title: Амырдыҥ јурт јеезези
text: Амырдыҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Кӧксу-Оозы аймагында јурт јеезе. Администрациялык тӧс јери — Амыр јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Амырдыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ тӱштӱк-кӱнбадыш келтейинде, аймактыҥ тӱндӱк-кӱнбадыш јанында, Теректи, Сайлугем, Ӱч-Сӱмердиҥ, Ыйыктуныҥ сындарыныҥ эдегинде, Абайдыҥ чӧл-јалаҥында, Кӧк-Сууныҥ бажында 38-чи километринде, Кадын сууныҥ коолында турат. Јурт јеезеге Улужай, Јӱс-Тыт, Кызыл-Јар деп јурттар кирет. Кӧк-Суу кӱнбадыштаҥ кӱнчыгыш јаар агала, оноҥ ары бу суу Кадынга кирип јат. Јердиҥ алдында суулар, кардыҥ ла јаҥмырдыҥ суулары, тош кайылган суулар ончозы Кадын суузын толтырат. Бу сууныҥ тереҥи 1-1,5 метр болзо, оныҥ тууразы 3 метрдеҥ 6 метрге јетире. Јараттары кайыр. Јурттаҥ ырак јокто Каҥза деп кыр бар. Јаҥмырдыҥ алдында кырбаштай булут кыймыраар, оноҥ јазым јокко јут келер. Айландыра кырлары Тудукту, Акташ, Кӱркӱрек. Јуук јаткан деремнелер: Абай, Јӱс Тыт, Кызыл-Јар, Улужай, Талду, Кадынныҥ тереҥи 2-4 метр, јалбагы 8 метрдеҥ 50 метрге једет, јараттары база кайыр. Кадын суу јаскыда кандык айдыҥ ортозы киреде кӧпчизе, кӱӱк айда тыҥыда кӧдӱрилет.
  Јурт јеезениҥ турган јери тӱс, јалаҥ јер. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1076—1270 метрге бийик.
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1780 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   Јурт јеезениҥ администрациязы;
   орто ӱредӱлӱ школ — 1;
   баштамы школ — 2
   спортклуб — 1;
   балдардыҥ туразы — 1;
   культураныҥ байзыҥы — 2;
   библиотека — 2;
   краевед музей — 1;
   эмчилик — 2;
   магазин — 3.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези
  Кӧксу-Оозы аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи