title: La semaine sanglante
text: "Sizhun ar Gwad" (e galleg "La Semaine sanglante") zo ur ganaouenn dispac'hel anezhi bet kompozet gant Jean-Baptiste Clément ha bet skrivet e 1871 e Pariz e-lec'h ma veze oc'h en em gannañ ha war don "Kanaouenn ar Beizanted" (e galleg "Chant des Paysans", graet gant Pierre Dupont).
  
  Lakaet e vez ar gaoz, e-barzh ar ganaouenn-mañ, war lazhadeg Tud ar Gumun (e galleg: les communards) gant Tud-Versailhez (e galleg les Versaillais). "Tud-Versailhez" a oa an arme a-lezenn hag a responte da urzhioù gouarnamant reizh ar vro, renet gant Adolphe Thiers hag a oa e sez e Versailhez. Falc'het ez eus bet el lazhadeg-mañ degadoù a vilieroù a dud, en ur fuzuilhañ anezho hep na vefent barnet e mod ebet etre an 22 betek an 29 a viz Mae 1871 (war-dro 30 000). Al lazhadeg-mañ a vefe an hini vrasañ e holl istor Bariz, betek bezañ pell gwashoc'h evit hini Lazhadeg Sant-Berteleme a c'hoarvezas er bloavezh 1572 hag a zo anavezetoc'h gant an dud.
  
  Sizhun ar Gwad a zo an darvoud moustrerezh hag a dorras Kumun Pariz.
  
  Hervez doare, dre ma 'z eo neutreloc'h, gwelloc'h evit menegiñ, ha melkoniusoc'h ar ganaouenn Amzer ar c'herez (e galleg "Le Temps des cerises")  ha dreist-holl dre ma 'z eo bravoc'h a-fet barzhoniezh, kement-se en deus graet e-seurt ma vefe anavezetoc’h gant an dud war bell amzer. Anavezetoc'h eo ar ganaouenn-mañ evit an den he deus he c'hompozet [daveennoù a vank]. Troet eo bet e meur a yezh: ruseg, roumaneg (« Cînd va veni cireşelor vreme »), sinaeg, hag all hag all.
  
  Kanerien 
  Kanet eo bet ar ganaouenn gant meur a arzour ha meur a strollad, kavet e vo ganeoc'h al listennad amañ dindan:
  
  Germaine Montero,
   Marc Ogeret e 1969, hag adembannet war an albom CD "Tro-dro d'ar Gumun" (e galleg: Autour de la Commune) er bloavezh 1994, compilation, Florilège de la chanson populaire française, Disques Vogue.
  Serge Kerval e 1970.
  Francesca Solleville e 1971, hag adembannet war an albom CD "Ar Gumun en ur ganañ" (e galleg: La Commune en chantant) er bloavezh 1988, Disc AZ.
  Rosalie Dubois er bloavezh 1981.
   Zap e 1989.
  Michèle Bernard e 1973 war Le temps des crises. L’histoire de France à travers les chansons,
  Les Amis d'ta femme
  La Compagnie Jolie Môme
  Les Quatre Barbus
  
  Sonerezh 
  War don Kanaouenn ar Beizanted gant Pierre Dupont.
  
  Komzoù 
   Sizhunvezh ar gwad
   Paneve an toupinoù hag an archerien,
   Ne weler war an hentoù ken,
   Tud kozh o ouelañ atristet,
   Intañvezed ha minored.
   Dourasenniñ ‘ra mizer Kêr Bariz
   Ar re eürus a zo o krennañ,
   Kuzulioù ‘r brezel ‘zo diouzh ar c’hiz,
   Hag ar pavadoù ‘zo o tiwadañ.
  
   Diskan
   Ya met!
   Bralañ ‘ra ar mañchoù,
   Ur fin ‘vo d’ar falldeizioù.
   Ha diwallit ‘ta rak ar ravañch,
   Pa stago ‘barzh ar beorien!
   Pa stago ‘barzh ar beorien!
  
   Kazetennoù an ez-prefeti
   Ar flibisterien, an dud kollet ganto o fenn,
   Ar re ‘n ‘m ga’et g’an avanturioù
   Ar re ‘zo mat dezhe, ha c’hoazh an dekoreet
   Tud ar yilc’hier ha kornioù ar straedoù
   Karourien merc’hed rebutet
   O neriñ evel ur bern gwennaennoù
   War korfoù ar re drec’het.
  
   Diskan
  
   O trakañ, chadennañ, pe fuzuilhañ ‘vezer
   An holl ‘vez paket dre-zegouezh.
   Ar vamm da gichen he merc’h,
   Ar bugel etre divrec’h ar gozhez.
   Kastizoù ar banniel-ruz
   ‘Vez erlec’hiet g’ar spouron
   Holl ampouilhed Bouges (diasur)
   Mevelien ar rouaned hag an impalaerion (klotenn).
  
   Diskan
  
   Ha setu-ni d’ar Jezuited
   D’ar Mac Mahon, d’an Dupanloup.
   Ken e c’hlavo dour benniget,
   Ar c’hefioù rastello madoù.
   Kerkent ha warc’hoazh en ebatoù
   Ha Sant-Eustach hag an Opera
   A zeuio da vezañ kevezerien evit an deizioù,
   Hag e vo poblet ar bagnoù eta.
  
   Diskan
  
   A-benn arc’hoazh ar Manoñed, al Loreted
   Hag intronezed ar fabourzhioù
   A wisko war o gouzougennoù
  Chasepotoù ha taboulinoù
   Lakaet ‘vo pep-tra d’an triliv,
   Pladoù an deiz ha rubanoù,
   E-keit ha ma ‘vo fuzuilhet
   An haroz Pandore hon c’hrouadurioù.
  
   Diskan
  
   Warc’hoazh tud ar Polis
   A vleunio arre war ar riblenn,
   Lorc’h enno eus o stad a servis,
   Hag o fistolenn en o c’herc’henn.
   Divara, dilabour hag hep arm,
   Bez e vimp gouarnet
   Gant toupinoù hag ar re jandarm,
   Sabrerien-pobloù ha personed.
  
   Diskan
  
   Ar bobl gant kolier ar vizer
   A vo rivet evit atav?
   Betek peur tud ar brezel
   A zalc’ho mat atav?
   Betek peur ar Santel a Glik
   A gredo de’i eh omp viloc’h evit chatal ?
   A-benn peur e teuio Republik
   Ar Justis hag al Labour ?
  
   Diskan
  
  Notennoù ha daveennoù
  
  Gwelet ivez
  
  Liammoù diavaez 
   Les chansons de Jean Baptiste Clément [PDF]
  
  Kanaouennoù