title: Vipera aspis
text: Vipera aspis ye una especie de gripia u escurzón distribuita por Europa Occidental y que se troba en os Pireneus, Prepireneu, a part alta d'a val d'Ebro y o norueste d'o Sistema Iberico. Perteneixe a o chenero Vipera, familia Viperidae, suborden Serpentes, orden Squamata y clase Reptilia. Ye a más verenosa d'as tres gripias ibericas.
  
  Se diferencia d'atras gripias en a forma d'o morro, con o cabo prominent, adrezando-se liucherament ent'alto y dos u tres escatas apicals.
  
  Denominacions vernaclas 
  Denominacions vernaclas no exclusivas en aragonés son gripia y escurzón. Gripia ye a evolución d'a palabra latina Vipera d'alcuerdo con a fonetica aragonesa (VIPERA > VIPRA > VRIPA > gripia, como en gramito), u escurzón, més propia d'as parlas aragonesas orientals (Sobrarbe, Ribagorza), y de l'aragonés residual d'o Baixo Aragón, Mayestrato y Gúdar-Chabalambre, y cognato d'o catalán escurçó, que se diz en o catalán nordoccidental d'as comarcas orientals d'Aragón.
  
  Se fa mención d'a gripia como vipra en o "Libro d'el Trasoro" y li dedican un capítol.
  
  Subespecies 
   V. aspis aspis, present en gran parti de Francia, os Pirineus, o sud d'a Selva Negra en Alemanya, o nord d'Italia y l'oeste de Suiza.
   V. aspis atra, en Suiza.
   V. aspis francisciredi, centro d'Italia.
   V. aspis hugyi, Italia meridional.
   V. aspis zinnikeri, present en Gascunya, Andorra y en o Pirineu central espanyol.
  
  Se veiga tamién 
  Serpient.
  Cullebra.
  
  Vinclos externos 
  
  Vipera
  Reptils presents en Aragón
  Reptils presents en Italia
  Reptils presents en Francia
  Reptils presents en Andorra
  Reptils presents en Suiza