title: Kod INSEE
text: E Frañs eo kodoù an INSEE (pe kodoù an EBSSA) notadurioù niverennek pe lizherniverennek, savet gant an ensavadur publik gall anvet Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE), Ensavadur broadel ar stadegoù hag ar studioù armerzhel (EBSSA) e brezhoneg, karget da zastum, studial hag embann stadegoù diwar-benn an dud, ar strollegezhioù hag an embregerezhioù.
  
  Gant an EBSSA e vez embannet ar C'hod ofisiel douaroniel, ar pezh a zo roll an holl gumunioù gall.
  
  Niverenn-anaout an dud 
  E Frañs eo anavezet kement den zo, kerkent ha ganet, dre un niverenn 15 sifr enni. An niverenn-se a vez graet "niverenn Surentez Sokial" anezhi, savet diwar an niverenn-varilh e Roll-anaout broadel an dud (RAB), Répertoire national d'identification des personnes (NIR) e galleg.
  
  Talvoudegezh ar RAB 
  Setu talvoudegezh pep sifr a ya da ober niverenn ar RAB hervez e lec'h :
  
  [1] E rann ar "reizh" e c'haller kavout ar c'hod 7 pe ar c'hod 8 p'eo un niverenn-varilh da c'hortoz, da skouer evit un den implijet evit ar wech kentañ. Da vare renad Vichy e veze implijet ar rann-se evit renabliñ ar Yuzhevien, Muzulmaned Aljeria, an estrañjourien...
  
  [2] Kodoù ispisial a zo evit an dud enskrivet diwar un akta diglok er marilh : da skouer e c'haller kaout ur sifr en tu all da 20 ma n'eo ket anvet bloaz ar ganedigezh pe kaout ar c'hod 990 ma n'anveer ket anv ar gumun ganedigezh. Rouez kenañ eo an degouezhioù-se bremañ.
  
  [3] Evit an departamantoù "tramor" e veneger kod an departamant gant 3 sifr ha kod ar gumun gant 2 sifr (abaoe 1950). Evit an dud bet ganet en estrenvro e lakaer ar c'hod 99 evit merkañ an departamant ha kod ar riez, gant 3 sifr, a vez lakaet e plas kod ar gumun. A-raok 1964 e veze graet gant kodoù-departamant all aet da get, eus 91 da 96, evit tud Aljeria, Tunizia ha Maroko.
  
  [4] Pa ya niver ar ganedigezhioù en tu all da 999 e-kerzh ar miz e saver ur c'hod-kumun astennet.
  
  [5] Evit kaout sifr an alc'hwez-kontroliñ e vez graet un oberiadur diwar an 13 sifr a ya da ober ar RAB. Rannet e vez anezhañ dre 97 da gentañ. An alc'hwez a gaver o lemel disoc'h an oberiadur-se d'ar sifr 97. Evit ar C'horsiz e reer gant zero e-plas al lizherennoù A ha B hag e tilamer d'an niver RAB, savet diwar an 13 sifr, an niver 1 000 000 da A ha 2 000 000 da B.
  
  Istor ar RAB
  Krouet eo bet ar RAB gant René Carmille (bet marvet en dispell e 1944 e Dachau) a savas kentañ roll-anaout hollek, etre miz Ebrel ha miz Eost 1941, da vare Renad Vichy, a-benn aozañ dre guzh ul lu gall.
  
  Graet eo bet adarre gant ar renkadur-se diwezhatoc'h, gant ar Jeneral Marie end-eeun, en Aljeria, evit renabliñ ar Yuzevien, ar Vuzulmaned ha rummadoù-tud all, da vare renad Vichy. E bal a oa sevel fichennoù diwar-benn an dud ha renkañ anezho hervez o c'henel pe o gwirioù. Evel-se e veze ledanoc'h kod kentañ an niverenn-anaout d'ar c'houlz-se evit ma'z eo hini ar RAB hiziv. Graet e veze gant ar sifroù :
   1 pe 2 evit ar C'hallaoued.
   3 pe 4 evit annezidi Aljeria (graet ar "Vuzulmaned" anezho) hag evit holl annezidi an trevadennoù, war-bouez ar Yuzevien.
   5 pe 6 evit ar Yuzevien eus ar vro.
   7 pe 8 evit an estrañjourien.
   9 pe 0 evit tud diresis o stad.
  
  Torret eo bet ar rummatadur-se en Aljeria e 1944. N'eo ket bet biskoazh implijet ar reizhiad-se war dachenn Frañs ar c'hevandir.
  
  E 1946 eo bet fiziet ar RAB d'an ESSBA. An ensavadur-se a ra ivez war-dro Roll-anaout broadel an hiniennoù (RABH), répertoire national d'identification des personnes physiques (RNIPP) e galleg, ma renabler ennañ kement den zo : ar RAB, met ivez an anv-tiegezh, an anvioù bihan, ar reizh, deiziad ha lec'h ganedigezh, dave an akta ganedigezh.
  
  Niverenn-anaout ar strollegezhioù lec'hel
  
  Graet eo bet evit an holl strollegezhioù lec'hel, ha da gentañ evit renabliñ kumunioù Frañs, dre ma'z eus kalz anezho, 36 778 end-eeun, ha dre ma'z eus kalz en o zouesk gant anvioù heñvel pe tost-kar.
  
  Ar C'hod ofisiel douaroniel eo ar roll-dave a vez nevesaat ingal, pa cheñch ur gumun hec'h anv da skouer pe pa ya ur gumun da get.
  
