คณะราษฎร มีใครเป็นหัวหน้าแกนนำ?
คณะราษฎร
คณะราษฎรประกอบด้วยกลุ่มบุคคลผู้ต้องการให้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักเรียนและนักเรียนทหารที่ศึกษาและทำงานอยู่ในทวีปยุโรป โดยเริ่มต้นจากปรีดี พนมยงค์ นักเรียนวิชากฎหมาย และประยูร ภมรมนตรี[remark 1] นักเรียนวิชารัฐศาสตร์ ก่อนที่จะหาสมาชิกที่มีความคิดแบบเดียวกันเพิ่มเติมรวมทั้งสิ้น 7 คน ได้แก่ [2]
สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา
ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2522 คณะกรรมการกลางของแนวร่วมปลดปล่อยประกาศนโยบายเร่งด่วนในการปลดปล่อยการปกครองของเขมรแดง อย่างแรกคือการสลายคอมมูนแบบเดิมและนำพระสงฆ์เข้ามามีบทบาทในชุมชน.[11] มีการจัดตั้งคณะกรรมการปกครองตนเองของประชาชน คณะกรรมการนี้เป็นหน่วยย่อยที่สุดของโครงสร้างการปกครองด้วย[[สภาประชาชนปฏิวัติกัมพูชาที่จัดตั้งขึ้นเมื่อ 8 มกราคม พ.ศ. 2522 ในฐานะศูนย์กลางการบริหารของสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา และใช้ต่อมาจนถึง 27 มิถุนายน พ.ศ. 2524 จึงมีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ให้ให้มีการเลือกตั้งสภารัฐมนตรี แปน โสวัณณ์ได้เป็นนายกรัฐมนตรี มีรองนายกรัฐมนตรี 3 คนคือ ฮุนเซน จัน ซี และเจีย สต สังคมราษฎรนิยม
พระนโรดม สีหนุขึ้นเป็นประมุขของรัฐเมื่อ พ.ศ. 2506 และการเลือกตั้งใน พ.ศ. 2509 พรรคสังคมชนะการเลือกตั้งอย่างงดงาม อย่างไรก็ตาม ความรุนแรงที่เกิดขึ้นกับกลุ่มฝ่ายซ้ายซึ่งนำโดยลน นลและฝ่ายทหารในนามของพระนโรดม สีหนุ โดยเฉพาะกับกลุ่มที่เคยร่วมมือกับเวียดมิญมาก่อน (พระนโรดม สีหนุเรียกว่าเขมรเวียดมิญ) สิ่งเหล่านี้กลับไปเพิ่มความนิยมให้กับกลุ่มคอมมิวนิสต์ที่ต่อต้านเวียดนามและต่อต้านราชวงศ์ นำโดยพล พต ระบอบสังคมถูกล็อกเข้ากับสงครามอินโดจีนครั้งที่สอง ระหว่างเวียดมิญ ขบวนการปะเทดลาวกับกลุ่มฝ่ายขวา ซึ่งลามเข้ามาในดินแดนกัมพูชาด้วย ความหวาดกลัวของชนชั้นสูงในกัมพูชา นอกจากหวาดกลัวกลุ่มฝ่ายซ้ายที่อยู่นอกประเทศ ยังหวาดกลัวฝ่ายซ้ายในกัมพูชา โดยเฉพาะหลังจากเกิดกบฏในเขตชนบทของพระตะบองซึ่งมีพรรคคอมมิวนิสต์อยู่เบื้องหลังในต้นปี พ.ศ. 2510 สิ่งนี้นำไปสู่สงครามกลางเมืองในกัมพูชา เขียว สัมพัน กับฮู นิมออกจากฝ่ายรัฐบาลหนีเข้าป่าในช่วง พ.ศ. 2510 – 2511 ซึ่งเป็นช่วงที่ฝ่ายตำรวจของสีหนุกวาดล้างฝ่ายตรงข้ามมาก พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475
5. คณะกรรมการราษฎร มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของสภา. ทั้งนี้ ให้เสนาบดีกระทรวงต่างๆ รับผิดชอบต่อ คณะกรรมการราษฎร. คณะกรรมการราษฎร จะมีประธาน 1 คน และมีกรรมการอีก 14 คน. ทั้งนี้ ให้สภา เลือกสมาชิกในสภา เพื่อมาทำหน้าที่ประธารกรรมการราษฎร และให้ประธานกรรมการ เลือกกรรมการราษฎร อีก 14 คน. [1] แนบ พหลโยธิน
ระหว่างการศึกษาอยู่ยังประเทศอังกฤษนั้น ได้ร่วมกับนักเรียนไทยที่ประเทศอังกฤษ และประเทศฝรั่งเศสส่วนหนึ่ง ก่อตั้งคณะราษฎรขึ้นมา โดยที่แนบ ถือเป็นสมาชิกรุ่นแรก ที่มีด้วยกันทั้งหมด 7 คน ซึ่งนอกจากนายแนบแล้ว ยังประกอบด้วย ปรีดี พนมยงค์, ร้อยโท แปลก ขีตตะสังคะ, จรูญ สิงหเสนี, ประยูร ภมรมนตรี, ร้อยโท ทัศนัย มิตรภักดี และตั้ว ลพานุกรม จำลอง ศรีเมือง
พลตรี จำลอง ศรีเมือง แกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตรองนายกรัฐมนตรี และผู้ว่าฯ กรุงเทพฯ 2 สมัย ผู้ก่อตั้ง และหัวหน้าพรรคพลังธรรมคนแรก เป็นแกนนำของผู้ชุมนุมในเหตุการณ์ พฤษภาทมิฬ ปี พ.ศ. 2535 มีชื่อที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า "มหาจำลอง" หรือ "มหาห้าขัน" ขณะที่ทางกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยจะเรียกว่า "ลุงจำลอง" หลัก 6 ประการของคณะราษฎร
หลัก 6 ประการของคณะราษฎร หรือที่นิยมเรียกอย่างสั้นว่า หลัก 6 ประการ เป็นเนื้อหาส่วนหนึ่งใน และถือเป็นนโยบายของคณะกรรมการราษฎรชุดแรก ในระบอบประชาธิปไตยของประเทศสยาม ซึ่งนำโดยพระยามโนปกรณ์นิติธาดา คณะกรรมการราษฎรนี้ ไม่มีการแถลงนโยบาย การบริหารราชการแผ่นดินต่อสภาผู้แทนราษฎร แต่ถือเอาหลัก 6 ประการของคณะราษฎร ที่กำหนดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ใช้ปฏิญาณตนต่อที่ประชุมก่อนเข้ารับหน้าที่นั้น เป็นนโยบายของรัฐบาล คณะราษฎร
คณะราษฎร (อ่านว่า "คะ-นะ-ราด-สะ-ดอน";[1] มักสะกดผิดเป็น คณะราษฎร์) คือ กลุ่มบุคคลที่ดำเนินการการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ยึดอำนาจจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองของประเทศสยาม จากสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ อาจได้ชื่อว่าเป็นพรรคการเมืองพรรคแรกของไทย กลุ่มประชาชนเพื่อชาติและราชบัลลังก์
กลุ่มประชาชนเพื่อชาติและราชบัลลังก์ เป็นการรวมตัวกันของกลุ่มคนเพื่อกดดันขับไล่ พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และ นับถือลัทธิเผด็จการ ตั้งแต่กลางปี พ.ศ. 2547 โดยมีแกนนำประกอบด้วย รวมถึงกลุ่มสตรีผู้สูงศักดิ์และมีเชื้อสายราชนิกูลด้วย เช่น หม่อมราชวงศ์รำพิอาภา เกษมศรี ประธานกลุ่มรักความจริงและความโปร่งใส, นางปราไพ ปราสาททองโอสถ, นางเบญจวรรณ กระจ่างเนตร์ และนางสุมารี วีระไวทยะ เป็นต้น สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา
แนวร่วมปลดปล่อยชาติเขมรเป็นองค์กรที่มีบทบาทในการโค่นล้มอำนาจของเขมรแดงและก่อตั้งสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา แนวร่วมนี้เป็นองค์กรผสมระหว่างผู้ลี้ภัยที่นิยมและไม่นิยมคอมมิวนิสต์ที่ต้องการโค่นล้มพล พตและสร้างชาติกัมพูชาขึ้นมาใหม่ ผู้นำขบวนการคือเฮง สัมรินและแปน โสวัณณ์ ประกาศก่อตั้งโดยวิทยุฮานอยเมื่อ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2521 โดยเฮง สัมรินเป็นประธานาธิบดี โจรัน พอลลีเป็นรองประธานาธิบดี นอกจากนั้นเป็นกลุ่มเขมรอิสระที่นิยมเวียดมิญ[8]ซึ่งลี้ภัยไปอยู่เวียดนาม รส สมัย เลขาธิการทั่วไปของแนวร่วมเคยเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารในพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา หมุดคณะราษฎร
หมุดคณะราษฎรเคยหายไปจากที่ตั้งในสมัยรัฐบาลจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ซึ่งมีคำสั่งให้ย้ายหมุดดังกล่าวไป จนกลับมาในสมัยรัฐบาลจอมพล ถนอม กิตติขจร โดยหมุดดังกล่าว ประเสริฐ ปัทมสุคนธ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรสมัยนั้น เห็นความสำคัญจึงนำหมุดไปเก็บไว้ที่สภาผู้แทนราษฎร ชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์
8 ธันวาคม พ.ศ. 2556 หลังจากที่พรรคประชาธิปัตย์มีมติให้สมาชิกลาออกจากการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรยกพรรค นำโดย อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ชูวิทย์รักษาคำพูดโดยการลาออกจากการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทันที โดยระบุว่าสภาทำงานต่อไปไม่ได้ ทั้งนี้ชูวิทย์เคยแถลงข่าวแนะให้พรรคประชาธิปัตย์ลาออกยกพรรคเพื่อแสดงความจริงใจต่อประชาชน และไปช่วยสุเทพ เทือกสุบรรณ ที่ลาออกไปเป็นแกนนำหลักประท้วงขับไล่รัฐบาลของยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และหากพรรคประชาธิปัตย์ลาออกยกพรรคตามที่ตนแนะนำจริง ตนและลูกพรรคจะลาออกตาม เป็นเหตุให้ชูวิทย์ลาออกตามสัญญา ไถง สุวรรณทัต
ไถง สุวรรณทัต อดีตนักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และอดีตนักการเมืองชาวไทยที่มีชื่อเสียง อดีตหัวหน้าพรรคราษฎร (พ.ศ. 2517) แนวร่วมประชาชนพิทักษ์ประชาธิปไตย
แนวร่วมประชาชนพิทักษ์ประชาธิปไตย กลับมามีบทบาทอีกครั้งในช่วงการขับไล่ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ที่กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยจัดเวทีปราศรัยและชุมนุมที่ท้องสนามหลวงและบริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาล โดยกลุ่มนี้จะสวมเสื้อยืดสีดำ มีสัญลักษณ์จตุคามรามเทพเป็นตัวสกรีนที่หน้าอกเสื้อ คาดผ้าคาดศีรษะสีดำ ในเช้าวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2549 ที่พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยได้เคลื่อนย้ายที่ชุมนุมจากท้องสนามหลวงไปยังหน้าทำเนียบรัฐบาล แนวร่วมประชาชนพิทักษ์ประชาธิปไตยได้ตั้งขบวนขึ้นโดยชูป้ายผ้าสีดำมีข้อความสีขาวว่า ""แนวร่วมประชาชนพิทักษ์ประชาธิปไตย ผ้าคาดหัวดำเกรียงไกร ลุยไล่ล่าเผด็จการ"" และเมื่อมาถึงหน้าทำเนียบรัฐบาล แนวร่วมประชาชนพิทักษ์ประชาธิปไตยได้ตั้งเต็นท์ของตนที่ริมถนนราชดำเนิน และเปิดโรงครัวทำอาหารเลี้ยงผู้ที่เข้าร่วมชุมนุม อีกทั้งยังเป็นผู้คุ้มกันความปลอดภัยให้แก่ผู้ที่เข้ามาชุมนุม โดยเรียกตัวเองว่า นักรบศรีวิชัย และเป็นผู้คุ้มครองความปลอดภัยพนักงานสื่อเครือผู้จัดการ จากเหตุการณ์ที่กลุ่มมอเตอร์ไซด์รับจ้างและกลุ่มผู้สนับสนุน พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ยกขบวนกันมาขว้างปาอาคารบ้านพระอาทิตย์ สำนักงานของสื่อเครือผู้จัดการ ในวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2549 ด้วย คณะราษฎร
