title: بلقراد
text: بلقراد ( ;  / Београд, معناسی "آغ شهر", ; شهرى  صربیستان اؤلکه‌سینین پایتختی و ان بویوک شهری دیر. بو شهر ساوا و دانوب چایلارینین بیرلئشمه یئری دیر او یئر کی پانون دؤزئنلیی بالکانا یئتیشیر. بلقراد شهرینین شهرلیک یئرلرینین اهالی‌سی ۱٫۲۳ میلیون نفر دیر.
  
  تاریخی 
  اورتا و غربى اوروپايى  غربى آسيا اؤلكه‌لرينه  باغلايان آنا يوللر بلقراددن گچر. بۇ سببله اسكيدن  برى مهم بر اسكان مركزيدر. آوروپا و غربى آسيانین صنايع و تجارت بؤلگه‌لرينده قاوشاق نقطه سى اولمه سى حسبيله  مهمدر. آيريجه تاريخى اهمميتى اوْلان يوللرین نقطه ِ تقاطُعدر.  داش دورى  يرلشمه لرينین قالنتيلرينه راستلانان شهر, (قلعه ميدان) بورنى اوزه رنده كى اسكى  قلعه نین دوره سنده گليشدى. كلتلرین ميلاد دن اوّل 4نجى عصرده تأسس ايتديگى ايلك قلعه روماليلرجه  سيگيدينوم آديله بیلینیر. قلعه  قوملرگوچى  صيره سنده استيلالره  اوغرادى, ميلادى ۴۲۲ سنه سنده خونلرڭ دها صوڭره ده  اوصتروغوتلرڭ صالديريسيله خراب اولدى. ميلادى ۶نجى عصرده 1نجى يوستينيعنوس طرفندن  اطرافى سور چكيله رك تعميرات  ايتدى. عئينى آصرده  آوارلر و اسلاولر شهره حاكم اولديلر, آما بيزانسليلر شهرى گرى آلديلر. ۹نجى عصرده شهر بلغراد اسمنى آلدى.  خاچلى سفرلرى صيره سنده  اوغراق  بر مكان  اولدى و خاچليلر طرفندن تخريب ايديلدى. صوڭره كى دويرلرده ده  صرب, ماجار و بولغار آراسنده  أل دگيشديردى. صرب قيرالى  سيتپهان دوشان  1354 ده شهرى ضبط ايتدى.  1389 قوصووا مۆحاریبه سندن صوڭره عثمانليلرڭ نفوس ساحه سنه گيره ن  صرب دولتى, باش شهرينى بلغراده نقل ايدى 1404. آنجق آرتان  عثمانلى  باصقيسيله شهر ماجارلره براقيلدى. عثمانليلر بلغرادى ايلك دفعه 2نجى مراد زماننده (1441) قوشاتديلر. آنجق 2نجى مراد ڭ ده اشتراك ايتديگى آلتى آى سورن قوشاتمه باشاريلى  اولمادى. بلغراد ايكنجى دفعه فاتح سلطان محمد طرفندن  1456 ده قوشاتيلدى. ويدين ده كى  عثمانلى دونانمه سى بلغراد اوڭلرينه گلدى. آنجق اوردونڭ يغمايه اركن باشلامه سى و داغينيق اولمه سى سببيله موفقيت الده ايديله مه دى. عثمانلى  عسكرى گرى چكيلدى و قوشاتمه قالديريلدى.  2نجى بلغراد سفرى قانونى  دورنده در. قانونى سلطان سليمان , 1 آغستوس 1521 ده بلغراد اوڭلرنده كى اوردوگاهه گلدى. گونلرجه سورن حربدن صوڭره 8 آغستوس ده بلغراد فتح ايديلدى. قانونى 30 آغستوس ده بلغراده گيردى و شهريڭ اڭ بويوك كيليسه سنى جامعه چويردى. آيريجه بلغرادڭ  اعمارينى امرايتدى. عثمانلى حاكميتنده كى بلغراد, 16نجى و 17 نجى عصرلرده گيده رك گليشدى, عئينى زمانده مهم بر عسكرى اُس  و تجارت مركزى اولدى. 2نجى وييانا قوشاتمه سنڭ مغلوبيتنى فرصت بيلن آووستورياليلر بلغراده قادار ايلرله ديلر و عثمانليلرڭ  طوپارلانمه سنه  فرصت  ويرمه دن شهرى قوشاتديلر. بلغراد قلعه سى  8 ايلول 1688 ده آووستوريانڭ النه گچدى. عثمانلينڭ  يوغون باسقيسيله شهر گرى آلنديسه ده تخريباتڭ آچديغى يارالر چوق بويوكدى. عثمانلى قيصه سوره ده شهرى اعمار ايتدى ايسه ده 1717-1739 و 1789-1791 سنه لرى آراسنده كى آووستوريا صالديريلرى ايله  يڭيدن تخريب ايديلمشدر. بلغراد دوير دوير آووستوريا يه ( پاساروفجه معاهده سى), دوير دوير ده عثمانلى حاكميتنه گيرمشدر. ( زيشتووى معاهده سى). 1521 ده قانونى دورينده عثمانلى طوپراقلرينه داخل ايديلن بلغراد 1878, بلغراد معاهده سنه قادار عثمانليده قالدى. بۇ تاريخدن صوڭره صربستان استقلالنى قازاندى و بلغراد  با شهر اولدى. 2005 تاريخنه گوره نفوسى 1.373.651 ايدى. شهر حدودى ايسه 3.223 كيلو متره قاره در
  
  قایناقلار