1315
Merkür
ez-Zerḳālī, hangi gezegenin yörüngesinin oval olduğunu açıklamıştır?
Astronomiye  yeniden  dönecek  olursak,  şu  panoramayla  karşılaşırız:  5./11.  yüzyıldan  6./12.  yüzyıla  geçiş  döneminde  Müslüman  İspanya’da  yaşayan  ve  eserler  veren  İbrāhīm  b.  Yaḥyā  ez-Zerḳālī  güneş  evcinin,  yani  Güneş  ile  Dünya’nın  en  uzak  mesafe  noktasının  ekliptikte  yıllık  değişen  yerinin,  kendi  hareketinin  öncülerinden  çok  daha  kesin  bir  ölçümüne  ulaşmıştır.  Ölçüsünde,  o  hareketin  değeri  299  yılda  1°  ye  ulaşmıştı,  yani  bir  yılda  12,09"  ki  bu  günümüzde  kabul  edilen  11,46"  değeriyle  hemen  hemen  örtüşmektedir.  Bu  değer  ve  buna  yönelik  geliştirilmiş  modelin  bilgisi,  Kopernik’e  iki  kompilasyon,  Georg  Peurbach’ın  Theoricæ  planetarum’u  ve  Johannes  Regiomontanus’un  Epitome’si  üzerinden  ulaşmıştı.  Yakın  zamanlarda  yapılmış  olan  bir  karşılaştırma  sonucunda,  ez-Zerḳālī’nin  güneş  teorisini  kurmakta  kullandığı  çizelgelerin,  Kopernik’in  De  revolutionibus  eserindeki  çizelgelerle,  çok  küçük  farklılıklar  bir  yana,  formda  ve  kurgulamada  büyük  bir  uyum  gösterdiği  ispatlanmıştır.  Johannes  Kepler  de  ez-Zerḳālī’nin  güneş  evcinin  tespitine  yönelik  gözlemleri  hakkında  bilgi  sahibiydi.  Buna  dayanarak,  Kepler’in  Mars  yörüngesinin  oval  olduğuna  ilişkin  açıklamasının,  ez-Zerḳālī’nin  Merkür  yörüngesinin  ovalliğine  yönelik  açıklamasıyla  irtibatlı  olabileceği  tahmin  ediliyor.