title: Jos Parker
text: Jos Parker, Joseph Louis Antoine Marie Parquer er marilhoù (Fouenant, 24 a viz Gwengolo 1853 – idem, 4 a viz Du 1916) a oa ur barzh brezhonek ha gallek hag ul livour. Degemeret e voe e Goursez Breizh e 1903 evel ar Barzh Kloareg Kerne. Beskadoriad Kevredigez Broadel Breiz ha kadoriad kentañ Unvaniez Arvor e voe, engouestlet ma oa er rannvroelouriezh e Breizh hag en Emsav kentañ.
  
  Buhez 
  Miret en doa e dad, Louis Henri (bet maer Fouenant e 1873-1878 ; e dad-kozh a oa bet maer ivez), anv e c'hourdadoù eus Iwerzhon ha dimezet e oa gant Eudoxia Thérèse Guyot. Ne blijas ket da Jos Parker mont da noter evel e dad, ha klask a reas heuliañ kentelioù war al livouriezh e Skol an Arzoù-kaer Pariz. Kelennet e voe gant Alexandre Cabanel, Alfred Delobbe ha Luc-Olivier Merson. Levezonet e voe gant oberennoù John Ruskin hag al luskad rakrafaelour. Dilezel al livouriezh a reas da c'houde ha gwelloc'h e kavas skrivañ barzhonegoù. Goude bezañ bet o chom e Pariz e teuas d'e vro en-dro hag ez eas da vevañ en e vaner e Kergoadig. E 1905 e voe un enkadenn gant ar pesketaerezh e Konk-Kerne. Diwar skouer Teodor Botrel hag en doa krouet Gouel al Lann, e Pont-Aven, er bloavezh a-raok, ha diwar atiz ar maer e voe krouet ur fest e Konk-Kerne ivez. Jos Parker a reas war-dro ar bruderezh hag eñ eo a gavas anv ar fest : Gouel ar Rouedoù glas. Lennadurioù foran eus e varzhonegoù a ginnigas ober.
  
  Oberennoù lennegel 
  Skrivañ a reas meur a varzhoneg e galleg hag e brezhoneg. Berzh bras a reas gant e varzhonegoù gallek embannet gant L'Hermine adal 1890 ha gant dastumadoù barzhoniezh, Sous les chênes, an hini anavezetañ. An teskad Breiz da virviken (1903) a zegasas brud dezhañ ken e voe lakaet da Varzh e-doug Goursez Breizh bodet e Brignogan er bloaz-se. Tapout a reas brud dalif dre unan eus e varzhonegoù sonaozet gant Fernand Masson hag embannet diouzhtu dindan an titl La chanson des chemins breton asambles gant ar sonerezh. Kanet e veze gant Teodor Botrel. Enrollet e voe war bladennoù, meur a wezh. Kanet e veze er bloavezhioù 60 c'hoazh, hag enrollet e voe gant Mouez Breiz ivez.
  
  Engouestladur en drouizelezh hag en Emsav 
  Heuliañ a reas hent ar Goursez ma oa kalz a varzhed vrezhonek, ken e stourmas evit ledanaat pouez ar gevrenn lennegel e Kevredigez Broadel Breiz. Ganto ez eas er-maez evit enebiñ ouzh levezon an dudjentil en Emsav. E miz Here 1911 e kemeras penn Unvaniez Arvor, an aozadur nevez, ha ne oa nemet drouized ha barzhed en e benn pe dost.
  
  Am emgav evit monumant e vez 
  Mervel a reas Jos Parker e miz Du 1916, pa oa ar brezel en e varr, a-daol-trumm hag hep ma voe gouezet mat abeg e varv. Seizh vloaz goude e varv e tivizas e vignoned sevel ur monumant war e vez, dezhañ stumm ul lec'h gant ur groaz keltiek a-us kizellet gant James Bouillé hag Alexandre Le Quéré. Goude al lid d'ar 9 a viz Gwengolo 1923, , e bered Fouenant, dindan paeroniezh Anatol ar Braz hag an Drouiz-Meur Erwan Berthou, e voe aozet bodadeg ar re o doa stourmet en Unvaniez Arvor hag e Goursez Breizh. Gant Taldir, Erwan Berthou, Leon ar Berr ha re all e voe divizet adsevel an daou aozadur-se.
  
  Embannadennoù 
   Son an intañvez, e Le Clocher breton, n° 40, 1898
   Meuleudi peurbadus, In : Le Clocher breton, n° 59, 1900
   Breiz da virviken, 1903. Teskad barzhonegoù.
   Noël breton, skeudennaouet gant an oberour. Barzhoneg.
   Klemmgan an dilezet, In Ar Vro, n° 34, 1911. Barzhoneg.
   Son Lannic, In : Le Breton de Paris, n° 110, 1911. Kanaouenn.
  
  Skridoù gallek
   Sous les chênes, skeudennaouet gant an oberour, Lemerre : 1891
   Le livre champêtre, 1894. Barzhonegoù.
   Le clerck de Kerné : idylle Bretonne, 1896. Romant.
   Brume et soleil, 1900. Barzhonegoù.
   La Grand'mère, Gwened : Lafolye, 1901. 7 p.
   Pastourelles bretonnes; Margodennig, Naoned : Vuillemin-Didion, 1909 ; sonerezh gant Alex Joël
   Les chemins bretons, skeudennaouet gant an oberour, Pariz : Évette et Schaeffer, 1926 ; sonerezh gant Fernand Masson
   Poèmes, skeudennaouet gant an oberour, Gwaien : Moullerezh Nanga, 2011, 93 p.
  
  Skeudennoù
   Skeudennadurioù evit Aogust Bocher, "Bleuniou yaouankiz", 1909. Barzhonegoù brezhonek
  
  Pladennoù
   Mercury, MLP7055. Enni Chemin breton, kanet gant Armand Hass. 33 tro, 30 cm.
  
  Levrlennadur 
   Canévet, Jean-René, Jos Parker, poète, peintre, dessinateur, barde fouesnantais…, Brest, Moullerezh Ouesthélio : 2017.
   Georges Cadiou, Emsav, dictionnaire historique et géographique, Coop Breizh : 2013. Pennad Parker, Jos.
   Michel Nicolas, Histoire de la revendication bretonne, Coop Breizh : 2007.
   Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhoniourien, Brest, Al Liamm : 1992. Pennad Parquer, Joseph Louis Marie Antoine
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Emsaverien Breizh
  Fouenant
  Izili ar Goursez
  Skrivagnerien Breizh
  Skrivagnerien vrezhonek
  Skrivagnerien c'hallek Breizh
  Meneger ar skrivagnerien
  Ganedigezhioù 1853
  Marvioù 1916
  Unvaniez Arvor