title: Lituenigo
text: Lituenigo (Lituénigo en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca de Tarazona y Moncayo. A suya población ye de 126 habitants(INE 2014) en una superficie de 11,48 km² y una densidat de población de 11,38 hab/km².
  
  Cheografía
  Ye situato en o semontano de Moncayo, en a ribera d'o río Pedrogal a bells 70 km de Zaragoza y a 15 km de Tarazona.
  
  Toponimia 
  Apareixe escrito como Leytonego u Leituenigo en un texto que no se sabe de seguro si ye de 1106. Fegura en o Libro Chantre como Leytuennigo. Ye un esdrúixol antigo con sufixo atono -igo que se remonta a o latín vulgar -ico. Seguntes autors como Gerhard Rohlfs estos esdrúixols son propios de substratos preindoeuropeus d'a Peninsula Iberica. Lituénigo representa un caso pareixito a Cintruénigo en a Ribera Navarra.
  
  Miguel Dolç creye que estos sufixos tienen una valura posesiva y que ya que ye cerca de Litago, con a mesma base, podrían tener relación con o nombre d'un propietario de fundus romano. Podemos deducir un tal Littus.
  
  Historia 
  Lituenigo amaneixe en a historia escrita en 1124 a o donar Alifonso I d'Aragón una heredatz a García Ennecones.
  
  Demografía
  
  Administración
  
  Reparto de concellers
  
  Alcaldes
  
  Puestos d'intrés 
   Ilesia d'a Purificación.
   Museu d'o Labrador (Antigas escuelas).
   Castiello.
   Ermita d'a Virchen d'o Río.
   Ermita de Sant Miguel.
   Fuent d'os Acebillos u Ancebillos.
  
  Fiestas 
  Sant Blas, 2-3 de febrero.
  Virchen d'o Río (garrastolendas), febrero.
   Romería enta o Santuario d'a Virchen de Moncayo, agosto.
  Sant Miguel (patronals), 21-26 de setiembre, ocurre o ritual tradicional d'o Pesache d'os Ninos.
  
  Feria d’Oficios perdius de Lituenigo 
  Ye una feria de caracter etnografico sobre la traza de vida de la chent d'o semontano de Moncayo que se celebra o primer cabo de semana de chulio.
  Naixe en l’anyo 2001 d'a ideya de Don Jesús Hernandez de quitar ta la carrera totz os oficios representaus en o Museu d’o Labrador y ye quan a chent d’o lugar se viste d’a epoca ta representar-los a o publico.
  Ye una chornada con aire festivo acompanyada de mosicos y joteros locals an que se pueden veyer oficios como a siega, a carbonera, labradors, filanderas, o cantero, mondongueras, l'esmolador, o mayestro, cesteros entre muitos atros.
  En definitiva ye tot un eixemplo de participación ciudadana ta fer homenache a la chent gran.
  
  Referencias