title: Paul Revere's Ride
text: Paul Revere's Ride zo ur varzhoneg gant ar barzh stadunanat Henry Longfellow (1807-1882) en enor d'ar brogarour Paul Revere (1735-1818).
  D'an 18 Ebrel 1775, Paul Revere ha tud all a skignas ar galv-diwall e Kontelezh Middlesex (Massachusetts), pa oa krog ar British Army da fiñval evit lakaat fin d'an emsavadeg amerikan. Antronoz e voe kentañ emgannoù Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet e Lexington ha Concord, e Middlesex.
  
  D'ar 5 a viz Ebrel 1860, H. W. Longfellow a weladennas Old North Church Boston ; antronoz e voulc'has ar varzhoneg, 124 gwerzenn enni, a gont marc'hekadenn Paul Revere. Embannet e voe d'an 20 Kerzu 1860 e niverenn Genver 1861 ar gazetenn The Atlantic Monthly, bet diazezet e 1857 e Boston. Adembannet e voe e 1863 en dastumad Tales of a Wayside Inn dindan an anv « The Landlord's Tale » ("Danevell ar Perc'henn").
  
  Ar varzhoneg
  
  Evezhiadennoù
  E 1842 e oa bet embannet gant H. W. Longfellow Poems on Slavery ("Barzhonegoù a-zivout ar Sklaverezh") ma tisklêrie bout un enepsklavelour. Skrivet e voe Paul Revere's Ride bloaz a-raok deroù Brezel diabarzh SUA (12 Ebrel 1861 – 9 Mae 1865), hag embannet d'an deiz end-eeun ma tigevredas South Carolina, ar Stad kentañ ouzh en ober.
  Gwir eo deroù ar varzhoneg (Hardly a man is now alive Who remembers that famous day and year) rak Jonathan Harrington, unan eus perzhidi diwezhañ en emgannoù Lexington ha Concord, a varvas e 1854.
  Dre zegas da soñj kefridi Paul Revere e klaskas ar barzh kas ur galv-diwall ivez da Stadoù an Norzh enep diskar ar Gevredad (In the hour of darkness and peril and need, The people will waken and listen to hear...).
  
  Ar fedoù istorel
  A-ratozh-kaer e tistummas ar barzh ar fedoù istorel evit reiñ lañs da vojenn vroadel Paul Revere.
  Er varzhoneg e laka ar barzh mignon P. Revere da skourrañ leternioù ouzh tour an iliz ; e gwirionez, Paul Revere eo a lakaas gouleier. N'eo ket eñ a roeñvas a-dreuz ar stêr, gant tud all e voe kaset, ha ne dizhas ket Concord en nozvezh-se.
  
  Gouzout a ouier bremañ ne oa ket bet Paul Revere en e unan o varc'hegañ. William Dawes Jr. (1745-1799), meur a waz all hag ur vaouez a oa bet kaset da c'hervel d'an diwall, dre hentoù disheñvel etre Boston ha Lexington, ha da gelaouiñ ar pennoù broadelour John Hancock ha Samuel Adams diwar-benn fiñvadeg Breizhveuriz eus Boston da Lexington evit o herzel ha sezizañ an armoù a oa kuzhet e Concord.
  E Lincoln, war an hent da Goncord, e voe paket P. Revere, W. Dawes hag ar mezeg Samuel Prescott gant ar soudarded vreizhveurat ; Dawes ha Pescott a achapas kuit, Revere a voe aterset ha kaset da Lexington ; ar mezeg hepken a dizhas Concord e koulz evit degas keloù d'an emsaverien.
  
  Levrlennadur
  David Hackett Fischer, Paul Revere's Ride, Oxford University Press, 1995 
  Arthur Bernon Tourtellot, Lexington and Concord – The Beginning of the War of the American Revolution, W. W. Norton & Company, 2000 
  Alan Axelrod, The Real History of the American Revolution, Sterling, 2007
  
  Gwelout ivez
  150 Years of "Paul Revere's Ride"
  
  Notennoù
  
  Barzhonegoù saoznek