 39 (Leguminosae 1) 
   Chakrabarty T, Gangopadhyay M (1996) The genus Acacia. J. Econ. Taxon Bot. 20: 599-633 
   Wiersema, J.H. et al. (1990) Legume Nomenclature USDA Germplasm Sys. USDA Tech. Bull. 1757 
   Grierson, A.J.C. & Long, D.G. (1987) Flora of Bhutan, Vol. 1. (Part 3). Edinburgh: RBG 
   Hotta, M et al (1989) Sekai Yuhyou-shokubutu (Useful Pls. of World) Heibonsha. Tokyo 
   Mitsuhashi, H (1988) Illustrated Medicinal Plants of the World. Hokuryukan. Tokyo. 
   Khatun, R.B. (1987) Tree Legumes of Bangladesh 
   Heald, J. (1992) Specimen in Herb. Royal Botanic Gardens, Kew. 
   Gamble, J.S. (1918) Flora of the Presidency of Madras, Vol. 1. (Parts 2-3) 1918-19 
   Chen, T.C. (1988) Flora Reipubl. Popular Sin. Vol. 39. Science Press. Beijing 
   Huang, T.C. & Ohashi, H. (1993) Leguminosae. In Flora of Taiwan, 2nd Ed. 3: 148-421. Taipei, Tai 
   Singh, N.P. (1988) Flora of Eastern Karnataka Vol. 1 
   Nair, N.C. & Henry, A.N. (1983) Flora of Tamil Nadu, India Vol. 1 
   Shetty, B.V. & Singh, V. (1987) Flora of Rajasthan Vol. 1. Flora of India Series 2 
   Hajra, P.K. et al. (1996) Materials for the Flora of Arunachal Pradesh Vol. 1 
   Kothari, M.J. & Moorthy, S. (1993) Flora of Raigad District, Maharashtra State 
   Chowdhery, H.J. & Wadhwa, B.M. (1984) Flora of Himachal Pradesh Vol. 1 
   Sanjappa, M. (2000) Checklist of the Leguminosae in South Asia. Typescript 
   Shrestha, K.K. (1998) Revised checklist of the Legumes of Nepal (manuscript) 
   Varma, S.K. (1981) Flora of Bhagalpur. Dicotyledons 
   Maheshwari, J.K. (1963) The Flora of Delhi 
   Kumar, S. (2000) .. Leguminosae of Haryana. Indian J. Forest. Addit Ser. 11 
   Sharma, M. (1990) Punjab Plants Check-list 
   Pullaiah, T. & Yesoda, N. (1989) Flora of Anantapur District (Andhra Pradesh, India) 
   Sharma, A.K. & Dhakre, J.S. (1995) Flora of Agra District. Botanical Survey of India, Calcutta. 
   Sharma, B.M. & Kachroo, P. (1979) Flora of Jammu & Plants of Neibourhood, Vol. 1. 
   Hajra, P.K. & Jain, S.K. (1996) Botany of Kaziranga & Manas. Dehra Dun. 
   Roy, G.P. et al. (1992) Flora of Madhya Pradesh (Chhatarpur & Damoh). New Delhi. 
   Sikdar, J.K. & Ghosh, R.B. (1981) J. Econ. Taxon. Bot. 4: 224-229. A taxonomic... 
   Bojer, W. (1837) Hortus Mauritianus ou Enumeration des Plants... l'ile Maurice 
   Huang, T.C. & Ohashi, H. (1977) In: Li, H.L. et al. (Eds.) Flora of Taiwan, Vol. 3: 148-421. 
   Pullaiah, T. & Ramamurthy, K.S. (2001) Flora of Eastern Ghats Vol. 2
  
  Liammoù diavaez 
   GRIN 803
   ITIS 506363
  
  Plant
  Louzaouenn-bareañ
  Acacia