એફપીઆઈનું ઇમર્જીંગ માર્કેટમાં ભારતમાં સૌથી વધુ રોકાણ: વૈશ્વિક લિક્વિડિટીનો ફાયદો | નવગુજરાત સમય
07-01-2021 10:44 AM
FPIનું 2020માં ~1.6 લાખ કરોડનું રોકાણ, અન્ય મોટાભાગના ઇમર્જીંગ માર્કેટમાં વેચવાલી
ભારતીય શેરબજારમાં 2020માં વિદેશી સંસ્થાકિય રોકાણકારો (એફપીઆઈ)એ ~1.6 લાખ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે. ઇમર્જીંગ માર્કેટમાં એફપીઆઈ દ્વારા કરવામાં આવેલું સૌથી વધુ રોકાણ ભારતમાં થયું છે. જ્યારે બીજી તરફ અન્ય ઇમર્જીંગ માર્કેટમાંથી એફપીઆઇએ નાણાં પાછા ખેંચ્યા હતા. ભારતીય શેરબજારમાં કોઈ એક વર્ષમાં 23 અબજ ડોલરનું કરેલું રોકાણ સૌથી ઊંચુ રહ્યું છે.
એફપીઆઇએ સતત બીજા વર્ષે ભારતીય શેરબજારમાં ઊંચુ રોકાણ કર્યું હતું. 2019માં આ વર્ગે 14.2 અબજ ડોલરનું રોકાણ કર્યું હતું. 2019માં પણ ભારતે ઇમર્જીંગ માર્કેટમાં સૌથી વધુ એફપીઆઈ રોકાણ મેળવ્યું હતું. ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણ આકર્ષવા પાછળનું કારણ કોવિડ-19 પછી આર્થિક ઝડપી રિકવરી, કંપનીઓની કામગીરીમાં થયેલો સુધારો, સરકાર દ્વારા પ્રવાહિતા વધારવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં અને કોવિડ-19માં સરકારની અસરકારક ભૂમિકા જેવા કારણો મુખ્યત્વે રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત વૈશ્વિક સ્તરે ડોલર ઇન્ડેક્સ નબળો થતાં ભારતીય કરન્સીમાં સુધારો થવાનું કારણ પણ મહત્ત્વનું પૂરવાર થયું હતું.
કોવિડ-19ને પગલે વૈશ્વિક સ્તરે સેન્ટ્રલ બેન્કો દ્વારા પેકેજની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આમ છતાં તેની સરખામણીએ ભારતની સ્થિતિ વધુ ઝડપથી સુધરતા જુન પછી એફપીઆઇનો વલણ બદલાયું હતું અને 2020ના છેલ્લા બે મહિના દરમિયાન ભારતીય શેરબજારમાં મોટી ખરીદી કરી હતી. સરકાર અને રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયાએ મળીને અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું પેકેજ જાહેર કર્યું હતું. આ ઉપરાંત વૈશ્વિક સ્તરે લગભગ 10 ટ્રીલિયન ડોલરના પેકેજની જાહેરાત થઈ હતી એમ એક્સિસ સુક્યુરિટીઝના કરન્સી અને કોમોડિટીઝના હેડ સુનિલકુમાર કાટકેનું કહેવું હતું.
અમેરિકામાં પ્રમુખની ચૂંટણી અને કોવિડ-19ને કારણે એફપીઆઇએ ઇક્વિટી કરતાં બુલિયન તરફ વધુ રોકાણ કર્યું હતુ. જ્યારે બીજી તરફ વિતલા વર્ષમાં ડોલર ઇન્ડેક્સ લગભગ 14 ટકા જેટલો ઘટ્યો હતો. આને કારણે પણ પ્રવાહ ઇમર્જીંગ માર્કેટમાં ખાસ કરીને ભારત તરફ વળ્યો હતો. અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર યથાવત રાખવાની નીતિ તેમજ સ્ટીમ્યુલ્સ પેકેજને કારણે પણ ડોલર પર દબાણ વધ્યું હતું જેનો લાભ ઇમર્જીંગ માર્કેટને મળ્યો હતો.
સૌથી વધુ દક્ષિણ કોરિયામાંથી રોકાણ પાછું ખેંચાયું
એક તરફ ભારતમાં રોકાણ પ્રવાહ વધ્યો હતો તો બીજી તરફ વિતેલા વર્ષે દક્ષિણ કોરિયામાંથી એફપીઆઇએ સૌથી વધુ રોકાણ પાછું ખેંચ્યું હતું. પ્રાપ્ત ડેટા અનુસર દ. કોરિયામાં રોકાણ પ્રવાહમાં 17.6 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. સમાન સ્થિતિ તાઇવાનમાં પણ હતી અને 17.6 ટકાનો ઘટાડો હતો. મલેશિયામાં 5.6 ટકા, ઇન્ડોનેશિયામાં 3.2 ટકા અને થાઇલેન્ડમાં 8.3 ટકા ઘટ્યું હતું.