สหภาพโซเวียต มีเมืองหลวงคือเมืองอะไร?
สหภาพโซเวียต
สหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (Russian: Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик - CCCP; English: Union of Soviet Socialist Republics – USSR) หรือย่อเป็น สหภาพโซเวียต (English: Soviet Union) เป็นประเทศอภิมหาอำนาจในอดีตบนทวีปยูเรเชีย ระหว่างปี ค.ศ. 1922 ถึง 1991 รัฐบาลและเศรษฐกิจของสหภาพโซเวียตถูกรวมอยู่ในระดับสูง สหภาพโซเวียตเป็นรัฐพรรคการเมืองเดียวซึ่งปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์โดยมีกรุงมอสโกเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐที่ใหญ่ที่สุด สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย มีสถานะที่เท่าเทียมกันในรัฐธรรมนูญเช่นกันกับสาธารณรัฐสหภาพ แต่ในความเป็นจริงเป็นเพียงการปกครองโดยพฤตินัย[1] สหภาพโซเวียตยังเมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่นครเลนินกราด, เคียฟ, มินสค์, อัลมา-อะตา และ โนโวซีบีสค์ สหภาพโซเวียตยังเป็นหนึ่งในห้ารัฐที่มีอาวุธนิวเคลียร์อยู่ในครอบครอง[2], เป็นสมาชิกถาวรถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และเป็นสมาชิกขององค์การความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป และเป็นสมาชิกหลักของสภาเพื่อความช่วยเหลือซึ่งกันและกันทางเศรษฐกิจ และ สนธิสัญญาแห่งไมตรี ความร่วมมือ และการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
ตราแผ่นดินของสหภาพโซเวียต
โครงการแรกของสัญลักษณ์ตราแผ่นดินได้รับการยอมรับในวันที่ 6 กรกฎาคม 1923 โดยเซสชั่นที่ 2 ของ คณะกรรมการบริหารกลางของสหภาพโซเวียต (CIK) และรุ่นเสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 22 กันยายนในปีเดียวกัน การออกแบบนี้ได้รับการปรับปรุง รัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียต ปี 1924 ได้ระบุว่า"รัฐสัญลักษณ์ของสหภาพโซเวียตประกอบด้วยเคียวและค้อนบนโลกในภาพรังสีของดวงอาทิตย์และกรอบ โดยหูของข้าวสาลีที่มีจารึก "กรรมกรทั่วโลกจงสามัคคีกัน!" ในหกภาษา - รัสเซีย ยูเครน, เบลารุส, จอร์เจีย, อาร์เมเนีย, อาเซอร์ไบจาน ที่ด้านบนของสัญลักษณ์เป็นดาวห้าแฉก ". สหภาพโซเวียตในโอลิมปิกฤดูร้อน 1964
สหภาพโซเวียต เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 18 ค.ศ. 1964 (พ.ศ. 2507) ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 10 ตุลาคม – 24 ตุลาคม พ.ศ. 2507 การพิจารณาคดีเนือร์นแบร์ค
ไลพ์ซิจ มิวนิก และลักเซมเบิร์กเคยได้รับพิจารณาให้เป็นสถานที่พิจารณาคดี ส่วนสหภาพโซเวียตต้องการให้จัดการพิจารณาคดีขึ้นในกรุงเบอร์ลิน เนื่องจากเห็นว่าเป็นเมืองหลวงของฟาสซิสต์ แต่เนือร์นแบร์คถูกเลือกให้เป็นสถานที่พิจารณาคดีด้วยเหตุผลเฉพาะหลายประการ: อนุสรณ์สถานทหารโซเวียต (สวนเทร็พทัวร์)
นอกจากนี้อนุสรณ์สถานยังมีโลงหิน 16 โลง แต่ละโลงจะจารึกชื่อ 16 สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต (ในปี 1940–56 โดยรวมถึง สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคารีโล-ฟินนิช ต่อมาคือ สาธารณรัฐปกครองตนเองสังคมนิยมโซเวียตคาเรลียา ในชื่อ 16 "สาธารณรัฐของสหภาพ") โดยที่หินอ่อนสีน้ำตาลแดงและโลงหินที่ใช้ในการสร้างอนุสรณ์สถานทหารโซเวียตนี้ส่วนใหญ่ได้มาจากการทำลายอาคารทำเนียบนายกรัฐมนตรีไรช์ ซาราเยโว
ซาราเยโว (Sarajevo) เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา มีจำนวนประชากรราว 6 แสนคนเศษ ซาราเยโวเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งในแถบคาบสมุทรบอลข่าน มีประวัติศาสตร์อันยาวนานในสมัยจักรวรรดิออตโตมัน ราวปี ค.ศ. 1461 เหตุการณ์ที่สำคัญของเมืองซาราเยโวคือ เป็นสถานที่ที่ อาร์ชดยุกฟรันซ์ แฟร์ดีนันด์แห่งออสเตรีย ถูกลอบปลงพระชนม์ในวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1914 และเป็นสาเหตุให้เกิด สงครามโลกครั้งที่ 1 ในเวลาต่อมา เคยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวใน ค.ศ. 1984 โดยในขณะนั้นซาราเยโวเป็นส่วนหนึ่งของประเทศยูโกสลาเวีย นอกจากนี้ในช่วงระยะเวลาที่ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาต้องการแยกออกจากประเทศยูโกสลาเวีย เมืองซาราเยโวถูกปิดล้อมโดยกองทัพยูโกสลาเวียเป็นระยะเวลากว่า 1,425 วัน (ประมาณ 3 ปี 11 เดือน) โดยเหตุการณ์ครั้งนี้ได้ทำให้ถูกบันทึกว่าเป็นเหตุการณ์ปิดล้อมเมืองที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์โลกสมัยใหม่ ประเทศรัสเซีย
ปี ค.ศ. 1918 ย้ายเมืองหลวงและฐานอำนาจกลับสู่มอสโก กระนั้นก็ยังมีผู้ไม่พอใจกับสภาพแร้นแค้น การขาดสิทธิเสรีภาพ จึงทำให้เกิดสงครามกลางเมืองขึ้นหลายต่อหลายครั้ง เลนินถึงแก่อสัญกรรมในปี 1924 โจเซฟ สตาลิน (1924-1953) ขึ้นบริหารประเทศแทนด้วยความเผด็จการ และกวาดล้างทุกคนผู้ที่มีความคิดต่อต้าน เขาเปิดการพัฒนาประเทศสู่อุตสาหกรรมสมัยใหม่ จนเทียบเคียงสหรัฐอเมริกา แต่ปัญหาความอดอยาก ที่เรื้อรังมานานก็ยากเกินเยียวยา และยิ่งเลวร้ายเมื่อฮิตเลอร์สั่งล้อมมอสโกไว้ โดยเฉพาะที่เซนต์ปีเตอร์สเบิร์กถูกปิดล้อมไว้นานถึง 900 วันในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ชาวรัสเซียเรียกสงครามครั้งนั้นว่า มหาสงครามของผู้รักชาติ (The Great Patriotic War) กระนั้นสตาลินก็มีบทบาทในการพิชิตนาซีเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1941-1945) นี้ไว้ได้ มรดกของเลโอนิด เบรจเนฟ
ความเข้าใจอย่างเต็มรูปแบบเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของสหภาพโซเวียตและสหพันธรัฐรัสเซีย อิทธิพลของเลโอนิด เบรจเนฟ</b>เป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญในประวัติศาสตร์ เขาเป็นทั้งเลขาธิการคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ (CPSU) และประมุขแห่งรัฐสหภาพโซเวียต เลโอนิด เบรจเนฟ เป็นเลขาธิการคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 จนถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1982 ซึ่งถือเป็นยุคแห่งความซบเซาทางสังคมและเศรษฐกิจในสหภาพโซเวียต[1] สหภาพโซเวียตในโอลิมปิกฤดูร้อน 1972
สหภาพโซเวียต เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 20 ค.ศ. 1972 (พ.ศ. 2515) ณ เมืองมิวนิก ประเทศเยอรมันตะวันตก ระหว่างวันที่ 26 สิงหาคม – 10 กันยายน พ.ศ. 2515 สหภาพโซเวียตในโอลิมปิกฤดูร้อน 1980
สหภาพโซเวียต เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 22 ค.ศ. 1980(พ.ศ. 2523) ณ กรุงมอสโก สหภาพโซเวียตระหว่างวันที่ 19 กรกฎาคม – 3 สิงหาคม พ.ศ. 2523 สหภาพโซเวียต
ช่วงต้นทศวรรษที่ 1940 เศรษฐกิจโซเวียตเริ่มมีความสามารถพอเพียงได้เกือบทุกช่วงเวลาจนกระทั่งการก่อตั้งสภาเพื่อความช่วยเหลือซึ่งกันและกันทางเศรษฐกิจ สหภาพโซเวียตมีส่วนแบ่งเพียงเล็กน้อยของผลิตภัณฑ์ในประเทศที่มีการซื้อขายระหว่างประเทศ[42] หลังจากที่มีการจัดตั้งกลุ่มตะวันออกขึ้น การค้าต่างประเทศก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และยังคงมีอิทธิพลของเศรษฐกิจโลกในสหภาพโซเวียตถูกจำกัด โดยราคาในประเทศคงที่และการผูกขาดของรัฐในการค้าต่างประเทศ[43] ธัญพืชและผู้ผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคที่มีความซับซ้อนกลายเป็นสินค้านำเข้าที่สำคัญในช่วงทศวรรษที่ 1960[42] ในช่วงการแข่งขันในทางอาวุธของสงครามเย็นเศรษฐกิจของสหภาพโซเวียตถูกแบกรับภาระหนักจากการใช้จ่ายทางทหารซึ่งได้รับการยกระดับด้วยระบบราชการที่มีประสิทธิภาพที่ขึ้นอยู่กับอุตสาหกรรมอาวุธ ในขณะเดียวกันสหภาพโซเวียตก็กลายเป็นผู้ส่งออกอาวุธรายใหญ่ที่สุดไปยังประเทศโลกที่สาม จำนวนมหาศาลของทรัพยากรของโซเวียตในช่วงสงครามเย็นได้รับการจัดสรรในการช่วยเหลือรัฐสังคมนิยมอื่น ๆ[42] นาตาเลีย คอฟโชวา
นาตาเลีย คอฟโชวา เกิดวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 1920 ในอูฟา เมืองใหญ่ซึ่งเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐบัชคอร์โตสถาน ในประเทศรัสเซีย และอูฟายังถือเป็นหนึ่งในเมืองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศรัสเซีย ไม่นานหลังจากที่เธอถือกำเนิด ครอบครัวของเธอได้ย้ายไปยังมอสโก ซึ่งเธอเข้ารับการศึกษาในไฮสกูลในกรุงมอสโก หลังสำเร็จการศึกษาจากไฮสกูล คอฟโชวาเริ่มทำงานที่สถาบันวิจัยมอสโกในขณะที่รอการเข้ารับการศึกษาในมหาวิทยาลัยการบิน เธอได้พบกับหญิงสาวชื่อมารียา โปลีวาโนวา ขณะที่อยู่ในสถาบัน ซึ่งทั้งสองได้กลายเป็นเพื่อนที่ดีต่อกัน ผู้นำสหภาพโซเวียต
ภายใต้รัฐธรรมนูญปี 1977 ของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (สหภาพโซเวียต) ประธานสภารัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาล และประธานคณะผู้บริหารสูงสุดแห่งสภาโซเวียตสูงสุดเป็นประมุขแห่งรัฐ ซึ่งประธานสภารัฐมนตรีนั้นเทียบเท่ากับนายกรัฐมนตรีในโลกที่หนึ่ง ในขณะที่ประธานคณะผู้บริหารสูงสุดแห่งสภาโซเวียตสูงสุดเทียบเท่าประธานาธิบดี ในประวัติศาสตร์เจ็ดสิบปีของสหภาพโซเวียตไม่มีผู้นำอย่างเป็นทางการในรัฐบาลสหภาพโซเวียต แต่ผู้นำโซเวียตมักจะนำประเทศผ่านตำแหน่งประธานสภารัฐมนตรีหรือเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต ( CPSU) ในอุดมการณ์ของวลาดิมีร์ เลนินประมุขแห่งรัฐโซเวียตเป็นแกนหลักของพรรคคอมมิวนิสต์ สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตกลายเป็นประเทศแรกที่ใช้เศรษฐกิจตามแผนซึ่งการผลิตและการกระจายสินค้าถูกรวมศูนย์และกำกับโดยรัฐบาล ประสบการณ์แรกของบอลเชวิคที่มีต่อระบบเศรษฐกิจต่อการบังคับคือนโยบายสงครามคอมมิวนิสต์ซึ่งเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมของประเทศ การแจกจ่ายส่วนกลางของผลผลิตการบีบบังคับของการผลิตทางการเกษตร และความพยายามที่จะกำจัดการไหลเวียนของเงินทุนภาคเอกชนและการค้าเสรี หลังจากการล่มสลายทางเศรษฐกิจที่รุนแรง เลนินได้แทนที่สงครามคอมมิวนิสต์โดยนโยบายเศรษฐกิจใหม่ (NEP) ในปี 1921 นโยบายดังกล่าวอนุญาตให้เอกชนดำเนินกิจการบางอย่างได้เช่นการค้าเสรีและการเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในธุรกิจขนาดเล็ก เศรษฐกิจจึงฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว[38] เกออร์กี มาเลนคอฟ
