title: Ново-Троицк
text: Ново-Троицк () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Турачак аймагында Артыбаштыҥ јурт јеезезине кирет.
  
  Физико-географиялык темдектери 
  Јурт Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк јанында, Аба-Јыштыҥ ортозында, Пыжы сууга Чӱрӱниҥ суузы киргенинде, кӱнчыгыш јанынаҥ Сымылтыныҥ сын тайгалары турат. Олордыҥ бийик ле деген туузы талайдыҥ кемјӱзинеҥ 900 метрге бийик. Туй ла кара агашту јыш тайга, ортозында аламык састар туштайт, кайыҥ, аспак, јойгон деп јымжак агаштар кӧп сабада мында ӧзӧт. Јайгыда чыкту ла серӱӱн болот агаш-аразында. Кышкыда кар, салкын, кӱрт, јолдор туйукталат, кичинек јурттардыҥ улузы чаналу јорыктайт.
  Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 556 метрге бийик.
  
  Климады 
  Климады орто-континентал. Ортојылдык температура +1,2 °C, чаган айдыҥ ортоайлык температуразы −14,4 °C, ортојылдык јуттыҥ кеми 855 мм.
  Алтайда айы-кӱни јымжак јер, кышкыда тыҥ соок јок, је кар јаан тӱжет, кӧл чаган айдыҥ ортозы киреде тошло туй бӱркеле берет. Тӱндӱктеҥ салкындар соок кей экелет, кӱрттиҥ бийиги кезик јерде 2-3 метрге једет. Јайгыда база тыҥ изӱлер болбойт, 30-35 градустаҥ ӧрӧ кӧдӱрилбейт јаан изӱ айда, кей серӱӱн ле чыкту.
  
  Аҥ-Куштары 
  Аба-Јыш (орустап черневая тайга) кара туйук агаштарлу, јерлери аазый сӱреен аҥдык болгон дежет. Ондо јаткан улус улай аҥдайтан болгон. Айу, бӧрӱ, јеекен, какай, тӱлкӱ кӧп болгон. ООк то аҥдар кӧп болгон эмей: койон, агас, албаа, киш, суузар, калазак, сыгырган, тийиҥ, кӧрӱк ле о.ӧ..
  
  Калганчы ӧйдӧ аҥ-куш астап, экология коомойтыганыла, улустыҥ кӧптӧгӧниле колбулу айалга боло берген. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген аҥдар ол- тооргы, маны, ак-кийик, сууныҥ камдузы, олордыҥ тоозы кезем астаган. Оок куштар ол каргаа, саҥыскан, тарал, кӧктийек, кӱӱк, кас, турна, бӧднӧ, чай, кӱртӱк, томыртка. Куштардаҥ: кӱртӱк, чай, сымда, мечиртке, ӱкӱ, тарал.
  
  Ӧзӱмдери 
  Тайганыҥ ортозында аламыктарда јердиҥ ажы јакшы бӱдет — јӱзӱн башка јиилектер, кузук, калба, орляк, мешкелер.
  Кӧп сабада кара ийне бӱрлӱ агаш ӧзӧт, мӧш, јойгон, чиби, карагай, тыт, кӧп тоолу башка-башка бӱдӱмдӱ јыра-тайалар, ойык јабыстай јерлерде ле чала састалган тегериктерде база јыралар, тал, беле, чычрана, каргана, ӧзӧт. Ого коштой јӱзӱн-јӱӱр јиилектер: уй кӧс, бороҥот, јер-јиилек, тийиҥкат, тожла, кайыҥкат, торбос (), тайа (), кызылкат, кӧк-кат (), кара агаш-јиилек (), кара-кат, эмезе кара торбос (), ийт-тумчук (), ого коштой кӧжнӧ, калба.
  
  Јайдыҥ ӧйинде јылу, чыкту кейге толтыра ла чечектер ӧзӱп, чечектеп, бвжып ӱрендерин чачат: балузын, јыракы-ӧлӧҥ, јыдунак (), калаш-чечек (), ийт-тырмак. «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» киргендери: алтын тазыл, кызыл тазыл, сыгын-от, марал-чечек ле о.ӧ..
  
  Јери ле јолдоры 
  Јуртта 9 ором: Кырында, Јайым, Агашту, Јажыл, Јодралу, Одорлу, Карасуу деп кош ором, Суулу, Кара чийӱлӱ јер.
  Регионал учурлу кӧӧлик јолдо турат, темдеги 84К—18, «Ыйык-Агаш — Ново-Троицк — Улалу».
  
  Тӱӱкизи 
  Јурт 1776 јылда тӧзӧлгӧн.
  
  Эл-јон
  
  Ук-калыктары 
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 45 кижи болгон, олордыҥ 82 % алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   јурттыҥ клубы;
   спотплощадка;
   эмчилик;
   магазин.
  
  Экономиказы 
  Туризм. Кажы ла биле таҥынаҥ ээлемдӱ. Агашла иштер.
  
  Кереестер
  
  Ар-бӱткендик 
   Ташта јурамалдар. (1251).
   Алтын-Туу. Байлу кыр. (1270).
   Кара-суу. Байлу.(1280)
  Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичикте.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Јарлу улузы
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Турачак аймактыҥ јурттары
  Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
  Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле