title: Falco columbarius
text: O esmerellón u esmerollón (Falco columbarius (L., 1758)) ye un falcón de mida chiqueta que habita en Eurasia y America d'o Norte. Nidifican en as zonas holarticas d'o hemisferio norte, y emigran cara a o sud en hibierno. En a Peninsula Iberica ye una especie hibernadera.
  
  O esmerellón ye un au depredadera, y como totz os falcons tiene predilección per encalzar altras especies d'aus interceptando-las en l'aire, más que no dedicar-se a abatir-se sobre radedors, chicotz reptils y altros animals que i podese trobar en o suelo.
  
  Se reconoix per a coloración azulenca que tienen en a esquerna y a cara dorsal d'as alas, y a faixa negra que tienen en a punta d'a coda y d'as alas. A demés d'a mida que ye bien más chiqueta que la d'altras Falconiformes, se tracta, en chunto con o ciquilín (F. tinnunculus) d'una d'as especies de falcons más chiquetas. Per a mida pareixita que tienen as dos especies, a sobén omne l'entivoca con o ciquilín (u mesmo, se crei que ye a fembra d'ixe altro animal) si no en tiene guaire conoixencia, decumentando-se esporadicament o nombre popular de «ciquilineta».
  
  En a edición aragonesa d'o Libro d'o Trasoro (s. XIV - XV) se'l nombra «smerellón» y «smerollón», y se i diz que ye una especie hábil cazadera y fácil de domesticar.
  
  A demés, en o mesmo texto se describe el que podría estar un caso d'estereotipia. Ixo ye, bell transtorno comportamental (á sobén compulsivo) que os animals salvaches desarrollan quan se troban en captiverio privatos ta fer bellas actividatz que en a naturaleza farían.
  
  O mesmo autor d'o texto ofreix una solución ta privar que se pizquen as garras, y ye impregnando-les o pico con vesque u ungüento que impida que l'apendiz «prenga por difuera».
  
  Imáchens
  
  Se veiga tamién 
   Falcón.
   Alica.
   Azor.
   Esparver.
   Ciquilín.
   Babieca.
   Mochuelo.
   Crabero.
   Bubón.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Falco
  Aus de presa
  Fauna d'Europa
  Fauna d'Andorra
  Fauna d'Asia
  Fauna d'America