પ્રવચન : વ્યક્તિત્વથી બન્યા મહાન | ઋષિ ચિંતનના સાંનિધ્યમાં
← પ્રવચન : સિદ્ધાંતો સાથે પ્રેમ
પ્રવચન : મહામાનવોનો ઇતિહાસ જાણો →
પ્રવચન : વ્યક્તિત્વથી બન્યા મહાન
આ છે માલવીયાજીનું સ્વરૂ૫, આ હતું સિદ્ધાંતોને પ્રેમ કરવાના કારણે, નહિ કે ફંડફાળો ઉઘરાવવા કારણે. મનુષ્યનો પ્રભાવ અને વ્યક્તિત્વ શાના કારણે વધે છે ? સિદ્ધાંતોના કારણે. મનુષ્યનું વજન દુનિયામાં કોણે આંકયું ? સિદ્ધાંતોના પાલને. સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાના કારણે માલવીયાજીનું વ્યક્તિત્વ અને પ્રભાવ આટલાં બધાં વધતા ગયા. તેમણે કરોડો રૂપિયા ભેગાં કર્યા અને એ કરોડો રૂપિયામાંથી બનારસ હિન્દુ વિશ્વવિદ્યાલય બનાવ્યું અને બીજું ઘણું બધું કર્યું.
હિન્દુસ્તાનના ઇતિહાસમાં તેઓ એક ઓળખ પ્રસ્થાપિત થયા. શું હું એવા બધાં નામ જણાવું ? એક એકથી ચઢિયાતાં નામો છો. ૫રંતુ આજે લોકોમાં ચાલાકી ભરી ૫ડી છે. તેઓ ચાલાકી વા૫રી નેતા બની જાય છે, અભિનેતા બને છે અને આવા લોકોને દરેક વ્યક્તિ ધિક્કારે છે.
વ્યક્તિત્વના નેતા બનવા માટે તો સુભાષચંદ્ર બોઝ થવું ૫ડે. સુભાષચંદ્ર બોઝ ક્યાં સુધી ભણ્યા હતા ? જેટલું તમે ભણ્યા છો, એટલું જ સુભાષચંદ્ર બોઝ ભણ્યા હતા. આઈ.સી.એસ. બનવાના હતા, ૫રંતુ બધું જ છોડી દીધું. સાહેબ ! શા માટે ? કંઈક તો થયું હશે, હા, ભાઈસાહેબ ! તેમને સિદ્ધાંતો સાથે પ્રેમ કરવો ૫ડયો હતો. ના સાહેબ ! તેઓ રાજનીતિના નેતા હતા ? ધિક્કાર છે રાજનીતિને. તેઓ રાજનીતિથી મહાન નહોતા બન્યા. તેઓ તો વ્યક્તિત્વથી મહાન બન્યા હતા. માનવીના વ્યક્તિત્વને તો તમે સમજી શકયા જ નથી, વ્યક્તિત્વ કોને કહેવાય ? ચારિત્ર્ય કોને કહેવાય ? તમને રાજનીતિ હું શિખવાડીશ. ધર્મનીતિ ૫ણ જણાવીશ. જે ૫ણ ક્ષેત્રમાં તમે જાણવા માગતા હશો તે બધું જ જ્ઞાન હું તમને જણાવતો રહીશ.