સવાલોનો સામનો કરવાની ક્ષણે સાહેબ આ તમને શું થાય છે..? | નવગુજરાત સમય
19-05-2019 01:07 PM
1 / 1 સવાલોનો સામનો કરવાની ક્ષણે સાહેબ આ તમને શું થાય છે..?
સામાન્ય રીતે કોઈ એક સરકારનો કાર્યકાળ પૂરો થાય ત્યારે કયા મુદ્દા ચર્ચાય..? સરકારની સફળતા અથવા નિષ્ફળતા સિવાય બીજો કયો મુદ્દો હોઈ શકે? પણ નરેન્દ્ર મોદી સરકારના પાંચ વર્ષ પૂરા થયા અને દેશ ચૂંટણીના છેલ્લા તબક્કાના આરે આવ્યો ત્યારે સત્તારૂઢ પક્ષ ભાજપના વડાપ્રધાન મોદી સાહેબ તેમની પહેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં શુક્રવારે ઉપસ્થિત રહ્યા અને જે વમળો સર્જાયા એના પડઘા આવનારા અનેક વર્ષો સુધી સમાજશાસ્ત્ર, રાજકારણશાસ્ત્ર અને મનોવિજ્ઞાનના જિજ્ઞાસુઓને સતાવશે.
મોદી સરકારનું પાંચ વર્ષનું શાસન સફળ રહ્યું કે નિષ્ફળ રહ્યું તેની ચર્ચા કરવાનો આ તબક્કે કોઈ મતલબ નથી. કારણ કે આ ચર્ચા અને તેના પર ફેંસલો આપવાનો હક્ક પ્રજાને છે અને પ્રજાએ એ હકનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો જનાદેશ EVMના બટન દબાવીને આપી દીધો છે. દેશના 85 ટકા વિસ્તારોમાં મતદાન થઈ ગયું છે અને બાકીના મતદાનનો જનાદેશ રવિવાર 19 મેના રોજ સાંજે છ કલાકે EVMમાં આવી જવાનો છે. પણ સવા મણનો સવાલ એ છે કે હિમાલય જેવું મનોબળ ધરાવતાં મોદી સાહેબને સ્પોન્ટેનિયસ સવાલોનો સામનો કરવાની ક્ષણે શું થઈ ગયું? અથવા તો શું થઈ જાય છે? આમ તો આ પ્રશ્નનો સીધો જવાબ મોદી સાહેબ જ આપી શકે, પણ વાત ફરી ફરીને એ જ આવે છે કે મોદી સાહેબ સીધાસાદા સ્પોન્ટેનિયસ સવાલોનો સામનો નથી કરતાં તો તીખા સવાલોનો સામનો કેવી રીતે કરે? દેશના જાણીતા અને નહીં જાણીતા પત્રકારો તો તીખો અને અણિયાળો સવાલ પૂછવા માટે ટેવાયેલા છે, પણ પાંચ વર્ષ કેન્દ્ર સરકારના અને એક દાયકો ગુજરાતમાં મોદી સાહેબે સ્પોન્ટેનિયસ સવાલોનો જવાબ આપવાની હિંમત કરી હોય તેવું ધ્યાને આવે એમ નથી. જ્યારે જ્યારે એવું કરવાની હિંમત દાખવી હતી ત્યારે ત્યારે જે થયું એના યુટ્યૂબ વીડિયોની વ્યૂઅરશિપ કપિલ શર્માના શોને પણ પાછળ પાડનારી નીવડી છે.
બિનસત્તાવાર વાત એવી છે કે, પત્રકારોને ઇન્ટરવ્યૂ આપવા માટે સાહેબે ઇનકાર ક્યારેય કર્યો નથી, પણ તેમની માગણી એવી હોય છે કે પહેલા સવાલો મોકલો. સવાલો મોકલવામાં આવે એટલે અણિયાળા અને તીખા સવાલોની બાદબાકી કરીને એ યાદી પરત આવે. ખૂટતા સવાલો સાહેબના કાર્યાલય દ્વારા ઉમેરી દેવામાં આવે. એ યાદીના સવાલોની બહારનો જો સવાલ પૂછવામાં આવે તો તમારું આવી બન્યું અને તેમ છતાં પૂછી નાખવામાં આવે તો એડિટિંગ કરી લેવાનો આદેશ એવા શબ્દોમાં આપવામાં આવે કે પછી બીજી વાર ઇન્ટરવ્યૂ લેવાના આમંત્રણનો કોઈ જવાબ ન મળે.
હવે પાછો પેલો સવા મણનો સવાલ. મજબૂત મનોબળ ધરાવતાં વ્યક્તિ સ્પોન્ટેનિયસ સવાલોનો સામનો કરતાં કેમ ડરે છે? આવા પ્રકારના પ્રશ્નોના મનોવિજ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાંચ સવાલોના જવાબ જો વ્યક્તિ પોતાની જાતને પૂછે, એનો જવાબ મેળવે તો મામલો આસાન થઈ જાય છે...
