title: Olea europaea
text: Olea europaea
  
  Olea europaea u olivera ye una especie d'árbol d'a familia d'as Oleaceae que se cautiva dende antigo en l'aria mediterrania por l'aceite u olio que se troba en o suyo fruito, a oliva, que amás ye comestible.
  
  A riqueza de muitas arias d'o Sistema Iberico y d'o Semontano Iberico en a Edat Meya se basó en o cautivo de zafrán y olivera. En os primers tiempos d'a Espanya franquista a narancha y l'aceite d'oliva yeran unas d'as pocas exportacions d'o país que i aportaban divisas. Enantes d'as grans chelatas d'os anyos 1950 a olivera yera o cautivo prencipal d'o semontano baixoaragonés, como actualment encara se desvién en a provincia de Chaén.
  
  L'agrotipo d'a forma cautivata encara existe en a Baixa Cinca y toda la rechión mediterrania septentrional (Catalunya, Occitania, norte d'Italia); ye a dita "olivera borde" (Olea europaea L. spp. sylvestris), acebuche en castellano y ullastre en catalán. Ye de mida redueita, con brancas opuestas, anglosas y las d'abaixo con punchas, fuellas chicotas, y fruitos més chicotz que as olivas, con poca polpa y no comestiles.
  
  Terminolochía baixoaragonesa relacionata con a olivera 
   A flor d'a olivera ye o cadillo.
   Allegar ye replegar as olivas d'o suelo, ye castellanización d'a parabra aragonesa y catalana aplegar, que encara se conserva en as comarcas churras y en o catalán d'o Matarranya. 
   Impelte u impeltre.
  
  Ditos y mazadas 
  «as oliveras con faramalla no las veigas guaire»
  «as oliveras que en agosto se sazonan en octubre fan corona»
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Olea
  Cautivos mediterranios