Sürdürülebilir Gıdaları Seçmek Kimyasalları Su Kaynaklarından Uzak Tutmak Bir Gruba Dâhil Olmak ve Başkalarını Bilgilendirmek Tüketimi Azaltmak, Yeniden Kullanmak ve Geri Dönüştürmek Sürdürülebilir Ulaşım Araçlarını Seçmek Sürdürülebilir Enerjiyi Seçmek
Ülkeler arası gıda taşımacılığı için çok fazla yakıt tüketimi gerekir. Bu aşırı yakıt tüketimi hava kirliliğini artırır. Mutfağına gelmesi için binlerce kilometre uzaktan getirilmiş gıdalar almak yerine ülkendeki çiftliklerden gelen ve sürdürülebilir yöntemler kullanılarak yetiştirilen gıdaları seç.  Almadan önce çiftçiye veya üreticiye kirliliği önlemek için sarf ettikleri çaba ve bunun için kullandıkları yöntemleri sor.  Meyveleri ve sebzeleri doğrudan onları yetiştiren insanlardan almak için yerel bir çiftliğe veya pazara git. Ülkende yetişen ve üretilen gıdaları bulmak için yakınındaki gıda kooperatiflerinden alışveriş yap. Ülkende yetişen gıdalar ve yerel ürünler için yakınındaki markete bak. Organik meyveler ve sebzeler sürdürülebilir tarım uygulamaları kullanan çiftçiler tarafından yetiştirilir. Örneğin bu çiftçiler kimyasal böcek ilacı kullanmaz. Kimyasal böcek ilaçları yer altı sularını kirletir. Organik meyveleri ve sebzeleri seçerek çevre için daha iyi olan tarım uygulamalarına destek vermiş olacaksın. “Organik” ya da “organik sertifikalı” olarak etiketlenmiş meyvelere, sebzelere ve diğer ürünlere bak. Arka bahçende bir bahçe oluşturmaya başlamak, kirliliği önlemeye yardımcı olabileceğin diğer bir harika yoldur. Bitkiler ve ağaçlar karbon dioksiti oksijene çevirir ve bir karbon yutağı görevi görür yani bu da daha az kirlilik anlamına gelir. Ayrıca arka bahçende yetiştirdiğin meyveler ve sebzeler marketten aldığın, tabağına gelmesi için çok fazla kilometre kat etmiş olabilecek ürünlerin yerine geçecek. Bahçe işlerinde yeniysen küçük şeyler yaparak başla. Terasında küçük bir kabın içinde bitki yetiştir veya arka bahçene birkaç domates, marul ve salatalık ek. Bahçecilik işinde daha iyi oldukça bahçeni yıllar geçtikçe büyütebilirsin. Evi, arabayı ve hatta vücudunu temizlemek için kullandığın kimyasallar giderlerden geçip kanalizasyon sistemine girer. Ama bunlar en sonunda genellikle yer altı suyuna karışır. Bu kimyasallar, ekosistemi oluşturan bitkiler ve hayvanlar için iyi değildir, insan tüketimi için de sağlıklı değildir. Her fırsatta kimyasalların doğal, sağlıklı alternatiflerini kullan.  Örneğin banyoyu ve mutfağı temizlemek için ağır bir temizlik malzemesi kullanmak yerine sirke ve su karışımı veya sodyum bikarbonat ve tuz karışımı kullan. Bu doğal temizlik maddeleri diğerleriyle aynı işlevi yerine getirir ve giderden gittiklerinde suları kirletmezler. Kendi çamaşır ve bulaşık deterjanını yapmaya çalış. Vaktin yoksa içinde tamamen doğal malzemeler bulunan deterjan al. Toksik ürünlere iyi bir alternatif bulamadığında bunları en az miktarda kullanmaya çalış ve yine de işini gör. Bu güçlü kimyasallar, doğrudan toprağa sıkılıyor ve yağmur yağdığında daha derine sızıp yer altı sularına karışıyor. Büyük ihtimalle sadece yaprak bitlerinin domateslerini yemesini önlemek istiyorsun ama bahçene böcek ilacı sıktığında ve bu, insanların ve diğer organizmaların yaşamak için gereksinim duyduğu yer altı sularına karıştığında daha fazla zarar veriyor olacaksın. Büyük dozlardaki ilaçların su kaynaklarından temizlenmesi, su sanitasyon sistemleri için zordur ve o suyu içen herkesi etkiler. Piyasadaki tüm ilaçların üzerinde nasıl atılması gerektiğine dair ilaca özgü talimatlar yer alır. İlacını atman gerekiyorsa tuvalete atıp sifonu çekmek yerine onu atmanın uygun yolunu bul.  