title: Caperucheta Roya
text: Caperucheta Roya ye un cuento popular europeu d'o qualo existen a-saber-las variants. Ha estau transcrito, entre atros, por Charles Perrault (Le Petit Chaperon Rouge) y os chirmans Grimm (Rotkäppchen). Encara que ye considerau un cuento infantil, contiene elementos referents a la violencia, o sexo y o canibalismo.
  
  A historia se centra en o contraste entre o mundo luminoso y seguro d'o lugar y l'obscuro d'a selva, una antitesi tipicament meyeval.
  
  A trama 
  A versión más conoixida d'o cuento ye a d'os chirmans Grimm, versión de 1857. Caperucheta Roya ye una nena que ha de portar un capazo con birolla pa la suya agüela malauta. A suya mai le heba dito de no trescruzar a selva, consello que Caperucheta Roya no siguió. En a selva, Caperucheta Roya se troba a o lupo, que la embolica y le fa decir-le a on vive l'agüela. Dimpués o lupo s'avanza a Caperucheta Roya y, en plegar ta casa de su agüela, o lupo malvau se mincha a l'agüela de Caperucheta Roya. Quan arriba Caperucheta Roya, o lupo, que ye en o leito chitau con a ropa de l'agüela de Caperucheta Roya, se fa pasar por l'agüela de Caperucheta Roya y en zagueras consigue minchar-se tamién a Caperucheta Roya. Tot se resuelve l'arribada d'un lenyero, que talla a pancha d'o lupo pa que Caperucheta Roya y a suya agüela puedan salir-ne ilesas y tamién sanas y salvas.
  
  Orichens y variants 
  A historia de Caperucheta Roya ye un cuento que s'estendilló por diferents rechions europeas a traviés d'a tradición oral. Se sabe que o cuento ya yera recentau en o sieglo XIV en Francia.		 
  	
  La finta nonna ("La falsa agüela") ye o títol d'una antiga versión italiana, en a que Caperucheta Roya lo soluciona tot ella sola emplegando a suya propia estrucia. Beluns afirman que ista versión ye a más amanada a la orichinal y que o personache d'o lenyero s'incluyó dimpués.
   	
  En qualsiquier caso, a versión escrita más antiga d'o cuento ye Le Petit Chaperon Rouge, que apareixe en a replega de cuentos de Charles Perrault del 1697. A primera versión d'o cuento de Caperucheta Roya de Charles Perrault ye muito más siniestra y muito más fosca que a segunda versión posterior, escrita por os chirmans Grimm. En ista versión Caperucheta Roya ye una "mesacha atractiva de buena familia" que en rematar o cuento de Charles Perrault ye minchada por o lupo malvau, qui tamién s'ha minchau a la suya pobra agüela. A la fin d'o cuento de Caperucheta Roya, Charles Perrault da una explicación explicita d'a moral, d'a que no ye dificil quitar-ne o evident conteniu sexual:
  	
  
   	
  En o sieglo XIX, os chirmans Grimm en recullen dos versions alemanas, as de Jeanette Hassenpflug (1791–1860) y Marie Hassenpflug (1788–1856). Os chirmans Grimm transformoron una d'as versions en a historia prencipal y a segunda en una continación. A primera, con o títol de Rotkäppchen, fue incluyida en a primera edición d'a suya replega de cuentos Kinder- und Hausmärchen (1812). En ista segunda versión d'a historia de Caperucheta Roya d'os chirmans Grimm, Caperucheta Roya y a suya agüela son salvadas por un cazataire intresau en a piel d'o lupo. En a segunda historia Caperucheta Roya y su agüela, gracias a la experiencia con o primer lupo, en escubren, capturan y matan un atro.
  
  Mientres a Guerra Civil Espanyola o cuento se politizó y a color d'o chambergo y a caperucha yera royo u azul pendendo d'o bando:
  
  En a musica 
  Caperucheta Roya, ha teniu quantos autors que le han meso musica. Un d'istos que'n composó una opereta infantil, estió o checo Anton Ptacek, obra que tenió prou acceptación en a suya patria.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos
  
  Cuentos d'os Chirmans Grimm
  Cuentos
  Personaches de ficción