title: David Hilbert
text: David Hilbert, ganet d'an 23 a viz Genver 1862 e Königsberg (Proviñs Prusia, Rouantelezh Prusia d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'ar 14 a viz C'hwevrer 1943 e Göttingen (Trede Reich d'ar mare-se), a oa ur matematikour alaman.
  
  Bet en doa graet e holl studioù en e gêr c'henidik ha bet e oa bet kelenner e Skol-veur Königsberg (adal 1886) a-raok mont da Zürich (adal 1892) ha goude-se da vMünchen (adal 1893). Adal 1895 e voe kelenner e Göttingen betek koulz e leve e 1930.
  
  Hiziv-an-deiz e vez sellet outañ evel unan eus brasañ matematikourien an XXvet kantved. Savet en deus bet meur a deorienn e tachenn ar matematik met ivez e hini ar fizik oc'h implij arguzennoù tachenn ar brederouriezh.
  
  Deuet eo a-benn da stummañ studierien e-leiz, ul lod anezho o vezañ brudet mat evit bezañ bet enklaskerien pe dizoloerien e tachenn ar matematik evel : Otto Blumenthal, Felix Bernstein, Hermann Weyl, Richard Courant, Erich Hecke, Hugo Steinhaus ha Wilhelm Ackermann da skouer.
  
  "Ma, n'en doa ket faltazi a-walc'h da vont da vatematikour", a voe respont Hilbert o klevet edo unan eus e studierien o paouez studiañ ar matematik hag o vont gant hent studiañ ar varzhoniezh.
  
  Ouzh David Hilbert e vezo liammet da vat ar frazenn : "Wir müssen wissen, wir werden wissen" (e brezhoneg : "Ret eo deomp gouzout, gouzout a rimp") enskrivet ez eo bet war e vez e Göttingen.
  
  Labourioù 
  Chomet eo brudet David Hilbert evit e listennad 23 skoulm, lod anezho a zo chomet hep bezañ diskoulmet betek-en. Al listenn-se a oa bet embannet gantañ er bloavezh 1900 e-pad Bodad Etrevroadel ar matematikourien e Pariz. Listenn 23 skoulm Hilbert, pe listenn skoulmoù Hilbert, en deus bet levezonet hag e kendalc'h hiziv c'hoazh bed ar matematikoù. 
  Evit lod ez eo al listenn glokañ a skoulmoù a vije bet embannet gant ur matematikour hepken.
  
  Liammoù diavaez 
   David Hilbert war Bibm@th.net
   history.mcs.st-and.ac.uk buhez David Hilbert
  
  Notennoù ha daveennoù 
  
  Matematikourien
  Ganedigezhioù 1862
  Marvioù 1943
  Matematikourien Alamagn