1) શું નિષ્ફળતાનો ડર લાગે છે..?
સફળતાના એક શિખરે પહોંચી ગયા પછી નિષ્ફળ જવાનો ડર વધી જાય એ સ્વાભાવિક હોય છે. વ્યક્તિ ગમે તેવું મનોબળ કેમ ન ધરાવતો હોય, પણ નિષ્ફળતાનો ડર તેને ઘરી લે છે. પરિણામ આવવાનું હોય એ તબક્કે સૂનમૂન થવું સ્વાભાવિક પણ છે. જ્યારે કંઈ ન હોય અને સફળતા મેળવવા નીકળ્યા હોવ ત્યારે નિષ્ફળ જવાનો ડર એટલો નથી સતાવતો જેટલો એક શિખરે પહોંચ્યા બાદ સતાવે છે. આવા તબક્કે સફળતા કે નિષ્ફળતા જાતે કરેલા કાર્યો પર વધારે નિર્ભર રહેતી હોય છે. આ તબક્કે એક નવો ડર જન્મે છે.
2) શું જાકારો મળશે..?
ફિયર ઓફ રિજેક્શન. જ્યારે તમને તમારી ક્ષમતામાં કે તમારા કાર્યોના પરિણામમાં વિશ્વાસ ન હોય ત્યારે જાકારો મળવાનો ડર વધુ સતાવે છે. માનસિક રીતે મજબૂતી હાંસલ કરી ચૂકેલા માણસો મોટાભાગે પોતાની ક્ષમતાઓ વિશે પણ સજાગ હોય છે. એ ક્ષમતાઓને સફળતા મેળવવા કેટલી કામે લગાડી શક્યા તેનો જાગૃત અહેસાસ પણ તેમને હોય છે. ખાસ કરીને આવી જાગૃતિ જેમની પાસે હોય છે તેમને ફિયર ઓફ રિજેક્શન વધારે સતાવી શકે છે.
3) બધું જ દાવ પર લાગ્યું છે, જતું રહેશે તો..?
મન-મસ્તિષ્ક અને જાગૃત અવસ્થાને આ સવાલનો સાક્ષાત્કાર થાય ત્યારે ઉપરના બંને સવાલોની સતામણી વધી જાય છે. કારણ કે જ્યારે વ્યક્તિનું બધું જ દાવ પર લાગેલું હોય ત્યારે રજવાડું ગુમાવવાનો ડર વધી જાય છે. આવા સંજોગોમાં માણસ ઓવર પ્રોટેક્ટિવ એટલે કે વધુ પડતો સાવચેત થાય છે. તેના કાર્યકલાપો રક્ષણાત્મક થઈ જાય છે. જોખમ લેવાનું ટાળે છે અને વિજયના માર્ગમાં સૌથી વિકટ પરિસ્થિતિ ત્યારે પેદા થાય છે જ્યારે વ્યક્તિ જોખમ લેવાનું ટાળે છે. કારણ કે જે જીતવા નીકળે છે તે જોખમો લેવા તૈયાર હોય છે.
4) મને શું ઘેરી વળ્યું છે..?
આટલા બધા સવાલોનો સામનો કરી રહેલા વ્યક્તિને એવો અહેસાસ થવા માંડે છે કે તેને કંઈક ઘેરી વળી રહ્યું છે. શું ઘેરી રહ્યું છે એનો અહેસાસ નથી થઈ શકતો. કહેવાય છે ને કે સફળતાના શિખરે એક જ વ્યક્તિ હોય છે અને એની સામે જે લોકો ઊભા છે એ તેમના વિરોધીઓ છે. સવાલ પૂછનારા હજાર છે અને જવાબ આપનાર એક જ છે. પાંચ વર્ષ પહેલા તમે સવાલ પૂછતાં હતા અને હવે સવાલોનો જવાબ તમારે આપવાનો છે. આ સમયે એકલા પડી ગયાનો પણ અહેસાસ ઘેરી વળે છે.
5) સબસે બડી ચૂપ..?
મજબૂત મનોબળ ધરાવતાં વ્યક્તિની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે જ્યારે તમે ઘેરાયેલા હોવ ત્યારે ચૂપ રહેવું તેમને સૌથી બહેતર લાગે છે. અલબત્ત ચૂપ રહેવામાં કોઈ પ્રયાસ કરવાની જરૂર હોતી નથી. જે નુકસાન બોલવાથી થશે તેમાંથી તો બચી જવાશે એવો તેમનો નિષ્કર્ષ પણ તેમને ડિફેન્સિવ બનાવે છે. પરિણામની રાહ જોવા માટેની ચૂપ્પી ત્યારે બમણી તાકાતથી તૂટશે જ્યારે પરિણામ મજબૂત મનોબળ ધરાવતાં વ્યક્તિની તરફેણમાં આવશે. હવે ઝાઝી રાહ ક્યાં જોવાની છે? 23મીએ દૂધનું દૂધ ને પાણીનું પાણી થઈ જ જશે ને..?