ในตอนท้ายของสงครามโลกครั้งที่สองและไม่นานหลังจากที่ มาเลนคอฟ ดำเนินการตามแผนสตาลินที่จะทำลายทุกการแข่งขันทางการเมืองและวัฒนธรรมจากเลนินกราดซึ่งเป็นอดีตเมืองหลวงของรัสเซียเพื่อที่จะรวมอำนาจทั้งหมดในมอสโก เลนินกราดและผู้นำที่ได้รับความเคารพอันยิ่งใหญ่และการสนับสนุนที่นิยมเนื่องจากการชนะกล้าหาญล้อมของเลนินกราด ทั้งสตาลินและ มาเลนคอฟ ต่างเกลียดชังของพวกเขาจนเกิดการจัดระเบียบใหม่กับทุกคนที่เกิดและการศึกษาในเลนินกราดจนนำไปสู่การโจมตีชนชั้นในเลนินกราด เบเรีย และ มาเลนคอฟ ร่วมกับ Abakumov ประหารชีวิตคู่แข่งของพวกเขาในเลนินกราดทั้งหมดและพันธมิตรของจดานอฟ ได้ถูกประหารชีวิตไปด้วยเช่นกันและหลายพันคนถูกขังไว้ในค่ายกูลักตามคำสั่งสตาลิน มาเลนคอฟ สั่งให้ทำลายของพิพิธภัณฑ์ล้อมของเลนินกราดและประกาศว่าเป็นการป้องกัน 900 วันที่ยาวนานของเลนินกราด เขาอ้างว่าเป็นการออกแบบโดยคนทรยศซึ่งได้พยายามที่จะลดความยิ่งใหญ่ของสหายสตาลิน พร้อมกันนั้น มาเลนคอฟ แทนที่พรรคคอมมิวนิสต์และเป็นผู้นำคณะกรรมการภูมิภาคเลนินกราดแห่งพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตที่จงรักภักดีต่อสตาลิน หลังจากนั้นเพื่อทดสอบ มาเลนคอฟ เป็นผู้สืบทอดที่ศักยภาพการ สตาลินเริ่มถอนตัวออกจากสำนักเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ออกจากงานในการกำกับดูแลของพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียตทั้งหมดเพื่อ มาเลนคอฟ[9] ในเดือนตุลาคมปี พ.ศ. 2495 สตาลินยังได้ยกเลิกสำนักงานเลขาธิการอย่างเป็นทางการ (แม้ว่าจะมีผลในเรื่องนี้ไม่ได้ลดอำนาจของสตาลิน)[10] ทาชเคนต์
ก่อนการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 ทาชเคนต์ถือเป็นเมืองใหญ่อันดับที่ 4 ของโซเวียต สหภาพโซเวียต
หลังจากการถกเถียงกันในหมู่สมาชิกโปลิตบูโร เกี่ยวกับการพัฒนาเศรษฐกิจในปี 1928–1929 เมื่อสหภาพโซเวียตถูกโจเซฟ สตาลินปกครอง สตาลินก็ละทิ้งนโยบายเศรษฐกิจใหม่ และผลักดันให้มีการวางแผนกลางแบบเต็มรูปแบบทำให้ต้องบังคับให้เกิดการรวมตัวของภาคเกษตรกรรมและบังคับใช้กฎหมายแรงงานที่เข้มงวด ทรัพยากรที่ถูกระดมเพื่อการอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็วซึ่งขยายความสามารถของสหภาพโซเวียตในอุตสาหกรรมหนักและสินค้าทุนในช่วงทศวรรษที่ 1930[38] แรงจูงใจหลักของอุตสาหกรรมคือการเตรียมพร้อมสำหรับสงครามซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากความไม่ไว้วางใจของโลกทุนนิยมภายนอก[39] เป็นผลให้สหภาพโซเวียตถูกเปลี่ยนจากเศรษฐกิจการเกษตรส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมที่มีอำนาจมากนำทางสำหรับการเกิดเป็นมหาอำนาจของสหภาพโซเวียตหลังสงครามโลกครั้งที่สอง[40] สงครามได้ทำลายเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานของสหภาพโซเวียตอย่างมหาศาลและพวกเขาจำเป็นต้องมีการฟื้นฟูอย่าง้กว้างขวาง[41] สหภาพโซเวียต
ในปลายทศวรรษที่ 1930 สหภาพโซเวียตได้ทำสนธิสัญญาไม่รุกรานกับนาซีเยอรมนีและในปีเดียวกันความล้มเหลวในการเจรจาให้ฟินแลนด์เลื่อนเขตแดนให้ห่างจากเมืองเซนต์ปีเตอร์เบิร์ก (เลนินกราดในสมัยนั้น) ออกไปอีก 25 กิโลเมตร ทำให้สหภาพโซเวียตได้ใช้กำลังบุกฟินแลนด์ซึ่งจบลงด้วยชัยชนะของสหภาพโซเวียต ตราแผ่นดินของสหภาพโซเวียต
จำนวนสาธารณรัฐในสหภาพโซเวียตกลายเป็น 16 หลังเดือนกันยายน 1939 ก่อนช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เริ่มในเดือนมิถุนายนปี 1941 แต่เป็นสัญลักษณ์ของรัฐได้เปลี่ยนไปสะท้อนถึงนี้เท่านั้นหลังสงคราม โดยการตัดสินใจของคณะผู้บริหารสูงสุดสหภาพโซเวียตของสหภาพโซเวียต ในวันที่ 26 มิถุนายน ปี 1946 ทั้งหมด 16 สาธารณรัฐรัฐธรรมนูญเป็นตัวแทนในสัญลักษณ์ คำขวัญรัฐล้าหลังถูกจารึกไว้ในวันที่ 16 ริบบิ้นใน 16 ภาษา (ที่ ภาษาเอสโตเนีย, ภาษาลัตเวีย , ภาษาลิทัวเนีย , ภาษามอลโดวา และ ภาษาฟินแลนด์ ได้ถูกเพิ่มเข้าไป ก่อนหน้านี้) จารึกในอาเซอร์ไบจาน ภาษาเติร์กเมนิสถาน , ภาษาอุซเบกิสถาน , ภาษาทาจิกิสถาน , ภาษาคาซัคสถาน , คีร์กีซ ภาษาได้รับการปรับปรุงเนื่องจากการโอนจาก ภาษาละติน ไปยัง ภาษาซีริลลิก ต้นฉบับภาษาที่เกี่ยวข้องภายในสหภาพโซเวียต ปฏิบัติการบาร์บารอสซา
กลยุทธสุดท้ายที่ฮิตเลอร์และนายพลของเขาร่วมกันวางขึ้นคือการแบ่งกองกำลังออกเป็นสามกลุ่มกองทัพโดยแต่ละกลุ่มกองทัพถูกจัดให้ยึดภูมิภาคที่กำหนดไว้รวมถึงเมืองใหญ่ๆ ในสหภาพโซเวียต เมื่อการบุกสหภาพโซเวียตเริ่มต้นขึ้น จะแบ่งแนวทางการบุกออกเป็นสามทางโดยเคลื่อนพลไปตามเส้นทางที่เคยถูกบุกในประวัติศาสตร์ (อ้างอิงตามการบุกราชอาณาจักรรัสเซียของนโปเลียน โบนาปาร์ต) กลุ่มกองทัพเหนือถูกมอบหมายให้เคลื่อนพลผ่านดินแดนรอบทะเลบอลติก แล้วจึงเคลื่อนไปยังรัสเซียตอนเหนือ โดยทำการยึดหรือทำลายเมืองเลนินกราด (เมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กในปัจจุบัน) ส่วนกลุ่มกองทัพกลางถูกมอบหมายให้มุ่งหน้าตรงไปยังเมืองสโมเลนสก์ แล้วทำการยึดมอสโก โดยต้องทำการเคลื่อนพลผ่านประเทศเบลารุสในปัจจุบันและผ่านภูมิภาคกลางแถบตะวันตกที่สาธารณรัฐสังคมนิยมรัสเซียครอบครองอยู่ และกลุ่มกองทัพใต้จะต้องเปิดการโจมตีในส่วนที่เป็นใจกลางของยูเครนที่เป็นศูนย์กลางทางเกษตรกรรมและประชากรอาศัยอยู่หนาแน่น โดยยึดเมืองเคียฟ ก่อนที่จะเคลื่อนพลมุ่งไปทางทิศตะวันออกผ่านทุ่งหญ้าสเตปปส์ในรัสเซียตอนใต้ไปยังแม่น้ำโวลกาและเทือกเขาคอเคซัสที่อุดมไปด้วยน้ำมันดิบ วลาดีมีร์ เลนิน
ก่อนเสียชีวิต เลนินป่วยหนักมีอาการชักและมีโลหิตออกในสมอง ศพของเลนินได้รับการอาบน้ำยาตั้งไว้ให้ประชาชนเคารพในสุสานที่จตุรัสหน้าวังเครมลินจนถึงปัจจุบัน นับว่าเลนินเป็นวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ของสหภาพโซเวียตที่ยังมีคนนับถือ พรรคคอมมิวนิสต์ได้เปลี่ยนชื่อเมืองสำคัญคือนครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก มาเป็นเมืองเลนินกราดเมื่อ พ.ศ. 2467 เพื่อเป็นเกียรติแก่เขา แต่ได้กลับมาใช้ชื่อเดิมอีกหลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต วันชัย (9 พฤษภาคม)
วันแห่งชัยชนะหรือ 9 พฤษภาคม เป็นเครื่องหมายการยอมจำนนของนาซีเยอรมนีต่อสหภาพโซเวียตในสงครามโลกครั้งที่สอง (ในสหภาพโซเวียต เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า มหาสงครามของผู้รักชาติ) เริ่มครั้งแรกในสิบหกสาธารณรัฐแห่งสหภาพโซเวียต ให้หลังการลงนามตราสารยอมจำนนในคืนวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1945 (เป็นเวลาหลังเที่ยงคืน จึงเป็นวันที่ 9 พฤษภาคม ตามเวลามอสโก) รัฐบาลโซเวียตประกาศชัยชนะในเช้าวันที่ 9 พฤษภาคมหลังพิธีลงนามในกรุงเบอร์ลิน แม้วันดังกล่าวเริ่มอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1945 (ซึ่งหมายความว่ามีการเฉลิมฉลองตั้งแต่ ค.ศ. 1946) แต่วันหยุดนี้เป็นวันมิใช่แรงงานก็ใน ค.ศ. 1965 และเฉพาะในบางประเทศ ทางรัฐบาลได้มีการจัดเดินสวนสนามทางทหาร ณ จัตุรัสแดงกลางเมืองในกรุงมอสโกเพื่อเป็นการแสดงแสนยานุภาพของกองทัพแดงและรำลึกเหล่าทหารผ่านศึกอีกด้วย แม้ว่าสหภาพโซเวียตจะล่มสลายไปแล้ว แต่สหพันธรัฐรัสเซียก็ยึดถือปฏิบัติตามเดิมจวบจนทุกวันนี้ ธงชาติสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย
ในสมัยที่พรรคบอลเชวิคจัดตั้งสหภาพโซเวียตขึ้นใน พ.ศ. 2460 เขตการปกครองรัสเซียได้ถูกจัดตั้งขึ้นเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย (ย่อในภาษาอังกฤษว่า Russian SFSR หรือ RSFSR) ธงชาติสำหรับใช้ภายใต้การปกครองในระบอบคอมมิวนิสต์จึงถูกคิดขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2461 มีลักษณะเป็นธงแดง มีอักษรซีริลลิกย่อ "РСФСР" (ถอดเป็นอักษรโรมันคือ RSFSR)  สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต
สหพันธ์สาธารณรัฐนอกอาณาเขตสหพันธรัฐรัสเซีย ส่วนใหญ่ถูกประกอบด้วยอยู่ในดินแดนที่เดิมเป็นของจักรวรรดิรัสเซียและได้ถูกซื้อในระหว่างปี พ.ศ. 2243 จากมหาสงครามเหนือและอนุสัญญาแองโกลรัสเซีย พ.ศ. 2450
ถึงแม้สหภาพโซเวียตประกอบด้วย 15 รัฐแต่มีเพียง 11 รัฐที่มีอิสระในการบริหารยกเว้นจอร์เจียกับกลุ่มรัฐบอลติกซึ่งกลุ่มรัฐบอลติกได้รวมเข้ามาในช่วงการยึดครองรัฐบอลติกซึ่งทำให้ในระดับสากลมองว่าเป็นการยึดครองอย่างผิดกฎหมายตลอดระยะเวลาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2483 - พ.ศ. 2534  เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก
เซนต์ปีเตอร์สเบิร์กสร้างโดยพระเจ้าซาร์ปีเตอร์มหาราช เมื่อ พ.ศ. 2246 โดยตัวเมืองเริ่มสร้างด้วยการถมทรายและหินเป็นจำนวนมากเพราะว่าพื้นที่เดิมของเมืองนั้นเป็นดินเลนของทะเล พระองค์ทรงเลือกที่จะสร้างเมืองที่บริเวณนี้เพราะว่าตัวเมืองมีทางออกทะเลบอลติกและสามารถติดต่อไปทางยุโรปและประเทศอื่นๆได้ง่าย เพื่อการปฏิรูปรัสเซียให้ทัดเทียมกับประเทศอื่น ๆ ในยุโรปได้โดยง่าย ต่อมาเมืองเซนต์ปีเตอร์เบิร์กจึงได้รับสมญานามว่าหน้าต่างแห่งยุโรป และได้เป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิรัสเซียเป็นเวลา 206 ปี (หลังจากนั้นได้ย้ายเมืองหลวงไปที่มอสโก เมื่อ พ.ศ. 2461) ชื่อเดิมของ<b data-parsoid='{"dsr":[3835,3860,3,3]}'>เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก</b>คือ เปโตรกราด (Petrograd, Петрогра́д, ใช้ในช่วง พ.ศ. 2457-2467) และ เลนินกราด (Leningrad, Ленингра́д, ใช้ในช่วง พ.ศ. 2467-2534) สหภาพโซเวียต
ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 ผู้นำโซเวียตคนสุดท้าย มีฮาอิล กอร์บาชอฟ มุ่งปฏิรูปสหภาพและขับเคลื่อนประเทศในทิศทางสังคมประชาธิปไตยแบบนอร์ดิก เริ่มใช้นโยบายกลัสนอสต์และเปเรสตรอยคาในความพยายามยุติสมัยเศรษฐกิจชะงักและปรับการปกครองให้เป็นประชาธิปไตย ทว่าผลที่ได้นำไปสู่ขบวนการชาตินิยมและพยายามแยกตัวออกจากสหภาพโซเวียตอย่างเข้มข้น ทางการกลางริเริ่มการลงประชามติซึ่งถูกสาธารณรัฐบอลติก อาร์มีเนีย จอร์เจีย และมอลโดวาคว่ำบาตร ซึ่งพลเมืองที่ลงมติส่วนใหญ่ออกเสียงเห็นชอบการรักษาสหภาพเป็นสหพันธรัฐทำใหม่ ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1991 สายแข็ง (hardliner) พยายามรัฐประหารต่อกอร์บาชอฟ โดยเจตนาย้อนนโยบายของเขาแตรัฐประหารล้มเหลว ประธานาธิบดีรัสเซีย บอริส เยลต์ซิน มีบทบาทเด่นในการทำให้ผู้ก่อรัฐประหารยอมจำนน ส่งผลให้มีการห้ามพรรคคอมมิวนิสต์ ในวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1991 กอร์บาชอฟลาออกและสาธารณรัฐองค์ประกอบที่เหลือสิบสองสาธารณรัฐกำเนิดขึ้นจากการยุบสหภาพโซเวียตเป็นรัฐเอกราชหลังโซเวียต สหพันธรัฐรัสเซีย สืบสิทธิและข้อผูกพันของสหภาพโซเวียตและได้รับการยอมรับเป็นนิติบุคคลต่อ[3][4] สหภาพโซเวียตในโอลิมปิกฤดูหนาว 1972
สหภาพโซเวียต เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งที่ 11 ค.ศ. 1972 (พ.ศ. 2515) ณ เมืองซัปโปโร ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 3 กุมภาพันธ์ – 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 อีร์คุตสค์
อีร์คุตสค์ () เป็นเมืองหลวงของอีร์คุตสค์โอบลาสต์ ประเทศรัสเซีย เป็นหนึ่งในเมืองที่ใหญ่ที่สุดในไซบีเรีย มีประชากร 587,891 คน (ค.ศ. 2010) เป็นเมืองศูนย์กลางวัฒนธรรม มีอุตสาหกรรมการแต่งแร่ไมกา การแปรรูปไม้ผลิตรถยนต์ มีโรงไฟฟ้าพลังน้ำ เมืองนี้ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1652 เพื่อเป็นสถานีการค้าของรัฐ ต่อมาได้ขยายตัวขึ้นเนื่องจากมีการค้ากับจีนและลุ่มแม่น้ำอามูร์ รวมถึงมีการติดต่อกับแหล่งทองคำในลุ่มแม่น้ำลีนาและการค้าขนสัตว์ ยาโรสลัฟล์
ภายหลังจากซาร์ปีเตอร์มหาราชทรงย้ายเมืองหลวงแห่งรัสเซียจากมอสโกไปสู่เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ความสำคัญของยาโรสลัฟล์รวมถึงเมืองท่าการค้าตามแม่น้ำวอลกาอื่นๆก็เริ่มเสื่อมถอยลงส่งผลให้เมืองต้องปรับตัวโดยใช้ความมั่งคั่งจากการเป็นเมืองท่ามาก่อนในการพัฒนาสาธารณูปโภคในเมืองเพื่อเริ่มรองรับการเข้ามาตั้งฐานการผลิตอุตสาหกรรมต่างๆ[6] โดยโรงงานอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดในยุคเริ่มแรกของยาโรสลัฟล์ได้ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2315 (ค.ศ. 1772) โดย Ivan Tames ได้เปิดโรงงานสิ่งทอ Krasny Perekop (Russian: Красный Перекоп) ขึ้น ณ ฝั่งแม่น้ำโคตาโรสึล์ด้านใต้ตรงข้ามกับตัวเมืองหลักของยาโรสลัฟล์ ซึ่งไม่เพียงแต่จะเป็นโรงงานสิ่งทอที่ใหญ่เป็นอันดับต้นๆของรัสเซียในช่วงเวลานั้น ชื่อของโรงงานก็ได้กลายเป็นชื่อของย่าน Krasnoperekopsky ที่เป็น 1 ใน 6 เขตย่อยของยาโรสลัฟล์อีกด้วย แม้แต่กระทั่งทุกวันนี้ โรงงานแห่งนี้ก็ยังคงดำเนินงานอยู่ สหภาพโซเวียต
การคมนาคมขนส่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของเศรษฐกิจในประเทศ การรวมศูนย์เศรษฐกิจในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1920 และ 1930 นำไปสู่การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในระดับใหญ่โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดตั้งแอโรฟลอต ซึ่งเป็นบริษัทการบิน[67] สหภาพโซเวียตมีรูปแบบการขนส่งที่หลากหลายทั้งทางบก, ทางน้ำ และทางอากาศ[60] อย่างไรก็ตามเนื่องจากการบำรุงรักษาถนนที่ไม่ดี ทางน้ำ และการขนส่งทางอากาศพลเรือนของสหภาพโซเวียตยังล้าสมัยและล้าหลังทางเทคโนโลยีเมื่อเทียบกับโลกที่หนึ่ง[68] บีตวาซามอสค์วู
บีตวาซามอสค์วู () เป็นภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ของสหภาพโซเวียต มีเนื้อเรืองเกี่ยวกับยุทธการที่มอสโก กำกับโดยยูรี โอเซรอฟ ภาพยนตร์มีทั้งหมด 2 ภาค คือ "Aggression" และ "Typhoon" ภาคละ 2 ตอน รวมเป็น 4 ตอน เป็นภาพยนตร์ร่วมมือกันระหว่าง สหภาพโซเวียต, เยอรมนีตะวันออก, เชโกสโลวาเกีย และ เวียดนาม บทภาพยนตร์ดังกล่าวก็ได้ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาสครบรอบ 40 ปี ที่สหภาพโซเวียตได้รับชัยชนะในสงครามโลกครั้งที่สอง และฉลองครบรอบ 20 ปี ที่กรุงมอสโกได้รับเลือกให้เป็นนครวีรชน ทวีปยุโรป
กรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร กรุงมาดริด ประเทศสเปน อีกมุมหนึ่งของกรุงมาดริด กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี บาร์เซโลนา มิวนิก แฟรงก์เฟิร์ต เมืองที่ใหญ่ที่มั่งคั่งที่สุดของเยอรมนี กรุงเวียนนา เมืองหลวงของประเทศออสเตรีย กรุงลิสบอน เมืองหลวงของประเทศโปรตุเกส กรุงสตอกโฮล์ม เมืองหลวงของประเทศสวีเดน ตึกคูนาร์ดในเมืองลิเวอร์พูล ของสหราชอาณาจักร เมืองฮัมบูร์ก ประเทศเยอรมนี เอเธนส์ ประเทศกรีซ อิสตันบูล เมืองคาบเกี่ยว 2 ทวีป ในประเทศตุรกี อังการา เมืองหลวงปัจจุบันของประเทศตุรกี หอไอเฟลในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ประตูบรันเดนบูร์กในกรุงเบอร์ลินประเทศเยอรมนี สหภาพโซเวียต
ต่อมา ในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1990 ที่ประชุมพรรคคอมมิวนิสต์ได้มีมติเห็นชอบยกเลิกการรวมอำนาจไว้ที่พรรคคอมมิวนิสต์ นั่นหมายถึงพรรคคอมมิวนิสต์ได้กระจายอำนาจสู่ประชาชนและทำให้เกิดการเลือกตั้ง ส่งผลให้อีกไม่กี่สัปดาห์ต่อมา รัฐจำนวน 15 รัฐของสหภาพโซเวียตได้รับรองกฎหมายเลือกตั้งทั่วไป และผลการเลือกตั้งประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซียในปี ค.ศ. 1991 คือ บอริส เยลซิน ได้คะแนนสูงสุดถึง 57.3% (มีการเลือกตั้งในวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 1991) เนื่องจากกอร์บาชอฟมีความพยายามที่จะลดความเป็นศูนย์กลางอำนาจของสหภาพโซเวียต สหภาพโซเวียตจึงได้มีแผนจะผ่านสนธิสัญญา New Union Treaty ซึ่งจะมาแทน สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต ปี ค.ศ. 1922 ซึ่งมีแผนจะลงนามในวันที่ 20 สิงหาคม ค.ศ. 1991 มีเนื้อหาแปลงสหภาพโซเวียตให้เป็นสหพันธรัฐ มีประธานาธิบดีเป็นผู้นำของรัฐนั้น ๆ สหภาพโซเวียต
ในปี 1987 มิฮาอิล กอร์บาชอฟพยายามที่จะปฏิรูปและฟื้นฟูเศรษฐกิจด้วยนโยบายเปเรสตรอยคา นโยบายของเขาผ่อนคลายการควบคุมของรัฐในรัฐวิสาหกิจ แต่ไม่ได้แทนที่ด้วยแรงจูงใจในตลาดส่งผลให้ผลผลิตลดลงอย่างมาก เศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบจากรายได้จากการส่งออกปิโตรเลียมลดลงเริ่มล่มสลาย ราคายังคงมีอยู่และทรัพย์สินส่วนใหญ่ยังคงเป็นของรัฐจนสหภาพโซเวียตล่มสลาย[38][45] ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองจนล่มสลาย ผลิตภัณฑ์ในประเทศเบื้องต้นของสหภาพโซเวียตเป็นประเทศที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก[51] และอันดับ 3 ในโลกในช่วงกลางทศวรรษที่ 1980–1989 แม้ว่าจะอยู่ตามหลังประเทศในโลกที่หนึ่งก็ตาม[52] เมื่อเทียบกับประเทศที่มีผลิตภัณฑ์ในประเทศเบื้องต้นต่อหัวในปี 1928 สหภาพโซเวียตมีการเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ[53] สหภาพโซเวียต
โดยรวมระหว่างปี 1960 ถึงปี 1989 อัตราการเติบโตของรายได้ต่อหัวในสหภาพโซเวียตสูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลกเล็กน้อย (102 ประเทศในขณะนั้น) ตามที่ Stanley Fischer และ William Easterly การเติบโตอาจเร็วขึ้น จากการคำนวณรายได้ต่อหัวของสหภาพโซเวียตในปี 1989 ควรสูงกว่าเมื่อพิจารณาจากจำนวนเงินลงทุนการศึกษาและประชากร ผู้เขียนเชื่อว่าผลงานที่น่าเศร้านี้จะนำไปสู่การผลิตเงินทุนต่ำในสหภาพโซเวียต[49] Steven Rosenfielde ระบุว่ามาตรฐานการครองชีพลดลงเนื่องจากการปกครองแบบเผด็จการของสตาลินและในขณะที่มีการปรับปรุงโดยย่อหลังจากการตายของเขาแล้วมันก็กลายเป็นความซบเซา[50] สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต
ตัวอย่าง ได้แก่ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบกและเติร์กเมน ซึ่งเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1924 ได้แยกตัวออกมาจาก สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองเตอร์เกสถานของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย หลังจากนี้ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองทาจิค ซึ่งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบก ได้ยกระดับขึ้นเป็นสาธารณรัฐสหภาพเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ค.ศ. 1929 กลายมาเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิค สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต
หลังจากการผนวกรัฐบอลติก ลิทัวเนีย ลัตเวีย และเอสโตเนียได้กลายสภาพเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลิทัวเนีย (13 กรกฎาคม) ลัตเวียและเอสโตเนีย (21 กรกฎาคม) ตามลำดับ และมีความผูกพันอย่างเป็นทางการกับสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม, 5 สิงหาคม และ 6 สิงหาคมตามลำดับ แห่งสุดท้าย คือ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตมอลโดวา ซึ่งได้ผนวกเอาพื้นที่ขนาดใหญ่ของเบสเซอราเบียเข้ากับสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตปกครองตนเองมอลโดวา ซึ่งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน
หลังสงคามยุติ ไม่มีการก่อตั้งสาธารณรัฐใหม่ขึ้น และได้มีการลดระดับสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาเรโล-ฟินแลนด์ลงเป็นสาธารณรัฐปกครองตนเองและผนวกกลับคืนเข้ากับสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1956 สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตมีรากฐานจากการปฏิวัติเดือนตุลาคมในปี 1917 เมื่อพรรคบอลเชวิค ภายใต้การนำของวลาดีมีร์ เลนิน โค้นล้มรัฐบาลชั่วคราวรัสเซียที่ซึ่งได้เข้ามาแทนที่จักรพรรดินีโคไลที่ 2 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในปี 1922 สหภาพโซเวียตก่อตั้งขึ้นด้วยการรวมกันของ สาธารณรัฐรัสเซีย, ทรานส์คอเคซัส, ยูเครน และ เบียโลรัสเซีย หลังจากการอสัญกรรมของเลนิน ค.ศ. 1924 และการต่อสู้แย่งชิงอำนาจในระยะเวลาสั้น ๆ โจเซฟ สตาลินเถลิงอำนาจในกลางคริสต์ทศวรรษ 1920 สตาลินปราบปรามฝ่ายค้านการเมืองต่อเขา ยึดมั่นอุดมการณ์ของรัฐกับลัทธิมากซ์–เลนิน (ซึ่งเขาสร้าง) และริเริ่มเศรษฐกิจที่มีการวางแผนจากส่วนกลาง ผลคือ ประเทศเข้าสู่สมัยการปรับให้เป็นอุตสาหกรรมและการทำให้เป็นระบบรวมอำนาจการผลิต (collectivisation) ทว่า สตาลินเกิดหวาดระแวงทางการเมือง และเริ่มการจับกุมตามอำเภอใจขนานใหญ่ ซึ่งต่อมาทางการส่งคนจำนวนมาก (ผู้นำทหาร สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ พลเมืองสามัญ) ไปค่ายแรงงานดัดสันดานหรือตัดสินประหารชีวิต ธงชาติยูเครน
สิ่งที่เกิดขึ้นดังกล่าวไม่ช้าก็ได้ชักนำให้เกิดกระบวนการอย่างเดียวกันในยูเครนด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยูเครนตะวันตกและในเคียฟ เมืองหลวงของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน ได้เกิดการเดินขบวนทางการเมืองเป็นระยะๆ โดยผู้ชุมนุมได้มีการชูธงสีฟ้า-เหลืองขึ้นเป็นสัญลักษณ์ในการชุมนุม เวรียเมีย
เวรียเมียออกอากาศเวลา 21.00 น. ตามเวลามอสโก ส่วนใหญ่จะเป็นข่าวการประชุมของพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียต โปลิตบูโร การทำงานของเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตและประธานาธิบดีแห่งสหภาพโซเวียต และช่วงสมัยกลัสนอสต์ของกอร์บาชอฟทำให้เวรียเมียต้องทำข่าวต่างประเทศมากขึ้น และในช่วงการปฏิวัติ ค.ศ. 1989 ก็มีการทำข่าวการเรียกร้องในยุโรปตะวันออกด้วย ธงชาติสาธารณรัฐโซเวียต
หลังจากสลายตัวของสหภาพโซเวียตในวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2534มีเพียงคาซัคสถาน คีร์กีสถาน ทาจิกิสถาน, เติร์กเมนิสถานและยูเครนที่ยังใช้ธงสาธารณรัฐโซเวียตจนถึงปี พ.ศ. 2535 การประชุมครั้งที่ 28 ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต
การประชุมครั้งที่ 28 ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต () จัดขึ้นในวันที่ 2-13 กรกฎาคม ค.ศ. 1990 ที่อาคารรัฐสภาเครมลินกรุงมอสโก สหภาพโซเวียต
เป็นการประชุมครั้งสุดท้ายของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต การล่มสลายของสหภาพโซเวียต
อย่างไรก็ตาม การลดความเข้มงวดในการควบคุมสื่อและความพยายามที่จะสร้างการเมืองที่เปิดกว้างมากขึ้นโดยกอร์บาชอฟ ได้ปลุกความรู้สึกชาตินิยมและต่อต้านรัสเซียในสาธารณรัฐเล็ก ๆ ที่เป็นชนกลุ่มน้อยในสหภาพโซเวียต ในคริสต์ทศวรรษ 1980 เสียงที่เรียกร้องอิสรภาพจากการปกครองจากมอสโกดังขั้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในสาธารณรัฐแถบทะเลบอลติก คือ เอสโตเนีย ลัตเวีย และลิทัวเนีย ที่รวมกับสหภาพโซเวียตตั้งแต่ปี 1940 โดยโจเซฟ สตาลิน ความรู้สึกชาตินิยมนั้นก็ยังได้แพร่หลายในสาธารณรัฐอื่น ๆ เช่น ยูเครน จอร์เจีย และอาเซอร์ไบจาน ขบวนการชาตินิยมเหล่านี้ได้เข้มแข็งขึ้นอย่างมากเมื่อเศรษฐกิจของโซเวียตตกต่ำ รัฐบาลที่กรุงมอสโกนั้นกลายเป็นแพะรับบาปของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ แสดงว่า กอร์บาชอฟนั้นได้ปลดปล่อยพลังที่จะทำลายสหภาพโซเวียตไปแล้วโดยไม่ได้ตั้งใจ สหภาพโซเวียต
ความเป็นผู้นำของคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตถกเถียงประเด็นนโยบายต่างประเทศและการเปลี่ยนเส้นทางหลายครั้ง แม้ว่าสตาลินจะควบคุมการปกครองแบบเผด็จการในช่วงปลายทศวรรษที่ 1920 มีการอภิปรายและเขาก็เปลี่ยนตำแหน่งเป็นอย่างมาก สหภาพโซเวียต
การขนส่งทางรถไฟของสหภาพโซเวียตมีขนาดใหญ่ที่สุดและใช้กันอย่างแพร่หลายมากที่สุดในโลก[68] นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาที่ดีขึ้นกว่าคู่สัญญาตะวันตกอีกด้วย[69] ในตอนปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 นักเศรษฐศาสตร์โซเวียตกำลังเรียกร้องให้มีการก่อสร้างถนนเพื่อบรรเทาภาระบางส่วนจากทางรถไฟ และแผนปรับงบประมาณของรัฐบาลโซเวียต[70] เครือข่ายถนนและอุตสาหกรรมยานยนต์[71] ยังคงอยู่ภายใต้การพัฒนา[72] และถนนที่สกปรกอยู่ทั่วไปนอกเมืองสำคัญ[73] โครงการบำรุงรักษาของสหภาพโซเวียตพิสูจน์ไม่ได้ว่าจะสามารถดูแลแม้แต่ถนนเล็ก ๆ ในประเทศได้ ในช่วงต้นถึงกลางคริสต์ทศวรรษ 1980 เจ้าหน้าที่โซเวียตได้พยายามแก้ปัญหาถนนด้วยการสั่งให้ก่อสร้างอาคารใหม่[73] ในขณะที่อุตสาหกรรมยานยนต์เติบโตขึ้นในอัตราที่เร็วกว่าการก่อสร้างถนน[74] เครือข่ายถนนที่ด้อยพัฒนานำไปสู่ความต้องการที่เพิ่มขึ้นสำหรับการขนส่งสาธารณะ[75] ความพยายามรัฐประหารในสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2534
ความพยายามรัฐประหารในสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2534 หรือเรียกรัฐประหารเดือนสิงหาคม () เป็นความพยายามรัฐประหารโดยสมาชิกรัฐบาลของสหภาพโซเวียตกลุ่มหนึ่งเพื่อควบคุมประเทศจากประธานาธิบดีมีฮาอิล กอร์บาชอฟของสหภาพโซเวียต ผู้นำรัฐประหารเป็นสมาชิกที่ยึดมั่นของพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตซึ่งคัดค้านโครงการปฏิรูปของกอร์บาชอฟ และสนธิสัญญาสหภาพใหม่ที่เขาเจรจาซึ่งกระจายอำนาจการปกครองของรัฐบาลกลางให้แก่สาธารณรัฐต่าง ๆ รัฐประหารถูกคัดค้าน ส่วนใหญ่ในกรุงมอสโก โดยการรณรงค์การขัดขืนของพลเมืองที่สั้นแต่สัมฤทธิ์ผล แม้รัฐประหารล้มในเวลาเพียงสองวันและกอร์บาชอฟคืนสู่รัฐบาล แต่เหตุการณ์นี้ทำลายเสถียรภาพของสหภาพโซเวียตและถูกพิจารณาอย่างกว้างขวางว่า ช่วยเสริมทั้งการสิ้นสุดของพรรคคอมมิวนสิต์สหภาพโซเวียตและการล่มสลายของสหภาพโซเวียต เคียฟ
เคียฟ (, "Kyyiv, กียิว"; , "Kiyev, คีฟ"; ) เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศยูเครน และยังเป็น 1 ใน 4 เมืองเจ้าภาพฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2012 ด้วย โดยมีสนามกีฬาโอลิมปิกแห่งชาติเคียฟเป็นสถานที่แข่งขัน ตั้งอยู่ภาคกลางตอนเหนือของประเทศ ริมฝั่งแม่น้ำนีเปอร์ (Dnieper) ประเทศเยอรมนีตะวันออก
ที่การประชุมยัลตาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ฝ่ายสัมพันธมิตร (สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และสหภาพโซเวียต) ได้เห็นตกลงกันว่าจะแบ่งแยกประเทศของนาซีเยอรมนีที่ได้พ่ายแพ้ไปแล้วให้กลายเป็นเขตยึดครอง และแบ่งแยกกรุงเบอร์ลิน เมืองหลวงของเยอรมนี ท่ามกลางอำนาจฝ่ายสัมพันธมิตรเช่นกัน ในช่วงแรกการสร้างเขตยึดครองทั้งสาม ได้แก่ อเมริกัน อังกฤษ และโซเวียต ต่อมาเขตยึดครองของฝรั่งเศสได้ถูกแบ่งแยกออกมาจากเขตอเมริกันและอังกฤษ รายชื่อปฏิบัติการทางทหารระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
เป็นปฏิบัติการที่กองทัพนาซีใช้ในการรุกรานสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1941 ซึ่งหลังจากที่ฝรั่งเศสได้ลงนามยอมแพ้ต่อกองทัพนาซีครบ 1 ปีพอดี โดยปฏิบัติการนี้กองทัพฝ่ายอักษะใช้กำลังทหารประมาณ 5,600,000 คน ส่วนสหภาพโซเวียตมีกำลังทหารในการป้องกันในช่วงนั้นประมาณ 2,900,000 คน โดยปฏิบัติการครั้งนี้แบ่งออกเป็น 3 สาย คือ สายที่ 1 มุ่งตรงไปยังเมืองเลนินกราดเพื่อตัดเส้นทางการลำเลียงอาวุธและยังทำให้สหภาพโซเวียตถูกตัดขาดจากโลกภายนอก สายที่ 2 ยึดเมืองทางตอนกลางแล้วมุ่งตรงไปยังกรุงมอสโก และส่วนที่ 3 มุ่งตรงไปยังเมืองเคียฟ (เมืองหลวงของยูเครนในปัจจุบัน) แล้วมุ่งตรงไปยังลุ่มแม่น้ำวอลกาเพื่อยึดเมืองสตาลินกราด ซึ่งในตอนต้นของปฏิบัติการนี้ทางกองทัพฝ่ายอักษะเกือบประสบความสำเร็จในการยึดครองสหภาพโซเวียต เนื่องจากอยู่ห่างจากนครหลวงมอสโกเพียง 40 ไมล์เท่านั้นและกองทัพแดงของโซเวียตในช่วงต้นๆ ต้องเสียทหารไปกว่า 5 ล้านคน ส่วนที่เมืองสตาลินกราดนั้นกองทัพฝ่ายอักษะไม่สามารถที่จะตีแตกได้เพราะการป้องกันอันเข้มแข็งของกองทัพแดง ซึ่งในเมืองนี้จะเป็นจุดชี้ชะตาแห่งชัยชนะระหว่างกองทัพแดงและกองทัพนาซี แต่ในที่สุดกองทัพแดงก็สามารถกำชัยชนะมาได้ในที่สุด ในปฏิบัติการนี้นั้นแม้ว่าสหภาพโซเวียตจะมีชัยชนะเหนือกองทัพฝ่ายอักษะ แต่ก็ต้องแลกมาด้วยการสังเวยชีวิตของประชากรและกำลังทหารกว่า 27 ล้านคน และอาวุธอีกหลายล้านตัน จนกระทั่งกองทัพแดงตีโต้ตอบกลับจนทำให้ฝ่ายอักษะแพ้สงครามในที่สุด และสาเหตุนี้เองที่ทำให้เป็นการเปิดโอกาสให้สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองประเทศแถบยุโรปกลางและบอลข่านได้อย่างง่ายดาย สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต
ช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1980 การเข้ามาควบคุมของมอสโกต่อสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตได้มีน้อยลงจากเปเรสตรอยคาและกลัสนอสต์ของมีฮาอิล กอร์บาชอฟนำไปการเป็นอิสระมากขึ้นของสาธารณรัฐจนทำให้สหภาพโซเวียตล่มสลาย สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนีย
สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนีย (; ; ) เป็นหนึ่งในสาธารณรัฐสิบห้าแห่งที่ประกอบกันเป็นสหภาพโซเวียตโดยได้รับการบริหารจากรัฐบาลกลางของสหภาพ ในขั้นแรก สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนียถูกจัดตั้งขึ้นในดินแดนของสาธารณรัฐเอสโตเนียเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 1940 หลังการรุกรานของกองทัพโซเวียตเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1940 และหลังการจัดตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดชุดหนึ่ง ซึ่งมีสหภาพโซเวียตหนุนหลังและประกาศให้เอสโตเนียเป็นรัฐโซเวียต ต่อมาสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนียถูกผนวกเข้ากับสหภาพโซเวียตในวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 1940 ดินแดนแห่งนี้ยังถูกเยอรมนีนาซีเข้ายึดครองระหว่างปี ค.ศ. 1941–1944 อีกด้วย กรุงเทพมหานคร
กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา (2505) (หมายเหตุ:กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ได้สถาปนาความสัมพันธ์เมืองพี่น้องกับกรุงเทพมหานครเป็นแห่งแรก[108]) กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน (2536) กรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย (2540) เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย (2540)[109] กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ (2540) อัสตานา ประเทศคาซัคสถาน (2547)[110] แต้จิ๋ว ประเทศจีน (2548)[111] เฉิงตู ประเทศจีน (2560)[112] นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา (2549) โซล ประเทศเกาหลีใต้ (2549) กรุงอังการา ประเทศตุรกี (2549) จังหวัดแพร่ ประเทศไทย (2549) กรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม (2549) ดานัง ประเทศเวียดนาม (2555) กรุงเปียงยาง ประเทศเกาหลีเหนือ (2555) นครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม (2555) กรุงเวียงจันทน์ ประเทศลาว (2555) หลวงพระบาง ประเทศลาว (2555) กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา (2555) กรุงอูลานบาตอร์ มองโกเลีย (2549) กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี (2549) ฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น (2549)[110] กรุงบัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา (2549) บริสเบน ประเทศออสเตรเลีย (2550) การปฏิวัติเดือนตุลาคม
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดหลังจากการปฏิวัติเดือนกุมภาพันธ์ในปีเดียวกัน การปฏิวัติดังกล่าวในกรุงเปโตรกราดโค่นรัฐบาลชั่วคราวรัสเซียและให้อำนาจแก่ชาวโซเวียตท้องถิ่นซึ่งมีบอลเชวิกครอบงำ หลังจากการปฏิวัติได้มีการสถาปนาสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียทันที นับเป็นประเทศแรกที่ประกาศตนว่าเป็นรัฐสังคมนิยม เนื่องจากการปฏิวัติดังกล่าวมิได้รับการยอมรับนอกกรุงเปโตรกราดจึงเกิดสงครามกลางเมืองรัสเซีย (ค.ศ. 1917 – 1922) ตามมา และมีการสถาปนาสหภาพโซเวียตในปี ค.ศ. 1922 ประธานาธิบดีสหภาพโซเวียต
ประธานาธิบดีสหภาพโซเวียต () หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า ประธานาธิบดีสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต () เป็นประมุขแห่งรัฐของสหภาพโซเวียตตั้งแต่วันที่ 15 มีนาคม 2533 ถึง 25 ธันวาคม 2534 มีฮาอิล กอร์บาชอฟเป็นบุคคลเดียวที่ดำรงตำแหน่งดังกล่าว นอกจากนี้กอร์บาชอฟยังเป็นเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตระหว่างเดือนมีนาคม 2528 ถึงเดือนสิงหาคม 2534 เขาได้รับส่วนแบ่งอำนาจเพิ่มขึ้นจากตำแหน่งประธานาธิบดีกระทั่งเขาลาออกหลังความพยายามรัฐประหารในโซเวียตเมื่อปี 2534  ยาโรสลัฟล์
หลังจากการล่มสลายลงของสหภาพโซเวียตในช่วงทศตวรรษที่ 90 ยาโรสลัฟล์เริ่มได้รับความสนใจจากชาวต่างชาติในด้านการเป็นเมืองที่ยังคงกลิ่นอายบริสุทธิ์ของความเป็นรัสเซียแท้ๆเอาไว้ได้และทั้งยังร่วมผ่านประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงต่างๆของชาติรัสเซียมาตลอดอายุเกือบพันปี[15] ในช่วงเดียวกันเหล่าโบสถ์ อาราม ศาสนสถานต่างๆในเมืองซึ่งในสมัยการปกครองของคอมมิวนิสต์ถูกลดความสำคัญลงจนกลายเป็นเพียงพิพิธภัณฑ์หรือโกดังที่เก็บสินค้าก็ได้รับการคืนสิทธิ์ให้ใช้เป็นศาสนสถานเพื่อการเคารพบูชาอีกครั้ง ศาสนสถานที่ทรุดโทรมหรือถูกปิดลงไปจึงได้รับการบูรณะซ่อมแซมอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นจุดดึงดูดหลักของอุตสาหกรรมด้านการท่องเที่ยวของเมืองและความศิวิไลซ์แบบตะวันตกก็เริ่มเข้ามาปรากฏให้เห็นในเมือง เช่น ร้านฟาสต์ฟู้ดของแม็คโดนัลด์ซึ่งปัจจุบันมีอยู่ในเมืองถึงสองสาขาด้วยกัน มีการก่อสร้างโรงแรมใหม่ๆขึ้นเพื่อรองรับความสะดวกสบายแก่นักท่องเที่ยว รวมถึงเริ่มมีการจัดงานเทศกาลต่างๆในเมืองเพิ่มขึ้น อาทิ งาน Jazz on the Volga ซึ่งจะจัดทุกๆสองปีโดยถือว่าเป็นงานเทศกาลดนตรีแจ๊ซที่มีอายุมากที่สุดของรัสเซีย[16] สหภาพโซเวียตในโอลิมปิกฤดูร้อน 1952
สหภาพโซเวียต เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 15 ค.ศ. 1952 (พ.ศ. 2495) ณ เมืองลอนดอน สหราชอาณาจักรระหว่างวันที่ 19 กรกฎาคม – 3 สิงหาคม พ.ศ. 2495 สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตในกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน เจ้าเหรีญทอง เมลเบิร์น 1956,โรม 1960, มิวนิก 1972,มอนทรีออล 1976,มอสโก 1980และ โซล 1988. สหภาพโซเวียตในกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว เจ้าเหรีญทอง กอร์ตีนาดัมเปซโซ 1956 ,สควอว์วัลเลย์ 1960 ,อินส์บรุค 1964 ,ซัปโปโร 1972 ,อินส์บรุค 1976,เลคพลาซิด 1980 และ แคลกะรี 1988 ทีมฟุตบอลสหภาพโซเวียต ผลงานดีที่สุด คือฟุตบอลโลก 1966 ที่อังกฤษ คว้าอันดับ 4.ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป ผลงานดีที่สุด ฝรั่งเศส 1960 ชนะเลิศ ยาโรสลัฟล์
เดือนเมษายนปี พ.ศ. 2155 (ค.ศ. 1612) ได้มีกองทัพราษฎรนำโดย คุซมา มีนิน (Kuzma Minin) และ ดมีตรี ปอจาร์สกี (Dmitry Pozharsky)[5] เดินทางจากเมืองนิซนีนอฟโกรอดที่ตั้งอยู่ห่างออกไปทางตะวันออกตามแนวแม่น้ำวอลกาและมาตั้งหลักรวบรวมเสบียงและกำลังคนเพิ่มที่ยาโรสลัฟล์ และในช่วงเวลาราวๆสี่เดือนที่กองทัพราษฎรมาปักหลักอยู่ในเมืองนี้เอง ได้มีการตั้งคณะผู้ปกครองเฉพาะกาล “The Council of the Russian Land” ขึ้นมาทำการบริหารจัดการเรื่องต่างๆของดินแดนรัสเซียที่ยังไม่ขึ้นกับฝ่ายเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย จึงกล่าวได้ว่าในช่วงเวลานั้นเองยาโรสลัฟล์ได้กลายเป็นเมืองหลวงชั่วคราวของรัสเซีย[6]เพราะในระยะเวลานั้นมอสโกก็ตกอยู่ในกำมือของผู้บุกรุกต่างชาติโดยสิ้นเชิง จนกระทั่งปลายเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน เมื่อรวบรวมกำลังได้ถึง 25,000 คนแล้ว กองทัพของมีนินและปอจาร์สกีจึงได้ออกเดินทางจากยาโรสลัฟล์ไปกอบกู้มอสโก จนในเดือนพฤศจิกายนนั้นเองมอสโกก็ได้เป็นอิสระจากเงื้อมมือของเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย ลัทธิคอมมิวนิสต์
ช่วงเวลาก่อนหน้านี้ตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงธันวาคม สาธารณรัฐโซเวียตแต่ละแห่งรวมถึงรัสเซียเองได้แยกตัวออกจากการเป็นสหภาพมาก่อนแล้ว โดยที่อดีตสาธารณรัฐโซเวียตทั้ง 11 แห่ง ได้ร่วมลงนามในพิธีสารอัลมา-อาตา ซึ่งได้สถาปนาเครือจักรภพรัฐเอกราชและประกาศยุบสหภาพโซเวียตหนึ่งสัปดาห์ก่อนการล่มสลายอย่างเป็นทางการ[26][27] สหภาพโซเวียต
แม้ว่าสหภาพโซเวียตและนาซีเยอรมนีจะได้ทำข้อตกลงไม่รุกราน แต่นาซีเยอรมนีได้ละเมิดข้อตกลงและรุกรานสหภาพโซเวียตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1941 แม้ว่ากองทัพของสหภาพโซเวียตจะมียุทโธปรณ์ที่ทันสมัยซึ่งเป็นผลมาจากแผนปฏิรูป 5 ปี แต่กองทัพแดง ขาดผู้นำทางการทหารซึ่งเป็นผลมาจากการกวาดล้างครั้งใหญ่ของสตาลิน ทำให้กองทัพแดงขาดบุคลากรไปเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้ในช่วงแรกของสงครามสหภาพโซเวียตพ่ายแพ้มาโดยตลอด แต่เมื่อกำลังเสริมจากไซบีเรียมาถึงสงครามจึงเปลี่ยนไป ฝ่ายเยอรมนีประสบกับความพ่ายแพ้มาตลอดจนเสียกรุงเบอร์ลินให้แก่สหภาพโซเวียต และสิ้นสุดสงครามเมื่อปี ค.ศ. 1945 อย่างไรก็ตาม สงครามดังกล่าวส่งผลให้ชาวรัสเซียเสียชีวิตไปกว่า 10 ล้านคน บ้านเรือน ไร่ นาเสียหายอย่างใหญ่หลวง เมื่อสิ้นสุดสงครามสหภาพโซเวียตได้สถาปนาการปกครองระบอบคอมมิวนิสต์ขึ้นในรัฐต่างๆที่ถูกปลดแอกจากการยึดครองของนาซีเยอรมันในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เช่น โปแลนด์ โรมาเนีย เป็นต้น สหภาพโซเวียต
เมื่อเริ่มสงครามโลกครั้งที่สอง หลังสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสปฏิเสธพันธมิตรกับสหภาพโซเวียตต่อนาซีเยอรมนี สหภาพโซเวียตลงนามในสนธิสัญญาไม่รุกรานกับเยอรมนี ซึ่งชะลอการเผชิญหน้าระหว่างสองประเทศ แต่ถูกฉีกใน ค.ศ. 1941 เมื่อนาซีบุกครอง เปิดฉากเขตสงครามใหญ่สุดและมีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์ กำลังพลสูญเสียของโซเวียตในสงครามคิดเป็นสัดส่วนมากที่สุดของสงครามโลกครั้งที่สอง แต่พลิกกลับมาได้เปรียบเหนือฝ่ายอักษะในยุทธการอันดุเดือดอย่างสตาลินกราด สุดท้ายกำลังโซเวียตยกผ่านยุโรปตะวันออกและยึดกรุงเบอร์ลินใน ค.ศ. 1945 ทำให้ฝ่ายเยอรมันสูญเสียกำลังพลไปเป็นส่วนใหญ่ ดินแดนยึดครองของโซเวียตที่พิชิตจากกำลังอักษะในยุโรปกลางและตะวันออกกลายเป็นรัฐบริวารของกลุ่มตะวันออก ความแตกต่างทางอุดมการณ์และการเมืองกับกลุ่มตะวันตกซึ่งมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำนำไปสู่การตั้งสนธิสัญญาทางเศรษฐกิจและทางทหารจนลงเอยด้วยสงครามเย็นอันยืดเยื้อ ทวีปยุโรป
