title: Louis Duchesne
text: An aotrou chaloni Louis Marie Oliver Duchesne (), bet ganet e Sant-Servan d'an 13 a viz Gwengolo 1843 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Ebrel 1922 e Roma, a oa un den a Iliz, istorour, istorour an Iliz, arkeologour ha lizheregour. Beziet eo e Sant-Servan.
  
  E vuhez
  E dud e oa Jacques Duchesne hag Anne Marie Gourlay. Kabiten ur vag-vorueta e morioù an Douar-Nevez e oa e dad. Marvet eo e 1849 pa'z was e vag, an Euphémie, d'ar strad. 
  
  Skoliataet e voe Louis e Skolaj ar Galon-Sakr e Sant-Maloù, e kloerdi bihan Sant-Meven hag e Skolaj Sant-Charlez Sant-Brieg. Mont a reas da studiañ an deologiezh d'ar Skolaj Roman (pe Skol-veur Gregorian) Roma. Beleget e voe e 1867.
  
  Kelenn a reas e Skolaj Sant-Charlez eus 1867 da 1871. Kuitaat a reas ha mont a reas da Bariz evit studiañ en "École des Carmes" hag en "École Pratique des Hautes Études". Ezel "École archéologique française" Roma e voe eus 1873 da 1876. Degemeret e voe da zoktor war al lizhiri. Goude bezañ nac'het ur post er Skol-veur e kemeras kador istor an Iliz e Skol-uhel Katolik Pariz (Institut Catholique de Paris). Kuitaat a reas e 1883 rak sevel a rae burutelladennoù a-zivout e gelennadurezh. Kelenn a reas neuze istor ha lizheregouriezh en "École Pratique des Hautes Études". E 1895 e voe navet da rener "École archéologique française" Roma. Mirout a reas ar garg-se e-pad 27 vloaz, betek e varv. 
  
  Gwelet e veze evel perzhiad skourr "modernour" an Iliz gant ar Pab Pi X. Lakaet e voe teir levrenn gentañ e Histoire ancienne de l'Église war roll an oberoù berzet (index) e 1912. Tizhet e voe met sentiñ a reas ouzh diviz ar Pab. Ne voe embannet ar pevare levrenn nemet goude e varv.
  
  Enorioù
  Doktor honoris causa Skol-veur Cambridge e 1896.
  Ezel eus meur a akademiezh en diavaez eus Frañs (Berlin, Göttingen, Torino, Roma). 
  Ezel eus "Académie des Inscriptions et Belles Lettres" e 1888. 
  Degemeret en "Académie française" (an Akademiezh C'hall) d'ar 26 a viz Mae 1910 (kador an aotrou cardinal Mathieu). 
  Komandour Lejion a enor Frañs e 1903 (marc'heg e 1895, ofisour e 1900). 
  
  Roet eo bet e anv d'ur ru e Roazhon ha d'ur blasenn e Sant-Servan (kumun Sant-Maloù bremañ). Traoù a gaver diwar e benn e mirdi Sant-Maloù.
  
  Skridoù
  Mémoire sur une mission au Mont Athos, gant Charles Bayet, 1870.
  Le Liber pontificales, embanndurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
  Étude sur le Liber Pontificalis, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
  Origine du culte chrétien, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
   Les anciens catalogues épiscopaux de la province de Tours, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz, 1890.
  "La légende de Ste Marie Madeleine", ur pennad e Les Annales du Midi, levenn 5, 1893.
  Les Premiers Temps de l'État pontifical (754-1073), Albert Fontemoing embanner, 1898.
  "Saint Jacques en Galice", ur pennad e Les Annales du Midi, 1900.
  Prezegenn bet distaget e-kerzh al lid-kañv aozet en iliz Campo Santo dei Tedeschi evit ene F. X. Kraus, 1902.
  Origines du culte chrétien : étude sur la liturgie latine avant Charlemagne, 1889, 1903
  Mémoire sur l'origine des diocèses épiscopaux dans l'ancienne Gaule, 1890
  Histoire ancienne de l'Église, 3 vol., 1907-1910
  Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, 2 levrenn, 1907-1910. Kavout a reer an destenn en linenn.
  Discours de réception à l'académie Française, suivi de la réponse de Étienne Lamy, Fontemoing embanner, Pariz, 1911.
  L’Église au Vie siècle, Boccard, 1925
  Scripta minora : études de topographie romaine et de géographie ecclésiastique, embannadur adskouerioù skridoù bet embannet e meur a gelaouenn etre 1886 ha 1923, 1973
  Correspondance avec madame Bulteau (1902-1922), Collection de l'École Française de Rome no 427, École française de Rome, Roma, Gouere 2010.
  
  Liammoù diavaez
  
  Mammennoù
  Mille Bretons Dictionnaire biographique gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large, 2002 .
  
  Ganedigezhioù 1843
  Marvioù 1922
  Istorourien
  Beleien
  Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall