title: Jørn Riel
text: Jørn Riel (Odense, ) zo un tudoniour  hag ur skrivagner danat.
  
  A-viskoazh ez eo bet dedennet gant ar beajoù. E 1946, pa grede d'e dad endevout e gaset da gweladenniñ Danmark, ec'h eas da Bariz da weladenniñ ur rezistant gall-ha-danat.
  
  Goude-se, e-lec'h mont da vezeg al lened hervez c'hoant e dad e heulias ur stummadur war an dudoniezh, ar skinbellskrivañ hag ar merdeerezh.
  
  E 1950, echuet e studioù gantañ, ec'h eas da gemer perzh en un ergerzhadeg e Greunland ar Biz, ma chomas e-pad c'hwezek vloaz er rouedad savlec'hioù bet staliet gant an douarour danat Lauge Koch (1892-1964) e kreiz ar bloavezhioù 1930. Eno e kejas ouzh an Inuited, a droas da zanvez pennañ e oberennoù.
  
  Goude kuitaet Greunland e veajas J. Riel er bed a-bezh, alies en anv Aozadur ar Broadoù Unanet. Erru war an oad en em stalias da vat e Malaysia, "evit diskornañ", emezañ. E-pad meur a viz bep bloaz e vev e Papoua ar C'hornaoueg e-touez Papoued an Irian Barat, a zo en Indonezia bremañ.
  
  Meur a briz hag a enor zo bet deroet dezhañ e-kerzh e vuhez vicherel hir.
  
  Oberennoù
  Daou luskad zo en oberennoù Jørn Riel : ar rummad "brozennoù arktek", a zo danevelloù berr fentus maget gant buhez traperien diwezhañ Greunland ar Biz, hag ar romantoù, a zo siriusoc'h. Bepred e vez resis e skridoù a-fet tudoniezh, ha bepred ivez e vez doujet da vuhezegezh an Inuited, a zo diazezet war al lealded, an habaskter hag an doujañs d'an natur.
  1970 : Mine fædres hus - En fortælling hvoraf man får et smukt ansigt ("Ti ma zad – Un istor hag a ro un dremm gaer")
  1971 : Mine fædres hus - Vorherres rævefælde ("Ti ma zad – Griped Hon Aotrou")
  1972 : Mine fædres hus - Det første af altings fest ("Ti ma zad – Fest kentañ an holl festoù")
  Pigen som søgte Havets Mor. Eventyr fra Grønland. ("Ar plac'h hag a glaske Mamm ar Mor. Troioù-kaer eus Greunland")
  1973 : Da Higginbottom tabte sin skygge ("Pa gollas Higginbottom e skeud")
  Satans til Higginbottom ("Emañ Satan e Higginbottom")
  1974 : Den fede, hvide Tuan ("Tuan gwenn tev")
  Den kolde jomfru og andre skrøner ("Ar werc'hez yen ha brozennoù all")
  1975 : En arktisk safari og andre skrøner ("Ur safari arktek ha brozennoù all")
  Før morgendagen ("A-raok warc'hoazh")
  1976 : Du bor i dit navn ("Ez anv e vevez")
  En underlig duel og andre skrøner ("Un duvell iskis ha brozennoù all")
  1977 : Floder i havet ("Stêrioù er meurvor")
  Helvedespræsten og andre skrøner ("Beleg an ifern ha brozennoù all")
  1978 : De gule blades ånd ("Spered an delioù melen")
  Strejfer mine drømme ("En ur gantren em hunvreoù")
  1979 : Drengen som ville være menneske ("Ar paotrig hag a venne bezañ un den")
  Sarfartut / Strømsteder
  Ungkarlehuset ("Ti an dizimeziad")
  1980 : Leiv, Narua og Apuluk ("Leiv, Narua hag Apuluk")
  Rejsen til Nanga - en usædvanlig lang skrøne ("Ar veaj da Nanga – ur vrozenn hiroc'h eget boazet")
  Videre mod Nord ("Pelloc'h en Norzh")
  1981 : Den lange neger og andre fortællinger ("Ar morian bras ha kontadennoù all")
  1982 : Den blå dør ("An nor c'hlas")
  Frk. Biancas dybe fald ("Kouezhadenn don ar M/S Bianca")
  1983 : Sangen for livet - Heq ("Ar ganaouenn evit ar vuhez – Heq")
  1984 : Sangen for livet - Soré ("Ar ganaouenn evit ar vuhez - Soré")
  1985 : Sangen for livet - Arluk ("Ar ganaouenn evit ar vuhez - Arluk")
  1986 : En lodret løgn og andre skrøner ("Ur gaou a-serzh ha brozennoù all")
  1988 : Signalkanonen og andre skrøner ("Ar c'hanol-gemenn ha brozennoù all")
  1989 : Skrøner fra et rejseliv ("Brozennoù ur vuheziad beajoù")
  1990 : Den sorte mand. Fortællinger fra Afrika, Grønland og Østen ("Ar gwaz du. Kontadennoù eus Afrika, Greunland hag ar Reter")
  1992 : Flere skrøner fra et rejseliv ("Muioc'h a vrozennoù ur vuheziad beajoù")
  Kløften ("An toull")
  1993 : Haldurs ballader og andre skrøner ("Gwerzioù Haldur ha brozennoù all")
  1995 : Cirkulæret og andre skrøner ("Ar c'helc'hlizher ha brozennoù all")
  1996 : Forliset og andre skrøner ("Ar peñse ha brozennoù all")
  1997 : Den gode væver. Fortællinger fra Afrika, Canada og Østen ("Ar gwiader mat. Kontadennoù eus Afrika, Kanada hag ar Reter")
  1998 : En antikvarboghandlers erindring ("Eñvorennoù ur gwerzher levrioù kozh")
  1999 : Den pjaltede mand og andre skrøner ("Ar gwaz dismantret ha brozennoù all")
  2001 : Samlede skrøner fra Nordøstgrønland: 1974-1980 ("Brozennoù dastumet e Greunland ar Biz : 1974-1980")
  Samlede skrøner fra Nordøstgrønland: 1986-1996 (samlet udg.) ("Brozennoù dastumet e Greunland ar Biz : 1986-1996")
  2002 : Avigtat: eskimoliv ("Avigtat: ar vuhez eskimo")
  Samlede skrøner fra et rejseliv ("Brozennoù dastumet en ur vuheziad beajoù")
  2007 : Samlede skrøner I ("Dastumad brozennoù 1")
  Samlede skrøner II ("Dastumad brozennoù 2")
  2008 : Samlede skrøner III ("Dastumad brozennoù 3")
  2016 : Mit livs skrøne. En slags memoirer ("Brozenn ma buhez – Ur meni kounskrid")
  2021 : Skrøner ("Brozennoù")
  
