title: Alkmaar
text: Alkmaar (distagañ :) a zo ur gumun e rannvro West-Friesland e proviñs Noord-Holland en Izelvroioù. 31,22 km² eo gorread Alkmaar, hag d'an 31 a viz Mae 2009 e oa 93 681 annezad enni. Brudet eo Alkmaar peogwir e vez aozet enni ur marc'had fourmaj, ma teu stank an douristed. Ar c'hêriadennoù, kêrioù ha distrigoù da-heul a ya d'ober Alkmaar : Alkmaar, ul lodenn eus Koedijk, Overdie, Oudorp ha Omval. D'ar 1añ a viz Here 1972 eo e voe staget Oudorp ha tachadoù su Koedijk ha Sint Pancras ouzh Alkmaar. Liammet eo an holl lec'hioù-se an eil re ouzh ar re all abaoe ma'z eus bet savet tiez etre dibenn ar bloavezhioù 1970 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 1990. D'ar mare-se e voe tost lieskementet dre zaou poblañs Alkmaar.
  
  Istor 
  
  Roudoù eus anv Alkmaar a zo bet kavet abred hag en . Kreskiñ a reas ar gêriadenn, anavezet e voe evel kêr e 1254. Lodenn goshañ Alkmaar a zo diazezet war ur reuzeulenn-draezh, hag a servije da wareziñ an dud diouzh ar mor da vare ar Grennamzer. E-kichen Alkmaar e kaver ivez unan eus ar polderioù kentañ bet savet en Izelvroioù.
  
  E 1573 e talc'has tud Alkmaar dirak tagadenn an arme spagnol kaset gant Fernando Álvarez de Toledo, 3e Dug Alba. Un darvoud a bouez eus Brezel ar Pevar-Ugent Vloaz e voe, ha diwarnañ e voe savet an dro-lavar Bij Alkmaar begint de victorie ("En Alkmaar e krog an trec'h"). Bep bloaz e vez lidet an darvoud-se d'an deiz ma c'hoarvezas, da lavaret eo d'an 8 a viz Here.
  
  E 1799, da vare brezelioù an Dispac'h gall, e voe kaset un arme enni Saozon ha Rusianed da dapout Alkmaar. Dont a rejont a-benn, met goude-se e voent trec'het e Emgann Castricum. Anvet eo trec'h "Alcmaer" gant ar C'hallaoued.
  
  Noordhollandsch Kanaal a voe digoret e 1824, ha treuziñ a ra Alkmaar. E 1865 e voe savet an hent-houarn etre Alkmaar ha Den Helder hag an hini etre Alkmaar ha Haarlem e 1867.
  
  Kuzul-kêr 
  
  E kuzul-kêr Alkmaar ez eus 37 dileuriad :
   PvdA - 11 dileuriad
   OPA - 5 dileuriad
   SP - 5 dileuriad
   CDA - 4 dileuriad
   VVD - 3 dileuriad
   GroenLinks - 3 dileuriad
   Leefbaar Alkmaar - 2 zileuriad
   ChristenUnie - 1 dileuriad
   D66 - 1 seat
   OMA - 1 dileuriad
   Liberale Kracht - 1 dileuriad
  
  Transportoù 
  Ar gourhent A9 a ya eus Amsterdam da Alkmaar, ha goude-se betek Den Helder (N9).
  Trenioù a zo da vont da Den Helder, Hoorn, Zaandam, Amsterdam, Utrecht, Ede, Arnhem, Nijmegen, 's-Hertogenbosch, Eindhoven, Maastricht, Heerlen, Haarlem, Leiden ha Den Haag. 
  Daou di-gar a zo en Alkmaar : ti-gar Alkmaar ha ti-gar norzh Alkmaar (Alkmaar Noord)
  
  Touristelezh 
  
  Marc'had fourmaj Alkmaar a vez er Waagplein, hag unan eus an darvoudoù a zesach ar muiañ a douristed en Izelvroioù eo. Diazezet eo deiziadoù ar marc'had war an hengoun : kregiñ a ra da Wener kentañ miz Ebrel hag ec'h echu da Wener diwezhañ miz Gwengolo. Bep Gwener vintin (10e00-12e30) e vez aozet an traoù en un doare hengounel. Goude bezañ stlaket o daouarn e krog ar werzherien hag an dougerien da bouezañ ar fourmaj. Fourmajoù eus ar vro eo a vez kavet en Alkmaar, ha n'eo ket fourmajoù brudetañ an Izelvroioù evel Edam pe Gouda. Unan eus pevar marc'had fourmaj hengounel a vez aozet bepred en Izelvroioù eo. Ne c'hall ket an dud prenañ fourmaj er marc'had peogwir eo kentoc'h un seurt abadenn da ziskouez d'an dud penaos e veze graet gwechall. Tro-dro avat, ez eus stalioù ma c'hallont kavout fourmajoù liesseurt, ha traoù all ivez.
  
  Er Waag emañ ti-degemer an douristed ha Mirdi ar fourmaj. Ur c'harter ruz a zo en Achterdam, ha birvidik eo an traoù diouzh an noz en tavarnioù dirak marc'had ar fourmaj.
  
  Mirdioù 
  Mirdi ar Beatles (gitar kentañ John Lennon a voe savet en Alkmaar)
  Mirdi Holland ar fourmaj 
  Mirdi broadel ar bier, "De Boom"
  Mirdi izelvroat ar fornigelloù 
  Mirdi istor kêr Alkmaar
  
  Sportoù 
  AZ (Alkmaar Zaanstreek) eo anvet skipailh mell-droad Alkmaar. Abaoe 2006 e c'hoari ar skipailh war an dachenn anvet DSB Stadion, ma c'haller degemer 17 000 arvester. AZ a c'hounezas an Eredivisie e 2008-2009. Kampionad mell-droad an Izelvroioù eo. Kampion mell-droad an Izelvroioù e voe ivez e 2008-2009.
  
  Gevellerezh 
   Bath
   Darmstadt
   Troyes
   Tata
   Bergama
   Uitenhage
  
  Tud vrudet bet ganet en Alkmaar 
  
   Willem Blaeu (1571), kartennour (marteze e vije bet ganet en Uitgeest)
   Metius (1571), muzulier / steredoniour 
   Cornelis Drebbel (1572), ijiner al lestr-spluj kentañ
   Caesar van Everdingen (e-tro1617), livour
   Reinier Jansen (17 kantved), a savas an embregerezh-moullañ Quaker kentañ er Stadoù-Unanet. 
   Willem de Fesch (1687), sonaozer
   Alfred Peet (1920), krouer an embregerezh Peet's Coffee & Tea
   Rudi Carrell (1934), entertainer
   Rudi Vis (1941), politikour breizhveuriat
   Sybilla Dekker (1942), bet ministr
   Harm Ottenbros (1943), marc'hhouarner, kampion ar bed e 1969 
   Jos Punt (1946), eskop
   Patrick Cammaert (1950), jeneral
   Gerard Joling (1960), kaner
   Marco Borsato (1966), kaner
   Jakko Jan Leeuwangh (1972), skater
   Ephraim Beks (1989), kaner ezel eus ar strollad Lexington Bridge
  
  Notennoù
  
  Liammoù diavaez 
  
  Alkmaar's Lec'hienn ofisiel Alkmaar
  Lec'hienn Mirdi izelvroat ar fourmaj
  Mirdi broadel ar bier (Biermuseum "De Boom")
  Nederlands Kachel Museum
  Mirdi Stedelijk  Alkmaar
  Mirdi ar Beatles
  VVV / Degemer an douristed en Alkmaar
  
  Kumunioù Noord-Holland