title: Coelodonta antiquitatis
text: O rinoceront lanuto (Coelodonta antiquitatis (Blumenbach, 1799)) estió una especie animal d'a familia Rhinocerontidae que habitaba en as estepas fridas y secas d'Eurasia quan as glaciacions de Riss y Würm.
  
  Descripción 
  A largaria d'a cabeza y cuerpo yera de bells 4 m, l'altaria en a cruz yera de 1,85 a lo menos. O peso se calcula en 2 toneladas. O cuerno anterior superaba os 130 cm, y se piensa que podeba fer-lo servir pa esgarrapar en a nieu y mirar de minchar.
  
  Habitat 
  Viviba en estepas fridas y secas meridionals d'Eurasia quan que o Würm, con presencia de graminias, composadas (en especial, especies d'o chenero Artemisa) y tamién arboletz d'os cheneros Salix y Alnus.
  
  Distribución 
  Amaneix en o Pleistoceno inferior de China, y arriba en Europa a primers d'a glaciación de Riss (zaguerías d'o Pleistoceno meyo), correspondendo a una cronosubespecie més alta (C. a. praecursor). Quan a glaciación de Würm teneba una distribución muito ampla, dende a Peninsula Iberica y Escocia dica Corea. A la fin d'o Würm, entre os 13.000 y os 10000 anyos BP desapareix d'a mayor parte d'Europa, tendendo a restrinchir-se enta Siberia y a lo norte d'o paralelo 69º en os Urals articos entre os 15.000 y 10.000 anyos BP. Os zaguers rinoceronts lanutos conoixius vivioron en l'Altai dica fa bells 10.000 anyos BP.
  
  En os Pireneus yera abundant sobretot en a vesant norte, y no yera present a l'este d'Ariège. Localidatz d'a vesant norte a on ye citau son Pape y Rivière en las Landas, Olha I, Izturitze, Haristoy, Gaztarria, Habarra y Junquà en os Pireneus Atlanticos; Aurensan, Gerde y Nestier en os Altos Pireneus; Montmaurin, Infernet y Harpons en l'Alta Garona; y Roc Traucat, Mano, Malarnaud, Hèches, Portel, Mas d'Azil, Tute de Camayot y Lherm en Ariège.
  En a vesant sud yera més escaso, no s'ha trobau a l'este d'Andorra, pero sorprendentment se n'han trobau fósils en Arenys de Mar (Barcelona) y en Olopte (Chirona). En a parte interior d'o País Basco ye present en o Würm antigo (chacimientos de Gatzarria y Olha), pero igual como o Mamut lanut s'estendilla por o resto d'a costa cantabrica en o Würm III. Amaneix en chacimientos de Guipuzcua (Lezetxiki), Navarra (Coscobillo, Leguintxiki). O zaguer rinoceront lanuto conoixiu d'os Pireneus provién d'Izturitze, como tamién o zaguer mamut lanuto, con 14.500-13.000 anyos BP.
  
  Imachens
  
  Bibliografía 
  Oscar Arribas. Fauna y paisaje en los Pirineos en la Era Glaciar. Lynx Ediciones. ISBN 978-84-87334-71-9
  
  Vinclos externos 
  
  Coelodonta