title: Катандуныҥ чӧли
text: Катандуныҥ чӧли — () Алтай Республикада Кӧксу-Оозы аймагыныҥ јеринде јаан эмес чӧл. Тӱндук јанынаҥ Теректӱниҥ сындары ла тӱштӱк јанында Кадын суу агат. Бу чӧлдиҥ узуны 6 км, тууразы - 5 км. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 900 метрге бийик.
  
  Этимологиязы
  
  Физико-географияык темдектери
  
  Јердиҥ аайы 
  Катандуныҥ ла Абайдыҥ чӧлдӧри коштой јадат. Катандуныҥ чӧлиниҥ кӱнчыгыш келтейинде Тӱҥӱр јурт турат. Чӧлди кечире бастыра јолдор Ӱч-Сӱмер туу јаар ууланат.
  
  Климады 
  Чӧлдиҥ климады орто-континентал. Карлу, салкынду, соок кыш. Јай кыска ла серӱӱн. Чаган айда эн ле соок кӱндердиҥ температуразы 35-40 °С, јаан изӱ айдыҥ эҥ бийик температуразы 30-35 °С. Салкынныҥ ортојылдык тӱргени 4,5 м/с. Кардыҥ калыҥы кезик јылда 40—60 см једет. Ортојылдык јуттыҥ кеми 450—500 мм.
  
  Геологиязы
  
  Аҥ-куштары 
  Чӧл јерде ок аҥдар јӱрет: бӧру, тӱлқӱ, койон, момон, ӧркӧ, тарбаган (), чычкан.
  Кадында камду ла эрлен бар. Јалаҥ јерде борсык, јоонмойын, койон, сарас, суузар, сыгырган, тарбаган, тӱлкӱ,чычкан, кӱжӱл.
  Барынтычы куштар теҥериле кайып, ачык чӧлдӧ оок аҥдарды тудуп јийт: тейлеген, ылаачын () боро ылаачын (), каргаа, кускун. Саҥыскан дезе куштардыҥ јымырткаларын уурдайт.Оок куштар бийик ле койу ӧлӧҥгӧуйа салып, јылуда балдарын базат: карлагаш, кӧктийек, кӧктӧш, бӧдндӧ, талеҥко, јијигей, кучыйак, кӧктӧш, јелечи
  
  Ӧзӱмдери 
  Чӧлди айландыра кырлар тыт, чиби, кайыҥ, мӧш агашла бӱркелген. Јалаҥ јерлерде јӱзӱн-јӱӱр чӧлдӧ ӧзӧтӧн ӧзӱмдер бар: кара-агаш јиилек, тожла, кулузын, јыракы-ӧлоҥ, ийт-таман, јыдунак, јонјолой, јеҥес, јаргак ӧлӧҥ, баркыруш, баргаа, бастый, алаҥуш, адарткы, кӧкбаш. Ӧлӧндӧрдиҥ ортозында, мешкелер ле јиилектер: уй-кӧс, кой-јиилек, јер-јиилек. Јанысла кӧп чечектер кӧс сӱӱндирет: чӧйгӧн чечек, чымыл-ӧлӧҥ, чаҥкыраш, таш-чечек, таҥдалай, сӱт-ӧлӧҥ, ойоҥот, мандышкан, кӱӱк-таман, кӱн келди. Јерлик согонолордоҥ: кӱмелӱ, кӧбӱрген, калба
  
  Јон јаткан јерлери 
  Чӧлдиҥ тӱндӱк-кӱнбадыш келтейинде Катанду деп јурт турат.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Алтай Республиканыҥ географиязы
  Алтай Республиканыҥ чӧлдӧри
  Россияныҥ чӧлдӧри