title: Fierro
text: O fierro (en aragonés ribagorzano ferri)(d'o latín < FERRUM) ye un elemento quimico de numero atomico 26 situato en o grupo 8 d'a tabla periodica. Se simboliza como Fe.
  
  Historicament ha estato muito important ta la humanidat, y un periodo d'a prehistoria recibe o suyo nombre, a Edat de Fierro que estió o perido quan os hombres prencipioron o suyo proceso y a suya utilizacion. O tractamiento y proceso ta obtener-ne atros tipos de fierro u aleyacions ye denominato siderurchia (d'o griego σίδερος, síderos, "fierro").
  
  Aplicacions 
  O fierro ye o metal més utilizato, ye muito popular por a suya dureza y o suyo baixo precio. Ye muit utilizato en a contrucción d'automobils, barcos y estructuras d'edificios. O fierro obtenito a traviés d'o tratamiento d'hematites (oxidos de fierro), en os altos furnos, tiende a tornar a o estato oxido quan se expone a l'aire u l'augua froman-se hi una substancia de color marrón-royenca que ye conoixita como robín u ronya. Ta protechir o fierro d'o robín cheneralment se aplica pintura, cimento o grasa neutra, tamién puet protechir-se aplican tratamientos y atros metals como a galvanización, l'electrolisi o metalización, as armas ye usual protechirlas con vaselina.
  
  Ditos y mazadas 
  «a o desgraziau, fierro y clau»
  
  Se veiga tamién 
   Siderurchia.
   Metalurchia.
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
   
    O Fierro en WebElements.com.
  
  Elementos quimicos
  Metals de transición