title: Graixa
text: Pa o lugar d'a Guarguera se veiga Grasa (Uesca)
  
  Graixa, grasa, graso, greix se refiere en aragonés aragonés a los lipidos (en especial os trigliceridos d'orichen animal), u a partz d'o cuerpo d'un animal a on s'acumulan (con teixiu adiposo, tamién dito grasera). Tamién se diz graixa a l'alimento derivau d'o teixiu adiposo d'un animal tarcual u habendo-lo modificau pa concentrar-lo u homocheneizar-lo (blanco, ensundia u saín, sebo y lardo u redetiu).
  
  As propiedatz fisicas d'os lipidos definen una qüalidat en aragonés que en aragonés se diz grasura, palabra feita con o sufixo -ura a partir de l'adchectivo gras(o). L'adchectivo graso puet aplicar-se a l'orache, a la naturaleza u estau d'a tierra u o terreno, a un estau d'a nieu, a un tipo de calidat d'a fusta, a una consistencia esponchosa de qualque cosa y a lo presupuesto. En Campo este adchectivo se documenta con apocope (gras) y significa "que pesa muito".
  
  Quan se diz que o tiempo ye graso o tiempo ye suave y prou calido pa que se revienga a nieu. Quan se diz que a tierra ye grasa u que un terreno ye graso ye en a val de Benás quan contién muita archila y humus, en chistabín quan bi ha muito abono, u en Aguas, Chuseu y Torres quan presenta tanta humidat que no ye suelta y se puet masar.
  
  Referencias
  
  Bibliografía 
   Artur Quintana i Font: El Aragonés nuclear de Nerín y Sercué (Valle de Vio), Ed. Gara d'Edicions + Institución Fernando el Católico + Diputación de Zaragoza; Zaragoza 2007. ISBN 978-84-8094-060-3
   Fernando Blas Gabarda, Fernando Romanos Hernando: Diccionario Aragonés: chistabín-castellano. (Bal de Chistau). Gara d'Edizions, 2008.
   Francho Nagore et al: Endize de bocables de l'aragonés. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Uesca 1999.
  
  Lipidos
  Teixius conectivos