title: ۱۹۰۵ (میلادی)
text: میلادی ۱۹۰۵-جی ایل  گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز بئشینجی ایل.
  
  اهمیتلی حادیثه‌لر
  
  حادیثه‌لر 
  ۹ ژانویه - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووه‌لری‌نین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجه‌سینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
  ۵ سپتامبر - روسیه-ژاپن موحاربه‌سی‌نین سونو.
  ۲۹ ژولای - داگ هامرشولد؛ یارادیجی، اقتصادچی، بیرلشمیش میلتلرین تشکیلاتینین باش کاتیبیُ صولح ساحه سینده نبول اٰدولو قازانان شخص
  ۲۷ فوریه - روس یازیچی‌سی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
  ۲۶ فوریه - قافقاز جانیشینلیگی قۇرولدو.
  ۲۶ اوْکتوبر - سوئد نوروژین موستقیللیینی تانیدی.
  ۲۳ فوریه - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇق‌شۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
  ۲۱ نوْوامبر - انشتَين مشهۇر E=mc2 فورمولونو آچێقلامێشدێر.
  ۲ ژانویه - روس-ژاپون ساواشی دؤورونده پورت-آرتور شهری‌نین مۆدافیعه‌سی دایاندیریلاراق شهر ژاپونا وئریلدی.
  ۱۷ اوْکتوبر - روس ایمپیراتوری ۲-جی نیکولای دؤولت دوماسینا قانون‌گوذار حاکیمیتین و لیبرال آزادلیغین وئریلمه‌سی حاقیندا بیانیه ایمضالادی.
  ۱۳ اوْکتوبر - تورکیه‌نین قالاتاسارای ورزیش کلوبو یارادیلمیشدیر.
  ۱۱ ژانویه - مصطفی کمال ساواش آکادمی‌سیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.
  
  قایناق‌لار 
  
  میلادی ایللر