title: Didjeridou
text: Ur Benveg-seniñ dre aer eo eus hanternoz Aostralia hag a vez sonet gant kentidi ar vro. Ur seurt "korn-boud" e koad eo. Talvezout a ra ar ger "didgeridou" kement ha « koad kalfichet ». Kinniget e voe d'an dud wenn evit ar wech kentañ e 1900 gant Herbert Basedow (kentañ Gwarezour Meur ar Gentidi etre 1899 ha 1913). Implijet e veze gant ar re-mañ evit dezrevelliñ mouezh an emu a-benn tapout al loen aezetoc’h. A bep seurt anvioù all a vez roet d’an didjeridou hervez ar meuriadoù kentidi : yiki-yiki, ngarrriralkpwina, wuyimbam…
  
  Luderezh 
  
  Estreget gant an dud o-unan e vez graet an didgeridou. Da gentañ e vez dibabet gwez eukaliptus gant al luder, gwez bet debret o diabarzh gant laou-koad, ar pezh a lak ar son da vezañ muioc’h « douar-heñvel ». Evel-just, e vez ret d’an dud peurlipat al labour kleuziañ ha kizellañ a-benn kaout ur son vrav ha reizhañ ar benveg. Goude se e vez troc’het al lodenn vat eus ar c'hef. Gwechall e veze implijet bouc’halioù maen da droc’hañ ar gwez. Bremañ e vez implijet heskennoù-dre-dan ha binvioù arnevez. Lakaet e vez ar c’hef gwezenn dindan an dour e-pad 5 devezh, ha goude se e vez aezet tennañ ar c’hoad laosk eus kreiz ar benveg. Etre 1 metrad ha 3 metrad hirder a vez enne. Peurvuiañ e vezont kinklet hervez boazioù arzel ar gentidi.
  
  Industriezh arnevez an didgeridou 
  
  An darn vrasañ eus an didgeridouioù a vez graet a-vil-vern e labouradegoù hag eostet e koadeier Aostralia, alies gant embregerezhioù e dalc'h nann-kentidi hag a-wechoù gant kentidi o-unan. Sevel a reer, zoken, binvioù 'zo e plastik, lêr, gwer, agav, yuka, bambou, hag e danvezioù all c'hoazh.
  
  Titouroù dedennus ouzhpenn 
  
  Bez' ez eus bet graet ur studiadenn e 2005 hag a zo bet embannet gant ar British Medical Journal, e-lec'h ma'z eus bet diskouezet e c'helle seniñ an didjeridou sikour an dud da goazhañ ar roc'herezh hag apnea ar c'housked, hag ivez ar c'hoant kousket war-greiz an deiz. An digarez evit se a zo e vez kreñvaet kigennoù ar briant, ar pezh a harz oute da vlotaat diwezhatoc'h e-kerzh ar c'housked.
  
  Sonerien didgeridou vrudet 
   Mark Atkins
   Jay Atwood
   William Barton 
   David Blanasi
   Andy Billings
   Wallis Buchanan
   John Butler
   Bruce Copley 
   Ash Dargan 
   Alan Dargin
   Stuart Dempster
   Darryl Dikarrna
   Ernie Dingo
   Grahm Doe
   Douglas Ewart
   Tom Fronza
   Ganga Giri
   Andy Graham 
   Rob Grant
   Rupert Grint
   Djalu Gurruwiwi
   Rolf Harris
   David Hudson
   Marko Johnson 
   Scott Johnson
   Stephen Kent
   Jeremy Lembo 
   Christian Lindberg
   Wandjuk Marika
   Charlie McMahon
   Adam Plack
   Xavier Rudd
   Manfred Scheffknecht 
   Will Seachnasaigh
   Stephen Wehmeyer
   Graham Wiggins
   David Williams
   Gapanbulu Yunupingu
   Makuma Yunupingu
   Yomunu Yunupingu
   Tom Evans
   Rob Fraser
   Natalie Small
   Charlie Small
   Talle E. Wacker
  
  Gwelit ivez 
   List of Australian Aboriginal musicians
   Music of Australia
   Circular breathing
   Erke
  
  Liammoù diavaez 
   iDIDJ Australia: Lec'hienn sonerien didgeridou Aostralia
   Dreamtime, lec'hienn Roll Lizheroù ar "World Famous Didjeridu" 
   Fizik ar benveg
   Evit gwelout penaos dic'hwezhañ a-gelc'h - Flashmovie
   Dic'hwezhañ a-gelc'h
   Ur bern pennadoù, atersadennoù
   Akoustik an Didgeridou digant Music Acoustics e UNSW
   Didgeridoo at Wikiot.com - Ur pennad wiki gouestlet d'ar sonerezh. Ennañ e vo kavet kentelioù hag an doare da sevel binvioù didjeridou.
   Aboriginal Arts: Gwir oberennoù kentat, o sevenadur, an doare ma vez sonet ar benveg hag ur bern fichennoù mp3.
   Corroboree association Kevredigezh eus hanternoz Bro-C'hall.
   Titouroù war an arz make, buy, play, care diwar-benn an didjeridouioù ha traoù all.
   Playing the Didgeridoo - A Foundation begoù, ha doareoù da son. Gant MP3-où.
   DidgeWorld Liammañ rouedad sonerien didjeridou ar bed.
  
  Binvioù-seniñ dre c'hwezh