મહિલા અને બાળકો માટે 5 વર્ષમાં 1666 કરોડ રાજ્ય સરકારે ન વાપર્યા
નવગુજરાત સમય | Publish Date: Mar 22 2018 12:06AM
બજેટમાં 9225 કરોડની જોગવાઈ પણ 7559 કરોડનો જ ખર્ચ કરાયો
- રાજ્ય સરકાર એકબાજુ મહિલા સશક્તિકરણની વાતો કરે છે. બીજી બાજુ સમાજના મહત્વના અંગ સમા મહિલાઓ અને બાળકો માટેના બજેટ મુજબની સંખ્યાબંધ યોજનાઓના ખર્ચમાં કરકસર કરાય છે. ગુજરાત સરકારે આ વખતે ૨૦૧૮-૧૯માં કુલ ૧,૮૩,૬૬૬ કરોડના બજેટની જાહેરાત કરી છે. તેની સામે માત્ર તેના ૧.૨૭ ટકા જેટલી રકમ અર્થાત ૨૩૪૯ કરોડનું બજેટ મહિલા-બાળ કલ્યાણ વિભાગ માટે ફાળવાયું છે ત્યાં સુધી તો ઠીક છે પણ, સરકાર મહિલાઓ-બાળકો માટેના વાર્ષિક બજેટની ફાળવણી જેટલો ખર્ચ કરતી નથી. ગત પાંચ વર્ષ દરમિયાન સરકારે મહિલા-બાળકો માટે કુલ ૯૨૨૫ કરોડની જોગવાઈ તેમના બજેટમાં કરી હતી પણ તેમાંથી માંડ ૭૫૫૯ કરોડનો જ ખર્ચ કરાયો હતો એટલે કે, બજેટમાં કરાયેલી જોગવાઈની સામે રૂપિયા ૧૬૬૬ કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા વગર જ પડ્યાં રહ્યાં હતા.
નોંધનીય બાબત તો એ છે કે, રાજ્ય સરકારે ૨૦૧૭-૧૮ના ચાલુ વર્ષના બજેટમાં મહિલા-બાળકો માટે રૂપિયા ૨૦૫૭ કરોડનો ખર્ચ કરવાની જાહેરાત તો મોટા ઉપાડે કરી દીધી હતી પરંતુ હમણાં તેમણે સુધારેલો નવો અંદાજ જાહેર કર્યો છે. તેમાં કહેવાયું છે હવે મહિલા-બાળકો માટે રૂ. ૨૦૫૭ કરોડ નહીં પણ ૧૫૪૮ કરોડનો જ ખર્ચ થઈ શકશે એટલે કે, જાહેર કરાયેલા બજેટ કરતાં રૂપિયા ૫૦૯ કરોડનો તો આમ જ ઘટાડો કરી દેવાયો છે. એનો અર્થ એ થયો કે, આ વિભાગે મહિલાઓ અને બાળકો માટેની યોજનાઓને ગંભીરતાથી લીધા વિના જ વર્ષની શરૂઆતથી તેની પાછળ કોઈ ખર્ચ કર્યો જ ન હતો અને એટલા પ્રમાણમાં મહિલા-બાળકોને તેનો ઓછો લાભ અપાયો હતો.
એવી જ રીતે તેના અગાઉના ૨૦૧૬-૧૭ના વર્ષમાં સરકારે મહિલા-બાળકો માટે રૂપિયા ૧૯૫૨ કરોડના બજેટની જાહેરાત કરી હતી અને ત્યારબાદ વર્ષના અંત ભાગમાં ૧૯૫૨ કરોડના બદલે ૧૨૦૪ કરોડનો ખર્ચ થશે એવો સુધારેલો નવો અંદાજ જાહેર કરીને બજેટમાં રૂપિયા ૭૪૯ કરોડનો ઘટાડો કરી લીધો હતો. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ગુજરાત સરકારે ૨૦૧૪-૧૫ના વર્ષમાં મહિલા-બાળકો માટેના બજેટની માત્ર ૭૮ ટકા રકમ, ૨૦૧૫-૧૬માં ૮૬ ટકા અને ૨૦૧૬-૧૭માં ૬૨ ટકા રકમ જ વાપરી હતી. જેના કારણે બાકીની રકમનો કોઈ લાભ મહિલાઓ અને બાળકોને મળી શક્યો ન હતો.
રાજ્યની મહિલાઓને સામાજિક સુરક્ષા, અત્યાચાર વખતે સહાય, ભોગ બનેલી મહિલાઓને તેના સ્વગૃહે સુરક્ષા આપવી, કાનૂની મદદ આપવી, વિધવા હોય તો તેને સહાય કરવી, આર્થિક રીતે પગભર બનાવવા માટે સહાય આપવી વગેરે બાબતોમાં સરકારે પ્રાથમિકતા આપવાની બાંહેધરીઓ આપી હોવા છતાં સ્થિતિ એવી છે કે, મહિલાઓની સામાજિક સુરક્ષા અને કલ્યાણ માટે સરકારે ૨૦૧૭-૧૮માં રૂપિયા ૨૧૬ કરોડનો ખર્ચ થશે એમ જણાવીને તેટલી રકમની જોગવાઈ પણ કરી હતી પરંતુ તેમાં માંડ ૧૭૭ કરોડનો ખર્ચ કર્યો હતો એટલે કે, ૩૯ કરોડ રૂપિયા વણ-વપરાયેલા પડ્યાં રહેશે.