หลังจากการประชุมนั้น เมื่อคณะผู้ก่อการได้กลับมาประเทศสยาม ก็ได้พยายามหาสมาชิกเพื่อเข้าร่วมการก่อการปฏิวัติ โดยได้ติดต่อประชาชนทุกอาชีพ ทั้งพ่อค้า ข้าราชการพลเรือน และทหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งนายทหารระดับสูงที่มีแนวความคิดอย่างเดียวกันมานานก่อนหน้านี้ 4-5 ปีแล้ว[6] จนได้สมาชิกทั้งสิ้น 115 คน แบ่งเป็นสายต่าง ๆ คือ การประท้วงขับทักษิณ ชินวัตรออกจากตำแหน่ง
รองศาสตราจารย์สุนีย์ สินธุเดชะ (อาจารย์แม่) อธิการบดีมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต พ.ต.ท. สำเนียง ลือเจียงคำ รองผู้กำกับสืบสวนสอบสวน สภ.อ.เมือง อ.เมือง จ.ยโสธร ผู้ฟ้องร้องนายสนธิและนางสาวสโรชา[58] กลุ่มผู้ให้บริการแทกซี่/กลุ่มมอเตอร์ไซด์รับจ้างบางส่วน กลุ่มชาวบ้านจากจังหวัดในภาคเหนือบางส่วน [59] กลุ่มนักธุรกิจ ในเครือซีพี กลุ่มรักเมืองไทย-ให้กำลังใจนายก (รวมตัวกันจากห้องราชดำเนิน พันทิป.คอม — แต่ไม่ใช่ตัวแทนของห้องราชดำเนิน) กลุ่มคนผ่านฟ้า กลุ่มวายุภักษ์ รักษ์แผ่นดิน หมอดูอีที ชาวพม่า คลื่นวิทยุ Wisdom Radio FM 105 Mhz, FM.94.25 Mhz โดยเฉพาะช่วง รายการ "เปิดแฟ้มความคิด" โดย นายมังกรดำ หรือนายธรชัย ศักดิ์มังกร และปกภูมิ เดชดีหนูแก้ว ซึ่งต่อมาได้ถูกปิดรายการลงหลังจากมีกรณีหมิ่นศาล[60] รศ.ดร.พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รองผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาเอเปค (ฝ่ายสัมมนาและเผยแพร่) เจ้าของแนวความคิด "ไม่เลือกทักษิณ หรือจะเลือกทุนนิยมล้าหลัง?"[61] นายเทพพนม ศิริวิทยารักษ์ ประธานสมัชชาภาคอีสานพิทักษ์รัฐธรรมนูญ และในฐานะแกนนำ ผู้ประสานนำตัว 16 ผู้สนับสนุนคณะกรรมการการเลือกตั้ง ในกรณีเข้าข่ายละเมิดอำนาจศาล[62] ผู้ช่วยศาสตราจารย์เสถียร วิพรมหา อาจารย์จากมหามกุฏราชวิทยาลัย เลขาธิการเครือข่ายองค์กรภาคประชาชนพิทักษ์ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และแกนนำ ผู้สนับสนุนคณะกรรมการการเลือกตั้งอีก 14 คน ที่ต้องโทษกรณีหมิ่นศาล นายธนา เบญจาธิกุล ทนายความ พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร พร้อมกลุ่มบุคคลผู้สนับสนุนนายกรัฐมนตรีและคณะกรรมการการเลือกตั้ง 12 คน นายพันธุ์ศักดิ์ ซาบุ ตัวแทนองค์กรประชาชนรักความสงบ ผู้สนับสนุน พ.ต.ท. ทักษิณ และขัดแย้งกับกลุ่มเครือข่ายประชาสังคมหยุดระบอบทักษิณ ในกรณีพิพาท เมื่อวันที่ 19-20 สิงหาคม จากกรณีที่ พ.ต.ท. ทักษิณถูกต่อต้านที่สยามพารากอน นายมงคล เสมอภาพ แกนนำ กลุ่มรักสันติสามัคคีเพื่อประชาธิปไตย ราว 100 คน เป็นกลุ่มที่จะชุมนุมให้กำลังใจกับ พ.ต.ท.ทักษิณ ทุกวันตามสถานที่สำคัญทั่วกรุงเทพมหานคร[63] ฯลฯ จตุพร พรหมพันธุ์
หลังการยุบพรรคพลังประชาชน และการจัดตั้งรัฐบาล โดยการนำของพรรคประชาธิปัตย์ จตุพรทำหน้าที่สมาชิกฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร และยังคงร่วมงานกับกลุ่ม นปช. อย่างต่อเนื่อง โดยร่วมขึ้นปราศรัยในฐานะแกนนำ ภายหลังเหตุการณ์ก่อความไม่สงบของกลุ่ม นปช. เมษายน พ.ศ. 2552 จตุพรถูกออกหมายจับพร้อมกับแกนนำคนอื่นๆ ในวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2552 พรรคสำนึกประชาชน
พรรคสำนึกประชาชน (People's Conscience Party; ภาษาอินโดนีเซีย: Partai Hati Nurani Rakyat, Partai Hanura) เป็นพรรคการเมืองในอินโดนีเซีย จัดตั้งขึ้นหลังการประชุมในจาการ์ตาเมื่อ 13 – 14 ธันวาคม พ.ศ. 2549 ผู้นำพรรคคือวีรันโตเป็นอดีตนายทหารอินโดนีเซีย พรรคนี้เน้นนโยบายสนับสนุนชนชั้นล่าง และมีฐานเสียงในชวาตะวันตก โฆรนตาโล สุลาเวสีใต้ สุลาเวสีเหนือ นูซาเต็งการาตะวันตกและบาหลี ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2547 พรรคนี้ได้คะแนน 15% คณะราษฎร
ปัจจุบันสมาชิกคณะราษฎรทั้งหมดเสียชีวิตแล้ว โดยคนสุดท้ายที่เสียชีวิตคือ ร้อยโท กระจ่าง ตุลารักษ์ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2552 ด้วยอายุ 98 ปี[8] มานะ รัตนโกเศศ
นอกจากนี้ พลเอกมานะ เคยดำรงดำแหน่งเลขาธิการ และ หัวหน้าพรรคราษฎร (พ.ศ. 2529) อีกด้วย การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535
หัวหน้าพรรคสามัคคีธรรม คือ นายณรงค์ วงศ์วรรณ อดีตหัวหน้าพรรครวมไทย และอดีตหัวหน้าพรรคเอกภาพ พรรคสามัคคีธรรมถูกตั้งขึ้น เพื่อสนับสนุนแกนนำของคณะ รสช. และอาจจะกล่าวได้ว่าแกนนำของ คณะ รสช. บางคน มีส่วนสนับสนุนพรรคนี้ เพื่อเป็นเครื่องมือในการสืบทอดอำนาจ หลังการเลือกตั้ง พรรคสามัคคีธรรม จึงเป็นพรรคที่มาคล้ายกับ พรรคเสรีมนังคศิลา ที่เคยสนับสนุน จอมพล ป.พิบูลสงคราม และ พรรคสหประชาไทย ที่เคยสนับสนุน จอมพลถนอม กิตติขจร ในการรักษาอำนาจหลังการรัฐประหาร นอกจากนี้นักการเมืองบางคนในสังกัด พรรคสามัคคีธรรม ยังเคยสังกัดใน พรรคเสรีนังคศิลา และพรรคสหประชาไทย อีกด้วย พรรคราษฎร (พ.ศ. 2529)
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531 พรรคราษฎร ได้รับเลือกตั้งมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 21 คน โดยได้รับเลือกตั้งในเฉพาะพื้นที่ภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคอีสานเท่านั้น และในการจัดตั้งรัฐบาลหลังการเลือกตั้งครั้งนี้ พรรคราษฎรได้เข้าร่วมรัฐบาลกับพรรคชาติไทย โดยมีพลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นนายกรัฐมนตรี โดยในส่วนของพรรคราษฎร มีรัฐมนตรีในสังกัดของพรรค จำนวน 4 คน คือ พลเอก เทียนชัย สิริสัมพันธ์ เป็นรองนายกรัฐมนตรี ไพฑูรย์ แก้วทอง เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม วัฒนา อัศวเหม เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย และพลเอก มานะ รัตนโกเศศ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กระทั่งในปี พ.ศ. 2533 นายกรัฐมนตรีประกาศลาออกจากตำแหน่ง หลวงศุภชลาศัย (บุง ศุภชลาศัย)
หลวงศุภชลาศัย เป็นหนึ่งในสมาชิกคณะราษฎร ผู้กระทำการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 โดยถือเป็นนายทหารเรือที่มีอาวุโสสูงสุดของคณะราษฎร ด้วยอายุ 37 ปี ซึ่งในขณะนั้น หลวงศุภชลาศัย มียศเป็น นาวาตรี (น.ต.) ก่อนที่จะออกจากบ้านพักมา เป็นเพียงไม่กี่คนในบรรดาคณะราษฎรที่บอกความจริงแก่ครอบครัวว่าจะออกจากบ้านไปทำอะไร โดยบทบาทของหลวงศุภชลาศัย ก่อนหน้านั้นเพียงวันเดียว พร้อมกับ เรือเอก สงวน รุจิราภา ได้เข้าพบกับ หลวงวิจักรกลยุทธ ซึ่งเป็นนายทหารบกคณะราษฎรเช่นเดียวกัน ถึงที่บ้านพัก เพื่อขอให้ปลอมแปลงลายเซ็นของ หลวงมนูญศาสตร์สาทร นายทหารเรือผู้ลงชื่อรับรองคำสั่งของผู้รั้งแม่ทัพเรือ เพื่อขออนุมัติคำสั่งให้นำเรือลงลาดตระเวณในลำน้ำเจ้าพระยา รวมทั้งสิ้น 11 ฉบับ อันเป็นส่วนการปฏิบัติการของฝ่ายทหารเรือ จากนั้นในเช้ามืดของวันที่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หลวงศุภชลาศัยได้เป็นผู้ช่วยในการตัดสัญญาณโทรศัพท์และโทรเลขที่กองพันพาหนะทหารเรือ บริเวณท่าราชวรดิฐ ร่วมกับคณะราษฎรสายทหารเรือคนอื่น ๆ เพื่อมิให้มีการติดต่อสื่อสารกับหน่วยอื่นได้ และรวบรวมอาวุธปืนและกระสุนจำนวน 45,000 นัด ที่งัดจากกองพัน ฯ ข้ามฟากมา ก่อนจะลำเลียงสู่ลานพระบรมรูปทรงม้า ก่อนเวลา 06.00 น. อันเป็นจุดนัดหมายเพื่อรวบรวมกำลังทหารเรือ ก่อนที่กำลังทหารบกและพลเรือนจะมาสมบท จากนั้นเป็นผู้คุมกำลังเรือรบเข้าลาดตระเวนตามริมแม่น้ำเจ้าพระยา และทำการคุมที่ท่าน้ำวังบางขุนพรหม อันเป็นสถานที่ประทับของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ผู้รักษาพระนคร มิให้หลบหนี และต่อมาได้รับหน้าที่เป็นผู้ถือหนังสืออัญเชิญ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่แปรพระราชฐานไปประทับ ณ พระราชวังไกลกังวล นิวัติยังพระนคร  การชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ พ.ศ. 2553
วันที่ 25 มีนาคม สุภรณ์ อัตถาวงศ์ พร้อมแกนนำคนอื่น อาทิ วันชนะ เกิดดี, เจ๋ง ดอกจิก รวมทั้งผู้ชุมนุมทั้งผู้ชาย ผู้หญิงและเด็กที่สมัครใจได้ทำการโกนศีรษะเพื่อประท้วงนายกรัฐมนตรีและขับไล่รัฐบาล รวมทั้งทำพิธีสาปแช่งนายกรัฐมนตรี โดยมีอริสมันต์ พงษ์เรืองรอง แกนนำกลุ่มคนเสื้อแดงโกนผมให้สุภรณ์ อัตถาวงศ์ ขณะที่พระสงฆ์ประมาณ 15 รูป โกนผมให้แก่ผู้ชุมนุม บนเวทีหลักสะพานผ่านฟ้าลีลาศ[46] วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2548–2553
ผลการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีเมื่อเดือนธันวาคม 2551 ปรากฏว่า อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ได้รับเลือก ทำให้กลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช., เดิมคือ นปก.) กลับมาชุมนุมอีกครั้งในปี 2552 และ 2553 เพื่อกดดันให้อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ ในเดือนพฤษภาคม 2553 มีการสลายการชุมนุมที่แยกราชประสงค์ หลังจากนั้นยังไม่มีการชุมนุมจากกลุ่มการเมืองต่าง ๆ พักหนึ่ง จนในปี 2556 ได้เกิดวิกฤตการณ์การเมืองรอบใหม่ พรรคมวลชน
พรรคมวลชน จดทะเบียนเป็นพรรคการเมืองครั้งแรก เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2528 มี นายสมศักดิ์ ภาคีโพธิ์ เป็นหัวหน้าพรรค และ พ.ต.อ.อดุล กาญจนพันธุ์ เป็นเลขาธิการพรรค มีสำนักงานตั้งอยู่ที่ถนนปิ่นเกล้า แขวงบางยี่ขัน เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร และได้ยุติการดำเนินงานไปเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 โดยได้ยุบพรรคเข้ารวมกับพรรคกิจสังคม และต่อมาได้มีการจดทะเบียนจัดตั้งพรรคมวลชนขึ้นอีกครั้งในวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2538 โดยมีนายสมศักดิ์ ภาคีโพธิ์ เป็นหัวหน้าพรรค และนายชิงชัย ต่อประดิษฐ์ เป็นเลขาธิการพรรค ต่อมาที่ประชุมใหญ่วิสามัญของพรรคมวลชน ได้มีมติยุบรวมเข้ากับพรรคความหวังใหม่ ซึ่งนำโดย พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2541 เป็นผลให้พรรคมวลชนต้องถูกยุบเลิกตั้งแต่วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2541 เป็นต้นไป พรรคประชาธิปัตย์
กรณ์ จาติกวณิช ประธานกรรมการนโยบายพรรค กษิต ภิรมย์ กรรมการนโยบายพรรค อภิชาต ศักดิเศรษฐ์ กรรมการนโยบายพรรค อนุชา บูรพชัยศรี กรรมการนโยบายพรรค สงกรานต์ จิตสุทธิภากร กรรมการนโยบายพรรค ผศ.ดร.พีรยศ ราฮิมมูลา กรรมการนโยบายพรรค ราชันย์ วีระพันธุ์ กรรมการนโยบายพรรค บุรณัชย์ สมุทรักษ์ กรรมการนโยบายพรรค ดร.ศุภชัย ศรีหล้า กรรมการนโยบายพรรค นายแพทย์วรงค์ เดชกิจวิกรม กรรมการนโยบายพรรค นราพัฒน์ แก้วทอง กรรมการนโยบายพรรค ดร.ผุสดี ตามไท กรรมการนโยบายพรรค นิพนธ์ วงษ์ตระหง่าน กรรมการนโยบายพรรค ม.ล.อภิมงคล โสณกุล กรรมการนโยบายพรรค ดร.กนก วงษ์ตระหง่าน กรรมการนโยบายพรรค ราษฎรอาวุโส
จุดเริ่มต้นที่มาของคำว่า "ราษฎรอาวุโส" เกิดขึ้นเมื่อประเทศไทยเกิดวิกฤติการณ์ทางการเมืองในปี พ.ศ. 2535 โดยมีบุคคลที่ถือเป็นปัญญาทางสังคม 4 คน ได้เสนอข้อคิดเห็นโดยไม่ฝักฝ่ายทางการเมือง สื่อมวลชนจึงขนานนามว่า "ราษฎรอาวุโส" ได้แก่ คณะกรรมการราษฎร
โดยที่ธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน มาตรา 33 บัญญัติว่า "ให้สภาเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้หนึ่งเป็นประธานกรรมการ และให้ผู้เป็นประธานนั้นเลือกสมาชิกในสภาอีก 14 นาย เพื่อเป็นกรรมการ การเลือกนี้เมื่อได้รับความเห็นชอบของสภาแล้ว ให้ถือว่าผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการของสภา" เทียนชัย ศิริสัมพันธ์
พลเอก เทียนชัย สิริสัมพันธ์ อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และอดีตหัวหน้าพรรคราษฎร ศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน
พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชาผู้บัญชาการทหารบก ได้แสดงจุดยืนที่ชัดเจนและเด็ดขาดในการที่จะจัดการกับขบวนการที่คิดล้มเจ้าจาบจ้วงต่อสถาบันเบื้องสูง และทำลายสถาบันหลักต่างๆ ของชาติโดยเฉพาะสถาบันองคมนตรี และสถาบันศาล ด้วยวลี ที่แข็งกร้าวว่า "ที่บ้านเมืองปั่นป่วนวุ่นวายก็เพราะยังมีคนชั่วเยอะ" ในขณะที่ พล.ท.วรรณทิพย์ ว่องไว แม่ทัพภาคที่ 3 ย้ำความมีอยู่จริงของขบวนการคิดล้มเจ้า ซึ่งสะท้อนให้เห็นจากพฤติกรรมอย่างกรณีนายจักรภพ เพ็ญแข และนายใจ อึ๊งภากรณ์ สองแกนนำคนเสื้อแดง ที่หลบหนีหมายจับไปใช้ชีวิตอยู่ในต่างแดน จากท่าทีดังกล่าวก่อให้เกิดปฏิกิริยาตอบโต้จากแกนนำคนเสื้อแดง โดย นายจตุพร พรหมพันธุ์ ตอบโต้ว่า อย่านำสถาบันเบื้องสูงมาเป็นเครื่องมือทำลายฝ่ายตรงข้าม และสิ่งสำคัญ พล.อ.ประยุทธ์ ควรหันไปจัดการพวกที่แอบอ้างสถาบันและนักการเมืองที่ทุจริตคอร์รัปชั่นกันอย่างมโหฬารในรัฐบาลชุดนี้มากกว่า  สุจินดา คราประยูร
พลเอก สุจินดา เป็นบุคคลสำคัญในคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติที่เข้ายึดอำนาจการปกครองจากพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อวันเสาร์ที่ 23 กุมภาพันธ์ 2534 จนกระทั่งหลังการเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2535 พรรคการเมือง 5 พรรค คือ พรรคสามัคคีธรรม พรรคชาติไทย พรรคกิจสังคม พรรคประชากรไทย และพรรคราษฎร ร่วมกันจัดตั้งรัฐบาลและสนับสนุนให้พลเอก สุจินดา คราประยูร เป็นนายกรัฐมนตรี[3] ก่อนหน้านั้น พรรคร่วม 5 พรรคประกาศสนับสนุนณรงค์ วงศ์วรรณ หัวหน้าพรรคสามัคคีธรรม ซึ่งมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากที่สุด แต่โฆษกกระทรวงต่างประเทศสหรัฐอเมริกาแถลงข่าวว่า ณรงค์ วงศ์วรรณ ติดบัญชีดำ ถูกห้ามเข้าสหรัฐอเมริกา เนื่องจากพัวพันกับขบวนการค้ายาเสพติด[4] ถาวร เสนเนียม
ในวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 นายถาวรเป็นหนึ่งใน 9 ส.ส.พรรคประชาธิปัตย์ที่ลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรคและกรรมการบริหารพรรค และเข้าเป็นหนึ่งในแกนนำ กปปส. (คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข) โดยมีบทบาทเป็นผู้ดูแลเรื่องการรักษาความปลอดภัยของการชุมนุม และติดต่อประสานกับกลุ่มแนวร่วมอื่น ๆ อันได้แก่ กองทัพประชาชน โค่นระบอบทักษิณ (กปท.), เครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) และสันติอโศก อีกทั้งเป็นแกนนำที่เวทีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ในการชุมนุมตั้งแต่วันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2557 จนถึงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ปีเดียวกัน เนื่องจากเป็นพื้นที่ ๆ เป็นจุดอันตราย ถูกโจมตีจากอาวุธชนิดต่าง ๆ บ่อยครั้ง  ควง อภัยวงศ์
ในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ต.ควงมิได้รับรู้แผนการเชิงลึกเหมือนแกนนำคนอื่น ๆ เพราะเป็นสมาชิกที่เข้าถูกชวนให้ร่วมในภายหลัง แม้ว่าเขาจะเป็นนักเรียนไทยในประเทศฝรั่งเศสรุ่นเดียวกัน และรู้จักสนิทสนมกับบรรดาสมาชิกคณะราษฎรยุคก่อตั้ง 7 คนอย่างมาก ทั้งนายปรีดี พนมยงค์ และจอมพล ป. พิบูลสงคราม รวมถึงนายทวี บุณยเกตุ แต่ถูกชวนให้เข้าร่วมคณะราษฎร เนื่องจากเป็นผู้รับราชการในกรมไปรษณีย์โทรเลข ซึ่งตามแผนต้องมีการตัดสัญญาณการสื่อสารเหล่านี้เป็นประการแรก ซึ่งในระหว่างการประชุมวางแผน ที่ประชุมกำหนดให้ พ.ต.ควงเป็นผู้ดูต้นทางหรือลาดเลาให้ ในเช้าตรู่ของวันก่อการ พ.ต.ควงได้รับให้ไปปฏิบัติหน้าที่ตามที่ถนัด คือ การตัดสายโทรศัพท์และโทรเลขร่วมกับวิลาศ โอสถานนท์, ประยูร ภมรมนตรี และทหารเรืออีกจำนวนหนึ่ง ที่นำโดย หลวงนิเทศกลกิจ (กลาง โรจนเสนา) ควงกล่าวถึงเหตุการณ์ตอนนี้ว่า เฉลิม อยู่บำรุง
ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง แกนนำพรรคเพื่อไทย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรฝั่งธนบุรีหลายสมัย อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน อดีตรองนายกรัฐมนตรีและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคมวลชน ระหว่างวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2557 ถึง 18 มีนาคม พ.ศ. 2557 เขาเป็นผู้อำนวยการศูนย์รักษาความสงบ ตามคำสั่งคำสั่งที่ พิเศษ 1/2557 เรื่องจัดตั้งศูนย์รักษาความสงบ โดย ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เคยปฏิบัติราชการแทนนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลของ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ในปี พ.ศ. 2556[1] การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475
แม้ว่าปรีดีจะมีอุดมการณ์อันสูงส่งและได้รับการศึกษาแบบตะวันตกมา แต่รูปแบบประชาธิปไตยของเขาได้เผชิญกับสถานการณ์ลำบากแบบเดียวกับที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเผชิญ ซึ่งเป็นปัญหาที่อธิบายได้ง่าย ๆ ว่า สยาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชากรในชนบท ยังไม่พร้อมสำหรับประชาธิปไตย[29] ในไม่กี่วัน คณะราษฎรได้เปลี่ยนสยามไปเป็นรัฐพรรคการเมืองเดียว โดยมีสถาบันที่ชื่อฟังเหมือนคอมมิวนิสต์ อย่างเช่น "สภาประชาชน" และตำแหน่ง "ประธานคณะกรรมการราษฎร"[30] อย่างไรก็ตาม คณะราษฎรแสดงออกซึ่งความเป็นสองพรรคเมื่อพวกเขาเสนอให้แต่งตั้งทนายความและองคมนตรี พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นประธานคณะกรรมการราษฎรคนแรก หรือนายกรัฐมนตรีคนแรกของสยาม ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าจะออกนอกปฏิบัตินิยมและความเฉลียวฉลาดมากกว่าเจตนาอันมีเกียรติที่แท้จริง[31] ทว่า ความขัดแย้งภายในระหว่างรัฐบาลกับการกระทำของนายกรัฐมนตรีอนุรักษนิยมได้นำไปสู่รัฐประหารอีกครั้งในอีกหนึ่งปีต่อมา คือ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2476 นำไปสู่การแต่งตั้งพระยาพหลพลพยุหเสนาเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่สองของสยาม พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (English: People's Alliance for Democracy, PAD) หรือเรียกว่า กลุ่มพันธมิตรกู้ชาติ หรือ กลุ่มคนเสื้อเหลือง เป็นกลุ่มการเคลื่อนไหวทางการเมืองในประเทศไทยที่มีบทบาทสำคัญในช่วง พ.ศ. 2548-2552 โดยเป็นการรวมตัวจากหลายองค์กรทั่วประเทศ และได้รับการสนับสนุนจากหลายฝ่าย ภายใต้จุดประสงค์ในการขับ พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตรออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และแสดงความต้องการให้อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแทนอย่างเปิดเผย[1] กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยมีแกนนำคนสำคัญ ได้แก่ สนธิ ลิ้มทองกุล และพลตรีจำลอง ศรีเมือง สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 5
ประธานสภาผู้แทนราษฎร นายเกษม บุญศรี รายนามผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรไทย
ปัจจุบันยังไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร เนื่องจากการรัฐประหาร โดย คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร
ในกรณีที่ไม่มีพรรคการเมืองใดในสภาผู้แทนราษฎรมีลักษณะที่กำหนด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้เป็นหัวหน้าพรรคการเมืองซึ่งได้รับเสียงสนับสนุนข้างมากจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพรรคการเมืองที่สมาชิกในสังกัดของพรรคนั้นมิได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี
เป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ในกรณีที่มีเสียงสนับสนุนเท่ากัน ให้ใช้วิธีจับสลาก ประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535
ผลการเลือกตั้ง พรรคประชาธิปัตย์ ที่ถือเป็นพรรคฝ่ายค้านที่คัดค้านการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของ พลเอก สุจินดา คราประยูร สมาชิกของคณะ รสช. ที่มิได้มาจากการเลือกตั้ง ได้รับชัยชนะ ด้วยคะแนนเสียงที่ได้มาเป็นลำดับที่หนึ่ง ด้วยจำนวน 79 เสียง จึงเป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งผสมด้วยพรรคการเมืองอีก 4 พรรค คือ พรรคความหวังใหม่, พรรคพลังธรรม, พรรคเอกภาพ และพรรคกิจสังคม มีจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งทั้งหมดร้อยละ 42 นับว่ามากกว่าการเลือกตั้งก่อนหน้านั้น เมื่อเดือนมีนาคม ราวร้อยละ 5 มีจำนวนบัตรเสียคิดเป็นร้อยละ 1.27 และมีการรณรงค์การเลือกตั้งครั้งนี้มิให้มีการทุจริต โดยคณะกรรมการองค์กรกลาง ใช้คำขวัญที่ว่า "ขายเสียง ขายสิทธิ เหมือนขายชีวิต ขายชาติ" พระประศาสน์พิทยายุทธ (วัน ชูถิ่น)
จากนั้น ได้ถูกแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการราษฎร ซึ่งจัดได้ว่าเป็นคณะรัฐมนตรีคณะแรกของไทย ที่มี พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นนายกรัฐมนตรี  คณะราษฎร
ภายหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองสำเร็จแล้ว นับว่าคณะราษฎรได้มีบทบาทและอิทธิพลอย่างสูงในทางการเมืองและสังคมของประเทศไทย เป็นระยะเวลาประมาณ 15 ปี จนกระทั่งมาหมดบทบาทอย่างสิ้นเชิงในปลายปี พ.ศ. 2490 จากการรัฐประหารของคณะนายทหาร ภายใต้การนำของพลโท ผิน ชุณหะวัณ และจากนั้นได้ให้จอมพล ป. พิบูลสงคราม ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ถึงแม้จอมพล ป. จะเป็นสมาชิกคณะราษฎรก็ตาม แต่สมาชิกและบุคคลร่วมคณะในรัฐบาลก็มิได้เป็นสมาชิกคณะราษฎรเลย โดยรัฐประหารครั้งนั้นถือได้ว่าเป็นการล้างอำนาจทางการเมืองของคณะราษฎรเสียสิ้น[5] และจากนั้นต่อมาแม้สมาชิกคณะราษฎรหลายคนจะยังมีชีวิตอยู่ และยังอยู่ในเส้นทางสายการเมืองก็ตาม แต่ก็มิได้มีบทบาทอย่างสูงเหมือนแต่ก่อนอีกแล้ว[7][2] คณะราษฎร
สายทหารบก: พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน), พระยาทรงสุรเดช (เทพ พันธุมเสน), พระยาฤทธิอัคเนย์ (สละ เอมะศิริ), พระประศาสน์พิทยายุทธ (วัน ชูถิ่น), และหลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ) สายทหารเรือ: หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน), หลวงศุภชลาศัย (บุง ศุภชลาศัย), หลวงสังวรยุทธกิจ (สังวรณ์ สุวรรณชีพ), และหลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์) สายพลเรือน: หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์), หลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี), หลวงโกวิทอภัยวงศ์ (ควง อภัยวงศ์), ตั้ว ลพานุกรม, แนบ พหลโยธิน, ทวี บุณยเกตุ, และประยูร ภมรมนตรี ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
เหตุการณ์ปฏิวัติสยามเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 เป็นเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ไทย และทำให้สถาบันพระมหากษัตริย์ที่เคยเป็นผู้ปกครองสูงสุดของประเทศมาช้านานเสียอำนาจส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงดังกล่าวใน พ.ศ. 2475 การต่อสู้ทางการเมืองก็ยังมิได้จบลงไปอย่างสิ้นเชิง ยังคงมีการต่อสู้กันระหว่างผู้นำในระบอบเก่า กับระบอบใหม่ หรือความขัดแย้งในผู้นำคณะราษฎรด้วยกันเอง โดยการต่อสู้ทางการเมืองและทางความคิดอุดมการณ์นี้ได้ดำเนินต่อเนื่องยาวนานเป็นเวลากว่า 25 ปีภายหลังจากการปฏิวัติ และนำไปสู่ยุคตกต่ำของคณะราษฎรในกาลต่อมา จนถือว่าหมดอำนาจทั้งในทางการเมืองและในทางสัญลักษณ์อุดมการณ์ เมื่อวันชาติ 24 มิถุนายน ซึ่งระลึกถึงวันเปลี่ยนแปลงการปกครอง ถูกยกเลิกใน พ.ศ. 2503 พรรคกิจสังคม
พรรคกิจสังคม ได้ถูกรื้อฟื้นอีกครั้ง ในปลายปี พ.ศ. 2551 ภายหลังคดียุบพรรคใหญ่หลายพรรค นายสุวิทย์ คุณกิตติ อดีตหัวหน้าพรรคได้นำ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กลับมาฟื้นฟูพรรคอีกครั้ง โดยนายสุวิทย์ดำรงตำแหน่งประธานที่ปรึกษาพรรค และเข้าร่วมฝ่ายรัฐบาลซึ่งสนับสนุน นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ย้ายมาสังกัด จำนวน 5 คน คือ  คณะราษฎร
สมาชิกคณะราษฎรแบ่งเป็นสามสายคือ สายทหารบก สายทหารเรือ สายพลเรือน โดยสมาชิกที่สำคัญในการก่อตั้งคณะราษฎร ในแต่ละสายได้แก่ สภาปฏิรูปแห่งชาติ
วันที่ 15 ตุลาคม 2558 นาย จเร พันธุ์เปรื่อง พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร และนาย นัฑ ผาสุข ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร โดยตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 37/2558
วันที่ 18 ตุลาคม 2558 นายนัฑ ผาสุข ไม่ได้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร โดยตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 38/2558 นาง จันทร์เพ็ญ อานามวัฒน์ ดำรงตำแหน่งรักษาการแทนเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรเนื่องจากอาวุโสสูงสุด พรรคชาติประชาชน (พ.ศ. 2522)
พรรคชาติประชาชน หรือ กลุ่มชาติประชาชน พรรคการเมืองที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2522 มี ร.ต.บุญยง วัฒนพงศ์ เป็นหัวหน้าพรรคและมีคณะกรรมการบริหารพรรคที่สำคัญ
เช่น นายวัฒนา อัศวเหม, นายมั่น พัธโนทัย, นายพินิจ จันทรสุรินทร์ เนื่องจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522 ถูกกำหนดขึ้นหลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 แต่ยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยพรรคการเมืองออกมาบังคับใช้ ดังนั้น บทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญจึงยกเว้นข้อกำหนดเกี่ยวกับการสังกัดพรรคการเมืองของผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จึงเป็นการรวมตัวอขงนักการเมืองในรูปแบบของ "กลุ่มการเมือง" กลุ่มงูเห่า
หลังเหตุการณ์ครั้งนี้ นายสมัคร สุนทรเวช หัวหน้าพรรคประชากรไทย ได้กล่าวเปรียบเทียบว่า ตนเองเป็นเหมือน ชาวนา ในนิทานอีสป เรื่อง ""ชาวนากับงูเห่า"" ที่เก็บงูเห่าที่กำลังจะตายจากความหนาวเย็น มาไว้ในอกเสื้อเพื่อให้ความอบอุ่น แต่ต่อมา งูเห่า นั้นก็ฉกชาวนาตาย ซึ่งนายสมัคร เปรียบเทียบงูเห่า กับแกนนำของ ส.ส. ทั้ง 12 คน โดยเฉพาะ ส.ส.กลุ่มปากน้ำ ของนายวัฒนา อัศวเหม ซึ่งเดิมสังกัด พรรคชาติไทย แต่หลังจากมีความขัดแย้งกับ นายบรรหาร ศิลปอาชา หัวหน้าพรรค จึงไม่มีพรรรคสังกัด จนในที่สุดมาเข้าสังกัด พรรคประชากรไทย ที่นายสมัครเป็นหัวหน้าพรรค และต่อมาก็มีการกระทำ ที่ขัดต่อมติพรรคดังกล่าว ทำให้ต่อมา สื่อมวลชน เรียก ส.ส. 12 คนนี้ตามคำพูดของนายสมัครว่า "กลุ่มงูเห่า" อยู่เป็นเวลานาน พรรคเพื่อแผ่นดิน
พลตำรวจเอก ประชา พรหมนอก [4] หัวหน้าพรรค พลเอก ธงชัย เกื้อสกุล รองหัวหน้าพรรค นายสิทธิชัย จันทร์ธารักษ์ รองหัวหน้าพรรค นายชนม์สวัสดิ์ อัศวเหม รองหัวหน้าพรรค นายรณฤทธิชัย คานเขต รองหัวหน้าพรรค นายชาญชัย ชัยรุ่งเรือง รองหัวหน้าพรรค และเลขาธิการพรรค นายไชยยศ จิรเมธากร โฆษกพรรค หมุดคณะราษฎร
วันที่ 31 ตุลาคม 2559 เทพมนตรี ลิมปพยอม นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ ลงภาพหมุดพร้อมข้อความในเฟซบุ๊กว่า "ประกาศหาเจ้าของ ถ้าไม่มาขุดเอาไป ภายในวันที่ ๓๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ ผมกับเพื่อนๆถือว่าไม่มีเจ้าของ จะไปเอาออกหรือทำให้หมดสภาพเอง ถ้ายังอยากเก็บรักษาไว้ รีบขุดออกไปเสียให้พ้น" โดยก่อนหน้านั้น เทพมนตรีตั้งคำถามผ่านเฟซบุ๊กด้วยว่า "มีคนมาขอความเห็นตนว่าตั้งแต่คณะราษฎรปฏิวัติ 2475 มาถึงปัจจุบัน ก็เป็นเวลาประมาณ 85 ปีแล้ว เราได้นักการเมือง รัฐมนตรี นายกรัฐมนตรี ที่โกงกินบ้านเมืองมามากมาย สมควรที่จะถอนหมุดอันนี้ออกหรือไม่ มีคนพูดกันว่าหมุดอันนี้เป็นความอัปยศของระบอบประชาธิปไตยก็มี คิดเห็นประการใด" พระยาฤทธิอัคเนย์ (สละ เอมะศิริ)
