Dişleri Düzgün Fırçalamak Diş İpi Kullanmak Diş Sağlığına Uygun Beslenmek Düzenli Olarak Dişçiye Gitmek
İdeal olan dişlerini her yemekten sonra fırçalamandır ama en azından dişlerini günde en az iki kez fırçalamaya çalışmalısın: kahvaltıdan sonra ve uyumadan önce.  Bunu her sabah ve uyumadan öncesi için rutin hale getir. Eğer diş fırçalamayı günlük rutinine dahil edersen hatırlamak daha kolay olacaktır. Düzgün bir diş fırçalama sadece birkaç dakika sürer, bu yüzden çok meşgul insanlar bile buna zaman ayırabilir. Büyüklük ve şekil ağzının büyüklüğüne bağlı fakat diş hekimlerinin çoğu yuvarlak başlıklı elektrikli diş fırçalarını önerirler.  Diş fırçasının büyüklüğü ve şekli tüm ağız bölgene ve dişlerinin tamamına ulaşacak şekilde olmalı. Diş fırçanı her üç veya dört ayda bir değiştir. Eğer diş fırçan yıpranırsa en kısa sürede değiştirmen gerekebilir. Yıpranmış bir diş fırçası dişlerini temizlemekte çok etkili olmayacaktır. Türk Dişhekimleri Birliğinin onayladığı florürlü diş macunlarından kullan. Florür diş minesini güçlendirir ve diş çürümesini engeller.  Küçük çocuklar yetişkinlerle aynı miktarda florür kullanamaz. Diş hekiminle konuş ve çocuğunun diş fırçasına sürebileceği florürlü diş macunu miktarını öğren.   Arzu edilen, çocuğunun çok fazla almadan florürün diş çürükleriyle mücadele etme özelliğinden faydalanabilmesidir. Fırçayı 45 derecelik bir açıyla tutup dişlerini ve diş etlerini fırçala. Çok fazla bastırarak fırçalama, diş etlerine zarar verebilirsin. Eğer fırçayı çok bastırıyorsan veya fırçanın çabucak yıprandığını fark ediyorsan, muhtemelen çok fazla baskı uyguluyorsundur.  Dişlerinin ön yüzeylerini fırçalayarak başla. Bir kenardan diğer kenara küçük darbelerle fırçala. Dişlerinin ön yüzeylerini fırçaladıktan sonra, çiğnemeyi yaptığın diş uçlarına ve dişlerin arkalarına geç. Dişlerinin iç kısmını temizlemek için diş fırçasını dikine tut ve yukarı aşağı darbelerle fırçala. Diş eti hizasını da fırçalamayı unutma. Ayrıca bakterileri temizlemek ve nefesini tazelemek için dilini de fırçalamalısın. Ağız çalkalama suları diş çürümesini ve dişlerde oyukların oluşmasını engellemeye yardımcı olur, plak toplanmasını ve diş eti iltihabı gibi rahatsızlıkların yaşanma ihtimalini azaltır. Diş çürümesini engellemek veya azaltmak için florür içeren ağız çalkalama sularını tercih et.  Türkiye Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan ağız çalkama suları güvenlik ve etki açısından test edilmiştir, bu yüzden bu onaya sahip ürünleri tercih et.  Ağız çalkalama suyu günlük fırçalama veya diş ipi yerine kullanılamaz. Eğer yemekten sonra dişlerini fırçalayamıyorsan ağız bakım suyu ile gargara yapıp bakterileri öldürmek ve plak oluşumunu engellemek iyi bir fikir. Alkol içeren ağız bakım suları ağzını kurutabilir, bu da daha fazla bakteri oluşumuna yol açar. Florürlü, alkolsüz bir ağız bakım suyu ara. Buna ek olarak, yemekten sonra veya patlamış mısır, bardakta mısır gibi dişlerinin aralarına girebilecek atıştırmalıklar yedikten sonra da diş ipi kullanmalısın.   Dişlerini düzenli olarak fırçalasan bile diş ipi kullanımı gerekli. Diş ipi dişlerinin aralarındaki ve diş etlerinin altındaki parçaları çıkarır. Bu bölgelere diş fırçası ulaşamaz. Eğer diş ipi kullanmazsan dişlerinin aralarında kalan yemek parçaları ve şeker, bakterileri çeker ve plak oluşumuna sebep olabilir. Bunun sonucunda da çürük oluşabilir. Uzun bir ip olması iyi olur, böylece kirlenen kısmını parmağına dolayıp dişlerinin aralarını temizlemeye devam edebilirsin.   İpin büyük kısmını orta parmaklarından birine dola. İpin diğer ucunu da diğer elindeki orta parmağına dola. Bu parmak diş ipinin kullanılmış ve kirli kısmını dolayacağın yer olacak. Sakın diş ipini diş etine değdirme.  Diş ipini baş parmağın ile işaret parmağın arasında sıkıca tut. İpi dişlerinin arasında ileri geri kaydırarak ovala. Diş etlerinin hizasına geldiğinde dur. İpi diş eti ile diş arasındaki boşlukta yavaşça kaydır. Dişe yaslanan ipi sıkıca tut. Diş ipini, diş etine değmeden dişin kenarlarından yavaşça yukarı aşağı şekilde kaydır. Bu metodu dişlerinin hepsinde tekrarla. Ağzının arka kısmındaki son dişin arka tarafını da temizlemeyi unutma. Bu yöntemlerle dişlerinin arasında diş ipiyle manevralar yapmakla uğraşmak yerine daha kolaylıkla plağı ve yemeği çıkartabilirsin.  Ağız duşu cihazı dişlerin ile diş etlerinin aralarında kalan plağı ve yemek parçalarını tazyikli su ile yok eder. Çatallı diş ipi ucunda diş ipi olan küçük plastik bir alettir. Diş ipiyle olduğu gibi bunu da aynı şekilde kullanabilirsin. Eğer bu konuda zorluk çekiyorsan, başka seçenekleri öğrenmek için diş hekimine başvurabilirsin. Farklı bir diş ipi türü denemen gerekebilir (balmumsuz veya balmumlu vb.). Şeker miktarı yüksek olan yiyecekler -şeker bakteriyi çektiği için- plak oluşumuna yol açar.  Eğer tatlı bir şeyler yiyeceksen, ağızda fazla kalmayanları tercih et. Lolipop, bayram şekeri ve karamelli şeker gibi şekerli ürünler emerek tüketildikleri için ağızda uzun süre kalırlar. Kurabiye, pasta ve diğer hamur işi atıştırmalıklar çok fazla şeker içerir ve çürüğe sebep olabilir. Ekmek, cips, makarna ve krakerlerin içinde şekerle aynı şey olan nişasta ve rafine karbonhidrat vardır. Eğer bunları yersen sadece ana öğünlerde yemeyi dene, öğünler arasında atıştırma olarak yeme. Eğer tatlı ve rafine karbonhidrat içeren bir şeyler yersen hemen ardından dişlerini florürlü diş macunu ile fırçala. Gazlı içeceklerde çok fazla şeker bulunur. Meyve sularının içinde genelde gizli şeker vardır, özellikle de eğer “meyve sulu içecek” veya “meyve suyu kokteyli” isimlerine sahiplerse. Bunlardan kaçın.  Gazlı içecekler çok fazla asit içerir. İçeceklerin veya yemeklerin içindeki asitler diş minesini aşındırabilir ve diş çürüğü riskini arttırır. Ölçülü tüketildiğinde meyve suları sağlıklıdır ama bir tam meyveden daha fazla şeker içerir, hem de meyvenin yararlı kısmı olan lif olmadan. Sadece şeker ilavesi olmayan %100 meyve sularından al. Araştırmalara göre %100 meyve içeren meyve sularının diş çürüğüne sebep olma ihtimali düşük.  Bu ürünleri içeceğin zaman pipetle iç, böylece dişlerine teması daha az olur. Yiyeceklerin içinde bulunan asitler aynı meşrubatların yaptığı gibi diş minesini eritebilir.  Asitli yiyeceklerin içine limon ve misket limonu gibi narenciyeler de dahil. Domates, turşu, bal ve şarap gibi asit içeren ürünler diş minesine zarar verebilir. Bu tarz yiyecekleri tüketmek yanlış değil ama mümkün olduğunca ağzında az tutmaya çalış. Çoğu ülkede musluk suyunun içinde florür bulunur. Musluk suyunu filtreleyip içilebilir hale getirebilirsin. Florürlü musluk suyu ile yapacağın her şey diş minelerini güçlendirmeye yardımcı olur.  Su ile yemek parçacıklarını temizleyebilirsin. Yeşil ve siyah çayın plak oluşumunu engelleme özellikleri vardır. Bu çaylar ayrıca iltihapı ve diş eti hastalıklarını azaltmaya yardımcı olur. Çaya şeker atma. Bunlar tükürük bezlerinin çalışmasını sağlayacak.   Tükürük, diş çürüklerine karşı doğal bir savunmadır ve bakterilerle plakların dişlerine yapışmalarını engeller. Yemekten 20 dakika kadar sonra tükürük, diş minesine saldıran asidi yok etmeye başlar. Havuç, elma ve kereviz sapı gibi kıtır kıtır olan yiyecekler önerilir. Bunların içlerinde diş sağlığı için gerekli yapı maddeleri bulunur.  Süt ürünlerindeki kalsiyum, fosfat ve D vitamini diş sağlığı için çok önemlidir, çünkü dişlerin ana malzemesi kalsiyumdur. Kalsiyum sadece dişleri güçlendirmez, dişlere yapışır ve asidin diş minesine zarar vermesini engeller. Eğer laktoz intoleransın varsa soya ürünleri gibi birçok kalsiyum ve vitamin açısından zengin yiyecek var. Yemeklerden sonra sakız çiğnemek tükürük oluşmasını sağlar ve ağızdaki bakteriler ile plaklar temizlenir. Özellikle de eğer ağız kuruluğun varsa sakız çiğnemek çok faydalı olur.  Ksilitol adlı tatlandırıcının çürükleri engellediği saptanmıştır. Yapılan araştırmalarda ksilitol isimli tatlandırıcının ağızdaki bakterilerin gelişimini durdurduğu gözlemlenmiştir. Şeker içeren sakızlardan çiğnemek çürük oluşma ihtimalini arttırır, bu yüzden şekersiz sakız tercih et. Ağız kuruluğu (xerostomia) bir hastalık değildir ama birçok sebepten meydana gelebilen rahatsızlık verici bir durumdur; bazı ilaç kullanımları veya sağlık bozuklukları bu sebeplere dahil olabilir. Kronik ağız kuruluğu diş çürümesine yol açar, çünkü ağız yeterince tükürük salgılayamaz ve yiyecekler ile artıkları temizleyemez ve böylece bakteriler için uygun ortam oluşur.  Ağız kuruluğuna iyi gelen bazı ağız durulama ürünleri var, bunların bazıları reçetesiz bazıları reçeteli satılıyor. Ağız bakım suyu satın alırken ağız kuruluğu için olanları ara. Öksürük pastili, boğaz pastili veya sert şekerleri emmek ağızda tükürük üretilmesine yardımcı olur. Bunların şeker içermediğinden emin ol. Eğer gerekirse yapay tükürük de kullanabilirsin. Bu ürün gözyaşı damlaları gibi çalışır ve ağızdaki mukus bezlerini geçici olarak nemlendirir. Eğer durumun çok kötüyse doktorun bazı ilaçları sana reçeteyle verebilir. Bunların en çok bilinenleri pilokarpin (Salagen) ve sevimelin (Evoxac) adlı kolinerjik ilaçlardır. Mide ekşimesi veya gastroözofajial reflü hastalığında (GÖRH) mide asidi ağıza gelir ve bu dişlerini zayıflatarak diş çürümesine yol açabilir. Eğer sıkça mide yanması yaşıyorsan (asit reflüsü olarak da bilinir), tedavi seçeneklerini doktorunla konuş ve diş minenin zarar görmemesini sağla. Yeme bozuklukları da diş çürüğüne yol açabilir. Bulimia nervoza ve anoreksiya gibi hastalıklarda genelde zorla kusma vakası yaşanır, bu da mide asidinin ağza gelip dişlere değerek zarar vermesine sebep olur. Yeme bozuklukları, ayrıca vücudunun doğal tükürük üretimine de müdahale eder. Sağlığı yerinde olan insanların bile yılda iki kez diş sağlığı hizmeti alması gerekir.   