title: Jim Thorpe
text: Iste articlo ye sobre un atleta estausinidense d'orichen amerindi; t'atros usos, se veiga Jim Thorpe (desambigación).
  
  Wa-Tho-Huk (en Kikapú: "Sendero brillant"),  baptizato como Jacobus Franciscus Thorpe y conoixito popular y esportivament como Jim Thorpe. Naixito supuestament o 28 de mayo de 1888 y muerto o 28 de marzo de 1953, estió un esportista estausunidense d'orichen amerindio d'a tribu d'os Fox & Sawk, y considerato un d'os esportistas mes polivalents d'a historia estando destacatas as suyas partecipacions en campionatos d'atletismo, baloncesto, béisbol, fútbol american y atros esportes en a suya epoca universitaria. Antiparte, actuó en alto u baico 70 cintas en o cine estausunidense con papels d'amerindio u relativos a los esportes mientres os anyos 1930 y 1940.
  
  Su filla Grace Thorpe, fue una destacata activista por os dreitos d'os amerindios, y a su nieta Dagmar Thorpe ye una escritora, intelectual y activista amerindia.
  
   Controversia olimpica 
  En l'anyo 1912 partecipó en os Chuegos d'Estocolmo de 1912 a on ganó a medalla d'oro en as prebas de pentatlón y decatlón. L'anyo siguent, li fuoron retiratas por partecipar d'antis d'os Chuegos en partius de béisbol de forma remunerata. a suya filla Grace Thorpe, una destacata activista por os dreitos d'os amerindios, luitó por o retorno d'as medallas olimpicas arrebatadas a su pai de forma inchusta, y a inclusión d'as suyas marcas en as listas de records mundials. Dimpués de muitos anyos de luita en os Estaus Unius a AAU (Amateur Athletic Unioon) y o COE (Comité Olimpico Estatatounitense) li retornoron o estatus d'atleta amateur que teneba en 1913. Con iste nuevo estatus y a evidencia que a suya descalificación se fació dimfuera d'o periodo d'a regla d'os treinta dias, o president d'o COI Juan Antonio Samaranch en una reunión d'o comité eixecutivo fació una propuesta de retornar-li as medallas que fue aprovada por unanimidat. El 18 de chinero de 1983 en una cerimonia celebrata en Los Angeles li fuoron entregatas unas medallas conmemorativas a dos fillos suyos pues as medallas orichinals fuoron robatas d'o museo a on yeran.
  
   Filmografía 
   Como actor 
  
   Cintas sobre ell 
   Jim Thorpe - All-American'' (1951),  protagonitaza por Burt Lancaster y dirichita por Michael Curtiz.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Actors d'Estaus Unius
  Amerindios
  Atletas d'Estaus Unius
  Atletas d'Estaus Unius en os Chuegos Olimpicos de 1912
  Chugadors de béisbol d'Estaus Unius
  Chugadors de fútbol americano d'Estaus Unius
  Miembros d'o Salón d'a Fama de Fútbol Americano Profesional
  Miembros d'o Salón d'a Fama de Fútbol Americano Universitario
  Medalla d'oro en os Chuegos Olimpicos
  Muertos en California
  Naixius d'Oklahoma
  1888 (naixencias)
  1953 (muertes)