Kendinle İlgilenmek Duygusal İstismarı Belirlemek Mesafe Katetmek Yardım Aramak
Ebeveynlerini harekete geçiren “tetikleyicileri” (sözlü veya fiilî) muhtemelen öğrenmişsindir. Bunları fark ettiğinde istismardan zamanında kaçınmak için onlardan sakınmak ya da yoldan çekilmek senin için daha kolay olabilir. Bunu yapmanın bir yolu bir arkadaşla konuşmak ya da istismara zemin oluşturan etkenleri belirlemek için bir günlük tutmaktır.   Örneğin; eğer annen her alkol kullandığında sana bağırıyorsa onu şişe ile görür görmez evden çıkmaya çalış. Eğer bir şeyi başardığında baban senin bu başarını küçümsemeye çalışıyorsa başarılarını ona anlatmaktan kaçın. Bunun yerine, başarını seni destekleyen insanlarla paylaş. Sana sığınak olacak alanlar (yatak odası gibi) bul. Kütüphane ya da bir arkadaşının evi gibi takılmak, işlerini halletmek ve zaman geçirmek için başka bir  yer bul. Bu süreçte hem arkadaşından destek alabilir hem de ebeveynlerinin suçlamalarından ve aşağılamalarından uzaklaşabilirsin. Kendini istismardan korumak akıllıca olsa da, ona yakalandığında bunun senin suçun olmadığını da bilmen gerekir. Söylediğin ya da yaptığın şey her ne olursa olsun bu, bir ebeveynin seni duygusal olarak istismar etmesi için gerekçe olamaz. İstismarın fiziksel olmaması onun ilerlemeyeceği anlamına gelmez. Ebeveynlerinin istismarı fiziksele dönüştüğünde ve hayatının tehlikede olduğunu düşündüğünde kendini güvende tutabileceğin bir plan geliştir.  Bir güvenlik planı içerisinde, güvenli bir yere gitmek, birisini yardıma çağırmak ve işler bu noktaya geldiğinde ebeveynlerine karşı nasıl hukuki yollara başvuracağını öğrenmek olabilir. Okuldaki rehberlik öğretmenin gibi başka bir yetişkinle oturup bir kriz durumunda hazır hissetmene yardımcı olacak bir plan oluşturabilirsin.  Bir güvenlik planında ayrıca telefonunun şarjını dolu ve telefonunu ve araba anahtarlarını sürekli yanında tutmak olabilir. Sağlıklı öz saygı duygusal istismara karşı en iyi ilaçtır. Ne yazık ki, duygusal istismara uğramış kişiler çoğu zaman kendileri hakkında olumsuz düşünürler ve kendilerini duygusal istismarda bulunan insanlarla ilişkide bulurlar. Düşük öz saygı ile savaşmak için arkadaşlarınla, istismarda bulunmayan aile üyeleriyle ve seni güçsüz bırakmak yerine geliştiren insanlarla vakit geçir. Öz saygını ayrıca iyi olduğun etkinliklere iştirak ederek geliştirebilirsin. Okulundaki ya da mahallendeki bir spor etkinliğinde ya da gençlik yapılanmalarında yer al. Bu, seni iyi hissettirmek ve evden daha fazla uzaklaşmanı sağlamak gibi iki işlev görecektir. İlişkilerinde şahsi sınırlar koymak senin hakkındır. Eğer bunu yaparak güvende hissediyorsan sana duygusal istismarda bulunan ebeveynlerinle otur ve onlara hangi davranışların seni rahatsız edip etmediğini anlat.  Sınırlarını anlattığında ebeveyninin bunları göz ardı etmesi durumunda sonuçlarının ne olacağına karar ver. Bazı istismarcılar senin şahsi sınırlarına saygı göstermeyebilirler. Eğer böyle olursa sonuçları gerçekleştirmek konusunda kendini suçlu hissetme. Sonuçları gerçekleştirmek önemlidir çünkü boş tehditler savurmak seni istismarcıya karşı daha az inandırıcı gösterecektir. Örneğin, şöyle söyleyebilirsin, “Anne, eğer eve yine sarhoş gelip bana sataşırsan gidip anneannemle yaşayacağım. Seninle kalmak istiyorum ama davranışların beni korkutuyor.” Hiç şüphesiz ki duygusal istismar çok fazla strese neden olabilir ve bu bazen TSSB ve depresyon gibi uzun süreli problemlere neden olabilir. Bu stresi yönetmene yardımcı olması için olumlu aktivitelerle  bir sistem geliştir.  