title: Santa Engracia (Biescas)
text: Santa Engracia estió un lugar medieval, hue ye desapareixiu en l'actual municipio de Biescas (Alto Galligo). Se trobaría en a gorga de Santa Helena, un poquet a l'ueste d'o dolmen de Santa Helena, chunto a l'antiga vía romana que uniba o sud con a val de Tena.
  
  Ye probable que l'orichen d'iste lugar estase en a Alta Edat Meya a habió de desapareixer muit antis d'o sieglo XVII, construyindose ta par d'alavez un zoque adedicau a Santa Helena que probablement sustituyiría a la ilesia parroquial d'o lugar y que encara existe en l'actualidat.
  
  Toponimia
  Fa referencia a Santa Engracia, naixida de Braga (Portugal) d'una familia cristiana y martirizada y muerta por Dacián en Caesaraugusta o 16 d'abril de 304.
  
  Historia
  A ilesia de Santa Engracia apareixe documentada como propiedat d'o monesterio de Sant Chuan d'a Penya en 1245, pendendo economicament d'a decanía de Sant
  Pelai de Gavín. En 1309, o monesterio de Sant Chuan d'a Penya atreuda a Domingo Val y a Pedro de Sant Vicente a villa, palacio y a honor de Senegüé por diez anyos, a on se diz:
  
  {{cita|Sancto Pelagio de Gavin, et cum villa de Sotue, et cum tributo Sancte Gratie prope Sanctam Elenam}}
  
  O día 5 d'abril de 1361, bi ha un intercambeo entre o monesterio pinatense y o Reyal Monesterio de Sant Veturián d'a ilesia de Santo Ánchel de Basa, a sinyoría de
  Guasa y atras pertenencias por as ilesias de Santa Tecla y San Martín de Banastón, sinyando como testigos "Exemeno de Padiniella (...) e García Borron de Santa Gracia"''. Más tardi en un protocolo notarial de l'anyo 1480 Johan de Caxal, habitant de Biescas, vende a un tal Ferrer de Ferrer, "alias de Santa Engracia, habitant en la dita villa", un paller en Biescas.
  
  En o sieglo XVIII, León B. Martón, segurament seguntes a tradición oral, escribe o siguient:
  
  Leyendas
  Seguntes Josefa Sánchez Azón, zaguera habitant d'a casa situada en a entibadera de Santa Elena, aquí existiba un lugarón que fue arrasau por un tierratremo que prevocó una torrocata d'a montanya situada a o norte d'iste.
  
  Atra leyenda recullida por Enrique Satué afirma que ye creyencia d'os habitants de Biescas que a Virchen se meteba a filar en iste lugar. Amás se creye que Santa Engracia yera o nuclio primitivo d'a villa de Biescas y que ista fue establida por os habitants d'o lugar desapareixiu.
  
  Referencias
  
  Despoblaus d'a provincia de Uesca
  Lugars de Biescas