title: عبدالحمید ابن تورک
text: عبد الحمید ابن واسع ابن تورك- 9. عصرده یاشامیش تورک اصیللی موسلمان ریاضیاتچی. کئچمیشی حاقّیندا چوخ آز بیلگی الده‌دیر. اونونلا ایلگیلی ایکی قئید وار، بیری  ابن ندیم و دیگری ابن قفطی طرفیندن، فقط بیلگی‌لر عئینی دئییلدیر. آنجاق ابن قفطی اونون آدینی  عبدالحمید ابن واسع ابن تورک جیلی اولاراق یازیر. جیلی، گیلان آنلامینا گلیر. د. پینگری‌یه گؤره، او خوتال (آمو دریا)نین قوزئیینده و بدخشانین باتی‌سیندادیر) ویا گیلان دوغوملودور. ابو برزه فاضل ابن محمد ابن عبدالحمید ابن تورک (اؤ. باغداد، 27 صفر 298) (4 نووامبر 910)-ون اونون نوه‌سی اولدوغو گؤرونور.اونونجو عصرده ابن ندیم ، عبدالحمید ایله ایلگیلی اونون آدی‌نین ابوالفضل عبد الحمید ابن واسع ابن تورک الخوتالی (ویا الجیلی)، سوی‌آدینی‌نین ابو محمد اولدوغونو سؤیله‌ییب ایکی اثرینی سادالاییر: 
  
   کتاب الجامع فی الحساب (" کومپلکس حساب کیتابی ") آلتی کیتاب حالیندا دیر؛ او ایتیبدیر، بلکی ده، آشاغیداکی دؤردونجو کیتابین بیر پارچاسی‌دیر.   
   کتاب المعلات (" ایشلم‌لر کیتابی") ایتیبدیر. بو باشلیقلی و "کتاب المساحه" ("اؤلچمه کیتابی") ایله بیر کیتاب داها ابن ندیم طرفیندن ابو برزه‌یه عاید ائدیلمیشدیر.  
  
    ابن قفطی ایسه، الفهرست، کیمی بیرینجی کیتابین آدینی چکیر آنجاق ایکینجی کیتاب یئرینه، او آشاغی‌داکی کیتاب‌لاری سادالاییر:   
  
   "نوادر الحساب و قواصّ الاعداد" ( " حساب‌لاما و سایی‌لارین اؤزل‌لیک‌لری چئشیدلری کیتابی " )، ایتیبدیر.   
   کتاب الجبر والمقابله ( " قاریشیق موعادیله‌لرده منطیقی ضرورت‌لر") 
  
    آیدین ساییلی‌یا گؤره؛ خلیفه مأمون زامانیندا ماورالنهرده دوغولان 9. عصرین ایلک یاری‌سیندا یاشایان ابن تورک (عبدالحمید ابن واسع ابن تورک ابو فاضل) ( ؟ - 847) جیل شهریندن اولدوغواوچون ال-جیلی ویا ریاضیاتچی آنلامینا گلن الحاسب ده  آدلانیردی. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی تورک اوغلو اولان بو بیلیم آدامی سایی‌لار تئوری‌سی و جبر قونولاریندا چالیشمیشدیر. اثرلری  "‌کتاب الجامع فی الحساب‌"  (آلتی کیتاب حالیندا دیر)، "کتاب المعلات" ، "کتاب المساحه"  (اؤلچمه ایشلری)دیر. 
  
    اونون ائرکن دوققوزونجو عصرده باغداددا یاشادیغی و چالیشدیغی و ریاضیات اثرلری یاییملادیغی کسیندیر.  
  
    او جبر اوزرینه بیر چالیشما یازمیش،  قاریشیق موعادیله‌لرده منطیقی ضرورت‌لر "  اولاراق آدلاندیریلان ایکینجی درجه دن موعادیله‌لرین چؤزومو اوزرینه ساده‌جه بیر بؤلومو الیمیزه چاتمیشدیر.  
  
  عبدالحمید ابن تورکون،  "کتاب الجبر و المقابله "  باشلیقلی ال یازماسی، خوارزمی‌نین "الجبر"ینه چوخ بنزه‌ییر، عئینی زاماندا حتّی بلکه اوندان داها ائرکن ده یاییملانمیش  اولا بیلر.
  
  اتک یاز‌ی‌لار   
  عالیملر
  عالیم