title: Colera
text: Iste articlo ye sobre a malautía. Ta atros usos se veiga Colera (desambigación)
  
  O colera ye una malautía infecciosa intestinal aguda causata por a inchestión d'alimentos u augua contaminatos por a bacteria Vibrio cholerae. A sobén se presenta como una epidemia, y tien un periodo d'incubación curto, entre menos d'un día y cinco días, y a bacteria produce una enterotoxina que causa una diarrea copiosa, indolora y aqüosa que puet conducir con rapideza a una grieu deshidratación y a la muerte si no se tracta a escape. A mayor parti d'os pacients tamién tienen gomitos.
  
  A malautía que yera orichinaria d'Asia, concretament d'o delta d'o río Gangas, y s'estendilló dende zaguerías d'o sieglo XIX por tot o mundo, ta dimpués retacular y tornar a concentrar-se a lo sud d'Asia. Se rechistroron seis pandemias que matoron millons de presonas en tota Europa, Africa y as Americas. A sietena pandemia, que encara ye en curso, prencipió en 1961 a lo sud d'Asia, plegó en Africa en 1971 y en America en 1991. A malautía se considera endemica en muitos países y l'achent patocheno que causa o colera actualment no puet estar eliminato d'o medio ambient.
  
  Robert Koch identificó a bacteria Vibrio cholerae como causa d'o colera en l'anyo 1883. Se tracta d'una proteobacteria en forma de coma, muit mobil y gramnegativa.
  
  Epidemias de colera en Espanya 
   A primera vegata arribó a Vigo en chinero de 1933,, un anyo dimpués en a epidemia d'a ciudat de Barcelona morioron por o colera 3.344 presonas. Mientres o sieglo XIX habió diferents epidemias en atros puestos como o Pais Valenciano u as Islas Balears y en l'anyo 1954 torna a epidemia a Barcelona con una mortalera de 6.419 presonas que fació que as murallas fueran destruitas y se faciera o Pla Cerdà ta fer creixer a ciudat difuera d'as murallas estando muito mas hichienico.
  
  Vinclos externos 
  
    O colera en a pachina web d'a Organitzación Mundial d'a Salut (OMS).
  
  Referencias 
  
  Malautías bacterianas
  Malautías infecciosas