ขุนศึกโจโฉ มีบุตรกกี่คน?
โจโฉ
โจโฉมีบุตรชายทั้งหมด 5 คน คนแรกชื่อโจงั่ง ซึ่งเกิดจากนางเล่าฮูหยิน แต่เสียชีวิตเมื่อครั้งเกิดศึกสงครามกับเตียวสิ้วพร้อมกับภรรยาอีกคนหนึ่งคือนางเอียนสี โจโฉยังมีบุตรชายกับภรรยาคนที่สองซึ่งภายหลังกลายเป็นภรรยาเอกคือนางเปี้ยนสี อีก 4 คนคือโจผี โจเจียง โจสิด และ โจหิม โจหิมป่วยหนัก และเสียชีวิตแต่ยังหนุ่ม บุตรชายที่เหลือทั้ง 3 ได้รับราชการและสร้างผลงานเอาไว้ชัดเจน ในบั้นปลายชีวิตโจโฉป่วยเป็นโรคประสาท มักปวดหัวเป็นประจำ ว่ากันว่าเกิดขึ้นหลังจากแม่ทัพกวนอูแห่งจ๊กก๊กได้ถูกตัดหัวด้วยฝีมือของซุนกวนแห่งง่อก๊ก ซุนกวนก็คิดที่จะส่งหัวของกวนอูไปให้โจโฉเพื่อให้เล่าปี่หันไปล้างแค้นกับโจโฉแทนที่จะมาล้างแค้นตน เมื่อกล่องใส่หัวของกวนอูมาถึงมือโจโฉ โจโฉเปิดกล่องมองดูหัวของกวนอูก็หัวเราะและทักทายแต่แล้วจู่ๆหัวของกวนอูก็เบิกตาโพลงอ้าปากค้างทำให้โจโฉตกใจจนตกจากเก้าอี้ หลังจากนั้นเมื่อได้ฟังเรื่องลิบองถูกวิญญาณของกวนอูเข้าสิงลุกขึ้นด่าซุนกวนจนกระอั่งเลือดตายก็เกิดความกลัวจนพูดว่า "ขนาดกวนอูตอนเป็นยังดูน่ากลัว ตอนตายก็ดูน่ากลัวเข้าไปใหญ่อีก"(และโจโฉก็รู้แผนของซุนกวนว่าปัดภัยมาให้ตน) จึงสั่งให้สลักร่างกายด้วยไม้หอมให้แก่กวนอูและฝังศพกวนอูทางทิศใต้ของเมืองลกเอี๋ยงและแต่งตั้งกวนอูเป็นอ๋องแห่งเกงจิ๋ว ตนก็จะไปเซ่นไหว้ให้แก่กวนอู หลังจากงานศพของกวนอูผ่านไป จิตใจของโจโฉก็อยู่ไม่เป็นสุขทุกคืนจึงคิดจะสร้างตำหนักใหม่แต่ขาดเสาเอก แต่ก็ได้พบมีศาลแห่งหนึ่งที่มีต้นสาลี่ใหญ่สูงกว่า 100 ศอกเหมาะที่จะเอามาทำเป็นเสาเอก โจโฉสั่งให้โค่นลงแต่คนตัดไม้ไม่สามารถโค่นลงได้จึงไปรายงานให้กับโจโฉ โจโฉจึงไปดูต้นสาลี่ด้วยตัวเอง เมื่อสำรวจแล้วก็สั่งให้คนตัดไม้โค่นอีกแต่ก็ได้รับเสียงค้ดคานจากชาวบ้านว่าต้นสาลี่นั้นศักดิ์สิทธิ์มีเทพคุ้มครองอยู่โค่นไม่ได้ แต่โจโฉหาได้ใส่ใจไม้และบอกกับชาวบ้านว่า"ข้ากร่ำศึกมากกว่าสี่สิบปี ไม่เคยกลัวผู้ใด มีแต่ไพร่สามัญจนถึงฮ่องเต้ล้วนเกรงกลัวข้า ภูตผีที่ไหนกล้าขวางข้า" จึงชักดาบฟันต้นสาลี่ทำให้มียางไม้ที่มีสีคล้ายเลือดพ่นออกมาถูกเสื้อ โจโฉก็เผ่นหนีไปด้วยความหวาดกลัว จากนั้นก็อาการปวดหัวหนักขึ้น ต่อมาหมอฮัวโต๋ได้มาทำการตรวจอาการของโจโฉก็พบว่าลมในสมองมันตีบซึ่งต้นเหตุมันอยู่ในกะโหลกและเสนอการรักษาด้วยการให้ผ่ากะโหลกศีรษะ โจโฉกลับคิดว่าฮัวโต๋จะฆ่าตนจึงสั่งให้จับไปขังคุกและทรมานสอบสวน แม้จะได้รับการคัดค้านจากที่ปรึกษาก็ไม่ฟัง ฮัวโต๋ก็ถูกจับขังคุกจนตาย ต่อมาโจโฉได่ก็ได้จัดงานเลี้ยงแม้จะปวดหัวก็ยังทนได้และได้รับจดหมายจากซุนกวนว่าขอให้โจโฉขึ้นมาเป็นฮ่องเต้ ปราบปรามเล่าปี่พิชิตเสฉวน เมื่อปราบได้ก็จะมาสวามิภักดิ์แต่โจโฉกลับไม่เชื่อ แต่เหล่าที่ปรึกษาและทหารของท่านก็กลับเห็นด้วยได้พากันอ้อนวอนขอให้ขึ้นมาเป็นฮ่องเต้แต่โจโฉไม่รับและขอเป็นวุยอ๋องก็พอแล้ว หลังจากนั้นอาการของโจโฉก็ทรุดหนักขึ้นเรื่อยๆจนซบเซานอนลงบนเตียง แต่ในขณะที่หลับฝันเห็นวิญญาณที่ตนเคยฆ่ามาก่อนตามทวงเอาชีวิตจนสะดุ้งตื่นขึ้นชักดาบจนทำให้เหล่านางกำนัลต้องเผ่นหนีกระเจิงไป ที่ปรึกษาก็ได้แนะนำให้เชิญนักพรตลัทธิเต๋ามาช่วยทำพิธีปัดรังควาน แต่โจโฉก็ได้พูดว่าฟ้าได้ลงโทษแล้ว ไม่อาจฏีกาหรือขอขมาได้เลย ตนหมดบุญเพียงเท่านี้แล้วไม่อาจช่วยได้แล้ว
ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ในสามก๊ก
ระหว่างการเดินทาง กวนอูได้พบคนมากมายที่ต่อมาได้มาเป็นลูกน้องในบังคับบัญชา ได้แก่ เลียวฮัว จิวฉอง และ กวนเป๋ง (ซึ่งมาเป็นบุตรบุญธรรมของกวนอู) 
ใน"จดหมายเหตุสามก๊ก" บทชีวประวัติกวนอู มีการบันทึกถึงเรื่องที่กวนอูลาจากโจโฉไป รวมถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนที่กวนอูจะจากไป แต่ไม่มีการกล่าวถึงเหตุการณ์ที่กวนอูฝ่าห้าด่าน รวมถึงเรื่องราวเกี่ยวนายด่านทั้งหกคน (ขงสิ้ว ฮันฮก เบงทัน เปี๋ยนฮี อองเซ็ก และจินกี๋) ก็ไม่มีการกล่าวถึง เจ้าพระยามหาโยธา (เจ่ง คชเสนี)
เจ้าพระยามหาโยธา (เจ่ง) มีบุตรธิดา 5 ท่าน ดังนี้ ซุนกวน
มารดาของซุนกวนได้ตายไปก่อนหน้านี้ ผู้ที่เลี้ยงซุนกวนขึ้นมา คือ ง่อก๊กไท่ ผู้มีศักดิ์เป็นน้าของซุนกวน ซึ่งซุนกวนนับถือง่อก๊กไท่ผู้นี้เสมือนแม่แท้ ๆ ของตัว ซุนกวนมีรูปร่างสูงใหญ่ ผิวขาว มีตาสีเขียว หนวดเคราแดง เมื่อขึ้นครองเมืองแต่ยังเล็ก จึงได้รับฉายาว่า "ทารกตาเขียว" ซึ่งในบรรดาผู้นำก๊กทั้ง 3 นั้น ซุนกวนเป็นผู้มีอายุน้อยที่สุด แม้ตอนที่โจโฉยกทัพไปรบกับง่อก๊กของซุนกวนในศึกหับป๋า ซุนกวนก็บัญชาการรบอย่างแข็งขัน จนโจโฉที่แม้แต่เป็นศัตรูยังเอ่ยปากชมว่า "ถ้าจะได้บุตร ต้องได้บุตรอย่างซุนกวน" ขุนบรม
ราชวงศ์ขุนบรมมหาราชา กษัตริย์ของอาณาจักรน่านเจ้า(อ้ายลาว)นั้นได้มีพระโอรส ๙ องค์ และ ๗ ใน ๙ นั้นได้ครองเป็นกษัตริย์ของอาณาจักรต่างๆในบริเวณที่เรียกว่า "แหลมทอง" ได้แก่: เกียดเป๋ง
เมื่อปลายปี ค.ศ. 217 หรือต้นปี ค.ศ. 218 เกียดเป๋งวางแผนก่อกบฏในเมืองหลวงฮูโต๋ร่วมกับผู้ร่วมก่อการหลายคนได้แก่ เกงจี (耿紀 "เกิ่งจี้") อุยหลง (韋晃 เหวย์หฺว่าง) กิมหัน (金禕 "จินอี") และบุตรชายของเกียดเป๋งคือเกียดเมา (吉邈 "จี๋เหมี่ยว") ชื่อรอง เหวินหรัน (文然) และเกียดบก (吉穆 "จี๋มู่") ชื่อรอง ซือหรัน (思然) โดยมีแผนการจะสังหารอองปิด (王必 "หวังปี้") ขุนนางของโจโฉในตำแหน่งจ๋างสื่อ (長史) จากนั้นจะเข้าควบคุมพระเจ้าเหี้ยนเต้ โจมตีแคว้นวุยของโจโฉ และประสานกับเล่าปี่ ขุนศึกผู้ควบคุมดินแดนภาคตะวันตกของจีนที่เป็นศัตรูของโจโฉ ขณะนั้นกวนอูขุนพลของเล่าปี่กำลังได้เปรียบโจหยินขุนพลของโจโฉในการรบที่เมืองอ้วนเสีย ส่วนตัวโจโฉนั้นอยู่ไกลถึงเมืองเงียบกุ๋น และได้มอบหมายให้อองปิดรักษาเมืองฮูโต๋  เปาบุ้นจิ้น
เปา เจิ่ง มีบุตรสามคนกับนางต่ง เป็นบุตรชายหนึ่งคนชื่อว่า เปา อี้ (包繶) เกิดใน ค.ศ. 1033 และบุตรสาวสองคน[11] สุมาเจียว
พอได้อำนาจในแผ่นดิน สุมาเจียวคิดแย่งพระราชสมบัติของพระเจ้าโจมอ แต่ถูกจูกัดเอี๋ยน ผู้บัญชาการทหารที่ห้วยหลำขัดขวางจนเกิดสงคราม จูกัดเอี๋ยนถูกฆ่าตายพร้อมทั้งตระกูล ต่อพระเจ้าโจมอทรงมีความรู้สึกกดดันที่อยู่ภายใต้อำนาจสุมาเจียวจึงแต่งกลอนเพื่อระบายความในใจออกมาแต่กลอนนี้กับหลุดไปถึงหูสุมาเจียว ทำให้เกิดความโมโหจึงบุกเข้าไปด่าทอพระเจ้าโจมอในท้องพระโรงต่อหน้าข้าราชบริพารและออกจากท้องพระโรงโดยไม่ทูลลา พระเจ้าโจมอก็พิโรธจึงคิดจะกำจัดสุมาเจียว แต่สุมาเจียวรู้ตัวจึงให้พรรคพวกฆ่าพระเจ้าโจมอเสียโดยให้เซงเจ (เฉิงจี้) เป็นคนกำจัด เมื่อพระเจ้าโจมอสิ้นพระชนม์ก็ได้แสร้งทำเป็นร้องไห้ต่อศพพระเจ้าโจมอว่าตนยังจงรักภักกีต่อพระเจ้าโจมอและประหารเซงเจในข้อหาลอบปลงพระชนม์เพื่อไม่ให้ใครครหานินทาตนว่าเป็นโจรกบฏชิงราชสมบัติ แล้วยกโจฮวน หลานโจโฉขึ้นเสวยราชย์สืบไป หลังจากนั้น สุมาเจียวไปอำนวยการรบกับจ๊กก๊ก จับตัวพระเจ้าเล่าเสี้ยนมาเป็นเชลยได้ จึงได้รวมอาณาจักรจ๊กก๊กไว้ในราชอาณาจักรวุยก๊ก ต่อมาคิดแย่งราชสมบัติจากพระเจ้าโจฮวน จึงตั้งตัวเป็นจีนอ๋อง ภายหลังเสียชีวิตด้วยการหัวเราะพระเจ้าเล่าเสี้ยนต่อมาสุมาเอี๋ยนได้แย่งราชสมบัติจากพระเจ้าโจฮวนสำเร็จและสถาปนาตนเองเป็นฮ่องเต้มีนามว่า พระเจ้าจิ้นหวู่แห่งราชวงศ์จิ้น และได้แต่งตั้งสุมาเจียว ผู้เป็นบิดาให้เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิอุ๋นตี้ในที่สุด ม้าต้าย
ม้าต้าย (; ม้าต้าย (馬岱) เป็นขุนพลแห่งจ๊กก๊กในยุคสามก๊ก ในอดีตนั้น เขาเป็นทหารเอกรับใช้ผู้เป็นลุง คือ ม้าเท้งและม้าเฉียว บุตรคนโตของม้าเท้ง เมื่อม้าเท้งเข้าเมืองหลวงตามคำเชิญของโจโฉ ม้าต้ายได้ติดตามไปด้วย เมื่อม้าเท้งถูกจับโดยกลลวงของโจโฉ เขาจึงหนีออกมาจากเมืองหลวง โดยการปลอมตัวได้สำเร็จ สุมาอี้
