title: Amatista
text: L'Amatista u ametista ye una variedat d'o cuarz, un mineral d'o grupo d'os tectosilicatos. A suya color ye violeta u porpra y s'ha feito servir a sobén como piedra preciosa. A color caracteristica suya se debe a la presencia de muito chicotas cantidaz de fierro (Fe+3) y s'ha formato sozmesos a radiacions naturals.
  
  A color d'as amatistas a vegatas no se troba que en as puntas d'os cristals (amatista de puntas), y ye frecuent a coloración en tacas. Cualques amatistas pueden destenyir-sen dica por contacto con a luz d'o día, pero a color puede restituir-se con rayos X. Torrando l'amatista a temperaturas entre 450 y 750 °C se consiguen cuarzos de color amariella-clara, parda-royenca, verde u incolora.
  
  Chacimientos 
  Se troban en os vueitos dentro d'as rocas volcanicas alcalinas, en grietas y placers. Os romanos espleitaban l'amatista y l'agata d'o melafiro de Hunsrück (Alemanya), un chacimiento acotolato, y tamién de Müglihtal (Saxonia, Alemanya) y Auvernia. Dica fa pocos sieglos a valura economica de l'amatista yera comparable a la d'o zafir, a esmeralda, o rubí u o diamant, pero dende que se descubrioron os grans chacimientos d'Amatista en Brasil o suyo pre ha caito muito.
  
  En o celebre chacimiento evaporitico de Los Pedrenyals (Zaila, Almochuel, Binaceit) ye present l'amatista chunto con a pedrenya.
  
  Referencias
  
  Bibliografía 
  Medenbach, Olaf y Sussieck-Fornefeld, Cornelia, Minerales. Guías de la naturaleza Blume, 1990.
  
  Vinclos externos 
  
    Información sobre l'amatista en gemstone.
     Información sobre l'amatista en mindat
  
  Cuarz