หลังจากนั้นแล้ว พระยาฤทธิอัคเนย์ ได้ถูกแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการราษฎร ซึ่งถือได้ว่าเป็นคณะรัฐมนตรีคณะแรกของประเทศไทย โดยมี พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นนายกรัฐมนตรี ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
5 กุมภาพันธ์ – ตั้งคณะราษฎร และมีการประชุมครั้งแรกที่บ้านพักเลขที่ 9 ถนนซอมเมอราร์ด กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ผู้เข้าร่วมประชุมมี 7 คน การประชุมกินเวลานาน 5 วัน และลงมติให้ปรีดี พนมยงค์เป็นประธาน และหัวหน้าคณะราษฎรไปก่อนจะมีผู้ที่เหมาะสม[1][2] ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
12 มิถุนายน – คณะราษฎรวางแผนการที่บ้าน ร.ท.ประยูร ภมรมนตรี เพื่อจะดำเนินการควบคุมสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต ผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร 24 มิถุนายน – คณะราษฎรประกาศ เปลี่ยนแปลงการปกครองของประเทศไทย จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปเป็นระบอบประชาธิปไตย ในการปฏิบัติการ มีพระยาพหลพลพยุหเสนาเป็นหัวหน้าคณะราษฎร หลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี)
นายจรูญได้เข้าร่วมกับคณะราษฎร เพื่อร่วมในการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง จากการชักชวนของนายปรีดี พนมยงค์ นักเรียนวิชากฎหมาย ทุนกระทรวงยุติธรรมเช่นเดียวกัน จัดเป็นคณะราษฎรชุดแรกที่มีการก่อตัวขึ้น 7 คน และถือเป็นเพียงคนเดียวที่มิได้มีสถานภาพเป็นนักเรียนหรือนักศึกษา อีกทั้งเมื่อสมาชิกคนอื่น ๆ ได้ศึกษาจบแล้ว ก็ได้เดินทางกลับสู่ประเทศสยาม แต่นายจรูญไม่ได้กลับมาด้วย  หลัก 6 ประการของคณะราษฎร
หลัก 6 ประการของคณะราษฎรซึ่งสรุปคำใจความหลักได้ว่า ""เอกราช ปลอดภัย เศรษฐกิจ เสมอภาค เสรีภาพ การศึกษา"" นี้ ได้รับการอ้างอิงหลายครั้งในงานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และรัฐพิธีในสมัยนั้น แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ
หลังจากแกนนำ นปช.ชุดที่วีระเป็นประธาน เข้ามอบตัวกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ หลังประกาศยอมยุติการชุมนุม ในวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ทางกลุ่มจึงว่างเว้นจากการมีแกนนำไประยะหนึ่ง โดยในช่วงเวลาดังกล่าว สมบัติ บุญงามอนงค์ มักมีบทบาทเป็นผู้นำมวลชน ในการนัดทำกิจกรรมต่าง ๆ ต่อมาในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน จึงมีการตั้งคณะกรรมการ นปช. ชุดรักษาการขึ้น โดยมีธิดา ถาวรเศรษฐ ภรรยานายแพทย์เหวง รักษาการในตำแหน่งประธาน[8] การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518
หลังเลือกตั้ง ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล และ ม.ร.ว.เสนีย์ ได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2518 และจัดตั้งคณะรัฐมนตรีโดยได้รับการสนับสนุนจากพรรคเกษตรสังคม และแนวร่วมสังคมนิยม แต่ได้คะแนนเสียงสนับสุนนเพียง 103 คน ไม่ถึงครึ่งของสภา (135 คน) พรรคเพื่อแผ่นดิน
การเลือกกกรรมการบริหารพรรคชุดดังกล่าวนี้ มีเรื่องวุ่นวายตามมาซึ่งมีสมาชิกพรรคบางส่วนอ้างว่าการที่พลตำรวจเอกประชา ขึ้นเป็นหัวหน้าพรรค ถือเป็นโมฆะ เนื่องจากผิดข้อบังคับพรรค [5] กระทั่งต้องมีการส่งเรื่องให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) พิจารณา โดยพลตำรวจเอกประชายังคงดำรงตำแหน่งเรื่อยมาระหว่างรอผลพิจารณา เรื่องราวได้ลุกลามจนถึงขั้นพยายามลงมติขับพลตำรวจเอกประชาออกจากตำแหน่งในเวลาต่อมา [6] ท้ายสุดผลของการพิจารณาจาก กกต. หลังจากตรวจสอบข้อเท็จจริงเรื่องข้อบังคับต่างๆ มติ กกต.เสียงข้างมากเห็นว่า การประชุมดังกล่าวไม่ชอบด้วย พ.ร.บ.พรรคการเมืองและข้อบังคับพรรคเพื่อแผ่นดิน จึงทำให้มติการเลือกพลตำรวจเอกประชา พรหมนอกเป็นหัวหน้าพรรค ถือเป็นโมฆะ [7] สหภาพเพื่อขบวนการประชาชน
พรรคสหภาพเพื่อกระบวนการประชาชนมีเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร ในขณะที่วุฒิสภานั้นนำโดยพรรคสังคมนิยม (PS) และพันธมิตร โดยมีนายฌ็อง-ฟร็องซัว โกเป้ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรค ซึ่งเป็นหัวหน้าพรรคโดยตำแหน่ง โดยพรรคฯ ยังเป็นสมาชิกสำคัญในพรรคประชาชนยุโรป (European People's Party)(EPP) สหภาพประชาธิปัตย์นานาชาติ (the International Democrat Union) (IDU) และ กลุ่มประชาธิปัตย์สายกลางนานาชาติ (the Centrist Democrat International) (CDI) หมุดคณะราษฎร
บรรลือ สุกใส ผู้อำนวยการเขตดุสิต ทราบว่ามีการเปลี่ยนหมุด แต่เขตไม่ใช่ผู้เปลี่ยน ฝ่ายพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และพลโท สรรเสริญ แก้วกำเนิด โฆษก กล่าวว่า รัฐบาลไม่มีส่วนรู้เห็นต่อการเปลี่ยนหมุด และไม่ได้ออกมาตรการเพื่อหาผู้กระทำผิดมาลงโทษ พลตำรวจเอก ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ กล่าวถึงผู้ที่มาแจ้งความโดยว่าหมุดนั้นไร้ซึ่งเจ้าของ การตรวจสอบภาพจากกล้องวงจรปิดในบริเวณดังกล่าวไม่สามารถทำได้ โดยยุทธพันธ์ มีชัย เลขานุการผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ระบุว่า กรุงเทพมหานครได้ถอดกล้องวงจรปิดบริเวณดังกล่าวจำนวน 11 ตัวไปซ่อมบำรุงตั้งแต่วันที่ 31 มีนาคม วันที่ 18 เมษายน มีการวางกำลังตำรวจเฝ้าและรั้วเหล็กล้อมหมุดดังกล่าว พร้อมสั่งห้ามถ่ายรูปกับหมุดใหม่ด้วย โดยอ้างว่าเพื่อมารักษาความปลอดภัยจากมิจฉาชีพบริเวณดังกล่าว โดยมีพลตำรวจโท ศานิตย์ มหถาวร ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล ยืนตรวจตรา คณะรักษาความสงบแห่งชาติขอให้ยุติการเคลื่อนไหวทวงถามเรื่องหมุดคณะราษฎรเพื่อความสงบของบ้านเมือง จรูญ สืบแสง
ในทางการเมือง นายจรูญ เป็นหนึ่งในสมาชิกคณะราษฎรสายพลเรือน เข้าร่วมจากการชักชวนผ่านทาง นายทวี บุณยเกตุ เพื่อนข้าราชการกระทรวงเกษตราธิราช เช่นเดียวกัน โดยในวันที่เปลี่ยนแปลงการปกครอง นายจรูญได้นั่งรถที่นายทวีเป็นคนขับ ตระเวนตามสถานที่ต่าง ๆ ทั่วพระนครตั้งแต่เวลา 01.00 น. เพื่อสังเกตการณ์และตรวจตราว่าจะมีอะไรที่เป็นอุปสรรคเกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติการจริงหรือไม่ ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี (ลอย) ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองไม่นาน และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ถึงวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2490 ในคณะรัฐมนตรีชุดที่ 17 อันมี พลเรือตรีถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี และเป็นนายกสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ไปด้วยโดยตำแหน่ง  การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535
ในชั้นแรกพรรคเสรีธรรมประสบความสำเร็จ ในการหนุน ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ ส.ส.พรรคสามัคคีธรรม ขึ้นเป็น ประธานสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเป็นตำแหน่งสำคัญเพราะมีสถานะเป็น ประธานรัฐสภาโดยตำแหน่ง ซึ่งก็คือเป็นผู้นำรายชื่อนายกรัฐมนตรีขึ้นทูลเกล้าฯ และเป็นผู้ลงนาม รับสนองพระบรมราชโองการฯ แต่งตั้งนายกรัฐมนตรี นั่นเอง คณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย
ครป. ได้จัดกิจกรรมทั้งทางวิชาการและทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง ทั้งในรูปแบบการประชุม สัมมนา อภิปราย การรณรงค์ และได้ร่วมกับสหพันธ์นิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย (สนนท.) และองค์กรประชาธิปไตยต่างๆ ต่อมาภายหลังเลือกตั้งเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2535 พล.อ. สุจินดา คราประยูร ผู้นำ รสช. ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ครป.เป็นองค์กรหนึ่ง ที่มีบทบาทสำคัญในการเคลื่อนไหวระหว่างเดือน เมษายน-พฤษภาคม เพื่อคัดค้านการสืบทอดอำนาจของ รสช. แม้ภายหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ สถานการณ์ทางการเมืองจะคลี่คลายไปในทางที่ดีขึ้น ได้รัฐบาลที่มีนายกรัฐมนตรีมาจาก ส.ส. แต่ ครป. เห็นว่าโครงสร้างของสังคมไทยยังมิได้เป็นประชาธิปไตยที่เอื้อต่อคนส่วนใหญ่อย่างแท้จริง โดยเฉพาะคนระดับพื้นฐาน อันเป็นเกษตรกรและแรงงาน ระบบรัฐสภายังผูกขาดโดยนักการเมือง ระบบราชการ และระบบการศึกษา ที่รวมศูนย์อยู่นอกเหนือการควบคุมตรวจสอบของประชาชน ยังผลให้ประชาชนไม่สามารถมีส่วนร่วมในทางการเมืองอย่างแท้จริง ครป. จึงดำเนินกิจกรรมโดยยึดแนวทาง อิสระไม่ฝักใฝ่ทางการเมืองกับพรรคการเมืองใดพรรคหนึ่ง มุ่งการรณรงค์เคลื่อนไหวเพื่อไปสู่การปฏิรูปการเมืองทั้งระบบ โดยในปี พ.ศ. 2540 ครป. ร่วมกับ เครือข่ายองค์กรประชาธิปไตย และองค์กรประชาชน ในนาม 30 องค์กรประชาธิปไตย ได้มีการใช้รูปแบบการเคลื่อนไหว "ชูธงเขียว เพื่อรัฐธรรมนูญฉบับใหม่" และรวบรวมประมวลข้อคิดเห็นในการร่าง รัฐธรรมนูญจากประชาชนทั่วประเทศ นำเสนอต่อสภาร่างรัฐธรรมนูญ และร่วมผลักดันรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน จนผ่านรัฐสภาในที่สุด พรรคราษฎร (พ.ศ. 2529)
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535 ซึ่งมีขึ้นเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2535 พรรคราษฎร มีสมาชิกที่ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 1 คน คือ ชัยภักดิ์ ศิริวัฒน์ หัวหน้าพรรคฯ จากจังหวัดอุตรดิตถ์ เขต 1 รายชื่อกลุ่มแยกในกองทัพไทย
จปร.5 (โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 5) สมาชิกในกลุ่มนี้อาทิ พลโท สุจินดา คราประยูร พลโท อิสระพงศ์ หนุนภักดี พลอากาศโท เกษตร โรจนนิล และ พลเรือโท ประพัฒน์ กฤษณจันทร์ ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการปราบ กบฏทหารนอกราชการ เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2528 ต่อมานายทหารกลุ่มนี้เป็นแกนนำสำคัญในการรัฐประหารรัฐบาล พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2534 ในนาม คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ หรือ รสช. ต่อมา พลเอกสุจินดา คราประยูร ผู้บัญชาการทหารบก และ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในฐานะรองประธานสภารักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติได้ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีทำให้ประชาชนไม่พอใจจนกลายเป็น พฤษภาทมิฬ ในเวลาต่อมา ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
24 กรกฎาคม – จอมพล ป. พิบูลสงคราม ถูกกดดันให้ลงออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เนื่องจากนโยบาย ร่างพระราชบัญญัติระเบียบราชการบริหารนครบาลเพชรบูรณ์ ที่ จอมพล ป. นำเสนอ[2] 1 สิงหาคม – พลโท พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง สภาผู้แทนราษฎรจึงได้ลงมติแต่งตั้งให้นายปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แต่เพียงผู้เดียว 24 สิงหาคม – จอมพล ป. พิบูลสงครามถูกปลดจากตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุด[2] ประชาทรรศน์ (หนังสือพิมพ์)
หนังสือพิมพ์ประชาทรรศน์มีเนื้อหาส่วนมากเกี่ยวกับการแสดงทัศนคติทางการเมืองที่แตกต่างจากสื่อกระแสหลัก โดยมีจุดยืนในการส่งเสริมระบบรัฐสภาในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ต่อต้านการรัฐประหาร และการชุมนุมทางการเมืองที่ปฏิเสธคณะบุคคลที่เข้าดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งหมายถึงคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ และพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย พรรคประชาชาติ (พ.ศ. 2561)
ซึ่งนาย อารีเพ็ญ อุตรสินธุ์ หนึ่งในแกนนำกลุ่มวาดะห์ได้ให้สัมภาษณ์ว่าทางพรรคเตรียมจัดการประชุมเพื่อเลือกคณะกรรมการบริหารพรรคชุดแรกในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2561 ที่หอประชุม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ซึ่งผลปรากฏว่านาย วันมูหะมัดนอร์ มะทา อดีตประธานรัฐสภาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนแรก นาย วรวีร์ มะกูดี อดีตนายก สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรคและ พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง อดีตเลขาธิการ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ ศอ.บต. ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคนแรกและได้มีการยื่นจดทะเบียนจัดตั้งพรรคต่อ กกต. เมื่อวันพุธที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2561 คณะกรรมการราษฎร
คณะกรรมการราษฎรคณะนี้ ไม่มีการแถลงนโยบายการบริหารราชการแผ่นดินต่อสภา แต่ได้ถือเอา หลัก 6 ประการของคณะราษฎรที่ได้ให้สมาชิกสภาปฏิญาณตนต่อสภาก่อนเข้ารับหน้าที่นั้น เป็นนโยบายของรัฐบาล พรรคกิจสังคม
หลังจากนั้น ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ก็ยังคงเล่นการเมือง และเป็นหัวหน้าพรรคกิจสังคมต่อไป ได้นำพรรคลงเลือกตั้งอีกหลายครั้ง ในการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2526 พรรคกิจสังคมได้คะแนนเสียงมาเป็นลำดับหนึ่งถึง 96 เสียง แต่หัวหน้าพรรคคือ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช กลับไม่ได้รับเลือกตั้งเสียเองในเขต 2 เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร จึงหันร่วมกับพรรคอื่นเช่น พรรคประชาธิปัตย์ พรรคชาติไทย สนับสนุน พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่ 2 วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2554 นั้นปรากฏว่า ได้มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีพฤติกรรมข่มขู่คุกคามและละเมิดสิทธิมนุษยชน อาทิ เรืองเดช สุพรรณฝ่าย ดวงแข อรรณนพพร ที่เป็นแกนนำในการตรวจค้นรถทหารด้วยตนเองโดยมีชาวบ้านได้ทำการบุกรุกรถไฟและปิดถนนมิตรภาพบริเวณสี่แยกโรงพยาบาล อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ได้รับการเลือกตั้งปรากฏว่า มีพฤติกรรมทะเลาะวิวาทในสภามาก่อน อาทิ การุณ โหสกุล สมคิด บาลไธสง คณะรัฐมนตรียังแต่งตั้งบุคคลที่ใกล้ชิดกับกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ ดำรงตำแหน่งสำคัญเช่น การแต่งตั้ง อภินันท์ จันทรังษี เป็นอธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร</b>แสดงรายการเหตุการณ์สำคัญนับตั้งแต่การก่อตั้งคณะราษฎรในปี 2469 จนหมดอำนาจในปี 2503 พระยาทรงสุรเดช (เทพ พันธุมเสน)
นอกจากนี้แล้ว ยังมีบันทึกด้วยว่า ในการประชุมภายในพระที่นั่งอนันตสมาคม อันเป็นที่ประชุมและฐานบัญชาการของคณะราษฎรหลังจากที่ได้ทำการควบคุมสถานการณ์ในการปฏิวัติไว้ได้หมดแล้ว พระยาทรงสุรเดชเป็นผู้เสนอให้สำเร็จโทษพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ และเปลี่ยนสถานะประเทศเป็นสาธารณรัฐ แต่ทาง นายปรีดี พนมยงค์ ผู้นำคณะราษฎรฝ่ายพลเรือน ได้คัดค้านอย่างที่สุด ที่สุดมีการโหวตกัน ฝ่ายนายปรีดีชนะโหวต แนวความคิดนี้จึงตกไป  สุเทพ เทือกสุบรรณ
หลังจากที่พนักงานสอบสวน สน.ทุ่งสองห้อง ได้ยื่นคำร้องต่อศาลขออนุมัติหมายจับนายสุเทพ เทือกสุบรรณ แกนนำกลุ่ม กปปส. ในข้อหาร่วมกันเป็นกบฏ, กระทำให้ปรากฏแก่ประชาชนด้วยวาจา หนังสือ หรือวิธีอื่นใด อันไม่ใช่เป็นการกระทำภายในความมุ่งหมายแห่งรัฐธรรมนูญ หรือ มิใช่เพื่อแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริต เพื่อให้เกิดความปั่นป่วนหรือกระด่างกระเดื่องในหมู่ประชาชน ถึงขนาดที่จะก่อความไม่สงบขึ้นในราชอาณาจักร หรือ เพื่อให้ประชาชนล่วงละเมิดกฎหมายแผ่นดิน, มั่วสุมกันตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ใช้กำลังประทุษร้ายขู่เข็นว่าจะใช้กำลังประทุษร้ายหรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมืองโดยมีอาวุธ โดยเป็นหัวหน้า หรือเป็นผู้มีหน้าที่สั่งการ และเจ้าพนักงานสั่งให้เลิกแต่ไม่เลิก ซึ่งล่าสุดศาลได้อนุมัติหมายจับดังกล่าวแล้ว พรรคราษฎร
พรรคราษฎร อาจหมายถึง การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2554
ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2550 ปรากฏว่าพรรคพลังประชาชนได้รับคะแนนเสียงมากที่สุด ได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล แต่ได้มีการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ซึ่งทำให้มีการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรีถึง 2 คน คือ สมัคร สุนทรเวชและสมชาย วงศ์สวัสดิ์ หลังจากคดียุบพรรคการเมือง ซึ่งส่งผลให้พรรครัฐบาลหลักสามพรรคถูกยุบ ได้มีการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีใหม่ ซึ่งผลปรากฏว่าอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะได้รับเลือกเป็นนายกรัฐมนตรี โดยอาศัยเสียงสนับสนุนสำคัญจากพรรคภูมิใจไทย โดยหลังจากนั้นได้มีการชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติมาอย่างต่อเนื่องและจะมีผู้นำหญิงคนแรกของไทย หมุดคณะราษฎร
วันที่ 17 เมษายน 2560 ที่ลานปรีดี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ นักศึกษา 3 คนจากกลุ่ม PPDD ธรรมศาสตร์ร่วมกับกลุ่มเสรีเกษตรศาสตร์จัดกิจกรรม "ประชาชนหน้าไม่ใสก็ได้ป่ะ??" เรียกร้องให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการขโมยหมุดคณะราษฎรมาคืน มีการลงชื่อเรียกร้องทวงคืนหมุดคณะราษฎรบนเว็บไซต์ Change.org หัวข้อ "เอาผิดผู้ทำลาย และต้องคืนหมุดคณะราษฎร" เพื่อให้มีความคืบหน้าในการสืบสวนกรณีดังกล่าว วันที่ 18 เมษายน ปีเดียวกัน ศรีสุวรรณ จรรยา เลขาธิการสมาคมองค์การพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีเพื่อให้ติดตามหาหมุดคณะราษฎร แต่ถูกตำรวจและทหารควบคุมตัวจากศูนย์บริการประชาชนไปยังกองบัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ รายนามรัฐมนตรีของไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 1 ของไทย ประกอบด้วยกรรมการราษฎร จำนวน 14 คน และหัวหน้ารัฐบาลเรียกว่า "ประธานคณะกรรมการราษฎร" เทียบเท่าตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ต่อมาตั้งแต่คณะรัฐมนตรีคณะที่ 2 ได้เปลี่ยนชื่อตำแหน่งจาก "กรรมการราษฎร" เป็น "รัฐมนตรี" โดยมีทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวง และ รัฐมนตรี (ช่วยราชการกระทรวงต่างๆ แต่ไม่ได้ระบุชื่อกระทรวงในชื่อตำแหน่ง หรือ "รัฐมนตรีลอย") เครือข่ายพลังประชาธิปไตยแดงสยาม
หลังจากการรัฐประหารเมื่อวันอังคารที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 โดยคณะทหารที่มี พลเอกสนธิ บุญยรัตกลินเป็นผู้นำ ในนาม คณะปฏิรูปการปกครอง ในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือ คปค ได้ทำการยึดอำนาจจากรัฐบาลที่มี พ.ต.ท ดร.ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการจัดตั้งคณะร่างรัฐธรรมนูญใหม่ขึ้น และประกาศใช้ในปี 2550 เพื่อบังคับใช้ในประเทศไทย ซึ่งกลุ่มคนบางกลุ่มเห็นว่าเป็นการลดบทบาทของฝ่ายการบริหาร และเพิ่มบทบาทฝ่ายตุลาการในการควบคุมฝ่ายบริหาร อีกทั้งลดบทบาทสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน ให้เป็นการสรรหาจากฝ่ายผู้มีอำนาจ ซึ่งผิดหลักการที่ปรากฏในรัฐธรรมนูญปี 2540 การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475
เจ้าหน้าที่รัฐทั้งฝ่ายทหารและพลเรือนส่วนใหญ่ต่อสู้ขัดขืนเพียงเล็กน้อย เพราะพวกเขาคุ้นชินกับการรับคำสั่งและสายการสื่อสารถูกตัดขาด พวกเขาจึงไม่สามารถทำอะไรได้ ขั้นต่อไปของการปฏิวัติเหลือเพียงแต่สายพลเรือนของคณะราษฎร หลวงประดิษฐมนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) หัวหน้าคณะราษฎรสายพลเรือน ด้วยความช่วยเหลือจากผู้สนับสนุน ได้แจกจ่ายใบปลิวและแผ่นพับโฆษณาชวนเชื่อ ตลอดจนการกระจายเสียงทางวิทยุซึ่งทั้งหมดสนับสนุนการปฏิวัติทั้งสิ้น[16] ข้อความในประกาศคณะราษฎรซึ่งเขียนขึ้นโดยหลวงประดิษฐมนูธรรมวิพากษ์วิจารณ์พระมหากษัตริย์ด้วยถ้อยคำที่รุนแรง สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 3
ประธานสภาผู้แทนราษฎร  ชาติชาย ชุณหะวัณ
ปลายปี พ.ศ. 2540 เมื่อ พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ ลาออกจากตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี ในตอนแรกพรรคร่วมรัฐบาลเดิมในขณะนั้นมีมติร่วมกันที่จะสนับสนุน พลเอกชาติชาย ขึ้นดำรงตำแหน่งเป็น นายกรัฐมนตรี อีกครั้ง แต่ในที่สุด พรรคกิจสังคม ที่มีนายมนตรี พงษ์พานิช เป็นหัวหน้าพรรค ได้เปลี่ยนไปสนับสนุน นายชวน หลีกภัย หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์แทน ตามมาด้วย พรรคประชากรไทย ที่มี นายสมัคร สุนทรเวช เป็นหัวหน้าพรรค เกิดกรณี ส.ส. "กลุ่มงูเห่า" ที่แสดงตัวสนับสนุน นายชวน หลีกภัยเช่นเดียวกัน ทำให้ในที่สุดผู้ดำรงตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี คนใหม่กลายเป็น นายชวน หลีกภัย ที่ได้เป็น นายกรัฐมนตรี สมัยที่ 2 แทนที่จะเป็น พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ สภาผู้แทนราษฎรไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรย่อมเป็นผู้แทนปวงชนชาวไทยไม่อยู่ในความผูกมัดแห่งอาณัติมอบหมาย หรือความครอบงำใดๆ และต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม โดยปราศจากการขัดกันแห่งผลประโยชน์ สภาผู้แทนราษฎรมีหน้าที่โดยตรงในทางนิติบัญญัติ ซึ่งร่างพระราชบัญญัติ หรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ จะตราขึ้นเป็นกฎหมายได้ ก็ด้วยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ซึ่งประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา และยังมีอำนาจควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินด้วย เช่น การให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี การตั้งกระทู้ถาม และการเสนอญัตติขอให้เปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี ทั้งนี้ เป็นไปตามการปกครองระบอบประชาธิปไตยระบบรัฐสภา เลียง ไชยกาล
นายเลียงเป็นผู้ที่มีชื่อเสียงลือลั่นจากการเป็นผู้อภิปราย เรื่องการฉวยโอกาสซื้อที่ดินอันเป็นทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ของพรรคคณะราษฎร์ เมื่อปี พ.ศ. 2480 ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นกรณีร้อนทำให้ผู้มีอำนาจหลายคนต้องลาออกรวมไปถึงการยุบสภาของคณะรัฐบาลด้วย ซึ่งเป็นการยุบสภาครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ในส่วนตัวนายเลียงเองก็ถูกจดหมายข่มขู่เอาชีวิต และถูกผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ที่ถูกแต่งตั้งโดยรัฐบาลจับตัวโยนลงสระน้ำหลังอาคารรัฐสภา (พระที่นั่งอนันตสมาคม) ต่อมาได้เข้าสังกัดกับพรรคก้าวหน้า ที่มี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นหัวหน้าพรรค พรรคเพื่อไทย
การประชุมสภาผู้แทนราษฎรเพื่อลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี ทั้งนี้ที่ประชุมได้เสนอรายชื่อบุคคลที่เหมาะสม เพื่อให้สมาชิกลงมติเลือก จำนวน 2 คน โดย นายบัญญัติ บรรทัดฐาน ส.ส.สัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ เสนอชื่อ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ส.ส.สัดส่วน กลุ่มจังหวัดที่ 6 หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และ นายเสนาะ เทียนทอง ส.ส.สัดส่วน กลุ่มจังหวัดที่ 5 และหัวหน้าพรรคประชาราช เสนอชื่อ พลตำรวจเอก ประชา พรหมนอก ส.ส.สัดส่วน กลุ่มจังหวัดที่ 3 ว่าที่หัวหน้าพรรคเพื่อแผ่นดิน เป็นนายกรัฐมนตรี โดยนายอภิสิทธิ์ได้รับเลือกด้วยคะแนนเสียง 235 เสียง ขณะที่ พล.ต.อ.ประชา ได้รับคะแนน 198 เสียง และ งดออกเสียง 3 เสียง โดย พล.ต.อ.ประชา ลงมติสนับสนุนตัวเองเป็นนายกรัฐมนตรี เช่นเดียวกับ พล.อ.เชษฐา ฐานะจาโร หัวหน้าพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา ลงมติสวนมติพรรคสนับสนุน พล.ต.อ.ประชา ขณะที่ นายอภิสิทธิ์ งดออกเสียง ภายหลังการลงมติ พล.ต.อ.ประชา เดินเข้ามาจับมือนายอภิสิทธิ์แสดงความยินดีด้วย[5] พรรคประชาธิปัตย์
อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรค จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รองหัวหน้าพรรค เกียรติ สิทธิอมร รองหัวหน้าพรรค อภิรักษ์ โกษะโยธิน รองหัวหน้าพรรค หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร รองหัวหน้าพรรค ชำนิ ศักดิเศรษฐ์ รองหัวหน้าพรรค อัศวิน วิภูศิริ รองหัวหน้าพรรค กัลยา โสภณพนิช รองหัวหน้าพรรค สาธิต ปิตุเตชะ รองหัวหน้าพรรค องอาจ คล้ามไพบูลย์รองหัวหน้าพรรค นิพิฏฐ์ อินทรสมบัติรองหัวหน้าพรรค จุติ ไกรฤกษ์ เลขาธิการพรรค กนก วงษ์ตระหง่าน รองเลขาธิการพรรค เจิมมาศ จึงเลิศศิริ รองเลขาธิการพรรค นราพัฒน์ แก้วทอง รองเลขาธิการพรรค เทพไท เสนพงศ์ รองเลขาธิการพรรค ศิริโชค โสภา รองเลขาธิการพรรค ศรีสมร รัศมีฤกษ์เศรษฐ์ เหรัญญิกพรรค ผ่องศรี ธาราภูมิ นายทะเบียนสมาชิกพรรค ขนิษฐา นิภาเกษม กรรมการบริหารพรรค สมชาญ ศรีสองชัย กรรมการบริหารพรรค สมบัติ ตั้งธนไพบูลย์ กรรมการบริหารพรรค ชูศักดิ์ จึงพานิช กรรมการบริหารพรรค กัลยาณี ประสพสุข กรรมการบริหารพรรค ตรีสิทธิ์ ศิริวรรณ กรรมการบริหารพรรค คำรณ บำรุงรักษ์ กรรมการบริหารพรรค นิพนธ์ บุญทองซุ่น กรรมการบริหารพรรค เจะอามิง โตะตาหยง กรรมการบริหารพรรค ธนิตพล ไชยนันทน์ กรรมการบริหารพรรค วิรัช ร่มเย็น กรรมการบริหารพรรค สรรเสริญ สมะลาภา กรรมการบริหารพรรค ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รัชดา ธนาดิเรก กรรมการบริหารพรรค นาถยา เบ็ญจศิริวรรณ กรรมการบริหารพรรค อรรถพร พลบุตร กรรมการบริหารพรรค ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร
27 มิถุนายน – พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ลงพระปรมาภิไธยในธรรมนูญการปกครองประเทศ โดยทรงเพิ่มคำว่า "ชั่วคราว" ต่อท้ายธรรมนูญการปกครองประเทศ ซึ่งปรีดี พนมยงค์เป็นผู้ร่าง[4] 28 มิถุนายน – มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรสมัยแรกตามธรรมนูญการปกครองประเทศชั่วคราว มีสมาชิก 70 คน โดยแต่งตั้งจากคณะราษฎร 31 คน และจากข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ในระบอบเดิม 39 คน เลือกพระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นประธานกรรมการราษฎร ถือว่าเป็นนายกรัฐมนตรีไทยคนแรก[5] เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรคนแรก และมีปรีดี พนมยงค์ เป็นเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรคนแรก[6] (ดูเพิ่มที่ คณะกรรมการราษฎร) 25 สิงหาคม – พระยานิติศาสตร์ไพศาล จดทะเบียนจัดตั้ง สมาคมคณะราษฎร ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นพรรคการเมืองแรกของไทย[7][8] 10 ธันวาคม – สภาผู้แทนราษฎรเห็นชอบรัฐธรรมนูญฉบับถาวรฉบับแรก ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งผู้บริหารชุดใหม่ในนามใหม่ คือ นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีจำนวน 20 นาย คณะบริหารชุดใหม่มีพระยามโนปกรณ์นิติธาดาเป็นนายกรัฐมนตรี และมีรัฐมนตรีประจำกระทรวง 7 กระทรวง และรัฐมนตรีลอยอีก 13 คน[2] 15 มีนาคม – ปรีดีเสนอ "เค้าโครงร่างเศรษฐกิจ" หรือที่เรียกกันว่า "สมุดปกเหลือง" เพื่อให้พิจารณาใช้เป็นหลักสำหรับนโยบายเศรษฐกิจของประเทศ[9][10] กปปส.