ประเทศเมืองหลวงขนาดพื้นที่ (ตร.กม.)ประชากร (2016)[2] กรีซเอเธนส์130,46311,183,716 โครเอเชียซาเกร็บ55,8824,213,265 เช็กเกียปราก78,86410,610,947 ซานมารีโนซานมารีโน6133,203 เซอร์เบียเบลเกรด77,4748,820,083 เดนมาร์กโคเปนเฮเกน42,5935,711,870 นอร์เวย์ออสโล320,4665,254,694 เนเธอร์แลนด์อัมสเตอร์ดัม41,01916,987,330 บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาซาราเยโว50,5373,516,816 บัลแกเรียโซเฟีย109,6277,131,494 เบลเยียมบรัสเซลส์30,16411,358,379 เบลารุสมินสก์205,1949,480,042 โปรตุเกสลิสบอน91,32010,371,627 โปแลนด์วอร์ซอ312,05638,224,410 ฝรั่งเศสปารีส537,66664,720,690 ฟินแลนด์เฮลซิงกิ334,2885,503,132 มอนเตเนโกรพอดกอรีตซา91,320628,615 มอลโดวาคีชีเนา13,8124,059,608 มอลตาวัลเลตตา312429,362 มาซิโดเนียสโกเปีย25,4162,081,206 โมนาโกโมนาโก1.538,499 ยูเครนเคียฟ597,00744,438,625 เยอรมนีเบอร์ลิน352,91481,914,672 รัสเซียมอสโก16,877,291143,964,513 โรมาเนียบูคาเรสต์234,74919,778,083 ลักเซมเบิร์กลักเซมเบิร์ก2,555575,747 ลัตเวียรีกา63,8511,970,530 ลิกเตนสไตน์วาดุซ16037,666 ลิทัวเนียวิลนีอุส64,4452,908,249 นครรัฐวาติกันวาติกัน0.5801 สเปนมาดริด498,93646,347,576 สโลวาเกียบราติสลาวา49,0365,444,218 สโลวีเนียลูบลิยานา19,7612,077,862 สวิตเซอร์แลนด์แบร์น40,8098,401,739 สวีเดนสตอกโฮล์ม444,7549,837,533 สหราชอาณาจักรลอนดอน241,27565,788,574 ออสเตรียเวียนนา82,8858,712,137 อันดอร์ราอันดอร์ราลาเวลลา44877,281 อิตาลีโรม297,78959,429,938 เอสโตเนียทาลลินน์44,5771,312,442 แอลเบเนียติรานา28,4162,926,348 ไอซ์แลนด์เรคยาวิก101,809332,474 ไอร์แลนด์ดับลิน69,4714,726,078 ฮังการีบูดาเปสต์91,9539,753,281 คอซอวอพริสตีนา10,8871.7 ทวีปยุโรป10,600,000 741,447,158 สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต
8 ธันวาคม ค.ศ. 1991 ผู้นำของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและไบโลรัสเซีย และสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียพบกันเพื่อตกลงบอกเลิกสนธิสัญญาใน ค.ศ. 1922 ซึ่งได้ถูกทำให้สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1991 อันเป็นผลยุบสหภาพโซเวียต สหภาพโซเวียต
ภูเขาที่สูงที่สุดของสหภาพโซเวียตเป็นยอดเขาคอมมิวนิสต์ (ปัจจุบัน เป็นยอดเขาอิสมาอิล ยัคโซโมนี) ในทาจิกิสถานที่ 7,495 เมตร (24,590 ฟุต) สหภาพโซเวียตยังมีทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดของโลกที่ทะเลสาบแคสเปียน (ร่วมกับอิหร่าน) และทะเลสาบไบคาล ทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่และลึกที่สุดในโลกซึ่งเป็นแหล่งน้ำภายในของรัสเซีย ยูโกสลาเวียในโอลิมปิกฤดูร้อน 1980
ยูโกสลาเวีย เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 22 ค.ศ. 1980([[พ.ศ. 2523) ณ กรุง[[มอสโก]] [[สหภาพโซเวียต]]ระหว่างวันที่ [[19 กรกฎาคม]] – [[3 สิงหาคม]] [[พ.ศ. 2523]]  สหภาพโซเวียต
สตาลินมักจะตัดสินใจครั้งสุดท้ายในนโยบายในช่วงปี 1925–1953 ก่อนที่นโยบายต่างประเทศของโซเวียตจะถูกกำหนดโดยคณะกรรมาธิการว่าด้วยนโยบายต่างประเทศของคณะกรรมการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต หรือจากองค์กรสูงสุดของพรรคอย่างโปลิตบูโร การดำเนินการถูกแยกออกจากกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะ People's Commissariat for Foreign Affairs (หรือ Narkomindel) จนถึงปี 1946 โฆษกที่มีอิทธิพลมากที่สุดคือ Georgy Chicherin (1872–1936), Maxim Litvinov (1876–1951), วยาเชสลาฟ โมโลตอฟ (1890–1986), อันเดรย์ วืยชินสกี (1883–1954) และ อันเดรย์ โกรมืยโค (1909–1989) ปัญญาชนที่สนใจในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจะศึกษาในสถาบันความสัมพันธ์ระหว่างประเทศรัฐมอสโก[5] การรุกรานรัสเซียของฝรั่งเศส
หนึ่งสัปดาห์ต่อมาในวันที่ 14 กันยายน นโปเลียนกรีฑาทัพถึงมอสโก ซึ่งสร้างความงุนงงแก่เหล่าทหารมากที่เมืองทั้งเมืองเป็นเมืองร้างที่แทบไร้ผู้คน เนื่องจากรัสเซียได้อพยพผู้คนเกือบทั้งหมดออกไปก่อนหน้าแล้ว แล้วยังพบอีกว่าจุดยุทธศาสตร์ต่างๆในมอสโกได้ถูกเผาทำลายไปหมดตามคำสั่งของนายกเทศมนตรี นโปเลียนตัดสินใจปักหลักในมอสโกเพื่อรอให้รัสเซียประกาศยอมแพ้ตามธรรมเนียมการเสียเมืองหลวง แต่การเสียมอสโกซึ่งเป็นเมืองหลวงแห่งที่สองก็ไม่ทำให้ซาร์แห่งรัสเซียยอมจำนน อย่างไรก็ตามทั้งสองฝ่ายต่างตระหนักดีถึงความโหดร้ายของหน้าหนาวในรัสเซีย เช่นนั้นแล้วก่อนที่จะเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเต็มตัว นโปเลียนจึงจำเป็นต้องพิชิตรัสเซียให้เร็วที่สุด นโปเลียนรออยู่ในมอสโกหนึ่งเดือนเศษก็ยกทัพไปตะวันตกเฉียงใต้ยังเมืองคาลูกา ซึ่งจอมพลคูตูซอฟแห่งรัสเซียตั้งค่ายทัพหลวงอยู่ที่นั่น มอสโก
ค.ศ. 1237 เมืองมอสโกก็ถูกสร้างขึ้นมาใหม่โดยเป็นเมืองของรัฐอิสระโดยเจ้าชาย ยูรี ดาลการุสกี การอยู่ริมฝั่งแม่น้ำวอลกาช่วยให้มอสโกขยายตัวอย่างรวดเร็ว 
ค.ศ. 1380 ชาวมอสโกได้เป็นแกนนำในการปลดปล่อยรัสเซียจากมองโกล ค.ศ. 1480 พระเจ้าซาร์อีวานที่ 3 
ได้ปลดปล่อยรัสเซียจากการปกครองของเผ่า ตาตาร์ และย้ายเมืองหลวงของประเทศมายังมอสโก สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย () เรียกทั่วไปว่า โซเวียตรัสเซีย, สหพันธรัฐรัสเซีย หรือเรียกสั้นเพียง รัสเซีย เป็นสาธารณรัฐที่ใหญ่ที่สุด มีประชากรมากที่สุด และมีการพัฒนาทางเศรษฐกิจสูงสุดในอดีตสหภาพโซเวียต โอลิมปิกฤดูร้อน
โซเวียตมองเห็นช่องทางในการเผยแพร่ลัทธิทางการเมืองของตนโดยอาศัยการแข่งขันโอลิมปิก โดยพยายามที่เป็นผู้นำในการแข่งขัน และโน้มน้าวชาติอื่น ๆ ให้เห็นว่าโซเวียตเป็นประเทศมหาอำนาจ ภายหลังพบว่านักกีฬาโซเวียตเป็นนักกีฬาอาชีพที่รัฐบาลว่าจ้างให้เข้าแข่งขันในกีฬาโอลิมปิกครั้งนั้น และยังพบอีกว่านักกีฬาจากสหภาพโซเวียตใช้ยาเสริมกำลัง ในปีนั้นสหภาพโซเวียตสามารถพิชิตเหรียญทองได้ถึง 99 เหรียญ นอกจากนั้นยังมีเหตุการณ์ก่อการร้ายขึ้นในกรุงมิวนิก มีความพยายามลักพาตัวนักกีฬาอิสราเอลในการแข่งขันบาสเกตบอลนักกีฬาจากสหรัฐอเมริกาได้พ่ายแพ้แก่นักกีฬาจากสหภาพโซเวียตเป็นการพ่ายแพ้ครั้งแรกจากการแข่งขัน 63 ครั้ง ซึ่งสหรัฐอเมริกาได้ปฏิเสธไม่ขึ้นรับเหรียญเงิน ในปีนี้นั้นมีนักกีฬาจากประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมการแข่งขันถึง 122 ประเทศ สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต
15 มีนาคม ค.ศ. 1996 สภาดูมาของสหพันธรัฐรัสเซียได้แสดงถึงฐานะทางกฎหมายเนื่องจากการตัดสินใจของสภาโซเวียตสูงสุดของอดีตสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียว่า "การบอกเลิกสนธิสัญญาก่อตั้งสหภาพโซเวียต" เป็นสิ่งที่ผิด รัฐบัญญัติที่ไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญผ่านโดยการละเมิดสุสานของรัฐธรรมนูญอดีตสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย บรรทัดฐานของกฎหมายระหว่างประเทศ และจากนั้น ในการบังคับตัวกฎหมาย ประวัติศาสตร์รัสเซีย
หลังจากคริสต์ศตวรรษที่ 13 มอสโกได้ค่อยพัฒนาเป็นศูนย์กลางของศิลปะและวัฒนธรรมทีละน้อย ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 รัฐมอสโกได้เป็นใหญ่ในจักรวรรดิรัสเซีย ซึ่งได้มีการขยายอาณาเขตถึงโปแลนด์ ทางด้านตะวันออกจรดมหาสมุทรแปซิฟิก จนถึงสมัยพระเจ้าซาร์อีวานที่ 3 ในปี พ.ศ. 2023 พระองค์หยุดส่งเครื่องบรรณาการให้มองโกเลีย และประกาศเอกราชไม่เป็นเมืองขึ้นของมองโกเลียอีกต่อไป หลังจากการเข้าร่วมในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ส่งผลให้รัสเซียเผชิญปัญหาในการพัฒนาเป็นประเทศอุตสาหกรรม ความเป็นอยู่ประชาชนลำบากแร้นแค้น กำลังทหารและเศรษฐกิจรัสเซียเข้าขั้นวิกฤต ในที่สุดพรรคคอมมิวนิสต์จึงได้ก่อการปฏิวัติขึ้นในปี พ.ศ. 2460 นำไปสู่การก่อตั้งสหภาพโซเวียต เป็นประเทศแรกของโลกที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตถูกก่อตั้งมาจากการยึดอำนาจของพรรคบอลเชวิก นำโดยวลาดิมีร์ เลนิน โดยยึดอำนาจจากจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 เรียกการปฏิวัติครั้งนั้นว่าการปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1917 เกิดขึ้นในวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2460 ซึ่งอยู่ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง การปฏิวัติครั้งนั้นส่งผลให้ รัฐบาลของกษัตริย์ถูกยกเลิก ระบอบการปกครองโดยกษัตริย์ถูกยกเลิก ก่อเกิดรัฐสังคมนิยมขึ้นมาแทน และเกิดเหตุการณ์สังหารหมู่ราชวงศ์โรมานอฟในเวลาต่อมา ผลอื่นๆคือ กิจการธนาคารและโรงงานทั้งหมดถูกโอนเป็นของรัฐ และบัญชีส่วนบุคคลทั้งหมดถูกโอนให้แก่รัฐ และสหภาพโซเวียตถอนตัวออกจากสงครามโลกครั้งที่ 1 สหภาพโซเวียต
โคมินฟอร์ม มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการคือ สำนักข่าวและข้อมูลพรรคแรงงานและพรรคคอมมิวนิสต์ เป็นหน่วยงานแรกของขบวนการคอมมิวนิสต์สากลอย่างเป็นทางการตั้งแต่การยุบโคมินเทิร์นในปี 1943 มีบทบาทในการประสานงานระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์ภายใต้การดูแลของสหภาพโซเวียต สตาลินเคยสั่งให้พรรคคอมมิวนิสต์ในยุโรปตะวันตกละทิ้งสายการพิเศษของรัฐสภาโดยเฉพาะ และมุ่งเน้นที่การขัดขวางทางการเมืองในการดำเนินงานของแผนมาร์แชลล์[11] นอกจากนี้ยังได้ประสานการช่วยเหลือระหว่างประเทศกับพรรคคอมมิวนิสต์ในช่วงสงครามกลางเมืองกรีซในปี 1947–49[12] โคมินฟอร์มขับไล่ยูโกสลาเวียในปี 1948 หลังจากตีโต้ยืนยันในนโยบายที่เป็นอิสระ หนังสือพิมพ์ For a Lasting Peace, for a People's Democracy! เลื่อนตำแหน่งของสตาลิน ความเข้มข้นของโคมินฟอร์มในยุโรปหมายถึงการให้ความสำคัญกับการปฏิวัติโลกในนโยบายการต่างประเทศของโซเวียต โดยการให้เหตุผลอุดมการณ์แบบเดียวกันจะอนุญาตให้บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องให้ความสำคัญกับบุคลิกภาพแทนที่จะเป็นประเด็น[13] สาธารณรัฐสังคมนิยมบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
สาธารณรัฐสังคมนิยมบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา () เป็น1ใน6สาธารณรัฐของอดีต สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ก่อตั้งในปี 1943 หลังพรรคคอมมิวนิสต์ยูโกสลาฟ สามารถยึดกรุงซาราเยโวจากการปกครองภายใต้ของนาซีเยอรมัน สาธารณรัฐสังคมนิยมบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา เดิมมีชื่อว่าสหพันธรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และในเดือนเมษายน ค.ศ.1945 เปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐประชาชนบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา จนในวันที่ 7 เมษายน ปี ค.ศ.1967 เปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา สาธารณรัฐแห่งนี้ ล่มสลายในวันที่ 3 มีนาคม 1992 เมื่อสมัชชาบอสเนียนำโดย Alija Izetbegović ประกาศยุติระบบคอมมิวนิสต์และการเป็นสหพันธของอดีตยูโกสลาเวีย ่ก่อตั้ง สาธารณรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ขึ้นแทนที่ และ ตามมาด้วย การเกิดสงครามกลางเมืองบอสเนีย ระหว่างรัฐบาลบอสเนีย และ กลุ่มแบ่งแยกดินแดนชาวเซิร์บ  ซามารา (ประเทศรัสเซีย)
ซามารา (; ) เป็นเมืองใหญ่เป็นอันดับ 6 ของประเทศรัสเซีย เป็นเมืองหลวงของซามาราโอบลาสต์ เป็นเมืองท่าบนฝั่งของแม่น้ำวอลกาตอนที่แม่น้ำไหลโค้งไปทางตะวันออกสุดและที่ซึ่งแม่น้ำซามาราไหลมาบรรจบ ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศรัสเซียในส่วนที่อยู่ในทวีปยุโรป เมืองมีประชากร 1,164,685 คน (ค.ศ. 2010) สหภาพโซเวียต
วัฒนธรรมของสหภาพโซเวียตผ่านช่วงหลายช่วงของการดำรงอยู่ของสหภาพโซเวียต 69 ปี ในช่วงสิบเอ็ดปีแรกหลังจากการปฏิวัติ (1918–1929) ยังอนุโลมให้มีเสรีภาพและศิลปินทดลองด้วยรูปแบบต่าง ๆ เพื่อหารูปแบบของโซเวียตที่โดดเด่น เลนินต้องการให้ศิลปะสามารถเข้าถึงคนรัสเซียได้ ในทางกลับกันนักเขียนและศิลปินหลายร้อยคนถูกเนรเทศหรือถูกประหารชีวิต และงานของพวกเขาถูกห้าม ตัวอย่างเช่น Nikolay Gumilyov (ถูกยิงหลังถูกกล่าวหาว่าสมคบคิดต่อต้านระบอบคอมมิวนิสต์) และ Yevgeny Zamyatin (ถูกห้าม)[110] สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐซึ่งมีสมาชิกเป็นรัฐที่รวมกันเช่นยูเครน และ เบียโลรัสเซีย (สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต) กับรัฐสหพันธรัฐเช่น รัสเซีย และทรานส์คอเคซัส (สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต)[27] ทั้งสี่เป็นสาธารณรัฐผู้ก่อตั้งซึ่งลงนามในสนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียตในเดือนธันวาคม 1922 ในปี 1924 ในช่วงการปักปันเขตในเอเชียกลาง อุซเบกิสถานและเติร์กเมนิสถานเกิดจากส่วนต่าง ๆ ของรัสเซีย เป็นสาธารณรัฐปกครองตนเองสังคมนิยมโซเวียตเติร์กเมน และอีกสองแห่งคือ สาธารณรัฐบูฮาราน และ สาธารณรัฐโฮเรซม์ ในปี 1929 ทาจิกิสถานถูกแยกออกจากสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบก ตามรัฐธรรมนูญปี 1936 สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมโซเวียตทรานส์คอเคซัสถูกยุบลง ส่งผลให้สาธารณรัฐองค์ประกอบคือ อาร์เมเนีย จอร์เจีย และอาเซอร์ไบจาน ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสหภาพ ขณะที่คาซัคสถานและเคอร์กีเซียถูกแยกออกจากสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย ส่งผลเป็นสถานะเดียวกัน[28] ในเดือนสิงหาคม 1940 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตมอลเดเวียซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยรวมพื้นที่บางส่วนของเบสซาเรเบีย และ นอร์เทิร์นบูโควินา รัฐบอลติกทั้งสามคือ เอสโตเนีย ลัตเวีย และลิทัวเนีย (สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต) ได้ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต ซึ่งไม่ได้รับการยอมรับจากประชาคมระหว่างประเทศและถือว่ารัฐบอลติกอยู่ภายใต้การยึดครองที่ผิดกฎหมายตลอดระยะเวลาตั้งแต่ปี 1940–1991 คาเรเลียถูกแยกออกจากรัสเซียในฐานะสาธารณรัฐสหภาพในเดือนมีนาคม 1940 และถูกรวมเข้ากับรัสเซียอีกครั้งในปี 1956 ระหว่างเดือนกรกฎาคม 1956 ถึงเดือนกันยายน 1991 สหภาพโซเวียตมี 15 สาธารณรัฐที่เป็นส่วนหนึงของสาธารณรัฐสหภาพ[29] (ดูแผนที่ด้านล่าง) บอลเชวิค
พลพรรคบอลเชวิคภายใต้การนำของเลนิน ได้นำกำลังเข้ายึดอำนาจการปกครองในรัสเซียระหว่างการปฏิวัติเดือนตุลาคม ค.ศ. 1917 สถาปนารัสเซียเป็นประเทศสังคมนิยมประเทศแรกของโลกและต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นสหภาพโซเวียต เดือนมีนาคม ค.ศ. 1918 ในการประชุมใหญ่ครั้งที่ 7 ของพรรคแรงงานสังคมประชาธิปไตยรัสเซีย (บอลเชวิค) มีมติเปลี่ยนชื่อพรรคเป็นพรรคคอมมิวนิสต์รัสเซีย (บอลเชวิค) เพื่อให้แตกต่างชัดเจนจากพรรคอดีตกลุ่มในพรรคแรงงานสังคมประชาธิปไตยรัสเซียที่ยังเหลืออยู่ หลังการเปลี่ยนชื่อพรรคก็ถูกเรียกติดปากแค่พรรคคอมมิวนิสต์และต่อมาเมื่อประเทศกลายมาเป็นสหภาพโซเวียต และพรรคไม่ได้ครอบคลุมเฉพาะคนรัสเซียเท่านั้น ดั้งนั้นใน ค.ศ. 1925 จึงเปลี่ยนชื่อพรรคอีกครั้งเป็นพรรคคอมมิวนิสต์มวลสหภาพ (บอลเชวิค) ( ) จนในการประชุมใหญ่พรรคครั้งที่ 19 ปี ค.ศ. 1952 พรรคจึงเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็นพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตและใช้ต่อมาจนสหภาพโซเวียตล่มสลาย สหภาพโซเวียต
ในปี 1990 สหภาพโซเวียตมีดัชนีการพัฒนามนุษย์ที่ 0.920 ซึ่งอยู๋ในระดับ "สูง" ในการพัฒนามนุษย์ เป็นอันดับ 3 ในกลุ่มตะวันออกรองจากเชโกสโลวาเกียและเยอรมนีตะวันออก และอันดับที่ 25 ใน 130 ประเทศทั่วโลก[54] มอสโก
ในปี พ.ศ. 2550 มอสโกได้รับการจัดอันดับเมืองที่มีค่าครองชีพสูงที่สุดในโลก ตามมาด้วย ลอนดอน และ โซล  โทรทัศน์ในสหภาพโซเวียต
โทรทัศน์ในสหภาพโซเวียต เป็นทั้งเจ้าของ, ถูกควบคุม และถูกตรวจพิจารณาโดยรัฐ หน่วยงานที่กำกับดูแลโทรทัศน์ในยุคของสหภาพโซเวียตคือ คณะกรรมาธิการวิทยุและโทรทัศน์รัฐสหภาพโซเวียต (Государственный комитет по телевидению и радиовещанию СССР) หรือ โกซเทเลราดิโอ (Гостелерадио СССР) ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบทั้งสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งสหภาพโซเวียต และ วิทยุแห่งสหภาพโซเวียต การผลิตรายการโทรทัศน์ของโซเวียตถูกจัดอยู่ในส่วนกลาง, สาธารณรัฐ และการออกอากาศในภูมิภาค มีฮาอิล คาลีนิน
มีฮาอิล อีวาโนวิซ คาลีนิน (; 3 มิถุนายน ค.ศ. 1946), ได้เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายโดยพลเมืองชาวโซเวียตว่า "Kalinych",เป็นนักปฏิวัติบอลเชวิกและเจ้าหน้าที่โซเวียต เขาได้ทำหน้าที่ในฐานะประมุขแห่งรัฐของสหพันธรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซียและต่อมาได้เป็นสหภาพโซเวียตตั้งแต่ ปี ค.ศ. 1919 ถึง ค.ศ. 1926 เขาได้เป็นสมาชิกของโปลิตบูโรแห่งพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต เมืองเคอนิชส์แบร์ค ซึ่งเป็นอดีตเมืองของปรัสเซียตะวันออกได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นคาลีนินกราด ตามเขา ประเทศรัสเซีย
46 แคว้น (Provinces - oblast) 22 สาธารณรัฐ (Republics - respublika ) 9 ดินแดน (Territories - kraya ) 4 เขตปกครองตนเอง (Autonomous districts - avtonomnyye okruga) 1 แคว้นปกครองตนเอง (Autonomous oblast - avtonomnaya oblast ) 3 นครสหพันธ์ (Federal cities - federalnyye goroda ) คือ มอสโก เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และเซวัสโตปอล พลพรรคโซเวียต
พลพรรคโซเวียต () เป็นสมาชิกของกลุ่มเคลื่อนไหวในการต่อต้านซึ่งได้สู้รบในรูปแบบการสงครามกองโจรในการต่อกรกับกองทัพฝ่ายอักษะในสหภาพโซเวียตและก่อนหน้านี้ในดินแดนยึดครองโซเวียตในโปแลนด์ในปี ค.ศ. 1941-45 การเคลื่อนไหวของพลพรรคโซเวียตได้เกิดขึ้นภายหลังจากการรุกรานสหภาพโซเวียตของเยอรมนีนาซี ตามมหาสารานุกรมโซเวียต (Great Soviet Encyclopedia) พลพรรคโซเวียตได้รับการประสานงานและควบคุมโดยรัฐบาลโซเวียตและเป็นแบบอย่างของกองทัพแดง. วัตถุประสงค์หลักของการสงครามกองโจรที่เกิดขึ้นมาจากหน่วยพลพรรคโซเวียตคือการทำลายแนวหลังของเยอรมันบนแนวรบด้านตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือเส้นทางการคมนาคมทางถนนและรถไฟ นอกจากนี้ยังได้มีการก่อตั้งรูปแบบทหารที่เรียกว่า พลพรรค ซึ่งได้ใช้ในปฏิบัติภารกิจการลาดตระเวนระยะไกลในแนวหลังฝ่ายอักษะจากดินแดนโซเวียตที่ถูกยึดครอง โอลิมปิกฤดูร้อน 1972
สหภาพโซเวียตมองเห็นช่องทางในการเผยแพร่ลัทธิทางการเมืองของตนโดยอาศัยการแข่งขันโอลิมปิก โดยพยายามที่จะเป็นผู้นำในการแข่งขัน และโน้มน้าวชาติอื่น ๆ ให้เห็นว่าสหภาพโซเวียตเป็นประเทศมหาอำนาจ ภายหลังพบว่านักกีฬาโซเวียตเป็นนักกีฬาอาชีพที่รัฐบาลว่าจ้างให้เข้าแข่งขันในกีฬาโอลิมปิกครั้งนั้น และยังพบอีกว่านักกีฬาจากสหภาพโซเวียตใช้ยาเสริมกำลัง ในปีนั้นสหภาพโซเวียตสามารถพิชิตเหรียญทองได้ถึง 99 เหรียญ นอกจากนั้นยังมีเหตุการณ์ก่อการร้ายขึ้นในเมืองมิวนิก นับเป็นโศกนาฏกรรมอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์โอลิมปิก สาธารณรัฐเชเชน
เชชเนียเป็นสาธารณรัฐของสหพันธรัฐรัสเซีย มีประชากรก่อนสงคราม 1.2 ล้านคน ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมนิกายสุหนี่ ตั้งอยู่ทางทิศ ตะวันตกเฉียงใต้ของรัสเซียบริเวณเทือกเขาคอเคซัส มีอาณาเขตติดต่อกับจอร์เจีย ในปี 2534 หลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ขบวนการชาตินิยมกลุ่มมุสลิมหัวใหม่ในรัสเซียต้องการที่จะผนวกดินแดน 4 สาธารณรัฐคือ สาธารณรัฐอิงกูเชเตีย, คาร์บาดีโน-บัลคาเรีย, ดาเกสถาน และนอร์ทออสซีเชีย เข้าด้วยกันเรียกว่า "สหพันธรัฐอิสลามคาลีฟัด" ภายใต้การสนับสนุนจากประเทศในตะวันออกกลาง ปัญหาของเชชเนียเกิดขึ้นเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2535 นายพลดูดาเยฟ ประธานาธิบดีเชชเนียประกาศให้สาธารณรัฐเป็นเอกราช แต่รัสเซียยอมไม่ได้ที่จะปล่อยให้ดินแดนในปกครองเป็นอิสระ นอกจากนี้กรุงกรอซนืยเมืองหลวงของเชชเนีย ยังเป็นแหล่งน้ำมันขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของรัสเซียอีกด้วย ประเทศเซอร์เบีย
