title: Elisabeth Charlotte von der Pfalz, La Palatine
text: Elisabeth Charlotte, priñsez Pfalz, anavezet ivez en alamaneg evel Liselotte von der Pfalz (1652–1722), hag e galleg evel La Palatine, a oa ur briñsez alaman, eus Pfalz, e lez ar roue gall Loeiz XIV er . Dimezet e oa da Philippe de France (1640-1701), dug Orleañs, lesanvet Monsieur (evel breudeur ar rouaned abaoe Loeiz XIII), breur d'ar roue. Dre-se e veze graet Madame pe dugez Orléans anezhi. En he ziegezh alaman e oa "Liselotte" ha netra ken.
  
  He buhez 
  Elisabeth Charlotte von der Pfalz a oa ganet d'ar 27 a viz Mae 1652 e kastell Heidelberg, a voe devet gant an arme c'hall 18 vloaz goude e-kerzh arigrap Pfalz. Merc'h e oa da g-Karl Iañ Ludwig von der Pfalz (1617-1680) ha da Charlotte von Hessen-Kassel (1627-1686). He zud, dimezet en 1650, a zizimezas e 1657.
  
  He skridoù 
  Brudet eo he lizhiri en alamaneg hag a voe troet hag embannet e galleg goude he marv.
  
  He dimeziñ 
  Dimezet e voe d'an 19 a viz Du 1671 e Châlons-en-Champagne da Fulup Iañ Orleañs (1640-1701), breur d'ar roue gall Loeiz XIV.
  Troet e oa he gwaz gant ar baotred, met dont a reas a-benn d'ober tri bugel dezhi.
  
  Skrivet he deus miliadoù a lizheroù (60 000 hervez an istorourien), da gerent ha mignoned deuet da vout brudet abalamour d'an doare ma komze, ha ma wallgomze, eus hec'h amezeien.
  
  He bugale 
   Alexandre-Louis, marvet da 3 bloaz, ma voe glac'haret bras (1676)
   Philippe d'Orléans a voe rejant pa varvas ar roue Loeiz XIV
   Élisabeth Charlotte d'Orléans (°1676 ; † 1744) a zimezas da Leopold I, dug Loren ha Bar, hag a zeuas da vout rejantez an div zugelezh, ha priñsez soveren (dizalc'h) Commercy. O-daou e oant tud-kozh d'ar briñsez aostrian Marie-Antoinette (°1755 ; † 1793) ha hendadoù an tiegezh Habsbourg-Loren
  
  Mervel a reas d'an 8 a viz Kerzu 1722 e Saint-Cloud, e Bro-C'hall.
  
  Levrlennadur 
   Daniel des Brosses, La Palatine : l'incorrigible épistolière aux  lettres, Paris, AkR, coll. « L'histoire en regard », 2004, 156 , 21 cm .
   Dirk Van der Cruysse, Madame Palatine, princesse européenne, éd. Fayard, Paris, décembre 1988, 748  
   Simone Bertière, Les Femmes du Roi-Soleil, éd. de Fallois, 1998 
   Françoise Hamel, "Fille de France", Plon, 302 , 2004 
   Françoise Hamel, "Madame écrit", Plon
   Antonia Fraser, Les Femmes dans la vie de Louis XIV, Flammarion, 2007
   Philippe Cougrand, Madame, Monsieur ou l'Impromptu de Saint-Cloud, Théâtre, Pleine Page éd., 2008
  
  Notennoù
  
  Lez Loeiz XIV
  Istor Alamagn er XVIIvet kantved
  Istor Bro-C'hall er XVIIvet kantved
  Skrivagnerezed alamanek
  Pfalz