title: Дубай
text: Дуба́й (, ; , , ) — Цолъарал ГIараб Имаратазул бищун кӀудияб шагьар, ралъдал порт ва Дубай имараталъул административияб марказ, ЦГIИялъул ва ГӀагардаб Машрикъалъул бищун кIвар бугеб бича-хисиялъул ва финансазул марказ.
  
  Тарих
  
  География 
  Дубай буго Парс заливалъул рагӀалда.
  
  Климат 
  Дубай гьава-бакъалъул рахъалъ рикӀкӀуна дунялалъул бищун багӀарараб шагьараздаса цояблъун.
  
  ЦӀадал Дубаялда цӀакъ къанагӀат рала (цо соналда жанир 80 мм цӀцӀикӀкӀуларо), ва гьелги ралахасалил кӀиабилеб бащалъиялда (феврал-март).
  
  Шагьаралъул районал 
  Шагьаралъул аслил районаздаса ккола:
   Бур-Дубай — тарихияб центр;
   Гарденс — кьижулеб район;
   Даунтаун — бизнес-район;
   Дейра — бакъбаккул бича-хисиялъул район;
   Джумейра — ралъдал гӀагарда бугеб район;
   Дубай Марина — гӀумру гьабулеб район.
  
  Экономика 
  Дубай — ГӀагардаб Машрикъалъул бищун кӀудияб бича-хисиялъул, финансабазул ва туристияб марказ.
  
  Транспорт 
  Транспорталъул гӀадлу Дубаялда гьабула Roads and Transport Authority (RTA) абураб 2005 соналъ ханасул амруялдалъун гӀуцӀараб агентствоялъ. 2010 соналъул январ моцӀалда Дубаялъул жамгӀияб транспорт хӀалтӀизабулеб халкъалъул къадар бахана 6 %.
  
  Шагьаралда буго кӀиго ралъдал порт, чанго автовокзал (бищун кӀудияб Бар-Дубаялда) ва кӀиго халкъаздагьоркьосеб аэропорт (Дубай ва Ал-Мактум). Буго гьединго цебетӀураб автобусазул хатӀал.
  
  2009 соналъул 9 сентябралъ рагьана машинистал гьечӀого хӀалтӀулеб Дубаялъул метрополитен.
  
  2009 соналъул 30 апрелалъ рагьана монорельсияб нух.
  
  РакьдатӀаса транспорт 
  Щуго аслиб маршрут  (E 11, Е 311, E 44, Е 77 и E 66) уна Дубаялдаса цоги аско ругел шагьаразда ва росабалъ.
  
  Авиатранспорт 
  Дубаялъул халкъаздагьоркьосеб аэропорт (IATA: DXB) — ккола Emirates Airlines ва Flydubai авиакомпаниязе аслияб аэропортлъун..
  
  Рихьизе бакӀал 
  
   Бурдж-Халифа — небоскрёб.
   Бурдж ал-Араб — отель.
   Фонтан Дубай — музыкалияб фонтан.
   Аквариум
   Дуниял.
   Emirates Towers.
  
  Суртал
  
  Шагьарал-вацал 
  Дубаялъул руго гъоркь рехсарал шагьарал-вацал:
  
  ХІужаби
  
  Адабият 
   Густерин П.В.: Города Арабского Востока. 2007г.
   
   The Government and Politics of the Middle East and North Africa. D Long, B Reich. p. 157
  
  РегӀелал 
   
   Ближневосточный Манхэттен: как Дубай из пустыни превратился в мировой центр // РИА, 16 сен 2017
   Фоторепортажал