title: Чӧйбӧк-Кӧл
text: Чӧйбӧк-Кӧл () — Россияда Алтай Республиканыҥ Улаган аймагында кӧлдӧрдиҥ бирӱзи. Туулу Алтайдыҥ сын-тайгаларында, талайдыҥ кемјӱзинеҥ 1816,2 метр бийикте, Чибит сууныҥ бажында јадатэмезе 1949 м.
  
  Этомологиязы 
  Кӧлдиҥ ады оныҥ бӱдӱмиле колбулу, кӧл чӧйилип, чӧйбӧйип калгандый. Чӧйбӧк . База бир ады: Ӧлӱ кӧл , ондо тынду не де јок.
  
  Физико-географиялык темдектери
  
  Гидрологиязы 
  Чӧйбӧк-Кӧл суу буулала, тӱӱлип бӱткен кӧл(). Чӧйбек-Кӧл «завальный» бӱдӱмдӱ кӧл. 
  Алдында кӧлдӧ балык јок болгон, оныҥ учун оны Ӧлӱ кӧл дежетен, је эмди ондо аргачылар балык ӧскӱрет. Кӧлдӧ ртуть кӧп учун, мында тынду неме јок деп бодогондор. Алтай соојындарда бу кӧлдиҥ ээзи катурканган деп айдылат. Бу соојындарга тайанып, бичиичи Ефремов Иван Антонович «Озеро горных духов» деп куучын бичиген.  Чӧйбӧк-Кӧлдӧ балык ӧскӱредилер (разводят рыбу).
  
  Климады 
  Улаган аймактыҥ климады кезем-континентал учун, Јакалай тӱндӱктиҥ јерине тӱҥейлеген.
  
  Аҥ-куштары ла ӧзӱмдери 
  Чӧйбӧк-Кӧлдӧ эмди аргачылар ӱч бӱдӱм балык ӧскӱрет: форель, пелядь ла чараган.
  
  Шиҥжӱ иш 
  Кӧлдӧ тынду неме јок болгон, бака-балык. Баштап тарый бу нениҥ учун мындый деп суракка кӧлдиҥ суузында ртутьтыҥ кеми бийик учун деп бодоштыра-шӱӱлте (гипотеза) болгон. Је Том-Тураныҥ билимчилери шиҥдеп кӧрӧрдӧ, сууда ртутьтыҥ кеми ӧйинде, балык не јок дезе, Чибит суу ӧткӱре кайыр агып тӱшкен, балык оны ӧрӧ кӧлгӧ ӱркене чачарга једип болбогон, эмди дезе бу кӧлдӧ аргачылар балык ӧскӱрет (Рыбоводство,разводят рыбу).
  
  Экологиязы 
  Томсктыҥ билимчи-шиҥжӱчилери Чӧйбӧк-Кӧлдӧ ртуть кеминде деп шиҥжӱ иштердиҥ кийнинде јартына чыккан.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Улаган аймактыҥ кöлдöри
  Алтай Республиканыҥ суу байлыктары
  Алтай Республиканыҥ географиязы
  Алтай Республиканыҥ кöлдöри
  Алфавит аайынча кӧлдӧр
  Кӧлдӧр