title: آیران
text: آیران٬ یوْغوردون ایچینه سۇ قاتیلاراق الده ائدیلن بیر نوع ایچه‌جک. تۆرک مطبخینه عایید ان یایغین ایچه‌جکلردن‌دیر. ان چوْخ ایچیلن یئر تۆرکیهدیر؛ ائرمنیستان٬ آذربایجان٬ ایران٬ لۆبنان٬ بولغاریستان و بعضی بالکان اؤلکه‌لری ایله اوْرتا شرق و اوْرتا آسیا (تۆرک جۆمهۇریتلر) اؤلکه‌لرینده چالینیر. آیران ایستحصالیندا٬ دوْغال خۆصۇصیتلی٬ یاغلی قوْیون یوْغوردو ایشلنیر. بیر اؤلچو یوْغوردا ان چوْخ بیر یاریم اؤلچو سۇ قاریشدیریلیر. داها لذّتلی اوْلماسی اۆچون٬ سۇ یئرینه سۆد ده قاتیلا بیلیر. آز اؤلچوده دۇز دا آرتیریلا بیلیر. تۆرکلرین عۆمۇمیت‌ده ایچه‌جگی اوْلان آیران٬ بالکان و آسیا اؤلکه‌لرینده ده ایچیلیر.
  
  تاریخچه‌سی 
  میلادی ۵۵۲-۷۴۵ ایللری آراسیندا حؤکوم سۆرن گؤی‌تۆرکلر٬ تۇرشویان یوْغوردون تۇرشلوغونو آزالتماق اۆچون اۆزرینه سۇ آرتیردیلار. بئله‌جه تصادۆفاً آیران اوْرتایا چیخمیش اوْلدو. آیران سؤزجوگو٬ تاریخده ایلک دفعه دیوان لغات الترک اثرینده «سۆددن الده ائدیلن بیر ایچه‌جک» اوْلاراق تانیملانمیشدیر.
  
  قایناقلار 
  
  آلکولسوز ایچکیلر
  سود محصوللاری