title: Notenn sonerezh
text: Un notenn a lavarer, pa gomzer eus sonerezh, da envel un arouez a implijer da skeudenniñ uhelder ha padelezh keñverel ur son, pe uhelder ar son e-unan.
  
  Arouezioù solferezh
  E solferezh e notenner an notennoù sonerezh war ur skrid-sonerezh a vo lennet gant ar sonerien. Pevar ferzh o deus an notennoù : padelezh, uhelder, nerzhenn ha sonliv. 
  Gant un notenn ec'h arouezier he fadelezh (perzh a-blaen ar solferezh) hag he flas
  er regenneg (perzh sonn).
  
  an notennoù
  
  Frekañs 
  Kement son (pe notenn) en deus ur frekañs diazez a glot gant e uhelder. 
  Ma vez div notenn gant frekañsoù-diazez o ratio kevatal da zaou (an hanter, an doubl, pe ar pevarc'hement) e vo damheñvel o sonioù. Sed penaos e renker an notennoù-se er memes rummad uhelder. 
  E sonerezh broioù ar C'hornôg e ranner an uhelder e seizh notenn : do, re, mi, fa, sol, la ha si. An esaouenn etre daou uhelder (frekañs an eil o talvezout an doubl pe an hanter eus egile) a zo anvet eizhvedell. A-benn gouzout an diforc'h etre div notenn gant ar memes anv e div eizhvedell disheñvel e niverenner an eizhvedelloù, hag an niverenn a vez roet d'an notennoù. Da skouer «La3» (pe A4), he frekañs o vezañ 440Hz. Gant ur bondoner e c'haller kaout ar frekañs-se. 
  
  Ar formulenn o vezañ : . Gant  o vezañ 12 gwrizienn daou ha  an niver a hanterdonennoù a-us an notenn-loc'hañ . Merzout a reer e kresk ar frekañs en u doare mentoniel keñveriet gant an notennoù.
  
  Derezioù ha skeulioù sonerezh 
  E sonerezh e reer gant ar ger derez, a dalvez d'an uhelder en ur skeul resis. Meur a zoare a zo da zibab frekañs an notennoù en un eizhvedell. Dibab ar skeulioù a zo stag ouzh ar mare, ar binvioù-sonerezh hag an doare sonerezh.
  Diouzh ar skeul dibabet e vo skeulennoù disheñvel. Er sonerezh klasel e reer gant div skeul : ar skeul gromatek hag an hini diatonek.
  
  Anvioù 
  E sonerezh broioù ar C'hornôg e reer gant daou zoare da envel an notennoù :
   ut, re, mi, fa, sol, la ("si" a voe ouzhpennet diwezhatoc'h), krouet gant Guido Arezzo en  kantved, hag implijet e su Europa. 
  ut = do, implijet dreist-holl pa gomzer eus alc'hwezioù, ton…A (la), B (si), C (do), D (re), E (mi), F (fa) ha G (sol), diwar hêrezh Gres an Henamzer, hag a vez implijet er broioù saoznek ha german. 
   Er Rouantelezh-Unanet, B =  si (B minor = Si leiañ pe B♭ major = Si♭ muiañ).
   En Alamagn, B = si ♭ ha H = si ♮ (b-Moll = Si ♭ leiañ pe H-Dur = Si muiañ).
  
  E diavaez broioù ar C'hornôg eo bet dibabet an daou zoare meneget a-us, met e broioù' zo ez eus bet miret doareoù dibar. En India e vez implijet svara. Seizh svara a zo : स Sa, रे Ré, ग Ga, म Ma, प Pa, ध Dha, नि Ni''.
  
  Damkaniezh ar sonerezh
  
  ru:Нотная запись