title: Хурасан-Резави
text: Хураса́н-Резави́ ( / Xorāsān-e Razavi) —  Ираналъул 31 провинциялдаса (останазул) цояб. Административияб марказ — Машгьад — халкълъул къадар ва ракьалъул гӀеблъи малъун Ираналъул кӀиабилеб шагьар.
  
  География 
  Хурасан-Резави остан буго Ираналъул шималгун-бакъбаккул рахъалда. Шималалдаса ва шималгун-бакъбаккул рахъалдаса мадугьаллъуда буго Туркменистан, шималиябгун-бакътӀерхьул рахъалда Шималияб Хурасан, бакътӀерхьуда Семнан остан, жунубалъул рахъалдаса Жунубияб Хурасан ва бакъбаккул рахъалдаса гӀорхъи уна Афгъанистангун. Хурасан-Резави останалъул ракьалъул гӀеблъи буго 118,884 км² ва гьелъул рахъалъ тӀолго 31 Ираналъул останазда гьоркьо 6-леб бакӀ ккола.
  
  Административияб бикьи 
  Хурасан-Резави остан бикьула 28 шагьрестаналда (мухъ).
  
   Баджестан
   Бардаскан
   Бахарз (Бахарз)
   Гондабад
   Даварзан
   Даргаз
   Джовин
   Джогатай
   Заве
   Калат
   Кашмар
   Кучан
   Мехвелат
   Машгьад
   Нишапур
   Раштхвар
   Сабзевар
   Серахс
   Тайбад
   Торбате Джам
   Торбате ХӀайдарие
   Торкабе ва Шандиз
   Фариман
   Фирузе
   Халилабад
   Хваф
   Хошаб
   Ченаран
  
  Халкъ
  
  Миллияб состав
   Парсал — 3 569 000 чи
   Хъиргъизал — 794 000 чи
   Туркменал — 432 000 чи
   Хурасаниял тюркал — 542 000 чи
   Курдал — 200 678 чи
  
  Хозяйство ва экономика
  
  Транспорт 
  Хурасан-Резави ккола 2004 соналъ Хурасан чанго бутӀаялда бикьун лъугӀарал останаздасан. Ракьалъул гӀатӀилъи — 144 681 км², халкъалъул къадар — 5 593 079 чи (2006). ЦӀцӀикӀарасел — парсал, гьединго руго туркменал, курдал, тюрк гочардулеб миллат афшарал, балучал, гӀарабал ва пуштӀунал.
  
  Экономика 
  Аслиял экономикаялъул отраслал — росдалаб магӀишат (ролъ, пурчӀина, пампа, шафран, цӀцӀицибил, чакаралъул чӀалкӀутӀан, гандури, памадурал), кванил, къохьол, текстилияб, металлургияб, автомобилияб, электротехникияб, нартгун-химикияб промышленностал, энергетика, бича-хиси, транспорт, нарт ва газ бахъи.
  
  Машгьадалда буго «Мешхед Урбан Рейлвэй Корп» маххулнухлул оператор, «Табан Эйр» авиакомпания; чӀахӀиял предприятияздасан ккола — «Прома Хипермаркет», «Киан Сентр» и «Альмас-э-Шаргх» бича-хисиялъул марказал. Нишапуралда буго металлургияб комбинат «Хорасан Стил».
  
  Туризм 
  Провинциялда руго гӀемер тарихиял ва тӀабигӀатиял бакӀал (минералиял иццал, гьитӀинал хӀорал, заповедникал). Хьвадул туризм цебетӀун буго. Хурасаналъул лъаблго останалда (Хурасан Резави, Шималияб Хурасан ва Жунубияб Хурасан) буго 1179 тарихияб ва маданияб кӀвар бугеб бакӀ.
  
  2016 соналъ гьабураб цӀех-рехалдалъун останалъул бищун машгьурал шагьаразул сияхӀ:
  
  Рихьизе бакӀал 
  Машгьадалда руго имама Резал зиярат, Гогьаршад ва Молла ХӀайдар мажгитал, Мукъадасав Месропил арменияб гьатӀан, Надир-шагь Афшарил хоб, Шагьасул баняби. Нишапур шагьаралда руго ГӀатӀтӀарил ва Махрукил зияратал, ГӀумар Хайямил ва Камал-ул Мулкил хобал.
  
  Гонабад шагьаралда буго некӀсияб гидротехникияб система «кариз», ЮНЕСКОялъул дунялалъул ирсалъул сияхӀалда жиб рехсараб.
  
  Gallery
  
  Гь. балагье
  КІудияб Хурасан
  Шималияб Хурасан 
  Жунубияб Хурасан
  
  ХІужаби
  
  РегІелал
  
  The text of the law for division of Khorasan into three provinces (in Persian)
  Cultural Heritage Foundation of Khorasan
  Khorasan-e Razavi Province cooprative office
  Khorasan-e Razavi Province cooprative office (in Persian)
  Khorasan-e Razavi Province Department of Education (in Persian)
  Imam Reza Shrine Official website
  Mashad Mayor's Office
  Central Library of Astan Quds Razavi Official website
  
  Ираналъул останал
  Хурасан
  Хурасан-Резави