title: فارس دیلی
text: فارس دیلی  یادا فارسجا () — ایران، افغانیستان و تاجیکیستان اؤلکه‌لرینده دانیشیلان دیل، و اؤزبکیستان اؤلکه‌سینده کیچیک بیر آزینلیغا صاحیب اوْلان دیل، هیند اوروپا دیل عائیله‌سینه باغلی بیر دیل‌دیر. هیند-اوروپا دیل عائیله‌سینین بیر قولو اوْلان هیند-ایران دیل عائیله‌سینین ایران دیل‌لرینه باغلی‌دیر.
  فارسجا و لهجه‌لری، ایران، افغانیستان و تاجیکیستاندا رسمی وضعیتی وار. سیا دونیا حقاییق کیتابینا گؤره، ۶۰ میلیونا یاخین آدامین آنا دیلی فارسجادیر و توپلامدا، ۱۱۰ میلیون نفر بۇ دیلده دانیشماغی باشاریر.
  
  فارسجانین لهجه‌لری 
  ایستاندارد فارسجانین اوچ چاغداش واریانتی واردیر:
   فارسجا: ایراندا دانیشیلان چاغداش فارسجا
   دری‌جه: افغانیستان، اؤزبکیستان و پاکیستاندا دانیشیلان فارسجا
   تاجیک‌جه: تاجیکیستان، اؤزبکیستان و روسیه ده دانیشیلان فارسجا. کیریل الیفباسیله یازیلار.
  آیریجا ایران، افغانیستان و تاجیکیستاندا ایستاندارد فارسجانین بیر آز فرقلی اوْلان یئرلی لهجه‌لرده واردیر. لاری (ایران) و دروازی (تاجیکیستان) بۇنلارین نومونه‌سیدیر.
  
  اتنولوق، دانیشیلدیغی یئرلره گؤره بۇ صینیفلاندیرماغی اؤنریر:
   باتی فارسجاسی و یا ایران فارسجاسی (ایران)
   دوغو فارسجاسی (افغانیستان)
   تاجیکجه (تاجیکیستان، اؤزبکیستان)
   آیماق (افغانیستان)
   بوخارایجه (ایسرائیل، اؤزبکیستان)
   دروازی (افغانیستان، تاجیکیستان)
   دژیدی (ایسرائیل، ایران)
   پهلوانی (سیستان اوستانی‌نین بعضی یئرلرینده و افغانیستان)
  
  چاغداش ایراندا ویا سینیرا یاخین بعضی یئرلرده، ائتنیک قروپلاری دانیشدیغی باغلانتیلی دیللر بۇنلاردیر:
   لورجا ایرانین گونئی باتیسیندا، لورستان و خوزیستان اوستانلاریندا
   تالیشجه قوزئی ایران و آذربایجانین گونئی بؤلگه‌لرینده
   تاتجا شرقی آذربایجان اوستانی، زنجان  ویا قزوینده. آیریجا آذربایجان  ویا روسیه  بعضی یئرلرینده دانیشیلیر.
   دریجه (ویا گبری)، ایرانین یزد و کرمان بؤلگه‌لرینده بعضی زردوشتیلر طرفیندن دانیشیلیر.
  
  تاجیکلرین دانیشدیغی فارسجا، سووئت دؤنمینده آیری بیر ادبیات دیلی حالینه گلمیش اوْلوب، فارسجانین بیر لهجه‌سی اولماسی قارشی آیری بیر دیل ساییلیر. ایراندا و افغانیستاندا عرب-کؤکلو فارس الیفباسی ایشلنیرکن، تاجیکیستاندا کیریل-کؤکلو تاجیک الیفباسی ایشلنیلیر.
  
  اوچ لهجه مقایسه اولسا، بیر بیریندن چوْخ فرقلی اولمادیغی گؤرولور. افغانیستان فارسجاسیندا، کلمه‌لر فرقلر دئییلسه‌ده، ایران فارسجاسیندا یازیلدیقلاری کیمی یازیلیرلار. تاجیک فارسجاسیندا ایسه تلفوظ‌ده‌کی فرقلر یازییا دا گلیر.
  
  یازی سیستمی 
  فارسجا ایسلام‌دان اؤنجه پهلوی الیفباسی ایله یازیلمیشدیر. بوگون ایسه ایران و افقانیستان‌دا عرب-کؤکلو فارس الیفباسی ایله، تاجیکیستان‌دا دا کیریل الیفباسی ایله یازیلماق‌دادیر. ۱۹۶۷ ایلینده فارسجانین بیرلشمیش میلتلرین رسمی اساسلارینا دایانان لاتین الیفباسی ایله یازیلماسی ایران طرفیندن قبول ائدیلدی. آنجاق ایسلام اینقیلابی ایله برابر ۲۰۰۰ ایلینده بۇ سیستمین ساده‌جه یئر آدلاری اۆچون ایشلنیله‌جگی آچیقلاندی.
  
  فارسجادا بۇ ۳۲ حرفلر واردیر:
  
  فارسجا و باشقا دیللر 
  فارسجا باشقا ایرانی دیللرله دوغال اولاراق بنزرلیک گؤستریر. آشاغیداکی جدول‌ده، نئچه کلمه فارسجادا و دیگر ایرانی دیل‌لرده قارشیلاشدیریلیبدیر. کلمه‌لرین تۆرکجه آنلامی سون سوتون‌دادیر.
  
  ائشیک باغلانتیلار 
   آریانپور سؤزلوک
   فارسجا-تورکجه سؤزلوک 
   لیسانی  فارسی 
   Wikibic
  
  قایناقلار 
  
  ایران دیللری
  ایران مدنیتی
  افغانیستان‌داکی دیللر
  ایران‌داکی دیللر
  عراق دیللری
  تاجیکیستان دیللری
  آسیا دیللری