قبایل بلوچ در کدام مناطق سکونت داشتند؟
بلوچ‌های دور از وطن
آمار دقیقی از کل جمعیت این گروه از بلوچ ها که بتوان به آن استناد کرد موجود نیست اما می توان تخمین زد که جمعیت آنها برابر و یا حتی شاید بیش از جمعیت بلوچ های خطه بلوچستان باشد. از مناطق خارج از بلوچستان که در آن جمعیت قابل توجهی از بلوچ ها به آن مهاجرت کرده و سکنی گزیده اند می توان به دو ایالت پنجاب و سند در کشور پاکستان ، کشور هند و همچنین کشور عمان و به‌طور کلی مجموعه کشور های حوزه خلیج فارس مانند امارات ، قطر ، بحرین ، کویت و عربستان سعودی اشاره کرد. از دیگر مناطقی که جمعیت قابل توجهی از بلوچ ها در آن ساکن اند می توان به بلوچ های خراسان و همچنین بلوچ های ساکن استان گلستان در شمال ایران و بلوچ های ساکن استان فارس اشاره نمود. جمعیت شایان ذکری از بلوچ ها نیز در حوالی مرو در ترکمنستان در آسیای مرکزی و کشور سومالی و تانزانیا در شرق قاره آفریقا ساکن اند. بلوچ‌های افغانستان
آمدن بلوچها به قلعه سیوا بعد از قتل‌عام بلوچها توسط سپاه ایرانی می‌باشد. آنچه بلوچ که از اقوام مختلف نجات یافته بودند سرزمین اجدادی خود را برای همیشه ترک گفته و به سرکردگی سردار میرقنبر بلوچ در سیستان، و مناطق کوهستانی پناه آوردند. در این زمان در منطقه کلات و نواحی آن خاندان سیوا که به زبان دراویدی سخن می‌گفتند و از هندوهای قدیم بودند حکومت می‌کردند ـ در سوراب، حضدار، کرخ و … خاندان جاموت به‌سر می‌برد ـ این قبیله کوهستانی بلوچ که از برزکوه «کوه برز» هجرت نموده بود در میان دراویدی زبان‌ها به «برز کوهی» مشهور شد که این لقب رفته رفته به «بروهی» یا «براهویی» که این قبیله تاکنون بدان مشهور است تبدیل گشت. در آن ایام بلوچها با دراویدی‌ها پیوند زناشویی بستند. بلوچها توان آن را نداشتند که به سرزمین اجدادی خود بازگردند. آن‌ها در این مناطق که بعداً به بلوچستان مشهور گردید حکومت مستقلی بنا نهادند و آنجا را وطن خود اختیار نمودند ـ با مردم بومی روابط دوستانه و پیوند زناشویی اختیار نمودند ـ این گروه بعد از چند نسل علاوه به خصوصیاتی چند زبان خود را از دست داده و شروع به‌کارگیری مخلوطی از زبان بلوچی و دراویدی نمودند. بعداً با آمدن دیگر قبایل بلوچ این زبان بنا به ریشه قبیله‌ای اش به زبان براهویی مشهور گشت که تاکنون افراد این این قبیله به این زبان سخن می‌گویند. شواهد نشان می‌دهد که در زمان حکومت هخامنشیان، داریوش دو منطقه سند و پنجاب را از راه بلوچستان تسخیر کرد. پس از هخامنشیان اسکندر مقدونی بعد از تسخیر این دو جلگه و اطراف رود سند از طریق جنوب ایران و بلوچستان به مرکز بازگشت. در این سفر او در مکران بلوچستان ساحلی با طوایف ساکن در آن جا روبرو شد.
