title: Grupo d'o platín
text: Ta o grupo d'a tabla periodica dito tamién grupo d'o platín se veiga grupo 10 d'a tabla periodica.
  
  O grupo d'o platín ye un grupo de seis elementos metalicos con propiedatz fisicas y quimicas parellanas. Son totz metals de transición y ocupan un aria rectangular en a tabla periodica. Istos elementos son totz metals de transición, situatos en o bloque d (grupos 8, 9 y 10, os periodos de 5 y 6). Son os elementos que ocupan os grupos d'a tabla periodica (columnas) 8, 9 y 10, fueras d'os elementos cabeceras d'o grupo, ye decir, nomas os d'os periodos d'a tabla periodica 5 y 6.
  
  En ista familia se troban o rutenio, o rodio, o paladio, l'osmio, o iridio y o platín. Ells tienen propiedatz fisicas y quimicas parellanas, y gosan apareixer chuntos en os mesmos chacimientos de minerals.
  
  Propiedatz 
  Os metals d'o grupo d'o platín se destacan por as suyas propiedatz como catalizadors. Son muit resistents a o desgaste y a las tacas, por lo que o platín, en particular, ye muit adecuato ta a choyería fina. Atras caracteristicas distintivas encluyen a resistencia a l'ataque quimico, excelent resistencia a las altas temperaturas y propiedatz estables a la electricidat. Todas istas propiedatz han estato aproveitatas ta o suyo emplego en a industria.
  
  Historia 
  O platín d'orichen natural y as aleyacions ricas en platín fuoron conoixitas por habitants de la América precolombina dende fa muito tiempo.
  
  Encara que o metal fue emplegato por os pueblos precolombinos, a primera referencia europea sobre o platín apareixe en 1557 en os escritos de l'humanista italiano Chulio César Escalíchero (1484-1558) como una descripción d'un metal misterioso que se troba en menas de Centroamerica, entre ol Darién (Panamá) y México:
  
  Os espanyols le dicioron a o metal platín (de "plata", archent) a primera vegada que lo troboron en Colombia. Consideraban a o platino como una impureza no deseyata en o mineral d'archent.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
    Hue Platín: a prencipal autoridat d'o mundo sobre os metals d'o grupo d'o platín
    Os pres d'o platín en o mercato
    USGS page on PGM's
    Os metals d'o grupo platín: a revista trimestral d'a investigación sobre os metals d'o platín y d'a evolución d'a suya aplicación en a industria
  
  Platín