title: Балыкту Јулдыҥ јурт јеезези
text: Балыкту Јулдыҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Улаган аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Балыкту Јул јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Балыкту Јулдыҥ јурт јеезези јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Јурт јеезе Туулу Алтайдыҥ кӱнчыгыш келтейинде, Улаганныҥ тайгаларыныҥ ортозында, Тужар ла Кызыл-Таштыҥ сууларыныҥ јанында, Улаганнаҥ 15 км тӱндӱктей, Кату-Јарыктыҥ боочызы јаар јолдо турат. Јеезеге эки јурт кирет, тӧс јер Балыкту Јул. Оромдоры (23): Курганду кош ором, Кызыл-Таш деп кош ором, Пазырыкск деп кош ором, Тужар деп кош ором, Бак-балык ла о.ӧ. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1407—1433 метрге бийик. Кышкыда тӱндӱк аймактарга кӧрӧ тыҥ сооктор болот. Климады кезем-континентал. Јакалай тӱндӱктиҥ ле Ырак кӱнчыгыштыҥ јерине тӱҥейлеген. Кыш узун, тыҥ соокторлу, салкындарлу болот. Јай кыска, серӱӱн, кей кургак. Кейдиҥ ортојылдык кеми −1,1 °С, бир јылдыҥ туркунына эҥ ле бийик температура 34 °С, эҥ ле соок температура −58 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы −3 °С, баштапкы сооктор келер кӱндер 30.05/01.09, Соок јок кӱндер 93, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 292 мм, салкынныҥ ортојылдык кеми — 1,6 м/с, 15 м/с тыҥ салкынду кӱндер 3,2. Кар кышкыда узак јатпайт, салкын учура берет. Чолушман ичиниҥ айы-кӱни эмеш јымжак болот Улаган јаар јерлерге кӧрӧ.
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 1795 кижи болгон, олордыҥ алтайлар,  телеҥиттер ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   Јурт јеезениҥ администрациязы;
   1 орто ӱредӱлӱ школ;
   2 балдардыҥ туразы;
   2 эмчилик;
   2 библиотека;
   1 АЗС;
   2 стадион;
   2 культураныҥ байзыҥы;
   1 музей;
   1 почта;
   3 магазин;
   4 турбаза.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  = Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Улаган аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези