title: Levr Han
text: Levr Han (sinaeg : 漢書 hán shū), anvet Istor an Han Gent ivez, zo ul levr a voe echuet er bloaz 111 e Sina hag a gont a-zivout an diernac'h Han Gent (前漢 qián hán) pe "Han er C'hornôg" adalek an impalaer kentañ e 206 KAB) betek diskar an impalaer Wang Mang (c. 45 KAB – 23 AB, ren 9-23).
  
  Gant an istorour Ban Gu (32-92) e voe skrivet, gant harp e c'hoar Ban Zhao, da-heul o zad Ban Biao ha diwar patrom Shiji an istorour meur Sīmǎ Qiān  (~ 145 - ~86 KAB). Al levr kentañ a-zivout un diernac'h hepken e voe Levr Han.
  
  Danvez
  E dibenn an diernac'h Han er C'hornôg e kendalc'has Ban Biao gant oberenn Sima Qian ; Hengoun Diwezhat (後傳 hòu chuán) a reer eus labour Ban Biao, evit e digemmañ diouzh hini e vab hag e c'hoar : goude marv e dad, Ban Gu a gavas gwell labourat en un doare nevez ha kontañ Istor Sina dre diernac'hoù, Han o vout an hini gentañ, p'en devoa Sima Qian kroget gant renerion vojennel gentañ ar vro. Dre-se e voulc'has Ban Gu hag e c'hoar an Istor dre diernac'h anvet jìchuántǐ (紀傳體 "doare da dreuzkas ar c'hounskrid") a zo chomet ar patrom betek hiziv.
  
  Dre ma'z eo boulc'h Levr Han dibenn ar Shiji, Ban Gu a adkemeras tost ger-evit-ger pennadoù diwezhañ skrid Sīmǎ Qiān, a astennas a-wezhioù. Hep mar e lakaas lod eus labour e dad ivez, daoust ma'z eo diaes gouzout petra.
  Kant roll (卷 juǎn) a ya da ober Levr Han ; ouzhpenn da bennadoù istorel zo ennañ : douaroniezh, gwir, lennegezh ha skiantoù zo ivez. Pa varvas Ban Gu en toull-bac'h er bloaz 92, he c'hoar a gendalc'has da aozañ al levr e-pad 19 vloaz betek echuiñ d'he 62 vloaz, e 111 eta.
  Dre ma oa-hi ul lennegez ivez e soñjer he deus skrivet ar rolloù 13 betek 20 (eizh taolenn gronologel) hag ar roll 26 (ur pleustrad steredoniezh).
  
  Bloazdanevelloù
  大事记 dà shì jì – 12 roll.
  Buhezskridoù an impalaerion a vloaz da vloaz ; diouzh savboent al lez emañ kontet an darvoudoù.
   Ar ren eo an deiziadoù a zo goude pep anv.
  
  Taolennoù kronologel
  表 Biǎo – 8 roll.
  Taolennoù kronologel diwar-benn tud pouezus.
  
  Pleustradoù
  志 zhì – 10 roll
  Pep roll a zeskriv un dachenn ma striv ar Stad.
  {| class=wikitable
  |-
  ! Roll !! Talbenn !! Troidigezh
  |-
  | 021 || 卷二十一 律曆志 Juǎn èrshíyī lǜ lì zhì || Levrenn 21 – Pleustrad a-zivout al Lusk hag an Deiziadur
  |-
  | 022 || 卷二十二 禮樂志 Juǎn èrshí'èr lǐ yuè zhì || Levrenn 22 – Pleustrad a-zivout al Lidoù hag ar Sonerezh
  |-
  | 023 || 卷二十三 刑法志 Juǎn èrshísān xíngfǎ zhì || Levrenn 23 – Pleustrad a-zivout ar Gwir kastizel hag al Lezenn
  |- valign="top"
  | rowspan="2"|024 || 卷二十四上 食貨志 Juǎn èrshísì shàng shí huò zhì || Levrenn 24 – Pleustrad a-zivout ar C'henwerzh – Rann 1
  |-
  | 卷二十四下 食貨志 Juǎn èrshísì xià shí huò zhì || Levrenn 24 – Pleustrad a-zivout ar C'henwerzh – Rann 2
  |- valign="top"
  | rowspan="2"|025 || 卷二十五上 郊祀志 Juǎn èrshíwǔ shàng jiāosì zhì || Levrenn 25 – Pleustrad a-zivout an Aberzhioù – Rann 1
  |-
  | 卷二十五下 郊祀志 Juǎn èrshíwǔ xià jiāosì zhì || Levrenn 25 – Pleustrad a-zivout an Aberzhioù – Rann 2
  |-
  | 026 || 卷二十六 天文志 Juǎn èrshíliù tiānwén zhì || Levrenn 26 – Pleustrad a-zivout ar Steredoniezh
  |- valign="top"
  | rowspan="5"|027 || 卷二十七上 五行志 Juǎn èrshíqī shàng wǔháng zhì || Levrenn 27 – Pleustrad a-zivout ar Pemp Elfenn – Rann 1
  |-
  | 卷二十七中之上 五行志 Juǎn èrshíqī zhōng zhī shàng wǔháng zhì || Levrenn 27 – Pleustrad a-zivout ar Pemp Elfenn – Rann 2
  |-
  | 卷二十七中之下 五行志 Juǎn èrshíqī zhōng zhī xià wǔháng zhì || Levrenn 27 – Pleustrad a-zivout ar Pemp Elfenn – Rann 3
  |-
  | 卷二十七下之上 五行志 Juǎn èrshíqī xià zhī shàng wǔháng zhì' || Levrenn 27 – Pleustrad a-zivout ar Pemp Elfenn – Rann 4
  |-
  | 卷二十七下之下 五行志 Juǎn èrshíqī xià zhī xià wǔháng zhì || Levrenn 27 – Pleustrad a-zivout ar Pemp Elfenn – Rann 5
  |- valign="top"
  | rowspan="2"|028 || 卷二十八上 地理志 Juǎn èrshíbā shàng dìlǐ zhì || Levrenn 28 – Pleustrad a-zivout an Douaroniezh – Rann 1
  |-
  | 卷二十八下 地理志 Juǎn èrshíbā xià dìlǐ zhì || Levrenn 28 – Pleustrad a-zivout an Douaroniezh – Rann 2
  |-
  | 029 || 卷二十九 溝洫志 Juǎn èrshíjiǔ gōuxù zhì || Levrenn 29 – Pleustrad a-zivout ar Stêrioù hag ar C'hanolioù
  |-
  | 030 || 卷三十 兿文志 Juǎn sānshí yì wén zhì || Levrenn 30 – Pleustrad a-zivout al Lennegezh
  |}
  Buhezskridoù
  传  Chuán'' • 70 roll
  Hengounioù skouerioù, a anver buhezskridoù peurliesañ, pa gontont darnoù eus buhezioù tud pouezus en ur chom gant an darvoudoù a ziskouez pegen skouerius e oa an dud-se. Meur a zen a c'hall bout danvez ur pennad, pa'z int a-renk er gevredigezh. Er pennadoù diwezhañ e lenner a-zivout an darempredoù etre lez impalaerel Sina hag ar pobloù lies a oa koulz er Stad hag en tu-hont d'he harzoù.
  
  Pennadoù kar=
   Kronologiezh istor Sina
  
  Liammoù diavaez
  
  Notennoù
  
  Istor Sina
  Lennegezh Sina