title: Nachera
text: Nachera (Nájera en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Nachera (en ye la suya capital).
  
  A suya población ye de 7.911 habitants (2006) en una superficie de 37,44 km², con una densidat de población de 211,30 hab/km².
  
  Cheografía 
  A localidat de Nachera se troba situada a 485 metros sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 27 km d'a ciudat de Logronyo, a capitald'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
  
  Toponimia 
  En os elementos en romance navarro-aragonés que bi ha en textos latinos d'a val d'Ebro s'escribe Naiara, Nagara, Naggera, Naiala y Najera (con i, j y g que representan o fonema /ch/ actual, fonema que amanix por evolución d'as consonants d'as silabas latinas GE, GI, IA). En castellano medieval ixa -g- se prenunciaba prepalatal fricativa sonora, pero enxordió ta esdevenir primero una -x- y dimpués una -j- velar en o sieglo XVII.
  
  A forma navarro-aragonesa d'o toponimo Nachera con pronunciación africada d'a ch ye documentada en os zaguers textos d'o sieglo XV escritos en aragonés medieval:
  
  Historia 
  O 3 d'abril de 1367 luitoron amán de Nachera, en a dita batalla de Nachera, as tropas d'Henrique de Trastamara y de Bertrand du Guesclin, que prebaban d'invadir o reino de Castiella, con as tropas de Pero I de Castiella, o Prencipe Negro, Jean Chandos, Olivier V de Clisson y Chuan de Gant, con victoria de raso d'istos zaguers, que facioron preso a du Guesclin y facioron fuyir a franceses y aliaus d'a Casa de Trastamara, recuperando asinas Pero I a cadiera reyal castellana. A batalla estió parte d'a Primera Guerra Civil castellana y d'a Guerra d'os Cient Anyos.
  
  Puestos d'intrés
  
  Molimentos relichiosos 
   Monesterio de Santa María la Reyal, establiu por o rei Sancho Garcés IV de Navarra.
   Convento de Santa Elena.
  
  Molimentos civils 
   Castiello de la Mota.
   Alcázar.
  
  Museus 
   Museu Nacherillense.
  
  Fiestas 
   10 de marzo, Sant Chusé.
   24 de chunio, Sant Chuan y Sant Pero.
  
  Referencias 
  
  Localidaz d'a Riocha