title: Jean Cras
text: Jean Cras zo anezhañ ur sonaozer eus Breizh. Ganet eo bet d'an 22 a viz Mae 1879 e Brest ha mervet eo d'ar 14 a viz Gwengolo e 1932 e Brest.
  
  Buhezskrid
  E Brest eo bet ganet Jean Cras d'an 22 a viz Mae 1879. Brudetoc'h eo evit e vicher martolod eget evit e oberenn sonerezh daoust m'en deus skrivet ur bern pezhioù. Kreñv e oa ennañ ar c'hoant da vont d'ar morlu da ofiser. Daoust d’e vicher en deus bet skrivet sonerezh e-pad e vuhez. Pa ne oa nemet 13 vloaz, levezonet gant e familh, e skivas e oberenn gentañ. Donet a rae a-benn da skrivañ sonerezh e-pad e labour evit ar morlu. Sonaozet en deus Jean Cras ur bern pezhioù a-hed e vuhez, poulzet gant e zarempredoù mignoniezh gant Henri Duparc. E-pad m'emañ kelenner er Skol Verdeiñ e sav ur reolenn a zo gantañ c’hoazh e anv: "reolenn Cras". Ganti e c'haller jediñ ar c'heid war ar c'hartennoù-mor. Implijet e vez hiziv an deiz gant martoloded er bed a-bezh. "Deizlevr bourzh", e oberenn bennañ, a zigor dorioù bed Cras d'an dud. Gwelet a reer gant an oberenn-mañ penaos eo ar c'hardoù-beilh a rank ar vartoloded ober e-pad an noz e bourzh al listri. Echuiñ a ra e vuhez er morlu gant ar renk a eilamiral, penn-major porzh Brest. Marvet eo Jean Cras d'ar 14 a viz Gwengolo 1932 er gêr ma oa bet ganet, Brest.
  
  Oberenn
  Ur mailh eo Jean Cras war an aozañ sonerezh-kambr. Pledet eo bet gantañ an holl zoareoù, eus ar sonatennoù d'ar pempadennoù. Eus ar c'hentañ e oar mestroniañ ar mousezteuler. Evel-just eo awenet gant e ved war vor evit sonaozañ. Diazezet eo e opera Polyphème war mojennoù ar mor. E gerzennoù a vez awenet koulz gant Breizh ha gant ar broioù bet gweladennet gantañ. Plijout a ra dezhañ livioù sonerezhioù Afrika pe re an Arabed. Aozet eo gantañ evel-se "Fleüt Pan", ur pezhiad dibar en e oberenn. Gouzout a ouie brezhoneg ivez. En e bezhiad "En Island" (gant dodennoù hañval ouzh ar re a oa bet pledet gant Ropartz e ra gant arroudennoù brezhonek. Ober a ra ivez gant tonioù dañs e-barzh tammoù sonerezh 'zo evel "Teir c'hanenn a Vreizh" pe "Ar Roue Loudivic".
  
  Oberoù pennañ
  
  Oberoù sonerezh siñfoniek hag operaoù
  Andante relijiel 1901 
  Eneoù bugale 1921 
  Deizlevr bourzh 1927 
  Mojenn evit gaolvioloñs ha laz-seniñ 1929 
  Kengerz evit piano ha klaviaz 1931
  
