title: Joe Biden
text: Joe Biden (Joseph Robinette "Joe" Biden, Jr. , distaget [ˈdʒoʊzɨf rɒbɨˈnɛt ˈbaɪdən]), zo ur politikour stadunanat ganet d'an 20 a viz Du 1942 e Scranton (Pennsylvania). Un demokrat eo, bet senedour evit Delaware etre 1973 ha 2009. Ar c'hatolik kentañ besprezidant en istor ar Stadoù-Unanet eo.
  
  War ar renk e oa evit an dilennadegoù prezidant e caucus 1988 ha 2008, ha deuet eo da vezañ besprezidant ar Stadoù-Unanet pa oa bet dilennet Barack Obama da brezidant d'an 8 a viz Du 2008. D'ar 6 a viz Du 2012 e oa bet addilennet da vesprezidant da heul Barack Obama. Danvez prezidant eo bet a-enep Donald Trump e dilennadegoù miz Du 2020. D'ar 7 a viz Du eo bet embannet gant an ajañs Associated Press, ha war he lec'h ar mediaioù bras stadunanat, e oa trec'h war Donald Trump. Kamala Harris eo e vesprezidantez. D'an 20 a viz Genver 2021 eo bet lakaet en e garg evel 46vet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. E miz Ebrel 2021, Biden a embanne e vefe echuet tennañ an holl soudarded stadunanat diouzh Afghanistan e miz Gwengolo 2021.
  
  Soñjoù 
  Gwelet a oa evel ur politikour mirour awalac'h er Strollad Demokrat da gentañ, bremañ eo gwelet evel ur c'hreizour. War meur a zachenn en deus cheñchet e ali etre penn-kentañ e resped ha bremañ : 
   a-du eo gant an diforc'h. A-enep e oa e vefe paeet gant arc'hant ar C'hevread, disklêriet en deus e-pad koulzad dilenadegoù ar prezidant 2020 ne oa ket ken. 
   ne oa ket tuet gant an dimezioù etre paotred pe etre maouezed hag e miz Mae 2012 en deus disklêriet ne oa ket a-enep ken 
   a-du eo evit defoulañ ar boan a varv er C'hevread a-bezh abaoe 2019.
   fellout a ra dezhañ e vefe kreñvaet ar c'hontrol war an armoù-tan, ha difennet an armoù-arsailh.
   a-du e oa gant kinnig ar prezidant George W. Bush e 2007 e vefe kentreolaet dindan divizoù zo saviad an enbroidi dilezenn.
   a-du eo evit serriñ kamp Guantanamo.
  
  Disklêriañ a ra e miz Ebrel 2020 e talc'ho kannati ar Stadoù-Unanet en Israel e Jeruzalem evel oa bet divizet gant Donald Trump.
  
  Pleustrer an iliz katolik eo.
  
  Ekonomiezh 
  Joe Biden a glask adla­ñsañ ekonmiezh Stadoù-Unanet Amerika dre lakaat arc'hant e-leizh war an daol. Ur steuñv a zo bet kinniget evit ar bloavezh 2022 gant 6000 miliard a zolarioù da vezañ lakaet en ekonomiezh evit reiñ harp d'ar vinorelezhioù, d'an deskadurezhhag ar yec'hed dreist-holl. Aon a zo gant arbennigourien an ekonomiezh ne vo ket a-walc'h doublañ an tailhoù war an embregerezhioù bras hag ar re binvidikañ er vro evit talañ ouzh an dispignoù uhel a lakao an dleoù da dizhout 111.8% e 2022 ha 117 % eus ar PIB e 2031.
  
  Sina 
  Evel evit un toullad sujedoù all Biden a oa bet flemmus a-enep Donald Trump a-fed politikerezh war al liammoù etre SUA ha Sina. Ersavet e oa a-enep ar brezel ekonomikel a oa bet kroget gant ar prezidant en e a-raok. A-benn ar fin eo kendalc'het gant ur sell reut a-enep ar vro koumunour rak ne vez ket doujet lezennoù an ekonomiezh eno, ha rak ar gwallskouer er Xinjiang. Kinniget en deus Joe Biden da lakaat pinijennoù d'ar pennoù bras sinaat a oa kablus hervezañ da waskañ ar Ouighoured.
  
  Iran 
  Kenderc'hel a ra Joe Biden gant ar pinijennoù bet lakaet da dalvezout war bro Iran, gant Donald Trump, evit rediañ ar vro da zistreiñ da varc'hata war sujed en nukleel.
  
  Brezel 
  E miz Ebrel 2021, Biden a embanne e vefe echuet tennañ an holl soudarded stadunanat diouzh Afghanistan e miz Gwengolo 2021.
  
  Brud 
  Embannet en deus Biden e 2018, e oa ur "gaffe machine".
  
  Dilennadegoù preizdantel 2024 
  D'ar 25 a viz Ebrel 2023 en deus embannet bezañ war ar renk evit an dilennadegoù prezidantel stadunanat 2024.
  
  Notennoù ha daveennoù 
  
  Politikourien Stadoù-Unanet Amerika
  Besprezidanted Stadoù-Unanet Amerika
  Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika
  Ganedigezhioù 1942