title: Vienna
text: Sellout ivez ouzh Vienna (disheñvelout), Viena, Vienne, ha Wien.
  
  Vienna (Wien en alamaneg, Vídeň e tchekeg , Bécs e hungareg, Dunaj e sloveneg, Beč e kroateg, ha distaget  e vienneg) eo kêr-benn gevreadel Aostria, lec'hiet war riblennoù an Danav e biz ar vro, 60 km nemetken eus bevenn Aostria gant Slovakia. Unan eus stadoù Aostria eo ivez. Abaoe pell zo ez eo bet Vienna kreizenn bolitikel ha sevenadurel Aostria (betek 1918 Aostria-Hungaria). 
  Vienniz (alamaneg: Wiener, vienneg: Weana ['vɛɐnɐ]) a vez graet eus hec'h annezidi.
  1 631 082 den a oa o chom e Vienna e 2005. Rannet eo kêr e 23 arondisamant (Bezirke).
  
  Istor 
  
  Diazezet eo bet Vienna gant an Noriked, ur bobl keltiek he yezh, war-dro 500 kent J.K. dindan an anv Uindobona ("frankizenn wenn"). An anv alamanek a-vremañ ne zeu ket eus an anv keltiek-mañ avat, met eus Vedunya, anv slavek ur stêrig vihan hag a vez graet Wien anezhi ivez. Aloubet e oa rouantelezh an Noriked gant ar Romaned er bloavezh 15 kent J.K. Ur c'hamp-kreñv roman a voe savet e-kichen Uindobona, abalamour ma teuas an Danav da vezañ bevenn Impalaeriezh Roma. 
  
  E 976 e voe roet traonienn an Danav da gont Liutpold a vBabenberg dindan an anv Ostarrîchi (Aostria). Lignez Babenberg a ziazezas e Vienna. E 1246 e voe lazhet hêr diwezhañ ar vBabenberged, Friedrich II, en un emgann a-enep Béla IV a Hungaria. Vienna (hag Aostria a-bezh) a gouezhas da Ottokar II Přemysl, roue Bohemia. 
  
  Er bloavezh 1278 e voe roet Aostria da lignez Habsbourg hag a rene ar vro betek 1918.
  E 1365 e voe savet Skol-Veur Vienna gant Rudolf IV a Habsbourg.
  Eus 1556 betek 1803 e oa Vienna sez Impalaeriezh Santel Roman ha German. Eus 1804 betek 1867 e oa kêrbenn Impalaeriezh Aostria hag eus 1867 betek 1918 hini Aostria-Hungaria.
  
  Arondisamantoù Vienna 
  
  1.Innere Stadt (kreiz-kêr), 2.Leopoldstadt, 3.Landstraße, 4.Wieden, 5.Margareten, 6.Mariahilf, 7.Neubau, 8.Josefstadt, 9.Alsergrund, 10.Favoriten, 11.Simmering, 12.Meidling, 13.Hietzing, 14.Penzing, 15.Rudolfsheim-Fünfhaus, 16.Ottakring, 17.Hernals, 18.Währing, 19.Döbling, 20.Brigittenau, 21.Floridsdorf, 22.Donaustadt, 23.Liesing
  
  Yezh 
  
  Hervez niveradeg 2001, n'eo nemet an div drederenn eus poblañs Vienna alamanegerien a-vihanik. Lod anezho a ra gant ar vienneg (weanerisch), rannyezh hengounel Vienna, hag ar re all gant an alamaneg standard. War-dro 400 000 a dud a gomz yezhoù all, en o zouesk 97 000 serbeger, 71 000 turkeger, 40 000 kroateger (20 000 anezho a gomz kroateg Burgenland), 21 000 poloneger ha 15 000 hungareger.
  
  Relijion 
  
  E 2001 e konted 49.2% a gatoliked, 25.6% a dud direlijiel, 7.8% a vuzulmaned, 6.0% a gristenien ortodoks, 4.7% a brotestanted ha 0.5% a yuzevien.
  
  Keginerezh Vienna 
  
  Evel he yezh he deus bet levezonet keginerezh Vienna gant re meur a bobl. Meuzioù anavezetañ Vienna eo:
  
   Rindssuppe (soubenn kig bevin) gant Frittaten (bandennoù krampouezh)
   Wiener Schnitzel (trañchennoù kig leue)
   Tafelspitz (kig bevin bervet) gant Apfelkren (yod avaloù ha riforz)
   Gulasch (< hungareg: gulyás)
   Beuschel (skevent)
   Schinkenfleckerln (ur seurt far graet eus toazennoù, vioù ha jambon)
   Palatschinken (< hungareg: palacsintak, krampouezh mod-Aostria-Hungaria)
   Apfelstrudel ha Topfenstrudel (kar da rétes Hungaria)
   Germknödel (pouloud dous farset, gwarnisset gant greun roz-naer ha sukr)
  
  Tud vrudet a Vienna 
   Hans Carl Artmann, skrivagner
   Joseph Haydn, sonaozour, marvet eno e 1809
   Gustav Klimt, livour
   Arnold Schönberg, sonaozour
   Franz Schubert, sonaozour
   Johann Strauß (tad ha mab), sonaozourien
   Oskar Werner, aktour
   Stefan Zweig, skrivagner, ganet eno e 1881
  
  Monumantoù heverk 
  
   Albertina
   Belvedere
   Iliz ar Jezuisted
   Iliz-Veur Sant-Stephan
   Iliz Sant-Karl
   Heldenplatz ("Plasenn an Harozed")
   Hofburg (palez an Habsbourged)
   Hunderwasserhaus
   Monumant e koun ar yuzhevien drouklazhet gant an nazied (war ar Judenplatz, d.l.e. "Plasenn ar Yuzhevien") 
   Museumsquartier
   Neues Rathaus (ti-kêr nevez)
   Naschmarkt (marc'had brasañ Vienna)
   Opera
   Prater
   Schloss Schönbrunn (eil palez an Habsbourged, savet war batrom Versailles)
   Secession
   Skol-Veur Vienna
   Zentralfriedhof (bered veur)
  
  Gevelliñ 
  
  Gevellet eo Vienna gant ar c'hêrioù-mañ:
  
  Meur a arondisamant a zo gevellet gant kêrioù zo e Japan ha Sina.
  
  Liammoù diavaez 
   Porched ofisiel Kêr Vienna
   Vienna mp3
  
  Kêrioù Aostria
  Vienna
  Kêrioù-penn Europa