title: Troad dativel
text: Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad dativel pe dativ pe tro-reiñ (saoz.: dative case; latin: casus dativus, diwar an henc'hresianeg: ἡ δοτικὴ πτῶσις, diwar ar verb διδόναι "reiñ") evit komz eus un droad yezhadurel pennañ a dalvez da verkañ en un doare rik an hini ma vez roet un dra bennak dezhañ/i, o klolaat alies gant an araogenn "da" e brezhoneg
  
  Peurliesañ e talvez an droad dativel da verkañ peurliesañ renadenn dieeun ur verb. A-wezhoù avat e c'hell talvezout e da verkañ ivez renadenn eeun ur verb, da skouer e ruseg ec'h implijer an dativel da verkañ renadenn eeun ar verb "gervel (dre bellgomz)".
  
  Yezhoù skouer 
  
  Implijet e vez an droad dativel gant meur a familh-yezhoù dre ar bed, da skouer:
  
  Latin 
  
  Meur a implij he deus an droad dativel e latin estreget an arc'hwel pennañ, en o zouez:
  
   Dativus finalis: merkañ a ra an abeg pe ar pal, d.s. venio auxilio ("Dont a ran da (reiñ) sikour");
   Dativus commodi (incommodi): merkañ a ra ar fed ma reer un dra bennak evit unan bennak, d.s. Graecis agros colere ("arañ ar parkeier evit Gresianiz")
   Dativus possessivus: merkañ a ra ar berc'henniezh, implijet alies gant ar verb-stagañ, kevatal da "kaout", d.s. angelis alae sunt ("d'an aelez ez eus eskell", d.l.e "an aelez o deus divaskell") 
   Dativus ethicus: merkañ a ra ar fed ma tenn ober ar verb d'an den merket gant an dativel, d.s. quid mihi Celsus agit? ("Fellout a ra din goût petra emañ Celcius oc'h ober");
   Dativus auctoris: kevatal da "heñvelout"/"hervez", d.s. vir bonus mihi videtur ("un den mat eo hervezon"/"Hañvlout a ra bezañ un den mat");
  
  Alamaneg 
  
  Peurliesañ e vez implijet an droad dativel da verkañ renadenn dieeun, da skouer:
  
   Er gibt mir da Buch
   "Reiñ ra din al levr" 
  
  Implijet e vez an dativel ivez da heul araogennoù resis (aus, außer, bei, mit, nach, seit, von, zu and gegenüber). Implijet e c'hell bezañ an droad dativel araogennoù all (an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, and zwischen) evit merkañ ur stad lec'hiañ e lec'h an droad akuzativel a dalvez da verkañ ur c'hemm lec'h dinamek (an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, and zwischen), keñveriit da skouer:
  
   Dativel
   Das Buch steht auf dem Tisch
   ("War an daol emañ al levr": stad/lec'hiadur hep kemm lec'h)
  
   Akuzativel
   Ich stelle das Buch auf den Tisch
   ("Lakaat a ran ar levr war an daol": kemm lec'h)
  
  Seul wezh m'emañ stag un [[anv-kadarn] ouzh unnan eus an araogennoù ma rank bezañ implijet gante an droad akuzativel e rank bezañ merket an anv-se en akuzativel daoust ha ma c'hell bezañ renadenn dieeun ar frazenn, keñveriit da skouer:
  
   Renadenn dieeun dativel
   Ich sandte das Buch zum (= zu dem) Verleger
   "Kas a ris al levr d'an embanner"
  
   Renadenn dieeun akuzativel
   Ich habe das Buch an meinen Freund weitergegeben
   "Adkas a ris al levr d'am c'heneil"
  
  Henc'hresianeg 
  
  Dres evel an an dativus e latin (gw. uheloc'h), he deus an droad dativel arc'hwelioù resis all e henc'hresiang, en o zouez::
  
   Dativus finalis, d.s. τῷ βασιλεῖ μάχομαι ("Argadiñ evit ar roue");
   Dativus commodi/incommodi, d.s. πᾶς ἀνὴρ αὑτῷ πονεῖ (Sophokles, Ajax 1366; "Pep hini a labour evitañ e-unan").
   Dativus possesivus, d.s. ἄλλοις μὲν γὰρ χρήματα ἐστι πολλὰ καὶ ἵπποι, ἡμῖν δὲ ξύμμαχοι ἀγαθοί. (Thucycdides 1.86.3: "daoust ha m'o deus ar re all kalz a arc'hant, bigi ha kezeg, ni hon eus keneiled vat")
   Dativus ethicus: implijet dreist-holl gant raganvioù-gour evit merkañ ar sevended, d.s. τούτῳ πάνυ μοι προσέχετε τὸν νοῦν. (Demosthenes 18.178; "Taolit evezh, me ho ped")
   Dativus auctoris: merker a ra graer un ober, d.s. πολλαὶ θεραπεῖαι τοῖς ἰατροῖς εὕρηνται. (Isokrates 8.39; "Meur a doare pareañ a zo bet kavet gant ar vezeion")
   Dativus instrumenti: kevatal d'an droad instrumentel, d.s. pμε κτείνει δόλῳ(Homer, Odysseüs 9.407) "Ma lazhañ ran gant un touelladur")
   Dativus modi: merkañ ra an doare, d.s. νόσῳ ὕστερον ἀποθανόντα. (Thukydides 8.84; "Marvet gant/abalamour d'ur c'hleñved")
   Dativus mensurae: merkañ a ra an diforc'h, d.s. τῇ κεφαλῇ μείζονα. (Plato, Phaedo 101a: "Ur pennad brasoc'h"); μακρῷ ἄριστος. (Plato, Lezennoù 729d; "a-bell an hini gwellañ")
  
  Yezhoù slavek 
  
  Kemmañ a ra an dibennoù a dalvez da verkañ an dativel hervez ma vez staget ouzh un anv-gwan pe ouzh un anv-kadarn, hag ivez hervez an niver hag ar jener da skouer.
  
