title: Dmitriy Chostakovitch
text: Dmitriy Dmitriyevitch Chostakovitch (ruseg: Дмитрий Дмитриевич Шостакович) (bet ganet d'ar 25 a viz Gwengolo 1906 e Sankt-Peterbourg, marvet d'an 9 a viz Eost 1975 e Moskov) a zo ur sonaozour rusian.
  
  Buhez 
  
  Goude bezañ bet desket ar piano gant e vamm, sonerez a vicher, e lakaas Dmitri Chostakovitch e anv e skol sonerezh Petrograd e 1919, e lec'h ma peurzeskas ar piano gant Leonid Nikolaiev hag ar sonaozañ gant Maximilien Steinberg. Diskouezet abred e varregezhioù gantañ e skrivas e oberenn gentañ evit ar piano d'an oad a 14 vloaz. D'an oad a 20 vloaz, e 1926, e sinas e sonadenn gentañ hag e siñfonienn gentañ ivez a reas berzh raktal er bed a-bezh. 
  
  E 1927 ec'h urzhias gouarnamant soviedel e eil siñfonienn digantañ a-benn lidañ deiz-ha-bloaz Dispac'h Rusia. D'ar memes bloaz e voe enoret gant un diplom da geñver kenstrivadeg etrevroadel ar piano e Varsovia.
  
  A bep eil tro azeulet pe grozet e krogas Dmitri Chostakovitch gant ur respet arvarus, taget ken e oa gant ar gomunourien, diskuliet meur a wech evit e reizh pe e zireizh. E opera "ar fri", da skouer, savet diwar levr Nikolaz Gogol e 1930, a reas brud forzh pegement e-touez ar bobl a-raok bezañ pismiget ha berzet abalamour d'e zoare bourc'hiz ha disherit. 
  
  E 1934 e eil opera bremael, "Lady Macbeth eus Mtsensk" a reas berzh bras ivez, en Unaniezh Soviedel koulz hag er broioù all. Koulskoude, goude un abadenn e Moskov, daoust ma oa Stalin e-touez an arvesterien, e voe embannet ur pennad-skrid e 1936 er Pravda, titlet anezhañ "An dizurzh o kemer plas ar sonerezh" ha kondaonet ennañ e labour. Harzet e voe an abadennoù hag embannet e voe e oa Chostakovitch "enebour ar bopl".
  
  Rediet e voe Dmitri Chostakovitch da ziskrogiñ eta. Skrivañ a reas e siñfoniennoù niv 5 (1937), niv 6 (1939), niv 7 - Leningrad- (1942), degemeret mat gant ar Parti. Dizuet e 1941 e voe anvet kelenner e skol sonerezh Leningrad hag e resevas Priz Stalin evit e "bempad gant ur piano". E 1948 avat e voe skarzet gant Jdanovism hollc'halloudus. Kollet e voe gantañ e labour kelenner betek 1961. E vab Maxim memes a zleas e gondaoniñ dirak an holl.
  
  Resev a reas Priz Etrebroadel ar Peoc'h koulskoude e 1953.
  
  Rehabilitet en-dro e 1958 (e-pad an distalinañ), Dmitri Chostakovitch a voe ar sonaozer kentañ a resevas, e 1966, titl "Haroz al Labour". 
  
  Mervel a reas d'an 9 a viz Eost 1975, goude meur a arsav kalon.
  
