શ્રી રાષ્ટ્રીય કેળવણી મંડળ પરિચય
૧.ઈતિહાસ.
વર્ષોની ગુલામી બાદ સ્વત્રંત ભારતને બેઠું કરવું એક પડકાર હતો. આર્થિક, શૈક્ષણિક અને નૈતિક રીતે ભારતની પ્રજાને પુનઃ જાગૃત કરવા માટે ગાંધીજીએ આપેલા પાયાની કેળવણીના સિદ્ધાંતને લક્ષમાં રાખી વિનોબા ભાવે, કાકાસાહેબ કાલેલકર વિગેરેએ સમગ્ર ભારતમાં બુનિયાદી શિક્ષણ, નઈ તાલીમ, વર્ધા શિક્ષણ વિગેરે નામોથી ભારતીય પ્રજાને શિક્ષિત કરવામાં અથાક અને અવિરત પ્રવાહ વહી રહ્યો હતો.
સમ્રગ આણંદ જીલ્લામાં અને બ્રુહદ ખેડા જીલ્લામાં પુ. દાદા શ્રી ઈશ્વરભાઈ ખોડાભાઈ ચાવડા એ ખુબજ જાણીતું અને હૈયાવાગુ નામ છે. જેમણે પોતાની સ્વત્રંત વિચારશ્રેણી, પ્રમાણિકતા અને સંનિષ્ઠ સમજ તથા પારદર્શક આચાર વિચાર અને વહીવટી સુઝબુઝથી પોતાની કાર્ય નિષ્ઠાને કસોટીના એરણ પર ચડાવીને કોઈપણ પ્રકારના ભેદભાવ વિના સમગ્ર ખેડા-આણંદ જીલ્લાના કાંઠા ગાળાના વિસ્તારના લોકોના ઉત્થાન માટે રાત-દિવસ એક કર્યા છે. તેના ભાગ રૂપે પ્રજાનું હિત કરવા, શિક્ષણએ ઉત્તમ માધ્યમ હોઈ બુનિયાદી શિક્ષણના હેતુઓ સર કરવા ૧૯૭૧ માં શ્રી રાષ્ટ્રીય કેળવણી મંડળની સ્થાપના કરી.
આમ તો આ સંસ્થા એના નામ મુજબ રાષ્ટ્રીય કેળવણીનો પર્યાય છે. અહી કેળવણીના મૂળ ગાંધીજીના સત્યાગ્રહની લડત વખતના છે. ગ્રામ કાર્યકર્તા, ગ્રામ સેવક, લોક સેવક તૈયાર કરવાનું કામ આ સંસ્થા કરી રહી છે. તેના સ્થાપક, નિર્માતા કે કુશળ કારીગર લોક સેવક પુ.દાદા શ્રી ઈશ્વરભાઈ ચાવડા છે. હાલ આ સંસ્થાના પ્રમુખ શ્રી માધવસિંહજી સોલંકી સાહેબ છે. જેમની રાહબરી નીચે આજે ઉત્તર બુનિયાદી શાળાઓ, આશ્રમશાળાઓ, બક્ષીપંચ છાત્રાલયો, ટેકનીકલ શિક્ષણ આપતી આઈ.ટી.આઈ., ગ્રામ વિકાસ અને કૃષિ શિક્ષણ આપતી ગ્રામ વિદ્યાપીઠ ચાલી રહી છે અને સતત પ્રગતી કરી રહી છે.
હેતુઓ/ઉદેશ્ય.
આર્થિક અને સામાજિક તેમજ શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગોનો વિકાસ, કેળવણી ને જાગૃતિ.
શિક્ષણ-વિકાસ અને જાગૃતિ માટે બુનિયાદી શાળા, છાત્રાલયો, વિદ્યાલયો, કન્યાશાળાઓ, પ્રોઢશાળા વિગેરે સ્થાપવી, નિભાવવી, વિકસાવવી અને મદદ કરવી.
ગ્રામોદ્યોગ, ગૃહ ઉદ્યોગ વિગેરે હુન્નરોની તાલીમ આપવી, જરૂરી માર્ગદર્શન સેમીનાર વિગેરેની સહાયનો લાભ આપવો.