title: ابوالفضل ائلچی‌بَی
text: ابوالفضل قدیرقولو اوغلو ائلچی بَی (ابوالفضل علییئف) ۲۴ ژوئن ۱۹۳۸- جی ایلده ناخچیوان موختار جومهوریتینین اوردوباد رایونونون کلکی
  کندینده آنادان اوْلموشدور.
  
  ۱۷ ژوئن ۱۹۹۲- جی ایل تاریخدن بیر سپتامبر ۱۹۹۳ -جو ایله قده ر قوزئی آذربایجان جومهوریتینین پرزیدنتی اولاراق خیدمت ائتمیشدیر.
  
  کیتابلاری 
  تولنوغوللاری دؤولتی- ایستانبول، ۱۹۹۷ - ISBN 9754372152
  
  بوتؤو آذربایجان یولوندا - ایستانبول (۱۹۹۸)، باکی (۲۰۰۴)
  
  موستقیللیک: ایکینجی جهد - باکی (۲۰۰۱)
  
  سیز خالقین سئوگیسی ایله حاققا چاتاجاقسینیز - باکی (۲۰۰۱)
  
  خاریجی کئچیدلر 
   آزادلیق رادیوسو
  
  ابولفضل ائلچی به ی (24 ژوئن 1938 - 22 آوقوست 2000) — آذربایجانین دؤولت، سیاسی و ایجتیماعی خادیمی، موخالیف، آذربایجان خالق جبهه سی نین لیدئری و آذربایجان جومهوریتی نین ایکینجی پرزیدنتی. آذربایجان تاریخینده خالق طرفیندن، دئموکراتیک سئچکیلر یولو ایله سئچیلن ایلک پرزیدنت. آذربایجان جومهوریتی‌نین ایکینجی پرئزیدئتی اوْلموشدور. هم موباریزه آپاردیغی دؤنمده و همده پرزیدنت‌لیک دؤنملرینده «واحید آذربایجان» ایدئیاسینی ایره‌لی سوروب و گؤنئی آذربایجان میلّی فعاللاریندان حیمایه ائتمیشدیر. اونون فیکرینجه گونئی آذربایجانین باشقا بایراغی اولمامالیدیر. عکس حالدا بیر میللتی ایکی‌یه بؤلمه سینه زمین یارانار. قارا آی و اوْلدوزلو اوچ رنگلی بایراغی هم قوزئی آذربایجان‌دا و هم گؤنئی ده ابولفظل ائلچی بی‌ه منسوب ائدیرلر.
  
  حیاتی 
  ابولفضل قدیرقولو اوغلو علی یئو (ائلچی به ی) 24 ژوئن 1938-جی ایلده ناخچیوان موختار جومهوریتینین اوردوباد رایونونون کله کی کندینده آنادان اوْلوب.
  
  7 ایللیک اونوسکند مکتبینی بیتیردیکدن سوْنرا اوردوباد شهر 1 سایلی اوْرتا مکتبینده تحصیلینی داوام ائتدیریب 1957-جی ایلده باکی دؤولت اونیوئرسیتئتی نین شرقشوناسلیق فاکولته سی نین عرب فیلولوگییاسی شؤعبه سینه داخیل اوْلوب بورانی بیتیردیکدن سوْنرا (1962) تعییناتلا سسری (SSRİ)هیدرولاییحه اینستیتوتونون باکی شؤعبه سینده ترجومه چی عونوانیندا ایشله میشدیر. 1963-جو ایلین ژانویه‌سینده میصیر عرب جومهوریتینا گؤندریلن ابولفضل بی 1964-جو ایلین اوکیابرینا کیمی اسوان بندی نین تیکینتیسینده ترجومه چی کیمی چالیشمیشدیر. خاریجی اعزامییتدن دؤنه رک 1965-جی ایلده باکی دؤولت یونیوئرسیتئتینین آسپیرانتوراسینا داخیل اوْلوب آسپیرانتورا (یوکسک لیسانس، فوق لیسانس) تحصیلینی 1968-جی ایلده اوغورلا تاماملاییر. " تولونیلر دؤولتی (868-905) " قونوسوندا دیسسئرتاسییا (پایان نامه) مودافیعه ائده رک تاریخ علملری نامیزه دی عالیملیک درجه سی آلیر (1969). باکی دوولت یونیوئرسیتئتینین " آسیا و آفریقا اؤلکه لری تاریخی " کافئدراسیندا (کرسی) موعلیم و باش موعلیم اولموشدور (1968-1975).
  
  1975-جی ایلین ژانویه‌سینده آذربایجان دؤولت تهلوکه سیزلیک کومیته سی اونو طلبه لر آراسیندا میلتچی و آنتیسووئت تبلیغاتی آپارماق آدییلا حبس ائدیب 17 جولای 1976-جی ایله دک سیاسی دوستاق اولاراق آزادلیقدان محروم ائدیر. اساساً قاراداغ داش کارخاناسیندا آغیر فیزیکی ایشلره محکوم ائدیلمیشدیر.
  
