Arku Apsuñ Jayp'u
Kunjamati taqi chaqan machaq mar suyt’apxi, ukjamarakiw aka Qalamarka ayllun yaqha mar katuqañtakix may may luräwinak wakicht’apxi. Taqi ukax phunchhäw wakicht’irinakan lurt’atawa. Wakicht’añtakix kimsar jaljatapxiwa. Kimspachaniw nayra saräwinakarjam phuqht’ayapxi. Akatakix jupanakax jayäkipan wakichjapxiritayna; sapa mayniw arkump charanakapamp wakicht’i, ukat pinkill phust’irinaks achikt’asiraki.

Ark Apirinaka

Aka jamuqanx kimsa arkump kimsa charampiw uñtasi. Akanakax akjamanakat lurt’atarakiwa; arkunakäkirix jisk’a kutu kut lawanakamp jach’a thuru lawanakamp ñach’sutawa. Patarux wilamp tiñsut wayitamp janq’u inkajinakamp ch’uqjatatarakiwa. Ukat chikataypirux tunka jisk’a kajun qhispillamp lip’irayatawa. Charanakäkiristi niya pachp lursutarakiwa. Akkirï ukanakax sayt’uk sayt’üxi. Qhisphillanakapax suxtakïjarakiwa. Ukat aka ark apirinakax phunchhäw wakicht’irinakan achikt’atapxiwa. Jupanakax waynakamakipxiwa, kunatti machaq mar jayp’ux qulluruw arkunakamp charanakamp apt’at wali t’ijtamp t’ijtampiw jalsuñ yatipxi. Nayr purisinx mäkirakiw kapill muytapxiri, ukat samarpäpxiri. Ukat sipan jilïr chachanakax mäkiw qarxapxaspa, ukat jan ukjamañapatakïritaynawa.

Phunchhäw Wakicht’irinaka

Sapa maraw phunchhäw wakicht’añatak jupanakax aynjasipxi, mä arun saraksnawa, janiw yaqhan ajllitäpkiti; qalltañtakix Nawirar jayp’uw ilisan arkunak ñachsupxi, ukat sayt’ayjapxi. Ukat paqalq urut machaq mar suyt’äw jayp’ukiw niya phisqa jan ukax suxta pachar kapillarkam apsjapxi. Uka jayp’ux jupanakax akjam isthapt’atäpjarakiwa: chachanakax lluch’uni, punchuni, chikutini, chalinani, iwij pantalunani, ukat ch’uspas jaquntat ukjamapjarakiwa. Warminakäkiristi wila phulluni, ukat ch’uxña pulliran ukjam isthapitapxarakiwa. Jupanakax paninkamaw thuqhusisarak janq’u wiphalas khiwisisarakiw qullur mistsupxi. Qullu patar purisinx thuqhusisaw kapill muytapxi. Ukanx mä qawqha pachakiw ukankaniwapxi, ukat niya kimsa qalqaruw qullut saraqasin utanakaparkam sarjapxi.

Utanx aliqakirakiw pinkillump thuqt’japxi, ukat mä qhawqhanak ch’alljatt’asin samart’japxakiwa.

Qhiphüru

Arumirjax uruchaqaruw sapa mayn qullur qullur mistjapxi. Ukatakix janiw arkump pinkillumpikïjiti, jan ukax mä sultarump mä qachu q’aramp kunaw mistjapxi. Jiwakïñapatakix jupanakax kunayman sawkasiñanak lurt’añ yatipxi. Aka qullur mistsüwix marpachan taqikunas kusak mistsuñapatakiw ukjam lurt’apxi.

Jichhax uka tukutatx utanakaparuw kut’japxaraki, purisinx arkunakamp charanakamp jarthapjapxi, ukat jap’utuqirukiw niya pusi pachar sullka mayuranakax jilïr mayurar/alphirisar tumpir sarjapxi. Ukanx saräwinakarjamaw phuqht’apxi, ukat arumarux tukutakïjiwa. Ukjamakiw khaysan jakasir jilat kullakanakax machaq mar katuqt’apxi. Saräwinakapax may may utji.

Wuliwya