title: María Trastamara
text: María Trastamara u de Castiella (Segovia, 1 de setiembre de 1401 - Valencia, 4 d'octubre de 1458). Infanta de Castiella, Princesa d'Asturias (1402-1405) y reina d'Aragón (1416-1458). Primera filla d'Henrique III de Castiella y de Catarina de Lancaster y chermana de Chuan II de Castiella.
  
  Biografía
  
  Primers anyos
  Naixida de la ciudat de Valencia, María fue la mayor d'os fillos d'o rei Henrique III y la reina Catarina de Lancaster. 
  O suyo padre la fizo churar hereua presunta d'a reina en as Cortz de Toledo de 6 de chinero de 1402. De vez, yera compromesa con o suyo primo chermano Alifonso, fillo de su tío paterno Ferrando, ta renforzar o suyos dreitos succesorios. A naixencia d'o suyo chermano Chuan II de Castiella (futuro rei) en 1405 l'aibó d'a succesión de Castiella.
  
  Matrimonio
  
  O compromís entre María y Alifonso no fue formalizau dica que ella cumplió los siet anyos de edat. 
  O matrimonio entre María y Alifonso se celebra en la catedral de Valencia o 12 d'octubre de 1415, ceremonia oficiada por Benedet XIII d'Avinyón.
  Un anyo dispués, en 1416, o suyo mariu fue feito rei d'Aragón, como Alifonso V d'Aragón.
  
  Las disputas familiars yeran constants gracias a las politicas d'os suyos suegros, os reis d'Aragón Ferrando y Alionor Urraca. Os Infants d'Aragón, os suyos cunyaus Henrique, Pero d'Aragón, conte d'Alburquerque y especialment l'intrigant Chuan II d'Aragón fueron a saber-lo de problematicos e impertinents durant la rechencia de María.
  
  No huvo fillos. A suya unión fue simplament politica. 
  La relación entre María y Alifonso s'empiyora dende 1423, quan retorna Alifonso V de Naples s'entera de que l'amant italiana d'o suyo mariu, Giraldona Carlino, le heba dau un fillo, Ferrando I de Naples.
  
  En os anyos 1420 y 1423 por as largas ausencias d'Alifonso V, estió lugartenient cheneral d'Aragón, y d'o prencipau de Catalunya entre os anyos 1432 y 1458.
  
  Dimpués d'a derrota de Ponza (1435) en que Alifonso V fue preso por os chenoveses aligaus a o soberano napolitano, Renato d'Anchú; María convocó cortz en Monzón ta pagar por a liberación d'o suyo mariu.
  
  En 1453 dixó Catalunya y se tresladó ta Castiella, an intervino como mediadora en as luitas castellano-aragonesas y aconsiguió que se pautase la tregua de Valladolit.
  
  Consorts de monarcas d'Aragón
  1401 (naixencias)
  1458 (muertes)