title: Гьури
text: Гьури́ — гьавадул яги цогидал газазул планетадул тӀасалъиялда букӀунеб тӀабигӀияб багъа-бачари. Атмосфеорадул циркулациялъул кӀиго аслияб гӀилла ккола экваторалда ва полусазда гьоркьоб температура хисарди ва планета тири (Корлиосил эффект).
  
  ГӀиллаби 
  Гьури лӀугинабула атмосферияб тӀадецуй хисардиялъ, жибги температура хисардиялда бан букӀунеб. Атмосферадул тӀадецуй батӀияблъун ккедал, гьава багъарула цӀикӀкӀараб тӀадецуй бугелъуса гьеб дагьаб бугелъубе, гьелъ лӀугьинарула батӀи-батӀияб хехлъи бугел гьурал. Ракьалъул тӀасалъиялде гӀагарлъухъ, лӀурелалъ гьорол хехлъи дагьлъизабула.Гьединго тӀасалъиялъул лӀурел сабаблъула гьури дагьаб тӀадецуй бугелъубе пуялъе.
  
  Борцин 
  Гьорол буссиналъе гӀемериселъ хӀалтӀизарула гьури пулеб рахъ бихьизабулеб терминал. Мисалалъе, шималияб гьури яги "тӀасагьури" ккола шималалдаса жанубалде пулеб.
  
  Цивилизациялда
  
  Мифология 
  Авар мифологиялда гьорол персонификация гьабун буго Гьорол Эбелалъул сипаталда, амма гьединго дандчӀвала гьорол зооморфияб сипать гьабиги, мисалалъе, гьорол чу яги аздагьо. ГӀандаллъуда гьорое сипат гьабулеб букӀун буго ясазул хӀисабалда (гьорол ясал). РикӀкӀунеб букӀун буго гьураз балагьал росун униланги.
  
  МугъчӀваял 
  
   
  Атмосферияб динамика
  Метеорологиял феноменал