title: Pygmalion
text: Pygmalion ha Galateia (Πυγμαλίων καὶ Γαλατεία / Pygmalíon kaì Galateía en henc'hresianeg) zo ur vojenn eus Henc'hres hag a c'hoarvez e douar Kiprenez. Kontet eo bet gant Ovidius en e oberenn anvet Metamorfozoù, hag a oa skrivet e latin.
  
  Gerdarzh
  Un anv fenikianek a orin eo Pygmalion, diwar an anv Pumayyaton, a oa hini roue Tir, e Fenikia. Gwelout Pygmalion (Tir).
  
  Yezhoù all	
   Pigmalione, en italianeg
   Pigmalión, e spagnoleg
   Pigmalió e katalaneg
   Pygmalion, e galleg, saozneg, daneg, alamaneg, finlandeg, latin, nederlandeg, svedeg.
  
  Mojenn 
  Pygmalion a oa ur c'hizeller yaouank o chom e Kiprenez. Hervez ar pseudo-Apollodoros e oa roue an enez. Hervez oberourien all e oa ur micherour.
  
  Ne felle ket dezhañ dimeziñ abalamour da zoareoù mezhus merc'hed ar vro. Koulskoude e troas sot-pitilh gant an delwenn olifant en devoa kizellet, hag a anvas Galateia. He gwiskañ hag he c'hinklañ a reas. Da-geñver lidoù en enor d'an doueez Afrodite, heuget ma oa gant merc'hed an enez, ar Propetidezed, e c'houlennas kaout ur wreg heñvel ouzh e zelwenn. Hag an doueez da reiñ buhez d'e C'halateia.
  
  Dimeziñ a rejont, hag ur mab o doe, Pafos e anv hervez Ovidius, hag ur verc'h ivez, Metharme (Μεθάρμη) hec'h anv, hervez pseudo-Apollodoros.
  
  Ur Pygmalion arall 
  Ur Pygmalion (Tir) all a zo bet, breur d'ar rouanez Didon a rene e Kartada. 
  Roue Tir e oa-eñ.
  
  Ar vojenn en oberennoù arzel 
  Skrivañ a reas Ovidius :
  Quas quia Pygmalion aevum per crimen agentis
  viderat, offensus vitiis, quae plurima menti
  femineae natura dedit, sine conjuge caelebs
  vivebat thalamique diu consorte carebat.
  Interea niveum mira feliciter arte
  sculpsit ebur formamque dedit, qua femina nasci
  nulla potest, operisque sui concepit amorem
  — Ovidius, Metamorfozoù, levrenn X, war-dro 243-249
  
  Meur a oberenn zo bet awenet gant ar vojenn kontet gant Ovidius. En o zouez :
   Pygmalion, korolladeg gant Jean-Philippe Rameau,
   Pygmalion, pezh-c'hoari gant George Bernard Shaw ; diwar ar pezh-se eo bet savet ar film My Fair Lady,
   Pygmalion et Galatée, taolenn gant Anne-Louis Girodet e 1819 (Pariz, Mirdi al Louvre).
  
  Lennegezh
  
  Ouzhpenn da se e kaver tem an delwenn lakaet da vevañ e Frankenstein Mary Shelley, hag e Pinocchio, romant Carlo Collodi.
  
  Barzhonegoù
  E galleg
  Le Statuaire et la Statue de Jupiter, fablenn c'hallek gant Jean de La Fontaine.
  E saozneg
  John Dryden, "Pygmalion and the Statue" (1697–1700)[5]
  Thomas Lovell Beddoes, "Pygmalion, or the Cyprian Statuary" (1823–25)[6]
  Robert Browning's "My Last Duchess" (1842)
  William Cox Bennett, "Pygmalion", e Queen Eleanor's Vengeance and Other Poems (1856)
  Arthur Henry Hallam, "Lines Spoken in the Character of Pygmalion" e Remains in verse and prose of Arthur Henry Hallam: With a preface and memoir (1863)[7]
  Robert Buchanan, Pygmalion the Sculptor", en Undertones (1864)[8]
  William Morris, "Earthly Paradise" , ennaén "Pygmalion and the Image" (1868)[9]
  William Bell Scott, "Pygmalion"[10]
  Thomas Woolner, "Pygmalion" (1881)[11]
  Frederick Tennyson, "Pygmalion" , e Daphne and Other Poems (1891)
  Robert Graves' "Pygmalion to Galatea" (1926) ha "Galatea and Pygmalion"
  
  Danevelloù
  Nathaniel Hawthorne, "The Birth-Mark" ha Rappaccini's Daughter.
  H.P. Lovecraft, "Herbert West–Reanimator"
  Tommaso Landolfi, "La moglie di Gogol" 
  John Updike, "Pygmalion"
  E.T.A. Hoffman, Keramborn
  Jorge Luis Borges's "Las Ruinas Circulares" 
  Isaac Asimov, 'Galatea Skridoù orin 
   Pseudo-Apollodoros , Biblioteka (III, 14, 3) ; 
    (XXXIII) ;
   Ovidius, Metamorfozoù,  (X, 243-297).
  
   Levrlennadur 
   Essaka Joshua. (2001). Pygmalion and Galatea: The History of a Narrative in English Literature. Ashgate.
   Kenneth Gross. (1992). The Dream of the Moving Statue. Cornell University Press. (A wide-ranging survey of 'living statues' in literature and the arts).
   Jack Burnham. Beyond Modern Sculpture (1982). Allan Lane. (A history of 'living statues' and the fascination with automata - see the introductory chapter: "Sculpture and Automata").
   Ernst Buschor. Vom Sinn der griechischen Standbilder (1942). (Clear discussion of attitudes to sculptural images in classical times).
   Gail Marshall. (1998). Actresses on the Victorian Stage: Feminine Performance and the Galatea Myth. Cambridge University Press.
   Alexandra K. Wettlaufer. (2001). Pen Vs. Paintbrush: Girodet, Balzac, and the Myth of Pygmalion in Post-Revolutionary France. Palgrave Macmillan.
   Danahay, Martin A. (1994) "Mirrors of Masculine Desire: Narcissus and Pygmalion in Victorian Representation". Victorian Poetry, No. 32, 1994: pages 35–53.
   Edward A. Shanken. (2005) “Hot 2 Bot:  Pygmalion’s Lust, the Maharal’s Fear, and the Cyborg Future of Art,” Technoetic Arts 3:1: 43-55. https://web.archive.org/web/20060622174528/http://artexetra.com/Hot2Bot.pdf
   (2005). Almost Human: Puppets, Dolls and Robots in Contemporary Art'', Hunterdon Museum of Art, Clinton, NJ. (Catalogue for a group exhibition Mar 20 - Jun 12 2005)
  
  Liammoù diavaez 
  
   Mojenn Pygmalion
  
  Pennadoù kar
  Efed Pigmalion.
  
  Tudennoù gwengelouriezh Hellaz