title: Bruello
text: Iste articlo tracta sobre Bruello. Ta la sierra que tamién se diz asinas, se veiga Sierra de Partara.
  
  Bruello ye una aldeya aragonesa d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba despoblau.
  
  Cheografía
  Bruello se troba en a valleta d'o barranco de Bruello, afluent d'o río Cinca, sobre as espuendas de la man norte en as garras d'o sarrato que se conoix como lo «sarrato de Bruello». Se i accede por a pista asfaltada que naix en a curva d'a carretera autonomica A-138, chusto quan pasa por alto d'o barranco.
  
  O sarrato de Bruello no ye sique una estribación d'a sierra de Partara, que se prolarga dende la collada d'o Grau, por a on que l'Ena amaneix cara ta l'Ara en Guaso, dica la «penya d'o Cotón» u de Tou, por alto de Moriello de Tou.
  
  Bruello ye o solo lugar poblau que encara queda en a valleta d'o barranco a lo que le da o nombre. Ista zona, que enantes feba parte d'o municipio de Santa María de Buil comprende bella pardina que i son, todas, en a cuenca d'o barranco; Sarratiás dista, aproximadament, 1,5 km de Bruello por a mesma pista y bells 500 metros Coroniellas, totz dos en a mesma man d'o barranco que Bruello, O Sarrato ye en a cuentra, mesmo que Pelegrín y A Capana, que son un poquet más t'abaixo, en as garras d'o sarrato de Camporretuno.
  
  Casas
  As casas de Bruello yeran 3, d'entre as que dos son deshabitadas dende fa anyos y no i queda sique una en uso.
  
  D'as dos casas vuedas, una data d'o sieglo XVI y l'atra tiene una inscripción en a portalada, en a qual se i leye «1698 IAIME FUMANAL». Casa Broto tiene una inscripción mandada fer por una duenya viuda que tuvo a casa, en as zaguerías d'o sieglo XIX, an se leye «FRANCISCA LAPLANA CRISTO JESUS AÑO 1893 JOAQUIN BROTO».
  
  Toponimia
  O toponimo Bruello tiene una explicación controvertida, anque a suya fonetica filiada a la luenga aragonesa ye platera, lo menos en os zaguers sieglos.
  
  L'investigador Manuel Benito Moliner proposó que podeba dimanar d'una parola romance local, «Bruíl»,<ref name="BENITOíndice"> [https://web.archive.org/web/20130403013539/http://www.aragob.es/edycul/patrimo/etno/pueblos/indice.htm Índice de pueblos del Alto Aragón, el orígen de sus nombres]. Por Manuel Benito Moliner. Consultau l'1 de mayo de 2011.</ref> que significa selveta menuda u corrolde d'árbols. M. Benito tamién contempló a posibilidat que dimanase d'a parola latina <*BRUSCUS, con a que se designaba os puestos petrosos y con matas abundants, que dificilment se podeban aprofeitar ta cultura.
  
  Bienvenido Mascaray afirma, por contra, que a etimolochía d'o toponimo cal mirar-la en a luenga ibera local, en un pasau encara más luent. Mascaray considera que se composa de dos etimos ibericos: <buru, «cabezo», y <elor'', «cabana» u caseta. A combinación de todas dos cosas vendría a significar «as cabanas d'o pueyo» u «cabanas d'o cabezo».
  
  Fiestas
  23 de setiembre, Fiesta Mayor, fendo-le honras a Sant Lino. Se celebra de conchunta con os vecins de Coroniellas y Sarratiás. Tradicionalment, totz chuntos feban romería dica la ermita de Sant Lino, en a que se feba las bailes.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos
  
  Lugars de l'Aínsa-Sobrarbe
  Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta Sant Lino
  Despoblaus d'a provincia de Uesca
  Localidaz d'a diocesi de Uesca en Sobrarbe