મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન છતાં પ્રામાણિક કરદાતાની સ્ક્રુટિની નહીં થાય - NGS Business
મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન છતાં પ્રામાણિક કરદાતાની સ્ક્રુટિની નહીં થાય-ટેક્સ-કમાણી -બચત-Economic Times Gujarati
મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન છતાં પ્રામાણિક કરદાતાની સ્ક્રુટિની નહીં થાય
16 May 2017, 1111 hrs IST, ET Bureau
નવી દિલ્હી:આવકવેરા વિભાગે નોટબંધીની તપાસનો બીજો રાઉન્ડ શરૂ કરી દીધો છે. જોકે, કરદાતાએ કોઈ મોંઘી ખરીદી કરી હશે અથવા તાજેતરમાં બહુ મોટું રોકાણ કર્યું હશે, પણ એ આંકડો જાહેર કરેલી આવક સાથે બંધ બેસતી હશે તો I-T અધિકારીઓ તેની તપાસ નહીં કરે.
એક વરિષ્ઠ ટેક્સ અધિકારીએ ETને જણાવ્યું હતું કે, "સ્ક્રુટિની ચોક્કસ માહિતીના આધારે હાથ ધરાશે.'"બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, મોટા ટ્રાન્ઝેક્શનને કારણે આપમેળે વ્યક્તિની સ્ક્રુટિની નહીં થાય. અધિકારીઓ પાસે તપાસની ચોક્કસ માહિતી હશે તો જ તે પૂછપરછ કરશે. એટલે કે, મોટા નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શન કરનારા પ્રામાણિક કરદાતાને પરેશાન કરવામાં નહીં આવે.
સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સિસ (CBDT)ની ગયા સપ્તાહે મળેલી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક પછી આ નિર્ણય લેવાયો હતો. અત્યારે અમુક મર્યાદાની ઉપરના ટ્રાન્ઝેક્શનમાં આવા કેસ કમ્પ્યુટર દ્વારા આપમેળે પસંદ કરવામાં આવે છે.
ટેક્સ વિભાગના પગલાનો હેતુ પગારદાર કર્મચારી અને અન્ય પ્રામાણિક કરદાતાને થતી બિનજરૂરી હેરાનગતિ ટાળવાનો અને અધિકારીઓને મોટી કરચોરી કરનારી એન્ટિટી કે વ્યક્તિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા વધુ સમય આપવાનો છે. ટેક્સ વિભાગના વિવિધ ડેટા સ્રોતમાં અન્ય દેશોના ટેક્સ સત્તાવાળા અને ભારતમાં ઊંચા મૂલ્યના ટ્રાન્ઝેક્શનનો સમાવેશ થાય છે.
આગામી સમયમાં આ બાબતો સ્ક્રુટિનીનો આધાર રહેશે. ઉપરાંત, નોટબંધી પછી બેન્કોમાં મોટા પ્રમાણમાં રોકડ જમા કરનારા અને મોંઘી ચીજો ખરીદનારા લોકો ટ્રાન્ઝેક્શન માટે સંતોષકારક સ્પષ્ટતા નહીં કરી શકે તો તેમણે I-Tના 'ઓપરેશન ક્લીન મની' હેઠળ સ્ક્રુટિનીનો સામનો કરવો પડશે.
'ઓપરેશન ક્લીન મની'ના ભાગરૂપે ટેક્સ વિભાગને પુષ્કળ ડેટા મળ્યો છે, જે વિશ્લેષણ માટે એનાલિટિક્સને સોંપવામાં આવ્યો છે. જેથી કરચોરી પકડવામાં મદદ મળી શકે. અત્યાર સુધીમાં વધુ તપાસ માટે 60,000 વ્યક્તિને અલગ તારવવામાં આવ્યા છે. જોકે, સમગ્ર કવાયતની અસરકારકતા નિશ્ચિત કરવા સ્ક્રુટિની સંખ્યાને બદલે ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ટેક્સ અધિકારીઓ માહિતીના આધારે જનરલ સ્ક્રુટિનીને બદલે મર્યાદિત સ્ક્રુટિની હાથ ધરશે. વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર પૂરતી પ્રક્રિયા પછી જ મર્યાદિત સ્ક્રુટિનીનું જનરલ સ્ક્રુટિનીમાં રૂપાંતર કરવામાં આવશે. CBDTએ બિઝનેસ સિવાયની રૂ.5 લાખ સુધીની આવકના કેસમાં સ્ક્રુટિની નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સામાન્ય રીતે આવકવેરા વિભાગ 1.5-2 ટકા રિટર્નની સ્ક્રુટિની કરે છે, પણ તે સ્ક્રુટિનીની સંખ્યામાં ઘટાડો કરવાની યોજના ધરાવે છે.