પશ્ચીમોત્તાનાસન | Gandabhai Vallabh
« હસ્તપાદાસન
મયુરાસન »
પશ્ચીમોત્તાનાસન
પશ્ચીમ એટલે પાછળ. આ આસનમાં પાછળના એટલે કે પીઠના સ્નાયુઓને કસરત મળે છે.
બંને પગ સાથે રાખી લાંબા કરીને કમર સીધી રાખીને પથારી પર બેસો. એડી સુધીના આખા પગ જમીનને અડેલા રહેવા જોઈએ. કમરમાંથી વાંકા વળી જમણા પગનો અંગુઠો જમણા હાથના અંગુઠા અને દર્શક આંગળી વડે અને ડાબા પગનો અંગુઠો ડાબા હાથના અંગુઠા અને દર્શક આંગળી વડે પકડવો. અંગુઠાઓને ખેંચો અને શ્વાસ છોડતાં છોડતાં વાંકા વળીને નાક-મોં બંને પગની વચ્ચે લઈ જવાનો પ્રયત્ન કરો. એ સાથે છાતી જાંઘને અડશે. બની શકે તો બંને કોણી જમીનને અડકાડી રાખવી. સાથે સાથે ગુદા અને અંડકોશને અંદર ખેંચવાં (મુલબંધ) તથા પેટને અંદરની તરફ ખેંચો (ઉડ્ડીયાન બંધ). જો પેટ મોટું હોય તો શરુઆતમાં કોણી અડકાડી રાખવામાં અને મુલબંધ અને ઉડ્ડીયાન બંધ સાધવામાં મુશ્કેલી પડી શકે. પરંતુ સતત અને નીયમીત ખંતથી પ્રયત્ન ચાલુ રાખતાં આસન સીદ્ધ થઈ શકે. જેમને મુશ્કેલી હોય તેમણે શરુઆતમાં પગની ઘુંટીને અડવું. એ પણ ન બની શકે તો ઢીંચણ અને જાંઘને અડકીને ધીમે ધીમે આગળ વધવું.
આસન બરાબર સીદ્ધ થયા પછી દસ સેકન્ડથી શરુ કરી એક મીનીટ સુધી રાખી શકાય. અથવા બાહ્ય કુંભક જ્યાં સુધી રાખી શકો ત્યાં સુધી આસન રાખી છોડી દેવું અને ફરથી સંપુર્ણ આસન કરવું. એ રીતે જેટલાં આવર્તન જરુરી લાગે તેટલાં કરવાં. એનો આધાર તમે કેટલાં આસનો કરો છો કે કેટલો સમય આસનો પાછળ આપવાની શારીરીક શક્તી, અનુકુળતા કે આસનો કર્યા પછી કેવી તાજગી તમે અનુભવી શકો એ બધાં પર રહે છે. એટલે કે તમારે તમારી જાતે એ નક્કી કરવું જોઈએ. જેમને કબજીયાત રહેતી હોય તેમણે આ આસન લાંબા સમય સુધી ન કરવું.
પશ્ચીમોત્તાનાસનના લાભો
પેટ વધી ગયેલું હોય તો તે સપ્રમાણ બને છે.
કમરના સ્નાયુ મજબુત થાય છે આથી કમરનો દુખાવો મટે છે તથા ચરબી ઘટે છે.
યકૃતને કસરત મળવાથી પીત્તરસ પુરતા પ્રમાણમાં પેદા થાય છે, આથી પાચનક્રીયા સુધરે અને વજન વધી શકે.
જ્ઞાનતંતુ અને કરોડરજ્જુને કસરત મળવાથી એ તંદુરસ્ત બને છે.
વીર્યસ્તંભનમાં લાભ થાય છે.
ટૅગ્સ: પશ્ચીમોત્તાનાસન
This entry was posted on જૂન 15, 2015 at 8:26 એ એમ (am) and is filed under આરોગ્ય.	You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.