title: Lumbier
text: Lumbier (Irunberri en basco, Urunberri en roncalés) ye un municipio de Navarra, en a comarca de Lumbier, merindat de Sangüesa y partito chudicial d'Aoiz.
  
  A suya población ye de 1.386 habitants(2008), en una superficie de 52,9 km², con una densidat de población de 26,20 hab/km².
  
  En o suyo termin municipal bi ha una foz, a dita Foz de Lumbier en o río Irati.
  
  Cheografía 
  Ye situato en un pueyo de superficie plana dencima d'o forcallo d'os ríos Irati y Sarasaz, en meyo d'una cuenca prepirinenca con salagons, a man d'a Sierra de Leire y d'a Foz de Lumbier, a 467 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
  
  Lumbier ye situato a una distancia de 38 km d'a ciudat de Pamplona.
  
  Toponimia 
  O toponimo Lumbier responde a la fonetica navarro-aragonesa y se remonta a una composición basca que pasó a lo latín cambió d'acuerdo con a evolución dende o latín ta o romanz navarro local. Plinio o Viello en o sieglo I deciba a os habitants d'a zona Iluberritani; se deduce que lo nombre orichinal en protobasco yera Iluberri ("ciudat nueva"), y que evolucionó en basco actual ta Irunberri y Urunberri en basco roncalés y en romance navarro ta Lumbierre u Lumbier.
  
  Parla 
  En o castellano de Lumbier bi ha navarro-aragonesismos como forcallo.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Alcaldes
  
  Patrimonio natural 
   Foz de Lumbier.
  
  Veyer tamién 
  Lista de municipios de Navarra
  
  Localidaz de Navarra