title: Lei d'uso, protección y promoción d'as luengas propias d'Aragón
text: A Lei 10/2009, de 22 d'aviento, d'uso, protección y promoción d'as luengas propias d'Aragón, más conoixida como Lei de luengas d'Aragón, ye o texto que regula l'uso, a protección y promoción de l'aragonés y o catalán como luengas propias d'Aragón. Estió aprebada por as Cortz d'Aragón con o refirme de PSOE y CHA y a oposición de PP, PAR y IU, encara que iste zaguer partiu por motivos contrarios a os dos primers. Os partius conservadors se i oposaban a la denominación de catalán t'a luenga que se charra en a Francha Oriental d'Aragón, y IU se i oposó porque o prochecto no establiba a cooficialitat de l'aragonés i o catalán en Aragón.
  
  Antecedents 
  A Lei Organica 5/2007, de 20 d'abril, de reforma d'o Estatuto d'Autonomía d'Aragón, estableix en o suyo articlo 7, baixo o títol de luengas y modalidatz linguisticas propias, o siquient:
  
  Lei 3/1999, de 10 de marzo, d'o Patrimonio Cultural Aragonés, articlo 4: L'aragonés y o catalán, luengas minoritarias d'Aragón, en l'ambito d'as quals son compresas as diversas modalidatz linguisticas, son una riqueza cultural propia y estarán especialment protechidas por l'Administración.
  Enqüesta d'usos lingüisticos en as comarques orientals d'Aragón. Anyo 2003.
  
  Conteniu 
  Ista lei reconoix a realidat trilingüe d'Aragón y a l'aragonés y a o catalán como luengas propias.
  Seguntes a mesma en Aragón se pueden distinguir quatro zonas linguisticas:
   Una zona d'utilización historica predominant de l'aragonés, en chunto con o castellano, en a zona norte d'Aragón.
   Una zona d'utilización historica predominant d'o catalán, en chunto con o castellano, en a zona este d'Aragón.
   Una zona mixta d'utilización historica de todas dos luengas propias d'Aragón, en chunto con o castellano, en a zona nordoriental d'Aragón.
   Una zona d'uso exclusivo d'o castellano con modalidatz y variedatz locals.
  A Lei tamién diz que s'establirán zonas u localidatz de transición-recepción amanadas a las zonas d'utilización historica, en que s'aplicará o establiu t'as zonas d'utilización historica predominant, más que más en o respective a la educación.
  
  A lei preveye a concreción territorial d'istas zonas igual como a creyación d'un Consello Superior d'as Luengas d'Aragón que rechirá a politica linguistica, d'una Academia d'a Luenga Aragonesa y d'una Academia Aragonesa d'o Catalán, como institucions scientificas oficials que constituyirán l'autoridat lingüistica de l'aragonés y d'o catalán en Aragón, respectivament.
  
  A lei reconoix a os habitadors d'as zonas bilingües que se designen o dreito a recibir educación y a endrezar-se a las diversas administracions en qualsiquier luenga propia d'a suya zona. Manimenos ixo, a lei no reconoix a cooficialidat de l'aragonés u o catalán en Aragón, a unica luenga oficial en Aragón ye o castellano.
  
  Vinclos externos 
  A Lei en o Boletín Oficial d'Aragón
  Traducción ta l'aragonés d'a Lei de luengas d'Aragón
  Enqüesta d'usos lingüisticos en as comarcas orientals d'Aragón
  
  Politica lingüistica d'Aragón
  Leis