title: Herodez Veur
text: Herodez (hebraeg הוֹרְדוֹס Hordos, henc'hresianeg: ἡρῴδης), pe Herodez Veur, pe Herodez Iañ (-73, -4), a oa ur roue a oa sujet d'ar Romaned, hag a renas e Judea, eus 37 kent JK betek ar bloaz -4, en ur rouantelezhig sujet d'ar Romaned, e kêr Jeriko, war-lerc'h Antigonus II.
  Anavezet eo dre skridoù Flavius Josephus.
  
  Mab e oa da Antipater ha Cypros. Lakaet e voe da roue Jeruzalem gant ar Romaned. Tennañ a reas galloud digant ar veleien a rene e Judea abaoe Savidigezh an Eil Templ.
  
  Lakaat a reas lazhañ e wreg Mariamne ha meur a hini eus he bugale, evit mirout a gaout kevezerien.
  
  Er bloavezh -4, e Jeruzalem, pa oa Herodez war e dalaroù, ez eas farizianed yaouank da dennañ erer al lejionoù roman, hag int da emgannañ ouzh kazarn roman Jeruzalem. Ha Herodez da c'houlenn lakaat d'ar marv ar farizianed o devoa graet an torfed ouzh an erer roman, ma voent losket en o bev d'an 12 a viz Meurzh.
  
  Pa varvas Herodez e voe rannet e rouantelezh etre peder lodenn pe tetrarkiezh: 
  ar gentañ d'e c'hoar Salome, hag ar re all etre e vibien 
  an eil d'e vab Herodez Arc'helaos (Judea), 
  an trede d'e vab Herodez Antipas (Galilea ha Perea) 
  ar pevare da Herodez Filipos II (Transjordania).
  
  Dimezioù ha bugale
  Brudet e oa e grizded. En Aviel Mazhev eo-eñ a c'houlenn lazhañ ar vugale dindan daou vloaz dre ma oa bet embannet gant ar Furien e oa ganet « roue ar Yuzevien », ha sed ar pezh zo anvet Lazhadeg an Inosanted, pe Lazahadeg an Dianteged Wenn.
  
  E vugale
   Herodez Arc'helaos ( 23 kent JK - 18 ), mab dezhañ, etnark Samaria, Judea, Idumea.
   Herodez Antipas (-21, 39), tetrark Galilea ha Perea. Mab e oa da Herodez Veur. Eil pried Herodias e oa. Eñ an hini a c'hourc'hemennas marv Yann ar Badezour hervez an Testamant Nevez.
  Herodez Filipos, anv daou vab all da Herodez Veur.
  Herodez Filipos Iañ, a oa mab da Mariamne, trede gwreg ar roue Herodez Veur. Tad Salome e oa.
  Herodez Filipos II (4 kent JK - 34), a oa mab da Gleopatra, pempvet gwreg ar roue Herodez Veur, a voe tetrark Iturea ha Trachonitis. Kentañ pried Salome e voe.
  
  Euredoù ha diskennidi 
  
   Herodez Veur + Doris
       |
      Antipater
      t. -4?
  
   Herodez Veur + Mariamne Iañ,  t. -29?, m. Aleksandr.
       |
    —————————————————————————————————————————————
    |   |   |      |
   Aristoboulos Aleksandr Salampsio + Fasael Kypros
   d -7?  d -7?    |    d. Antipater(2)
   d.Berenis      Kypros
    |
    ————————————————————————————————————————————————————————————————
    |    |    |    |    |
   Mariamne III Herodez III Herodiadez Herodez Agrippa Aristoboulos V
   d. he eontr Roue Kalsis  +   Roue Judea
   Arc’helaos ?   d.1. Herodez II Boethus    
           he eontr
         2. Herodez Fulup Iañ
           he eontr
         3. Herodez Antipas
           he eontr
  
   Herodez Veur + Mariamne II,  m. Simon ar Beleg-bras.
       |
    —————————————————
    |     |
   Herodez II Herodez Fulup Iañ
   Boethus
  
   Herodez Veur + Maltake (ur Samaritan)
       |
    ————————————————————————————————————————————————
   |         |   |
   Herodez Antipas      Archelaus Olimpias
   g. -20?
   + Phasaelis,
   mh Aretas IV, Roue Arabia
   "dispartiet" evit eurediñ :
   + Herodias,
   m. Aristoboulos (mab da Herodez Veur)
  
   Herodez Veur + Kleopatra Jeruzalem
       |
    Fulup an Tetrark
      t. 34
  
   Antipater(2) a oa mab da Jozeb ha Salome
   An deiziadoù gant ? a zle bezañ gwiriet e-keñver an dizoloadennoù nevesañ
  
  Levrlennadur 
  Christian-Georges Schwentzel, Hérode le Grand, Pygmalion, Paris, 2011
  
  Notennoù 
  
  Israel en Henamzer
  Testamant Nevez
  Ganedigezhioù -73
  Marvioù -4