title: Pleuzal
text: Pleuzal a zo ur gumun eus Breizh e Treger, e kanton Bear e departamant Aodoù-an-Arvor.
  
  Douaroniezh 
  
   War lez kleiz aber an Trev emañ Pleuzal.
  Kumunioù amezek : Hengoad; Planiel; Plourivoù; Kemper-Gwezenneg; Pontrev; Sant-Kleve; Ploueg-Pontrev; Peurid-ar-Roc'h
  
  Anv 
  
   Pol Potier de Courcy (1846) : Plouëzal (dindan ardamezioù Bahaly)
   Erwan Vallerie (1995) : Ploisal, 1284; Ploysal, Ploisaul, 1294; Ployhal, Ploysal, 1330; Ploesal, 1440, 1516, 1592; Plouzal, 1630; Ploüezal, 1731
   Bernard Tanguy : Ploisal, Ploisaul, 1294; Ploysal, Ploihal; 1330; Ploesal, 1461.
  
  Talvoudegezh : diwar *Sal = kastell; pe diwar Saul, anv den diouzh ar Bibl.
  
  B. Tanguy n'en eus ket taolet pled hag emañ Pleuzal war un hent roman eus Runan da Bleuvihan, (dre ar Manac'hti, etre Hengoad ha Planiel), ar pezh e zisplegfe ar wrizienn latin *sal = lojeiz war un hent roman (aet da saozneg Hall, hag e Breizh en anvioù lec'hioù evel Ar Sal, Kersalioù)
  
  Istor
  
  Kent 1790 
  J.B Ogée (1780) : Ploezal : ouzh 1 lev 1/2 su-gevred Landreger, e eskopti; 28 lev 1/3 diouzh Roazhon, hag 1 lev 1/2 diouzh Pontrev, e eil-dileuriadurezh. Diouzh beli Lannuon amañ ar barrez, 3200 anezad (communiants) enni, en ur gontañ ar re Pontrev, e drev.
  
  ---------
   1394 : kastell ar Roc'h-Ugu a zo tapet gant konestabl a Glison.
   29 Mae 1451 : Aotrou Ar Roc'h-Ugu ha Koad-Meur a zo savet bannielour (*) gant dug a Vreizh Pêr II.
   9 Here 1746 : sakret eo chapel Sant-Tudi (hirie diskaret)
  
  
  
  Brezel-bed kentañ  
   119 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 5,16 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
  
  Brezel diabarzh Rusia 
   Ur martolod a varvas e 1919.
  
  Eil Brezel-bed 
   2 Mae 1944 : harzet eo 16 den eus Pleuzal gant an Alamanted.
   10 Mae 1944 : ur makiz a zo savet e koad Kerprigent
   Kemeret e voe 2 500 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, d’ an 3 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
   7 Gouere 1944 : taget eo ar makiz gant an Alamanted. Meur a dud a zo lazhet. Tamolodiñ a ra ar re all etrezek Landeberon. Ur monumant a zo bet savet e 1945, e Ti-Nu, lec'h ar makiz, 
   Mervel a reas seitek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
  -----------------------------
   3 Here 1965 : digoret eo ar C'hastell ar Roc'h-Ugu, goude bet kempennet gant an Departamant.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
   Tossen Ribourden (Arem)
   Tossenoù Pont ar Vouden, ar Wern, Ti an Aod Don (Krenn-amzer uhel)
  Kastell ar Roc'h-Ugu.
  
   Maner Kerello (XVIvet)
   Kroaz al Lezlec'h (penn kentañ XVIvet)
   Kroaz Keriel (fin XVIvet)
   Maner Kermarker (fin XVIvet - penn kentañ XVIIvet), enrollet 29 Kerzu 1927. Hirie aet da di-feurm
   Maner Feunteun-Gaer (penn-kentañ XVIIvet)
   Kastell Kericuff (penn-kentañ XVIIvet)
   Maner ar Wern (XVIIvet). en e foull.
   Chapel Sant-Ke (XVIIvet)
   Chapel Sant-Yann (XVIIvet). En stad dister e 1990.
   Ti Prad-Lann (XVIIvet)
   Chapel Sant-Pêr ha Sant-Paol (1734), en stad dister e 1990.
   Kroaz Kernevez (XVIIIvet)
   Iliz katolik Sant Pêr.
   Monumant ar re varv.
  
   
   Lez kleiz aber an Trev a zo bet enrollet ar 25 C'hwevrer 1964
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1962
  
  Brezhoneg
  
  Ar Brezoneg er Skol 
   1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
  
  Deskadurezh 
   Stourm zo bet evit digeriñ un hentad divyezhek er gumun met ur skol divyezhek kentañ (skol bublik) zo bet digoret e 2009. 
   E distro-skol 2022 e oa 24 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (33,8% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
  
  Melestradurezh
  
  Tud 
  Yann Kadeg, oberour an Trajedien sacr, embannet er , a oa ur beleg genidik eus Pleuzal.
  Ifig-Mari Gallou, Pleuzal , 11.Gouere 1853 / In Du 1930. Maer Pleuzal, 1900-1919, kannad, 1921-1928; 
  Ifig-Mari-Aleksandr Herve, Pleuzal, 14 Gouere 1883 / 24 Mae 1941. Maer Pleuzal, 1925; prezidant Kuzul arondisamant Gwengamp; kannad, 1936-1942. Touiñ a reas ouzh Marichal Petain.
  Ifig Herri, Pleuzal, 31 Meurzh 1899 / 8 Meurzh 1970. Maer Pleuzal. Bet dilennet an 21 Here 1945 hag an 2 Mezheven 1946 ouzh bodadenn-guzuliañ, ha goude, e Kerzu 1946, ezel ouzh Kuzul ar Republik
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Levrlennadur 
  
   Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 1846/1862/2011/2014
  Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
   Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
  Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
  
  Liammoù diavaez 
  
    Pajenn Pleuzal war lec'hienn Pontrev Kumuniezh
    Pleuzal war lec'hienn Geobreizh
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kumunioù Aodoù-an-Arvor
  Kumunioù Treger
  Ar Brezoneg er Skol
  Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs