title: Brengoloù
text: Brengoloù a zo ur gumun eus Bro-Dreger e kanton Pleuloc'h, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Brengoloù a zo ur gumun vihan dindan 938 hektar e-lec'h ma'z eus e-tro 350 den o vevañ, lec'hiet e harz ar vro c'halloù abalamour m’eo disrannet diouzh Pleuloc'h gant ar stêr Leñv. Ur gumun eo e-lec'h m'eo brav bevañ pe tremen ur pennad amzer. Ur poull-dour a zo e-lec'h ma c'haller pesketa etre Mezheven ha Gwengolo.
  
  Douaroniezh 
  War al Lev hag ar richer Kerham emañ Brengoloù
  
  Anv
  
  Stummoù skrivet 
  
   Régis de Saint-Jouan (1990) : "Bringollou, 1608; Bringollo, 1616; Brengolou, 1628".
   Bernard Tanguy (1992) : "Bringollo, 1616; Bringollou, 1618; Bringolou, 1628;
   Erwan Vallerie (1995); Hervé Abalain (2000) : "Brigolu, 1630"
  
  Gerdarzh 
  
   Bren (run, dossen); Gouloù
  Brengoloù a dalv kement hag an anv gallek Clairmont.
  
  Istor 
  Brengoloù e oa un trev eus Goudilin, en eskopti Landreger. Distaget eo bet e-kerzh an Dispac'h gall.
  
  XVIIIvet kantved 
  
   1796 : Yann ar Frieg, vikel touer Brengoloù, a zo drouklazhet gant Chouanted.
   Skrapet bet eo kont Treveneg gant Chouanted all. Lezet eo bet da vont an 18 C'hwevrer 1787 goude bet paeet dic'haou 72000 lur.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ
  
   40 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 6,83 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
  
  Eil Brezel-bed
  
   Mervel a reas c'hwec'h den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
  
  Trevadennoù 
  
  Maroko : ur soudard a varvas e 1925.
  Brezel Indez-Sina: ur martolod a varvas e 1947.
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Iliz katolik an Itron-Varia, rummet MI (Monumant-Istorel) 22 Kerzu 1927.
   Kastell ar Gerveur rummet MI (Monumant-Istorel) 19 Meurzh 1987.
   Monumant ar re varv.
  
   An Dourmeur a zegas ac'hanomp betek stank ar Gêr Veur ma c'haller mont da bourmen e-barzh ar c'hoadeier, eus eno e c'haller gwelet kastell ar Gêr Veur. Perc'henn ar c'hastell a zo anvet Pierre de Catuelan. Gallout a reer mont da welout ar c'hastell war an deiz, koulz hag ar jardin, e miz Mezheven.
   Ar bourk a zo brav-tre gant ur bern bleunioù. Gounezet ez eus bet 2 briz er genstrivadeg bro an Argoad. Ouzhpenn se e c'haller gwelladenniñ meur a lec'h touristel, ha kemer perzh e festoù (ar  Sul eus miz Gouere).
  
  Tud 
  
   Gwilhom ar Breil, marc'heg ha kont ar Rays, aotrou Goudelin ha Brengoloù, marv e 1664.
   Yann ar Frieg, vikel Brengoloù, lazhet gant ar Chouanted e 1796.
   Jozef-Fañch-Mari-Pêr, aotrou Kergarioù, (Lannuon, 26 a viz C'hwevrer 1779 / Ar Gerveur, Brengoloù, 15 a viz Even 1849), chaparlank an impalaer Napoleon Iañ, aotrou impalaeriezh, prefed Indre-et-Loire (1811), prefed ar Bas-Rhin (1814), prefed ar Seine-Inférieure (1815), kannad Aodoù-an-Hanternoz, par Bro-C'hall (eus ar 5 a viz Du 1827 betek miz Gouere 1830), hag arkeologour.
   Henri-Bertrand-Mari, kont Kergarioù (er Gerveur e Brengoloù, 26 a viz Du 1807 / Versailhez, 9 a viz Here 1878), diplomat, kannad ha senedour Il-ha-Gwilen.
   Pêr Katuelan (Paris, 1925), maer Brengoloù, Prezidant SIVOM Kastellaodren-Plagad, kuzulier-meur Aodoù-an-Arvor.
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Brezhoneg
  
  Ar Brezoneg er Skol 
   1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
  
  Emdroadur ar boblañs abaoe 1962
  
  Melestradurezh
  
  Liammoù diavaez 
  
    Brengoloù war lec'hienn Geobreizh
  
  Levrlennadur 
  
   Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Universels Guisserot. 2000.
   Embannadurioù Flohic : Le patrimoine des communes des Cotes d'Armor. 1998.
   A. MarteviIlle & P. Varin, 1843; adembannet gant Éditions Régionales de l'Ouest, Mayenne. 1993.
   J.-B. Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne; vers 1780; 
   J. Rigaud : Géographie historique des Côtes du Nord. Imprimerie Francisque Guyon. 1890. Réédition La Tour Gile. 1995.
   Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990. 
   Bernard Tanguy ː Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes-d'Armor. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
  
  Daveoù; Notennoù 
  
  Kumunioù Aodoù-an-Arvor
  Kumunioù Treger
  Ar Brezoneg er Skol