title: Tozal Gellért
text: O tozal Gellért (en hongaro Gellért-hegy; en alemán Blocksberg; en latín Mons Sancti Gerhardi; en turco Gürz Elyas bayiri) ye un tozal de 235 m d'altaria situato sobre o Danubio en a ciudat de Budapest, Hongría. Fa parti d'os districtos 1 y 11 d'a ciudat. O tozal Gellért recibe o suyo nombre de Sant Cherardo qui morió en iste mesmo puesto. O famoso Hotel Gellért y o Balneyario Gellért se troban en a Plaza Gellért a os pietz d'o tozal, amán d'o Puent d'a Libertat. A espelunga d'o tozal Gellért se troba tamién astí.
  
  En a tuca d'o tozal bi ye a Citadella (Ciudadela), dende a on se puede veyer toda a ciudat y o río Danubio en pasando por ista.
  
  Nombre 
  Os primeros nombres que se dan a o tozal en a Edat Meya son os de Kelen-hegy, Pesti-hegy y Blocksberg. Se prencipia a decir Szent Gellért hegye (literalment o tozal de Sant Cherardo) en o sieglo XV, fendo referencia a la leyenda que diz que Sant Cherardo morió astí. O santo bispe fue asasinato por os pagans mientres a gran rebelión pagana de 1046. Le metioron en un barril y le chitoron rodando entabaixo d'o tozal.
  
  L'antigo nombre, Pesti-hegy (en latín Mons Pestiensis) fa referencia a la gran espelunga (actualment a espelunga d'o tozal Gellért) que ye aintro d'o tozal. A palabra, d'orichen eslau significa furno u espelunga.
  
  Os turcos otomans deciban a o tozal Gürz Elyas bayiri. Gürz Elyas estió un hombre sagrato d'a orden de Bektashi, estando o suyo santuario y sepoltura, situatos en o tozal, un puesto de pelegrinache important en o sieglo XVII.
  
  Historia 
  Mientres o sieglo XVIII as laderas d'o tozal Gellért yeran plenas de vinyals. O districto de Tabán, situato a os pietz d'o tozal, estió un important centro de producción de vins en Buda. D'alcuerdo con o rechistro de propiedatz de 1789, os vinyals cubriban 128 hectarias d'a colina (mientres que nomás 7.62 hectarias se feban servir como pastos).
  
  En o sieglo XVIII se construyo en a tuca d'o tozal un chicot crucero, que se tornó a reconstruyir en 1820. Totz os Lunes de Pasqua una procesión puyaba por as escaleras que levan enta o crucero ta celebrar a resurrección de Cristo. O emmausjárás (Andada d'Emmaus) u tojásbúcsú (fiesta d'os uevos) estió una d'as celebracions catolicas mas importants mientres os sieglos XVIII y XIX.
  
  A Ciudadela fue construyita dimpués d'a plegata a o poder en 1848–49 d'os Habsburgo austriacos, como puesto estratechico ta controlar as ciudatz de Buda y Pest en caso d'una futura revuelta.
  
  O tozal Gellért tamién estió scenario prencipal en a Segunda Guerra Mundial y en a Revolución Hongara de 1956, quan os tanques sovieticos disparoron contra a ciudat dende astí. Bi ha un chicot museu militar en a Ciudadela. En o punto mas alto d'ista se troba a Estatua d'a Libertat (Szabadság Szobor in hongaro), un gran molimento construyito por o Exercito Royo sovietico ta conmemorar a suya victoria en a Segunda Guerra Mundial.
  
  Se veiga tamién 
  Naphegy
  Tabán
  Crucero d'o tozal Gellért
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
    Gellérthegy a Vendégvárón
    www.Gellerthegy.hu (Pachina d'o Districto XI de Budapest)
    Google Maps
    Tour virtual panoramico
  
  Budapest
  Montanyas d'Hongría