title: Pronombres adverbials derivaus d'INDE
text: O pronombre adverbial INDE d'o latín orichinó en a suya evolución o pronombre adverbial en/ne en aragonés, con formas pareixidas en atras luengas romances como o catalán, l'occitán, o francés, l'italiano y bella luenga relacionada d'arredol.
  
  Pronombre adverbial en/ne en o castellano 
  En castellano medieval bi heba un pronombre adverbial derivau d'o latín INDE y lo trobamos huei fosilizau en a costrucción por ende.
  
  Pronombre adverbial en/ne en l'aragonés 
  
  O pronombre adverbial en/ne se fa servir pa referir-se a un substantivo en estos casos:
  
  Quan no ye con articlo determinau:
  
  Quan ye con un numeral quantitativo u indefiniu:
  
  Quan tenemos un adchectivo pronominalizau y fa referencia a este tipo de substantivo:
  
  Quan un substantivo sin articlo ye con a preposición de:
  
  Reproducir un complemento preposicional introdueito con a preposición de:
  
  En relación a o zaguero, s'emplega con os verbos reflexivos de movimiento, porque indican punto de partida, d'acá, d'astí, d'allí, etc:
  
  A forma arcaica ende, nde, etc... ye rechistrata en Ansó como muito minoritaria y tamién en lugars d'o Baixo Aragón historico como Arinyo u Alloza.
  
  Pronominalización d'o subchecto 
  En aragonés se puet pronominalizar o subchecto en bella condicion por meyo d'o clitico "en". En istos casos o verbo no concuerda con o subchecto y s'impersonaliza:
  
  Ye un rasgo tipico en l'aragonés que se puet trobar ya en documentos escritos en aragonés medieval, como por eixemplo a documentación d'a "Casa de Ganaders de Zaragoza":
  
  Referencias
  
  Bibliografía 
   Segura, J.J.. Hacia una clasificación sintactica de los verbos en aragonés. Estudios y Rechiras Arredol d'a Luenga Aragonesa y a suya Literatura. Autas d'a I Trobada. Instituto d'Estudios Altoaragoneses.  Publicacions d'o Consello d'a Fabla Aragonesa. Uesca, 1999, ISBN 84-8127-038-5 Lozano, Ch., Saludas, Á.L. (2005). Aspectos morfosintácticos del belsetán. Zaragoza: Gara d'Edizions - IFC. pp: 101-102.
  
  INDE