title: 37
text: 790 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0037 PC (goude ganedigezh J.-K.)
  
  Darvoudoù
  
  Impalaeriezh roman 
   Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14; aet da Anaon ar 16 Meurzh 37, oajet a 78 bloaz, e Misena. An an istorourien a chom en arvar war rezon ar marv (cf Zosso & Zingg, p. 16). Er c'hañv-di Aogust eo laket e ludu)
   Deroù ren Kaligula (Caius Julius Caesar Germanicus) oajet a 25 bloaz (16 Meurzh 37 / 24 Genver 41)
   Koñsuled : Cn(eus) Acerronius Proculus & C(aius) Petronius Pontius Nigrinus
   Makron, prefed ar pretordi a laka lazhañ Tiber dre an tag e Campania (16 Meurzh). Caius, mab Germanicus brudet, zo anavezet hep poan da impalaer gant ar Sened ha gant al lu (Caligula, botezig, zo ul lesanv milourel). Klañv-bras e kouezh en diskar-amzer.
   18 Meurzh: en desped da youl Tiber eo lakaet Kaligula da Impalaer: ar Sened roman a freuz e destamant hag embann a ra Caligula impalaer.
   Klask a ra Kaligula bezañ doueekaet (taol esae kentañ ur ur priñs o ren): lezenniñ a ra war kement tachenn zo hag embann a ra soñjoù barn groñs. Sevel a ra a-enep ar Sened ha kregiñ a ra da gas lod d'ar marv krenn-ha-krak evit bezañ feuket e veurdez. En em harpañ a ra war ar varc'heien, ar werin, lu ar Roen hag al luskadoù relijiel a sav a-du gant e raktresoù divarvelezh. Dizemglev zo etre an Impalaer hag ar Sened.
   Kaset kêr Antiokia e Siria d'an traoñ gant ur c'hren-douar.
   Herod Agrippa I, roue ar Yuzevien (37-44).
   Goude ur vuhez diroll e tap Herod Agrippa I, mab da Aristobulus, gounid tu Kaligula a ro dezhañ tetrarkiezh kozh Fulup hag Abila.
   Marullus, prokulator Jude, Samaria hag Edom (37-41) 
   Sant Stefan merzher kristen kentañ. Labezet eo evel enebour ar relijion.
   A-strew ez a an "hellenourien", a brezeg an aviel d'ar re n'int ket Yuzevien.
  
  Breizh-Veur 
   Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (c. -10/+40)
  
  Relijionoù ha mitologiezhioù 
   Degemer a ra Farizian Paol Tars kelennadurezh Jezuz, e Damask, dre un diskuliadur (bloavezh gwirheñvelañ). E 39 e teu da vezañ Sant Paol. 
   Krouet eo gant Sant Pêr Iliz reizhkredennek Siria (deiziad hengounel)
  
  Arzoù ha sevenadur 
   Suetonius Paulinus a gemer penn un englask war ar Sahara.
  
  Teknikoù ha skiantoù da dalvezout 
   Aulus Celse a sav un holloueziadur mezegel.
   Savidigezh tour-tan Boulogne-sur-Mer (37-41).
   Savidigezh galeoù (temploù war-neuñv ?) al lenn Nemi, nepell eus Roma, evit Kaligula.
  
  Buhez pemdez ha dudi
  
  Ganedigezhioù 37 
   Flavius Josephus, istorour yuzev.
   15 Kerzu : Neron, impalaer roman e Antium.
  
  Marvioù 37 
   16 Meurzh : Tiber, impalaer roman, taget gant Makron.
   1 Mae - Antonia Minor, merc'h da Mark Anton hag Octavia Minor; mamm-gozh Kaligula.
   Merzherenti Sant Stefan, labezet.
   Marbod roue ar Varkomanned
  
  Gwelet ivez 
   Roll ar Pennoù Stad e 37
  
  Levroniezh 
   M.-N. Bouillet : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. L. Hachette et Cie. Paris. 1863
   François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Errance. Paris. 1994
  
  37
  0037
  
  als:30er#37