title: Gerhard Rohlfs
text: Gerhard Rohlfs (Berlín, 14 de chulio de 1892 - Tubinga, 12 de setiembre de 1986) estió un d'os lingüistas y dialectologos mas importants d'a filolochía romanica d'a primer metat d'o sieglo XX. Estió tamién un gran humanista, d'amplos intreses, por o que se le dició arqueologo d'as parolas.
  
  Rohlfs estió un d'os lingüistas que mas han aportau a os ambitos d'a dialectolochía italiana y pirenaica. Estudió romanistica en as universidatz de Grenoble y Berlín. Principió a suya carrera treballando baixo a dirección de Karl Jaberg y J. Jud, autors de l'AIS (Atlas Italo-Suizo) que li encargoron de fer encuestas en 81 puntos d'o sud d'Italia. A suya tesi doctoral la fació sobre as poblacions d'orichen griego en o sud d'Italia: Griechen und Romanen in Unteritalien (1924) (Griegos y romanos en a baixa Italia), y marcó o escomencipio d'os estudios linguisticos en a italia meridional.
  
  Estió profesor en as universidatz de Berlín y Tubinga. Dende 1938 estió catedratico en a Universidat de München, tornando a la fin d'a suya carrera ta Tubinga, an que li atorgoron o cargo de Profesor Honorario en 1958.
  
  Estió coeditor d'o Archivs für das Studium der neueren Sprachen und Literaturen en o periodo (1930-54) y editor d'a serie Sammlung romanischer Übungstexte.
  
  Estudios y investigacions
  En os suyos primers estudios linguisticos, como s'ha dito, treballó baixo a guía de Karl Jaberg y Jakob Jud, de qui recibió o encargo d'acometer un amplo estudio d'os dialectos d'a Italia meridional.
  
  S'ocupó d'a glotolochía y linguistica d'as luengas romanicas y os suyos dialectos, mas que mas os perteneixients a arias linguisticas d'a Italia meridional (dialecto calabrés, salentino y cilentano).
  
  Publicó dos vocabularios completos d'o dialecto calabrés (Milán, 1938-1939) y d'o salentino (Múnich, 1956-1961).
  
  Fundamental ye a monumental obra en tres tomos Historische Grammatik der italienischen Sprache und ihrer Mundarten (Gramatica historica de l'idioma italiano y os suyos dialectos). Lehnen, München, 1949-1954, dimpués traducida ta o italiano.
  
  Treballó amplament sobre a luenga grecanica, ye dicir, o griego que encara se parla en bellas comunidatz d'a Italia meridional, sostenendo a tesi de que os parladors d'ixa luenga descendeban d'os colonos helenos d'a Magna Grecia, oposando-se a la teoría de Giuseppe Morosi, qui sosteneba, por contra, a descendencia d'os Bizantins (a qui os aragoneses medievals diciban grifons).
  
  L'atro gran tema d'investigación de Gerhard Rohlfs estió o estudeo d'as luengas y dialectos pirinencos. En particular, Rohlfs estudió a toponimia y os dialectos altoaragoneses, publicando-ne qualques articlos y monografías.
  
  Honors 
  
  Rohlfs estió Dotor Honoris Causa por as Universidatz d'Atenas, Palermo, Torino y Lecce. A Universidat de Pisa li atorgó en 1964 o Premio Forte dei Marmi. Estió miembro d'as Academias de Sciencias Bavara, Sueca y Griega, de l'Accademia della Crusca en Firenze y dende 1972 de l'Accademia dei Lincei en Roma. Amás d'ixo estió miembro d'honor d'o "Istituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici" en Palermo.
  
  Selección d'obras 
  
  Lingüistica romanica:
  
   Estudios sobre el léxico románico (1979)
  
  Ambito pirenaico:
  
   Beiträge zur Kenntnis der Pyrenäenmundarten, in Revue de Linguistique Romane, 7, (1933). pp. 119–169. [Traducción ta o castellano en: Pirineos, VII (Chaca, 1951), pp. 467–525.]
   «Zum aragonesischen»', Zeitschrift für Romanische Philologie, LVIII (1938), pp. 552–559. [Traducción ta o castellano en: Archivo de Filología Aragonesa, XL (1988), pp. 171–180]
   Le Gascon : études de philologie pyrénéenne, (1935). [2nda Edición, Tübingen/Pau, 1970].
   Dialectos del Pirineo Aragonés (semejanzas y diferencias), Archivo de Filología Aragonesa, XXXIV-XXXV (1984), pp. 215–228.
   Diccionario dialectal del Pirineo aragonés. Zaragoza, Institución "Fernando el Católico" (1985), 343 pach.
  
  Ambito italiano:
  
   Dizionario dialettale delle tre Calabrie (3 volums, 1932-39)
   Vocabolario supplementare dei dialetti delle tre Calabrie (1966-67)
   Nuovo dizionario dialettale della Calabria (1977)
   Vocabolario dei dialetti salentini (1977)
   Supplemento ai vocabolari siciliani (1977)
   Calabria y Salento : saggi di storia linguistica : studi y ricerche (1980)
   Grammatica storica della lingua italiana y dei suoi dialetti : fonetica'' (1986)
  
  Vinclos externos 
   Gerhard Rohlfs en a GEA
  
  Notas
  
  Dialectologos d'Alemanya
  Lingüistas d'Alemanya
  Naixius de Berlín
  Miembros d'a Sección Filolochica d'o Institut d'Estudis Catalans
  Muertos en Baden-Wurtemberg
  1892 (naixencias)
  1986 (muertes)