title: Kontelezhioù Bro-Saoz
text: 
  
  Termenaoueg
  
   Kontelezh istorel (Historic county): kontelezh “hengounel” evel m’edo chomet digemm abaoe ar Grennamzer betek dibenn an  kantved;
   Kontelezh lidel (Ceremonial county): Tiriad fiziet en un Aotrou-Letanant (Lord-Lieutenant)
   Kêr-kontelezh (County borough, etre 1889 ha 1974 ; Unitary Authority abaoe dibenn ar bloavezhioù 1990): kêr disrannet diouzh ar gontelezh vrelestradurel m’edo stag betek-neuze, ha dezhi un aotrouniezh unvan gant galloudoù war un dro ur gontelezh hag un distrig; chom a ra a-gevret gant e gontelezh velestradurel kent en hevelep kontelezh lidel avat;
   Kontelezh velestradurel (Administrative county, etre 1889 ha 1974; Metropolitan pe Non-metropolitan county, abaoe 1974): kontelezh dezhi un aotrouniezh fetis hag oberiant; e gwirionez eo bet dilamet e 1986 digant ar Metropolitan counties o aotrouniezhioù dibar, deuet ma’z int da vezañ, er pleustr, kontelezhioù lidel hepken pa zeuas ar Metropolitan districts – a oa abaoe 1974 dindano – da vezañ-int gwir Aotrouniezhioù unvan;
   Aotrouniezh unvan (Unitary Authority): kêr pe gontelezh kent o verniañ kefridioù ur gontelezh velestradurel hag un distrig.
  
  Ar c’hontelezhioù istorel
  
  Bedfordshire
  Berkshire
  Buckinghamshire
  Cambridgeshire
  Cheshire
  Kernev-Veur 
  Cumberland 
  Derbyshire
  Devon 
  Dorset
  Durham
  Essex
  Gloucestershire
  Hampshire
  Herefordshire
  Hertfordshire
  Huntingdonshire
  Kent
  Lancashire
  Leicestershire
  Lincolnshire
  Middlesex
  Norfolk 
  Northamptonshire
  Northumberland
  Nottinghamshire
  Oxfordshire
  Rutland 
  Shropshire
  Somerset
  Staffordshire
  Suffolk 
  Surrey
  Sussex 
  Warwickshire
  Westmorland 
  Wiltshire
  Worcestershire
  Yorkshire
  
  Eus ar c’hontelezhioù istorel d'ar c’hontelezhioù hag aotrouniezhoù unvan a-vremañ
  (Degouezhioù 1, 2 ha 3: miret eo e doare pe zoare ar gontelezh istorel)
  
   Degouezh 1: Chomet eo bet digemm ar gontelezh istorel betek hiziv an deiz, o vezañ war un dro ur gontelezh velestradurel hag ur gontelezh lidel :
   Oxfordshire
   Surrey
   Hertfordshire
   Norfolk
   Suffolk
   Herefordshire*
   Warwickshire
   Worcestershire*
   Rutland*
   Northamptonshire
   Northumberland
  
   Degouezh 2: Lodennoù eus ar gontelezh istorel zo deuet da vezañ dizalc’h diouzh ar gontelezh velestradurel en ur zont da vezañ Aotrouniezhioù unvan; miret eo ar gontelezh velestradurel hag an Aotrouniezhioù unvan dispartiet diouti en ur gontelezh lidel kumun a zegas koun eus ar gontelezh istorel:
   Kontelezh lidel Kernev-Veur, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Inizi Sillan;
   Kontelezh lidel Devon, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Plymouth
   Torbay
   Kontelezh lidel Dorset, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Poole
   Bournemouth
   Kontelezh lidel Wiltshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Swindon
   Kontelezh lidel Gloucestershire*, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Su Gloucestershire
   Kontelezh lidel Somerset*, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Bath ha Biz Somerset
   Norzh Somerset
   Kontelezh lidel Buckinghamshire, disrannet diouzh ar gontelezhvelestradurel:
   Milton Keynes
   Kontelezh lidel Hampshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Southampton
   Portsmouth
   Kontelezh lidel Kent, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Medway
   Kontelezh lidel Essex, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Thurrock
   Southend-on-Sea
   Kontelezh lidel Bedfordshire, disrannet diouzh ar gontezh velestradurel:
   Luton
   Kontelezh lidel Cambridgeshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Peterborough
   Kontelezh lidel Shropshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Telford ha Wrekin
   Kontelezh lidel Staffordshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Stoke-on-Trent
   Kontelezh lidel Derbyshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Derby
   Kontelezh lidel Nottinghamshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Nottingham
   Kontelezh lidel Leicestershire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Leicester
   Kontelezh lidel Cheshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Warrington
   Halton
   Kontelezh lidel Lancashire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Blackpool
   Blackburn ha Darwen
   Kontelezh lidel Lincolnshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Norzh Lincolnshire
   Biz Lincolnshire
   Kontelezh lidel Durham, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
   Hartpool
   Darlington
   Stockton-on-Tees
  
