หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยามีมารดาชื่อว่าอะไร?
หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
หม่อมเจียงคำ เกิดเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2422 ที่เมืองอุบลราชธานี เป็นธิดาลำดับที่ 9 หรือเป็นธิดาท่านสุดท้องของท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น บุตโรบล) กับญาแม่ดวงจันทร์ บุตโรบล หม่อมเจียงคำมีศักดิ์เป็นหลานปู่ ในเจ้าราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล) (บรรดาศักดิ์เดิมที่ ท้าวสุริยะ) กับอัญญานางทอง บุตโรบล มีศักดิ์เป็นเหลนทวด ในท้าวสีหาราช (พูลสุข หรือ พลสุข) กรมการเมืองอุบลราชธานีชั้นผู้ใหญ่ กับอัญญานางสุภา ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากท้าวโคต ผู้เป็นพระราชโอรสในเจ้าพระตา (เจ้าพระวรราชปิตา) ผู้ครองนครเขื่อนขัณฑ์กาบแก้วบัวบาน (จังหวัดหนองบัวลำภูในปัจจุบัน) นอกจากนี้ ท้าวโคตผู้เป็นต้นสกุล บุตโรบล ยังมีศักดิ์เป็นอนุชากับเจ้าพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ (คำผง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช องค์ที่ 1 กับเจ้าพระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช (ฝ่ายหน้า) เจ้าผู้ครองนครจำปาศักดิ์ (เมืองเก่าคันเกิง) องค์ที่ 3 ด้วย
หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ได้ดำรงตำแหน่งข้าหลวงต่างพระองค์ สำเร็จราชการมณฑลลาวกาว (ภายหลังเปลี่ยนเป็นมณฑลอีสาณ) เมื่อครั้งที่พระองค์ได้เสด็จมาปรับปรุงและจัดระบบราชการที่เมืองอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) ได้ทรงพอพระทัยต่ออาชญานางเจียงคำ ซึ่งเป็นธิดาของท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น) กรมการชั้นผู้ใหญ่ของเมือง จึงได้ทรงขออาชญานางเจียงคำ ต่อเจ้านายผู้ใหญ่ในเมืองอุบลราชธานี คือ พระอุบลศักดิ์ประชาบาล (กุคำ สุวรรณกูฏ) พระอุบลการประชานิตย์ (บุญชู พรหมวงศานนท์) และได้เข้าพิธีบายศรีสู่ขวัญตามจารีตประเพณีของบ้านเมืองลาวดั้งเดิม ถวายตัวเป็นหม่อมห้ามใน พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระราชโอรสองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และองค์ที่ 3 ในเจ้าจอมมารดาพึ่ง เมื่อเดือนมีนาคม ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) ต่อมาได้ให้กำเนิดพระโอรส 2 พระองค์ เจ้าจอมมารดาเอมน้อย ในรัชกาลที่ 3
เจ้าจอมมารดาเอมน้อย เป็นธิดาของจางวางแสงกับท้าวมังสี (คุ้ม) บรรพบุรุษมาแต่ข้าหลวงเดิมในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช หม่อมแสง พึ่งบุญ ณ อยุธยา
หม่อมแสง พึ่งบุญ ณ อยุธยา เกิดในตระกูลอำมาตย์เชื้อสายมอญ เป็นธิดาของพระยาเทพเพชร์รัตน์ (นาค สุรคุปต์) กับฉิม เทพเพชร์รัตน์ ส่วนปู่คือพระยารัตนจักร (หงส์ทอง สุรคุปต์) รับราชการเป็นเจ้ากรมอาทมาฎ (หมู่ทหารสืบข่าวข้าศึก) ในกองมอญอาสาหกเหล่า บิดาเป็นพี่ชายต่างมารดาของเจ้าจอมมารดาป้อม ในรัชกาลที่ 1 เจ้าจอมเอม ในรัชกาลที่ 2 เจ้าจอมเพ็ง ในรัชกาลที่ 2 และยังเป็นญาติของหม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา พระราชชนนีในสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ครอบครัวของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
คำ — เกิดปีใดหรือชื่อสกุลเดิมใดไม่ปรากฏ มีมารดาชื่อผาแต่ไม่ปรากฏนามบิดา เป็นบุตรคนเล็กจากพี่น้องทั้งหมด 5 คน ฐานะทางการเงินของครอบครัวไม่ดีนักเมื่อเทียบกับครอบครัวสามี คำถือเป็นคนเดียวในกระบวนพี่น้องที่อ่านออกเขียนได้และสอนให้บุตรทั้งสองอ่านหนังสือ คำล้มป่วยที่บ้านของพี่สาวชื่อมา โสพจน์ ย่านมีนบุรีก่อนกลับมาสิ้นใจที่บ้านฝั่งธนบุรีช่วงปี พ.ศ. 2452 ขณะนั้นสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมีพระชันษาได้เพียง 9 ปี จารุพัตรา ศุภชลาศัย
ท่านหญิง<b data-parsoid='{"dsr":[727,752,3,3]}'>จารุพัตรา ศุภชลาศัย (พระนามเดิม: หม่อมเจ้าจารุพัตรา อาภากร; ประสูติ: 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2447 — สิ้นชีพิตักษัย: 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2516) [1] เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ประสูติแต่หม่อมกิม อาภากร ณ อยุธยา (ธิดานายตั๊น ชุ่นเพียว) พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพรรณราย
พระชนนีคือหม่อมกิ่ม ศิริวงศ์ ณ อยุธยา ซึ่งเป็นธิดาของจีนก๊วง แซ่จิ๋ว กับแตง แซ่ลี้ ทั้งสองมีเชื้อสายจีน น้องสาวคนหนึ่งของหม่อมกิ่มชื่อเอี่ยม สมรสกับจีนอู่ แซ่เล้า น้องพระยาพิสณฑ์สมบัติบริบูรณ์ (ยิ้ม พิศลยบุตร) บิดาเจ้าจอมมารดาอ่วม ในรัชกาลที่ 5 ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา
ต่อมาเธอกลับมาเป็นอาจารย์ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้สมรสกับหม่อมหลวงจิตรสาร ชุมสาย (มีชื่อทางศาสนาว่า ยอห์น) มีบุตร-ธิดา 3 คน หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา
ครั้นเวลาต่อมาหม่อมไฉไลได้สมัครเป็นนางเอกภาพยนตร์เรื่อง ""ลาวดวงเดือน"" ที่อัศวินภาพยนตร์แล้วพบรักกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล แล้วเสกสมรสกันเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2519 ขณะที่พระสวามีพระชันษา 61 ปี และหม่อมไฉไลมีอายุ 16 ปี และมีพระโอรส-ธิดาสององค์ คือ  กรมพระเทพามาตย์ (นกเอี้ยง)
กรมพระเทพามาตย์ สันนิษฐานว่าเป็นธิดาของขุนนางในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยา และคาดว่าหากจริงก็คงเป็นตระกูลใหญ่พอสมควร พระองค์มีพระขนิษฐาที่ปรากฏนามพระองค์หนึ่งชื่อ อั๋น หรือ ฮั้น (ต่อมาได้รับการสถาปนาอิสริยยศเป็นกรมหลวงเทวินทรสุดาในสมัยกรุงธนบุรี) เรื่องราวเกี่ยวกับพระชาติกำเนิดนั้น พระสังฆราชปาลเลอกัวซ์ () ได้ระบุไว้ว่าพระองค์เป็นคนไทย แต่ฟร็องซัว ตุรแปง () นักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศสระบุว่าพระองค์เป็นคนจีน ซึ่งสอดคล้องกับ ก.ศ.ร. กุหลาบ ที่ได้ระบุว่านกเอี้ยงมีแซ่เดิมว่า "โหงว" () ซึ่งเป็นแซ่เดียวกันกับพระวิชัยวารี (หลิน แซ่โหงว) ขุนนางจีนในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี และยังให้ข้อมูลต่อว่านกเอี้ยงเป็นชาวบ้านแหลม แขวงเมืองเพชรบุรี และอาจเป็นเครือญาติกับพระยาเพชรบุรี (เรือง) ซึ่งดำรงตำแหน่งในช่วงกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ที่เป็นบิดาของพระยาสวรรคโลกต้นสกุลบุญ-หลง พลางกูร และกรีวัตร หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
ทิศเหนือติดกับถนนพิชิตรังสรรค์ ทิศใต้ติดกับถนนพโลรังฤทธิ์ ทิศตะวันตกติดกับวัดสุทัศนาราม ปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลจังหวัดอุบลราชธานี ศาลแขวงจังหวัดอุบลราชธานี และด้านหลังของศาลจังหวัดอุบลราชธานี เป็นบริเวณบ้านพักผู้พิพากษาศาล ที่ดินแปลงนี้เดิมเป็นมรดกจากเจ้าราชบุตร (สุ่ย) พระอุบลศักดิ์ประชาบาล (กุคำ สุวรรณกูฏ) พระลินจังคุลาทร (พั้ว บุตโรบล) พระบริคุตคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) และพระวิภาคย์พจนกิจ (เล็ก สิงหัษฐิต) ท้าวสมศักดิ์ (เจ้าจอมมารดาเหม ในรัชกาลที่ 4)
ท้าวสมศักดิ์ มีนามเดิมว่าเหม เกิดราวปี พ.ศ. 2382 เป็นธิดาของพระอัคนีสร (พิณ) กับแย้ม (สกุลเดิม สุวรรณทัต) มารดาเป็นน้องสาวของพระยาราชภักดี (ทองคำ สุวรรณทัต) และเจ้าจอมมารดางิ้ว พระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี นอกจากนี้ยังเป็นญาติกับเจ้าจอมมารดาเขียน ในรัชกาลที่ 4 เมื่อนับจากฝ่ายมารดา หม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี ยุคล