Meditasyon, derin nefes alma ve yoga gibi sağlıklı stres yönetim alışkanlıkları günlük bazda daha sakin ve kendinde hissetmene yardımcı olabilir. Eğer semptomların şiddetliyse bir terapiste gitmek stresini ve diğer duygularını nasıl yöneteceğini öğrenme konusunda iyi bir yol olabilir. Duygusal istismarda bulunan ebeveynin ne derse desin, sen iyi özellikleri olan değerli bir kişisin. Onların hakaret ve alaylarını dinleme. Bunun üzerinde bir süre düşünmen gerekebilir fakat öz saygını geliştirmen ve kendini sevgiyle doldurman özellikle de bunu bir ebeveyninden görmüyorsan önemlidir.  Sevdiğin yönlerini düşün; iyi bir dinleyici misin? Cömert misin? Zeki misin? Sevdiğin yönlerine odaklan ve kendine sevilmeye, saygıya ve ilgiye layık olduğunu hatırlat.  Öz saygı ve güvenini artırmana yardımcı olması için tutkulu ve/veya iyi olduğun aktivitelerle meşgul olduğundan emin ol. Ebeveynlerin sana duygusal istismar uyguladığında, istismarın neden olduğu duyguları istismarın kendisinden ayırmak zor olabilir. Örneğin; eğer ebeveynlerinin seni istismar ettiğini fark etmezsen onların istismarcı kelimeleri ağırına gittiği için kendine üzülmeye başlayabilirsin. İstismarcı davranışları fark etmeyi öğrendikten sonra kendine şunları hatırlat:  Yaşadığın şeylerin senin hatan olmadığının farkında ol. İstismarcı ebeveynlerinle arana uygun bir duygusal mesafe koy. Duruma karşı tepkilerini kontrol altına al. Ebeveynlerinin neden böyle davrandıklarını anla ve bu davranışın senden değil onlardan kaynaklandığının farkında ol. İstismarla baş etmek için ihtiyaç duyduğun yardımı al ve iyi hissetmeye başla. Duygusal istismar her ailede olabilir. Ancak, duygusal ve fiziki istismar riskini artıran birkaç etken vardır. Eğer ebeveynlerin alkol ya da uyuşturucu kullanıyorsa, bipolar bozukluk veya depresyon gibi tedavi edilmeyen ruhsal hastalıkları varsa ya da kendileri çocukken istismara uğramışlarsa senin de istismara uğrama riskin çok daha yüksek olabilir.  İstismarcı ebeveynlerin birçoğu yaptıklarının zarar verdiğinin farkında bile olmaz. Daha iyi bir ebeveynlik tarzı bilmiyor olabilirler ya da duygularını çocuklarına yansıtmalarının istismar edici bir davranış olduğunun farkında olmayabilirler. Ebeveynlerinin niyeti iyi olsa bile istismarcı davranabilirler. İstismarcı kişi bunu şaka ile karışık söyleyebilir fakat bu tarz bir istismar gülüp geçilecek bir şey olamaz. Eğer ebeveynin sık sık seninle dalga geçiyorsa, başkalarının yanında seni küçük düşürüyorsa ya da senin fikirlerini ya da endişelerini ciddiye almıyorsa duygusal olarak istismar ediliyorsundur.  Örneğin; eğer baban, "Sen eziğin tekisin. Vallahi senin hiç doğru bir işin yok.” diyorsa bu sözlü bir istismardır. Ebeveynin bunu baş başayken veya başkaların önünde yaparak senin kendini kötü hissetmene neden olabilir. Eğer ebeveynin yaptığın en ufak şeyleri bile kontrol etmeye çalışıyor, kendi kararlarını verdiğinde kızıyorsa istismar ediliyor olabilirsin.  Sık sık bu tür bir istismarda bulunan kişiler, kurbanlarına iyi kararlar veremeyen ya da kendileriyle ilgili sorumluluk alamayacak kadar yetersiz kişiler gibi davranır.  