title: Castiello de Santa Barbara de Zaragoza
text: O castiello de Santa Barbara ye un castiello medieval d'o sieglo XIII que se troba situato en Zaragoza, Aragón, en o barrio de Val d'Espartera. A mayor parte d'o castiello desaparixió en debantar-se-ie una ermita.
  
  O castiello
  
  O castiello se troba en o cobalto d'a ciudat de Zaragoza, exactament a 313 metros d'altaria sobre o ran d'a mar. L'edificio ye en ruinas, quedando poco d'a fortaleza inicial, ya que gran parti d'o que se veye actualment preteneixe a la reforma que se fació posteriorment ta convertir-lo en ermita. Se pueden veyer encara os muros exteriors con os suyos grans contrafuertes y bellas puertas y finestras. Lo que i queda en l'actualidat representaría un 36% d'a grandaria orichinal d'o conchunto arquitectonico.
  
  A ermita
  Gran parti d'a estructura que ha plegau dica os nuestros días perteneixe a la ermita que se construyó aproveitando as ruinas d'o castiello en o sieglo XVII. Estió en l'anyo 1690 quan una colla de labradors zaragozanos fundó a Confraría d'a Gloriosa Santa Barbara con seu en a parroquia de Sant Pavlo. En l'anyo 1691 ya apareixe a ermita en o Libro de Resolucions d'o Capítol d'a confraría. A suya construcción yera simpla, ya que l'obchectivo de l'edificio no yera artistico, sino tener un puesto de culto esporadico propiedat d'a confraría. Se documenta que en l'anyo 1706 ye menester d'esviellar o tellau que s'heba crebau debiu a l'orache d'a capital aragonesa y a o paso d'as anyadas.
  
  No ye dica l'anyo 1749 quan se conoixe bella cosa d'a estructura y ornamentación de l'edificio. Ta par d'alavez, y con a enchaquia d'o nombramiento d'un nuevo ermitanyo, s'escribe en as actas d'a confraría que a ermita ye d'una sola nau, sin capiellas, pero con dos altars adedicaus a Santa Barbara y a Chesucristo. Bi heba amás un confesionario y un atril de fusta, asinas como una pedricadera de cheso y quantas lampas. En l'exterior se trobaba una chicota campana en a frontera y un peirón con una cruz de fierro.
  
  En primerías d'o sieglo XX quasi s'heban albandonadas as romerías que se i feban, por o que a ermita continó con o deterioro que se produciba ya dende o sieglo anterior. A tradicional romería de l'1 de mayo en que se bendeciban os termins u campos s'heba deixau de fer y l'acceso enta la ermita yera quasi impracticable. Entre os anyos 1910 y 1914 s'esvielloron a frontera y o tellau.
  
  En a Guerra Civil Espanyola de 1936 l'edificio ye destruyiu y encara que dimpués se proposó restaurar-la nunca no se fació. En 1946 a confraría, que encara existe en l'actualidat, tresladó a romería enta a ilesia de Miralbueno, quedando a ermita albandonada de tot.
  
  Anvistas
  Dende o castiello, situau en o punto mas alto de Zaragoza, se tien una vista completa de toda a capital aragonesa con a Val d'Espartera y a Z-40 en primer plan. En os días claros se pueden alufrar amás os Pireneus, a Sierra de Guara y o Moncayo. Mirando-nos enta o sud trobamos Quart de la Uerba.
  
  Vinclos externos 
    O castiello de Santa Barbara en a pachina web d'o Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragonés.
    Ruinas ermita de Santa Barbara, sobre Valdespartera 
    El Castillo de Santa Bárbara
    Ermita de Santa Bárbara en Peripaseos.
    La ermita de Santa Bárbara en Valdespartera
  
  Referencias 
  
  Biens d'Intrés Cultural d'Aragón
  Santa Barbara
  Santa Barbara
  Santa Barbara
  Molimentos de Zaragoza