તારાપુર-ખંભાતમાં ડાંગર બિયારણની તંગી
નવગુજરાત સમય | Publish Date: Jun 30 2018 11:24AM
વર્ષ 2017ની સરખામણીમાં પ્રતિ 10 કિલોએ રૂ.100 નો ભાવ વધારો
આણંદ જિલ્લાનો ખંભાત અને તારાપુર પંથક જીરાસર પાતળી ડાંગર પકવતા વિસ્તાર તરીકે સમગ્ર ગુજરાતમાં જાણીતો છે. અહીંના ખેડૂતો સંશોધિત ડાંગરના બિયારણોને વધારે પ્રાધાન્ય આવે છે. પરંતુ વરસાદના આગમનની સાથે જ બજારમાં સંશોધિત ડાંગરના બિયારણ ખરીદવા નીકળેલ ખેડૂતોને બજારમાંથી બિયારણ ઉપલબ્ધ થતું નહિ હોવાની ખેડૂત આલમની બૂમ ઉઠવા પામી છે.
ભાલ પંથક તરીકે જાણીતા તારાપુર અને ખંભાત પંથકમાં ચોમાસાની ઋતુમાં ડાંગરની ખેતી વિપુલ પ્રમાણમાં થાય છે. અને ડાંગરની ખેતીને અનુકૂળ કાળી જમીન હોઇ ડાંગરનું ઉત્પાદન પણ વિપુલ પ્રમાણમાં થાય છે. ચોમાસાની ઋતુ સારી જાય તો ભાલ પંથકના લોકોની દિવાળી પણ સુધરી જાય છે. અને ચોમાસાની સિઝન નિષ્ફળ જાય તો ભાલ પંથકના લોકોની દિવાળી બગડી જતી હોય છે. એટલે ચોમાસાના પ્રારંભમાં જ ભાલ પંથકના ખેડૂતો ડાંગરના સારા બિયારણની શોધમાં બજારમાં નીકળી જતા હોય છે.
બે દિવસ પૂર્વે તારાપુર અને ખંભાત પંથકમાં વાવણીલાયક વરસાદ થતાં વરસાદની રાહ જોઇ બેઠેલાં ખેડૂતો ડાંગરનું ધરૂ નાખવા માટે બિયારણની શોધમાં બજારમાં નીકળી પડ્યા છે. પરંતુ ખેડૂતોને સંશોધિત ડાંગરનું પોતાની પસંદગીનું બિયારણ મળતું ન હોઇ ખેડૂતો વીલાં મોંએ પરત ફરી રહ્યા છે.
ભાલ પંથકમાં જી.આર.૧૧ અને જી.આર.૧૩ જેવા સર્ટીફાઇડ ડાંગરના બિયારણોની માગં નહિવત છે. પરંતુ ખેતી ક્ષેત્રે અવનવા સંશોધન આધારિત તૈયાર થયેલ બિયારણોને ખેડૂતો પ્રથમ પ્રાધાન્ય આપે છે. બે દિવસ અગાઉ વાવણી લાયક વરસાદ થતાં જ ભાલ પંથકના ખેડૂતોને સારું ઉત્પાદન આપતા સંશોધિત ડાંગરના બિયારણની શોધમાં એગ્રો સેન્ટરો તરફ ધસારો જોવા મળી રહ્યો છે.
જોકે ગત વર્ષની સરખામણીમાં સંશોધિત ડાંગરના બિયારણના ભાવમાં ૧૦ કિલોની થેલીએ રૂપિયા ૧૦૦નો તોતીંગ વધારો નોંધાયો છે. તેમ છતાં એગ્રો સેન્ટરોમાંથી સંશોધિત બિયારણ ઉપલબ્ધ નહિ થતાં ખેડૂતોને બિયારણ ખરીદ્યા વગર જ વીલાં મોંએ પરત ફરવું પડે છે. તારાપુર પંથકના કેટલાંક એગ્રો સેન્ટરોમાં 'બિયારણ નથી'ના પાટીયા મુકી દેવાયા છે.
ચોમાસાની ઋતુના પ્રારંભમાં જ આણંદ - ખેડા જિલ્લામાં વરસાદ પડતાં ખેડૂતોએ ડાંગરના રોપણી કામનો પ્રારંભ કરી દીધો છે. જેના પગલે પાણીથી છલોછલ કયારીઓમાં ધરૂવાડિયાની રોપણી થઈ રહી છે.
કંપનીઓએ ઓછો માલ ઉત્પાદિત કરતાં અછત
સંશોધિત ડાંગરના બિયારણની અછત સર્જાતા તારાપુર પંથકના કેટલાંક અગ્રણી ખેડૂતોએ બિયારણ ઉત્પાદન કરતી કંપનીના અધિકારીઓનો સંપર્ક કરતા તેઓએ જણાવ્યું હતું કે,'સંશોધિત બિયારણ માંગ વધી છે. પરંતુ સંશોધિત ડાંગરના બિયારણોની અમુક જાતમાં ડાંગર પાકવાની અવસ્થાએ પોંચ આવી જવાથી ખેડૂતોની ફરિયાદોને લઇને આ વર્ષે બિયારણનું ઓછું ઉત્પાદન કર્યું છે. તેથી બજારમાં બિયારણની અછત સર્જાઇ છે.
પૂરતો ભાવ આપવા છતાંય બિયારણ મળતું નથી
તારાપુર તાલુકાના મિલરામપુરાના અગ્રણી ખેડૂત બાબુભાઇએ જણાવ્યું હતું કે,'સંશોધિત ડાંગરનું બિયારણ પાતળું, ચોખ્ખુ અને ઉત્પાદન વધુ આપતું હોઇ અમો સંશોધિત બિયારણની પસંદગી પ્રથમ કરીએ છીએ. બીજી સર્ટીફાઇડ જાતો કરતા સંશોધિત ડાંગરના ભાવો પણ બજારમાં પોષાતા મળી રહે છે. પરંતુ આ વર્ષે સંશોધિત ડાંગરનું બિયારણ બજારમાં મળતું નથી. જેથી ઘરમાં સંગ્રહ કરેલા ગતવર્ષના બિયારણનો જ ઉપયોગ કરવો પડશે.
ડાંગરના બિયારણનો સંગ્રહ કરેલ ખેડૂતોને તડાકો
બજારમાં ડાંગરના સંશોધિત બિયારણો ખેડૂતોને ઉપલબ્ધ થતાં ન હોઇ હવે ઘરગથ્થું સંગ્રહ કરેલ બિયારણ ખરીદવા ખેડૂતોની હોડ જામી છે. જેના કારણે જે ખેડૂતોએ પોતાના ઘરે ગતવર્ષથી ડાંગરનું બિયારણ સંગ્રહ કરેલ છે તેવા ખેડૂતોને તડાકો થઇ જવા પામ્યો છે.