Максим Кац
Макси́м Евге́ньевич Кац (1984 оной 12 һарын 23-да түрэһэн) — оросой улас түрэ ба олониитын ажаябуулагша, «Хотын түсэлнүүд» фондын дарга, YouTube дээрхи адли нэрэтэй каналай автор, Оросой Спорт Покерой нэгэдүгээр абарга, Москва хотын Щукино дүүргын хотын хуралай (III таталга 2012—2016 он) депутат.

Намтар 
Максим Кац 1984 оной 12 һарын 23-да Москвада түрэһэн. Түүнэй эсэгэ 2021 ондо 56, эхэ нь 58 наһатай юм. Түүные 8 наһатай байхада гэр бүлэнь Израилиин Гиватаим хото руу нүүһэн. Максим Израильда тэрэ Давид Бен-Гурионой нэрэмжэтэ һургуулида һуража байһан гэжэ мэдээсэһэн. Тэрээр 17 наһатайдаа Орос руу бусажа ерэһэн. Интервьюдэ Кац сэрэгэй алба хаажа байһан дүршэл дадабаригүй гэжэ мэдэгдэһэн. 2012 ондо "Комсомольская правда" радиодо үгэһэн интервьюдэ Оросой гурбан ехэ һургуулида һураша байһан болобошье болбосоролой шанарта сэдьхэл дундуур байһан тула дүүргээгүй хаяжа байһан гэжэ хэлэһэн. Дараань Кац өөрын мүнгөөр Дани руу хубиин хэшээл, консультаци абахаар хотын элин ниидэлгын специалист руу ошожо байһан.

2014 ондо Максим Кац Израилиин гражданствотой байһан нь түүные ОХУ-да болохо һунгуулида оролсохо боломжогүй гээшэ мэдээсэжэ байһаншье түүнэй түлөөлэгшэ эные буруушааһан юм. Дараань "Нэгэдэһэн Орос" партиин орлогшо Евгений Фёдоров энэ шалтагаар ОХУ-ай Мүрдэлгын комитетдэ уголовно хэрэг эхилхые нэхэһэн болобошье хэрэг эхилээгүй юм.

Өөрын YouTube суваг дээрхи "Максим Кац гэжэ хэн бэ. Минии намтар" видео дээр Кац Ородто бусажа ерэһэнэйхээ дараа бизнес эрхилжэ байһан гэжэ хэлэһэн. Янза бүриин ажал ябуулга туршажа үзэжэ байһан: Москвагай можоһоо Москва хүрэтэр экскурсиин аян, видеогые тоон формат руу оруулга г. м. Худалдаанай автомат табилгын зүбшэлгэ абадаг предприяти дээр зогсоһон.

Хожомынь Максим Москвагай казинодо покер тогложо, No-Limit Hold’em түхэлдэ WSOP-ой илагша болоһон. 2007 ондо спорт покерой тэмсээндэ Оросой абарга болоһон. 2010 ондо тэрээр Оросой анханай бэкингын фондые байгуулһан ба хамагай томо Sports.ru сайтһаа оной хамагай томо покерой арбан событиин нэгээр нэрлэгдэһэн.

2008 оной 7 һарада Кац адли нэрэтэй YouTube һубагые регистрировалһан.

2014 оной 3 ба 4 һарада Кац журналист Александр Белановскын хамта «Эхо Москвы» радиогоор «Хотын проспектууд» дамжуулгые хүтэлһэн.

2016 ондо Ехэ Британиин засагай газарай Чивнинг стипенди абаһан арбан гурбан ородуудай дунда байба. Энэ стипендинь янза бүриин һалбарида түрүүлэн ябаха шадабаритай хуби хүнүүдтэ Ехэ Британиин ехэ һургуулида магистрын зэргэ хамгаалха боломжые олгодог. Кациинь Глазгогой Ехэ Һургуулида олониитэ, улас түрын эрдэм ухаанай факультетдэ "Хотын эрхилэлгэ ба олониитын улас түрэ" мэргэжэл магистратурада ороһон. Кацай хэлэһэнээр тэрээр ород, англи, иврит хэлээр сүлөөтэй яридаг. 

2020 оной 5 һарын 6-да Екатерина Патюлинатай гэрлэһэн. Екатеринань Илья Варламовой хамта ООО «Авторские Медиа» хампааниие байгуулһан ба юрэнхы директор, «Варламов.ру» блогой коммерческэ директор болоһон ба «Яблоко» намай гэшүүн юм. 

2022 ондо тэрээр Ородһоо Израиль руу түр зуура ябаһан. 2022 оной 5 һарын 3-да Максим ба Екатерина Лера гээшэ нэрлэһэн хүүгэдтэй болоһон.

Олониитэ-хотын хүгжэлтэ үзүүлһэн нүлөө

Щукиногой һайжаруулга 
2012 ондо Илья Варламовой хамта хото хүгжүүлхын тула "Хотын Түсэлнүүд" фондые байгуулһан ба тэндэ Кац директороор ажалладаг. Москвагай Щукино дүүргын муниципальна депутат байхадаа асуудалтай газаруудта шэнжэлэл хиижэ, ажаһуугшадай дэмжэлгэтэйгээр, тодорхойлбол һандали ба хүүгэдэй тоглооной талмай һуурилуулха ажалые хииһэн. Щукинодахи ниитын транспортын остановкуудые халаагшаар тоноглохо тухай Кацай ондоо үүсхэлые Мосгортранс дэмжээгүйшье, "Хотын Түсэлнүүд" өөрөө багажа зэбсэгые худалдажа абахада бэлэн байгаагаа зарлаһан.

Тверская дахи зогсоол 
2011 онһоо Москвада тротуар дээр зогсоолой тэмдэглэгээ бии боложо эхилһэн ба энэнэй дараа 2012 ондо Максим Кац, Илья Варламовой хамта Тверскаягай гудамжада шэнжэлэлгэ хиижэ Тверскаяда зогсожо байһан 340 автомашина хэрхэн үдэртөө 100,000 хүнэй гаралгада һаад хэжэ байгаа гү, али газарай ашаглагшадай 99% тротуарай гурбанай нэгые ашаглажа байгаа талаар буклет гаргаһан. Шэнжэлэлые мэрияда дамжуулан үгэһэнэй дараа зогсоолые хоримжолһон юм. 2012 онһоо хойшо Москвагай правительство хото даяар тротуар дээр зогсоол хиихые хоригложо эхилһэн.

Турникедууд 
2012 ондо Кац ба Варламов нар турникетэй ниитын тээбэридэ үзүүлхэ нүлөөлэлгын талаар шэнжэлэлгэ ябуулһан ба үрэ дүниинь Москвагай олониитын тээбэри турникедтэй холбоотойгоор 15%-иар удаан ябадаг ба үргэнөөр хүгжэһэн оронуудта торгуули үлүү үрэ дүнтэй ажалладагые харюулһан юм. Максим Кацай дурадхалые транспортын департаментда эльгээһэн. 2018 ондо Москвада газар дээрэхи транспортдо турникедууд болюулһан.

Метрогой схемэ 
2012 ондо "Хотын Түсэлнүүд" ба Максим Кац томилолгые туйлажа, Москвагай метрогой шугамай хамагай һайн схемын шэнэ нээлтэтэй конкурсай эмхидхэлгэдэ оролсоһон юм. 35 оролсогшодой дунда "Артемий Лебедевэй студи" илагша болоһон юм.

Москвадахи замай проектуудай эсэргүү Гадаадын экспертүүд 
2013 ондо Максим Кацай урилгаар АНУ, Норвеги, Франциин транспортна экспертүүд, Вукан Вучикые оруулалсаад Москвада ерэһэн. Экспертүүд Москвагай эрхэ баригшадта замай хоёр томо проектуудые (Ленинэй проспектын шэнэдхэн байгуулга и Баруун-Хойто хордын барилга) шүүмжэлжэ, шэнээр хаража үзэхые һанал болгобо, энэнь тэдэнэй бодолоор замай байдалые улам муудхаана гэжэ үзэһэн юм. Ленинэй проспектын Проектые хойшолуулһан.

Триумфальна талмай 
2013 ондо Максим Кац Илья Варламовой хамта Триумфальна талмайда митинг хэжэ, талмайгые шэнэдхэн байгуулгын тендерэй дүные хүсэгүй болгожо, архитектурын нээлтэтэй конкурс дүүргэхые нэхэһэн. Тендерые сусалжа, нээлтэтэй конкурс соносхоһон.

Санкт-Петербургдахи Ябуулга 

2014 ондо Кац Санкт-Петербург хотодо «Хотын түсэлнүүд»-эй филиалаа нээһэн. Санкт-Петербургдахи проектууд:

 Невский проспектын шэнжэлэлгэ ба ябаган хүндэ зорюулагдаһан хэдэ хэдэн дурадхалай ниитэлэлгэ.
 Казаниин Собор, Конюшенная талмай, эрьеын захын нютаг дэбисхэриие һайжаруулгын проектуудай зохёолго.
 Фрунзенскын район ба Купчинодахи «краб-гарса»-ын асуудалай шэнжэлэлгэ ба хүндэлэлгэ.
 Большая Морская гудамжые тактическа урбанизм ашаглаха һаналтай шэнжэлэлгэ, Нью-Йорк дахи Таймс-скверые түлбэригүй Wi-Fi интернетдэ орохо, олониитын шэрээ ба һандали табиха замаар алдартай олониитын газар болгоһон арга.
 Шпалерная гудамжые һайжаруулга проект.

