title: Frisons
text: Os frisons (en frisón occidental Friezen, en frisón septentrional Fresen, en frisón oriental Fräisen) habitan a provincia de Frisia d'o nord-este d'os Países Baixos, y costas d'a Baixa Saxonia (Alemanya) y Holnstein (entre Alemanya y Dinamarca). Charran una luenga chermanica pareixita a l'anglés, o frisón.
  
  Reparto cheografico 
  En os Países Baixos son uns 600.000, en Alemanya podrían estar uns 300.000.
  
  Modo de vida tradicional 
  A economía frisia encara ye rural sobretot. Dende antigo han criato vacumen, y as vacas frisonas son una raza muito conoixita.
  
  Luenga 
  
  O frisón ye una luenga afin a l'anglés y muito dividita en parlas locals, belunas d'ellas muito esbrafadas por a gran influencia d'os idiomas oficials d'os países a on se troban. A luenga frisona ha retaculato muito debant d'a expansión d'o neerlandés y o Baixo Alemán, dimpués tamién sustituito por l'alemán.
  
  Historia 
  Os frisons ya existiban en l'antigüedat y yeran un d'os pueblos chermanicos d'a Mar d'o Norte, conchunto de pueblos que Tacito deciba ingaevons. En o periodo romano os frisons viviban en a redolata d'a Mar de Wadden. Os frisons facioron parte d'a confederación saxona chunto con os saxons, os anglos y os chutos. Esta confederación practicaba a piratería en a Mar d'o Norte y invadió a isla de Bretanya. Os frisons perdioron a suya independencia en o sieglo VIII.
  
  Dimpués d'as invasions vikingas amaneixioron dos reinos frisons: uno en Kennemerland y atro en l'actual Frisia (dica Overijssel y Groningen), y Norte d'Alemanya. En o sieglo XV tota Frisia fue absorbita por os Países Baixos. Dende ixe inte muitos frisons fuoron absorbitos por os neerlandeses. As arias on se charraba o frisón disminuyoron con a perduga d'a Frisia Occidental en os Países Baixos y d'a Frisia Oriental en Alemanya.
  
  En o sieglo XX i habió un renaiximiento cultural relativo d'a cultura frisona, y bi ha una reclamación d'autonomía cultural.
  
  Mencions en fuents aragonesas 
  En a "Grant Cronica d'Espanya" bi ha una mención a los frisons pero ye incoderent y no responde a garra realidat historica:
  
  Referencias
  
  Bibliografía 
    Amiram Gonen: Diccionario de los pueblos del mundo. 1996 Anaya&Mario Muchnik.
  
  Pueblos chermanicos
  Etnias d'os Países Baixos
  Etnias d'Alemanya
  Etnias de Dinamarca