title: Santa Orosia
text: Santa Orosia ye a santa patrona d'a Chacetania, l'Alto Galligo y a comarca tradicional de Sobrepuerto. Se celebra la suya festividat o 25 de chunio; ye antimás patrona d'os esprituatos.
  
  A tradición diz que Orosia yera una princesa de Bohemia, naixita d'a ciudat de Laspicio en l'anyo 855 y filla de Boriborio y Ludmila y sobrina de Sant Acisclo, bispe de Uesca. Veniba ta la Peninsula Iberica ta casar-se con un principe visigodo u seguntes atras versions con o mitico rei aragonés Fortún Garcés. Pasoron por Alemanya, Bavera, as Galias y plegoron ta os Pireneus en octubre de 870. Quan trescruzoron os Pireneus a comitiva, que sapeba d'a presencia de musulmans en istas tierras, miró de trobar a escape un refuchio en os Pireneus, y puyoron ta l'Auturía, anque a la fin fuoron escubiertos por tropas islamicas. O chefe d'istas tropas Aben Lupo, lugartenient de Muza Abensazín, puyó con os suyos exercitos y los trobó. Proposo matrimonio a la choven princesa que, ta no albandonar a suya fe en Cristo se negó, dimpués d'o qual fué martirizata. Primero le talloron os brazos y as garras por os chenullos, dimpués a capeza, y a la fin espardioron tot por o mont.
  
  Bells 300 anyos dimpués, en o sieglo XI, s'apareixió a un pastor que yera con o suyo rabanyo amán de Yebra de Basa, le recontó a historia d'o suyo martirio y lo puesto a on se trobaban as reliquias y le dició que teneba que fer en ixe mesmo puesto una ermita ta venerar a suya capeza, mientres que a resta d'o cuerpo teneba que tresladar-lo ta la Seu de Chaca. Por totz os puestos a on pasaba o pastor dende Yebra dica Chaca as campanas bandeyaban solas, estando iste o primer miraglo d'a santa.
  
  Actualment as reliquias d'a santa encara son en l'altar d'a Seu de Chaca, chunto con las de Sant Indalecio, disciplo de l'Apóstol Sant Chaime y las de Sant Félix y Sant Voto, fundadors de Sant Chuan d'a Penya.
  
  En l'Alto Aragón se fan siet romerías adedicatas a la santa. O Domingo de Trinidat puyan ta la l'Auturía os Romers d'o Cuerpo y os Romers d'a Capeza lo fan o día 25 de chunio. Dica l'anyo 1947, quan o bispe de Chaca vedó a suya participación en as procesions, veniban esprituatos de totz os lugars d'a redolada y tamién d'o vecín país de Biarn, a on a santa tamién ye venerata. En as romerías se fan danzas tradicionals en o plan de l'ermita, os danzaires levan traches tradicionals y tocan chiflos, chicotens y tambors.
  
  Ta Santa Orosia fan as fiestas mayors en Chaca, Serué y Yebra y as fiestas menors en Betés. Bi ha dos cofadrías adedicatas a ella, una en Chaca y l'atra en Yebra.
  
  Se veiga tamién 
  
  Puerto de Santa Orosia.
  Ermita de Santa Orosia (Yebra de Basa).
  Romería de Santa Orosia.
  
  Vinclos externos 
   / Pastorada de Santa Orosia de 1993.
    Pastorada de Santa Orosia de 1994.
    Pastorada de Santa Orosia de 1995.
    Pastorada de Santa Orosia de 1996.
    Pastorada de Santa Orosia de 2000.
  
  Santas d'Aragón
  283 (naixencias)
  304 (muertes)