title: Lista de Papas
text: Ista lista de papas amuestra a lista tradicionalment admesa d'os 265 papas romanos, chefes d'a Ilesia catolica romana. Os antipapas tamién se i amuestran. Manimenos, no cal considerar ista lista como oficial y reconoixida por totz (Vaticano y historiadors), ya que no existe garra lista oficial, firme y finitiva d'os papas catolicos.
  
  Introducción
  
  Problemas ta fer una lista 
  Bi ha tres menas de razons por as que ye imposible d'establir una lista finitiva:
  
  A primera ye a definición mesma d'o termin papa. Dica 325, as presonas que aquí se i listan nomás tienen o títol de bispe de Roma. O títol de papa ye documentau por primer vegada ta designar a o bispe de Roma baixo Calisto I (217-222), pero en ixas envueltas se feba servir ta os bispes en cheneral. No ye dica o sieglo VIII que o títol prencipia a designar especificament a lo bispe de Roma. Ista exclusividat la oficializó Gregorio VII enta par d'a fin d'o sieglo XI. A superioridat d'o bispe de Roma como chefe supremo d'a Ilesia tamién se ba afirmando progresibament. Manimenos, o títol de papa gosa aplicar-se retroautibament a os bispes de Roma, succesors apostolicos de l'apóstol Pietro dica o papa actual, encara que no fesen servir ixe títol u no tenesen os poders actuals. Tamién se deixa difuera d'istas listas a os mainates eclesiasticos d'atras ilesias cristianas que feban servir igualment o títol de papa.
  
  A segunda dificultat ye que no se sabe guaire sobre os primers bispes de Roma. En bells casos, nomás se conoix o nombre. A fuent más antiga ye Ireneu de Lyon qui en o sieglo II da o nombre d'os bispes d'as diocesis prencipals (Roma, Constantinoble, Antioquia …). Atras fuents más completas son o Liber pontificalis, un documento apolochetico d'o sieglo VI, que s'enampla dica o sieglo IX. Lista o nombre d'os papas, de su pai, d'o suyo país de naixencia y a durada d'o suyo pontificau. Encara que iste documento aiga emplegau fuents más antigas, os datos que da sobre os primers papas son parcials y han de prener-se con precaución.
  
  En zaguerías, a tercera dificultat promana d'a historia caotica d'o papau, que ha visto buen amiro de antipapas, deposicions, asasinatos y bellas renuncias. Amás, as modalidatz d'esleción (u nominación) y d'entronización han cambeau qualques vegadas. Asinas un papa esleito en unas envueltas podría haber estau considerau no conforme si hese estau esleito en atras calendatas (por ixo o tractamiento diferent qẶue se li atorgó a Esteban y a Hadrián V, quan os dos morioron antes d'a suya consagración). A decisión de si un papa ye estau esleito y entronisau regularment u no, no ye guaire clara, y por ixo, as diferents listas se contradicen respetibe a la valideza de tal u qual papa.
  
  L'Annuario pontificio 
  Entre as diferents listas que circulan a de lAnnuario pontificio, que s'edita cada anyada por o Vaticano dende 1912, se considera como a de mayor autoridat, pos dimana d'as propias autoridatz eclesiasticas. Asinas, ista lista fa de facto o papel de lista oficial. Manimenos no ye libre d'ambiguidatz y no pretende estar a finitiva. Asinas, o papa efimero Esteban yera reconoixiu como papa lechitimo dica a edición de 1960 y se sacó d'a lista dende a edición de 1961.
  
  En a lista de l'Annuario pontificio tamién se i indican os antipapas. Ístos los sinyalan con una tipografía diferent. En bells casos en que no ye fácil declarar quál ye o papa y quál(s) o(s) antipapa(s) l'Annuario deixa a qüestión ubierta. L'''Annuario pontificio tampoco no numera os pontificaus, encara que contando os nombres, Benedet XVI i apareix como o 265eno papa.
  
  A lista que s'amuestra contino ye pues basada en a lista de nombres de lAnuario pontificio''.
  
  Antigüidat
  
  Sieglo I
  
  Sieglo II
  
  Sieglo III
  
  Sieglo IV
  
  Sieglo V
  
  Alta Edat Meya
  
  Sieglo VI
  
  Sieglo VII
  
  Sieglo VIII
  
  Sieglo IX
  
  Sieglo X
  
  Baixa Edat Meya
  
  Sieglo XI
  
  Sieglo XII
  
  Sieglo XIII
  
  Sieglo XIV
  
  Sieglo XV
  
  Edat Moderna
  
  Sieglo XVI
  
  Sieglo XVII
  
  Sieglo XVIII
  
  Edat Contemporania
  
  Sieglo XIX
  
  Sieglo XX
  
  Sieglo XXI 
  
  Ilesia Catolica
  
  Papas