title: Соойдыҥ јурт јеезези
text: Соойдыҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чоо аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Соой јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Соойдыҥ  јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Јурт јеезе Чоо аймактыҥ ортозында турат. Јурт јеезениҥ текши јери 9000 гектар.
  Чооныҥ јурт јеезезиле тӱндӱктей ле кӱнбадыштай јанынаҥ кыйулажат, Ыныргыныҥ јурт јеезезиле — тӱштӱк ле кӱнчыгыш јанынаҥ, онойдо ок Алтай кырайдыҥ Верх-Пьянковское деп јуртыла тӱндӱк кӱнчыгыш јанынаҥ гран-кыйулу.
  Јурт Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Аккайа, Албаган, Бактыган, Байгыр, Урчын, Сугул деп сын тайгалардыҥ эдегинде, Сары-Кӧкши ле Соойдыҥ суулары бириккенде турат. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 514 метрге бийик.
  Климады орто-континентал. Јай кыска, серӱӱн, чыкту, кыш узун, соок, јаан карлу, кӱрттерлӱ. Јай кыска, кыш узун, соок, јаан карлу, салкынду ла кӱрттерлӱ. Кыска, серӱӱн ле чыкту јай, кыш узун, јаан карлу, кӱрттерлӱ. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде −55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 8441 кижи болгон, олордыҥ орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   Јурт јеезениҥ администрациязы;
   1 орто ӱредӱлӱ школ;
   1 балдардыҥ туразы;
   1 культураныҥ байзыҥы;
   1 библиотека;
   1 эмчилик;
   1 стадион;
   1 магазин;
   2 пилорама;
   ОАО рудник "Веселый".
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези