title: Noli me tangere
text: Noli me tangere zo ur frazenn latin hag a dalv "Na stok ket ouzhin".
  Lavaret eo bet gant Jezuz da Vari Madalen pa voe anavezet ganti, goude an Dasorc'hidigezh, hervez a lenner en Aviel Yann (XX-17), hini ar Vulgata, troet e latin gant Hieronimos diwar ar gregach.
  
  Ster ha troidigezhioù 
  Μή μου ἅπτου mê mou haptou eo ar bomm er skrid henc'hresianek orin , ar pezh a dalvez kement ha diskrog diouzhin pe paouez a gregiñ ennon{,}}.
  E latin eo un urzh en unander : Arabat dit stekiñ ouzhin.
  Diemglev zo e gwirionez war-sigur ster resis al lavarenn :
  • ha da Vari Madalen hepken e vefe bet distaget, ar pezh a glotfe gant an teal a zo kustum er yezhoù semitek ?
  • pe d'e heulierien e komzas Jezus-Krist, ar pezh a glotfe gant ar c'hwial ? Met n'eo ket al liester a zo nag er skrid henc'hresianeg nag er skrid latin.
  Meur a droidigezh zo eta ; setu amañ un nebeud anezho.
  
  E brezhoneg 
   Ar Bibl, Guillaume Le Coat, 1897 (nevesaet gant 'Unvaniezh ar Bibl en Anjev, bloavezh ebet) : "Na stok ket ennon".
   World Bibles : "Na stok ket ennon".
  
  E galleg
  
  Skrid ar Vulgata 
  Setu amañ skrid latin ar Vulgata, hag un droidigezh vrezhonek anezhañ.
  
  Noli me tangere en arz 
  Meur a arzour zo bet awenet gant an darvoudenn a zo kontet en Aviel Yann :
   Mestr an Dasorc'hidigezh, ul livour italian dizanv eus skol Rimini, a labouras etre 1300 ha 1350 — Mirdi ar Vatikan
   Duccio di Buoninsegna (~1255-1319), livour italian — Museo dell'Opera Metropolitana del Duomo, Siena (~1310)
   Giotto di Bondone (1267-1337, livour ha kizellour italian — Cappella Scrovegni, Padova ha penniliz San Francesco Assisi (1320)
   Fra Angelico (~1400-1455), livour italian — Kouent San Marco, Firenze (~1441)
   Hans Memling (~1437-1494), livour alaman — Alte Pinakothek, München (1480)
   Martin Schongauer (~1450-1491), livour hag engraver elzasat — Mirdi Unterlinden, Colmar (1473)
   Bramantino (~1450-~1530, livour italian — Pinacoteca del Castello Sforzesco, Milano (~1507)
   Tilman Riemenschneider (~1460-1531), kizellour alaman — Staatliche Museum, Berlin (1490-1492)
   Jacob Cornelisz van Oostsanen (kent 1470-1533), livour hag engraver flandrezat — Museumlandschaft Hessen, Kassel (1507)
   Hans Baldung (~1484-1545), livour hag engraver alaman — Hessisches Landesmuseum, Darmstadt (1539)
   Andrea del Sarto (1486-1531), livour italian — San Salvi Museo, Firenze (~1510)
   Tizian (1488-1576), livour italian — National Gallery, Londrez (~1514)
   Antonio da Correggio (~1489-1534), livour italian — Museo del Prado, Madrid (~1525)
   Hans Holbein ar Yaouankañ (1497-1543), livour hag engraver alaman — Royal Collection - Hampton Court, Londrez (1524)
   Agnolo Bronzino (1503-1572), livour italian — Casa Buonarroti, Firenze (1531)
   Lambert Sustris (~1515~1590), livour flandrezat — Musée des Beaux-Arts, Lille (etre 1548 ha 1553)
   Paolo Veronese (1528-1588), livour italian — Musée des Beaux-Arts, Grenoble (~1580)
   Federico Barocci (1535-1612), livour italian — Alte Pinakothek, München (1590), hag Ofisoù Firenze (1590)
   Giovanni Paolo Lomazzo (1538-1592), livour italian — Pinacoteca Civica, Venezia (1568)
   Lavinia Fontana (1552-1614), livourez italian —, Galleria degli Uffizi, Firenze (1581)
   Pieter Brueghel yaouank (1565-1636), livour brabantat — Musée historique lorrain, Nancy (1630)
   Battistello Caracciolo (1578-1635), livour italian — Museo Civico, Prato (~1620)
   Nicolas Poussin (1594-1665), livour gall — Museo del Prado, Madrid (1653)
   Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), livour ha kizeller italian — Iliz Santi Domenico e Sisto, Roma (1649 ; gant Bernini e voe treset ar c'hizelladur Noli me tangere, hogen gant e zeskard E. Antonio Raggi e voe graet al labour.)
   Jan Brueghel yaouank (1601-1678), livour flamank — Musée des Beaux-Arts, Nancy (~1620)
   Alonso Cano (1601-1667), livour ha kizellour spagnol — Szépmûvészeti Múzeum, Budapest (~1640)
   Laurent de La Hyre (1606-1656), livour gall — Mirdi an Arzoù-Kaer, Grenoble (1656)
   Eustache Le Sueur (1616-1655), livour gall — Mirdi al Louvre, Pariz (1651)
   Gregorio de Ferrari (~1647-1726), livour italian — Galleria di Palazzo Bianco, Genova (~1685)
   William Etty (1787-1849), livour saoz — Tate Gallery, London (1834) 
   Aleksandr Andreyevitch Ivanov (1806-1858), livour rus — Русский музей (ar Mirdi Rusian"), Sant-Petersbourg (1835)
   Maurice Denis (1870-1943, livour hag engraver gall — (1895-1896, Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye (1896)
  
  Livadurioù
  
  Lennegezh
  Noli me tangere, romant spagnolek gant ar skrivagner filipinat José Rizal e 1887.
  Noli me tangere, sonedenn svedek gant Carl Johan Gustaf Snoilsky (1841–1903).
  
  Sterioù deveret Noli me tangere 
  Meur a dra zo bet anvet diwar an droidigezh Na stok ket ouzhin.
   Anv ur blantenn, Impatiens noli-tangere, a vann hec'h hadoù pa vez stoket outi.
   Anv ul loen, ar fasm (pe : "bazh-an-diaoul") Epidares nolimetangere, a ya e darsonn p'en em sant an arvar.
   Anv ur c'hleñved, Noli me tangere, a zo un angreizh kroc'henel a vez gwashaet gant forzh pe antred a lakaer warnañ
  
  Banniel
  
  E 1861 e voe graet ur banniel nevez da Alabama, ha war an tu gin e oa skrivet Noli me tangere dindan ur barr kotoñs.
  
  Levrlennadur 
   Marianne Alphant & Daniel Arasse & Guy Lafon : L'apparition à Marie-Madeleine, Desclée de Brouwer, 2001, 125 pajenn
  
  Liammoù diavaez 
    Mari Madalen:  Perak e c'houlennas Jezuz diganti choù hep stekiñ outañ?
    Noli me tangere en arz
  
  Notennoù 
  
  Lavaroù latin
  Jezuz el livadurioù
  Vulgat