title: Troncedo
text: Troncedo ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. A suya población ye de 23 habitants (2011).
  
  Troncedo ye un lugar que se troba a 1008 metros d'altaria en o extremo sud-oriental d'A Fueva, en l'alto d'un cerro que cosira o paso por a sierra d'o Turón u de Troncedo dende Graus t'a fondonada fovana, que siempre i ye estau pero que en l'actualidad se fa por a carretera de rete local HU-V-6441. A caracteristica mas definidera de o lugar de Troncedo ye o suyo castiello espaldau, d'o qual no se guarda sique a torre de l'homenache, de dimensions superiors a as d'altros castiellos principals en Sobrarbe (mismo l'Aínsa u Boltanya las tienen más chicas), o que fa pensar en as proporcions que podeba tener en a suya epoca d'uso. Ista torre y atros restos d'o castiello han estau reasentaus recientement por o Gubierno d'Aragón como primera fase d'un prochecto de rehabilitación d'a totalidat d'o castiello, pero las atras 2 fases no tien fixada calendata d'escomencipio y tampoco no tienen presupuesto asignau.
  
  Por a importancia d'o castiello de Troncedo se sabe de l'antiguedat d'o lugar, pues se'n ha puesto trobar documentos dende o reinau de Sancho Lo Mayor (primera mitat d'o sieglo XI) que ya daban treslau de como de principal yera ta defender o condau de Sobrarbe quan que a cercana villa de Graus encara yera mora. En 1797 Troncedo teneba 150 habitants.
  
  A población de Troncedo a forman dos barrios deseparaus. La uno, posiblement más moderno, se disposa arredol d'o castiello y d'a ilesia parroquial y lo forma una sola carrera en a que i ha bella ventena de casas. En iste barrio, as construccions han aprofeitau a irregularidat d'o terreno d'a cresta d'o cerro en a que s'aposentan, en a que i salen as penyas y las ha caliu concaver en os muros; amás muitas piedras d'o castiello han estau aprofeitatas pa fer as suyas casas, lo que pareix indicar que va construyir-se quan iste ya en yera en desuso y s'emplegaba de cantera. O segundo barrio, un poquet mas desalpartau y probablement mas antigo, se troba en unas faixas por debaixo d'o barrio principal, baixo lo castiello (que lo proteixe) en a baixant que se'n va ta o barranco d'o Salinar, y t'arribar-ie cal pillar una pista que tansament fará docientos metros baixín-baixando dende un lateral d'a carretera u o camín que baixa baixo la frontera ueste d'o castiello. Iste barrio teneba tradicionalment o nombre de «Casas d'o Sant' Ánchel», manimenos hue en diya se lo conoixe popularment simplement como «Sant'Anchel» y consiste en qualques casas que bordeyan una ilesieta (recientement rehabilitada) que diz que podeba haber estau consagrada a Sant Miguel Arcánchel en belatro momento, anque en l'actualidat en ye pero a Sant Veturián.
  
  A ilesia parroquial ye romanica d'o sieglo XII y se troba en alto d'una penya que a fa devantar un poquet por d'encima d'a carretera (que pasa chusto a o costau). Ye consagrada fendo-le honras a Sant Esteban.
  
  Demografía
  
  Imáchens
  
  Fiestas
  15 de mayo, romería t'a ermita de Sant Isidro Labrador.
  1 de chuliol, romería t'a ermita de Sant Úrbez.
  10 d'agosto, Fiesta Mayor, fendo-le honras a Sant Lorient.
  26 d'aviento, fiesta d'hibierno, fendo-le honras a Sant Esteban.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos
  
  Lugars d'a Fueva
  Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta Sant Lorient
  Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe