ราชวงศ์ตองอู คืออะไร?
ราชวงศ์ตองอู
ราชวงศ์ตองอู (English: Toungoo Dynasty; Burmese: တောင်ငူခေတ်, [tàuɴŋù kʰɪʔ]) ราชวงศ์ที่ 2 ในประวัติศาสตร์พม่า ภายหลังจากราชวงศ์พุกาม ราชวงศ์แรกล่มสลายลงจากการรุกรานของชาวมองโกลโดยกุบไลข่าน
ประเทศไทย
การยึดครองมะละกาของโปรตุเกสในปี 2054 ทำให้กรุงศรีอยุธยาเริ่มติดต่อกับชาติตะวันตก[22]:131 การชิงความเป็นใหญ่ระหว่างอาณาจักรอยุธยาและอาณาจักรพม่าเหนือเชียงใหม่และมอญทำให้ทั้งสองขัดแย้งกัน[19]:5 ขณะเดียวกัน ราชวงศ์ตองอูของพม่าเริ่มมีอำนาจมากขึ้น กระทั่งขยายดินแดนมายังกรุงศรีอยุธยาในรัชกาลพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้และพระเจ้าบุเรงนอง หลังจากนั้น กรุงศรีอยุธยาตกเป็นประเทศราชของอาณาจักรตองอูในปี 2112[22]:146–7 สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงใช้เวลา 15 ปีสร้างภาวะครอบงำในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาอีกครั้งหนึ่ง[18]:11 มหาเทวีแห่งตองอู
มหาเทวีแห่งตองอู (, ) พระมเหสีของ พระเจ้าเมงจีโย ปฐมกษัตริย์แห่ง ราชวงศ์ตองอู พระนางเป็นที่รู้จักในพระนาม วดีมิบะยา () ในวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1511 พระเจ้าเมงจีโยได้ประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระองค์ได้พระราชทานพระอิสริยยศมหาเทวีแก่พระนาง พระนางไม่มีพระโอรส-ธิดา จักรวรรดิตูอีโตงา
การที่จักรวรรดิประสบความสำเร็จในการขยายดินแดนนั้นเกิดขึ้นจากความเข้มแข็งของกองทัพเรือ โดยเรือที่ใช้โโดยทั่วไปเป็นเรือที่มีขนาดยาว มีใบเรือเป็นรูปสามเหลี่ยม เรือแคนูของตองงาที่มีนาดใหญ่ที่สุดสามารถจุคนได้มากถึง 100 คน โดยเรือแคนูที่สำคัญได้แก่ตองงาฟูเอซีอา, อากิเฮอูโฮ, โลมิเปเอา และตากาอิโปมานา โดยมีการกล่าวว่าตากาอิโปมาเป็นเรือของซามัวตามบันทึกใน Queen Salote and the Palace Records ซึ่งกล่าวไว้ว่าเรือลำนี้เป็นเรือที่นำโตฮู อิอา ลิมาโปจากซามัวเข้าพิธีอภิเษกสามรสกับตูอิฮาอะตากาเลาอา ด้วยการมีกองทัพเรือขนาดใหญ่นี้ทำให้กองทัพเรือตองงาช่วยให้ตองงามีความร่ำรวยจากการค้าและบรรณาการที่ได้รับ
แม้ในยุคการขยายอำนาจจักรวรรดิโดยเฉพาะในรัชสมัยของพระเจ้าโมโมและพระเจ้าตูอิตาตูอิ จักรวรรดิตูอีโตงามีความเจริญรุ่งเรืองสูงมาก อย่างไรก็ตามในปี ค.ศ. 1535 ชาวต่างชาติ 2 คนลอบปลงพระชนม์พระเจ้าตากาลาอัวขณะที่กำลังว่ายน้ำอยู่ในลากูนของเมืองมูอา พระมหากษัตริย์องค์ต่อมาคือพระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาเฟไกที่ 1ได้พยายามไล่ล่าสังหารชาวต่างชาติ 2 คนที่ลอบปลงพระชนม์พระเจ้าตากาลาอัว จนสามารถตามไปสังหารได้สำเร็จในเส้นทางไปหมู่เกาะฟุตูนา เนื่องจากเกิดเหตุการลอบปลงพระชนม์ตูอีโตงาลายครั้ง ส่งผลให้พระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาเฟไกที่ 1ได้สถาปนาราชวงศ์ใหม่คือตูอิฮาอะตากาเลาอาเพื่อเป็นเกียรติแด่พระราชบิดาของพระองค์ และพระองค์ได้สถาปนาพระอนุชาของพระองค์คือเจ้าชายโมอูงาโมตูขึ้นดำรงพระอิสริยยศเป็นตูอิฮาอะตากาเลาอาพระองค์แรก พระมหากษัตริย์ในราชวงศ์ใหม่นี้มีพระราชอำนาจในการบริหารกิจการประจำวันของจักรวรรดิ ในขณะที่ตูอีโตงาเปลี่ยนสถานะใหม่เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณของชาติ อย่างไรก็ตามตูอีโตงายังคงมีพระราชอำนาจในการสั่งลงโทษประหารชีวิตหรือไว้ชีวิตบุคคลใดก็ได้ จักรวรรดิตูอีโตงาในช่วงเวลานี้มีอิทธิพลของซามัวปรากฏอยู่ จากการที่ตูอีโตงามีเชื้อสายซามัว ซึ่งเกิดจากการอภิเษกสมรสกับผู้หญิงชาวซามัว รวมถึงยังเลือกที่จะอาศัยอยู่ในซามัวอีกด้วย พระราชมารดาของพระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาเป็นชาวซามัวจากเกาะมานูอา ในขณะที่พระเจ้าเกาอูลูโฟอูนาที่ 2และพระเจ้าปุยปุยฟาตูเป็นลูกครึ่งซามัว-ตองงา พระมหากษัตริย์ที่สืบทอดตำแหน่งตูอีโตงาจากพระองค์อย่างพระเจ้าวากาฟูฮู พระเจ้าตาปูโอซีและพระเจ้าอูลูอากิมาตามีเชื้อสายซามัวมากยิ่งขึ้น โดยมีเชื้อสายของชาวซามัวมากกว่าชาวตองงา ราชวงศ์เหงียน
ในค.ศ. 1883 สมเด็จพระจักรพรรดิตึ ดึ๊ก สด็จสวรรคตโดยปราศจากพระโอรส แต่ได้ทรงรับเอาพระราชนัดดามาเป็นพระโอรสบุญธรรมไว้สามพระองค์ กลุ่มขุนนางซึ่งมีอำนาจในขณะนั้นประกอบด้วย เหงียน วัน เตื่อง (Nguyễn Văn Tường, 阮文祥) และโตน เทิ้ต เทวี้ยต (Tôn Thất Thuyết, 尊室説) ได้ยกพระโอรสบุญธรรมของจักรพรรดิตึ ดึ๊กขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระจักรพรรดิสุก ดึ๊ก (Dục Đức, 育德) พระจักรพรรดิสุก ดึ๊ก อยู่ในราชสมมบัติได้เพียงสามวัน ก็ถูกกลุ่มขุนนางนั้นปลดออกจากราชสมบัติ เหงียน วัน เตื่อง และโตน เทิ้ต เทวี้ยต ยกพระโอรสบุญธรรมอีกองค์หนึ่งของพระจักรพรรดิตึ ดึ๊กขึ้นเป็นพระจักรพรรดิเหียป ฮหว่า (Hiệp Hòa, 協和) กองกำลังเพื่อการรุกรานตังเกี๋ยของฝรั่งเศส นำโดยแม่ทัพอาเมดี กูร์แบ (Amédée Courbet) ได้ยกทัพเข้าโจมตีและยึดป้อมปราการถ่วนอาน (Battle of Thuận An) ซึ่งเป็นป้อมปราการที่มีไว้สำหรับป้องกันเมืองเว้ราชธานี หากป้อมนี้ถูกยึดได้พระนครเมืองเว้ก็จะปราศจากการป้องกัน การเสียป้อมถั่วนอันให้แก่ฝรั่งเศสสร้างความตื่นตระหนกอย่างยิ่งให้แก่ราชสำนักเวียดนาม การเจรจาจึงเกิดขึ้นนำไปสู่สนธิสัญญาเว้ (Treaty of Hue) ฝรั่งเศสจัดตั้งรัฐในอารักขาขึ้นในเวียดนามภาคเหนือ เรียกว่า รัฐในอารักขาตังเกี๋ย (Protectorate of Tonkin) แม้แต่เวียดนามภาคกลางอันประกอบไปด้วยเมืองเว้ก็ตกเป็นรัฐอารักขาฝรั่งเศส ชื่อว่ารัฐในอารักขาอันนัม (Protectorate of Annam) ราชสำนักเวียดนามราชวงศ์เหงียนสูญสิ้นซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศเวียดนาม สูญเสียเอกราชให้แก่ฝรั่งเศสอย่างเป็นทางการนับแต่นั้นเป็นต้นมา ท่ามกลางวิกฤตการณ์เหล่านี้ เหงียนวันเตื่องและโตนทั๊ตเทวี้ยตก็ปลดพระจักรพรรดิเหียปฮหว่าออกจากราชสมบัติ ตั้งพระจักรพรรดิเกี๊ยน ฟุก (Kiến Phúc, 建福) ขึ้นแทน ในระยะเวลาเพียงไม่ถึงหนึ่งปี ราชวงศ์เหงียนผลัดเปลี่ยนองค์พระจักรพรรดิไปถึงสามพระองค์ด้วยกัน เมื่อพระจักรพรรดิเกี๊ยนฟุกเสด็จสวรรคตในค.ศ. 1884 เหงียนวันเตื่องและโตนทั๊ตเทวี้ยตตั้งพระจักรพรรดิห่าม งี (Hàm Nghi, 咸宜) ขึ้นแทน แคว้นล้านนา
แคว้นล้านนา เป็นอาณาจักรอันเป็นประเทศราชของราชวงศ์ตองอู และ อยุธยา ช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2101–2206 ซึ่งยังมีอำนาจในการปกครองตนเองในระดับหนึ่ง มังฆ้องที่ 2 แห่งตองอู
มังฆ้องที่ 2 แห่งตองอู (, "เต่าง์หงู่มิงเข่าง์"; ประมาณ 1520s – มิถุนายน 1584) หรือที่รู้จักกันในราชทินนามสีหตู (သီဟသူ "ตี่หะตู่") เป็นพระเจ้าตองอูในฐานะประเทศราชของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ระหว่าง ค.ศ. 1549 ถึง 1551 และพระเจ้าบุเรงนองกับพระเจ้านันทบุเรง ระหว่าง ค.ศ. 1552 ถึง 1584. โดยพระองค์ก่อกบฏต่อพระเจ้าบุเรงนองผู้เป็นพระเชษฐาระหว่าง ค.ศ. 1550 ถึง 1551 แต่ได้รับพระราชทานอภัยโทษจากพระเจ้าบุเรงนอง พระเจ้ามังกะยอดิน
พระเจ้ามังกะยอดิน (, ) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์ตองอูของพม่า ตั้งแต่ พ.ศ. 2216 ถึง พ.ศ. 2241 พระเจ้ามังกะยอดิน เจ้าเมืองพินดาเล ได้รับเลือกโดยเสนาบดีมากกว่าพระโอรสองค์โต เป็นพระมหากษัตริย์หลังจากที่พระเชษฐาของพระองค์ พระเจ้านราวาระ สวรรคตอย่างกะทันหันใน พ.ศ. 2216 กลุ่มขุนนางที่สนับสนุนพระองค์ได้รับอำนาจและทรงกำจัดขุนนางกลุ่มอื่น ๆ อำนาจของอาณาจักรค่อย ๆ ลดลงในช่วงการปกครองของพระองค์ พม่าถูกโจมตีโดยสยามในสมัยของพระองค์ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว
มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (, "หมั่นนัน มะห่าหย่าซะหวิ่นด่อจี") เป็นหนังสือบันทึกเหตุการณ์ฉบับทางการเป็นฉบับแรกของราชวงศ์คองบอง ที่พระเจ้าจักกายแมงโปรดให้คณะกรรมการประวัติศาสตร์หลวงแห่งพม่าเรียบเรียงขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1829 และ ค.ศ. 1832 โดยอาศัยเอกสารบันทึกเหตุการณ์ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายฉบับ และจารึกที่รวบรวมได้ในรัชสมัยพระเจ้าปดุง ตลอดจนมหากาพย์พระราชประวัติหลายฉบับ แม้ผู้เรียบเรียงจะแย้งข้อมูลบางส่วนในมหาราชวงศ์ฉบับอูกะลา ซึ่งเป็นบันทึกเหตุการณ์ฉบับมาตรฐานของราชวงศ์ตองอู แต่ยังคงข้อมูลตามมหาราชวงศ์ฉบับนั้น ราชสกุลโก
ราชสกุลโก เป็นราชสกุลที่สืบเชื้อสายจาก พระเจ้าทงมย็องซ็อง หรือ โก จูมง ปฐมกษัตริย์แห่ง อาณาจักรโคคูรยอ หนึ่งใน สามก๊กแห่งเกาหลี  ราชวงศ์ชิง
ลุถึงปี ค.ศ.1661 อู๋ซานกุ้ยนำกำลังผสมฮั่น-แมนจู 2หมื่นคนบุกประชิดเมืองตองอู เรียกร้องให้พระเจ้าพินดาเลส่งตัวฮ่องเต้หย่งลี่ให้แก่ราชวงศ์ชิง เพื่อแลกกับสันติภาพระหว่างต้าชิงกับตองอู หาไม่แล้วแมนจูกับพม่าคงต้องตายกันไปข้าง การมาของอู๋ซานกุ้ยในครั้งนี้ทำให้ภายในราชสำนักตองอูเกิดความขัดแย้งอย่างหนักว่า จะจัดการกับฮ่องเต้หย่งลี่อย่างไร จะรับมือกับอู๋ซานกุ้ยและพวกแมนจูอย่างไร ในขณะที่พระเจ้าพินดาเลเองก็ทรงยืนกรานไม่ยอมมอบฮ่องเต้หย่งลี่ให้แก่ต้าชิง สถานการณ์ระหว่างต้าชิงกับตองอูตึงเครียดหนัก กวนอู
ช่วงต้นราชวงศ์หมิง นักพรตจางเจิ้งฉาง () บันทึกในหนังสือของตนเองในชื่อ "ฮั่นเทียนซือซื่อเจีย" () เพื่อเป็นการยืนยันตำนานนี้ ทุกวันนี้กวนอูได้รับการนับถือมากในลัทธิเต๋า หลายวัดเต๋าอุทิศเพื่อกวนอูโดยเฉพาะวัดจักรพรรดิกวนในเซี่ยโจวที่ได้รับอิทธิพลเต๋าอย่างมาก ทุกวันที่ 24 เดือน 6 ตามหลักจันทรคติ ซึ่งตรงกับวันเกิดของกวนอู จะมีขบวนแห่เฉลิมฉลองแด่กวนอูอย่างยิ่งใหญ่สมเกียรติ กวนอู
กวนอูได้รับการยกย่องให้เป็น "จักรพรรดิเทพกวน" () และเป็นเทพพิทักษ์ตามความเชื่อของลัทธิเต๋า การบูชากวนอูเริ่มต้นในราชวงศ์ซ่ง ตามตำนานเล่าว่าในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1220 ทะเลสาบน้ำเค็มซึ่งในปัจจุบันคือเซี่ยโจว () เริ่มที่จะผลิตเกลือไม่ได้ จักรพรรดิฮุยจงจึงทรงมีรับสั่งให้นักพรตจางจี้เซียน () ตรวจหาสาเหตุ ซึ่งได้ทรงรับรายงานว่าเป็นฝีมือของชือโหยว () เทพแห่งสงคราม นักพรตจึงอัญเชิญกวนอูเข้ามาต่อสู้จนเอาชนะชือโหยวและสามารถผลิตเกลือได้ดังเดิม พระจักรพรรดิจึงพระราชทานนามให้กวนอูว่า "ผู้เป็นอมตะแห่งฉงหนิง" () และยกกวนอูให้เป็นเทพในเวลาต่อมา สงครามพระเจ้าอลองพญา
ในปี พ.ศ. 2283 ชาวมอญที่อยู่ทางตอนล่างของพม่าก่อกบฏต่อราชวงศ์ตองอูและสถาปนาราชอาณาจักรหงสาวดีฟื้นฟู โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่หงสาวดี เจ้าเมืองเมาะตะมะและทวายแห่งพม่าหนีเข้ามาในอยุธยาที่ซึ่งทั้งสองได้รับการคุ้มครองจากราชสำนักอยุธยา ตลอดคริสต์ทศวรรษ 1740 กองทัพหงสาวดีสามารถรบชนะกองทัพพม่าตอนเหนือซึ่งมีเมืองหลวงอยู่ที่ตองอู ฝ่ายอยุธยารู้สึกกังวลว่ามอญอาจผงาดขึ้นมาเป็นผู้ครองอำนาจใหม่ในพม่า เนื่องจากในประวัติศาสตร์ พม่าที่มีกำลังกล้าแข็งหมายถึงการรุกรานอยุธยาในอนาคต ในปี พ.ศ. 2288 อยุธยาได้ส่งราชทูตไปยังอังวะเพื่อประเมินสถานการณ์ทางการเมืองที่นั่น และได้รับการต้อนรับจากพระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี ทูตนั้นพบว่าราชสำนักอังวะนั้นสามารถล่มสลายได้ทุกเมื่อ[12] จนถึง พ.ศ. 2291 กองทัพหงสาวดีนั้นรุกคืบเข้าใกล้อังวะ ฝ่ายอยุธยายิ่งรู้สึกกังวลยิ่งขึ้นถึงการถือกำเนิดใหม่ของราชวงศ์อันแข็งแกร่งที่มีเมืองหลวงอยู่ที่หงสาวดี ท้ายที่สุดแล้ว ราชวงศ์ตองอูในคริสต์ศตวรรษที่ 16 จึงต้องหันมาพึ่งอยุธยาจากการที่พม่าตอนบนถูกยึดครองเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ พระเจ้ามังฆ้องแห่งแปร
ในปลาย ค.ศ. 1541 กองทัพตองอูภายใต้การนำของบุเรงนองได้ยกมาโจมตีอาณาจักรแปรอีกครั้ง พระเจ้ามังฆ้องจึงส่งสาส์นไปยัง รัฐฉาน และ ราชอาณาจักรมเยาะอู ซึ่งเป็นพันธมิตรของอาณาจักรแปรให้ช่วยส่งทหารมาช่วยหยุดยั้งการล้อมเมืองแปรของกองทัพตองอู แต่บุเรงนองก็สามารถเอาชนะทั้งสองกองทัพได้สำเร็จทำให้ในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1542 พระเจ้ามังฆ้องตัดสินพระทัยประกาศยอมแพ้จากนั้นพระเจ้ามังฆ้องและพระมเหสีถูกส่งไปยังตองอู พระเจ้าย็องนยูแห่งโคกูรยอ
พระเจ้าย็องนยู () เป็นกษัตริย์องค์ที่ 27 แห่งอาณาจักรโคกูรยอ หรือ เกาหลีโบราณ ทรงขึ้นครองราชย์ในปี ค.ศ. 618 (พ.ศ. 1161) ต่อจากพระเจ้าย็องยัง ทรงครองราชย์ 24 ปี เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 642 (พ.ศ. 1185) อาณาจักรล้านช้าง
ในระยะเวลานี้เองที่อาณาจักรตองอูในรัชสมัยพระเจ้าบุเรงนองมีกำลังที่เข้มแข็งและทรงอิทธิพลอย่างมาก และพยายามจะขยายอาณาจักรมาทางทิศตะวันออก พระองค์จึงโปรดให้มีการย้ายราชธานีจากหลวงพระบางมาอยู่ที่นครเวียงจันทน์เพื่อหลีกเลี่ยงอำนาจอาณาจักรตองอูในปี พ.ศ. 2103 และพระราชทานนามราชธานีแห่งใหม่นี้ว่า "พระนครจันทบุรีศรีสัตนาคนหุตอุตตมราชธานี" ทั้งยังทรงสร้างสัมพันธไมตรีกับสมเด็จพระมหาจักรพรรดิแห่งกรุงศรีอยุธยาเพื่อเป็นกำลังในการต่อต้านพม่าซึ่งเป็นศัตรูร่วมกัน ตองอู
ตองอู (, "ตองงู"; คำแปล: "เมืองในขุนเขา") เป็นเมืองในเขตพะโค (หงสาวดี) ประเทศพม่า อยู่ห่างจากย่างกุ้งไปทางเหนือ 220 กิโลเมตร ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำสะโตง เป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรอิสระตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14–16 ในสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นเข้ายึดครองระหว่างปี ค.ศ. 1942–1945 โซมีนเทะทีนแห่งตองอู
พระนางโซมีนเทะทีน (, ) พระอัครมเหสีแห่ง ราชวงศ์ตองอู จาก ค.ศ. 1510 ถึง 1530 พระอิสริยยศของพระนางคือ สิริอตุลมหานันทาเทวี พระนางเป็นพระธิดาของอุปราช เมงสีตูแห่งตองอู ใน ค.ศ. 1485 พระญาติชั้นที่ 1 พระเจ้าเมงจีโย ปลงพระชนม์พระบิดาของพระนางเพราะพระองค์ปฏิเสธที่จะให้พระนางอภิเษกกับพระเจ้าเมงจีโย พระนางเป็นพระอัครมเหสีใน ค.ศ. 1510 เมื่อพระเจ้าเมงจีโยประกาศอิสรภาพจาก อังวะ เมื่อวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1511 ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระนางได้รับการสถาปนาเป็นพระอัครมเหสีพร้อมกับพระอิสริยยศ สิริอตุลมหานันทาเทวี () ตองอู
ในปี ค.ศ. 2010 ทางรัฐบาลทหารพม่าได้เฉลิมฉลองการครบรอบ 500 ปี การสถาปนาเมืองตองอูอย่างเป็นทางการ ตูอิฮาอะตากาเลาอา
ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาเลาอา () เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิตูอีโตงาร่วมกับราชวงศ์ตูอีโตงาและตูอิกาโนกูโปลู ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาเลาอาสถาปนาขึ้นโดยพระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาตูอีโตงาพระองค์ที่ 24 โดยแต่งตั้งพระอนุชาของพระองค์คือเจ้าชายโมอูงาโมตูอาขึ้นเป็นตูอิฮาอะตากาเลาอาพระองค์แรก ราชวงศ์นี้ตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือตูอีโตงาบริหารราชการแผ่นดินและปกป้องตูอีโตงาจากการถูกลอบปลงพระชนม์ซึ่งเกิดขึ้นมายาวนานหลายรัชกาล อย่างไรก็ตามในเวลาต่อมาราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาเลาอาเริ่มมีบทบาททางการปกครอง โดยลดอำนาจตูอีโตงาลงและเนรเทศตูอีโตงาหลายพระองค์ไปอยู่ซามัวเพื่อสร้างฐานอำนาจของตน ในช่วงต้นของคริสต์ศตวรรษที่ 17 ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาเลาอาได้ตั้งตำแหน่งตูอิกาโนกูโปลูเพื่อช่วยเหลือในการบริหารราชการของจักรวรรดิ โดยพระเจ้าโมอูงาโอโตงา ตูอิฮาอะตากาเลาอาพระองค์ที่ 6 แต่งตั้ง เจ้าชายงาตา พระราชโอรสองค์แรกของพระองค์อันประสูติแด่พระชายาชาวซามัวขึ้นเป็นตูอิกาโนกูโปลูพระองค์แรก ซึ่งในระยะเวลาต่อมาราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูจะมีอำนาจเหนือราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาเลาอา  พระเจ้าสการะวุตพี
หลังจากพระเจ้าสการะวุตพีสวรรคตแล้วสอพินยาได้ประกาศเอกราชและตั้งตนเป็นพระเจ้าเมาะตะมะ กระทั่งพ่ายแพ้และถูกสังหารโดยกองทัพตองอูเมื่อ ค.ศ. 1541 เป็นอันสิ้นสุดสงครามตองอู—หงสาวดี ที่กินเวลายาวนานถึง 7 ปี หลังการสวรรคตของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ใน ค.ศ. 1550 สมิงสอตุตและสมิงทอได้ตั้งตนเป็นกษัตริย์ของชาวมอญ แต่ในที่สุดสมิงทอก็ถูกไล่ล่าและสังหารโดยกองทัพตองอูภายใต้การนำของพระเจ้าบุเรงนองที่ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้เมื่อ ค.ศ. 1552 กองทัพคันโต
กองทัพคันโต () หรือ กองทัพกวันตง (; "gwandong-gun"; , ความหมาย: "กองทัพประตูตะวันออก") คือกลุ่มกองทัพของกองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 นับเป็นกองกำลังที่ใหญ่ที่สุดและทรงเกียรติที่สุดของกองทัพจักรวรรดิ นายทหารหลายนายจากหน่วยนี้ เช่น เสนาธิการทหารเซย์ชิโร อิทะงะกิ หรือ พลเอกฮิเดกิ โตโจ ต่างได้ดำรงตำแหน่งระดับสูงทั้งในราชการทหารและรัฐบาลพลเรือนของญี่ปุ่น อนึ่ง กองทัพคันโตยังเป็นหน่วยที่มีส่วนรับผิดชอบอย่างยิ่งในการก่อตั้งจักรวรรดิแมนจูกัว อันเป็นรัฐหุ่นเชิดภายใต้การยึดครองของญี่ปุ่น พระเจ้าอะเนาะเพะลูน
ในขณะนั้นอาณาจักรตองอูที่เคยยิ่งใหญ่ได้แตกสลายไปหมดแล้ว โดยแบ่งออกเป็น 3 ส่วนในสมัยที่พระเจ้านันทบุเรงสิ้นพระชนม์ คือ พระนางนัตชินเมดอ
พระนางนัตชินเมดอ (, or , ) เจ้าหญิงรัชทายาทแห่ง ราชวงศ์ตองอู ของพม่าจาก ค.ศ. 1581 ถึง 1586 ราชวงศ์ญี่ปุ่น
ราชวงศ์ญี่ปุ่น (; English: Imperial House of Japan) บ้างเรียก ราชวงศ์ยะมะโตะ หรือ ราชวงศ์เบญจมาศ เป็นหนึ่งในราชวงศ์มีการสืบทอดสันตติวงศ์มาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิจินมุ (11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 1203 ตามตำนาน) โดยเป็นราชวงศ์ที่ปกครองประเทศนานที่สุดในโลกถึง 1,348 ปี และเป็นราชวงศ์ที่มีการสืบสันติวงศ์มากที่สุดในโลก จนถึงปัจจุบันรวมได้ถึง 125 รัชกาลแล้ว แต่นักประวัติศาสตร์ส่วนมากอ้างว่าจักรพรรดิ 14 พระองค์แรกเป็นจักรพรรดิในตำนาน อนึ่งเนื่องจากประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นนั้นเริ่มทีหลังจากการมีจักรพรรดิ 14 พระองค์แรก จึงเป็นเรื่องถกเถียงกันว่า หากยังไม่ได้มีการรวมชาติใด ๆ จะมีจักรพรรดิได้เช่นไร สัญลักษณ์ประจำราชวงศ์คือ คิกุ ( เรียกเต็มว่า คิกกะมนโช () แปลว่า ลัญจกรดอกเบญจมาศ สีตูจอทินแห่งตองอู
สีตูจอทินแห่งตองอู (, ; สวรรคต 1481) นายพลแห่ง อาณาจักรอังวะ และอุปราชแห่งตองอูจาก ค.ศ. 1470 ถึง 1481 พระองค์เป็นพระอัยกา (ตา) ของ พระเจ้าเมงจีโย ปฐมกษัตริย์แห่ง ราชวงศ์ตองอู และพระองค์ยังเป็นพระราชบุตรเขยขององค์รัชทายาท มังรายกะยอชวา ที่มีชื่อเสียงใน สงครามสี่สิบปี พระนางธัมมเทวีแห่งตองอู
พระนางธรรมเทวีแห่งตองอู (, ) หนึ่งในสามอัครมเหสีของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ กษัตริย์พม่าแห่ง ราชวงศ์ตองอู เป็นธิดาของ เมงเยสีหตู พระอาจารย์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้รวมถึงเป็นพระเชษฐภคินี (พี่สาว) ของ พระเจ้าบุเรงนอง  พระเจ้าตราพระยาแห่งตองอู