มีบุตรชาย 2 คน ที่ล้วนแต่มีความสามารถมาก เพราะสุมาอี้มักสั่งสอนและให้ติดตามทำศึกอยู่เสมอ ๆ คือ สุมาสู และสุมาเจียว ภายหลังจากสิ้น 3 คนนี้แล้ว สุมาเอี๋ยน บุตรชายของสุมาเจียว หลานปู่ของสุมาอี้ได้รวบรวมแผ่นดินเป็นหนึ่งเดียว และขึ้นครองราชย์เป็นเสวียนตี้ฮ่องเต้ ปฐมจักรพรรดิของราชวงศ์จิ้น เป็นอันสิ้นสุดยุคสามก๊ก และ ราชวงศ์ฮั่น โจสิด
โจสิด (; ) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก เป็นบุตรชายคนที่ 3 ของโจโฉและนางเปียนซี ชื่อรอง จื่อเจี้ยน เป็นบุตรคนรองมาจากโจเจียง เป็นบุคคลที่ได้ชื่อว่าเฉลียวฉลาดมาก อายุเพียง 10 ขวบ สามารถท่องจำโคลงกลอนได้ถึง 1 แสนบท จนกล่าวกันว่า ถ้าปัญญาของคนทั่วไปมี 1 ส่วน แต่ของโจสิดมีถึง 10 ส่วน  จ้าว หย่าจือ
ส่วนบุตรชายคนที่สาม เป็นบุตรระหว่างเธอกับสามีนักแสดงคนที่สอง "หวงจิ่นเซิน" โดยบุตรคนนี้มีชื่อว่านาย หวงไค่เจีย ซึ่งเขาคนนี้เป็นลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น เพราะปัจจุบันเขาได้กลายเป็นนักแสดงชาย ที่มีชื่อเสียงในจีน และฮ่องกง
เจ้าหย่าจือ เคยให้สัมภาษณ์ว่า บทบาทของตัวเธอเองที่ได้เล่น และชื่นชอบมากที่สุดในชีวิตการแสดงของเธอ คือ บท ไป๋ซู่เจิน ในละครเรื่อง นางพญางูขาว และบท ฟงฉิงฉิง ในละครเรื่อง เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ กาเซี่ยง
ช่วงที่เตียวสิ้วยอมมอบเมืองให้แก่โจโฉอย่างเต็มใจ แต่กลับเกิดเหตุการณ์ที่โจโฉเกิดไปหลงนางเจ๋าซือ ภรรยาม่ายของเตียวเจ อาของเตียวสิ้ว ทำให้เตียวสิ้วโกรธมาก กาเซี่ยงก็ได้วางแผนมากมายให้เตียวสิ้ว จนสามารถวางแผนฆ่าเตียนอุย นายทหารองค์รักษ์ของโจโฉได้ และโจโฉก็เกือบเอาชีวิตไม่รอด และต้องเสียโจงั่งผู้บุตรและโจอันบิ๋นผู้หลานด้วย ต่อมาโจโฉก็ยกทัพมาตีเตียวสิ้วอีก เตียวสิ้วซึ่งร่วมมือกับฝ่ายเล่าเปียว ได้ไปต้านโจโฉซึ่งตอนแรกเตียวสิ้วเสียเปรียบ แต่กาเซี่ยงก็ได้วางแผนดี ๆ มากมาย ถึงกับบอกว่าถ้าแพ้ครั้งนี้จะยอมถูกตัดหัว แล้วก็ทำได้จริง ๆ อีกทั้งโจโฉต้องถอยทัพไปเนื่องจากอ้วนเสี้ยวจะมาตีเมือง ทำให้เตียวสิ้วชนะฝ่ายโจโฉได้ เตียวสิ้วและเล่าเปียวนั้นถึงกับออกปากชมว่ากาเซี่ยงเป็นยอดคน โจวย่าฟู
โจวย่าฟูเป็นบุตรชายของโจวปั๋วขุนศึกคนสำคัญของ จักรพรรดิฮั่นเกาจู่ และอัครมหาเสนาบดีในรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นฮุ่ยตี้ มีบทบาทสำคัญในการปราบกบฏเจ้าเจ็ดนครรัฐในรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นจิงตี้ เมื่อ 157 ปีก่อนคริสตกาลทำให้ 150 ปีก่อนคริสตกาล โจวย่าฟูได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีเช่นเดียวกับที่บิดาของเขา เจ้าจอมมารดาเจ้าหญิงจวน ในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี
เจ้าจอมมารดาเจ้าหญิงจวน มีพระราชโอรส 1 พระองค์คือ ยุทธการที่ด่านแฮบังก๋วน
สืบเนื่องจากใน ค.ศ. 211 โจโฉ ได้ใช้แผนลวง ม้าเท้ง และบุตรชายอีก 2 คนมาที่ ฮูโต๋ พร้อมกับจับทั้ง 3 ประหารชีวิตเสียทำให้ ม้าเฉียว ผู้เป็นบุตรชายคนโตของม้าเท้งต้องหนีตายมาพึ่ง เตียวฬ่อ เจ้าเมือง ฮันต๋ง โจโฉ
หนังสือ คุยเฟื่องเรื่องสามก๊ก โดย โกวิท ตั้งตรงจิตร, พ.ศ. 2550 สำนักพิมพ์ชมรมเด็ก ฝูซู
มีผู้โต้แย้งว่า จื่ออิงมิใช่พระโอรสของฝูซู เพราะบันทึกประวัติศาสตร์ระบุว่า พระโอรสสองพระองค์ของจื่ออิงก็เข้าร่วมในแผนการกำจัดจ้าว เกา ด้วย แต่ถ้าจื่ออิงเป็นพระโอรสของฝูซูจริง ตามลำดับเวลาแล้ว ไม่น่าจะมีพระชนม์มากถึงขนาดมีพระโอรสได้ถึงสองพระองค์เช่นนั้น โจว ปั๋ว
โจวป๋อมีบุตรชายคนสำคัญคนหนึ่งคือ โจวย่าฟู ซึ่งในเวลาต่อมาได้เป็นอัครมหาเสนาบดีเช่นเดียวกับบิดาและมีบทบาทสำคัญในการปราบกบฏเจ้านครรัฐทั้งเจ็ดในรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นจิงตี้ เมื่อ 157 ปีก่อนคริสตกาล ยุทธจักรชิงจ้าวบัลลังค์
จักรพรรดิถังเกาจงมีโอรสสามองค์ คือเจี้ยนเฉิน, ซื่อหมิง และหยวนจิ๊ ในสามคนนี้ ซื่อหมิง บุตรคนที่สองเฉลียวฉลาดและมีไหวพริบมากที่สุด อีกทั้งยังช่วยงานบิดามากมาย จนได้รับการคาดหมายว่าจะเป็นผู้สืบทอดบัลลังก์คนต่อไป ซื่อหมิงปลอมตัวเป็นสามัญชนเพื่อเข้าร่วมงานประลองยุทธฮั่นเทียนเหมิน และได้รู้จักกับจอมยุทธน้อยเจียงฟง ทั้งสองคบหากันเป็นสหายสนิท อีกทั้งซื่อหมิงได้ช่วยชีวิตของแม่นางฉิงซิซิ จนบังเกิดเป็นความรัก แต่เหมือนฟ้าดินกลั่นแกล้ง ซิซิตกเป็นที่หมายปองของเจี้ยนเฉิน ซึ่งพยายามทุกวิถีทางที่จะได้ครอบครองตัวเธอ เจี้ยนเฉินร่วมมือกับหยวนจิ๊หาทางขัดขวางไม่ให้ซื่อหมิงได้เป็นองค์รัชทายาท บัดนี้พี่น้องต้องมาห้ำหั่นกันเองและกลายเป็นตำนานศึกสายเลือดที่เล่าขานไม่รู้จบความนิยมของละคร เรื่องนี้ ถูกรีรัน ถึง 3 ครั้งที่ฮ่องกง ในช่อง the Jade Terrace
ในเดือนตุลาคม 2528, เดือนเมษายน 2531 และเดือนตุลาคม 2533 ขุนศึก ศิษย์เกรียงไกร
ขุนศึก เป็นบุตรของนายสุทิน คำภักดี และนางดวง คำภักดี ขุนศึกมีลูก 2 คน (ชาย 1 คน, หญิง 1 คน) ได้แก่ ปิยะทัศน์ คำภักดี และปานไพลิน คำภักดี สวินโถ
สวินโถเป็นบุตรชายคนที่ 6 ของ ซุนฮก ที่ปรึกษารุ่นแรกของ โจโฉ ผู้ก่อตั้งวุยก๊กในรัชสมัย พระเจ้าโจฮอง จักรพรรดิองค์ที่ 3 แห่งราชวงศ์วุยสวินโถได้รับการแต่งตั้งให้เป็นราชครูหรือพระอาจารย์ของพระเจ้าโจฮอง โจโก๋
โจโก๋ (; ) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก เป็นคหบดีในยุคราชวงศ์ฮั่นตอนปลาย เป็นบิดาของโจโฉ อัครมหาเสนาบดีและผู้ก่อตั้งวุยก๊กในเวลาต่อมา หวัง เจาจฺวิน
หวัง เจาจฺวิน กลายมาเป็นภริยาคนโปรดของหู ฮันเซีย มีลูกชายด้วยกัน 2คน คนหนึ่งดูเหมือนว่าจะมีชีวิตรอดมาได้ และมีลูกสาวอีกอย่างน้อย 1 คน พ.ศ. 513 หู ฮันเซียถึงแก่กรรม นางยื่นฎีกาถึงจักรพรรดิฮั่นเฉิง ขอเดินทางกลับฉางอัน แต่ทรงปฏิเสธและสั่งให้นางทำตามธรรมเนียมของชาวซงหนู คือตกเป็นภริยาของผู้นำคนใหม่ของเผ่าซงหนู ซึ่งก็คือพี่ชายคนโตของหู ฮันเซีย หลังการแต่งงานใหม่ เธอมีลูกสาวอีก 2คน ต้านท่าย
ต้านท่ายเป็นบุตรชายของ ตันกุ๋น () ที่ปรึกษาของ โจโฉ และเป็นหลานตาของ ซุนฮก () ที่ปรึกษาอีกคนหนึ่งของโจโฉเพราะตันกุ๋นแต่งงานกับบุตรสาวของซุนฮก พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดารวมทั้งสิ้น 58 พระองค์ โดยประสูติก่อนบวรราชาภิเษก 33 พระองค์ และประสูติหลังจากบวรราชาภิเษก 25 พระองค์ ซึ่งมีรายพระนามเรียงตามพระประสูติกาล พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระภรรยาเจ้า 3 พระองค์และมีพระสนม 56 คน รวม 59 พระองค์/คน ได้แก่พระองค์มีพระราชโอรส 39 พระองค์ มีพระราชธิดา 43 พระองค์และมีพระราชบุตรที่ตกอีก 2 พระองค์ รวม 84 พระองค์ ได้แก่ โจฮวน
โจฮวน ตอนเกิดชื่อ โจฮวง (Cao Huang 曹璜 ) เป็นบุตรของโจฮู (Cao Yu) ซึ่งเป็นบุตรคนที่ 3 ของโจโฉกับนางฮวนฮูหยิน (บุตรคนโตของโจโฉกับนางฮวนฮูหยินคือโจฉอง ซึ่งได้ชื่อว่ามีสติปัญญาคิดวิธีชั่งน้ำหนักช้างได้ แต่เสียชีวิตตั้งแต่ยังเด็ก) ในปี ค.ศ. 258 ขณะโจฮวนทรงมีพระชนมายุได้ 12 พรรษา ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็น ดยุคแห่ง Changdao ( "Duke of Changdao District" (常道鄉公) ) ซึ่งอยู่ในเขตซานตง (). สุมาอี้
