title: ۱۹۳۳ (میلادی)
text: میلادی ۱۹۳۳-جی ایل  گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز اۆچونجو ایل.
  
  اهمیتلی حادیثه‌لر
  
  حادیثه‌لر 
  ۸ نوْوامبر - افغانیستاندا نادرشاه قتله یئتیریلدیکده سوْنرا حاکیمیّته اوْنون اوْغلو ظاهرشاه گلمیش‌دیر. «میلّت آتاسی» حساب ائدیلن ظاهرشاهین حؤکومت دؤنمی افغانیستاندا ثبات و اینکیشافلا تانیلیر.
  ۸ آوریل - آلماندا آریایی عیرق‌دان اوْلمادیغی دۆشونولن مأمورلار امکلی ائدیل‌دی.
  ۵ مارس - بؤیوک بوحران٬ آمریکا جومهور باشقانی فرانکلین روزولت بۆتون بانک‌لاری باغلاییب مالی عملیاتلاری دۇردوردو.
  ۲۶ دسامبر - اف‌ام رادیو ثبت اوْلوندو.
  ۲۳ مارس - آلمان میلّی مجلیسی رایشتاق٬ آدولف هیتلره قرارنامه‌لرله اؤلکه‌نی ایداره ائتمه یئتکی‌سی وئردی.
  ۲۱ سپتامبر - لیپسیق‌ده ریخستاقی یاندیرماق‌دا ایتهام اولونان کومونیست‌لر اوزرین‌ده محکمه روندی باشلامیش‌دیر.
  ۲۰ مارس - نازی‌لرین ایلک توْپلاما کمپی مونیخ یاخینلاریندا آچیلدی.
  ۲ مارس - کینگ کوْنق فیلمی نیویورک‌دا گؤستریمه گیردی.
  ۱۸ نوْوامبر - ایستانبول دارالفنونو یئنی آدلا (ایستانبول اونیوِرسیته‌سی) ایشه باشلامیشدیر.
  ۱۶ نوْوامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله شوروی دیپلوْماتیک ایلگیلر قۇرموشدور
  ۱۵ مارس - آلمان‌دا هیتلر٬ ۳-جۆ رایشی اعلان ائتدی.
  ۱۳ آوریل - یۇخاری مۆهندیس‌لیک مکتبینی (ایستانبول تکنیک بیلیم‌یوردو) بیتیرن صبیحه و ملک خانیملار تۆرکیهنین ایلک قادین مۆهندیسلری اوْلدو.
  ۱۲ نوْوامبر - فاشیست حزبی آلمانداکی پارلمان سئچکی‌لرینده یئرلرین ۹۶٪-نی الده ائتمیشدیر.
  ۱۲ آقوست - اوکراينا میلّی فوتبول کومانداسی تورکیيه‌يه قارشی ایلک رسمی ماچا چیخدی.
  ۱۰ اوْکتوبر - آمریکادا ایلک دفعه یویوجو توز ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
  
  قایناق‌لار 
  
  میلادی ایللر
  1933