title: Cuello de Swan
text: O cuello Swan (en francés Col Swan) ye un cuello y vía d'escalada (en francés Couloir Swan) rectilinia que constituye o fundo d'o diedro formau por os dos picos de Marmorés (Marmorés d'el Cul Gran y Marmorés d'el Cul Chicot por lur cara norte), aitro d'o macizo de Gavarnía (Altos Pireneus). O cuello Swan desepara os dos monts a 2.967 metros d'altaria y une a versant aragonesa en o municipio de Bielsa con a occitana en o municipio de Gavarnía.
  
  Historia 
  A primera puyada a traviés d'a vía d'o cuello de Swan, en 1885, representa una important calendata en a historia d'o pireneismo. O choven F.E.L. Swan, anglés a o servicio en os husars d'a Princesa de Galas y aficionau a la montanya (yera miembro d'o Club Alpín Francés) plega en os Pireneus. Poquet dimpués se fa amigo d'o conte Henry Russell. A qüestión de puyar ista vía encara anonima, bien visible dende Gavarnía, apareixe un tiempo dimpués. O 16 de setiembre de 1885, F.E.L. Swan, chunto a o guida Henri Passet, se lanza a l'asalto. Salioron arredol d'as siet d'o maitín enta o glaciar de Pailla. As dificultatz prencipioron ascape: habioron de pasar por una zona rocosa ta evitar una primera crepaza. Mas alto bi heba una atra gran crepaza que cortaba l'accesso a la vía, por o que habioron de baixar-ne y tornar a puyar-ie. En l'inte bi habió un lurte. As dificultatz s'acumulaban dende a salida. Henri Passet habio de tallar mas de 700 trangos en o liso chelo d'o glaciar. Arriboron a la fin a la cima orientala arredol d'as doce y meya. A baixada la facioron a traviés d'o collau d'Astazu.
  
  En tornaus en Gavarnía, Swan s'encarranya prou debiu a las reflexions que siente, decindo que os Pireneus no ufren as mesmas dificultatz que os Alpes. A l'anyo siguient, acompanyau por Henri Passet, ferá chunto a Pierre Gaspard y os suyos fillos as puyadas a l'Aiguille du Plat, la Meije, Mont-Blanc y Dru occidental. Dimpués, atra vegada en os Pireneus, puyará a o Mallo de Marmorés y o pico Moros por a cara este. Swan declaró en rematar ista serie de puyadas:
  
  Bibliografía 
    Henri Beraldi, Cent ans aux Pyrénées, Paris, 1898-1904, sept volumes in-8°. Rééditions par « Les Amis du Livre Pyrénéen », Pau, 1977, puis par la « Librairie des Pyrénées et de Gascogne », Pau, 2001
    Robert Ollivier, Pyrénées centrales : Cauterets, Vignemale, Gavarnie, Guides Ollivier, FFM, GPHM, édition 1978.
  
  Swan
  Swan
  Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols
  Parque Nacional d'os Pireneus