title: Valls
text: Valls ye un municipio catalán situato en a provincia de Tarragona, capital d'a comarca d'Alto Campo y d'o partito chudicial de Valls.
  
  A suya población ye de  habitants, en una superficie de 55,28 km² con una densidat de población de  hab/km².
  
  Cheografía 
  Valls ye situato a 215 metros d'altaria sobre o ran d'o mar, a una distancia de 19 km de Tarragona, a capital d'a suya provincia.
  
  D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Picamoixons, Fontscaldes y Masmolets y a urbanización d'El Bosc de Valls, amás d'os despoblatos de L'Espinavesa, El Palau de Reig y Olivet.
  
  Historia 
  
  En estar situato en un puesto de paso, en a plana, a man d'o río Francolí, o termin municipal de Valls ya fue ocupato en a Prehistoria, como muestra, entre atros, un chacimiento arqueolochico en Picamoixons.
  
  Ista ocupación d'o territorio s'intensificó con os ibers, y mes encara mientres l'Imperio Romano, quan a ocupación espacial estió muit intensa.
  
  Sindembargo, no se puet charrar propiament d'a existencia de Valls dica o sieglo XII, quan a Corona d'Aragón ya heba conquerito a comarca.
  
  Economía 
  Tradicionalment, a economía de Valls yera basata en l'agricultura, con vinya, olivera, cerials, almendrera y avellanera. Actualment, destaca tamién a ganadería, en especial l'avicultura.
  
  Demografía
  
  Cultura
  
  Castellers 
  
  Os castellers, agrupatos en as ditas colles castelleres, son uno d'os sinyals d'identidat de Valls y d'as comarcas amanatas (Penedés y Campo de Tarragona), y bi naixioron en o sieglo XVIII; a colla castellera mas antiga conoixita ye a Colla dels Pagesos, establita en 1801 en Valls. Os castellers construyen castells (castiellos, en aragonés) humans, feitos sin aduya mecanica de dengún tipo, que gosan plegar ta os nueu u diez pisos d'altaria.
  
  Calçots y calçotades 
  Os calçots son uns brunos (d'a variedat Blanca Tardana de Lérida) que se puet trobar en zonas d'as comarcas de l'Alto Campo, Baixo Campo, Tarragonés y Baixo Penedés, y que se calzan (d'aquí o suyo nombre) con tierra sobre os suyos brotz ta que creixcan en altaria, quedando un tallo blanco d'arredol de 20–25 cm de largaria.
  
  A suya temporada de cautivo ye en zaguerías d'hibierno y primerías de primavera, y se fan a la brasa, sobre un fuego y brasa de ixarmientos de vinya, fendo cremar a parte exterior d'o bruno y dexando o suyo interior tierno y cremoso. Ta minchar-los, s'elimina con as mans a parte cremada, s'alzan y se minchan enteros, mullatos en una salsa especial. Ye menester fer servir uns babers ta no ensuciar-se. En zagueras, ye una actividat turistica en a comarca, con as ditas calçotades.
  
  O suyo orichen ye en Valls, que tien una Denominación d'Orichen ta a protección d'os suyos calçots. Se diz que estió un labrador u pagès de Valls, dito o Xat de Benaiges quien descubrió o procedimiento a finals d'o sieglo XIX.
  
  Administración
  
  Reparto de concellers 
  Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
   Ilesia arciprestal de Sant Chuan, d'estilo gotico, d'o sieglo XVI, con portalada renaixentista. A suya capiella d'o Roser tien un mosaico sobre a batalla de Lepanto
  
  Fiestas 
   2 de febrero, a Candelera.
   24 de chunio, Sant Chuan Baptista.
  
  Comunicacions 
  
  N-240.
  Linia 200 d'Adif.
  Estación de Valls.
  
  Localidatz achirmanatas 
    Andorra la Vella (Andorra).
    Chahal (Guatemala).
    Saint-Cyr-sur-Loire (Centro, Francia).
    Settimo Torinese (Piemont, Italia).
    Utrera (Andalucía).
  
  Se veiga tamién 
  
  Estación de Plana-Picamoixons
  
  Vinclos externos 
  
   Pachina web municipal.
   Información de Valls en a web d'Alto Campo.
   Información en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
   Información en a pachina web d'o Institut d'Estatistica de Catalunya.
  
  Referencias 
  
  Localidaz d'a provincia de Tarragona
  Municipios de Catalunya por aon pasa la N-240
  Municipios de Catalunya por aon pasa la linia 200 d'Adif