title: Consello Superior d'as Luengas d'Aragón
text: O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón (en castellano, Consejo Superior de las Lenguas de Aragón) estió un organo consultivo gubernamental aragonés creyau y regulau en o capítol III d'a Lei de Luengas d'Aragón. Se tractaba d'un organo colechiau consultivo, adscrito a lo Departamento d'o Gubierno d'Aragón competent en política lingüistica y adotau d'autonomía organica y funcional, con a fin de guaranciar a suya obchectividat y independencia. S'heba d'encargar d'os temas relacionaus con as luengas propias d'Aragón: aragonés y catalán (entre que o castellano ye a luenga oficial, emplegada en tot o territorio).
  
  A suya existencia estió efimera: Fue creyau en 2009 y aboliu en 2013 por a nueva Lei de Luengas de Aragón que derogó a lei de 2009 y que encomendó as suyas funcions a l'Academia Aragonesa d'a Luenga y a o Gubierno d'Aragón.
  
   Constitución 
  Encara que a suya constitución, como indica a Lei, s'habría d'haber produciu antes d'o tiempo de tres meses dende a dentrada en vigor d'a lei, no estió dica o 18 d'octubre de 2010 quan o President d'o Gubierno d'Aragón nombró a os suyos primers miembros.  O Consello Superior se constituyó a la fin o 10 d'aviento de 2010, esleyindo provisionalment a José Bada Panillo como president, en estar o miembro d'edat más gran, y a Marta Marín como secretaria.La Comarca. 15 d'aviento de 2010. Cuatro bajoaragoneses forman parte del primer Consejo Superior de las Lenguas. En a sesión posterior, d'o 27 de chinero de 2011, se torna a esleyir a José Bada y Marta Marín como president y secretaria respectivament, y a María Antonia Martín Zorraquino como vicepresidenta. As suyas normas d'organización interna y funcionamiento fueron aprebadas por o Gubierno d'Aragón o 5 d'abril de 2011.
  
   Composición 
  O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón yera formau por 15 miembros, que s'heban de designar entre filologos, churistas, sociologos, destacadas personalidatz d'as letras, l'amostranza u a investigación lingüistica u d'os ambitos social u cultural d'Aragón.
  
  Yeran nombraus por o President d'Aragón a propuesta d'as Cortz d'Aragón, d'o Gubierno d'Aragón y d'a Universidat de Zaragoza, correspondendo a cadaguna d'istas institucions d'efectuar a propuesta de 5 miembros. Os miembros d'o Consello se designaban por periodos de 6 anyos, esviellando-se cada dos anyos por terceras partes.
  
   Cese d'os miembros 
  O cese d'os miembros se podeba deber a una d'as siguients causas: 
  Transcurso d'o termino de nombramiento.
  Inhabilitación declarada por resolución chudicial firme.
  Renuncia acceptada por o President d'o Consello.
  Declaración de feneiximiento u incapacidat.
  
  As vacants producidas s'habrían de cubrir a propuesta d'a institución que efectuó o nombramiento d'aquella persona en qui concorra a causa de cese y, en o suyo caso, por o tiempo de mandato que li restase.
  
   Miembros 
   Universidat de Zaragoza 
  A demanda d'o Gubierno d'Aragón, a Universidat de Zaragoza ye estada a primera institución en fer a suya propuesta de miembros. Os miembros trigaus yeran:
   Javier Giralt Latorre
   Francho Nagore Laín
   María Antonia Martín Zorraquino
   Francisco Beltrán Lloris
   Luisa María Frutos Mejías
  
   Cortz d'Aragón 
  Os miembros trigaus por as Cortes d'Aragón yeran:
  Alberto Moragrega Julián (PSOE)
  Marta Marín Bráviz (PSOE)
  Enrique Badía Gracia (PAR)
  José Ignacio López Susín (CHA)
  Chusé Raúl Usón Serrano (IU)
  
  L'ausencia de representación d'o PP se debeba a que ell mesmo renuncia a ella por coherencia a la suya posición politica en ista materia.
  
