title: Quinto
text: Quinto (tamién ye dito Quinto d'Ebro encara que no ye o nombre oficial) ye una villa y municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza. Ye a capital d'a comarca d'a Ribera Baixa d'Ebro.
  
  A suya población ye de 2.154 habitants en una superficie de 118,3 km².
  
  Cheografía 
  A localidat de Quinto ye situata a 175 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 41 km d'a ciudat de Zaragoza, capital d'a suya provincia y d'Aragón.
  
  Mugas 
  O suyo termin muga con Belchit, Fuents d'Ebro, Pina d'Ebro, Exelsa, Viliella d'Ebro, con un enclau d'o termin de Belchit dito El Real y con Zaila.
  
  Historia 
  Fundato por os romanos. En a Edat Meya Quinto estió seu d'a Baronía de Quinto, propiedat d'a familia Luna. En a Guerra Civil Espanyola i habió combates quan a Batalla de Belchit.
  
  Toponimia 
  Lo toponimo Quinto vien d'a palabra latina QUINTUS, que fa referencia a o miliario cinqueno, de cinquena milla que i heba en un camín romano que iba dende Celsa (Viliella d’Ebro) dica Caesaraugusta (actual Zaragoza). En 1149 se documenta como Quint, pero en 1225 ya amaneix como Quinto.
  
  Bi ha encara representación de microtoponimos aragoneses: Altero d'el Saso, Arnero, Azarollera de Mangarro, Arroyo Lopín (lo pin), El Bolar, Varella de las Lomas de Quinto, Cabezo Royo, La Calcina, La Fandega, La Fontaneta, Las Foyas, El Galacho, El Gleral, Lanz, Lampagar del Saso, Camino de la Mechaneta, La Plana, Puravieles, El Purburel ("Pui de Borrell", La Rambleta, Las Roseras, Torreforcada, La Tosqueta, una carrera dita Tranqueta, y atra Cafizadas.
  
  Parla 
  S'emplegan encara muitos aragonesismos como á l'inte, avellanera, alcorzar, arraclao, cauz, chemecar, faba, farfalla, forcacha, fosco, furrufalla, galdrufa, galchofa, glarima, gorgollear, gripia, malamén, mardano, marguin, melico, minchar, orache, pa tu mida, pitanyar, presco, sarnacocha, tocata, torrollo, zarracatralla, zurrullo...
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Puestos d'intrés 
  
   Ilesia viella de l'Asumpción (sieglo XV).
   Ilesia nueva de l'Asumpción (sieglo XX).
   Ilesia de Sant Chuan (sieglo XVI).
   Portals de Sant Antón, Sant Roque y Sant Miguel (sieglos XVII-XVIII).
   Ermita de Nuestra Sinyora de Bonastre (sieglo XVIII).
   Ermita de Nuestra Sinyora de Matamala (sieglo XIII).
   Barranco de Val de Cara.
   Restas d'o castiello de Matamala.
  
  Esportes 
   O fútbol ye representato por o Club Deportivo Quinto.
  
  Fiestas 
   16-17 de chinero, Nueit de Sant Antón y Sant Antón.
   Romería o lunes y martes de Pasqua d'as Virchens de Bonastre y Matamala.
   Sant Chaime y Santa Ana, 25 y 26 de chulio (patronals).
  
  Se veiga tamién 
   Baronía de Quinto.
  
  Vinclos externos 
   Concello de Quinto.
   Diccionario de Quinto.
  
  Referencias