title: Lucky Luke
text: Lucky Luke zo un heuliad bannoù-treset gallek savet gant ar Belgiat Morris er gelaouenn Journal de Spirou e 1946.
  Anvet eo diouzh e dudenn pennañ Lucky Luke, ar c'how-boy digenvez eus ar Far-West, brudet evit bezañ « an den a denn buanoc'h eget e skeud ».
  
  Embannadurioù
  
  An istorioù kentañ a voe embannet er gelaouenn Journal de Spirou etre ar bloavezhioù 1940 ha 1960, ha war lerc'h er gelaouenn Pilote a-raok dont er-maez e stumm albomoù.
  
  Kenlabourat a reas Morris gant ar senarioour René Goscinny etre 1955 ha 1977.
  
  An albomoù 1 da 31 zo bet embannet e ti Dupuis, an albomoù 32 da 72 zo bet embannet e ti Lucky Productions ha Lucky Comics. E 1968, diwar ali Goscinny, ec'h asantas Morris Dupuis ha mont da di Dargaud. Goude marv Goscinny e 1977 e labouras Morris gant oberourien all, Xavier Fauche, Jean Léturgie ha Lo Hartog Van Banda en o zouez. 
  
  Goude marv Morris e 2001 e reas Achdé (tresadennoù) ha Laurent Gerra (senario) war-dro an heuliad, gant un nivereladur nevez.
  
  En holl, 75 albom Lucky Luke zo bet embannet betek hiziv. E 23 yezh eo bet troet an heuliad.
  
  An heuliad
  I'm a poor lonesome cowboy… ("Ur paourkaezh cow-boy digenvez zo ac'hanon") : adalek an albom Des rails sur la prairie e kan Lucky Luke an ton-mañ e fin e droioù-kaer, en ur bellaat war-du an heol o vont da guzh.
  I'm a poor lonesome cow-boy
  and a long long way from home.
  
  « Ur paourkaezh cow-boy digenvez zo ac'hanon
  ha hir eo an hent betek ar gêr. »
  
  Guest stars
  Tresoù tud vrudet zo bet lakaet da lod tudennoù er stirad Lucky Luke.
  Louis de Funès ha Patrick Préjean a anavezer e Le Bandit manchot.
  Jack Palance zo Phil Defer ha Lee Van Cleef zo Eliot Belt e Chasseur de primes.
  René Goscinny e-unan zo Pete an Etremar ha Jean Gabin zo ur c'how-boy e Lucky Luke contre Joss Jamon.
   Dopey, unan eus tudennoù Ruée sur l'Oklahoma, a denn da Vichel Simon yaouank.
  David Niven eo ar c'helenner sevended e Calamity Jane.
  Gary Cooper zo e En remontant le Mississippi.
  W.C. Fields zo e penn ur sirk e Western Circus.
  John Barrymore eo Le cavalier blanc.
  En Arizona e weler ur gitarour yaouank hag a zo breur gevell André Franquin yaouank.
  Billy the Kid, e "L'escorte", zo sikouret gant Fernandel alias Bert Malloy.
  Brian Donlevy, un aktour hag en doa c'hoariet Grat Dalton e When the Dalton rode, a weler e "Le fil qui chante".
  E Le Ranch Maudit e kaver Christopher Lee, Groucho Marx evel chaseour bizoned, Serge Gainsbourg evel ul lonker, Lucky Luke a ya da sikour ur vaouez kozh d'en em staliañ en un ti anvet "ranch Bates", evel an dudenn Norman Bates e-barzh ar film Psychose gant Alfred Hitchcock. Hemañ just a-walc'h a gaver ivez en istor e penn ur saloon.
  Stevie Wonder eo ar pianoour e Un papa pour les Dalton.
  Charlie Chaplin zo ivez el levrenn 65.
  
  Tudennoù
   Lucky Luke : an haroz, daou vignon feal gantañ : e Golt hag e varc'h Jolly Jumper.
   Startijenn, Rantanplan e anv gallek, sotañ ki ar c'hornôg.
   Ar vreudeur Dalton : Joe, Jack, William hag Averell.
  
