title: John Lennon
text: John Winston Ono Lennon, anavezet evel John Lennon, bet ganet d’an 9 a viz Here 1940 e Liverpool ha drouklazhet d’an 8 a viz Kerzu 1980 e New York, a oa saver kanaouennoù, sonaozour, gitarour ha kaner er strollad The Beatles, strollad hollvrudet er bloavezhioù 1960 hag er sevenadur pop-rock. 
  
  Goude marevezh ar Beatles e labouras kalz John evit ar peoc’h gant e vaouez Yoko Ono hag ec'h enrollas meur a bladenn "solo" (e-unan), en o zouez ar bladenn vrudet  "Imagine" . 
  
  Drouklazhet eo bet gant ur foll, Mark David Chapman, d’an 8 a viz Kerzu 1980 e New York, e traoñ an Dakota Building ma oa o chom. Koll a reas ar bed unan eus kanerien pennañ istor an  kantved.
  27 vloaz goude e varv, ez eo c’hoazh an enkorfadur eus emouestl kreñv ha pouezus an emsav peoc’hgarour Peace and Love eus ar bloavezhioù 70. Derc’hel a ra tud d’en em vodañ en enor dezhañ e New York, d’an 8 a viz Kerzu bep bloaz.
  
  Orin ar Beatles 
  
  Mont a ra John Lennon da skol arzoù Liverpool. Sevel a ra darempredoù mignoniezh eno gant arzourien donezonet evel Stuart Sutcliffe. Kregiñ a ra da seniñ ar skiffle er gouelioù parrez bihan. Pitilh gant ar rock hag e idoloù, Buddy Holly, Chuck Berry, hag Elvis Presley, e sav ur strollad, the Quarrymen gant Pete Shotton, Nigel Walley hag Iwan Vaughan. hemañ ziwezhañ an hini eo a lakaas anezhañ e darempred gant Paul McCartney d'ar 6 a viz Even 1957 : Setu emgav kentañ daou soner donezonet-dreist na baouezint ken hiviziken da grouiñ a-heligentañ. Ul liamm all zo etre an daou waz yaouank : emaint o paouez koll o mamm o-daou.
  
  Pladennrolladur 
  Evit gwelet pladennrolladur ar Beatles, sellet ouzh Pladennrolladur ar Beatles.
  
  Pladennoù studio 
   1968 : Unfinished Music No.1: Two Virgins (gant Yoko Ono) – US #124
   1969 : Unfinished Music No.2: Life with the Lions (gant Yoko Ono) – US #174
   1969 : Wedding Album (gant Yoko Ono) – US #178
   1970 : John Lennon/Plastic Ono Band – UK #8, US #6
   1971 : Imagine – UK #1, US #1
   1972 : Some Time in New York City (gant Yoko Ono) – UK #11, US #48
   1973 : Mind Games – UK #6, US #9
   1974 : Walls and Bridges – UK #6, US #1
   1975 : Rock 'n' Roll – UK #6, US #6
   1980 : Double Fantasy (gant Yoko Ono) – UK #1, US #1
   1984 (dalif) : Milk And Honey (gant Yoko Ono) – UK #3, US #11
  
  Pladennoù live 
   1969 : Live Peace in Toronto 1969 – US #10
   1972 : Live in New York City
  
  Daspunerezhioù 
   1975 : Shaved Fish (daspunerezh best of ha singles) – UK #5, US #12
   1982 : The John Lennon Collection (daspunerezh best of ha singles) – UK #1, US #33
   1986 : Menlove Ave. (daspunerezh traoù dibaot eus enrolladenoù 1973-74) – US #127
   1988 : Imagine: John Lennon – UK #64, US #31
   1990 : Lennon (4 CD)
   1997 : Lennon Legend: The Very Best of John Lennon – UK #3, US #65
   1998 : John Lennon Anthology – UK #64, US #99
   1998 : Wonsaponatime (dibaboù o ton deus an John Lennon Anthology) – UK #76
   2004 : Acoustic – US #31
   2005 : Peace, Love & Truth
   2005 : Working Class Hero: The Definitive Lennon – UK #11, US #135
  
