title: Yezhadur an esperanteg
text: 
  
  Ar reolennoù
  
  Reolenn 1
  
  N'eus ket 'met ur ger-mell strizh 'la'. 
     Digemm eo ar ger-mell strizh 'la'   la libro = al levr
                la libroj = al levrioù
     N'eus ger-mell amstrizh ebet en esperanteg libro = ul levr
                libroj = levrioù
  
     "La" a zo evit "al, an, ar".
     N'eus ket eus "ul, un, ur" en esperanteg.
  
  Reolenn 2
  
  Echuiñ a ra an holl anvioù-kadarn gant -o d.s. : patro (tad)
    El liester ec'h ouzhpenner al lostger -j  : patroj (tadoù)
    Al lostger -n a stager ouzh ar renadennoù eeun : patron, patrojn
  
  Reolenn 3
  
  Echuiñ a ra an holl anvioù-gwan gant -a d.s.: bona (mat)
    Klotañ a ra an anvioù-gwan gant an anv-kadarn a-fet niver hag a-fet tro.
  d. s. : bona patro, bonaj patroj, bonan patron, bonajn patrojn.
  
  Reolenn 4
  
  Digemm eo an niveroù pegementiñ.
    
  0 nul 1 unu 2 du 3 tri 4 kvar 5 kvin 6 ses 7 sep 8 ok 9 naŭ 10 dek 100 cent 1000 mil
  
     Evit kontañ : dek du : 12 (dek + du), 
     met dudek : 20 (du + dek) dudek tri : 23 (du + dek + tri)
     dumil tricent kvardek kvin : 2345
  
    Gallout a reer sevel anvioù-kadarn diwarno d.s. : nulo, unuo (unanenn), duo (douad), trio (triad)
    Gallout a reer sevel anvioù-gwan diwarno  d.s. : tria (trede), sesa (c'hwec'hvet)
  
    Gant al lostger -on- e saver kevrennoù.  duono (un hanter)
    Gant al lostger -op- e saver anvioù-stroll duopo (koublad), duope (daou-ha-daou)
    Gant al lostger -obl- e saver lieskementoù  duobla (doubl, daougement)
    Gant an araogenn po e saver dasparzherioù  po kvin (pep a 5)
  
  Reolenn 5
  
  Ar raganvioù-gour a zo anezho : 
   
   mi (me) 
   vi (te ha c'hwi)
   li (eñ)
   si (hi)
   gi ("eñ", "hi", evit al loened n'ouezer o reizh pe evit an traoù)
   si (an unan) 
   ni (ni)
   ili ("int") 
   oni (dibersonel)
   
   Gallout a reer sevel anvioù-gwan diwarno : 'mia', 'via', 'lia'...
   'e', 'he', 'o', a vez lavaret 'sia(j)' pa reont dave d'ar rener.
  
  Reolenn 6
  
  Reizh eo ar verboù.
     
     Ne gemmont nag a-fet gour, nag a-fet niver.
     Ne gemmont ket 'met evit an amzerioù.
   
   - al lostger -i a zo evit an anv-verb    d.s. : fari (ober)
   - al lostger -as a zo evit an amzer-vremañ  d.s. : mi faras, ili faras (me a ra, int a ra)
   - al lostger -is a zo evit an amzer-dremenet  d.s. : mi promenis (me a bourmene)
   - al lostger -os a zo evit an amzer-da-zont  d.s. : li vidos (eñ a welo)
  
   - al lostger -us a zo evit an doare-divizout  d.s. : si farus (hi a rafe/raje)
   - al lostger -u a zo evit an doare-gourc'hemenn d.s. : Kantu! (Kan !)
  
   anvioù-gwan-verb gra : 
     far-ant-a : oc'h ober (er mare-mañ)
     far-int-a : oc'h ober (en amzer dremenet)
     far-ont-a : oc'h ober (en amzer da zont)
  
   anvioù-gwan-verb gouzañv : 
     far-at-a : graet (er mare-mañ)
     far-it-a : graet (en amzer dremenet)
     far-ot-a : graet (en amzer da zont)
   N'eus ket 'met ur verb-skoazell 'esti' (bezañ) : 
     d.s. : mi estas faranta. (emaon oc'h ober)
  
  Reolenn 7 
  Al lostger -e a zo d'an adverboù deveret  d.s. : rapide (buan)
  
  Digemm, nemet pa vezont implijet e-giz renadenn lec'h ha pa vez un dilec'hiadur pe un durc'hadur. Kemer a reont neuze « n » akuzativ an dilec'hiañ. d.s. : kuirejen amañ-dindan. (sellet ouzh ar Reolenn 13)
  
  Derez uheloc'h : li kuras pli rapide ol... : redek a ra buanoc'h eget...
  Derez uhel : li kuras plej rapide kuirejen : redek a ra ar buanañ (ar gwellañ) d'ar gegin.
  
