title: قوتفرید لایبنیتس
text: قوتفرید ویلهلم فون لایبنیتس — آلمان فیلوسوف، ریاضیات‌چی‌سی و هوقوقسوناس، ایکی‌لی سایی سیستمی لاییحه‌سینین مؤلفی.
  
  حیاتی  
    
  من‌ده اوْ قدر یاخشی فیکیر وار کی،اگر من‌دن داها یاخشی گؤرمه‌سینی بیلنلر بیر گۆن اوْنلاری درینلش‌دیره‌جک و منیم ذهن امییمه اؤز بئیینلری‌نین گؤزللیینی علاوه ائده‌جکلرسه سوْنرالار بلکه نیه‌سه لازیم اوْلار" دئین قوتفرید ویلهلم لایبنیتس ۱ جۇلای ۱۶۴۶-جی ایلده لایپزیقده آنادان اوْلموش‌دور  
   .
  
  فعالیّتی  
    
  حۆقوق و فلسفه تحصیلی آلان لایبنیتس ۱۷-جی یوز ایل اوروپا سیاستی و دیپلوماتیاسیندا اؤ‌نملی روْل اوْینامیش‌دیر. عئینی درجه‌ده فلسفه و ریاضیات علملرینه ده مثل‌سیز تؤهفه‌لر وئرمیش لایبنیتس اینگیلیس عالیمی نیوتون‌دان تام موستقیل اوْلاراق حساب (و یا ریاضی آنالیز) (جالجولوس) بیلیمینی ایختیراع ائتمیش ، فاکتیکی اوْلاراق چاغداش کومپوترلرینن اساسینی تشکیل ائدن ایکیرقم‌لی حسابلاما سیستمینی یاراتمیش‌دیر. فلسفه‌ده ایسه ان چوْخ اوْپتیمیزم نظرییه‌سینه گؤره خاطیرلانیر. اوْپتیمیستیک نؤقطه یی-نظردن چیخیش ائدن لایبنیتس اثرلرینده یاشادیغیمیز کایناتین محدود معنادا، اللهین یارادا بیلجیی ان مۆکمّل مکان کیمی قبول ائدیردی. 
   
  رنه دکارت و باروش ایسپینوزا کیمی فیلوسوفلارلا بیرگه لبنیتس ۱۷-جی یوز ایل آوروپا فلسفه‌سینده راسیونالیستیک فلسفی جریانین ان قاباقجیل نماینده‌سی ساییلیر. لاکین لایبنیتس فلسفه‌سینده سکولاستیک فلسفی المنتلر ده آیدین سئزیلمک‌له منطیق و آنالیزین چاغداش آنلامینی اۆچ یوز ایل قاباقلاییر. 
   
  بۇندان علاوه لایبنیتس فیزیک و تکنولوژیه بؤیوک تؤهفه‌لر وئرمک‌له چاغداش بیولوژی، طیب، ژئولوژی، احتیمال نظریه‌سی، سایکولوژی علملرینده ایستیفاده اوْلونان تعریف و ایصطلاحینلری بللی ائتمیشدیر. اوْ بیرده سیاست، حۆقوق، اخلاق، دینشوناس‌لیق، تاریخ و فیلولوژی علملرینه ده بؤیوک خیدمتلر ائتمیش ، آرابیر ایسه شعرلر ده یازمیش‌دیر. اوْنون بۇ بؤیوک علمی فعالیّتی آیری-آیری ژورناللاردا، اوْن مینلرله مکتوبلاردا و نشر اوْلونمامیش الیازمالاریندا قالماق‌دادیر. گۆنوموزه قدر لایبنیتس ین یازیلاری بوتؤو بیر شکیل‌ده نشر اوْلونمامیش و اوْنون علمه ائتدیی عوضسیز خیدمتلرین تام میقیاسی هله کی بللی اوْلونماییب. 
   
  ۱۶۷۹-جو ایلده قوتفرید لایبنیتس « Explication de l’Arithmétique Binaire » آدلی مقاله‌سینده چاغداش ایکی‌لی سایی سیستمینین تام و گئنیش تصویرینی وئرمیش‌دیر.
  
  ایستینادلار
  
  بیرده باخ  
   بؤلمه‌:ریاضیات‌چیلار
  بؤلمه‌:آلمان فیلوسوفلار 
  بؤلمه‌:آلمان فیلوسوفلاری 
  بؤلمه‌:آلمان ریاضیات‌چیلاری
  
  آلمانلی کیتابخاناچیلار
  آلمانلی عالیملر
  Gottfried Leibniz
  ۱۶۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
  ۱۷۱۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
  ۱۷.یوز ایل آلمانلی ریاضیاتچیلار
  17th-century German philosophers
  ۱۷.یوز ایل آلمانلی عالیملر
  17th-century German writers
  17th-century Latin-language writers
  ۱۸.یوز ایل آلمانلی ریاضیاتچیلار
  18th-century German philosophers
  ۱۸.یوز ایل آلمانلی عالیملر
  18th-century German writers
  18th-century Latin-language writers
  آیدینلانما چاغی
  Analytic philosophy
  Constructed language creators
  Determinists
  Early Modern philosophers
  Enlightenment philosophers
  Epistemologists
  Foreign Members of the Royal Society
  German log