title: Тоҥ-Тоштыҥ јурт јеезези
text: Тоҥ-Тоштыҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Турачак аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Тоҥ-Тош јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Тоҥ-Тоштыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Тоҥ-Тоштыҥ јурт јеезези Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк јанында, Аба-Јыштыҥ ортозында, Ӧӧнниҥ суузы ла Тоҥ-Тоштыҥ суузы бириккенинде турат. Јеезеге беш јурт кирет. Эбире Ӱч-Сӱӱри, Торот, Уйа, Спырна, Кӧчимер деп туулар курчайт. Јыш агаш, кара тайга, аламыктай састар туштайт. Мӧш, јойгон, кайыҥ, аспак, чиби — јымжак агаштар. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 320—370 метрге бийик.
  Климады орто-континентал. Кышкыда јаан кар јаап, јолдорды кӱрт туй алат, кӱрттиҥ бийиги 2-3 метрге једет. Јайгыда тыҥ изӱлер болбойт, кей чыкту ла серӱӱн. Ортојылдык температура +1,2 °С, чаган айдыҥ ортоайлык температуразы −14,4 °С, ортојылдык јуттыҥ кеми 855 мм. Алтайда айы-кӱни јымжак јер, кышкыда тыҥ соок јок, је кар јаан тӱжет, кӧл чаган айдыҥ ортозы киреде тошло туй бӱркеле берет. Тӱндӱктеҥ салкындар соок кей экелет, кӱрттиҥ бийиги кезик јерде 2-3 метрге једет. Јайгыда база тыҥ изӱлер болбойт, 30-35 градустаҥ ӧрӧ кӧдӱрилбейт јаан изӱ айда, кей серӱӱн ле чыкту.
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1031 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар, кумандылар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   2 орто ӱредӱлӱ школ;
   2 баштамы школ;
   4 библиотека;
   4 эмчилик;
   2 стадион;
   2почта;
   5 јурттыҥ клубы;
   4 магазин;
   1 лесхоз.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Турачак аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези