- A. C. Tantug, E. Adalı, Kemal Oflazer. 2011. Türkmenceden Türkçeye bilgisayarlı metin çevirisi. Abstract: Diller arasinda bilgisayar kullanilarak ceviri yapilmasi konusu, dogal dil isleme alaninin en onemli dallarindan bir tanesidir. Ancak teknolojideki ve yontemlerdeki gelismelere karsin, genel amacli, yuksek basarima sahip ceviri sistemleri henuz genel kullanima sunulamamistir. Bunun temel nedeni, diller arasindaki buyuk yapisal ve anlatim farkliliklardir. Bu noktadan hareketle, benzer diller arasinda Bilgisayarli Ceviri (BC) gerceklemenin daha kolay olabilecegi akla gelmektedir. Nitekim son yillarda Cekce-Slovakca, Cekce-Lehce, Ispanyolca-Katalanca gibi cok yakin diller arasinda yuksek basarimli ciktilar uretebilen sistemler gelistirilebilmistir. Ustelik bu sistemler, farkliliklarin derin oldugu, Japonca-Ingilizce gibi dil ciftleri arasinda BC icin gerek duyulan karmasik yontemlere gore daha basit ve kolay gerceklenebilir yontemler kullanmaktadirlar. Bu calisma kapsaminda, ayni dil ailesi icinde siniflandirilan ve bircok yonden benzerlikler gosteren Turkmence ile Turkce dilleri arasinda bir BC sistemi gelistirilmistir. Soz konusu bu diller ne kadar benzer ozellikler gosterse de, cozulmesi gereken farkliliklar azimsanmayacak boyuttadir. Turk Dilleri arasindaki farkliliklar, yukarida anilan dil ciftlerinden daha fazladir ve karsilikli anlasilabilirlik soz konusu degildir. Sistem, hem kural tabanli hem de istatistiksel bilesenlerden olusan karma bir ceviri modeli kullanarak, Turkmence tumcedeki sozcuklerin sirasini degistirmeden sozcuk-sozcuk Turkceye aktarim yapilmasi ilkesini temel almistir. Ancak bitisken yapili Turk Dillerinin karmasik bicimbilimsel ozellikleri nedeniyle, diger dillerde kullanilabilen basit dogrudan aktarim yontemleri gelistirilerek kullanilmistir. BLEU yontemi ile sistemin basarim olcumu yapilmis ve modelin basarili sonuclar uretebilecegi gosterilmistir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarli ceviri, Turk Dilleri, Turkmence, Turkce .
