title: Canfranc
text: Canfranc (prenunciato /kan'fran/) ye un municipio aragonés d'a val de l'Aragón, comarca d'a Chacetania, en a provincia de Uesca (Aragón). Fa parte d'o partito chudicial de Chaca.
  
  Ye dividito en dos nuclios de población, o lugar orichinal de Canfranc (4 km a lo norte de Villanuga y 16 de Chaca) y 4 km más a lo norte Canfranc Estación / Os Aranyons que se construyó con o ferrocarril a prencipios d'o sieglo XX. Entre os dos sumaban una población de  habitants con una densidat de población de  hab/km².
  
  Cheografía 
  Tien una superficie de 71,6 km². Situato en a val d'o río Aragón a una altaria de 1.190 metros chunto a lo collau d'o Somport, amán d'a muga con Francia y a una distancia de 92 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia y de 178 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'Aragón.
  
  A lo norte d'o suyo termin municipal son situatas as estacions d'esquí de Candanchú y Astún, anque pertocan a los municipios d'Aísa y Chaca.
  
  Toponimia 
  O toponimo Os Aranyons apareixe en o "Cartulario d'o Hespital de Santa Cristina de Somport" en romance aragonés como Araniones, Illos Aragnons y Illos Aragnones. Tamién i apareixe Canfranc como Campofrang, Campofranc, Campfranco y Campofranco.
  
  Luengas y parlas 
  A existencia d'a Gara Internacional de Canfrán como important nugo de comunicacions contribuyó decisivament a la castellanización d'este lugar y a la perduga de l'aragonés que se i charraba (que yera una forma d'aragonés occidental pareixiu a l'aragonés d'o Campo de Chaca y d'a val d'Aisa). Manimenos o lexico aragonés de Canfrán se conoix un poquet por estar localidat de l'ALEANR, con as siglas Hu 103.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
   Puent de pelegrins de Canfranc, un puent sobre o río Aragón d'estilo romanico d'o sieglo XII, situato en o camín de Sant Chaime aragonés.
   Ilesia de Nuestra Sinyora d'o Pilar, una ilesia en o lugar d'Os Aranyons, obra de l'arquitecto Miguel Fisac Serna, de 1969. Protechita legalment dende 2006 con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural. Se i conservan quatre retablos d'estilo barroco.
   Ilesia de l'Asumpción de Nuestra Sinyora de Canfranc, una ilesia d'estilo romanico d'o sieglo XIII. Ye la ilesia parroquial de Canfranc.
   Torraza d'os Aranyons, construcción esfensiva d'o sieglo XIX feita ta esfensar o camín d'invasions francesas.
  
  O Ferrocarril y a Gara Internacional 
  A gara internacional de Canfranc fue inaugurata o 18 de chulio de 1928 por Alifonso XIII.
  
  En 1970 s'esboldregó o puent de L'Estanguet en a parti francesa y dende allora o tracaz internacional dixó d'existir.
  
  Vinclos externos 
  
  Concello de Canfranc.
  A gara internacional de Canfranc.
  Ficha d'a población.
  
  Referencias