title: 16 de chulio
text: 
  
  Escaicimientos
  
  Aragón 
   1528 - rematan en Monzón as zagueras sesions d'as Corz Chenerals d'Aragón convocadas por Carlos I d'Aragón. Se tresladarán ta Zaragoza como Corz particulars d'o Reino d'Aragón.
   1767 - ye canonizato l'aragonés Sant Chusep de Calasanz por o Papa Climent XIII.
  
  Atros países
  
  Sieglo VII 
   622 - fecha de prencipio d'o calandario musulmán, que estió establito dimpués por o califa Umar ibn al-Khattāb.
  
  Sieglo XIII 
  
   1212 - en a batalla d'as Landas de Tolosa, os almuades son vencitos por os exercitos d'Aragón, Castiella, Navarra y Portugal.
   1228 - o Papa Gregorio IX canoniza a Sant Francisco d'Asís.
   1233 - a villa de Burriana (Castellón) ye conquerita por o rei d'Aragón Chaime I.
  
  Sieglo XIV 
   1344 - fin d'a independencia d'o Reino de Mallorca: Chaime III de Mallorca, conte de Rosellón y Cerdanya, que s'heba refuchiato con os contes de Foix, os suyos vasallos, ye desposeito d'os suyos tetulos por Pero IV, rei d'Aragón.
   1377 - Ricardo II ye coronato rei d'Anglaterra, sucedendo a su güelo Eduardo III.
   1394 - o rei de Francia Carlos VI ordena a expulsión d'os chodigos de Francia.
  
  Sieglo XV 
   1465 - batalla de Montlhéry, amán de París, entre as tropas de Loís XI, rei de Francia, y os suyos nobles revoltatos (Liga d'o Bien Publico), conducitos por Carlos, conte de Charolés (que estió dito dimpués Carlos o Temerario).
  
  Sieglo XVII 
   1651 - setio de Montblanc: a ciudat catalana de Montblanc ye setiada por as tropas de Castiella en a Guerra d'os Segadors.
   1696 - ye fundata a villa de Mariana, a primera ciudat d'o actual estato brasilero de Minas Gerais, y a suya primera capital.
  
  Siglo XVIII 
   1790 - ye establita a ciudat de Washington, DC, a capital d'os Estaus Unius.
  
  Siglo XIX 
   1835 - en a Primera Guerra Carlista tien lugar a batalla de Mendigorría, con victoria d'os liberals.
   1862 - en a Guerra Civil Estausunidense, David Farragut ye nombrato o primer contraalmirante d'a United States Navy.
  
   Sieglo XX 
   1918 - en a ciudat d'Iekaterimburgo (Rusia), os bolcheviques exacutan a o zar de Rusia Nicolau II y a la suya familia.
   1931 - l'emperador d'Etiopia Haile Selassie sinna a primera Constitución d'o país.
   1942 - redata d'o Velodromo d'Hibierno en París: as autoridaz d'a Francia de Vichèi detienen a 13.152 chodigos y los entregan a la Gestapo d'o Tercer Reich.
   1945 - primera explosión d'una bomba atomica, en o marco d'o prochecto Manhattan.
   1948 - a ciudat de Nazaret ye presa por l'Exercito israelín.
   1951 - o rei de Belchica Leopoldo III abdica en o suyo fillo, Balduino I.
   1965 - inauguración d'o tonel de Mont Blanc, en os Alpes, con a presencia de Giuseppe Saragat y Charles de Gaulle, presidents d'Italia y Francia.
   1969 - ye lanzata a nau espacial Apolo XI, ta portar o primer hombre a la Luna.
   1971 - o dictador espanyol Francisco Franco nombra como o suyo futuro sucesor a lo prencipe Chuan Carlos, con o tetulo de rei.
   1990 - un tierratremo en as Filipinas causa 1.450 muertos.
   1995 - o president de Francia Jacques Chirac acepta a responsabilidat de l'estato en a persecución d'os chodigos en Francia, en a conmemoración de l'aniversario d'a redada d'o Velodromo d'Hibierno.
  
