title: Speied
text: Speied a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez-Plougêr, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Kreiz Breizh.
  
  Douaroniezh
  
  Brezhoneg
  
  Ar Brezoneg er Skol 
   1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
  
  Gouel ar Brezhoneg 
   Meur a wezh e voe graet Gouel ar Brezhoneg e Speied.
  
  Ya d'ar Brezhoneg 
   D'an 20 a viz Meurzh 2007 e oa bet votet ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
  
  Istor
  
  Henamzer 
   An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze Speied.
  
  Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
   trubuilhoù a voe er barrez d'ar 7 ha d'an 11 a viz Gouere 1675; 
   un digoll a 5 000 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg;
   nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Speied, Le Flamand, Jean Grail, Guillaume Morvan ha Hervé Claudic, miliner, goude an emsavadeg.
  
  Dispac'h gall 
   D'ur sulvezh a viz Gwengolo 1789 e voe taget maner Boisgarin gant kouerion Speied; eno edo an intron de Roquefeuil o vevañ. Dezhi oa a leve hogozik holl douaroù parrez Speied hag ar parrezioù tro-war-dro. Ar paperioù, skrivet warne he gwirioù, o doa c'hoant da gaout. Staget e voe-hi ouzh ur gordenn ha diskennet e-barzh ar puñs. Nac'h a rae o reiñ. Tost hanter veuzet ec'h asantas reiñ alc'hwez an armel a-benn ar fin. Neuze e voe tennet ag ar puñs. Devet e voe an holl baperioù dirazi er porzhdir, hag an dud a zañse hag a gane en-dro d'an tan.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ 
   186 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.le. 4,55% eus ar boblañs e 1911.
  
  Eil Brezel-bed  
   10 gwaz a Speied hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Roz ar C'had (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er Faoued.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Maner Boisgarin.
   Iliz katolik Sant Pêr. 
   Ar garnel.
   Chapel Itron-Varia ar C'hrann.
   Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
  
  Melestradurezh
  
  Tud
  
  Kelc'h keltiek 
   Brug ar Menez.
  
  Gouelioù 
   Gouel ar Menezioù Du.
   Pardon ar C'hrann.
  
  Gevelliñ
  
  Liammoù diavaez 
  
   Speied war lec'hienn Geobreizh
  
  Dave ha notennoù
  
  Kumunioù Penn-ar-Bed
  Kumunioù Kerne
  Emsavadeg ar Bonedoù ruz
  An Dispac'h Gall e Breizh
  Ar Brezoneg er Skol
  Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Lannejenn e 1944