કોરોના વાયરસનો સામનો કરવા માટે ભારતની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલી કેટલી તૈયાર છે? – news4gujarat
કોરોના વાયરસનો સામનો કરવા માટે ભારતની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલી કેટલી તૈયાર છે?
ભારતની લગભગ 26,000 સરકારી હોસ્પિટલો
10,700 લોકો દીઠ સરેરાશ 1 તબીબ
ભારતમાં કોરોના વાયરસ પછાડ્યા પછી, દરેકની નજર દેશની જાહેર આરોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ટકી છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ પણ છે કે શું આપણે કટોકટીની પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા સક્ષમ છીએ?
વિશ્વભરમાં ,000,૦૦૦ લોકોની હત્યા કરનાર કોરોના વાયરસ (સીઓવીડ -૧ now) હવે ભારત પહોંચ્યો છે. દેશમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 6 પોઝિટિવ કેસની પુષ્ટિ થઈ છે. ઘણા લોકો હજી પણ સર્વેલન્સ હેઠળ છે. હવે તમામની નજર ભારતની જાહેર આરોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર છે. મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું સિસ્ટમ કટોકટીઓ નિયંત્રિત કરવામાં સક્ષમ છે?
અમે વિશ્લેષણ માટે ચાર મૂળભૂત પરિમાણો પસંદ કર્યા.
1. હોસ્પિટલો અને જાહેર આરોગ્યસંભાળ કેન્દ્રોની સંખ્યા
2. એલોપેથિક ડોકટરોની સંખ્યા
3. નર્સો અને મિડવાઇવ્સની સંખ્યા
4. હોસ્પિટલના પલંગની સંખ્યા
હોસ્પિટલ અને ડોકટરો
નેશનલ હેલ્થ પ્રોફાઇલ 2019 મુજબ, ભારતમાં લગભગ 26,000 સરકારી હોસ્પિટલો છે. આ હોસ્પિટલો કેન્દ્ર, રાજ્ય સરકાર અથવા સ્થાનિક વહીવટ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.
જો આપણે આ આંકડાને દેશની ૧.૨25 અબજની વસ્તીથી વિભાજીત કરીએ, તો પછી દર એક લાખ લોકો (,000 47,૦૦૦ લોકો માટે એક હોસ્પિટલ) માટે ફક્ત બે હોસ્પિટલો આવે છે. અમે ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરીના આધારે રાજ્ય મુજબની હોસ્પિટલોની ઉપલબ્ધતાનું મૂલ્યાંકન કર્યું છે.
રાજ્યવાર વિશ્લેષણ બતાવે છે કે સરકારી હોસ્પિટલોની સંખ્યાને ધ્યાનમાં લેતા, ઓછી વસ્તીવાળા નાના રાજ્યો વધુ સારી રજૂઆત કરે છે કારણ કે સંપ્રદાયો ઓછો છે. અરુણાચલ પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં દર એક લાખ વસ્તી માટે અનુક્રમે 16 અને 12 હોસ્પિટલો છે.
દિલ્હીમાં 1.54 લાખમાં 1 હોસ્પિટલ
જ્યાં સુધી મોટી વસ્તીવાળા મોટા રાજ્યોની વાત છે, તેમની એક લાખ લોકો પરની હોસ્પિટલોની સંખ્યા રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ઓછી છે. આંધ્રપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, દિલ્હી, ગુજરાત અને છત્તીસગ દેશની 21% વસ્તી છે. પરંતુ આ રાજ્યોમાં હોસ્પિટલોની સંખ્યા દર એક લાખ લોકો પર બેસી નથી.
આંધ્રપ્રદેશમાં દર બે લાખ લોકો માટે એક હોસ્પિટલ છે. મહારાષ્ટ્રમાં, દર 1.6 લાખ લોકો માટે સરેરાશ 1 હોસ્પિટલ છે. મધ્ય પ્રદેશમાં 1.5-1 લાખ, દિલ્હીમાં 1.54 લાખ, ગુજરાતમાં 1.37 લાખ અને છત્તીસગ inમાં 1.19 લાખમાં 1-1 હોસ્પિટલો ઉપલબ્ધ છે. તે જ સમયે, રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 47,000 લોકો માટેની એક હોસ્પિટલ છે.
નર્સ, બેડ નંબર
હોસ્પિટલો અને ડોકટરોની સંખ્યા સિવાય, જો નર્સો, મિડવાઇફ્સ અને હોસ્પિટલના પલંગ જેવા મૂળભૂત હોસ્પિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઓછા હોય તો આ સંખ્યા પણ ઓછી છે. ડીઆઈયુએ શોધી છે કે આ કિસ્સામાં પણ સરકારી હોસ્પિટલોમાં કુશળ વ્યાવસાયિકો પર ખૂબ દબાણ છે.
સરકારી હોસ્પિટલોમાં રજિસ્ટર્ડ નર્સો અને મિડવાઇફ્સની સંખ્યા આશરે 20.5 લાખ છે. આનો અર્થ 610 લોકો દીઠ સરેરાશ એક નર્સ છે.
જો હોસ્પિટલના પલંગની સંખ્યા જોવામાં આવે, તો તે ભારતની વિશાળ વસ્તીની તુલનામાં ખૂબ ઓછી છે. દેશની 25,778 સરકારી હોસ્પિટલોમાં 7.13 લાખ પલંગ ઉપલબ્ધ છે. આનો અર્થ એ કે દર 10,000 લોકો માટે ભાગ્યે જ 6 પથારી ઉપલબ્ધ છે. આ કિસ્સામાં, બિહારની હાલત સૌથી દયનીય છે. બિહારમાં દર 9,000 લોકો માટે એક જ પલંગ ઉપલબ્ધ છે. ઝારખંડ, ગુજરાત, છત્તીસગ,, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, ઓડિશા, હરિયાણા, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ અને મણિપુરમાં આશરે 2,000 લોકો માટે સરકારી હોસ્પિટલનો પલંગ ઉપલબ્ધ છે.
કોરોના વાયરસનો સામનો કરવા માટે ભારતની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલી કેટલી તૈયાર છે? was originally published on News4gujarati