Ebeveynin senin adına karar almaya çalışabilir. Örneğin; annen okuduğun liseye giderek danışmanınla senin gitmek istemediğin bir üniversite hakkında konuşabilir. Ebeveynin sadece “ebeveynlik yaptığını” düşünebilir fakat bu istismarcı bir durumdur. Bazı istismarcılar kurbanlarından gerçek dışı yüksek beklenti içerisinde olurlar fakat kendi hatalarını kabul etmeyi reddederler. Bu tür istismarda bulunan kişiler, seni hiçbir mantıklı insanın eleştirmeyeceği şeyler için bile suçlamanın bir yolunu bulurlar. Kendileri ve hisleri için sorumluluk almaktan kaçınmak adına senin onların problemlerinin nedeni olduğunu söyleyebilirler. Onlar ayrıca duygularından seni sorumlu tutarlar.  Örneğin, eğer annen senin doğumun yüzünden müzik kariyerini bırakmak zorunda kaldığını söylüyorsa seni senin hatan olmayan bir şey yüzünden suçluyor olur. Eğer ebeveynlerin evliliklerinin “çocukları yüzünden” bozulduğunu söylerlerse seni bir şeylerin üstesinden gelme konusundaki yetersizlikleri için suçluyor olurlar. Yapmadığı bir şey için birisini suçlamak istismarcı bir tekniktir. Çocuklarından uzaklaşan ve onlara ihtiyaçları olan duygusal yakınlığı sağlamayan ebeveynler bir tür çocuk istismarı içerisindedirler.  Onları üzecek bir şey yaptığında ebeveynlerin seni görmezden geliyor, yaptıklarına ve duygularına çok az ilgi gösteriyor ya da senden uzaklaştıklarında bunu senin hatan gibi göstermeye çalışıyorlar mı?  Sevgi ve alaka pazarlık konusu olmamalı. Bu istismarcı bir davranıştır. Özellikle narsistik eğilimli olan bazı ebeveynler seni kendilerinin sadece bir uzantıları olarak görebilirler. Bu gibi ebeveynlerin öyle olduğuna inansalar bile senin için en iyisini istemeleri imkânsızdır.  Narsistik ebeveynliğin belirtileri arasında, senin sınırlarına saygı duymamak, kendilerinin “en iyi” olduğuna inandıkları şeyi yapman konusunda seni manipüle etmeye çalışmak ve seninle ilgili gerçek dışı beklentilerine ulaşamadığında üzülmek gibi şeyler sayılabilir.  Onlar ayrıca sık sık ilginin sende olmasından rahatsız olurlar ve olayları kendilerine çevirmeye çalışırlar. Örneğin; bekâr ebeveynin, “Arkadaşlarınla partiye gitmen gerektiğini biliyorum fakat ben burada çok yalnızım. Hep beni terk ediyorsun." diyerek sana vicdan azabı yaşatabilir. Kişiyi suçlu hissettirmek de bir çeşit istismardır. Çocuklar ve gençler bazen hata yaparlar; bu, büyümenin ve insan olmanın bir parçasıdır. Rehberliğe, desteğe ya da disipline ihtiyacın olduğu zamanlarda ebeveynlerinin devreye girmesi gerekir. Doğal disiplin ve istismarcı davranışı ayırt edebilmek önemlidir.  Genel olarak, ebeveynlik tarzının disiplin mi yoksa istismar mı olduğunu ebeveyninin öfke seviyesinden anlayabilmek gerekir. Kuralları çiğnediğinde ebeveyninin öfkelenmesi veya hayal kırıklığına uğraması alışılagelmiş bir şeydir. Ancak, öfke, davranışı ya da cezayı tetiklediğinde ebeveynin istismar tehlike bölgesindedir. İstismar, dikkatsizce, bilerek ve zarar verme niyetiyle söylenen sözleri veya yapılan fiilleri içerir.  Sert disiplinden hoşlanmıyor olsan da, ebeveynlerinin koruma ve olumlu gelişime yönlendirme amacıyla seni bazı kurallara ve yaptırımlara mecbur etmek durumunda olmalarını anla. Küfürlü konuşma. Ebeveynlerin seninle küfürlü konuşuyor olsalar dahi bunu taklit etmemek en iyisidir. Ebeveynleriyle iyi ilişkileri olan bazı arkadaşlarına bakmayı deneyebilirsin. Bu ilişkilerin durumu nasıl? Ebeveynlerinden ne tür bir destek ve disiplin görüyorlar? Seni taciz etmeye başladıklarında orada bulunma. Hiçbir şekilde kendini istismara maruz bırakmak zorunda değilsin. Ebeveynlerinin senin onların kötü muamelelerine katlanman gerektiğini düşündürmelerine izin verme. Kardeşlerinin ya da arkadaşlarının yanında kalabilirsin. Eğer senden büyük kardeşlerin varsa onlardan ya da hatta yeterince olgun ve akıllı ise küçük kardeşinden yardım istemeyi dene. Sınırlar koy ve onlara uy.  