Birkaç tane yüksek kontrollü ilaç vardır. Yetkili makamlar bu ilaçların yanlış kişilerin eline geçmemesi için tuvalete atılıp sifonun çekilmesini tavsiye ediyorlar. Bu, ilaçlar tuvalete atılmamalıdır kuralının istisnasıdır. Eczaneye veya emniyet müdürlüğüne atık ilaçlar için konteyner sağlayıp sağlamadıklarını sor. Bazı maddeler çöple birlikte atılmamalıdır çünkü bu maddeler toprağa sızıp yer altı sularını zehirleyecektir. Evinde toksik bir kimyasal varsa ve bunu nereye atacağını bilmiyorsan toksik atık alanının nerede olduğunu öğrenmek için sanitasyon departmanını ara. Uygun bir şekilde işlem gördüğünden emin olmak için toksik atığı oraya götür.  Çevre Bakanlığı’nın Tehlikeli Atık Sınıflandırma Kılavuzunu buradan inceleyebilirsin [1]. Kompakt floresan lamba, piller ve diğer özel ürünler için özel geri dönüşüm gerektiğini unutma. Bazı yerlerde cıvanın suya ve toprağa bulaşmasını önlemek için bu ürünlerin geri dönüştürülmesi gerekiyor. Bu ürünlerin geri dönüştürülmesi için atık yönetim şirketinin ne gibi seçenekleri olduğuna bak. Sahip olduğun suya iyi bakmak ve onu mümkün olduğunca korumak önemlidir. Boşa harcanan su, önemli kaynakları bitirmektedir ve bunun çevreye büyük etkisi vardır. Günlük yaşamında daha az su kullanmanı ve yaşadığın bölgenin ekosistemini korumanı sağlayacak önlemler almak kolaydır. Suyu idareli kullanmak için birkaç yol vardır:  Damlatan muslukları hemen tamir et. Tuvalette ve muslukta su tasarrufu sağlayan cihazlar kullan. Örneğin düşük akışlı duş. Bulaşıkları yıkarken suyun sürekli olarak akmasına izin verme. Eski tuvaleti ve aletleri daha az su kullanan yeni modellerle değiştir. Özellikle çok yağmur yağmayan bir bölgede yaşıyorsan çimleri sularken aşırı su kullanma. Kütüphaneye git, İnternet’ten araştır ve yaşadığın yerde kirliliğe sebep olan büyük kaynaklar hakkında sana bilgi verebilecek insanlarla konuş. Ne kadar çok öğrenirsen kirliliği daha iyi anlayacaksın. Bireyler havayı ve suyu temiz tutmak için kendilerine düşen görevi yerine getirseler de asıl suçlular çevre açısından zararlı endüstriyel uygulamaları olan şirketlerdir. Yaşadığın yerdeki suyu ve havayı korumak için bu kaynakları kimin tehlikeye attığını bulman önemlidir. Birçok insan hava kirliliğini önleme konusunda ilgili davransa bile çoğu, sorunun ciddiyetinin farkında değil veya ne yapacağını bilmiyor. Kirlilik üzerine biraz araştırma yaptığın için diğer insanları bilgilendirmek ve bir fark yaratmak için bu bilgileri kullan. İnsanlar kirlilik hakkında ne kadar çok şey öğrenirse toplu olarak çözüm bulmak daha kolay olacaktır.  İnsanlarla kirlilik hakkında konuşmak ilginç tartışmalar yaratabilir. Kirliliği durdurabilmenin bir yolu olmadığını düşünen insanlara cevap vermek için hazırlan. Kirlilik ve onun sebep olduğu zarar, bazı insanların tartışmaya karşı isteksiz olabildiği çok ciddi bir konudur. Bu konuyu önemseyen biri olarak başkalarının bakış açılarına duyarlı ol ve dünyada neler olduğuna dair daha derin bir anlayış kazanmalarını sağlayacak yollar bul. Kirliliği önlemek hakkında bilgiler yayınlayarak diğerlerinin, sorunun daha çok farkına varmasını sağlayabilirsin. Böylelikle bunları duymayan kalmaz. Hem sorunu hem de insanların bugünden itibaren günlük yaşamlarında uygulamaya başlayabilecekleri çözümleri anlattığın bir makale kaleme al. Yaşadığın çevreyi kirleten bir fabrika mı var? Neler olup bittiğine dair ses çıkararak, yaşadığı çevreyi temiz ve güvenli tutmak isteyen diğer insanlarla birlik olarak bir fark