title: Ramón Cabrera y Griñó
text: Ramón Cabrera y Griñó (Tortosa, 1806 – Wentworth, Virginia Water, Surrey, Bro-Saoz 1877) a oa ur c'hont spagnol hag ur jeneral er brezel carlista en . E penn armeoù ar garlourien e tolead ar Maestrat e oa e-pad brezel kentañ ar garlourien hag e penn an armeoù e Katalonia e-pad an eil brezel. E fin ar brezelioù ez eas a-du gant Alfonso XII.
  
  Karlouriezh 
  Ar garlouriezh a oa un emsav ganet goude marv ar roue Fernando VII, hag a glaske lakaat e vreur Carlos da roue, e-lec'h e verc'h Isabel II. Gwelet eo ivez etre ar stourm etre dalc'hidi ar renad kozh, ar garlourien harpet gant an Iliz katolik, ha difennerien ar Gapitalouriezh o kreskiñ.
  
  Bugaleaj
  Mab e oa da José Cabrera, marc'hadour ha perc'henn ur vag a 25 tonell e Tortosa, en aber ar stêr Ebro, a varvas pa oa 5 bloaz. E vugaleaj a dremenas o c'hoari war lez ar stêr hag e straedoù Tortosa gant ar vugale all. Pa voe bras e fellas d'he mamm ez aje da veleg. Evit-se e voe lakaet da gloareg, pe farnulo, e ti ur chaloni eus an iliz-veur anvet don Vincente Presivia : Ramon a laboure evel mevel en ti, hag en eskemm en deveze kentelioù latin.
  
  Ne blijas ket ar vuhez-se dezhañ : lezirek, disent, tabuter, divergont, dichek e veze, un tronero (lampon), ha pa c'houlennas bout anvet da veleg e voe nac'het e c'houlenn gant eskob Tortosa, Víctor Damián Sáez, bet ministr d'ar roue Fernando VII. En 1825 en devoe da hêrezh ul leve-iliz.
   
  Setu eñ hep ti nag aoz da bevar-bloaz warn-ugent, pa glevas keloù eus marv ar roue Fernando VII. Eizhtez goude, da hanter Here 1833, e voe diskuliet un irienn a-enep ar rouanez nevez Isabel II, ha Cabrera e-touez an iriennerien. Ar jeneral Berton, gouarnour kêr, a c'houlennas proseziñ ; ar vikel-vras don Mateo Sanpons a savas ar skrid-tamall. Dont a reas Ramon a-benn da dec'hel d'ar menezioù. Eno e klevas edo kreñvlec'h Morella o paouez bezañ kemeret gant an emsavidi eus kostezenn ar garlouriezh, hag eñ di da soudardiñ.
  
  Morella
  
  Kentañ brezel ar garlouriezh
  
  E-pad Kentañ brezel ar garlouriezh (1833–1839) e tiskouezas bezañ un den kriz. Lakaat a reas fuzuilhañ prizonidi en devoa prometet lezel en buhez, tangwallañ a reas tier tud ha ne oant ket o vrezeliñ.
  
  Kemeret e voe e vamm gant jeneraled ar rouanez, ha Cabrera a fuzuilhas maered hag ofiserien. Ar jeneral Agustín Nogueras a lakeas fuzuilhañ mamm Cabrera. Ha Cabrera neuze da brometiñ lakaat ar gwad da ruilhal e Katalonia, ken e voe lesanvet Tigr ar Maestrazgo. Fuzuilhañ a reas 1110 prizoniad brezel, 100 offiser, ha tud disoudard e-leizh, en o zouez gwragez pevar den a-du gant ar rouanez Isabel II, da zialiñ e vamm.
  
  Brezelioù ar garlouriezh
  Jeneraled spagnol
  Ganedigezhioù 1806
  Marvioù 1877