   Naixencias 
   Aragón 
   1921 - naixencia en Zaragoza d'o poeta aragonés Miguel Labordeta, chirmán de José Antonio Labordeta (†1969).
  
   Atros países 
   Sieglo XII 
   1194 - naixencia en Asís (hue provincia de Perugia, Italia) de Santa Clara d'Asís (†1253).
  
   Sieglo XV 
   1409 - naixencia en Angers (Reino de Francia) de Renato I de Nápols, Rei d'Aragón, de Nápols y de Cherusalem (†1480).
   1486 - naixencia en Florencia d'o pintor italiano Andrea del Sarto.
  
   Sieglo XVII 
   1608 - naixencia en Graz (Estiria) de l'emperador d'o Sacro Imperio Romano Chermanico Ferrando III d'Habsburgo.
   1611 - naixencia en Graz (Estiria) de Cecilia Renata d'Habsburgo, que se casó con o rei de Polonia Ladislau IV.
  
   Sieglo XVIII 
   1714 - naixencia en Engolesme (Charanta) d'o militar y incheniero francés Marc-René de Montalembert.
   1715 - naixencia en Versailles d'o noble, militar y politico francés Carlos de Rohan-Soubisse.
   1723 - naixencia en Plympton (Devon, Anglaterra) d'o pintor britanico Joshua Reynolds.
   1776 - naixencia en Bouxwiller (Alsacia, Francia) d'o medico y naturalista alemán Ludwig Heinrich Bojanus.
   1784 - naixencia en Roma d'o poeta, escritor y letrista italiano Jacopo Ferretti.
   1796 - naixencia en París d'o pintor francés Camille Corot.
  
   Sielo XIX 
   Anyos 1800 
   1808 - naixencia en Trapani (Sicilia) d'o politico italiano Vincenzo Fardella di Torrearsa.
  
   Anyos 1820 
   1829 - naixencia en Gorizia (hue Friuli-Venecia Chulia, Italia) d'o lingüista italiano Graziadio Isaia Ascoli.
  
   Anyos 1830 
   1832 - naixencia en Nápols d'o marino, militar y politico italiano Ferdinando Acton.
   1836 - naixencia en Clarmont-Ferrand (Puèi Domat) d'o pianista, pedagogo y musicografo francés Antoine François Marmontel.
  
   Anyos 1840 
   1846 - naixencia en Langenhorn (Schleswig-Holstein) d'o pedagogo y filosofo alemán Friedrich Paulsen.
  
   Anyos 1850 
   1855 - naixencia en Tournai (Belchica) d'o poeta belga Georges Rodenbach.
   1858
   - naixencia en Lidje (Belchica) d'o musico, compositor y director de orquesta belga Eugène Ysaÿe.
   - naixencia en Miševići (districto de Zlatibor) d'o militar serbio Petar Bojović.
  
   Anyos 1860 
   1860 - naixencia en Randers (Chutlandia Central) d'o lingüista danés Otto Jespersen.
  
   Anyos 1870 
   1870 - naixencia en Berlín d'o taxonomo y botanico alemán Hermann Harms.
   1872 - naixencia en Borge (Østfold) d'o explorador noruego Roald Amundsen.
   1873 - naixencia en Miskolc (Borsod-Abaúj-Zemplén) d'o medico, psiquiatra y psicoanalista hongaro Sándor Ferenczi.
  
   Anyos 1880 
   1881 - naixencia en L'Habana de l'antropologo cubano Fernando Ortiz Fernández.
   1883 - naixencia en Filadelfia (Pennsilvania) d'o fotografo estausunidense Charles Sheeler.
   1886 - naixencia en Albi (Tarn) d'o escritor y poeta francés Pierre Benoit.
   1888 - naixencia en Amsterdam d'o fisico neerlandés Frederik Zernike, Premio Nobel de Fisica en 1953.
   1889 - naixencia en West Point (Mississippi) de l'actor y productor cinematografico estausunidense Larry Semon.
  
   Anyos 1890 
   1896
   - naixencia en Torino (Piemont) d'o ciclista italiano Federico Gay.
   - naixencia en Oslo d'o politico noruego Trygve Lie.
   - naixencia en Wildeck (Hesse) d'o biologo alemán Otmar Freiherr von Verschuer, que estió en o Tercer Reich colaborador d'os experimentos d'euchenesia d'o nazismo y d'o doctor Josef Mengele.
  
   Sieglo XX 
   Anyos 1900 
  
   1902 - naixencia en Kazan (Tatarstan) d'o psicologo y neurologo ruso Alexandre Romanovich Luria.
   1903
   - naixencia en Villa Lagarina (Trentino-Alto Adigio) de l'arquitecto italiano Adalberto Libera.
   - naixencia en Chicago (Illinois) d'a actriz estausunidense Mary Philbin.
   1904
   - naixencia en Ezcaray (A Riocha) d'o poeta espanyol Armando Buscarini.
   - naixencia en Betanzos (A Coruña) de l'actor, director cinematografico, productor y guionista gallego Ricardo Núñez Lissarrague.
   - naixencia en Zagarolo (Lazio) d'o compositor italiano Goffredo Petrassi.
   1906 - naixencia en Vienna (Cheorchia) d'o director cinematografico estausunidense Vincent Sherman.
   1907 - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actriz estausunidense Barbara Stanwyck (†1990.
  
   Anyos 1910 
   1911
   - naixencia en Plymouth (Devon, Anglaterra) d'o escritor britanico Victor Canning.
   - naixencia en Marquette (Michigan) de l'arquitecto estausunidense John Lautner.
   - naixencia en Independence (Missouri) de l'actriz estausunidense Ginger Rogers (†1995).
   1915 - naixencia en Bedford Hills (Nueva York) de l'actor estausunidense Barnard Hughes.
   1917 - naixencia en Montpeller (Erau) d'o escritor y periodista francés Georges Arnaud.
   1919 - naixencia en Wonju (Gangwon) d'o politico sudcoreán Choi Kyu-ha.
  
   Anyos 1920 
   1920 - naixencia en Río de Janeiro d'a cantaire y actriz brasilera Elizeth Cardoso.
   1925 - naixencia en Saint Louis (Missouri) d'o musico estausunidense de jazz Cal Tjader.
   1926 - naixencia en Nueva York d'o bioquimico estausunidense Irwin Rose, Premio Nobel de Quimica en 2004.
   1928
   - naixencia en Londres d'a escritora y critico d'arte britanica Anita Brookner.
   - naixencia en Copenaguen d'o tenor danés Ticho Parly.
   - naixencia en Nueva York d'o escritor estausunidense Robert Sheckley.
   - naixencia en Baton Rouge (Loisiana) d'o politico estausunidense David C. Treen.
  
   Anyos 1930 
   1930 - naixencia en Cairo (Echipto) d'o compositor y musico francés Guy Béart.
   1932 - naixencia en Pittsburgh (Pennsilvania) d'o politico estausunidense Dick Thornburgh.
   1933 - naixencia en Chenova (Liguria) d'o politico italiano Agostino Gambino.
   1934 - naixencia en Montevideo de l'actor uruguayo George Hilton.
   1936 - naixencia en Takasaki (Kantō) d'o politico chaponés Yasuo Fukuda.
   1937 - naixencia en Washington, DC d'o politico estausunidense Richard Bryan.
   1939 - naixencia en Piombino (Toscana) d'o futbolista y entrenador de fútbol italiano Lido Vieri.
  
