title: Ar Wagenn
text: Ar Wagenn a zo un film alaman diazezet war an arnod sokial The Third Wave. E 1981 c'hoazh e oa bet savet ur film evit ar skinwel war an darvoud-se a voe diskouezet alies e skolioù Alamagn. Tennet e oa bet ar film-mañ diouzh ar romant The wave skrivet gant Todd Strasser dindan e anv-pluenn Morton Rhue, hag a vez studiet ivez e skolioù Alamagn.
  
  Berzh bras en doa graet ar film-mañ e salioù sinema Alamagn : ouzhpenn 2,3 milion a arversterien o doa gwelet ar film e-korf an 10 sizhun gentañ.
  
  An istor 
  "Ar wagenn" zo istor ur c'hlasad a zo o labourat e-pad ur sizhun war an diktatouriezh. Ar c'helenner Aotroù Reiner a choaz diskouez dezho petra eo un diktatouriezh o lakaat anezho da sevel unan. Goulenn a ra gant an dud bezañ gwisket er memes doare : ur roched gwenn hag ur jean. Lakaet ez eus e plas ur sin evit en em saludiñ, un arouez...Tout ar pezh a vez adkavet en un diktatouriezh. Lod a gemer ar raktress en un doare sirius tre, evel Tim da skouer. Lod a gav an dra se farsus. N'ez eus nemet daou zen a gav un danjer er gwagenn. Kreskiñ a ra ar feulster. Difenet eo d'an dud n'int ket er gwagenn da mont e lec'hioù zo evel ar skate park da skouer. An dud a sonj dezho ne vez graet nemet traoù mat ganto peogwir eo bet goulenet dezho gant ar gwagenn. Mont a ra Karo da komz gant ar kelener. Goulenn a ra dezhañ paouezh ar gwagenn. Deskiñ a ra dezhañ petra a c'hoarvez e gwir. Met ne oar ket n'eo ket muiñ ar mestr ken.
  
  Al levr 
  Ar gwagenn a deu e penn kentañ eus un taol arnod graet gant ur c'helenner skol-veur anvet «Ron Jones» e Palo alto e California. Lavaret en eus : «deskin a ran da va sklolajidi petra eo ur spered nazi, o laakat anezho da vezañ nazied ». Skrivan a ra ul levr war an taol arnod anvet «The third wave». Enbanet eo en ur c'hazetenn anvet «CoEvolution Quartteley». An istor a desach ur productour anvet Norman Lear. Krouiñ a raio ur film evit an tele anvet «the wave». Ar film a recevo ur «peabody award» e 1981, hag un «emmy award» e 1982. E 1981 e skriv Todd Straser ul levr anvet «The wave». Plijet eo bet kalz an dud gant al levr. Troet eo bet e 15 yezh .Ar film a zo deuet er maes e 2008. Evit skrivañ ar scenario e goulenn sikour da Ron Jones evit e chomfe ar film tost a-walc'h ouzh ar gwirionez. Ar film en eus recevet kalz a prizioù da skouer : 2 loread eus ar filmoù alamaneg, Ur priz arem evit ar gwelañ film. An istor se en eus beajet eus skrivagner da skrivagner, an holl obererezhioù dizkouezet aze o deus doareoù dishenvel da vezañ displeget lod zo muioc'h psikologel lod muioc'h skrivet e doare un istor, pep doare a zo mat dipant a ra eus ar sel on eus c'hoant selet an istor.
  
  Ar realisatour 
  
  Ar realisatour zo anvet Dennis Gansel, ganet eo ar 4 a viz ere 1973 e Hanovre. Studial a ra eus ar bloavez 1994 betek ar bloavez 2000 en «Hochshule für Fernsehen und film» e Munick. E film kentañ 'zo anvet «Das phantom» gant «Jürgen Vogel» a c'hoari roll ar c'helener er gwagenn evel aktour penañ. Dennis Gansel 'zo ivez un actour. Gelout a ra tremen eus ur film war an nazied feulst tre evel napola da skouer, d'ur film evit ar re yaouank. Setu hollad ar filmoù en eus graet pe c'hoariet e barzh :
  
   1996 : The Wrong	Trip
   1998 : Im Auftrag	des Herrn
   1998 : Living Dead
   1999 : Das Phantom	(de)
   2001 : Mädchen,	Mädchen  
   2004 : Napola –	Elite für den Führer  
   2008 : Ar Wagenn 
   2010 : Nous sommes	la nuit  
   2012 : Le Quatrième	Pouvoir  
   2015 : Grim Night 	 
   2016 : Le Flingueur	2
  