Eğer ailenden uzakta yaşıyorsan ve seni istismar ediyorlarsa eve gitmeyi ya da onları aramayı bırak. Eğer onlarla yaşıyorsan sana bağırdıklarında ya da hakaret ettiklerinde odana ya da bir arkadaşının evine git. Eğer iletişimin devam ediyorsa sınırlar koy. "Seni haftada bir arayacağım fakat eğer bana insafsızca şeyler söylersen telefonu yüzüne kapatacağım." de. Eğer istemiyorsan bir tartışmaya dâhil olmak zorunda olmadığını unutma. Onların söylediklerine karşılık vermek ya da bir şekilde kendini savunmaya çalışmak zorunda değilsin. Eğer öyle bir seçeneğin varsa duygusal istismarda bulunan bir ebeveynle birlikte yaşama ve senin üzerinde söz sahibi olmasına izin verme. İstismarcı kişiler çoğu zaman bağımlılık oluşturarak kontrol sağlamaya çalışırlar.  Kendi paranı kazan, kendi arkadaşlarını edin ve kendi başına yaşa. Hiçbir şey için istismarcı ebeveynine bağımlı olma.  Mümkünse eğitim al. Ailen olmadan devlet bursuna nasıl başvuracağınla ilgili araştırma yapabilirsin. Bunun için genellikle bir psikiyatri uzmanından ailenin istismarcı olduğunu belirten bir rapor olman gerekecektir. Ekonomik durumun el verdiğinde hemen taşın. Eğer istismarcı ebeveynlerinle yaşamadan ya da ekonomik olarak onlara bağlı kalmadan üniversiteye gitmeyi karşılayamıyorsan kendini muhafaza et ve sınırlarını belirle. Kendini ebeveynlerine karşı borçlu hissedebilirsin. Ancak, eğer ebeveynlerin sana karşı istismarcı davrandılarsa özellikle de istismarcı davranışları devam ettiyse onları önemsemekte zorlanabilirsin. Eğer onlarla ilişkin sevgiden daha çok sancı dolu ise bağlarını koparmayı düşün.  Sana istismarda bulunanlara hiçbir borcun olamaz. Eğer bağını koparmak zorunda kalırsan suçluluk duygusu duyabilirsin fakat bu zor kararı iyi bir sebepten dolayı verdiğini unutma. Eğer insanlar ebeveynlerinle bağını neden kopardığını anlamazlarsa onlara bir açıklama yapmak zorunda değilsin. Eğer bir noktada ebeveynlerinin bakımını üstlenmeye karar verirsen konuşmalarının sadece onların bakımıyla ilgili olmasına dikkat et. Eğer sözlü olarak taciz ya da hakaret etmeye başlarlarsa bu tarz bir davranışa göz yummayacağını göstermek için hemen oradan ayrıl. Çocuklarının senin yaşadığın tarzda bir istismara uğramalarına engel ol. Eğer ebeveynlerin çocuklarına uygunsuz bir şekilde eleştirel ya da hakaret içeren şeyler söylerse müdahale et. Ya konuşmayı durdur ya da ziyaretleri kes.  Konuşmayı, "Biz Elif’le bu şekilde konuşmuyoruz. Eğer yemesi ile ilgili bir sorunun varsa bu konuda benimle konuşabilirsin." şeklinde sonlandırabilirsin. Yetişkinlerin bu tür konuşmaları özel olarak yapmaları gerekse de, istismar durumunda çocuğunun korunduğunu görmesi ve duyması önemlidir. Çocukların dede veya büyükannelerinin istismarına maruz kalmazsa daha mutlu bir çocukluk geçireceklerdir. İstismar edildiğin süreçte sırtını yaslayabileceğin birinin olması teselli edici bir şeydir. Bir sevdiğinle sırrını paylaş ve ondan destek iste. Sana olumlu şeyler söyleyebilir, duygularını paylaşabilir ya da tavsiyede bulunabilir.  