title: Lavaroù latin ar gwir
text: Un toullad bommoù latin a vez graet ganto e-barzh ar gwir, evel sturiennoù. Sed amañ ur roll anezho.
  
  A 
  a fortiori 
  A iure nemo recedere praesumitur : Den ne vo soñjet anezhañ e tilezo e wira posteriori a priori -- a quo --ab extra -- ab initio -- Abusus non tollit usumactus reus -- ad colligenda bona -- ad hoc -- ad hominem -- ad idem -- ad infinitum -- ad litem -- ad quod damnum -- ad valorem -- adjournment sine die -- affidavit -- agency -- alter ego -- a mensa et thoro -- amicus curiae -- animus nocendi -- anteA-raok. A gaver e meur a droienn.ante bellumA-raok ar brezel. evel en droienn status quo ante bellum, "evel ma oa a-raok ar brezel". Troienn a vije implijet e stadoù eus kreisteiz ar Stadoù-Unanet pa gomzer eus ar mare a-raok ar brezel diabarzh. arguendo --
  
   B Bellum iustum -- ar brezel reizh,bona fide -- bona fides -- bona vacantia --
  
   C 
  cadit quaestio  
  kouezhañ a ra ar goulenn (an afer); n'eus ket abeg a brosez ken
  capital
  casus belli  abeg da vrezel
  caveat; caveat emptor 
  certiorari
  ceteris paribus -- 
  cogitationis poenam nemo patitur -- 
  compos mentis -- 
  conditio sine qua non -- 
  consensus facit legem -- 
  consuetudo pro lege servatur -- 
  contra -- 
  contra bonos mores -- 
  contra legem --
  Contradictio in adjecto 
  contra proferentem -- 
  coram non judice -- 
  corpus -- 
  corpus delicti -- 
  corpus juris -- 
  corpus juris civilis -- 
  corpus juris secundum -- 
  cui bono -- 
  cuius est solum eius est usque ad coelum et ad inferos
  cuius regio, eius religio
  curia advisari vult
  custos morum
  
   D de bonis asportatis -- debellatio -- de bonis non administratis -- de die in diem -- de facto -- de futuro -- de integro -- de jure -- de lege ferenda -- de lege lata --  delegatus non potest delegare  -- de minimis -- de minimis non curat lex -- de mortuis nil nisi bonum -- de novo -- defalcation -- dicta -- dictum -- do ut des -- Reiñ a ran evit ma roi.doli incapax -- dolus specialis -- dubia in meliora partem interpretari debent -- duces tecum E ei incumbit probatio qui dicit -- ejusdem generis -- eo nomine -- erga omnes -- ergo -- erratum -- esse -- et al -- et cætera -- et seq -- et uxor -- et vir -- ex aequo et bono -- ex ante -- ex cathedra -- ex concessis -- ex delicto -- ex facie -- ex gratia -- ex officio -- ex parte -- ex post -- ex post facto -- ex post facto law -- expressio unis est exclusio alterius -- ex proprio motu -- ex rel -- ex turpi causa non oritur actio -- exempli gratia -- ex tunc -- ex nunc -- extant F facio ut des -- facio ut facias -- felo de se -- ferae naturae -- fiat -- Fiat justitia et pereat mundus -- fiat justitia ruat caelum -- fiduciary -- fieri facias -- flagrante delicto -- forum conveniens -- forum non conveniens -- functus officio --
  
