title: Berne
text: Berne (ne vez skrivet Berné nemet e galleg) zo ur gumun eus Breizh, e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
  
  Douaroniezh 
  War lez ar Skorf emañ Berne.
  
  Anv
  
  Stummoù skrivet 
   Dauzat & Rostaing ː Berrené, 1387
   Erwan Vallerie : "Berrené, 1319; Berené, 1332; Berrené, 1360; Berrené, 1387; Beronne, 1516; Berevez, 1553"
   Hervé Abalain : "Berrene en 1387, < Bernac / Brennac dre metatezenn
   Daniel Delattre : "Berrenne, Beprene au XVè"
  
  Gerdarzh 
   Dauzat et Rostaing ː anv den galian ha roman Brennius (eus galianeg Brennus) ha lostger -acum".
   Emb. Flohic : e c'hellfe dont eus bern,
   Hervé Abalain : marteze domani Brennos / Brennus; marteze 'bre' ha 'nec'h''' , dre ma Berne en em gav war un uhel. Derc'hel sonj ivez hag e oa ar barrez dindan anv Brevin, arc'heskob Canterbury
  
   Ardamezioù 
   Istor 
   Henamzer 
   An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da v-Blabia (Porzh-Loeiz bremañ) a dreuze ar Skorf e Pontuler e Berne; e Ziñseg, war lez an hent, e oa bet savet ur c'hamp gant ar Romaned.
   Dispac'h Gall 
   Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Berne gant teir c'humun ennañ: An Ignol, Berne ha Sant-Karadeg-Tregonvael; e Bann ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Berne e 1801 ha lakaet Berne e Kanton ar Faoued bet miret ha brasaet ivez gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Berne en Arondisamant Pondi e 1800.
    kantved 
   Brezel-bed kentañ 
   78 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 83 hervez monumant Santez-Anna-Wened ha hervez monumant ar re varv (d.le. 4,09 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911) eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.
   Eil Brezel-bed 
  Repuidi-brezel 
   D'an 1 a viz Even 1940 e oa 192 repuad e Berne; 12 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon 1940.
   1944  
   Miz Even: un den ag ar Rezistañs a voe lazhet gant an Alamaned e Kergaer;
   Miz Gouere: d'ar 6, 16 den ag ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Landordu; d'an 18, tri ezel arall ag ar Rezistañs a zo bet fuzuilhet e Kernevez-Ziñzeg.
   Tud marvet 
   Mervel a reas 21 den abalamour d'ar brezel.
   Brezelioù didrevadennañ 
   Daou waz a varvas e Brezel Indez-Sina ha pevar e Brezel Aljeria.
   Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Maner Pontkalleg
   An iliz-parrez Sant Breven
   Monumant ar re varv
   Chapel Sant Albaod
   Chapel ar Galon Sakr
   Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 
  
   Melestradurezh 
  
   Tud 
   Paul Ihuel (2 a viz Du 1903 e Pondi-22 a viz Here 1974 e Pariz, Bro-C'hall), maer ar gumun, kuzulier Kanton ar Faoued (1945-1974), kannad ar Mor-Bihan e 1936-1940 hag e 1945-1974, kadoriad kuzul-departamant ar Mor-Bihan, Is-sekretour-stad ha Sekretour-stad al Labour-Douar.
  
   Ardamezeg ar familhoù 
  
   Gevelliñ 
   Liammoù diavaez 
   Berne war lec'hienn Geobreizh
   Levrlennadur 
   Centre généalogique et historique du Poher. Kaier ar Poher. n° 66. Miz Here 2019
   Job Jaffre : Seigneurs et Seigneuries du Kemenet-Héboé, Éditions Dalc'homp Soñj, 1986
   Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
   Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990
  
  Daveoù ha notennoù 
  
  Kumunioù ar Mor-Bihan
  Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
  Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)
  Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Berne e 1944