Вакцина
Вакцина  (; «үхэр», vaccinia; «үхэрэй сагаан сэсэг») гээшэ халдабарита үбшэнһөө һэргылһэн түлөө ологдоһон иммунитедые үгэдэг тарилга хэдэг биологиин бэлдэмэл эм мүн. Вакциные хүн ба амитадые эдэбхитэйгээр дархалаажуулаад (активнаар иммунизировалаад) уридшалан һэргыхэ, эмшэлхэ зорилгоор хэрэглэнэ. Вакцина тон түрүүшынхиеэ вариоляциин аргаар X зуун жэлдэ Хитадта сагаан сэсэг үбшэндэ эсэргүү хэрэглэгдэһэн байгаа. Хитадууд хугжаруугай нунтагые хамарай нүхэн соо табяад сагаан сэсэг тариһан бэлэй. Баруундань, Эдвард Дженнер гэһэн эмшэн 1796 ондо түрүүшынхиеэ хүн зондо үхэрэй сагаан сэсэг тариһан байгаа (тусһаа вакцина гэһэн нэрэ ерэнхэй).

Халдабарита үбшэнтэй тэмсэхэдээ, вакцинаци болбол ашагтай, аюулгүй арга юм гэдэгынь эрдэм ухаанда арсашагүй консенсустай баримта мүн.

Зүүлтэ 

Үбшэн
Дархалал
Халдабарита үбшэн