«Хотын түсэлнүүд» һүниин автобусай хүдэлөөнэй шэнэ схемэ, олониитын транспортын тарифай шэнэ гуримые һанал болгожо, трамвайн хүдэлөөные Литейный проспект руу бусаахые һанал болгобо.

2019 ондо Кац, Варламов нара Петербургые хубилгаха онлайн-штабые ябуулһан, ба хотын гудамжа, сквер ба талмайгые хубилгаха арбан найман проектуудые һанал болгобо. Эдэгээр проектуудые бэелүүлхын тулада Петербургшуудые хотын һунгуулида оролсохые уриба. Максим Санкт-Петербург хотын «Хотын түсэлүүд» ба «Яблоко» партиин һунгуулиин штабта томилогдоһон.

Газар дээрэхи ба дорохи гарсын хоро 
Кац 2014 ондо газар дээрэхи ба дорохи гарсануудай хорые харуулһан проектые эхилүүлһэн. Проектдо иимэ гарсануудые аюулгүй байдалые статистикын хубида баталаагүй домог гэжэ үзэдэг ба хүн зоной 30 %-иие эзэлдэг, хизаарлагдамал хүдэлөөнтэй хүнүүд гарса ашаглахадаа онсогой бэрхэшээлтэй ушардаг ба энэнь тэдэные замаар гаталхада хүргэдэг ба энэнь хотын таарамжагүй оршоной байдалые бүтээдэг юм.

Троллейбусай хамгаалга 

2016 ондо Кац москвагай троллейбусые хамгаалха мэдээсэлгын кампаниие эхилүүлһэн. Хэдэн һарын дотор москвагай оршон һуугшад 17 мянган оршон бэшэһэн тэмдэг энэ түхэлэй сахилгаан тээбэриин талые дэмжэжэ суглуулжээ. Гэбэшье мэрия троллейбусай шугамые бууруулхагүй гэжэ амалжа байһаншье, олон маршрутые бага багаар усадхажа, тэндэ дизелиэр ябадаг автобуснуудые ябуулһан.

2020 оной 8 һарын 25-ай үдэр троллейбусай хүдэлөөные бүрин зогсожо, троллейбусай маршрутда автобус, электробусые ябуулһан.

Электробусай шүүмжэлэл 
Кац троллейбусые орложо буй электробусые нэбтэрүүлхэ шүүмжэлэлдэ оруулһан, удаахи шалтагаануудые тэмдэглэбэ:

 маршрут дээр электробусиинь 50%-һаа дээшэ хугасаагаар хии һааталгада байха ёһотой (зарядилга ба техническэ хангалга), троллейбусда хии һааталга хэрэггүй; тиимэһээ адли хэмжээнэй пассажирда хангахын тулада хэрэгтэй электробусай тоонь хэрэгтэй троллейбусһаа шэнээнэй хоёр дахин ехэ байна;
электробусиинь зарядилгын тулада замай эсэсэй станци дээр маша ехэ зай шангалдаг ба энэнь хотын түб хэсэгтэ байрлаха замай эсэсэй станциудта илангаяа шухала юм;
дизель түлилгын системэтэй — тиихэдээ түлишэ шатаадаг ба электросетьһээ бүрин тэжээгдэдэг троллейбус шэнги байгаали оршондо ээлтэй бэшэ юм;
электробус худалдажа абаха, заряд хэхэ станци худалдан абаха, хагсаралха ниитэ үнэнь троллейбус, контактын шугамай үнэһээ дабаһан; мүн контактын шугам али хэды бии болоһон ба шэнэдхэн һайжаруулгань эхинһээнь барихаһаа хамаагүй хямда юм.
бодото хэрэг дээр москвагай электробусууд ойро ойро эбдэрдэг ба эные конструкци ба үйлэдбэрилгын һайжаруулгаар һайжаржа магадгүй юм.
Хуули засагай мэдүүлгэһээ илгаатайнь троллейбус электробусһаа хямда байдаг гэдэгые харуулһан шэнжэлэлгэ хииһэн. Максим электробусые мэрия троллейбусай тооные бууруулхада ашагладаг "PR оборонын шугам" гэжэ нэрлэжээ. Алдартай урбанист Вукан Вучик энэ һаналтай һанал нэгэ байба.