ایالت بلوچستان
اقوام اصلی و بومی ساکن بلوچستان پاکستان عبارتند از بلوچ‌ها و دیگر اقوام شامل پشتون‌ها، هزاره‌ها می‌باشند. ایرانیان آفریقایی‌تبار
امروزه بازماندگان این آفریقایی‌ها در ایران به‌ویژه در استان‌های هرمزگان، جزایر ایرانی خلیج فارس، استان بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان، جنوب کرمان و تا میزان اندکی در استان فارس به سر می‌برند. زبان ایشان در گذشته متعلق به خانواده زبانی بانتو بوده اما امروزه زبان‌های بومی ایران را پذیرفته‌اند. شماری از ایشان فارسی‌زبان هستند و گروهی دیگر نیز به زبان عربی تکلم می‌کنند. همچنین میان بلوچ‌های ایران نیز اقوام و خاندان‌های سیاهپوست وجود دارد. در استان فارس به ویژه حوالی فسا و داراب آفریقایی‌تباران به نام کولوها شناخته می‌شوند. بلوچ‌های دور از وطن
بلوچ‌های دور از وطن () به آن دسته از مردم بلوچ اطلاق می‌شود که از سرزمین و وطن اصلی خود یعنی بلوچستان شامل ایالت بلوچستان در غرب پاکستان، جنوب و جنوب شرق ایران و جنوب غرب افغانستان بنابر دلایل مختلف مجبور به مهاجرت به سایر نقاط خارج از این محدوده شده اند. ایرانشهر (سیستان و بلوچستان)
زبان مردم این منطقه بلوچی بوده که در مناطق مختلف با گویش‌های مختلف رواج داشته و مانند زبان‌های گیلکی و کردی، ریشه‌ای پهلوی دارد. از جمله گویش‌های منطقه می‌توان به بمپوری، ایرندگانی، ابتری، دامنی، بزمانی، سرحدی، دلگانی و نرماشیری اشاره کرد. اولین محققی که لهجه‌های بلوچی را بیشتر به‌طور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد ویلهلم گایگر Wilhelm Geiger بود. او بلوچی را به دو لهجه اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروه‌های شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروه‌های شمالی و جنوبی که به ترتیب توسط طوایف لغاری و مری نمایندگی می‌شدند تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی لهجه‌ها به این واقعیت اشاره می‌کند که بلوچی شمالی به میزان بالایی از زبانهای هندی همسایه لغت اقتباس می‌کند در حالیکه بلوچی جنوبی بیشتر دارای لغات اقتباس شده با ریشه فارسی است.ترجمه و نقل از جهانی (۸۹) بنی لام
قبیلهٔ شیعه عرب، مهم، تاریخی و مشهور از شمال غربی خوزستان، جنوب خوزستان و بخش‌های همسایهٔ عراق است. محدوده آن‌ها از دامنه کوه به جنوب پشت کوه، به سمت رود دجله در عماره و از شرق به جنوب کرخه از شوش گسترش داشت آل عبدالخان از قدرت نفوذ بالایی در این قبیله برخوردار است. بنی لام سابقاً دامداران کوچ رو بودند، اما اکنون عمدتاً یکجانشین هستند و محدوده‌ای از غلات (به جز برنج) را می‌کارند و گوسفند میچرانند . (Lorimer, Gazetteer II, p. 1084; Field, pp. 195-96; Persia, pp. 378-79). مردم بلوچ
دردوران تاریخی شاهنامه تا روزگار انوشیروان تقریباً از وجود این قوم بی خبریم تا این که در این دوره کسری انوشیروان پس از آرام کردن و تسخیر هند و تنبیه آلانان در راه می‌شنود که گیل و دیلم و بلوچ سر به شورش برداشته و سرکشی و طغیان آغاز کرده‌اند. لشکرکشی‌های روس‌ها به کناره دریای خزر
بلغارهای ولگا در میان رودخانه‌های ولگا و کاما و در اراضی جنوبی محل پیوستن این دو رود می‌زیستند. دربارهٔ مرزهای قلمرو بلغار در منابع مطلب چندانی یافت نمی‌شود. قبایل ترک، فین و اویغور در شمال سرزمین‌شان بودند و زیر قیادتشان قرار داشتند. باشقیرها نیز در مشرق دست نشاندهٔ بلغارها بودند و بعضی از قبایل پچنگ و غُز در جنوب شرقی مستقل از بلغارها به زندگی چادرنشینی خود ادامه می‌دادند. قوم برطاس هم در بیشه‌های میان بلغارها و خزرها جای داشت و مطیع خزران بود و مکرراً با هجوم بلغارها روبرو شدند و بعدها نیز جزو دولت بلغارها گشتند. بلغارهای ولگا از متحدان خلافت عباسی بودند و به دین اسلام درآمده‌بودند، ولی هنوز استقلال کامل نداشتند و تابعیت خزرها بر آنان همچنان وجود داشت. در زمان ابن فضلان رفته‌رفته بلغارها به یکجانشینی روی می‌آوردند. مردم بلوچ
مکران در عهد باستان جزئی از سرزمین دولت کیانی بود در زمان سلطنت کیخسرو قسمتی از سپاهیان این پادشاه را بلوچ‌ها تشکیل می‌دادند آنان سپاهیانی جنگاور و دلیر بودند که درمیدان نبرد هیچ‌گاه پشت به دشمن نمی‌کردند. بلوچ نارویی
این روستا در دهستان خواجه احمد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۷۵ نفر (۴۴ خانوار) بوده‌است. خمر (طایفه)
مردمان طایفه خِمَّر با ریشه نخی (نخعی) از طریق جد خود، میرقنبر (درتلفظ شرق ایران کمبر و مصطلح شده به خِمَّر) نخعی براهویی (برگرفته ازابراهیم) به نیای بزرگوارشان جناب ابراهیم ابن مالک اشترمی رسند .خمر ها به ترتیب مناطق استقرار عرب یمانی و بلوچ هستند(دردوران خفقان اموی، جمعی ازفرزندان ابراهیم ابن مالک اشتر نخعی با عبور از کویر لوت ، ملک شرق ایران را برای زندگی انتخاب نمودند) که این موضوع درکتاب زادسروان سیستان مستندقیدشده‌است (خمر ها ، براهویی نخعی بوده اند) وهمان خصلت‌های ستیزه جویی که در خون این طایفه جاری بوده سبب شده تا در تاریخ و شناسنامه سیستان با شعر معروف (سون لُفِ خِمَّرو مَرو-بی تیرو بی کَمو مرو) و در بلوچستان با شعر(هیچ په ولن ابرا کوم خمرا مچار) ثبت و ضبط شود؛ لذا به عنوان فامیلی که سیر تاریخی از اَشتَر، نَخَعی، قمبرانی (قنبرانی=کمبرانی)،خمبرانی،خمبر ودرنهایت خمر داشته و به سرزمین هایی که در این مهاجرت تاریخی از یمن به جنوب عراق و سپس به منطقه کلات (بلوچستان پاکستان و نیمی از بلوچستان ایران) ودرنهایت سیستان پای گذارده‌اند.و تا قبل از انقلاب اسلامی ایران جزء خوانین و فرمانداران این مناطق بوده اند . از دیگر افتخاراتشان نیز به این شرح است سپاهیان خمر به همراهی محمود سیستانی و سردار سمندرخمبر درصدد تاسیس سلسله جدید و سرنگونی افغان ها برآمدند و در مرحله اول نادرقلی افشار را به سختی شکست دادند و خراسان را تصرف کردند. اما پس از مدتی نادرقلی افشار با سپاهی گران به خراسان‌ حمله و انها را شکست داد. براساس دست نوشته‌های فامیلی و گفتار مطلعین طایفه، به هنگام شکست اشرف افغان و فرار وی به جانب مرز سیستان وبلوچستان، جماعتی از ایران به لحاظ تعصبات عمیق میهنی و خلق و خوی انتقام جویی، راه را بر اَشرف بسته و جمیع همراهان او را قتل‌عام و سر بریدند.منطبق بر گفتار بعضی گروهی را هم به اسارت گرفتند و تمامی ابزارات جنگی انان را به غنیمت گرفتند، خود اشرف افغان نیز در این درگیری و نبرد به دست سپاهیان خمر کشته شد. این ایرانیان متعصب تحت فرماندهی میر احمد قنبرانی و سوردار مالک خمبرانی به حوالی سیستان و در مسیر گذرگاه اشرف به کمین نشسته و کار او را یکسره نمودند. میراحمدخان، بزرگ طایفه قنبرانی و سوردارمالک خان پسر فرماندار ملک کلات بلوچستان پاکستان که تحت فرماندهی خمرها بوده،بوده است. اقوام ساکن ایران
لباس آذربایجانی یا لباس سنتی آذربایجانی، که از فرایندهای طولانی فرهنگ و دین و دیگر عوامل مردم آذری پدید آمده است، از نشانه‌های خاص آذری‌ها می‌باشد. از قرن بیستم به بعد، لباس آذربایجانی در شهرها کاربرد خود را از دست داده و حالت مدرنیته به خود گرفته‌است؛ ولی عموماً در مناطق عشایری و روستایی و مناطقی که اهالی آذربایجانی سکونت دارند، به مانند سابق کارکرد خود را حفظ کرده‌است. موسیقی آذربایجانی به موسیقی سنتی مردمان آذربایجانی اطلاق می‌شود. هنرمندان آذربایجانی، با خلاقیت خود، موسیقی منحصربه فردی را می‌آفرینند؛ کسانی که این نوع موسیقی را به همراه سروده‌های خود به زبان ترکی آذربایجانی می‌خوانند، «عاشیق» خوانده می‌شوند. عاشیق‌ها در وصف آذربایجان و دلاوری‌های بزرگان آن، در مراسم جشن و عزاداری، سروده های زیبایی را به همراه موسیقی آذربایجانی می‌خوانند و مورد توجه مردم قرار می‌گیرند. بلوچ‌ها یکی از اقوام ایرانی ساکن جنوب شرقی ایران کنونی و دارای ریشهٔ آریایی هستند. اکثریت قریب به اتفاق بلوچ‌ها، تا اواخر سدهٔ نوزدهم، در داخل مرزهای سرزمین ایران می‌زیستند، ولی با تشدید رقابت بین انگلستان و روسیه بر سر افزایش دامنهٔ قدرت و نفوذ خود در منطقهٔ خاورمیانه و ایجاد اختلافات و برخوردهای قومی و تغییر مرزها، محلّ سکونتشان بین کشورهای ایران، هند (بعدها پاکستان و افغانستان) تقسیم شد. امروزه بیش از ۱٫۳ میلیون نفر از بلوچ‌های ایرانی در استان سیستان و بلوچستان و بقیه در سایر استان‌های ایران به سر می‌برند. جربیل بلوچی
جربیل بلوچی یا جربیل کوتوله گونه‌ای جربیل است که در بخش‌هایی از شمال آفریقا از مراکش تا سومالی، و جنوب آسیا در ایران و پاکستان زندگی می‌کند. بلوچ‌های خراسان
در خراسان جنوبی بلوچها به صورت عشایر و در شهرهای خراسان جنوبی به صورت گروهی زندگی می‌کنند در بیرجند قائن نهبندان و تربت جام مناطق بلوچ‌نشین هست که به صورت متراکم در کنار دیگر اقوام زندگی می‌کنند. مردم بلوچ
کرد بودن اینان جای تردید و تأمل دارد اما منتفی نیست و آثار وجود و حضور کردان در بخش شمالی دشت لوت تا سیستان نیز دلایلی دیگر بر اثبات این دعوی است و بنابراین می‌توان گفت که کوچان و بلوچان در حقیقت بازماندگان گروه‌های کردی هستند که طی سده‌های پیشین با حرکت خود از مناطق شمال و شمال غربی فلات ایران و با گذشتن از کوه‌ها و دشت‌ها به جنوب شرقی فلات رسیده و مستقر شده‌اند. کوچصفهان
گفته‌شده تیره‌هایی از کوچ و بلوچ به دلایلی از جنوب شرقی ایران (اصفهان) کوچانیده و در سایر مناطق ایران اسکان داده‌شده‌اند، می‌توان احتمال داد که بعضی نیروهای کوچ و بلوچ در کوچصفهان ساکن شده و در قرن‌های بعد نام خود را به قرارگاه‌هایشان داده باشند. بر اساس این نظریه کوچصفهان را باید کوچ اسبان یا کوچی اسبان بدانیم. مردم بلوچ
هم از پهلو پارس و کوچ وبلوچ/زگیلان جنگی و دشت سروچ بلوچ‌های افغانستان
ریگی دارای ۳۶ تیره‌اند؛ که ذیلاً نگاشته می‌شود. سارانی (محمود زهی. اسکندرزهی. باران زهی. رستم زهی و کوچک زهی)؛ جیند زهی؛ فقیرزهی؛ جنگی زهی؛ قنبرزهی (کمرزهی) می‌باشد توسط این تیره شاه اشرف هوتکی را هنگام فرار به سوی قندهار کشته و سرش را به عنوان هدیه برای نادر شاه افشار فرستادند. گرگیج (گبرزهی، سنگک زهی، حسن زهی، عوض زهی، قنبر زهی، چرخچی، لشکرزهی، بو لاغزهی، گرگندی، طاهرزهی) سیاه پاد؛ ازبک زایی؛ بهلولی؛ ماهککی، لالویی، سور؛ کبدانی؛ دکالی؛ رحمان زهی؛ بیلر؛ مالکی؛ سیاه چم؛ شهمراد زهی؛ کمالان زهی؛ مسری زهی؛ هولازهی؛ اینگل زهی، ارباب زهی، کاشانی؛ آزات زهی؛ دشتکانی؛ بلغانی؛ مندوزایی؛ غدایزدایی؛ رحیمان زایی؛ بولا زهی؛ هوت رخشانی. سیاه‌سر، رند، کلبعلی، علی زایی و… طایفه رخشانی پس از اشغال بلوچستان توسط انگلیس به دوقسمت تقسیم شد و قسمت شرقی به بلوچستان هند بریتانیایی معروف گردید. به دلایلی مجبور شدند به گروه‌های کوچکتری تقسیم شوند و به روسیه و افغانستان وگروهی به پاکستان هجرت نمودند. بلوچ‌خانه
این روستا در دهستان خواشد قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۸ نفر (۲۹ خانوار) بوده است. ایل کلهر
مسکن اولیهٔ ایل کلهر همراه با مردمان گوران زبان در نواحی دامنه‌های کوه شاهو قلعهٔ پلنگان و دیگر نواحی این منطقه بوده است و در کردستان عراق نیز به طور سنتی در اطراف شهر زور خانقین کلار و دیگر نواحی گرمسیری جنوب کردستان عراق حضور داشته‌اند. سپس طی یک سری حوادث و اتفاقات به جنوب شاهراه کرمانشاه ـ خانقین نقل مکان کرده و ساکن شده‌اند و مرکز اصلی ایل امروز در این جا می‌باشد ولی طوایف کلهر امروزه در تمام کردستان ایران و عراق به طور پراکنده و گاه متمرکز در تمام شهرهای کُردنشین ایران و عراق از جمله سقز، بوکان، شاهین دژ (چهاردولی)، مهاباد، ارومیه، ماکو، سنندج، ایلام، دره شهر، مهران و در عراق در سلیمانیه، کرکوک، کلار، حلبچه، نواحی گرمیان زندگی می‌کنند. اکنون قسمت اعظم ایل در استان کرمانشاه ساکن است. بلوچ‌های دور از وطن
با توجه به سابقه بسیار طولانی حضور بلوچ ها در سلطنت عمان بلوچ های ساکن عمان از گروه های قومی شاخص و به رسمیت شناخته شده ی بومی این کشور به شمار می روند.طبق پژوهش ها ۳ طبقه بندی بزرگ جمعیت بومی عمان شامل نژاد عرب ، بلوچ و آفریقایی میباشند که به زبانهای عربی ، بلوچی و سواحیلی صحبت میکنند. بلوچ، کشمیر آزاد
بلوچ (به انگلیسی: Balouch) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در کشمیر آزاد واقع شده‌است. بلوچ ۱٬۵۶۹ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. مردم بلوچ
در مجموع با استناد به شاهنامه از جمله ویژگی‌های قوم بلوچ که همراه کوچ آمده‌است روحیه آمادگی برای دفاع به موقع از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی و تمامیت ارضی ایران است همچنین مقاومت وسرسختی در مقابل خشونت و بی عدالتی قدرت مرکزی. درحالی که همین مردم زمانی که از حکومتها روی خوش می‌دیدند ودروفاداری و سامان دادن به سرزمین و فداکاری که از وطن سخت می‌کوشیدند. درشاهنامه کاربرد قوم بلوچ همواره باقوم کوچ است که با تأمل در کیفیت کاربرد ان روشن می گرددکه معمولا بلوچ به صورت مجاز توسعه ای بر هردوقوم اطلاق می‌شود وانجا که میان کوچ و بلوچ قایل به تفکیک شده‌است منظور از کوچ را همچون دیگر متون کهن اقوام کوه نشین و بلوچ را صحرا نشین می‌داند! بلوچستان
فردوسی در شاهنامه علاوه بر اینکه قوم بلوچ را در کنار سایر اقوام ایرانی ذکر کرده هست از بلوچستان (مکران) به عنوان بخشی از قلمرو ایران یاد کرده‌است. یکی در زمان پادشاهی کیخسرو و جنگ ایران وتوران وآن هنگام که فرمانده سپاه قوم کوچ و بلوچ به نام اشکش به مکران می‌رود ودیگری در زمان ستاندن کین سیاوش در حمله به توران: بلوچی (بلخ)
بلوچی یک منطقهٔ مسکونی در افغانستان است که در ولایت بلخ واقع شده‌است. مردم بلوچ
در یک دوره از تاریخ حکومت بلوچستان غربی (ایران) در دست سه گروه ا طوایف محلی شامل: شیرانی و بارکزهی و میرلاشاری، مبارکی، طاهرزئی و میر بود. بلوچ‌ها در ایران
بلوچ‌ها در ایران بیشتر در منطقه بلوچستان ایران زندگی می‌کنند و به گویش های رخشانی و سراوانی زبان بلوچی، که خود یک زبان ایرانی است، سخن می‌گویند. بلوچستان یک منطقه کوهستانی است و به همین دلیل، بلوچ‌ها موفق به حفظ فرهنگ خود شده‌اند. دین اکثر آن‌ها اسلام است؛ اکثریت بلوچ‌ها در ایران سنی از مذهب حنفی هستند، با این حال در میانشان یک اقلیت شیعه نیز وجود دارد. بیش از چهار میلیون بلوچ در جغرافیای فعلی ایران زندگی می‌کند که با وجود اینکه بلوچ یک قوم ایرانی‌تبار است، اکثریت آن‌ها در پاکستان زندگی می‌کنند. بلوچ‌های ایران از دو شاخه مکرانی و سرحدی هستند. اژدها بلوچ
روستای اژدها بلوچ در مسیر لشت نشا به سمت غرب، پس از روستاهای جیلدان، تازه‌آباد و پیش از روستای شهیرسرا قرار دارد. این روستا و روستاهای اطراف، به علت محرومیت‌ها به تدریج در حال خالی شدن از سکنه هستند. بلوچستان
بلوچستان از نظر جغرافیای تاریخی شامل دو بخش است: سرحد:در حوزه‌های کوهستانی واقع در شمال این منطقه) دامنه‌های تفتان تا مرز کرمان) یک ساختار قبیله‌ای وجود دارد. در این ساختار، نحوه معیشت و اقتصاد، شبانی و کوچروی است و اتحاد و ارتباطات قومی از مشخصات بارز آن است در چنین جوامعی تنها یک دشمن قوی از بیرون می‌تواند بر آن‌ها غلبه کرده و قدرت این قبائل را از بین برده و آن‌ها را تضعیف سازد. عشایر این منطقه از سیاه چادر (گدام) برای سکونت استفاده می‌کنند و عشایر منطقه جنوبی از کپر. زبان پشتو