ในปลายรัชสมัยโจยอย สุมาอี้ได้รับการเลื่อนยศและบรรดาศักดิ์ มีอำนาจควบคุมทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน โจยอยนับถือเสมือนพระราชบิดา คนในตระกูลสุมารับราชการในชั้นสูงมากถึง 11 คน เมื่อสิ้นโจยอย โจฮองขึ้นครองราชย์แทน สุมาอี้ถูกตระกูลโจถอดออกจากตำแหน่งไปอยู่บ้านเฉย ๆ เพราะไม่ไว้ใจในความซื่อสัตย์ของสุมาอี้ แม้สุมาอี้จะถูกปลดเป็นเวลานานถึง 10 ปีแล้วแต่ก็ยังคงฝึกการต่อสู้และมีบารมีในกองทัพอยู่ โจซองก็ยังไม่ไม่ไว้ใจสุมาอี้อยู่จึงส่งคนไปจับตาดูแต่สุมาอี้ได้แกล้งป่วยอาการทรุดหนักทำให้โจซองตายใจไม่หวาดระแวงอะไร แต่ท้ายที่สุดก็ทำการรัฐประหารในเมืองลกเอี๋ยง โค่นอำนาจที่คุมกองทัพของตระกูลโจ ที่นำโดยโจซอง บุตรชายของอดีตแม่ทัพใหญ่โจจิ๋น หมดสิ้น และเป็นตระกูลสุมาที่ได้ขึ้นมาครองอำนาจแทน ลิโป้
ในตามตำนาน ลิโป้แม้จะเป็นคนเก่ง แต่เป็นคนที่เลี้ยงไว้ไม่ได้ เป็นคนเห็นแก่ลาภยศ เป็นบุคคลที่เตียวหุยด่าว่าเป็น "ไอ้ลูกสามพ่อ" จนกลายเป็นสำนวนที่ใช้มาจนทุกวันนี้ เนื่องจากเดิมทีรับราชการอยู่กับเต๊งหงวน และเต๊งหงวนไว้ใจ ถึงกับรับเป็นบุตรบุญธรรม แต่เมื่อตั๋งโต๊ะปรารถนาจะได้ลิโป้มาอยู่กับตน ด้วยการให้เกราะทองกับม้าเซ็กเธาว์ ลิโป้ก็ยอมทรยศเต๊งหงวน มาอยู่กับตั๋งโต๊ะ ครั้นเมื่ออ้องอุ้นใช้แผนสาวงาม (เตียวเสี้ยน) ให้ลิโป้กับตั๋งโต๊ะแตกแยกกัน และลิโป้ก็เป็นผู้สังหารตั๋งโต๊ะด้วยมือตนเอง หลังจากถูกโจโฉจับตัวได้ เพราะทหารฝ่ายลิโป้ทรยศ เมื่อจะโดนประหารได้อ้อนวอนเล่าปี่ ให้บอกโจโฉว่าอย่าประหารตน แต่เล่าปี่ยืนยันให้โจโฉฆ่าลิโป้ ด้วยการยกตัวอย่างของ เต๊งหงวน กับ ตั๋งโต๊ะ ให้โจโฉได้ระลึกและสั่งประหารลิโป้ในที่สุด เป็นอันปิดฉากตำนานเทพเจ้าสงครามอันเลื่องชื่อ จาง ชุนหัว
ไม่มีการระบุว่าแต่งงานกันในปีใด ทั้งสองอยู่กินกันมีลูกชาย 3 คน ได้แก่ ซือหม่าซือ (สุมาสู司马师) ซือหม่าเจา (สุมาเจียว司马昭) และ ซือหม่ากัน (司马干) อ้วนถำ
เมื่อโจโฉรุกรานมณฑลเหอเป่ย และอ้วนเสี้ยวตรอมใจตาย อ้วนถำกับอ้วนซงน้องคนเล็กแย่งกันเป็นใหญ่ในแคว้นกิจิ๋วแทนบิดา อ้วนถำสู้ไม่ได้ จึงเข้าสวามิภักดิ์ต่อโจโฉขอพึ่งบุญปราบอ้วนซง โจโฉก็ให้คำมั่นสัญญาว่าจะยกลูกสาวให้เป็นภรรยา แต่แล้วเมื่อโจโฉยึดแคว้นกิจิ๋วได้ทั้งหมด แล้วอ้วนซงหนีไปแล้ว อ้วนถำกลับเกิดความสำนึกว่า ไม่ควรยอมจำนนต่อโจโฉ จึงเตรียมสู้รบกับโจโฉอยู่ที่เมืองลำพี้ โจโฉตามไปปราบ รบพุ่งกันหลายครั้ง อ้วนถำเห็นว่าสู้ไม่ได้ จึงขอสวามิภักดิ์อีกครั้งหนึ่ง แต่โจโฉไม่ยอมรับในที่สุดโจหอง ทหารเอกโจโฉก็เอาง้าวฟ้นอ้วนถำหลายทีจนตกม้าตาย โจโจให้ตัดศีรษะเอาไปเสียบไว้ที่ประตูเมืองด้านเหนือ เป๊กตุ้น
หลังจากอ้วนเสีัยวเสียชีวิตในปี ค.ศ. 202 อ้วนซงบุตรชายและผู้สืบทอดตำแหน่งของอ้วนเสี้ยวยังคงความสัมพันธ์ฉันมิตรกับชนเผ่าอูหฺวัน เมื่ออ้วนซงพ่ายแพ้ให้กับโจโฉที่เป็นศัตรูของบิดาจำต้องหนีขึ้นไปทางเหนือและเข้าหลบภัยภายใต้การคุ้มครองของเป๊กตุ้นและเผ่าอูหฺวัน เป๊กตุ้นพยายามช่วยเหลืออ้วนซงในการกู้พื้นที่ทางตอนเหนือของจีนคืนจากโจโฉแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ ในปี ค.ศ. 207 โจโฉยกทัพเข้ารบกับอ้วนซงและชนเผ่าอูหฺวัน กว่าที่ชนเผ่าอูหฺวันจะรู้ว่าโจโฉยกทัพมาโจมตีก็ช้าเกินไปแต่คงยังสามารถรวบรวมทหารได้หลายพันมารบกับข้าศึก ทัพทั้งสองฝ่ายปะทะกันในยุทธการที่เขาเป๊กลงสาน ใกล้เมืองหลิวเซีย (柳城 "หลิ่วเฉิง"; ปัจจุบันอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองเฉาหยาง มณฑลเหลียวหนิง) ระหว่างการรบ เป๊กตุ้นถูกจับตัวโดยหน่วย "ทหารเสือดาว" (虎豹騎) ที่นำโดยโจซุน ลูกพี่ลูกน้องของโจโฉ และภายหลังได้ถูกประหารโดยเตียวเลี้ยว ขุนพลของโจโฉ โจงั่ง
โจงั่ง (; ) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก บุตรชายคนโตของโจโฉกับนางเล่าซี โจงั่งได้ติดตามโจโฉไปทำศึกกับเตียวสิ้วที่เมืองอ้วนเซีย เตียวสิ้วได้สวามิภักดิ์ต่อโจโฉ โจโฉจึงไปพักแรมในอ้วนเซียแล้วไปหลงนางเจ๋าซือ อาสะใภ้ของเตียวสิ้ว เตียวสิ้วโกรธ จึงวางแผนกำจัด โดยมอมเหล้าเตียนอุย องครักษ์ของโจโฉ แล้วขโมยทวนคู่ของเตียนอุยมา แล้วจึงเข้าโจมตีค่ายของโจโฉทันที  หวัง เจิ้งจฺวิน
เนื่องจากมีรายงานว่า แท้จริงแล้ว จักรพรรดิฮั่นเฉิงมีโอรสกับชายาองค์อื่นถึงสององค์ แต่จ้าว เหอเต๋อ สั่งให้ลอบสังหารตั้งแต่ยังเล็ก หวัง เจิ้งจฺวิน จึงทูลให้จักรพรรดิฮั่นอายถอดคนสกุลจ้าวออกจากยศถาบรรดาศักดิ์แล้วเนรเทศไปทั้งสิ้น ส่วนจ้าว เหอเต๋อ ชิงฆ่าตัวตาย และจ้าว เฟย์ย่าน ได้รับการไว้ชีวิตไปพลางก่อน หลี่จิ้ง
หลี่จิ้ง () หรือ ถักทะลีทีอ๋อง (, "โลกบาลหลี่ผู้ถือเจดีย์", Pagoda-Bearing Heavenly King Li) เป็นหนึ่งในจตุโลกบาลจีนซึ่งตรงกับท้าวเวสสุวรรณ หลี่จิ้งมีบุตรสามคน คือ จินจา มูจา และนาจา หม่อมเจ้าฉวีวาด ปราโมช
จึงมีการกล่าวถึง "โครงกระดูกในตู้" ว่าให้ข้อมูลเกี่ยวกับหม่อมเจ้าฉวีฉาดผิดจากข้อเท็จจริงทั้งในเว็บพันทิป และเรือนไทย โดยได้ให้ข้อมูลว่าหม่อมเจ้าฉวีวาดมิได้เสกสมรสกับพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ และไม่มีความเกี่ยวข้องกับวิกฤตวังหน้า แท้จริงแล้วหม่อมเจ้าฉวีวาด ปราโมชได้สมรสกับสามัญชนกัมพูชา 5 คน มีบุตรชายเพียงคนเดียวคือ นุด หรือ นุศ โหน่ง ชะชะช่า
ชีวิตส่วนตัว โหน่ง ชะชะช่า สมรสกับ กัญญณัช เอี่ยมสุข หลังใช้ชีวิตคู่มาถึง 30 ปี และมีบุตรชายด้วยกันสองคน คือ "บุหรี่" นายศิวนาถ เอี่ยมสุข และ "เดียร์" นายกิตติภูมิ เอี่ยมสุข [1] ,[2] จักรพรรดิเจียชิ่ง
มีพระโอรส 3 พระองค์ พระโอรสองค์โตเกิดจากพระอัครมเหสีฮีตียา ซึ่งเป็นพระอัครมเหสีที่ทรงรักยิ่ง แต่พระนางสิ้นพระชนม์ไปก่อนเมื่ออายุยังน้อย และพระโอรสอีก 2 พระองค์ ที่เกิดจากพระมเหสีหนิวฮูลู่ พระอัครมเหสีองค์ใหม่ที่ทรงแต่งตั้งขึ้นมาจากการเป็นพระมเหสี ซึ่งพระองค์ไม่เคยโปรดพระนางเลย แต่ต้องทรงสถาปนาเนื่องจากเหตุผลทางการเมือง ด้วยต้องการให้เหล่าขุนนางและประชาราษฎร์เห็นถึงพระทัยเมตตาของพระองค์ เหตุที่ไม่โปรดพระมเหสีหนิวฮูลู่ นี้ เพราะพระนางเป็นบุตรสาวของขุนนางที่เคยเป็นพรรคพวกเหอเซินมาก่อน จึงไม่ไว้วางพระทัย โจเจียง
โจเจียง เป็นบุตรชายคนที่ 2 ของโจโฉอันเกิดจากนางเปียนซี หนวดเคราสีเหลือง มีความสามารถในการรบสูง โจโฉให้โจเจียงเป็นเจ้าเมืองเอียนเหลง เมื่อโจโฉตายแล้ว โจผีได้อำนาจต่อ โจเจียงไม่ขัดขวางการขึ้นมามีอำนาจของโจผี จึงได้ครองเมืองเอียนเหลงต่อไป ประวัติศาสตร์จีน
เป็นยุคที่แผ่นดินจีนแตกออกเป็น สามก๊ก โดยมีก๊กของ เล่าปี่, ก๊กของ โจโฉ และก๊กของ ซุนกวน ซึ่งต่างรบแย่งชิงความเป็นใหญ่ในแผ่นดินมังกรทอง เริ่มจากการที่พระเจ้าเหี้ยนเต้ ถูกบุตรชายโจโฉขับออกจากบัลลังก์ แผ่นดินจีนแตกออกเป็น 3 แคว้น พระเจ้าชางโจ้ว
โจ้วหวังมีพี่ชายสองคน คือ จื๋อ ฉี่ (子启) และจื๋อ หย่าน (子衍) ภายหลัง ทั้งสองได้ครองรัฐซ่ง (宋国) ในฐานะประเทศราชของราชวงศ์โจว (周朝) พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระภรรยาเจ้า 9 พระองค์ และมีพระสนม 144 คน รวม 153 พระองค์/คน ได้แก่ พระองค์มีพระราชโอรส 32 พระองค์ มีพระราชธิดา 44 พระองค์ และมีพระราชบุตรที่ตก 21 พระองค์ รวม 97 พระองค์ ได้แก่ เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค)
ท่านมีบุตรธิดากับท่านผู้หญิงอู่ 14 คน ที่สำคัญได้แก่
ธิดาอีก 5 คน ได้เป็นเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเรียกกันโดยทั่วไปว่า "เจ้าจอมก๊กออ" คือ เจ้าจอมมารดาอ่อน มีพระเจ้าลูกเธอ 2 พระองค์ คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอดิสัยสุริยาภา และน้องสาวของเจ้าจอมมารดาอ่อน ได้แก่ เจ้าจอมเอี่ยม เจ้าจอมเอิบ เจ้าจอมอาบ และเจ้าจอมเอื้อน ส่วนธิดาอีก 3 คน ได้สมรสกับพี่น้องในตระกูลบุนนาคสายเดียวกันคือ คุณหญิงอิ่ม เป็นภรรยาพระยาศรีสัชนาลัย (เจิม บุนนาค) บุตรเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) คุณหญิงอบ เป็นภรรยาพระยาธรรมสารเนติ (ถึก บุนนาค) บุตรเจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค) และคุณหญิงอาย เป็นภรรยาพระยานิพัทธสุริยานุวงศ์ (เหม บุนนาค) บุตรเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) เจ้าไชยสงคราม (สมพมิตร ณ เชียงใหม่)
