title: Parlas d'o Guadalop-Mezquín
text: As parlas d'o Mezquín-Guadalop son a forma d'o catalán charratas en lugars orientals d'a comarca d'o Baixo Aragón y en Val Chunquera, (en a comarca d'o Matarranya).
  
  Ye un catalán nordoccidental de transición enta o valenciano con caracters muito insolitos que quasi no se troban fuera d'a redolada, u que si se troban, se troban en Ribagorza, muito luent.
  
  A presencia de catalanoparlants en este territorio se remonta por o menos a l'anyo 1185, quan Alifonso II donó Camarón, Mont-royo y atros lugars d'a redolada a l'arcebispe de Tarragona pa que los repoblase. Vinioron dimpués repobladors catalans, beluns d'ells de Montblanc y la redolada de Tarragona.
  
  Os caracters d'o catalán local son producto d'a evolución en una zona que nunca no ha tenito institucions catalanas, con centros administrativos y economicos castellanoparlants. O solo contacto historico con atras zonas catalanoparlants son as relacions presonals con a comarca d'o Matarranya y con a comarca de los Puertos, que son en cheneral menos importans que con Lo Mas de las Matas, Alcorisa, Calanda, Torrociella d'Alcanyiz, Castelserás u Alcanyiz. Moriella yera un centro comercial muito important dica fa un sieglo u dos.
  
  Fonetica 
  
  Diftongación d'a /ɛ/ ubierta catalana en -ia-: piau, diau, en cuenta de peu, deu.
  En bells lugars a O ubierta se cierra y se confunde con a O cerrata, con o que os 7 fonemas vocalicos d'o catalán nordoccidental se reducen a 5.
  Bi ha lugars on as Z, Ç d'o catalán medieval evolucionan ta o mesmo fonema interdental que en castellano y aragonés. Val Chunquera seseya como en o catalán cheneral y en o catalán d'o Matarranya.
  A -r final se pronuncia en Auguaviva, igual que en valenciano.
  Dependendo d'os lugars bi ha bell aragonesismo fonetico como plantaina, y atros que podrían estar més probablement castellanismos foneticos que aragonesismos foneticos: fongo, plorón.
  
  Morfolochía 
  Mantiene os 3 demostrativos d'o catalán medieval.
  S'emplega a preposición enta, como en aragonés, catalán ribagorzano y leridano, en cuenta de cap a como en catalán cheneral y matarranyés.
  
  Referencias
  
  Bibliografía 
  Artur Quintana i Font El parlar de la Codonyera, resultats d'unes enquestes: resumen de la tesis presentada para aspirar al grado de Doctor en Filosofía y Letras. Universidad de Barcelona, 1974 .
  
  Catalán nordoccidental