title: Kazetennerezh
text: Kazetennerezh a reer eus un hentenn enklask hag ur stumm danevellañ eo o fal seveniñ ur garg a wazerezh foran dre zastum, gwiriañ, lec'hiañ er c'hemperzh, urzhasaat, dielfennañ, skridaozañ ha skignañ keleier ha ditouroù arall a-zoare. Arabat eo droukveskañ "kazetennerezh" ha "kehenterezh" eta.
  
  Dre ma 'z eo deuet pouezus perzh ar c'hazetennerezh e meur a gevredigezh ez eus bet aozet un dleadouriezh vicherel a c'hoarvez eus reolennoù hag eus deverioù divezel evit heñchañ ar gazetennerion en o labour. Gant c'hweluniadoù e vez embannet ar reolennoù-se – er broioù ma c'haller en ober, rak unan eus ar reolennoù diazez eo e vefe ar c'hazetennerezh dizalc'h diouzh pep galloud politikel hag armerzhel. Disheñvel-krenn ivez diouzh an daranverezh eo ar c'hazetennerezh.
  
  Dre skridoù war baper, dre gomz er skingomz hag er skinwel e vez skignet disoc'hoù ar c'hazetennerezh, ha dre zoareoù elektronek ivez abaoe un nebeud bloavezhioù. Abalamour da ziorroadur an Internet hag al luc'hskeudennerezh niverel ez eus dre ar bed kazetennerion n'int ket tud a vicher, a reer "kazetennerion geodedour" anezho alies : gouest eo an dud-se da skignañ skridoù ha skeudennoù hep tremen dre ar media ensavadel.
  
  Istor berr ar c'hazetennerezh 
   Pennad pennañ : Istor ar c'hazetennerezh
  
  Kent donedigezh ar mareadegoù kentañ er gouloù e oa dija eus un doare kazetennerezh, rak pep sevenadurezh he deus bet ezhomm da embann keleier a-hed Istor ar bed.
  
  En Henc'hres e voe skriverion ha kronikerion gopret gant Aleksandr Veur evit enrollañ e gurioù, hag en Impalaeriezh roman, adalek 59 K.J-K., e veze engravet an Acta Diurna, a oa deizlevr ofisiel an Impalaeriezh, ha lakaet a-wel d'an holl el lec'hioù foran diwar urzh an impalaer Caius Julius Caesar.
  
   Perzh er gevredigezh 
  Evel "pevare galloud" ar demokratelezhioù kornôgel e vez lakaet ar c'hazetennerezh alies, e-kichen an tri galloud klasel : ar galloud erounit, ar galloud lezenniñ hag ar galloud barn. En abeg d'ar sell-se e vez risklus bout kazetenner(ez) e lod broioù, pa c'haller bout muntret en abeg d'ar vicher-se end-eeun.
  Daou zoare pennañ zo da dermeniñ perzh ar c'hazetennerezh er gevredigezh.
   Hanterourion etre ar pennadurezhioù hag an dud voutin eo ar gazetennerion. Pa gomz an uhelidi e vezont selaouet hag enrollet gant ar gazetennerion, a labour war ar pezh a zo bet disklêriet a-benn e dreiñ en doare ma vefe komprenet gant ar braz eus an dud.
  Goulakaat n'eo ket gouest an dud da veizañ kudennoù kemplesoc'h-kempleshañ ar c'heveredigezhioù a-vremañ eo termeniñ perzh ar c'hazetennerezh en doare-se, marteze, hogen gwir eo n'o devez ket an dud, sorbet ma vezont gant kudennoù niverus o buhez pemdez, amzer da brederiañ a-zevri war krefen a seblant bout pell diouto ; ouzhpenn-se, gwall luziet hag arbennik e vez c'hoarioù ha yezh ar pennadurezhioù alies, setu ez eo ar c'hazetennerezh ur benveg dispar evit eeunaat ha displegañ ar pezh a zo o c'hoarvezout.
  Ne labour ket ar c'hazetennerezh eus ar pennadurezhioù betek ar werin hepken, diouzh an tu arall e labour ivez, pa seven ur c'hefridi a gannad ar bobl davet ar vegenn a vez o ren a-c'houde mouezhiadegoù.
   Dre ma vez desketoc'h-desketañ an dud er bed a-bezh e vez mui-ouzh-mui a vreudoù kenetrezo, hag aliesoc'h-aiesañ e vez kemeret disentezioù gant ar bobl kent rediañ an uhelidi da azasaat outo : ar c'hazetennerezh eo an hanterour adarre en argerzh-se.
  En doare-se e wana an urzhaz etre ar pennadurezhioù hag an dud voutin. Kreñvoc'h eo goueziadur kenlodennet kalz tud eget hini un nebeud uhelidi, neuze ez eo gouest an dud da gavout an diskoulm gwellañ – evit ur mare – da gement kudenn a sell outo. Dreist an displegañ keleier eo perzh ar c'hazetennerezh en degouezh-se, pa rank displegañ kement heuliad a vefe da bolitikerezh an uhelidi keñveriet gant hini ar werin.
  Bezet pe vezet e rank ar c'hazetennerezh bout feal d'an dud kent d'an uhelidi ; ret eo d'ar gazetennerion dispakañ ar wirionez, ha chom neptuek pa zisplegont obererezhioù an dud voutin hag an uhelidi e diabarzh ur gevredigezh ; pourchas keleier solius ha gwiriekaet d'an dud eo kefridi pennañ ar c'hazetennerezh.
  
