Фукуока
Фукуока (Фукуоко, , Фукуока-си) , Кюсю аралай хойто эрье дээрэ, Хаката булангай хажууда, Нака голой хүбөөдэ байрладаг Япон Уласай хото. Фукуока аймагай засаг захиргаанай түб. 1,5 сая ажаһуугшадтай (2014). 
Кюсю аралай хойто хэһэгэй шухала улас түрын, эдэй засагай болон соёлой түб; Токио, Осака ба Нагоя һүүлдэ Японой дүрбэдэхи шухала наймаанай түб. Хаката буландахи томо уһанай боомто. Уласхоорондын ниидэхэ онгосын буудал.

Химиин, металл эдлэл үйлэдбэрилхэ, машина бүтээлгын (ниидэхэ болон уһан онгосо барилга, электротехникэ), нэхэмэлэй (торгоной болон хүбэн дабуунай), шэл ба шаазанай, модо болбосоруулха болон хүнэһэнэй үйлэдбэрилгэ. Японой үндэһэтэнэй уламжалалта уралигай дархалигай бүтээлнүүдэй үйлдэбэри («Хаката нинге» нааданхай, «Хаката ори» бүд гэхэ мэтэ). Дээдэ һургуулинууд (эгээ хуушан 1911 ондо байгуулагданхай). Дзёмон ( 5000—200), Яеи ( 250 —  300) болон Кофун (300—710) үеын үлэгүүдэй баян суглуулбаритай түүхын музейтэй (Рекиси-сирокан).

Дэлхэйн хоёрдугаар дайнай үедэ Фукуока хоёрдохи атомой бомбодолгын сагаалса байгаашье һаа, 1945 оной 8 һарын 9-дэ үүлэтэй байһан ушарһаа Нагасаки орондо сохигдоһон байгаа. Нака гол Фукуока хотые хоёр хэһэгтэ хубаагдана — Хаката (наймаанай хороон) болон Фукуока (засаг захиргаанай ба арилжаанай хороон). Фукуокодо байрладаг Эйсай ламын Хитадһаа бусаһанай һүүлдэ 1195 ондо байгуулһан Риндзай һургуулиин Софуку-дзи Японой эгээн хуушан дзэн дуган юм. Софуку-дзи Японой Буддын шажанай нэгэ урасхал болохо дзэн шажанай үлгы газар болобо.

Дуганай байшанууд — эртын дзэн уран барилгын юрын дүрсэ маягууд мүн. Дуганда солонгос зэд сүмын хонхо байна. Далайшадые сохидог Ками тэнгэридэ зорюулһан Сумиеси-дзингу нэрэтэй синто шажанай сүмэ Япондо эгээн эртын дуганай нэгэ гэжэ тоосодог (оригиналые бүрин тааралдаг 1623 оной реконструкци).

Японой хотонууд