พระเจ้าตราพระยาแห่งตองอู (, ) อุปราชแห่งเมือง ตองอู ระหว่าง ค.ศ. 1440 ถึง 1446 เป็นพระอนุชาของพระนาง ซอมินลา พระอัครมเหสีใน พระเจ้าฝรั่งมังศรี กษัตริย์องค์ที่ 5 แห่ง อาณาจักรอังวะ และเป็นบรรพบุรุษของ พระเจ้าบุเรงนอง กษัตริย์แห่ง ราชวงศ์ตองอู  ราชวงศ์ทอเลมี
ราชวงศ์ทอเลมี (Ancient Greek: Πτολεμαῖοι หรือ Λαγίδαι, English: Ptolemaic dynasty หรือ Lagids) หรือบางครั้งก็เรียกว่า ราชวงศ์ลากิดส์ ซึ่งมาจาก ลากัส ชื่อของพระราชบิดาของทอเลมีที่ 1 ราชวงศ์ทอเลมีเป็นราชวงศ์กรีก[1][2][3][4] ผู้ปกครองจักรวรรดิทอเลมีในอียิปต์ระหว่างสมัยกรีก ราชวงศ์ทอเลมีรุ่งเรืองอยู่เกือบ 300 ปี จากตั้งแต่ 305 ปีก่อนคริสต์ศักราชจนถึง 30 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชาวแมนจู
ประวัติโดยสังเขปของชาวแมนจูนั้น ในทัศนคติของชาวฮั่นถือได้ว่าเป็นชนกลุ่มน้อยเร่ร่อนหรือคนป่าเถื่อน ชาวแมนจูได้สืบเชื้อสายมาจากชาวหนี่เจิน (Jurchen; 女真) ที่ซึ่งได้สถาปนาราชวงศ์จินตอนแรกขึ้นทางตอนเหนือของจีน ในช่วง ค.ศ. 1115-1234 ชาวแมนจูนั้นต่อมาได้ตั้งอาณาจักรของตนขึ้นทางตอนเหนือของจีนอีกครั้ง คือ ราชวงศ์จินตอนหลัง เป็นราชวงศ์แรกของชาวแมนจูที่อาศัยอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน มีผู้นำคือจักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อเป็นจักรพรรดิองค์แรก และจักรพรรดิหฺวัง ไถจี๋จักรพรรดิองค์ที่สอง ได้ทรงเปลี่ยนชื่อชาวแมนจูจาก "หนี่เจิน" (女真) เป็น "หม่านจู๋" หรือ แมนจู (滿族)  พระเจ้าอะเนาะเพะลูน
พระเจ้าอโนเพตลุนยรับสั่งให้พระเจ้าตองอูตั้งทัพสกัดทัพมอญ แต่ก็ต้านไม่อยู่จนพระยาทะละกับเดอปริโตไปถึงตองอูจึงเผาเมืองตองอูทิ้ง และให้กวาดต้อนทรัพย์สมบัติผู้คนรวมถึงพระจ้าตองอูลงไปยังสิเรียม พระเจ้าตองอูเข้ารีตนับถือศาสนาคริสต์ พระนางจันทาเทวี
พระนางจันทาเทวี ( ) หนึ่งในพระมเหสีของ พระเจ้าบุเรงนอง แห่ง ราชวงศ์ตองอู ของ พม่า ระหว่าง ค.ศ. 1553 ถึง 1581 นอกจากนี้พระนางยังเป็นพระมเหสีของกษัตริย์สององค์สุดท้ายแห่งอาณาจักรแปรระหว่าง ค.ศ. 1532 ถึง 1542 และพระนางยังเป็นพระอัยยิกา (ยาย) ของ นัดจินหน่อง กษัตริย์แห่ง ตองอู อาณาจักรโคกูรยอ
ราชวงศ์นี้มีอาณาเขตตั้งแต่เกาหลีเหนือปัจจุบันแมนจูเรียถึงรัสเซียบางส่วนเป็นราชวงศ์แรก ที่ถูกบันทึกหลักฐานราชวงศ์นี้มีพระจักรพรรดิที่เป็นมหาราชพระองค์แรกของเกาหลีคือพระเจ้าควังแกโทมหาราช รัชกาลที่ 19 ของราชวงศ์ ผู้ทรงพระปรีชาสามารถทั้งเรื่องรบและเรื่องรัก ทรงขยายพระราชอาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวางต่อมาจักรวรรดินี้เริ่มมีปัญหารบรากับอาณาจักรแพ็กเจและอาณาจักรชิลลา ในสมัยราชวงศ์ถัง (618-907) ในขณะนั้นตรงกับรัชสมัยจักรพรรดิถังเกาจง (หลี่จื้อ) จักรพรรดิองค์ที่ 3 ประมาณปี ค.ศ. 660 ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 28 ของราชวงศ์ก็ถูกพวกชิลลาตีแตกและรวบรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรทำให้โคกูรยอที่ปกครองมายาวนานกว่า 600 ปีก็สิ้นสุดลง ราชวงศ์โครยอ
รายนามผู้นำเผด็จการทหารโครยอใน ค.ศ. 1225 โอเกไตข่าน (Ögedei Khan) ส่งแม่ทัพซาร์ไต (Sartai) นำทัพมองโกลเข้าบุกโครยอ ราชสำนักย้ายหนีไปที่เกาะคังฮวา ผู้นำทหารชเวอู (최우, 崔瑀) พยายามจะสู้รบต้านทานพวกมองโกล ทัพมองโกลใช้เวลาประมาณ 30 ปี ในการปราบคาบสมุทรเกาหลี ใน ค.ศ. 1236 พระเจ้าโคจง (고종, 高宗) ทรงให้มีการสังคายนาพระไตรปิฎกเสียใหม่ เรียกว่า ไตรปิฎก โคเรียนะ (팔만대장경, 八萬大藏經, Tripitaka Koreana) เพราะฉบับเก่าถูกพวกมองโกลทำลายจนหมดสิ้น เก็บไว้ที่วัดแฮอินซา (해인사, 海印寺) จนถึงปัจจุบัน เมื่อ ค.ศ. 1254 แม่ทัพจาแลร์ไต (Jalairtai) นำทัพมองโกลบุกเกาหลีเป็นครั้งที่รุนแรงที่สุด ชาวโครยอล้มตายจำนวนมากในขณะที่ราชสำนักอยู่อย่างสุขสบายที่เกาะคังฮวา ใน ค.ศ. 1258 ผู้นำทหารชเวอูถูกลอบสังหาร ทำให้ฝ่ายทหารที่จะต้านพวกมองโกลอ่อนแอและฝ่ายพลเรือนที่สนับสนุนให้ดำเนินนโยบายสันติภาพกับมองโกลขึ้นมามีอำนาจ จนในรัชสมัยของพระเจ้าวอนจง (원종, 元宗) โครยอได้ยอมจำนนต่อพวกมองโกลอย่างเป็๋นทางการใน ค.ศ. 1270 และส่งบรรณาการให้ราชวงศ์หยวนจักรพรรดิกุบไลข่าน (Kublai Khan) ขณะที่ขุนนางฝ่ายทหารบางคนยังไม่ยอมแพ้ ก่อกบฏ"ซัมบยอลโช" (삼별초, 三別抄) อยู่ที่เกาะทัมนาเพื่อต้อต้านการยึดครองของมองโกลแต่ก็ถูกปราบในที่สุด ตระกูลโทกูงาวะ
รัฐบาลโชกุนมีลักษณะเป็นรัฐบาลทหาร กุมอำนาจทางทหารของประเทศไว้ ในขณะที่ตระกูลฟุจิวะระ มีอิทธิพลอยู่แค่ส่วนของราชสำนักขององค์จักรพรรดิ แม้สองตระกูลนี้จะสืบเชื้อสายเดียวกันแต่กลับเป็นอริกันตลอดเวลา เนื่องจากตระกูลโทกูงาวะดูแลรัฐบาล ส่วนตระกูลฟุจิวะระดูแลราชสำนัก จนกระทั่งเมื่ออิทธิพลของชาติตะวันตกที่เข้ามาในปลายศตวรรษที่ 19 ทำให้ตระกูลโทกูงาวะเสื่อมอำนาจลง ฝ่ายองค์จักรพรรดิจึงถือโอกาสเข้าโค่นล้มอำนาจของตระกูลโทกูงาวะและเกิดเป็นสงครามโบะชิง ขึ้นใน ค.ศ. 1868 ตระกูลโทกูงาวะพ่ายแพ้และสิ้นอำนาจเนื่องจากรัฐบาลเอโดะล่มสลาย เนื่องจากอำนาจทั้งปวงถูกรวมไปอยู่ที่องค์จักรพรรดิ อาณาจักรมอญ
ยุคที่สามยุคฟื้นฟูหรือยุคอาณาจักรหงสาวดีใหม่ พ.ศ. 2283 สมิงทอพุทธกิตติ กู้เอกราชคืนมาจากพม่าได้สำเร็จและได้ยกทัพไปตีเมืองอังวะ ในปี พ.ศ. 2290 พญาทะละได้ครองอำนาจแทนสมิงทอพุทธกิตติและขยายอาณาเขตอย่างกว้างขวาง ทำให้อาณาจักรตองอูของพม่าสลายตัวลง จนในปี พ.ศ. 2300 พระเจ้าอลองพญา แห่งราชวงศ์คองบองก็กู้อิสรภาพของพม่ากลับคืนมาและได้โจมตีมอญ การล่มสลายของอาณาจักรหงสาวดีใหม่เป็นการสิ้นสุดเอกราชและอำนาจของชาวมอญที่เคยมีมาหลายร้อยปีในพม่าตอนล่าง กองทัพของราชวงศ์คองบองกดดันให้ชาวมอญต้องอพยพไปยังสยาม ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 24 การแต่งงานข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ และการอพยพของชาวพม่าจากทางเหนือ ทำให้ชาวมอญกลายเป็นชนกลุ่มน้อย พระนางราชเทวีแห่งตองอู
พระนางราชเทวีแห่งตองอู (, ) พระมเหสีใน พระเจ้าเมงจีโย ปฐมกษัตริย์แห่ง ราชวงศ์ตองอู และพระราชมารดาของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมื่อแรกประสูติมีพระนามว่า ขิ่นโอ () เป็นธิดาของผู้นำหมู่บ้าน เลเว หรือปัจจุบันคือ ตำบลละเว ต่อมาได้เข้าถวายตัวเป็นพระสนมของพระเจ้าเมงจีโยใน ค.ศ. 1515 เมื่อมีพระประสูติกาลพระโอรสองค์แรกและองค์เดียวพระเจ้าเมงจีโยจึงสถาปนาขึ้นเป็นพระมเหสีในพระอิสริยยศที่ พระนางราชเทวี ราชวงศ์เหลียว
ในปี 1125 ชาวนฺหวี่เจิน (Jurchen) จากราชวงศ์จิน (Jin) ของพวกแมนจู จับกุมพระเจ้าเทียนจั้ว (Tianzuo) แห่งเหลียวไว้ได้ และทำลายราชวงศ์เหลียวลงสิ้น แต่ชาวชี่ตันที่ยังเหลืออยู่มีเยลฺวี่ ต้าฉือ (Yelü Dashi) เป็นผู้นำ พากันก่อตั้งราชวงศ์ใหม่เรียกว่า "เหลียวตะวันตก" (Western Liao) ปกครองกันอยู่ในเอเชียกลางบางส่วนเป็นเวลายาวนานเกือบหนึ่งศตวรรษ ก่อนจะถูกทัพพระเจ้าไท่จู่ (Taizu) แห่งราชวงศ์หยวนของพวกมองโกล เข้ายึดครอง แม้ความสำเร็จทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับราชวงศ์เหลียวจะสลักสำคัญ กับทั้งเครื่องปั้นและศิลปวัตถุอื่น ๆ ก็มีอยู่ในพิพิธภัณฑ์และสถานสะสมต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก แต่สภาพที่แท้จริงและขอบข่ายของอิทธิพลที่วัฒนธรรมเหลียวมีต่อพัฒนาการในระยะหลัง ๆ เช่น ด้านศิลปะการแสดงและการสังคีตนั้น ยังเป็นที่ถกเถียงกันอย่างยิ่ง ประเทศตองงา
ประมาณ ค.ศ. 950 อะโฮเออิตูได้สถาปนาพระองค์ขึ้นเป็นตูอีโตงาแห่งจักรวรรดิตูอีโตงาพระองค์แรก จักรวรรดิตูอีโตงาเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 12 ในรัชสมัยพระเจ้าโมโม พระเจ้าตูอิตาตูอิ และพระเจ้าตาลาตามา ซึ่งพระมหากษัตริย์ทั้ง 3 พระองค์ได้ขยายอาณาเขตของจักรวรรดิจนมีอาณาเขตครอบคลุมบางส่วนของฟีจี ซามัว โทเคอเลา นีวเว และหมู่เกาะคุก บรรดาดินแดนในการปกครองเหล่านี้จะส่งบรรณาการที่เรียกว่า "อีนาซี" ซึ่งต้องส่งมาถวายตูอีโตงาที่เมืองมูอาอันเป็นนครหลวงของจักรวรรดิทุกปีในฤดูเก็บเกี่ยว อำนาจของจักรวรรดิตูอีโตงาเริ่มตกต่ำลงหลังจากเกิดเหตุลอบปลงพระชนม์ตูอีโตงาหลายพระองค์ ส่งผลให้ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 พระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาตูอีโตงาพระองค์ที่ 24 ตั้งพระอนุชาของพระองค์คือเจ้าชายโมอูงาโมตูอาขึ้นเป็นตูอิฮาอะตากาเลาอาพระองค์แรก เพื่อช่วยเหลือตูอีโตงาในการปกครองจักรวรรดิ และอีก 2 ศตวรรษต่อมาได้มีการตั้งราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูขึ้นเพื่อช่วยเหลืออีก 2 ราชวงศ์ในการปกครองจักรวรรดิ ซึ่งต่อมาตูอิกาโนกูโปลูสามารถก้าวขึ้นมาเป็นราชวงศ์ที่มีอิทธิพลแทนที่ตูอิฮาอะตากาเลาอาได้ กวนอู
ในอดีตบรรพบุรุษของชนเผ่าแมนจู () คือพวกเผ่าหนี่ว์เจิน () หรือจิน (พ.ศ. 1658 - พ.ศ. 1777) แมนจูเป็นชนเผ่าที่เรืองอำนาจขึ้นมาในยุคสมัยเดียวกับราชวงศ์ซ่งใต้ ภายหลังจากราชวงศ์ซ่งล่มสลายลงจนถึงราชวงศ์หยวนและราชวงศ์หมิง จนกระทั่งราชวงศ์ชิงที่ก่อตั้งขึ้นโดยชาวแมนจู แม้กาลเวลาจะล่วงเลยผ่านมานานหลายร้อยปี แต่การที่ชาวจีนให้ความเคารพนับถืองักฮุยในฐานะวีรบุรุษต่อต้านเผ่าแมนจูหรือเผ่าจินก็ยังคงอยู่ไม่เสื่อมคลาย ซึ่งการให้การยกย่องและเคารพนับถืองักฮุยนั้น ดูเหมือนจะเป็นเรื่องปกติสำหรับราษฎรทั่วไป แต่ในสายตาของขุนนางบู๊และบุ๋นภายในราชสำนักชิง การให้ความเคารพนับถือบูชางักฮุยในฐานะวีรบุรุษต้านชนเผ่าจินเป็นการเปรียบได้กับการให้ความเคารพนับถือบูชาผู้ที่ต่อต้านราชวงศ์ชิงนั่นเอง ดังนั้นราชสำนักชิงจึงวางกลอุบายยกย่องกวนอูให้เป็นอีกหนึ่งวีรบุรุษในประวัติศาสตร์จีน เพื่อให้กวนอูกลายเป็นที่ศรัทธาเคารพบูชาของสามัญชนทั่วไปในฐานะเทพเจ้าผู้มีความสัตย์ซื่อ เพื่อเป็นการลดกระแสการเคารพนับถือและเชิดชูงักฮุยให้เบาบางลง จักรพรรดิซา ล็อง
เหตุการณ์ทางฝั่งเวียดนาม ในค.ศ. 1778 เหงียน ญัคผู้นำกบฎเต็ยเซินปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิไท้ ดึ๊ก (Thái Đức, 泰德) แห่งราชวงศ์เต็ยเซิน ในค.ศ. 1786 เหงียน เหวะ พระอนุชาในจักรพรรดิไท้ ดึ๊ก ยกทัพเต็ยเซินขึ้นทางเหนือและเข้ายึดนครทังล็องจากจั๊วจิ่ญ (Chúa Trịnh) หรือเจ้าญวนเหนือได้สำเร็จ ราชวงศ์เต็ยเซินสามารถรวบรวมเวียดนามเหนือใต้ให้เป็นหนึ่งเดียวกันได้สำเร็จเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สมัยราชวงศ์เล แต่ไม่นานจากนั้นเกิดความขัดแย้งขึ้นภายในระหว่างสองพี่น้องเต็ยเซิน ระหว่างพระจักรพรรดิไท้ดึ้กเหงียนญัคและพระอนุชาเหงียนเหวะ ในค.ศ. 1788 เหงียน เหวะปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นพระจักรพรรดิกวางจุง (Quang Trung, 光中) ที่เมืองกวีเญิน (Quy Nhơn) องเชียงสือเหงียนฟุกอั๊ญเห็นเป็นโอกาสที่สมควรแก่การเข้ากอบกู้เวียดนามคืนจากราชวงศ์เต็ยเซิน ทางฝ่ายสยามติดพันกับสงครามกับพม่าในช่วงสงครามเก้าทัพจึงไม่สามารถช่วยเหลือองเชียงสือได้อย่างเต็มที่ องเชียงสือจึงลักลอบเดินทางออกจากกรุงรัตนโกสินทร์ในค.ศ. 1788 โดยทิ้งจดหมายขอพระราชทานอภัยโทษไว้ กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาทเมื่อทรงทราบว่าองเชียงสือหลบหลนีออกไป ก็ทรงยกเรือพระที่นั่งติดตามองเชียงสือไปด้วยพระองค์เองแต่ไม่ทัน[4] องเชียงสือเหงียนฟุกอั๊ญ ยกทัพเข้ายึดเมืองไซ่ง่อนได้สำเร็จและเข้าปกครองเมืองไซ่ง่อนอีกครั้งในปีเดียวกัน ราชวงศ์โครยอ
ราชวงศ์โครยอ ( ค.ศ. 918 - ค.ศ. 1392) ก่อตั้งใน ค.ศ. 918 และรวบรวมสามแคว้นหลังได้ใน ค.ศ. 936 จนคาบสมุทรเกาหลีเป็นหนึ่งเดียวอีกครั้งหลังสมัยชิลลา จนถูกโค่นล้มโดยลีซองเกใน ค.ศ. 1392 สมัยโครยอเป็นสมัยที่ลัทธิขงจื้อเข้ามาในเกาหลีอย่างเต็มตัว เป็นสมัยที่ทหารปกครองบ้านเมือง และการยึดครองของมองโกลก็ทำให้วัฒนธรรมมองโกลหลั่งไหลเข้าสู่เกาหลี สมัยโครยอเป็นสมัยที่พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในเกาหลี มีการพิมพ์พระไตรปิฏกภาษาเกาหลีเป็นฉบับแรก คือ ไตรปิฏก โคเรียนะ เก็บไว้ที่วัดแฮอินซา รายพระนามรัชทายาทตองงา
รายพระนามรัชทายาทตองงา รายพระนามนี้รวมถึงบุคคลทุกคนที่ได้รับการพิจารณาว่าจะได้รับมรดกสืบราชบัลลังก์ตองงา หรือ ได้รับการดำรงตำแหน่งเป็นพระมหากษัตริย์ตองงา ไม่ว่าจะเป็นทายาทผู้มีสิทธิโดยตรงหรือทายาทโดยสันนิษฐานนับตั้งการสถาปนาราชวงศ์ตูปูปกครองราชอาณาจักรตองงาในวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 1845 ผู้ที่ได้สืบราชบัลลังก์เป็นพระมหากษัตริย์หรือสมเด็จพระราชินีนาถจะแสดงเป็นตัวหนา แทว็อนกุนฮึงซ็อน
เมื่อพระเจ้าโคจงขึ้นครองราชย์ ตระกูลคิมแห่งอันดงซึ่งครอบครองตำแหน่งระดับสูงต่าง ๆ อยู่ในขณะนั้นก็ถูกขับออกจากราชสำนักไปจนเกือบหมดสิ้น โดยที่มีตระกูลโจแห่งพุงยางนำโดยพระอัยยิกาตระกูลโจและโจโดซุน ([]error: {{lang-xx}}: no text (help)) ขึ้นมามีอำนาจแทน อย่างไรก็ตามแทว็อนกุนก็ได้ทรงแสดงศักยภาพโดยการยึดอำนาจการปกครองจากตระกูลโจมาไว้แก่ตนเอง โดยแทว็อนกุนทรงสามารถดำเนินการปฏิรูปการปกครองของราชสำนักโชซอน ซึ่งเสื่อมลงและเต็มไปด้วยการทุจริตจากการปกครองของราชนิกูลแบบ<i data-parsoid='{"dsr":[3729,3737,2,2]}'>เซโด โดยมีพื้นฐานบนหลักของลัทธิขงจื้อ และแก้ไขปัญหาการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายของขุนนาง โดยแทว็อนกุนได้กำจัดต้นเหตุแห่งการแบ่งฝักฝ่ายของขุนนางคือ สำนักปราชญ์ขงจื้อต่าง ๆ ตามหัวเมืองเรียกว่า ซอวอน (Korean: 서원 書院) โดยแทว็อนกุนทรงสั่งปิด<i data-parsoid='{"dsr":[3966,3975,2,2]}'>ซอวอน</i>ทั่วอาณาจักรโชซอนกว่าสี่ร้อยแห่ง ท่ามกลางการประท้วงของขุนนางและนักปราชญ์ต่าง ๆ เพราะนอกจากจะเป็นที่ปลูกฝังความคิดแบ่งฝ่ายแล้ว<i data-parsoid='{"dsr":[4101,4110,2,2]}'>ซอวอน</i>ยังเป็นสถานที่สำหรับเซ่นไหว้บูชานักปราชญ์ผู้มีชื่อเสียงชาวจีนและชาวเกาหลีต่าง ๆ ซึ่งแทวอนกุนได้ทำการตอบโต้ว่า "...ข้าจะไม่ยอมรับแม้แต่การฟื้นคืนชีพของขงจื้อ ถ้าหากว่านั่นจะเป็นการทำร้ายประชาชน..."[3] จึงกล่าวได้ว่าการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายของขุนนางเกาหลีที่ดำเนินมานานหลายร้อยปี สิ้นสุดลงในสมัยของแทวอนกุนนั้นเอง พระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี
พระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี (, ) เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ตองอูของพม่า ตั้งแต่ พ.ศ. 2276 ถึง พ.ศ. 2295 เมื่อพระองค์ครองราชย์ราชอาณาจักรก็เสื่อมลงอย่างรวดเร็ว และความด้อยประสบการณ์ของพระองค์ทำให้อาณาจักรเสื่อมลงอย่างรวดเร็วที่สุดในช่วงปลายราชวงศ์ตองอู และทำให้เกิดการล่มสลายของอาณาจักรในช่วงรัชสมัย 18 ปีในรัชกาลของพระองค์ ประเทศตองงา
หลังจากที่พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ได้รับชัยชนะจากสงครามกลางเมืองตองงาแล้ว พระองค์ได้ตั้งเมืองปาไงในฮาอะไป ซึ่งเป็นเขตอำนาจเดิมของพระองค์เป็นเมืองหลวงในปี ค.ศ. 1845 หลังจากนั้นได้ย้ายเมืองหลวงไปอยู่ที่ลิฟูกา ในท้ายที่สุดได้ย้ายเมืองหลวงมาอยู่ที่เมืองนูกูอาโลฟาซึ่งเป็นเมืองหลวงปัจจุบันในปี ค.ศ. 1851 ในรัชสมัยของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 มีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายวาวาอู ในปี ค.ศ. 1839 ซึ่งเกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานและลดบทบาทเจ้านายในท้องถิ่นต่าง ๆ โดยประมวลกฎหมายฉบับนี้เป็นพื้นฐานที่สำคัญของรัฐธรรมนูญตองงาที่ประกาศใช้ในปี ค.ศ. 1875 การประชุมรัฐสภาเป็นครั้งแรกก็เกิดขึ้นในรัชสมัยของพระองค์ โดยเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1862 นอกจากนี้มีการประกาศความสัมพันธ์กับสหราชอาณาจักร เยอรมนีและสหรัฐอเมริกา ประเทศเหล่านี้ต่างรับรองความเป็นเอกราชของตองงา การเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่เกิดขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 นั้นเหล่ามิชชันนารีล้วนมีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนแปลงทางด้านการเมืองการปกครองและในรัชสมัยนี้ศาสนาคริสต์ก็แผ่ได้มากขึ้นจากการอุปถัมภ์ของพระมหากษัตริย์
ในรัชกาลของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 ได้ลงนามในสนธิสัญญามิตรภาพ (Treaty of Friendship) กับสหราชอาณาจักร ในวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1900 ส่งผลให้ตองงาเป็นรัฐภายใต้การอารักขาของสหราชอาณาจักร โดยสหราชอาณาจักรจะควบคุมทางด้านการต่างประเทศ รวมไปถึงสิทธิสภาพนอกอาณาเขตเท่านั้น ส่วนกิจการภายในอื่น ๆ รัฐบาลตองงายังคงมีสิทธิบริหาร อย่างไรก็ตามพบว่ารัฐบาลอังกฤษพยายามที่จะแทรกแซงกิจการภายในของตองงาอยู่เสมอ เหตุผลที่ต้องลงนามในสนธิสัญญานี้เนื่องจากรัฐบาลตองงาเกรงว่าชาวต่างชาติอาจรุกรานและยึดตองงาเป็นอาณานิคม ตองงาเริ่มได้อำนาจการปกครองส่วนใหญ่คืนใน ค.ศ. 1958 และได้เอกราชโดยสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1970 พระเจ้าตะนินกันเหว่
พระเจ้าทนินกันเว (, ) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์ตองอูของพม่า ตั้งแต่ พ.ศ. 2257 ถึง พ.ศ. 2276 ในช่วงรัชสมัยของพระองค์ราชอาณาจักรไม่มีเสถียรภาพภายในและภายนอก พระองค์เผชิญหน้ากับการจลาจลโดยพระปิตุลาซึ่งเป็นเจ้าเมืองพุกาม ในทิศตะวันตกเฉียงเหนือมณีปุระขี่ม้าบุกเข้าไปในดินแดนของพม่าในช่วงต้นปี พ.ศ. 2267 การเดินทัพที่จะตอบโต้มณีปุระเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2267 ล้มเหลว ในภาคตะวันออกและภาคใต้ของล้านนา (เชียงใหม่) ที่อยู่ภายใต้การปกครองของพม่าตั้งแต่ พ.ศ. 2101 ก็แยกตัวเป็นอิสระสำเร็จในปี พ.ศ. 2260 พระเจ้าทนินกันเวพยายามที่จะยึดคืนภูมิภาคที่แยกตัวเป็นครั้งที่สองแต่ก็ทรงล้มเหลว โดย พ.ศ. 2275 ภาคใต้ของล้านนาเป็นอิสระ ส่วนทหารพม่าที่เชียงแสนในภาคเหนือของล้านนาก็ถูกคุมขัง เกิดจลาจลไปทั่วหุบเขาปิงรอบเมืองเชียงใหม่ ราชวงศ์ตองอู
พระเจ้าเมงจีโย ได้รวบรวมชาวพม่าที่หลงเหลืออยู่อย่างกระจัดกระจาย โดยสถาปนาเมืองตองอูขึ้นเป็นราชธานี เพราะเป็นเมืองที่อยู่ในขุนเขาซึ่งเป็นปราการที่เข้มแข็ง ตองอูเข้มแข็งขึ้นมารัชสมัยของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ พระโอรสของพระองค์ที่ขึ้นครองราชย์ต่อมา โดยได้แผ่อาณาเขตของอาณาจักรขยายไปรอบด้าน เช่น แปร, พะสิม อังวะ, ยะไข่ และที่สำคัญที่สุดคือ หงสาวดี อันเป็นอาณาจักรเดิมของมอญ ซึ่งเป็นศัตรูที่สำคัญของพม่า ราชวงศ์ออทโท
ราชวงศ์ออทโท () เป็นราชตระกูลของพระเจ้าแผ่นดินเยอรมันที่รุ่งเรืองระหว่าง ค.ศ. 919 จนถึง ค.ศ. 1024 ชื่อของราชวงศ์ตั้งตามออทโทที่ 1 มหาราช ผู้สถาปนาราชวงศ์ บางครั้งราชวงศ์นี้ก็เรียกว่า “ราชวงศ์ซัคเซิน” ตามที่มาของบรรบุรุษของราชวงศ์ หรือบางครั้งก็เรียกว่า “ลึยโดลฟิงส์” (Liudolfings) ตามนามของลึยโดลฟ์ ดยุคแห่งซัคเซิน องค์ปฐมวงศ์ ราชวงศ์ออทโทถือกันว่าเป็นราชวงศ์แรกของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ต่อจากราชวงศ์การอแล็งเฌียง อะแซหวุ่นกี้
มองตาเติบโตขึ้นในช่วงที่อำนาจของพระเจ้าพระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี ถดถอยลงอย่างมาก ในขณะนั้นชาวมณีปุระซึ่งซ่องสุมกำลังกันแถบลุ่มน้ำชีนดวีนกับแม่น้ำอิรวดี ก่อจลาจลไปทั่วทำให้บ้านเกิดของเขาซึ่งอยู่แถวนั้นได้รับผลกระทบไปด้วย ส่วนราชสำนักตองอูก็ไม่สามารถปราบมณีปุระลงได้ ทำให้เหล่ากบฏรุกคืบเข้ากวาดล้างชุมชน จับผู้คนเป็นเชลย และปล้นศาสนสถาน ครั้น พ.ศ. 2278 ชาวมอญในพม่าตอนล่างก็ประกาศไม่ขึ้นกับตองอู และรื้อฟื้นราชอาณาจักรหงสาวดีขึ้นใหม่[4] เหตุการณ์เหล่านี้ทำให้อำนาจราชวงศ์ตองอูเสื่อมถอยลง กระทั่งทัพมอญหงสาวดีเข้ายึดเมืองอังวะ และล้มล้างราชวงศ์ตองอูได้เป็นผลสำเร็จในเดือนเมษายน พ.ศ. 2295 พระยานครน้อย
หากแต่ว่าขณะนั้นอาณาจักรตองอูเกิดความยุ่งยากจากการประกาศเอกราชของกรุงศรีอยุธยาใน พ.ศ. 2127 และต้องทำศึกติดพันกับกรุงศรีอยุธยาและกบฏภายในราชอาณาจักรอยู่หลายปี ทำให้ฝ่ายหงสาวดีไม่ได้จัดการแต่งตั้งเชื้อพระวงศ์ลาวองค์ใดมาปกครองอาณาจักรล้านช้างแทนพระยานครน้อย ทำให้อาณาจักรล้านช้างว่างกษัตริย์นานถึง 8 ปี จักรวรรดิตูอีโตงา
ภายใต้การนำของตูอีโตงาพระองค์ที่ 10 พระเจ้าโมโม และพระราชโอรสคือพระเจ้าตูอิตาตูอิ (ตูอีโตงาพระองค์ที่ 11) อาณาเขตของจักรวรรดิขยายอำนาจได้กว้างไกลที่สุด บรรณาการของจักรวรรดิจะถูกส่งมาจากหัวหน้าชนเผ่าหรือผู้นำในเขตอำนาจ โดยบรรณาการที่ส่งมานั้นเรียนว่า "อินาซี" และจะถูกส่งมาเป็นประจำทุกปี ณ เมืองมูอา ในฤดูเก็บเกี่ยว ซึ่งการกระทำเช่นนี้เป็นการนำของขวัญมาถวายต่อเทพเจ้า ผู้ซึ่งได้รับการยอมรับเป็นตูอีโตงา โดยในปี ค.ศ. 1777 กัปตันเจมส์ คุกได้บันทึกเกี่ยวกับพิธีอินาซีไว้ว่า ประเพณีนี้เป็นประเพณีที่มีชาวต่างชาติเป็นจำนวนมากเข้ามาในประเทศตองงา โดยเฉพาะอย่างยิ่งชนผิวดำซึ่งมีบรรพบุรุษเป็นชาวแอฟริกันจากฟิจิ,หมู่เกาะโซโลมอน และ วานูอาตู สำหรับเสื่อที่ดีของซามัว (เช่น โตกา) กลายมาเป็นสิ่งสำคัญในพิธีอภิเษกสมรสระหว่างพระราชวงศ์ตองงาฝ่ายบุรุษและพระราชวงศ์ซามัวฝ่ายสตรี ยกตัวอย่างเช่น โตฮูอิอา ซึ่งเป็นพระราชมารดาของตูอิกาโนกูโปลูงาตา ซึ่งมาจากซาฟาตา เกาะอูโปลู ซามัว เสื่อเหล่านี้รวมไปถึงมาเนอาฟาอิงาและตาซิอาเออาเฟกลายมาเป็นเพชรยอดมงกุฎของราชวงศ์ตูปูในปัจจุบัน (ซึ่งได้รับมาทางสายแม่จากซามัว) อาณาจักรพัลแฮ
การล่มสลายของจักรวรรดิพัลแฮเริ่มต้นขึ้นเมื่อเกิดสงครามครั้งใหญ่ระหว่างราชวงศ์เหลียว หรือพวกชนเผ่าคิตัน เข้าตีดินแดนของจีนสมัยปลายราชวงศ์ถัง ในพุทธศตวรรษที่ 15 อาณาจักรพัลแฮจึงต้องถูกตีไปด้วยเนื่องจากเป็นเขตอิทธิพลที่อยู่ใกล้ชิดติดกันระหว่างเขตดินแดนระหว่างจีนและคิตันในแมนจูเรีย ในพ.ศ. 1545 ราชวงศ์ถัง ถูกราชวงศ์เหลียวตีจนแตกออกเป็นแคว้นเล็กแคว้นน้อย และพวกคิตันก็ทำสงครามต่อเนื่องจนกระทั่งได้ครอบครองดินแดนทางตอนเหนือของจีนส่วนใหญ่ การทำสงครามยึดครองครั้งนี้ จักรวรรดิพัลแฮก็ถูกยึดครองไปด้วยเช่นกัน ราชวงศ์เหลียวเข้าตีพัลแฮจนแตกใน พ.ศ. 1469 นับเป็นการสิ้นสุดจักรวรรดิพัลแฮ แม้ในภายหลังราชวงศ์เหลียวได้ตั้งอาณาจักรใหม่ขึ้นแทน คือ อาณาจักรตงตาน เป็นอาณาจักรที่ก่อตั้งได้เพียง 10 ปี ในพ.ศ. 1479 ราชวงศ์เหลียวก็ควบคุมอาณาจักรตงตานมาเป็นส่วนหนึ่งของราชวงศ์เหลียว และประชาชนชาวพัลแฮรู้ว่าตนเองสืบเชื้อสายจากชาวชาวโคกูรยอ ไม่ใช้ชาวแมนจู จึงได้อพยพลงใต้ไปยังบริเวณอาณาจักรโคกูรยอเก่าแล้วสถาปนาอาณาจักรใหม่ขึ้นมาคืออาณาจักรฮูโกกูรยอหรืออาณาจักรโคกูรยอใหม่ ราชวงศ์ตองอู
แต่ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าบุเรงนอง ศูนย์กลางอำนาจของอาณาจักรถูกสั่นคลอน เนื่องจากการปกครองอย่างแข็งกร้าว ไร้ไมตรีของพระเจ้านันทบุเรง พระราชโอรสของพระองค์ เมืองที่เคยขึ้นเป็นประเทศราชต่าง ๆ ต่างแข็งเมืองและได้ประกาศอิสรภาพ ทำสงครามรบพุ่งกันตลอดมา เช่น แปร, อังวะ, อยุธยา เป็นต้น ในที่สุดเมืองทั้งหลายเหล่านี้ก็แตกแยกกระจัดกระจายออกไป ราชวงศ์ถังยุคหลัง
ราชวงศ์โฮ่วถัง (Later Tang Dynasty) (ค.ศ. 923 - 936) เป็นราชวงศ์ที่ 2 ในยุคห้าราชวงศ์และสิบอาณาจักร สถาปนาโดย
จักรพรรดิถังซวงจง (หลี่คุนซู) เมื่อ ค.ศ. 923 (พ.ศ. 1466) โดยราชวงศ์นี้มีอาณาเขตครอบคลุมดินแดนทางเหนือของจีนปัจจุบันทั้งหมด แต่ราชวงศ์นี้
ปกครองจีนเพียงแค่ 13 ปี จักรพรรดิองค์สุดท้ายคือ จักรพรรดิถังโม่ตี้ (ค.ศ. 934 - 936) ได้เสียเอกราชแก่ราชวงศ์โฮ่วจิ้นในที่สุด สิริมหาจันทาเทวีแห่งตองอู
พระนางสิริมหาจันทาเทวี (, ) พระมเหสีของ พระเจ้าเมงจีโย ปฐมกษัตริย์แห่ง ราชวงศ์ตองอู รายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงา
ราชวงศ์ตูโปอูซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องกับราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูปกครองประเทศตองงาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2388 เป็นต้นมา โดยใช้ระบบราชาธิปไตย พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี มาบริหารประเทศ และนายกรัฐมนตรีแต่ละสมัยของตองงามักเป็นเชื้อพระวงศ์หรือไม่ก็เป็นเหล่าขุนนางซึ่งมาจากการเลือกของขุนนางทั้งหมด 33 คน แต่ในปัจจุบันนี้ได้มีนายกรัฐมนตรีพลเรือนคนแรกของตองงาคือ ดร. เฟเลติ เซเวเลเป็นรักษาการณ์นายกรัฐมนตรีของตองงาคนปัจจุบันจากการแต่งตั้งของสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5เมื้อยังเป็นมกุฎราชกุมาร หลังจากการลาออกของเจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตาพระราชโอรสในสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 กับสมเด็จพระราชชนนีฮาแลวาลูมาตา อาโฮซึ่งในตอนแรกพระองค์ไม่ต้องการตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตั้งแต่ที่แรกแล้ว ราชวงศ์หมิง
ราชวงศ์หมิง หรือ ราชวงศ์เบ๋ง (ฮกเกี้ยน) หรือ ราชวงศ์เม้ง (แต้จิ๋ว) หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ จักรวรรดิต้าหมิง เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิจีน ระหว่าง พ.ศ. 1911 (ค.ศ. 1368) ถึง พ.ศ. 2187 (ค.ศ. 1644) ดำรงอยู่เป็นเวลารวม 276 ปี โดยปกครองต่อจากราชวงศ์หยวนของชาวมองโกล และพ่ายแพ้ให้กับราชวงศ์ชิงของชาวแมนจูในภายหลัง ราชวงศ์โจว
ราชวงศ์โจว หรือ ราชวงศ์จิว (ภาษาอังกฤษ:Zhou Dynasty, ภาษาจีนกลาง:周朝, พินอิน: Zhōu Cháo) ราชวงศ์ที่ 3 ในประวัติศาสตร์จีน เริ่มประมาณ 1123 ปีก่อนคริสต์ศักราช - 256 ปีก่อนคริสต์ศักราช นับเป็นราชวงศ์ที่ยาวนานที่สุด ด้วยเวลาที่ยาวนานกว่า 867 ปี มีเรื่องราวต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย เช่นการสู้รบระหว่างแว่นแคว้น การกำเนิดของปรัชญาเมธีหลายท่าน เช่น ขงจื๊อ, เล่าจื๊อ, ซุนวู เป็นต้น ในยุคชุนชิว สิริมหาจันทาเทวีแห่งตองอู
ชีวิตของพระนางในอังวะสิ้นสุดลงหนึ่งปีหลังจากพระเจ้ามังฆ้องที่ 2 เสด็จสวรรคตในเดือนเมษายน ค.ศ. 1501 กษัตริย์องค์ใหม่และพระญาติชั้นที่ 1 ของพระนาง พระเจ้าชเวนันจอชิน ได้ส่งพระนางไปยัง ตองอู เมื่อ ค.ศ. 1502 เพื่ออภิเษกสมรสแบบรัฐกับรัฐกับ พระเจ้าเมงจีโย อุปราชแห่งตองอูซึ่งที่ตองอูพระนางเป็นพระชายาขั้น 2 และวันที่ 16 ตุลาคม ค.ศ. 1510 พระจ้าเมงจีโยได้ประกาศเอกราชจากอังวะ ในวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1511 พระเจ้าเมงจีโยได้ประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ซึ่งพระองค์ได้พระราชทานพระอิสริยยศแก่พระนางมีนลาตุเป็น สิริมหาจันทาเทวี พระนางไม่มีพระโอรส-ธิดา งักฮุย
งักฮุย ได้รับยกย่องให้เป็นเทพเจ้าแห่งความซื่อสัตย์ มาอย่างช้านาน จนกระทั่งในยุคราชวงศ์ชิง จึงมีการเปลี่ยนเป็นกวนอู ด้วยเหตุผลทางการเมือง เนื่องจากชาวแมนจู ซึ่งเป็นผู้ปกครองในยุคราชวงศ์ชิง ต้องการให้ชาวฮั่น ซึ่งเป็นชนส่วนใหญ่เลิกอุดมการณ์ในการต่อต้านตน เนื่องจากงักฮุยนั้นมีศัตรูคู่แค้นคือ ชนเผ่านอกด่าน แต่ขณะที่กวนอูและจ๊กก๊กไม่มีพฤติกรรมเช่นนี้ ซ้ำบางครั้งยังใช้ชนต่างเผ่าเป็นประโยชน์เสียด้วยซ้ำ ราชวงศ์หมิง
ปฐมจักรพรรดิต้าหมิง จูหยวนจาง หรือ จักรพรรดิหงหวู่ หลังจากที่ได้ทรงประกาศปลดแอกชาวฮั่นจากภายใต้การปกครองของราชวงศ์หยวนของชาวมองโกล ได้สถาปนาราชวงศ์หมิงขึ้น พระองค์ได้ทรงพยายามปฏิรูปการปกครองอาณาจักรเสียใหม่ ทรงพยายามสร้างระบบสังคมชุมชนชนบทแบบพึ่งพาตนเอง ปฏิรูประบบราชการ, กฎหมาย จักรพรรดิหงหวู่ได้สร้างระบบที่เป็นระเบียบที่ยืดหยุ่นเปลี่ยนแปลงได้ที่จะสามารถรองรับและสนับสนุนการทหารของราชวงศ์หมิงอย่างยั่งยืน ทำให้ด้านการทหารในช่วงนั้นราชวงศ์หมิงประสบความสำเร็จมีกองทัพภาคพื้นดินเกินกว่า 1 ล้านคนและกองทัพเรือมีอู่ต่อเรือที่หนานจิงเป็นอู่ต่อเรือที่ใหญ่ที่สุดในโลกในขณะนั้น[2] พระองค์ยังได้ทรงตระหนักถึงการลดทอนอำนาจของเหล่าขันทีในราชสำนัก[3], เหล่าพ่อค้าที่คดโกงทางเศรษฐกิจ, ปฏิรูปโดยใช้ระบบศักดินาโดยโอนมอบสิทธิครอบครองที่ดินให้แก่พระโอรสของพระองค์ทั่วประเทศจีนและพยายามแนะนำให้พระโอรสใช้หลักกระแสรับสั่งที่เผยแพร่โดยราชสำนักหมิงชื่อว่า หวงหมิงซูซุ่น หลักการนี้ได้ถูกยกเลิกเมื่อพระราชนัดดาของพระองค์ จักรพรรดิเจี้ยนเหวิน ซึ่งขึ้นเป็นฮ่องเต้องค์ที่ 2 ทรงคิดรวบอำนาจและพยายามที่จะกำจัดอำนาจของพระปิตุลาของพระองค์เอง ก่อให้เกิดสงครามกลางเมืองหรือการทัพที่จิงหนานขึ้น หลังจากการทัพดังกล่าวสิ้นสุดลงองค์ชายหยันได้สืบราชสมบัติต่อเป็นฮ่องเต้ ในปี ค.ศ. 1402 พระนามว่า จักรพรรดิหย่งเล่อ อาณาจักรอังวะ