หม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี (ท่านหญิงยุ้ย) ประสูติเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2496 เป็นพระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการกับหม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา (สุฤทธิ์")" เป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นมหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.) เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้า ฝ่ายใน (ท.จ.) เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 2 (จ.ป.ร.2) เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1) เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 1 (ป.ป.ร.1) หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล (ท.จ.ว.) อดีตประธานกรรมการผู้อำนวยการทรัพย์สินส่วนพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และอดีตสมาชิกวุฒิสภา เสกสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงพวงรัตนประไพ เทวกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเทวัญอุทัยวงศ์ กรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เสนาบดีกระทรวงการต่างประเทศ ทรงมีพระโอรส-พระธิดา 3 ท่าน คือ หม่อมราชวงศ์พัชรีสาณ ชุมพล (พ.บ.) สมรสกับคุณสุภาพรรณ ปันยารชุน มีบุตรธิดา 2 ท่าน คือ หม่อมหลวงสุพัชร ชุมพล (พ.บ.) หม่อมหลวงภัทรีศา ชุมพล หม่อมราชวงศ์หญิงพวงแก้ว ชุมพล (พ.บ.) สมรสกับนายแพทย์กุณฑล สุนทรเวช มีบุตรธิดา 3 คน คือ ทิพย์สุดา (สุนทรเวช) ถาวรามร พิมพ์แก้ว (สุนทรเวช) มาโกด์ สิทธิ์สรรพ์ สุนทรเวช หม่อมราชวงศ์จาตุรีสาณ ชุมพล สมรสกับนางชูศรี (คงเสรี) ชุมพล ณ อยุธยา มีบุตรธิดา 2 ท่าน คือ หม่อมหลวงสุภสิทธิ์ ชุมพล หม่อมหลวงสุทธิมาน (ชุมพล) โภคาชัยพัฒน์ หม่อมเจ้ากมลีสาณ ชุมพล เสกสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงสีดาดำรวง สวัสดิวัฒน์ พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ กรมพระสวัสดิวัฒนวิศิษฏ์ และหม่อมเจ้าหญิงฉวีลิลัย สวัสดิวัฒน์ (ราชสกุลเดิม คัคณางค์) พระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พะรองค์เจ้าคัคณางยุคล กรมหลวงพิชิตปรีชากร ทรงมีพระโอรส 2 ท่าน คือ หม่อมราชวงศ์ศักดิสาณ ชุมพล สมรสกับนางวราภรณ์ บุณยรักษ์ มีบุตรธิดา 2 ท่าน คือ หม่อมหลวงสิทธิสาณ ชุมพล หม่อมหลวงวราภา ชุมพล รองศาสตราจารย์ หม่อมราชวงศ์พฤทธิสาณ ชุมพล สมรสกับนางอรพันธ์ ชาติยานนท์ มีบุตรธิดา 4 ท่าน คือ หม่อมหลวงวรารมณ์ ชุมพล หม่อมหลวงสมรดา ชุมพล หม่อมหลวงกมลพฤทธิ์ ชุมพล หม่อมหลวงรัมภาพันธุ์ ชุมพล เจ้าแก้วนวรัฐ
โอรสและธิดาพระฉายาลักษณ์พระอิสรริยยศพระนามเจ้ามารดาประสูติสุรคตพระสถานภาพเจ้าอุตรการโกศล1. เจ้าอุตรการโกศล (ศุขเกษม ณ เชียงใหม่)เจ้าจามรีวงศ์พ.ศ. 242320 มีนาคม พ.ศ. 2456 (33 ปี)สมรสกับ เจ้าบัวชุม ณ เชียงใหม่ ไม่มีโอรส-ธิดาเจ้า2. เจ้าบัวทิพย์ ณ เชียงใหม่เจ้าจามรีวงศ์ไม่ปรากฏไม่ปรากฏ สมรสกับ ร้อยตรี เจ้ากุย สิโรรส มีธิดา 1 องค์ เจ้าสร้อยดารา สิโรรส สมรสกับ เจ้าราชภาคินัย (เมืองชื่น ณ เชียงใหม่) ไม่มีโอรส-ธิดาเจ้าราชบุตร3. เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่)เจ้าจามรีวงศ์7 พฤษภาคม พ.ศ. 242925 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 (86 ปี) สมรสกับ เจ้าจันทร ณ เชียงใหม่ มีธิดา 1 องค์ เจ้าวงศ์จันทร์ คชเสนี สมรสกับ เจ้าภัทรา ณ เชียงใหม่ มีธิดา 2 องค์ เจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน เจ้าระวีพันธ์ สุจริตกุล สมรสกับ หม่อมศรีนวล ณ เชียงใหม่ ไม่มีโอรส-ธิดาเจ้า4. เจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่หม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่พ.ศ. 2447พ.ศ. 2532 (85 ปี) สมรสกับ หม่อมตระการ ณ เชียงใหม่ มีธิดา 1 องค์ เจ้าประไพพันธ์ สุขุมวาท สมรสกับ หม่อมจันทร์สม ณ เชียงใหม่ มีโอรส-ธิดา 4 องค์ เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่ เจ้าสมพงษ์ ณ เชียงใหม่ เจ้าเติมศักดิ์ ณ เชียงใหม่ เจ้าพิมผกา รอดเจริญเจ้า5. เจ้าศิริประกาย ณ เชียงใหม่หม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่ไม่ปรากฏไม่ปรากฏสมรสกับ เจ้ากาวิละวงศ์ ณ เชียงใหม่ มีโอรส-ธิดา 3 องค์ เจ้าพงษ์กาวิล ณ เชียงใหม่ เจ้าศิริกาวิล สิงหรา ณ อยุธยา เจ้ากอแก้วประกายกาวิล ณ เชียงใหม่เจ้า6. เจ้าอินทนนท์ ณ เชียงใหม่หม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่พ.ศ. 2453พ.ศ. 2534 (81 ปี)สมรสกับ เจ้าสุคันธา ณ เชียงตุง มีโอรส-ธิดา 5 องค์ เจ้ารัตนนินดนัย ณ เชียงใหม่ เจ้าวิไลวรรณ ณ เชียงใหม่ เจ้าสรรพสมบูรณ์ ณ เชียงใหม่ เจ้าไพฑรูย์ศรี ณ เชียงใหม่ เจ้าวีระยุทธ ณ เชียงใหม่ กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา
คุณหญิงกษมา จาติกวณิช สมรสกับรองศาสตราจารย์ หม่อมราชวงศ์ชาญวุฒิ วรวรรณ โอรสในหม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ และหม่อมจิตรา วรวรรณ ณ อยุธยา (พี่สาวของอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี) มีบุตรด้วยกันคือ หม่อมหลวงวรุตม์ วรวรรณ หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
เกี่ยวกับนามของหม่อมเจียงคำนั้น คำว่า เจียง เป็นภาษาลาวโบราณ ตรงกับภาษาบาลีว่า จาป หมายถึง ธนู ศร หน้าไม้ กระสุน แล่ง (ที่ทำสำหรับวางลูกธนูหรือหน้าไม้ หรือที่ใส่ลูกธนูหน้าไม้สำหรับสะพาย)[3] บางครั้งชาวลาวเรียกว่า หน้าเจียง หรือ เกียง ดังนั้น นามของหม่อมเจียงคำจึงหมายถึง ธนูทองคำ หม่อมเจียงคำ เดิมสกุล บุตโรบล นามสกุลบุตโรบลเป็นนามสกุลที่ทายาทบุตรหลานเจ้านายเมืองอุบลราชธานีได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) นามสกุลเลขที่ 2692 เขียนแบบอักษรโรมันคือ Putropala [4] ตามบัญชีผู้ได้รับพระราชทานนามสกุลคือ "นายร้อยโท พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง) นายทหารกองหนุน สังกัดกองสัสดีมณฑลอุบล ปู่ชื่อราชบุตรสุ่ย บิดาชื่อเจ้าราชบุตร (คำ)" หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา และนายร้อยโท พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง) เป็นลูกพี่ลูกน้องกันและทั้ง 2 ท่านเป็นหลานปู่ ในเจ้าราชบุตร (สุ่ย) หม่อมเจ้าธานีเสิกสงัด ชุมพล
และพระขนิษฐาต่างพระมารดา คือ หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา (ท.จ.) (4 ธันวาคม พ.ศ. 2422-20 ตุลาคม พ.ศ. 2481 ) มีนามเดิมว่า อัญญานางเจียงคำ สกุลเดิม บุตโรบล เป็นเจ้านายสตรีของเมืองอุบลราชธานีซึ่งเป็นเมืองประเทศราชของราชอาณาสยามมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ที่ถวายตัวเป็นหม่อมใน พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระราชโอรสองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) และองค์ที่ 3 ในเจ้าจอมมารดาพึ่ง[1] เพื่อเป็นการกระชับสัมพันธไมตรีระหว่างราชสำนักสยาม กับเจ้านายพื้นถิ่นเมืองอุบลราชธานีให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ในช่วงที่มีนโยบายปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เจ้าจอมมารดาอัมพา ในรัชกาลที่ 2
ทั้งนี้เจ้าจอมมารดาอัมพายังเป็นสตรีที่เจ้าระเบียบ แต่งกายเป็นนางในตลอดชีพคือนุ่งสไบตามสีของวัน แม้จะมีฐานะเป็นเจ้าจอมมารดาของกษัตริย์ไทยแต่เจ้าจอมมารดาอัมพาก็ไม่เคยลืมกำพืดของตน เมื่อมีญาติมาเฝ้าในวังท่านก็จะเจรจาโต้ตอบด้วยภาษาจีนเสมอ ซ้ำยังสอนภาษาจีนแก่เหล่านางในด้วยกันอีกด้วย ในช่วงที่สมเด็จเจ้าฟ้ามงกุฏออกผนวช เจ้าจอมมารดาอัมพาก็ทำเครื่องเสวยส่งจากวังทั้งเช้าและเพล จนพระภิกษุเจ้าฟ้ามงกุฏทรงซาบซึ้งนัก หลังสืบราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 4 แล้ว ก็ทรงตรัสเรียกท่านว่า "แม่พา" อยู่เสมอถือเป็นการให้เกียรติอย่างสูง ทั้งนี้เจ้าจอมมารดาอัมพามักทูลเกล้าถวายเงินอยู่เสมอ และปรารภว่า ""ในหลวงแผ่นดินนี้ท่านยากจน ทรงผนวชมาแต่ทรงพระเยาว์ และลาผนวชมาเสวยราชสมบัติ ไม่มีเวลาสะสมราชทรัพย์ เงินแผ่นดินนั้นต้องทรงใช้จ่ายในราชการแผ่นดิน จะใช้สอยส่วนพระองค์อัตคัด"" พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวก็ทรงรับเงินดังกล่าวไว้ด้วยความเต็มพระทัย หม่อมสมพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา
หม่อมสมพันธุ์ เสกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต มีพระโอรส-ธิดา 2 พระองค์ เดิมทั้งหมดมีฐานันดรศักดิ์เป็น "หม่อมเจ้า" ครั้นในปี พ.ศ. 2470 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ ให้ยกพระบุตรของสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิตที่ประสูติแต่หม่อมสมพันธุ์เป็น "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า" ทั้งสาย ได้แก่ ท้วม ประสิทธิกุล
ท้วม ประสิทธิกุล เกิดที่จังหวัดนนทบุรี เมื่อ พ.ศ. 2439 บิดาชื่อ สุทธิ์ มารดาชื่อ เทียบ นายสุทธิ์ บิดานั้น เป็นนักดนตรีไทยที่มีความสามารถ ขับร้อง ขับเสภา และเล่นเพลงพื้นบ้านได้ดี ท้วมจึงได้เรียนขับร้องจากบิดามาตั้งแต่เด็ก จนอายุราว 12 ปี บิดาจึงพามาถวายตัวกับพระอัครชายาเธอพระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ ซึ่งต่อมาเฉลิมพระนามเป็น พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธิสินีนาฏ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ท้วมอยู่ในวังนี้ประมาณ 1 ปี ก็ไปต่อเพลงกับหม่อมส้มจีนที่บ้านคลองบางหลวง
จนกระทั่ง พ.ศ. 2453 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต ท้วมยังอยู่ที่บ้านหม่อมส้มจีน จนหม่อมส้มจีนถึงแก่กรรม เมื่อ พ.ศ. 2454 จึงกลับไปอยู่กับบิดา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ท้วมได้ไปอยู่กับพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ที่ตำหนักสวนสุนันทา ต่อมาสมเด็จเจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา ทรงขอยืมตัวมาช่วยงานขับร้องที่วังสวนกุหลาบระยะหนึ่ง ต่อมาสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย ทรงมีละครในวังเพชรบรูณ์ จึงทรงขอยืมตัวท้วมมาประจำอยู่ที่วังเพชรบรูณ์ โดยร่วมงานกับลมุล ยมะคุปต์ และเฉลย ศุขวณิช และที่วังเพชรบูรณ์นี้ ท้วมได้เรียนขับร้องกับหม่อมมาลัยเพิ่มเติม  หม่อมเจ้าฑิฆัมพร ยุคล
หม่อมเจ้าฑิฆัมพร (ท่านชายเม็ดบัว) ประสูติเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 เป็นพระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพรกับหม่อมบัวทอง ยุคล ณ อยุธยา (ไตลังคะ) เป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระสนมเอกฉุนฮุ่ย
พระมเหสีชุนฮุยหรือ ชุนฮุยหวงกุ้ยเฟย (ค.ศ. 1713 - ค.ศ. 1760) เป็นพระมเหสีในสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลง
พระนางชุนฮุ่ยทรงประสูติเมื่อปี ๑๗๑๓ และได้สมรสกับเฉียนหลงราวๆ ปี ๑๗๒๘ อยู่ในศักดิ์ฐานะของ ซู่ฝูจิ้น ในปี ๑๗๓๕ นางให้กำเนิดพระโอรสองค์ที่ ๓ แก่เฉียนหลง คือ องค์ชายสามหย่งจาง ในปีที่พระสวามีครองราชย์นางได้รับการสถาปนาเป็น 
ชุนผิน ในปี๑๗๓๗ ได้รับการสถาปนาเป็น ชุนเฟย ในปี๑๗๔๓ นางได้ให้กำเนิดพระโอรสองค์ที่ ๖ แก่เฉียนหลง พระนามว่า องค์ชายหย่งหรง ในปี๑๗๔๕ ประสูติองค์หญิง ๔ เหอเจีย และได้รับการสถาปนาเป็น ฮุ่ยกุ้ยเฟย และดำรงพระยศมาจนถึงปี ๑๗๖๐ ได้เสด็จทิวงคตในวัยเพียง ๔๙ ชันษา ได้รับการเฉลิมพระอิสริยยศเป็นฮองกุ้ยเฟย องค์ที่ ๔ ของรัชศก เฉียนหลง พระนามว่า ชุนฮุ่ยฮองกุ้ยเฟย
"'พระราชโอรส "
องค์ชาย ๓ หย่งจาง (永璋,1735-1760) สุนจุ้นอ๋อง(循郡王) สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์
องค์ชาย ๖ หย่งหรง (永瑢,1744–1790) จื้อจวงชินอ๋อง(質莊親王,1759-1790)
"'พระราชธิดา "
องค์หญิง ๔ เหอเจีย(和嘉1745–1767) ตำแหน่ง เหอซั่วกงจู่ (和硕公主) ดุษฎีมาลา มาลากุล ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิง ดุษฎีมาลา มาลากุล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ไกรฤกษ์, เกิด 4 กันยายน พ.ศ. 2447 — ถึงแก่อนิจกรรม 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2540) เป็นธิดาของเจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์) กับท่านผู้หญิงกลีบ มหิธร (สกุลเดิม บางยี่ขัน)  พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากำพุชฉัตร
เจ้าจอมมารดานักองค์อี พระชนนี เป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระอุทัยราชา พระเจ้ากรุงกัมพูชา ที่ประสูติแต่นักนางแม้น และมีพระภคินีต่างมารดาที่รับราชการเป็นฝ่ายในของสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทด้วยกันคือเจ้าจอมมารดานักองค์เภา ส่วนนักนางแม้นที่เข้ามาในกรุงเทพมหานครด้วยกันนั้นก็ได้บวชเป็นชีที่วัดหลวงชี (ต่อมาคือ วัดบวรสถานสุทธาวาส) หม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา
เธอเสกสมรสกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุขุมาภินันท์ พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต กับหม่อมสมพันธ์ บริพัตร ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2494 มีบุตร 2 คน คือเมื่อวันที่ 5 กันยายน 2559 เวลาประมาณ 03.00 น. หม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา ได้ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคชราที่โรงพยาบาลศิริราช สิริอายุ 90 ปี พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต เป็นพระโอรสองค์สุดท้องในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ประสูติแต่หม่อมเล็ก ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม ยงใจยุทธ, เป็นพี่สาวของร้อยเอกชั้น ยงใจยุทธ บิดาของพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ) ประสูติเมื่อ เดือนกันยายน พ.ศ. 2460 เมื่อประสูติทรงพระนามว่า "หม่อมเจ้าจิรศักดิ์สุประภาต ภาณุพันธุ์" มีพระเชษฐาและพระขนิษฐาร่วมมารดาคือ หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์
หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ เป็นธิดาคนเล็กของ ร้อยเอก หม่อมเจ้าทินทัต สุขสวัสดิ์ กับหม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม: วสุวัต) มีพี่สาวสองคนคือ ท่านผู้หญิงทินะประภา อิศรเสนา และหม่อมราชวงศ์กานดาศรี สุขสวัสดิ์ ท่านมีชื่อเล่นว่า คุณหญิงอู้ โดยหม่อมมารดาจะเรียกว่า คุณอู้ ขณะที่มีอายุเพียงสองเดือน หม่อมเจ้าทินทัตพระบิดาก็สิ้นชีพิตักษัย หม่อมน้อย ชุมสาย ณ อยุธยา
หม่อมน้อย ชุมสาย ณ อยุธยา เป็นบุตรีของพระยาราชมนตรี (ภู่ ภมรมนตรี) อันเกิดแต่ท่านผู้หญิงอิน เธอมีพี่น้องต่างมารดาคือ คุณพุ่ม (บุษบาท่าเรือจ้าง) ยอดกวีหญิงในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เบื้องต้นเธอได้เข้าเป็นนางห้ามในกรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ ซึ่งเป็นที่เชิดหน้าชูตาอย่างมาก เนื่องจากเป็นธิดาของพระยาราชมนตรี ทั้งสองมีโอรสธิดาด้วยกันสองพระองค์ แต่ต่อมาเมื่อกรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ได้สิ้นพระชนม์ในวัยหนุ่ม หม่อมน้อยจึงกลับไปอยู่บ้านที่ท่าช้างวังหลวงร่วมกับบิดาพร้อมด้วยพระโอรสและพระธิดาทั้งสองที่ยังเล็กอยู่คือ หม่อมเจ้าสาระพัดเพชร ศิริวงศ์ และพระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประเสริฐศักดิ์  เจ้าจอมมารดาทองสุก ในรัชกาลที่ 1
เจ้าจอมมารดาเจ้านางทองสุก มีนามเดิมว่า เจ้าหญิงคำสุกแห่งเวียงจันทน์ มีนามฉายาว่า เจ้านางเขียวค้อม ประสูติที่นครเวียงจันทน์ ถือกำเนิดในราชวงศ์เวียงจันทน์ เป็นพระราชธิดาในพระเจ้าอินทวงศ์ เจ้าผู้ครองนครเวียงจันทน์ในสมัยตกเป็นประเทศราชของสยาม และเป็นพระราชนัดดา (หลานปู่และหลานอา) ในสมเด็จพระเจ้าสิริบุญสารและสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์ พระมหากษัตริย์แห่งนครเวียงจันทน์ พระองค์ได้เสด็จตามพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มาจากนครเวียงจันทน์ พร้อมกับพระราชบิดาและพระบรมวงศานุวงศ์คือ เจ้านันทเสน เจ้าพรหมวงศ์ เจ้าอนุวงศ์ เจ้านางแก้วยอดฟ้า พร้อมด้วยขุนนางข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชไปรบชนะเมืองเวียงจันทน์ในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าตากสิน ตั้งแต่เมื่อครั้งยังดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก เหตุการณ์ครั้งนั้นสยามได้อัญเชิญพระแก้วมรกตพร้อมทรัพย์สินมีค่าอื่นๆ มาสู่ราชสำนักกรุงธนบุรีด้วย  เจ้าจอมมารดาอัมพา ในรัชกาลที่ 2
ทั้งนี้พระยาอินทรอากรผู้บิดา เป็นน้องชายของพระยาไกรโกษา (เริก ไกรฤกษ์) ที่ถวายตัวรับราชการต่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีในตำแหน่งเสมียนกรมท่าซ้าย ติดต่อค้าขายกับประเทศจีน จนลุมาสมัยรัชกาลที่ 1 จึงเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาไกรโกษา" และเป็นต้นสกุลไกรฤกษ์สืบมา ส่วนน้องชายของท่านคือ มุ่ย เป็นต้นสกุลนิยะวานนท์ และมีหลานสาวเข้ารับราชการฝ่ายในคือ เจ้าจอมมารดาเลื่อน ในรัชกาลที่ 5 หม่อมเจ้าวิไลกัญญา ภาณุพันธุ์
แพทย์หญิงพันธุ์วโรภาส เศวตรุนทร์ (พระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ประสูติแต่หม่อมมาลี ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา) เคารพหม่อมเจ้าวิไลกัญญาประดุจมารดาแท้ ๆ และเรียกหม่อมเจ้าวิไลกัญญาว่าแม่ อีกทั้งแพทย์หญิงพันธุ์วโรภาสยังสมรสกับนายแพทย์ชูช่วง เศวตรุนทร์ ญาติของหม่อมเจ้าวิไลกัญญา ซึ่งนายแพทย์ชูช่วงได้เข้าเฝ้าหม่อมเจ้าวิไลกัญญา ณ ตำหนักอยู่บ่อย ๆ จึงได้พบรักกับแพทย์หญิงพันธุ์วโรภาส หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล
หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล เกิดเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2460 (ปฏิทินสากลคือ พ.ศ. 2461) เป็นธิดาของพันเอก หลวงเอนกนัยวาที (หม่อมราชวงศ์นารถ ชุมสาย)กับเจิม ชุมสาย ณ อยุธยา (สกุลเดิม ประจันราย) เป็นน้องสาวของหม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย และเป็นอาของอาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และระดับปริญญาโทสาขาเคมีอินทรีย์จากมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ สหรัฐอเมริกา สมรสกับผล นิลอุบล ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา
ประคิณเกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2462 ในครอบครัวคริสตัง เป็นธิดาของแสง กรองทอง (นามทางศาสนา ยอห์น บัปติสตา) กับประคอง กรองทอง (นามทางศาสนา โรซา) เธอมีเชื้อสายจีนจากปู่ มีชื่อทางศาสนาว่าเออเชนี ตั้งตามชื่อนักบุญเอวเยน (Eugène) ส่วนชื่อจริงมารดาตั้งตามพจนานุกรมปัลเลอกัวซ์ แปลว่า "ประคับประคอง" กิมก๋งจู๋
องค์หญิงกิมก๋งจู๋เป็นพระราชธิดาองค์ใหญ่ของ พระเจ้าซุนกวน ปฐมจักรพรรดิแห่ง ง่อก๊ก และพระสนมของพระองค์ ปู้ฮูหยิน หม่อมแสง พึ่งบุญ ณ อยุธยา
หม่อมแสง พึ่งบุญ ณ อยุธยา เป็นหม่อมในหม่อมไกรสร (พระนามเดิม พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไกรสร กรมหลวงรักษ์รณเรศ) และเป็นอดีตพระสนมในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
Family of Main Page แสนทิพย์นาบัวพระโพสาทธรรมิราชาไชยจักรพรรดิภูมินทราธิราช หรือเจ้าอุปราช (นอง) แห่งเวียงจันทน์พระราชมารดา (อดีตพระชายาเจ้าชมพู พระเชษฐาพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช)เจ้าพระวรราชปิตา (พระตา) หรือท้าวราชวงศาพระชายา พระไชยบูลย์ ธมฺมชโย
พระไชยบูลย์ ธมฺมชโย เกิดเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2487 ณ คุ้งน้ำแม่น้ำเจ้าพระยา ตำบลบ้านแป้ง อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี บิดาชื่อจรรยงค์ สุทธิผล มารดาชื่อจุรี สุทธิผล[3] เจ้าจอมมารดาจีน
เจ้าจอมมารดาจีน เดิมคือ “หม่อมจีน ลดาวัลย์ ณ อยุธยา” เป็นหม่อมในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริว่าท่านเป็นพระชนนีในพระอรรคชายาเธอ 3 พระองค์ ทั้งยังเป็นพระอัยยิกาฝ่ายพระมารดาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอีก 6 พระองค์ จีงมีพระบรมราชโองการสถาปนา หม่อมจีน ลดาวัลย์ ณ อยุธยา เป็น เจ้าจอมมารดาจีน เจ้าจอมมารดาดวงคำ ในรัชกาลที่ 4
อนึ่งเจ้าจันทรเทพสุริยวงศ์ เป็นโอรสของเจ้าอุปราช (ติสสะ) และน้องชายของเจ้าท่อนแก้ว มารดาเจ้าจอมมารดาดวงคำ เจ้าจันทรเทพสุริยวงศ์มีบุตรีท่านหนึ่งรับราชการเป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวคือ เจ้าจอมประทุม เจ้าจอมมารดากลิ่น ในรัชกาลที่ 4
พระยาดำรงราชพลขันธ์ (จุ้ย คชเสนี) ถวายตัวเข้ารับราชการในมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย จนได้รับบรรดาศักดิ์และเป็นเจ้าเมืองนครเขื่อนขันธ์ ครั้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้ถวายตัวธิดาคือ กลิ่น หรือ ซ่อนกลิ่น เข้ารับราชการฝ่ายใน และได้เป็นเจ้าจอมมารดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ (ประสูติ: 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2398 — สิ้นพระชนม์: 10 สิงหาคม พ.ศ. 2468) ต้นราชสกุล “กฤดากร ณ อยุธยา”  กำพล วัชรพล
กำพล วัชรพล เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2462 ตรงกับวันขึ้น 6 ค่ำ เดือนยี่ ปีมะแม ที่กระท่อมหลังคามุงจาก หลังวัดดอนไก่ดี ริมคลองภาษีเจริญ ในเขตอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เป็นบุตรคนสุดท้องของนายหลี (บิดา) และนางทองเพียร (มารดา) มีชื่อเดิมว่า แตงกวย ยิ้มละมัย และต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น นิพนธ์ ตามนโยบายรัฐนิยมของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม มีพี่ร่วมมารดา 3 คน คือ นกแก้ว ทรัพย์สมบูรณ์ (ญ), สยม จงใจหาญ (ช) และวิมล ยิ้มละมัย (ช) เจ้าฟ้ากองไท
เจ้าฟ้ากองไท ราชบุตรในเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง เจ้าฟ้าเชียงตุงองค์ที่ 8 ประสูติแต่เจ้านางจามฟอง พระองค์และเจ้าพรหมลือได้ไปศึกษาต่อในประเทศอังกฤษ โดยเจ้ากองไทได้เรียนทางภาควิชาเศรษฐศาสตร์ ส่วนเจ้าพรหมลือเรียนทางด้านช่างไฟฟ้า แต่เรียนไม่สำเร็จการศึกษาทั้งคู่ เนื่องจากทั้งคู่เรียนๆเล่น เจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง ผู้เป็นเจ้าพ่อ จึงได้เรียกทั้งสองคนกลับมายังเชียงตุง เมื่อกลับมาถึงพม่า เจ้ากองไทไม่ยอมกลับเชียงตุง และได้สมัครเข้าเป็นทหารอังกฤษ จนได้รับยศเป็นนายร้อยโท การไม่กลับเชียงตุงเจ้ากองไทได้เขียนหนังสือถึงเจ้าพ่อแจ้งว่าตนไม่มีหวังจะได้ดิบได้ดีอะไรทางเชียงตุง (คือไม่มีหวังจะได้เป็นเจ้าฟ้า) ก็จะไปหาความดีเอาทางอื่น การที่เจ้ากองไทคิดเช่นนั้น เพราะเห็นว่าเจ้าแม่เป็นคนสามัญ ไม่ใช่เชื้อเจ้า และไม่ใช่มหาเทวี และเข้าใจว่าตำแหน่งเจ้าแกมเมือง (ตำแหน่งรัชทายาท) จะได้แก่เจ้าพรหมลือ เพราะมารดาเป็นเชื้อเจ้าและเป็นมหาเทวี เมื่อเจ้าพ่อได้ทราบความจากหนังสือนั้นแล้ว ก็โทรเลขไปเรียกตัวเจ้ากองไทให้กลับมา และได้แต่งตั้งให้เป็นเจ้าแกมเมือง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าฉิมใหญ่
ซึ่งนิมิตดีคือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ได้ทำศึกตีเวียงจันทน์แตกได้พระแก้วมรกตและพระบางมาสู่พระนคร ส่วนลางร้ายคือแมงมุมและจิ้งจกตกลงมาพร้อมกัน หลังจากนั้นเจ้าจอมมารดาฉิมใหญ่ก็สิ้นพระชนม์ แต่ขณะเดียวกันการ ""ประโคมแตรสังข์ลั่นฆ้องไชย"" เป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าพระราชโอรสที่ประสูติเป็นเจ้าฟ้าทั้ง ๆ ที่ผู้ให้กำเนิดเป็นเพียงเจ้าจอมมารดาเท่านั้น ซึ่งกรณีในกรณีดังกล่าวจัดว่าเป็นเจ้าฟ้าตั้ง หม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา
หม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา เป็นธิดาของหลวงนิธิพิมล (พลอย วสุวัต) กับสุ่น ราชนิธิพิมล จบการศึกษาจากโรงเรียนราชินี และประกอบอาชีพครูสอนภาษาไทย และเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนวรรณวิทย์ เสกสมรสกับ ร้อยเอก หม่อมเจ้าทินทัต สุขสวัสดิ์ ผู้รั้งผู้บังคับการกรมทหารบกม้ากรุงเทพรักษาพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระโอรสองค์ใหญ่ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศุขสวัสดี กรมหลวงอดิศรอุดมเดช กับหม่อมแช่ม สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา หม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา มีธิดากับหม่อมเจ้าชายทินทัต สุขสวัสดิ์ 3 คน คือ พิมพ์แข กุญชร ณ อยุธยา
พิมพ์แข กุญชร ณ อยุธยา ชื่อเล่นชื่อ ป๋อง (13 เมษายน พ.ศ. 2494) เกิดที่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรสาวของหม่อมหลวงขาบ กุญชร อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรีในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม และอดีตโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ กับ สินีนาฏ โพธิเวส นักแสดงอาวุโส มีน้องสาวอีก 2 คน คือ  หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
Family of Main Page ท้าวโคต พระราชโอรสเจ้าพระวรราชปิตา (พระตา)ท้าวสีหาราช (พลสุข)เจ้าราชบุตร (สุ่ย บุตโรบล)อาชญาแม่สุภาท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น บุตโรบล)อาชญาแม่ทอง บุตโรบลหม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยาพระศรีโสภา (ชาวจีน)อาชญาแม่ดวงจันทร์ บุตโรบลนางทุมมา เจ้าจอมมารดาอำพัน ในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี
ท่านเป็นธิดาเจ้าอุปราชจันทร์ (ครั้นตั้งเจ้าชุมนุนก๊กต่างๆ สมัยกรุงศรีอยุธยาแตก) แห่งนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาโปรดเกล้าฯมีบรรดาศักดิ์เป็นที่เจ้าพระยาสุรินทรราชา ข้าหลวงสำเร็จราชการอยู่เมืองถลาง กำกับราชการหัวเมืองทะเลหน้านอก ๘ หัวเมืองมาก่อนแล้ว ต่อมาเป็นอุปราชเมืองนครศรีธรรมราชในภายหลัง
เจ้าพระยาสุรินทรราชา อุปราชเมืองนครศรีธรรมราช บุรพชนเป็นพราหมณ์มาแต่อินเดียตัวท่านเป็นบุตรคนที่ ๓ ของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ (อู่) ผู้มีชื่อเสียงในรัชสมัยแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศครั้งกรุงศรีอยุธยา ท่านเองเป็นต้นสกุล “จันทโรจวงศ์” ท่านมีภริยาหลายคน ได้มีบุตรหลานแตกสกุลออกหลายสาย เช่น “บุรณศิริ” “ศิริวัฒนกุล” “ชัชกุล” บุตรชายคนหนึ่งของท่านชื่อ “ฤกษ์” ตกค้างอยู่เมืองถลางได้ภรรยาเป็นหลานตัวของท้าวเทพกระษัตรีชื่อ พุ่ม ภายหลังนายฤกษ์ รับราชการบรรดาศักดิ์ได้เป็นที่พระยาถลาง หม่อมสมพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา
หม่อมสมพันธ์ บริพัตร ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา; 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2448 - 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523) เป็นหม่อมในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยาหม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา (เดิม: ไฉไล ถาวร) ได้ลงนามจดทะเบียนสมรสกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล ภายหลังจากที่หม่อมหลวงสร้อยระย้าถึงแก่อนิจกรรมแล้ว มีพระโอรสธิดา ได้แก่ หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
กลุ่มสืบสาน นำฮอย หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา[13] อาคารหม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา ณ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี วันรำลึกหม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา ตรงกับวันที่ 20 ตุลาคมของทุกปี ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันถึงแก่อนิจกรรมของหม่อมเจียงคำ[14] กองทุนเครือข่ายแห่งบุญหม่อมเจียงคำอนุสรณ์[15] อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา
อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา มีชื่อเล่นว่า "เอ๊ะ" เกิดที่วชิรพยาบาล เป็นบุตรคนที่สองของหม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย กับเฉลิมขวัญ ชุมสาย ณ อยุธยา (ธิดาของพระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย)) มีพี่น้องร่วมบิดามารดา คือ  หม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา
หม่อมดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ณ ถลาง; 14 ธันวาคม พ.ศ. 2467 – 5 กันยายน พ.ศ. 2558) เป็นนักเขียน, ครู, นักแปล และผู้แต่งเพลงสำหรับเด็กชาวไทย ทั้งเป็นผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมศักยภาพเด็กปฐมวัย เธอเสกสมรสกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุขุมาภินันท์ และเป็นมารดาของหม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครลำดับที่ 15 เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์ย้อย ในรัชกาลที่ 5
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์ย้อย เป็นพระธิดาในหม่อมเจ้าโสภณ อิศรางกูร กับหม่อมอิ่ม อิศรางกูร ณ อยุธยา บิดาเป็นพระโอรสในสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเกศ กรมขุนอิศรานุรักษ์ ต้นราชสกุลอิศรางกูร เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์ย้อยมีน้องสาวคนหนึ่งถวายตัวเป็นเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเช่นกัน คือ เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์มณี อรอำไพ โกมารกุล ณ นคร
ท่านหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร พระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าหญิงอรอำไพ เกษมสันต์ ประสูติเมื่อ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2453 - เป็นธิดาลำดับที่ 54 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับเจ้าจอมมารดาแพ และเป็นธิดาลำดับที่ 5 ที่ประสูติในหม่อมทองสุก เกษมสันต์ ณ อยุธยา (พ.ศ. 2416 - พ.ศ. 2487) ทรงมีเชษฐาและเชษฐภคินีร่วมมารดา 4 องค์ คือ  เจ้าสุคันธา ณ เชียงใหม่
เจ้าสุคันธาเป็นพระธิดาในเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลงประสูติแต่เจ้านางบัวทิพย์หลวง ณ หอหลวงเมืองเชียงตุง โดยพระชนนีมีตำแหน่งเป็น "นางฟ้า" ทั้งเป็นลูกหลานข้าราชการในเชียงตุง และเป็นหลานตาพระยาแขก (ผู้ทำหน้าที่นำเจ้าฟ้าเมืองอื่นมาคำนับเจ้าฟ้าเชียงตุง) เจ้าสุคันธาจะเรียกเจ้าพ่อว่า "ฟ้าหม่อม" มีพี่น้องร่วมมารดาคือ เจ้าแว่นแก้ว, เจ้าแว่นทิพย์, เจ้าสิงห์ไชย และเจ้าแก้วเมืองมา หม่อมกอบแก้ว อาภากร ณ อยุธยา
พันโทหญิง หม่อมกอบแก้ว อาภากร ณ อยุธยา ป.จ.(สกุลเดิม: วิเศษกุล; 5 เมษายน พ.ศ. 2451 — 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2551) หม่อมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา และอดีตนางกำนัลในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ชลาศัย ขวัญฐิติ
ชลาศัย ขวัญฐิติ หรือชื่อเดิมว่า หม่อมชลาศัย ยุคล ณ อยุธยา ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น คูณมาศ ขวัญฐิติ และ โชติกา ขวัญฐิติ มีชื่อแต่แรกเกิดว่า นิภาพร รอดอ่อน เป็นที่รู้จักในชื่อ หม่อมลูกปลา (ประมาณ พ.ศ. 2515 — ) อดีตหม่อมใน หม่อมเจ้าฐิติพันธุ์ ยุคล หรือ ท่านกบ หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา
หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา หรือ พระชนนีน้อย เป็นหม่อมในสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระองค์เจ้าศิริวงศ์ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ และเป็นพระราชมารดาในสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี เจ้าทิพวรรณ ณ เชียงตุง
เจ้าทิพวรรณ ณ เชียงตุง เป็นธิดาของเจ้าไชยสงคราม (น้อยเบี้ย ณ ลำปาง) กับเจ้าฝนห่าแก้ว ณ ลำปาง ซึ่งเป็นราชธิดาในมหาอำมาตย์โท พลตรีเจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต เจ้าผู้ครองนครลำปางองค์สุดท้าย กับแม่เจ้าเมืองชื่นราชเทวี ประสูติเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2446 ณ คุ้มหลวงของเจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต มีเชษฐภคินีทั้งหมด 4 พระองค์
เนื่องจากเจ้าทิพวรรณกำพร้าเจ้าบิดาเจ้ามารดาตั้งแต่วัยเยาว์ ดังนั้นจึงได้รับการเลี้ยงดูจากเจ้าตา คือ เจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต และให้การศึกษาอบรมเป็นอย่างดีร่วมกับพระราชวงศ์องค์อื่นๆ ภายในคุ้มหลวง ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (5 มีนาคม พ.ศ. 2436 - 16 มีนาคม พ.ศ. 2529) (นามเดิม:ยี่สุ่น มังกรพันธ์) เป็นบุตรีของศาสนาจารย์กิมเฮง มังกรพันธ์ และนางทองอยู่ (จากสกุลปักษานนท์) เกิดเมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2436 ได้รับการศึกษาที่โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง (ปัจจุบันคือ โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย) สมรสกับหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ โอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ซึ่งสำเร็จวิชาแพทย์จากยุโรปท่านแรกของเมืองไทย มีบุตรธิดาด้วยกัน 4 คน คือ หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล (ชายาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล) หม่อมหลวงซัง สนิทงศ์ และหม่อมหลวงพวงร้อย อภัยวงศ์ และหม่อมหลวงคงคา สนิทวงศ์
ความสามารถทางด้านภาษาต่างประเทศของคุณยี่สุ่น นับว่าดีมากจากพื้นฐานที่ได้รับการสอนจากโรงเรียนกุลสตรีวังหลัง และจากการที่ต้องติดตามสามีคือหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ซึ่งเป็นแพทย์ไปในหลายสถานที่ในภารกิจหลายๆ ด้าน ทั้งงานสังคมที่ต้องติดต่อกับชาวต่างประเทศ และงานในท้องถิ่นทุรกันดารซึ่งหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ต้องไปตรวจรักษาผู้เจ็บป่วย ด้วยคุณยี่สุ่นท่านเป็นผู้หญิงสมัยใหม่ที่มีความรู้ทางด้านภาษาอังกฤษอย่างดีเยี่ยม จึงสามารถอ่านสลากยาภาษาอังกฤษ และรู้จักเครื่องมือแพทย์ต่างๆ เป็นอย่างดี หม่อมชลิตา ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา
เซเลีย โฮวาร์ด () ชื่อเล่นภาษาสเปนว่า เชลีตา () หรือรู้จักในนาม หม่อมชลิตา ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา เป็นสตรีชาวอาร์เจนตินาและเป็นหม่อมคนที่สองของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีรพงศ์ภาณุเดช ซึ่งสมรสกันในปี พ.ศ. 2494 ก่อนที่จะหย่ากันในปี พ.ศ. 2499 หม่อมเจ้ามารศีสุขุมพันธุ์ บริพัตร
หม่อมเจ้ามารศีสุขุมพันธุ์ บริพัตร ทรงเป็นพระธิดาพระองค์เดียวในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุมภฏพงษ์บริพัตร กรมหมื่นนครสวรรค์ศักดิพินิต และหม่อมราชวงศ์พันธ์ทิพย์ บริพัตร (สกุลเดิม เทวกุล) ประสูติเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2474 ณ วังบางขุนพรหม (ปัจจุบันเป็นที่ทำการธนาคารแห่งประเทศไทย) หม่อมเจ้าหญิงมารศีสุขุมพันธ์ บริพัตร สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 สิริชันษา 81 ปี ประยูรญาติได้ถวายเพลิงศพอย่างเรียบง่าย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้เชิญอัฐิและอังคารไปบรรจุไว้อนุสาวรีย์สุขุมาลย์นฤมิตร ในสุสานหลวง วัดราชบพิตรสถิตมหาสีมาราม เจ้าเหมพินธุไพจิตร
เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร มีพระนามเดิมว่า เจ้าคำหยาด ไม่ทราบปีที่ประสูต ทรงเป็นราชโอรสใน เจ้าหลวงไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 6 กับ แม่เจ้าคำจ๋าราชเทวี และทรงเป็นราชนัดดา (หลานปู่) ใน เจ้าหลวงเศรษฐีคำฝั้น เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 1 และเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 3 กับ แม่เจ้าคำแปงราชเทวี เจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย์
พระมเหสีเจ๋อหมิ่น หรือ เจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย ทรงเป็นพระมเหสีในพระจักรพรรดิเฉียนหลง ทรงกำเนิดในตระกูลชาวแมนจู ตระกูลฟู่ฉา เป็นธิดาของฟู่ฉา เวิงกั่วถู ประสูติปีใดไม่ปรากฏ ทรงประสูติพระโอรสพระองค์แรกให้กับพระสวามีคือติ้งอันชินอ๋อง หย่งหวง ต่อมาก็ประสูติพระธิดาองค์ที่สองให้แก่พระสวามี พระนางทรงสิ้นพระชนม์ในวันที่ 20 สิงหาคม ค.ศ.1735 ก่อนพระสวามีครองราชย์ ในปีค.ศ.1736 เดือนตุลาคมพระจักรพรรดิจึงทรงอวยพระยศพระนางให้เป็นพระอัครชายาเจ๋อ (เจ๋อเฟย) และในปีค.ศ.1745 พระจักรพรรดิก็ทรงอวยพระยศให้พระนางอีกครั้งเป็นพระมเหสีเจ๋อหมิ่น (เจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย) ยอดยุทธจักรมังกรฟ้า
มารชมพู (นำแสดงโดย เหมียวเข่อซิ่ว) หรือต๊กโกวหงส์น้องสาวต่างมารดาของฮุ้นปวยเอี๊ยง บุตรสาวซิมเมี่ยงกุน ถูกเลี้ยงมาโดยต๊กโกวบ้อเต็ก จึงมีวิชาฝ่ายมาร มีฝีมือสูง นางมีบาดแผลในจิตใจที่มิอาจสมหวังในความรักกับ ฮุ้นปวยเอี๊ยงได้ หลังโดดหน้าผาในภาคแรกเพื่อหนีการจับเป็นตัวประกันของ ก้วงตงลิ้ว เธอถูกมารคนจับมาทำเป็นนักฆ่าที่ไม่มีความรู้สึกที่สมบูรณ์ที่สุด นิสัยมุทะลุ ก้าวร้าว เด็ดเดี่ยว กล้าหาญ แต่เอาแต่ใจ เพราะเป็นลูกสาวคนเดียวที่ถูกตามใจมาแต่เด็ก แต่จิตใจลึกๆ แล้วงดงาม มีความเมตตา หม่อมกอบแก้ว อาภากร ณ อยุธยา
หม่อมกอบแก้วได้พบกับพระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา เป็นครั้งแรกที่วังไกลกังวล ในวันงานพระราชพิธีคฤหมงคล ขึ้นพระตำหนักเปี่ยมสุข เมื่อวันที่ 10-11 เมษายน พ.ศ. 2472 ภายหลังจึงได้เสกสมรสกัน เมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2472 แต่ไม่มีพระทายาท ชื่อของหม่อมกอบแก้ว เป็นที่มาของชื่อเจ้ากอแก้วประกายกาวิล ณ เชียงใหม่ ด้วยเป็นมารดาอุปถัมภ์ หม่อมเจ้าจุลเจิม ยุคล
หม่อมเจ้าจุลเจิม ทรงมีเชษฐา เชษฐภคินี และขนิษฐา ร่วมอุทร 4 องค์ คือทรงศึกษาชั้นประถมที่โรงเรียนวชิราวุธ และชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ก่อนจะได้รับการส่งไปศึกษาต่อจนจบมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียน Kemper Military School รัฐมิสซูรี ประเทศสหรัฐอเมริกา และทรงศึกษาต่อจนจบปริญญาตรีด้านวิศวกรรมไฟฟ้า จากมหาวิทยาลัย Western Pacific University (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัย California Miramar University) และหลักสูตรปริญญาโทด้านการจัดการกีฬาหม่อมเจ้าจุลเจิมเสกสมรส 2 ครั้ง ในครั้งแรกกับหม่อมศิริพร ยุคล ณ อยุธยา (เสนาลักษณ์) ซึ่งถึงแก่กรรมด้วยโรคมะเร็งเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2532 มีโอรส - ธิดา 2 คน คือ ต่อมาได้เสกสมรสใหม่กับหม่อมอัญชลี ยุคล ณ อยุธยา (ขัติยสุรินทร์) ในปี พ.ศ. 2533 มีธิดา 2 คน คือ พระสนมเอกชิ่งกง
พระมเหสีชิ่งกง หรือ ชิ่งกงหวงกุ้ยเฟย (ค.ศ. 1724-ค.ศ. 1774) เป็นพระมเหสีในสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลง
พระมเหสีชิ่งกงกำเนิดในครองครัวชาวฮั่นตระกูลลู่ บิดาคือลู่สือหลงเกิดในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง พระนางเข้าวังในปี 1740 และได้เป็นพระสนมขั้นกุ้ยเหริน และต่อมาก็ได้รับแต่งตั้งเป็นพระชายาชิ่ง (慶嬪) และได้รับเลื่อนตำแหน่งเป็นพระอัครชายาชิ่ง (慶妃) ในปี 1759 ในปี 1765 ทรงเสด็จพระราชดำเนินตามพระราชสวามีประพาสทางภาคใต้ของประเทศ และสามปีต่อมาในปี 1768 ก็ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็นพระราชเทวีชิ่ง (慶貴妃)
พระนางสิ้นพระชนม์ในปี 1774 พระสุสานมีชื่อว่าอวี้หลิง ในปี 1796 พระโอรสองค์ที่สิบห้าคือองค์ชายหย่งเหยี่ยนของสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลงทรงขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิเจียชิ่ง และทรงแต่งตั้งพระนางขึ้นเป็นพระมเหสีชิ่งกง (慶恭皇貴妃) ในปี 1799 เพราะพระนางทรงเลี้ยงพระองค์มาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ หม่อมเจ้ากมลปราโมทย์ เทวกุล
หม่อมเจ้าหญิงกมลปราโมทย์ เทวกุล (5 ธันวาคม พ.ศ. 2441 - 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517) หรือ หม่อมเจ้ากมลปราโมทย์ กิติยากร เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ และหม่อมเจ้าหญิงอัปสรสมาน เทวกุล มีพระขนิษฐาและพระเชษฐาร่วมพระมารดา 11 พระองค์ คือ หม่อมเหม็น
หม่อมเหม็น ประสูติเมื่อวันศุกร์ ขึ้น 7 ค่ำ เดือน 11 จ.ศ. 1141 หรือวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2322 ได้รับพระนามเมื่อประสูติว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสุพันธุวงศ์ แต่คนทั่วไปเรียกว่า "เจ้าฟ้าเหม็น" เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี กับเจ้าครอกฉิมใหญ่ (ต่อมาได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าฉิมใหญ่) พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ดังปรากฏใน "จดหมายเหตุความทรงจำกรมหลวงนรินทรเทวี" ซึ่งได้บันทึกเรื่องราวดังกล่าวไว้ ความว่า หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา มีชื่อเล่นว่า แอ๊ด เป็นบุตรคนที่สี่จากทั้งหมดหกคน บิดาขับรถแท็กซี ส่วนมารดาเป็นแม่ค้าขายกาแฟให้กับชาวบ้านและชาวเรือที่ล่องอยู่ตามแม่น้ำนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม สำเร็จการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนพร้อมพันธ์แล้วไม่ได้ศึกษาต่อเพราะฐานะทางบ้านไม่อำนวย หลังจากนั้นจึงช่วยแม่ขายข้าวแกงที่ซอยเฉยพ่วง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี
พระองค์มีพระเชษฐาและพระเชษฐภคินีที่ประสูติร่วมพระมารดาอีก 3 พระองค์ ซึ่งมีพระนามที่คล้องจองกัน ได้แก่ สมเด็จเจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร สมเด็จเจ้าฟ้านภาจรจำรัสศรี สมเด็จเจ้าฟ้ามาลินีนพดารา และสมเด็จเจ้าฟ้านิภานภดล  เจ้ากุลวงศ์ ณ เชียงใหม่
เจ้ากุลวงศ์ ณ เชียงใหม่ เป็นผู้ที่มีบทบาทในการสนับสนุนเงินทุนในการทำนุบำรุงวัดพระธาตุดอยคำ อำเภอเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเป็นวัดที่เจ้าอินหวัน ณ เชียงใหม่ มารดาของเจ้ากุลวงศ์ มีความศรัทธาเลื่อมใสมาก นาเดีย โสณกุล ณ อยุธยา
