title: بول جبری
text: بول جبری دییشکن‌لرین دَیرینی دوغرو و یانلؽش اولابیلدیگی بیر جبر آلت‌قولودور. دوغرو و یانلیش دَیرلری عومومیتده سیرایلا ۱ و ۰ اولاراق ایفاده ائدیلیر. کؤک ایشلم‌لری ∧ «و»، ∨ «یا»  و ¬ «دئییل» دن عبارت‌دیر.
  
  بول جبری‌ آدین جورج بول‌دان آلیر و آدین ایلک دفعه ۱۹۱۳ ایلینده شفر طرفیندن اؤنریلدیگی ایدیعا ائدیلمکده‌دیر. 
  
  سایی‌سال (دیجیتال) مدارلارین آنالیز و طراحلیغی بول جبرینی ایشلدیر. بو سیستم‌ده یئر آلان «۰» و «۱» سیراسیلا آچیق (ON) و قاپالی (OFF) مدارلارا اِش‌آنلاملیدیر. سایی‌سال بیلگی‌سایار مدارلاری اویغولاماسیندا، ایکی‌لی دییشکن‌لر اۆزرینده تانیملانان سایی‌سال ایشلم‌لری گؤستریر.
  
  وارساییملار (فرضیه‌لر) 
  بول جبری‌ ۱۰ تمل وارساییما دایانیر.«۰» و «۱» سایی‌لاری ندنی‌ایله هر وارساییم جۆت اولاراق ایفاده ائدیلیر. وارساییملارین «۰» و «۱» کاراکترلرینی قاپساماسی ندنی‌ایله بونلارین آچیقلاماسی عومومیتله قاپالی و آچیق الکتریک مدارلاری ایله توصیف اولونور.
  
   1)0.0=0
   2)0.1=0
   3)1.0=0
   4)1.1=1
   
   5)0'=1
   6)1+1=1
   7)0+1=1
   8)1+0=1
   9)0+0=0
   10)1'=0
  
  تئوری‌لر 
  بول جبری ۱۰ تئوری‌دن اولوشور.
  
  دییشمه قورالی 
  
   A+B=B+A
   A.B=B.A
  
  بیرلشمه قورالی 
  
   A+B+C=(A+B)+C=A+(B+C)
   A.B.C=(A.B).C=A.(B.C)
  
  عئینی قووت قورالی (اؤزدشلیک قانونو) 
  
   A.A=A 
   A+A=A
  
  0+0=0  0.0=0
  
  «و» (AND) قانونو 
  
  A.1=A
  
  A.0=0
  
  «و یا» (OR) قانونو 
  
  A+1=1
  
  A+0=A
  
  ائتکی‌سیز الِمان قورالی 
  
   A.0=0
   A+1=1
  
  تامام‌لاییجی قورال 
  
   A.A'=0 
   A'+A=1
  
  اوتما قورالی 
  
   A.(A+B)=A
   A+AB=A
  
  داغیلما قورالی 
  
   A(B+C)=AB+AC
   A+B.C=(A+B)(A+C)
  
  جۆت ترسله‌مه قورال 
  
   (A')'=A 
   (A')'=A
  
  دمورقان قورالی 
  
   (A.B)'=A'+B'
   (A+B)'=A'.B'
  
  ریاضیات
  بیلگی‌سایار‎‏