yaratabilirsin. İnternet’ten araştırma yapıp yaşadığın bölgede gelinen nokta hakkında daha fazla şey öğren. Değişim evde başlar ve bir aktivist olmak fark yaratmanın en müthiş yoludur. Yaşadığın yerde kirliliği önlemeye çalışan bir grup olabilir. Böyle bir grup yoksa sen ve arkadaşların haftada bir kez toplanıp sorunları tartıştığınız ve çevreye yardım etmek için ne yapabileceğinize dair beyin fırtınası yaptığınız bir grup kurabilirsiniz. Duyduk duymadık kalmasın diye grubu Facebook’tan, Twitter’dan paylaşıp ve mahallenize ilan yapıştırıp başkalarının gruba katılmasını sağlayabilirsiniz. Kirlilik meselesinin yayılması ve insanların bir şey yapabilmesi için onlara fırsat sağlayacak aktivitelere ev sahipliği yapın. Aktiviteler hakkında birkaç fikir:  Nehir veya dere temizliği düzenle. Kirlilik hakkında bir belgesel gösterimi yap. Okulları ziyaret ederek çocuklara kirliliği önlemek için nasıl yardımcı olabileceklerini anlat. Suları kimyasaldan uzak tutmak konusundaki fikirlerini belirtmek için belediye başkanıyla görüş. Havayı temizlemeye yardımcı olmak için ağaç diken bir gruba katıl. Bisiklet aktivisti ol. Şehrinde güvenilir bisiklet yolları yapılması için çalış. Kullanılmış eşyalar alarak yeni malzemelerin üretilmesi için yapılan talebin azalmasına yardımcı olacaksın. Ayrıca paradan da tasarruf edeceksin. Hayır kurumu mağazalarına, ikinci el mobilya ve alet mağazalarına ve kullanılmış eşyalar bulmak için reklamlara bak. Tek kullanımlık bardaklar, tabaklar, çatal bıçaklar ve gıda saklama kutuları yüzünden çok fazla atık ortaya çıkıyor. Tek kullanımlık mutfak gereçlerini kullanarak çöp sahalarına çöp eklemek yerine ağırlıklı olarak yeniden kullanılabilen gereçleri tercih et. Gıdayı koruması amacıyla kullanılan ambalajın oluşturulması için yeni ham maddeler ve enerji gerekiyor. Toptan ürünler gibi minimum düzeyde ambalaj kullanılan gıdaları veya ambalajsız ürünleri satın al. Ambalajlı bir şey alman gerekiyorsa mümkün olduğunca az ambalaj kullanılan ürünleri seç. Straforla paketlenen ürünleri alma. Strafor yaygın olarak kullanılan bir ambalaj malzemesidir ama bu malzemenin geri dönüşmesi zor olduğu için strafor, çöp sahalarında çok fazla çöpe sebep olur. Üretimi sırasında hidrokarbonlar salındığı için strafor üretimi kirliliğe de sebep olur. Neredeyse aldığın her şey geri dönüştürülebilir. Ambalajında geri dönüşüm sembolü olmayan ürünleri ya da geri dönüştürülmesi zor malzemelerden yapılan ürünleri satın almamaya çalış. Atık yönetim şirketinin geri dönüştürülebilir atık kutularını toplama hizmeti olup olmadığına bak. Böyle bir hizmeti yoksa geri dönüştürülebilir ürünleri her zaman yakınındaki geri dönüşüm konteynerlerine atabilirsin. Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılmış ürünleri satın alarak, üretilmesi gereken yeni malzeme miktarının azalmasına yardımcı olacaksın.  “Geri dönüştürülebilir malzemeden ürün” veya “geri dönüşümle işlem görmüş ürün” ibarelerini içeren ürünlere bak. Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılan ürünlerin üzerinde genelde ürünün içeriğinin yüzde kaçının geri dönüştürülebilir malzemeden oluştuğu yazacaktır. Geri dönüştürülebilir malzeme oranı diğerlerinden daha yüksek olan ürünlere bak. Çevre kirliliğini önlemek için yapabileceğin en iyi şey kısa yolculuklarda araba kullanmayı bırakman olur. Hava güzelse ve gideceğin yer uzak değilse yürümeyi veya bisikletini sürmeyi düşün. Hem hava kirliliğinin azalmasına yardımcı olacaksın hem de egzersiz yapıp temiz hava alacaksın. Otobüse, trene veya metroya binmek kendi aracını kullanmaman