   Degouezh 3: Freuzet eo bet penn-da-benn ar gontelezh velestradurel; miret eo bet al lodennoù diwanet diouzh ar gontelezh istorel en ur gontelezh lidel kumun avat:
   Berkshire, disrannet dioutañ an Aotrouniezhioù unvan :
   Distrig Kornog Berkshire
   Reading
   Wokingham
   Bracknell Forest
   Windsor ha Maidenhead
   Slough
  
  (Degouezhioù 4, 5, 6, 7, 8 ha 9: Freuzet e oa bet ar gontelezh istorel penn-da-benn ha krouet e oa bet aotrouniezhioù unvan nevez penn-da-benn, pep hini o vezañ war un dro ur gontelezh lidel)
  
   Degouezh 4: Krouet eo ar gontelezh – melestradurel ha lidel – nevez diwar-goust unan goshoc’h miret:
   Enez Wight*, krouet diwar-goust Hampshire
   Bristol*, krouet diwar Gloucestershire
  
   Degouezh 5: Krouet ez eus ur gontelezh – melestradurel ha lidel – nevez dre gendeuziñ div gontelezh kozh en o fezh (ha dre stagañ ouzhpenn lodennoù eus kontelezhioù amezek); freuzet eo penn-da-benn ar gontelezh istorel kent, na zreistvev e kontelezh lidel ebet:
   Cumbria, krouet e 1974 dre gendeuziñ kontelezhioù istorel Cumberland ha Westmorland (ha dre stagañ lodennoù eus Lancashire ha [[Riding Kornog|Riding Kornôg] Yorkshire)
  
   Degouezh 6: Krouet e oa bet ur gontelezh nevez dre gendeuziñ lodennoù eus kontelezhioù all hag a zo miret a-hend-all):
   Tyne ha Wear, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Northumberland ha kontelezh Durham;
   Merseyside, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Lancashire ha Cheshire;
   Manchester Veur, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Lancashire ha Cheshire;
   Kontelezh Kornôg Midlands, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Warwickshire, Staffordshire ha Worcestershire
  
   Degouezh 7: Kontelezhioù nevez a zo krouet diwar ur gontelezh istorel kent rannet; kontelezhioù lidel e teu da vezañ an holl gontelezhioù nevez-se:
   Kornôg Sussex, Reter Sussex, krouet o-daou e 1888 diwar Sussex
   Riding Kornôg Yorkshire (deuet da vezañ e 1974 Kornôg Yorkshire), Riding Norzh Yorkshire (deuet da vezañ e 1974 Norzh Yorkshire), Riding Reter Yorkshire (freuzet etre 1974 ha 1996 hag adsavet da c’houde), krouet o-zri e 1889 diwar Yorkshire; e 1974 e voe krouet ouzhpenn Su Yorkshire diwar-goust Riding Kornôg Yorkshire.
  
   Degouezh 8: Da get eo aet ar gontelezh istorel, staget ma oa bet ouzh ur gontelezh all:
   Huntingdonshire, staget ouzh Cambridgeshire
  
   Degouezh 9: Amsavet e oa bet ur gontelezh gant ur gontelezh all, disrannet bloavezhioù a-raok diouti:
   Middlesex, staget ouzh Londrez-Veur, kontelezh Londrez (he deus kendalc’het adalek 1965) o vezañ ganet dioutañ e 1889
  
  Kontelezhioù hag Aotrouniezhioù unvan hiziv an deiz 
  
  Northumberland
  Tyne ha Wear
  Durham
  Cumbria
  Lancashire
  Blackpool
  Blackburn gant Darwen
  Kornôg Yorkshire
  Norzh Yorkshire
  Darlington
  Stockton-on-Tees
  Middlesbrough
  Hartlepool
  Redcar ha Cleveland
  York
  Riding Reter Yorkshire
  Hull
  Norzh Lincolnshire
  Biz Lincolnshire
  Lincolnshire
  Nottinghamshire
  Nottingham
  Su Yorkshire
  Derbyshire
  Derby
  Manchester Veur
  Merseyside
  Halton
  Warrington
  Cheshire
  Shropshire
  Telford ha Wrekin
  Staffordshire
  Stoke-on-Trent
  Kornôg Midlands
  Warwickshire
  Leicestershire
  Leicester
  Rutland
  Northamptonshire
  Peterborough
  Cambridgeshire
  Norfolk
  Suffolk
  Essex
  Southend-on-Sea
  Thurrock
  Hertfordshire
  Bedfordshire
  Luton
  Milton Keynes
  Buckinghamshire
  Oxfordshire
  Gloucestershire
  Worcestershire
  Herefordshire
  Su Gloucestershire
  Bristol
  Norzh Somerset
  Bath ha Biz Somerset
  Wiltshire
  Swindon
  Berkshire
  Londrez
  Medway
  Kent
  Reter Sussex
  Brighton & Hove
  Kornôg Sussex
  Surrey
  Hampshire
  Southampton
  Portsmouth
  Enez Wight
  Dorset
  Poole
  Bournemouth
  Somerset
  Devon
  Torbay
  Plymouth
  Kernev-Veur