  E ruseg e talvez an dativel da verkañ renadeen dieeun ur verb dreist-holl hag ivez evit merkañ ar fed ma ac'h unna bennak davet pe betek ul lec'h pe un den all, da skouer:
  
   E ruseg:
  
   К врачу ("d'ar mezeg", d.l.e "da welet ar mezeg").
  
  Evele en alamaneg e ranker implijout an dativel ivez da heul ur rummad araogennoù gante un implij resis, d.s.
  
   По бокам ("a-hed ar riblennoù")
  
  Implijoù all a c'hell kaout an dativel er yezhoù slavek ivez estreget an implijoù pennnañ-mañ, da skouer:
  
   E poloneg:
  
   da heul verboù resis, d.s.: dziękować komuś ("trugarekaat unan bennak"); pomóc komuś ("sikour unnan bennak"); wierzyć komuś ("krediñ unan bennak")
  
   e troiennoù resis, d.s. Czy podoba ci się piosenka? ("Ha plijout a ra dit ar ganaouenn-mañ?"); Jest mi zimno ("Riv am eus")
  
   dativus commodi: evit merkañ ar fed ma raer un dra bennak evit unna bennak all, d.s. Zbuduję temu człowiekowi dom ("Sevela rin un ti evit an den-mañ")
  
   pa vez tnnet kuit un dra bennak pe pa degouezh un dra bennak da unan bennak, d.s. Zdechł im pies ("Mervel a reas o c'hi"); Zabrali mu komputer ("Tennañ a rejont e urzhiataer dioutañ")
  
  Armenieg 
  
  Peurliesañ e talvez an droad dativel, merket gant al lostger "-ի" (-i) pe "-ին" (-in) e rannyezhoù 'zo eus ar c'hornôg, da verkañ renadenn dieeun an ober, da skouer:
   
   շուն (šun; "ki") → շունի (šuni; "d'ar c'hi"), d.s.:
   շունի ուտելիք տալիս էիմ (šuni utelik talis eim)
   "D'ar c'hi e rois boued" (= "Reiñ a ris boued d'ar c'hi" )
  
  Implijet e vez ivez evit merkañ ar fed ma kemm lec'h un dra pe un den bennak o vont war-du un dra, ul lec'h pe un den bennak all (arc'hwel pennañ an droad lativel), da skouer:
  
   տուն (dun; "ti")→ տունին (dunin; "d'an ti"), d.s.:
   տունին մօտեցայ (dunin modetsa)
   "Tostaat a raen ouzh an ti"
  
  Yezhoù finnek-ougrek 
  
  Dreist-holl e talvez an dativel en hungareg, merket gant al lostger "-nak/-nek" da verkañ renadenn dieeun un ober, da skouer:
  
   adtam ezt a könyvet Danielnek
   Reiñ a ris al levr-mañ da zDeniel"
  
  Implijoù all he deus an droad-mañ ivez, da skouer: 
  
   an hevelep arc'wel hag an droad benefaktivel
  
   implijet e lec'h ar genitivel e troiennoù perc'hennañ, dreist-holl p'emañ liammet meur a anv ouzh egile renk-ouzh-renk kentreze ul liamm perc'henniezh, d.s.:
   Az anya kutyája ("Ki ar vamm")
   Az anyámnak a kutyája("Ki ma mamm")
   Az anyám kutyájának a feje ("Penn ki ma mamm") My mother's dog's head.
  
   evit pouezañ war un elfenn resis, d.s.:
   Neked van kutyád? ("Ha c'hwi ac'h eus ur c'hi?")
  
  Yezhoù kaokazek 
  
  Implijet e vez ivez an droad dativel er yezhoù kaokazek, en o zouez ar jorjieg hag an tsezeg, kalz luzietoc'h ec'hj implijoù avat abalamour d'ar steudadur ergativel implijet gante, ha kenglotaat a ra implij an dativel gant arc'hwelioù troadoù all war un dro hervez degouezhioù yezhadurel resis, da skouer:
  
   E tsezeg:
  
  {| style="border: 1px solid black;"
  | colspan = 4 align="center"|Кидбā ужихъор кIетIу биквархо.
  |-
  |kidb-ā||uži-qo-r||kʼetʼu||b-ikʷa-r-xo
  |-
  |plac'h:OBL-ERG||paotr-POSS-DAT/LAT||kazh:[III]:ABS||III-gwelout-CAUS-BREMAÑ
  |-
  | colspan = 4 align="center"|"Ar plac'h a diskwel ar c'hazh d'ar paotr"
  |}
  
  Implijet e vez ivez evit merkañ ar berc'henniezh dre ma vank ar verb "kaout" (kv. "bezañ gant" e brezhoneg), d.s.:
  
  {| style="border: 1px solid black;"
  | colspan = 4 align="center"|Кидбехъор кIетIу зовси.
  |-
  |kidbe-qo-r||kʼetʼu||zow-si
  |-
  |plac'h:OBL-POSS-DAT/LAT||kazh:ABS||bezañ:TREMEN.
  |-
  | colspan = 3 align="center"|"Ur c'hazh he doa ar plac'h"
  |}
  
  Gwelit ivez: 
   Troad araogennek: implij an "droad dativel" er yezhoù gouezlek
  
  Liammoù diavaez: 
   Hungarian dative case from www. HungarianReference.com
   Dative Case in Russian
   Resources to learn Dative Case in Russian
  
  Mammennoù: 
  
  Dativel
  
  tr:İsmin hâlleri#-e hâli (yönelme hâli)