Шатадаг занар
Шатадаг занар — органик бодосой (кероген) үндэр агуулга бүхы нарин шэрхэгтэй тунамал шулуулиг юм. Шатадаг занарһаа түүхэй газарай тоһотой адли найрлага бүхы шэнгэн нүүрһэнуһантүрэгшэ гарган абажа болоно. Шатадаг занарынь геологиин нэрэ томьёогой хубида занарһаа өөр шулуулиг болоод, шатадаг занарһаа гарган абаһан тоһониинь газарай тоһонһоо бага зэргэ илгаатай байна. Шатадаг занарынь харисангы үргэн тархалтатай ашагта малтамал богоод томохон ордонууд АНУ, Бразили, БНХАУ, Эстонидэ байдаг. Дэлхэйн шатадаг занарай нөөсэ (газарай тоһондо шэлжүүлһэн нөөсэ) 2.8–3.3 ехэ наяд (2.8–3.3 x 1012) баррель байна.

Шатадаг занарые нэрэжэ (химиин аргаар болбосоруулан) синтетик газарай тоһон, хии гарган абажа болоно. Энэ шэнгэн бүтээгдэхүүниие "шатадаг занарай тоһон", "хии" гэжэ нэрэлнэ. Мүн шатадаг занарые шууд түлишэ болгон хэрэглэжэ (шатаажа) болохоһоо гадна химиин болон барилгын материалай түүхэй эд болгон хэрэглэжэ болоно.

Газарай тоһоной нөөсэ шабхагдажа, үнэ ехээр нэмэгдэжэ бай мүнөө үедэ шатадаг занарынь газарай тоһые оролхо эршэм хүсэнэй эхэ үүдэбэри гэжэ тоосогдожо байгаа болоно.

Зүүлтэ

Холбооһон 

Oil Shale. A Scientific-Technical Journal. Estonian Academy Publishers. ISSN 0208-189X
Selected online oil shale publications by the U.S. Geological Survey
Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry article on oil shale (requires registration). Retrieved on 2007-08-04 
 

27th Oil Shale Symposium
 
 

Түлишэ