  Kod Kumun 
  Ar c'hod Kumun eo ar c'hod gouestlet d'ar c'humunioù, a ya 8 sifr ha 3 esaouenn da ober anezhañ, pa vez en e fezh :
  
  Anzav a ra an EBSSA e-unan ober gant ur c'hod kumun skañvaet, 5 arouezenn ennañ, hep esaouenn, diazezet war ar c'hodoù departamant ha kumun hepken :
   Kumunioù Frañs ar c'hevandir : 2 arouezenn + 3 arouezenn.
  Evel-se, e Penn-ar-Bed da skouer, eo 29001 kod kumun Argol, 29002 hini An Arzhanaou, ... ha 29301 hini Trezilide.
   Kumunioù "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 arouezenn + 2 arouezenn.
  
  Kod Kanton 
  Evit embann disoc'hoù e niveradegoù e ra ivez gant ur c'hod eeunaet dre ganton, diwar ar C'hod ofisiel douaroniel, e-giz-mañ :
   E Frañs ar c'hevandir : 2 sifr o talvezout da god an departamant + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton. E-mod-se eo 56 01 kod Kanton Alaer ha 56 30 kod Kanton Kiberen er Mor-Bihan, da skouer. 
   E "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 sifr evit merkañ an departamant, an tiriad pe ar strollegezh + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton
  
  Kod departamant ha kod rannvro
  
  Niverenn-anaout an embregerezhioù
  
  An niverenn RUKEM
  Un niverenn RUKEM (Reizhiad war Urzhiataer Kavlec'hioù an EMbregerezhioù) - Système informatisé des répertoires des entreprises (SIREN) e galleg - a vez fiziet e kement embregerezh gall kerkent ha marilhet, n'eus forzh peseurt doare e vefe he stad lezennel. Broadel ha digemm eo. Kerzh a ra kement ha ma pad ar stal. Talvez a ra an niverenn-se d'an embregerezhioù evel ar RAB evit an hiniennoù.
  
  Nav sifr a ya da ober an niverenn-se, an 8 sifr kentañ o vezañ savet hervez urzh ar marilhañ, nemet evit an ensavadurioù foran ma krog o niverenn gant ar sifr 1 pe 2. An 9vet sifr eo un alc'hwez-kontrolañ.
  
  Graet e vez gant an niverenn-se evit sevel :
   an niverenn-enskrivañ war Marilh ar C'henwerzh hag ar C'hevredadoù (MKK) - Registre du Commerce et des Sociétés (RCS) e galleg ;
   an niverenn-enskrivañ war Kavlec'h ar Micherioù (KM) - Répertoire des Métiers (RM) e galleg ;
   an niverenn oberataer war ar marc'had enkumuniezhel (TGO).
  
  Setu ur skouerenn : 344 103 270
  
  An niverenn RUKAD
  An niverenn RUKAD - SIRET e galleg - a vez implijet evit anaout un aozadur e-mesk reoù all en un embregerezh. Un niverenn-rumma diabarzh (NRD) lakaet da heul an niverenn RUKEM a ya da ober an niverenn RUKAD-se. 
  Pemp sifr a ya d'ober an niverenn-rumma diabarzh (NRD), ar pevar sifr kentañ o vezañ savet hervez urzh an enskrivadur hag ar 5vet anezho o vezañ un alc'hwez-kontroliñ.
  
  Setu ur skouerenn m'eo an aozadur ar 4re hini en embregerezh : 451 784 746 00048.
  
  An niverenn TGO enkumuniezh
  Lakaet eo bet an niverenn TGO (Taos war ar werzh ouzhpennet) enkumuniezh en he sav, d'ar 1añ a viz Genver 1993, evit gwareziñ an eskemmoù kenwerzhel etre ar broioù ezel eus Kumuniezh Europa.
  
  Evit Frañs e ya an elfennoù-mañ d'hen ober :
   an div lizherenn FR ;
   un alc'hwez gant 2 sifr, hennezh o vezañ fiziet gant kreizenn an tailhoù e-lec'h m'emañ sez an embregerezh ;
   an niverenn RUKEM.
  
  Setu ur skouerenn : FR 74 451 784 746.
  
  Gallout a reer gwiriekaat ma'z eus deus an niverenn-mañ-niverenn war al lec'hienn internet-mañ : Europa VIES
  
  Posupl eo diazezañ un niverenn TGO enkumuniezh war an niverenn RUKEM. Evit mont pelloc'h ganti : Datalgo conversion Siren/TVA
  
  Niverenn-anaout an obererezhioù micherel
  
  Ar c'hod POE
  Pa vez enskrivet un embregerezh war gavlec'hioù ar RUKEM e vez fiziet dezhañ, ha da gement aozadur a gaver ennañ, ar c'hod POE (Pennobererezh an embregerezh) ha ro tro da c'hoût war beseurt tachenn bennañ eo e labour. Diazezet eo ar c'hod-se war Nomenkladur Obererezh Frañs (NOF).
  
  Evit bezañ resisoc'h e vez graet gant daou seurt kod POE : 
   ar c'hod POEM evit an embregerezhioù end-eeun,
   ar c'hod POAZ evit oc'h aozadurioù.
  
  Ar c'hod NOF
  
  Talvez a ra an teskanv NOF da Nomenkladur Obererezh Frañs, Nomenclature d'activité française (NAF) e galleg. Embannet eo bet evit ar wech diwezhañ d'ar 1añ a viz Genver 2003.
  
  Gwelet ivez
  EBSSA
  
  Liammoù diavaez
  Lec'hienn an EBSSA
  Kod ofisiel douaroniel
  Melestradurezh Bro-C'hall
  Kodoù
  
  pl:Institut National de la Statistique et des Études Économiques#Kody i numery INSEE