Örneğin; "Bunun seni şok edebileceğini biliyorum fakat ev hayatım oldukça kötü. Annem beni aşağılıyor ve büyüdüğümde beş para etmez biri olacağımı söylüyor. Sadece sözlü olarak sataşıyor fakat bu beni çok kötü hissettiriyor." diyebilirsin. Duygusal istismarda çoğu zaman seni kimsenin seni umursamayacağı, sana inanmayacağı ya da seni ciddiye almayacağı yönünde ikna etme çabaları olacağını aklında tut. Ancak, durumunu başkalarıyla paylaştığında alacağın destek muhtemelen seni şaşırtacaktır. Eğer evdeki istismarla uğraşan bir çocuksan güvendiğin bir akrabana, öğretmenine ya da başka bir yetişkine akıl danış. İstismarcı ebeveyninin konuşmaman yönünde gözünü korkutmasına müsaade etme. Bir yetişkin, bir çocuğun gücünün yetmediği bir duruma müdahale etmeye yardımcı olabilir.  Bir yetişkine olanları anlatmak seni garip hissettirebilir ya da utandırabilir fakat eğer istismara uğruyorsan diğer insanları bu konudan haberdar etmen çok önemlidir. “Son zamanlarda evde bazı sorunlar yaşıyorum. Bu konuda seninle konuşabilir miyim?” gibi bir şey diyerek başlayabilirsin. Ya da eğer seni daha rahat hissettirirse nasıl hissettiğin hakkında bir not yazarak ona verebilirsin. Eğer bir öğretmenine veya eğitmenine söylediysen ve yardımcı olmadılarsa rehbelik hocasıyla (eğer okulda varsa) bir buluşma ayarla ve onu bilgilendir.  Eğer istismar meselesini birilerine anlatmak istemiyorsan ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ni ara. Bu yardım hattı ücretsizdir, gizlidir ve günün 24 saati açıktır. Duygusal istismar çok zarar verebilir. Tedavi olunmazsa düşük öz saygı ve sağlıklı ilişkiler kurmakta zorluk çekme riski yüksektir. Duygusal istismarın yarattığı olumsuz inançları ve düşünce kalıplarını terk etmek zor olabilir, ancak bir rehber veya terapist süreci kolaylaştırmana yardımcı olabilir.  İstismara uğrayan çocuk ve gençler üzerinde uzmanlaşmış bir terapist ara. Terapiste alıştıkça yaşadıklarını terapi sürecinde terapistle paylaşacaksın. Terapist, seanslarında sana rehberlik etme amacıyla sorular soracak ve olaylara ışık tutacaktır. Eğer bir çocuksan okulunda rehberlik hizmeti olup olmadığını öğren ya da bir rehberle iletişim kurmana yardımcı olmaları için güvendiğin bir öğretmenine ya da yöneticiye ricada bulun. Eğer bir rehberle konuşabilirsen ona, "Evde sorunlar yaşıyorum. Babam beni dövmüyor ama bana hakaret ediyor ve beni başkalarının yanında eleştiriyor. Bana yardım edebilir misiniz?" diyebilirsin. Eğer bir yetişkinsen sağlık sigortanın neleri kapsadığını kontrol et. Çoğu terapist değişken tutarlarda nakit ödeme alır.
İstismarcılarını tetikleyen davranışlardan kaçın. Evinde güvenli yerler bul. Bir güvenlik planı oluştur. Seni iyi hissettiren insanlarla vakit geçir. Ebeveynlerinle arana şahsi sınırlar koy. Stres yönetimi becerilerini öğren. Olumlu özelliklerini belirle ve onlara odaklan. İstismarı fark etmenin sana nasıl yardımcı olacağını öğren. İstismarın risk faktörlerini bil. Ebeveyninin seni aşağıladığını ya da eleştirdiğini fark et. Sık sık ebeveynin tarafından kontrol ediliyormuş gibi hissedip hissetmediğini belirle. Kendine ebeveynlerinin seni sık sık suçlayıp suçlamadığını sor. Çoğu kez sessiz muamele görüp görmediğini değerlendir. Ebeveynlerinin senin iyiliğini düşünüp düşünmediklerini düşün. Normal ebeveynlik davranışlarının farkında ol. Sözlü tacize katılmayı reddet. Ekonomik bağımsızlığını kazan. Bağlarını koparmayı düşün. Çocuklarını koru. Deneyimlerini arkadaşlarınla ve sevdiklerinle paylaş. Güvenilir bir yetişkine sırrını aç. Psikolojik tedavi gör.
https://www.wikihow.com/Deal-With-Emotionally-Abusive-Parents https://www.wikihow.com/Deal-With-Emotionally-Abusive-Parents https://www.wikihow.com/Deal-With-Emotionally-Abusive-Parents https://www.wikihow.com/Deal-With-Emotionally-Abusive-Parents
Caring for Yourself Identifying Emotional Abuse Getting Distance Seeking Help