સીફૂડની નિકાસને લઈને ચીન સાથે ઊભી થયેલી મડાગાંઠ છેવટે ઉકેલાઈ
ગુજરાત એ દરિયાઈ ખાદ્યપદાાૃર્થોનું દેશનું સૌાૃથી મોટું નિકાસકાર રાજ્ય છે
કોચી, તા.2
ભારતના સીફૂડ (દરિયાઈ ખાદ્ય પેદાશો) માટેની સૌથી મોટી બજાર ચીને ૧ જૂનથી ભારત ખાતેથી સીફૂડની આયાત બંધ કરવાનો અગાઉ કરેલો નિર્ણય પાછો ખેંચ્યો છે. એકવેટિક પેદાશોની નિકાસ માટેના ચીનના જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ કવોલિટી સુપરવિઝન, ઈન્સ્પેકશન એન્ડ ક્વોરન્ટીન સર્ટિફેકિટ ધોરણો મેળવનારા રાષ્ટ્રોની યાદીમાંથી ભારતને બાકાત રખાયું હતું. એકસપોર્ટ ઈન્સ્પેકશન કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા જારી કરાનારા ઈન્સ્પેકશન અને ક્વોરન્ટીન સર્ટિફિકેટની ફોર્મેટ સ્વીકારવાનું ચીને માન્ય રાખતા નિકાસ બંધ થઈ જવાનો ભય દૂર થયો છે, એમ મરિન એકસપોર્ટસ પ્રોડકટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટીના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું. ચીનના પ્રતિબંધના નિર્ણયને કારણે ભારતના ખાસ કરીને ગુજરાત વિસ્તારના મરિન નિકાસ વ્યવસાય પર ભારે અસર પડી શકી હોત. ગુજરાત બહોળો દરિયાકાંઠો ધરાવતું રાજ્ય હોવાથી અહીં મત્સ્યોદ્યોગ મોટી માત્રામાં ફૂલ્યોફાલ્યો છે.
દરિયાઈ પેદાશોની આયાત અને નિકાસ પર નિરીક્ષણ માટેના વહીવટી પગલાંના અમલીકરણ અંગે ચીને ગયા વર્ષના મે માસમાં નોટિસ જારી કરી હતી. ચીન માત્ર એવા જ રાષ્ટ્રો ખાતેથી સીફૂડ કન્સાઇનમેન્ટસને મંજૂરી આપે છે જેમણે એક્યુએસઆઈક્યુ મેળવ્યું હોય. ચીને જારી કરેલા નોટિફિકેશનમાં ૨૭ રાષ્ટ્રોને આવરી લીધા હતા જેણે આયાત ધોરણોનું પાલન કરવાની સહમતિ આપી હતી.ચીનમાં નિકાસ કરાનારા દેશોમાં એશિયા વિસ્તારોના સાત દેશોનો સમાવેશ થાય છે. આ સાત દેશો એટલે વિયેતનામ, થાઈલેન્ડ, પાકિસ્તાન, જાપાન, ફિલિપિન્સ, મ્યાનમાર અને દક્ષિણ કોરિઆનો સમાવેશ થાય છે. બાકીના દેશોમાં ૧૦ યુરોપના, સાત અમેરિકન કોન્ટિનેન્ટ તથા ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝિલેન્ડનો સમાવેશ થાય છે.
૨૦૧૦-૧૧માં ભારતની ચીન ખાતેની મરિન નિકાસ ૧૫૯૦૦૦ ટન રહી હતી. મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો ચીનની આ બજારમાં રૃપિયા ૧૯૭૮ કરોડની નિકાસ ભારતની કુલ નિકાસના ૧૫ ટકા જેટલી છે. ચીનમાં ભારતની સીફૂડની નિકાસમાં એકલા ગુજરાતનો હિસ્સો ૭૧૦૦૦ ટન રહેલો છે. છેલ્લા એક દાયકાથી ચીન ભારતની સીફૂડની મુખ્ય બજાર હોવાનું એક નિકાસકારે જણાવ્યું હતું. ૨૦૧૧ના એપ્રિલથી ડિસેમ્બર દરમિયાન દેશની સીફૂડની કુલ નિકાસ ૬૨૧૫૭૭ ટન રહી છે, જેનું મૂલ્ય રૃપિયા ૧૨૧૯૦ કરોડ જેટલું છે. તાજેતરના ભૂતકાળમાં ભારતની ચીન ખાતેની નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ રહ્યો છે જેને પરિણામે યુરોઝોનમાં ઘટેલી નિકાસથી થતાં નુકસાનને ભરપાઈ કરી શકાય છે.