Аскъэлай (Тыркуе)
Аскъэлай е Хьаджыкой — Адыгэ къуаджэу/куэйэу Тыркум ит. Аскъэлай къуаджэр Чанаккалэ епхъыгъэ къэлэжъыеу Бигэм ит. Тыгъаджэ Кафказым 1864 илъэсым къикӀыгъэ Адыгэхэр ары къуаджэр зыгъэуцугъэр. Ар Бжъэдыгъурэ Абдзахрэ Шапсыгъэрэ къуадж/куэй, ТыркубзэкӀэри АдыгабзэкӀэри щэгушаӀэх.

Аскъэлай Адыгэу Кафказ заом хэкужъым къырафыгъэхэмэ 1872 илъэсым ягъэтӀысэгъ. Непэ Аскъэлайым 500 рагъо цӀыф дэс. Къуаджэм Адыгэхэррэ Тыркухэррэ ящэпсэух. Тыркухэр Булгариям къэкӀуагъэх.

Аскъэлайым дэтхэр 
 Джамё/Мэщыт : Аскъэлайым иджамё/имэщытытӀу Тырку джамёмэ яфэд.

Аскъэлайым ЛъэкъуацӀэу дэсхэр 
 Блэгъожъ
 Ефэд
 Къошк
 ЛӀыхъукӀ
 Нэгъой
 Нэхай
 Пэнэшъу
 Теуцожь
 Хъуажъ
 Хьанахэкъу
 ЦӀэӀугъошӀу
 Нэшъукъу
 ДжэгуакӀуэ

Аскъэлайым ихасэ тхьэмэтагъхэ/мухтархэ 
 Сюлейман Юртэри (1984)
 Сюлейман Юртэри (1989)
 Ӏихьсан Эрэн (1994)
 Ӏилхьан Озджан (1999)
 Сюлейман Юртэри (2004)
 Нэдим Энгин (2009)

Тыркуе
Къалэхэр