  Oberoù sonerezh kambr 
  An Ene, eil sonadenn evit arvoud ha piano 
  Heuliad e daouad evit fleüt ha telenn  
  Triad niv. 1 1899 
  Ar spered (sonadenn) evit violoñs ha piano 1900 
  Douster an noz (sonennoù, evit piano ha sopran) 1901 
  Triad niv. 2 1907 
  Pevarad-kerdin "Da ma Breizh" 1909 
  Eneoù bugale, evit chwech dornig 1917 
  Ar Ginnigadenn lourennek (sonennoù, evit piano ha sopran) 1920 
  Ar Chig, evit gaolvioloñs ha piano 1920 
  Skeudenn (sonennoù, evit piano ha sopran) 1921 
  Pevarad-kerdin, evit daouad-piano (pevar dorn) 1921 
  Pempad evit piano ha pevarad-kerdin 1923 
  Feunteun (sonennoù, evit piano ha sopran) 1923 
  Pemp Robaiyat (sonennoù, evit piano hag usvoud) 1924 
  Triad niv. 3 1926-1927 
  Habanera evit violoñs ha piano 1927 
  Ton liesseurt evit violoñs ha piano 1927 
  Pempad evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud, gaolvioloñs pe piano ha pevarad-kerdin 1928 Kounadenn evit violoñs ha piano 1928 
  Nozvezh war ar mor (sonennoù, evit piano ha sopran) 1929 
  Gourfennadenn evit violoñs ha piano 1929 
  Heuliad e daouad evit violoñs ha piano 1929 
  Mojenn evit gaolvioloñs ha piano 1930 
  Div ganaouenn (sonennoù, evit piano hag usvoud) 1932 
  Kengerz evit piano ha klaviaz (doare gant 2 biano) 1932 
  
  Oberoù piano ha kanaouennoù 
  Primaozad bugulel 1900 
  Pezh berr 1901 
  Preludio con fughetta (barzhoneg kuzh) 1902 
  En Island (barzhoneg kuzh) 1902 
  Valsenn 1904 
  Parfetiz (barzhoneg kuzh) 1904 
  Gant red an dour (barzhoneg kuzh) 1911 
  Ti ar beure (barzhoneg kuzh) 1911 
  Maezadoù 1917 
  Deiz-ha-bloaz kentañ, "dam Yann-Bêrig" 1919 
  Danze 1920 
  Eneoù bugale 1922 
  Daou brimaozad 1926
  
  Oberoù mouezh ha relejiel 
  Polyphème, opera  
  Pezh evit kan ha piano  
  Oferenn evit 4 mouezh a capella 1907 
  Marvnadoù, 4 barzhoneg evit kan ha klaviaz 1912 
  Ar Ginnigadenn lourennek, evit mouezh ha laz-seniñ 1921 
  Feunteunioù, evit mouezhioù ha laz-seniñ 1923 
  Er menez 1925 
  Meulgan en eñvor ur santez 1925 
  Mouezheladennoù-studienn 1928 
  Fleüt Pan 1930 
  Tri nouel, evit mouezh ha laz-seniñ 1930
  
  Pladennoù (dibab)
  Deizlevr bourzh, Eneoù bugale, Mojenn evit gaolvioloñs ha laz-senniñ, - Laz-seniñ Luksembourg, Jean-François Antonioli (Timpani)
  Triad evit violoñs, isrebed ha gaolvioloñs, Pempad evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud ha gaolvioloñs, Fleüt Pan - Triad Millière, Thomas Prévost (fleüt), Catherine Michel (telenn), Didier Henry (Quantum)
  Triad evit violoñs, piano ha gaolvioloñs, sonadenn evit gaolvioloñs ha piano, largo - Philippe Koch (violoñs), Aleksandr Khramouchin (gaolvioloñs) hag Alain Jacquon (piano) (Timpani)
  Oberoù evit piano - Alain Jacquon, piano (Timpani)
  Oberoù evit violoñs ha piano - Marie-Annick Nicolas (violoñs), Jean-Pierre Ferey (piano) (Skarbo)
  Polypheme - Laz-seniñ Luksembourg, Bramwell Tovey (Timpani)
  Kanaoeuennoù gant laz-senniñ - Ingrid Perruche, Philippe Do, Lionel Peintre - Laz-seniñ Breizh, Claude Schnitzler (Timpani)
  
  Liammoù
   Jean Cras war Compositeursbretons.com
  
  Gwelet ivez
  Listenn ar sonaozourien
  
  Sonaozourien Breizh
  Amiraled vreizhat
  Amiraled er morlu gall