  Prizioù
  1972 : Statens Kulturfond - Engangsydelse ("Poellgor sevenadurel ar Stad - Priz deroet ur wech)
  1973 : Statens Kulturfond - Engangsydelse
  1974 : Statens Kulturfond - Engangsydelse 
  1977 :  Danske og udenlandske forfattere efter 1914 ("Skrivagnerion danat hag estren goude 1914")
  1981 : Frank Hellers litterære pris ("Priz Frank Heller al Lennegezh")
  1988 : Kari Sønsthagen og Torben Weinreich: Børnebogsnøglen (Priz Kari Sønsthagen ha Torben Weinreich al levr evir at vugale")
  1993 : Tom Kristensen Legatet ("Yalc'had Tom Kristensen")
  1995 : Boghandlernes gyldne Laurbær (Lore aour al Levrierien)
  1996 : Drassows Legat ("Yalc'had Richardt Drassow", priz Kevredigezh ar skrivagnerien danat)
  1999 : Litteraturens stemmer. Gads litteraturleksikon. ("Mouezhioù al lennegezh. Holloueziadur lennegel Gad")
  2000 : Min bedste lærer ("Ma gwellañ kelenner" – Dastumad 14 arnoskrid)Dansk forfatterleksikon ("Holloueziadur ar skrivagnerien danat")
  2003 : Gads danske forfatterleksikon  ("Holloueziadur Gads ar skrivagnerien danat")Leksikon for børnelitteratur ("Holloueziadur al lennegezh evit ar vugale")
  2004 : Jeanne og Henri Nathansens Mindelegat ("E koun Jeanne hag Henri Nathansens")Statens Kunstfond. Livsvarig ydelse ("Fondezon norvegat an arzoù – Priz deroet da viken")
  2010 : Det Danske Akademis Store Pris ("Priz Meur an Akademiezh danat")
  2014 : Otto B. Lindhardt-prisen ("Priz Otto B. Lindhardt")
  
  Sinema
   Ar film Le jour avant le lendemain sevenet gant Marie-Hélène Cousineau ha Madeline Ivalu (2008) zo diazezet war Før morgendagen'' ("A-raok warc'hoazh", 1975).
  
  Liammoù diavaez
  
  Notennoù
  
  Skrivagnerien Danmark
  Skrivagnerien danek
  Ganedigezhioù 1931