title: Gwazel
text: Gwazel  (e galleg Gaël) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
  
  Anv 
  
   Erwan Vallerie ː Guadel, 799; Wadel, 814; Vadel, 851; Wael, 1096; Gael, 1112; Gael, Gaelo, 1152; Gael, 1152; Gueel, 1352; Gael, XVIvet; Gael, Gails, 1709;
  
  Ardamezioù 
  "En gul e groaz en argant divnaerek en aour"
  
  Tennet ha kemmet diouzh siell familh Montfort-la-Canne, 1373.
  
  Istor
  
  Dispac'h Gall 
   Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Clouet e anv, hag ur c'hure, Douard.
  
  
  
  Brezel-bed kentañ 
   134 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 4,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; nav anezhe a varvas e miz Eost 1914 e Belgia:
   unan d’an 9 e Saint-Vincent, brigadier e oa en 28 Rujumant Dragoned,
   d’an 22: 
   daou soudard eus ar  Rujumant Troadegiezh Drevadennel en Emgann Rossignol,
   ur soudard eus ar 62 Rujumant Troadegiezh e Maissin, 
   ur c’haporal eus ar 136 Rujumant Troadegiezh hag ur soudard eus ar 47 Rujumant Troadegiezh e Falisolle,
   ur soudard eus an 2 Rujumant Troadegiezh en Arsimont,
   d’an 23, ur soudard eus ar 136 Rujumant Troadegiezh en Oret,
   d’ar 24, ur soudard eus ar 124 Rujumant Troadegiezh e Virton.
  
  Eil Brezel-bed
  
  Ar re varv 
   Pemzek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.
  
  Nijerezh 
   Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman) ; e-tro hanter-Eost 1944 e voe implijet gant ar 355th Fighter Squadron hag e nijerezioù MustangP-51 D eus an United States Army Air Forces.
   D'ar 6 a viz Ebrel 1941 e voe gwallaozet un nijerez Heinkel 111 H-5 kodet 1G+AL eus an aerlu alaman (Luftwaffe) gant pemp nijour en he bourzh en un emgann ouzh daou garr-nij-chase eus ar Royal Air Force ; dont a reas a-benn da zouarañ e Gwazel ; un nijour a oa bet lazhet gant div voledenn, beziet eo e Huisnes-sur-Mer, (Manche), Bro-C'hall).
   D'an 30 a viz Here 1941 e voe distrujet tost razh un nijerez Messerschmitt Bf 110 en nijva ; mervel a reas he sturier, douaret eo e Huisnes-sur-Mer e departamant Manche (Bro-C'hall).
   D'ar 31 a viz Kerzu 1943 e voe damzistrujet un nijerez Focke-Wulf Fw 190A-6 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) en nijva ; gloazet e voe he sturier.
   Ar Royal Air Force a dagas an nijva d'an 8 a viz C'hwevrer 1944, distrujet e voe daou Focke-Wulf Fw 190 ha lazhet o sturierion, douaret e voent e Mont-de-Huisnes, ha d'ar 21 a viz Meurzh 1944 : daou garr-nij, ur Klemm Kl 35 hag ur Fieseler Storch Fi-156 a voe damzistrujet hag ul labourer sivil alaman a voe lazhet.
  
  Trevadennoù 
   Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur soudard eus ar RICM e miz Mae 1948 war an RC 3 etre Bac Kan ha Cao-Bang e Vietnam.
   Brezel Aljeria: mervel a reas ur soudard eus an 18 RCP e miz Genver 1960 e M’doukel .
  
  Monumantoù ha traoù heverk 
  
   Iliz katolik Sant Pêr, --- kantved. 
   Monumant ar re varv, dioueliet e 1921.
  
  Douaroniezh 
  
   Stok ouzh Aodoù-an-Arvor emañ ar gumun.
  
  Dezougen 
  
   Ti-gar kozh.
  
  Emdroadur ar boblañs
  
  Melestradurezh
  
  Tud
  
  Ardamezeg ar familhoù
  
  Liammoù diavaez 
  
    Lec'hienn ofisiel ar gumun
  
  Lervlennadur 
  
   Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
  
  Notennoù ha daveoù 
  
  Kumunioù Il-ha-Gwilen
  Nijvaoù al Luftwaffe e Breizh
  Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed