title: Santuario d'a Virchen d'o Pueyo
text: O Santuario d'a Virchen d'o Pueyo u tamién dito Monesterio de Nuestra Sinyora d'o Pueyo ye un edificio de culto catolico situau a bells cinco kilometros d'a localidad uescana de Balbastro
  
  Orichens 
  Os suyos orichens datan de l'anyo 1101, quan seguntes a tradición, bi habió una aparición d'a Virchen María a un pastor dito Balandrán. En ixa epoca sirvió de puesto enantau a Pero I d'Aragón pa a conquiesta de Uesca.
  
  O primer documento historico en o que apareixe nombrau, corresponde a un documento datau en Leida en l'anyo 1251, en o que Chaime I d'Aragón estableixe una capellanía en o Pueyo de Balbastro.
  
  D'istos orichens surte una inicial ilesia y claustro romanicos. Posteriorment s'enamplan a o gusto gotico.
  
  L'edificio sofre una important reforma y enamplación en zaguerías d'o sieglo XVII.
  
  En l'anyo 1843, mientres a desamortización, os terrenos espropiaus se releoron en a ciudat de Uesca, pa posteriorment tornar a fer-lo en Balbastro. Uns vecins de Balbastro marchoron en caballo dica Uesca pa saber por cuanto s'heba puixau en Uesca y asinas poder puyar a puixa en Balbastro y poder quedar-se a ciudat con o santuario. Iste feito historico queda reflectau en un libro titulau “Historia Documentada del Santuario del Pueyo”, escrito en 1933 por o R. P. Román Rios O.S.B., prior benemerito d'o Monesterio.
  
  En 1889 se i estableixe a Orden de Sant Benedet que en 1936 perdió aquí a 18 monches consideraus mártirs mientres a Guerra Civil Espanyola. Dimpués d'a guerra, atra comunidat beneditina habió de fer-se cargo d'o monesterio, dica que lo entregoron en 1962 a os Misioners Fillos d'o Inmaculau Corazón de María que estioron presents dica que o 30 d'agosto de 2009 prenioron o relevo os monches d'o Instituto d'o Verbo Encarnau.
  
  Romería a o Santuario de Nuestra Sinyora d'o Pueyo 
  Se reyaliza una romería popular a o santuario o primer lunes de Pasqua, con celebración d'a Santa Misa y aperitivo pa os asistents.
  
  Catalogación 
  Se troba inscrita en o Inventario d'o Patrimonio Cultural Aragonés por o que seguntes a ley 3/1999 de 10 de marzo d'o Patrimonio Cultural Aragonés tien a protección de Bien inventariau d'o patrimonio cultural aragonés.
  
  Cheodesia
  Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a o santuario con una altaria de 605 metros dende o livel d'a mar.
  
  Referencias
  
  Vinclos 
  
   Santuario d'o Pueyo
  
  Pueyo
  Pueyo
  Pueyo
  Molimentos d'a provincia de Uesca
  Balbastro