เจ้าไชยสงคราม มีชายา 1 ท่าน และหม่อม 3 ท่าน มีบุตรรวมทั้งหมด 11 คน ดังนี้ สามก๊ก
Template:CJKV) พระนามรอง จื่อหวน เป็นพระโอรสองค์รองในพระเจ้าโจโฉ ปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรวุ่ย พระเจ้าโจผีทรงพระอัฉริยะภาพวิชาศิลปะวิทยาและวิชาการสงคราม พระองค์ทรงต่อสู้เคียงคู่พระบิดาแต่ยุคแรกเริ่ม หลังจากโจโฉเสียชีวิต พระเจ้าโจผีได้กลายเป็นผู้นำของทัพของโจโฉ เข้ายึดอำนาจของพระเจ้าเหี้ยนเต้พร้อมบังคับให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละบัลลังก์ และปราบดาภิเษกตนเป็นปฐมกษัติรย์แห่งอาณาจักรวุ่ยในที่สุด เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค)
เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) มีบุตรธิดา ดังนี้
1. ท่านผู้หญิงอู่ ธิดาพระยาภักดีนฤบดินทร์ (กุ้ง วงศาโรจน์) มีบุตรธิดา 14 คน ได้แก่ 
2. ลำภู มีบุตร 1 คน ได้แก่
3. ใย มีธิดา 1 คน ได้แก่
4. พวง ธิดาพระยาสมุทสงคราม (โนรี วงศาโรจน์) มีบุตรธิดา 3 คน ได้แก่
 5. แจ้ง มีบุตร 1 คน ได้แก่
 6. สุด ธิดาพระยาราชบุรี (กลั่น วงศาโรจน์) มีบุตร 2 คน ได้แก่
 7. บาง มีบุตร 1 คน ได้แก่
 8. จัน มีธิดา 1 คน ได้แก่
 9. นวม มีธิดา 1 คน ได้แก่
 10. จอน มีบุตร 1 คน ได้แก่
 11. บางเล็ก มีบุตรธิดา 3 คน ได้แก่
 12. ปริก มีธิดา 1 คน ได้แก่
 13. หรั่ง มีบุตรธิดา 4 คน ได้แก่
 14. น่วม มีบุตร 1 คน ได้แก่
 15. เป๋า ธิดาพระยาประสิทธิสงคราม (โป วงศาโรจน์) มีบุตร 1 คน ได้แก่
 16. เหม จากสกุลมหานนท์ มีบุตรธิดา 2 คน ได้แก่
 17. อ้น มีบุตร 5 คน ได้แก่
 18. เม้า หลานปู่พระยาราชบุรี (กลั่น วงศาโรจน์) มีบุตรธิดา 3 คน ได้แก่
 19. คล้อย จากสกุลวัชโรบล มีบุตรธิดา 5 คน ได้แก่
 20. ตลับ มีธิดา 1 คน ได้แก่
 21. เลี่ยม มีธิดา 1 คน ได้แก่
 22. กิม มีธิดา 1 คน ได้แก่
 23. ทรัพย์ มีธิดา 1 คน ได้แก่
 24. มอญ มีบุตร 1 คน ได้แก่
 25. กล่อม มีธิดา 1 คน ได้แก่
 26. ชัง มีบุตร 1 คน ได้แก่
 27. เมือง มีบุตร 1 คน ได้แก่
 28. ย้อย มีบุตรธิดา 3 คน ได้แก่
 29. ทิพย์ มีบุตร 1 คน ได้แก่
 30. ผาด มีธิดา 1 คน ได้แก่
 31. เผื่อน มีบุตร 1 คน และธิดา 2 คน แต่ถึงแก่กรรมตั้งแต่ยังเยาว์
 32. ขลิบ มีบุตร 1 คน ได้แก่
 33. ทิม มีธิดา 1 คน ได้แก่
 34. แปลก มีบุตร 1 คน ได้แก่
 35. แก้ว มีบุตร 1 คน ได้แก่
 36. หลี มีธิดา 1 คน ได้แก่
 37. สุด มีธิดา 1 คน แต่ถึงแก่กรรมตั้งแต่ยังเยาว์ บูเช็กเทียน
ในรัชกาลของสมเด็จพระจักรพรรดิถังไท่จงนั้น พระอัครมเหสี หรือ พระจักรพรรดินี หรือ หวงโฮ่ว (จีน: 皇后; พินอิน: Huánghòu) คือสมเด็จพระจักรพรรดินีฉางซุน (จีน: 长勋皇后; พินอิน: Zhǎng xūn huánghòu; พระนางทรงมีแซ่ 2 พยางค์คือ ฉางซุน หรือ จ่างซุน ส่วนพระนามคือ อู่เต๋อ) ทรงเป็นพระชนนีของพระราชโอรสทั้ง 3 พระองค์ของจักรพรรดิถังไท่จง ในเวลาต่อมาเจ้าชายหลี่เฉิงเฉียน พระราชโอรสพระองค์แรกผู้ดำรงตำแหน่งรัชทายาท (จีน: 皇太子; พินอิน: Huáng tàizǐ) กับพระราชโอรสองค์ต่อมาคือ เจ้าชายหลี่ไท่ ซึ่งมีความขัดแย้งต่อกันมานาน เนื่องจากเจ้าชายหลี่ไท่ทรงมีความต้องการที่จะเป็นรัชทายาท แต่ด้วยความที่พระองค์มิได้ทรงเป็นพระราชโอรสองค์แรก พระองค์ยังทรงทราบด้วยอีกว่าองค์รัชทายาท เจ้าชายหลี่เฉีงเฉียนนั้นเป็นพวกรักร่วมเพศ จึงทรงพยายามทุกทางที่จะกำจัดพระเชษฐาของพระองค์เองให้ได้ โดยมีอยู่ครั้งหนึ่งที่เจ้าชายหลี่เฉิงเฉียนองค์รัชทายาทเกือบจะถูกจักรพรรดิไท่จงพระบิดาจะจับได้แล้วว่าพระองค์นั้นทรงเป็นพวกรักร่วมเพศ หากแต่หลักฐานไม่เพียงพอ จักรพรรดิไท่จงจึงทรงเลือกที่จะเชื่อพระราชโอรสของพระองค์มากกว่า และโปรดให้ประหารชีวิตขันทีคนสนิทซึ่งเป็นคู่รักขององค์รัชทายาทเสีย แต่ไม่ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ปลดเจ้าชายหลี่เฉิงเฉียนจากรัชทายาทแต่อย่างใด ต่อมาองค์รัชทายาทวางแผนกบฏเพื่อรวบอำนาจมาไว้ที่ตนเองแต่ผู้เดียว เพื่อเป็นการกำจัดเจ้าชายหลี่ไท่พระอนุชาด้วย แต่แผนการรั่วไหลเสียก่อน ในครั้งนี้จักรพรรดิไท่จงไม่อาจนิ่งเฉยได้อีกต่อไป พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้ปลดเจ้าชายหลี่เฉิงเฉียน จากตำแหน่งองค์รัชทายาทลงเป็นสามัญชน แล้วจึงเนรเทศไปอยู่ตำบลในเขตชายแดน หลี่เฉิงเฉียนอยู่ได้อีกไม่นานก็ถึงแก่กรรมที่ตำบลชายแดนนั้นเอง ส่วนเจ้าชายหลี่ไท่ พระราชโอรสองค์ต่อมาก็พลาดหวังจากตำแหน่งรัชทายาท โดยตำแหน่งองค์รัชทายาทกลับไปตกอยู่กับเจ้าชายหลี่จื้อ (อังกฤษ: Li Zhi; จีน: 李治; พินอิน: Lǐ zhì) พระราชโอรสพระองค์เล็กของสมเด็จพระจักรพรรดิถังไท่จง และเป็นพระอนุชาของเจ้าชายหลี่ไท่นั่นเอง ด้วยจักรพรรดิไท่จงทรงมีพระราชดำริเองว่าพระราชโอรสพระองค์รองนั้นเป็นผู้ที่มีจิตใจโหดเหี้ยม แม้จะมีความสามารถเหนือกว่าแต่ก็ไม่สมควรได้ครองแผ่นดิน ส่วนพระราชโอรสพระองค์เล็กนั้นแม้จะไม่เข้มแข็งเด็ดขาด แต่ก็มีพื้นฐานจิตใจค่อนไปทางฝ่ายดีงาม การตัดสินพระทัยของสมเด็จพระจักรพรรดิถังไท่จงครั้งนี้เป็นการพลิกโฉมประวัติศาสตร์จีนในอีกไม่นานนับจากนั้น โจโฉ
วรรณกรรมมักแสดงภาพของเฉา เชา ว่า เป็นทรราชโหดร้ายป่าเถื่อน แต่ตามประวัติศาสตร์แล้ว เขาได้รับการยกย่องว่า เป็นผู้ปกครองที่ชาญฉลาด และเป็นนายทัพที่ปรีชาสามารถ รักและดูแลผู้ใต้บัญชาประหนึ่งครอบครัวตัวเอง ในช่วงที่ราชวงศ์ฮั่นตะวันออกกำลังล่มสลายนั้น เฉา เชา สามารถสร้างความเป็นปึกแผ่นให้แก่ภาคกลางและภาคเหนือของจีน ซึ่งเป็นส่วนที่มีประชากรมากที่สุดและเจริญรุ่งเรืองที่สุดของประเทศ แม้เขาสร้างชื่อในฐานะอัครมหาเสนาบดี แต่ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในการปฏิบัติต่อพระมหากษัตริย์หลิว เสีย (劉協) หรือหองจูเหียบ จนนำไปสู่สงครามกลางเมืองหลายครั้ง ฝ่ายค้านของเขามีผู้นำหลัก คือ หลิว เป้ย์/เล่าปี่ (劉備) หรือและซุน เฉวียน/ซุนกวน (孫權) ซึ่งเป็นกลุ่มที่เขามิอาจปราบปรามลงได้ นอกจากนี้ เขายังมีฝีมือในทางโคลงกลอนและศิลปะการต่อสู้ ปรากฏว่า เขาได้ฝากผลงานเป็นพิชัยสงครามไว้มากมาย โจโฉ
โจโฉเป็นบุตรชายของโจโก๋ ซึ่งเป็นบุตรบุญธรรมของมหาขันทีโจเท้ง ซึ่งเดิมทีโจโก๋เป็นคนในสกุลแฮหัว ดังนั้นโจโฉกับคนสกุลแฮหัวจึงเป็นญาติใกล้ชิดกัน โจโฉเริ่มต้นรับราชการเมื่ออายุ20ปี ในตำแหน่ง เป้ยตู้เว่ย หรือผู้บังคับการกองทหารนครบาลเหนือ ภายหลังได้เขาได้เข้ามาอยู่ในสังกัดอ้วนเสี้ยว โดยมีตำแหน่งเป็นผู้บังคับการกรมทหารม้าเร็ว แล้วได้รับตำแหน่งให้เป็นแม่ทัพของฝ่ายราชวงศ์ฮั่นที่ออกปราบกบฏโจรโพกผ้าเหลืองซึ่งมีเตียวก๊กเป็นหัวหน้า ซึ่งมี พระเจ้าเลนเต้เป็นจักรพรรดิ เชื่อกันว่าโจโฉเป็นคนรูปร่างเล็ก บุคลิกมีนิสัยฉลาดแกมโกง เอาตัวรอดเก่ง เชี่ยวชาญตำราพิชัยสงคราม ชื่นชอบศิลปะ นิสัยรอบคอบ ภายหลังจากปราบโจรโพกผ้าเหลืองได้สำเร็จและได้รับความดีความชอบเป็นอย่างมาก แต่ภายหลังเกิดเหตุการณ์ตั๋งโต๊ะยึดอำนาจและตั้งตนเป็นใหญ่ โจโฉจึงร่วมรับราชการอยู่กับตั๋งโต๊ะเพื่อคอยหาโอกาสสังหาร แต่ภายหลังลงมือลอบสังหารไม่สำเร็จ จึงรีบหนีออกจากวัง ระหว่างหลบหนีโจโฉได้ถูกจับตัวและพบกับตันก๋งเจ้าเมืองจงพวน ซึ่งชื่นชมในลักษณะนิสัยใจคอจึงขอร่วมเดินทางไปด้วย โดยที่โจโฉมุ่งหน้าไปหาแปะเฉียซึ่งเป็นพี่น้องร่วมสาบานของโจโฉ ด้วยความหวาดระแวงในการหลบหนี ทำให้โจโฉสังหารแปะเฉียและคนในครอบครัว ด้วยความเข้าใจผิดที่คิดว่าแปะเฉียสั่งให้คนใช้จับตนเพื่อส่งกลับยังเมืองหลวง ความโหดเหี้ยมของโจโฉทำให้ตันก๋งขอแยกทาง ซึ่งโจโฉได้กล่าวกับตันก๋งว่า ข้ายอมทรยศคนทั้งโลก แต่ไม่ยอมให้ใครทรยศข้า ต่อมาโจโฉได้รวบรวมพรรคพวกเพื่อบุกเข้าเมืองหลวงและร่วมมือกับเจ้าเมือง 18 หัวเมือง ตั้งเป็นกองทัพสิบแปดหัวเมืองในภายหลัง โดยมี อ้วนเสี้ยวเป็นแม่ทัพใหญ่ในการปราบตั๋งโต๊ะ ต่อมาภายหลังโจโฉเริ่มเบื่อหน่ายกับความแตกแยกในกองทัพ จึงรวบรวมกองกำลังทหารที่เห็นด้วยกับตนหลบหนีไป งักหลิม
งักหลิม ( ? — ค.ศ. 257) ขุนศึกแห่งวุยก๊กในช่วงปลายของ ยุคสามก๊ก เป็นบุตรชายของ งักจิ้น ยอดขุนศึกรุ่นแรกของ โจโฉ ผู้ก่อตั้งวุยก๊ก โจฮิว
โจฮิว (อังกฤษ:Cao Xiu,จีนตัวเต็ม:曹休,จีนตัวย่อ:曹休; พ.ศ. 717-771) ขุนพลผู้รับใช้ โจโฉ โดยเขามีศักดิ์เป็นหลานของโจโฉ ต่อมาเมื่อโจโฉสิ้นชีพลงในปี ค.ศ.220 (พ.ศ. 763) เขาจึงรับใช้บุตรชายของโจโฉคือโจผีซึ่งต่อมาสถาปนาตนเองขึ้นเป็นพระเจ้าโจผี ต่อมาเมื่อพระเจ้าโจผีบุกง่อก๊กในปี ค.ศ.222 (พ.ศ. 765) เขาจึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นแม่ทัพใหญ่ในการพิชิตตะวันออก เฉอ ไซ่ฮวา
นอกจากนี้ ยังเชื่อว่า เฉอ ไซ่ฮวา กับหยาง เย่ มีบุตรด้วยกันเก้าคน เป็นชายเจ็ด หญิงสอง เมื่อออกรบ หยาง เย่ และบุตรชายทั้งเจ็ดถูกข้าศึกประหารตาย ณ หาดทรายทอง (金沙灘) และเขาสิงคาลคู่ (两狼山) เพราะพัน เหม่ย์ (潘美) ไม่ส่งกำลังไปช่วย ต่อมา เฉอ ไซ่ฮวา ฟ้องพัน เหม่ย์ เป็นคดีต่อราชสำนัก และนางชนะคดี จักรพรรดิซ่งไท่จงทรงเชื่อถือในความจงรักภักดีและความสามารถของนาง จึงประทานบรรดาศักดิ์ "ไท่จฺวิน" (太君; "เจ้าพระยา") ให้นาง พร้อมตั้งนางเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุด ให้ถือไม้เท้าหัวมังกร (龍頭拐杖) เป็นสัญลักษณ์อำนาจสิทธิ์ขาดเหนือแม่ทัพนายกองทั้งปวง เชื่อกันด้วยว่า นางมีอายุเกินหนึ่งร้อยปี เตียวสิ้ว
เตียวสิ้ว (; ) เป็นหลานของเตียวเจ เตียวสิ้วเป็นเจ้าเมือง 4 หัวเมืองได้แก่ เกียมแฮ อันจงก๋วน เตงเชีย และ อ้วนเซีย
มีกาเซี่ยงเป็นที่ปรึกษา และได้ส่งเตียวต๊กลูกชายของตนไปดูแลเมืองเตงเชียแทนตน โดยมีเลียวตู้เป็นที่ปรึกษา อยู่ที่เมืองเตงเชียด้วย ขณะที่โจโฉชอบบุกมาที่เมืองเตงเชียอยู่เรื่อยก็เลยให้เลียวตู้ช่วยป้องกันเมือง
เตงเชียและสามารถป้องกันเมืองเตงเชียไว้ได้ในที่สุดโจโฉก็จัดทัพไปบุกเมืองเตงเชียอีกเลียวตู้รายงานให้เตียวสิ้วว่าการรบกับโจโฉหลายครั้งไม่ดี และแนะนำให้เตียวสิ้วเป็นพันธมิตรกับโจโฉ ม้าเฉียว
ม้าต้าย ญาติผู้น้องเป็นผู้เดียวที่หลบหนีมาได้ จึงรีบไปบอกม้าเฉียว ม้าเฉียวแค้นมากประกาศจะตามล้างโจโฉให้ได้ จึงรวบรวมทัพของตนผสมกับชนเผ่าเกี๋ยงบุกตีโจโฉ ทำให้โจโฉต้องเตลิดหนีด้วยการตัดหนวดทิ้ง และถอดเสื้อคลุมทิ้ง แต่โจหองเข้ามาขวาง จึงหลบหนีไปได้หวุดหวิด โจโฉได้กล่าวว่า ม้าเฉียวเก่งกล้าไม่แพ้ลิโป้ในอดีต จากนั้นม้าเฉียวจึงไปร่วมกับหันซุยทำศึกกับโจโฉ แต่ด้วยอุบายของโจโฉ ที่รอให้น้ำแข็งที่เกาะกุมกำแพงเมืองหนาแน่น และทำให้ม้าเฉียวระแวงหันซุย จึงชนะในที่สุด ม้าเฉียวจึงต้องร่อนเร่พเนจรและได้เข้าร่วมกับเตียวล่อ ได้เข้ารบกับจ๊กก๊ก โดยประลองฝีมือกับเตียวหุย รบถึงกัน 100 เพลง ก็ไม่มีใครแพ้-ชนะ เนื่องจากฝีมือสูสีกันมาก ด้วยอุบายของขงเบ้ง ทำให้ได้ม้าเฉียวมาอยู่กับฝ่ายจ๊กก๊ก เมื่อครั้งที่เล่าปี่ยกทัพเข้าตีเซงโต๋ในเสฉวนของเล่าเจี้ยง ขงเบ้งได้ให้ม้าเฉียวเป็นทัพหน้า เพียงแค่ได้ยินชื่อของม้าเฉียว ทหารของเล่าเจี้ยงก็ยอมแพ้ไม่ต้องรบทันที เพราะนับถือม้าเฉียวมากดุจเทพเจ้าแห่งสงคราม พระเจ้าซุนโจแห่งโชซ็อน
พระธิดา เปียนสี
นางเปียนสีเกิดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 159 ที่ไป่ถิงในครอบครัวที่มีฐานะยากจนทำให้นางต้องไปทำงานเป็นนางคณิกากระทั่ง โจโฉ ได้มาไถ่ตัวนางออกจากหอนางโลมจนกระทั่ง ค.ศ. 187 ขณะอายุได้ 28 ปีนางได้ให้กำเนิดบุตรชายคนที่ 2 ของโจโฉแต่เป็นบุตรชายคนแรกของนางคือ โจผี ทำให้ในปีต่อมาคือ ค.ศ. 188 โจโฉได้รับนางเป็นอนุภรรยาอย่างเป็นทางการ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระองค์มีพระโอรส 2 พระองค์ กับ 14 องค์ และมีพระธิดา 10 องค์ รวม 26 พระองค์/องค์ ได้แก่ 13 พยัคฆ์ร้าย ค่ายพระกาฬ
ปลายราชวงศ์ถังจอมโจรหวังเฉาได้เข้าตีและพิชิตเมืองฉางอันได้สำเร็จ หลี่เค่อยู่พร้อมด้วยลูกชาย 13 คน ได้ยกทัพไปปราบหวังเฉา ชุนเสียนต้องการนำทัพออกไปปราบพวกหวังเฉา แต่หลี่เค่อยู่ไม่ไว้ใจให้เขาทำงานใหญ่ และเมื่อชุนเสียนน้องคนสุดท้องจับแม่ทัพของหวังเฉาได้ เค่อยู่จึงให้เขานำทัพแทน สร้างความไม่พอใจแก่ชุนเสียนเป็นอย่างมาก ซูเหวิน แม่ทัพเมืองเบี้ยหลิงอิจฉาในความสำเร็จของเค่อยู่ และต้องการมีอำนาจในราชวงศ์ จึงแกล้งจัดงานเลี้ยงต้อนรับเค่อยู่และลูกชาย หลังจากทุกคนเมาได้ที่ก็ส่งคนเข้ามาสังหารเค่อยู่ ทำให้ลูกชายคนหนึ่งต้องตาย ต่อมาชุนเส้าพบว่าชุนเสียนมีส่วนรู้เห็นด้วย ชุนเสียนจึงแอบไปขโมยดาบของเค่อยู่เพื่อที่จะมาฆ่าน้องชายและเข้าร่วมกับกองทัพของซูเหวิน แต่ระหว่างทางชุนเสียนถูกพี่ชายคนโตและพี่น้องที่เหลือซุ่มโจมตี สงครามระหว่างสายเลือดจึงเริ่มต้นขึ้น เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)
เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดีมีบุตรธิดารวม 25 คน เป็นชาย 17 คน หญิง 8 คน โดย สมรสกับคุณหญิงสุ่น มีบุตร 2 คน ได้แก่ พระสุนทรโวหาร (ภู่)
สุนทรภู่มีบุตรชายสามคน คือพ่อพัด เกิดจากภรรยาคนแรกคือแม่จัน พ่อตาบ เกิดจากภรรยาคนที่สองคือแม่นิ่ม และพ่อนิล เกิดจากภรรยาที่ชื่อแม่ม่วง นอกจากนี้ปรากฏชื่อบุตรบุญธรรมอีกสองคน ชื่อพ่อกลั่น และพ่อชุบ ศึกสะพานเตียงปันเกี้ยว
แต่ระหว่างอพยพ ราษฎรที่ติดตามเล่าปี่ไปนั้นมีจำนวนมาก รวมไปถึงครอบครัวของเล่าปี่ด้วย ทำให้ต้องล่าช้า โดยกองทัพของโจโฉไล่ตามหลังตามมาติด ๆ ในส่วนของเล่าปี่นั้นล่วงหน้าไปก่อน โดยที่อาเต๊า บุตรชายเพียงคนเดียวของเล่าปี่ในขณะนั้นที่เกิดกับนางกำฮูหยิน ซึ่งยังเป็นเพียงทารกอยู่ และอยู่ในการดูแลของนางบิฮูหยิน ภรรยาอีกคนของเล่าปี่ซึ่งเป็นน้องสาวของบิต๊ก หนึ่งในที่ปรึกษาของเล่าปี่ ติดอยู่ด้านหลัง สุ่มเสี่ยงอย่างมากที่จะเสียทีแก่กองทัพโจโฉ จูล่งจึงขออาสาไปตามตัวกลับมา โดยจูล่งควบม้าขาวและใช้ทวนยาวซึ่งเป็นอาวุธคู่กายรวมถึงกระบี่ชิงกังหรือกระบี่กีเท็น ที่ชิงมาได้จากแฮหัวอิ๋น สังหารทหารจำนวนมากของโจโฉอย่างกล้าหาญตลอดทาง จูล่งควบม้าวิ่งเข้าออกระหว่างแถวหน้ากับแถวหลังขบวนรวมทั้งสิ้น 8 รอบ เป็นเวลาติดต่อกันนานถึง 12 ชั่วโมง ตั้งแต่เวลา 03:00 น. จนถึงเวลา 15:00 น. ของวันรุ่งขึ้น จนในที่สุดก็สามารถหาตัวอาเต๊าพบ แม้จูล่งจะพบและช่วยนางกำฮูหยินไว้ได้ แต่นางบิฮูหยินก็ถูกอาวุธของข้าศึกจนขาบาดเจ็บไม่อาจขึ้นหลังม้าไปได้ นางได้ฝากให้จูล่งดูแลอาเต๊าให้ดี ส่วนตัวนางนั้นได้กระโดดฆ่าตัวตายในบ่อน้ำเพื่อไม่ให้เป็นภาระแก่จูล่ง จูล่งได้ทะลายซากกำแพงเก่าปิดปากบ่อไว้ และเมื่อควบม้าวิ่งออกมาแล้ว พบกับกองทัพจำนวนนับแสนของโจโฉ แม้จะกลุ้มรุมเข้าสู้กับจูล่งแล้ว ก็ไม่มีใครสามารถทำอะไรจูล่งได้ โจโฉซึ่งมองดูอยู่บนเขาเกงสัน ถึงกับออกปากถามว่า ทหารในเกราะขาวผู้นั้นเป็นใคร ? จึงได้ให้โจหองไปถาม เมื่อได้คำตอบว่าชื่อ จูล่ง จึงได้ออกคำสั่งว่า ห้ามจับตาย ให้จับเป็นเท่านั้น และเอ่ยปากชมเชยว่า เก่งกล้าสมเป็นทหารเสืออย่างแท้จริง แต่จูล่งก็สามารถเอาตัวรอดออกมาได้พร้อมกับอาเต๊าที่รอดปลอดภัยไปหาเล่าปี่ โดยที่เตียวหุย ขุนพลคนสำคัญอีกคนหนึ่งของเล่าปี่ ดักรออยู่ที่สะพานเตียงปันเกี้ยว เตียวหุยรู้ตัวว่ามีกำลังพลน้อยกว่า จึงได้ใช้อุบายให้ผูกกิ่งไม้กับหางม้าและให้ม้าวิ่งลากไปมาให้ฝุ่นคลุ้งเพื่อตบตาโจโฉ เมื่อโจโฉมาถึงก็ไม่กล้าสั่งให้ทหารบุกตะลุยเข้าไป ด้วยกลัวเป็นกลลวงของขงเบ้ง โจเปียว
