title: Кӱрей кӧлдиҥ јурт јеезези
text: Кӱрей кӧлдиҥ јурт јеезези () — Россия Федерацияда Алтай Республиканыҥ Турачак аймагында муниципал тӧзӧлмӧ. Администрациялык тӧс јери — Кӱрей кӧл јурт. «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧптӧп, олорго келиштире статус ла гран-кыйулар тургузары» деп Алтай Республиканыҥ 2005 јылда чаган айдыҥ 13 кӱнинде чыккан Јасагы № 10-Р3 аайынча Турачактыҥ јурт јеезезине статус ла гран-кыйулар тургузылган.
  
  Географиязы 
  Кӱрей кӧлдиҥ јурт јеезези Туулу Алтайдыҥ тӱндӱк келтейинде, Аба-Јыштыҥ ортозында, Ӧӧн сууныҥ оҥ јарадында турат. Јеезеге ӱч јурт кирет: Каначак, Шунарак, Кӱрей тӧс јери. Айландыра Спырна, Ӱлден, Арчауш, Тилаштар, Чоҥмо, Уйа, Солу, Кивер деп кырлар курчайт. Кышкыда јаан кар јаап, бийик кӱрттер салкыннаҥ улам болот, јолдор ӱаска јетире туйукталат. Тудуш ла кар тайга, ортозында састарлу. Јойгон, мӧш, аспак, чиби ле кайыҥ агаштар ӧзот, кӧп сабада јымжак агаш. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 260—270 метрге бийик. Климады орто-континентал. Ортојылдык температура +1,2 °С, чаган айдыҥ ортоайлык температуразы −14,4 °С, ортојылдык јуттыҥ кеми 855 мм.
  Алтайда айы-кӱни јымжак јер, кышкыда тыҥ соок јок, је кар јаан тӱжет, кӧл чаган айдыҥ ортозы киреде тошло туй бӱркеле берет. Тӱндӱктеҥ салкындар соок кей экелет, кӱрттиҥ бийиги кезик јерде 2-3 метрге једет. Јайгыда база тыҥ изӱлер болбойт, 30-35 градустаҥ ӧрӧ кӧдӱрилбейт јаан изӱ айда, кей серӱӱн ле чыкту.
  
  Јурт јеезеге кирет
  
  Эл-јон 
  
  Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 580 кижи болгон, олордыҥ орустар, алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.
  
  Окылу тил: орус, алтай.
  
  Инфраструктуразы 
   Кӱрей кӧлдиҥ јурт јеезезиниҥ администрациязы;
   1 орто ӱредӱлӱ школ
   1 толо эмес текши ӱредӱлӱ школ;
   1 баштамы школ;
   3 библиотека;
   1 стадион;
   3 эмчилик;
   3 јурттыҥ клубы;
   1 почта;
   2 пилорама.
  
  Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
  
  Ајарулар
  
  Тайантылар 
  
  Турачак аймактыҥ муниципал тӧзӧлмӧзи
  Алтай Республиканыҥ јурт јеезези