title: Ranyín
text: Ranyín (/ra'ɲin/; oficialment, en castellano, «Rañín») ye un lugar aragonés en o municipio de a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 41 habitants (2011).
  
  Cheografía
  Ranyín se troba en un cantimplano de poqueta inclinación en as garras occidentals d'a sierra de Campanué, en a man de a dita sierra que mira t'a Fueva, en fendo parte d'ixa subcomarca sobrarbenca. Ye chusto en l'altura d'un promontorio chiquilín que o fa devantar por alto d'as fincas agricolas que l'arrodeyan.
  
  En norte de Ranyín, de camín ta o puerto de Foradada, a solana de lugar remata abruptament en un vallón con terreros por a on que i baixa o barranco d'a Usía, corso d'augua principal en a Fueva que naixe amán de o lugar.
  
  Politicament, Ranyín yera cabecera de municipio dica o censo de 1857 y formaba achuntamiento de conchunta con Solipueyo y o Lumo de Ranyín. Dende 1857 l'antigo municipio se va trobar incorporau en o municipio de Moriello de Monclús y dende a decada de 1960 fa parte d'o municipio d'a Fueva. Disposa de dos pistas asfaltadas que o comunican a una con Tierrantona (a cabecera d'o municipio) por Solipueyo y Buetas, y l'altra con a carretera local HU-V-6442 (Tierrantona-nacional N-260) por debant de Charo, baixando por O Lumo y por a Lueza.
  
  Demografía
  
  Monimentos
  A ilesia de de Ranyín ye o monimento principal d'a población. Se tracta d'una ilesia d'oríchens romanicas que ha gosau sufrir remodelacions en sieglos posteriors, especialment en o sieglo XVI y XVII. Ye consagrada a l'advocación de Santa María de l'Asumpción.
  
  A nau ye sola, con forma de cruz latina, y tiene un abside semicircular que ye o solo vestichio que fa dir d'as suyas oríchens romanicas. A ilesia se va enamplar ta fer-le naus laterals, que son como dos ixamplaus en as garras d'o crucero. Una imáchen de a virchen María, picada en madera, se guardaba en a ilesia pero en l'actualidat ye en o Museu Diocesano de Balbastro.
  
  Imáchens
  
  Fiestas
  Primer cabo de semana de setiembre, Fiesta Mayor, fendo-le honras a Santa María de l'Asumpción, que anque ye o día 15 d'agosto s'ha gosau tresladar ta setiembre. Ista fiesta mayor se fa conchuntament con Solipueyo y con o Lumo de Ranyín.
  8 d'aviento, fiesta d'hibierno, fendo-le honras a la Purisma.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos
  
  Lugars d'a Fueva
  Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta l'Asumpción
  Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe