title: Idioma baixo alemán
text: Iste articlo ye sobre l'idioma baixo alemán. Ta o suyo dialecto occidental se veiga baixo saxón.
  
  O baixo alemán (en baixo alemán Plattdütsch/Plattdüütsch, Nedderdüütsch; en alemán stándard Plattdeutsch u  Niederdeutsch y en neerlandés Nedersaksisch), a vegadas conoixiu tamién con o nombre de baixo saxón encara que ista ye a denominación correcta nomás ta o suyo dialecto occidental, ye una luenga chermanica occidental ingveonica que se charra mas que mas en o norte d'Alemanya y l'este d'os Países Baixos. Desciende de l'antigo saxón en a suya forma mas temprana.
  
  O historico Sprachraum (u aria de distribución d'a luenga) d'o baixo alemán encluyiba tamién a parti norte de l'actual Polonia, l'oblast de Kaliningrado en Rusia, y a parti sud de Lituania. Os parlants d'alemán fuoron forachitatos d'istas rechions con d'o cambeo de mugas dimpués d'a Segunda Guerra Mundial. As antiguas comunidatz alemanas en os estaus balticos tamien parlaban o baixo alemán. D'atra man, o baixo alemán meyo estió a lingua franca d'a Liga Hanseatica, y tenió una influencia important en as luengas escandinavas. En idioma anglés tamién bi ha parolas ampradas d'o baixo alemán que se remontan a ixas envueltas d'a Liga Hanseatica.
  
  Clasificación y idiomas relacionaus
  O baixo alemán fa parti d'o continuum dialectal d'as luengas chermanicas occidentals continentals. A l'ueste muga con as luengas baixo-francas que distinguen dos rematanzas verbals ta o plural, en comparanza con a unica rematanza verbal d'o plural que ye present en o baixo alemán. A o sud muga con as luengas altochermanicas centrals, que han estau afectadas por a segunda mutación consonantica. Ista división se marca por un regular con a linia de Benrath que traza a isoglosa maken – machen.
  
  A l'este o baixo alemán muga con l'idioma caixubio (luenga eslava, l'unico repui que queda actualment de l'idioma pomeranio) y, dende que dimpués d'a Segunda Guerra Mundial quasi totz os alemans estiesen forachitaus de Pomerania, tamién con o polaco. Os dialectos d'o baixo alemán en Pomerania s'incluyen en o grupo d'o baixo alemán oriental (u Pommersch en alemán).
  
  A o norte y norueste muga con o danés y o frisón. Cal parar cuenta que en Alemanya, o baixo alemán ha reemplazau a o frisón en muitas rechions. O frisón de Saterland ye l'unico subdialecto d'o frisón oriental que encara ye vivo y ye rodiau de tot por o baixo alemán, igual que pasa con as pocas variedatz de frisón septentrional que encara i quedan, tenendo asinas os dialectos baixo-alemans d'ista zona un important substrato frisón.
  
  Bellas clasificacions meten a os dialectos septentrionals d'o baixo alemán chunto a l'anglés, l'anglico escocés, y o frisón en o grupo d'as luengas chermanicas d'a mar d'o Norte u luengas ingveonicas. Manimenos, a mayoría excuyen a o baixo alemán d'iste grupo que segosa denominar luengas anglo-frisonas, ya que bi ha bellas caracteristicas d'iste grupo de luengas que nomás observan parcialment en o baixo alemán, por eixemplo lei d'as nasals aspirants ingveonicas  (bells variedatz fan servir us, os ta o pronombre "nos", atras emplegan uns, ons), y debiu a atras caracteristicas que ni sisquiera existen en o baixo alemán, por eixemplo a palatalización de /k/ (asinas en anglés cheese, y frisón tsiis se dan as formas palatalizadas, mientres que en o baixo alemán Kees u Kaise, neerlandés kaas u alemán Käse no pas).
  
  Variedatz d'o baixo alemán
  
  En Alemanya
  Baixo alemán occidental
  Baixo saxón frisón oriental
  Baixo saxón meridional
  Westfaliano
  Ostfaliano
  Baixo alemán oriental
  Brandemburgués
  Mecklenburgués-antepomeranio
  Pomeranio central
  Pomeranio oriental
  Baixo prusiano
  Plautdietsch (Baixo alemán menonita, charrau tamién en atros países)
  
  En os Países Baixos
  As variedatz de baixo saxón neerlandés, que tamién se gosan definir como dialectos d'o neerlandés, son:
   Westerkwartiers
   Kollumerpompsters
   Kollumerlands
   Middaglands
   Midden-Westerkwartiers
   Zuid-Westerkwartiers
   Groningués y Noord-Drents
   Hogelandsters
   Stadsgronings
   Westerwolds
   Veenkoloniaals
   Oldambtsters
   Stellingwerfs
   Midden-Drents
   Zuid-Drents
   Twents
   Twents-Graafschaps
   Gelders-Overijssels
   Achterhoeks
   Sallands
   Urkers
   Veluws
   Oost-Veluws
   West-Veluws
  
  Referencias