title: Montanya
text: Montanya (d'o latín MONTANEA
  , derivau de MONS, MONTIS) ye una elevación natural d'o terreno rocoso. Qualques cheografos consideran montanya a una eminencia superior a 700 metros respecto a lo suyo piet, ye dicir una altaria natural d'o terreno. Bi ha un termin alternativo de "mont", que se fa servir sobre tot en toponimos, solo u aglutinau como part d'o nombre de montanyas especificas (Mont Perdito, Moncayo).
  
  As montanyas cubren o 52% d'Asia, 36% de Norteamerica, 25% d'Europa, 22% de Sudamerica, 17% d'Australia y 3% d'Africa. En total, un 24% d'a litosfera constituye masa monteriza. Un 10% d'a población mundial habita en rechions monterizas. Totz os ríos mayors d'o mundo naixen en arias monterizas y más d'a metat d'a humanidat pende de l'augua d'as montanyas.
  
  Definición 
  En l'Alto Aragón o concepto tradicional de "(l)a montanya" ye relativo, como Ángel Ballarín Cornel indica en o suyo diccionario benasqués. Seguntes Ballarín pa qui vive en Tierra Plana "(l)a montanya" corresponde a las primeras sierras envistables d'o Prepireneu. Pa qui vive en o semontano u a piet d'a cordelera "(l)a montanya" ye o macizo con picos nevaus que vei allá luent. Pa os habitants d'a Val de Benás (val d'o Pireneu Axial) "la montanya" ye o que bi ha por d'encima d'os praus y as artigas.
  
  Como puestos sagraus 
  Dende la mas remota antiguidat as montanyas han estau consideradas como moradas de dioses y han estau sagradas pa muitos pueblos.
  
  Montanyas sagradas mas conoixidas d'o mundo 
   Everest.
   Mont Olimpo.
   Machapuchare.
   Kailash.
   Mont Carmel.
   Kilimanjaro.
   Machu Picchu.
   Teide.
   Uluru.
  
  Montanyas sagradas en Aragón 
   Penya Uruel.
   Penya Collarada.
   Puerto de Santa Orosia.
   Penya Montanyesa.
   Turbón.
   Tuca d'Aneto.
   Penya Gratal.
   Tozal de Guara.
   Moncayo.
   Tolocha.
  
  As diez montanyas mas alteras
  
  en Aragón
  
  en Europa
  
  Se veiga tamién 
  Montanyas d'o Sistema Solar
  Lista de montanyas de Marte
  
  Referencias
  
  Vinclos externos 
  
  Montanyas