Харга дээрхи ноль гарзалалга 
2017 ондо Кац Швециин Vision Zero программын туршалгаһаа зоригжожо Ородой зам дээрхи наһа баралгые бууруулха зорилгоор "Ноль Үхэл" кампаниие ябуулжа эхилһэн. 2019 ондо шэнжэлэлгэ хииһэнэй дараа жолоошо нарай хурдые ямаршье аргаар бууруулха гуримаар авариие бууруулха арга хэмжээнэй талаар доклад гаргажа, мэрия, замай сагдаа, мэргэжэлэй байгуулга, региональна ба холбооной парламентын депутатуудта тарааһан. 2020 оной 2 һарада Москвагай ЦОДД-ын ударидагшын орлогшо Артур Шахбазян "нолелой гарзалалга" концепци, Максим Кацай командын урагшань ябуулһан арга хэмжээ, түүнэй дотор хурда үлүүлһэн тохёолдолдо торгуулиин хэмжээные дээшэлэлгэ планые дуугардаг болгожо, холбооной түбшэндэ мүн хэлсэгдэжэ байһан.

Олониитын компенсаци 
2021 оной 2 һарада Кацай командын бүтээһэн проект юм. Энэ түсэлые Алексей Навальные дэмжэхэ эсэргүүсэлэй жагсаал дээрхи барилгатай холбогдуулан байгуулһан юм. Түсэлиинь эсэргүүсэлэй жагсаалда һаатуулагдаһан хүнүүдтэ туһалдаг юм. Кацай хүнүүд ба захигшада шууд һаатуулагшад руу торгуулиин мүнгө эльгэхэ ба Кац торгуулиин 150%-иин хэмжээндэ түлэхые һанал болгожо байба.

Мүн, Каца хэлэһэнээр решёткын саана үнгэргэһэн (арестда) үдэр бүриин хубида тэрээр һаатуулагша бүридэ 4000 рубль түлэхөө мэдэгдэһэн.

2021 оной 3 һарын 14-дэ 1027 хүндэ туһаламжын зорилгоор 26.79 сая рубль суглуулһанай дараа Кац түсэлые хаажа байгаагаа мэдэгдэбэ.

Улас түрын ябуулга 

Максим дэлхэйн янза бүриин хотонуудаар аялха үеэрээ урбанистика, хотын түлэлблэлгын асуудалые һонирхожо, 2011 оной 11 һарада Ян Гейлэй хотын дизайн эрхилдэг фирмэдэ һургалгада үнгэрһэн. Кацай хэлэһэнээр тэрээр покерэй бизнесһээ эдэбхигүй олзотой, мүнгэнэй һанал һонирходоггүй тула һайн дуранай үндэһэн дээри улас түрэ, ниитын ажал ябуулга эрхилдэг.

Хотын хүгжэлгын талаар бодолоо бэелүүлхые хүсэһэн Максим улас түрын ажал ябуулга эрхилхээр шиидэжэ, улас түрын карьерынхаа эхилэлгэ болгон «Яблоко» намһаа Щукиногой хотын суглаанай депутатуудые һунгаха һунгуулида оролсобо. Кацай һунгуулиин кампанида хэблэл мэдээсэлэй хэрэгсэлдэ ехээр анхарал татажа стандартна бэшэ агитациин хуудаһан нь олониитын сетьдэ ехэхэн ажиотаж тариһан. 2012 оной 3 һарын 4-дэ болоһон һунгуулиин үеэр Кац дүрбэдүгээр байра эзэлһэн нь түүные хотын суглаанай депутатай тушаалаар хангаба.

Максим Кац һунгуулиин хуурмаг болголгые эсэргүүсэһэн жагсаалда оролсожо, 2012 оной 3 һарын 10-да болоһон жагсаалда үгэ хэлэһэнэй нэгэ байба. Олониитые барилгын дараа тэрээр бусад политикэй хамта «Баригдаһан хүнүүдтэ туһалха Штаб» (хожом «Росузник» гэжэ нэрлэгдэһэн) нээһэн ба энэнь хүнэй эрхые хамгаалха проект ба зорилгонь жагсаалай дараа сагдаагай хэлтэс, тусхай приёмникда байгаа хүнүүдтэ, гол образаар адвокат хүлһэлхэ, туһалха зорилгоор хүрэнгэ хуряалга байба.

2012 оной 12 һарада Оросой Оппозицын Хинаха Зүблэлэй гэшүүнээр һунгагдаһан. 2013 оной 5 һарын 27-до Хинаха зүблэлһээ гарахаа зарлаба.

2013 оной 10 һарада тэрээр 2014 ондо Москвагай хотын Думын депутатда баллотировалагдахада бэлэн байгаагаа зарлаба. Гурбан долоон хоногой дараа 5850 гар табилга суглуулһанай эсэсдэ 5-р һунгуулиин округта (Щукино, Хорошёво-Мнёвники, Филёвский парк дүүргэнүүд) кандидатаар регистрировалһэн. Кампани нь хүсэд хуби хүнүүдэй үргэлээр финансировалжа, 300 агитаторнууд хабаадалгаар ябуулагдажа байһан. Гэбэшье 2014 оной 9 һарын 14-дэ болоһон һунгуулида илалта байгуулжа бүтээгүй. Түүнэй баллотировалагдаһан 5-р округта Кац гурбадугаар байрада (һаналай 22,99 %) ороһон, харин Нэгэдэһэн Орос партиһаа баллотировалагдаһан Олег Сорока 32,55 % һанал абажа илалта байгуулһан. Илагдаха болоһон шалтагаанаар Кац бага ерэлгэ ба «Яблоко» намһаа дэмжэлгэ абагүйтай холбоотой гэжэ нэрлэһэн.

2014 ондо Украинада болоһон событиин үеэр тэрээр «Антипропаганда — мэдээнэй анализ» проектые эхилүүлһэн ба үүнэй рамкада Оросой телевидениин мэдээнэй анализые янза бүриин интернет-площадкада байрлуулагдаха байба.

Борис Немцовой алалгын хойшо нэгэ һарын дараа, эрхэ баригшада үхэһэн газар дахи мүнхэлэлгын газарые усадхаха шиидхэбэри гаргаһанай дараа тэрээр мүнхэлэлгын газарые һэргээн бодхоолгодо туһалжа, анханһаа усадхалгын дараа шууд нюураараа тэндэ сэсэг тээжэ ерэжэ, дараань, мүнхэлэлгын газарта волонтёр табихын тулада улас ороной хаанаһаашье алалгын газарта сэсэг захиха боломжотой, проект байгуулба.

2021 оной 2 һарын 3-да Кац, тэрэ болон түүнэй командынхан, сүүдэй шиидхэбэрээр ОХУ-ай КоАП тухай хуулиин 20.2-то зааһанай дагуу хуули буса хохидогшо болоһон хүнүүдтэ олониитын компенсаци олгохо хүнэй эрхые хамгаалха проектые нээхээр шиидэһэнээ зарлаба: арестын тохёолдолдо — үдэртэ 4000 рубль, торгуулиар ялалһан тохёолдолдо — торгуулиин дүнгын 150 % хэмжээндэ. Компенсациие Кац ба бусад ютуберуудэй ябуулһан стримүүдэй дараа һаатуулагдаһан хүнүүдтэ шууд шэлжүүлдэг.

YouTube-һубагдахи ажал ябуулга 
2020 оной 3 һарын 2-һоо 2021 оной 3 һарын 1-эй хоорондо һубаг 13,800-һаа 741,000 захигшатай болоһон.

2020 оной 8 һарын 10-да Беларусиин һунгуулиин дараа болоһон эсэргүүсэлэй жагсаалай талаар видео хиижэ эхилһэн. Максим «The Village» журналай Беларусь дахи филиалда үгэһэн интервьюдэ туһа бүринь 300,000-1 сая хүн үзэхэ видеогой тухай концепциие өөрөө гаргажа, улас түрын ябасые бусад уласуудтай жэшэхын тулада (Югослави, Армени, Урда Солонгос, Эстони) тэрэ гадаадын экспертуудта хандаһан.

2020 оной 9 һарын 1-6-ай хоорондо Кац өөрынх нь хэлэһэнээр түүнэй YouTube-каналай статистикань Беларусиин харагшад нь 35 % (7 һарада 12 %) байба.

Библиографи

Зүүлтэ 

Москвада түрэһэн
Глазгогой ехэ һургуулиин выпускник
Покерой мэргэжэлтэ наадашан
Оросой Оппозицын Хинаха Зүблэлэй гэшүүн
Москвагай муниципальна байгуулгын Депутат
«Яблоко» намһаа гаргагдаһан
Оросой Ютубер
Оросой Урбанистууд
Оросой Бизнес эрхилэгшэ
Оросой олониитын ажаябуулагша
21-р зуунай улас түрэшэ
Википедист
Оросой Либералууд