องค์ชายโจเปียวประสูติเมื่อ ค.ศ. 195 เป็นพระราชโอรสของ พระเจ้าเว่ยอู่ หรือ โจโฉ ที่ประสูติแต่ พระสนมซุน มีบทบาทสำคัญเมื่อได้ร่วมมือกับขุนนางชื่อ อองเหล็ง ซึ่งเป็นหลานชายของ อ้องอุ้น ในการก่อกบฏต่อ พระเจ้าโจฮอง จักรพรรดิลำดับที่ 3 เมื่อ ค.ศ. 251 แต่ไม่สำเร็จองค์ชายโจเปียวจึงตัดสินพระทัยปลงพระชนมชีพหลังจากยอมแพ้ต่อ สุมาอี้ มณฑลเหลียวหนิง
ยุคสามก๊ก เมื่อโจโฉปราบอ้วนเสี้ยวได้แล้ว อ้วนซงและอ้วนฮี ผู้บุตรหนีไปพึ่งกองซุนของขอลี้ภัยการเมือง กองซุนของเกรงว่าโจโฉจะยกทัพเข้าบุกทลายเมืองเลียวตัง มณฑลเหลียวหนิง จึงจับตัวอ้วนซง และอ้วนฮีตัดศีรษะส่งไปให้โจโฉที่ตั้งทัพอยู่ ณ เอ๊กจิ๋ว และขอสวามิภักดิ์ โจโฉจึงตั้งให้กองซุนของเป็นไถ้โส่วที่เลียวตังตามเดิม  งอก๊กไถ้
ง่อก๊กไถ้ มีบุตร 2 คน คนโตเป็นชาย คือ ซุนลอง คนเล็กเป็นหญิง คือ ซุนฮูหยิน ซึ่งต่อมาซุนกวนวางแผนให้เล่าปี่ข้ามฟากมากังตั๋ง เพื่อสมรสกับซุนฮูหยิน หมายที่จะมอมเมาให้เล่าปี่อยู่กับภรรยาสาวจนลืมภารกิจบ้านเมือง เพื่อที่ตนจะยึดเกงจิ๋วคืนมา ซึ่งซุนกวนและที่ปรึกษาไม่กี่คนดำเนินแผนการนี้โดยที่งอก๊กไถ้ไม่ทราบเรื่องเลย จนกระทั่งเล่าปี่ได้เดินทางมาถึงแล้ว ด้วยอุบายของขงเบ้งที่แก้สถานการณ์ให้ ง่อก๊กไถ้จึงได้ทราบเรื่องและตำหนิซุนกวนอย่างรุนแรงถึงเรื่องนี้ พร้อมกับขอดูตัวเล่าปี่ นางมีความเอ็นดูในตัวเล่าปี่เป็นอย่างมาก และออกหน้าปกป้องเล่าปี่อย่างเต็มที่ ทำให้ซุนกวนไม่กล้าทำร้ายเล่าปี่ได้ดั่งที่คิด เล่าเปียว
เล่าเปียว (; ) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก เจ้าเมืองเกงจิ๋ว มีบุตร 2 คน คือ เล่ากี๋และเล่าจ๋อง เมื่อซุนเกี๋ยนได้ตราแผ่นดินหยกมาครอบครอง อ้วนเสี้ยวได้สั่งให้เล่าเปียวไปตีซุนเกี๋ยนชิงเอาตราหยกมา ทำให้เล่าเปียวและซุนเกี๋ยนเป็นศัตรูกัน จนกระทั่งซุนเกี๋ยนเสียชีวิต พระเจ้าซุนโจแห่งโชซ็อน
พระโอรส บูเช็กเทียน
เส้นทางการขึ้นสู่พระราชอำนาจและราชบัลลังก์ของพระนางบูเช็กเทียน หรือสมเด็จพระจักรพรรดินีบูเช็กเทียนเพื่อเป็นกษัตริย์หญิงพระองค์แรกและพระองค์เดียวแห่งแผ่นดินจีนนั้น ผ่านอุปสรรคขวากหนามและทั้งยังเต็มไปด้วยเล่ห์กลอุบาย การใส่ร้ายป้ายสี ลอบทำร้าย ลอบสังหารอยู่หลายครา ก่อนที่พระนางจะสามารถสถาปนาราชวงศ์โจวของพระองค์ได้ เรื่องราวประวัติศาสตร์นี้ หลินยู่ถัง (อังกฤษ: Lin Yutang; พ.ศ. 2438-2519) นักประพันธ์ชื่อดังของจีน ได้ระบุไว้ในหนังสือ “ประวัติบูเช็กเทียน” ถึงสถิติการวางแผนการสังหารบุคคลที่ขัดขวางเส้นทางของพระนางว่า ทรงสังหารลูก หลาน และเชื้อพระวงศ์ที่ใกล้ชิดรวม 23 พระองค์ สังหารเจ้าชายในรางวงศ์ถังแซ่หลี่ 50 พระองค์ เสนาบดีและขุนผลฝีมือดีอีก 36 คน รวมทั้งหมด 109 คน โจหิม
ไม่มีการกล่าวถึงประวัติของโจหิมมากนักแต่ทราบเพียงว่าเสียชีวิตก่อนที่โจผีจะครองราชสมบัติ โดยไม่ได้ผูกคอตายตามที่กล่าวในวรรณกรรมแต่สาเหตุที่แท้จริงคือป่วยตาย โจหิมมีบุตรชายหนึ่งคนคือ โจเป้ง ซึ่งสืบทอดบรรดาศักดิ์ต่อจากเขา โยเซฟ (บุตรยาโคบ)
โยเซฟ เป็นบุตรคนที่ 11 ของยาโคบ และนางราเชล เดิมทีนางราเชลเป็นหมัน จนกระทั่งเมื่อพระเจ้าทรงสดับฟังเสียงของนาง ภายหลังจากยาโคบมีบุตรกับภรรยาอื่น ไปแล้วถึง 10 คน นางราเชลจึงได้รับพระพรจากพระเจ้าให้ตั้งครรภ์ นางจึงตั้งชื่อลูกชายคนแรกของนางว่า โยเซฟ[1] เพราะพระเจ้าโปรดเพิ่มบุตรชายให้แก่นาง[2] ครั้นเมื่อยาโคบย้ายไปอยู่ในแผ่นดินคานาอันแล้ว ยาโคบรักโยเซฟมาก เนื่องจากโยเซฟเกิดมาเมื่อท่านมีอายุมากแล้ว โยเซฟมักนำความผิดของพี่ๆ ไปบอกแก่บิดา จึงถูกชัง ถูกอิจฉา และพูดดีกับเขาไม่ได้ โจว เสวียน
โจว เสวียนมีบุตรชายสองคน ชื่อ โจว เหวินกับโจว เว่ย โดยเกิดกับบิดาคนละคนกัน ตามชีวประวัติของโจว เหวิน บุตรชายคนเล็ก โจว เว่ย เป็นบุตรของถังตี้ (唐棣) แต่ไม่ทราบบิดาของโจว เหวิน โจซุน
โจซุน () , ? — ค.ศ. 210) บุคคลใน ยุคสามก๊ก มีชื่อรองว่า ซิเหอ เป็นแม่ทัพทหารม้าแห่งวุยก๊กเป็นน้องชายคนเล็กของ โจหยิน จึงมีศักดิ์เป็นลูกพี่ลูกน้องกับ โจโฉ ผู้นำแห่งวุยก๊ก โจฉอง
เฉา ชง ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ โจฉอง ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (; ค.ศ. 196–208) ชื่อรองว่า ชางชู () เมื่อสิ้นชีวิตแล้วได้เป็น อายหวัง (; "องค์ชายอาย") เป็นบุตรชายคนหนึ่งของเฉา เชา/โจโฉ (曹操) ขุนศึกชาวจีนซึ่งเถลิงอำนาจในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นและวางรากฐานให้รัฐเว่ย์/วุย (魏) ในสมัยสามก๊ก หวัง เจิ้งจฺวิน
เมื่อหญิงจากสกุลซือหม่า (司馬) ซึ่งเป็นชายายอดรักของหลิว ชื่อ (劉奭) รัชทายาทตำแหน่ง "ไท่จื่อ" (太子; "โอรสาธิราช") ถึงแก่กรรม หลิว ชื่อ ก็โทมนัสจนประชวรลง ไม่ประสงค์จะพบหน้าสนมคนใดของตนอีก[1] จักรพรรดิฮั่นเซฺวียน (汉宣帝) พระบิดา จึงรับสั่งให้พระมเหสี คือ จักพรรดินีเซี่ยวเซฺวียนหวัง (孝宣王皇后) เลือกสรรนางกำนัลคนใหม่มาถวายการดูแล หวัง เจิ้งจฺวิน อยู่ในจำนวนสตรีห้าคนที่ได้รับเลือกมาให้หลิว ชื่อ เลือกอีกที และว่ากันว่า หลิว ชื่อ เลือกหวัง เจิ้งจฺวิน ขึ้นเป็นชายาองค์ใหม่ เพียงเพราะนางนั่งอยู่ใกล้ตนมากที่สุดในงานคัดเลือก ดังนั้น หวัง เจิ้งจฺวิน จึงได้เป็นชายาของหลิว ชื่อ ผู้เป็นไท่จื่อ เรียกว่า "ไท่จื่อเฟย์" (太子妃; "ชายาโอรสาธิราช") และสามปีให้หลัง ก็ให้กำเนิดบุตรชายคนหนึ่งนามว่า "หลิว อ้าว" (劉驁) ซึ่งต่อมาได้เสวยราชย์เป็นจักรพรรดิฮั่นเฉิง (漢成帝)[1] เจ้าหญิงช็องมย็อง
องค์หญิงและฮงจูวอนมีบุตรด้วยกัน 8 คน บุตรคนที่ 2 ของพระนางชื่อว่า ฮง-มาน-ยง (ถือเป็นบุตรคนโต เพราะบุตรคนแรกเสียชีวิตไปตั้งแต่ยังเยาว์) ได้แต่งงานกับซงฮูหยินแห่งยอซาน มีบุตรด้วยกัน 5 คน ถือเป็นรุ่นหลานขององค์หญิงจองมยอง โจโฉ
โจโฉก็ได้สั่งเสียกับเหล่าที่ปรึกษาและทหารของตนว่าให้ช่วยค้ำจุนโจผีบุตรชายคนรองผู้เป็นทายาทต่อจากตนและทำการใหญ่ด้วยการรวบรวมแผ่นดินจีนให้ได้และก็ได้สั่งให้สร้างสุสานไว้ 72 แห่งที่นอกจวนเตียวเต้งและเกียงบู๋ และสั่งให้ฝังตนไว้ในสุสานใดสุสานหนึ่งใน 72 แห่งเพื่อไม่ให้คนรุ่นหลังมาพบเจอ มีแต่เพียงคนที่เชื่อใจได้เท่านั้นที่รู้ว่าตนอยู่หลุมไหน และหลังจากนั้นท่านก็ได้เชิญเหล่าบรรดาภรรยาของท่านมาหาตนเพื่อสั่งเสีย แต่ช่วงนั้นตาของโจโฉเกิดบอดมองไม่เห็นก็ได้ใช้มือจับลูบคล้ำใบหน้าของเหล่าบรรดาภรรยาเพื่อจดจำว่าเป็นใครและได้มอบถุงเงินจำหนวนหนึ่งให้แก่พวกนางเพื่อให้พวกนางหัดทำงานปัดด้ายทอเกือกขายแลกเอาเงินเลี้ยงตัวเอง และสั่งให้พวกนางอาศัยในหอตั่งเซ็กต้องเซ่นไหว้ตนทุกวันและให้นางกำนัลขับกล่อมตนด้วย หลังจากนั้นโจโฉก็ได้เสียชีวิตเมื่ออายุได้ 66 ปี ภายหลังจากโจโฉเสียชีวิต โจผีได้ถอดพระเจ้าเหี้ยนเต้ออกจากตำแหน่งและสถาปนาตนเองเป็นพระเจ้าโจผีแห่งราชวงศ์วุย รวมทั้งยกย่องโจโฉขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์แรกแห่งราชวงศ์วุย พร้อมถวายพระนามย้อนหลังว่าพระเจ้าเว่ยบู๊ตี้ แฮหัวฮุย (ภรรยาของสุมาสู)
แฮหัวฮุยเป็นบุตรสาวของ แฮหัวซง บุตรบุญธรรมของ แฮหัวเอี๋ยน และเป็นพระสหายสนิทของ พระเจ้าโจผี ปฐมจักรพรรดิแห่งวุยก๊กต่อมาแฮหัวฮุยได้สมรสกับสุมาสูบุตรชายคนโตของ สุมาอี้ ที่ปรึกษาของ โจโฉ ผู้ก่อตั้งวุยก๊กโดยนางมีบุตรสาวกับสุมาสูทั้งสิ้น 5 คนโดยไม่มีบุตรชาย เจียง ไคเชก
