title: Lampyris noctiluca
text: O cuco de luz (Lampyris noctiluca (Linnaeus, 1767)) ye un insecto d'a orden d'os Coleoptera y familia Lampyridae que se troba en Europa, Africa y Asia dica China. Tamién sobrevive mas a lo norte que qualsequier unatra especie de cuqueta de luz, plegando quasi a lo Cerclo Polar Arctico. Manimenos no se troba en America, o sud d'Asia, Australia y l'Antarctida.
  
  A Lampyris noctiluca presienta un marcau dimorfismo sexual. Os masclos son alaus mientres que as fembras son larviformes, les mancan as alas y gosan tener o dople d'a grandaria d'os masclos (dica 25 milimetros).
  
  Istos escarabachos fan servir a suya bioluminiscencia pa atrayer parellas. As fembras adultas son sobretot famosas per a suya brilor, encara que totas as etapas d'o suyo ciclo de vida son capables de brilar.
  
  L'insecto puede regular a suya producción de luz controlando lo furnimiento d'oxichén a las bienzas emisoras de luz que contienen luciferina. A reacción quimica que produz a luz d'a luciferina ye catalizada per a luciferasa, que la suya estructura quimica exacta ye determinada per a estructura chenetica individual d'as cuquetas de luz, que a la suya vegada determina diferencias subtils en a luz producida d'un individuo a unatro. Practicament tota la enerchía producida ye luz; nomás o 2 % ye calor.
  
  Os masclos fan servir o brilo d'a luminaria como indicador d'a fecundidat femenina. Ye mas prebable que os masclos vuelen enta una fembra mas brilant, perque ye mas gran y tien mas uegos. A resultas d'isto, as fembras compiten entre ellas per l'apareamiento.
  
  Os masclos a vegadas se sienten atraitos per as lampas feitas per o ser humán.
  
  Lo periodo de maxima luminosidat son as tardes de chunio y chulio.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Lampyris
  Insectos presents en Aragón