title: Museu Diocesano de Chaca
text: O Museu Diocesano de Chaca constituye, ensemble con o Museu Diocesano de Leida e lo Museu Nacional d'Art de Catalunya, un d'os tres principals espacios museisticos adedicatos a l'art romanico en Espanya. En o concepto de pintura mural medieval no ha parangón en o Estato.
  
  Auespato en as antigas dependencias d'o claustro d'a Seu de Sant Per de Chaca, iste museu s'inauguró en 1970 como museu d'art sacro medieval, como conseqüencia d'o escubrimiento en a decada anterior d'a-saber-los conchuntos de pintura mural romanicos e goticos. Mas tardi, en primeras de l'anyo 2010, o museu fue reinaugurato, dimpués d'una funda remodelación, enamplamiento e modernización. Aprés ista relevant reforma, o espacio expositivo ofreixe mas de 2000 m2 d'art medieval en a suya maxima esprisión, d'o que sobreixe a extraordinaria replega de pinturas murals orichinals, d'estilos romanico e gotico, que fuoron rescatatas de varias ilesias d'a Diocesi de Chaca. Sinse dandaleo, iste conchunto de frescos fa d'o chaqués un d'os museus de pintura medieval mas importants d'o mundo.
  
  Pero tamién s'amuestra una interesant triga de chapitels, tallas de virchens e cristos e de reixas romanicos. En a decada de 1960 a 1970, a diocesi de Chaca enarcó a lo mundo con a recuperanza de varios conchuntos de pinturas murals perteneixents a la epoca medieval. Bien ye sapito que as ilesias d'o romanico, quasi por definición, no se daban por rematatas entre que en lur interior no estasen cubillatas por pinturas en lurs muros, absides, vueltas. Se tractaba, mas bien, d'ofrir a la chent qui no sapeba leyer, meyant imachens, tota la historia d'a Salvación.
  
  Talment a sala mas valiosa ye a Sala Bagüés. Istas pinturas fuoron rencatas d'a ilesia por a familia d'os Gudiol en o estiu de 1966, ta dimpuesas estar tresladatas a lo lienzo e meter-las, atra vegada en os suyos tallers de Barcelona, en os panels con que agora s'amuestran. Ta la suya presentación en o Museu de Chaca, se construyó una sala que reproduz exactament as mesmas dimensions d'a ilesia de que fuoron treslatadas. Representa lo conchunto de pintura mural mas gran que s'alza en Espanya d'estilo romanico.
  
  Important ye tamién o conchunto, que s'ha puesto rescatar, d'as pinturas romanicas d'a Ilesia Parroquial de Navasa. D'a mesma traza, cal remerar os distinctos conchuntos perteneixents a lo gotico: os nombres de Concilio e d'Osia, d'Urriés e d'Orús, de Susín, de Sorripas, Huertolo, Zresola e Sieso de Chaca, d'Ipás, d'Escó e de Bergosa... A l'abside de Sant Chuan Baptista de Ruesta perteneix a capeza d'o Pantocrator, un d'os suyos mas carismaticos cenyos d'identidat.
  
  Descripción
  
  L'acceso ta lo museu se realiza en l'actualidat por una puerta ubierta en a capiella de Santa Cruz, en a nau d'o Evanchelio d'a Seu. A suya replega permanent se distribuye en dos plantas.
  
  Solera
  
  Claustro
  
  Si bien en orichen poseyerba la estructura  tipica d'os claustros romanicos d'o primer tercio d'o sieglo XII, o suyo estato de ruina inciscó que estase reformato en o sieglo XVII e adquirise lo suyo aspecto actual. En os suyos corredors puet trobar-se un visor que permite alufrar una recreación d'a suya farcha orichinal, asinas como una colección de chapitels romanicos -que bi son sinyalers o d'o Satiro e lo d'o Rei David e los musicaires-, inscripcions funerarias e l'antiga cripta.
  
  Chardín
  
  As estachas d'o claustro s'aparellan arredol d'o chardín central. As plantas que se i cautivan miran d'emular a vechetación present durando a Edat Meya, adedicando cadagún d'os quatre parterres a plantas aromaticas, medecinals, culinarias e ornamentals.
  
  Torreta
  
  Antiga siede d'o tribunal eclesiastico e garchola, as suyas dos primeras salas exhiben as choyas de Santa Orosia. A zaguera d'ellas, dita "Letra e Musica", ye ocupata por documentos, codices, instrumentos musicals e campanas, ensemble con una pantalla interactiva que permite conoixer mas sopre as tradicions que istos elementos en fan parti.
  
  Refectorio
  
  En o suyo interior s'amuestra una replega de pinturas murals calendata d'entre os sieglos XII e XVI. Totas promanan d'ilesias d'a Diocesi de Chaca e fuoron tresladatas en as decadas de 1960 e 1970, o que torna a iste museu en un d'os museus de pintura medieval mas important d'o mundo.
  
  Sala Bagüés
  
  Ye, sinse dandaleo, a sala mas espectacular d'o Museu Diocesano de Chaca, car auespa lo conchunto de frescos romanicos mas extenso que ye plegato dica los nuestros días en a Peninsula Iberica. As suyas pinturas, procedents d'a Ilesia d'os Santos Chulián e Basilisa de Bagüés -d'o zaguer tercio d'o sieglo XI- fueron reubicatas en o museu en una dependencia que ha la mesma configuración que o templo d'a on promanan as pinturas. En os suyos muros podemos veyer una quasi completa Biblia pintata e preixinar cómo yeran os templos romanicos plenos de pinturas e color.
  
  Capiellas claustrals
  
  Istas tres chicotas salas s'adedican a las tallas romanicas que comparte espacio con contrimuestras de reixerías medieval, pintura a lo temple e mesmo lo sarcofago d'o conte Sancho Remiriz, fillo natural d'o rei Remiro I d'Aragón.
  
  PequeMDJ
  Se tracta d'un espacio habilitato ta que os mas chicotz e lurs familias puedan espleitar d'o Museu Diocesano de Chaca d'una traza diferent con una luminosa galería que connectarba con o segundo clausto d'a Seu, actualment desapareixito.
  
  Sala capitular
  
  En iste ambito, a on s'achuntaba o capitol ta la presa de decisions, en o present puet contemplar-sen as zagueras piezas restauratas en o museu, asinas como los chapitels orichinals romanicos d'a suya frontera.
  
  Planta primera
  
  Secretum
  
  O suyo nombre significa puesto retirato u amagato, car en o pasato sirvió ta cusirar-ne de choyas, documentos e monedas. Como recosiro d'a suya función como "tresoro" catedralicio, s'exposan en o suyo interior piezas sinyaleras d'orfebrería.
  
  Biblioteca
  
  A replega moderna d'o Museu Diocesano de Chaca ha como scenario lo espacio de l'antiga biblioteca catedralicia que auespa tallas de fusta e pintura sopre tabla d'estilos gotico, renaixentista e barroco.
  
  Notas e referencias
  
  Vinclos externos
   (En espanyol, anglés, francés e alemán) www.diocesisdejaca.org/index.php/museo-diocesano-de-jaca
   (En espanyol) www.jaca.com
   
  
  Diocesano de Chaca
  Romanico aragonés
  Diocesi de Chaca
  Chaca
  Chacetania
  Arte romanico