મંગળવાર, 9 માર્ચ 2021 (17:12 IST)
ફાગણ મહિનાના કૃષ્ણપક્ષની ત્રયોદશી શિવ આરાધનાનો દિવસ છે જેણે મહાશિવરાત્રિના નામે ઓળખાય છે. આ તહેવાર મનુષ્યોને પાપ અન્યાય અને અનાચારથી દૂર રાખીને શુદ્ધ , પવિત્ર અને સાત્વિક જીવન
જીવવાની પ્રેરણા આપે છે.
મહાશિવરાત્રી હિન્દુઓનો ધાર્મિક તહેવાર છે, જે હિન્દુ ધર્મના પ્રમુખ દેવતા મહાદેવ, શિવની જન્મજયંતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી ફાલ્ગુન મહિનામાં, મહા શિવરાત્રીનો તહેવાર ઉજવવામાં
આવે છે. આ દિવસે શિવ ભક્તો અને શિવમાં આસ્થા ધરાવતા લોકો ઉપવાસ અને ઉપવાસ રાખે છે અને ખાસ કરીને ભગવાન શિવની પૂજા કરે છે.
કહે છે કે કલ્યાણ અને મોક્ષ આપનારી મહાશિવરાત્રિના દિવસે ભગવાન શિવની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવાથી સુખ શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
મહાદેવજીની સાકાર અને નિરાકાર બંને રૂપોમાં પૂજા કરવામાં આવે છે. શિવના પૂજનમાં શિવલિંગના પૂજનનુ વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવ્યુ છે. જેનો અર્થ છે કે પ્રકૃતિ સમસ્ત યોનિયોની સમષ્ટિ સ્વરૂપ છે.
માનવતાનુ કલ્યાણ કરનારી કામના રાખનારા ભગવાન શંકરે સમુદ્ર મંથનમાંથી નીકળેલ વિષનુ સેવન કરીને સંપૂર્ણ ચરાચર જગતને આ સંદેશ આપ્યો કે તેઓ કાળના દેવતા પણ છે.
અન્યાય અને અત્યાચારના પર્યાય બનેલ તારકાસુરના વધનુ નિમિત્ત બનેલા ભગવાન શિવે માતા સતીને પોતાના પિતાના ઘરે યજ્ઞાગ્નિમાં ભસ્મ થયા બાદ તાંડવ નૃત્ય કરીને સમસ્ત લોકોમાં પોતાની સંહાર
શક્તિનો પરિચય આપ્યો. આમ તો ઘણી બધી અદ્દભૂત શક્તિઓના સ્વામી ભગવાન શિવ સાથે જોડાયેલા છે. મહાશિવરાત્રિનુ પાવન પર્વ.
મહાશિવરાત્રિ કાળની અભિવ્યક્તિ આપનારી એકમાત્ર આવી કાલરાત્રિ છે. જે મનુષ્યોને પાપકર્મ, અન્યાય અને અનાચારથી દૂર રહીને પવિત્ર અને સાત્વિક જીવન જીવવાની પ્રેરણા આપે છે.
તેથી મહાશિવરાત્રિને કલ્યાણ અને મોક્ષ પ્રદાન કરનારીમે માનવામાં આવી છે. શ્રદ્ધાભાવથી થઈ રહેલ શિવ પૂજન ભગવાન શિવના પૂજન શ્રદ્ધાભાવના સાથે કરવાથી મનવાંછિત ફળની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ભગવાન શિવ સાથે મહા શિવરાત્રીને લગતી કેટલીક માન્યતાઓ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શંકર આ વિશેષ દિવસે બ્રહ્માના રુદ્રના મધ્યરાત્રિ સ્વરૂપમાં ઉતર્યા હતા. તે જ સમયે, એવું પણ માનવામાં
આવે છે કે આ દિવસે ભગવાન શિવે તાંડવ કરીને પોતાની ત્રીજી આંખ ખોલી હતી અને આ આંખની જ્યોતથી બ્રહ્માંડનો અંત કર્યો હતો. આ ઉપરાંત, ઘણી જગ્યાએ આ દિવસ ભગવાન શિવના લગ્ન સાથે પણ
જોડાયેલો છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન પવિત્ર શિવ અને માતા પાર્વતીના લગ્ન આ પવિત્ર દિવસે થયા હતા.
જોકે દર મહિનામાં શિવરાત્રી હોય છે, પરંતુ ફાલ્ગુન મહિનાની કૃષ્ણ ચતુર્દશી પર આવતી આ શિવરાત્રીનું ઘણું મહત્વ છે, તેથી તેને મહા શિવરાત્રી કહેવામાં આવે છે. હકીકતમાં, મહા શિવરાત્રી ભગવાન
ભોલેનાથની ઉપાસનાનો તહેવાર છે, જ્યારે ધાર્મિક લોકો મહાદેવની વિધિઓ સાથે પૂજા કરે છે અને તેના આશીર્વાદ મેળવે છે. આ દિવસે શિવ મંદિરોમાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો ઉમટે છે, જે પોતાને શિવની પૂજા
કરવાનું ભાગ્યશાળી માને છે.
મહાશિવરાત્રીના દિવસે ભગવાન શિવની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે અને વિવિધ પવિત્ર વસ્તુઓથી અભિષેક કરવામાં આવે છે અને બિલ્વપત્ર, ધતુરા, આબીર, ગુલાલ, બેર, ઉંબી વગેરે ચ વવામાં આવે છે.
ભગવાન શિવને ગાંજો પસંદ છે તેથી ઘણા લોકો તેમને ગાંજો ચ વે છે. આખો દિવસ ઉપવાસ કરવામાં આવે છે અને તેની પૂજા કર્યા પછી સાંજે કરવામાં આવે છે.