title: Charles Chaplin
text: Iste articlo ye sobre un actor y director cinematografico britanico. Ta atros usos se veiga Charles Chaplin (desambigación).
  
  Sir Charles Spencer Chaplin, tamién conoixito y confundido con o suyo presonache Charlot, estió un actor, director cinematografico, guionista, productor cinematografico y compositor britanico, naixito o 16 d'abril de 1889 en Walworth, un suburbio de Londres (Anglaterra), y muerto en Vevey (cantón de Vaud, Suiza) o 25 d'aviento de 1977. A suya carrera cinematografica s'alazetó en o cine mudo, quan creyó o presonache de Charlot, protagonista de quantas d'as suyas cintas, y que marcó una fita en o cine d'humor, con quantos gags que encara hue s'emplegan en o cine de comedia muderno. Ye uno d'os tres grans d'o cine mudo con Harold Lloyd y Buster Keaton, mientres a suya larga carrera cinematografica, que desembolicó dende meyatos d'os anyos 1910 dica meyatos d'os anyos 1960, recibió quantos premios u honors.
  
  D'entre a suya extensa filmografía bi ha que destacar cintas como The Gold Rush (1925), The Circus (1928), Modern Times (1936), The Great Dictator (1941), Monsieur Verdoux (1947) y Limelight (1952).
  
   Premios 
  Charles Chaplin fue nominato a o premio Oscar a o Millor Actor en 1940 por a suya interpretación en The Great Dictator, una cinta dirichita por o mesmo actor.
  
   A suya vida 
   As suyas primeras anyadas 
  Charles Spencer Chaplin yera naixito de Walworth, un suburbio de Londres, en Anglaterra, fillo de l'actor y cantaire de music-hall Charles Spencer Chaplin Sr. y de l'actriz y cantaire Hannah Chaplin. O pai teneba problemas d'alcoholismo y la mai remató por enganyar-lo con un atro artista, Leo Dryden, con qui tenió un fillo, rematando asinas o matrimonio y pasando Charles y o suyo chermano mas chicot, Sydney Chaplin, a vivir con su pai y con a suya companyera de piso, encara que en zagueras o pai no podió  continar mantenendo-los y los cedió a la mai. Por a precaria situación economica familiar, Charles y su chermano viviron mientres dos anyadas en un orfenato. O pai morió de cirrosi quan Charles teneba dotze anyadas, y la mani manifestó malautías mentals, rematando por estar ingresata en un sanatorio quan Charles y Sydney prencipioron a ganar diners en o mundo d'o cine, en California, a on i morió en 1928.
  
  A delicata situación familiar no impedió que Charles Chaplin fese os suyos primers pasos en o mundo d'o spectaclo con a familia. Asinas, quan nomás teneba que cinco anyadas ya puyaba en os scenarios, alazetando asinas una chicota carrera d'actor y cantaire infantil, que su pai alentaba. Mesmo plegó a lograr que en 1898 l'acullisen en una colla de ninos-prodichio, continando con chicotz papels en o teatro, dica que en 1904, con nomás que 15 anyadas, plegó o suyo primer gran exito con a suya representación de Peter Pan, o presonache d'a obra de James Matthew Barrie, feito que fació que prencipiase a estar conoixito en o mundo d'o teatro britanico.
  
   A companyía de Fred Karno 
  
   Filmografía 
   Cintas con Keystone Studios 
  Con Keystone Studios, Charles Chaplin amanixe en un total de 36 cintas, todas producitas por Mack Sennett:
  
   1914: Making a Living.
   1914: Kid Auto Races at Venice.
   1914: Mabel's Strange Predicament.
   1914: A Thief Catcher.
   1914: Between Showers.
   1914: A Film Johnnie.
   1914: Tango Tangles.
   1914: His Favorite Pastime.
   1914: Cruel, Cruel Love.
   1914: The Star Boarder.
   1914: Mabel at the Wheel.
   1914: Twenty Minutes of Love, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Caught in a Cabaret.
   1914: Caught in the Rain, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: A Busy Day, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Fatal Mallet.
   1914: Her Friend the Bandit, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Knockout.
   1914: Mabel's Busy Day.
   1914: Mabel's Married Life, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Laughing Gas, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Property Man, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Face on the Bar Room Floor, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Recreation, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Masquerader, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: His New Profession, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The Rounders, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: The New Janitor, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Those Love Pangs, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Dough and Dynamite, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Gentlemen of Nerve, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: His Musical Career, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: His Trysting Place, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: Tillie's Punctured Romance.
   1914: Getting Acquainted, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1914: His Prehistoric Past, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
  
