title: Ilesia de Sant Chuan d'os Panez de Zaragoza
text: A Ilesia de Sant Chuan d'os Panetz ye un templo u ilesia de culto catolico de estilo barroco situato en Zaragoza, Aragón. Se troba a man d'a Plaza d'o Pilar —u Plaza d'as Seus— y d'a Fuent d'a Hispanidat. Tamién se troba amanata a o Torretón d'A Zuda. A suya localización exacta ye: c/ de Salduba, 3, Plaza d'o Pilar, Zaragoza. Ye Bien d'Intrés Cultural y Molimento Nacional.
  
  A suya construcción remató en 1725, coincidindo con o periodo de mayor esplendor d'o barroco en a ciudat y l'animo de millorar las alavez decadents muestras d'atros estilos —gotico y mudéchar—, lo que fació que s'esviellasen as seus d'o Salvador y d'o Pilar. A principal enchaquía d'a renovación estió sustituir a destruita ilesia d'a Orden de Sant Chuan de Cherusalem.
  
  Historia 
  A Orden de Sant Chuan de Cherusalem s'asentó en Zaragoza entre os sieglos XII y XIII. Ta marcar a suya presencia, facioron construyir una ilesia en o puesto a on que sieglos dimpués se trobaría a Ilesia de Sant Chuan d'os Panetz, dita asinas en honor a Sant Chuan de Cherusalem, patrón d'a orden. Manimenos, en primerías d'o sieglo XVI a ilesia fue cremata en un incendio, que destruyó a mayoría de l'archivo eclesiastico y a mayor parti d'o tresoro d'a ilesia, conservando-se nomás o calvario d'o sieglo XVI. Dimpués d'iste desastre, os ciudadans de Zaragoza decidioron edificar una nueva ilesia en o puesto a on que se trobaba o templo d'a Orden.
  
  A edificación de Sant Chuan d'os Panetz prencipió a meyatos d'o sieglo XVI, dimpués d'haber-se aprebato o prochecto de construcción. O principal promotor d'a construcción estió o Gran Castellano d'Amposta Vicente de Oña. Dimpués de quantas contumancias, Francisco Gaspar Lafriguera remató as obras feitas en o solar romanico y a iglesia se consagró en 1725.
  
  En 1933 a ilesia fue declarata Molimento Historico-Artistico d'intrés nacional y en 1935 tenío un incendio. Dende 1960, o gubierno —como ha feito con atros molimentos d'a ciudat— prencipió plans ta esviellar Sant Chuan d'os Panetz, más que más ta tornar a suya color y textura natural a las paretz. Entre atras cosas, s'han limpiato as pilastras y adornos d'estuco.
  
  Descripción 
  En Sant Chuan d'os Panetz se troba una torre octogonal feita con ladriello, que cuenta con una curiosa inclinación parellana a la d'a Torre de Pisa. Ista torre fue edificata en o sieglo XVI, estando un d'os primers elementos en construyir-se. A suya influencia ye más que más mudéchar aragonés con un toque renaixentista. Ye rematata por un chapitel bulboso y a suya forma ye una mica inclinata enta o Pilar.
  
  Existe una portalada barroca de dos cuerpos. En o primero se troba una hornacina con a imachen d'o santo patrón d'a ilesia, Sant Chuan Baptista, de talla barroca.
  
  O segundo cuerpo d'o frontispicio consta d'un sencillo arco de meyo punto, pilastras a os cantos. Finalment ye rematata por un frontón recto que tien un oculo.
  
  En l'interior no existe cosa que pueda remerar o pasato romanico d'a ilesia. O templo s'articula en tres naus d'igual grandaria y altaria. As suyas bovedas son decoratas a la barroca d'o sieglo XVII, con forma de lunetos. A cupula se troba sobre o crucero y sobre o sulero se troban dispersas quantas cruces de Malta, en clarisma alusión a l'origen maltesco d'ista iglesia en haber estato a Orden de Sant Chuan de Cherusalem —filial d'a de Malta— mecenas d'a suya primitiva construcción.
  
  A verticalidat implicita de Sant Chuan d'os Panetz se contrimuestra en as grans pilastras de ladriello caravista situatas en a frontera. D'arquitectura clasica, constituyen una important muestra de l'arte clasico en Aragón.
  
  O crismón d'a ilesia 
  Ye l'unico que s'alza de l'antiga ilesia romanica. Seguntes Matarredona-Olañeta, o crismón ye d'estilo navarro y fue feito entre os sieglos XII y XIII. Se troba sobre a clau de meyo punto d'a portalada sud d'o templo, especificament en una dovela. Un aro dorato circumscribe o finament decorato crismón y un lazo achunta os suyos brazos. As letras alfa y omega son talladas en posición ortodoxa mientres que a grafía «P» leva inscrita una tilla. A «S» ye rodiata de flors de lis que se porlongan en os suyos extremos.
  
  Galería
  
  Bibliografía 
  100 motivos para enseñar tu ciudad. Conoce la Zaragoza monumental folleto editato por a Casa d'a Villa de Zaragoza
  Fatás, Guillermo, (coord.) Guía histórico-artística de Zaragoza, Concello de Zaragoza (Servicio d'acción cultural), 1991. ISBN 84-86807-76-X.
  Izquierdo, Pascual, Guía total. Zaragoza, Madrit: Anaya, 2006 ISBN 84-9776-256-7
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
   O crismón d'a ilesia.
   Patrimonio barroco de Zaragoza.
   Principals molimentos d'a ciudat.
   Información d'o templo.
  
  Chuan d'os Panetz
  Chuan d'os Panetz
  Chuan d'os Panetz
  Chuan d'os Panetz
  Chuan d'os Panetz
  Zaragoza
  Biens d'Intrés Cultural d'Aragón