title: Planeta
text: Una planeta (d'o latín < PLANETA y iste d'o griego πλανήτης ("planētēs": «vagabundo u camandulero»)) ye un cuerpo sin de luz propia (que no ye, por tanto, una estrela) que chira arredol d'una estrela; que tien forma esferica, u quasi esferica (ya que en tener prou masa, a suya gravedat supera as fuerzas d'o cuerpo richido); y que ye o elemento prencipal adintro d'a suya orbita; seguntes a definición d'a reunión d'a Unión Astronomica Internacional de Praga, de l'anyo 2006. Asinas, se diz planeta a cadagún d'os cuerpos que describen orbitas elipticas arredol d'o Sol u, en cheneral, d'una estrela. Son planetas d'o sistema solar: Mercurio, Venus, a Tierra, Marte, Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno. No'n son Ceres que se considera una planeta nana, ni Plutón, considerato o paradigma d'as planetas nanas transneptunianas muitas d'as qualas encara no tienen nombre.
  
  Planetas d'o sistema solar 
  I hai ueito planetas en o nuestro sistema solar. Son (empecipiando per o mas amán d'o Sol): Mercurio, Venus, Tierra, Marte, Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno.
  
  Clasificación 
  Istas planetas pueden estar clasificadas en quantas categorías seguntes a suya composición:
   Planetas terrestres: son planetas composadas prencipalment per rocas: Mercurio, Venus, Tierra y Marte.
   Planetas chigantz: son as planetas muito mas masivas que los terrestres: Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno. 
  A la suya vegada se pueden distinguir dentre:
   Chigantz gasiosas: que son composaus prencipalment per hidrocheno y oxicheno: Chupiter y Saturno.
   Chigantz chelatas: que son composaus d'augua, metano y amonia con atmosferas densas de hidrocheno y helio: Urano y Neptuno.
  
  Caracteristicas prencipals 
  
  * O diametro y masa s'expresan en relación a la Tierra  
  ** Inclinación d'orbita (en relación con l'ecliptica)  
  *** Satelites naturals
  
  Exoplanetas 
  Os exoplanetas son aquellas planetas que son difuera d'o lo nuestro sistema solar. Dica octubre de 2019 s'han descubierto 4118 exoplanetas que orbitan en 3063 sistemas solars.
  
  Referencias