title: Leyenda d'o Barón d'Espés
text: La leyenda d'o barón d'Espés u d'o sinyor d'Espés ye una versión ribagorzana d'o mito d'o cazataire maldito. O barón d'Espés u sinyor d'Espés yera un mecenas d'o monesterio d'Obarra, apedecato en este monesterio, que dimpués pasó a fer part d'a imachinación popular d'a val d'Isabana.
  
  Bernardo, barón d'Espés, yera de camín ta Obarra quan sintió uns susurros, provinients de bruixas u duendes, que li deciban:
  
  Bernardo no teneba miedo y contestó:
  
  Siguió o suyo camín. Poco enantes d'a suya muerte encara podió sentir:
  
  En este inte os tres cans se transformoron en animals furos por un encantamiento y lo matoron fendo-lo a piazos.
  
  Seguntes atras versions os mesmos duendes u bruixas de Turbón lo matoron con lurs mans. Seguntes Serrano Dolader, que cita a Pedro Lafuente, a lo barón lo matoron os cans d'o monesterio d'Obarra dimpués de que la chent lo apresegasen en o congustro de Croqueta como venganza por pactar con as bruixas pa poder aproveitar-se de qualsiquier muller que querese.
  
  Carlos Francos diz que morió una nueit de tronada en Sant Chuan quan prebaba de robar o trasoro d'o monesterio. Lo se mincharían os suyos cans u lo se levaría a corrient d'o río. Os viellos d'a vall de Lierp dicen que han visto en Obarra estatuas de cans de piedra en o mausoleu d'o barón.
  
  Jesús Castiella da atra versión d'o dialogo entre o barón y as bruixas:
  
  Tamién Eduardo Vicente de Vera en replega una versión en Calibos de Fogaril:
  
  Mitolochías pirenencas
  Mitolochía aragonesa