title: ГӀириб
text: ГӀириб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна ГӀириб росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун. 
  
  ГӀириб букӀана Кьенсерухъ болмухъалъул центерлъун. ГӀурусгин Кавказалъулаб рагъул соназда росдал гӀадамаз гӀахьаллъи гьабуна имамзабазул церехъанлъиялда гъоркь унеб букӀараб къеркьеялда.  1844 соналъ ГӀириб лӀугьана Шамил имамасул Жанубияб Авариялда вукӀарав мудир Даниял-бекил резиденциялъул. Гьебго заманалда гьениб бана щулалъи ва лъуна кӀудияб рагъулаб горнизон, заманцояз абухъе, «Шамилил бищун лъикӀаб аскар».
  
  ГӀурусаз аннексия гьабун хадуб ва 1928 соналде щвезегӀан ГӀириб букӀана Дагъистаналъул вилаяталъул Гъуниб сверухълъиялъул Кьенсерухъ бутӀаялъул административияб центерлъун.
  
  Этимология 
  Росуялъул цӀар бачӀиналъул буго чанго версия. Авариялъул топономиялъул литератураялда бугеб версиялда рекъон, цӀар бачӀараб буго "гӀор" рагӀудаса, гьелъ ГӀириб абураб цӀар буссинабие бегьула гӀурухъ бугеб росу абун. КӀиабиле версиялда рекъон, цӀар бачӀараб буго "гӀири" абураб рагӀудаса, болмацӀалда гьеб рагӀиялъул эквивалент буго зани, ва бакӀалъул биценазда рекъон, гьабсагӀат ГӀириб бугеб бакӀалда букӀун буго заниялъе гамачӀ бахъулеб бакӀ.
  
  География 
  Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 10 км-алъ жанубалдехун, КьенсерухъгӀоралъул рагӀалда.
  
  Демография   
  
  Ккола моноэтникияб авар росулъун.
  
  Тухумал 
  ЦIиркьилал
  Паргаданилал
  Шунилал
  Дарбишилал
  Ярагьанилал
  
  Машгьурал гӀадамал 
   КъурамухӀамадилазул Шарипил КъурамухӀамад — эркенаб тайпаялъул гугарухъан, 1997 соналъул дуналалъулав чемпион, щуго нухалъ Европалъул чемпион ва анлӀго нухалъ Россиялъул чемпион.
   Маркъо ШагӀбанов — дагъистаналъул журналист, тарихчи. «ЦIияб ХIалтIи» ва «Черновик» казияталъул бетIерав редактор.
   АсхӀабгӀалилазул Раджаб — эркенаб тайпаялъул гугарухъан, Туркиялъул ва Азарбижаналъул чемпион.
   Ибрагьимилазул МухIаммадил МухIамад — ДАССРалъул прокурор, Россиялъул Советияб Социалияб Республикалъул мустахӀикъав юрист.
  
  МугъчӀваял
  
  РегӀелал 
   ГӀириб росдал тухумал, тарих ва авалал
  
  Аваразул росаби
  ЧӀарада мухъалъул чӀел-бакӀал