زبان پشتو در نواحی جنوبی و جنوب‌شرقی کشور افغانستان و به‌طور پراکنده در شمال و قسمت شمال‌غربی پاکستان و هم‌چنین در مناطقی از ایران و هندوستان که پشتون‌ها حضور دارند متداول است. گروهی از پشتوزبانان در بلوچستان و معدودی در چیترال و کشمیر زندگی می‌کنند. برخی نیز در کنار مرزهای ایران و افغانستان سکونت دارند. هر چند زبان عربی در این زبان نفوذ یافته، پشتو بسیاری از خصوصیات اصیل زبان‌های ایرانی را حفظ کرده و خود لهجه‌های مختلف دارد، مانند وزیری، آفریدی، پیشاوری، قندهاری، غلزایی، بنوچی و غیره. طایفه قنبرزهی
طایفه قنبرزهی (بلوچی: کمبرزی)از طوایف بلوچ ایرانی ساکن در منطقه بلوچستان که در کشورهای ایران، پاکستان و افغانستان قرار دارد می‌باشند.این قوم در طول تاریخ بلوچستان نقش‌های برجسته ای را دارا می‌باشدبوده است علی‌الخصوص در مبارزات قوم بلوچ با انگلستان قوم قنبرزهی از جمله اقوامی بود که در جنگ‌های نالک و گورستانی که میان اقوام بلوچ و سربازان کمپانی هند شرقی صورت گرفت نقش بسزایی را بازی کرده مردم بلوچ
منطقه بلوچستان به سبب وسعت جغرافیایی، پیچیدگی زبان و گویش‌های بلوچی و نیز آیین‌ها و آداب و رسوم متنوع، موسیقی و ادبیات شفاهی گسترده و پیچیده‌ای دارد. آیین مالِد (پیرِ پَتَّر) متعلق به مَکُّران است؛ آیین گُواتی بسیار به‌ندرت درمنطقهٔ سرحد؛ و مراسم دراویش نقشبندیهٔ صاحبان در اطراف سراوان برگزار می‌شود؛ دراویش قادریه در مناطق ساحلی مَکُّران حضور داشتند و مهم‌ترین نوع موسیقی بلوچستان امروزی، یعنی «شائری» در ایرانشهر تا ساحل چابهار متداول بود. زهیروک بیشتر در مکران و لیکو در سرحد ومکران انجام می‌شود. زهیروک و لیکو شناسنامه فرهنگی قوم بلوچ است. بلوچ‌های دور از وطن
جمعیت این گروه از بلوچ ها را حدود ۳۰٪ از کل جمعیت ایالت سند برآورد می کنند. طبق تحقیقات پروفسور اختر بلوچ از اساتید جمعیت عظیمی از بلوچ ها طی رخداد عصر یخبندان کوچک به دلیل پایین بودن بیش از حد دمای هوا و مشکلات پیش آمده ناشی از آن در این دوران به اجبار از بلوچستان به سمت سرزمین های شرقی و شمال شرقی این خطه مانند پنجاب و سند کوچیده اند. شهرستان فنوج
تا قبل از استقرار آریایها در فنوج نژادهای بومی در منطقه می‌زیسته‌اند. قوم بلوچ از اصیل‌ترین اقوام ایرانی می‌باشد که فنوج نیز جزئی از آن است و ازجمله طوایف شهرستان می‌توان به طایفه (شیرانی _سیدقریشی _قاضی زاده_محمدی_استادی یا داودی، نصرتی-اربابی-ملک-چاکری—کدخدایی- لشکری - حیدری) اشاره نمود. زبان مردم شهرستان فنوج گویش فنوجی از زبان بلوچی بوده و با توجه به طوایف مختلفی که در سطح شهرستان هستند تعداد لهجه‌ها نیز گوناگون می‌باشد. (بلوچی از زبانهای ایرانی شاخه شمال باختری است. این زبان توسط مردم بلوچ (مکرانی) در کشورهای ایران، پاکستان، افغانستان و ترکمنستان و برخی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و دریای مکران گویش می‌شود) در شهرستان فنوج آیین‌ها برگرفته از سنت‌ها و آداب و رسوم گذشتگان، اعتقادات مردم و نیز دین مبین اسلام می‌باشد. بگتی
قبایل تپه‌زار سنتاً جنگجوتر و مستقل‌تر از دیگر قبایل بلوچ بوده‌اند و به مناطق همسایه خود ازجمله به سند و پنجاب حمله می‌کرده‌اند. این قبایل هم‌چنین پردردسرترین قبیله‌های بلوچ برای بریتانیایی‌ها بودند. امروزه نیز قبیله‌های مَرّی و بگتی و هم‌چنین براهویی‌های مینگل جنبش جدایی‌خواهی بلوچی در پاکستان را رهبری می‌کنند. بلوچی (لارستان)
