title: Caparra
text: Ixodidae
   Argasidae
   Nuttalliellidae
  
  As caparras (d'o basco < kapar(ra)) son animals artropodos ectoparasitos (parasitos externos) de vertebratos, que fan parte d'una d'as tres familias descritas dintro d'a orden d'os acaros, en a clase d'os aracnidos. A suya alimentación ye hematofachica d'os mamiferos y aus, y tamién de tanto en quanto d'os reptils y amfibios. Plinio lo Viello en deció d'as caparras que "son os cucos més repulsivos y sucios que se'n puede trobar".
  
  As caparras chóvens, quan miran bell animal que las agüespe, s'enfilan ta os lastons d'a hierba u t'as branquetas d'as matas y se i quedan esperando que beluno i pase. Alavez, brincan (se deixan cayer) en l'alto d'a bestia, s'arrapan y con os queliceros suyos aforatan a piel ta sorber-ne la sangre. Mientres que ye chupando, a caparra s'unfla y se posa bien gorda (multiplicando a suya grandaria), ta dimpués deixar-se ir ta o suelo a on que completan o suyo cerclo biolochico. O momento de ficar os uevos siempre l'han de fer en tierra u arena.
  
  Diz que estes animals pueden saltar intencionadament d'as plantas t'as bestias que quieren parasitar, pero ye una error, pos se conoixe que amenistan contacto fisico ta enganchar-sen. As caparras d'a familia Ixodidae gosan a parasitar mamiferos (incluitos os sers humans), y las  especies de Argasidae son més especializatas en parasitar aus.
  
  Ta quitar a caparra d'o güespe no se puet tibar-la mica perque alavez se trencaría, pos estes cucotz tienen os queliceros modificatos d'una manera que s'arrapan dintro d'a piel tan fuertament que antes s'esbrencan de l'artropodo que no quitar-se enters, fendo posibles as infeccions a traviés d'a nafra. Beluns emplegan éter ta adormir-las y dimpuesas, lubricando-ne a inserción d'a piel con aceite, la rancan con pinzas. Altra traza ye habendo-ne lubricato l'apariello bucal de previas, tocar-la con una agulla metalica en royo butido ta que s'esbulligue y mesmo sola caiga, pos tienen ixe reflexo natural quan que se creman.
  
  A malotía de Lyme 
  
  Anque de leixos no totas as fizadas de caparra ben d'estar més problematicas que lo mal que fan, bells casos fan que se desarrolle la dita maloltía de Lyme, perque la caparra puet fer de vector trasmisor t'a bacteria Borrelia burgdorferi, achent etiolochico d'a malotía.
  
  Os primers sintomas son bien dificils d'identificar, pos pareixen muitismo a os d'a gripe: febrera, mal d'os musclos, anieblamiento, ecetra. Anque de regular amaneixe enantes un eritrema coronico migrans, ixo ye, una bufadura royeta que anuncia a infección d'a bacteria. Sintomas més posteriors incluyen artritis reumatosa, trastornos d'o corazón y d'o sistema niervoso, meninchitis u esclerosis multiple. Tot ixo fa que s'haiga de mirar de controlar-la tan luego como se pueda, antes que no se faiga peyor.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
   
   
    As caparras
    Preguntas freqüents sobre as caparras
  
  Acarina
  Animals parasitos