title: Novalla (Samianigo)
text: Iste articlo ye sobre una localidat aragonesa en a comarca de l'Alto Galligo; t'atros usos, se veiga Novalla.
  
  Novalla ye un lugar medieval situau en l'actual municipio de Samianigo. Nomás i queda bella muntonera de piedras provenients d'as antigas edificacions.
  
  Toponimia
  D'o latín NOVALIS, con o significau de "nuevas tierras cautivadas".
  
  Historia
  Iste lugar apareixe en quantos documentos d'o Cartulario d'o monesterio de Sant Andreu de Fanlo. En o primero de ells, d'aviento de 1055, apareixe o nombre de dos d'os suyos habitants: Sancho Gallones y Tibillito (doc. 32). En
  chinero de 1072 (doc. 59), se documenta que o rei d'Aragón Sancho Remíriz, vende a l'abat Blasco de Sant Chenaro una corralata en Novalla
  
  En l'anyo 1076, Sancho de Noballa fa de testigo, chunto con atras personas, en a cesión de bellas posesions en Saruiset y Oto d'una muller dita Oria (doc. 68). O zaguer documento conoixiu (doc. 136), d'entre os anyos 1191
  y 1204, l'abat Berenguer de Mont Aragón describe o lugar en a cesión d'unas posesions que iste monesterio teneba en Novalla a un tal Bernardo y a suya muller María:
  
  Entre os sieglos XIV y XVI a suya ilesia yera anexa a la d'Allué. Asso lo situa como un despoblau en o termín de Chaca y amán d'o Puent de Samianigo.
  
  Leyendas
  Se repite una vegada más o mito d'as güelas. O lugar desapareixió dimpués d'una pasa de colera y dos viellas sobrevivioron y se'n fuoron ta Sardás, a on las ninvioron ta Osán. En iste zaguer lugar fuoron acullidas por casa López, a más rica d'a redolada, pasando o mont y a pardina de Novalla a estar d'a propiedat d'ista familia.
  
  Referencias
  
  Despoblaus d'a provincia de Uesca
  Lugars de Samianigo