title: Dreito Penal Internacional
text: O Dreito Penal Internacional ye a branca d'o Dreito Penal que estudeya y define os crimens internacionals y regula o funcionamiento d'os Tribunals Internacionals competents ta chuzgar a os individuos con responsabilidat churidica en ixos crimens, ta imponer as penas que corresponda. Ista branca ye una evolución d'o Dreito Internacional clasico, que nomás consideraba a os estatos como subchectos de Dreito Internacional.
  
  Encara que bi ha atros precedents d'emplego, como dimpués d'a Primera Guerra Mundial, ye en 1945, dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, quan s'alazetan os prencipios churidicos d'o Dreito Penal Internacional, con os clamatos Chudicios de Nuremberg.
  
  Dende 1998, en a ciudat neerlandesa de Den Haag tien a suya seu o Tribunal Penal Internacional (u Corte Penal Internacional), o primer tribunal de chusticia internacional permanent.
  
  Historia
  
  Tratato de Versailles 
  Dimpués d'a Primera Guerra Mundial, o Tratato de Versailles teneba unas clausulas ta portar debant d'os tribunals de chusticia a os responsables de bells crimens comesos mientres a guerra. Sindembargo, o principal responsable d'ixos actos, o kaiser Guillén II, se refuchió en os Países Baixos, que li atorgoron asilo politico.
  
  Chudicios de Nuremberg 
  Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, as potencias aliatas acordoron a clamata Carta de Londres u Estatuto de Londres d'o Tribunal Militar Internacional, ta chuzgar os crimens comesos mientres a guerra por o nazismo en os países ocupatos: o chenocidio, os crimens contra a Humanidat, os crimens de guerra y os crimens contra a paz. Un tribunal similar se creyó ta os crimens chaponeses en Asia, o Tribunal Penal Militar Internacional ta Extremo Orient.
  
  Os Chudicios de Nuremberg celebratos con ixas premisas estioron a base d'o desembolique d'o Dreito Penal Internacional. Asinas, a Resolución 95 de l'Asambleya Cheneral de l'Organización d'as Nacions Unidas, d'11 d'aviento de 1946, reconoixeba os prencipios d'a Carta de Londres y tamién as sentencias d'os Chudicios de Nuremberg; ta o suyo desarrollo pretendeba a codificación d'un Codigo Penal Internacional y tamién d'establir un Tribunal permanent ta l'enchudiciamiento d'ixos crimens. Sindembargo, o tribunal permanent no fue establito.
  
  Yugoslavia y Ruanda 
  A fins d'o sieglo XX se fació evident a necesidat d'un tribunal permanent, y se reactivó o intrés por o Dreito Penal Internacional, por a situación en Yugoslavia mientres as Guerras yugoslavas en 1991-2001 y as suyas importants violacions d'o Dreito Penal Internacional, pero tamién por o impacto social d'o chenocidio de Ruanda en 1994.
  
  Como conseqüencia d'ixos feitos, en 1993 a Organización d'as Nacions Unidas establió un Tribunal Penal Internacional ta l'Antiga Yugoslavia, y en 1994 s'establió o Tribunal Penal Internacional ta Ruanda.
  
  Antiparte, a Comisión de Dreito Internacional (u organo dependent d'a ONU) elaboró una normativa churidica que sirvió ta la sinyatura en 1998 d'o clamato Estatuto de Roma, por o qual s'establiba a Cort Penal Internacional.
  
  Tribunals 
  Actualment, a más d'a Cort Penal Internacional, bi ha atros tribunals ta enchudiciar situacions concretas. Istos tribunals, creyatos ta casos ad hoc, son:
  Tribunal Penal Internacional ta l'Antiga Yugoslavia.
  Tribunal Penal Internacional ta Ruanda.
  Tribunal ta Cambocha, un organismo misto Cambocha-Nacions Unitas ta enchudiciar a os responsables d'o chenocidio cambochán.
  Tribunal Penal Especial ta Sierra Leone, ta a Guerra Civil en Sierra Leone.
  Tribunal Penal Especial ta Liban.
  
  Crimens internacionals 
  Os principals crimens internacionals son:
  Chenocidio. Ye o exterminio u eliminación sistematica por parte de funcionarios u representants d'un estato, miembros d'un grupo politico u particulars, de presonas que fan parte d'un grupo social caracterizato por a suya raza, luenga, relichión, ideyolochía u qualsiquiera atra.
  Crimens contra a Humanidat. Ye l'asesinato, exterminio, deportación, desaparición forzosa, tortura, violación, prostitución forzata, esterilización forzata y engarcholamiento por motivos politicos, racials, relichiosos, etnicos u atros definitos en as normas penals internacionals.
  Crimens de guerra. Ye a violación d'o Dreito Internacional Humanitario, d'as Convencions de Chinevra u atros convenios internacionals, u d'o Dreito consuetudinario internacional.
  Crimens contra a paz. No son definitos legalment, encara que os suyos alazetz informoron l'actividat chudicial en os Chudicios de Nuremberg