title: Ar vran hag al louarn
text: Ar vran hag al louarn zo anv brezhonek ur fablenn meur a stumm dezhi.
  
  Orin
  Dont a ra ar fablenn eus ur vojenn henc'hresianek savet e komz-plaen gant Aisopos en Henamzer, war-dro ar  hag ar . Aisopos eo tad ar fablennoù en hengoun lennegel Europa.
   
  War e lerc'h e voe lakaet Ar vran hag al louarn, ha meur a fablenn all, e gwerzennoù latin gant Phaedrus (10 kent JK - war-dro 54 goude JK).
  
  Ne voe ket peurankouaet er Grennamzer pa weler er Roman de Renart ar vran Tiecelin, he devoa laeret ur fourmaj digant ur gozhiadez, o leuskel he zamm da vont gant al louarn.
  
  E 1647 e voe embannet un droidigezh c'hallek diwar Phaedrus, savet marteze gant Louis-Isaac Lemaistre de Sacy (1613-1684).
  
  Gant an holl skridoù-se e oa bet awenet ar barzh gallek Jean de La Fontaine (1621-1695), en e zastumad fablennoù gallek, embannet en 1668. Hennezh eo awener an darn vrasañ eus ar fablennoù brezhonek a gaver abaoe an .
  
  Skridoù brezhonek
  Pevar stumm brezhonek anavezet zo da vihanañ.
  
  Savet e oa bet an doare brezhonek koshañ e 1828, gant Guillaume Ricou, e-barzh Fablou Esop troët en brezonec.
  
  Un doare all zo bet savet gant Yves Louis Marie Combeau e 1836-37 ; adembannet eo bet e 2005.
  
  N'eo ket bet lakaet ar fablenn e brezhoneg gant Pierre Désiré de Goësbriand en e levr Fables choisies de La Fontaine traduites en vers bretons e 1836.
  
  E 1907 e voe embannet doare Joachim Lamour (1841-1927) e stumm ur ganaouenn.
  
  E 1935 e voe embannet doare Potr Treoure (1874-1952) el levr Barzaz ha Soniou evit ar vugale, hag adembannet goude ar brezel en e levr Mojennou ha Soniou.
  
  Adembannet eo bet skrid Kombod gant Daniel Doujet el levr Fablennoù Jean de la Fontaine evit Al Lanv e 2005.
  
  Enrolladur brezhonek
  E 2010 e oa bet enrollet gant Christophe Gac er studio Radio Émeraude (Ar Folgoad) hag embannet gant an ti Éditions Ti ar Vro Bro-Leon (Lesneven) e miz Du dindan stumm ul levrig pozioù ha div bladennig-arc'hant, a ginnig 52 ganaouenn ha 4 fablenn e brezhoneg : Kanit 'ta tudoù.
  
  Sonerezh
  Pezhioù sonerezh zo bet savet gant meur a soaozour.
   Louis-Nicolas Clérambault (1676-1749)
   Jacques Offenbach e Six Fables de La Fontaine (1842) 
   Charles Gounod (1857)
   Benjamin Godard eSix Fables de La Fontaine (~1871)
   Louis Lacombe (1888)
   Charles Lecocq e Six Fables de Jean de la Fontaine (1900)
   André Caplet e Trois Fables de Jean de la Fontaine (1919)
   Maurice Delage e Deux fables de Jean de la Fontaine (1931)
  
  Kanet eo bet barzhoneg La Fontaine gant Les Frères Jacques.
  Gant Giovanni Arpino ez eus bet savet un heuliad italianek d'an istor, ma weler merc'h al louarn o lazhañ ar vran.
  Gant Ivan Krilov eo bet lakaet e ruseg.
  
  Notennoù ha daveennoù
  
  Paotr Treoure
  Fablennoù brezhonek
  Jean de La Fontaine