title: Pulgar
text: Iste ye un articlo d'anatomía. Ta o municipio d'a provincia de Toledo se veiga Pulgar (Toledo)
  
  O pulgar (d'o latín < POLLICARIS) u dido gordo ye, en anatomía humana, o primer dido d'a man. Se puet oposar completament a os atros quatre didos y puet tocar a resta de didos dende a suya punta dica a base, y mesmo a parti superior d'a palma d'a man. Ista qualidat da a la man d'os humans - y en cheneral d'os primates - una ventacha evolutiva muit notable, ya que por meyo d'ista función anatomica o pulgar puet manipular obchectos grans aduyando-se con a palma d'a man, y obchectos meyans u chicotz aduyando-se con un u mas didos.
  
  Orichen 
  A evolución d'o pulgar oposable u prénsil a sobén s'asocia con l'Homo habilis, o predecesor de l'Homo sapiens. Ye o resultato d'a evolución de l'Homo erectus (alto u baixo un millón d'anyos antis) a traviés d'una serie d'etapas antropomorficas intermedias, ya que ye un proceso evolutivo muit complicato.
  
  Anatomía humana 
  O pulgar human ye formato por uesos y por músclos.
  
  Uesos 
  Ye formato por tres uesos, que de distal a proximal son:
   
   Falanche distal
   Falanche proximal
   Primer metacarpián
  
  Músclos 
  Os movimientos d'o pulgar son controlatos por 8 músclos:
  
  Simbolochía 
  Bi ha muitos chestos culturals en que interviene o pulgar. Por eixemplo, un pulgar entalto indica aprovación, mientres que entabaixo indica negación u critica. Pareixe que o chesto viene d'os combates de gladiadors romanos, a on que os espectadors decidiban a muerte d'o perdedor u amnistiar-lo con un chesto d'o pulgar.
  
  Con o pulgar se puet demandar a un auto que s'ature ta puyar-ie en l'autoestop (en bells países, s'usa tamién ta gritar a os taxis).
  
  Referencias 
  
  Man