  Singles 
   1969 : Give Peace a Chance (gant The Plastic Ono Band) – UK #2, US #14
   1969 : Cold Turkey (avec The Plastic Ono Band) – UK #12, US #30
   1970 : Instant Karma! (gant The Plastic Ono Band) – UK #4, US #3
   1970 : Mother – US #43
   1971 : Power to the People (gant The Plastic Ono Band) – UK #6, US #11
   1971 : Imagine – US #3
   1971 : Happy Xmas (War Is Over) (gant Yoko Ono, The Plastic Ono Band ha The Harlem Community Choir) – US
   1972 : Happy Xmas (War Is Over) (gant Yoko Ono, The Plastic Ono Band ha The Harlem Community Choir) – UK
   1972 : Woman Is the Nigger of the World – US #57
   1973 : Mind Games – UK #26, US #18
   1974 : Whatever Gets You through the Night – UK #36, US #1
   1975 : #9 Dream – UK #23, US #9
   1975 : Stand by Me – UK #30, US #20
   1975 : Imagine – UK #6
   1980 : (Just Like) Starting Over – UK #1, US #1
   1980 : Happy Xmas (War Is Over) (gant Yoko Ono, The Plastic Ono Band ha The Harlem Community Choir) – UK #2 (distro)
   1980 : Give Peace a Chance (gant The Plastic Ono Band) – UK #33 (distro)
   1980 : Imagine – UK #1 (distro)
   1981 : Woman – UK #1, US #2
   1981 : Watching the Wheels – UK #30, US #10
   1981 : Happy Xmas (War Is Over) (gant Yoko Ono, The Plastic Ono Band ha The Harlem Community Choir) – UK #28 (distro)
   1982 : Love – UK #41
   1984 : Nobody Told Me – UK #6, US #5
   1984 : Borrowed Time – UK #32
   1984 : I'm Stepping Out – US #55
   1985 : Jealous Guy – UK #65
   1988 : Imagine / Jealous Guy – UK #45
   1988 : Jealous Guy – US #80
   1999 : Imagine – UK #3 (adembannadur)
   2003 : Happy Xmas (War Is Over) (gant Yoko Ono, The Plastic Ono Band ha The Harlem Community Choir) – UK #32 (adembannadur)
  
  Kenlabourioù 
   John Lennon en deus skrivet evit ar bluesman Johnny Winter ar ganaouenn Rock & Roll People, a vez kavet war ar bladenn John Dawson Winter III eus 1974. 
   John Lennon en deus kenlabouret gant David Bowie er ganaouenn Fame.
  
  Levrlennadur 
   1982 : Baleadenn John ha Yoko digant Rolling Stone, éd. Denoël-RTL
   1995 : Sometimes in New-York City (Genesis Publications) - skeudennoù eus Bob Gruen.
  
  Filmadurezh 
   1964 : A Hard Day's Night, eus Richard Lester
   1965 : Help!, eus Richard Lester
   1967 : How I Won the War, eus Richard Lester
   1967 : Magical Mystery Tour, eus Bernard Knowles
   1968 : The Rock and Roll Circus (abadenn skinwel aozet gant ar re Rolling Stones)
   1968 : Yellow Submarine, eus George Dunning (tresadenn-vev)
   1970 : Let It Be, eus Michael Lindsay-Hogg
   1988 : Imagine: John Lennon, eus Andrew Solt (teulfilm)
   2006 : The U.S. vs. John Lennon, eus David Leaf ha John Scheinfeld II (teulfilm)
  
  Graet gant Yoko Ono: 
   1969 : Rape
   1970 : Apotheosis
  
  Liammoù diavaez 
   Atersadenn kollet John Lennon (1971)
    Lec'hienn ofisiel John Lennon
   John Lennon hag an argasadenn : eus Nixon da George W. Bush
  
  Kanerien rock
  Kanerien Bro-Saoz
  Tud drouklazhet
  The Beatles