title: Chapel
text: Ur chapel zo ur seurt iliz vihan, ouzhpenn an iliz-parrez, ma c'haller lavarout an oferenn. E Breizh e kaver kalz chapelioù war ar maez dre ma veze rannet ar parrezioù e trevioù alies. Darn eus ar chapelioù a gaver er skolioù, en ospitalioù. Gwechall e veze unan e pep kastell.
  
  Gerdarzh
  Dont a ra eus ar ger latin capella, diwar cappa, "mantell". Kaoz a vefe, a-hervez, eus mantell Sant Varzhin (316 - 397).
  
  War ar maez
  Hiziv eo perc'hennet ar chapelioù gant ar c'humunioù dreist-holl, evel an ilizoù-parrez, en abeg da lezenn 1905 he deus tennet digant an Iliz katolik hec'h holl madoù, evel ar presbitalioù, ar skolioù, ha kement 'zo.
  A-wechoù ez int perc'hentiezh tud prevez (manerioù, kestell) pe an eskoptioù evit ar savadurioù bet savet goude 1905.
  
  Forzh piv a vefe perc'henn warno ez eo ar person, anvet gant e eskob, an hini eo en deus ar gwir da implij ar chapel pe an iliz-parrez, keit ha ma vez lidet ingal en o diabarzh. Ma ne vez mui a lidoù ingal e c'hell ar prefed goulenn digant an eskob ma vefe disakret.
  
  C'hoarvezout a ra muioc'h mui d'ar chapelioù bezañ implijet evel salioù da werzhañ pezhioù-arz (sant Sebastian Lanniliz), da aozañ sonadegoù (Langristin Plougastell), ha zoken da werzhañ traoù evit an douristed (e bro-Leon emañ evel-se pergen er chapelioù evit an Anaon er c'hlozioù-iliz) pe mirdioù (Sant Jozef Lesneven). Lod anezho, e manerioù pe e skolioù 'zo da skouer, a vez implijet evel salioù-levraouegiñ.
  
  Kalz chapelioù a zo bet serret gant ar skolioù bet stadelaet ha gant ar skolioù katolik dindan gevrat gant ar Stad, pe gwerzhet da dud prevez (Chapel ar Gabusined e Landerne a zo mirdi prevez tiegezh Edouard Leclerc e Landerne).
  
  Lod a vez lakaet e gwerzh gant ar c'humunioù dre ma n'he deus ket mui ezhomm an Iliz anezho ha dre ma koustont ker da zerc'hel e stad vat (ar Galon Sakr e Pont-n-Abad).
  
  A feur ma koazh ar relijion gatolik er vro ez a war vihanaat ar pardonioù a vez lidet er chapelioù war ar maez. A-wechoù ne vez mui a bardon rik met hepmuiken ur gouel laikaet mui-ouzh-mui, evel Pardon Duod. Diaesoc'h-diaesañ eo kavout ur chapel digor war ar maez ha zoken da gavout un alc'hwez en ti tostañ d'he gweladenniñ. 
  
  Goude an eil brezel-bed oa bet ganet un emsav kreñv a-walc'h da saveteiñ chapelioù 'zo : Breiz Santel. Abaoe e kendalc'h ar gengevredigezh-se gant he roud daoust d'an diaesterioù. Servijoù an douristelezh a ra stad eus ar chapelioù en o bruderezh rak brudet-kaer eo Breizh evit he chapelioù.
  
  En un iliz
  Ur chapel zo ivez ur rann eus an iliz gant un aoter. En ilizoù bras, iliz-kador pe iliz-chabistr, e vez alies meur a chapel, ha meur a aoter evit reiñ tu da beb beleg stag ouzh an iliz da lavarout "e" oferenn hag ivez da seveniñ lidoù disheñvel diouzh ar re a vez graet ouzh an aoter vras (e chapel ar Werc'hez Vari da skouer pe e chapel an Anaon, e-lec'h ma veze dibunet ar servijoù evit ar re varv a-wechoù).
  
  En ur c'hastell
  E kestell zo e oa bet savet ur chapel ivez.
  
  Er skolioù kristen
  E pep kouent, e pep kloerdi, ez eus ur chapel. Brudet eo hini ar C'hreiskêr, e Kastell-Paol. 
  Er skolioù prevez kristen ne vezont ket implijet kement-se, pa vez anezho c'hoazh.
  
  Kumunioù Breizh
  En anv meur a gumun e Breizh e kaver an anv chapel.
  E Breizh-Izel
   Ar Chapel-Nevez
  Breizh-Uhel
   e Bro-Roazhon
   Chapel-Braen
   Chapel-ar-Galc'hed
   Chapel-al-Loc'h
   Chapel-ar-Veuzid
   Chapel-Felgeriz 
   Chapel-Hilveven
   Chapel-Sant-Alverzh
   Chapel-Yent
   Ar Chapel-Ervoreg
   e Bro-Naoned
   Chapel-ar-Geunioù
   Chapel-ar-Wern
   Chapel-Erzh
   Chapel-Glenn
   Chapel-Huelin
  
  E Kembre
  Capel eo an anv kembraek, a gaver el lec'hanvadurezh.
  Capel Dewi
  Capel Curig
  Capel Garmon
  Capel Celyn
  
  Kanaouenn
  In the Chapel in the Moonlight, bet lakaet e galleg ivez.
  
  Levrlennadur
   Owen, D. Huw Capeli Cymru (Talybont: Y Lolfa, 2005)
  
  Pennadoù kar
   Chapelioù Breizh
   Capel
   Cappel
   Chapel Brancacci
   Chapel Sistina
   Chapelle
   Lachapelle
   Les Chapelles
   Whitechapel
  
  Skeudennoù
  
  Chapelioù Breizh
  
  Chapelioù all
  
  chapelioù