title: Orache espacial
text: L'orache espacial ye una rama d'a fisica espacial que s'ocupa d'as condicions variables en l'orache dentro d'o Sistema Solar, incluiu l'aire solar, enfatizando l'espacio que rodeya a Tierra, incluidas as condicions en a magnetosfera, ionosfera, termosfera y exosfera. L'orache espacial ye distinto pero conceptualment relacionau con l'orache terrestre de l'atmosfera d'a Tierra.
  
  Entre muitos sieglos, os efectos d'o clima espacial se notoron pero no se comprendioron. Asinas, por eixemplo, dende fa muito tiempo s'observan exhibicions de luz auroral en latitutz altas.
  
  Dentro d'o Sistema Solar, l'orache espacial ye influenciau por l'aire solar y o campo magnetico interplanetario (u IMF) transportau por o plasma de l'aire solar. Una variedat de fenomenos fisicos son asociaus con l'orache espacial, incluidas as tronadas cheomagneticas, l'activación d'os cintos de radiación de Van Allen, as perturbacions ionosfericas y o cendellio d'os sinyals de radio d'os satelites artificials y os sinyals de radar, as auroras y as corrients inducidas cheomagneticament en a superficie d'a Tierra. As echeccions de masa coronal (u CME), as suyas ondas de choque asociadas y as boiras coronals tamién son impulsors importants de l'orache espacial, ya que pueden comprimir a magnetosfera y desencadenar tronadas cheomagneticas. As particlas d'enerchía solar (u SEP) acceleradas por echeccions de masa coronal u erupcions solars pueden desencadenar eventos de particla solars (u SPEs), un factor critico de l'orache espacial d'impauto humano, ya que pueden danyar os components electronicos a bordo d'as naus espacials y menazar a vida d'astronautas y aumentan os periglos d'a radiación en l'aviación de gran altitut y gran latitut.
  
  Efeutos
  
  Efeutos de l'orache espacial en l'espacio
  Anomalías electronicas en as naus espacials.
  Cambeos en as orbitas d'as naus espacials.
  Medro d'a radiación en os humans en l'espacio.
  
  Efeutos de l'orache espacial sobre os sistemas terrestres
  Interrupción de GPS y atros sinyals de naus espacials.
  Interrupción d'os sinyals de radio de larga distancia.
  Efeuto d'a radiación sobre os sers humans a o livel d'a mar.
  Corrient inducida terrestre (u GIC) sobre os retz de transmisión electrica y oleoductos.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
    L'orache espacial en iste inte en a pachina web SpaceWeather.com
    Predizión de 24 horas en a pachina web d'a NATIONAL OCEANIC AND ATMOSPHERIC ADMINISTRATION (NOAA)
  
  Astronomía