แกนนำ 
สมาชิก, แนวร่วมที่สำคัญ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518
ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช หัวหน้าพรรคกิจสังคม ซึ่งมี ส.ส.ในสภาเพียง 18 เสียง สามารถรวบรวม ส.ส.พรรคต่าง ๆ รวม 8 พรรค ได้ 135 เสียง เท่ากับครึ่งหนึ่งพอดี จัดตั้งรัฐบาลโดย ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นนายกรัฐมนตรี ในขณะที่ พรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งมีเสียงมากที่สุด 74 เสียง กลายเป็นฝ่ายค้าน ชินวรณ์ บุณยเกียรติ
ในวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 นายชินวรณ์ได้เข้าร่วมกับการชุมนุมของกปปส. (คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข) ถือเป็นแนวร่วมคนสำคัญคนหนึ่ง โดยเป็นผู้รับผิดชอบเวทีชุมนุมที่สวนลุมพินี และแยกศาลาแดง ร่วมกับนายวิทยา แก้วภราดัย แกนนำกปปส.ด้วย  หมุดคณะราษฎร
ในช่วงปีหลังนี้หมุดคณะราษฎรเป็นสถานที่จัดงานรำลึกเหตุการณ์การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 ในวันที่ 24 มิถุนายน ร่วมกับมีการเคลื่อนไหวทางการเมืองในบริเวณนั้น รายนามผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรไทย
ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ภายหลังที่คณะรัฐมนตรีเข้าบริหารราชการแผ่นดินแล้ว พระมหากษัตริย์จะทรงแต่งตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้เป็นหัวหน้าพรรคการเมืองในสภาผู้แทนราษฎรที่สมาชิกในสังกัดของพรรคตนมิได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี และมีจำนวนมากที่สุดในบรรดาพรรคการเมืองที่สมาชิกในสังกัดมิได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี แต่ไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎรในขณะแต่งตั้ง เป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร พรรคราษฎร (พ.ศ. 2529)
พรรคราษฎร ชื่อเดิม พรรคสหชาติ ก่อตั้งขึ้นเป็นพรรคการเมือง ในปี พ.ศ. 2525 โดยมี ดร.พัฒนา พยัคฆนิธิ เป็นหัวหน้าพรรคคนแรก และมีนายนิพนธ์ ช่อชัยทรัพย์ เป็นเลขาธิการพรรค พรรคราษฎร (พ.ศ. 2529)
ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2538 พรรคราษฎร ไม่ส่งผู้สมัคร ส.ส. จึงต้องถูกยุบพรรคตามคำสั่งศาลฎีกา ที่ 5041/2539 เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2539ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529 พรรคราษฎร ได้รับเลือกตั้งมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 20 คน ยกเว้นในเขตกรุงเทพมหานคร และเขตภาคใต้ ภายหลังการเลือกตั้ง พรรคประชาธิปัตย์ 99 เสียง พรรคชาติไทย 64 เสียง พรรคกิจสังคม 51 เสียง และพรรคราษฎร 20 เสียง โดยเสียงทั้งหมดในสภาผู้แทนราษฎรมีทั้งหมด 347 เสียง ได้มีมติสนับสนุนพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรีต่ออีกสมัย โดยในส่วนของพรรคราษฎร มีรัฐมนตรีในสังกัดของพรรค จำนวน 3 คน คือ พลเอก เทียนชัย สิริสัมพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เฉลียว วัชรพุกก์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย และ พลเอก มานะ รัตนโกเศศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ
วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ที่สถานีโทรทัศน์ดีสเตชัน ภายในห้างสรรพสินค้าอิมพีเรียลเวิลด์ ลาดพร้าว แกนนำแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) นำโดย นายกองเอก วีระ มุสิกพงศ์, จตุพร พรหมพันธุ์, ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ, ชินวัฒน์ หาบุญพาด, มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ, นายแพทย์ เหวง โตจิราการ, อริสมันต์ พงศ์เรืองรอง ร่วมกันแถลงข่าว โดยวีระกล่าวว่า จากผลการประชุมของแกนนำ นปช.เมื่อวันที่ 7-8 กรกฎาคมที่ผ่านมา ที่จังหวัดกาญจนบุรี มีมติขอเปลี่ยนชื่อจาก แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ เป็น "แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ แดงทั้งแผ่นดิน" เพื่อการดำเนินงานและการเคลื่อนไหวที่เป็นเอกภาพยิ่งขึ้น โดยมีตนเป็นประธาน มานิตย์เป็นที่ปรึกษา ณัฐวุฒิเป็นโฆษก ส่วนผู้ที่ไม่ได้กล่าวชื่อจากข้างต้นเป็นกรรมการ[7] พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541)
ภายหลังคดียุบพรรคการเมืองเนื่องจากการเลือกตั้ง 2 เมษายน พ.ศ. 2549 กลุ่มไทยรักไทย (เดิมคือ พรรคไทยรักไทย) มีมติที่จะส่งอดีต ส.ส.เก่า สมัครเป็นสมาชิกพรรคพลังประชาชน เพื่อลงรับเลือกตั้งครั้งใหม่ หลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 โดยมีข่าวว่า แกนนำกลุ่มไทยรักไทย ได้เชิญสมัคร สุนทรเวช มาเป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่ โดยสมัครให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตหัวหน้าพรรคไทยรักไทย เป็นผู้โทรศัพท์ทางไกลมาเชิญให้รับตำแหน่งด้วยตัวเอง จากนั้น ได้จัดให้มีการประชุมใหญ่ของพรรค เพื่อลงคะแนนเสียงเลือกหัวหน้าพรรคคนใหม่เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ผลปรากฏว่า สมัคร สุนทรเวช เป็นหัวหน้าพรรค และนายแพทย์ สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี เป็นเลขาธิการพรรค นอกจากนั้นยังลงมติเปลี่ยนแปลง เครื่องหมายพรรคจากเดิม เป็นเครื่องหมายแบบใหม่ มีรูปลักษณ์ของอักษรไทย "พ" ประกอบด้วยสี 2 สี คือ สีน้ำเงินและสีแดง มีอักษรไทยสีน้ำเงิน คำว่า "พรรคพลังประชาชน" อยู่ด้านหลัง กลุ่มวังน้ำเย็น
"กลุ่มวังน้ำเย็น" เดิมเป็นสมาชิก พรรคชาติไทย ซึ่งมี นายบรรหาร ศิลปอาชา เป็นหัวหน้าพรรค เนื่องจากมีจำนวน ส.ส. ในสังกัดเป็นจำนวนมาก ทำให้มีส่วนสำคัญในการครองเสียงข้างมากใน สภาผู้แทนราษฎร ของ พรรคชาติไทย ซึ่งทำให้ นายบรรหาร สามารถขึ้นสู่ตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี และทำให้ นายเสนาะ มีความสำคัญอย่างมากในพรรคชาติไทยโดยดำรงตำแหน่ง เลขาธิการพรรค แต่ต่อมากลุ่มวังน้ำเย็นกลับเปลี่ยนมากดดันให้ นายบรรหาร ลาออกจากตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี ในการอภิปรายไม่ไว้วางใจ เมื่อ พ.ศ. 2539 โดยสนับสนุนให้ พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ หัวหน้าพรรคความหวังใหม่ ซึ่งดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแทน ในครั้งนั้นนายบรรหารถูกกดดัน จนจำใจยอมประกาศว่าจะลาออก กลุ่มประชาชนเพื่อพิทักษ์ชาติ ศาสน์ กษัตริย์
ในช่วงวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557  กลุ่มประชาชนเพื่อพิทักษ์ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ก็ได้กลับมาชุมนุมอีกครั้ง ในการชุมนุมของเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) ที่แยกอุรุพงษ์ จากนั้นเมื่อการชุมนุมได้ขยายขึ้นที่สถานีรถไฟสามเสน ก็ได้เข้าร่วมชุมนุมด้วยและการมาเป็นการชุมนุมของกปปส. (คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข) พรรคพลังประชารัฐ
พรรคพลังประชารัฐเป็นพรรคการเมืองที่มีแนวทางชัดเจนในการสนับสนุน พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้า คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ให้กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้งหลังการเลือกตั้งถึงแม้นายชวนจะออกมาปฏิเสธก็ตาม