title: Chabierre d'o Elsón
text: Iste articlo tracta sobre Chabierre d'o Elsón. Ta atros usos d'o toponimo Chabierre, se veiga Xabierre (desambigación).
  
  Chabierre d'o Elsón (oficialment, en castellano, Jabierre de Olsón) ye una aldeya aragonesa de o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 12 habitants (2018).
  
  Ye una aldeya historica de o Elsón, localidat con un castiello de a que dependeba dende a Edat Meya. En chunto con o Elsón y con Mondot formaba un municipio, de nombre o Elsón, dende a constitución d'os primers achuntamientos modernos en 1834 dica l'absorción d'os tres nuclios en o municipio d'Alto Sobrarbe, en a decada de 1960.
  
  Cheografía 
  
  Chabierre se troba en una zona de campos en as garras d'a sierra de Sant Benedet, en a valleta d'o río Susía, afluent de a Cinca por a dreita.
  
  Se comunica con Lamata (3,3 km) y o Elsón (3,2 km) por a carretereta asfaltada de a marguin dreita d'o Susía, que mete en comunicación l'A-138 a l'altaria d'o Mesón de Ligüerre con l'A-2205 amán de l'Arcusa. Ye accesible, por tanto, con qualsiquier vehiclo de turismo.
  
  O relieve ye suave, con a meya dotzena de casas que forman lugar dispersas con bella parcela de campo d'entre la una y l'atra.
  
  A mayoría de casas son d'oríchens nobles, en habendo estau propiedat de familias infanzonas labriegas mientres buena cosa d'os sieglos de l'Antigo Rechimen. Mutas cuentan con mas de 300 anyos d'antiguedat, y presentan blasons y belatros elementos arquitectonicos destacables en as fronteras.
  
  Demografía
  
  Toponimo 
  
  Chabierre ye un toponimo de probables oríchens bascoides u proto-bascas, elemento de substrato lingüistico d'a luenga d'aquells pueblos que habitón a redolada enantes de a dominación romana. Os etimos presents en o nombre son etxe- y berri, que en basco moderno (a luega viva mas amanada a la que posiblement teneban aquells remotos pobladors) significan, respectivament, «casa» y «nueva»; «casa nueva».
  
  O complemento «d'o Elsón» dimana de a dependencia que historicament teneba con o Elsón, lugar mas gran y con tinencia de castiello. Como en o caso de ixatra localidat, o toponimo oficial en castellano se mira d'estar una adaptación de a pronunciación de l'aragonés, apegando l'articlo con o nombre («Olsón») pus en a fonetica común aragonesa la O de l'articlo cobra preeminencia sobre a E inicial d'os substantivos masculins, anque escribir-los asinas sia clarament incorrecto.
  
  D'alcuerdo con Chabier Tomás, que estudeó a parla d'ista zona en os anyos 1990, a forma «Chabierre» no se diz guaire en l'actualidat, y ha estau substituida en a practica totalidat de casos por a forma castellana Jabierre. Manimenos, d'alcuerdo con l'autor, o toponimo aragonés s'emplegaba vivament encara en os primers anyos d'o sieglo XX, y seguntes as personas de mas edat de a localidat y belatras d'a redolada, a substitución progresiva por o castellanismo Jabierre se produció en os anyos de post-guerra, dimpuesas d'a Guerra Civil.
  
  Fiestas 
  23 d'abril, romería ta la Cruz de Sant Marcos, a on que por tradición se reparte torta, en celebración de Sant Chorche.
  22 de chulio, Fiesta Mayor, ta «la Madalena», fendo-le honras a Santa María Magdalena.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Lugars de l'Aínsa-Sobrarbe
  Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta la Madalena
  Localidaz d'a diocesi de Uesca en Sobrarbe