ในปีเดียวกันเมื่อเจียงเดินทางกลับมา เหมาฝูเหม่ยภรรยาของเขาได้ให้กำเนิดบุตรชายแก่เจียงคนแรก เจียงตั้งชื่อลูกชายว่า เจียง จิงกั๋ว ต่อมาเจียงได้เข้าสมัครการฝึกฝนการทหารที่โรงเรียนการทหารเป่าติ้งที่เป็นสถาบันการทหารที่สนับสนุนโดยราชวงศ์ชิง เมื่อเจียงได้เข้ารับการฝึกที่เป่าติ้ง เขาได้ฝึกฝนอย่างขยันหมั่นเพียรและเชื่อฟังคำสั่งผู้บังคับบัญชาตลอดสร้างความประทับใจให้แก่ครูฝึกและเพื่อนทหารเป็นอย่างมาก จนกระทั่งเจียงได้ขึ้นชั้นปี 2 ของโรงเรียนทหาร เขาได้รับคัดเลือกเป็นนักเรียนทุนตัวแทนนักเรียนทหารแลกเปลี่ยนจีน หนึ่งในสี่นายไปศึกษาต่อที่โรงเรียนทหารของญี่ปุ่น[5] จ้าว หย่าจือ
จ้าวหย่าจือ มีบุตรชายทั้งหมด 3 คน โดยมีบุตรชาย 2 คนแรกกับสามีเก่า หวงฮั่นเหว่ย ซึ่งบุตรคนแรกคือนาย หวงกวงหง (Huang Guanghong) และบุตรคนที่สองคือนาย หวงกวงอี๋ (Huang Guangyi) บุตรทั้งสองได้ศึกษาจบที่ ประเทศแคนาดา ปัจจุบันคนน้อง หวงกวงอี๋ เป็นทนายความ  กลยุทธ์ดูไฟชายฝั่ง
โจโฉนำกำลังทหารเตรียมบุกเข้ายึดกิจิ๋ว โดยแบ่งกองกำลังทหารออกเป็นสี่ค่ายและบุกเข้ายึดกิจิ๋วพร้อมกัน ทำให้อ้วนถำ อ้วนซ้ง อ้วนฮีและโกกันสู้ไม่ได้ ถูกตีแตกถอยร่นเข้าเมืองไป โจโฉเห็นทัพของอ้วนถำแตกพ่ายก็คิดตามติดจะตีซ้ำให้สิ้นซาก แต่กุยแกที่ปรึกษาของโจโฉห้ามปรามและแย้งว่า ""หากยกตามไปตี บุตรอ้วนเสี้ยวทั้งสามจะสมัครสามัคคีกัน ควรที่จะกลับเมืองรอดูให้บุตรทั้งสามแก่งแย่งชิงเมืองกันเอง จึงจะรบได้โดยง่าย"" ซึ่งเมื่อโจโฉคิดตามคำแนะนำของกุยแกก็เห็นด้วย จึงนำทัพกลับวุยก๊ก การรุกรานชีจิ๋วของโจโฉ
การรุกรานชีจิ๋วของโจโฉ () สงครามที่เกิดขึ้นในช่วง ค.ศ. 193 – ค.ศ. 194 เป็นการปะทะกันของ โจโฉ เจ้าเมืองกุนจิ๋ว กับ โตเกี๋ยม เจ้าเมืองชีจิ๋วโดยสงครามครั้งนี้เกิดขึ้นทั้งหมด 2 ครั้งซึ่งทั้งสองครั้งโจโฉไม่อาจหักเอาเมืองชีจิ๋วได้โดยภายหลังจากจบสงครามครั้งที่ 2 โตเกี๋ยมได้ล้มป่วยลงและก่อนสิ้นใจโตเกี๋ยมรวมถึงบุตรชายทั้งสองของโตเกี๋ยมและขุนนางในเมืองได้ขอร้องให้เล่าปี่ที่ถูกส่งมาช่วยรบเป็นเจ้าเมืองชีจิ๋วแต่เล่าปี่ได้ปฏิเสธไปเมื่อเล่าปี่ทนการรบเร้าไม่ไหวจึงจำใจต้องรับตำแหน่งเจ้าเมือง ซัวเอี๋ยม
สิบสองปีให้หลัง โจโฉ อัครมหาเสนาบดีฮั่น ใช้เงินจำนวนมากไถ่ซัวเอี๋ยมกลับคืนมาแทนซัวหยงผู้เป็นบิดา ซัวเอี๋ยมจึงได้กลับบ้านเกิดเมืองนอน แต่ให้บุตรชายทั้งสองอยู่ยังแดนซฺยงหนูต่อไป เหตุที่โจโฉไถ่นางกลับมานั้น เพราะต้องการหาคนแซ่ซัวมาไหว้สรวงผีสกุลซัว และนางเป็นคนเดียวในสกุลนี้ที่ยังมีชีวิตอยู่ กวนอู
โจโฉแตกทัพไปตามเส้นทางที่ขงเบ้งคาดการณ์ไว้จนถึงฮัวหยง พบกวนอูขี่ม้าถือง้าวคุมทหารออกมายืนสกัดขวางทางไว้ โจโฉเกิดมานะฮึกเฮิมจะต่อสู้แต่เรี่ยวแรงและกำลังของทหารที่ติดตามมานั้นอ่อนแรง เทียหยกจึงกล่าวแก่โจโฉว่า ""จะหนีจะสู้นั้นก็ไม่ได้ อันน้ำใจกวนอูเป็นทหารนั้นก็จริง ถ้าเห็นผู้ใดไม่สู้รบแล้วก็มิได้ทำอันตราย ประการหนึ่งเป็นผู้มีความสัตย์ ทั้งรู้จักคุณคนนักด้วย แล้วท่านก็ได้เลี้ยงดูมีคุณไว้ต่อกวนอูเป็นอันมาก แม้ท่านเข้าไปว่ากล่าวโดยดี เห็นกวนอูจะไม่ทำอันตรายท่าน""" โจโฉเห็นชอบด้วยจึงว่ากล่าวตักเตือนกวนอูให้ระลึกถึงบุญคุณแต่ครั้งเก่าคราวที่กวนอูหักด่านถึง 5 ตำบล ฆ่า 6 ขุนพลและทหารเป็นจำนวนมาก ขอให้กวนอูเปิดทางให้หลบหนีไป กวนอูนั้นเป็นคนกตัญญูรู้คุณคน ได้ฟังโจโฉว่ากล่าวก็สงสารนึกถึงคุณโจโฉซึ่งมีมาแต่หนหลัง จึงยอมเปิดทางให้โจโฉหลบหนีไปโดยตนเองเลือกยอมรับโทษประหารตามที่ได้ลั่นวาจาสัตย์และทำทัณฑ์บนไว้แก่ขงเบ้ง ขุนศึกตระกูลหยาง
ส่วน หยางอู่หลาง บุตรชายคนที่ 5 ได้หนีไปบวชจึงรอด ส่วน หยางซื่อหลาง บุตรชายคนที่ 4 ถูกชาวฮวนจับเอาไป เหลือแต่ตัวของหยางเย่ยและหยางลิ่วหลาง เท่านั้นที่รอดกลับมาได้ ฮ่องเต้ซ่งไท่จูจึงโปรดให้สร้างบ้านและมอบเครื่องแสดงเกียรติยศต่าง ๆ ให้ ภายหลังหยางเย่กับหยางซื่อหลางถูก พานเหรินเหม่ย ซึ่งเป็นขุนนางที่เป็นเสมือนคู่ปรับของตระกูลหยางกำจัด คงเหลือแต่หยางลิ่วหลาง บุตรชายคนที่ 6 เพียงคนเดียว ฮ่องเต้ซ่งไท่จู อยู่ในราชสมบัติได้ 22 ปีก็เสด็จสวรรคต ห้าทหารเสือ
จูล่งภายหลังจากกองซุนจ้านเสียชีวิต ได้ออกติดตามเล่าปี่เพื่อสวามิภักดิ์ ร่วมทำศึกสงครามหลายต่อหลายครั้งตั้งแต่วัยหนุ่มจนถึงวัยชรา สร้างวีรกรรมจนกลายเป็นที่เลื่องลือกล่าวขานในการบุกทะลวงกองกำลังทหารสิบหมื่นของโจโฉเพียงลำพัง เพื่อออกติดตามค้นหาและช่วยเหลือครอบครัวของเล่าปี่ในศึกสะพานเตียงปันเกี้ยว รวมทั้งแย่งชิงอาเต๊าจากซุนฮูหยินในคราวที่ซุนฮูหยินหนีกลับกังตั๋ง ม้าเฉียวเคยรบกับโจโฉจนทำให้โจโฉต้องถอดเกราะ ตัดหนวดหนีตายปะปนไปกับทหารเลวเพื่อหลบหนีเอาตัวรอด ฮองตงนั้นถึงแม้จะแก่ชราแต่ฝีมือในเชิงยุทธ์จัดอยู่ในชั้นเยี่ยมยอด และเพื่อเป็นการยกย่องและให้เกียรติแก่ขุนศึกแห่งจ๊กก๊ก พระเจ้าเล่าปี่จึงแต่งตั้งให้กวนอู เตียวหุย จูล่ง ม้าเฉียวและฮองตง ดำรงตำแหน่งทหารเสือประจำพระองค์ เตียวเอี๋ยน
ค.ศ. 204 เตียวเอี๋ยนได้ทำสัญญากับ โจโฉ เพื่อช่วยปราบ อ้วนถำ และ อ้วนซง บุตรชายทั้งสองของ อ้วนเสี้ยว โดยโจโฉได้แต่งตั้งให้เตียวเอี๋ยนเป็นแม่ทัพดูแลภาคเหนือ สามก๊ก
โจโฉเข้าปราบปรามกบฏและยึดอำนาจในวังหลวงไว้ได้ แต่เกิดความกำเริบเสิบสานทะเยอทะยานถึงกับแต่งตั้งตนเองเป็นมหาอุปราช ควบคุมพระเจ้าเหี้ยนเต้ให้อยู่ภายใต้อำนาจอีกครั้ง ข่มเหงรังแกเหล่าขุนนางที่สุจริต พระเจ้าเหี้ยนเต้จึงใช้พระโลหิตเขียนสาสน์ลับไปยังเหล่าขุนนางที่จงรักภักดีเพื่อให้ช่วยกำจัดโจโฉแต่ถูกจับได้ทำให้เหล่าขุนนางถูกฆ่าตายหมด ความอสัตย์ของโจโฉแพร่กระจายไปทั่วทำให้บรรดาหัวเมืองต่าง ๆ พากันแข็งข้อไม่ยอมขึ้นด้วย โจโฉจึงนำกำลังยกทัพไปปราบปรามได้เกือบหมด แต่ไม่สามารถปราบปรามเล่าปี่และซุนกวนได้ เล่าปี่เป็นเชื้อสายราชวงศ์ฮั่นมีศักดิ์เป็นอาของพระเจ้าเหี้ยนเต้ที่มีความยากจนอนาถา มีคนดีมีฝีมือไว้เป็นทหารหลายคนแต่มีกำลังไพร่พลน้อยทำให้ต้องคอยหลบหนีศัตรูอยู่เสมอ จนได้จูกัดเหลียงมาเป็นที่ปรึกษาช่วยวางแผนกำลังรบให้ จึงสามารถตั้งตนเป็นใหญ่ในเมืองเสฉวนได้ สำหรับซุนกวนเป็นเจ้าเมืองกังตั๋งโดยการสืบสกุล เป็นเจ้าเมืองที่มีศีลธรรม ปกครองบ้านเมืองด้วยความยุติธรรมจึงเป็นที่เคารพนับถือและยอมสวามิภักดิ์มากมาย ทั้งสามฝ่ายต่างทำศึกสงครามกันตลอด แต่ก็ไม่อาจเอาชนะซึ่งกันและกันได้ ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ในสามก๊ก
ต่อมาโลซกได้แนะนำขงเบ้งให้จิวยี่ ขงเบ้งได้สนทนากับจิวยี่แล้วได้เสนอกับจิวยี่ว่าตนมีอุบายที่จะทำให้โจโฉถอยทัพกลับโดยไม่ต้องรบนั่นคือการส่งนางไต้เกี้ยวและเสียวเกี้ยวให้กับโจโฉ โดยขงเบ้งแกล้งทำเป็นไม่รู้ว่าไต้เกี้ยวเป็นภรรยาของซุนเซ็กและเสียวเกี้ยวเป็นภรรยาของจิวยี่ จิวยี่ถามหาหลักฐานที่โจโฉต้องการสองนางนี้ ขงเบ้งจึงบอกว่าตนเคยได้ยินว่าโจโฉให้โจสิดลูกชายเขียนบทกวี "ชมปราสาทตั้งเซ็กไต๋" (銅雀臺賦) ขงเบ้งท่องบทกวีให้ฟังแล้วชี้ให้เห็นเนื้อความที่โจโฉปรารถนานางทั้งสองในบทกวี จิวยี่ได้ฟังก็โกรธจึงตัดสินใจเสนอให้ซุนกวนเป็นพันธมิตรกับเล่าปี่รบกับโจโฉ  พระเจ้าโจวคัง
พระองค์มีพระราชโอรส 1 พระองค์ คือ พระเจ้าโจวเจ้า ลิหลิงฉี
ลิ หลิง ฉี เป็นบุตรสาวคนเดียวของลิโป้ (ใน สามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง(หน)มีการกล่าวถึงแต่ไม่ได้กล่าวชื่อ เพียงแต่กล่าวว่าเป็นบุตรสาวของลิโป้) อายุรุ่นราวคราวเดียวกับบุตรชายของอ้วนสุด เคยถูกทาบทามให้แต่งงานกับลูกชายของอ้วนสุดด้วยเหตุผลทางการเมืองถึง 2 ครั้ง แต่ทุกครั้งจะมีคนคอยขัดขวาง เพราะลิโป้กับอ้วนสุดมีความมักใหญ่ใฝ่สูงทั้งคู่ หากเป็นญาติใกล้ชิดกันแล้ว อาจจะร่วมมือกันสร้างความวุ่นวายเป็นได้ อิกิ๋ม
