પ્રદૂષણ - વિકિપીડિયા
બીજા વિશ્વયુદ્ધ (World War II)માંથી ઉત્પન્ન થયેલું હવાનું પ્રદૂષણ
૧.૨ પ્રાચિન સંસ્કૃતિ
૧.૪ સત્તાવાર કબૂલાત
૧.૫ આધુનિક જાગૃતિ
૨ પ્રદુષણ નિયંત્રણ
૨.૧ પ્રદુષણ નિયંત્રણના સાધનો
૩ પ્રદુષણના સૌથી વધુ પ્રકારો અને સૌથી વધુ પ્રદુષિત વિસ્તારો
૪ સ્ત્રોત અને કારણો
૫ અસરો
૫.૧ માનવીય આરોગ્ય
૫.૨ ઈકો સીસ્ટમ
૬ નિયમો અને દેખરેખ
૭ દાર્શનિક માન્યતા
૮ યથાદર્શન, પર્સપેક્ટીવ
૯ ગ્રીનહાઉસ ગેસ અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ
૧૧ બાહ્ય લિન્ક
શરૂઆતના પથ્થરયુગકે જેમાં અગ્નિ પેટાવાની શોધ થઇ ત્યારથી મનુષ્ય કોઇને કોઇ રીતે પર્યાવરણ પર અસર કરી રહ્યો છે. લોહ યુગ માં યંત્રના ઉપયોગથી ધાતુનું નાના પાયા પર ભૂક્કામાં રૂપાંતર થવાથી નકામી વસ્તુનો સંચય થવા માંડ્યો જે બીજી કોઇ ખાસ આડઅસર વિના નિકાલ થવા લાગ્યો.મનુષ્ય દ્વારા સર્જવામાં આવતી આડપેદાશોથી નદી કે પાણીના સ્ત્રોતમાં કેટલાક અંશે પ્રદૂષણ ફેલાય છે. તેમ છતાં, તેની અસર કુદરતના મહત્વના પરિબળોને કારણે ઓછી રહે છે.
પ્રાચિન સંસ્કૃતિફેરફાર કરો
સત્તાવાર કબૂલાતફેરફાર કરો
આધુનિક જાગૃતિફેરફાર કરો
આધુનિક જાગૃતિ પહેલાનું જૂનુ રશિયન પોસ્ટર: "ધ સ્મોક ઓફ ચીમનીસ ઈઝ ધ બ્રથ ઓફ સોવિયેટ રશિયા" ( ચીમનીનો ધૂમાડો એ રશિયાનો શ્વાસ છે)
પરમાણુ વિજ્ઞાન વિકસતા કિરણોત્સર્ગી દુષિતતાનો ખ્યાલ વિકસ્યો. આ કિરણોત્સર્ગી કિરણો હજારો વર્ષ સુધી તેની પ્રાણઘાતક અસર દેખાડે છે. વર્લ્ડ વોચ ઇન્સ્ટિટ્યુટ દ્નારા લેક કરાચેય ને વિશ્વનું સૌથી વધુ પ્રદુષિત સ્થળ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું. જ્યાં સોવિયેટ યુનિયને 1950 થી 1960 સુધી વિવિધ પ્રકારનો કચરો ફેંક્યો હતો. વિશ્વના સૌથી વધુ પ્રદૂષિત સ્થાન બીજું સ્થાન યુ.એસ.એસ.આર.ના ચેલ્યાબિન્સકને જાય છે. (વધુ સંદર્ભ માટે નીચે જુઓ)
પ્રદુષણ નિયંત્રણફેરફાર કરો
પર્યાવરણ સંચાલનમાં પ્રદુષણ નિયંત્રણનો ઉપયોગતેનો મતલબ એવો કે દહન અને એફલુઅન્ટને ઈન્ડસ્ટ્રીઝ દ્વારા હવા, પાણી અને જમીનમાં છોડવામાં આવતી ગંદકીનું નિયંત્રણ.પ્રદુષણ નિયંત્રણ વગર, વપરાશ, હિટીંગ, કૃષિ, ખાણ, ઉત્પાદન, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને અન્ય માનવીય પ્રવૃતિઓમાંથી ઉત્પન થતી વેસ્ટ પ્રોડક્ટનો સંગ્રહ કે તેનો ફેલાવો પર્યાવરણને નુકશાન પહોંચાડે છે. નિયંત્રણના વિવિધ તબક્કાઓ પ્રદુષણને અટકાવવું, બને તેટલું ઓછો કચરો થાય તે જોવું તે પ્રદુષણ પર કાબુ મેળવવા કરતા વધુ ઈચ્છનિય છે.
પ્રદુષણ નિયંત્રણના સાધનોફેરફાર કરો
પ્રદુષણના સૌથી વધુ પ્રકારો અને સૌથી વધુ પ્રદુષિત વિસ્તારોફેરફાર કરો
સ્ત્રોત અને કારણોફેરફાર કરો
અસરોફેરફાર કરો
માનવીય આરોગ્યફેરફાર કરો
ઈકો સીસ્ટમફેરફાર કરો
નિયમો અને દેખરેખફેરફાર કરો
દાર્શનિક માન્યતાફેરફાર કરો
યથાદર્શન, પર્સપેક્ટીવફેરફાર કરો
ગ્રીનહાઉસ ગેસ અને ગ્લોબલ વોર્મિંગફેરફાર કરો
વધુ માહિતી માટે જુઓ મુખ્ય લેખ: Global warming
ઐતિહાસિક અને અંદાજીત સીઓ 2નું દેશવાર દહન
સ્ત્રોતઃએનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન[૧૮][૧૯]
↑ મેરિઅમ-વેબસ્ટર ઓનલાઇન ડિક્સનેરીમાંથી પ્રદૂષણની વ્યાખ્યા
↑ રોમન અને મધ્યકાલીન સમય દરમિયાન પ્રાચિન તાંબાના ગળતરથી થતાં પ્રદૂષણની નોંધ ગ્રીનલેન્ડ આઇસ, સાયન્સમાં લેવાઇ હતી.272,1996
↑ એલ. ગરી(L. Gari) (2002), ''અરેબિક ટ્રેસ્ટિસ ઓન એનવાયરમેન્ટલ પોલ્યુશન અપ ટુ ધ એન્ડ ઓફ ધ થર્ટીન સેન્ચ્યુરી''("Arabic Treatises on Environmental Pollution up to the End of the Thirteenth Century"), એનવાયરમેન્ટ એન્ડ હિસ્ટ્રી(Environment and History) 8(4), પીપી. 475-488
↑ David Urbinato (1994). "London's Historic "Pea-Soupers"". United States Environmental Protection Agency. મેળવેલ 2006-08-02. Unknown parameter |month= ignored (મદદ)
↑ "Deadly Smog". PBS. 2003-01-17. મેળવેલ 2006-08-02. Cite has empty unknown parameters: |1= and |coauthors= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
↑ James R. Fleming. "History of the Clean Air Act". American Meteorological Society. મેળવેલ 2006-02-14. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (મદદ)
↑ American Petroleum Institute (API) (February 1990). Management of Water Discharges: Design and Operations of Oil-Water Separators (1st Edition આવૃત્તિ). American Petroleum Institute. |edition= has extra text (મદદ)
↑ ૮.૦ ૮.૧ Beychok, Milton R. (1967). Aqueous Wastes from Petroleum and Petrochemical Plants (1st Edition આવૃત્તિ). John Wiley & Sons. LCCN 67019834. |edition= has extra text (મદદ)
↑ અમેરિકાની ઈપીએ(EPA) વેબસાઈટ દ્વારા એમટીબીઈ(MTBE) અંગે વ્યકત કરાયેલી ચિંતાઓ
↑ માનવીય પર્યાવરણ અંગે 1972માં સયુંકત રાષ્ટ્રસંઘનું જાહેરનામું
↑ એન્વાર્યરોમેન્ટ પર્ફોર્મન્સ રીપોર્ટ 2001 ટ્રાન્સપોર્ટ કેનેડા વેબસાઈડ પેજ
↑ પર્યાવરણ મંત્રાલય, ઈસ્યુઃ હવાની ગુણવત્તા, (ઓસ્ટ્રેલિયન સરકાર વેબસાઈટ પેજ
↑ પ્રદુષણ અને સમાજ(Pollution and Society)મારીસા બુચાનન અને કાર્લ હોર્વિઝ (Marisa Buchanan and Carl Horwitz,)મીશીગન યુનિવર્સિટી
↑ સાઈલેન્ટ સ્પ્રિંગ, આર. કાર્લસન(R Carlson), 1962
↑ Beychok, Milton R. (1987). "A data base for dioxin and furan emissions from refuse incinerators". Atmospheric Environment. 21 (1): 29–36. doi:10.1016/0004-6981(87)90267-8. Unknown parameter |month= ignored (મદદ)
↑ Gershon Cohen Ph.D. "The 'Solution' to Pollution Is Still 'Dilution'". Earth Island Institute. મૂળ માંથી 2008-05-04 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 2006-02-14.
