Ибн Баттута
Мухаммад ибн Абдуллах ибн Мухаммад ат-Танджи (), Ибн Баттута  нэрээр мэдэгдэһэн (; 1304 оной 2 һарын 25, Танжер — 1377, Фес) — бербер аялагша, 1304 ондо Морокко уласай Танжер хотодоо түрэһэн. Лалын хуулиие һураһанайнгаа дараа тэрэ аялхаар шиидэһэн байна. 1325 оной 6 һарада гэрээ орхижо ябаһан ба 21 наһатайдаа Мекка руу ябаһан. Энэ аялалынь 16 һара үргэжэлһэн. Гурбан жэл Мороккодо ошоогүй. Тэрэнэй аялал 30 жэл үргэлжэлһэн. Булгарһаа Момбаса хүрэтэр, Тимбуктуһаа Хитад хүрэтэр лалын юртэмсын бүхы оронуудаар аялһан. Мальдивада байхадаа тэрэнэйхи хан хүүхэнтэй гэрлэбэ.  «Хотонуудай һонирхолтой юумэн ба 
аяалалай гайхамшагууд тухай һанагшадта бэлэг» гэһэн номоо бэшээ.

Ибн Баттута Түрэг болон Афганистанай үргэн уудам тала нютагаар аялхадаа тэрэ үеын соёл эргэншэл, худалдаан, сэрэг дайнай холбогдолтой томо хотонуудаар зүгөөр нэгэ дайража үнгэрһэн буса харин тухайн хотын газарзүйн байрлалгые онобшотой тодорхойлһониинь голоор баримжа абажа бэшэһэн ябадал мүн тус хотын нэрын удха ушарые нилээд һайн тусхажа үгэһэн байна. 
Тэрэ Улаан тэнгисһээ Мекка хүрэтэр аялһан. Мүн тэрэ Арабай эльһэн сүл Иран, Иракаар аялжа байһан. 1330 ондо Ибн Баттута Улаан тэнгисээр дамжан Танзани руу ябаһан. 1332 ондо Ибн Баттута Энэдхэг ябахаар шиидэн найман жэл Энэдхэгтэ байһан. Тигээд һүүлдэнь Хитад руу ябаһан. Ибн Баттута Хитадай уларил дүгнэхэдээ үрэ ашаг муутайшье, алта мүнгэн, таряалан, жэмэсэй нөөсэ үнэхээр баялиг гэжэ бэшэһэн байдаг. Тэрэ 1352 ондо Сахарын сүлые туулаад Африкын эзэнтэ улас болохо Мали руу ошоһон, 1355 ондо өөрын гэр Танжертэ эрьен ерээ һэн. 1355 онһоо хойшо Рихмад амидралаа үнгэрүүлһэн тэрэ 1368 ондо өөдэ болоһон.

Арабай аялагшад