เซอร์เบีย (English: Serbia; Serbian: Србија, Srbija) หรือชื่อทางการว่า สาธารณรัฐเซอร์เบีย (English: Republic of Serbia; Serbian: Република Србија, Republika Srbija) เป็นประเทศสาธารณรัฐตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป เมืองหลวงคือกรุงเบลเกรด เซอร์เบียมีอาณาเขตติดต่อกับฮังการีทางทิศเหนือ ติดต่อกับโรมาเนียและบัลแกเรียทางทิศตะวันออก ติดต่อกับมาซิโดเนียและแอลเบเนียทางทิศใต้ (พื้นที่ชายแดนทางด้านนี้กำลังมีปัญหาเรื่องการเรียกร้องเอกราชของคอซอวอ) และติดต่อกับมอนเตเนโกร โครเอเชีย และบอสเนีย-เฮอร์เซโกวีนาทางทิศตะวันตก มอสโก
ค.ศ. 1712 พระเจ้าซาร์ปีเตอร์มหาราชได้ย้ายเมืองหลวงไปยังเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก มอสโกได้เผชิญกับการปิดล้อมโดยกองทัพของนโปเลียน โบนาปาร์ต ในปี ค.ศ. 1812 แต่นโปเลียนต้องถอยทัพกลับไปเนื่องจากทนความหนาวเย็นไม่ได้ สหภาพโซเวียต
คอมิคอน สภาเพื่อความช่วยเหลือซึ่งกันและกันทางเศรษฐกิจ (รัสเซีย: Совет Экономической Взаимопомощи, Sovet Ekonomicheskoy Vzaimopomoshchi, СЭВ, SEV) เป็นองค์กรเศรษฐกิจตั้งแต่ปี 1949–1991 ภายใต้การควบคุมของสหภาพโซเวียตซึ่งประกอบด้วยประเทศต่าง ๆ ในกลุ่มตะวันออก และรัฐคอมมิวนิสต์บางแห่งทั่วโลก มอสโกกังวลเรื่องแผนมาร์แชลล์ คอมิคอนมีขึ้นเพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศในขอบเขตอิทธิพลของโซเวียตไปสู่อิทธิพลของอเมริกาและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คอมิคอนได้รับการตอบรับจากกลุ่มตะวันออกถึงการก่อตัวในยุโรปตะวันตกขององค์การเพื่อการดำเนินงานทางเศรษฐกิจของยุโรป การจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจยุโรปในปี 1957 และองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา[8][9] สนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียต
วันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1922 ผู้แทนจากสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคซัส สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน และสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตไบโลรัสเซีย ได้อนุมัติสนธิสัญญาการก่อตั้งสหภาพโซเวียตและคำประกาศก่อตั้งสหภาพโซเวียต เอกสารทั้งสองฉบับได้รับการยืนยันโดยการประชุมรัฐสภาครั้งที่ 1 ของสหภาพโซเวียตและได้รับการลงนามโดยประธานคณะผู้แทน ได้แก่ มิฮาอิล คาลินิน, มิฮาอิล ซฮาคายา, มิฮาอิล ฟรุนเซ และกรีกอรี เปตรอฟสกี, อเลคซันดร์ เชียร์วียาคอฟ ตามลำดับ เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1922  ประเทศสโลวาเกีย
สโลวาเกีย (; ) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ สาธารณรัฐสโลวัก (; ) เป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลในภูมิภาคยุโรปกลาง มีอาณาเขตทางตะวันตกเฉียงเหนือติดต่อกับเช็กเกีย ทางเหนือติดต่อกับโปแลนด์ ทางตะวันออกติดต่อกับยูเครน ทางใต้ติดต่อกับฮังการี และทางตะวันตกเฉียงใต้ติดต่อกับออสเตรีย เมืองใหญ่ที่สุดของประเทศคือเมืองหลวงบราติสลาวา ปัจจุบันสโลวาเกียเป็นรัฐสมาชิกรัฐหนึ่งของสหภาพยุโรป และได้เปลี่ยนสกุลเงินของประเทศจากกอรูนาสโลวักมาเป็นยูโรเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2552 สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต
จำนวนสาธารณรัฐสหภาพของสหภาพโซเวียตในแต่ยุคมีจำนวนที่แตกต่างกันตั้งแต่ 4 ถึง 16 แต่ส่วนใหญ่ประกอบด้วย 15 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต สวนสนามชัยกรุงมอสโก ค.ศ. 1945
พิธีสวนสนามแห่งชัยชนะที่กรุงมอสโก 1945 () เป็นพิธีสวนสนามกองทัพของสหภาพโซเวียต (รวมถึงหน่วยเล็ก ๆ ของกองทัพโปแลนด์ที่หนึ่ง) หลังการยอมจำนนของนาซีเยอรมนีในมหาสงครามของผู้รักชาติ พิธีนี้จัดขึ้นในวันที่ 24 มิถุนายน 1945 จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1 แห่งรัสเซีย
เมื่อปี ค.ศ. 1712 จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 1 ทรงย้ายนครหลวงจากกรุงมอสโกไปยังกรุงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกของอ่าวฟินแลนด์เพื่อเป็น "“หน้าต่างแลยุโรป”" การสร้างกรุงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กได้เริ่มขึ้นหลังจากที่รัสเซียสามารถยึดปอลตาวาจากสวีเดนได้ในปี ค.ศ. 1703 โดยมีโดมินิโก เทรซซินี ชาวสวิซ-อิตาลี และต่อมาชอง แบบติสท์ เลอบอลอด ชาวฝรั่งเศสเป็นสถาปนิก จักรพรรดิทรงชื่นชมศิลปะและสถาปัตยกรรมยุโรปตะวันตกเป็นอันมากและเห็นว่ามีความเหมาะสมกับรัสเซียมากกว่าศิลปะสลาฟที่มีอิทธิพลในรัสเซียมาเป็นระยะเลาอันยาวนาน ดังนั้น ทาสติดที่ดิน นักโทษสงครามและนักโทษอุกฉกรรจ์จำนวนนับแสนจึงถูกเกณฑ์แรงงานไปก่อสร้างเมือง และจำนวนมากได้เสีอชีวิตจากอากาศที่หนาวเย็น โรคภัยไข้เจ็บและการขาดอาหาร ในระยะแรก อาคารต่างๆ สร้างด้วยซุงเป็นส่วนใหญ่ซึ่งเป็นวัสดุที่หาได้ง่าย แต่ต่อมาจักรพรรดิปีเตอร์ทรงให้สร้างด้วยหินเพื่อความคงทนถาวรและสง่างามดังเมืองใหญ่ๆ ในยุโรปตะวันตก จักรพรรดิปีเตอร์และพระราชวงศ์ทรงย้ายมาประทับ ณ เมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กในปี ค.ศ. 1710 ก่อนที่จะจัดตั้งเป็นนครหลวงแห่งใหม่ และบังคับให้พวกขุนนางพ่อค้าและเจ้าที่ดินที่ครอบครองทาสติดที่ดินตั้งแต่ 30 ครอบครัวขึ้นไป ต้องไปตั้งบ้านเรือนอยู่ในกรุงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กด้วย ใน ค.ศ. 1714 จักรพรรดิทรงออกพระราชโองการห้ามการก่อสร้างอาคารด้วยหินหรืออิฐในที่อื่นๆ ในรัสเซียเพื่อสงวนวัสดุก่อสร้างไว้สร้างอาคารสถานที่ต่างๆ ในกรุงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก วลาดีมีร์ เลนิน
เมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กนั้นได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นเมือง "เลนินกราด" เพื่อเป็นเกียรติแก่เลนิน เมืองนี้ยังคงชื่อเลนินกราดไว้จนกระทั่งการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี พ.ศ. 2534 จึงเปลี่ยนชื่อกลับเป็นเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก การปิดกั้นเบอร์ลิน
ระหว่างวันที่ 17 มิถุนายน - 2 สิงหาคม ค.ศ. 1945 ฝ่ายสัมพันธมิตรบรรลุข้อตกลงพอทสดัม (Potsdam Agreement) ซึ่งกำหนดให้แบ่งเยอรมนีออกเป็น 4 ส่วนโดยแต่ละส่วนจะถูกปกครองโดยชาติที่ครอบครองดินแดนในส่วนนั้นอยู่ก่อนหน้าสงครามจะยุติ กรุงเบอร์ลินซึ่งเป็นเมืองหลวงของเยอรมนีก็จะถูกแบ่งออกเป็นสี่ส่วนเช่นกัน อย่างไรก็ตาม การที่กรุงเบอร์ลินตั้งอยู่ในพื้นที่ของสหภาพโซเวียตทำให้กรุงเบอร์ลินส่วนที่เป็นของสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส และอังกฤษ ถูกล้อมรอบด้วยทหารโซเวียต สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเบียโลรัสเซีย
สาธารณรัฐสังคมนิยมเบียโลรัสเซียเป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งสหภาพโซเวียตเมื่อปี ค.ศ. 1922 ร่วมกับสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน, สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคเชีย และสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย เบียโลรัสเซียเป็นหนึ่งในสาธารณรัฐหลายแห่งในสหภาพโซเวียตที่ถูกเยอรมนีนาซียึดครองระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 นอกจากนี้ยังเป็นสมาชิกก่อตั้งองค์การสหประชาชาติในปี ค.ศ. 1945 ร่วมกับชาติอื่น ๆ รวมทั้งสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและสหภาพโซเวียตอีกด้วย จุดสิ้นสุดของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเบียโลรัสเซียมาถึงในปี ค.ศ. 1991 เมื่อสาธารณรัฐแห่งนี้กลายเป็นรัฐเอกราชและเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น สาธารณรัฐเบลารุส สหภาพโซเวียต
หลังจากการปฏิวัติสังคมนิยม อายุขัยเฉลี่ยของทุกกลุ่มอายุเพิ่มขึ้น ในสถิตินี้บางคนเห็นว่าระบบสังคมนิยมดีกว่าระบบทุนนิยม การปรับปรุงเหล่านี้ยังคงดำเนินต่อไปในคริสต์ทศวรรษ 1960 เมื่ออายุขัยเฉลี่ยในสหภาพโซเวียตสูงกว่าของสหรัฐอเมริกา มันยังคงมีเสถียรภาพในช่วงหลายปีที่ผ่านมาแม้ว่าในคริสต์ทศวรรษ 1970 จะลดลงไปเล็กน้อยอาจเป็นเพราะการดื่มแอลกอฮอล์ ในเวลาเดียวกันการตายของทารกเริ่มเพิ่มขึ้น หลังจากปี 1974 รัฐบาลได้สั่งให้หยุดเผยแพร่สถิติเกี่ยวกับเรื่องนี้ แนวโน้มนี้อาจอธิบายได้จากจำนวนการตั้งครรภ์ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมากในภูมิภาคเอเชียของประเทศที่อัตราการตายของทารกสูงที่สุดในขณะที่การลดลงอย่างมากในส่วนที่พัฒนาขึ้นในภูมิภาคยุโรปของสหภาพโซเวียต[101] สหภาพโซเวียตยังมีศูนย์ความเป็นเลิศหลายแห่งเช่น Fyodorov Eye Microsurgery Complex ซึ่งเกียวกับการรักษาตา ก่อตั้งขึ้นในปี 1988 โดยศัลยแพทย์ตาชาวรัสเซีย Svyatoslav Fyodorov วันชัยในทวีปยุโรป
ส่วนสหภาพโซเวียตและประชาชนจำนวนมากได้จัดงานเลิมฉลองวันชัย(ยุโรปตะวันออก) ในมหาสงครามรักชาติในวันที่ 9 พฤษภาคมแทน หลังนาซีเยอรมันได้ลงตราสารยอมจำนนในคืนวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ.1945 รัฐบาลโซเวียตได้มีการจัดสวนสนามทหารในกองทัพแดง ณ จตุรัสแดงในกรุงมอสโก  สหภาพโซเวียต
สหภาพโซเวียตมีพื้นที่ 22,402,200 ตารางกิโลเมตร (8,649,500 ตารางไมล์) และเป็นประเทศที่ใหญ่ที่สุดของโลก สหภาพโซเวียตมีชายแดนยาวที่สุดในโลกเฉพาะดินแดนรัสเซียกว่า 60,000 กิโลเมตร (37,000 ไมล์) หรือ ​11⁄2 เส้นรอบวงของโลก สองในสามของเป็นแนวชายฝั่งมีช่องแคบแบริ่งกันระหว่างสหรัฐอเมริกา สหภาพโซเวียตมีชายแดนติดกับอัฟกานิสถาน, จีน, สโลวาเกีย, ฟินแลนด์, ฮังการี, อิหร่าน, มองโกเลีย, เกาหลีเหนือ, นอร์เวย์, โปแลนด์, โรมาเนีย และตุรกี ในช่วง ค.ศ. 1945–1991