title: Almansa
text: Iste articlo ye sobre Almansa, un municipio d'a provincia d'Albacet. T'a d'atros usos, se veiga Almansa (desambigación).
  
   		 		 
  Almansa ye un municipio castellanomanchego d'a provincia d'Albacet. A suya población ye de 24.837 habitants (2015) en una superficie de 531,91 km² y una densidat de 46,69 hab/km².
  
  Mugas 
  Muga con os municipios d'Ayora, Enguera, La Font de la Figuera, Villena, Caudet, Yecla, Montealegre del Castillo, Bonet y Alpera.
  
  Historia 
  O 28 de marzo de 1244 se rubricó o Tractau d'Almizra entre l'infant don Alfonso de Castiella y lo rei Chaime I d'Aragón, establindo as mugas entre os dos reinos, quedando Almansa, Exorquera y a suya redolada d'o Xúcar, a Val d'Ayora con Cofrentes y Xarafuel, Caudet, Villena y Xax como part castellana. Manimenos cuan ya ocuporon a Taifa de Murcia de pa cutio, Almansa s'adhibió a lo reino de Murcia, seguntes se vei en un documento de 1257:
  
  En 1294 don Juan Manuel heredó d'o suyo padre a Senyoría de Villena, y Almansa i yera. Os Reis Catolicos anexionoron este marquesau a la Corona de Castiella, dentro d'o Reino de Murcia, en 1476. Encara asinas, o marquesau de Villena estió un autentico estato medieval dica fins d'o sieglo XVI.
  
  O 25 d'abril de 1707 en Almansa se decidió o destín d'a Corona d'Aragón en a Batalla d'Almansa, que permitió a Felipe de Borbón penetrar en o Reino de Valencia. Dixando un gran impacto en a memoria colectiva: en o País Valenciano encara se siente o refrán cuan el mal ve per Almansa a tots alcança.
  
  Toponimia 
  Significa en arabe a metat d'o camín y en o termin d'Abechuela bi ha un despoblato homonimo, (Almansa) en o parache dito La hoya de Almansa.
  
  Localidaz d'a provincia d'Albacet
  Municipios de Castiella-La Mancha por aon pasa la N-330