title: Villanueva de Galligo
text: Villanueva de Galligo (en castellano Villanueva de Gállego) ye una villa y municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza situata en a Comarca Central.
  
  A suya población ye de 4.728 habitants (2020), en una superficie de 76,00 km² y una densidat de población de 62,21 hab/km².
  
  Cheografía 
  A villa de Villanueva de Galligo ye situata a 244 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Galligo y a una distancia de 13 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'Aragón.
  
  Historia 
  L'orichen d'a villa debió d'estar en un rolde de casas de labranza que asinas fuoron establindo o nuclio urbán, trestallato perfectament en dos vicos, o Barrio Alto y o Barrio Baixo. Una serie d'edificacions soladas, que son conoixidas con o nombre de "torres" (casa tipica de l'Aragón mas rural y amanau ta la ciudat) son o recuerdo d'un habitat mas esparramicato.
  
  Villanueva estió mientres bells sieglos parti d'una senyoría que o rei Pero IV d'Aragón deixó t'a ciudat de Zaragoza ta financiar a guerra por conquerir a Corona de Castiella. Alavez pasó a estar Villanueva un lugar de Zaragoza, encara que con alcalde y rechidor propios que a suya esleción heba de fer-se con l'asentimiento d'o Concello de Zaragoza. En o fogache de 1495 figura como barrio de Zaragoza.
  
  A la fin d'o sieglo XVIII esdevinió un concello independient.
  
  En o sieglo XII i tenió a suya seu un monesterio d'a Orden de Cistels que lo tresladoron ta Rueda.
  
  Toponimia 
  O nombre arabe d'ista villa estió Burchazut (escrito quasi siempre Burjazut en documentos medievals), nombre que actualment ye tamién o d'una imachen d'a Virchen venerata en o lugar y a suya redolada (Nuestra Señora de Burjazud, pero con j velar castellana). En o sieglo XV ya amaneixe o nombre de Villanueva de Burjazut, y como prueba que a j se pronunciaba ch en a "Documentación Medieval de la Casa de Ganaders de Zaragoza" trobamos escrito Villanueva de Burchaçut en un texto de fins d'o sieglo XV (quan s'encomienza a copiar a ortografía castellana on a ch no representa una k en cultismos como en a ortografía medieval aragonesa):
  
  O nombre actual d'a villa no apareixe en documentos oficials dica o sieglo XVII.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Cultura 
  En o suyo termín municipal ye situata a Universidat Sant Chorche, una universidat privata con facultats de Comunicación y Sciencias Socials, Sciencias d'a Salut, Escuela d'Arquitectura y Tecnolochía, Instituto de Luengas Modernas y Instituto de l'Humanismo y Sociedat  podiendo obtenir os titols de Periodismo, Publicidat y Relacions Publicas, Comunicación Audiovisual, Traducción y Comunicación Intercultural, Farmacia, Incheniería Informatica y Arquitectura. A mas a mas d'oferir tamién a posibilidat de fer diferents másters y doctoratos.
  
  Esporte 
  O fútbol ye representato por o Villanueva Club de Fútbol.
  
  Molimentos 
  Ilesia d'o Salvador, d'estilo mudernista.
  
  Lugars achirmanaus 
  
   Pavia, en rechión francesa d'Occitania, departamento d'o Gers (Francia).
  
  Se veiga tamién 
  
  Linia 200 d'Adif.
  Estación de Villanueva de Galligo.
  
  Vinclos externos 
   Pachina web oficial d'o Concello de Villanueva de Galligo.
   Pachina web sobre Villanueva de Galligo.
  
  Referencias