Qayti
Qayti jan ukax qayti qayti, quta anux quta jamach'iwa, (Zool. mf. Cientifico suti:  tama: Charadriidae). Anjamaw wal wajasiñ yatipxi, "qay... qay...qayti" sasaw wajasipxi ukat qayti sutini, ukhamarak yaqhipanakax quta anu sutimpiw uñt'apxaraki.

Janchipa 
Nayrapax chikawjan jisk'a wila muruq'uniwa, chhuruñapax ch'iyarawa, ukhamarak sayt'urux jach'a juch'usawa, kayitupanakax laramawa, p'iqimp purakawjampix janq'urakiwa, jikhanipasti ch'iyararakiwa.

Qamäwipa 
Qaytix juk'ampis panipuniw qamasi, yaqhippachanakas jisk'a tamanakans jalnaqapxarakiwa. Juk'ampis quta thiyanakana, jawir lakanakan qamasipxi.

Manq'apa 
Manq'asiñatakix uma manqhat thaqhasipxi, pata patawjanakan juk'ampis chhuruñamp alintasinx thaqhapxi.

Tapapa 
Qaytix jisk'a lawanakampit llapanakampit lurasipxi, juk'ampis quta thiyanakaruw tapachapxi.

K'awnapa 
Qaytix pusi k'awn k'awnapxi, uka k'awnapax niyas ch'uxñawa, jisk'a ch'iyar ch'ixinakaniwa.

Yatiyäwipa 
Kunawsatix qaytix qay...qay...qayti sasax jachapxixa, ukax thaytaniniw sañ muni.

Qilqatanaka