title: Rummad kimiek
text: Abaoe ar bloaz 2016 ez eus diskouezet 118 elfenn gimiek e taolenn drovezhiek an elfennoù ; kel liesdoare eo perzhioù kimiek ha fizikel an elfennoù-se ma'z eo bet kavet emsavus termeniñ rummadoù perzhioù.
  An darn vrasañ eus ar rummadoù-se zo bet anzavet gant an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) en he Levr-ruz (Red Book) e 2005, pa ne oa nemet 111 elfenn anavezet hag anvet.
  
  Rummadoù an IUPAC 
  Setu amañ ar rummadoù a zo aotreet gant an IUPAC el Levr Ruz, p. 51 (p. 63 er doare .pdf).
  
  Rummadoù all 
  Un doare all paot-tre da rummata an elfennoù eo o renkañ dre o derez er metaloù : metaloù, metaloù ardreuzat, nann-metaloù hervez o ferzhioù. N'eus bet kavet emglev hollek ebet evit envel ar strolladoù-se. Alies-kenañ e vezont merket dre livioù disheñvel en daolenn drovezhiek.
  
  Kalz anvioù all a vez implijet hiziv evit envel strolladoù elfennoù, ha reoù all zo bet arveret en Istor ar gimiezh. Alies e vez lod elfennoù a-c'haol war daou strollad, pe disheñvel eo bevennoù ar strollad-mañ-strollad hervez ar skol-mañ-skol.
  Setu amañ un nebeud skouerioù, en urzh al lizherenneg.
   Aktinidoù disteroc'h a reer eus an aktinidoù a gaver en trelosk derc'hanel ("nukleel") estreget an Uraniom hag ar Plutoniom : Neptuniom, Amerikiom ha Kuriom.
   Atomoù pounner : er gimiezh niverel, a ra gant ar stlenneg evit jediñ perzhioù traezoù kimiek, e reer "atomoù pounner" eus kement atom a zo pounneroc'h eget an Hidrogen  1H hag an Heliom 2He.
   Dreistaktinidoù a reer eus un heuliad elfennoù n'int ket bet kavet pe gevanaozet c'hazh, eleze an elfennoù 121 betek 157, a yafe da ober ur bloc'h "g" en daolenn drovezhiek.
   Elfennoù treuzplutoniom  ez eo o niver atomek brasoc'h eget 94, da lavaret eo an holl elfennoù goude an 94Plutoniom.
   Elfennoù treuzuraniom, ez eo o niver atomek brasoc'h eget 92, da lavaret eo an holl elfennoù goude an 92Uraniom.
   Metaloidoù, o deus perzhioù a zo etre re ar metaloù ha re an nann-metaloù evel 5B ha 51Sb.
   Metaloù diforc'het diouzh nann-metaloù.
   Metaloù moneiz, a zo bet implijet a-hed an Istor da gognañ arc'hant, evel 29Cu ha 47Ag.
   Metaloù naturel', a gaver glan en natur evel ar metaloù nobl ha reoù all evel 50Sn ha 82Pb.
   Metaloù nobl, a vod ar metaloù na verglont ket : an argant, an aour, ha metaloù strollad ar platin.
   Metaloù paour, a zeu goude ar metaloù ardreuzat evel 13Al ha 82Pb ; kalz anvioù all zo bet d'ar strollad-se, ha n'eus kenemglev ebet a-zivout e vevennoù.
   Metaloù pounner, a vez bodet hervez o douester, o niver atomek, pe o fistriegezh.
   Metaloù prizius', a zo metaloù nann-skinoberiek hag a goust ker-ruz war ar marc'hadoù evel 78Pt ha 79Au.
   Metaloùdouarel, a zo anv kozh ar strollad 13, hini ar 5Bor.
   Strollad ar platin : 44Ru, 45Rh, 46Pd, 76Os, 77Ir ha78Pt.
   Treuzaktinidoù a reer a-wechoù eus an holl elfennoù a zeu goude an aktinidoù, da lavarout eo ar re eo brasoc'h eget 103 o niver atomek (eus 104Rf da 118Og evit poent).
  
  Levrlennadur 
  
    Connely, Neil G. & Dahhus, Ture & Hartshorn, Richard M. & Hutton, Alan T.. Nomenclature of Inorganic Chemistry – IUPAC Recommendations 2005''. London : Royal Society of Chemistry, 2005
  
  Notennoù 
  
  Elfennoù kimiek
  Rolloù a denn d'ar gimiezh