title: Roncesvals
text: Iste articlo ye sobre a localidat navarra de Roncesvals. Ta atros emplegos se veiga Roncesvals (desambigación).
  
  Roncesvals (en basco Orreaga, en castellano Roncesvalles, en francés Roncevaux, y oficialment Orreaga/Roncesvalles) ye un municipio situato en a Comunidat Foral de Navarra. Fa parte d'a comarca d'Auñamendi, merindat de Sangüesa y partito chudicial d'Aoiz.
  
  A suya población ye de 26 habitants (2013) en una superficie de 15,10 km², con una densidat de población de 2,19 hab/km².
  
  Toponimia 
  O toponimo Roncesvals s'ha quiesto interpretar a partir d'o latín RUMICIS VALLIS, con un chenitivo seguiu d'un nominativo. S'ha interpretau a sobén Roncesvalles como Val d'artos, a partir d'o basco Orreaga, "puesto con chinebros". Atras teorías dicen que se remonta a Erro-zabal, a plana de l'Erro, a val (val d'Erro) con a que ha estau relacionau.
  
  Estió Rozaballes en 1050. En basco as variants son Orierriga (1284) y atras que apareixen en libros d'historia: Orierriaga, Orreaga y Orriaga.
  
  O paso de pelegrins dende o norte fació romanzar o suyo nombre: Rozabal, Ronzaval, Roncesvals, Roncesvaux, d'a on provién o toponimo castellano Roncesvalles.
   
  En os primers anyos d'o sieglo XII o nombre d'Orreaga-Roncesvals feba referencia a la plana y a la población d'orichen de l'actual Auritz-Burguet. Dimpués de fundar-se a Colechiata caleba distinguir entre a villa y o hespital, a villa esdevinió Auritz-Burguet y o hespital se quedó con o viello toponimo.
  
  Cheografía 
  A localidat de Roncesvals se troba situada a 923 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 47 km d'a capital provincial, Pamplona.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
  
   Hespital de pelegrins de Roncesvals, establito por o rei Alifonso I o Batallero d'Aragón y por o bispe de Pamplona Sancho Larrosa (con apellido aragonés, d'o lugar de Larrosa). L'edificio actual ye un disenyo de l'arquitecto José Poudez de 1792 y se devantó en 1802-1807 en estilo neoclasico.
   Capiella de Sancti Spiritus de Roncesvals, un edificio d'o sieglo XII, que se diz seguntes a leyenda que se devantó en a honor d'os soldatos francos que morioron mientres a batalla de Roncesvals en 778. Por ixo tamién ye conoixito como Silo de Carlomagno.
   Ilesia de Sant Chaime de Roncesvals, una ilesia d'o sieglo XIII en estilo gotico que dica o sieglo XVIII estió a ilesia parroquial.
   Colechiata de Santa María de Roncesvals, devantata a prencipios d'o sieglo XIII en tiempos d'o rei Sancho VII de Navarra (qui la esleyó ta estar-ie apedacato) y perfecto eixemplar de l'arquitectura gotica. Fue reconstruita luego d'o suyo albandono a prencipios d'o sieglo XVII con elementos barrocos que ocultan parte d'a suya estructura gotica.
   Capiella de Sant Agostín de Roncesvals.
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién 
  Lista de municipios de Navarra.
  
  Vinclos externos 
  
   Pachina web oficial de Roncesvals.
    Información de Roncesvals en a pachina web d'o Gubierno de Navarra.
  
  Localidaz de Navarra
  Camín de Sant Chaime