title: Jazz
text: Ar jazz zo un seurt sonerezh ganet er Stadoù-Unanet e deroù an . Kejadenn sonerezh Afrika (dre ar blues hag ar ragtime) ha sonerezh Europa an hini eo. Kalz isrummadoù sonerezh a zo bet maget gant ar Jazz.
  
  Istor ar jazz 
  
  Ar jazz zo bet krouet er Stadoù-Unanet e deroù an  diwar ur meskad sonerezhioù ar re Afroamerikaned : ar "work songs", kanaouennoù labour ar sklaved afrikan, ha kanoù relijiel, negro spiritual ha gospel.
  
  Adalek 1920 e teu ar blues da vezañ skignet e delta ar Mississippi gant enrolladenn gentañ Mamie Smith. Er memes amzer e erru ar ragtime, gant Scott Joplin da skouer. Ar boogie-woogie a ziorren ar memes mare e Chicago.
  
  E Orleañs-Nevez an hini eo e vez gwelet peurvuiañ al lec'h m'eo bet ganet ar jazz. E touez unsonerien bennañ jazz mod New Orleans e kaver Kid Ory, Sydney Bechet ha dreist pep tra Louis Armstrong, hemañ o tigeriñ hent mare ar Swing.
  
  Ar swing (pe middle jazz) en em zistag eus ar jazz New Orleans dre ul laz-seniñ brasoc'h ha dre ar bouez a vez roet d'an unsonerien. Mare ar big band eo, gant sonerien zibar evel Duke Ellington, Count Basie, Glenn Miller ha sonaozerien evel George Gershwin, Cole Porter, Richard Rodgers.
  
  Genel a ra ar bloavezhioù 1940 ar bebop, gant un tempo buan tre. Anvioù bras zo re Charlie Parker, Dizzy Gillespie ha Thelonious Monk. Gallet a reer ivez meneget ar free jazz adalek fin ar bloavezhioù 1950, al latin jazz hag ar jazz-rock gant Miles Davis ha Weather Report da skouer er bloavezhoioù 1960 ha 1970. Dont a ra war wel ur jazz "europeatoc'h" ivez, awenet gant ar sonerezh klasel, ar sonerezh a-vremañ ha sonerezhioù ar bed.
  
  Evit gwir en deus ar jazz ganet un taol bras a isrummadoù. Tostoc'h ouzhomp eo bet krouet ivez an acid jazz o veskañ jazz gant sonerezh elektronek.
  
  Framm sonerezhel ar Jazz
  
  Arzourien pennañ ar Jazz
  
  Aozerien 
  
   Scot Joplin
   George Gershwin
   Luis Armstorong
   Sidney Bechet
   Count Basie
   Duke Ellington Tommy Dorsey
   Artie Shaw
   Benny Goodman
   Glenn Miller
   Gil Evans
  
  Sonerien 
  
   Dave Brubeck
   Cliford Brown
   John Coltrane
   Art Blakey
   Cab Calloway Dizzy Gillespie
   Sonny Clark
   Charlie Parker
   Miles Davis
   Horace Silver
  
  Gwelit ivez :Rummad:Sonerien Jazz
  
  Kanerezed 
   Billie Holiday
   Sara Vaughn
   Ella Fitzgerald Nina Simone
   Carmen McCrae
   Diana Krall
  
  Free Jazz 
   Ornette Coleman
   Don Cherry
   Albert Ayler
   Archie Shep
  
  Redennoù ar jazz 
  
   Dixieland Jazz
   New Orleans Jazz
   Swing Jazz
   Bebop
   Hard bop Cool Jazz
   West Coast Jazz
   Mode Jazz
   Funky Jazz Latin Jazz
   Soul Jazz
   Afro Cuban Jazz
   Cross Over Acid Jazz
   Smooth Jazz
   Fusion
   Nu Jazz
   Future Jazz
  
  Lec'hiennoù mojenn ar jazz 
   ar Village Vanguard : Emañ e Manhattan e New York. Unan eus lec'hiennoù brudetañ ar jazz, gant ar re vrasañ o vezañ sonet eno : John Coltrane, Miles Davis, Bill Evans… Krouet e oa e 1935
   ar Village Gate : nepell ar Vanguard e Greenwich Village
   ar Filmore East : daoust ma ne vez ket kinniget jazz nemetken eno en deus bevet hemañ dispac'h electrek ar jazz gant Miles Davis e fin ar bloavezhioù 1960
   ar Blue Note : dont a ra anv a c'hlub-mañ eus un embanner sonerezh jazz brudet. Emañ e hent-kroaz ar 4 straed hag ar 6 bali. 
   ar Birdland : Charlie Parker a veze degemeret ingal er c'hlub-mañ krouet e 1949 war Broadway e New-York. Diouzh e lezanv Bird e teu anv al lec'h. 
   ar Ronnie Scott's : klub jazz brudetañ Londrez moarvat.
  
  Gouelioù Jazz 
  Klotañ a ra ar jazz gant meizad ar festival abalamour d'e bersonelezh, e eztaol hag e seniñ war a prim. Meur a c'houel Jazz zo deuet da vezañ brudet eta, en o zouez re San Francisco ha Montreal.
  
  E Breizh e vez kavet Gouelioù Jazz ivez, da skouer e Gwened (Jazz à Vannes) pe e Naoned (Les Rendez-vous de l'Erdre).
  
  Kelenn ar jazz 
   Berklee College of Music
   Banff School of Fine Arts
   American School of Modern Music
   Centre des Musiques Didier Lockwood
   Peabody University - Baltimore
   Da revr brav
  
  Notennoù ha daveoù