Dişçiye gittiğinde diş temizliği yaptırmalısın. Diş hekimin, dişlerindeki plağı ve tartarı yok etmek için bazı diş aletleri kullanacak. Ardından da dişlerin özel bir diş macunu ile parlatılacak. Çoğu diş hekimi her yıl bir kez diş röntgeni çektirilmesini tavsiye eder. Bu sayede diş hekimi dişlerinde problem olup olmadığını görür. Diş hekimi her dişi çürük için ve diş etlerini de diş eti rahatsızlığı göstergeleri için kontrol eder. Dolgu macunu dişleri koruyan plastik bir önlem macunudur.  Bu macun yemek parçalarının girdiği boşlukları doldurur.  Dolgu macunu diş minesini aside ve plağa karşı korur ve hem yetişkinlere hem de çocuklara önerilir. Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri okul yaşındaki çocuklara dolgu macunu yapılmasını öneriyorlar, çünkü bu sayede çocuklarda diş çürümesi %70 oranında azaltılabilir.  Bu dolgular yerlerine yenileri yapılmadan önce 10 yıl dayanabilirler. Diş hekiminin dolguları 6 ayda bir düzenli olarak kontrol etmesi gerekir. Musluk suyu içmiyor veya florürlü diş macunu kullanmıyorsan florür tedavisine ihtiyacın olabilir.   Florür tedavileri diş temizleme esnasında diş kliniğinde yapılabilir. Diş hekimin bir ağızlığı florür jel veya macunla dolduracak. Bu ağızlık birkaç dakika boyunca dişlerinde duracak. Bu tedaviler diş minenin güçlenmesine yardımcı olabilir.
Diş fırçalama takvimi oluştur. Yumuşak uçlu bir diş fırçası kullan. Bezelye büyüklüğünde diş macunu kullan. Dişlerinin tüm noktalarını fırçala. Ağzını suyla veya ağız çalkalama suyu ile durula. Dişlerini günde en az bir kez diş ipi ile temizle. Diş ipinden 45 santimetre uzunluğunda bir parça kopararak başla. Diş ipini dişlerinin arasından hafifçe ovalayarak geçir. Diş etlerine geldiğinde ipi C şeklinde yamult ve bir dişine yaslayarak tut. Eğer diş ipi kullanmak zor gelirse çatallı diş ipi, arayüz fırçası veya kürdan kullanabilirsin. Şekerli yiyecekleri, tatlıları, nişastalı yiyecekleri ve rafine karbonhidratlı ürünleri tüketmekten kaçın. Meyve sularını ve gazlı içecekleri nadiren iç. Asit içeren yiyeceklerin tüketimini sınırla. İçilebilir musluk suyu ve yeşil/siyah çay iç. Yüksek lif içeren sebze ve meyvelerden bolca ye. Süt, peynir ve yoğurt gibi süt ürünlerini tüket. Şekersiz sakız çiğne. Ağız kuruluğu için üretilmiş olan ürünleri kullan. Sürekli mide yanması, asit reflüsü veya yeme bozukluğun varsa bir doktora danış. Düzenli diş temizliği ve kontrol için diş hekimine git. Diş hekiminden dolgu macunu hakkında bilgi al. Florür tedavisiyle ilgili diş hekiminle konuş.
https://www.wikihow.com/Avoid-Tooth-Decay https://www.wikihow.com/Avoid-Tooth-Decay https://www.wikihow.com/Avoid-Tooth-Decay https://www.wikihow.com/Avoid-Tooth-Decay
Brushing Your Teeth Properly Flossing Your Teeth Maintaining a Tooth Healthy Diet Seeing Your Dentist Regularly