title: O Bayo (Biota)
text: O Bayo (El Bayo en castellano) ye un despoblato aragonés d'o municipio de Biota, en a comarca de Cinco Villas, partito chudicial d'Exeya d'os Caballers y provincia de Zaragoza.
  
  Tamién ye conoixito como Torres d'o Bayo (Torres del Bayo u Torres de El Bayo en castellano).
  
  Cheografía 
  L'antigo despoblato d'o Bayo ye actualment un enclave d'o termin municipal de Biota en o termin d'Exeya d'os Caballers dende que en os anyos 1960 se construyó l'entibo de Yesa y a Canal d'as Bardenas ta fer regano en as Bardenas d'Aragón.
  
  Ye situato dencima d'un cortato con anvistas a la muga con Navarra, en o camín ta Tudela y as Bardenas navarras, accesible nomás que por a suya parti norte.
  
  Historia 
  Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1158, recullita en a obra de Martín Almagro Basch El Señorío independiente de Albarracín (Revista Teruel, numero 14, Teruel 1955), y apareix con os nombres de Bayo y Illo Bayo.
  
  Toponimia 
  En benasqués "bayo" significa "amariello", "ocre" u tamién "pastura no apurada". D'alcuerdo con Juan Antonio Frago Gracia significa caballo blanco-amarillenco, provién d'o latín BADIUS y se troba en os nombres d'os despoblaus de Barranco del Bayo (Pedrola), Hoya del Bayo (Alagón) y Casas del Bayo (La Pobla d'Alfindén).
  
  Referencias 
  
  Despoblaus d'a provincia de Zaragoza
  Lugars de Biota