title: Plac'h
text: Plac'hed zo unan eus ar gerioù a vez graet eus ar maouezed e brezhoneg.
  
  Da gentañ holl e vez graet ar ger eus un den yaouank a zo benel e reizh, dizimez peurvuiañ. Da neuze eo enebet ar ger 
   ouzh paotr, un den yaouank a zo gourel e reizh; komzet e vez eus plac'hed ha paotred, pe eus paotred ha merc'hed kenkoulz all, rak implijet e vez merc'hed e-lec'h plac'hed ken aes ha tra;
   ouzh maouez, ur ger a vez graet eus ar plac'hed pa vezont koshoc'h hag en oad da zimeziñ, 
   hag ouzh gwreg, pa vezont dimezet.
  
  Met graet e vez gant ar ger ivez eus ne vern pe zen a reizh venel, bugel, krennardenn, maouez, gwrac'h.
  
  Ar plac'h yaouank el lennegezh 
  Stank e kaver ar ger el lennegezh. Kaoz a vez alies eus
  
   ar garantez etre paotr ha plac'h, tud yaouank neuze hag amourouzien, hag an darempredoù etrezo diouzh o renkadoù er gevredigezh. Pa veze ret d'ar plac'hed dimeziñ hervez c'hoant o zud e save bec'h a-wechoù.
   ar plac'h yaouank klañv, hag ar garantez dibosupl
  
  Kanaouennoù 
  Meur a ganaouenn a zo diwar-benn ar plac'hed, evel "Ar plac'h iferniet". Stank int e Gwerziou Breiz Izel.
  
  Ar plac'h yaouank hag ar marv 
  Dodenn ar plac'h a vez tizhet gant ar marv a zo fonnus e lennegezhioù ar bed, pa vez skeudennet an dislavar splann etre un den glan ha diglok he buhez. En Europa e vez anavezet mat planedennoù krijus Antigon hag Ifigenia, kondaonet d'ar marv evit saveteiñ o broioù ha diwar abegoù politikel koulz hag abegoù relijiel.
  
  E sonioù-pobl hag er c'hontadennoù e vez kaoz eus plac'hed a gav gwelloc'h dezho en em lazhañ eget bezañ palforset.
  
  Alban Berg en deus savet ur c'h -Concerto evit ar violoñs e koun ur plac'h aet da anaon, Manon Gropius.
  
  Oberennoù lennegel gant plac'hed evel penn tudennoù
  
  Kontadennoù 
   Ar plac'h he zogig bihan, ur gontadenn-bobl
   Alis e bro ar Marzhioù, ur gontadenn gant Lewis Caroll
   Ar plach gant an alumetez hag Plac'hig vihan ar mor, kontadennoù gant Hans Christian Andersen
  
  C'hoariva 
   Romeo and Juliet, gant Shakespeare, diwar-benn karantez daou zen yaouank
  
  Romantoù 
   Lolita, ur romant gant Vladimir Nabokov, diwar-benn ur grennardenn ez eo douget un den war an oad dezhi.
   Marcel Proust : À la recherche du temps perdu
   Henry de Montherlant : Les jeunes filles
  
  Oberennoù brezhonek
  Plac'h an Erc'h, gant Aourel Korneg, embannet gant TES. 
  Ar Plac'h he c'hoef raden, kanaouenn gant Gilles Servat.
  Plac'h Landelo, kanaouenn gant Gilles Servat.
  
  Liverezh
  Plac'h he zog ruz
  Plac'h he ferlezenn
  
  Ar plac'h er relijionoù 
  Er relijionoù, meur a zoueez o deus stumm ur plac'h : Atena hag Artemis, an doueezed gwerc'h e mitologiezh ar C'hresianed. Atena a oa skeudenn ar plac'h speredek, ha brezelourez, pa oa Artemis, doueez ar chase hag ar werc'hded.
  
  Er relijion gristen e weler, ur plac'h, ar Werc'hez Vari, o tont da vezañ mamm en ur chom gwerc'hez.
  
  Yezh
  
  Sterioù all 
  
  Meur a ster zo d'ar ger c'hoazh. Talvezout a ra evit :
  
   ur vatezh, un tamm evel e saozneg gant maid (pe e galleg gant fille e-barzh fille de salle, fille de ferme);
   ur plac'h yaouank, pe e vije ur bugel bras pe e vije ur grennardez, met n'eo ket ur vaouez deuet,
   ur plac'h yaouank, ha n'eo ket ur wreg, ur vaouez dimezet, tre evel paotr yaouank eta,
   ur vaouez, ha netra ken, hep derc'hel kont eus an oad : paotred ha plac'hed a c'hall bezañ yaouank pe kozh. Ur plac'h kozh zo evel ur vaouez kozh eta (gwelout Jules Gros, TBP II, p. 416)
  
  Gerioù deveret 
   plac'hig (plac'hedigoù el liester): ur plac'h yaouankik, ur bugel pe ur grennardenn
   plac'heta : mont da glask plac'hed
   plac'hetaer : gwaz pe baotr o plac'heta
   plac'hetaerez : merc'h pe vaouez o klask plac'hed, hag a blij dezhi ar plac'hed.
  
  Gerioù ha troiennoù gant plac'h pe baotr enno 
   plac'h ar gêr, evel paotr ar gêr
   plac'h-moc'h, evel paotr-moc'h
   plac'h nevez, evel paotr nevez
   plac'h-saout, evel paotr-saout
   plac'h he c'hof, evel paotr e gof, a blij dezhi debriñ
   plac'h yaouank kozh, evel paotr yaouank kozh
  
  Gerioù all 
   plac'h-ti
   plac'h-tiegezh
   plac'h yaouank (gant ster an danvez-pried)
   paotr-plac'h
   plac'h-eured
   plac'h fall
  
  Tro-lavar 
   Bezañ plac'h a-walc'h: bezañ rust un tamm, sec'h, kalet, un tamm drouk. Gwelout: Bezañ paotr a-walc'h.
  
  Paotrez 
  Paotrez zo unan eus ar gerioù brezhonek a vez graet ouzh ur plac'h yaouank.
  
  Implijet e vez ar ger paotrez er rannyezhoù na implijont ket ar ger plac'h (pe neuze evel matezh hepken, evel e brezhoneg Leon alies).
  
  Diwar ar ger-se e teu ar ger paotrezenn, a dalv kement ha "plac'hig", pe "plac'h vrav".
  
  Gwelout ivez 
  
   Plac'hed er c'hrennlavaroù
  
  Daveoù 
   Geriadurioù brezhonek
   Levrioù Jules Gros
   Martial Ménard. Alc'hwez Bras ar Baradoz Vihan pe Geriahudur ar Brezhoneg. An Here, 1995. ISBN 2-86843-160-7
  
  Sell ivez ouzh 
   Artemis
   Atena
   Dimezell
   Gwerc'hded
   Itron
   Nimfezed
   Matezh
  
  Livadurioù
  
  Skeudennoù 
  
  Merc'hed
  Yaouankiz