title: Raoul de Navery
text: Eugénie-Caroline Saffray, Raoul de Navery hec'h anv pluenn (Ploermael, 19 a viz Gwengolo 1829 – Reuil-en-Brie, 17 a viz Mae 1885) a oa ur skrivagnerez vreizhat o skrivañ e galleg. Skrivet he deus e-leizh a oberennoù katolik-kenañ a spered.
  
  Desavet e voe Eugénie-Caroline Saffray gant he mamm en un doare strizh. Skoliataet e voe e skol Itronezed Itron Varia ar Galon Sakr e Gwened, ar pezh a vroudas anezhi da vont war-du al lennegezh.
  Euredet e voe d'an oad a seitek vloaz da Eugène Jean Baptiste Chervet, kargad e prefeti Roazhon. Mervel a reas he gwaz pevar bloaz goude. Ugent vloaz e oa ha kregiñ a reas da skrivañ.
  
  Hec'h oberennoù kentañ, barzhonegoù ha komz-plaen, a voe skrivet dindan an anv « Marie David ». Ne oant ket eus ar gwellañ. Adalek 1860 e tibabas un anv-pluenn gourel, « Raoul de Navery », o kemer anv-badez he zad-kozh eus tu he mamm.
  Diskouez a ra ur gwir donezon skrivañ en hec'h oberennoù. Kalz troioù-kaer, kizidigezh pa vez kaoz eus bredoniezh an tudennoù, ampartiz evit taolenniñ lec'hioù ha darvoudoù, un doare da gontañ a vroud al lenner da vont pelloc'h. Bras eo pouez an talvoudoù reizhek ha katolik en hec'h oberoù.
  
  Romant troet e brezhoneg 
   Markis Pontcalec, troet gant X. (diwar Le Marquis de Pontcallec, 1878), embannet war Feiz ha Breiz adalek 1881. E pajenn 293 an oberenn-se adembannet gant Yoran embanner, e 2016 e kaver an dro-lavar, Breiz atao! evit ar wezh kentañ. .
  
  Oberennoù 
  Setu amañ ul listenn diglok eus oberennoù Eugénie-Caroline Saffray.
  
  Levrlennadur 
   Pennad Raoul de Navery, pseudonyme d'Eugénie Caroline Saffray, e-barzh Jean-Loup Avril, Mille Bretons : dictionnaire biographique, Les Portes du Large, 2002.
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Skrivagnerez gallek Breizh
  Ganedigezhioù 1829
  Marvioù 1885