title: Dieta mediterrania
text: A dieta mediterrania ye un tipo de dieta que dende fa sieglos pauta tradicionalment l'alimentación d'os paises d'a rechión mediterrania y que se basa en o consumo de verduras, legumbres, fruitas, peix, y d'olio d'oliva como graixa esencial. Tamién incluye a sobén o vin. Valora a qualidat d'os ingredients y a suya varietat, que se suelen cocinar d'una traza sencilla.
  
  Dende o punto de vista d'a salut, tanto a OMS como a FAO la consideran un modelo alimentario sostenible y de qualidat.
  
  En chunio de 2007 o Espanya, Grecia, Italia y Marruecos presentoron conjuntament a candidatura d'a dieta mediterrania pa a suya inclusión en a lista d'o Patrimonio Cultural Immaterial d'a Humanitat d'a UNESCO. O 16 de noviembre de 2010, o Comitè Intergovernamental pa a Salvaguarda d'o Patrimoni Cultural Immaterial d'a Humanitat la declaró Patrimonio Immaterial d'a Humanitat d'a Unesco.
  
  Propiedatz 
  Por fer servir olio d'oliva pa freyir se consume una menor quantidat d'acidos grasos saturaus y una quantidat mes gran d'acidos grasos insaturaus, que no fan puyar o grau de colesterol en a sangre. Amés por fer servir olio d'oliva en atros usos bi ha un aporte de vitamina E.
  
  Por haber-ie un consumo gran de legumbre y de cerial bi ha un buen aporte de proteínas vechetals que no van acompanyadas de lipidos, y tamién de fibra.
  
  Bi ha un consumo freqüent de fruita y d'hortalicias provinients d'as huertas d'as riberas d'os ríos que se recullen en a mar Mediterrania, por o que no manca vitaminas, sals minerals ni fibra.
  
  O consumo de peix en gran mesura fa que no bi haiga tanto consumo de carne como en atras dietas, y ixo aporta calcio, fosforo, yodo, graixas insaturadas y vitaminas que bi ha en o peix como a vitamina A y a vitamina D.
  
  Bi ha un baixo livel d'inchestión de monosacaridos y disacaridos.
  
  Referencias 
  
  Dietas