title: Tritón (satelite)
text: Tritón ye un satelite de Neptuno que se troba a 4500 millons de kilometros d'o Sol. Ye un d'os obchetos mas fredos d'o sistema solar con -235 °C. Estió descubierto per William Lassell o 10 d'octubre de 1846, nomás 17 diyas dimpués d'o propio escubrimiento d'a planeta. Debe lo suyo nombre a lo dios Tritón d'a mitolochía griega.
  
  Caracteristicas fisicas 
  Tritón tien una grandaria y composición semellants a Plutón, y en verificar la orbita excentrica de Plutón que trascruza a la de Neptuno, podemos veyer pistas d'o posible orichen de Tritón como una planeta semellant a este y capturau per Neptuno.
  
  A superficie ye composada prencipalment per chelo de nitrocheno, pero tamién chelo ixuto (u dioxido de carbonio chelau), chelo d'augua y chelo de monoxido de carbonio y metano.
  
  Criovulcanismo 
  Tritón ye cheolochicament activo; a suya superficie ye recient y tien una mica de craters. Existen vals y crestas per tota la suya superficie, probablement resultants d'os ciclos de conchelación y calentamiento y d'os volcans. A sonda Voyager 2 alufró volcans chelaus que escupiban verticalment nitrocheno liquido, polvo y composaus de metano provenient de debaixo d'a suya superficie, en fumateras que aconseguiban 8 km d'altaria. Probablement, ista actividat volcanica ye debida a lo calentamiento azonal causau per o Sol, y no como lo calentamiento d'os volcans rechistraus en Ío.
  
  "Hili" y "Mahilani" son os criovolcans tritonianos observaus, totz o dos con nombres d'espritos de l'augua de mitolochías africanas. Tritón ye asinas como la Tierra, Ío, Venus y Titán, un d'os pocos cuerpos d'o sistema solar que poseyen actividat volcanica en o momento present.
  
  Atmosfera y clima 
  Tritón poseye una atmosfera tenue composada per nitrocheno (99,9 %) con chicotas cantidatz de metano (0,01 %). A presión atmosferica tritoniana ye de nomás que 14 microbars.
  
  A sonda Voyager 2 aconsiguió alufrar una fina capa de boiras en una imachen que fació d'o contorno d'esta luna. Istas boiras se forman en os polos y son composadas per chelo de nitrocheno; bi ha tamién una boira dica una altaria de 30 km que ye composada per quantos hidrocarburos, semellants a los trobaus en Titán.
  
  A temperatura en a suya superficie ye d'amán de -235 graus Celsius, encara mas baixa que la temperatura meya de Plutón (amán de -229 °C), ye la mas baixa temperatura nunca medida adintro d'o sistema solar. A 800 km d'a superficie, a temperatura ye sindembargo de -180 °C.
  
  Vida en Tritón 
  Tritón ye un d'os puestos mas fredos d'o sistema solar. Ista luna tien una orbita poco convencional, ye retrograda, o que ye un comportamiento orbital extranyo. En especial, a interacción con as atras lunas de Neptuno podría causar un calentamiento interno en Tritón. Con o paso d'a Voyager 2 en 1989, se descubrió que teneba actividat volcanica, pero d'un tipo de vulcanismo chelau que consiste en o derretimiento de chelos d'augua y nitrocheno y tal vegada metano y almoniaco.
  
  L'atmosfera ye composada de nitrocheno y metano, istes son os mesmos compuestos que existen en a gran luna de Saturno, Titán. O nitrocheno ye tamién o component prencipal de l'atmosfera terrestre, y lo metano en a Tierra ye normalment asociau a la vida, estando un producto secundario de l'actividat d'esta. Pero como Titán, Tritón ye extremadament fredo, si no estase ixe lo caso, istes dos components de l'atmosfera serían sinyals de vida.
  
  Manimenos y a causa de l'actividat cheolochica y a lo posible calentamiento interno s'ha sucheriu que Tritón podría acubillar formas de vida primitiva en augua liquida baixo la suya superficie, muito semellant a lo que ha estau sucheriu pa la luna Europa de Chupiter. Tritón y Titán son asinas mundos que tot y con estar fisicament extremos son capaces de suportar formas exoticas de vida desconoixidas en a Tierra.
  
  Exploración 
  Os datos replegaus per a Voyager 2 dimpués d'a suya paso per Neptuno lo 25 d'agosto de 1989, permitioron saber con mayor precisión o diametro de Tritón (2706 km) y unas atras caracteristicas.
  
  Referencias 
  
  Sistema Solar
  Satelites