เธอเติบโตขึ้นมาในครอบครัวที่พ่อแม่หย่าร้าง โดยอาศัยอยู่กับมารดาคือ ปิลันธนา ชุนหเขต และน้องสาว อภิษฎา นิมิตรวานิช เธอกล่าวว่าเธอเป็น "ลูกเสี้ยว" ที่มีบิดาเป็นชาวไทยเชื้อสายจีน กับมารดาชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลาม ส่วนตัวเธอนับถือศาสนาอิสลามตามมารดา อี้ฉง
อี้ฉงเกิดในราชสกุลอ้ายซินเจว๋หลัว เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ห้าในจักรพรรดิเต้ากวง พระมารดาคือเสียงเฟย์ สกุลหนิ่วฮู่ลู่ พระองค์ถูกยกให้เป็นพระโอรสบุญธรรมของเจ้าชายเหมียนข่ายและได้สืบทอดตำแหน่งตุนชินหวังต่อจากพระบิดาบุญธรรม ปริม บุนนาค
ปริม บุนนาค หรือ หม่อมปริม ยุคล ณ อยุธยา เป็นหม่อมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ กับ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมเขตรมงคล และอดีตนักแสดง อินทุรัตนา บริพัตร
พระองค์หญิงอินทุรัตนาเป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต และหม่อมสมพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา (สกุลเดิม ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา) ธิดาของพระยาวทัญญูวินิจฉัย (หม่อมหลวงชุ่ม ปาลกะวงศ์) มีพระยศเดิมเมื่อแรกประสูติว่า "หม่อมเจ้าอินทุรัตนา บริพัตร" และมีพระอนุชาร่วมพระมารดาคือหม่อมเจ้าสุขุมาภินันท์ บริพัตร และมีพระพี่น้องต่างมารดาอีก 8 พระองค์  เจ้าจอมมารดาอัมพา ในรัชกาลที่ 2
เจ้าจอมมารดาอัมพา เป็นธิดาคนที่สามจากทั้งหมดเจ็ดคนของพระยาอินทรอากร (อิน ไกรฤกษ์ หรือ โง้ว แซ่หลิม) กับมารดาชาวจีนไม่ปรากฏนาม และเกิดในประเทศจีน มีพี่น้องคือ เสง (ช.), มิน (ช.), ไม้เทศ (ญ.), เถาวัลย์ (ญ.), กลีบ (ญ.) และมุ่ย (ช.) สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา
สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา หรือ ดร.สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา มีชื่อเล่นว่า "แอ๊ะ" เป็นบุตรของหม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย กับเฉลิมขวัญ ชุมสาย ณ อยุธยา (ธิดา พระปทุมเทวาภิบาล เจ้าเมืองหนองคาย) มีพี่น้องร่วมบิดามารดา ผลงานออกแบบของท่านมีมากมายกว่า 200 โครงการ อาทิ เจ้าจอมมารดาสี ในรัชกาลที่ 2
คุณฉิมรักใคร่ชอบพอคุณสีเมื่อสมัยกรุงธนบุรี เนื่องจากมีเคหสถานใกล้กับเคหสถานของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ซึ่งขณะนั้นยังดำรงยศเป็นเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกขึ้นครองราชย์แล้ว จึงได้พระราชทานให้เป็นสนมเอกแก่สมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร ราวปี พ.ศ. 2328 และได้ให้ประสูติกาลพระราชธิดาสองพระองค์ คือภายหลังเจ้าจอมมารดาสี คงสมบูรณ์อยู่มากคืออ้วนมาก จนถูกเรียกกันทั่วไปว่า "เจ้าคุณพี" ดังปรากฏในคำกลอนพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 2 เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพุทธเลิศหล้านภาลัยโปรดให้เหล่านางในตามเสด็จประพาสสวนขวาโดยลงเรือพายทำนองไล่จับกัน ทรงเขียนกลอนกล่าวถึงรูปพรรณของเจ้าจอมมารดาสีว่า ""จับได้เรือเจ้าคุณพี ท่านเป็นผู้ดีมาแต่แผ่นดินโน้น ท่านงามนักเจียวเมื่อสาว เดี๋ยวนี้อ้วนราวกะตะโพน"" สอดคล้องกับคำตรัสเล่าของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวความว่า ""แต่เมื่อได้เห็นตัวนั้นเป็นผู้ใหญ่มีพระองค์เจ้าแล้วถึง ๒ องค์ รูปพรรณแปรปรวนอ้วนพีจึงได้เรียกชื่อนี้จนตาย"" หม่อมสุ่น คัคณางค์ ณ อยุธยา
หม่อมสุ่น เกิดเมื่อปีมะแม วันเสาร์ที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2402 บิดาชื่อ กิม เป็นพ่อค้าผ้าลายและผ้าแพร มารดาชื่อเต่า หม่อมสุ่นได้รับการศึกษาพอสมควรกับฐานะของกุลสตรีในสมัยนั้น ต่อมาได้ถวายตัวเป็นหม่อมของกรมหลวงพิชิตปรีชากร ตั้งแต่ยังทรงดำรงพระยศเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าคัคณางคยุคล หม่อมกมลา ยุคล ณ อยุธยา
หม่อมกมลา ยุคล ณ อยุธยา จ.จ. (หม่อม) ใน หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล หรือท่านมุ้ย ชื่อเล่น หม่อมบี๋ สกุลเดิม เศรษฐี เกิดเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2505 มีบุตรและธิดากับหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม รวม 2 คน คือ หม่อมราชวงศ์ศรีคำรุ้ง ยุคล เกิดเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2527 และ หม่อมราชวงศ์เฉลิมชาตรี ยุคล เกิดเมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2528  หม่อมเจ้าอุปลีสาณ ชุมพล
หม่อมเจ้าอุปลีสาน ชุมพล โอรสใน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ กับ หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2442 ทรงเษกสมรสกับหม่อมเจ้าพวงรัตนประไพ เทวกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเทวัญอุไทยวงศ์ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ กับ หม่อมพุก จันทรเสน มีบุตรธิดา คือ 
หม่อมเจ้าอุปลีสาน ชุมพล สิ้นชีพิตักษัยเมื่อ พ.ศ. 2517  พญาพล
พญาพล หรือ พ่อขุนหลวงพล ทรงเป็นราชนัดดาแห่งกษัตริย์น่านเจ้า นามพระบิดานั้นไม่ปรากฏหลักฐาน ส่วนพระมารดานามว่า“แม่เฒ่าจันทร์คำวงค์” ได้อพยพคนไทย ( ซึ่งส่วนใหญ่คือไทยลื้อ ไทยเขิน) ส่วนหนึ่งมาจากเมืองเชียงแสน ไชยบุรี และเวียงพางคำ ลงมาสร้างบ้านแปงเมืองบนที่ราบสองฟากฝั่งแม่น้ำยม เมื่อปี พ.ศ. 1371 ( ค.ศ.828 ) และขนานนามเมืองว่า " เมืองพลนคร " ( เมืองแพร่ปัจจุบัน ) พ่อขุนหลวงพล มีพระชายานามใดนั้นสืบหาหลักฐานไม่พบ แต่จากประวัติการสร้างวัดหลวงสมเด็จ(วัดหลวงปัจจุบัน) ซึ่งเป็นวัดแห่งแรกของเมืองนครแพร่ และประวัติวัดหัวข่วงได้ปรากฏหลักฐานว่าพ่อขุนหลวงพลมีโอรสองค์หนึ่งนามว่า ท้าวพหุสิงห์ ซึ่งพ่อขุนหลวงพลได้มอบให้ครองเมืองพลนครสืบต่อจากตน เมื่อปี พ.ศ. 1387 จาง ชุนหัว
มารดาแซ่ซาน (山氏) เป็นชาวเหอเน่ย ,เป็นพี่สาวของบิดา ซานเถา (山涛) ขุนนางตำแหน่ง ซือถู (司徒) ในราชวงศ์จิ้น เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข ในรัชกาลที่ 5
หม่อมราชวงศ์แข พึ่งบุญ เป็นธิดาของหม่อมนก ณ อยุธยา ซึ่งเดิมเป็น "หม่อมเจ้าชายนก พึ่งบุญ" พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงรักษ์รณเรศ (ซึ่งต้องพระราชอาญาถูกประหารชีวิต และถอดพระยศเป็น "หม่อมไกรสร" ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว) พระโอรสและพระธิดาจึงพลอยถูกถอดยศจากเจ้าลงมาเป็นสามัญชน และเรียกหากันว่า "หม่อม" นำหน้านามต่อมา ส่วนพระนัดดาชั้นหม่อมราชวงศ์ รวมไปถึงพระปนัดดาชั้นหม่อมหลวงนั้นไม่นับเป็นเจ้านายในราชวงศ์ แต่เป็นเพียงเชื้อพระวงศ์ จึงยังคงใช้คำนำหน้านามได้อย่างเดิม พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคลหม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล ราชสกุลเดิม สนิทวงศ์ ธิดาหม่อมราชวงศ์สุวพรรณ สนิทวงศ์ กับนางยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (มังกรพันธ์) มีพระโอรสธิดา [2] ได้แก่ น้อย ภมรพล
ท่านหญิงบวรวิจิตร สุทัศนีย์ หรือชื่อสกุลต่อมาว่า น้อย ภมรพล (พระนามเดิม: หม่อมเจ้าบวรวิจิตร สุทัศนีย์; ประสูติ: 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2455 บ้างว่าปี พ.ศ. 2459 - สิ้นชีพิตักษัย: 17 สิงหาคม พ.ศ. 2555) เป็นพระธิดาพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร กับหม่อมผัน สุทัศนีย์ ณ อยุธยา พระบิดาเป็นพระโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ประสูติแต่จอมมารดาหม่อมหลวงนวม ปาลกะวงศ์ และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว หม่อมแม้น ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา
หม่อมแม้น ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา (เดิม : คุณแม้น บุนนาค) เกิดวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2409 ในสมัยรัชกาลที่ 4 ท่านเป็นธิดาคนเล็กของ เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ สมุหพระกลาโหม ในสมัยรัชกาลที่ 5 กับท่านผู้หญิงอิ่ม และ เป็นหลานสาวของ สมเด็จเจ้าพระยามหาศรีสุริยวงศ์ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ คุณแม้นมีพี่น้องร่วมบิดามารดา 9 คน โดยพี่หญิงของท่านสองคนได้เป็นเจ้าจอมมารดาในองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 คือ เจ้าคุณพระประยูรวงศ์ และ เจ้าจอมมารดาโหมด หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
