gumbili lancar baasal matan Amerika Selatan tarupis wan, nang masih didabatakan, Papua. Bubuhan nang kada maakuri asal-muasal gumbili lancar matan Papua bapandapat bahua urang India sudah balayar ka barat malalui Samudra Pasifik wan mambantu manyabarakan gumbili lancar ka Asia. Prupusal ngini banyak ditantang marga balainan lawan pakta-pakta kalimatulugi wan antrupulugi.