title: Laos
text: A Republica Democratica Popular Lao (Laos) ye un país y estato sin de salita a lo mar d'o sudeste asiatico, muga con Birmania, a Republica Popular China a lo norueste, Vietnam a l'este, Cambocha a lo sud, y Tailandia a l'ueste.
  
  O termin lao ye emplegato mas con freqüencia ta referir-se a la luenga dominant y a chent de Laos. Ye tamién una forma de latinizada d'a parabra Laos en a luenga Lao (ລາວ). Ye a vegadas emplegata en anglés ta referir-se tamién a lo país. O país se clamó Lan Xang ("Tierra d'o Millón d'Elefants") entre os sieglos XIV y XVIII.
  
  Historia
  
  Prehistoria 
  Os restos arqueolochicos mas antiguos d'o país se troban en a clamata Plana d'as charras, una plana a 1.200 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, con restos de charras d'arredol d'os sieglos V aC-VIII dC.
  
  Arredol d'o sieglo V dC, o país fue chusmeso a influencias d'os primitivos reinos khmers, incluyindo entre istas influencias a civilización india u o budismo, que plegó a Laos a traviés d'a civilización Dvaravati. D'ixas calendatas ye o chacimiento arqueolochico de Vat Phou, en o sud d'o país.
  
  Plegata d'os tais ta la rechión 
  
  Arredol d'o sieglo XII plegan ta la rechión os pueblos tais dende os suyos territorios orichinals en a China meridional, y en 1333 se funda o clamato Lan Xang (o país d'o millón d'alifants), y tien lugar a implantación definitiva en o país d'a relichión budista. O reino se consolida y, dimpués d'a primera capital en Luang Prabang, arredol de 1550 esdevién nueva capital l'actual capital d'o país, Vientiane. Con l'anexión de Chiang Mai, o reino plega ta la suya maxima extensión.
  
  A decadencia d'os sieglos XVII-XVIII 
  Sindembargo, en os sieglos XVII-XVIII bi ha una fragmentación d'o reino y bellas provincias pasan a mans de birmans, chineses u siameses. En 1798 Vientiane ye conquiesta por os siameses (l'actual Tailandia) que dominan os tres reinos que forman o país en o sieglo XIX.
  
  A colonización francesa 
  En 1893, o diplomatico francés Auguste Pavie, viceconsul de Francia en Luang Pragang, chunto con as accions de fuerza d'a Marina de Guerra francesa, que bloqueyó as costas de Tailandia, o Siam cedió a Francia a marguin ezquierda d'o río Mekong y signó tractatos en 1902 y 1904 reconoixendo o protectorau francés en Laos, integrato en 1899 en a Indochina francesa. Simbolo d'a situación de colonialismo francés, en 1904 puyó ta o tron Sisavang Vong, en un largo reinato dica 1959.
  
  Segunda Guerra Mundial 
  En a Segunda Guerra Mundial, as tropas d'o Chapón ocuporon a colonia d'a Indochina francesa en diciembre de 1941, dimpués de l'ataque a Pearl Harbor. Os chaponeses tenioron o país en o suyo poder dica la fin d'a guerra, en 1945. Sindembargo, como que a ocupación militar chaponesa se fació con l'acuerdo d'o Gubierno d'a Francia de Vichèi d'o mariscal Pétain, oficialment o país seguiba sendo territorio francés.
  
  Dimpués d'a invasión chaponesa, Tailandia, que yera aliata d'o Chapón, obtenió a cesión por en 1941 a Francia de Vichèi d'os territorios laosianos a l'ueste d'o río Mekong.
  
  En os zaguers moments d'a guerra, os chaponeses, ta impedir o retorno d'as potencias colonials europeas, aduyaron a l'independencia d'o país, proclamata o 8 d'abril de 1945 por o rei Sisavang Vong acuciato por a presión chaponesa.
  
  Postguerra 
  En 1946, Francia concedió a Laos a suya autonomía en a clamata Union Française (Unión Francesa).
  
  En os Acuerdos de Chinevra en 1958, dimpués d'a redota en a Guerra d'Indochina (con a redota final en a batalla de Dien Bien Phu), Francia acceptó de conceder a suya independencia a os territorios d'a Indochina francesa: Laos, Cambocha y Vietnam, anque Vietnam yera dividito provisionalment entre Vietnam d'o Norte y Vietnam d'o Sud.
  
  Guerra d'o Vietnam 
  
  En 1962, a situación en Laos yera de ruptura, encara que s'heba formato un Gubierno d'unidat nacional. A o sud d'o país yeran os anticomunistas y os partidarios d'a neutralidat en a Guerra de Vietnam, y a o norte yera o Panthet Lao. O país yera ocupato, amás, por as tropas d'Estaus Unius, Vietnam d'o Sud y Vietnam d'o Norte y por a guerrilla vietnamita, o Viet Minh, que s'enfrentaban en a Guerra d'o Vietnam.
  
  Os Estaus Unius en ista epoca deseyaban a neutralidat d'o país, y en 1962 o president estausunidense John F. Kennedy firmó un acuerdo con o Vietnam d'o Norte, ta a retirata de l'Exercito Popular vietnamita y d'o Exerzito estausunidense. Sindembargo, os guerrillers d'o Viet Minth siguioron en o país, formando a clamata pista Hô Chi Minh u rota Hô Chi Minh ta l'abasteiximiento d'os guerrillers comunistas en o sud de Vietnam.
  
  En 1963, o Panthet Lao lanzó una ofensiva militar que ocupó gran parte d'o país. Encara que os Estaus Unius no quisioron d'embrecar-se con tropas de l'exercito regular, bi ninvioron as tropas especials, incluiendo tropas d'a CIA, ta adiestrar y armar a as tribus d'as montanyas contra os comunistas. Amás, os avions estausunidenses bombardeyaban o país, en a zona d'a pista Hô Chi Minh.
  
  Dica o 23 de febrero de 1973 no bi habió un alto o fuego en Laos.
  
  En 1975, en os moments finals d'a Guerra d'o Vietnam, o Panthet Lao derrocó a o rei Savang Vatthana (que abdicó o 2 d'aviento) y prenió o poder, creyando a Republica Democratica Popular de Laos.
  
  Organización territorial 
  
  Laos ye dividito en 16 provincias (khoueng), 1 municipalidat* (kampheng nakhon), y una zona especial** (khetphiset):
  
   Provincia d'Oudomxay
   Provincia de Sayaboury
   Provincia de Xieng Khuang
   Provincia de Houaphan
   Provincia de Bokeo
   Provincia de Phongsaly
   Provincia de Luang Namtha
   Provincia de Luang Prabang
   Provincia de Vientiane
   Prefeutura de Vientiane *
   Provincia de Khammouane
   Provincia de Savannakhet
   Zona especial de Xaysomboun **
   Provincia de Borikhamxay
   Provincia d'Attapeu
   Provincia de Saravane
   Provincia de Sékong
   Provincia de Champasak
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Laos