2073
1565
Ludovico Ferrari kaç yılında ölmüştür?
Astronomi  alanının  teorik  yöndeki  ilerlemesi,  İbn  el-Heysem  ve  Ebū  ʿUbeyd  el-Cūzecānī  tarafından  başlatılan  Ptoleme  gezegenler  modelinin  tashihi  denemelerinde  kendini  göstermektedir  (bkz.  5./11.  yüzyıl).  Ptoleme’nin  kendi  gezegenler  modeline  aequansı  (gezegenlerin  yörüngelerini  sınırlayıp  merkezleri  Dünya’nınkinden  ayrı  ve  yörüngelere  eşit  varsayılan  daireler)  sokmasıyla  zedelediği  eşit  dairesel  hareketler  prensibini  yeniden  oluşturmak  için  Naṣīreddīn  aṭ-Ṭūsī  çığır  açacak  bir  teşebbüste  bulunmuştur.  Kendi  modelinde  o,  aequans  modelinin  merkez  noktasını  muhafaza  ederek,  ortası  deferentin  (gezegenlerin  yörüngesinin)  orta  noktasını  veren  eksantrik  (Dünya’nın  merkezi  ile  gezegenlerin  yörüngelerinin  merkezleri  arasında  bulunduğu  düşünülen  fark  uzunluğu)  boylamı  ek  yörünge  (episikl)  çapına  eşit  bırakır.  (Ek  yörüngelerin)  orta  noktaları  deferent  üzerinde  doğudan  batıya  doğru  hareket  eden  gezegen  episikllerinin  eş  zamanlı  olarak  (doğuya  doğru)  aynı  mesafeleri  kateden  orta  noktaları  bulunmaktadır.  Bu  Ptoleme  modeliyle  ortaya  çıkan,  hareketlerin  tekdüzeliğinin  neden  olduğu  aksaklığı  Naṣīreddīn  çifte  episikller  yoluyla  bertaraf  etmektedir.  Bu  modelde  bir  küçük  bir  daire  (ki  bunun  yarıçapı  büyük  dairenin  yarıçapının  yarısıyla  ve  böylelikle  eksantrik  uzunluğunun  yarısıyla  örtüşür)  büyük  daire  içerisinde  (yani  büyük  dairenin  orta  noktasıyla  daire  çizgisi  arasında)  ters  yönde  batıdan  doğuya  doğru  hareket  eder.  Naṣīreddīn,  bu  modelini  kendisinin  tasarladığı  ve  şu  şekilde  dile  getirdiği  yardımcı  teorem  üzerine  inşa  etmektedir:  «Bir  daire  içerisinde  daha  küçük  bir  daire  yuvarlandığında,  onun  [büyük  olanın]  yarıçapı  diğerinin  [küçük  olanın]  yarıçapının  iki  katı  kadarsa,  akabinde  küçük  dairenin  her  bir  noktası,  yuvarlanma    esnasında  büyük  dairenin  çapını  tanımlar.» Bu  önerme  daha  sonra  Kopernik’de  (Ölüm:  1543),  Ludovico  Ferrari’de  (Ölüm:  1565)  ve  Philippe  de  la  Hire’de  (Ölüm:  1718)  yeniden  ortaya  çıkmaktadır.