ગુજરાત હાઇકોર્ટનો સામાન્ય પ્રજાને રાહતરૃપ ચુકાદો
ચૂંટણીપંચ ચેકિંગ અને રોકડ જપ્ત ન કરી શકે
પંચની કાર્યવાહી નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે ઃ સ્ટે માગતી ચૂંટણી પંચની અરજી ફગાવી
ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીઓની જાહેરાતના પગલે ચૂંટણીપંચે સમગ્ર ગુજરાતમાં લાગુ કરેલી આદર્શ આચારસંહિતામાં લોકોને રસ્તા પર રોકી ચેકિંગ કરી રોકડ જપ્તીની હાથ ધરવામાં આવતી કાર્યવાહીને ગુજરાત હાઇકોર્ટે આજે ગેરબંધારણીય ઠરાવી છ. જે તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરવી. બધી કાર્યવાહી નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. નાગરિકના અંગત જીવનનના અધિકારમાં દખલગીરી કરી શકાય નહીં. સંસદ કાયદો ઘડવા સક્ષમ છે પરંતુ ચૂંટણીપંચ આચારસંહિતાના નામે પૂરક કાયદો બનાવી શકે નહીં. ચૂંટણીપંચે આ ચૂકાદા સામે અપીલ કરવા માટે સ્ટેની કરેલી વિનંતી પણ હાઇકોર્ટે ફગાવી દીધી હતી.
પ્રજાના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ કરતાં આ ચૂકાદાના કારણે ગુજરાતની પ્રજા દિવાળીના ઉત્સવ નિર્ભય રીતે આનંદ ઉત્સાહથી ઉજવી શકશે.
ગુજરાત ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સ અને ભાગ્યોદય જનપરિષદે ચૂંટણીપંચની આદર્શ આચરસંહિતાની કાર્યવાહીની કાયદેસરતાને પડકારતી કરેલી રિટ અંગે ચીફ જસ્ટિસ ભાસ્કર ભટ્ટાચાર્ય અને જસ્ટિસ જે.બી.પારડીવાલાની બેન્ચે આજે નોંધપાત્ર ચૂકાદો આપ્યો હતો. નાગરિકોના જીવન જીવવના અધિકાર, લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ અને ઇન્કમટેક્સ એક્ટને ધ્યામાં લેતાં ચૂંટણીપંચ આચારસંહિતાના અમલની કાર્યવાહી કરીને દખલગીરી કરી રહ્યું છે અને પૂરક કાયદા તરીકે લાગુ કરી રહ્યું છે. આવી આચારસંહિતાની સૂચનાઓ જારી કરી શકાય નહી.
નિષ્પક્ષ અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ માટે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવતી હોવાની ચૂંટણીપંચની દલીલને હાઇકોર્ટે ફગાવી દેતા કહ્યું હતું કે ચૂંટણીની જાહેરાત સાથે આવી આચારસંહિતા લાગુ કરી શકાય નહીં. ખરેખર ચૂંટણીમાં ઉમેદવારીપત્ર ભરવાની કાર્યવાહી થાય ત્યારે તેને લાગુ કરી શકાય. આ ઉપરાંત આવી કાર્યવાહીમાં જણાવેલા માપદંડમાં કોઇ વ્યક્તિ રૃા.૨.૪૯ લાખ લઇ જતું હોય તો તે કાયદેસર અને રૃા.૨.૫૦ લાખ લઇ જતું હોય તો તે શકમંદ ગણાય તે બાબત જ બુધ્ધિગમ્ય તર્ક ધરાવતી નથી. અઢી લાખ લઇ જવામાં રાજકીય સંડોવણી હોવાનું અને તેનાથી ઓછી રકમ હોય તો તેમાં રાજકીય સંડોવણી ન હોવાનું કઇ રીતે કહી શકાય. કોઇ વ્યક્તિ બબ્બે વખત પણ અઢી લાખથી રકમ લઇ જતો હોય અને તેમાં રાજકીય સંડોવણી હોઇ શકે છતાં તેને છૂટ મળી શકે. આ બધાં ઉદાહરણો ધ્યાનમાં લેતાં ચૂંટણીપંચનું પગલું તર્કબધ્ધ નથી. ગેરબંધારણીય અને કાયદાકીય સત્તા વગરનુ છે.
હાઇકોર્ટે નોંધ્યું હતું કે દેશના નાગરિકને મુક્ત રીતે હરવા ફરવાનો, અંગત જીવન જીવવાનો અધિકાર એ લોકશાહીના મૂળભૂત બાબત છે જેને મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીના બહાને આચારસંહિતાના અમલના નામે હનન કરી શકાય નહીં. અઢી લાખ કરતાં વધુ રકમ લઇ જનાર વ્યક્તિને ફૉર્મ ભરાવવામાં આવે છે જેમાં ઘણી બધી વિગતો તેના અંગત જીવનને લગતી છે જે આ રીતે માગી શકાય નહીં.
હાઇકોર્ટે આદેશ આપ્યો હતો કે હવે પછી સંજોગોમાં કોઇપણ સ્થળે કોઇનું પણ વાહન રોકવું કે તની સર્ચ સીઝર કરવું નહીં સિવાય કે ચૂંટણીપંચને કોઇ ચોક્કસ અને વિશ્વસનીય બાતમી મળી હોય. કોઇ વ્યક્તિનું કૃત્ય ગુનો બનતું હોય તો તેના માટે જુદા જુદા કાયદાઓ છે અને તે કાયદાનો અમલ કરનારા જુદાં જુદાં સરકારના વિભાગો છે. તેઓ જે તે કાયદા અંગે કાર્યવાહી કરવાની હોય છે. ચૂંટણીપંચ આ બધાં સરકારી વિભાગોમાં દખલગીરી કરી શકે નહીં.
ગુજરાતની પ્રજાના મૂળભૂત અધિકારોના થઇ રહેલાં ઉલ્લંઘનનને અટકાવીને બંધારણી હકનુ રક્ષણ કરતાં હાઇકોર્ટના આ ચૂકાદા સામે ચૂંટણીપંચે અપીલ કરવા માટે આ ચૂકાદા સામે સ્ટે ની વિનંતી કરી હતી પરંતુ હાઇકોર્ટે તે ફગાવી દીધી હતી.