title: Tronzador
text: O tronzador ye a ferramienta mes gran dintro d'a familia d'as sierras. Consiste d'una fuella de sierra de grans dimensions enchascata per os dos cabos suyos con manegos que, quan se la feba marchar, s'heban d'agafar de uno ta cadagún d'as dos presonas que lo feban ir, qui en tiraban alternativament ta os suyos costatos fendo que a fuella serrallás o tranco en o batir d'o movimiento.
  
  Os tronzadors s'emplegaban en o puesto mesmo a on que s'heba vulcato l'árbol, ta reducir-ne o volumen y quitar-ne piezas trasportables, fendo parte asinas d'a fayena de desbroz d'a copa y ramas prencipals d'éste, que ye la primera de fer-se ya en o monte per man d'os picadors. Enantes, a fayena de tronzar os trancos yera una d'as mes duras y, chunto con a foradata d'éstes ta enganchar-los con os abríos (que tamién se feba manualment, con una barrina), yeban d'as sudatas que sin que calgués guaire trazas en fer-lo, feban os unos mes chovens d'a quadriella, mientres que o esbroz a trucazos (con a estral) d'as ramas, que precisaba millors trazas ta no trucar-se uno mesmo, yeba fayena d'os picadors mes veteranos.
  
  A palabra tronzador ye, de seguros, una d'as pocas palabras de l'aragonés que mesmo estando antigas, s'han adaptato tamién ta un intrumento nuevo que haiga plegato enta l'Alto Aragón; o tronzador mecanico, que ye a uno que mes a sobén se'n siente decir "tronzador" actualment, oblidatos ya d'os viellos tronzadors manuals, per os lugars d'alto.
  
  Os tronzadors mecanicos consisten en una cadena de metal, tal como las unas d'as bicicletas, pero con dients mes punchutas, amontatas en una espada u estructura central, tamién metalica, que fa de guía ta a trachectoria d'a cadena. A cadena ye alavez movita per un motor interno d'o traste, que per un regular s'alimenta con benzina.
  
  Referencias
  
  Se veiga tamién
  Tronzador mecanico
  
  Vinclos externos 
  
  Sierras
  Ferramientas de picada