title: Cullestro
text: O cullestro  u culliestro   (d'o latín <colostrum Voz calostro en o DRAE; consultada l'11 de marzo de 2019.) ye la primer leit que tienen as mullers y as fembras d'os mamiferos quan son amanadas a parir u plegan de parir. O cullestro comienza a fer-se uns días antes d'o naiximiento, remata bells días dimpuesas, y tiene una proporción especial d'immunoglobulinas solubles y celulas d'o sistema immunitario que sirven pa dar-le a lo chovenón recién-naixiu a suya primer dosi d'immunidat adquiesta.
  
  O cullestro tiene una caracteristica color amarillisca que produce una cantidat superior a la normal d'albumina y carotenos. Tamién ye riquismo en sals minerals y proteínas, pero os nivels de graixa y lactosa son inferiors a os d'a leit posterior.
  
  A función importantisma d'o cullestro ye guaranciar a supervivencia d'a cría en os primers días dimpués de naixida, pus l'organismo naixe sin immunidat adquiesta, y os mecanismos d'a immunidat innata estarían de tot insuficients pa concarar-se y superar una eventual infección en ixos días. O cullestro treslada una batería d'elementos d'a respuesta immune adquiesta por a mai en a suya vida a la cría, pa achudar-le dica que ella se'n pueda fer os suyos propios.
  
  Funcions d'o cullestro 
  
  Alportar-le a la cría que plega de naixer un conchunto d'anti-cuerpos solubles, especialment immunoglobulina A, pa achudar-le a fer frent a os patochenos d'a vida extra-uterina.
  Actuar como factor de creiximiento d'a flora intestinal, impulsando que se multiplique as bacterias propias d'o tracto dichestivo y, de vegada, estimular l'actividat intestinal pa expulsar o meconio (feces fetals).
  Inhibir a formación d'immunoglobulina E, mediadera en a reacción inflamatoria, por o suyo potencial pa fer mal a los teixius.
  
  Celulas en o cullestro 
  
  Antimás d'immunoglobulinas solubles, como a IgA, y atras proteínas, como a lactoferrina y lactotransferrina, o cullestro contiene celulas móbils d'o sistema immunitario, os leucocitos, en gran numero. En mamiferos como a vaca s'ha determinau que o numero d'ixas celulas puede estar superior a 1.000.000 cel/ml de cullestro.
  
  A proporción de leucocitos en o cullestro de vaca s'ha determinau en 23% de leucocitos, 38% de neutrofilos y 40% de macrofagos.
  
  Atras caracteristicas 
  
  O cullestro ye una secrección escasa pero a-saber-lo densa, y o paso ta la leit materna de días posteriors ye progresivo. De cullestro, se'n produce en un volumen d'entre 2 y 20 mililitros por cada tetada, con una cantidat no superior a 100 ml en as primeras 24 horas, mientres que d'a leit que viene dimpués tiende a producir-se-ne entre 500 y 700 ml por cada día en a resta d'a lactancia.
  
  S'ha sinyalau que o creiximiento d'a secrección ye relacionau con a maduración d'a función renal d'o crío, que no estaría capable de procesar volumens grans de liquido en as primeras horas. Asinas, a transición de cullestro enta leit se fa progresivament y de forma achustada con a capacidat medradera d'os rinyons de procesar o volumen de liquido d'inchesta.
  
  A lactoferrina y a immunoglobulina A no desapareixen d'a leit materna en toda la lactancia. O que pasa ye que deixan d'estar en una proporción altisma en o cullestro pa pasar a diluir-se más en o volumen d'a leit madura posterior.
  
  Entre o quatreno y o quinceno día de lactancia (en H. sapiens) o cullestro se diluye y as glandulas mamarias producen o que se diz leit de transición. Si l'alumbramiento se produce quan a mai encara ye dando teta a un ninón anterior, se pasa igualment por una fase de cullestro pa o crío segundo.
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién 
  
  Leit.
  Lactancia.
  
  Vinclos externos 
  
  Ganadería
  Immunolochía
  Anatomía