title: Novalis
text: Novalis (ganet d'an 2 a viz Mae 1772 e kastell Oberwiederstedt; marvet d'ar 25 a viz Meurzh 1801 e Weißenfels), eo anv-pluenn Georg Philipp Friedrich von Hardenberg, a oa ur skrivagner alaman hag ur prederour eus amzer ar Romantelezh.
  
  Buhez
  
  Hil 
  
  Friedrich von Hardenberg a zeu eus un hil nobl kozh eus Alamagn an Hanternoz. E Oberwiederstedt e kontelezh Mansfeld, e priñselezh Saks, e voe ganet. Eno e oa ur c'hastell eus stil an azginivelezh gant e familh, gant un domani. Tremen a reas Novolis e vugaleaj ennañ.
  
  Deskadurezh 
  
  Graet e voe skol dezhañ gant Carl Christian Erhard Schmid (1761–1812), hag ambrouget e voes betek ar skol-veur e Jena. Goude e heulias studioù klasel ha Retorik e Gymnasium Eisleben dindan ren ar rektor Christian David Jani. E eontr Friedrich Wilhelm von Hardenberg, Komander an urzh Teutonek, a gemeras Novalis gantañ, pa oa daouzek vloaz, e-pad bloaz er prioldi Lucklum, e Erkerode.
  
  Oberenn
  
  Framm an driadenn 
  Hervezañ e vez an holl draoù e lusk siklek hag e c'haller bout rannet ar c'houlz e tri lodenn, evel e veze graet gant ar c'hresianed, (ar Strophe, an Antistrophe hag an Epode), ar gwel-se eus ar bed a voe anvet Triadenstruktur ("Framm an driadenn") gant Novalis, hag evit ma vefe ar bed en heson e vefe ret gant pep tra bout en e goulz mat (setu ar pezh a vez anvet Kairos).
  
  Mystik 
  Levezonet kreñv e voe Novalis gant ar c'hevrinelour Jakob Böhme adalek deroù an XIXvet kantved. E wel gevrinel war ar bed, kevreet gant e zeskadur uhel hag e zedenn ouzh ar relijion a lakaas ar c'hoant ennañ klask adsevel ar gristeniezh, ar feiz, ha doue, en un doare nevez ha tostoc'h ouzh e brederouriezh.
  
  Levrlennadur
  
  Lirik 
   Klagen eines Jünglings (1791 in Wielands <i id="mwAXg">Neuem Teutschen Merkur</i>).
   Blumen, 1798;
   Geistliche Lieder (herausgegeben 1802; Wenn alle untreu werden, Wenn ich ihn nur habe)
   Hymnen an die Nacht (1800)
   Wenn nicht mehr Zahlen und Figuren (Heinrich von Ofterdingen)
   An Julien (Entstehungszeit 1800)
  
  Darnadoù 
  Epik
  
   Die Lehrlinge zu Sais, 1802
   Heinrich von Ofterdingen, 1802
  
  Prederouriezh
  
   Blüthenstaub (1798 Athenaeum Friedrich Schlegel)
   Glauben und Liebe oder Der König und die Königin (1798)
   Sammlung von Fragmenten und Studien, entstanden 1799–1800
  
  All 
  
   Europa (1799 Die Christenheit oder Europa (1826))
   Dialoge, 1802;
  
  Das Allgemeine Brouillon umfasst die enzyklopädistischen Materialien, die 1798/99 zusammengetragen wurden.
  
  Marvioù 1801
  Ganedigezhioù 1772
  Tud Alamagn
  Prederourien an XVIIIvet kantved
  Lennegezh an XVIIIvet kantved
  Lennegezh alamanek