title: Rumanos
text: Os rumanos (en rumano români) habitan en Rumanía u son orichinarios d'este estato, ideyato en o contexto d'o nacionalismo d'o sieglo XIX, independient de tot dende 1880 y examplato en a primera Guerra Mundial. Enantes i heba diferents comunidatz vlacas concentratas en l'actual territorio rumano y zonas buegants y ixemenatas por os Balcans. Charran un luengache neolatín (dacorrumano), común con moldavos de Besarabia y atros territorios exsovieticos, os vlacos d'o norte de Serbia y os vlacos d'a ribera danubiana de Bulgaria.
  
  Dende o punto de vista de bells vlacos que bi ha en atros países balcanicos (vlacos de Serbia, Bulgaria, ecetra... identificatos con os estatos en os que son incluitos), os rumanos son os vlacos que viven en Rumanía.
  
  Historia 
  En a segunda metat d'o sieglo XVIII y principios d'o sieglo XIX en os dos principatos se produciba o desembolique d'os oficios, o intercambeo de mercancías, o creiximiento d'as ciudatz, y l'aparición d'atra clase social, a burguesía, que dexichiba un puesto de mando d'alcuerdo con o peso politico. Una ideya aglutinant d'esta burguesía yera o nacionalismo, a defensa d'a identidat nacional, a ideya que os tres principatos vlacos heban d'emercher como una nación y estato unico. En l'afirmación d'o nacionalismo tenioron paper a escuela ardeleana y o intelectual Inochentie Micu, que demostroron con argumentos historicos, cheograficos, filosoficos y filolochicos a unidat d'orichen, luenga y civilización latina de totz os vlacos d'o norte, que diciban ya "rumanos", y a continuidat ininterrumpita d'a suya existencia sobre o territorio nacional. O documento més representativo en este sentito ye suplex Libellus Valachorum (1791). Paralelament en os tres principatos vlacos se desembolicó un funda corrient politica representativa d'os principios d'a revolución francesa (1789) y d'as realidatz autoctonas. Si o griego y a cultura griega heba sustituito a lo eslau en as ilesias y cancillerías entre o sieglo XVI y XVII, en o sieglo XIX remató triunfando l'idioma rumano.
  
  Referencias 
  
  Pueblos vlacos
  
  Etnias de Rumanía
  Etnias de Moldavia
  Etnias d'Ucraína
  Etnias de Serbia
  Etnias d'Hongría
  Etnias de Rusia