title: Sant-Marzh-an-Dezerzh
text: Sant-Marzh-an-Dezerzh, Saint-Mars-du-Désert hec'h anv gallek ofisiel, zo ur gumun e Breizh e gevred Liger-Atlantel.
  
  Douaroniezh
  
  Anv 
   Jean-Yves Le Moing (1990) : Sanctus Dyonisius de Castellione, 1062 ; Sanctus Medardus, 1123.
   Erwan Vallerie, heuliañ Dauzat ː Sanctus Medardus, 1123.
  
  Ardamezioù 
  En glazur e deir ruilhenn eurioù en aour, 2, 1
  
  Ardamezioù kanus, tennet eus anv ar familh Cadran.
  
  Istor
  
  Dispac'h Gall 
   Krouet e voe kumun Sant-Marzh e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Enorzh hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ  
   Mervel a reas 80 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,25 % eus he foblañs e 1911.
   Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an Alamaned.
   Lazhet e voe pevar  den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet  d’an 29 a viz Gouhere 1944.
   Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’h.
  
  Eil brezel-bed 
   Mervel a reas unnek soudard ag ar gumun hervez monumant ar re varv.
   Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an Alamaned.
   Lazhet e voe pevar  den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet  d’an 29 a viz Gouhere 1944.
   Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’h.
  
  Trevadennoù
  
  Brezel Aljeria  
   Mervel a reas daou ilour ag ar gumun  d’ar 15 a viz Here 1961 hervez monumant ar re varv.
  
  Brezhoneg
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1962
  
  Melestradurezh
  
  Tud
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Levrlennadur 
   Jean-Yves Le Moing : Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne. Coop Breizh. Spezed. 1990
   Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
   Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
   Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
  
  Daveoù ha notennoù 
  
  Kumunioù Liger-Atlantel
  Kumunioù bet krouet e Liger-Izelañ e-pad an Dispac'h Gall
  Kumunioù Bro-Naoned