   G gravamen -- guardian ad litem --
  
   H habeas corpus -- hostis humani generis I i.e. -- ibid -- id est -- idem -- ignorantia juris non excusat -- imprimatur -- in absentia -- in camera -- in curia -- in esse -- in extenso -- in extremis -- in flagrante delicto -- in forma pauperis -- in futuro -- in haec verba -- in limine -- in loco parentis -- in mitius -- in omnibus -- in pari delicto -- in pari materia -- in personam -- in pleno -- in prope persona -- in propria persona -- in re -- in rem -- in situ -- in solidum -- in terrorem -- in terrorem clause -- in toto -- indicia -- infra -- innuendo -- inter alia -- inter arma enim silent leges -- inter rusticos -- inter se -- inter vivos -- -- intra -- intra fauces terra -- intra legem -- intra vires -- ipse dixit -- ipsissima verba -- ipso facto J jura novit curia -- jurat -- juris et de jure -- jus -- jus ad bellum -- jus civile -- jus cogens -- jus commune -- jus gentium -- jus in bello -- jus inter gentes -- jus naturale -- jus primae noctis -- jus sanguines -- jus sanguinis -- jus soli -- jus tertii L lacunae -- leges humanae nascuntur, vivunt, moriuntur -- legitime -- lex communis -- lex lata -- lex posterior derogat priori -- lex retro non agit -- lex scripta -- lex specialis derogat legi generali -- liberum veto -- lingua franca -- lis alibi pendens -- lis pendens -- locus -- locus delicti -- locus in quo -- locus poenitentiae M magna carta -- magnum opus -- male fide -- malum in se -- malum prohibitum -- mandamus -- mare clausum -- mare liberum -- mens rea -- modus operandi -- mos pro lege -- motion in limine -- mutatis mutandis N ne exeat -- ne bis in idem -- nemo censetur ignorare legem 
  nemo dat quod non habet -- 
  nemo debet esse iudex in propria -- 
  nemo judex in sua causa -- 
  nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet -- 
  nemo sibi titulum adscribit -- 
  nexus -- 
  nihil -- 
  nihil dicit -- 
  nil -- 
  nisi -- 
  nisi prius -- 
  nolle prosequi -- 
  nolo contendere -- 
  non bis in idem -- 
  non compos mentis -- 
  non constat -- 
  non est factum -- 
  non faciat malum, ut inde veniat bonum -- 
  non liquet -- 
  non obstante verdicto -- 
  non sequitur -- 
  nota bene -- 
  nulla bona -- 
  nulla poena sine lege -- 
  nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali -- 
  nunc pro tunc --
  
  O 
  obiter dicta (liester), gwelout obiter dictum -- 
  onus probandi -- 
  opinio juris sive necessitatis
  
  P 
  pacta sunt servanda -- 
  par delictum -- 
  parens patriae -- *pater familias -- 
  pendente lite -- 
  per -- 
  per capita -- *per contra -- 
  per curiam -- 
  per diem -- *per minas -- 
  per pro -- 
  per quod -- 
  per se -- 
  per stirpes -- 
  persona non grata -- 
  posse comitatus -- 
  post mortem -- *post mortem auctoris -- 
  praetor peregrinus -- 
  prima facie -- *primogeniture -- 
  prius quam exaudias ne iudices -- 
  probatio vincit praesumptionem -- 
  pro bono -- 
  pro bono publico -- 
  pro forma -- 
  pro hac vice -- 
  pro per -- 
  pro rata -- 
  pro se -- 
  pro tanto -- 
  pro tem -- 
  pro tempore -- 
  propria persona
  
  Q 
  quaeitur -- quaere -- quantum -- quantum meruit -- quasi -- "qui facit per alium facit per se" -- qui tam action -- quid pro quo -- quid pro quo sexual harassment -- quo ante -- quo warranto -- quoad hoc --
  
  R 
  ratio decidendi -- ratio scripta -- rebus sic stantibus -- res -- res judicata -- res gestae -- res ipsa loquitur -- res judicata -- res nullius -- res publica -- res publica christiana -- respondeat superior -- restitutio in integrum --
  
  S 
  salus populi est suprema lex -- 
  scandalum magnatum -- 
  scandalum magnum -- 
  scienter -- 
  scintilla -- 
  scire facias -- 
  scire feci -- 
  se defendendo --  
  seriatim -- 
  sine die -- 
  sine qua non -- 
  situs -- 
  stare decisis -- 
  sua sponte -- 
  sub judice -- 
  sub modo -- 
  sub nomine 
  -- sub silentio -- 
  subpoena -- 
  subpoena ad testificandum -- 
  subpoena duces tecum -- 
  suggestio falsi -- 
  sui generis -- 
  sui iuris -- 
  sui juris -- 
  suo moto -- 
  supersedeas -- 
  suppressio veri -- 
  supra --
  
  T 
  terra nullius -- 
  trial de novo -- 
  trinoda necessitas -- 
  tabula rasa
  
  U 
  uberrima fides --
   ultra posse nemo obligatur -- 
  ultra vires -- 
  uno flatu -- 
  uti possidetis -- 
  uxor --
  
  V 
  vel non 
  veto 
  vice versa 
  vide
  videlicet 
  vis major 
  viz. 
  volenti non fit injuria 
  Vigilantibus non dormientibus aequitas subvenit
  
  Pennad kar
  Listennad lavaredoù latin
  
  Liammoù diavaez 
   Legal Latin phrases, maxims and writs 
   Glossary of Latin Terminology 
  
  lavaroù latin
  Gwir