title: آذربایجان تورکجه‌نین الیفباسی
text: 
  
  عرب اسکریپت
  
  تۆرک الیفباسؽ یا دا تۆرکجه‌نین عرب الیفباسؽ و یا گۆنئی آذربایجان الیفباسؽ — ۳۸ حرف‌دن عیبارت عرب قرافیکالی بیر الیفبا دیر. آذربایجان دیلی‌نین فونِم ترکیبینده ۹ سائد و ۲۵ صامت سس واردیر. بو ۳۴ سس آذربایجان الیفباسیندا ۳۸ حرفله ایشاره ائدیلیر. آذربایجان دیلینده ۳۲ حرف و ۳۴ سس وار. بۇ الیفبا ایران تورک‌لری توسوطی ایله ایران و گونئی آذربایجان منطقه‌سینده تۆرک دیلینی یازماق اۆچون قوللانیلیر. هابئله بۇ الیفبا عراق تورکمانلاری، سوریه تورکمانلاری و افغانیستان تورکلری توسوطی ایله ده ایستیفاده اوْلۇنۇر. بۇ الیفبا تاریخی الیفباسی اوْلان عثمانلی الیفباسینا چوْخلۇ بنزرلیک‌لری واردیر.
  
  آ ا 
  بو سوز قالین، دودالقلانمایان و آچیق سسلی صایت لردن بیریدیر. بور سوز آشاقیداکی اولان میثال لاری سایماق اولار:
  
  آلما، آتا، آنا، آت و ...
  
  بـ ـبـ ـب ب
  
  جـ ـجـ ـج ج
  
  چـ ـچـ ـچ چ
  
  ـد د
  
  ائ ـئـ ـئ ئ - اِ ِ (کسره)
  
  عـ ‍ـع‍ـ ‍ـع ع - اَ َ (فتحه) - ـه ه
  
  فـ ـفـ ـف ف
  
  گـ ـگـ ـگ گ 
  "گ" صامیت سسلریندن بیریدیر کی سؤزون اولینده گلسه [گ] کیمی دئییلر آنجاق سؤزوٚن آراسی یادا سوْنوُندا گلسه [گ] و یا [ی] کیمی دئییلر.
  
  گؤز، گؤزل، گوٚلش، گوٚلوٚش، گمی و...
  
  دگیل(دئییل)، ایگیرمی(اییرمی)، دگیرمان(دَییرمان)، ایگید(ایید) و...
  
  غـ ـغـ ـغ غ
  
  "حـ ـحـ ـح ح" - "هـ ـهـ ـه ه"
  
  خـ ـخـ ـخ خ
  
  ایـٛ یٛـ یٛ
  
  ای ـی‍ـ ‍ـی
  
  ـژ ژ
  
  کـ ـکـ ـک ک
  
  قـ ـقـ ـق ق 
  "ق" صامیت سسلریندن بیریدیر کی سؤزده‌کی یئریندن آسیٚلیٚ اولاراق فرقلی سَسلری وار:
  یازیٚلدیٚغیٚ کیمی: قان، قیرمیز، قلم، علاقه.
  "خ" کیمی: اوُشاق، بولاق، گوراق، باتلاق.
  "ک" کیمی: نؤقصان، شفق.
  
  لـ ـلـ ـل ل
  
  مـ ـمـ ـم م
  
  نـ ـنـ ـن ن
  
  اوْ ـوْ وْ
  
  اؤ ـؤ ؤ
  
  پـ ـپـ ـپ پ
  
  ـر ر
  
  "ثـ ـثـ ـث ث" - "سـ ـسـ ـس س" - "صـ ـصـ ـص ص"
  
  شـ ـشـ ـش ش
  
  "تـ ـتـ ـت ت" - "طـ ـط ـط ط"
  
  اۇ ـۇ ۇ
  
  اۆ ـۆ ۆ
  
  ـو و
  
  یـ ـیـ ـی ی
  
  ـذ ذ - ـز ز - ضـ ـضـ ـض ض - ظـ ـظـ ـظ ظ
  
  لاتین اسکریپت
  
  آذربایجان تورکجه‌سی‌نین لاتین الیفباسی — ۳۲ حرف‌دن عیبارت لاتین قرافیکالی بیر الیفبا دیر. آذربایجان دیلی‌نین فونِم ترکیبینده ۹ سائد و ۲۵ صامت سس واردیر. بو ۳۴ سس آذربایجان الیفباسیندا ۳۲ حرفله ایشاره ائدیلیر. آذربایجان دیلینده ۳۲ حرف و ۳۴ سس وار. بو الیفبا آذربایجان جومهوریتی'نین رسمی الیفباسی‌دیر. آذربایجان جومهوریتینده، تۆرکجه (آذربایجان تۆرکجه‌سی)'نی بو الیفبایلا یازیرلار.
  
  قایناقلار