title: Дуче
text: Ду́че (, ), латин мацІалъул  («цевехъан») рагІудасан бачІараб — Миллияб фашистияб партиялъул бетІер Бенито Муссолинил букІараб титул. Титул гІуцІана 1925 соналъ; Муссолиние гьеб щвана, жиндаго хадуб Италиялъул хІакимзабазул шураялъул бетІерасул хъулухъги букІаго. Гьелдалъун гьесие рес щвана Италиялъул пачалихъалъул хІакъикъияв бетІерлъун вукІине, Виктор Эммануил III ханлъун вукІаниги. Хадуб титулалде тІаде жубана «Империялъе кьучІ лъурав» абун, жибги  КІиабилеб Италиялъулги Эфиопиялъулги рагъулъ Италияги бергьинеги гьабун, гьелъул колониалияб пачалихъ Муссолиница бахъинабиялъе гІоло. Дуче титул хвезабуна 1943 соналъ, ханасул амруялдалъун Муссолини гьелдаса махІрум гьавун хадуб. Гьелъул бакІалда премьер-министрасул титул букІадахъин гьабуна, ва гьебги щвана Пьетро Бадольохъе
  
  «Дуче» титул лъугьана кьучІаблъун фашистиял ва радикалиял миллиял партиязул церехъазул титулабазе (гьездаго гьоркьоб Фюрер титулги). 1943 соналъ, жиндирго пачалихъ къараблъун рикІкІинчІев Муссолиница, лъугьана «Италиялъул социалияб жумгьурияталъул Дуче»лъун.
  
  БачІараб бакІ ва тарих
  «Дуче» титул хІалтІизабулаан жиндирго гІадатлъун билъараб магІнаялда (ай цевехъан хІисабалда) 1860-л саназда Италия цолъизабулеб заманалда: Джузеппе Гарибальдил рахъккураз гьедин абулаан гьесда, амма гьес жинцаго жиндаго гьедин абулароан. 1915 соналъ «ТІадегІанав цевехъан» () абураб цІар жиндего абизе лъкгьана Виктор Эммануил III, Италиялъул рагъуд гІуцІарал къуватазул бетІерав цевехъан хІисабалда. ТІоцебесеб дунялалъул рагъ лъугІун хадуб гьеб ккуна|Габриеле Д’Аннунциоца, Фиуме Жумгьурияталъул бетІер хІисабалда. Амма гьеб титулалъе бищунго цІар рагІи щвана Бенито Муссолинихъ, Джерардо Доротил гьебго цІар бугеб сураталдаса хадуб гьеб титул лъугьана Муссолинил цІар хисулеб гІаламатлъун.
  
  Гьанже заманалда Италиялъул сиясатчагІаз ва жигарчагІаз «Дуче» рагІул бакІалда хІалтІизабула «цевехъан» хІисабалда цогидал гьебго магІнаялъул рагІаби.
  
  Тартиб
  Муссолинида ракІалда букІана КІудияб фашистияб шураялъ гьесул ирсилавлъун вищщилин лъабго гьес рихьизарурал чагІазда гьоркьоса, ва вищарасул цІар ханасухъе тІасдикъ гьабизе битІилилан. 1940 соналдаса Муссолиница жиндирго бакІалде хІадурулев вукІун ватизе рес буго жиндирго дурц Галеаццо Чиано
  
  СияхI
  
  Дуче
  
  Гьединго балагье
   Каудильо
   Кондукэтор
   Дож
   Фюрер
   Поглавник
   Диктатор (НекІсияб Рим)
  
  Баянал 
  
  Бенито Муссолини
  Итальянский фашизм
  Титулы