title: Нил
text: Нил (, Ан-Нил; ,  яги Ḥˁpī,  p(h)iaro — буго Африкалда бугеб гІор,  Дунялалда халалъиялъул рахъалъ бищун кутакал гІоразул системалъул цоябги жиб кколеб. «Нил» абураб рагІи бачІараб буго грек мацІалда гьеб гІеб гІоралда абулеб букІараб «Нейлос» (некІ. грек. Νεῖλος) цІаралдаса.
  
  ГIор Бакъбаккул Африкаялъул мугIрул ритIелалдасан бабихьун чвахула Ракьдагьоркьосеб ралъадалъе, 24 азар. км² гIатIилъи бугеб Дельтаги лъугьун. Нилалъул гӀурукӀалалда лъагӀалил гьоркьохъеб лълъел харж буго 2900 м³/сек. ТIасияб чвахиялда Нилалъулъе чвахула чIахIиял гIаркьелал — Ал-Гъазал (квегIаб), Асва, Ал-Асфар, ХъахIилаб Нил ва ГӀатӀбара (кваранал). Атбара кваранаб гIаркьелалъул чвахиялдаса гъоркьегIан байбихьун, Нил чвахула ахирисеб 3000 км-ялъ тIокIалб цониги гIаркьелги гьечIого.
  
  Нил гIурул лъел система рикIкIуна дунялалда бищун халатаблъун. ГIурул жаниблъиялъул гIатIилъи буго 3349 аз. км². Байбихьи буго Руандаялда, гьебги буго Рукарара лъар, жибги Кагера гIурулъу чвахулеб. Лъел чвахиялъул ин лъагIалида жаниб хисардула. Гуми хьвадулел бутIабазул гIаммаб халалъи буго 3,2 аз. км. Нилалъул лъим хIалтIизабула лъалъадизеги токалъул энергия гьабизеги. Нилалъул Дельтаялдаги гIурумухъалдаги гIумру гьабун буго Египеталъул тIолго халкъалъ, ва гьенибго буссинабун буго тIолго экономикаги. ЧIахIиял шагьараллъун руго Къагьир, Асуан, Ал-Искандерия, Хартум
  .
  
  ГIаммаб сипат-сурат
  
  ЦIар
  
  Байбихьулеб бакIалъул суал
  
  Цебе заманалда
  
  Гьанже къоялъ
  
  Нилалъул чвахи
  
  Кагера
  
  Виктория-Нил
  
  Альберт-Нил
  
  БахIр-аль-Джабал
  
  ХъахIаб Нил
  
  ТIагIараб гIаркьел
  
  Нилалъул болъаби
  
  Дельта
  
  Каналал
  
  Фауна
  
  Флора
  
  Пайда
  
  Египеталъе бугеб пайда
  
  Баянкьелал ва мугъчӀваял
  
  Баянкьелал
  
  МугъчӀваял
  
  Иццал
  
  ТӀадеги цӀалиялъе 
   
   Jeal, Tim (2011). Explorers of the Nile: The Triumph and Tragedy of a Great Victorian Adventure. 
   Moorehead, Alan, "The White Nile" (Hamish Hamilton, 1960; revised and illustrated edition, 1971). Abridged illustrated edition, as The Story of the White Nile (Harper & Row, 1967)
   Moorehead, Alan, "The Blue Nile" (Hamish Hamilton, 1962; revised and illustrated edition, 1972). Abridged illustrated edition, as The Story of the Blue Nile (Harper & Row, 1966)
   Tvedt, Terje, ed. The River Nile in the Post-Colonial Age: Conflict and Cooperation Among the Nile Basin Countries (I.B. Tauris, 2010) 293 pages; studies of the river's finite resources as shared by multiple nations in the post-colonial era; includes research by scholars from Burundi, Congo, Egypt, Ethiopia, Kenya, Rwanda, Sudan, Tanzania, and Uganda.
   Tvedt, Terje, (2004) "The Nile: An Annotated Bibliography", London/New York,
  
  КъватӀисел регӀелал 
   A Struggle Over the Nile – slideshow by The New York Times
   Thesis Analyzing Nile River Negotiations
   
  Old maps of the Nile, from the Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel
  
   
  Африкаялъул халкъаздагьоркьосел гӀорал
  
  Египеталъул гӀорал
  Суданалъул гӀорал
  Жанубияб Суданалъул гӀорал
  Угандаялъул гӀорал
  НекӀсияб Египеталъул география
  Египеталъул националия паркал
  Египеталда лълъел транспорт
  Африкаялъул гӀорал