ve karbon emisyonlarının azalması için diğer bir yoldur. Yaşadığın yerde, uygun toplu taşıma araçlarına ulaşımın varsa bundan faydalan. Tüm dikkatini yola vermek zorunda kalmayacağından bu süre zarfında kitap okuyabilirsin, haberlere bakabilirsin veya sadece rahatlayabilirsin. Birkaç gün içinde birçok küçük yolculuk yapmak, arabana her bindiğinde çevrenin daha fazla kirlenmesine sebep olur. İşlerini birkaç güne yaymak yerine bir gidiş-gelişle halledebileceğin şekilde birleştirmeye çalış. Yolculuklarını, bir günlük uzun yolculuk hâline getirmek paradan daha fazla tasarruf etmeni sağlayacaktır. Çünkü motor soğukken arabayı çalıştırdığında, arabayı sürdüğün andan %20 daha fazla yakıt harcarsın. Okula veya işe gitmek için uzun yolculuklar etmek birçok insanın yaşamının bir parçasıdır. Yürümek veya toplu taşıma araçlarını kullanmak senin için iyi bir seçenek değilse okula veya iş yerine gitmek için ortak arabaya dâhil olmayı düşün. Sıra sıra sürüp birlikte yolculuk ederek karbon emisyonunu azaltacaksın ve her hafta yakıt parasından tasarruf edeceksin. Ortak araba kullanımı, iş arkadaşlarınla arkadaşlıklar kurmak ve yol stresini azaltmak için harika bir yoldur. Arabanı daha az kullanmanın yollarını bulmaya ek olarak arabanı sağlam tutmak, karbon emisyonlarının azalmasında yardımcı olabilir. Ayrıca arabanı bakımlı tutmak arabanda oluşabilecek büyük sorunları önlemede yardımcı olacaktır. Arabanın bozulmaması için düzenli olarak bakım yaptır.  Üç ayda bir veya 5000 km’de bir yağ değişimi yaptır. Arabanın kullanım önerilerine göre lastikleri şişirt ve öyle kalmasını sağla. Arabanın kullanım önerilerine göre hava, yağ ve yakıt filtrelerini değiştir. Güvenli olmayan araba sürme alışkanlıkları da kirliliği artırır. Bu nedenle arabasını güvenli bir şekilde kullanan bir sürücü olarak, hava kirliliğini önlemeye yardımcı olabilirsin. Arabanı güvenli bir şekilde sürmek, arabanın harcadığı yakıt miktarının azalmasını sağlayarak para tasarrufu yapmana imkân verebilir. Direksiyondayken şunları yaparak arabanı güvenli bir şekilde sürebilirsin:  Gaza hafifçe bas ve yavaşça hızlan. Hız limitinde veya bu limitin altında sür. Hızı sabit tut (otomatik hız kontrolü varsa onu kullanmayı dene). Durmak için kendine yeterli zamanı tanı. Elektrikli arabalar yalnızca elektrikle çalışır. Bu nedenle bu arabalar sıfır emisyonlu arabalardır. Hibrit arabalar elektrikle ve yakıtla çalışır. Elektrikli arabalar çevreyi en az kirleten araçlar olsa da her iki seçenek de kirliliği önlemeye yardımcı olacaktır. Hibrit arabaların çalışması için hâlâ gaz gerekse de bu arabalar normal arabalara göre yakıt açısından daha tasarrufludur ve daha az sera gazı yayarlar. Gazla çalışan arabalara kıyasla daha az bakım gerektirirler. Elektrikli ve hibrit arabaların satış fiyatının, normal arabaların çoğundan daha pahalı olduğunu unutma. Enerjiden daha çok tasarruf etmek için bunların fişini de çekebilirsin. Elektronik cihazları çoklu prize takmak iyi bir fikirdir çünkü çoklu prizi kolayca kapattığında tüm elektronik cihazlar aynı anda kapanır. Mümkün olduğunca çok enerji tasarrufu yapmak için yapabileceğin birçok küçük şey vardır. Enerji tasarrufu yapmaya başlamak için bu stratejileri aklında tut.  Şofbenin veya kombinin su ayarını 50°C’de tut. Su ısınırken evde harcanın enerjinin %14-25’i harcanır. Su ayarını 50°C’de tutmak bu harcanan enerjiden bir miktar tasarruf etmeni sağlayacaktır.  Kıyafetleri açık havada kurut. Kurutma makinesi kullanmak yerine çamaşırları açık havada kurutursan karbon ayak izini bir yılda yaklaşık 1100 kg azaltabilirsin.  