title: Бакълъул мухъ
text: Бакълъул мухъ — Дагъистаналда гъорлӀ бугеб административиябгин территориалияб цвел ва мухъалъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи. Буго Дагъистаналъул бакътӀерхьуда, Авариялъул бакътӀерхьуда, мухъалъул гӀурхъи цураб буго Чачаналъулгун. Бакълъул мухъ ккола аваразул мухъазул цояб ва гӀатӀилъиялъул рахъалъ гьезда гьоркьоб буго анкьабилеб, Дагъистаналъул цогидал мухъазда гьоркьоб — 26-абилеб; мухъалъул гӀатӀилъи буго 676,16 квадратияб километр.
  
  Тарихияб рахъалъ гьанжсеб Бакълъул мухъалъул бугеб территориялда букӀана бакълъулазул бо, МелъелтӀа букӀана нуцабазул наслуялъул цояб гӀаркьелалъул чӀей, ва гьеб букӀана Аргъуналде гӀунтӀун бугеб территориялъул центерлъун. Жибго Бакълуъ мухъ гӀуцӀана цин кантун хӀисабалда 1928 соналъул 22 новембералда, букӀараб ГӀанди сверухълъиялдаса, 1930 соналъул 25 декембералда гьелъул гьабуна мухъ.
  
  Административияб планалда Бакълъул мухъ бикьула анцӀила щуго муниципалияб гӀуцӀиялде, гьезул анлӀгоялъул буго росдал боялъул статус, ичӀгояб буго жибго росу. Гьез  гъорлӀе бачуна 27 чӀел-бакӀ. Мухъалъул административияб марказ буго МелъелтӀа росу.
  
  Агьлулъиялъул къадаралъул рахъалъ ЛъаратӀа мухъ буго 38 бакӀалда, гьенив гӀумру гьабун вуго 21 280 чи; мухъалъул кьибилаб халкълъун ккола аварал. Кинабниги агьлулъи буго росдалаб. Мухъ ккола авар мацӀалъул шималияб тӀадкаламалъул нахъбакӀалъулаб сверел тӀибитӀараб ареаллъун.
  
  География 
  Мухъ буго централияб Дагъистаналъул бакътӀерхьуда. Шималияб рахъалда гӀорхъи цураб буго НахъбакӀ мухъалъулгун, шималиябгин бакъбаккуда — Шура, бакъбаккуда — Унсоколо, жанубалда — Хунзахъ ва бакътӀерхьуда Болъихъ мухъазулгун. Шималиябгин бакътӀерхьул рахъалда гӀорхъи буго чачан Ножай-Юрт мухъгун.
  
  Демография 
  
  Россиялъул Федерациялъул экономикияб цебетӀеялъул министерлъиялъул прогнозалда рекъон, мухъалъул халкъалъул къадар букӀине буго::
   2024 — 23,65 аз. чи.
   2035 — 25,44 аз. чи.
  
   Миллияб гӀуцӀи
  Мухъалъул аслияб халкъ ккола аварал.
  
  Территориалияб гӀуцӀи 
  Административиябгин территориалияб гӀуцӀиялда жаниб Бакълъул мухъалъ гъорлӀе рачуна росдал боял ва росаби..
  
  БакӀалъулаб жинцаго нухмалъи гьабиялда жаниб гьебго цӀар бугеб муниципалияб мухъалъ гъорлӀе бачуна росдал поселениялъул статус бугеб 15 муниципалияб гӀуцӀи, жал росдал боязе ва росабазе данде кколел.
  
  ЧӀел-бакӀал 
  Бакълъул мухъалда буго 27 росдалаб чӀел-бакӀ.
  
  Карта
  
  МугъчӀваял
  
  Баянкьелал
  
  Иццал
  
  РегӀелал  
   Бакълъул мухъалъул официалияб сайт 
   Дагъистаналъул Муниципалитетал: Бакълъул мухъ
   Мухъалъул лъайкьеялъул идараби
  
  Авариялъул мухъал
  Дагъистаналъул мухъал