title: Archent
text: L'archent (en grafía etimolochica argent) u plata ye un elemento quimico de numero atomico 47 situato en o grupo 11 d'a tabla periodica d'os elementos. O suyo simbolo ye Ag. Ye un metal de transición blanco y brillant. Presenta as mayors conductividaz termica y electrica de toz os metals, y se troba fendo parti de distintos minerals (cheneralment en forma de sulfuro) u como archent nativo. Entre as suyas diferents aplicacions, iste metal s'emplega en a fabricación de monedas, choyería, como catalizador, ecetra., y belunas d'as suyas sals en fotografía.
  
  O nombre archent proviene d'o latín argentum, con o mesmo significato. D'atra man, plata ye una evolución d'a palabra latina plattus. Ista significaba orichinalment "plan" y dimpués "lamina metalica". En a Peninsula Iberica o termin se especializó ta pasar a referir-se a lo metal.
  
  Aplicacions 
   Utilizata ta fer monedas dende l'antiguidat, anque no ye guaire claro cuan encomenzó a suya utilización.
   Utilizata en fotografía prencipalmente o bromuro, o fosfato y o yoduro de plata. Iste zaguer tamién ye utilizato ta provocar a plevia.
   Muito utilizata tamién en electricidat y electronica prencipalment en cercuitos integratos.
   Ye un d'os metals utilizatos ta premiar a os partecipants en bels competicions esportivas, medalla d'oro ta o campión, medalla archent ta o subcampión y a medalla de bronze ta o tercer claseficato.
   Emplegata tamién ta premiar destacatos personaches d'a cultura, diferents concursos culturals, u premios honorificos con una medalla de plata en un segundo grau por baixo d'a medalla d'oro.
   En odontolochía ta protesis y piezas dentals.
   En as falordias, seguntes as tradicions, l'anchent ye un material ta matar sers sobrenaturals y maleficos como os homes lupos y os vampirs.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
    Información d'o archent.
  
  Elementos quimicos
  Metals de transición
  Metals preciosos