อังวะตกอยู่ภายใต้การรุกรานอย่างรุนแรงจากรัฐฉานในช่วงแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในปี ค.ศ. 1527 รัฐฉานนำโดยเมืองโม่ญี่นซึ่งเป็นพันธมิตรกับแปร ได้เข้ายึดครองอังวะและปกครองพม่าตอนบน ในฐานะที่อาณาจักรแปรเป็นพันธมิตรกับรัฐฉาน จึงมีเพียงตองอูอาณาจักรเล็ก ๆ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของอังวะ หรือบริเวณทิศตะวันออกของเทือกเขาพะโค ยังคงเป็นเมืองอิสระสุดท้ายของชาวพม่า ห้าราชวงศ์
ห้าราชวงศ์ (Five Dynasty) (ค.ศ.907-960) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองต่อจากราชวงศ์ถังมีทั้งหมด
5ราชวงศ์ได้แก่ราชวงศ์โฮ่วเหลียง(Later Liang Dynasty)(ค.ศ.907-926)ราชวงศ์โฮ่วถัง(ค.ศ.926-936)
ราชวงศ์โฮ่วจิ้น(ค.ศ.936-947)ราชวงศ์โฮ่วฮั่น(ค.ศ.947-950)ราชวงศ์โฮ่วโจว(ค.ศ.951-960)ก่อนที่ซ่งไท่จู่
ปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ซ่งจะรวบรวมแผ่นดินจนเป็นปึกแผ่นได้สำเร็จ กวนอู
จากบันทึกทางประวัติศาสตร์ของจีนโบราณ กวนอูอาจมีชีวิตก่อนงักฮุยเป็นเวลาเกือบพันปี กล่าวคือกวนอูเป็นบุคคลสำคัญในสมัยยุคสามก๊ก (พ.ศ. 763 - พ.ศ. 823) แต่งักฮุยมีชีวิตอยู่ในสมัยราชวงศ์ซ่ง (พ.ศ. 1503 - พ.ศ. 1822) กวนอูและงักฮุยเป็นวีรบุรุษที่เป็นที่กล่าวขานกันสืบต่อกันมาเป็นเวลานานในเรื่องของความสัตย์ซื่อและจงรักภักดี ในประเทศไทยชื่อเสียงและกิตติศัพท์ความสัตย์ซื่อ กตัญญูรู้คุณคนของกวนอูอาจจะเป็นที่กล่าวขานและรู้จักกันมากกว่างักฮุย เนื่องจากกวนอูเป็นตัวละครสำคัญในสามก๊กซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นเทพบู๊ () และมีสถานะเทียบกับเทพบุ๋น () คือขงจื๊อ พระเจ้าดารู
พระเจ้าดารูเป็นพระราชโอรสองค์โตใน พระเจ้าอนจอ เมื่อพระราชบิดาสวรรคตในปี ค.ศ. 28 (พ.ศ. 571) พระองค์จึงขึ้น ครองราชย์สืบต่อมาตลอดรัชสมัยที่ยาวนานถึง 49 ปีทรงต้องทำสงครามกับพวกมัลกัลซึ่งเป็นบรรพบุรุษของพวก แมนจู และอีกพวกที่ต้องทำสงคราม 
ด้วยคือพวกโมเฮที่มักจะคอยรุกรานแพคเจอยู่เนืองๆ ราชวงศ์ชาง
ราชวงศ์ชาง (; ) เป็นราชวงศ์จีนที่ปกครองต่อจากราชวงศ์เซี่ย ปกครองดินแดนแถบแม่น้ำเหลืองเมื่อประมาณ 2000 ปีก่อนคริสตกาล บางครั้งเรียกว่า "ราชวงศ์อิน" (Yin dynasty) ราชวงศ์นี้เป็นยุคแห่งไสยศาสตร์โดยแท้ นิยมการเสี่ยงทายด้วยกระดองเต่ากันมาก จากหลักฐานที่ขุดได้ พบเป็นแผ่นจารึกตัวอักษรโบราณ และเศษกระดองเต่า มีรอยแตกอยู่ทั่วไป แสดงถึงความเชื่อในอำนาจแห่งสวรรค์ ถือว่าทุกสิ่ง สวรรค์เป็นผู้กำหนด ราชวงศ์ชางมีกษัตริย์ 30 องค์ กษัตริย์องค์สุดท้ายชื่อ พระเจ้าอินโจวหรือ โจ้ว (ติวอ๋อง) ซึ่งในประวัติศาสตร์ประณามไว้ว่า เป็นคนโหดร้ายทารุณมาก นิยมการสงคราม และหลงใหลในอิสตรี โดยเฉพาะสนมเอกชื่อ ต๋าจี หรือขันกี ซึ่งเป็นคนวิปริตผิดมนุษย์ คอยยุยงให้โจ้วฆ่าคนเป็นผักปลา สร้างสระเหล้าดงเนื้อขึ้น (เอาน้ำเหล้ามาใส่ในสระ แล้วเอาเนื้อสัตว์มาห้อยไว้ตามต้นไม้) ต่อมาโจวอู่หวัง เจ้าผู้ครองแคว้นโจวทางตะวันตก ได้ยกทัพมาปราบโจ้วอ๋อง โดยอ้างว่า ได้รับ "อาณัติ" หรือ "เทียนมิ่ง" จากสวรรค์ให้มาปราบ และได้ชัยชนะ โจ้วอ๋องจึงฆ่าตัวตายโดยกระโดดลงกองไฟ แต่จริง ๆ แล้ว นักประวัติศาสตร์ยังไม่แน่ใจนัก ว่าโจ้วอ๋องจะโหดร้ายเช่นนั้นจริงหรือไม่ เพราะไม่มีหลักฐานชัดเจน รวมทั้งเรื่องเกี่ยวกับต๋าจีด้วย ตูอีโตงา
ตูอีโตงา () เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิตูอีโตงา โดยตำนานกล่าวถึงการที่เทพเจ้าตากาโลอาพระเจ้าของชาวตองงามีพระโอรสกับหญิงมนุษย์โลก แล้วให้กำเนิดออกมาเป็นพระเจ้าอะโฮเออิตู ซึ่งพระเจ้าอะโฮเออิตูนี้เป็นต้นราชวงศ์ตูอีโตงา โดยสถาปนาราชวงศ์นี้ในประมาณปี ค.ศ. 950 ราชวงศ์ตูอีโตงาเจริญถึงขีดสุดในช่วงเวลาประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 12ในรัชสมัยของพระเจ้าโมโม พระเจ้าตูอิตาตูอิและพระเจ้าตาลาตามา ซึ่งสามารถขยายอาณาเขตได้กว้างไกล จนกระทั่งประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 15 ราชวงศ์ตูอีโตงาเริ่มเสื่อมอำนาจลงจากการโอนอำนาจส่วนใหญ่ให้ตูอิฮาอะตากาเลาอา จนกระทั่งหมดอำนาจไปใน ค.ศ. 1826 และเสื่อมสลายไปในปี ค.ศ. 1865 สำหรับกฎการสืบราชสมบัติของราชวงศ์นี้จะสืบจากพระบิดาสู่พระโอรสเท่านั้น ปัจจุบันเชื้อสายของราชวงศ์นี้ยังอยู่ในสายกาลานีอูวาลู
ราชวงศ์ตูอีโตงาก่อตั้งโดยพระเจ้าะโฮเออิตู ซึ่งตามตำนานเชื่อว่าเป็นพระราชโอรสของเทพเจ้าพื้นเมือง เมื่อสิ้นรัชกาลของพระเจ้าอะโฮเออิตูนั้น ไม่ปรากฏหลักฐานใดๆเกี่ยวกับบทบาทของราชวงศ์ นอกจากรายพระนามพระมหากษัตริย์ จนกระทั่งถึงในรัชสมัยพระเจ้าโมโม พระเจ้าตูอิตาตูอิและพระเจ้าตาลาตามา ราชวงศ์มีบทบาทสำคัญในการขยายอำนาจของจักรวรรดิได้ตั้งแต่นีวเวถึงติโกเปีย หลังจากรัชกาลพระเจ้าตาลาตามาเกิดวิกฤตการณ์สืบราชสมบัติเพราะพระเจ้าตาลาตามาไม่มีพระโอรส จึงตั้งท่อนไม้ขึ้นเป็นตูอีโตงาพระนามว่าพระเจ้าตูอีโตงานุย โอเอตามาตู เพื่อให้เป็นพระราชบิดาของพระเจ้าตาลาอิฮาอะเปเปซึ่งเป็นพระอนุชาของพระเจ้าตาลาตามา สงครามตองอู–หงสาวดี (พ.ศ. 2077–2084)
สงครามตองอู-หงสาวดี (พ.ศ. 2077-2084) (; ) เป็นความขัดแย้งทางทหารระหว่าง อาณาจักรตองอู และ อาณาจักรหงสาวดี และพันธมิตรของหงสาวดี คือ อาณาจักรแปร และ สหภาพรัฐชาน ซึ่งเกิดขึ้นที่ พม่าตอนล่าง ในปัจจุบันระหว่าง ค.ศ. 1534 ถึง 1541 สงครามครั้งนี้มีหลายเหตุการณ์ที่สำคัญเริ่มต้นขึ้นเมื่ออาณาจักรตองอู อาณาจักรของกลุ่มชนที่พูด ภาษาพม่า บุกเข้าโจมตีอาณาจักรหงสาวดี อาณาจักรของกลุ่มชนที่พูด ภาษามอญ ทำให้อาณาจักรตองอูกลายเป็นอาณาจักรของชาวพม่าที่มีความรุ่งเรืองและมีอำนาจเหนืออาณาจักรต่าง ๆ ที่ก่อตั้งหลัง อาณาจักรพุกาม ในปีต่อ ๆ มาตองอูได้ใช้ความมั่งคั่งและอำนาจในการรวมแผ่นดินของอาณาจักรต่าง ๆ จนเป็นปึกแผ่นนับตั้งแต่หลังการล่มสลายของ อาณาจักรพุกาม อาณาจักรหนึ่งของชาวพม่าในปี ค.ศ. 1287 พระเจ้านันทบุเรง
พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ที่แข็งขันจนอาจนับได้ว่ายิ่งกว่าพระมหากษัตริย์พม่าทั่ว ๆ ไป[4] แต่ข้อผิดพลาดประการหนึ่งของพระองค์ คือ การพยายามควบคุมจักรวรรดิที่ใหญ่กว้างขวางภายใต้ความสัมพันธ์ในระบอบอุปถัมภ์เอาไว้[7] จึงเป็นบทเรียนแก่ผู้สืบสันตติวงศ์ของพระองค์ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 มิให้ขยายดินแดนจนเกินควร และให้เน้นการปกครองแบบรวมศูนย์ บทเรียนดังกล่าวยังเป็นเหตุให้ปฏิรูปการปกครองในช่วงรื้อฟื้นราชวงศ์ตองอู และปรับปรุงเพิ่มในช่วงราชวงศ์คองบอง ระบอบปกครองที่ปฏิรูปนี้ดำเนินต่อมาจนสิ้นสุดกษัตริย์พม่าใน ค.ศ. 1885[7] มังฆ้องที่ 1 แห่งตองอู
มังฆ้องที่ 1 แห่งตองอู ( ) อุปราชแห่งเมืองตองอูจาก ค.ศ. 1446 ถึง 1451 พระองค์ขึ้นสืบบัลลังก์ตองอูหลังการสวรรคตอย่างกะทันหันของพระราชบิดา พระองค์ถูกปลงพระชนม์โดยขุนนางของพระญาติชั้นที่ 1 มังรายจอทิน ซึ่งพงศาวดารพม่าทุกฉบับเริ่มตั้งแต่ มหาราชวงศ์ กล่าวถึงตัวตนของมังฆ้องที่ 1 ว่าเป็นบรรพบุรุษของ พระเจ้าบุเรงนอง แห่ง ราชวงศ์ตองอู พระเจ้าปีนดะเล
พระเจ้าพินดาเล (, ; 23 มีนาคม 2151 - 3 มิถุนายน 2204) กษัตริย์องค์ที่ 8 แห่งราชวงศ์ตองอู เป็นพระราชโอรสองค์โตในพระเจ้าทาลุน เสด็จขึ้นครองราชย์แทนพระราชบิดาเมื่อปีพ.ศ. 2191 โดย 13 ปีแห่งการครองราชย์บ้านเมืองของพระองค์กลับอ่อนแอลง ตรงข้ามกับรัชสมัยของพระเจ้าอโนเพตลุน สมเด็จพระปิตุลา (ลุง) ของพระองค์ และพระเจ้าทาลุนพระราชบิดาของพระองค์ที่พาราชวงศ์ตองอูกลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง จักรพรรดินีมย็องซ็อง
ในช่วงปลายราชวงศ์โชซอนการปกครองและสังคมของเกาหลีกำลังเสื่อมโทรม ลัทธิทงฮัก (Korean: 동학) ได้ถือกำเนิดขึ้น อันเป็นลัทธิที่ต่อต้านการปกครองของราชสำนักโชซอน เรียกร้องเรื่องความเท่าเทียมในสังคมและสิทธิมนุษยชน และได้รับอิทธิพลจากคริสต์ศาสนา ลัทธิทงฮักเป็นที่แพร่หลายในหมู่ชาวบ้านในมณฑลคยองซังทางตอนใต้ ค.ศ. 1894 ชาวบ้านในมณฑลช็อลลาซึ่งไม่พอใจการปกครองของขุนนางท้องถิ่นและตระกูลมินได้ก่อการกบฏขึ้น เรียกว่า กบฏชาวบ้านทงฮัก (Korean: 동학 농민 운동) นำโดย ช็อนบงจุน (Korean: 전봉준) เข้ายึดอำนาจจัดตั้งการปกครองตนเอง สามารถเข้ายึดเมืองช็อนจูได้ และยกทัพบุกนครฮันซอง พระมเหสีมินจึงทรงขอความช่วยเหลือไปยังราชสำนักต้าชิงเพื่อขอความช่วยเหลืออีกครั้ง ฝ่ายต้าชิงจึงส่งหลี่หงจางนำทัพจีนจำนวนประมาณ 2,500 คน เข้ามาในเกาหลีเพื่อทำการปราบกบฏทงฮักลงได้เป็นผลสำเร็จ แต่เนื่องจากก่อนหน้านี้ในค.ศ. 1885 จักรวรรดิจีนและจักรวรรดิญี่ปุ่นได้บรรลุข้อตกลงเทียนจิน (Convention of Tienjin) ว่าแต่ละฝ่ายจะไม่ส่งกองกำลังทหารเข้าแทรกแซงการเมืองของเกาหลี เว้นแต่จะเป็นไปเพื่อพิทักษ์ทรัพส์สินและบุคคลของชาติตนเอง การที่จีนยกทัพเข้าปราบกบฏทงฮักนั้นจึงเป็นการละเมิดข้อตกลงเทียนจิน สร้างความไม่พอใจแก่ฝ่ายญี่ปุ่น จึงเกิดเป็นสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง (First Sino-Japanese War) ผลคือความพ่ายแพ้ของฝ่ายจีน นำไปสู่สนธิสัญญาชิโมะโนะเซะกิ (Treaty of Shimonoseki) ในค.ศ. 1895 ให้จักรวรรดิจีนราชวงศ์ชิงยุติบทบาททุกประการในเกาหลี โดยที่เกาหลีพ้นจากการเป็นประเทศราชของราชวงศ์ชิง ราชวงศ์ตองอู
ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมืองต่าง ๆ ที่เคยขึ้นต่ออาณาจักร ก็แข็งเมืองไม่ยอมขึ้นตรงต่อไป มีกบฏเกิดขึ้นมากมาย มหาอุปราชาบุเรงนองต้องใช้เวลาปราบปรามอยู่ราวอีก 2-3 ปี จึงจะได้ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์ มีนทเวแห่งตองอู
พระนางมีนทเว (, ) พระมเหสีของ พระเจ้านันทบุเรง แห่ง ราชวงศ์ตองอู ของ เมียนมา (พม่า) จาก ค.ศ. 1583 ถึง 1599 พระธิดาองค์ที่ 2 ของอุปราช มังฆ้องที่ 2 แห่งตองอู ร่วมกับพระพี่นางและพระขนิษฐา 2 พระองค์ มีนพยูแห่งตองอู และ พระนางสิริราชเทวี อภิเษกกับพระญาติชั้นที่ 1 พระเจ้านันทบุเรง ใน ค.ศ. 1583 การอภิเษกระหว่างรัฐกับรัฐเป็นการผนึกความสัมพันธ์ระหว่าง มังฆ้องที่ 2 แห่งตองอู กับ พระเจ้านันทบุเรง ที่ พะโค พระนางกลายเป็น พระมเหสีวังกลาง สงครามพระเจ้าตะเบ็งชเวตี้
ใน พ.ศ. 2074 พระเจ้าเมงจีโยเสด็จสวรรคต พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้สืบราชสมบัติจากพระราชบิดาเป็นพระมหากษัตริย์ตองอู เสถียรภาพของตองอูยังดึงดูดกำลังคนจากภูมิภาคแวดล้อม โดยเฉพาะหลัง พ.ศ. 2076 เมื่อสมาพันธ์รัฐฉานโจมตีปยี (แปร) อดีตพันธมิตร บัดนี้ตองอูที่ขนาดยังเล็กเป็นราชอาณาจักรที่มีชาติพันธุ์พม่าเป็นผู้นำเพียงแห่งเดียว รายล้อมด้วยราชอาณาจักรที่ใหญ่กว่ามาก โชคดีแก่ตองอูที่สมาพันธ์รัฐฉานถูกรบกวนจากข้อพิพาทผู้นำภายใน และราชอาณาจักรหงสาวดี ซึ่งขณะนั้นเป็นราชอาณาจักรทรงพลังที่สุดในบรรดาราชอาณาจักรยุคหลังราชวงศ์พุกามมีผู้นำอ่อนแอ พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้ตัดสินพระทัยไม่คอยที จนราชอาณาจักรใหญ่เป็นฝ่ายหันความสนใจมายังพระองค์ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ หรือ ตะเบ็งเฉวฺ่ที (, ; สำเนียงพม่าออกว่า "ตะเบ็งเฉวฺ่ที") เป็นพระมหากษัตริย์พม่ารัชกาลที่ 2 ในราชวงศ์ตองอู เป็นพระราชโอรสเพียงพระองค์เดียวในพระเจ้าเมงจีโย ซึ่งเป็นปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์ตองอู เมงเยสีหตู
เมื่อพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้สถาปนา กรุงหงสาวดี เป็นเมืองหลวงของพม่าแทน เมืองตองอู พร้อมย้ายไปประทับที่กรุงหงสาวดีใน ค.ศ. 1540 ทำให้ตำแหน่งพระเจ้าตองอูว่างลงพระองค์จึงแต่งตั้งเมงเยสีหตูผู้เป็นพระสัสสุระ (พ่อตา) เป็นพระเจ้าตองอูกระทั่งสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1549 พิธีราชาภิเษกในโอเชียเนีย
พระมหากษัตริย์ยุคโบราณของตองงาจะประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกที่คานาคูบอลู ใกล้หมู่บ้านฮิฮิโฟ และจะได้รับตำแหน่ง "ตูอิคานาคูบอลู" (Tui Kanakubolu) แต่ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์และโบราณของตองงาที่เหล่ากษัตริย์ประทับเพื่อประกอบพิธีได้ถูกฉีกทำลายด้วยพายุในช่วงทศวรรษที่ 1890 พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงา ทรงมีพระบัญชาให้นำเศษซากของต้นไม้ที่ถูกทำลายนี้มาเลี่ยมฝังประกอบราชบัลลังก์ตองงา พระเจ้าจอร์จที่ 2 และกษัตริย์องค์ต่อมา คือ สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3 แห่งตองงา ประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกในวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 1893 และ 11 ตุลาคม ค.ศ. 1918 ตามลำดับ พระราชพิธีตามธรรมเนียมยุโรปได้ถูกเสนอขึ้นโดยมิชชันนารีตะวันตกที่เดินทางมายังเกาะนี้ ซึ่งได้เข้ามาแทนที่พิธีเก่าอันศักดิ์สิทธิ์ของตองงาดั้งเดิมที่สืบทอดมานานนับศตวรรษ โดยกษัตริย์องค์ใหม่จะทรงดื่มคาวา พร้อมกับการรับอาหารปรุงประเภทหมูและอาหารประเภทต่างๆ แคว้นเชียงใหม่
แคว้นเชียงใหม่ เป็นอาณาจักรอันเป็นหัวเมืองประเทศราชของราชวงศ์ตองอู ตั้งแต่ พ.ศ. 2207–2317 โดยข้าหลวงแห่งอังวะเป็นผู้บริหารราชการแผ่นดินเชียงใหม่ทั้งหมด อาณาจักรหงสาวดีใหม่
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2294 หัวหน้าหมู่บ้านชเวโบชื่อ อองไชยะ ได้ก่อตั้งราชวงศ์คองบอง และสถาปนาตนเองเป็นพระเจ้าอลองพญาเพื่อต่อสู้กับมอญ พระเจ้าอลองพญารวบรวมพม่าภาคเหนือทั้งหมดได้ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2295 และตั้งเมืองหลวงทางตอนเหนือของอังวะ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2296 พญาทะละยกทัพไปปราบพม่าภาคเหนือ แต่เป็นฝ่ายแพ้และสูญเสียอย่างมาก หลังจากพ่ายแพ้กษัตริย์มอญได้ใช้นโยบายป้องกันตนเองและแสดงความเป็นมอญทางใต้ เชื้อพระวงศ์อังวะถูกประหารชีวิตทั้งหมดรวมทั้งกษัตริย์ตองอูองค์สุดท้าย บังคับให้ชาวพม่าทางใต้แต่งกายแบบชาวมอญ ราชวงศ์หยวน
ครั้งนั้น มีชายผู้หนึ่งชื่อ จูหยวนจาง ตอนอายุได้ 17 ปี ครอบครัวได้ตายหมดจากโรคระบาด จึงไปบวชที่วัดหวงเจี๋ย ต่อมา ไปเร่ร่อนต่ออีก 3 ปี เนื่องจากเสบียงอาหารหมด แล้วจึงกลับมาที่วัดดังเดิม ครั้นสาวกลัทธิบัวขาวก่อกบฏโพกผ้าแดงขึ้น เขาก็เดินทางไปสมทบกับพวกกบฏ เริ่มนำทัพออกตีก๊กต่างๆ ในแผ่นดิน แล้วในที่สุดก็ได้ส่งแม่ทัพชื่อสีต๋า ไปตีเมืองปักกิ่งได้สำเร็จ เป็นการโค่นล้มราชวงศ์หยวนลงได้ จากนั้นเขาก็ได้ตั้งราชวงศ์หมิงขึ้น สถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิหงหวู่ ใช้เมืองหนานจิงเป็นเมืองหลวง
ก่อนหน้านี้ชาวมองโกลมีจักรวรรดิของตนที่ชื่อ (อิค มองกูล อูลุส) (Ikh Mongol Uls) ("ikh": ยิ่งใหญ่, "uls": รัฐ, ประเทศ; รัฐมองโกลอันยิ่งใหญ่) หรือ จักรวรรดิมองโกล ที่ยังไม่ได้ครอบครองดินแดนจีนของราชวงศ์ซ่ง จนในรัชสมัยของมองเกอ ข่าน (ค.ศ. 1251– 1259) พระเชษฐาของกุบไลข่าน นำกองทัพบุกดินแดนจีนตอนล่างของราชวงศ์ซ่งและประกาศอาณัติแห่งสวรรค์ มองเกอ ข่านได้รับเอาอิทธิพลจากวัฒนธรรมจีน มาใช้และตั้งชื่อเรียกจักรวรรดิว่า "จีน" (, "จงกั๋ว"; ที่แปลว่า อาณาจักรศูนย์กลางของโลก) ถือว่าเป็นอาณาจักรที่เป็นศูนย์กลางของโลกและจักรวาล เป็นศูนย์กลางของวัฒนธรรม ตรงกับภาษามองโกล คำว่า "ดุมต้าตู อูลุส" ("Dumdadu ulus") มองเกอ ข่านได้พยายามประกาศใช้ภาษาจีนเป็นภาษากลางในการติดต่อสื่อสารในดินแดนที่ยึดได้ และเรียกราษฎรในจักรวรรดิว่า ชาวจีน (中國人 "จงกั๋ว จื้อ เริน"; ภาษามองโกล: "ดุมต้าตูชูต") เพื่อความเป็นเอกภาพและหนึ่งเดียว ซึ่งทำให้ดินแดนที่อยู่ใต้อาณัติของมองโกลไม่พอใจและทำให้จักรวรรดิแตกแยกในเวลาต่อมา พระเจ้าอะเนาะเพะลูน
พระเจ้าตองอูประชวรถึงแก่พิราลัย พระมหาอุปราชานัดจินหน่อง (พระสังกทัต) ขึ้นเป็นพระเจ้าตองอูแทนพระบิดาเกรงจะต้านทานอังวะไม่ได้จึงส่งทูตมายอมอ่อนน้อมต่อกรุงศรีอยุธยาใน พ.ศ. 2152 รัชสมัยของสมเด็จพระเอกาทศรถ แต่เมื่อพระเจ้าอโนเพตลุนยกทัพมาตีเมืองตองอู สมเด็จพระเอกาทศรถไม่ได้ทรงยกทัพไปช่วยแต่รับสั่งให้พระยาทะละที่ปกครองหัวเมืองมอญทางใต้กับ ฟิลิป เดอ ปริโต ชาวโปรตุเกส เจ้าเมืองสิเรียมซึ่งเป็นเมืองขึ้นของกรุงศรีอยุธยาสมัยนั้นเกณฑ์ไพร่พลมอญไปช่วย แต่ทัพมอญนั้นยกไปช้าทำให้พระเจ้าตองอูนัดจินหน่องยอมอ่อนน้อมต่อพระเจ้าอโนเพตลุนใน พ.ศ. 2153 พระเจ้าเมงจีโย
พระเจ้าเมงจีโยได้สถาปนาเมืองตองอู ซึ่งเป็นเมืองในขุนเขาเป็นปราการที่ดีขึ้นเป็นศูนย์กลางอำนาจใหม่ ต่อมามีการแผ่ขยายอำนาจเข้ายึดเมืองแปรโดยสามารถรบชนะพระเจ้านระบดีแห่งเมืองแปรได้สำเร็จ ต่อมาคิดจะเข้ายึดเมืองหงสาวดีที่มีพระเจ้าสการะวุตพีเป็นกษัตริย์ แต่ไม่สำเร็จเนื่องจากพระเจ้าเมงจีโยสวรรคตเสียก่อน มหาราชวงศ์
เนื้อหาของหนังสือนี้เริ่มต้นตั้งแต่เหตุการณ์สมัยต้นกัปตามคติศาสนาพุทธ จากนั้นจึงกล่าวรายละเอียดเหตุการณ์ทางการเมืองในลุ่มแม่น้ำอิรวดีตั้งแต่เหตุการณ์กึ่งตำนานของราชวงศ์ต่าง ๆ จนถึงยุคร่วมสมัยกับผู้เขียนคือพม่าสมัยราชวงศ์ตองอูปี ค.ศ. 1711 มีระบุวันที่และพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ ราชวงศ์ถัง
ราชวงศ์ถัง (พ.ศ. 1161-1450) ราชวงศ์นี้สร้างความเจริญรุ่งเรืองให้จีนอย่างมาก ทั้งด้านศิลปกรรม วัฒนธรรม และอีกหลาย ๆ ด้าน หลี่ยวนได้ตั้งตัวเองเป็น จักรพรรดิถังเกาจู่ หลังจากรวมแผ่นดินให้เป็นปึกแผ่นแล้ว ก็เกิดการแย่งชิงตำแหน่งรัชทายาทขึ้น ระหว่างโอรสหลี่เจี้ยนเฉิง หลี่ซื่อหมิน และหลี่หยวนจี๋ หลี่ซื่อหมินนั้น มีความดีความชอบมาก เนื่องจากรบชนะมาหลายครั้ง ต่อมา ถังเกาจู่ก็สละราชสมบัติ ตั้งตนเองเป็นไท่ช่างหวง อาณาจักรหงสาวดี
อาณาจักรค่อยๆอ่อนแอลงตั้งแต่ พ.ศ. 2077 ในการรุกรานของอาณาจักรตองอูจากพม่าตอนบน พระเจ้าสการะวุตพีไม่สามารถต่อต้านอาณาจักรตองอูที่นำโดยพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้และพระเจ้าบุเรงนอง ตองอูเข้ายึดครองหงสาวดีและที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวดีใน พ.ศ. 2081 - 2082 และเมาะตะมะใน พ.ศ. 2084 อาณาจักรนี้ฟื้นตัวขึ้นมาได้อีกครั้งใน พ.ศ. 2093 หลังจากพระเจ้าตะเบงชะเวตี้สิ้นพระชนม์ แต่มีอำนาจปกครองเพียงแค่เมืองหงสาวดี ก่อนถูกพระเจ้าบุเรงนองปราบได้อย่างรวดเร็วในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2094  พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงา
สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองกา แห่งราชวงศ์ตูโปอู (18 มิถุนายน พ.ศ. 2417 — 5 เมษายน พ.ศ. 2461) ทรงเป็นพระราชโอรสในเจ้าชายเซียโอซิ ฟาตาเฟหิ ตัวไตโตโกตาฮา (ตูอิเปเลหะกาลำดับที่ 4 และนายกรัฐมนตรีของตองงา) และพระราชมารดาซึ่งเป็นหลานของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 พระองค์มีพระนามภาษาตองงาว่าเจียโอจิ ตูบู หรือเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 2 ต่อมาพระองค์ได้ทรงขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ในปี พ.ศ. 2436 พระองค์โปรดในด้านศิลปะและเป็นกวีที่เปรื่องปราด อีกทั้งพระองค์ยังทรงไม่ชื่นชอบการบริหารประเทศ จึงทรงมอบหมายให้ เชอเลย์ ดับเบิลยู บาเกอร์ มิชชันนารีชาวคริสต์นิกายเวสเลยันมาบริหารประเทศ แต่นายเชอเลย์ คดโกงและโกงกินจึงถูกเนรเทศออกนอกประเทศ และเมื่อพระองค์สวรรคตในปี พ.ศ. 2461 เมื่อพระชนมพรรษาได้ 43 พรรษา สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3 แห่งตองงา ก็ได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติแทน พระเจ้าบุเรงนอง
พระเจ้าบุเรงนอง ในนิยายผู้ชนะสิบทิศ กำเนิดเป็นบุตรของสามัญชนที่มีอาชีพปาดตาล แต่ข้อเท็จจริงแล้ว พระองค์เองมีเชื้อกษัตริย์ในตัว โดยเป็นบุตรชายของเมงเยสีหตู (สำเนียงพม่าออกว่า มินแยตี่หะตู่) ขุนนางระดับสูงผู้หนึ่งของพระเจ้าเมงจีโย พระราชบิดาของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมงเยสีหตูผู้นี้ เชื่อว่าเป็นหนึ่งในผู้ร่วมสถาปนาอาณาจักรตองอูร่วมกับพระเจ้าเมงจีโย และได้รับการอวยยศเป็นถึง เจ้าเมืองตองอู เมืองหลวงอีกด้วย[6] พระเจ้าทงมย็องซ็องแห่งโคกูรยอ
"จักรพรรดิทงมย็องซ็อง"' (Dongmyeong-seongwang, 59 - 19 ปีก่อนค.ศ., ครองราชย์ 37 – 19 ปีก่อน ค.ศ.) ปฐมจักรพรรดิแห่งอาณาจักรโคกูรยอ ประสูติเมื่อ 59 ปีก่อนคริสต์ศักราช ตรงกับปี พ.ศ. 483 มีพระนามเดิมว่า "จูมง" โดยทรงเป็นบุตรของเจ้าแฮโมซู และพระนางยูฮวา ต่อมาเมื่อบิดาเสียชีวิตระหว่างการรบพระเจ้ากึมวากษัตริย์แห่งอาณาจักรพูยอได้รับพระนางยูฮวาเป็นพระสนม และรับจูมงเป็นพระราชโอรสบุญธรรม เมงสีตูแห่งตองอู
เมงสีตูแห่งตองอู (, ; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1485) อุปราชแห่งเมืองตองอูจาก ค.ศ. 1481 ถึง 1485 พระองค์ขึ้นเป็นอุปราชแห่งเมืองตองอูหลังจากที่พระบิดาคือ สีตูจอทินแห่งตองอู สิ้นพระชนม์ในการรบเมื่อ ค.ศ. 1481 พระองค์ถูกสังหารโดยพระนัดดา เมงจีโย เนื่องมาจากองค์อุปราชปฏิเสธที่จะให้พระนัดดาอภิเษกกับพระธิดาของพระองค์ ประเทศแมนจู
ประเทศแมนจู หรือเรียกอย่างทับศัพท์ว่า หมั่นโจวกั๋ว (; ""ประเทศแมนจู"") มีชื่อทางการว่าจักรวรรดิแมนจู () เป็นรัฐราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญที่ตั้งอยู่ในดินแดนแมนจูเรียและมองโกลเลียในด้านทิศตะวันออกปัจจุบัน ดินแดนแห่งนี้นับเป็นรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ของชนชาติแมนจูผู้สถาปนาราชวงศ์ชิงปกครองประเทศจีนในอดีต กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นได้เข้ายึดครองดินแดนดังกล่าวจากสาธารณรัฐจีนในปี ค.ศ. 1931 จากกรณีมุกเดน และในปีถัดมา (ค.ศ. 1932) ก็ได้มีการจัดตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้นปกครอง โดยมีอ้ายซินเจว๋หลัว ผู่อี๋ อดีตจักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ชิง เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินและจักรพรรดิแต่เพียงในนาม รัฐบาลแมนจูถูกล้มล้างในปี ค.ศ. 1945 หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงด้วยความพ่ายแพ้ของจักรวรรดิญี่ปุ่น ดินแดนซึ่งประเทศแมนจูได้ประกาศอ้างสิทธิอย่างเป็นทางการนั้น ในชั้นแรกถูกยึดครองโดยสหภาพโซเวียต หลังจากนั้นจึงได้มีการส่งมอบให้อยู่ภายใต้การปกครองของจีนต่อไป พระเจ้าเมงจีโย
พระเจ้าเมงจีโย (สำเนียงพม่าออกว่า มินจีโหญ่) (, ) หรือ พระเจ้าสิริชัยสุระ ตามพงศาวดารไทย หรือในนวนิยายผู้ชนะสิบทิศเรียก เมงกะยินโย เป็นปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์ตองอู ราชวงศ์และอาณาจักรที่ 2 ของประวัติศาสตร์พม่า พระเจ้าเมงจีโยเดิมเป็นนายทหารที่มีความสามารถในการรบ ได้ทำการรวบรวมชาวพม่าที่อยู่กันอย่างกระจัดกระจายหลังการล่มสลายของอาณาจักรพุกามภายหลังการโจมตีของมองโกล โดยได้รับความช่วยเหลือจากขุนนางสำคัญหลายคน เช่น เมงเยสีหตู (บางคนถูกสมมติเป็นตัวละครในนวนิยายผู้สิบทิศ เช่น มหาเถรวัดกุโสดอ) ชาวมอญ
ครั้งที่ 6 หลังจากที่ชาวมอญสามารถตั้งอาณาจักรของตนขึ้นได้ใหม่ในปลายราชวงศ์ตองอู แล้วยกกำลังไปตีกรุงอังวะแตก ต่อมาสมัยพระเจ้าอลองพญารวบรวมกำลังพม่าแล้วลุกขึ้นต่อสู้จนในที่สุดก็ตั้งราชวงศ์คองบองได้ และในพ.ศ. 2300 ก็สามารถตีหงสาวดีได้อีก นโยบายของราชวงศ์นี้คือกลืนมอญให้เป็นพม่าโดยวิธีรุนแรง จึงมีชาวมอญอพยพหนีมาสู่เมืองไทยอีกหลายระลอก รวมทั้งกลุ่มที่หนีขึ้นเหนือไปสู่ล้านนา และเรียกกันว่าพวกเม็งในปัจจุบันนี้ พระเจ้าอะโฮเออิตู
สมเด็จพระเจ้าอะโฮเออิตู (Tongan: ʻAhoʻeitu) เป็นพระมหากษัตริย์ (ตูอีโตงา) พระองค์แรกของจักรวรรดิตูอีโตงา พระองค์สถาปนาจักรวรรดิขึ้นในปี ค.ศ. 950 ตามตำนานของตองงาเชื่อว่าพระองค์เป็นพระราชโอรสของเทพเจ้าจากท้องฟ้าคือเทพเจ้าตากาโลอากับพระราชมารดาที่เป็นมนุษย์คืออีลาเฮวา วาเอโปปูอา[1] สงครามพระเจ้าอลองพญา
ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 14 และ 16 ราชอาณาจักรของคนไทย (ได้แก่ อาณาจักรสุโขทัย และต่อมาคือ อาณาจักรอยุธยา) สามารถควบคุมแนวชายฝั่งส่วนใหญ่ได้จนถึงตอนใต้ของเมาะลำเลิงในปัจจุบัน ราวกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16 พม่าภายใต้พระมหากษัตริย์ราชวงศ์ตองอู พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้และพระเจ้าบุเรงนองทรงพยายามที่จะแผ่อำนาจเข้าควบคุมชายฝั่งอีกครั้ง ครั้งแรกล้มเหลวในปี พ.ศ. 2091 ก่อนที่จะประสบความสำเร็จในปี พ.ศ. 2107 เมื่อเสียกรุงครั้งแรก ในปี พ.ศ. 2127 อยุธยาประกาศแยกตัวเป็นเอกราชในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และอยุธยาแผ่อำนาจกลับเข้าควบคุมชายฝั่งตอนล่างอีกครั้งในปี พ.ศ. 2136 และสามารถยึดแนวชายฝั่งทั้งหมดได้ในปี พ.ศ. 2142 พม่าสามารถยึดชายฝั่งตอนเหนือลงไปจนถึงทวายได้ในปี พ.ศ. 2158 แต่ส่วนที่เหลือยังคงเป็นของอยุธยาอยู่[1] ประเทศพม่า
ราชวงศ์โกนบอง หรือ ราชวงศ์อลองพญา ได้รับการสถาปนาขึ้นและสร้างความเข้มแข็งจนถึงขีดสุดได้ภายในเวลาอันรวดเร็ว พระเจ้าอลองพญาซึ่งเป็นผู้นำที่ได้รับความนิยมจากชาวพม่า ได้ขับไล่ชาวมอญที่เข้ามาครอบครองดินแดนของชาวพม่าได้ในปี พ.ศ. 2296 จากนั้นก็สามารถเข้ายึดครองอาณาจักรมอญทางใต้ได้ในปี พ.ศ. 2302 ทั้งยังสามารถกลับเข้ายึดครองกรุงมณีปุระได้ในช่วงเวลาเดียวกัน หลังจากเข้ายึดครองตะนาวศรีพระองค์ได้ยาตราทัพเข้ารุกรานอยุธยา แต่ต้องประสบความล้มเหลวเมื่อพระองค์สวรรคตระหว่างการสู้รบ พระเจ้ามังระ (ครองราชย์ พ.ศ. 2306 – 2319) พระราชโอรส ได้โปรดให้ส่งทัพเข้ารุกรานอาณาจักรอยุธยาอีกครั้งในปี พ.ศ. 2309 ซึ่งประสบความสำเร็จในปีถัดมา ในรัชสมัยนี้แม้จีนจะพยายามขยายอำนาจเข้าสู่ดินแดนพม่า แต่พระองค์ก็สามารถยับยั้งการรุกรานจากจีนได้ทั้งสี่ครั้ง (ช่วงปี พ.ศ. 2309–2312) ทำให้ความพยายามในการขยายพรมแดนของจีนทางด้านนี้ต้องยุติลง ในรัชสมัยของพระเจ้าปดุง (ครองราชย์ พ.ศ. 2324–2362) พระโอรสอีกพระองค์หนึ่งของพระเจ้าอลองพญา พม่าต้องสูญเสียอำนาจที่มีเหนืออยุธยาไป แต่ก็สามารถผนวกดินแดนยะไข่ และตะนาวศรีเข้ามาไว้ได้ในปี พ.ศ. 2327 และ 2336 ตามลำดับ ในช่วงเดือนมกราคมของปี พ.ศ. 2366 ซึ่งอยู่ในรัชสมัยของพระเจ้าจักกายแมง (ครองราชย์ พ.ศ. 2362–2383) ขุนนางชื่อมหาพันธุละ นำทัพเข้ารุกรานแคว้นมณีปุระและอัสสัมได้สำเร็จ ทำให้พม่าต้องเผชิญหน้าโดยตรงกับอังกฤษที่ครอบครองอินเดียอยู่ในขณะนั้น ประวัติศาสตร์ตองงา
ประวัติศาสตร์ตองงา เป็นประวัติศาสตร์ในหมู่เกาะตองงาที่เรียกว่าราชอาณาจักรตองงาในปัจจุบันนั้น ชาวลาพิตาซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชาวโพลินีเซียนรวมถึงชาวตองงา ได้อพยพมาตั้งรกรากจากเอเชียใต้ มากว่า 6,000 ปี ตองงามีประเพณีวัฒนธรรมและอารยธรรมเป็นของตัวเอง ได้พัฒนาจากสังคมเล็กจนเป็นสังคมชั้นสูงและโดยมีกษัตริย์ปกครอง ในช่วงระหว่างนั้นได้มีการแลกเปลี่ยนสินค้า การทำสงคราม รวมถึงการถูกยึดครองดินแดนโดยจักรวรรดิตูอิปูโลตูจากประเทศฟีจี และจักรวรรดิมานูอาจากประเทศซามัวสลับกันไป พระเจ้านันทบุเรง
นันทบุเรงประทับ ณ พระราชวังตองอู จนพระชนม์ได้สามพรรษา จึงแปรพระราชฐานมาพระราชวังพะโคที่เมืองหงสาวดี (พะโค) ซึ่งตั้งเป็นเมืองหลวงแห่งใหม่ของจักรวรรดิตองอูเมื่อ ค.ศ. 1539 ตลอดพระชนมชีพวัยเยาว์ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ พระเจ้าลุง นำพาพระบิดาไปทำศึกบ่อยครั้ง เมื่อพระเจ้าลุงทรงตั้งพระบิดาเป็นอุปราชใน ค.ศ. 1542 นันทบุเรงจึงทรงอยู่ในลำดับที่สองของการสืบราชบัลลังก์ตองอูไปโดยปริยาย ในพระสถานะดังกล่าว นันทบุเรงทรงได้รับการฝึกฝนทางทหารเสมือนพระมาตุลาและพระบิดา[9] ประเทศเกาหลีใต้
จักรวรรดิเกาหลี หรือ แทฮันเจกุก (อังกฤษ: The Greater Korean Empire ; เกาหลี: 대한제국, ฮันจา: 大韓帝國, MC: Daehan Jeguk, MR: Taehan Chekuk) คือราชอาณาจักรโชซ็อนที่ประกาศยกสถานะของรัฐจากราชอาณาจักรเป็นจักรวรรดิ ตามพระบรมราชโองการของพระเจ้าโกจง พร้อมกับการเปลี่ยนพระอิสริยยศจาก กษัตริย์ เป็น จักรพรรดิ โดยพระองค์มีพระนามว่า สมเด็จพระจักรพรรดิควางมูแห่งจักรวรรดิเกาหลี เพื่อให้ประเทศเอกราชจากจักรวรรดิชิง และยกสถานะของประเทศมีความเท่าเทียมกับจักรวรรดิชิง และ จักรวรรดิญี่ปุ่น แม้ว่าโดยพฤติการณ์แล้วสถานะของเกาหลีไม่ได้เข้าข่ายการเป็นจักรวรรดิเลยก็ตาม จนกระทั่งถูกจักรวรรดิญี่ปุ่นยึดครองในปี ค.ศ. 1910