   Cintas con Essanay Film Manufacturing Company 
  Con Essanay Film Manufacturing Company, Charlot fació un total de 15 cintas, a on feba d'actor, director y guionista:
  
   1915: His New Job, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: A Night Out, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: The Champion, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: In the Park, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: A Jitney Elopement, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: The Tramp, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: By the Sea, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: Work, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: A Woman, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: The Bank, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: Shanghaied, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: A Night in the Show, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1915: Burlesque on Carmen, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1916: Police, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
   1918: Triple Trouble, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
  
   Cintas con Mutual Film Corporation 
  Con Mutual Film Corporation, Charlot fació 12 cintas, a on yera a la vegata actor, director, guionista y productor:
  
   1916: The Floorwalker, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: The Fireman, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: The Vagabond, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: One A.M., de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: The Count, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: The Pawnshop, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: Behind the Screen, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1916: The Rink, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1917: Easy Street, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1917: The Cure, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1917: The Immigrant, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1917: The Adventurer, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
  
   Cintas con First National 
  Con a productora First National, Charlot fació nueu cintas, estando en as nueu actor, director, guionista y productor, y mesmo en bell-unas tamién compositor.
  
   1918: A Dog's Life, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1918: The Bond, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1918: Shoulder Arms, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1919: Sunnyside, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1919: A Day's Pleasure, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1921: The Kid, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1921: The Idle Class, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1922: Pay Day, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1923: The Pilgrim, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
  
   Cintas con United Artists 
  Charles Chaplin fació ueito títols con a productora United Artists, estando-ne autor d'o guión, director y productor, amás de compositors en todas as cintas (menos en una).
  
   1923: A Woman of Paris, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
   1925: The Gold Rush, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1928: The Circus, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1931: City Lights, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1936: Modern Times, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1940: The Great Dictator, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1947: Monsieur Verdoux, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1952: Limelight, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
  
   Produccions en o Reino Uniu 
   1957: A King in New York, de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
   1967: A Countess from Hong Kong, de Charles Chaplin, con Marlon Brando, Sophia Loren, Sydney Chaplin, Tippi Hedren, Patrick Cargill y Margaret Rutherford (tamién ye autor d'o guión y compositor).
  
   Bibliografía 
   Charlie Chaplin. My Trip Abroad, New York 1922.
   My Autobiography. Simon & Schuster, 1964.
   David Robinson. Chaplin: His Life and Art, McGraw-Hill, 1985, ISBN 0-07-053181-1.
   Hale, Georgia. Charlie Chaplin: Intimate Close-Ups. Heather Kiernan y The Scarecrow Press 1995.  ISBN 1-57886-004-0 (edición de 1999).
    Stephen M. Weissman, Chaplin: A Life. Arcade Publishing, 2008. 978-1-55970-892-0
    Glen David Gold. Sunnyside''. Alfred A. Knopf, 2009. ISBN 0-307-27068-8.
  
  Vinclos externos 
  
    Charles Chaplin en IMDb.
    Pachina web de Charlie Chaplin.
    Museu Chaplin.
    The Charlie Chaplin Archive.
  
  Actors d'o Reino Uniu
  Actors de Hollywood
  Compositors de bandas sonoras d'o Reino Uniu
  Directors cinematograficos d'o Reino Uniu
  Guionistas d'o Reino Uniu
  Naixius de Londres
  Nominau a o Premio Oscar a o Millor Actor
  Productors cinematograficos d'o Reino Uniu
  1889 (naixencias)
  1977 (muertes)