title: Macizo de Pico Moros
text: O macizo de Pico Moros (en francés massif de Balaïtous) ye un macizo d'a cordelera d'os Pireneus, situau sobre a muga entre Aragón y Francia, entre os departamentos d'os Altos Pireneus (rechión d'Occitania) y os Pireneus Atlanticos (rechión de Nueva Aquitania) en Francia, y a provincia de Uesca (Alto Galligo) en Aragón. Mide 16,5 km de largaria por 14,5 km d'amplaria, y remata en o pico Moros a 3.144 m.
  
  Ye o primer macizo pirenenco en pasar d'os 3.000 m dende l'Atlantico.
  
  Cheolochicament parlando, a causa d'a naturaleza plutonica d'as suyas rocas y d'a suya posición central en a cordelera, o macizo de Pico Moros fa parti d'a zona axial d'os Pireneus.
  
  Cheografía 
  Ye un macizo situau en a muga entre Aragón y Francia a o livel d'os departamentos d'os Pireneus Atlanticos y d'os Altos Pireneus en a cota norte, y d'a comarca de l'Alto Galligo (municipio de Sallent de Galligo) a o sud. O macizo ye amugau por as siguients vals bien definidas:
   a l'ueste por a val d'Osal que baixa dende o Portalet de ra Nieu a o livel d'a crencha que marca a muga entre Aragón y Biarn.
   a l'este por a val d'Arrens que baixa dende a Peira Sant Martín.
   a o sud por as vals de Tena y d'o río Gualempeda que s'unen en Sallent de Galligo.
   a o norte por o macizo de Ger (tamién dito macizo d'o Pic de Ger, macizo de Goreta u macizo d'Aigas Bonas) que ye un macizo calcario.
  No bi ha una val definida que desepare o macizo de Ger d'o macizo de Pico Moros, sino más bien un descenso gradual seguido d'una puyada.
  
  Prencipals cimas
  
  Cheolochía 
  As rocas actuals de superficie son compuestas d'estratos cheolochicos formaus por rocas sedimentarias, depositadas en o curso d'os periodos Devonián-Carbonifero y de rocas plutonicas (granito) formando o plutón de Cautarès.
  
  En o Paleocheno, de -66 a -23 Ma, o desplazamiento enta o norte d'a placa africana traye tamién a placa iberica. Astí, situada entre a placa africana a o sud y a placa eurasiatica a o norte, dentró en colisión con ellas, formando o sistema betico a o sud y a cadena d'os Pireneus a o norte. A o livel d'a zona d'o macizo de Pico Moros, as rocas son alavez progresivament comprimidas y devantadas en altaria entre -53 y -33 Ma mientres l'Eoceno, dimpués a erosión sacó as rocas sedimentarias pa i deixar a la vista as rocas plutonicas actuals, muito mas duras.
  
  Referencias