title: Köln
text: Köln (distaget ), e rannyezh Köln: Kölle () a zo ur gêr eus kornaoueg Alamagn, war ribl ar Roen. Ar pevare brasañ kêr eus ar vro eo-hi war-lerc'h Berlin, Hamburg ha München. Kêr vrasañ Nordrhein-Westfalen eo ivez. Ur milion a dud a zo o vevañ enni.
  
  Anv
  
  Impalaeriezh roman uhelañ 
   Oppidum Ubiorum (Tacitus, Annales, I, 36 & XII, 27)
   Ara Ubiorum (Tacitus, Annales, I, 39)
   Colonia Agrippinensis (Suetonius, Tacitus, Plinus; mein-bonn IIvet & IIIvet)
   Ara ː enskrivadur eus amzer ar Flavii
   Cl(audia) Ara ː enskrivadur IIvet kantved
   CCAA (Colonia Claudia Ara Agrippinensis) ː enskivadurioù adalek eil hanter IIvet kantved
   Colonia Agrippina (Itin. Ant)
   Aggripina (CIL XIII, 8283; Itin. Ant; Taolen Peutinger)
   Col(onia) Claud(ia) Aug(usta) Agrippinensium (CIL, IX, 1584, da vare Severus Alexander)
   Col(onia) ː maen-bonn lev eus 251/253
  
  Impalaeriezh roman izellañ 
  
   CCAA (Valeria)na Galliena (CIL XIII, 8261)
   CCAA, Col(onia) Cl(audia) Agrip(pinensium), CA (pezhioù moneiz Postumus)
   Agripina (Sid. App, Carm. VII, 115)
   Agrippina (Ammianus; Impalaer Julianus; Athanasius; Eutropius; Aurelius Victor; Hist. Aug.; Codex Theodosianus, XI, 3, 1, e 319; XI, 11,1, e 365; Salvianus)
   Colonia Agrippina (Ammianus, XV, 8, 19; Codex Theodosianus, II, 19, 3; IV, 10, 1, e 332)
   Civitas Agrippinensium (Not. Gall.; sened-iliz 346)
  
  Krennamzer 
  
   Agripina Colonia (Venancius Fortunatus, Carm. III, 14, 3)
   Agripina (Gregor Teurgn, Vit. Patr, VI, 2) pe Agrepina (HF, II, 9)
   Agrippensis Colonia (Gregor Teurgn, HF, II,9)
   Agrippensis Civitas, que nunc Colonia dicitur (Gregor Teurgn, HF, II,40)
   Colonia (kroniken Fredegarius, 58, 75, 85; Gregor Teurgn, HF, VI, 24; senedoù iliz 614 ha 626/627; pezhioù moneizh)
  
  Ardamezioù
  
  Istor
  
  Henamzer 
  Köln a zo bet da gentañ, adalek 50, un drevadenn roman staliet et bro Velgia. Goude se eo bet savet kêrbenn Germania Izellañ (Inferior).
  
  Saloninus, mab an impalaer Gallienus a zo bet drouklazhet eno gant Postumus er bloaz 260.
  
  Postumus e reas e gêrbenn diganti.
  
  Victorinus a zo bet drouklazhet eno er bloaz 270.
  
  Goude bet diskaret an impalaeriezh galian, daou ofiser, Proculus ha Bonosus, emsavet a-enep Probus, e oa lazhet an eil war lec'h egile e-kichen Köln.
  
  Er bloaz 310, ur pont a zo bet savet war urzh Kustentin, hag ar castellum Divitia (Deutz) evit difenn ar pont en tu all d'ar stêr.
  
  War dro 509, Sigebert, roue ar Vranked ar Rhin, e oa lazhet gant e vab Chloderic, diwar atiz Klovis, roue ar Vranked Salian.
  
  Chloderic e oa drouklazhet d'e zro gant tud kaset gant Klovis, hag e oa war an dro anvet roue Franked ar Rhin.
  
  Mojenn santez Ursula
  
  Monumantoù ha traoù heverk
  
  Liammoù diavaez
  
  Levrlennadur 
  
   Nancy Gauthier, Hansgerd Hellenkemper : Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XII. Province ecclésiastique de Cologne (Germania Secunda). De Boccard. 2002
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kêrioù Nordrhein-Westfalen