title: Karl Benz
text: Karl Benz (gant Karl Friedrich Michael Benz d'ar 25 a viz Du 1844 e Karlsruhe – 4 a viz Ebrel 1929 e Ladenburg) a oa un ijinour alaman, unan eus diaraogerien ar sevel kirri-tan, ha krouer Benz & Cie hag a zeuas da vezañ Mercedes-Benz e 1926, goude kendeuziñ gant Daimler Motoren Gesellschaft.
  
  E vuhez 
  E skol-veur Karlsruhe e studias ar ijinerezh mekanikel.
  E 1871 e krouas e embregerezh kentañ, ma veze gwerzhet dafar da liorzhañ, ha bloaz goude e timezas gant Bertha Ringer. Pemp bugel a voe ganet : Eugen (1873), Richard (1874), Clara (1877), Thilde (1882) hag Ellen (1890).
  E 1883 e krouas an embregerezh Benz & Cie ha stagañ a reas gant sevel kefluskerioù greantel e Mannheim.
  
  Diorren ar c'hentañ karr Benz 
  
  E 1885 e labouras Benz war an Teirrodeg Teo : implijout a reas un teirrodeg hag ec'h ouzhpennas dezhañ ur bailh yenaet dre zour, ur sailhad ul litrad ha 560 watt, enaouiñ dre dredan, ur c'hlaped degemer renet hag ur voest tizhoù. D'an 29 a viz Genver 1886 ec'h embannas ar breved DRP-37435.
  
  D'ar 5 a viz Eost 1888 e voe tapet ar patrom Benz Patent Motorwagen gant e wreg Bertha hep lavarout dezhañ. Ganti e voe graet an hentad hir kentañ gant ur c'harr, da lavaret eo 104 c'hilometrad etre Mannheim ha Pforzheim. Gant un tizh a 15 km/eur e reas ar veaj-se ar pezh a oa kalz d'ar mare-se. Profitañ a reas Karl evit gwellaat ar c'harr : ouzhpennañ un tizh da aesaat an tremen krec'hioù a voe e-touez ar c'hemmoù degaset gantañ.
  
  E 1890 e kevredas gant Friedrich von Fischer, hag a voe lakaet e-karg eus ar melestradur ha gant Julius Ganss, lakaet e penn ar gwerzhañ. Ober a reas Karl Benz war-dro diorren rann deknik an embregerezh hag a greskas da vat.
  
  E 1893 e voe savet ar c'harr Benz kentañ peder rod dezhañ, Benz Victoria e anv ha bloaz goude e voe savet ar Benz Velo, hag a voe implijet da batrom ar c'hirri-samm hag ar c'hirri-boutin kentañ e 1895.
  
  E 1896 e voe krouet ar Benz Kontra-Motor gant ur c'heflusker daou sailh kontrol a-blaen. Kentañ karr-samm Benz a voe savet er memes bloavezh. E 1898 e voe azasaet rodoù kaoutchoug ouzh ar Benz Confortable. E 1899 e voe savet 572 karr hag e teuas Benz da vezañ unan eus brasañ embregerezhioù sevel kirri ar mare-se. Er memes bloavezh e voe savet karr-redadegoù kentañ Benz. E 1900 e voe savet 603 c'harr.
  
  E 1910 e prenas Karl Benz «Süddeutsche Automobil-Fabrik» Gaggenau.
  
  D'ar 25 a viz Du 1914 e voe lakaet Karl Benz da doktor honoris causa gant pennoù skol-veur Karlsruhe.
  
  Krouidigezh Mercedes-Benz 
  E 1924 e voe lakaet boutin embregerezh Karl Benz ha hini Paul Daimler (mab ha warlerc'hiad Gottlieb Daimler, ha perc'henn war ar merk Mercedes roet dezhañ gant Emil Jellinek-Mercedes). E 1926 e kendeuzas an daou embregerezh hag evel-se e voe krouet Mercedes-Benz.
  
  Notennoù
  
  Liammoù diavaez 
   Benz 1885-1926
   Lec'hienn ofisiel Mercedes-Benz Bro-C'hall
   Automuseum Dr. Carl Benz, Ladenburg
   Bertha Benz Memorial Route
  
  Ijinourien Alamagn
  Saverien kirri
  Ganedigezhioù 1844
  Marvioù 1929