title: Ӱлӱрген ай
text: Ӱлӱрген ай , ( — сегис) — григориан кӱнтизӱлерде јылдыҥ онынчы айы. Юлий Цезарь баштаган реформанаҥ озо эски римский кӱнтизӱле јыл тулаан айдаҥ башталып, ӱлӱрген ай јылдыҥ сегизинчи айы. 31 кӱндӱ јети айдыҥ бирӱзи. Бу, Јердиҥ Тӱндӱк јарымында кӱстиҥ айы болот, Јердиҥ Тӱштӱк јарымында дезе, ӱлӱрген ай — јастыҥ айы.
  Кышкы ӧйгӧ кӧчӱп турган кезик ороондордо ӱлӱрген ай јыл ичинде эҥ ле узун ай болуп јат (745 саат).
  
  Бистиҥ ӧйдӧ григориан кӱнтизӱле ӱлӱрген айдыҥ 30-чы кӱнине јетире Кӱн Дева созвездиеде, ӱлӱрген айдыҥ 30-чы кӱнинеҥ ала Весы созвездиеде болот (ӧскӧ бичигенинде — кӱчӱрген айдыҥ 31-чи кӱнинде).
  
  Этимологиязы
  
  Байрамдар
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Ӱлӱрген ай