title: Gregam
text: Gregam a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h Kanton Gregam eo.
  
  Douaroniezh
  
  Anv 
  
   Erwan Vallerie ː de Grandicampo, 1224; Grantchamp, 1370; de Grandicampo, 1453
  
  Ardamezioù
  
  Istor
  
  Dispac'h Gall 
   Melestradurezh: krouet e voe kumun ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Gregam da bennlec'h kanton Gregam gant teir c'humun ennañ: Gregam, Meukon ha Pleskob; e Bann Gwened edo. Gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe miret ha brasaet ar c'hanton dindan anv kanton Gregam ivez. Lakaet e oa bet Gregam en arondisamant Gwened bet krouet e 1800.
  
  Brandevi a oa un drev eus parrez katolik Gregam. Savet e voe da barrez e 1802. Krouet e voe kumun Brandevi d'ar 4 a viz Even 1862 diwar ul lodenn eus kumun Gregam.
   Krouet e voe kumun Kolpoù d'ar 4 a viz Even 1864 diwar lodennoù eus kumunioù Begnen, Gregam ha Sant-Yann-Brevele ha krouet e voe kumun Lokmaria-Gregam d'ar 14 a viz Kerzu 1889 diwar ul lodenn eus kumun Gregam.
  
  Brezel-bed kentañ: 193 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 6,35 % eus he foblañs e 1911. 
   Eil brezel-bed: 
   pemp karrnijour a varvas d'an 8 a viz Du 1942 pa gouezhas o c'harr-nij (Wellington marilhet BJ 768) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Lesranigo e Gregam; tri anezhe a oa en Aerlu ar Rouantelezh-Unanet, an daou arall en Aerlu Aostralia. Douaret int bet e bered Boismoreau e Gwened;
   pevar ezel eus ar Rezistañs a voe lazhet en un emgann ouzh an Alamaned e Lomikael e Gregam d'an 2 a viz Gouere 1944;
   d'an 16 a viz Mae 1945 e voe kavet korf marv un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an 13 a viz Gouere 1944 gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr;
   mervel a reas 24 den. 
   Brezel Aljeria: daou waz a varvas.
  
  Brezhoneg 
   Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
   Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1996. 
   E distro-skol 2022 e oa 85 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (15,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Iliz katolik Sant Tudual.
   Chapel Intron-Varia ar Sikour.
   Monumant ar re varv.
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1962
  
  Melestradurezh
  
  Tud
  
  Tud bet ganet eno
   Ar Roue Stevan, klasker-bara ha diouganer, 1701?-1775?.
  
  Tud bet marvet eno
  Claude Cillart de Kerampoul, beleg ha geriadurour brezhoneg, e 1749
   Sébastien de La Haye de Silz, jeneral chouan, 28 a viz Mae 1795 e-kerzh emgann Gregam.
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Gevelliñ
  
  Liammoù diavaez 
  
   Gregam war lec'hienn Geobreizh
  
  Levrlennadur 
  
   Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Morbihan. 1999
   Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
   Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kumunioù ar Mor-Bihan
  Kumunioù Bro Wened
  Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
  Ar Brezoneg er Skol
  Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed