title: Sombrerilla
text: A sombrerilla, uembrerilla, uembrilla u ombrallo, tamién denominada aturasol, batesol u parasol ye un dispositivo que permite protecher-se d'a calor y a luz solar. Ye formada por una superficie convexa de tela opaca u atro material similar, a función d'a quala ye fer una uembra lo mas gran posible. Ista tela u material se troba fixada a unes barretas, articuladas u no pas, situadas en l'extremo d'un mango u tubo de metall esmaltau, y arredol d'ista. D'antis mas, se fabricaban con teixius lichers y mesmo, a sobén con encaixes, hue en día, mas que mas, se fabrican con materials plasticos. En zonas ubiertas, mas que mas en plachas y piscinas u en as terrazas d'as tabiernas, se'n fan servir un d'una mida mas gran que a clasica sombrerilla de man, en forma de toldo.
  
  Historia  
  Fue disenyada a partir d'o mesmo prencipio que o d'o bateauguas y creyada fa 4.000 anyos por a civilización china a on tamién se creyo iste atro. D'astí s'estendilló enta Persia, Echipto y Grecia, y dende o sieglo XI, as sombrerillas prencipioron a estar d'uso exclusivo d'as clases nobles.
  
  Materials  
  As sombrerillas actuals se fabrican d'una gran variedat de materials. Pa la estructura d'as sombrerillas o material mas utilizau ye l'aluminio por a suya lichereza y tenacitat. Manimenos no ye l'unico material emplegau en a estructura, tamién se'n pueden trobar d'acero inoxidable, de bambú y de fustas tropicals, y recientment dica de fibra de vidre. As sombrerillas d'acero inoxidable pueden arribar a pres una mica altos, pero son ideyals pa plachas y lacos a on a humedat y a salinidat pueden deteriorar atros materials. D'atra man, as sombrerillas de fusta son esteticament muit agradables a la vista, encara que son mas pesadas que as d'atros materials, l'aspecto natural que as fustas tropicals dan a las sombrerillas ye unico. Finalment as nuevas sombrerillas de fibra de vidre pareixen en conchunto millors que todas as anteriors. As sombrerillas de fibra de vidre son licheras como l'aluminio, flexibles, resistents como l'acero inoxidable y se fabrican pa imitar a fusta, lo que en fa una buena opción.
  
  Os textils emplegaus pa las sombrerillas son de muitos tipos y pueden variar entre lonas vinilicas, acrilicas, dica telas especializadas pa l'exterior. Os materials emplegaus en sombrerillas promocionals comunament son d'una tela prima plastica u de lona, que proteche d'o sol pero no d'os rayos UV. Son muit licheras, facils d'imprentar y impermeables, pero no resisten garra tiempo a calor d'o sol, puet estar que s'escalfen y tienden a decolorar-sen. Manimenos, bi ha interpresas que mientres anyos s'han especializau en a fabricación de textils especials pa l'exterior. Glen Raven Inc fabrica a famosa tela pa exterior Sunbrella, que ye compuesta por filos acrilicos tintaus que forman un textil fuerte y duradero. A tela Sunbrella ye comunament utilizada en sombrerillas porque no se decolora, ni s'esgarrincha, ni se resole.
  
  Variants
  A punta inferior d'uns sombrerilla remata en una puncha que se clava en l'arena, en o caso d'as sombrerillas de placha, u bien que se fica en una base feita d'un material pesau en as sombrerillas que s'utilizan en as terrazas de tabiernas y restaurants.
  
  Bi ha sombrerillas fixas y no-plegables en as que s'utilizan fuellas de palmeras u brucos en cuentas de tela. Istas tienen l'avantalla de que deixan pasar l'aire pero no a luz solar. En as sombrerillas d'iste tipo o poste central ye mas gordo y resistent, como un tronco d'arbol u de cimento, ya que han de resistir as inclemencias d'o tiempo y, sobre tot os embates d'o viento. A vegadas tienen una mesa arredol d'a pilona central.
  Son muit comunas en as plachas toristicas.
  
  En bellas culturas en Asia d'o sud y d'o sudeste, y tamién en Africa occidental, a sombrerilla yera reservada a la monarquía. Por un regular se feba servir en procesions u ciremonias especials y teneba un significau important como simbol d'autoridat.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
    The unbearable absence of parasols: the formidable weight of a colonial Java status symbol
  
  Obchectos de placha y piscina
  Meteorolochía