title: Corz de Monzón (1533-1534)
text: As Corz de Monzón de 1533-1534 estioron unas Corz Chenerals d'Aragón que fuoron convocadas por Carlos I d'Aragón dende a ciudat de Chenova o 7 d'abril de 1533 pa celebrar-se o 15 de mayo en Monzón. Prencipioron o 19 de chunio y rematoron o 20 de chinero de 1534.
  
  O reinau de Carlos I se caracterizó por un coste muit alto pa mantener l'imperio con o consiguient agotamiento economico. Os prencipals motivos yeran: as hostilidatz con Francia por l'interés d'o rei Francisco I de Francia sobre a peninsula italica; a esfensa d'as agresions turcas en a Mediterrania y o mantenimiento de l'imperio alemán que yera anglucionau por os prencipes alemans.
  
  Amás d'a precaria situación economica dreitament creyada por la guerra, s'anyadiba la caita d'o comercio por culpa d'a inseguridat maritima. Tamién se queixoron os deputaus d'a manca de protección arancelaria de l'emperador, encara que existiban privilechios a favor d'os catalans. En concreto, se yera pagando por quitar trigo de Sicilia y no s'aplicaba lo gravamen d'un 20% a los trapos franceses que dentraban en Sicilia y Nápols.
  
  Respective a lo prencipau de Catalunya, en l'orden politico, os deputaus se queixoron de l'actuación d'o lugartenient Fadrique de Portugal, que efectuaba detencions en nombre d'a Cheneralidat, invadindo competencias. Tamién manifestoron o suyo disgusto lo brazo militar con o nombramiento d'o chenovés Girolamo Doria como arcebispe de Tarragona, por estar forano y por as incherencias competencials d'o enquisidor Fernando de Loazes (futuro succesor de Doria en l'arcebispau de Tarragona), pero lo rei no tornó a acceptar discutir iste punto. Por as dificultatz d'aplicación d'a Constitución d'a Observancia se pidió a creyación d'un Tribunal de Contrafaccions. A suya creyación s'aplazó dica 1706, quasi doscientos anyos dimpués. Adintro d'os temas de rechimen interior destaca l'alcuerdo de nominar los cargos de deputaus locals a la fin d'o mandato y no a lo prencipio; se prohibioron as relacions economicas entre deputaus y oficials d'a Cheneralidat. Istas midas teneban como obchectivo privar as posicions dominants y o clientelismo. D'unatra man se plantió encetar una nueva sistematitzación d'o dreito catalán, si bien no será dica as Corz de Monzón de 1585 quan se constituyiría una comisión que fería publico o resultau entre 1588 y 1590.
  
  Monzón 1533-1534
  Monzón 1533-1534
  Monzón 1533-1534
  Monzón 1533-1534
  Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en Monzón
  1533-1534
  1533
  1534