title: کلاسیک مکانیک
text: کلاسیک مکانیک فیزیکده مکانیکین ایکی اساس بؤلمه‌سیندن بیری اوْلوب، قوه‌لر سیستمینین تأثیری آلتین‌دا جیسیملرین حرکتینی تصویر ائد‌ن فیزیک قانونلارینی ایحاطه ائدیر. جیسیملرین حرکتینین اؤیرنیلمه‌سی چوْخ قدیم تاریخه گئتمکله، علم، تکنیک و تکنولوژی کلاسیک مکانیکنی ان بؤیوک و قدیم فنن ائدیر.
  
  کلاسیک مکانیک ماکروسکوپیک اشیاء نین حرکتینی، روکئتلردن ماشین حیصّه لرینه کیمی، ائل‌جه ده آسترونومیک اشیاء نین، مثلاً، کوسمیک گمیلرین، پلانتلرین، اوْلدوزلارین و قالاکتیکالارین هکتینی خاراکتریزه ائدیر. بونونلا یاناشی،فن داخیلین‌ده بیر چوْخ ایختیصاصلاشمالار قازلاری، مایئلری، برک جیسیملری و باشقا خصوصی مؤوضولاری ایحاطه ائدیر. کلاسیک مکانیکنین ایشیق سۆرعتینه یاخین اولمایان سۆرعتله و بؤیوک اوبیئکتلرله مهدودلاشان موحیطلرده تتیبیقی اوْلدوقجا دقیق نتیجه‌لر وئریر. باخیلان اوبیئکت کیفایت قدر کیچیک اوْلدوق‌دا، مکانیکنین دیگر اساس بؤلمه‌سی اوْلان کوانت مکانیکسینین داخیل ائدیلمه‌سی ضرورتی یارانیر، هان‌سی کی، جیسیملرین آتومیک طبیعتینی ماکروسکوپیک فیزیک قانونلاری ایله اوزلاشدیریر و آتوم و مولئکوللارین دالغا-زررجیک دوالیزمینی (ایکی‌لی خصوصیتینی) اؤیرنیر. اشیاء نین ایشیق سۆرعتینه یاخین یوکسک سۆرتلی حاللارین‌دا، کلاسیک مکانیک خصوصی نیسبی‌لیک نظریه‌سی ایله اوزلنیر. عمومی نیسبی‌لیک نظریه‌سی نیوتونون عموم دونیا جازیبه قانونو ایله خصوصی نیسبی‌لیک نظریه‌سینی اؤزون‌ده بیرلش‌دیرمکله، فیزیکلره درین سوییه‌ده قراویتاسییا ایله ایشله‌مک ایمکانینی وئریر.
  
  مادی نوقطه 
  
  معین مقصدلر اۆچون اؤلچولری نظره آلینمایان جیسمه دئییلیر. مثلاً یئر کوره‌سینین گونش اطرافین‌دا حرکتینی اؤیرنرکه‌ن اونا مادی نقطه کیمی باخماق اولار. چونکی گونشین اؤلچولری یئردن دفعه‌لرله آرتیق‌دیر. 
  برک جیسمین ایر‌لیله‌مه حرکتین‌ده اونون بوتون نقطه‌لری ایر‌لیله‌مه حرکتی ائدیر و اونون ایسته‌نیله‌ن بیر نقطه‌سینی مادی نقطه کیمی قبول ائدیب همین مادی نقطه‌نین حرکتینی اؤیره‌نمک اولار.
  
  آزادلیق درجه‌سی 
  جیسیمین آزادلیق درجه‌سی اونون نئچه اؤلچولو کوردینات سیستمینده تعیین اوْلونماسین‌دان آسی‌لی‌دیر. مثلاً، ایکی اؤلچولو و اوچ اؤلچولو کوردینات سیستمینده جیسمین آزادلیق درجه‌سی اویغون اولاراق ۲ و ۳ اولور. فضادا ایسه جیسمین ۶ آزادلیق درجه‌سی واردیر. فیرلانما حرکتی اوجون آزادلیق درجه‌سی یازیلمیر.
  
  بؤلمه‌:کلاسیک مکانیک