title: Amiens
text: 
  
  Douaroniezh 
  Treuzet eo kêr gant ar stêr Somme. Kanol ar Somme a zo bet savet e deroù an . 
  
  Ur c'hroashent eo Amiens etre:
   rannvro Pariz ha Norzh Bro-C'hall;
   an Normandi hag ar Benelux;
   Bro-C'hall hag ar Rouantelezh-Unanet.
  
  136 234 annezad zo.
  
  Anv
  
  Hen impalaeriezh roman 
  
   Samarobriva (Ptolemaios II, 9, 4; CIL XIII, 3490; Taolenn Peutinguer)
  Samarabriva (CIL XIII, 9158; It. Ant.)
  
  Impalaeriezh roman diwezhañ 
  
   C(iuitas) Ambi(anorum) (CIL XVII, 508, war dro 305-309)
   Amcianorum (civitas) (sened-iliz Köln, 346)
   Ambiani Urbs (Amm. Marcel. XV, 11, 10)
   Ambianensium Civitas (Sulp. Sev, Vita Martini, 2, 2; Not. Gall.)
   Ambiani (Kod. Teodoz, VIII, 14, 1; Jerom, Ep. 123, 15, 1; Prosper Aquit. Chron. 1135)
  
  Krennamzer 
  
   Ambiani (sened-iliz Orleañs, 511; Fredegarius, Chron. II, 45)
   Ambianensis (sened-iliz Orleañs, 549; Gregor Teurgn, Vit. Mart. I, 17)
   Civitas Ambianus (sened-iliz Pariz, 614)
  
  Gerdarzh 
  
   Samara = anv ar stêr; Briva = pont
  Ambiani ː anv pobl galian ar vro
  
  Ardamezioù 
  En gul e iliavenn en argant, e gab en glazur hadet gant flourdiliz en aour (stumm koz Frañs)
  
  Melestradurezh 
  Betek 2008 e oa Gilles de Robien maer Amiens ouzhpenn bezañ prezidant ar veurgêr. 
  
  Etre 7 kanton eo rannet Amiens.
  
  Ul lez-varn c'halv zo ivez, hag he zachenn eo 3 departamant ar rannvro.
  
  Demografiezh
  
  Istor
  
  Henamzer 
  E-kerzh hañv 367, an impalaer roman Valentinian en em stalias en Amiens, evit adlakaat an urzh roman war Enez-Vreizh. 
  
  Alese e oa aet ar c'hont spagnol Theodosius da vrezeliñ en Enez-Vreizh. En e arme e oa e vab Theodosius, hag ur vignon ivez spagnol dezho, Maximus (Magnus Clemens Maximus).
  
  Degouezhet klañv, Valentinian e savas da aogust (= impalaer), e vab Grasian, ar 24 Eost 367, en Amiens.
  
  Krenn Amzer
  
  Mare a-vremañ 
  Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
  
  Tud 
  Impalaer roman Valentinian .
  Impalaer roman Flavius Gratianus.
  Choderlos de Laclos (1741-1803), skrivagner skrivet gantañ Les Liaisons dangereuses.
  Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898), livour gall.
  Jules Verne (1828-1905), skrivagner breizhat ha gall, kuzulier-kêr eus 1888 betek e varv. Douaret eo e bered ar Madeleine.
  Joseph Pinchon (1871-1953), skeudennaouer gall.
  Emmanuel Macron (1977), politikour.
  
  Monumantoù ha savadurioù dibar 
  
   Itron-Varia Amiens
   ar Befrez
   ar sirk-kêr
   Tour Perret
   Iliz Sant-Leu
  
  Sevenadur
  
  Meuzioù dibar
  
  Treuzdougen
  
  dre an hentoù 
  Bez' ez eus daou c'hourent: A16 hag A29.
  
  dre aer 
  Aerborzh Amiens-Glisy, e reter kêr.
  
  dre an hent-houarn 
  2 di-gar zo:
   Ti-gar Amiens, ti-gar pennañ, anvet Ti-gar an Norzh;
   Ti-gar Saint-Roch;
  an daou war an hent Pariz-Boulogne.
  
  Un trede ti-gar, e-maez kêr, a zo un ti-gar Tren Tizh Bras (TTB).
  
  treuzdougen foran 
  Meret eo ar rouedad gant Amétis, ur C'hevredad Armerzh Kemmesk. Kaoz zo da staliañ un tramgarr.
  
  Kelennerezh 
  Tro 30 000 studier zo e kalz skolioù disheñvel :
  
   Skol-Veur Pikardi Jules Verne (UPJV) gant:
   Kevrenn ar medisin hag an apotikerezh,
   Kevrenn ar gwir, ar skiantoù politikel hag armerzhel (e-harz an Iliz-Veur),
   Kevrenn ar skiantoù (er c'harter Saint-Leu),
   Ensavadur Skol-veur Micherelaet (ESM/IUP) MIAGE (Méthodes informatiques appliquées à la Gestion des Entreprises),
   Kevrennoù ar skiantoù, al lizhiri, ar yezhoù ha STAPS (e Kampus Amiens Su),
   Ensavadur Skol-veur A Deknologiezh (ESAD/IUT) Merañ an embregerezhioù hag ar Melestradurezhioù, Stlennegezh, Ijinerezh Mekanikel ha Produktel, Ijinerezh Keodedel, Ijinerezh Bevoniel ha Teknikoù Co (er C'hampus su),
   Kevrenn an arzhoù e lec'h an Teinturerie (kreiz-kêr),
   Stummañ Dibaouez hag e-learning (kreizkêr).
  
   Klasoù prientiñ d'ar skolioù bras e skiantoù, en armerzh hag el lizhiri ; 
  
   Skol Uhel Ijinouriezh en electronik ha teknikoù tredan (ESIEE) ;
   Skol Uhel Kenwerzh Amiens - Picardie hag e Institut supérieur d'administration et de management (ISAM) ;
   Skol Uhel an Arz hag an Design (ESAD).
  
   Skol Teknikourien e Dielfeniñ Biomédical?  (IFTAB) ;
   Skol glañvdiouriezh ;
   Skol an amiegezed ;
   Skol Doloiñ ha Leuñvouriez
  
  Liammoù diavez 
  
   Lec'hienn ofisiel
   Amiens war lec'hienn an Ensavadur Douaroniel Broadel (EDB/IGN)
   Amiens war lec'hienn Ensavadur Broadel ar Stadegoù hag ar Studioù Armerzhel (EBSSA/INSEE)
  
  Levrlennadur 
  
   Luce Pietri : Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006
  François Zosso & Christian Zingg ː Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994
  
  Daveoù ha notennoù 
  Kumunioù Somme
  Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall