title: Goursez Breizh
text: Goursez Breizh (graet anezhañ gant ar ger kembraek Gorsedd a-wechoù, met an anv kentañ a oa Gorsez Barzed Breiz vihan) a zo ur vreuriezh tud e Breizh liammet ouzh ar vreuriezh kembraek Gorsedd y Beirdd, orin an drouizelezh hag ur patrom dezhi. Hiziv, e anv ofisiel eo Breudeuriezh Drouized, Barzhed hag Ovizion Breizh. Krouet e oa bet e Gwengamp (Treger - Aodoù-an-Arvor) d'an 1añ a viz Gwengolo 1900. Goursez, kuit da vezañ an anv ofisiel, a vez implijet evit daveiñ d'he aozadur mamm, Gorsedd Beirdd Ynys Prydain (Goursez Barzhed Enez Preden). Hervez mennozhioù e ziazezerien ez eo ivez ul luskad evit an hollgeltiegezh.
  
  Krouidigezh
  
  Palioù Goursez Breizh eo studiañ, diorren ha kendelc'her an arzoù breizhek, ar brezhoneg, al lennegezh vrezhonek hag an hengounioù keltiek. Er vodadeg diazez kentañ e-barzh tavarn an intañvez Falc'her e oa bodet Leon ar Berr, Aogust Bocher, Erwan Berthou, Fransez-Mari Even, Yann ar Fusteg, Frañsez Jaffrennou, Loeiz Herrieu, Erwan ar Moal, ha reoù all. Anvet e oa Yann ar Fusteg da gentañ prezidant ha Drouiz-Meur Breizh war un dro.
  Palioù Goursez Breizh eo studiañ, diorren ha kendelc'her an arzoù breizhek, ar brezhoneg, al lennegezh vrezhonek hag an hengounioù keltiek. Er vodadeg diazez kentañ e oa bodet Leon ar Berr, Aogust Bocher, Erwan Berthou, Fransez-Mari Even, Yann ar Fusteg, Frañsez Jaffrennou, Loeiz Herrieu, Erwan ar Moal, ha reoù all. Anvet e oa Yann ar Fusteg da gentañ prezidant ha Drouiz-Meur Breizh war un dro.
  
  Istor Goursez Vreizh
  Darempredoù gant Kembreiz a zo bet e-doug an XIXvet kantved. E 1838 ez eas Teodor Kervarker da Y Fenni (Abergavenny) e Bro-Gembre pa oa bet kouviet evit kemer perzh e gouel lennegel an Eisteddfod. Gant arc'hdrouiz Bro-Gembre e voe anvet da varzh dindan an anv  Barz Nizon. Krouiñ a reas Breuriez Breiz evel bodadeg ar varzhed, met e reas un taol boud. E 1899 e kemeras perzh Yann ar Fusteg er C'hendalc'h etrekeltiek a oa bodet e Kêrdiz ha lidoù drouiz a spurmantas eno. Diouzh-se e lakaas en e soñj sevel an aozadur drouized e Breizh. E 1900 ez eas da Zulenn (Iwerzhon) hag e voe anvet da zrouiz dindan anv Yann abGwilherm ha goude hini Lemenik (diwar al le en doa touet war ur maenig) hag diouzhtu e vodas tud evit sevel Gorsez Barzed Breiz vihan. Erwan Berthou, hag eñ a vo eil Drouiz Meur Breizh, a oa aet da Eisteddvod Kêrdiz e 1898 hag e oa bet anvet da Varzh gant arc'hdrouiz ar Gembreiz Hwfa Môn a aotreas savidigezh Goursez Breizh Vihan. 
  E Pariz e oa o chom Yann ar Fusteg-Lemenik ha ne chomas ket kalz e penn ar Goursez pa roas e dilez e 2003. Anvet e voe Erwan Vertoù evit kemer e blas, rak e oa ur mignon tost da Lemenik, enklasker war ar brederouriezh geltiek ha levezonet gantañ.
  
  Adstagadur da drouizelezh Breizh-Veur
  Hervez Gwenc'hlan ar Skouezeg ez eus ul liamm etre ar frañmasonerezh hag gant an nevezdrouizelezh p'eo savet an daou e 1717 e Londrez ha John Toland unan eus diazezerien an eil koulz hag an egile. Sevel a reas arDruids universal Bond (Breuriezh hollvedel an Drouized) e-doug ar vodadeg kentañ e-barzh Tavarn ar Wezenn-Avaloù, e Londrez er memes bloaz.
  Ha koulskoude ez eus bet savet daou aozadur all pelloc'h, an Druid Order gant Henry Hurle e 1781 ha Gorsedd Beirdd Ynys Prydain diwar atiz Iolo Morganwg (Edward Williams) e Londrez e 1792. Ar Bond hag ar Gorsedd a zo bet krouet d'ar goursav-heol (21 Mezheven), un deiziad arouezel hervez kredennoù ar Gelted. Dindan Goursez Gembre eo hini ar Vrezhoned ha n'eus ket tu sevel ar reoliadurioù pennañ hep aotre an archdruid tramor.
  
  Arouez, teñzor ar Goursez ha dilhad 
  
  Arouez ar Goursez a zo tri bann oc'h ober ur seurt drapezenn ha diouzh-se eo bet anvet he c'helaouenn,  An Tribann. Evit al lidoù ez eus traezoù a ya d'ober "teñzor ar Goursez" :
   Ar c'horn hir las
  
  Aozadur Goursez Vreizh
  
  Obererezhioù Goursez Vreizh
  
  Prezidanted (ha Drouized-meur) Goursez Vreizh
   1900 - Yann ar Fusteg (Jean Le Fustec) - Anv drouiz Lemenik - 1855-1910
   1904 (betek 1932) - Erwan Berthou (Yves Berthou) - Anv barzh Alc'houeder Treger - anv drouiz Kaledvoulc'h - 1861-1933
   1933 (betek 1955 - Frañsez Jaffrennou (anv drouiz Taldir)
   1956 (betek 1980) - Per Loisel (anv drouiz Eostig Sarzhav)
   1981 (betek 2008) - Gwenc'hlan ar Skouezeg (anv ar marilhoù Heol-Gwenglan Le Scouëzec - anv drouiz Gwenc'hlan) (1922-2008)
   2008 - Per-Vari Kerloc'h (Anv ar marilhoù Pierre-Marie Kerloc'h - Anv drouiz Morgan)
  
  Gwelet ivez
   Yann ar Fusteg
   Gorsedd Beirdd Ynys Prydain
   Gorseth Kernow
   Frañsez Jaffrennou
   Iolo Morganwg
   Drouizelezh
   Gwenc'hlan ar Skouezeg
   Pêr-Vari Kerloc'h
  
  Levrrolladur
   Erwan Bertou. Dindan dero an Drouized. Pariz : Heugel, 1931. Kentskrid gant Philéas Lebesgue.
   Paotr an Elle. Histoire du Goursez des druides. Brasparzh : Beltan, 1987.
   Régis Blanchet. Entretiens avec un druide nommé Gwenc'hlan. Rouvray (F27120) : Ed. du Prieuré, 1993.
   Philippe Le Stum, Le Néo-druidisme en Bretagne - Origine, naissance et développement, Éditions Ouest-France, coll. « De mémoire d'homme : l'Histoire », Rennes, 1998, .
   Thierry Jigourel, Druides, modernité d'une tradition millénaire, Éditions Coop Breizh, Spezed
   Gwenc'hlan Le Scouëzec, Les Druides, Arbre d'Or Éditions, 2003.
   Gwenc'hlan Le Scouëzec, La Science des druides, Arbre d'Or Éditions, 2005.
  
  lec'hienn ofisiel, e galleg 
   Gorsedd de Bretagne
  
  Liammoù diavaez
   Gorsedd y Beidd Gorsedd Bro-Gembre e kembraeg.
   Gorseth Kernev-Veur
  
  Aozadurioù etrekeltiek
  Drouizelezh nevez