  Oberennoù
  
  Siñfoniennoù 
  
   Siñfonienn niv. 1 e fa bihan opus 10, evit laz-seniñ (1924-1925) 33'
   Siñfonienn niv. 2 e si bras « Here » opus 14, evit laz-seniñ ha laz-kanañ 20'
   Siñfonienn niv. 3 e mi bouc'h, « Ar c'hentañ a viz Mae » opus 20, evit laz-seniñ ha laz-kanañ 25'
   Siñfonienn niv. 4 e Ut bihan opus 43, evit laz-seniñ (1934-1936) 60'
   Siñfonienn niv. 5 e re bihan opus 47, evit laz-seniñ
   Siñfonienn niv. 6 e si bihan opus 54, evit laz-seniñ (1939) 30'
   Siñfonienn niv. 7 e Ut bras « Leningrad » opus 60, evit laz-seniñ 72'
   Siñfonienn niv. 8 e Ut bihan opus 65, evit laz-seniñ 62'
   Siñfonienn niv. 9 en mi bouc'h opus 70, evit laz-seniñ 25'
   Siñfonienn niv. 10 e mi bihan opus 93, evit laz-seniñ 50'
   Siñfonienn niv. 11 e sol bihan « Ar bloavezh 1905 » opus 103, evit laz-seniñ (1956-1957) 65'
   Siñfonienn niv. 12 e re bihan « 1917 » opus 112, evit laz-seniñ (1960-1961) 40'
   Siñfonienn niv. 13 e si bouc'h bihan « Babiï Yar » opus 113, evit boudenn kanus war e unan, laz-kanañ boudennoù kanus ha laz-seniñ (1961-1962) 60'
   Siñfonienn niv. 14 opus 135, evit soprano, boudenn kanus, laz-seniñ dre gerdin ha toserezh 46'
   Siñfonienn niv. 15 en la bras opus 141, evit laz-seniñ 45'
  
  Kergerzadoù (Concerti)
  
  Piano 
   Concerto niv.1 e Ut bihan opus 35, evit piano, laz-seniñ dre gerdin ha trompilh (1933) 21'
   Concerto evit piano niv.2 e fa bras opus 102, evit piano ha laz-seniñ (1957) 18'
   Concertino e la bihan opus 94, evit daou biano 8'
  
  Violoñs 
   Concerto evit violoñs niv.1 e la bihan opus 77 (1947-1948) 36'
   Concerto evit violoñs niv.2 e Ut diez bihan opus 129 (1967) 29'
  
  Gaolvioloñs (Violoñsell) 
   Concerto evit violoñsell niv.1 en mi bouc'h opus 107, evit violoñsell ha laz-seniñ (1959) 29'
   Concerto evit violoñsell niv.2 en sol bihan opus 126, evit violoñsell ha laz-seniñ (1966) 33'
  
  Sonerezh kambr
  
  Pevaradoù 
  
   Daou bezh, evit pevarad dre gerdin  (1931) 8'
   Pevarad niv.1 e Ut bras opus 49 15'
   Pevarad niv.2 e la bras opus 68 32'
   Pevarad niv.3 e fa bras opus 73 33'
   Pevarad niv.4 e re bras opus 83 22'
   Pevarad niv.5 e si bouc'h bras opus 92 30'
   Pevarad niv.6 e sol bras opus 101 25'
   Pevarad niv.7 e fa diez bihan opus 108 12'
   Pevarad niv.8 e Ut bihan opus 110 19'
   Pevarad niv.9 e mi bouc'h opus 117 26'
   Pevarad niv.10 e la bouc'h opus 118 22'
   Pevarad niv.11 e fa bihan opus 122 15'
   Pevarad niv.12 e re bouc'h opus 133 27'
   Pevarad niv.13 e si bouc'h bihan opus 138
   Pevarad niv.14 e fa diez bras opus 142 27'
   Pevarad niv.15 e mi bouc'h bihan opus 144 37'
  
  Sonadennnoù 
  
   Sonadenn niv. 1 opus 12, evit piano 14'
   Sonadenn e re bihan opus 40, evit violoñsell ha piano 28'
   Sonadenn evit piano niv.2 e si bihan opus 61 25'
   Sonadenn opus 134, evit violoñs ha piano sonadeg 31'
   Sonadenn opus 147, evit arvoud (alto) ha piano sonadeg 29'
  
  Gwelet ivez 
   Listenn ar sonaozourien
  
  Ganedigezhioù 1906
  Marvioù 1975
  Sonaozourien an XXvet kantved
  Sonaozourien Rusia