   Gubierno d'Aragón 
  Os cinco miembros esleyius por o Gubierno d'Aragón yeran:
   Carmen Alcover Pinós
   José Bada Panillo
   Manuel Castán Espot
   José Ignacio Micolau Adell
   Fernando Sánchez Pitarch
  
   Funcions 
  Proposar a los organos competents de l'Administración linias d'actuación en o marco d'a politica lingüistica.
  Proposar l'adopción d'as midas adequadas ta guaranciar a protección d'o patrimonio lingüistico aragonés y l'uso d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón.
  Efectuar o seguimiento d'os plans y programas en materia lingüistica, asinas como d'as linias d'actuación que se determinen.
  Emitir informes por iniciativa propia u a solicitut d'os organos de l'Administración Publica en asuntos relacionaus con a politica lingüistica.
  Efectuar propuestas a las Administracions Publicas sobre actuacions de fomento y guarancia de l'uso, amostranza y conoiximiento d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón.
  Emitir informe previo a la declaración d'as zonas y municipios d'utilización d'as luengas propias.
  Estar escuitau previament a'l establimiento d'os toponimos en Aragón.
  Informar as actuacions que corresponda adoptar en os municipios perteneixients a la zona mixta d'utilización historica d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias.
  Qualsiquier atra que se li atribuiga en a Lei.
  
   Zonas d'utilización d'as luengas propias 
  Como estableix o punto 6 d'a Lei, o Consello Superior d'as Luengas d'Aragón teneba como función determinar as zonas an que se charra cadaguna d'as luengas propias (en tot caso o castellano ye a luenga oficial y emplegada en tot o territorio d'Aragón''): 
  Una zona d'utilización historica predominant de l'aragonés, chunto d'o castellano, en a zona norte.
  Una zona d'utilización historica predominant d'o catalán, chunto d'o castellano, en a zona este.
  Una zona mixta d'utilización historica d'as dos luengas propias d'Aragón, chunto d'o castellano, en a zona nororiental.
  Una zona d'uso exclusivo d'o castellano con modalidatz y variedatz locals.
  
  Asinas mesmo, s'estableixioron zonas u localidatz de transición-recepción que incluyen localidatz amanadas que por a suya capitalidat sigan receptoras de ciudadans aragoneses con una luenga propia distinta d'o castellano. As administracions d'a zona u localidat de transición-recepción habrán de cumplir con o establiu t'as zonas d'utilización historica predominant d'as luengas propias.
  
  Designación d'os primers integrants d'as academias 
  A Lei de Luengas d'Aragón indica que os primers integrants de l'Academia de la Lengua Aragonesa y d'a Academia Aragonesa del Catalán heban d'estar nombraus por o Gubierno d'Aragón a propuesta d'o Consello Superior d'as Luengas d'Aragón.
  
  Seguntes publica Heraldo d'Aragón o 8 de mayo de 2011, a lista d'os primers academicos de l'Academia d'a Luenga Aragonesa ninviada a o Gubierno por o Consello Superior ye formada por:
  María Pilar Benítez Marco
  Marta Marín Bráviz
  María Luisa Arnal Purroy
  Manuel Castán Espot
  Joaquín Villa Bruned
  Francho Nagore Laín
  Chabier Lozano Sierra
  Juan José Segura Malagón
  Jesús Vázquez Obrador.
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién 
  Lei de Luengas d'Aragón
  Francha Oriental d'Aragón
  Academia d'a Luenga Aragonesa
  Academia Aragonesa d'o Catalán
  
  Vinclos externos 
   Pachina web d'o Consello Superior d'as Luengas d'Aragón.
   Lei de Luengas d'Aragón, en versión bilingüe, Aragonés y Castellano.
  
  Institucions d'Aragón
  Idioma aragonés
  Idioma catalán