title: Noruega
text: O Reino de Noruega u Noruega (en bokmal Kongeriket Norge, en nynorsk Kongeriket Noreg), ye un país d'Europa, situato a lo norte d'a peninsula escandinava. Muga con Suecia, Rusia y Finlandia.
  
  Toponimia 
  Se crei que o toponimo se puet interpretar dende o norrén antigo y significaría "a ruta d'o norte". A forma Noruega ya se puet leyer en aragonés en o "Libro d'el Trasoro":
  
  En atra part d'o mesmo libro parlan de Norue como una tierra a continación d'Armagh, de Dublín y de Caiseal que bell autor ha interpretau como Noruega:
  
  Clima 
  O clima costero de Noruega ye excepcionalment suau en comparanza con arias en latitutz semellants en atras partes d'o mundo, con a Corrient d'o Golfo pasando dreitament frent a las arias d'o norte d'a costa atlantica, calentando de contino a rechión en l'hibierno.
  
  A causa de l'alta latitut de Noruega, i hai grans variacions estacionals d'a luz d'o día. Dende finals de mayo dica finals de chulio, o sol nunca baixa d'o tot debaixo de l'horizont en as arias a o norte d'o cerclo polar arctico —d'astí a descripción de Noruega como a «Tierra d'o Sol de medyanueit»—, y a resta d'o país experimenta un maximo de 20 horas de luz por diya. Por contra, dende zaguerías de noviembre dica zaguerías de chinero, o sol nunca s'eleva por alto de l'horizont en o norte, y as horas de luz son muit curtas en a resta d'o país.
  
  A temperatura meya mensual de chinero oscila entre os -17 ℃ en Finnmarksvidda y os +3 ℃ en as zonas costeras exteriors de Sørlandet y Vestlandet. En chulio, a temperatura meya vareya de 17 ℃ arredol d'o fiordo d'Oslo a 0 ℃ en as tucas mas granizas de Jotunheimen.
  
  A temperatura mas alta medida en Noruega ye 35,6 ℃ en Nesbyen, y a temperatura mas baixa ye -51,4 ℃ en Karasjok. A temperatura meya mensual mas alta se midió en Oslo en chulio de 1901 y aconsiguió os 22,7 ℃, mientres que a temperatura meya mensual mas baixa se rechistró en Karasjok en febrero de 1966 con -27,1 ℃.
  
  Organización politico-administrativa
  
  Rechions
  Noruega se trestalla en once condaus clamaus fylke.
  
  Diez ciudatz mas importants
  As diez ciudatz mas importants son:
  
  Cheografía humana y sociedat
  
  Demografía 
  A demografía de Noruega comprende una población de 5.137.679 habitants (a l'1 de chulio de 2014), chicota en termins absolutos y relativos: ocupa o 118º puesto entre os países por grandaria de población y o 209º entre os países por densidat demografica). 
  Por causas climatolochicas y por a particular configuración orografica d'o país, as mayors densidatz demograficas se dan en a costa y a o sud d'o territorio, an as condicions ambientals son mas benignas pa o habitat humano.
  
  Arredol d'o 40% d'a población noruega s'ubica arredol d'Oslo, mientres vastas zonas d'o país no son habitables. A densidat meya ye de tasament 15,5 hab/km², una d'as mas baixas d'o continent europeu (solament superando a Islandia).
  
  Gastronomía 
  A cocina noruega en a suya forma tradicional se basa prencipalment en as materias primas disponibles en Noruega y as suyas montanyas, naturaleza y costa. Se diferencia en muitos aspectos d'a cocina continental por o mayor enfasis en a cazata y o pescau. Muitos d'os platos tradicionals son o resultau de l'uso de materials conservaus, necesarios por os largos hibiernos.
  Virollas tipicas son:
  Lapskaus - estofau feito con carne picada, salchichas u qualsiquier carne, fueras d'a carne de cochín fresca.
  Fårikål - estofau de cordero: o plato nacional de Noruega.
  Stekte pølser – salchichas fritas.
  Pinnekjøtt ye un plato prencipal pa la cena feito de costiellas de cordero. Iste plato s'asocia en gran medida con a celebración d'o Nadal.
  Sodd ye una virolla tradicional noruega semellant a una sopa con cordero y mondonguillas. Por lo cheneral, tamién s'incluyen verduras como trunfas u azanorias.
  
  Esporte 
     en os Chuegos Olimpicos.
  Os esportes mes populars en Noruega son os esportes d'hibierno, o fútbol y o balonmán.
  Noruega partecipa en os Chuegos Olimpicos de verano dende París 1900 y en os Chuegos Olimpicos d'hibierno dende a primera edición en 1924.
  
  L'atletismo ye también muit popular y destaca actualment Andreas Thorkildsen, dos vegatas campión olimpico y d'Europa, amás d'una vegata campión d'o mundo, en lanzamiento de chavalina. D'antis mas destacaron en a prebas de larga distancia Ingrid Kristiansen y Grete Waitz y en o meyo fundo Vebjørn Rodal, qui estió campión olimpico en Atlanta 1996 en os 800 metros lisos.
  
  Se veiga tamién 
   Lista de primers menistros de Noruega.
   Lista de reis de Noruega.
  
  Referencias 
  
  Noruega