title: Normandos
text: Os normandos (en normando normaunds) estioron un pueblo de luenga romanz que amaneixió en l'actual Normandía en o sieglo X por a fusión d'os vikingos con a población autoctona galorromana y franca y fuoron asimilatos por atros pueblos en o sieglo XIII. Parlaban una luenga d'Oil relacionata con l'actual normando y yeran catolicos.
  
  Por o Tratado de Saint-Clair-sur-Epte o duque Rollón heba de convertir-se a lo cristianismo, y tamién lo facioron os vikingos baixo o suyo mando. Os descendients d'estos vikingos prenioron tamién a luenga romanz (o galorromanz d'a zona controlata por os normandos evolucionaba dende o latín ta l'idioma normando).
  
  Dende a suya tierra d'orichen en Normandía prenioron o control de muitas zonas d'Europa Occidental y tamién participoron en as Cruzatas. As dinastías normandas tenioron muita influencia en a historia politica, militar y cultural d'Europa.
  
  Etnonimo 
  O etnonimo normand(o) provién d'a traza de dicir "hombre d'o norte" en luengas chermanicas (nort manni, north men, norse men), referindo-se a los vikingos. Encara se fa servir como sinonimo de vikingo en bellas luengas europeas como o castellano. Sindembargo a identidat cultural d'os normandos (referindo-nos a los habitants medievals de Normandía) yera diferent tanto a la identidat d'os conqueridors vikingos como a la d'os galorromans orichinals y os suyos vecins franceses d'o sud.
  
  Historia 
  En l'anyo 896 una colla de vikingos daneses s'estableixioron en a desembocadura d'o río Sena. En l'anyo 911 se fació o Pacto de Saint-Clair-sur-Epte en o que o chefe danés Rollón plegó a un alcuerde con o franco Carlos lo Simple; d'alcuerdo con este pacto Rollón recibió en feudo as tierras d'a baixa Sena, que dende ixe inte se dicirían "Normandía" y esdevenirían o primer estato normando en Occident baixo a forma d'un ducau vasallo d'o rei de Francia Occidental.
  
  En o sieglo XI dimpués d'a Batalla de Hastings prenioron o poder d'o Reino d'Anglaterra. A nobleza normanda esdevinió una clase dirichent en Anglaterra. Dimpués tamién prenioron o poder d'Irlanda, Galas, y zonas d'Escocia. A Dinastía Plantagenet yera d'orichen normando.
  
  Os bizantins contratoron mercenarios normandos pa reconquerir o sud d'Italia y Sicilia a los longobardos y os aglabís. Manimenos una vegata vencitos os longobardos y forachitatos os ablabís os normandos prenioron o poder creyando-se o Reino de Sicilia, gobernato por a Casa d'Altavilla.
  
  Os normandos tamién participoron en as cruzatas contra os musulmans en Al-Andalus y Siria. En Siria prenioron o control d'o Prencipau d'Antioquía. Rocher de Tony quereba creyar en l'Al-Andalus un estato cristián gobernato por ell. Atros normandos participoron en o Setio de Balbastro, pero dimpués d'a victoria fuoron vencitos por os musulmans. Tamién participoron normandos en a "cruzata por Tudela".
  
  Referencias 
  
  Pueblos medievals d'Europa
  Pueblos latinos
  Historia d'Italia
  Historia d'Anglaterra
  Normandía
  Historia de Francia