title: Umar ibn al-Khattāb
text: `Umar ibn al-Khattāb (en arabe عمر بن الخطاب) u simplament Umar I (tamién puede veyer-se a transliteración Omar) estió lo segundo d'os ditos califas ortodoxos d'o Islam, succesor d'Abú Bakr, gubernando entre o 634 y o 644
  
  Naixito d'A Meca en o 584 alto u baixo, combatió en un primer inte contra Mahoma y os fiels d'a nueva relichión, pero más tardi se convirtió a lo Islam y en un d'os lugartenients más fiels d'o profeta. Yera antimás suegro de Mahoma, ya que iste se casó con a suya filla Hafsa.
  
  Dezaga de ser esleito califa, Umar baralló contra l'Imperio Bizantino y Persia. Principió a conquiesta d'o Mediterranio oriental, metendo os alazetz de l'imperio islamico que os suyos succesors enamplarban. Conquirió a Siria bizantina en 638, Palestina, Echipto en 642 y Mesopotamia, más tardi dita Iraq, a mesma anyada, dezaga la Batalla de Nehavend. En totz os territorios conquiestos conservó as estructuras administrativas existents y no prebó de cambear as creyencias relichiosas d'os suyos habitants, entre atras cosas porque protechió a totz os no musulmans baixo lo estatuto de dimmís u "protechitos", lo que les obligaba a pagar un impuesto especial que proporcionaba importants ingresos a lo Estato islamico. As suyas tropas yeran mantenitas en un cierto aislamiento d'a población en os puestos conquiestos y yeran pagatas con o botín obtenido.
  
  Umar estió lo primer califa que habió lo títol de Principe d'os creyents (أمير المؤمنين amīr al-mu'minīn). Establió a era d'a Hechira, por a que se riche o calandario musulmán, con prencipio lo 16 de chulio de l'anyo 622. Tamién mandó construir a famosa Cupula d'a Roca en Cherusalem, arredol d'a roca en la que, seguntes a tradición, Abraham se dispuso a sacrificar a lo suyo fillo Ismael (Isaac en a tradición chodigocristiana) y dende la que Mahoma puyó a lo cielo.
  
  Morió asesinato lo 7 de noviembre de 644 en a mezquita de Medina (capital d'o Estato) por un esclau persa dito Firūz. O suyo succesor estió Uthman.
  
  Vinclos externos 
  
  Islam
  Califas
  584 (naixencias)
  644 (muertes)