  حبسدن بوراخیلدیقدان سوْنرا بیر مودت ایشسیز قالیر. 1976-جی ایلین دسامبریندا آمئا(AMEA) ال یازمالار اینستیتوتوندا کیچیک علمی ایشچی کیمی فعالیته باشلاییر. سوْنرالار بؤیوک علمی ایشچی، شؤعبه مودیری، آپاریجی علمی ایشچی علمی روتبه و وضعیفه لره قدر یوکسه لیر (16.07.1992جی ایله دک).
  
  سوی آغاجی 
  1) ابولفضل (ائلچی بی)
  
  2) قدیرقولو (ائلچی به یین آتاسی)
  
  3) مشدی مردان (ائلچییبه یین باباسی)
  
  4) میر آللی خوجا
  
  5) میر محمد
  
  6) میر یوسیف
  
  7) میر محمد
  
  8) میر صادیق آغا
  
  9) میر محمد
  
  10) سئیید میر موصتافا
  
  11) سئیید حوسئین
  
  12) سئیید صالئح
  
  13) سئیید نورالددین آغا
  
  14) سئیید شمس الددین
  
  15) سئیید
  
  16) سئیید ایسماعیل
  
  17) سئیید علی
  
  18) سئیید عابباس
  
  19) سئیید فخرالددین
  
  20) سئیید هاشیم
  
  21) سئیید میر علی خوجا
  
  22) سئیید فخرالددین
  
  23) سئیید شرف الددین
  
  24) سئیید شمس الددین
  
  سئییدلردن عیبارت اوْلان (بو اوزدن ده اونلارین آدینا " سئیید " و " میر " دینی تیتوللاری (عونوانلاری) آرتیریلیر) آتا طرفی گونئیدندی. ایلکین اولو بابالاری کؤکجه شاه ایسماعیل ختایی نین سلفلریندن اوْلان شئیخ صدرالددین موسانین (1305-1392) اوروقلارینداندیر. بعضی قایناقلاردا شئیخ صدرالددین شئیخ خوجا علی ده دئییلدییی بیلدیریلیر، بعضی قایناقلارداسا شئیخ خوجا علی نین اونون اوغلو اوْلدوغو گؤستریلیر. بو فیکیرلردن هانسی نین دوغرولوغوندان آسیلی اولمایاراق ابولفضل به یین نسلی محض همین شئیخ خوجا علیدن (و، شئیخ علی خوجا دا آدلانیب) باشلانیر. آنجاق بونو دا دئمک گرکدیر کی، شئیخ علی خوجانین تؤره مه لری نین بو قولوندا شئیخلیک اولمامیشدیر. ابولفضل ائلچی به یین سوی آغاجی اوریژینالی ابولفضل به یین اؤزونده اوْلان سوی آغاجیندا نسلین داوامچیلاری اوْلان 30دان آرتیق آدامین آدی سادالانیر.
  
  علمی فعالیتی 
  کلاسسیک و موعاصیر عرب دیلینی، ایسلام دینی نین اساسلارینی، شرق اؤلکه لری نین علم، تاریخ، فلسفه و مدنیتینی اینجه لیکله بیلن ان جیدی عالیملردن ساییلان ابولفضل ائلچی به ی آذربایجان تاریخشوناسلیق و شرقشوناسلیغیندا ایندییه دک اؤیره نیلمه یه ن ساحه لرده چوخ دیرلی و اساسلی علمی آراشدیرمالار آپاریب. اونون 40-دان آرتیق سانباللی علمی اثری نشر ائدیلیب. بونلارین ایچریسینده باکی دوولت یونیوئرسیته تینین " علمی اثرلر " اینده، آذربایجان میلّی علملر آکادئمیاسی-نین " خبرلر " اینده، " الیازمالار خزینه سینده " توپلوسوندا و ب. نشرلرده چیخان " احمد ایبن تولون و تولونیلر دؤولتی نین یارانماسی " (1967)، " عابباسیلر خیلافتی نین تنززولو و پارچالانماسینا داییر " (1968)، " 9-10-جو عصرلر عرب-میصیر ادبیاتی حاقیندا " (1971)، " تولونیلر دؤولتی و قرمتیلر " (1971)، " عابباسیلر خیلافتی نین پارچالانماسی و فئودال دؤولتلری نین یارانماسینا دایر " (1971)، " 9-جو یوزیللیگین 2-جی یاریسیندا میصیرده صنعتکارلیق و تیجارت " (1972)، " حنفی لیک و اونون اساس قایدالاری " (1986)، " احمد تانتارانی ماراغی و اونون " تانتارانیییه " قصیده سی " (1987) و ب. بیر چوخ مونومئنتال تدقیقاتلارینی گؤسترمک اولار. گؤرکملی عالیمین بوتونلوکله یئنی دوشونجه لر توپلوسو اوْلان کیتابلاری: " تولونوغوللاری دؤولتی (868-905) " (ایستانبول، 1997) و " بوتؤو آذربایجان یولوندا " (ایستانبول، 1998) دونیا شرقشوناسلیق علمینه دیرلی تؤحفه دیر.
  
  قایناق‌لار
  
  قايناق 
  
  قوزئی آذربایجان جومهور باشقانلاری
  قوزئی آذربایجان سیاستچیلری