title: Kirgizeg
text: Ar c'hirgizeg, (кыргыз тили, قىرعىز تىلى), a zo ur yezh a-orin turkek komzet e Kreiz Azia. Gant ar rusianeg ez eo ar c'hirgizeg unan eus div yezh kenofisiel Kirgizstan.
  
  Komzet e vez ar c'hirgizeg gant tro-dro da 3 milion a dud e Kirgizstan, Sina, Afganistan, Kazac'hstan, Tadjikistan, Turkia hag Ouzbekistan.
  
  Doare-skrivañ ha distagadur 
  
  Implijet e veze al lizherenneg arabek evit skrivañ ar c’hirgizeg betek ma oa bet krouet ar gentañ lizherenneg latin e 1927. Er bloavezhioù 1930 e oa bet lakaet da ofisiel al lizherenneg turkek unvan en Unvaniezh Soviedel, bet kemeret e lerc’h gant al lizherenneg kirillekda c’houde. 
  
  Hiziv e implijer div lizherenneg pennañ evit skrivañ ar c’hirgizeg hervez al lec’h:
   Al lizherenneg kirillek, implijet ez-ofisiel e Republik Kirgizstan;
   Al lizherenneg arabek, implijet ez-ofisiel e Sina e Prefeddi Emren Kizilsu hag e Prefeddi Emren Ili (Rannbarzh Emren Uigour Xinjiang).
  
  Fonologiezh
  
  Vogalennoù
  
  Kensonennoù
  
  Yezhadur
  
  Perzhioù hollek 
  
  Evel en holl yezhoù turkek:
  
   Yezh daspegel, reizh-tre he yezhadur
   Jener yezhadurel ebet
   Ger-mell ebet, daoust ha ma c’heller implijour an niverenn ‘’bir’’ (‘unan’) evit merkañ an unander amstrizh
   Digemm eo an anv gwan, lakaet dirak an anv, d.s. жаңы китап (‘levr nevez’, d.l.e ‘nevez levr’) kv. жаңы китаптар (‘levrioù nevez’)
   Implijet lerc’hennoù, d.s. сиз менен ('ganeoc'h', d.l.e. 'c'hwi gant')
  
  An anv
  
  An troadoù 
  
  Kemmañ a ra pep stumm hervez reolennoù an hesonerezh vogalennek hag an hesonerezh kensonennel/sandhi
  
   Merk ar genitivel/akuzativel н-:
  
    goude ur gensonenn mouzhiet, м, н, ң, р, л, з, й: н- > д-, d.s.:
   сөз (‘ger’) + нү > сөздү
  
   goude ur gensonenn divouezh: н- > т-, d.s.:
   куш (‘evn’) + нун > куштун
  
   Merk al lokativel/ablativel д-:
   goude ur gensonenn divouezh: д- > т-, d.s.:
   китеп (‘levr’) + де > китепте
  
   Merk al lokativel/ablativel г-:
   goude ur gensonenn divouezh: г- > к-, d.s.:
   өтүк (‘botez’) + гө > өтүккө
  
  Al liester 
  
  Al lostger –lV4r eo merk al liester. Kemmañ a ra e stumm resis hervez reolennoù an hesonerezh vogalennek hag an hesonerezh kensonennel/sandhi
  
   Achuet gant ur vogalenn, /r/ pe /y/: -lV4r, d.s.:
  
   уя (‘neizh’) > уялар
   сиңди (‘c’hoar henañ’) > сиңдилер
   шайлоо (‘dilennadeg’) > шайлоолор
   төө (‘kañval’) > төөлөр
   анжир (‘fiezenn’) > анжирлер
   кыргый (‘sparfell’) > кыргыйлөр
  
   Achuet gant ur gensonenn mouezhiet, /l/, /n/, /m/, /ŋ/: -dV4r, d.s.:
  
   көз (‘lagad’) > көзлөр
   жил (‘bloaz’) > жилдер
   жол (‘hent’) > жолдор
   сөөл (‘morailh’) > сөөлдөр
   түн (‘noz’) > түндөр
  
   Achuet gant ur gensonenn divouezh: -tV4r, d.s.
  
   бак (‘liorzh’) > бактар
   кесек (‘moudenn’) > кесектер
   топ (’boulenn’) > топтор
   бөбөк (‘babig’) > бөбөктөр
  
  Ar verb
  
  Raganvioù
  
  Dibennoù personel boas
  
  Un tañva eus ar yezh
  
  Frazennoù talvoudus 
  
  Demat Кутмандуу күнүңз менен
  
  Mont a ra? Кандайсыз?
  
