title: Kalja Lapita
text: Kalja Lapita hemi nem blong wan fokson Austronesia we oli stap long Neolitik taim mo i kam long Melanesia, i usum wanpela hap i go long solwara long hap 1600 go 500 Bifo Krist. Man i mekim se ol i bin orijin blong ol i kam long Nodern Filipain, oli save kam wetem wanem skul we oli kam direktem long Mariana Aelan o baot. Ol i gat wok we i mekem olgeta i save stanap olgeta pasi long kraftlip blong olgeta, we oli save mekem olgeta gud tumas olsem olgeta kraftlip we oli finisim long Nagsabaran akeolojikol saet long Nodern Luzon. Lapita i marit wetem ol manmeri blong Popuan long wanem oli mekem wanpela hap o liklik hap blong olgeta, mo oli direktem famili blong ol Austronesia pipol blong Polinesia, istan Mikronesia, mo Island Melanesia.
  
  Histri blong Vanuatu