title: Yesero
text: Yesero (en castellano Yésero) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca de l'Alto Galligo.
  
  Cheografía 
  
  Ye situato en a val de Gavín, sobre o barranco de Sía y entre a sierra Tendennera y o mont Erata. L'acceso a o lugar se fa por a carretera N-260 que comunica Biescas y Broto, por meyo d'o puerto de Cotefablo.
  
  Toponimia 
  Apareixeba ya en os documentos de 1076 y en l'anyo 1488 b'heba diez fuegos. A la fin d'o sieglo XV yera a población más gran d'a val.
  
  O nombre d'o lugar puet venir d'o latín "gypsum" que significa cheso.
  
  Molimentos 
  A suya ilesia parroquial, la Ilesia de Sant Saturnín de Yesero, adedicada a Sant Saturnín ye d'o sieglo XVII, construyita sobre atra más antiga que yera d'estilo romanico sarrablés, d'a que encara s'alzan dos chicotas finestras en a suya torre.
  
  Tamién destaca l'armita d'a Virchen d'as Nieus, situata en a confluyencia d'os barrancos de Sía y d'o Infierno, fue construyita en os sieglo XVII. En 1885 se diz que a Virchen d'as Nieus intrecedió por os habitants de Yesero ta librar-los d'una epidemia de colera que b'heba en Biescas y Gavín.
  
  Aintro d'a suya arquitectura popular b'ha casas d'os sieglo XVIII con os tipicos elementos pirenencos, como as chamineras tronconicas y os espantabroixas. Destaca prencipalment a Casa de la Pez, un edificio d'o sieglo XV a on antigament se feba "pegunta", "pez", u "pego", actividat economica prencipal de Yesero. Ista casa tamién ha estato en a suya historia ayuntamiento, escuela, garchola y fustería. Ye por ixo que a embotada que se da a os yeserenses ye "pecers" (tamién "pulidos")
  
  As casas de Yesero 
  As casas tradicionals en Yesero son Camón, Rodrigo, de Usla, Chuanica, Macuarrer, Salvador, Agustín, Lazarico, Chila, Fuendalón, Tristán, Orús, Mariola, Pascual, Sebastián, Marco, Biegas, Antona, Barbero, Casasús, Mandadilla, Sastre, Cazcarro, Chuana, Lisón, Launa, Bonachón, Barón, Teresa, Coix, Petrincad, Aniel, Francho, de Chacó, de Moreo, Nadal, Juana, Ruaba, Ferrero y Ferrera.
  
  Demografía 
  
  <div id="1">(1) Entre o censo de 1857 y o anterior crexe o termín d'o municipio porque incorpora a Barbenuta y Espierre.
  <div id="1">(2) Entre o censo de 1887 y o anterior, disminuye o termin d'o municipio porque trasfiere Barbenuta a o municipio de Bergusa.
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Fiestas 
  A fiesta chicota se fa o 20 de chinero, en honor a Sant Sabastián. A vispra d'iste día de nueis se fa una chera en a plaza de Fenero arredol d'a quala i son os vecins d'o lugar.
  As fiestas mayors son o cabo de semana mas amán d'o 8 de setiembre, en honor a la Natividat d'a Virchen.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
    Yesero
    Os zerrigueltaires