title: Чооныҥ јурт јеезези
text: Чооныҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Чоо аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Чоо јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Чооныҥ јурт јеезези јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Расположено в северной части Чойского района. Граничит с Верх-Пьянковским, Паспаульским и Сёйкинским сельскими поселениями, а также Красногорским районом Алтайского края и Турочакским районом Республики Алтай.
  Площадь составляет 52100 гектаров.
  
  Јурт Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Буланчак, Кучук (бийиги талайдыҥ кемјӱзинеҥ 500-600 метр), Чаптыган, Сугул сындарыныҥ эдегинде, Ыжы сууныҥ јарадында турат. Айландыра тайга койу агашла бӱркелген. Мӧш, кайыҥ, чиби, јойгон, аспак, тал, јодро агаштар ӧзӧт.
  Климады орто-континентал. Јай кыска, кыш соок, узун, карлу, кӱрттерлӱ. Кейдиҥ ортојылдык температуразы -4,5 °С, эҥ изӱ кӱнде +36 °С, эҥ соок кӱнде -55 °С, јердиҥ кыртыжыныҥ ортојылдык температуразы 0 °С, баштапкы ла калганчы соок тӱшкен кӱндер 05.06/08.09, соок јок кӱндердиҥ тоозы 94, јут-чыктыҥ ортојылдык кеми 836 мм, салкынныҥ тӱргени 1,3 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 10,3 (тӱргени 15 м/с тыҥ).Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 277—353 метрге бийик.
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 2517 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   Аймактыҥ ла јурт јеезениҥ администрациялары
   Орто ӱредӱлӱ школ (400 ӱренчикке);
   балдардыҥ туразы (110 јерлӱ);
   1 кӱӱлик сургал;
   1 балдардыҥ творчество туразы;
   1 спортшкол;
   1 аймакта культураныҥ байзыҥы;
   4 аймактыҥ эмчиликтери;
   5 аптека;
   3 конор тура;
   4 ашкана;
   5 магазин;
   4 пилорама.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Чоо аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези