title: Val Madriz
text: Val Madriz (Valmadrid en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, en a comarca de Campo de Belchit.
  
  A suya población ye de 128 habitants (2015), en una superficie de 50,60 km², con una densidat de 2,04 hab/km².
  
  Cheografía 
  Val Madriz ye situato a 536 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 28 km a lo sud d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
  
  Toponimia 
  Dende un punto de vista arabista venirba d'un magerit u mayrit que significa castiello en arabe. Dende o punto de vista romanista l'orichen ye a partir de MATRICE. En andaluz fan servir o mozarabismo almatriche pa dicir "regallo", y en astur-leyonés madriz ye un "galacho que esgarrapa l'augua de plevia". En A Riocha bi ha un lugar dito "Madriz" que escriben Matrice en o fuero de las defesas, y Berceo en una obra sobre Sant Millán escribe: 
  {{Cita|el barrio de Verceo Madriz li yaz present y nació Sant Millán, esto sin falliment}}
  
  En realidat Madriz ye una parabra aragonesa bien documentata, que podemos trobar en o "Libro del Trasoro" y por o Sarrablo bi ha un rio dito Matriz que pasa a man d'Aquilué. O toponimo Val Madriz ye en aragonés tan transparent que os escribanos aragoneses d'o texto latín "Rationes decimarum Hispaniae (1279-80): Aragón y Navarra" escribiban o toponimo de tot en latín Vallis Matricis. Ya en l'anyo 1292 s'escribiba Valmadriz. En o Fogache de 1495 s'escribiba Val Madriz. Seguntes Agustín Ubieto Arteta s'emplega en l'oficial Valmadriz dica 1543. En castellano s'escribe Valmadrid talment por analochía con a capital d'Espanya, que s'escribiba con t en os apellitos d'o fogache de 1495.
  
  Antimás puet tener importancia en o suyo orichen o nombre d'o barranco que recorre a val, dito Barranco de La Val.
  
   Flora y fauna 
   Flora 
  En os monts de Val Madriz se troba un amplo pinar en a que a més d'o pin borde (Pinus halepensis) podemos trobar atras especies como o coscollo (Quercus coccifera) u o chinepro (Juniperus oxycedrus). O pinar ye encluyito en a Zona d'Especial Protección d'as Aus (ZEPA) Río Uerba y Las Planas''.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Molimentos 
  L'antigo castiello medieval perteneixeba en 1429 a la ciudat de Zaragoza. Huei nomás queda una torre rectangular chunto a la ilesia parroquial.
  
  Espacios naturals 
   Barranco de La Val.
  
  Figuras de protección 
   ZEPA Río Uerba y Las Planas.
   PIC Planas y estepas d'a marguin dreita de l'Ebro.
  
  Fiestas 
  9 de mayo fiestas patronals, Sant Gregorio.
  16 de chulio, Sant Fausto.
  
  Referencias