title: Escalona
text: Escalona ye un lugar que perteneixe a o municipio de Puértolas, d'o qualo en ye cabecera, con seu de l'ayuntamiento. A suya población ye de 106 habitants (2018) y ye o lugar mes gran d'o municipio.
  
  O lugar d'Escalona se troba en a desembocadura d'o río Bellós en a Cinca, 10 km ta o norte de l'Aínsa -dirección enta Bielsa y Francia- indo per a carretera A-138. Ye un nuclio turistico, abersato mes que mes a o comercio y a hostelería, pos se troba en un puesto estratechico d'entre os pasos ta as valles de Sobrarbe per o norte, y a valle de Vio, valle de Puértolas y valle d'Anyisclo per l'ueste.
  
  Historia
  Se'n conoixe a existencia dende  1219 (cal pensar que ixa cita fa referencia a «Escaloneta») t'adebant, con o primer recuento de población (conoixito) en l'anyo 1646, que teneba 2 casas (fuegos), pos a par d'alavez, yeran prou mes grans os lugars de Puértolas y Bestuer y totz os que yeran en alto en a montanya pos yeran mes guardatos en caso que bi hese guerras. Tenió ayuntamiento propio dica 1845, que s'habió d'achuntar con A Espunya, y mes luego con Puértolas en 1873-1900.
  
  A ilesia la contruyoron d'entre os anyos 1930 y 1935. Quasi todas as construccions son modernas, pos dica o sieglo XX Escalona no heba estato un lugar guaire important en a redolada. Bi ha unatra ilesia que ye muito mes viella, pero ye tancada.
  
  Fiestas 
  
  20 de chinero, Fiesta menor, fendo honor a Sant Sabastián, con fogueras y chentada popular.
  18 de chinero, fogueras de Sant Antón, patrón d'os chiquetz. Estes disfrazatos, rondan por as casas ta fer una lifara en bella casa d'o lugar.
  8 d'aviento, Fiesta Mayor, con fama d'estar «a mes frida en Sobrarbe». Cal nombrar a «Ronda d'o hadico», dita asinas puesto que os chovens "pican" por as casas.
  
  Demografía
  
  Dica o sieglo XVIII as poblacions de mesuraban con fuegos (f), ixo ye, as casas que bi hese en o lugar, no pas as personas.
  
  Lugars de Puértolas
  Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe