title: Gwern-ar-Sec'h
text: Gwern-ar-Sec'h ( e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gentieg e departamant Il-ha-Gwilen.
  
  Douaroniezh 
   Ar Sec'h a dreuz ar gumun.
  
  Istor
  
  Brezel 1870-1871: daou soudard eus ar gumun a varvas.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ  
   71 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.l.e. 5,30% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Virton e Belgia, soudard e oa er 124vet Rujumant Troadegiezh.
  
  Eil Brezel-bed 
   Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel; unan anezhe a varvas d’an 11 a viz Even 1940 e Boran-sur-Oise er Oise (Bro-C’hall),soudard e oa er 41vet Rujumant Troadegiezh, egile a oa ezel eus an FTP, fuzuilhet e voe d’an Alamaned d’an 30 a Viz Kerzu 1942 e San-Jakez-al-Lann,; pevar ezel eus ar Rezistañs a voe lazhet er gumun en un emgann ouzh an Alamaned d’ar 14 a viz Gouere 1944.
  
  Trevadennoù 
   Brezel Aljeria: daou vilour e 1958, unan d’ar 16 a viz C’hwevrer e Loverdo (departamant Medea), marichal-lojeiz e oa er 7vet Rujumant Kanolierezh, egile d’ar 24 a viz Here, kanolier e oa en 12vet Rujumant Kanolierezh.
  
  Brezhoneg 
   E distro-skol 2022 e oa 30 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (3,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
  D'an 21 a viz Gwengolo 2020 e oa bet votet emezelañ d'ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Ar porzh-houarn.
   Iliz katolik Sant-Varzhin.
   Monumant foran ar re varv ; savet e voe e 1920, dioueliet e voe d’ar 26 a viz Gwengolo 1920 ha dilec’hiet e 1995.
   Taolenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.
   Maen-koun ar Rezistañs.
  
  Emdroadur ar boblañs 1962-2012
  
  Melestradurezh
  
  Tud
  
  Gevelliñ
  
  Liammoù diavaez 
  
   Lec'hienn ofisiel ar gumun
    Gwern-ar-Sec'h war Geobreizh
  
  Dave ha notennoù 
  
  Kumunioù Il-ha-Gwilen