   Anyos 1940 
   1941
   - naixencia en Kingston d'o cantaire y compositor chamaicano Desmond Dekker.
   - naixencia en Roma (Italia) d'o fisico san marinés Luciano Maiani.
   1942 - naixencia en Albury (Nueva Galas d'o Sur) d'a tenista australiana Margaret Smith Court.
   1943 - naixencia en Agus Claras (Holguín) d'o escritor y poeta cubano Reinaldo Arenas.
   1946
   - naixencia en Pittsburgh (Pennsilvania) de l'actor estausunidense Richard LeParmentier.
   - naixencia en São Paulo d'o musico brasilero Toquinho.
   1947
   - naixencia en Mobile (Alabama) d'a politico estausunidense Alexis Herman.
   - naixencia en Nueva York de l'activista estausunidense Assata Shakur, melitant d'os Panteras Negras.
   1948
   - naixencia en Valencia d'a politico valenciana Rita Barberá.
   - naixencia en Ciudat de Panamá d'o cantaire, musico, actor y politico panamenyo Rubén Blades.
   - naixencia en Katrineholm (condau de Södermanland) d'o futbolista y entrenador de fútbol sueco Lars Lagerbäck.
   - naixencia en Tel Aviv d'o vriolinista israelín Pinchas Zukerman.
  
   Anyos 1950 
   1952 - naixencia en Alexandria (Virchinia) d'o musico estausunidense Stewart Copeland, miembro de The Police.
   1955 - naixencia en Oldham (Gran Manchester, Anglaterra) d'a musico britanica Annie Whitehead.
   1956 - naixencia en Nueva York d'o dramaturgo y escritor estausunidense Tony Kushner.
   1957 - naixencia en Lviv (Ucraína) d'a escritora rusa Alexandra Marinina.
   1958 - naixencia en Chicago (Illinois) d'o danzaire, musico y coreografo estausunidense Michael Flatley.
  
   Anyos 1960 
   1963
   - naixencia en Nueva York de l'actriz estausunidense Phoebe Cates.
   - naixencia en Liubliana d'o futbolista y entrenador de fútbol esloveno Srečko Katanec.
   - naixencia en Malmö (condau d'Escania) d'o tenista sueco Mikael Pernfors.
   - naixencia en Bromley (Kent) d'o disc jockey britanico Fatboy Slim.
   1964
   - naixencia en Kutaisi d'a politica cheorchiana Nino Burjanadze.
   - naixencia en Villava (Navarra) d'o ciclista navarro Miguel Indurain.
   1965
   - naixencia en Marostica (Veneto) d'o ciclista italiano Gianni Faresin.
   - naixencia en Buckingham d'o chugador de hockey sobre chelo canadiense Claude Lemieux.
   - naixencia en Brno (Moravia) d'o poeta checo Milan Ohnisko.
   - naixencia en Bridgeport (Connecticut) d'o chugador de baloncesto estausunidense Charles Daniel Smith.
   1967 - naixencia en Newport Beach (California) de l'actor estausunidense Will Ferrell.
   1968
   - naixencia en Wichita (Kansas) d'o chugador de fútbol americano estausunidense Barry Sanders.
   - naixencia en Bellevue (Washington) de Larry Sanger, uno d'os co-fundadors de Wikipedia.
   1969 - naixencia en o Bronch de Nueva York de l'actor estausunidense Daryl Mitchell.
  
   Anyos 1970 
   1970 - naixencia en Bangkok d'o director cinematografico tailandés Apichatpong Weerasethakul.
   1971
   - naixencia en Los Angeles (California) de l'actor estausunidense Corey Feldman.
   - naixencia en York (Pennsilvania) d'o cantaire estausunidense Ed Kowalczyk.
   - naixencia en Vigo (Pontevedra) d'o musico gallego Carlos Núñez.
   1973 - naixencia en Varese (Lombardía) d'o ciclista italiano Stefano Garzelli.
   1974
   - naixencia en Seattle (Washington) d'o musico y cantaire estausunidense Jeremy Enigk.
   - naixencia en Bilbao d'a escritora basca Laura Espido Freire.
   1975
   - naixencia en São Paulo d'a modelo y actriz brasilera Ana Paula Arósio.
   - naixencia en Bree (Limburgo) d'o piloto automobilistico belga Bas Leinders.
   1976
   - naixencia en Asunción d'o futbolista paraguayo Carlos Humberto Paredes.
   - naixencia en Ebenau (Salzburgo) d'a esquiadora neozelandesa Claudia Riegler.
   - naixencia en Minsk (hue Belarrusia) d'a tenista israelina Anna Smashnova.
   1978 - naixencia en Madrit d'a actriz espanyola Irene Visedo.
   1979 - naixencia en Milwaukee (Wisconsin) d'o chugador de baloncesto estausunidense Chris Mihm.
  
