title: اوتوز ایللیک ساواش
text: اوتوز ایللیک ساواش ساواش ۱۶۱۸-۱۶۴۸ — آوروپا‌دا آقا‌لیق اۇغروندا: بیر طرف‌دن پاپلیغین، آلمانین کاتولیک کلیساسی دوکلارینین و لهیستان-لیتوانی بیرلیگینین دستکلدیی ایسپانیا و اوتریش هابسبورقلاری ایل; اوْ بیری طرف‌دن فرانسه ، سوئد، دانمارک، بیرلشمیش هولند جومهوریتی، اینگیلیس، روسیه، آلماننین پروتستانیزم دوکلارینین قوشولدوغو و چک، ترانسیلوانیا و ایتالیانین هابسبورقلار علیهینه حرکاتلارینین دا دستکلدیی  ائتلاف آراسیندا ساواش.
  
  وستفالی باریشی 
  هابسبورق - علیهینه ائتلافین قوشونلاری بیرباشا ویانایا تهلوکه تؤرتدیک‌ده ایسه هابسبورقلار باریش ایسته‌دیلر. اینگیلیس بورژوا اینقیلابینین میقیا‌سیندان و فرانسه ‌دا باشلانان موطلقیت علیهینه - فرون‌دا - حرکاتینین گئنیشلنمه‌سیندن ناراحات اوْلان فرانسه ، ۱۶۴۸-جی ایلده وستفالی باریشی ایمضالا‌دی. طرفلرین ساواش‌یه سوْن وئرمک قرارینا کندلیلرین گئنیش‌له‌نن پارتیزان حرکاتی ائتکی ائتدی. اوْتوزیل‌لیک ساواش‌ده مغلوبیتلری هابسبورقلارین "دۆنیا ایمپیراتورلوغو" یاراتماق پلانلارینا سوْن قوْیدو. آوروپا‌دا سیا‌سی هژمونی اوْنلاردان فرانسه یا کئچدی. سوئد بالتیک دنیزینده اؤز مؤوقئیینی مؤحکملندیردی. ایلک بورژوا جومهوریتی هولند بئینلخالق عالم‌ده تانیندی. آلمان اۆچون بۇ ساواشین نتیجه‌لری: سیا‌سی پراکندلیین گوجلنمه‌سی و مؤحکملنمه‌سی، کندلیلرین تحکیم اوْلونما‌سینین داوام ائتمه‌سی.
  
  ساواش ایشین اینکیشافی  
  اوْتوز ایللیک ساواش آوروپا‌دا دایمی موزدلو اوْردولارین اینکیشافینا گۆج‌لو تکان وئردی. کومپلکتلشدیرمه‌ده تدریجاً کؤنوللولوکدن ایجباری‌لییه، بۇنون نتیجه‌سینده موشترا (جزا) اینتیزامینا کئچید باشلا‌دی. اوْتوز ایللیک ساواش ده خط تاکتیکا‌سی بیردفه‌لیک قبول ائدیلدی، بۇ ساواش صنعتین اینکیشافیندا ترقّی ایدی. ساواش‌ده قوشونلارین تجهیزاتی، رئکویزیسی و کونتریبوسی سیستمین‌دن، اؤزل ایله یارادیلان آنبار و ساخلانجلار واسطه‌سی‌له مرکزلشدیریلمیش تأمینات و تجهیزات سیستمینه کئچید باشلاندی. بۇ موزدلو اوْردولارین دؤیوش عملیّاتلارینین اۆصوللارینا ائتکی گؤستردی. دوشمه‌نین بازالاری ایله علاقه‌سینی کسمک آماچ ایله ائدیلن مانئورلر، دؤیوش صحنه‌سینده اۇغور قازانماغین اساس واسطه‌لریندن اوْلدو. اوْتوزیل‌لیک ساواش‌ده مشهورلاشان سوئد‌لی ۲-جی قوستاو آدولف و فرانسه توره نن دایمی موزدلو قوشونلارین سونراکی اینکیشافی ایشینه و ساواش نظرییه‌نین اینکیشافینا بؤیوک تؤوهه وئردیلر.
  
  گؤرونتولر
  
  قایناق 
  https://az.wikipedia.org
  
  اینگیلیسین تاریخی
  ساواشلار
  فرانسه تاریخی
  تاریخ قارالامالاری
  اوتوز ایللیک ساواش
  اورتا اوروپانین تاریخی
  هابسبورق مونارشیسینین ساواش‌لاری
  مقدس روم ژرمن ایمپیراتورلوغونون ساواش‌لاری
  اینگیلیسین ساواش‌لاری
  فرانسه‌نین ساواش‌لاری
  آلمانین ساواش‌لاری
  ترانسیلوانیا دوکلیغی (۱۵۷۰–۱۷۱۱)