title: Alagón
text: Alagón ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza. Ye a capital d'a comarca d'a Ribera Alta d'Ebro y fa parte de l'aria metropolitana de Zaragoza y d'o partiu chudicial de Zaragoza.
  
  A suya población ye de 7.052 habitants (2014), en una superficie de 24,22 km² con una densidat de población de 291,16 hab/km².
  
  Cheografía 
  Alagón ye situato a 235 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 24 km de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'a suya aria metropolitana, l'aria metropolitana de Zaragoza, y d'o suyo partiu chudicial.
  
  O termin municipal d'Alagón ye trescruzau por o río Ebro y por o suyo afluent o Xalón. Tamién i discurre a canal Imperial d'Aragón, que trescruza o curso d'o Xalón por meyo de l'acueducto de Xalón.
  
  Cheodesia
  Bi ha un vértiz cheodesico dito "Depuradora" a una altaria de 259 metros dende o livel d'a mar situau a 40 m a l'ueste d'a estación depuradora d'auguas d'Alagón.
  
  Toponimia 
  Talment ya existiba en tiempos d'os romanos: En o Itinerario Antonín mencionan un Allobone y Claudio Ptolomeu en o sieglo II en deciba Alauona, nombrada como una d'as 16 ciudaz d'os bascons en a suya obra Geographikè Úphégesis, en o capítol 6, 66. Antiparte, en os bronzes de Botorrita se charra d'un pleito legal o 15 de mayo de 87 aC entre os habitants d'Allaun (a ciudat d'Alagón) y os habitants de Salduie (a ciudat de Zaragoza) por una cequia, fácil que a cequia de l'Almozara, que encara hue ye en funcionamiento.
  
  Historia 
  En epoca de l'Imperio Romano, Allabone (que yera o nombre que Alagón recibiba en ixas envueltas, con orichen en a ciutat ibera d'Alaun) esdevenió una d'as mansio en a rota u vía romana que dende Caesaraugusta (Zaragoza) marchaba enta Asturica (Astorga) en pasando por Turiaso (Tarazona).
  
  Cuan en o primer cuarto d'o sieglo VIII o Islam s'estendilló por as tierras d'a val d'Ebro, Alagón esdevenió un important nuclio de población, que pendeba d'a ciudat de Saraqusta, que yera o nombre que os arabes daban a l'actual Zaragoza.
  
  La reconquerió o rei d'Aragón Alifonso I O Batallero en 1119. Dende alavez, a ciudat continó estando un important nuclio de población d'o reino d'Aragón en a val d'Ebro, plegando mesmo a celebar-se-ie Corz d'Aragón. Sindembargo, en os primers tiempos d'a recuperación d'Alagón t'os cristianos, bi n'heba una destacata chudería (a chudería d'Alagón, con muitos contactos con l'amanata chudería de Taust), amás de muita población mudéchar en a suya comarca.
  
  Economía 
  A suya economía s'alaceta en o cautivo d'hortalicias, fruitals, ferraina y remolacha zucrera y a fabrica d'Opel situata en Figueruelas.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
   Ilesia de Sant Per Apóstol, una ilesia en estilo gotico-mudéchar d'una sola nau d'os sieglos XIII-XIV adedicada a Sant Per Apóstol. Ye protechida legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende o 18 d'aviento de 2001.
   Ilesia de Sant Antón de Padua, una ilesia d'o sieglo XVIII en estilo barroco adedicada a Sant Antón de Padua, debantada por a Companyía de Chesús a o canto d'un d'os suyos colechios.
   Casa de Cultura d'Alagón, con a escalera decorada por Francisco de Goya.
   Ermita de Nuestra Sinyora d'o Castiello d'Alagón, d'o sieglo XVI.
  
  Localidaz achirmanatas 
    Xaix (País Valenciano).
    Sent Joan de Verges (Occitania).
    Alagón del Río (Extremadura, Espanya).
  
  Fillos ilustres 
   Pablo Nassarre (arredol de 1664-1730), estió un Organista y Compositor
  
  Se veiga tamién 
   Cascallo (Ribera Alta).
  
  Vinclos externos 
  
   Concello d'Alagón.
  
  Referencias