યુદ્ધના પગલે સરકાર અને RBI સામે નવો પડકાર - Shakti Krupa | News About India
Home/Day Special/યુદ્ધના પગલે સરકાર અને RBI સામે નવો પડકાર
– જો ચોક્કસ પગલા નહિ ભરાય તો આગામી સમયમાં પ્રતિકુળ પરિબળો વધુ પ્રબળ બનશે
વિ શ્વભરના બજારો, રોકાણકાર અને આર્થિક નીતિ ઘડનારાઓ પડોશી યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણનો પડછાયો અનુભવી રહ્યા છે પરંતુ જો સંઘર્ષ લાંબા સમય સુધી ચાલશે તો ભારત આર્થિક સૌથી અસરગ્રસ્ત દેશોમાં સામેલ થશે રૂપિયો રેકોર્ડ સ્તરે ગગડીગયો છે. હવે ૨૦૨૨માં રૂપિયો એશિયાની સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનારી કરન્સી બની ગઈ છે. આ ત્યારે થયું કે જ્યારે ભારતીય રીર્ઝવ બેંકે રૂપિયાના ઘટતા ભાવને રોકવા માટે તમામ પગલા અપનાવ્યા. શેરબજારમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો અને સેન્સેક્સ ઘટીને ગયા વર્ષના મધ્ય પછીના સૌથી નીચા સ્તરે જોવા મળ્યો હતો. ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત ૧૩૦ ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે અને એવી આશંકા છે કે જો યુદ્ધની સ્થિતિ આવી જ રહી તો થોડા અઠવાડિયામાં તે ૧૫૦થી ૨૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરને સ્પર્શી શકે છે. આ સંજોગોમાં ભારતીય અર્થતંત્રની નબળાઈ અંગે જે આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે તેને પણ સમજી શકાય છે.
કોમોડિટીના ભાવમાં વધારો આપણા અર્થતંત્ર પર દબાણ લાવી શકે છે કારણ કે આપણે આપણી જરૂરિયાતના ૮૫ ટકા તેલની આયાત કરીએ છીએ. આ વર્ષના કેન્દ્રીય બજેટના અંદાજ પર આધારિત છે કે તેલના ભાવ લગભગ ૭૫ ડોલર પ્રતિ બેરલ હશે તેથી તે આંકડાઓ પણ હવે વિશ્વસનીય નથી. વાસ્તવિક વૃદ્ધિ પણ અપેક્ષા કરતા નબળી રહેશે અને જો સરકારી ખર્ચમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર નહીં થાય તો પણ જીડીપીની ટકાવારી તરીકે રાજકોષીય ખાધનું સંચાલન કરવું મુશ્કેલ બનશે. સરકારે ઇંધણની વધેલી કિંમત સહન કરવી પડશે, જે તેના ખર્ચમાં વધારો કરશે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક સામે પડકાર નબળો રૂપિયો છે. વૃદ્ધિને ટેકો આપવા અને બલ્ક સરકારી દસ્તાવેજોના વેચાણનું સંચાલન કરવા માટે કેન્દ્ર તરફથી દબાણ વધશે ૧૦ વર્ષના સરકારી બોન્ડસ પરની યીલ્ડ સાત બેસિસ પોઇન્ટ વધીને ૬.૮૯ ટકાની નજીક પહોંચી હતી. વૃદ્ધિ માટે હજુ અવકાશ છે અને ઉંચા દરો દેવાનું સંચાલન મુશ્કેલ બનાવશે. માત્ર ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતો જ નહીં પરંતુ ખાદ્યતેલની કિંમતો પણ ફુગાવા તરફ દોરી જશે. આ કિંમતો પહેલાથી જ રિઝર્વ બેંકની હળવી મર્યાદાને પણ વટાવી ચૂકી છે.
સનફ્લાવર ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે અને વધુ વધવાની શક્યતા છે. કારણ કે વિશ્વના સૂર્યમુખી તેલના વેપારમાં યુક્રેન અને રશિયાનો હિસ્સો લગભગ ૮૦ ટકા છે. આવા પુરવઠાના આંચકામાં સેન્ટ્રલ બેન્ક વધુ કંઈ કરી શકશે નહીં અને વૃદ્ધિની સ્થિરતા અને ઉચા ફુગાવાને ટાળવો મુશ્કેલ બનશે. નવી ઉભરી રહેલ પરિસ્થિતિ રિઝર્વ બેંક માટે પોલિસી પસંદગીની મુશ્કેલીમાં વધારો કરશે. સરકારે ૨૦૧૨- ૨૦૧૩ જેવી પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા તૈયાર રહેવું જોઈએ જ્યારે કોમોડિટીના ઉંચા ભાવ અને નબળા વિકાસની સાથે સાથે રૂપિયા, ફુગાવો વૃદ્ધિ અને બાહ્ય ખાતાને અસર થઈ હતી.
આમ, આ બધા મુદ્દા જોતાં અર્થતંત્ર સામે મોટો પડકાર ઉભો થયો છે. પ્રવર્તમાન સંયોગોમાં સરકાર તેમજ મધ્યસ્થ બેંકે સાથે મળીને ચોક્કસ પગલા ભરવા પડશે. અન્યથા આગામી સમયમાં પ્રતિકૂળ પરિબળો વધુ પ્રબળ બનશે તેમ કહેવું અસ્થાને નથી.