  An albomoù
  
  An heuliad klasel
  
  E ti Dupuis
  La Mine d'or de Dick Digger Morris 1949 Dupuis Marcinelle 
  Rodéo Morris| |1951 Dupuis Marcinelle 
  Arizona Morris 1951 Dupuis Marcinelle
  Sous le ciel de l'Ouest Morris 1952 Dupuis Marcinelle 
  Lucky Luke contre Pat Poker Morris 1953 Dupuis Marcinelle
  Hors-la-loi Morris 1954 Dupuis Marcinelle
  L'Élixir du Docteur Doxey Morris 1955 Dupuis Marcinelle
  Phil Defer Morris 1956 Dupuis Marcinelle
   Des Rails sur la prairie René Goscinny Morris 1957 Dupuis Marcinelle 
   Alerte aux Pieds-Bleus Morris 1958 Dupuis Marcinelle
   Lucky Luke contre Joss Jamon René Goscinny Morris 1958 Dupuis Marcinelle 
   Les Cousins Dalton René Goscinny Morris 1958 Dupuis Marcinelle 
   Le Juge René Goscinny Morris 1959 Dupuis Marcinelle 
   Ruée sur l'Oklahoma René Goscinny Morris 1960 Dupuis Marcinelle
   L'Évasion des Dalton René Goscinny Morris 1960 Dupuis Marcinelle 
   En remontant le Mississippi René Goscinny Morris 1961 Dupuis Marcinelle 
   Sur la piste des Dalton René Goscinny Morris 1962 Dupuis Marcinelle 
   À l'ombre des derricks René Goscinny Morris 1962 Dupuis Marcinelle
   Les Rivaux de Painful Gulch René Goscinny Morris 1962 Dupuis Marcinelle 
   Billy the Kid René Goscinny Morris 1962 Dupuis Marcinelle 
   Les Collines noires |René Goscinny Morris 1963 Dupuis Marcinelle 
   Les Dalton dans le blizzard René Goscinny Morris 1963 Dupuis Marcinelle 
   Les Dalton courent toujours René Goscinny Morris 1964 Dupuis Marcinelle
   La Caravane |René Goscinny Morris 1964 Dupuis Marcinelle 
   La Ville fantôme René Goscinny Morris 1965 Dupuis Marcinelle
   Les Dalton se rachètent René Goscinny Morris 1965 Dupuis Marcinelle
   Le 20ème de cavalerie René Goscinny Morris 1965 Dupuis Marcinelle 
   L'Escorte René Goscinny Morris 1966 Dupuis Marcinelle
   Des Barbelés sur la prairie René Goscinny Morris 1967 Dupuis Marcinelle
   Calamity Jane René Goscinny Morris 1967 Dupuis Marcinelle
   Tortillas pour les Dalton |René Goscinny Morris 1967 Dupuis Marcinelle
  
  E ti Dargaud
   La Diligence René Goscinny Morris 1968 Dargaud Brusel
   Le Pied-tendre René Goscinny Morris 1968 Dargaud Brusel
   Dalton City René Goscinny Morris 1969 Dargaud Brusel
   Jesse James René Goscinny Morris 1969 Dargaud Brusel
   Western Circus René Goscinny Morris 1970 Dargaud Brusel
   Canyon Apache René Goscinny Morris 1971 Dargaud Bruxelles 
   Ma Dalton René Goscinny Morris 1971 Dargaud Brusel 
   Chasseur de primes René Goscinny Morris 1972 Dargaud Bruxelles 
   Le Grand Duc René Goscinny Morris 1973 Dargaud Brusel 
   L'Héritage de Rantanplan René Goscinny Morris 1973 Dargaud Brusel 
   Le Cavalier blanc René Goscinny Morris 1975 Dargaud Brusel 
   La Guérison des Dalton René Goscinny Morris 1975 Dargaud Brusel 
   L'Empereur Smith René Goscinny Morris 1976 Dargaud Brusel
   Le Fil qui chante René Goscinny Morris 1977 Dargaud Brusel 
   7 histoires de Lucky Luke René Goscinny Morris 1974 Dargaud Brusel
   Le Magot des Dalton Vicq Morris 1980 Dargaud Brusel 
   La Ballade des Dalton et autres histoires René Goscinny, Greg, Morris Pascal Dabère 1981 Dargaud Bruxelles
   Le Bandit manchot Bob de Groot Morris 1981 Dargaud Brusel
   Sarah Bernhardt Xavier Fauche, Jean Léturgie Morris 1982 Dargaud Brusel 
   La Corde du pendu et autres histoires Bob de Groot, Dom Domi, René Goscinny, Lodewijk, Vicq Morris 1982 Dargaud Brusel
   Daisy Town René Goscinny, Pascal Dabère, Morris 1983 Dargaud Brusel
   Fingers Lo Hartog Van Banda Morris 1983 Dargaud Bruxelles
   Le Daily Star Xavier Fauche, Jean Léturgie Morris 1984 Dargaud Brusel 
   La Fiancée de Lucky Luke Guy Vidal Morris 1985 Dargaud Brusel
   Le Ranch maudit Xavier Fauche, Claude Guylouis, Jean Léturgie Morris 1986 Dargaud Brusel
   Nitroglycérine Lo Hartog Van Banda Morris 1987 Dargaud Brusel
   L'Alibi Claude Guylouïs Morris 1987 Dargaud Brusel 
   Le Pony Express Xavier Fauche Jean Léturgie Morris 1988 Dargaud Brusel 
   L'Amnésie des Dalton Xavier Fauche, Jean Léturgie Morris 1991 Lucky Productions 
   Chasse aux fantômes Lo Hartog Van Banda Morris 1992 Lucky Productions 
   Les Dalton à la noce Xavier Fauche, Jean Léturgie Morris 1993 Lucky Productions 
   Le Pont sur le Mississipi Xavier Fauche, Jean Léturgie Morris 1994 Lucky Productions 
   Belle Starr Xavier Fauche Morris 1995 Lucky Productions 
   Le Klondike Jean Léturgie, Yann Morris 1996 Lucky Productions 
   O.K. Corral Éric Adam, Xavier Fauche Morris 1997 Lucky Productions 
   Marcel Dalton Bob de Groot Morris 1998 Lucky Productions 
   Le Prophète Patrick Nordmann Morris 2000 Lucky Comics 
   L'Artiste peintre Bob de Groot Morris 2001 Lucky Comics 
   La Légende de l'Ouest |Patrick Nordmann Morris 2002 Lucky Comics
  
