title: Moger Vras Sina
text: Moger Vras Sina (e sinaeg 長城, pinyin : Chángchéng, da lavaret eo : « hir » + « kêr mogeriet » ; e tibeteg : rgya-nag lcags-ri རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི da lavaret eo « menez houarn Sina ») eo ar savadur hirañ savet gant mab-den war an douar. 6400 km hed zo dezhi, adalek Korea betek dezerzh Gobi. Etre 5 ha 7 metr tevder he deus hag etre 5 ha 17 metr uhelder. A-hed ar voger e kaver tourioù ged, nepell an eil diouzh egile. Er reter eo emañ en he meurdezusañ ; pelloc’h er c’hornôg n’eo mui, e lec’hioù zo, nemet ur savenn-douar vras.
  
  Ur voger difenn eo, savet dreist-holl adalek dibenn ar XIVvet kantved betek deroù ar XVIIvet kantved, e-pad ar remziad Ming.
  
  Savet e voe ar voger-se gant Sinaiz evit difenn o bro diouzh argadennoù gant ar Vongoled hag an Durked. A-raok e oa bet mogerioù all c’hoazh savet ken abred hag an IIIe kantved kt JK, da vare ar remziad Qin, da ziwall diouzh meuriadoù a oa o vevañ er pezh zo bremañ Mongolia ha Manchouria. 
  En em astenn a ra ar Voger a-hed 6 700 km, adalek Shanhaiguan (山海关) er reter, betek Jiayuguan (嘉峪关) er c’hornôg.
  
  Istor 
   Peder savenn zo bet da savadur ar Voger Vras :
   208 kt JK (remziad Qin).
   Iañ kantved kt JK (remziad Han).
   1138-1198 (mare ar Pemp remziad hag an Dek rouantelezh).
   1368-1620 (adalek an impalaer Hongwu betek an impalaer Wanli eus ar remziad Ming).
  
   E 1987 e voe lakaet Moger Vras Sina e-touez lec’hiadoù ar Glad bedel gant an UNESCO.
  
  Ha gwelet e vez eus al loar ? 
  Lavaret e vez ez eo Moger Vras Sina ar savadur nemetañ zo bet savet gant mab-den a c’heller gwelet eus an egor. Er bloavezhioù 1930 e voe skrivet e vefe gwelet eus al loar. Met kement-se n’eo ket gwir rak ar Voger Vras n’eo ket ledan a-walc’h. 
  
  Peogwir e varvas kalz a vicherourien, pa oant o sevel ar Voger, ha peogwir e voent douaret e-kichen, e lavarer diwar-benn Moger Vras Sina ez eo ar « vered vrasañ zo er bed ».
  
  Liammoù diavaez 
  
   lec’hienn c’hallek diwar-benn ar Voger Vras
   Kartenn eus Moger Vras Sina
   Skeudennoù eus Moger Vras Sina
  
  Istor Sina
  Savadurioù Sina
  Glad bedel