title: آلبانی
text: آلبانی (آلبانجا: Shqipëria)، رسمی آدی آلبانی جومهوریتی (آلبانجا: Republika e Shqipërisëë،اینگیلیس‌جه: Albania) بالکان یاریم‌آداسیندا یئرلَشن بیراؤلکه‌دیر. قونشولاری قوزئی دن مونتنقرو، قوزئی-دوغودان کوزووو، دوغودادان مقدونیه و گونئی دن یوناندیر. آیریجا اؤلکه‌نین باتی دا آدریاتیک دنیزینه چیخیشی واردیر. آلبانی اوروپابیرلیگی و ناتویا آدای، قارادنیز ایقتیصادی امکداشلیق و ایسلام کونفرانسی تشکیلاتینا اویه دیر.
  آلبانی ، بالکانین ان کیچیک اؤلکه سی دیر . بۇ اؤلکه بالکان ساواشلارینین سونوندا ، عثمانلی امپراتوری سیندن ایریلیب ، باغیمسیز اولدو .
  البانی یوخاری انسانی توسعه شاخص لرینی و نسبتا یوکسک گلیره یییه دیر .
  
  کؤک بیلگیسی ( اتیمولوژی ) 
  
  آلبانلی لار اؤلکه لرینی اِشچیپِری (Shqipëria) آدلاندیریلار .Shqipëria سوزجوگو بیر-بیریمیزه آنلاماق آنلامیندا دیر . بۇ اؤلکه نین میلتلرآراسی ( بین المللی ) آدی آلبانی یا دا آلبانیا دیر . اورتا یوزایل لر ( قرون وسطی ) ده اؤلکه لرینه آربئری (Arbëri )یا دا آربئنی (Arbëni) اوزلرینه ده ایسه Arbëresh دئییلیردیر . Arbëria نین آنلامی قارتال لار یوردو ، Arbëresh ده ایسه قارتال اوغول لاری دیر .اسکی یونانجا دا آروانیط ، عربجه ده ارناووط و تورکیه تورکجه سینده ده ایسه آرناؤود ( Arnavut ) ایشله نیر .
  
  اؤتک ( تاریخ )
  
  ایلک چاغ (۴۰۰ ایل دوغومدان اؤنجه) 
  
  آلبانلی لارین کؤکو ایلیری اولوسونا قاییدیر . ایلیری لر بیر هیند - اوروپایی ائل اولاراق ، ۲۵۰۰ ایل اونجه بالکان یاریم آداسیندان بۇ بولگه یه کوچدولر .
  
  اورتا چاغ (۷۰۰ ایل دوغومدان سونرا) 
  
  آلبانی ۷۰۰ د .سو یاجا بیزانسین یونتیم آلتیندا ایدی . بۇ اؤلکه ۹۰۰ ایل د.سو بولغارتورکلرین طرفیندن اشغال اولوندو .
  
  عثمانلی دؤنمی (۱۹۱۲- ۱۴۰۰) 
  
  عثمانلی امپراتوریسی ۱۴۱۵ ده آلبانی نین گونئی ین ، ۱۴۳۱ ده ایسه بۇ اؤلکه نین بوتون قالان بولوم لرینی اله گئچیردیب ، اوزونه باغلی بیر حؤکومت قوردو .
  
  باغیمسیزلیق 
  
  آلبانی نین باغیمسیزلیغی ۲۹ July ۱۹۱۳ ده لندن کنفرانسیندا بیلیندیریلدی.
  
  کومونیستی دؤنم (۱۹۹۲- ۱۹۴۴)
  
  سیاست 
  
  آلبانی بیر پارلمانی جمهوریت دیر . جمهورباشقانی ۴ ایل اۆچون سئچیلیر .
  
  آلبانی ۲۰۰۹ میلادی ایل ده ناتویا قاتیلدی.
  
  قوْشون 
  
  آلبانی نین قوْشونو ایلک دفعه ۱۹۱۲ ده قورولدو . آلبانی نین قوْشونونون سایی ۱۹۸۸ ده 65000 ، 2009 دا ایسه 14500 اعلام اولدو .
  
  اداری بیریم لر 
  
  آلبانی ۱۲ بولگه ، ۳۶ سانجاق و ۳۷۳ ساجاقچایا ( شهرستان ) (آلبانجا: bashki or komunë) ،بولونور .
  
  آلبانی نین سانجاقلاری نین آدی :
  
  جغرافیا 
  
  آلبانی نین ۷۰٪ داغلیق دیر و ان اوجا یئری کوراب داغی دیر .
  
  بو اؤلکه نین ۴۷۶ کم دنیزسل سینیری واردیر.
  
  ایقتیصاد 
  
  آلبانی چوخ اوغورلا ( موفقیت ) سوسیالیست ایقتیصادی دوزگه ( سیستم ) دن بیر آچیق ایقتیصاد دوزگه سینه کوچوبدور. بۇ اؤلکه نین ایقتیصادی رشدی ۲۰۱۰ دا ۲.۶% و ۲۰۱۱ ده ۳.۲% ایدی .
  بو اؤلکه نین بویوک نفت و دوغال گاز قایناقلاری اولاراق ، گونده ۲۶000 بشکه نفت ایله m³ ۳0 گاز تولید ائدیر .
  
  توْپلوم بیلگیسی 
  
  ۲۰۱۴ - اینجی ایلین تخمین لرینه گوره بۇ اؤلکه نین جمعیتی ۳٬۰۲۰٬۲۰۹ دور .
  
  دیل 
  
  آلبانی نین رسمی دیلی آلبانجا دیر . اما صربجه ، مقدونیه جه ، بوسنی جا و بولغارجا دا دانیشان واردیر .
  
  نوْم ( دین ) 
  
  ایکینجی دونیا ساواشینا جا آلبانی دا ۷۰٪ مسلمان، ۲۰٪ دوغو اورتدوکس و ۱۰٪ ده ایسه روم کاتولیکیواریدی .
  
  ایندیکی دوروم :
   ۵۸٫۷۹٪ مسلمان
   ۱۷٫۰۹٪ مسیحی
   ۲۵٫۳۲٪ باشقا
  
  گؤرۆنتۆلر
  
  بیرده باخ 
   آلبانی دیلی
   آلبانی اؤتکی
   آلبانی اولوشلاری نین فهرستی
   آلبانی سانجاقلاری نین فهرستی
   آلبانی بؤلگه‌لری نین فهرستی
  
  ائشیک باغلانتی لار 
   آلبانی نین رسمی سایتی
   آلبانی نین رسمی توریسم سایتی
   آلبانی تانیتیم سایتی
  
  قایناقلار 
  
  بیرلشمیش میلتلر اویه‌لری
  اوروپابیرلیگی اویه‌لری
  ناتو اویه‌لری
  جمهوری لر
  آلبانی
  بالکان
  بالکان اؤلکه‌لری
  آغ دنیز (مدیترانه) اؤلکه‌لری
  آلبانی‌جه دانیشان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
  ناتو اؤلکه‌لری
  ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری
  Albania
  جنوبی اوروپا اؤلکه‌لری
  اوروپانین جنوب‌شرقی اؤلکه‌لری
  اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر
  Member states of the Organisation internationale de la Francophonie
  آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری
  بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
  جومهوریتلر
  ۱۹۱۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
  اوروپادا اؤلکه‌لر