title: ۱ دسامبر
text: ۱ دسامبر: 
   ۱۷۷۴ - بؤيوک بریتانيا ایله اوْنون قوزئی آمریکا مۆستملکلری آراسیندا تیجارت بايکوْتو قۆووه‌يه میندی. 
   ۱۸۸۷ - شرلوْک هوْلمس حاقیندا بحث ائدن "نارینجی رنگلی اِتيود" روْمانی چاپدان چێخیر. 
   ۱۹۲۰ - آذربایجانین زنگزور ماحالی‌نین بؤيوک حیصه‌سی موْسکو رهبرلیگی‌نین قراری ایله ائرمنیستانا وئریلمیشدیر. 
   ۱۹۴۳ - اۆچ مۆتفیق دؤولت باشچیلاری‌نین - شوری (یوسیف استالین)، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری (فرانکلین رۇزولت) و بؤيوک بریتانيا (وینستون چرچیل)، تهران کوْنفرانسی باشلايیر. 
   ۱۹۶۳ - اۇرتا -بۇلاک ياتاغیندا طبیعی قاز پارتلايیچی باش وئریر. آلوْو اۆچ ایل يانیر (1064 گۆن). 
   ۱۹۹۰ - لا- مانش بوْغازی آلتیندا تۇنل قازان فرانسه و بؤيوک بریتانيا قازماچیلاری بیر-بیری ایله گؤروشورلر. 
   ۱۹۹۴ - آذربایجان جومهوریتی آنقوْلا ایله دیپلوْماتیک علاقه‌لر قۇرموشدور. 
   ۲۰۰۹ - اوروپا بیرلیگینده لیسبوْن مۆقاویله‌سی قۆووه‌يه مینیر.
  
  ۱ دسامبر
  ایلین گونلری
  دسامبر آیی‌نین گونلری