title: موسی جارالله بیگییف
text: موسی جارالله بیگی‌یف، (1875-1949 میلادی) تاتار یازیچی، قزئته‌چی و دین بیلگینی. 
  1875 ایلینده تاتاریستانین باش‌شهری قازاندا آنادان اولموش. موسی جارالله، بخارا، مصر، حجاز، هندستان، شام مدرسه‌لرینده و داها سونرا روسیادا حقوق ساحه‌سینده اوخوموشدور. 1917 دئوریمیندن سونراسی، یازمیش اولدوغو "ایسلامیت الیفباسی" آدلی اثری ندنیله روسیادا توتوقلانمیش و بو اؤلکه‌دن قاچمیشدیر. چین، افغانستان، هیندیستان، فنلاندییا، آلمان، تورکیه، ایران، عراق، ژاپون، مصرده یاشامیش دین بیلگینی، 1949دا قاهیره ده اؤلموشدور.
  
  تورک دیلینده اثرلری 
   ادبیات عربیه ایله علوم اسلامیه
   	انسانلرڭ عقیدهء الهیه‌لرینه بر نظر
   	اوزون کونلرده روزه
   	بویوک موضوع‌لرده اوفاق فکرلر. انتقاد مقاله‌لری صورتیله یازلمش
   تاریخ القرآن و المعاخق (؟)
   	تصحیح رسم خط قرآن
   	خلق نظرینه بر نیچه مسئله
   	رحمت الهیّه برهانلری
   	زکات
   	قواعد فقهیه 
   	اللزومیات صاحبی فیلسوف امام ابی‌العلا احمد بن عبدالله المعری حضرتلری‌نڭ ترجمهء حالی = ترجمه حال ابوالعلاء المعری
   	ملاحظه 
   	الموافقات مقدمه‌سی
   	میت یاقمق مسئله‌سی (دولت دوماسندا)
  
  تورک دیلینه ترجمه‌لریندن 
   	قرآن کریم ترجمه‌سی
   	دیوان حافظ شیرازی ترجمه‌سی
   	اللزومیّات ترجمه‌سی = ترجمه لزوم ما لایلزم = ترجمه دیوان ابوالعلاء المعرّی
  
  ائشیک باغلانتی‌لار 
   Муса (Бигиев) Биги (1873-1949)
  
  قایناقلار 
  
   الأعلام (زرکلی): ج7، ص320؛ معجم المؤلّفین (کحاله): ج13، ص37.
  
  تاتار سیاستچی‌سی
  تاتار یازیچی‌سی
  تاتارلار
  تاتاریستان
  کیمسه‌لر
  تورک یازیچی‌لار
  روسیه مسلمانلاری
  تاتارستان عالم‌لری
  جدیدچیلیک