   Anyos 1980 
   1980 - naixencia en Adelaida (Australia d'o Sud) d'o chugador de golf australiano Adam Scott.
   1981 - naixencia en Valencia d'o futbolista valenciano Vicente Rodríguez.
   1982 - naixencia en San Chusé d'o futbolista costarricense Michael Umaña.
   1983 - naixencia en Arad (condau d'Arad) d'o futbolista rumano Adrian Pit.
   1987 - naixencia en Lima d'o futbolista peruano Andrés Vasquez.
   1988 - naixencia en Sabadell (Vallés Occidental) d'o futbolista catalán Sergi Busquets i Burgos.
   1989 - naixencia en Cardiff (condau de Glamorgan) d'o futbolista galés Gareth Bale.
  
   Defuncions 
   Aragón 
   1943 - muere en Codo (Campo de Belchit) l'atleta Dionisio Carreras Salvador (n.1890).
  
   Atros países 
   Sieglo XIII 
   1216 - muere en Perugia (Umbría) o Papa Inocencio III.
  
   Sieglo XIV 
   1324 - muere Go-Uda, emperador d'o Chapón.
   1342 - muere en Visegrád (condau de Pest) Carlos I, rei d'Hongría y Croacia.
  
   Sieglo XV 
   1465 - muere en a batalla de Montlhéry, amán de París, o noble y militar francés Pierre de Brézé, gran senescal d'Anchú, de Poitu y de Normandía.
   1487 - muere en Roma (Italia) Carlota I de Chipre, reina de Chipre.
  
   Sieglo XVI 
   1557 - muere en Chelsea (Londres) Ana de Cleves, reina d'Anglaterra y cuarta esposa d'Henrique VIII.
   1594 - muere en Londres o dramaturgo anglés Thomas Kyd.
  
   Sieglo XVII 
   1612 - muere en Venecia Leonardo Donà, dogo de Venecia.
   1647 - muere en Nápols o revolucionario Masaniello.
   1662 - muere en Modena (Emilia-Romanya) Alifonso IV d'Este, duque de Modena y Reggio.
   1663 - muere en Haina (hue Biebertal, Hesse) Guillén VI, landgrave de Hesse-Kassel.
   1664 - muere o poeta y dramaturgo alemán Andreas Gryphius.
   1691 - muere en Versailles o politico francés François Michel Le Tellier de Louvois.
  
   Sieglo XVIII 
   1729 - muere en Dresde (hue Saxonia) o compositor alemán Johann David Heinichen.
   1740 - muere en o palacio d'o Infantado (Guadalachara, hue Castiella-La Mancha) Mariana de Neoburgo, segunda esposa d'o rei d'Espanya Carlos II.
   1747 - muere en Bolonya (Estatos Pontificios, hue Emilia-Romanya, Italia) o pintor italiano d'o Barroco Giuseppe Maria Crespi (n.1665).
   1763 - muere en París o musico y compositor francés Jacques Hotteterre.
   1764 - muere en a fortaleza de Shlisselburg, amán de Sant Petersburgo, o zar de Rusia Iván IV.
   1770 - muere en Richmond (hue un barrio de Londres) o pintor britanico Francis Cotes.
  
   Sieglo XIX 
   1806 - muere en Venecia o poeta y libretista italiano Caterino Mazzolà.
   1854
   - muere en o palacio de Benha, amán d'o Cairo, Abbas I d'Echipto, militar y politico echipcio.
   - muere en Parma (Emilia-Romanya) l'arquitecto italiano Nicola Bettoli.
   1857 - muere en París o poeta y compositor francés Pierre-Jean de Béranger.
   1886 - muere en Stanford (Nueva York) o escritor y periodista estausunidense Ned Buntline.
   1887 - muere en Lidje (Belchica) o quimico y paleontologo belga Laurent-Guillaume de Koninck.
   1889 - muere en Florencia (Toscana) o historiador y politico italiano Michele Amari.
   1896 - muere en Champrosay (Essonne) o escritor y critico literario francés Edmond de Goncourt.
  
