title: Loeroù-gaol
text: Al loeroù-gaol zo ur pezh dilhad-dindan en deus kemeret lec'h al loeroù abaoe ar bloavezhioù 1960. 
  Hervez o stumm int graet evit an holl dud, met gant ar merc'hed dreist-holl e vezont douget, ha dezho eo e vez klasket o gwerzhañ. Hiziv e vez douget loeroù-gaol gant merc'hedigoù kenkoulz ha gant o mammoù-kozh, gant paotred ivez a-wechoù. 
  Evel loeroù int d'an divhar, hag evel ur bragoù d'ar c'haol ha d'ar feskennoù, se zo kaoz e vez lavaret loeroù-bragoù ivez gant lod<ref>Les 1000 premiers mots en breton, Skol an Emsav, 1991, p.39; Skeudennaoueg ar brezhoneg, An Amzer, 2016</ref>. 
  
  Talvezout a reont da zerc'hel tomm, da reiñ ur stumm brav d'an divhar pa vezont diskouezet, ha plijus int da zougen. Brudet e voent adalek ar bloavezhioù 1960, pa grogas reuziad ar vrozhig-verr. 
  
   Istor al loeroù-gaol 
   1938 : ijinet an niloñs gant ar gompagnunezh Du Pont de Nemours 
   1940 : kentañ loeroù niloñs evit ar merc'hed
   1959 : kentañ loeroù-gaol ijinet gant ar Stadunanad Allan Gant 
   1959 : oberiet e vez loeroù-gaol a-vil-vern gant Glen Raven Mills en SUA 
   1968 : al loeroù-gaol Tels Quels'', graet gant Dim.
  
  Ober al loeroù-gaol 
  14 kilometrad neud zo ezhomm d'ober ul loeroù-gaol. En Azia e vez graet ar re varc'hadmatañ, ar re gerañ (ha gwellañ, a-hervez) e Bro-C'hall, Italia hag Alamagn.
  
  Er sportoù 
  Dre ma talc'h tomm e vez douget loeroù-gaol gant sportourien ha dreist-holl ar ruzikerien war zañs.
  
  Kroc'hen ha sorc'henn 
  
  Gant an neuz an « eil kroc'hen » ha meudata plijus an danvez anezho ez eus ganet ur sorc'hennerezh troet gant al loeroù-gaol, ha dreist-holl gant al loeroù-gaol du graet gant un danvez anvet elastan, neuz ar satin, ha doare lufr dezhañ.
  
  Oberourien
  
  Loeroù-gaol ha gwazed 
  Er Grennamzer ha betek an Dispac'h Gall e veze douget dilhad heñvel a-walc'h ouzh loeroù gaol gant ar wazed. Tud zo a lavar e vez douget kalz loeroù-gaol gant ar baotred met ne gredont ket lavarout, gant aon rak ar fallvrudoù.
  
  Liammoù diavaez 
   Oberennoù al luc'hskeudenner Philippe Chevallier : awenet pe sorc'hennet gant al loeroù-gaol ?
  
  Pennadoù kar
  
  Notennoù 
  
  Dilhad
  Dilhad-dindan
  Dilhad-merc'hed