พระเจ้าพุทธวิเศษ หรือหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ เป็นพระพุทธรูปศิลาแลงปางนาคปรก ขนาดหน้าตักกว้าง 55 เซนติเมตร สูง 90 เซนติเมตร เป็นศิลปะยุคศรีโคตรบูรร่วมสมัยกับทวาราวดีของสยาม อายุราวพันกว่าปี ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในพระวิหารวัดทุ่งศรีวิไล บ้านชีทวน ตำบลชีทวน อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี นับถือกันว่าเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองของชาวบ้านชีทวนและตำบลใกล้เคียง ประชาชนนิยมจัดงานสมโภชเฉลิมฉลองหลวงพ่อพระพุทธวิเศษเป็นเวลา 3 วัน 3 คืน คือวันขึ้น 14 ค่ำ วันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 1 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี เรียกว่า งานปิดทองหลวงพ่อพุทธวิเศษประจำปี ส่วนบ้านชีทวนนั้นเดิมเป็นเมืองขอมโบราณเรียกว่า เมืองซีซ่วน] ภายหลังพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ (คำผง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช ผู้เป็นต้นราชตระกูลของหม่อมเจียงคำ ได้โปรดให้ท้าวโหง่นคำพร้อมราษฎร 150 ครัวเรือน ยกมาตั้งเป็นบ้านเมืองอีกครั้งที่เมืองซีซ่วน[7] ชาวเมืองเชื่อกันสืบมาว่า ผู้ที่แต่งงานมีครอบครัวมานานแล้วแต่ไม่มีบุตรธิดาไว้สืบสกุล สามีภรรยาก็มักพากันมานมัสการหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ เพื่อบนบานศาลกล่าวให้ตนมีบุตรธิดาไว้สืบสกุล ปรากฏว่าเป็นผลสำเร็จมากมาย มีตำนานเล่าสืบมาว่าครั้งหนึ่ง พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ และหม่อมเจียงคำ ได้เสด็จออกไปเยี่ยมไพร่ฟ้าประชาชนตามหัวเมืองต่างๆ และได้เดินทางผ่านบ้านชีทวน ทราบข่าวว่าที่บ้านชีทวนมีพระพุทธศักดิ์สิทธิ์คือหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ สามารถที่จะบนหรือขอสิ่งที่ปรารถนาได้ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์พร้อมหม่อมเจียงคำก็ดำริแก่กันว่า แต่เมื่อครั้งเสกสมรสมานานแล้วก็ยังหาได้มีพระโอรสพระธิดาไว้สืบสกุล ทั้งสองพระองค์จึงทรงนำดอกไม้ธูปเทียนและทองคำเปลวลงไปสักการบูชาขอพระโอรสพระธิดาจากหลวงพ่อพระพุทธวิเศษ ต่อมาไม่นานหม่อมเจียงคำก็ทรงพระครรภ์และได้ประสูติพระโอรส 2 พระองค์ ตามความปรารถนา คือหม่อมเจ้าอุปลีสานและหม่อมเจ้ากมลีสาน[8] หม่อมราชวงศ์แม้นนฤมาส ยุคล
หม่อมราชวงศ์แม้นนฤมาส ยุคล หรือ หญิงแม้น เป็นธิดาคนที่ 3 ในพลตรีหม่อมเจ้าจุลเจิม ยุคล พระอนุชาในหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล พระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ กับ หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา นามสกุลเดิม สุฤทธิ์ และ หม่อมอัญชลี ยุคล ณ อยุธยา เกิดวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2533  เจ้าลดาคำ ณ เชียงใหม่
เจ้าลดาคำ ณ เชียงใหม่ เป็นพระธิดาในเจ้าราชวงศ์ (เลาแก้ว ณ เชียงใหม่) กับหม่อมมา ณ เชียงใหม่ มีเจ้าพี่เจ้าน้องต่างมารดาอีกสี่คน บิดาของเจ้าลดาคำเป็นพระโอรสเพียงพระองค์เดียวในเจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 8 ในวัยเยาว์ได้ตามเสด็จเจ้าดารารัศมี พระราชชายาที่มีศักดิ์เป็นเจ้าย่ามาพำนักอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ซึ่งเจ้าดารารัศมี พระราชชายาได้ทรงอุปถัมภ์เจ้าลดาคำให้ศึกษาต่อที่ประเทศฝรั่งเศสร่วมกับเจ้ากาวิละวงศ์ ณ เชียงใหม่ กรมพระเทพามาตย์ (นกเอี้ยง)
กรมพระเทพามาตย์ (สวรรคต: พ.ศ. 2317) มีพระนามเดิมว่า เอี้ยง หรือ นกเอี้ยง เป็นพระราชชนนีในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี สันนิษฐานว่าแต่เดิมพระองค์มีพื้นเพเป็นชาวจังหวัดเพชรบุรีและอาจมีเชื้อสายจีน พระองค์สมรสกับหยง แซ่แต้ วานิชชาวแต้จิ๋ว มีบุตรคนหนึ่งชื่อ สิน ที่ต่อมาได้ครองราชย์เป็นสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี  หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
ทิศเหนือติดกับถนนศรีณรงค์ ทิศใต้ติดกับถนนเขื่อนธานี ทิศตะวันออกติดกับถนนหลวง ทิศตะวันตกติดกับถนนราชบุตร (เดิมคือที่ตั้งสโมสรข้าราชการเมืองอุบลราชธานี) ที่ดินแปลงนี้เป็นเดิมเป็นมรดกจากเจ้าราชบุตร (สุ่ย) และเป็นผืนเดียวกันกับที่ดินแปลงที่ 1 เมื่อราชการขยายผังบ้านเมืองออกไปและมีการตัดถนนผ่าน จึงทำให้เกิดเป็นที่ดิน 2 แปลงดังปรากฏในปัจจุบัน ชื่นชีวา
หม่อมหลวงนิวัฒน์ ชวาล รักอยู่กับชีวัน ผู้เป็นบุตรสาวของหลวงพิทยไพบูลย์ จนกระทั่งชีวันตั้งท้อง แต่หม่อมหลวงนิวัฒน์ต้องพลาดท่าถูกกานดา มอมเหล้าและสร้างเรื่องว่าหม่อมหลวงนิวัฒน์ปลุกปล้ำ จนหม่อมหลวงนิวัฒน์ต้องแต่งงานด้วย กานดาเยาะเย้ยชีวันจนหลวงพิทยไพบูลย์เคียดแค้นมากสาบานว่าจะเอาเลือดของหม่อมหลวงนิวัฒน์มาชดเชยความผิด จากนั้นจึงพาชีวันออกมาหลบซ่อนตัวในชนบทเปลี่ยนชื่อเป็นนายชม จนกระทั่งชีวันคลอดลูกเป็นหญิงชื่อชื่นชีวา จนกระทั่งเวลาผ่านไป 18 ปี คุณหญิงวีณา น้องสาวของหม่อมหลวงนิวัฒน์เดินทางผ่านเข้าไปที่บ้านของนายชม ได้พบกับนายชมและชื่นชีวาก็รู้สึกถูกชะตากันเป็นอย่างมาก บังเอิญชื่นชีวาจะต้องเข้ามาเรียนต่อในกรุงเทพฯ คุณหญิงวีณาจึงขอให้ชื่นชีวามาอยู่ที่บ้านท่านโดยไม่ทราบความจริงว่าชื่นชีวาคือหลานของตนเอง ชื่นชีวาถูกกลั่นแกล้งจากกานดาและเกศินีบุตรสาวอยู่เสมอ แต่ศรัณย์ และสาโรจน์ ลูกเลี้ยงของคุณหญิงวีณาจะคอยปกป้องอยู่เสมอ จนกระทั่งวันหนึ่งหม่อมหลวงนิวัฒน์เห็นล็อกเกตที่ชื่นชีวาสรวมอยู่จึงทราบว่าชื่นชีวาคือบุตรสาวของตน หม่อมหลวงนิวัฒน์และคุณหญิงวีณาจึงให้ชื่นชีวาพาไปหานายชมและพบว่าชีวันกำลังป่วยหนัก แต่นายชมไม่ยอมอภัยให้เมื่อรักษาจนชีวันอาการดีขึ้นก็พาชีวันหลบหนีไป แล้วนัดหมายให้หม่อมหลวงนิวัฒน์ไปพบ ณ ที่ที่หม่อมหลวงนิวัฒน์และชีวันเคยพรอดรักกัน นายชมพยายามจะยิงหม่อมหลวงนิวัฒน์แต่ตัวเองก็พลาดตกจากภูเขาได้รับบาดเจ็บ หม่อมหลวงนิวัฒน์พานายชมไปโรงพยาบาลและสละเลือดช่วยชีวิตนายชม พร้อมกับชื่นชีวาอ้อนวอนให้นายชมยกโทษให้พ่อของตน จนกระทั่งนายชมใจอ่อนยอมยกโทษให้หม่อมหลวงนิวัฒน์ ในที่สุดหม่อมหลวงนิวัฒน์ ชีวัน และชื่นชีวาและได้อยู่พร้อมหน้ากันเป็นครอบครัวที่มีความสุข ส่วนกานดาต้องติดคุกเนื่องจากว่าจ้างนักเลงให้ฉุดชื่นชีวาไปข่มขืนแต่ศรัณย์ ตามไปช่วยไว้ทัน หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา
Family of Main Page เจ้านครเชียงรุ้งแสนหวีฟ้าเจ้าปางคำ เมืองหนองบัวลุ่มภูพระมเหสีเจ้าพระวรราชปิตา (พระตา)พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชแห่งนครเวียงจันทน์พระราชโอรสในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชพระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชพระชายา หม่อมนุ่ม นวรัตน ณ อยุธยา
หม่อมนุ่ม นวรัตน ณ อยุธยา เป็นธิดาของหม่อมหลวงชื่น อภัยกุล กับหม่อมหลวงตาด (สกุลเดิม: เจษฎางกูร) ต่อมาได้เข้ามาเป็นตัวละครในเจ้าคุณจอมมารดาเอม ซึ่งคณะละครนั้นได้ตกทอดไปถึงกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญพระราชโอรสในเจ้าคุณจอมมารดาเอม เจ้าจอมมารดาอ่วม ในรัชกาลที่ 5
เจ้าจอมมารดาอ่วม ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นธิดาของพระยาพิสณฑ์สมบัติบริบูรณ์ (เจ้าสัวยิ้ม พิศลยบุตร) เป็นเจ้าของเรือกลไฟชื่อ "เจ้าพระยา" เดินทางระหว่าง กรุงเทพฯ - สิงคโปร์ ซึ่งเป็นเพียงลำเดียวในสมัยนั้น มารดาชื่อ "ปราง" (สกุลเดิม ""สมบัติศิริ"") ท่านเกิดเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2399 มีน้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คือ เมื่อท่านมีอายุได้ 17-18 ปี ขณะนั้นเป็นช่วงต้นรัชกาลที่5 บ้านของท่านอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เมื่อกระบวนพยุหยาตราชลมารคผ่านเสด็จครั้งใด เจ้าจอมและน้องชายก็ดูหน้าต่างเพื่อชมพระบารมีเสมอ มีอยู่ครั้งหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นพักตร์รูปร่างหน้าตาของเจ้าจอม จึงทรงรับมาเป็นเจ้าจอมในพระองค์ท่านก็ได้ถวายตัวรับใช้พระเจ้าอยู่หัวนับตั้งแต่นั้นมา