title: Кавказалъул мацӀал
text: Кавказалъул мацІазул конгламерат гІуцІула кІудияб ва цІакъ батІи-батІияб мацІазулаб массивалъ, ЧІегІераб ва Каспий ралъадада гьоркьор руггел Кавказалъул мугІрузда ругле агьел мацІазда кІалъалезул къадар буго анцІго миллионалдса цІикІкІун
  
  Лингвистикияб дандекквеялъ рес кьола гьел мацІал чанго жидеда гьоркьоб дагьаб гІаммаб жо бугел, яги щибго гьечІеб батІ-батІияб мацІазул хъизаналде классификация гьабизе. Кавказалъул мацІал цо-цо мехалда мекъе цолъизарула ца мацІазулаб хъизаналде.
  
  Кавказалъул кьибилал мацІал 
  Кьибилазде гъорлъе уна лъабго хъизаналъул мацІал, гьел мацІазда кІалъалел кьибилал гІадамал гьечІо Кавказтун къватІир ва Кавказалда ругел гьел мацІазда кІалъалел ккола автохонтияллъун. Кавказалъулал мацІал бураб терминалъ гъорлъе рачуна гІицІго гьеб лабаго хъизан, жидеда гІага-шагарго 11,2 миллион чи кІалъалел.
  
   Нахгун Дагъистанияб, Бакъбаккул Кавказалъулаб, яги Каспияб хъизан киналниги кІалъалезул къадар 3.8 миллион чи вугеб. Гъорлъе рачуна: 1 миллион кІалъалев чи вугеб Авар мацІ, 800 000 азарго чи вугеб лезги мацІ, 1.5 миллион вугеб чачан мацІ, 500 000 чи вугеб ингуш мацІ.
   Абхазгун Адигъияб, БакътІерхьул Кавказалъулаб, Черкессазул яги Понтияб мацІазул хъизан киналниги кІалъалезул къадар 2.5 миллион чи вугеб. Гъорлъе бачуна 1 миллион чи кІалъалезул вугеб кабардиязул мацІ.
   Картвелияб, Жанубияб Кавказалъулаб яги Иберияб мацІазул хъизан киналниги кІалъалезул къадар 5ю2 миллион чи вугеб. Гъорлъе бачуна ункънго миллион чи кІалъалезул вугеб Гуржиялъул расмияб гуржи мацІ, Сван, Мингрел ва Лаз мацІал.
  
  КъватІисел хурхенал
  
  Шималияб Кавказалъулал мацІал
  
  Иберо-Кавказиял мацІал
  
  Хатт
  
  Аллародия
  
  Дене-Кавказалъулаб макрохъизан
  
  Дагьалги цІикІкІун тІиритІарал мацІазул хъизан
  
  Гьинд-Европаялъулал мацІал
  
  Самиял (Афро-Азиялъулал) мацІал
  
  Магъулазул мацІал
  
  Турк мацІал
  
  Балагье гьединго
  
  РегІелал
  
  КъватІисел регІелал 
  
  TITUS: Caucasian languages map by Jost Gippert& projects Armazi& Ecling
  CIA ethnolinguistic map
  language-family map by Matthew Dryer
  Caucausian section of the Red Book of the Peoples of the Russian Empire
  The Iberian-Caucasian Connection in a Typological Perspective – An in-depth linguistic study of Basque, Georgian, and other ergative languages, concluding that the similarities are not strong enough to prove a genetic link.
  Atlas of the Caucasian Languages with very detailed Language Guide (by Yuri B. Koryakov)
  Comparative Notes on Hurro-Urartian, Northern Caucasian and Indo-European by V. V. Ivanov
  
   
  Агглютинативиял мацІал