title: Chelo
text: O chelo u chel (d'o latín < GELU) ye o estato solido de l'augua (H2O) que se forma quan se troba en una temperatura inferior d'os 0°C (273.15 K, 32 °F) que ye lo suyo punto de conchelación. Como lo chelo tien una densidat menor que l'augua liquida, flota en ista.
  
  O emplego en l'alimentación 
  O chel tien una gran importancia en a conservación d'os alimentos. Fa uns centenars d'anyadas s'emplegaba clotz de chelo pa almazenar-ne, y en qualques localidatz conservan edificios ditos "nevers". Actualment s'emplegan neveras y concheladors ta fer o frido amenistable t'a conservación.
  
  Cheolochía 
  L'acumulación d'a nieu (una mena de chelo) en as cheleras y o suyo movimiento ye un achent d'erosión muito potent, l'achent principal en o sistema morfoclimatico glacial.
  
  Estructura cristalina 
  
  Con a presión atmosferica, as moleclas d'augua s'estructuran de maniera tetraedrica en virtut d'o vinclo d'hidrocheno. Per ixo, as moleclas de l'augua s'amuntonan de maniera compacta, per tanto, a densidat d'o chelo ye menor que la de l'augua (arredol de 0,9). O cristal de chelo tien una estructura hexagonal espaciata (a =7,5 Å, c =7,3 Å). Ista estructura ye clamata "chelo 1 h" u "chelo Ih".
  
  Fuera d'a tierra, en atros planetas u en satelites en os qualos as condicions de presión y de temperatura son diferents, o chelo puet adoptar atras estructuras més compactas:
   chelo lc (baixa temperatura, cubica de facetas centratas, densidat alto u baixo 0,9)
   chelo II (baixa temperatura, ortorrombica centrato, densidat alto u baixo 1,2)
   chelo III u Iii (baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1'1)
   chelo V (alta presión, baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1,3)
   chelo VII (alta temperatura, alta presión, cubica simpla, densidat alto u baixo 1'7)
   chelo IX (alta presión, tetragonal, densidat alto u baixo 1'2)
   chelo XII (alta presión, baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1'3)
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién 
   Hockey chelo.
   Esportes d'hibierno.
  
  Vinclos externos 
  
  Augua