  Troioù-kaer Lucky Luke diouzh Morris 
  Anv nevez an heuliad goude marv Morris.
   La Belle Province Laurent Gerra Achdé 2004 Lucky Comics 
   La Corde au cou Laurent Gerra Achdé 2006 Lucky Comics 
   L'Homme de Washington Laurent Gerra Achdé 2008 Lucky Comics
  
  Albomoù troet e brezhoneg 
  Daou albom zo bet embannet e brezhoneg er bloavezhioù 1970 : Pare Paotred Dalton ha Ma Dalton.
  N'eus ket pell zo e voe embannet Ar Pevar Sant Dalton gant BZH5, troet gant Brieg ar Menn ha lizherennet gant Malo ar Menn.
  
  Heuliadennoù all 
   Rantanplan : ki sotañ ar reter hag ar c'hornog.
  Kid Lucky (Jean Léturgie et Pearce) : un heuliad a gont bugaleaj Lucky Luke.
  
  E-maez rummad 
   La Bataille du riz, embannet gant Total e 1972 
   La Ballade des Dalton (07/1978) Morris & Goscinny
   Mac chez les Indiens (embannet gant Esso e 1995) Testenn ha tresadenn diouzh Morris
   Un Cheik au Far West (embannet gant Esso e 1995) Testenn ha tresadenn diouzh Morris
   Lucky Luke se marie !? (embannet gant Esso e 1995) Testenn ha tresadenn diouzh Morris
   Lucky Luke et le Piano (embannet gant Chevron e 1976)
   Le Cuisinier français, Lucky Comics (02/2003), gant Claude Guylouis (profet pa oa prenet un albom)
  
  A bep seurt
  
  Lucky Luke er sinema hag er skinwel 
  Filmoù
  Terence Hill en doa savet ar film sinema Lucky Luke e 1991, met ur c'hwitadenn e voe.
  Ar fentigellourien Eric ha Ramzy o doa skrivet ha c'hoariet e-barzh ar film Les Dalton.
  Ur film all zo bet savet e 2009, Lucky Luke gant James Huth. Jean Dujardin, Alexandra Lamy, Sylvie Testud, Michaël Youn ha Daniel Prévost eo an aktourien a c'hoari ennañ.
  
  Tresadennoù-bev hir
  Lucky Luke (Daisy Town) (savet gant René Goscinny, Morris et Pierre Tchernia en 1971)
  La Ballade des Dalton (savet gant René Goscinny et Morris en 1978)
  Les Dalton en cavale (savet gant Morris et Bill Hannah en 1983)
  Tous à l'Ouest (savet gant Olivier Jean-Marie en 2007)
  
  Deveradurioù 
   Lucky Luke a oa ur gelaouenn viziek eus C'hwevrer 1974 da C'hwevrer 1975.
   Ar ganaouenn Les Dalton kanet gant Joe Dassin e seblant bezañ awenet gant ar stirad.
   Lucky Luke : un arvest ruzikat arzel gant Philippe Candeloro.
   Ur c'hoari stroll zo anezhañ : Lucky Luke Wanted (2002), embannet gant MB evit 2 da 6 c'hoarier.
   Ur c'hoari video zo ivez.
   E Charleroi ez eus bet savet un delwenn eus Lucky Luke war Jolly Jumper.
  
  Liammoù diavaez 
  Lec'hienn ofisiel Lucky Luke 
   Ur voger zo dediet da Lucky Luke e Brusel  
  Lec'hienn Goscinny diwar-benn Lucky Luke 
  
  Heuliadoù bannoù-treset
  Tudennoù bannoù-treset
  Bannoù-treset Belgia