એફડીઆર એક પ્રકારે રોકડ જ હોવાાૃથી તે સ્વીકારવા બ્રોકિંગ પેઢીઓએ આગ્રહ કર્યો
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ રસીદ (એફડીઆર)ને કેશ માર્જીન તરીક ે નહીં સ્વીકારવાના લીધેલા નિર્ણયને નેશનલ કોમોડિટી એેન્ડ ડેરિવેટિવ્ઝ એકસચેન્જ (એનસીડેકસ) એક સપ્તાહમાં જ મોકૂફ રાખવો પડયો છે. કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટ નિયામક વાયદા બજાર પંચે ૭ જૂને દરેક એકસચેન્જોને એફડીઆરને કેશ માર્જીન તરીકે નહીં સ્વીકારવા સૂચના આપી હતી. જો કે બ્રોકિંગ પેઢીઓએ વાયદા બજાર પંચના આ નિર્ણયની ટીકા કરી હતી અને બેન્કોમાં કેશ ભરીને જ એફડીઆર મેળવાતી હોવાથી એફડીઆર એ રોકડ જ ગણાય એવી દલીલ કરી હતી. બ્રોકિંગ પેઢીઓની રજૂઆતને ધ્યાનમાં રાખી વાયદા પંચે એફડીઆર સ્વીકારવા પરવાનગી આપી હતી.
કોમોડિટી ફયુચર્સમાં વોલેટિલિટીને ધ્યાનમાં રાખી કોમોડિટી એકસચેન્જો વાયદા પંચની અગાઉથી પરવાનગી લઈને માર્જીન તથા સ્પેશ્યલ માર્જીન વસૂલે છે. ભારતીય વાયદા બજારમાં વેપાર થતી અનેક કોમોડિટીઓ જેમ કે ગોલ્ડ, સિલ્વર, ઓઈલ અને રિફાઈન્ડ સોયા ઓઈલ અમેરિકા તથા યુરોપની બજારો સાથે જોડાયેલી હોવાથી સાંજના સત્રમાં આ કોમોડિટીઓમાં વોલેટિલિટી જોવા મળે છે. જેને પરિણામ ે ટ્રેડરોની ટ્રેડ લિમિટ આપોઆપ ઘટી જાય છે. કોઈ કિસ્સામાં ટ્રેડરો પોતાની સ્થિતિમાં સંપૂર્ણ ક્ષમતાએ વધારો કરે અને ભાવ એકદમ જ વોલેટાઈલ રહે તો તેવા કિસ્સામાં ગ્રાહકે યા તો સ્થિતિ સુલટાવી નાખવી પડે છે અથવા અથવા બીજે દિવસે સવારે બેન્કોમાં માર્જીન જમા કરાવવું પડે છે.આમ સાંજના સમયે જોે કોમોડિટીના ભાવ વોલેટાઈલ રહે તો તેમની ટ્રેડ લિમિટ ધોવાઈ જાય છે. આ સંજોગોમાં ગ્રાહકો પોતાની માર્જીનની જવાબદારી પરિપૂર્ણ કરવા એફડીઆર અને રોકડ જમા કરાવતા હોય છે.
એફએમસીએ પોતાનો નિર્ણય પાછો ખેંચતા ટ્રેડરો તથા બ્રોકરોને લાભ થશે, એમ એક બ્રોકિંગ પેઢીના સીઈઓએ જણાવ્યું હતું. મોટાભાગના કોમોડિટી એકસચેન્જો મેમ્બરોની ઓછામાં ઓછી બેઝ કેપિટલ ડિપોઝિટસ જેટલું એકસપોઝર આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે રૃપિયા ૩૦ લાખની બેઝ કેપિટલ જરૃરિયાત સામે સભ્યએ રૃપિયા ૧૫ લાખ રોકડા અને બાકીના રૃપિયા ૧૫ લાખ એફડીઆર અને કંપનીઓના શેર સર્ટિફિકેટના સ્વરુપમાં ભરી શકે છે.
એફડીઆર એ એક પ્રકારની રોકડ જ છે માટે વાયદા પંચને તે સામે વાંધો ન હોવો જોઈએ એમ પણ સીઈઓએ વધુમાં જણાવ્યું હતું. માર્જીનના કિસ્સામાં પણ એક સભ્ય સંપૂર્ણ માર્જીન એફડીઆર સ્વરૃપમાં ભરી શકે છે. એફડીઆરને બદલે માત્ર રોકડા જ સ્વીકારવાના નિર્ણયથી એકસચેન્જોને લાભ થઈ શકયો હોત, કારણ કે જો આ માર્જીન બેન્કમાં ભરવામાં આવે તો એકસચેન્જોને તેના પર વ્યાજના રૃપમાં આવક થાય, જ્યારે એફડીઆર પર વ્યાજની કોઈપણ આવક તેના ધારકને મળે છે, એવી પણ આ સીઈઓએ દલીલ કરી હતી.