title: Dousenn
text: Un dousenn zo un unanenn-vuzuliañ, enni daouzek unanenn. 
  
  Traoù zo a vez kontet a-zousennoù pe a-zousennadoù, ha komzet e vez eus un dousenn vioù, un dousenn grampouezh, un dousenn batatez, un dousenn dud, ... un dousennad soudarded. 
  Lavaret e vez neuze e vez an traoù "diouzh an dousenn". 
  
  Komzet e vez eus un hanter dousenn pe hanter zousenn ivez evit c'hwec'h.
  
  Yezh
  Graet e vez ivez gant stummoù deveret: dousennad ha dousenniad, pe douseniad. Ar ger daouzegad avat ne seblant ket gwall implijet.
  
  Orin an doare kontañ
  Krediñ a reer eo gwall gozh an doare-kontañ a zousennoù dre ma'z eo un niver aes da rannañ : 12 = 2 × 6 = 3 × 4 = 1 × 12. Dont a rafe eus Mezopotamia hag eus ar boaz da gontañ eskern ar bizied gant ar meud. Evel-se, gant un dorn, e c'haller kontañ betek daouzek, ha gant daou zorn betek 144. 
  Ur gros zo kement ha daouzek dousenn (12 x 12), 144 eta. 
  
  {| cellpadding="10px" style="border:2px solid LightGrey; font-size:1.4em;"
  |- bgcolor="#F5F5F5"
  | RANNOÙ AN DOUSENN :
  1/12 × 12 = 1
  1/6 × 12 = 2
  1/4 × 12 = 3
  1/3 × 12 = 4
  1/2 × 12 = 6
  3/4 × 12 = 9
  KEVAN (1/1 × 12) = 12'|}
  
  Trizek evit dousenn
  Ur boaz kenwerzh eo kontañ a-wechoù trizek en un dousenn; ne vez paeet nemet daouzek, unan evit netra a vez dreist-kont eta. E Breizh e vez trizek istrenn en dousenn istr. Ha hervez ar c'hrennlavar: « Trizek evit dousenn, Kont ar vioù e Lesneven» .
  
  Gerdarzh
  Dont a ra eus ar ger gallek douzaine, a gaver ivez e saozneg (dozen), e kembraeg (dwsin) ha yezhoù all, ha hennezh a deu eus ar ger latin duodecim, a dalv kement ha daouzek. 
  E nederlandeg e kaver daou c'her: unan damheñvel ouzh ar ger gallek, dozijn (evel dousenn eta), hag unan germanek rik twaalftal (un tamm evel daouzegad e brezhoneg).
  
  Levrlennadur 
    Georges Ifrah (1994), Histoire universelle des chiffres – L'intelligence des hommes racontée par les nombres et le calcul, Robert Laffont, ISBN 978-2-221-90100-7 
  Gwelit al levrenn I, pp. 224-225.
  
  Liammoù diavaez
  
  Notennoù 
  
  Niveroù
  Unanennoù muzuliañ