title: احمد کسروی
text: هؤکماوارلی سید احمد کسروی — ایران تاریخچیسی، پوبلیسیستی و حوقوقشوناسی.
  
  دوغومو
  سید احمد کسروی تبریزین هؤکماوار محله‌سینده 1269 ش. ایلینده بیر تاجر عائله ده آنادان اولموشدور. میللیتجه آذربایجانلی ایدی. اونون آتاسی ساوادلی و عمّامه‌لی سید ایدی. اؤز اوغلو سید احمدی هؤکماوار مکتب‌خاناسینا گؤندرمیش‌دیر. لاکین سید احمد 12 یاشیندا ایکن اؤلموشدور و سید احمدی عمیلری تبریزین طالبیه حوزه‌سینه گؤندرمیشلر.
  
  علمیه حوزه‌سینده
  احمد کسروی تبریزین طالبیه حوزه‌سینده درس اوخورکن شهید شیخ محمد خیابانی ایله تانیش اولور و اونون محضرینده «هیئت قدیم» علمینی تحصیل آلیر و اوندان تبعیت ائدیر و شیخی - متشرع داعوالاریندا شیخی‌لردن حیمایت گؤستریر. سونرالار شیخ محمد خیابانی‌نین قیامیندا اونون یانیندا مبارزه‌یه باشلاییر. شیخ محمد اونو هؤکماوار محله‌سی‌نین چؤرکچی خانالارینا مسئول سئچیر. اما کسروی بیردن بیره و چوخ آغیر شرایطده شیخ محمدی یالقیز قویور، علی هیئت و رضا صفی‌نیا ایله بیرلیکده انتقادیون فراکسیونونو تشکیل ائدیرو تهرانا قاچیر.
  
  عدلیه رئیسلیگی
  شیخ محمد خیابانی شهید اولدوقدان سونرا، کسروی مرکزی دولت طرفیندن «آذربایجان عدلیه رئیسلیگی» مقامینا چاتیر و تبریزه اعزام اولور و 1300 ـنجو ایلده «عضو استیناف مازندران» عونوانی ایله ساری شهرینه گؤندریلیر و رضا شاهین مازندرانا حمله ائتمه‌سینه زمینه ساغلاییر. او، سونرالار خاطیره‌لرینده یازیرکی:«من آرزو ائدیرم سردار سپه مازندراندان سونرا آذربایجانا حمله ائده . . . »
  
  رضا شاهین خدمتینده
  کسروی 1303 ش. ایلینده رضا شاهدان مخصوص فرمان آلیب و شوشتره گئتدی و اونون خوزستانا حمله‌سینه امکان یاراتدی. بئله‌ده اولدو و رضا شاه سرتیپ فضل الله کُرده (سونراکی سپهبد زاهدی نی خوزستانا حمله‌یه گؤندردی.
  
  موفتّیش‌لیک رئیسلیگی
  رضا شاه 1305 ش. ایلینده کسروی «ریاست کل بازرسی کشور» مقامینا تعیین ائتدی. و سونرا تهران مدعی العموم‌لوق مقامینا یئتیشدی. کسروی رضاشاها یاخینلاشما اۆچون «عدلیه‌نی اصلاح ائتمه» طرحینی یازیب 1312 ـنجی ایلده اونا یوللادی. اورادا دئییر:«اعلیحضرت رضاشاه در طی مدت ده سال پادشاهی خود، اصلاح عدلیه را همیشه منظور نظر فرموده و بودجه‌ی کافی برای آن منظور و از هیچ‌گونه تقویت دریغ نفرموده‌اند... معایب عمده‌ی قانون در این کتاب شرح داده شده [است]. ولی برای شاهنشاه بزرگ ایران، با آن هوش سرشار خداوندی [!] چه بهتر که به یک جمله اکتفا گردیده  و گفته شود:«درخت را از میوه‌اش باید شناخت.»
  
  پیغمبرلیک ادعاسی
  کسروی 1313 ـنجی ایلده پیمان مجله‌سینی انتشار وئریر و اورادا یاواش- یاواش تزه دین گتیرمه و پیغمبرلیک ادعاسیندا اولور.
  
