title: Novals
text: Novals (Novales en castellano) ye un municipio d'a provincia de Uesca, situato en a comarca d'a Plana de Uesca.
  
  A suya población ye de  habitants en una superficie de 20,01 km² y una densidat de población de 
   hab/km².
  
  Toponimia 
  A forma Novals con plural -ls se troba en 1099 quan Pero I d'Aragón confirma a lo Monesterio de Mont Aragón a ilesia de Novals.
  
  Un "Noval" ye en aragonés d'o Semontano de Balbastro un terreno on se fa escalio dimpués d'estar improductivo en muitas anyatas. Talment tienga un orichen común con Novallas en o NOVALIA latín. De no estar asinas habría que interpretar-lo a partir d'o sufixo -al.
  
  Bi ha bell microtoponimo con fonetica aragonesa como tornallos, El Pueyo, Matarroya, Paretanyo, La Clau, Lacunas y Acequia de las Lacunas.
  
  Luengas y parlas 
  A luenga tradicional de Novals ye l'aragonés, en grau abanzau de sustitución por part d'o castellano ya en as zagueras decadas d'o sieglo XX.
  
  A parla local aragonesa de Novals fa part de l'aragonés meridional.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
   Ilesia de Nuestra Sinyora d'o Rosario, d'estilo romanico, d'o sieglo XII.
  
  Veyer tamién 
  Lista de municipios de Uesca