title: Fuerte de Coll de Ladrones
text: O fuerte de Coll de Ladrones que ha plegau dica os nuestros días ye un fuerte fusilero d'o sieglo XIX situau en o municipio de Canfranc (Aragón). Ye un puesto de partida ta la puyata a la Pala d'Ip.
  
  Ye catalogau como Bien d'Intrés Cultural d'Aragón.
  
  Descripción 
  Edificau sobre cinglos a 1.351 metros d'altaria, o fuerte cierra o paso d'a val de Canfranc enta a muga francesa, constituyindo un perfecto eixemplo de arquitectura militar moderna adaptada a un terreno montanyoso. As laderas amanadas se troban cubiertas de vechetación d'abetz, serberas, abetullos, acirons y aranyoners.
  
  Adintro d'o fuerte bi ha dos edificios revestius de piedra d'o país. O situau en a uembra estió quartel pa la tropa, y poseye dos naus y dos pisos. O que yera en o solano se reservó pa oficials, oficinas y enfermería, sobresalindo a suya escalera senyorial.
  As esfensas artilleras ocupan quatre bocas orientadas a o norte foratiadas en roca, antimás d'o correspondiente polvorín. Una espectacular galería aspillerada, ubierta en a roca, baixa dica una batería situada sobre o río, batindo dreitament a carretera.
  A roca fa parti esencial d'o sistema esfensivo, con igual u mayor importancia que os muros de fabrica.
  
  Como complemento a o fuerte, se construyió chunto a la carretera val abaixo, a torreta d'os Fusilers.
  
  Historia 
  Encara que os orichens d'o fuerte de Coll de Ladrones se remontan a zaguerías d'o sieglo XVI, a edificación actual ye d'o sieglo XIX.
  A meyaus d'ixe sieglo, o Gubierno espanyol —con a remeranza encara amanada d'a Guerra d'o Francés— yera preocupau por a esfensa d'a val de Canfranc.
  Don Juan Martínez Zermeño, un d'os millors incheniers militares d'a epoca, fue ninviau a reconoixe o Pireneu aragonés occidental pa construyir un fuerte nuevo, ya que os viellos castiellos de Candanchú y Canfranc, asínas como a torre d'a Espelunga (también dita "Espelunga de Agulla") , yeran en estado de ruina.
  
  A construcción de l'actual fuerte prencipió en 1888 y as obras fuoron concluyidas en noviembre de 1900 con a intención d'esfender o nuevo ferrocarril internacional que s'engueraría dimpués de l'apertura d'o túnel ferroviario de Somport. Tamién fue emplegau como puesto de vichilancia pa privar o contrabando.
  
  En octubre de 1990 o Menisterio d'Esfensa d'Espanya releó l'edificio, estando adchudicau a una interpresa privada.
  Recientement s'ha reubierto a o publico con fins turisticas.
  
  Referencias
  
  Vinclos d'intrés 
  
    aspejacetania.com
    Canfranc.es
    Patrimonio cultural de Aragón.es
    Fuerte de Coll de Ladrones (Concello de Canfranc)
    Fuerte de Coll de Ladrones en a Gran Enciclopedia Aragonesa
    Fuerte de Coll de Ladrones
  
  Coll de Ladrones
  Coll de Ladrones
  Coll de Ladrones