- Gülşen Eryiğit, E. Adalı, Kemal Oflazer. 2008. Türkçe'nin Olasılık Tabanlı Bağlılık Ayrıştırması. Abstract: Bu calisma, Turkce icin gelistirilmis ilk istatistiksel baglilik ayristiricisinin sonuclarini sunmaktadir. Turkce, tumce ici oge dizilisleri serbest, karmasik bir cekimsel ve turetimsel bicimbirime sahip olan bitisken bir dildir ve bu ozellikleri ile istatistiksel ayristirma konusunda ilginc sorunlar ortaya koymaktadir. Turkce’de, baglilik iliskileri “cekim kumesi” adi verilen sozcuk parcaciklari arasinda kurulmaktadir. Bu bagliliklarin bulunmasi amaci ile Turkce’nin karmasik yapisinin ayristirma sirasinda nasil modelleneceginin irdelenmesi gerekmektedir. Bu calismada, ayristirma icin farkli gosterim birimleri kullanan olasilik tabanli modeller incelenmistir. Baslangic olarak biri kural tabanli bir ayristirici olmak uzere uc dayanak model gelistirilmistir. Gerceklestirilen uc olasilik tabanli modelin, dayanak modellere ve birbirlerine oranla basarimlari degerlendirilmistir. Ayristiricinin egitimi ve sinamasi icin Odtu Sabanci Turkce agac yapili derlemi kullanilmistir. Calisma ayrica bu derlem uzerinde sinanmis ve sonuclai raporlanmis ilk calismadir. Bu ilk incelemede, derlemin sadece saga bagimli (iye sozcuklerin uydu sozcuklerin sag taraflarinda yer aldigi) turde ve kesismeyen bagliliklar iceren bir alt kumesini ayristirmaya odaklanilmistir. Eldeki derlemin boyutu nedeni ile gorunum bilgisi (sozcugun tumunun veya govdesinin ayristirma birimi gosterimlerinde bir ozellik olarak kullanilmasi) kullanmayan ve sadece birimler arasi etiketsiz bagliliklari bulmaya yonelik incelemeler yapilmistir. Sonuclarimiz, cekim kumeleri arasindaki dogru bagliklarin bulunma basarimi gozonune alindiginda, ayristirma birimi olarak cekim kumelerinin kullanildigi ve baglam bilgisinden yararlanan modelin en yuksek basarimi sagladigini gostermektedir. Anahtar Kelimeler: Baglilik ayristirmasi, dogal dil isleme, ayristirma, sentaks analizi .
