title: Nápols
text: Nápols (en napolitano Napule, en italiano Napoli) ye a ciudat más poblata d'o sud d'Italia, capital d'a rechión de Campania y d'a ciudat metropolitana de Nápols.
  
  A suya población ye de 963.357 habitants (2009), en una superficie de 117 km², con una densidat de población de 8.207 hab/km².
  
  Fa parte d'a Organización d'as Ciudatz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
  
  O napolitano ye a luenga de Nápols.
  
  Etimolochía 
  O nombre d'a ciudat ye d'orichen griego, nea polis u ciudat nueva, en alusión a l'orichen historico d'a ciudat.
  
  Historia
  
  Establimiento d'a ciudat 
  Nápols ye una ciudat antiga, y a mayor parte d'os historiador de l'Antiga Grecia dicen que ye una ciudat establita como parte d'a colonización griega, y ye una fundación colonial d'a ciudat griega de Cumas, en a Campania (Magna Grecia), con aportacions de ciutadans griegos metropolitans d'Atenas y d'a ciudat de Calcis, en a isla d'Eubea, amás de grupos d'habitants d'as islas d'a redolada d'a nueva ciudat (u nea polis en griego).
  
  Dentrada en a orbita romana 
  Nápols, como atras ciudatz d'a redolada, fue conquiesta u fació liga con os samnitas mientres as Guerras Samnitas contra l'Antiga Roma, y en 328 aC os romanos lo declaroron a guerra, y en 327 aC os neapolitans se rindioron, negociando una paz favorable con os romanos y esdevenindo nominalment una ciudat federata (foederata civitas) con Roma.
  
  Folclore
  
  Cocina 
  A cocina napolitana poseye cinco platos: o antipasto (una picata antis d'a comida), o primo piatto (gosa estar un plato de pasta), o secondo piatto (o plato prencipal, gosa estar pescau, carne u pollo, entre d'atros), o postre y o dolce (masitas dulzas acompanyatas por un limoncello.
  
  A pizza 
  A pizza ye un plato tipico d'a cocina napolitana con marca patentata denominata Specialità Tradizionale Garantita (STG; en aragonés "especialidat tradicional garantizata").  En a suya forma alazetal, una pizza ye un pan plano, cercular, cocinau en un forno de lenya unos 2-3 minutos y cubierto de diversos ingredients. Os alazetals ta preparar a pizza Margarita son: mozzarella, salsa de tomate, aceite d'oliva y alfabrega.
  
  Localidatz chirmanatas 
   1990:  Buenos Aires (Archentina).
  
  Vinclos externos 
  
  Localidaz de Campania
  Patrimonio d'a Humanidat en Italia