title: Rafael Maroto
text: Rafael Maroto Yserns, naixito de Lorca (hue en a Rechión de Murcia, en Espanya) o 15 d'octubre de 1783 y muerto en Valparaíso (Chile) o 25 d'agosto de 1853, estió un militar espanyol, que plegó a o ran de mariscal de campo. Prencipió a suya carrera militar en 1801 y la desembolicó mientres as prencipals guerras d'Espanya en primerías d'o sieglo XIX, a Guerra d'o Francés (prenió parte en os Setios de Zaragoza y en a batalla de Tudela) y as Guerras d'independencia hispanoamericanas, a on luitó en a batalla de Rancagua y en a batalla de Chacabuco, entre d'atras.
  
  En tornar a Espanya, s'adhibió a las filas d'o Carlismo, partecipando como destacato chefe militar carlista en a Primera Guerra Carlista, con accions como o Setio de Bilbau u a batalla d'Arrigorriaga. Sindembargo, en febrero de 1839 as suyas luitas politicas con sectors carlistas facioron que ordenase fusilar a quantos destacatos militars carlistas en os ditos Fusilamientos d'Estella, y poco dimpués signó en Bergara con o cheneral isabelín Baldomero Espartero o dito Convenio de Bergara con o qualo remató a guerra con a redota carlista.
  
  Os isabelins reconoixioron a Maroto o grau de mariscal que teneba en l'exercito carlista, encara que en 1846 se treladó enta Chile, a on i morió.
  
  Vinclos externos 
  
  Militars d'Espanya d'a Guerra d'o Francés
  Militars d'Espanya d'as Guerras d'independencia hispanoamericanas
  Militars d'a Primera Guerra Carlista
  Muertos en Valparaíso
  Naixius de Lorca
  1783 (naixencias)
  1853 (muertes)