title: Carbón
text: O carbón (d'o latín < CARBONE) ye una roca sedimentaria d'orichen organico, de color negra y combustible, y muy rico en l'elemento quimico carbonio.
  
  Gosa localizar-se baixo una napa de loseta y dencima una napa d'arena y tiza.
  
  Se creye que a mayor parti d'o carbón se formó mientres o periodo carbonifero (fa 280 a 345 millons d'anyos).
  
  As suyas aplicacions son prencipalment:
   Combustible
   Coque (repui d'o carbón).
   Plastico
  
  Existen 4 tipos de carbón, seguntes o suyo poder calorifico y d'a suya antigüidat:
   Torba
   Lignito
   Hulla
   Antracita (8500 Kcal/m³)
  
  O carbón en Aragón 
  O prencipal tipo de carbón en Aragón ye o lignito. A mayor parti s'extraye en as Cuencas Meneras, en o norte d'a provincia de Teruel: Utriellas, Estercuel, Gargallo y Val d'Arinyo y atras más chicotas como as de Castellot.
  
  Dimpués s'emplega prencipalment como combustible ta las centrals termoelectricas de Aliaga, Escatrón, Escuita y Andorra
  
  Tamién bi ha atra cuenca menera de lignito en a confluencia de l'Ebro y a Cinca entre as provincias de Uesca y Zaragoza en as localidatz de Mequinenza, Torrent d'a Cinca, Viliella d'a Cinca y Fayón, encara que hue en día ya no s'extraye carbón.
  
  Bi ha lignitos d'o Cenozoico en a compleganza d'o río Isabana en os lugars de Capella, Laguarres y Caixigar. En Sallent de Galligo tamién bi ha hullas d'o Carbonifero (Paleozoico superior), encara que hue estas menas ya no s'espleitan.
  
  Costumbres 
  En Navidat se dice que os Reis Magos trayen carbón a los ninos que han estato malos toda l'anyada.
  
  Se veiga tamién 
   Quimica
   Quimica organica
  
  Petrolochía sedimentaria
  Cheolochía aplicada
  Combustibles
  Quimica