title: سالار تورکجه‌سی
text: سالار تۆرکجه‌سی، سالار دیلی یوخسا سالارجا، تورک دیللری نین اوغوز قروپونا باغلی بیر دیل دیر. 70000 نوفوس دانیشانی واردیر. سالارلارین چوخو چین اؤلکه‌سینین قانسو و چینقهای اوستانلاریندا یاشاییرلار. کئچمیشده بو دیلی اویغور تورکجه‌سینین بیر دیالکتی حساب ائدیردیلر. لاکین بو دیل اوغوز-تورکمن قروپونا باغلی دیر چونکو سالارلار سالور (اوغوز تورکمانلار) طایفاسیندان اولموش و 14-جۆ عصرده تورکیستاندان چینه کؤچموشلر. سالار تورکجه‌سی ایکی بؤیوک دیالکته آیریلیر. بیرینجی دیالکت تبت دیللری و چین دیللریندن و ایکینجی دیالکت اویغور تورکجه‌سی و قازاق تورکجه‌سیندن تاثیر آلمیشدیر.
  ایلک دفعه روس سیاح ق.ن. پوتانین 1886 -1883 ایللرینده اورتا آسیایا اولان تدقیقی سفرینده بو اتنیک قروپلا قارشیلاشیب اونلارین دیللریندن معلومات توپلامیشدیر. پوتانین 1893-جو ایلده توپلادیغی معلوماتی جمعلشدیریب کیچیک سؤزلوکلرله بیرلیکده چاپا یئتیرمیشدیر. پوتانین‌ین کیتابی 1950 -نجی ایلده یئنیدن چاپ اولوندو، آنجاق سؤزو گئدن سؤزلوکلره اوندا یئر وئریلمه‌میشدیر. پوتانین‌دن سونرا 1894-جو ایلده راک هیل آدیندا باشقا بیر شخص، بیر نئچه واخت آرالاریندا یاشادیغی چین سالارلارینین دیلی و یاشاییشی باره‌ده اؤز معلومات و موشاهیده‌لرینی بیر کیتابدا چاپ ائتدی.
  
  الیفبا
  
  سالار تورکلری
  سالار تورکلری چین اؤلکه سینین قانسو اوستانیندا یاشاییرلار. اونلار لانچو شهرینین باتی‌سیندا، هوانقهو چایی‌نین گونئی ساحیلینده یاشاییرلار. سالارلار اکینچیلیک و مالدارلیقلا مشغول اولورلار.
  سالار تورکجه‌سی‌نین باتی دیالکتلریندن بیری قازاخیستانین سینیرلاری یاخینلیغیندا، گولچا بؤلگه‌سینده ایشلَنیر.
  
  سالار تورکجه‌سیندن نومونه لر
   سای یَهخی دَرَی؟ (?Sai yehxi derei) : سن یاخشیسان؟
   مای یَهخیا اَیرا. (Mai yehxia eira) : من یاخشی یام.
  پوتانین ین سنگیر چایی کناریندا یئرلشن تاشکول کندیندن قئیده آلدیغی بیر نئچه سؤز و اونلارین آذربایجان تورکجه‌سینده موعادیللری:
   آخساخ (axax): چلاق، آغساق
   آروخ (arux): اَرخ
   آگا (aga): آغا
   آگاش (agaş): آغاج
   آگی (agı): آغو، زهر
   آگیر (agır): آغیر
   آلچی (alçi): آلتی
   آیاخ (ayax): آیاق
   اوش (üş): اوچ
   اُخ (ox): اُخ
   ایپخ (ipex): ایپَک
   ایدی (idi): یئددی
   ایشکی (işki): ایکی
   ایلان (ilan): ایلان
   ایلخ (ilex): الک
   بولوت (bulut):بولود
   پال (pal): بال
   پالتا (palta): بالتا
   پالچیگ (palçig): پالچیق
   پالیگ (palig): بالیق
   پیر (pir): بیر
   تؤرت (tört): دؤرد
   تُتاخ (totax): دوداق
   تَمیر (temir): دَمیر
   توز (tuz): دوز
   تیرناگ (tırnag): دیرناق
   چیچین (çiçin): توتون، توستو
   خاب (xap): قاب
   خاتی (xati):  بَرک، قاتی 
   خالون (xalun): قالین
   خیسیراخ (xısırax): قیسراق
   ساگیر (sagır): کار، ائشیتمه ین
   سکسن (seksen): سَکسَن(80)
   کاز (kaz): قاز
   کانات (kanat): قانات
   کِگِلیخ (kegelix): کَکلیک
   کمه (keme): گَمی
   کوت (kut): قورد
   کؤخ (köx): گؤگ، گؤی
   کوساخ (kusax): قورساق
   کولاخ (kulax): قولاق
   کومیش (kümiş): نقره= گوموش
   کوی (koy): قویون
   کویروخ (kuyrux): قویروق
   کیزیل (kızıl): قیزیل
   کیشی (kişi):کیشی، اینسان
   کیلیش (kiliş): قیلینج
   گُل (gol): قول
   گندیخ (gendix): گؤبک
   گوری (guri): قورو
   گؤمیر (gümir): کؤمور
   یاخا (yaxa): یاخا
   یاخین (yaxın): یاخین
   یارواخ (yarvax): یارپاق 
   یامان (yaman): یامان
   یاناخ (yanax): یاناق
   یوز (yüz): عدد یوز(100)
   یول (yol): یول
   یوم (yum): قوم
  
  قایناقلار 
  
  تورک دیلی دیللر آسیا_دیللری