title: Tozal d'o Mallo
text: No entivocar-se con o tozal d'o Mallo (1.909 m) situau en o municipio de Pandicosa. Pa atros usos d'a parola mallo, se veiga Mallo (desambigación).
  
  O tozal d'o Mallo (en castellano Tozal del Mallo, tamién conoixiu como El Retablo u Trono del Diablo) ye un pico situau en os Pireneus, en a val d'Ordesa, en o termín municipal de Torla-Ordesa (provincia de Uesca). Estribación sud d'o pico Mondarruego, destaca dende a dentrada d'a val por a suya impresionant cara sud a tamas de contar con una altaria discreta (2.254 metros).
  
  Historia
  A escalada d'a suya cara sud ha estau ambicionada dende metat d'o sieglo XX. Ya a guida Ollivier en a suya primera edición reculliba una supuesta puyada feita en 1944 por J. A. Gavín y José Luis Rodríguez que resultó estar falsa. O primer intento serio corresponde a J. Santacana qui en 1954 consigue arribar a la gran repisa central d'a paret, dita dende alavez Plaza de Catalunya, a traviés d'una travesía dende a parti este d'a paret.
  
  Dimpués d'una curta vía ubierta por J. Gómez y M. Khan en 1955 recorrindo a parti superior d'o espolón este, estió Jean Ravier chunto con o propio M. Khan y atros tres companyers franceses, qui en a Semana Santa de 1957 logró o primer itinerario completo a la paret. Dimpués d'atras vías menors como o espolón ueste y o espolón este completo, a siguiente gran apertura la facioron en 1960 en dos ataques no simultanios dos cordadas diferents; d'una man, Josep Manuel Anglada y F. Guillamón puyando a la Plaza de Catalunya a traviés d'a travesía Santacana ubren a parti superior dica a cima y tres meses dimpués, P. de Bellefon y S. Sarthou ubren a parte inferior dende tierra, creyando asinas a dita vía Franco-espanyola.
  
  En 1963, Alberto Rabadá, Ernesto Navarro y J.J. Díaz logran ubrir un atra intresant vía a la que dioron o nombre de vía d'as Bruixas.
  
  Entre atros muitos escaladors que han feito una actuación destacable en ista paret, ubriendo as suyas diversas vías, se puet nombrar a Raymond Despiau, Miguel Ángel García Gallego u Antonio García Picazo.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos
  
    En "Mendikat"
  
  Tozal d'o Mallo
  Tozal d'o Mallo
  Montanyas d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols
  Montanyas d'a provincia de Uesca
  Montanyas de Torla-Ordesa
  Mallos (cheomorfolochía)
  Montanyas de Sobrarbe