title: روم
text: روْم یا دا روْما شهری؛ ایتالیا اؤلکه‌سی‌نین لاتزیو بؤلگه‌سینده یئرله‌شمیش بیر شهردیر
  بو شهر ایتالیا جومهوریتینین باشکندی‌دیر. مساحتی ۱٬۲۸۵ مربع کیلومتر، اهالی‌سینین سایی ۲۰۰۶–جی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهی‌یا آلمانین نتیجه‌لرینه اساساً ۲۷۶۱۴۷۷ نفردیر
  
  اورتا عصرلر 
  اورتا عصرلره روم سوقوط ائتمیش ایمپراتورلوغونین خارابالیقلاری کیمی گلیب چاتمیش‌دیر. بئله کی، قرمان و ایسلاو طایفه لارینین آرام‌سیز داغیدیجی هوجوملارینا تاب گتیرمه‌یه‌ن ایمپیراتورلوغو سوقوط ائدیر. شهر ایستیلا اوْلونور. تکجه روم پاپسینین ایقامتگاهی بۇ تالانلاردان کناردا قالیر.
   قوت کرالی آلاریخ ۴۱۰-جو ایلده شهره صاحب اولور.
   ۴۵۵-جی ایلده باربارلار رومنی یئنی‌دن ایشغال ائدیرلر.
   ۴۷۶-جی ایلده قرمان اودواکر و سوْنونجو ایمپراتور رومول آوقوستول آراسین‌داکی صۆلحه گؤره روم باتی توْرپاقلاری اوزرینکی حاکمیّتینی ایتیریر.
   ۸۰۰-جو ایلده بؤیوک کارلین و پاپ ۳-جو لئونون زامانین‌دا روم اؤز نفوذونو برپا ائتمه‌یه باشلاییر.
   ۸۴۳-۸۴۹-جو ایللرده موسلمان عربلرین موفّقیت سیز هوجوملارینا معروض قالیر.
   ۱۴۱۸-جی ایلده کلیسا پارچالانماسی (سخیزما) نتیجه‌سین‌ده پاپ گئری دؤنه‌رک واتیکانی اؤزونون قرارگاهی اعلان ائدیر.
  
  یئنی روم
  
  یئنی روم 
  ۱۸۶۱-جی ایلده ایتالیا وئنئ‌سییانین و کلیسا دؤولتی واتیکانین قبولون‌دان سوْنرا باشدا کرال ویکتور ۲-جی ائممانوئل اولماقلا غئیری-محدود مونارخییایا چئوریلیر.
  ۲۶ ژانویه ۱۸۷۰-جی ایلده کرال قوْشونلاری رومیا داخیل اولور و شهر بیرلشمیش ایتالیانین باشکندی اعلان ائدیلیر.
  ۱۹۲۲-جی ایلده فاشیستلر حاکمیّته گلیر و کرال طرفین‌دن بنیتو موسولینی باش ناظر تعیین ائدیلیر.
  
  موسسولینینین زامانین‌دا کلیسا دؤولت ضدیتلری کسکینلشیر و ۱۹۲۹-جو ایلده کلیسا دؤولتی واتیکان اؤز موستقیللیینی اعلان ائدیر.
  
  ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا ۱۹۴۶-جی ایلده کرال اؤلکه‌نی ترک ائدیر و ایتالیا جومهوریتی اعلان ائدیلیر.
  
  اهالی 
  
  (*) Sxizma – kilsənin parçalanması (1309-1376), Vəba epidemiyası (۱۳۴۸-۱۳۵۰)
  (**) رومنین تالانی (ساججو دی روم، ۱۵۲۷)
  
  ائ.ا. ۸۰۰-جو ایلده رومنین اهالی‌سی کیچیک اطراف کندلرله بیرلیک‌ده ۱۰۰۰ نفره قدر اوْلموش‌دور.
  توسعه ائدن شهر سوْنراکی عصرلرده مئقاپولی‌سه چئوریله‌رک اهالی‌سینین سایی ۱ میلیونا چاتمیش‌دیر. ۴-جو عصرده باشکند خۆصوصیتسینین کونستانتینوپولا کئچمه‌سی و ۵-جی عصرده شرقی روم ایمپراتورلوغونون آیریلماسی اهالینین ۱۰۰ ۰۰۰ نفردک آزالماسینا سبب اولور. ۲۰-جی عصردن اعتباراً روم یئنی‌دن میلیون‌چو شهره چئوریلیر. حال-حاضیردا اهالی اطراف رایونلارلا بیرگه ۲٬۷ میلیون، غئیری-رسمی معلوماتلارا گؤره ایسه ۳ میلیون‌دور. اهالینین ۸٬۴٪-نی اجنبیلر تشکیل ائدیر.
  
  اینضیباطی بؤلگو 
  
  ایمپراتور آوقوستا قدر روم ۴ دایره‌دن عبارت اوْلموش، اونون دؤورون‌ده ایسه محله‌لردن عبارت ۱۴ دایره‌یه بؤلونموش‌دور.
  
  اقتصادیات 
  ایکینجی دونیا ساواشی سوْنا چاتدیق‌دان سوْنرا ایتالیانین ان دینامیک توسعه یولو کئچمیش شهری‌دیر. ماشینقاییرما، متالوژی، یونگول، یئیینتی، کیمیا، کاغیذ صنایعلرین‌دن و توریزم‌دن عبارت چوْخ شاخه‌لی ایقتیصادیاتا مالیک‌دیر. ایقلیمی و گؤزل مونومنتال معمارلیغی شهری کینو صنایع‌سینین مرکزلرین‌دن بیرینه چئویرمیش‌دیر. ایتالیا اوزره اۆرتیم (تولید) اوْلونان محصولون ۵٪- رومنین پایینا دوشور. ایشسیزلیک ۷٬۵٪ تشکیل ائدیر.
  
  لوغتی واغزالی 
  ۱۸۶۷-جی ایلده‌ن فعالیّت‌ده‌دیر. یئنی‌دن قورولموش دمیر کونستروک‌سییالی قبول زالینین اوزون‌لوغو ۱۲۸ م ائنی ۳۲ م-دیر. اساساً، ایتالیانین قوزئی اوستانلری، پاریس و ویانا ایستیقامتلرین‌ده خط لره مالیک‌دیر. عئینی آدلی مترو دایاناجاغینا و آوتوواغزالا کئچی‌دی وار.
  
  ایجتیماعی نقلیات
  
  تحصیل 
  شهرده یئرلَشن ان بؤیوک تحصیل موسسه‌سی اساسی ۱۳۰۳-جو ایلده قویولان روم ساپینزا بیلیم یوردودیر.
  
  قارداشلاشمیش شهرلر 
   پاریس، فرانسه
   آچاکاچی، بولیوی
   الجزایر، الجزایر
   پکن، چین
   بلقراد، صربیستان
   برازیلیا، برزیل
   قاهیره، میصر
   کی یف، اوکراین
   لندن، بؤیوک بریتانیا
   مادرید، ایسپانیا
  
  قایناقلار
  
  اتک‌یازی 
  
  اوروپا باشکندلری
  ایتالیا
  روم
  Ancient city of Rome
  Capitals in Europe
  Metropolitan City of Rome Capital
  Catholic pilgrimage sites
  موقدس شهرلر
  Places in the Deuterocanonical books
  New Testament cities
  University towns in Italy
  Populated places established in the 8th century BC
  8th-century BC establishments in Italy
  World Heritage Sites in Italy