↑ "What is required". Clean Ocean Foundation. 2001. મૂળ માંથી 2006-05-19 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 2006-02-14.
↑ વિશ્વમાં કાર્બન ડાયોક્સાઈડનું દહન સંગ્રહિત ૨૦૦૮-૦૪-૨૩ ના રોજ વેબેક મશિનટેબલ 1 રીપોર્ટ DOE/EIA-0573, 2004 એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમીનીસ્ટ્રેશન
↑ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ દહન ચાર્ટ (એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના ડેટા પર મોગાબે વેબસાઈટના પેજ પરનો ગ્રાફ)
બાહ્ય લિન્કફેરફાર કરો
પ્રદૂષણ શબ્દને વિકિકોશ (મુક્ત શબ્દકોશ)માં જુઓ.
એનવાર્યરોમેન્ટ ડીફેન્સ ફંડ
એન્વાર્યરોમેન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ
ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ એનર્જી એન્ડ એન્વાર્યોમેન્ટ રીસર્ચ
OEHHAની 65 દરખાસ્તની યાદી
હવા પ્રદુષણ અંગેની OSHA મર્યાદાઓ સંગ્રહિત ૨૦૦૭-૦૯-૧૭ ના રોજ વેબેક મશિન
નેશનલ ટેક્ષીકોલોજી પ્રોગ્રામ સંગ્રહિત ૨૦૧૨-૦૨-૨૨ ના રોજ વેબેક મશિન અમેરિકાથી નેશનલ ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ હેલ્થપ્રદુષકો લોકો પર કેવી રીતે અસર કરે છે તેનો અભ્યાસ અને રીપોર્ટ
ટોક્ષનેટ(Toxnet) ટોક્ષિકોલોજી પર રીપોર્ટ અને એનઆઈએચ અંગેનો ડેટાબેઝ
સુપરફંડ સંગ્રહિત ૨૦૧૦-૦૩-૧૨ ના રોજ વેબેક મશિન સુપરફંડ સાઈટ અને તેનામાંના પ્રદુષકો(CERCLA)નું સંચાલન કરવું
ટોક્ષીક રીલીઝ ઈન્વેન્ટરી સંગ્રહિત ૨૦૧૦-૦૬-૧૫ ના રોજ વેબેક મશિન અમેરિકાની કંપનીઓ પાણી અને હવામાં કેટલો વેસ્ટ છોડે છે તે ટ્રેક કરવું. દર વર્ષે ચોક્કસ પ્રમાણમાં પ્રદુષકો છોડવાની પરવાનગી આપવીનકશો સંગ્રહિત ૨૦૧૦-૧૦-૦૨ ના રોજ વેબેક મશિન
એજન્સીઝ ફોર ટોક્ષિક સબસ્ટેન્સ એન્ડ ડીસીઝ રજીસ્ટ્રી ટોચના 20 પ્રદુષકો, કેવી રીતે તેઓ લોકોને અસર કરે છે, અમેરિકાના ઉદ્યોગો તેનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરે છે અને કઈ પ્રોડક્ટમાં તે મળે છે.
નેશનલ લાઈબ્રેરી ઓફ મેડિસિનમાંથી ટેક્ષટ્યુટર સંગ્રહિત ૨૦૦૯-૦૨-૦૭ ના રોજ વેબેક મશિન, એ રીસોર્સ ટુ રીવ્યું હ્યુમન ટોક્સીકોલોજીટ
પ્રદુષણ માહીતી ફોર્મ , વુડ હોલ્સ ઓસિયોનગ્રાફિક ઈન્સ્ટીટ્યુટ (Woods Hole Oceanographic Institution)
બ્લેકસ્મિથ ઈન્સ્ટીટ્યુટ (Blacksmith Institute)દ્વારા 2007 વિશ્વના સૌથી પ્રદુષિત વિસ્તારો
વિશ્વના સૌથી વધુ પ્રદુષિત વિસ્તારો સંગ્રહિત ૨૦૧૩-૦૮-૨૪ ના રોજ વેબેક મશિનTime.com પર (ટાઈમ મેગેઝીનનો એક ભાગ)
સ્લાવોમિર ગ્રોનબ્રર્ગ (1996)ની ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ ચેલ્યાબિન્સકઃ ધ મોસ્ટ કન્ટામિનેટેડ સ્પોટ ઓફ ધ પ્લેનેટ(helyabinsk: The Most Contaminated Spot on the Planet)(પૃથ્વી પરનો સૌથી પ્રદુષિત વિસ્તાર)