શાંત તોમાર છંદ–24 | મા ગુર્જરીના ચરણે....
મુખ્ય પૃષ્ઠ › miscellenous › શાંત તોમાર છંદ–24
પાના: 48-49
લાલી મેરે લાલ કી, જિત દેખું તિત લાલ I
લાલી દેખન મૈં ચલી, હો ગઈ મૈં ભી લાલ II
જોઉં છું તો સર્વત્ર જીવન જ છે. સર્વત્ર જીવનનો જય જયકાર છે. પ્રત્યેક પ્રભાતે એક ઝાકળભીનું ફૂલ પ્રકટે છે. પ્રત્યેક પ્રભાતે પ્રકટે છે મારી ધરતીની પ્રાર્થનાનું પુષ્પ . હું બોલતો નથી ત્યારે મૌન રૂપે પ્રકટે છે અને હું પ્રાર્થના કરું છું ત્યારે બીજું કશું જ કરતો નથી, માત્ર મૌનને વાણી નાં વસ્ત્રો પહેરાવું છું. મને એ પણ ખબર છે કે તને મનુષ્યની નિર્વસ્ત્ર વાણીમાં વિશેષ રસ છે. શબ્દો ક્યારેક મૌનને ઉઝરડે પણ છે.તું પ્રકટે છે ત્યારે એ દેખાય છે. મૂળ કદીયે દેખાતું નથી. મને તો મૂળ અને ફૂલ બંનેનો મહિમા છે, કારણકે મૂળમાંથી જ ફૂલ પ્રકટે છે. હું તો તને મારાં મૂળ અને ફૂલ, મારું મૌન અનેશબ્દો સમર્પણ કરું છું, કાલીઘેલી પ્રાર્થના દ્વારા.
પ્રભુ પ્રેમની પાવન વર્ષા
સંતોની વાણી એટલે અમૃતની વર્ષા. આપણી આ ભૂમિ પર અનેક સંતો વિહર્યા છે. પૂ.મોટા એક એવા જ સંત થઈ ગયા. તેમની વાણીથી અનેકનાં જીવન નવપલ્લવિત થયાં છે. તેઓ કહે છે: " આયુર્વેદિક દવા ઘૂંટવાથી જેમ તેની શક્તિમત્તા વધે છે તેવી રીતે ભગવાનનું નામ વધારે ને વધારે ઘૂટાયે જાય છે ત્યારે એમાંથી ફલિત થતી શક્તિ—ઉત્સાહ વધે છે…સાહસ, હિંમત જેવા ગુણોનો ઉદય થતો અનુભવાય છે… સહનશક્તિ વધે છે. આવા ગુણો આપણામાં છે જ પણ તે છતાં થાય છે. "
આપણા રોજિંદા જીવનમાં, તન-મનની માંદગીમાં, દુ:ખ અને હતાશામાં આવા સહનશક્તિ, હિંમત , ઉત્સાહ, આનંદ-કેટલાં જરૂરી હોય છે એ આપણે સમજીએ છીએ. શ્રી મોટા કહે છે: " બહાર આપણે ગમે તે કામમાં હોઈએ તો પણ અંદરનું આપણું કામ એક પળવાર પણ અટકવું ન જોઈએ. એમાં એકલીનતા અને રસ જામ્યાં હોય અને સાથે સાથે બહારના કામ પણ યોગ્ય રીતે અને યોગ્ય ભાવે થયા કરતાં હોય તો જાણવું કે ઠામ છીએ બાકી તો નાહ્યા એટલું પુણ્ય અને કમાયા એટલું આપણા બાપનું છે."
પૂ. મોટા અનેક રોગો અને શારીરિક તકલીફોથી ઘેરાયેલા હતા. છતાં કેવાં મોટાં કામો કરી ગયા ! તેઓ કહેતા કે જેમના હ્રદયમાં પ્રભુ પ્રત્યે ઊંડો વિશ્વાસ અને શ્રદ્ધા છે તેનો આત્મવિશ્વાસ પણ જાગતો રહે છે અને તે મર્દાનગી અને ખુમારીપૂર્વક જીવી શકે છે.
આપણને પરમાત્મા અંગે જાગૃતિ, સભાનતા છે ખરાં? જેમ હવા સર્વત્ર પ્રસરેલી છે એટલે તેના અંગે સભાનતા નથી પણ જ્યારે ગૂંગળામણ થાય છે ત્યારે તેની કેવી કિંમત વરતાય છે? પરમાત્મા પણ સર્વત્ર છે કેવળ આપણે તેના પ્રત્યે સભાન નથી હોતા. દુ:ખમાં આપણે પરમાત્માને યાદ કરીએ છીએ પણ જો સતત કરતા હોઈએ તો કેવું સારું!