  N'o deus an adverboù nann-deveret lostger -e ebet. Sellet ouzh Adverboù ispisial an esperanteg
  
  Reolenn 8
  
  Goude an holl araogennoù e teu an nominativ.
  
  Reolenn 9
  
  Distaget e vez ar gerioù e-giz ma vezont skrivet ha skrivet e vezont e-giz ma vezont distaget.
  
  Reolenn 10
  
  Skeiñ a ra an taol-mouezh war an eil silabenn ziwezhañ atav.
     d.s. : la'BO'ri ( labourat ), famil'I'o ( familh... )
  
  Reolenn 11
  
  Savet e vez ar gerioù kevrennek dre lakaat gerioù kichen-ha-kichen en ur lakaat ar bennrann diazez en dibenn.
     d.s. : Birdokanto (Kan labous)
  
  Reolenn 12
  
  Eztaolet e vez ar stumm nac'h gant ur ger hepken.
     'mi neniam fumas'. (Ne vutunan morse)
     ('mi neniam ne fumas' a vefe : butuniñ a ran atav)
  
  Reolenn 13
  
  Graet e vez gant al lostger -n evit merkañ an akuzativ.
   d.s. : La kato rigardas la muson (Ar c'hazh a sell ouzh al logodenn)
     La muson rigardas la kato (Ouzh al logodenn e sell ar c'hazh)
             
     La kato saltas sur la tablon. (Ar c'hazh a lamm war an daol)
     
     Kien vi iras ? :  (Da belec'h emaoc'h o vont ?)
     Esti antaue - esti supre... (Bezañ dirak - bezañ en nec'h)
     Iri antauen - iri supren... (Mont dirak - mont d'an nec'h)
  
  Reolenn 14
  
  N'o deus an araogennoù nemet ur ster.
     
     N'eus ket 'met an araogenn hollek 'je' a gement hag he dije ur ster kemmus :
     d.s. : Mi parolas pri vi (Komz a ran diwar ho penn)
     d.s. : Je kioma horo ? (Da bet eur ?)
       Kredi je io  (Krediñ en un dra bennak)
  
  Reolenn 15 
   
  Adkemeret e vez ar gerioù etrebroadel en esperantek evel m'emaint goude betzañ bet azasaet o reizhskrivadur.
  
    d.s. : teatro (c'hoariva/teatr), lifto (pignerez), radaro (radar), ...
  
  Reolenn 16
  
  An anvioù-kadarn hep akuztiv hag ar ger-mell strizh a c'hell koll o vogalenn ziwezhañ, ha neuze e vez lakaet ur skrap en o flas.
  
  Tabel-vortoj
  An termen Tabel-vortoj a sinifi "gerioù an daolenn", n'en deus kevatal mat ebet e brezhoneg. Bezañ ez eus anezho 45 ger-benveg a oa bet kinniget unan-hag-unan e lodenn "geriadur" ar Fundamento (ha n'eo ket e stumm un daolenn evel amañ-dindan daoust m'int bet savet er stumm-se hep mar ebet).
  
  Evezhiadennoù
   An doare da sevel gerioù gant rakgerioù ha lostgerioù tro-dro d'ur meni gwrizienn "i" a dalv e diabarzh an daolenn-mañ hepken, ha n'eo ket da vezañ implijet e lec'h all. Koulskoude e weler implijoù amañ hag ahont e-giz "alies" (ger perc'hennañ : da unan all) 
   Ar gerioù "-ia" a zo anvioù-gwan, ar re "-iu" a zo raganvioù/anvioù-gwan hag ar re "-io" a zo raganvioù. Kemer a reont merk an akuzativ hag evit an daou seurt kentañ hepken, merk al liester, pa vez ezhomm.
   Ar re "-ies" a zo raganvioù gour perc'hennañ digemm.
   Ar gerioù all a zo adverboù en esperanteg, hag evel an holl adverboù e vezont digemm, daoust ma c'hell an adverboù lec'h en "-ie" merkañ ent-reizh un dilec'hiadur pe un durc'hadur en "-ien" pa vez ezhomm.
  
  Gwelet ivez 
   Lizherenneg an esperanteg
   Displegadurioù an esperanteg
   Geriaoueg an esperanteg
   Emdroadurioù an esperanteg
  
  Liammoù diavaez 
    Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko (Dornlevr Klok Yezhadur an Esperanteg
  
  Esperanteg