title: Plouganoù
text: Plouganoù () zo ur gumun e Breizh e  kornôg Bro-Dreger, e kanton Plouigno (gwechall e hini Lanneur) e departamant Penn-ar-Bed.
  
  Douaroniezh 
  War aod Mor Breizh emañ Plouganoù.
  
  Anv 
   Ogée (1780) : Plougasnou.
   Marteville & Varin (1843) : Plougasnou; Appelée dans les anciens titres latins Ploicathnou (orthographe saxonne dans laquelle le th se prononce comme ds)
   Bernard Tanguy (1992) : Ploicatno, Ploicathno, Ploigathnou, 1040 ; Plegano, 1163 ; Ploegaznou, 1257, c. 1330, 1371 ;  Guycaznou, 1419 ; bourg de Guicaznou, 1520.
   Talvoudegezh : diwar an anv-den henvrezhonek Catnou.
  
   Ardamezioù 
   En argant plezhek en glazur. Istor 
  Kent 1790
   J.B. Ogée : Plougasnou ; 9 lev e kornôg-mervent Landreger, en eskopti, 37 lev diouzh Roazhon ; 3 lev diouzh Montroulez, e isdileuriadurezh hag e veli. Tri mil sakramantad zo enni, en ur gontañ ar re Sant-Yann-ar-Biz, e drev.
    
   Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Plouganoù, Fiacre Trouadec e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
   Dispac'h Gall 
   Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Morvan, person, ha Periou, kure. 
    
   Eil Brezel-bed : d'an 30 a viz Here 1941 e kouezhas un nijerez Whirlwind I marilhet P7015 eus an 263rd Squadron eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e Plouganoù; lazhet e voe he levier, ne voe ket kavet e gorf.
  
   Monumantoù ha traoù heverk 
   Peulvaen Kermadeza
   Peulvaen Bleinbalaneg
   Peulvaen ar Chapel Bian
   Peulvaen Kervouster
   Iliz Sant Pêr, XVIvet, XVIIvet
  
   Chapel Privael
   Chapel Sant Samzon
   Chapel Sant Nikolaz
   Chapel Sant Jorj
   Chapel Kerbabu
   Chapel Sant Melar
   Chapel Santez Barba
   Chapel Sant Sebastian, e Kervouster
   Chapel Mezkoed
   Chapel Itron-Varia Lourdes, e Dibenn
   Chapel vihan ar Sakramant
   Chapel vihan Itron-Varia Loretta ().
  
   Chapel vihan Sant Jelvestr
   Kroaz ar Rouanez
   Maner Trovelin
  
   Monumant ar Re Varv 
  
   Monumant Sao-Breiz
   Privael
  
   Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun 
  
  Mervel a rejont e-pad an Eil Brezel-bed, re an Aerlu d'an 29 a viz Genver 1943 pa gouezhas o c'harr-nij (Halifax II marilhet DT681 ha kodet NP-J) e Plouganoù, re ar Morlu d'an 29 a viz Ebrel 1944 pa voe kaset o bag, an destroyer HMCS Athabaskan, d'ar strad gant an tarzher alaman Elbing T-24.
  
   Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 
  
   Brezhoneg 
  Deskadurezh
   Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 2022.
   E distro-skol 2022 e oa enskrivet er c'hlasoù divyezhek 10 skoliad (5,9% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
  
   Tud 
   Yann Jegou, aotrou Penanvern.
   Alan ar Gozhker, marc'heg ; aotrou Kozker.
   Jozef ar Gozhker, marc'heg, aotrou Rozambo ; kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1672.
   Gwilhern a Gergroas, aotrou Kermorvan.
   Yves Goezbriand, aotrou Kozhkeroù.
  
   Ardamezeg ar familhoù 
  {|
  |-
  |
  |
  Arel
  Aotrounez KervényPalefarzhet etre argant ha glazur.|-
  |
  |
  Argenton (d')
  Aotrounez KermousterEn aour hadet gant kroaziganoù kroaziganek en glazur e deir zorzhell en gul. 
  |-
  |
  |
  Balavenne
  Aotrounez Kervezeg, Ballac'h, KermebelEn argant e dri ezev en sabel, 2, 1, ur ruilhenn ivez en sabel ouzh kondon.|-
  |
  |
  Bartaige
  Aotrounez KerangroasPlezhek etre argant ha glazur, diforc'het ouzh kab gant ur greskenn en gul.|-
  |
  |
  Isle (de l')
  Aotrounez al lec'h-seSourinet etre aour ha glazur a c'hwec'h pezh ; e gonk a-zehou en gul karget gant ur flourdilizenn en argant.Sturienn ː A chacun on rang.
  |-
  |
  |
  Jagu'''
  Aotrounez Prat-Meur, Pontizag, Langouere, KerangouezEn sabel e leon en argant heuliet gant teir steredenn ivez en sabel.|-
  |
  |
  Periou
  Aotrounez MesgéauEn sabel e dreustell en aour heuliet ouzh kab gant teir c'hregilhenn ivez en aour.|-
  |
  |
  Quenquizou (du)
  Aotrounez al lec'h-se ha KerprigentEn sabel plezhek en aour.|-
  |
  |
  Tréléver (de)
  Aotrounez PenanvernSourinet etre erminoù ha gul.[PPC]
  |}
  
   Tud bet ganet eno 
   1919 : François Prigent, skrivagner brezhonek.
  
   Deskadurezh 
  Div skol bublik zo e Plouganoù : ar skol Marie-Thérèse Prigent er bourk, hag ur skol all e karter Kerenot. Ur skolaj (François Charles) a zo er gumun ivez. E miz Gwengolo 2022 ez eus bet digoret un hentad divyezhek brezhoneg-galleg e skol ar bourk.
  
   Lervlennadur  
  Abalain, Hervé : Les noms de lieux bretons, Éditions Jean-Paul Gisserot, 2000
  Éditions Flohic (a-stroll) : Le patrimoine des communes du Morbihan, 2 levrenn, 1996 
  Marteville, Alphonse & Varin, Pierre (kendalc'herien J. Ogée) : [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5394191n/f15.item.r=A.zoom Nouveau dictionnaire istorique et gégraphique de Bretagne, 1843.
  Ogée, Jean (1728-1789) : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, 1778 (peder levrenn).
  Potier de Courcy, Pol : Nobiliaire et armorial de Bretagne
  Tanguy, Bernard : Les noms de lieux bretons, Emgleo Breiz, 2015 
  Vallerie, Erwan : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez — Corpus – Traité de toponymie historique de la Bretagne,  An Here, 1995
  
  Liammoù diavaez 
  
    Lec'hienn an ti-kêr
    Plouganoù war lec'hienn Geobreizh
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kumunioù Penn-ar-Bed
  Kumunioù Treger
  Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed
  Emsavadeg ar Bonedoù ruz
  Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
  Plouganoù