title: Corz de Monzón (1289)
text: As Corz de Monzón de 1289 estioron unas Corz Chenerals d'Aragón en as que se fació una important fayena parlamentaria: se promulgoron 35 constitucions u ordinacions que adotoron a la Corona d'estructuras administrativas solidas. Se celebroron en os meses d'octubre y noviembre de 1289, en a ilesia de Santa María de Monzón. Se quereba con ellas definir d'as mugas d'as churisdiccions, a independencia d'os funcionarios en relación a os sinyors, a regulación de l'administración de chusticia y la creyación d'una financiación regular a traviés d'un impuesto común a totz dito "d'o cheneral", por a suya universalidat. Iste impuesto remataría orichinando institucions propias en os Estaus d'a Corona ditas Deputacions d'o Cheneral u Cheneralidatz. Alifonso III d'Aragón se compromete, asinas mesmo, a no deseparar d'a Corona o Reino de Mallorca y a acceptar de modo implicito a institución d'o Consello Reyal.
  
  O rey amenistaba financiación pa os gastos d'a Corona. En prencipiar as sesions d'as Corz Chenerals de Monzón, catalans y mallorquins ufrioron l'aduya economica a o rei pa que podese rematar as suyas guerras contra Castiella y Francia y, con a fin de recuperar-la, creyoron una institución recaptatoria, o impuesto de Cheneralidatz, que sería aplicau en todas as mugas d'os estaus privativos d'a Corona d'Aragón. Ista institución fiscal con o tiempo desarrollaría, en os encargaus de replegar o impuesto, unas competencias que fuoron desarrollando-se en deputacions con cada vegada más poders, ya no nomás fiscals, sino politicos, as Deputacions d'o Cheneral u Cheneralidatz, que rematoron constituyindo a Cheneralidat d'Aragón, a de Valencia y a de Catalunya.
  
  A monarquía salió fortaleixida d'istas Corz.
  
  Bibliografía 
   Luis González Antón, Las Cortes de Aragón, Zaragoza , Librería General, 1978. Cfr. 2. 3. 2. «Las Cortes Generales de Monzón», págs. 68-69.
  
  Vinclos externos
    Actas d'as Corz de Monzón de 1289
  
  Monzón 1289
  Monzón 1289
  Monzón 1289
  Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en Monzón
  1289
  1289