title: Tokio
text: Tokio (en chaponés 東京, Tōkyō) ye a capital de facto de Chapón, situata en o centro-este d'a isla Honshu.
  
  Tokio ye actualment a ciudat mas poblata d'o mundo, con bells 38 millons d'habitants.
  
  O Instituto de Población, en o suyo informe anyal, preveye que l'anyo 2020 Mumbai (India) pasará a estar a ciudat mas poblata d'o mundo.
  
  Anque o nombre Tokyo sería una romanización más correcta d'o nombre orichinal, o nombre d'a ciudat ye Tokio en aragonés, castellano, alemán, neerlandés y esperanto, entre atros. En anglés y atros idiomas s'escribe Tokyo, anque d'antis más tamién s'escribiba Tokio. En catalán s'escribe Tòquio. Atros nombres antigos d'a ciudat son Tokei, Edo y Yedo.
  
  Tokio tien tres distincions cheograficas en o suyo significato.
  
   Prefectura de Tokio ye o gubierno local con o nombre de Tokio. A suya población ye de 12.064.101 habitants y a suya superficie de 2.186,9 km².
   Anque no existe un municipio clamato Tokio, a ciudat de Tokio como se la conoixeba en 1943, ye hue a ciudat mas gran y capital de Chapón, con una población de 8.134.688 habitants y una superficie de 621,3 km².
   L'aria metropolitana d'a rechión sud de Kanto que pende de Tokio y atras tres prefecturas vecinas, ye a sobén considerata l'aria metropolitana mas gran d'o mundo. As quatre prefecturas en conchunto poseyen una población de 33.418.366 habitants y una superficie de 13.555,8 km².
  
  As poblacions u superficies son d'alcuerdo a lo censo realizato en l'anyo 2000.
  
  Mientres os anyos 1950 y 1960 Tokio tenió un gran millora economica, construyendo-se hi a segunda linea de metro en 1954, a Torre de Tokio en 1958 y en os anyos 1960 coincidiendo con os Chuegos Olimpicos de 1964 bi ha un gran cambio en infraestructuras y equipamientos esportivos, turisticos, comunicacions y servicios, construyendo-se hi a primera linea de Shinkansen (Tōkaidō Shinkansen), o tren d'alta velocidat chaponés, y as instalacions esportivas que encara hue son utilizatas. Tamién tenió una gran explosión industrial estando o centro d'a industria de Chapón que estió referencia mundial en industrias de l'acero, l'automoción, electrodomesticos y elecronica.
  
  Transporte 
   Aeropuertos : Aeropuerto Internacional de Narita, Aeropuerto Internacional de Tokio (Aeropuerto Haneda).
   Garas: Gara d'Akihabara, Gara d'Ikebukuro, Gara de Shibuya, Gara de Shinagawa, Gara de Shinjuku, Gara de Tokio y Gara d'Ueno.
  
  Esporte 
  Tokio ye a principal ciudat esportiva de Chapón y a on se concentran muitos d'as millors instalacions y d'os suyos equipes profesionals de diferents esportes. L'actividat profesional ye principalment en fútbol, béisbol y sumo, con presencia tamién de equipes de baloncesto y voleibol d'alto nivel. A nivel popular a mas d'istos esportes son populars l'atletismo, o tai chi y atras artes marcials.
  
  Instalacions esportivas 
  Belunas d'as instalacions esportivas de Tokio son heredatas d'os Chuegos Olimpicos de 1958 como l'Estadio Olimpico de Tokio, o Nippon Budokan, o Chimnasio Nacional Yoyogi y o Chimnasio Metropolitano de Tokio, y atras construyitas dimpués como o Tokyo Dome y Meiji-Jingu Stadium de beisbol, o Ryōgoku Kokugikan de sumo.
  
  Competicions esportivas 
  Tokio estió l'anfitriona d'os Chuegos Asiaticos en a suya edición de 1958, os Chuegos d'a XVIII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 1964, y estará a seu d'os  Chuegos d'a XXXII Olimpiada d'a era moderna en l'anyo 2020.
  
  Cada anyada y dende l'anyo 1984 ye a seu d'o Pan Pacific Open y tamién d'o Japan Open dica o 2008, de tenis femenín do cercuito d'a WTA y d'o Japan Open masculín d'o cercuito ATP de tenis dica l'actualidat.
  
  Localidatz achirmanatas 
  
   1960:  Nueva York, Estados Unidos.
   1979:  Pekín, China.
   1982:  París, Francia.
   1984:  Nueva Galas del Sur, Australia.
   1988:  Seúl, Corea del Sur.
   1989:  Yakarta, Indonesia.
   1990:  O Caire, Echipto.
    Estato de Sao Paulo, Brasil.
   1991:  Moscú, Rusia.
   1994:  Berlín (Alemanya).
   1996:  Roma, Italia.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
    Pachina web de toristo de Tokio.
    Pachina web d'o gubierno metropolitano de Tokio.
  
  Tokio