   Sieglo XX 
   Anyos 1910 
   1916 - muere en París (Francia) o microbiologo ruso Ilya Ilyich Mechnikov, Premio Nobel de Medicina en 1908.
  
   Anyos 1930 
   1930 - muere en Camarico l'advogato y politico chilén Juan Luis Sanfuentes.
   1937 - muere en Guadarrama (Madrit) o militar y politico irlandés George Nathan, militante d'o IRA y voluntario en as Brigadas Internacionals, mortalment ferito en a batalla de Brunete.
   1938 - muere en Roma o cardenal italiano Giulio Serafini.
  
   Anyos 1940 
   1940 - muere en Berlín o zoologo, naturalista y ornitologo alemán Alexander Koenig.
   1947 - muere en Budapest (Hongría) o diplomatico sueco Raoul Wallenberg.
   1949 - muere en Roma (Italia) l'escritor, poeta y filosofo ruso Vyacheslav Ivanovich Ivanov.
  
   Anyos 1950 
   1953 - muere en Guildford (Surrey, Anglaterra) l'historiador y escritor britanico Hilaire Belloc.
  
   Anyos 1960 
   1960
   - muere en Bad Nauheim (Hesse, Alemanya Occidental, hue Alemanya) o militar alemán Albert Kesselring, qui estió Generalfeldmarschall d'a Wehrmacht'' mientres a Segunda Guerra Mundial y condenato por crímens contra a Humanidat (n.1855).
   - muere en Newburyport (Massachusetts) o escritor estausunidense John P. Marquand.
   1963 - muere en Roma o pintor italiano Antonio Donghi.
   1968 - muere en Nápols l'actriz italiana Tina Pica.
  
  Anyos 1970 
   1976 - muere asesinato en Santiago de Chile o diplomatico espanyol Carmelo Soria.
   1979 - muere en Bolonya (Emilia-Romanya) o contratenor britanico Alfred Deller.
  
  Anyos 1980 
   1982 - muere en París l'actor franés Patrick Dewaere.
   1983 - muere en Mogadixo (Somalia) o politico burundés Michel Micombero.
   1985 - muere en Kreuzau (Renania d'o Norte-Westfalia) o escritor alemán Heinrich Böll, Premio Nobel de Literatura en 1972.
   1989
   - muere en Anif (Salzburgo) o director d'orquesta austriaco Herbert von Karajan.
   - muere en L'Habana o poeta cubano Nicolás Guillén.
  
  Anyos 1990 
   1990 - muere en Madrit o futbolista y entrenador de fútbol Miguel Muñoz.
   1991 - muere en Provincetown (Massachusetts) o pintor estausunidense Robert Motherwell.
   1994 - muere en Los Angeles (California) o fisico estausunidense Julian Schwinger, Premio Nobel de Fisica en 1965.
   1995 - muere en Londres o poeta y escritor britanico Stephen Spender.
   1997 - muere en París a fotografa y pintora francesa Dora Maar, que estió aimant de Picasso.
   1999 - muere en accident d'avión o politico estausunidense John Fitzgerald Kennedy Jr., fillo d'o president John Fitzgerald Kennedy.
  
  Sieglo XXI 
   2003
   - muere en L'Habana la cantaire cubana Celia Cruz.
   - muere en Victoria (Columbia Britanica) l'escritora canadiense Carol Shields.
   2004
   - muere en Savannah (Cheorchia) o politico estausunidense George Busbee.
   - muere en Boston (Massachussetts) o militar estausunidense Charles W. Sweeney, que en a Segunda Guerra Mundial pilotó l'avión que lanzó a bomba atomica sobre Nagasaki.
   2005
   - muere en Milán (Lombardía) o escritor y escultor italiano Pietro Consagra.
   - muere en Litchfield (Connecticut) o paleontologo estausunidense John Ostrom.
  
  Vinclos externos
  
  Referencias 
  
  Chulio