  Noz vat Түнүңуз бейпил болсун
  
  Mar plij Ѳтүнѳ, суранам
  
  Kenavo Кош калын!
  
  Ya Ооба
  
  Nann Жок
  
  Mat eo Макул
  
  Trugarez Рахмат
  
  Petra eo hoc'h anv? Атыңыз ким?
  
  … eo ma anv Менин атым…
  
  Goulennoù 
  Piv? ким? 
  
  Petra? на?/не?
  
  Pelec'h? кайда? / кана?
  
  Penaos? кандай?
  
  Pegoulz? качан?
  
  Pegement? нече?
  
  Pe(hini)? кайсы?
  
  Devezhioù ar sizhun 
  
  Dilun Дүйшүмбү
  
  Dimeurzh Шейшенби
  
  Dimerc'her Чаршенби
  
  Diriaou Бейшенби
  
  Digwener Жума
  
  Disadorn Ишенби
  
  Disul Жек шенби
  
  Ar mizioù 
  
  Miz Genver Үчтүн айы
  
  Miz C'wevrer Бирдин айы
  
  Miz Meurzh Жалган Куран
  
  Miz Ebrel Чин Куран
  
  Miz Mae Бугу
  
  Miz Mezheven Кулжа
  
  Miz Gouere Теке
  
  Miz Eost Баш ѳна
  
  Miz Gwengolo Айак ѳна
  
  Miz Here Тогуздун ѳна
  
  Miz Du Жетинин айы
  
  Miz Kerzu Бештин айы
  
  An niveroù 
  
  Unan бир
  
  Daou эк(к)и
  
  Tri үч
  
  Pevar төрт
  
  Pemp беш
  
  C'hwec'h алты
  
  Seizh жети
  
  Eizh сегиз
  
  Nav тогуз
  
  Dek он 
  
  Unnek он бир
  
  Daouzek он еки
  
  Trizek он үч
  
  Pevarzek он төрт
  
  Pempzek он беш
  
  C'hwezhek он алты
  
  Seitek он жети
  
  Tric'hwec'h он сегиз
  
  Naontek он тогуз
  
  Ugent жыйырма
  
  Unan-warn'n-ugent жыйырма бир
  
  Tregont отуз
  
  Daou-ha-tregont отуз эк(к)и
  
  Daou-ugent кырк
  
  Tri-ha-daou-ugent кырк үч
  
  Hanterkant элүү
  
  Tri-ugent алтымыш
  
  Dek-ha-tri-ugent жетимиш
  
  Pevar-ugent сексен
  
  Dek-ha-pevar-ugent токсон
  
  Kant жүз
  
  Mil миң
  
  Kentañ биринчи
  
  Eil экинчи
  
  Trede үчүнчү
  
  Dekvet онунчу
  
  Disklêriadur gwirioù mab-den 
  
  Mellad 1:
  Бардык адамдар өз беделинде жана укуктарында эркин жана тең укуктуу болуп жаралат. Алардын аң‐сезими менен абийири бар жана бири‐бирине бир туугандык мамилекылууга тийиш.
  
  Keñveriadenn gant ar yezhoù turkek all
  
  Gwelet ivez 
   Kirgizstan
   Yezhoù turkek
  
  Levrlennadur 
    Dor, R. (2004) Parlons kirghiz, Manuel de langue, orature et littérature kirghizes, Pariz: L'Harmattan (ISBN 2-7475-6460-6)
    Aksu, N. & Işık, A. 1997. Türkiye türkçösü-Kırgız türkçösü Sözdügü [Geriadur turkeg Turkia-turkeg Kirgizek]. Istanbul: Millî Eğitim Basımevi
    Ardakoç, N. (2005) Modern Türk Dilleri Seyahat ve Kunuşma Kılavuzu, Istanbul: Geçit
  
  Liammoù diavaez 
    Omniglot. Lec'hienn dispar diwar-benn an doareoù-skrivañ
    Frazennoù talvoudus
  
  Meneger yezhoù ar bed
  Yezhoù turkek
  Yezhoù Kirgizstan
  Yezhoù Sina
  Yezhoù Afganistan
  Yezhoù Kazakstan
  Yezhoù Tadjikistan
  Yezhoù Turkia
  Yezhoù Ouzbekistan