Bulaşıkları açıkta kurumaya bırak veya onları havluyla kurulayarak kurut. Bulaşık makinesi kullanıldığında harcanan %2,5’lik enerjiyi azaltmaya çalış. Kurulamayı başlatmak yerine bulaşık makinesinin kapağını aç. Enerji tasarruflu ampul seç. Kompakt floresan lambalar evin aydınlanması için giden enerjiden %75’e kadar tasarruf sağlayabilir. Ayrıca bu lambalar normal lambalara göre daha az ısı üretir. Yıl boyunca su ısıtma ve klima sistemlerinin kullanım miktarını azaltarak enerji kullanımında büyük fark yaratabilirsin.  Soğuk aylarda geceleri ısıtıcıyı 13°C’ye ayarlamayı ve sıcak kalmak için battaniyelerin altına girmeyi düşün. Evin sıcaklığını kontrol etmek için klima yerine vantilatör kullanmayı düşün. Vantilatör klimadan daha az enerji harcar. Pencerenin çerçevesine silikon yapmak ve pencere camlarını yeniden sırlamak gibi basit çözümler uygulayabilirsin ya da onları değiştirmen gerekebilir. Kış aylarında evden dışarı ısı çıkmasını azaltmak için perde ve stor perde takabilirsin. Eve yeni pencere taktırmaya karar verirsen enerji tasarruflu olduğu belirtilen pencerelere bak. Bu pencereler, enerji tasarrufu için belirli gereksinimleri karşılamak zorundadır. Bazı şehirlerde, o şehirde yaşayan insanların normalde alabileceklerinden daha ucuza, sürdürülebilir fiyattan alabilecekleri enerji imkânı tanınmaktadır. Örneğin kömür veya doğal gaz enerjisi satın almak yerine rüzgârdan, güneş panellerinden veya sudan elde edilen enerjiyi satın alabilirsin. Yaşadığın şehirde böyle bir imkân var mı, araştır. Yakıt değişimi enerji kaynaklarını gaz gibi daha az sürdürülebilir yakıtları elektrik gibi daha sürdürülebilir olanlarla değiştirmeyi kapsar. Örneğin evindeki gazlı ocağı elektrikli ocakla değiştirebilirsin veya gazlı fırını elektrikli fırınla değiştirebilirsin.
Her fırsatta yerel gıda seç. Organik meyveleri ve sebzeleri tercih et. Kendi meyveni ve sebzeni yetiştir. Daha az ve çevre dostu kimyasal kullan. Böcek ilacı ve bitki öldürücü kullanma. İlaçları tuvalete döküp sifonu çekme. Toksik atıkları uygun şekilde at. Suyu koru. Bölgendeki en büyük kirleticileri öğren. Bildiklerini insanlara anlat. Okul gazetesi veya ilçe gazetesi için makale yaz. Yaşadığın yerde doğayı kirleten fabrikaları protesto et. Bir çevre koruma grubuna katıl. Mümkün olduğu sürece kullanılmış eşyalar al. Yeniden kullanılabilir ürünler al. Minimum düzeyde ambalaj kullanılan ürünleri seç. Dönüştürebildiğin her şeyi geri dönüştür. Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılmış ürünler satın al. Her fırsatta yürü ya da bisiklet sür. Toplu taşıma araçlarını kullan. Yapacağın yolculukları birleştir. Okula veya işe ortak arabayla git. Aracının bakımını düzenli olarak yaptır. Güvenli bir şekilde sür. Bir dahaki araba alışında hibrit (melez) veya elektrikli araba almayı düşün. Odada değilken ışıkları ve elektronik cihazları kapat. Büyük enerji tasarruflarına dönüşebilecek küçük değişikliklere bak. Sıcak aylarda termostatı 25°C’ye ve soğuk aylarda 20°C’ye ayarla. Pencerelerinin ve havalandırma kanallarının iyice yalıtıldığından emin ol. Halkın kendi enerjisini seçebildiği enerji seçeneklerine bak. Yakıt değişiminin senin için bir seçenek olup olmadığına bak.
https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution https://www.wikihow.com/Help-Stop-Pollution
Making Sustainable Food Choices Keeping Chemicals Out of the Water Supply Getting Involved and Educating Others Reducing, Reusing, and Recycling Making Sustainable Transportation Choices Making Sustainable Energy Choices