title: Ruth Law Oliver
text: Ruth Law Oliver, bet ganet d'an 21 a viz Mae 1887 e Lynn (Massachusetts) hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Kerzu 1970 e San Francisco (Kalifornia), a voe unan eus diaraogerezed an nijerezh er bloavezhioù 1910.
  
  Buhez
  Ganet e voe Ruth Bancroft Law, da Sarah Bancroft Breed hag he fried Frederick Henry Law.
  He breur henañ e oa an harzlammer, faragoueller hag aktour Rodman Law (1885–1919).
  
  Pa oant bugale e veze atav Ruth hag he breur o taeañ an eil egile da ober sotonioù dañjerus evel pignat er wezenn uhelañ, lammat a-ziwar toenn ur c'hrañj pe mont a-c'haoliad war ar pennoù-chatal gouesañ.
  E 1912, pan eas Rodman da harzlammer, ez eas Ruth diouzh he zu da c'houlenn kentelioù leviañ digant Orville Wright (1871–1948) ; nac'hañ a reas an nijer meur, pa soñje dezhañ ne veze ket tuet ar merc'hed gant ar mekanikoù – ar pezh a oa diwir evit a sell ouzh Ruth, evel p'en diskouezas meur a wech diwezhatoc'h. Ne voe ket diwarc'het Ruth avat : « An doare gwellañ da'm lakaat d'ober un dra bennak eo lavarout din n'on ket gouest », a skrivas-hi e 1921. En diwezh ez asantas Wright da werzhañ un nijerez Wright Model B d'an danvez levierez, a glaskas ur monitour.
  Daou anezho a gavas e Massachusetts, ha goude teir sizhunvezh stummadur e voe ar 5 maouez brevedet en SUA d'an 12 a viz Du 1912, Diouzhtu e kemeras perzh e nijadegoù-diskouez.
  
  Goude bezañ desket ober troioù-ouesk gant un nijerez en o diskouezas adalek 1915 e Daytona Beach (Florida) ; er bloaz-se e spontas he fried Charles Oliver pa gemennas bezañ e-sell da ober ul looping (tresañ ur c'helc'h a-serzh en oabl), ha div wech e teuas a-benn en taol-kentañ. Betek 1919 e tarempredas Daytona Beach, ma voe-hi ar vaouez kentañ o leviañ, o nijal diouzh noz hag o tozviñ un harzlammer. Eno e nijas tremen 900 gwech, ha he-unan e kempenne kefluskerioù he nijerezioù.
  
  En nevezamzer 1916 ez emezelas en ur genstrivadeg uhelder ; div wech e voe en eil plas, a-dreñv gwazed – fuloret an tamm anezhi e tisklêrias Ruth Law Oliver bezañ mennet da dapout ur rekord hag a voe dreist kement nijer.
  
  D'an 20 a viz Du 1916 e tapas Ruth Law rekord an nijadenn herrañ a-dreuz SUA adalek Chicago (Illinois) betek Hornell (New York), da lavarout eo 950km, he-unan war bourzh un nijerez Curtiss Model E Pusher.
  Antronoz e nijas betek New York, ma voe berr an trelosk ganti a-us kêr ; plaviñ a reas, ha pradañ war Governors Island e beg Manhattan dirak ur c'habiten eus an US Army a gemmas boujiennoù ar Model E. D'an 2 a viz Kerzu e voe aozet koan en he enor, ma kejas ouzh Woodrow Wilson, 28 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
  
  Pan eas SUA tre er Brezel-bed kentañ e miz Ebrel 1917 e klaskas Ruth Law emezelañ evel levierez, met berzet e oa ar vicher d'ar merc'hed. Ker feuket e voe ma skrivas ur pennad anvet « Let Women Fly » ("Lezit ar merc'hed da nijal") er gelaouenn Air Travel.
  
  Goude ar brezel e kendalc'has da dapout rekordoù. D'ar 7 a viz Mezheven 1919 ez eas rekord an uhelder, 3 962 m, gant Raymonde de Laroche e Bro-C'hall ; tri devezh diwezhatoc'h e pignas Ruth Law Oliver betek 4 481 m ; d'an 12 avat e tizhas Raymonde de Laroche 4 800 m.
  
  E 1922 e voe souezhet-bras Ruth Law pa zeskas dre ar gazetenn e oa o vont da levierez war he leve, ha hi oadet 35 bloaz hepken ; skuizh e oa aet he fried gant he micher zañjerus, ha savet en devoa an embann evit he lakaat da baouez. Plegañ a reas, hag ober war-dro he liorzh e Los Angeles. E 1932 avat e c'houzañvas un diwaskadenn nervel, dre ziouer a nijadennoù hervezi.
  
  E 1948 ez eas dre an tren da Washington, D.C. da lidañ profidigezh o nijerez Kitty Hawk gant ar vreudeur Wright d'ar Smithsonian Institute.
  
  A-c'houde he marv d'ar 1añ a viz Du 1970 e San Francisco e voe beziet e Lynn, Massachusetts.
  
  Levrlennadur
  
   MISMES-Thomas, Élisabeth : Aviatrices – Un siècle d'aviation féminine française, Altipresse, 2004 
   McCarthy, Kevin M. : Aviation in Florida, Pineapple Press, 2003  – En-linenn
  
  Notennoù
  
  Ganedigezhioù 1887
  Marvioù 1970
  Istor an nijerezh
  Nijerezed
  Nijerezed SUA