อิกิ๋มเป็นขุนพลที่โจโฉไว้ใจมาก ใช้ให้ไปร่วมทำศึกหลายครั้ง รวมถึงให้เป็นแม่ทัพคุมกองทัพเรือแทนชัวมอ และเตียวอุ๋น ที่ถูกโจโฉสั่งประหารชีวิตไปในศึกผาแดงด้วยอุบายของจิวยี่ และเป็นผู้สังหารเล่าจ๋องและนางชัวฮูหยินตามคำสั่งของโจโฉ ต่อมาโจโฉตั้งให้อิกิ๋มเป็นแม่ทัพใหญ่คุมทัพไปช่วยสลายวงล้อมของกวนอูที่เมืองอ้วนเซียที่มีโจหยินรักษาเมืองอยู่ และให้บังเต๊กเป็นแม่ทัพหน้า บังเต๊กรบกับกวนอูได้อย่างสูสี ทำให้อิกิ๋มคิดว่าถ้าบังเต๊กสังหารกวนอูได้ ความชอบก็จะตกที่บังเต๊กผู้เดียว จึงตีม้าล่อถอยทัพทุกครั้งที่บังเต๊กได้เปรียบ ต่อมา อิกิ๋มไปตั้งทัพที่ทุ่งจันเค้า ด้วยลักษณะภูมิประเทศที่ถูกโจมตีได้ง่าย กวนอูจึงสร้างเขื่อนรอให้น้ำหลากแล้วจึงพังเขื่อนให้น้ำท่วมกองทัพของอิกิ๋ม อิกิ๋มถูกกวนอูจับได้แล้วถูกนำไปขังที่เกงจิ๋ว เมื่อซุนกวนยึดเกงจิ๋วได้จึงปล่อยตัวกลับไปวุยก๊ก โจผี (บุตรชายของโจโฉ) ได้ให้วาดรูปอิกิ๋มรอขอชีวิตต่อกวนอูไว้ที่ผนังที่ฝังศพของโจโฉ และให้อิกิ๋มเฝ้าที่ฝังศพนั้น อิกิ๋มมีความละอาย ไม่นานก็ตรอมใจตาย พจน์ สารสิน
พจน์ สารสิน สมรสกับท่านผู้หญิง สิริ สารสิน (สกุลเดิม: โชติกเสถียร) มีบุตรธิดารวมกันทั้งหมด 5 คน โดยที่บุตรชาย 2 คนแรก คือ พงส์ สารสิน เป็นนักธุรกิจที่มีชื่อเสียง และพลตำรวจเอก เภา สารสิน เป็นอดีตอธิบดีกรมตำรวจ, บุตรชายคนที่ 3 บัณฑิต บุญยะปาณะ เป็นอดีตปลัดกระทรวงการคลัง และอาสา สารสิน เป็นอดีตราชเลขาธิการในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และเป็นอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ[3][4][5] ห้าทหารเสือ
ห้าทหารเสือ () หรือ ห้าทหารเสือแห่งจ๊กก๊ก หรือห้าขุนพลพยัคฆ์ ในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก ห้าทหารเสือเป็นตำแหน่งเรียกขานขุนศึกผู้มีฝีมือเก่งกาจ เป็นที่เลื่องลือกล่าวขานทั่วทั้งแผ่นดินจำนวน 5 คนของพระเจ้าเล่าปี่ในสมัยยุคสามก๊ก ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นทหารเสือที่เอก ภายหลังจากเล่าปี่ครองเมืองเสฉวนและสถาปนาตนเองขึ้นเป็นพระเจ้าฮันต๋งแห่งแคว๊นจ๊ก ห้าทหารเสือที่ได้รับการแต่งตั้งได้แก่ความเก่งกาจในเชิงยุทธ์ของห้าทหารเสือแห่งจ๊กก๊ก เป็นที่เลื่องลือกล่าวขานไปทั่วทั้งแผ่นดิน กวนอูนั้นมีฝีมือเชิงยุทธ์ที่เก่งกาจ สังหารฮัวหยง ทหารเอกของตั๋งโต๊ะ ปราบงันเหลียงและบุนทิว สองทหารเอกของอ้วนเสี้ยว หักห้าด่านฆ่าหกขุนพลของโจโฉในระหว่างออกติดตามค้นหาเล่าปี่ เตียวหุยชำนาญการใช้ทวน มีฝีมือการรบที่เก่งกาจ เตียวหุยเคยตวาดกองกำลังทหารของโจโฉที่ติดตามเล่าปี่จนตกตะลึงไม่กล้าเข้ารบ และเพียงแค่ยืนถือทวนสกัดอยู่บริเวณต้นสะพานเตียงปันเกี้ยวก็ทำให้กองกำลังทหารของโจโฉเกิดความเกรงกลัว ไม่กล้าติดตามขบวนอพยพของเล่าปี่ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระองค์มีพระโอรส 10 องค์ และมีพระธิดา 13 องค์ รวม 23 องค์ ได้แก่ จักรพรรดิผู่อี๋
ผู่อี๋มีพี่น้องทั้งร่วมบิดามารดาและร่วมบิดาเดียวกัน 10 คน มีอยู่ 2 คนที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์จีนและราชวงศ์ชิง ผู่เจี๋ย (2450-2537) มีบทบาทเพียงเล็กน้อยในรัฐบาลแมนจูกัว ผู่เริ่น ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นจิน โหย่วจือ (2461-2558) เกิดในสมัยที่ราชวงศ์ชิงล่มสลายแล้วและเป็นผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์แมนจูกัวถัดจากผู่เจี๋ย พระอัครมเหสี (皇后) สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวเค่อหมิ่น (孝恪愍皇后) (2448–2489) อภิเษกสมรสในปี 2465 พระราชเทวี (贵妃) พระอัครชายาหมิงเสียน (明賢貴妃) หรือ ถาน อวี้หลิง (谭玉龄) (2449–2485) อภิเษกสมรสในปี 2480 พระอัครชายา (妃) พระอัครชายาซู (淑妃) หรือ เหวิน ซิ่ว (文繡) (2451–2496) อภิเษกสมรสในปี 2465 และหย่าในปี 2474 พระสนมขั้นกุ้ยเหริน (貴人) พระสนมฝู (福貴人) หรือ หลี่ อวี้ฉิน (李玉琴) (2471–2544) อภิเษกสมรสในปี 2486 และหย่าในปี 2501 หลี่ สูเสียน (李淑賢) (2468–2540) สมรสในปี 2505 จีนโซ
พระเจ้าจีนโซเป็นราชบุตรของพระเจ้าญองอู ซอยะฮาน พระเจ้าญองอู ซอยะฮาน มีมเหสี 3 องค์ ซึ่งทั้งสามนั้นเป็นพี่น้องกัน ในปลายรัชกาลพระองค์ถูกยึดราชบัลลังก์โดยพระเจ้ากูนซอ จองบยู ในขณะที่มเหสี 2 องค์ ทรงพระครรภ์อยู่ ซึ่งต่อมาพระโอรสในครรภ์ก็คือ พระเจ้าจีนโซและพระเจ้าโซะกะเต ต่อมาพระเจ้าจีนโซได้บีบบังคับให้พระเจ้ากูนซอ จองบยู ที่ชิงราชสมบัติพระบิดาพระองค์ สละราชบัลลังก์และออกผนวช พระเจ้าจีนโซจึงขึ้นครองราชย์แทนในระหว่างปี พ.ศ. 1564 - พ.ศ. 1581 โจโฉ
Template:CJKV; ค.ศ. 155– 15 มีนาคม ค.ศ. 220)[1] ชื่อรองว่า เมิ่งเต๋อ (孟德) ชื่อเล่นว่า อาหมาน (阿瞞) และ จี๋ลี่ (吉利)[2] เป็นขุนศึกและอัครมหาเสนาบดีลำดับรองสุดท้ายแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออกผู้เถลิงอำนาจช่วงปลายราชวงศ์ ทั้งเป็นบุคคลหนึ่งซึ่งมีบทบาทสำคัญที่สุดในสมัยสามก๊ก และเป็นผู้วางรากฐานรัฐเว่ย์/วุย (魏) เมื่อสิ้นชีวิตแล้วได้รับการสถาปนาเป็น พระเจ้าอู่ (武王) หรือ จักรพรรดิอู่ (武帝) พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระองค์มีพระโอรส 2 พระองค์ กับ 12 องค์ และมีพระธิดา 6 องค์ รวม 20 พระองค์/องค์ ได้แก่ ยฺเหวียน ชื่อไข่
สกุลยฺเหวียนมีกำลังส่งเสียให้เขาเล่าเรียนตามระบบประเพณี เมื่อยังเด็ก เขาชอบขี่ม้า ชกมวย และสังสรรค์กับเพื่อนฝูง พอเติบใหญ่ ตั้งใจจะรับราชการพลเรือน แต่สอบขุนนางตกสองครั้ง จึงเปลี่ยนใจไปเอาดีด้านการเมืองโดยหวังจะไต่เต้าจากทางทหารแทน จึงไปเข้าทัพหฺวาย (淮軍) ที่มีญาติพี่น้องของตนรับราชการอยู่มากมาย เขาเริ่มเป็นทหารด้วยการซื้อตำแหน่งเล็ก ๆ ใน ค.ศ. 1880 ซึ่งเป็นความประพฤติอันดาษดื่นในยุคสมัยนั้น เขายังเดินทางไปจังหวัดเถิง (滕州) เพื่อหาตำแหน่งใหม่ในกองทัพผ่านเส้นสายของบิดา ต่อมาใน ค.ศ. 1876 เขาสมรสกับหญิงจากสกุลยฺหวี (于) นาม ยฺหวี อี้ช่าง (于義上) ครั้น ค.ศ. 1878 หญิงนั้นให้กำเนิดบุตรชายคนแรกของเขา คือ ยฺเหวียน เค่อติ้ง (袁克定) แต่ยฺเหวียน ชื่อไข่ มิได้มีภริยาเพียงเท่านั้น ตลอดชีวิตของเขา เขายังแต่งอนุภริยาอีกเก้าคน วรรณไว พัธโนทัย
นายวรรณไว พัธโนทัย เข้าศึกษาที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัยจนกระทั่งถึงชั้นมัธยม 3 จำเป็นต้องย้ายที่เรียนไปศึกษาต่อยังสาธารณรัฐประชาชนจีน (ขณะนั้นวรรณไว มีอายุได้ 12 ปี) เนื่องจากต้องไปเป็นบุตรบุญธรรมของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล เพื่อแสดงความจริงใจในการผูกมิตรระหว่างไทยกับสาธารณรัฐประชาชนจีน สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม และได้ศึกษาอยู่ที่กรุงปักกิ่งจนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาปรัชญา จากมหาวิทยาลัยปักกิ่ง วรรณไว พัธโนทัย สมรสกับนางปทุมา พัธโนทัย (นามสกุลเดิม สุนทรกุมาร) มีบุตรและธิดารวม 3 คน ได้แก่ พระเจ้าอินโจ
การเจรจาสงบศึกมีข้อตกลงให้อาณาจักรโจซอนเป็นประเทศราชของราชวงศ์ชิง ต้องส่งบรรณาการจิ้มก้องให้แก่ราชวงศ์ชิง โดยฮ่องเต้ฮงไทจีมีพระราชโองการให้สร้างอนุสรณ์สถานรำลึกชัยชนะของแมนจูเหนือโจซอน เรียกว่า อนุสรณ์ซัมจอนโด (Korean: 삼전도비 三田渡碑) แล้วทรงนัดพบกับพระเจ้าอินโจที่อนุสรณ์สถานนั้น ทรงให้พระเจ้าอินโจคำนับพระองค์ห้าครั้งและเอาพระเศียรโขกลงกับพื้นอีกสามครั้ง เพื่อเป็นการแสดงการสวามิภักดิ์โดยสิ้นเชิงต่อแมนจู นอกจากนี้พระเจ้าอินโจยังต้องทรงส่งพระโอรสสองพระองค์ ได้แก่ องค์ชายรัชทายาทโซฮยอน (Korean: 소현세자 昭顯世子) และองค์ชายพงนิม (Korean: 봉림대군 鳳林大君 ต่อมาคือพระเจ้าฮโยจง) ไปเป็นองค์ประกันที่เมืองเสิ่นหยาง เป็นความอัปยศครั้งยิ่งใหญ่ของพระเจ้าอินโจและในประวัติศาสตร์เกาหลี และเป็นเหตุให้เกาหลีต้องตกเป็นประเทศราชของราชวงศ์ชิงไปอีกเป็นเวลาสองร้อยห้าสิบปี