title: Heinrich Heine
text: Christian Johann Heinrich Heine (ganet d’an 13 a viz Kerzu 1797 e Düsseldorf, marv d’ar 17 a viz C'hwevrer 1856 e Pariz) a oa ur barzh ha kazetenner alamanek.
  
  E vuhez 
  Deiziad ganedigezh Heine n’eo ket sur. Mab e oa d’ur marc’hadour mezher yuzev, Samson Heine. Dilezel a reas Heine relijion e dud, ar yuveziezh ha treiñ da gristen avielour e 1825. Goude e studioù e veajas kalzik, da Vro-Saoz ha da Italia. E 1831 e kuitaas Alamagn ha mont da chom da Vro-C’hall, da-heul Dispac’h miz Gouere. Sevel a rae a-du gant mennozhioù monarkiezh vonreizhel Bro-C'hall, gant ar frankiz a oa er vro-se gant ar skrivagnerien hag ar gazetennerien, ha gant mennozhioù nevez Henri de Saint-Simon. Labourat a reas evel kenskriver ur gazetenn alamanek eus Augsburg, an Allgemeine Zeitung, e Pariz. Eno e tarempredas tud brudet, evel Gérard de Nerval pe Hector Berlioz, met chom a reas atav un tamm e diavaez ar metoù-se. Ne oa ket troet kement-se gant al lennegezh c'hallek ha ne skrive nemet en alamaneg. E 1833 e voe berzet e skridoù e Prusia hag e 1835 e stadoù all ar C'hengevread alaman.
  
  Pa voe emsavadegoù dre Europa, e 1848, ne savas ket a-du gant Dispac'h miz C'hwevrer e Bro-C'hall met sevel a reas a-du, en deroù d'an nebeutañ, gant an dispac'h er stadoù alaman, evit goulenn ur stad demokratel hag unvan. E 1841 e timezas d'ur C'hallez, Mathilde Mirat. Adalek 1845 e c'houzañvas diwar ur c'hleñved nervel hag adalek 1848 e rankas chom war e wele. Pa ne c'helle ket skrivañ ken e c'houlenne ouzh ur sekretour skrivañ e werzennoù evitañ. D’ar 17 a viz C'hwevrer 1856 e varvas e Pariz ha douaret e voe e bered Montmartre.
  
  E oberenn 
  Barzhoniezh leun a velkoni a gaver e skridoù Heine, romantelezh mesket gant gwirionded an emsav Alamagn Yaouank (Junges Deutschland). Ur c'hazetenner modern e oa war un dro, ha skriver feilhetonoù. Lod eus e varzhonegoù a voe lakaet sonerezh warno gant sonaozourien evel Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms, Felix Mendelssohn, Franz Liszt, Richard Wagner hag evel-se e voe brudetoc’h e oberenn c’hoazh. An hini vrudetañ eus e varzhonegoù, Die Lore-Ley, a voe lakaet sonerezh warni gant Friedrich Silcher.
  
  Da vare an Trede Reich e voe berzet skridoù Heine, abalamour ma oa eus ur familh yuzevien, ha devet e voent e-kerzh un autodafe e miz Mae 1933.
  
  Skridoù
  
  Barzhoniezh
   Gedichte (1822), adembannet en un dastumad brasoc’h anvet Buch der Lieder (1827)
   Romanzero (1851)
   Deutschland. Ein Wintermärchen (1844)
   Atta Troll. Ein Sommernachtstraum (1847)
  
  Komz-plaen
   Reisebilder (1826-31, e 4 levrenn)
   Die Harzreise (1826)
   Zur Geschichte der Religion und Philosophie in Deutschland (1834)
   Die romantische Schule (1836)
   Der Rabbi von Bacherach (1840)
   Der Doktor Faust (1851)
   Vermischte Schriften (3 levrenn, 1854)
  
  Liammoù diavaez
  
  Heinrich-Heine-Portal 
  Heinrich-Heine-Net 
  
  Skrivagnerien alamanek
  Skrivagnerien Alamagn
  Ganedigezhioù 1797
  Marvioù 1856