ગુજરાતી સમાચાર: આ કારણે બાળકો-વૃદ્ધોને જલદી ન્યુમોનિયા થાય છે, બચવા માટે આટલું ધ્યાન રાખો | Symptoms Of Pneumonia In Children And Aged People - Health News | I Am Gujarat
Gujarati News Health આ કારણે બાળકો-વૃદ્ધોને જલદી ન્યુમોનિયા થાય છે, બચવા માટે આટલું ધ્યાન રાખો
Published: Nov 12, 2019 13:14 pm IST
ન્યુમોનિયા આમ તો સામાન્ય બીમારી છે પરંતુ તેની યોગ્ય સારવાર ના થાય તો ગંભીર રૂપ ધારણ કરી શકે છે. 12 નવેમ્બરે વર્લ્ડ ન્યુમોનિયા ડે છે ત્યારે આ બીમારી વિશેના લક્ષણો અને તેનાથી કેવી રીતે બચવું તે જાણી લો.
ન્યુમોનિયાની અસર બાળકો અને વૃદ્ધોમાં
ન્યુમોનિયા ફેફસાનું ઈન્ફેક્શન છે જે મોટાભાગે બેક્ટેરિયા, વાયરસ કે ફંગલથી થાય છે. બદલાતી ઋતુમાં ન્યુમોનિયાનો ખતરો વધી જાય છે. આંકડા પ્રમાણે, ન્યુમોનિયાનો ભોગ સૌથી વધુ બાળકો અને વૃદ્ધો બને છે કારણકે તેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનના રિપોર્ટ પ્રમાણે, 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં 15 ટકાનું મોત ન્યુમોનિયાના કારણે થાય છે. બાળકોમાં સામાન્ય રીતે વાયરલના કારણે ન્યુમોનિયા થાય છે જ્યારે ધૂમ્રપાન કરતા લોકોમાં બેક્ટેરિયાથી થાય છે. સામાન્ય રીતે શરદી કે તાવ બાદ ન્યુમોનિયા થાય છે અને 10-12 દિવસમાં સાજા થવાય છે. પરંતુ ક્યારેક ન્યુમોનિયા જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
ન્યુમોનિયાના લક્ષણો
ન્યુમોનિયા થયા બાદ ફેફસામાં સોજો આવે છે અને ઘણીવાર પાણી ભરાઈ જાય છે. આ સિવાય તીવ્ર તાવ, ઉધરસ સાથે લીલા કે ભૂરા રંગનો ઘટ્ટ કફ નીકળવો, ક્યારેક ક્યારેક લોહી નીકળવું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી ન્યુમોનિયાના સંકેત આપે છે. આ લક્ષણો ઉપરાંત ઘણા લક્ષણો છે જેમાં નીચેના લક્ષણો સામેલ છે.
-દાંત કકડવા
– હૃદયના ધબકારા વધી જવા
– ઝડપથી શ્વાસ લેવો
– ઝાડા-ઊલટી
-ભૂખ ના લાગવી
– હોઠ વાદળી પડી જવા
– ખૂબ અશક્તિ લાગવી અને બેભાન થઈ જવાતું હોય તેવું લાગ્યા કરવું
ન્યુમોનિયાની સારવાર
ન્યુમોનિયા થયો છે કે નહીં તેની પરખ કરવા ત્રણ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. તેમાં સીબીસી, છાતીનો એક્સ રે અને કફની તપાસ કરવામાં આવે છે. સીબીસીમાં ટોટલ બ્લડ કાઉન્ટ જોવામાં આવે છે. જો તેમાં રેડ બ્લડ સેલ્સ (RBC) નોર્મલ રેન્જ 12,000થી વધુ હોય તો ન્યુમોનિયા હોઈ શકે છે. છાતીના એક્સ રેમાં સફેદ ધબ્બા જોવા મળે તો આ પણ ન્યુમોનિયાનો ઈશારો છે.
ન્યુમોનિયાની સારવાર તેના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. ન્યુમોનિયા બેક્ટેરિયા દ્વારા થયો હોય તો દર્દીને એન્ટી-બાયોટિક દવા આપવામાં આવે છે. જો કે, દવાનો કોર્સ પૂરો કરવો જરૂરી છે નહીં તો ફરીથી ઉથલો મારી શકે છે. આ પ્રકારનો ન્યુમોનિયા થાય તો 1 મહિનામાં સાજા થવાય છે. વાયરસથી થતો ન્યુમોનિયા સાજો થામાં વધારે સમય લાગે છે. દર્દીને તાવની સાથે ઉધરસની દવા આપવામાં આવે છે. જરૂર પડે તો નેબ્યુલાઈઝર દ્વારા કફ કાઢવામાં આવે છે.
જીવલેણ હોઈ શકે છે ન્યુમોનિયા?
જો ન્યુમોનિયા દરમિયાન સેપ્ટિક થઈ જાય તો સ્થિતિ ઘાતક સાબિત થાય છે અને દર્દીનો જીવ જઈ શકે છે. ન્યુમોનિયાના ગંભીર સ્ટેજના દર્દીને ICUમાં દાખલ કરવો પડે છે અને ઓક્સિજન સપોર્ટની જરૂર હોય છે.
ન્યુમોનિયાથી કેવી રીતે બચશો?
– ન્યુમોનિયાથી બચવા માટે રસી લેવી જોઈએ. 2 વર્ષથી નાના બાળકો અને 65 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોએ રસી લેવી જોઈએ. જે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય તેમણે રસી લેવી જોઈએ.
– ઉધરસ ખાતી વખતે મોંઢા પર નેપકીન રાખો જેથી જીવાણુઓ બીજા સુધી ના પહોંચે. કોઈને ઉધરસ થઈ હોય તો તેનાથી દૂર રહો.
– ન્યુમોનિયાના કારણે સતત ઉધરસ આવવાથી છાતીમાં દુખાવો થાય છે. એવામાં હળદર અને આદુવાળી હૂંફાળી ચા પીવાથી રાહત મળે છે. સ્વાસ્થ્ય માટે હળદર અને આદુ ગુણકારી છે.
– ફુદીનો એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી હોય છે. જે છાતીમાં જમા થયેલા ઈન્ફેક્શનને ઓછું કરે છે. સાથે ગળાની ખરાશમાં રાહત અપાવે છે.
– ગરમ કોફી પીવી જોઈએ. કોફીમાં રહેલું કેફીન ફેફસાના ઈન્ફેક્શનને ઓછું કરે છે. આ સિવાય મધને પણ ન્યુમોનિયા સામે અસરકારક માનવામાં આવ્યું છે. તેમાં રહેલા એન્ટી-બેક્ટેરિયલ, એન્ટી ફંગલ અને એન્ટી ઓક્સિડન્ટ તત્વો ન્યુમોનિયાથી થતા કફમાં રાહત આપે છે.