   Ar c'hazetennerezh er bed 
  Liesdoare eo emzalc'h Stadoù ar bed da-geñver ar c'hazetennerezh : lod anezho o deus lakaet frankiz ar wask da lezenn, lod arall a reoilh pizh labour ar gazetennerion dre vestroniañ ar pezh a c'hallont enklask, skrivañ hag embann.
  
  Kalz Stadoù a ro brientoù d'ar gazetennerion, evel ar gwir da arvestiñ bodadegoù foran a zo berzet d'an dud voutin, da enrollañ arvest un torfed pe c'hoazh da atersiñ uhelidi ha tud vrudet.
  
  En e vell 19 e stailh Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den reolioù a-fed frankiz eztaoliñ ha frankiz ar wask.
  
  Alies e vez taget, minellet, bac'het pe lazhet kazetennerion pa vez brezel pe zispac'h e Stad pe Stad.
   1 054 c'hazetenner a voe lazhet abaoe 1992.
   Abaoe 1992 ivez, 617 kazetenner a voe lazhet hep na vije bet kondaonet an dorfedourion.
   211 kazetenner zo bac'het abaoe 2013.
  E kentañ trimiziad 2014 ez eus bet lazhet 16 kazetenner dre vicher ha 9 c'hazetenner keodedour ; 168 kazetenner dre vicher ha 164 c'hazetenner keodedour zo bet bac'het.
  
   Notennoù 
  
   Levrlennadur 
    Shannon E. Martin & David A. Copeland (2003), The Function of Newspapers in Society – A Global Perspective, Greenwood Press, ISBN 978-0-27597-398-8
    Brian Winston (2005), Messages – Free Expression, Media and the West from Gutenberg to Google, Routeldge, ISBN 978-0-415-23222-7
    Florence Aubenas & Miguel Benasayag (2007), La Fabrication de l'information. Les journalistes et l'idéologie de la communication, La Découverte, ISBN 978-2-7071-5372-2
    Aurélie Aubert & Michael Beaussenat Palmer (2008), L'information mondialisée, L'Harmattan, ISBN 978-2-296-06230-6
    Pierre Bourdieu (1996), Sur la télévision, Raisons d'agir, ISBN 978-2-912107-00-8
    Jean-Marie Charon (1993), Cartes de presse - Enquête sur les journalistes, Stock, ISBN 978-2-234-02597-4
    Serge Halimi (2005), Les Nouveaux chiens de garde, Raisons d'agir, ISBN 978-2-912107-26-8
    Jacques Le Bohec (2000), Les Rapports presse-politique, L'Harmattan, ISBN 978-2-7384-5489-8
    Jacques Le Bohec (2000), Les Mythes professionnels des journalistes, L'Harmattan, ISBN 978-2-7384-8950-0
    Jacques Le Bohec (2007), Élections et télévision, Presses universitaires de Grenoble, ISBN 978-2-7061-1383-3
    Jacques Le Bohec (2010), Dictionnaire du journalisme et des médias, Presses universitaires de Rennes, ISBN 978-2-7535-1147-7
    Hélène de Maleissye (2006), Le Filtre médiatique – Paroles de journalistes, Indiciel, ISBN 978-2-9526599-0-1
    Jean-Luc Martin-Lagardette (2009), Le Guide de l'écriture journalistique, La Découverte, ISBN 978-2-7071-5667-9
    Jean-Luc Martin-Lagardette (2006), L'Information responsable – Un défi démocratique, Charles Léopold Mayer (ECLM), ISBN 978-2-84377-124-8
    Erik Neveu, Sociologie du journalisme (2013), La Découverte, ISBN 978-2-84377-124-8
    Denis Ruellan (2007), Le Journalisme ou le professionnalisme du flou, Presses universitaires de Grenoble, ISBN 978-2-7061-1401-4
    Denis Ruellan (1997), Les "pro" du journalisme – De l'état au statut, la construction d'un espace professionnel, Presses Universitaires de Rennes, ISBN 978-2-86847-234-2
    François Ruffin (2003), Les Petits soldats du journalisme, Les Arènes, ISBN 978-2-912485-49-6
    Olivier Weber (1997), Lucien Bodard, un aventurier dans le siècle, Plon, ISBN 978-2-259-18315-4
    Olivier Weber (2010), Kessel, le nomade éternel, J'ai Lu, ISBN 978-2-290-02273-3
  
  Pennadoù kar 
   Istor ar c'hazetennerezh
   Keleier
  
  Mediaoù
  Kazetennerezh