  اسلام علیهینه
  کسروی بو ایللرده تمامیله اسلام و شیعه مذهبی علیهینه قیام ائدیر. شیعی‌گری و بخوانند و داوری کنند کیتابلاریندا اسلام و خصوصیله شیعه‌لیک علیهینه یازیلار یازیر. دوْکتور حسین محمدزاده صدیق بو باره‌ده دئییر:«کسروی اسلام ایله دوشمن‌لیگینی خرافه‌چیلیک ایله مبارزه اؤرتوگو آلتیندا آپاریردی. کسروی، اسلامین مین اوچ یوز ایللیک عظمتلی تاریخینده یالنیز بیر اووج خورافه‌لری گؤروردو. اوندان باشقا بیر شئی گؤرموردو. او اسلام تاریخینده ابن رشدلر، فارابیلر، ابن سینالار، دده قور قودلار، علامه حلی‌لار، حکیم قشقایی‌لر، حکیم هیده‌جی‌لر، ملا صدرالار و اونلار علم و تقوا آبیده‌سینی یوخ، بلکه اؤزو دئمیشکن «بیر نئچه عاغیلسیز روضه‌خوانی» گؤروردو و اونلارین عمللرینی اسلامین بوتون زمانلار و مکانلارینا تطبیق و تعمیم وئریردی.»
  او اسلام باره‌سینده دئییردی:«بوگون اولماز کی بیر حاکیم زکات ایله ایشلری قاباغا آپارسین.» 
  و یا:«بوگون سیز اسلامین حقیقتینه ال تاپا بیلمزسیز و اونا فخر ائتمه‌گینیز یئرسیزدیر و اگرده ال تاپا بیلسه‌نیز بیر ایش گؤره بیلمزسیز.»
  
  آذری دیلی تئوریسی
  دوْکتور حسین محمدزاده صدیق یازیر:«کسروی دیلچی دگیل ایدی و دیلچیلیک قاعده‌لری و قوراللاریندان بیر زاد بیلمیردی. اسکی دیللرین آراشدیرمالاری ایله تانیش دگیل ایدی. اؤرنک همین اویدورما «آذری» دیلیدیر کی ایندیه کیمی بشر دونیاسیندا متولد اولمامیشدیر و اول دفعه کسروی اونو اویدوردو.» 
  اؤزو دئییر:«بو کیتابی او زامان یازدیم کی بیر کلمه‌ده دیلچیلیک ده ساوادیم یوخ ایدی.»
  ب. و. میلر دئییر:«کسروی‌نین وئردیگی دلیللره اساسلاناندا «آذری» دیلیندن مشخص تصور الده ائده بیلمیریک. او ناقص، تصادۆفی و اتفاقی قایناقلاردان مثال گتیریب و ایران شناسلیغا بیر شئی آرتیرمیر.»
  دوْکتور صدیق یازیر:«کسروی آذربایجاندا یاشایان تاتجا، تالشجا، کرینکانجا، کوردجه و گیلکجه لهجه‌لری و یاریم دیللریندن آلدیغی مثاللاری بیر یئره توپلاییب، اونلاری آذری قالیقلاری حساب ائتدی.»
  هابئله او یازدیغی قارا مجموعه کیتابیندا کسروی‌نین ایستیناد ائتدیگی شیخ صفی الدین اردبیلی یه منسوب 17 بیت شعرین گیلکجه اولدوغونو ایثبات ائدیر و دئییر:«کسروی یئرسیز اولاراق بو شعرلری اویدورما «آذری» دیلینه عایید ائتمیشدیر.»
  
  باغلانتیلار
   Əhməd Kəsrəvinin Azərbaycan türklərinə atdığı böhtan və Azəri kəliməsi
  
  قایناق‌لار 
  
  کیمسه‌لر قارالامالاری
  تاریخچیلر
  آذربایجانلی یازیچیلار
  Iranian historians
  Iranian Azerbaijani historians
  ۱۸۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
  ۱۹۴۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
  Iranian Azerbaijani linguists
  Iranian memoirists
  Persian-language writers
  Iranian Esperantists
  Iranian nationalists
  People of the Persian Constitutional Revolution
  Iranian Azerbaijani revolutionaries
  Democrat Party (Persia) politicians
  University of Tehran faculty
  Iranian secularists
  Iranian deists
  Iranian former Shia Muslims
  Iranian Shia clerics who ceased wearing clerical clothing
  People from Tabriz
  Assassinated Iranian people
  Murdered male writers
  Deaths by firearm in Iran
  People murdered in Iran