title: Temploù Henegipt
text: N'eus ket bern sevenadurezhioù er bed o dije lakaet sevel kement a vonumantoù evit enoriñ o doueeoù ha hini Henamzer Egipt. Savet da gentañ evel klozadurioù kinklet gant totemoù sakr da vare an Henvarevezh, ne baouezo ket stumm an temploù da emdreiñ a-hed an istor faraonek. Dreist-holl eo an tremen eus ar brikennoù kriz da "zanvez ar beurbadelezh, ar maen, eo zo o vont da cheñch penn-da-benn doare ar savouriezh relijiel pa vo tu gantañ da sevel savadurioù monumantel. Gwir en doa ivez faraon, doue bev anezhañ, da gaout e dempl ivez : "kastell ar milionoù a vloavezhioù" a-benn lakaat e "bâ" (ene) da drebadout en tu all d'ar marv.
  
  Krediñ a rae da Egiptiz an Henamzer e skuilhe an Doueed o bennozh warno e-keit ha ma choment war an Douar. Evit mirout anezho tost dezho ha bezañ sur eus o madelezh e klaskent plijout dezho e kement doare a oa. Evit-se eo ma'z eus bet savet santualioù ma veze enoret an Doueed bemdez gant beleien e-lec'h faraon, an hanterour nemetañ etre an doueed hag an dud. Ouzhpenn bezañ lec'hioù pediñ e oa an temploù lec'h annez douarel gwir an doueed ivez. Dibabet o doa an doueed dont da chom enno e stumm delwennoù sakr a veze graet war zro gant ar veleien dre roadoù hag al liderezh.
  
  En temploù e veze graet o deskoni gant ar veleien yaouank ivez, enno e veze desket soutilderioù an deologiezh ha furnez ar re gozh. Kreizennoù studi steredoniel e oant ivez ha, dre ar Per-Ankh, kreizennoù studi klok ma veze adskrivet ha deskrivet an testennoù sakr gant ar skriverien.
  
  Implijout a rae an temploù brasañ, evel hini Amon e Karnak, ur c'hoskor melestradurel bras a veze meret gantañ madoù ar gloer, an "domani sakr". 
  
  Kalz muioc'h eget lec'hioù devot e oa an temploù neuze : bez' e oant ivez ti an doueed hag un ensavadur, ur savadur sevenadurel ha relijiel.
  
  E-touez an temploù, ez eus lod brudet-kaer (en o zouez ez eus lod zo aet d'an traoñ)
   Templ Osiris e Abydos
   Templ Thot e Hermopolis
   Templ Isis e Philae (Asouan- e biojoù : enez Agilkia)
   Iseion e Behbeit al-Hagar e Delta an Nil
   Templ Amon-Ra e Teba Karnak
   Templ Mout ar Spouronus (Sekhmet) e Karnak (Louxor)
   Templ Khonsou e Karnak
   Templ Amon Min Teba (Louxor)
   Templ Râ e Heliopolis (karter eus Kaero)
   Templ Aton Akhetaton / Amarna
   Templ Aton eus Gem Paaton e Karnak
   Templ Râ e Derr (Asouan- e biojoù : Nubia)
   Templ Ptah e Mimfis (trowardroioù Kaero)
   Templ hémispeos Ptah e Gerf Hussein (Nubia)
   Templ Hathor e Denderah
   Templ Hathor itron ar Sikamorez kreisteiz e Mimfis
   Templ Hathor itron ar Sikamorez e Heliopolis
   Templ Serapis hag Isis-Pharia e Aleksandria
   Templ Apis e Mimfis
   Speos ar pevar c'hrouer e Abou Simbel (Ramses II) : Râ, Amon, Ptah ha Ramses
   Templ speos Hathor itron Ibshek ha Sothis-Nefertari e Abou Simbel
   Templ Horus e Apollinopolis Magna (Edfou)
   Templ Horus kozh ha Sobek e Ombos (Kôm-Ombo)
   Templ Sobek e Krokodilopolis (Fayoum)
   Templ Amon e Siwa (Oasis)
   Templ Amon e Tanis (Delta - Goueled Egipt)
   Templ hemispeos Amon e Wadi al-Seboua (Asouan- trowardroioù : Nubia)
   Templ Amon e Napata (Nubia)
   Templ hemispeos Mout e Napata (Nubia)
   Templ Amon e Hermopolis
   Templ Amon e Khargeh (Oasis)
   Ar Parthenon - templ an doueed - e Hibis (Oasis)
   Templ Khnoum ha triad Eien an Nil e Olifantos (Asouan)
   Templ Satis hag Anoukis e Sehel (eneze nepell eus Asouan)
   Templ triad Eien an Nil e Esna
   Templ Ptah e Karnak (Louxor)
   Templ Maât e Karnak (e-barzh mogerioùdans Montou)
   Speos Pachet e Beni-Hassan
   Templ Bastet e Bubastis (Tell-Basta)
   Templ Neith e Sais
   Templ Seth e Avaris
   Templ Anubis e Kynopolis (Asiout)
   Templ Oupouaout e Lykopolis
   Templ dido Harmakhis e Gizeh (Kaero)
   Templ Montou e Erment / Hermonthis
   Templ Montou e Karnak
   Templ Montou e Tod
   Templ Montou e Medamud
   Templ Nekhbet e Al-Kab
   Templ Thot e Al-Kab
   Templ Seth e Nubt / Naqada
   Templ Min e Akhmin
   Templ Min e Koptos / Qift
  
  Geriaoueg a denn d'an temploù :
   Dromos,
   Hemispeos,
   Hypostyl,
   Lenn sakr,
   Mastaba,
   Naos,
   Pylôn,
   Speos.
  
  Meneger egiptek