  Sell an dud war ar film  
  Ar Wagenn a zo ur film a chench doare da sellet an dud. Goude bezañ sellet ar film-se ez eus tu en em sevel kalz a goulenoù. War an traoù spontus a c'hell ober mab den evel e-pad an eil brezel bed : lazhadeg ar yuzevien da skouer. Diskouezet e vez hep mez ar pezh a sonj ar yaouankiz alaman ouzh ar mare e lec'h e oa hitler er bro. An doare ma c'hell un dictatouriezh kemer galloud war un den. Merzhet meus e oa div doare dud en un dictatouriezh a re a zo adu gant ar menozhiou eus an dictatouriezh. Hag ar re a zo eno nemet evit klask bezañ er surentezh. Ar re se eo ul lodenn eus an dud a lak ac'hanon da sonjal el levr matin Brun, gwelet e vo goude.
  
  Ar skritell 
  Ul labour bras zo bet war skritell ar film-se. Gwellet e vez dirak aotroù Wenger gant un dra war ar brec'h evel ma oa gant an nazied.Ar brec'h all zo uhel gant an dorn stardet. A-drenv ez eus ur mor a dud gant ar memes dilhad azezet. Seblantout a reon bezan laouen. Gwelet e vez e-barzh ar mor a dud ur plac'h a ra ar c'hontrol mik eget ar re all. Gwisket eo e ruz, war sav eo ar brec'h kroaziet. Diskouez a ra an dud a zo o stourmañ a enep ar gwagenn. Gwelet e vez en hec'h skrivet e gwenn : «Krediñ a reoc'h ne vefe ket posubl e deufe en dro un dictatouriezh nevez ». Diskouezh a ra mat diouzhtu spered ar film.
  
  Matin brun 
  Lakaat a ra al levr Matin Brun da sonjal er gwagenn. Bez eo istor daoù gamaladed en em gav pep devzh goude al labou evit c'hoari kartoù. Kaozeal a reont eus al lezenou nevez a zo bet lakaet e pleustr gant ar gouarnamant. Difenet e oa kaout ur c'hi pe ur c'hazh eus ul liv all eget gell. Lavaret e oa bet gant ar skiantourien hag e oant gweloc'h, neuze ne oa netra da lavaret. Goude e oa tro ar gazetenoù, al levrioù. An holl a oa o en em goulenn perak, met bez e oa lezenoù. N'o doa netra da lavaret. Betek un deiz...
  
  Ur frazenn el levr a zo:Stourmañ muioc'h met penaos ? Mont a ra buhan bez ez eus al labour, ar c'hudenoù bemdeziek. Ar re all ivez a laosk da gouzañ evit bezañ un tamm er peoc'h. »
  
  Aze e vez gwelet mad al lodenn a zo eno nemet evit kaout surentez pe peoc'h evel ma vez laret er frazenn.
  
  E brezhoneg 
  Lakaet eo bet ar film e brezhoneg gant Dizale gant an anv 'Ar Wagenn'. Skignet eo bet el lec'hienn Brezhoweb e 2009.
  
  Fichenn deknikel an treiñ 
  Renet gant : Laorañs Skavenneg
  Troet e brezhoneg gant : Corinne ar Mero
  Detektiñ : Ludovic ha Sophie Gillet
  Enrollet ha kemmesket gant : Jean-Mari Ollivier
  Binvioù teknikel : KAE DEK - An Oriant
  
  Mouezhioù 
   Goulwena an Henaff
   Gwentaz ar Buhé
   Corinne ar Mero
   Erell Belloni
   Klet Beyer
   Aziliz Bourges
   Tangi Daniel
   Tony Foricheur
   Yann-Herle Gourves
   Christophe Le Menn
   Manu Mehu
   Jil Penneg
   Marion Gwenn
   Yann-Edern Jourdan
   Riwal Kermac'heg
   Thomas Kloareg
   Gwion Korbell
   Nolwenn Korbell
  
  Liammoù diavaez 
    Lec'hienn ofisiel ar film
    Dastumad pennadoù filmvarnerezh diwar-benn Die Welle eus film-zeit.de.
  
  Filmoù 2008
  Filmoù Alamagn
  Filmoù alamanek