title: Edmund Kirby Smith
text: Edmund Kirby Smith, ganet d'ar 16 a viz Mae 1824 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Meurzh 1893, a oa un ofiser en United States Army hag en devoa brezeliet er Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet. Goude-se e oa bet gant nerzhioù Lu Stadoù Kengevreet Amerika e-pad ar Brezel diabarzh stadunanat. E-pad kentañ mizioù ar brezel e voe lakaet da jeneral. Brudet mat eo evit bezañ bet penn an Trans-Mississippi Department goude kouezhadenn Vicksburg d'an Union Army.
  
  Smith a oa bet gloazet e-kerzh Kentañ emgann Bull Run hag a voe kalonek e-pad an Heartland Offensive, un taol kleze en dour gant ar re Gengevreet evit aloubiñ Kentucky e 1862. Lakaet e oa bet e penn zonenn an Trans-Mississippi Department e miz Genver 1863. Eno e oa bet an darn vrasañ eus an emgannoù er reter d'ar Menezioù Roc'hellek hag er c'hornôg d'ar Mississippi. E 1863, Smith en doa kaset unvezioù lu evit sikour terriñ Seziz Vicksburg, en aner. Goude kouezhadenn Vicksburg a oa bet aloubet gant an Unaniezh e miz Gouhere, ar zonenn Trans-Mississippi a oa bet troc'het diouzh ar peurrest eus ar C'hengevread. Deuet e oa de facto da vezañ ur Stad emren, lesanvet 'Kirby Smithdom'. E-pad an Argadenn war Red River en hañv 1864, Smith a oa dindan urzhioù ar jeneral Richard Taylor hag e penn unvezioù hag a oa deuet a-benn da drec'hiñ war hollad nerzhioù an Union Army hag ar morlu renet gant Nathaniel P. Banks.
  
  D'an 2 a viz Even 1865, Smith en devoa kodianet e Galveston, Texas, pa oa ar jeneral diwezhañ gant un nerzh lu kreñv er brezel diabarzh. Tec'het e oa buan da Vec'hiko ha goude-se da Guba evit chom hep bezañ harzet evel treitour. Deuet e oa e wreg a-benn da varc'hata e zistro pa oa bet embannet distaolioù gant ar gouarnamant kevredadel en eskemm ouzh ul le d'ar gouarnamant (oath of loyalty). 
  
  Ganedigezhioù 1824
  Marvioù 1893
  Jeneraled SUA
  Ofisourien lu Stadoù Kengevreet Amerika
  Tud marvet gant an danijenn skevent