જીવનમાં ગૂંચ પડે તો ઉકેલજો, તોડશો નહીં.
તૂટેલો તાર સંધાય ખરો, પણ ગાંઠ રહી જાય.
–રવિશંકર મહારાજ
કેટલાક ભક્તો તીર્થયાત્રાએ જતા હતા. સંત તુકારામે કહ્યું:"મારાથી તો અવાય એમ નથી; પણ મારી આ તુંબડીને લઈ જાઓ, એને દરેક તીર્થમાં સ્નાન કરાવજો !"
ભક્તો અનેક તીર્થોની યાત્રા કરીને પાછા આવ્યા. તેમણે તુંબડી પાછી આપી કહ્યું "અમે એને એકેએક તીર્થમાં સ્નાન કરાવ્યું છે." તુકારામે એ જ તુંબડીનું શાક કરી ભક્તોને પીરસ્યું. તો ભક્તોએ એ થૂંકી નાખ્યું. કહે, " આ તો કડવી છે." તુકારામે કહ્યું:"આટઆટલા તીર્થમાં સ્નાન કર્યું તોયે એ કેમ કડવી રહી?"
ભક્તો કહે: "એનો સ્વભાવ જ એવો છે. પછી તીર્થશું કરે?"
તુકરામે કહ્યું,"ખરી વાત, ગમે તેટલી જાત્રા કરીએ, પણ આપણો સ્વભાવ ન બદલીએ તો આપણે પણ આ કડવી તુંબડી જેવા જ છીએ."
–રમણલાલ સોની
જે કાંઈ થાય તે થવા દેવું, ન ઉદાસીન કે ન અનુદ્યમી થવું. ન પરમાત્મા પ્રત્યે પણ ઈચ્છા કરવી, કે ન મૂંઝાવું. શું થશે? એવો વિચાર કરવો નહીં, અને જે થાય તે કર્યા કરવું. મુશ્કેલીમાં અધિક ઝાંવા નાખવા પ્રયત્ન કરવો નહીં .અલ્પ પણ ભય રાખવો નહીં,'સભાન'—જાગૃત રહેવું. ઉપાધિ વખતે જેમ બને તેમ નિ:શંકપણે રહી ઉદ્યમ કરવો. કેમ થશે? એવો વિચાર મૂકી દેવો. યોગ્ય ઉપાયથી પ્રવર્તવું, પણ ઉદ્વેગવાળું ચિત્ત ન રાખવું. જ્યાં ઉપાય નહીં, ત્યાં ખેદ કરવો યોગ્ય જ નથી.
ડાયનીંગ ટેબલ કહે છે: "ભૂખ ન લાગી હોય તો ખાવાનું ટાળશો. પ્રત્યેક કોળિયાને ચાવી ચાવીને આદર આપશો. આવતીકાલે કદાચ ખાવાનું ન મળે એમ માનીને ડબલ ઝાપટી લેવાની જરૂર નથી. પીરસનાર તો આગ્રહ કરે, પરંતુ તમારા પેટની ઈજ્જત તમારા હાથમાં છે. પેટ લચી પડે એ તો પેટના માલિકની બદનામી ગણાય. ચિકનપુલાવ ખાતી વખતે ભૂતપૂર્વ મરઘીની મરણચીસ તમને નથી સંભળાતી? શાંત થઈ જજો. કદાચ એ તમને જરૂર સંભળાશે.મરઘીની જગ્યાએ તમારી જાતને મૂકી જોજો. ઓછું ખાવ પણ સ્વાદપૂર્વક, શાંતિપૂર્વક અને અન્નબ્રહ્મના આદરપૂર્વક ખાવું. ભોજન કંઈ જ ઝટપટ પતાવી દઈને ચાલવા માંડવાની વિધિ નથી. એ તો યજ્ઞ કર્મ છે. જરૂર કરતાં જે વધાર ખવાયું, તે બધુ6 જ રોગબેન્કમાં લાંબાગાળાની ડિપોઝીટ તરીકે જમા થયું. ચાવી-ચાવીને ખાવાથી આપોઆપ ઓછું ખવાય છે અને અપચો દૂર થાય છે.
કેટલાક દાકતરોને એટલી બધી ધીકતી પ્રેકટીસ ચાલે છે કે ઘણા દરદીઓને તે નિખાલસપણે કહી પણ દે છે કે, "તમને કશુ6 થયું નથી."