title: Idioma belarruso
text: O belarruso (беларуская мова) ye una luenga indoeuropea d'a familia eslava y d'a branca oriental, oficial en a Republica de Belarrusia.
  
  En muitos caracters ye intermedio entre o ruso y o polaco. Os textos més antigos en luenga eslava con rasgos belarrusos son d'o sieglo XIII. A zaguers d'o sieglo XV o belarruso ya heba sustituito a lo latín como luenga escrita d'o Gran Ducau de Lituania. Os textos més importants son os codigos churidicos (estatutos lituanos) de 1529, 1566 y 1588, a més de traduccions y prefacios d'a Biblia de Francis Skaryna. Manimenos, en 1696 o Parlamento polaco prenió a decisión de fer d'o polaco a unica luenga oficial en tota a Republica d'as Dos Nacions y o belarruso cayó en desuso como luenga escrita.
  
  O renaiximiento d'a luenga belarrusa se produció a primers d'o sieglo XIX como resultato d'investigacions folkloricas en tierras d'a Republica d'as Dos Nacions absorbitas por l'Imperio Ruso, investigacions que quereban demostrar a identidat rusa u polaca d'a población local. L'acumulación d'ixos datos etnograficos, folkloricos y linguisticos conducioron a la conclusión que os belarrusos son un pueblo eslau diferenciato.
  
  Con a publicación d'os periodicos Nasha Dola y Nasha Niva dende 1905 y l'aparición d'os primers escritors destacatos Kupalas, Kolas y Ahdanovich, se fixó una luenga standard. En a Primera Guerra Mundial os ocupants alemans permitioron l'uso d'esta luenga y que s'ubrisen escuelas belarrusas. Dende 1918 amanixioron dos normas, a d'os belarrusos de Polonia que teneban como centro intelectural Vilna y a d'os beelorrusos d'a URSS, con a gramatica de Taraxkyevich u Taraxkievitsa como standard. O belarruso sovietico desembolicó en os anyos 1920 una terminolochía d'administración, de fuerzas armatas y de scencias, pero en os anyos 1930 Stalin esclafó con una fura represión a vida intelectual belarrusa, ordenó una reforma ortografica en 1933 y unos cambios gramaticals enfilatos a amanar a luenga escrita a lo ruso. Os alemans permitioron periodicos en belarruso y escuelas en belarruso, pero os profesors yeran obchecto de represalias por parte d'os partisans.
  
  Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial cada vegata i heba menos escuelas que fesen servir o belarruso. As autoridatz sovieticas ixemenaban a ideya que o belarruso yera un dialecto rechional inferior y que a luenga d'alta cultura yera o ruso, muita chent dixó de charrar belarruso. A més charrar belarruso representaba o periglo de ser acusato de nacionalista burgués. Manimenos dende os anyos 1970 bell intelectual ha encomenzato a defender o belarruso y bi ha una nueva cheneración d'escritors.
  
  O belarruso yera a unica luenga oficial d'a Belarus d'os primers anyos d'independencia, encara que i heba presions pa fer d'o ruso una segunda luenga oficial. O dictador postsovietico de Belarrusia yera pro-ruso e yera en contra d'o belarruso.
  
  O belarruso s'escribe en alfabeto cirilico con dos normas, una anterior a 1933 (entre os emigratos y entre bell chóven de Belarrusia) y posterior a 1933. Tamién existe un sistema alfabetico con caracters latinos, e os tartaros de Belarrusia fan servir a grafía arabe.
  
  Gramatica 
  Bi ha 6 casos:
  
   Nominativo.
   Chenitivo.
   Dativo.
   Acusativo.
   Instrumental.
   Locativo.
  
  Existe un seteno, lo vocativo, pero s'emplega poco en o belarruso muderno.
  
  Referencias