title: Valenciennes
text: Valenciennes (Valencijn e nederlandeg, Valincyinne pe Valinchinne e pikardeg) a zo ur gêr hag ur gumun eus Flandrez Frañs, e departamant an Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall. Pennlec'h Arondisamant Valenciennes eo. Valenciennois a vez graet eus bro Valenciennes.
  
  Istor 
  Brezel-bed kentañ:
   e 1914, ac'hubet e voe Valenciennes gant al Lu alaman; dieubet e voe ar gêr e 1918 gant Lu Breizh-Veur hag ar c'horf-arme kanadian dre emgannoù start;
   roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
  Eil Brezel-bed:
   Mae 1940 
   d'an 10 eo dilezet kêr Valenciennes gant hec'h annezidi. Preizhet eo gant soudarded c'hall. Rivinet eo ar c'hreiz-kêr gant ur mell tan-gwall, maget gant ur pikol dastumlec'h helosk; 
   okupet eo ar gêr rivinet gant al Lu alaman adalek ar 27;
   ar GFP (Geheime Feldpolizei - polis milourel kuzh alaman) a gemer al Lise Watteau da seiz; jahinet eo tud ar Resistañs en e gavioù; 
   d'an 2 a viz Gwengolo 1944 e teu al Lu amerikan a-benn da zieubiñ ar gêr goude emgannoù start.
  
  Monumantoù ha traoù heverk
  
  Douaroniezh 
   War lez ar stêr Escaut emañ Valenciennes.
  
  Emdroadur ar boblañs 1793-2007
  
  Melestradurezh
  
  Tud 
   Jean Froissart (war-dro 1337 – war-dro 1405), istorour, bet ganet eno.
   Antoine Watteau (1684-1721), livour, bet ganet eno.
   Charles de Gaulle (1837-1880), barzh, bet ganet eno.
   Michel Duchaussoy (1938-2012), aktour, bet ganet eno.
  
  Sport
  Valenciennes Football Club
  
  Levrlennadur (e galleg) 
   A. Salamagne, A la découverte des anciennes fortifications de Valenciennes, Embannadurioù Nord Patrimoine Sns, 1999.
   Félicien Machelart, Valenciennes, Embannadurioù Punch , 2005. 
   Philippe Guignet, Nouvelle histoire de Valenciennes, Embannadurioù
  Privat, 2006.
   Jacques Tanche, Renaissance d'un tramway, Embannadurioù Punch, 2006.
   Julien Fontaine, Cathy Bastete, Bons baisers de Valenciennes, Embannadurioù Archives d'Architecture Moderne (AAM), 2007.
   Dominique Foyer, Le Saint-Cordon de Valenciennes, Embannadurioù Nouvelle Cité, 2008
  
  Liammoù diavaez
  
  Dave ha notennoù
  
  Valenciennes
  Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Norzh)