title: Alex Chilton
text: Alex Chilton (anv gwir William Alexander Chilton, 28 a viz Kerzu 1950 e Memphis, Tennessee – 17 a viz Meurzh 2010 e New Orleans) a oa ur c'haner, ur gitarour hag ur soner harmonika amerikan. Levezoniñ a reas meur a strollad sonerien evel R.E.M. ha The Replacements, hag a savas un ton anvet Alex Chilton e 1987, a gaver en o fladenn Pleased to Meet Me.
  
  Pa oa krennard e sonas er strollad The Box Tops. O c'hanaouenn The Letter a dizhas renk kentañ ar Billboard Hot 100 e 1967. Alex Chilton ha Chris Bell a savas Big Star e 1971. Ne rejont koulz lavarout tamm berzh ebet, met sonet e voe o c'hanaouennoù gant meur a soner all, ha brudet e voent evel sonaozerien ha doujet gant ar vurutellerien. Goude divodañ Big Star e kendalc'has Chilton da seniñ e-unan hag e produas pladennoù sonerien all, evel The Cramps.
  
  E vuhez 
  Alex Chilton a stagas gant ar sonerezh pa oa 16 vloaz, hag ezel e voe eus ar strollad Ronnie and the Devilles. Kemmet e voe anv ar strollad hag e teuas da vezañ The Box Tops. Berzh a rejont e 1967 gant o c'hanaouenn  The Letter, skrivet gant Wayne Carson Thompson. Gant ar ganaouenn-se e tizhjont renk kentañ ar Billboard Hot 100 er Stadoù-Unanet, hag e tizhjont ivez an Top 10 er Rouantelezh Unanet. Seniñ a rejont war al leurenn gant strolladoù all evel The Beach Boys. Berzh a rejont c'hoazh gant tonioù all evel Neon Rainbow, Cry Like a Baby ha Soul Deep.
  
  Er Box Tops e kane Chilton. Goude-se e stagas gant ar sevel kanaouennoù. Met ne voent ket degemeret gant ar produer Dan Penn. Tonioù savet gant Chilton a gaver memestra e pevare pladenn ar strollad, Dimensions he zitl. Divodet e voe ar strollad e 1970, pa'z eas Bill Cunningham kuit.
  
  Big Star 
  
  E 1971 ec'h adkavas Alex Chilton Chris Bell, hag a oa bet er skol gantañ. D'ar mare-se e oa ezel Bell eus Ice Water, hag a zeuas da vezañ Big Star goude degemer Chilton. Er strollad e oa ivez an tabouliner Jody Stephens hag ar soner gitar boud Andy Hummel. Enrollañ a rejont teir fladenn etre 1972 ha 1974. Daoust ma ne rejont tamm berzh ebet d'ar mare-se ez int gwelet hiziv an deiz evel pladennoù a-bouez en istor ar sonerezh rock. Bell a guitaas ar strollad goude embann #1 Record, hag an div bladenn all a voe savet gant Chilton. Third/Sister Lovers a voe enrollet e 1974, met ne blijas ket da dud an ti-embann Ardent Records hag embannet e voe e 1978, goude divodañ Big Star. Chilton a adsavas Big Star e 1993.
  
  Chilton e-unan 
  Chilton az eas da chom da New York e 1977 hag e savas ar strollad Alex Chilton and the Cossacks gant Chris Stamey ha Richard Lloyd (gitarour Television). Goude-se e kendalc'has Chilton e-unan.
  
  Chilton produer 
  Gant Alex Chilton e voe produet tonioù kentañ The Cramps, hag a-drugarez dezhañ e voent degemeret gant an ti-embann IRS Records, hag ivez o albom Songs the Lord Taught Us, embannet e 1980. E 1990 e produas ar bladenn I Know You Fine, But How You Doin gant ar strollad The Gories.
  
  Marv 
  D'ar 17 a viz Meurzh 2010 e varvas Alex Chilton en un ospital e New Orleans abalamour d'un taol-gwad. Sañset e oa da seniñ er festival South by Southwest un nebeud devezhioù goude.
  
  Hêrezh 
  Big Star a zo ur strollad power pophervez a lenner e lec'hienn Allmusic.com. Levezonet o deus strolladoù breizhveuriat evel Teenage Fanclub, ha strolladoù amerikan evel The Posies. Daou ezel eus The Posies a gemeras perzh e adsevel Big Star er bloavezhioù 1990. Meur a don savet gant Big Star a zo bet sonet en-dro gant arzourien evel Elliott Smith, Jeff Buckley ha Beck.
  
  Ar ganaouenn Thirteen, savet gant Alex Chilton ha Chris Bell hag embannet e 1972 en o fladenn #1 Record, a voe lakaet gant skipailh ar gelaouenn amerikan Rolling Stone en e listennad Ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet savet e 2003. Hag an teir fladenn vras embannet gant Big Star a gaver ivez e Listennad ar 500 pladenn wellañ bet embannet,.
  
  E oberenn
  
  Pladennoù e-unan 
   Like Flies on Sherbert (1979, Peabody)
   Bach's Bottom (1981)
   High Priest (1987, Big Time)
   Clichés (1994, Ardent Records)
   A Man Called Destruction (1995, Ardent)
   Set (2000, Bar/None)
  
  Pladennoù enrollet live 
   Live in London (1982)
   Live in Anvers (2004)
  
  Pladennoù EP 
   Singer Not the Song (1977, Ork)
   Feudalist Tarts (1985, Big Time)
   Black List (1990, New Rose)
  
  Dastumadegoù 
   Document (1985, Aura)
   Stuff (1987, New Rose)
   19 Years: A Collection of Alex Chilton (1991, Rhino Records)
  
  Gant Big Star
  #1 Record (Ardent/Stax, 1972)
  Radio City (Ardent/Stax, 1974)
  Third/Sister Lovers (PVC, 1978)
  Live (Rykodisc, 1992)
  Columbia: Live at Missouri University 4/25/93 (Zoo, 1993)
  Nobody Can Dance (Norton, 1999)
  Big Star Story (Rykodisc, 2003) - kendastumad
  In Space (Rykodisc, 2005)
  Keep an Eye on the Sky (Rhino, 2009)
  
  Notennoù 
  
  Ganedigezhioù 1950
  Marvioù 2010
  Sonerien SUA