title: Lumo
text: O lumo u lomo (d'o latín <LUMBU) ye a rechión anatomica comprendida entre dos franchas lonchitudinals paralelas a la columna vertebral d'os animals vertebraus tetrapodos, en a parte superior d'o tronco en os quadrupedos. O delimitan as alas d'a curronera en a parte posterior, tot deseparando-lo contra la grupa, y as zagueras costiellas en l'anterior.
  
  Etimolochía 
  A parola lumo u lomo provién d'o latín LUMBU, parola con una Ŭ curta que evolucionaba ta O en o sistema vocalico d'o latín vulgar, dando formas con o pareixidas a lomo en as luengas romances occidentals.
  
  A evolución ta lumo en bella variant d'aragonés ye una diverchencia orichinada por metafonía. En una fase d'a evolución en a que encara no bi heba -o final atona y bi heba -u final atona, pero en a que a vocal tonica ya yera ubierta en o, esta vocal tonica tornó a cerrar-se pa facilitar o paso d'a vocal final -u en -o:
  LUMBU > lomu > lumo.
  CUMBU > comu > cumo.
  LUPU > lopu/lobu > lupo/lobo/llobo.
  
  En aragonés ribagorzano se troba a variant lochicament palatalizada llomo, y los suyos derivaus tamién con palatalización: llomera, llomudo, llomada, llomazo, llomillos y eslloma(r).
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién
  Grupa.
  Tarrias.
  Pata.
  Coda.
  Renera.
  Natura.
  Cuixa.
  
  Anatomía animal