Кайсын
Кайсын () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Кан-Оозы аймагында Кӧзӱлдиҥ јурт јеезезине кирет.

Этимологиязы 
Кайсын .

Физико-географиялык темдектери

Географиязы 
Јурт Туулу Алтайдыҥ кӱнбадыш келтейинде, Теректиниҥ ле Тӧгӧриктиҥ сындарыныҥ алдында, Чарышка Ортулак ла Кичӱ-Кайсынныҥ суулары киргенинде турат. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 951—1190 метрге бийик
.

Климады 
Климады орто-континентал. Соок ло узун кыш ӱлӱрген айдыҥ учынаҥ башталып, кандык айдыҥ бажына јетире болот. Чаган айда тыҥыда соок −35..-40 °C једет. Јай кичӱ изӱ айдаҥ ала сыгын айдыҥ бажына једет. Ортоайлык температура +19..+20 °C кире бар. Кейдиҥ чыгыныҥ ортојылдык кеми 700—750 мм, салкынныҥ тӱргени 4,5 м/с.

Аҥ-куштары 
Тайгаларында јӱзӱн-јӱӱр аҥдар јӱрет: айу, бӧрӱ,тӱлкӱ, койон, јеекен, агас, албаа, јоонмойын, кӧрӱк, марал, аҥ, элик, булан, тооргы. Куштардаҥ кедери тарал, карган, ӱкӱ, кӱӱк, тейлеген, талеҥко, мӱркӱт, карчага, јелечи, мечиртке, чай, торлоо, бӧднӧ, кӱртӱк. Сууда балык кезем астаган да болзо, чараган, сӧлӧм лӧ база кезик бӱдӱм балык бар.

Ӧзӱмдери 
Айландыра кырларда кӧп јарымы тыт, чиби ле мӧш агаштар ӧзӧт. Суујакалай кайыҥ, тал, каргана ла јыраалар, беле, тайалар бар. Ак-јалаҥда башка-башка ӧлӧҥдӧр: балузын, ийт-таман, кабый, кымыскайак ла самын-ӧлӧҥ ӧзӱп јат. Јӱзӱн-јӱӱр чечектер јайла кожо јайылат: калаш-чечек, кӧкпаш, кӱн-келди, буланат, бастый, аркада јердиҥ јиилегинеҥ: бороҥот, кызылгат, тайабаш, тийиҥкат таркаган..

Јери ле јолдоры 
Јурттыҥ текши јери 89,17 га. Кайсын јурттыҥ сыны тӱндӱктеҥ тӱштӱк јаар 682 м, тууразы кӱнчыгыштаҥ кӱнбадыш јаар 1 км 137 м. Јуртта 3 ором: Олјондо, В. И. Тишкишевтиҥ, Тӧс.

Јурттыҥ оромдорыныҥ текши узуны ла ээлемдерге јетире јолдордыҥ узуныла кожо 7,635 км.

«Кан-Оозы — Коргон» деп регионал учурлу кӧӧлик јолдоҥ сол јанындӧӧн туура чыгат. Кайсынга јетире јолдыҥ идентификациялык темдеги 84К-058, узуны 0,48 км) јолдо турат.

«Кан-Оозы — Коргон» деп (идентификационный темдеги 84К-109, узуны 63,055 км) регионал учурлу кӧӧлик јолго кирет.

Тӱӱкизи 
Јурт 1860 јылдарда тӧзӧлгӧн.

Эл-јон 

Ӧрӧ айдылган јылдарда улустыҥ тоозы кӧптӧгӧни билдирет.

Ук-калыктары 
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 245 кижи болгон, олордыҥ 95 % алтайлар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон.

Инфраструктуразы 
 орто ӱредӱлӱ школ;
 эмчилик;
 библиотека;
 стадион;
 јурттыҥ клубы;
 магазин.

Экономиказы 
Јаан ээлемдер јок. Кӧп саба билелер таҥынаҥ ээлемдӱ. Јылкы мал, соок тумчукту, оок мал азыраары. Туризм.

Кереестер

Тӱӱкилик

Археологиялык 
 Мӧҥкӱсалгыш (1364—1369).
Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичикте.

Ар-бӱткендик 
 Байлу туу (..);
 Тоҥмок суу(..);
 Боочы (..).
Скобканыҥ ичинде кереестиҥ аҥылу темдек-тоозы кӧргӱзилген «Кереестердиҥ текши тоозы» деп бичикте.

Јуруктардыҥ кӧмзӧзи

Јарлу улузы 
 Тишкишев В. И. (14.05.1963—) — артист, ӱредӱчи, Горно-Алтайский педучилищени божоткон (1979), Сугаш јуртка школдо ӱредӱчи болуп иштеп барган. 1991 јылдаҥ ала «Алтай» деп бије ансамбльда иштеген. Горно-Алтайсктыҥ госфилармониязыныҥ башкараачызы болгон (2000). Василий Ижеевич ус колду, агаш-таштаҥ эдимдер эдетен кижи болгон.

Ајарулар

Тайантылар 

 Окылу сайт «Кан-Оозы аймак»

Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле
Категория:Кан-Оозы аймактыҥ јурттары