این روستا بین ایستگاه قطار زادمحمود هرمزگان و روستای سایبان لارستان قرار دارد. در واقع روستای مرزی بین استان هرمزگان و استان فارس می‌باشد که رودخانه کر از کنار آن می‌گذرد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن 1500 نفر (200خانوار) بوده‌است.روستای بلوچی زمانی یکی ازپرجمعیت‌ترین روستاهای منطقه لارستان بود. مرکزبهداشت و نفت کوپنی و سایر مایحتاج برای روستاهای همجوار در این روستا تقسیم می‌شد. مردم روستای بلوچی اکثراً به بندرعباس مهاجرت کردند. زبان آن‌ها نیز با دیگر روستاهای هم جوار متفاوت است و گویشی شبیه به گویش مردم بندرعباس دارند. به خاطر مهاجرت ساکنان این روستا در اواخر دهه 60 و دهه 70 به بندرعباس جمعیت این روستا کم شده ‌است لکن از اواسط دهه 90 به علت بازگشت تعدادی از ساکنین قدیمی از یندرعباس به بلوچی و همچنین ایجاد برخی زیرساخت ها مانند مخابرات، اینترنت و غیره به تدریج برخی از جوانان نیز در حال بازگشت به روستا می باشند. بلوچ‌های افغانستان
بلوچها از نژاد واحدی تشکیل نیافته‌اند زیرا که یک گروه آن‌ها بنام (غلامان) اصالت آفریقایی دارند که بیشتر در دوران حکومتی استعمارگران انگلیسی برهند به این سرزمین وارد شده و زبان و فرهنگ بلوچی را اختیار کرده‌اند که البته خود نیز خود را بلوچ نمی‌دانند و برده بلوچها بوده و تاکنون نیز از نظر طبقاتی با یکدیگر تفاوت دارند و در بین بلوچها قابل شناسایی هستند؛ و بعضی نیز عرب یا هندی می‌باشند. جالب آنکه یک قوم هزاره بنام (دامرده) که در طول چهار قرن با بلوچها همجوار بوده چنان با آنان درآمیخته‌اند که امروز شاخه‌ای از بلوچها بحساب می‌آیند اما در اصل و واقع هزاره‌اند که تاریخ و قیافه دو رگه‌شان نیز این حقیقت را گواهی می‌دهد. اکثریت بلوچها سنی حنفی مذهب‌اند. جماعتی از قبایل بلوچ که تحت عنوان کلی (رند) یاد می‌شوند طایفه رخشانی و ریگی اند که در زمره ترک کنندگان زمین ودارای اهمیت سیاسی ویژه شناخته می‌شوند. تیره‌های مختلف این طایفه در، افغانستان (هلمند و نیمروز و ریگستان)، زندگی می‌کنند. تیره‌های اصلی این طایفه عبارتند از فهرست واژگان انگلیسی با ریشه فارسی
ریشه‌شناسی: فارسی «بلوچ»، «بلوچی». از اقوام هندوایرانی که در ناحیهٔ بلوچستان زندگی می‌کنند. زبان بلوچی
این گویش‌ها در مناطق طوایف مری، بگٹی، لغاری و مزاری صحبت می‌شوند.این گویش شامل شاخه‌های زیر می‌باشد: در تألیفات بعدی، الفنبین گویش رخشانی را به سه گروه کلاتی، پنجگوری و سرحدی تقسیم می‌کند که گویش سرحدی در آن شامل مرو در ترکمنستان شوروی، بلوچستان افغانستان و مناطق شمالی بلوچستان ایران که جنوب خاش و شمال ایرانشهر (آب رئیس، زنده کوه بزمان، رمکان) مرز جنوبی آن را تشکیل می‌دهند و همچنین نواحی از نرماشیر (چاهدگال، رودشور) و مناطق شمالی بلوچستان پاکستان شامل نوشکی، دالبندین، خاران و کلات (که مناطق گویش پنجگوری مرز جنوبی آن را تشکیل می‌دهند) را دربر می‌گیرد. بزمان
بزمان دارای منطقه حفاظت شده می‌باشد که حیوانات مختلف از جمله یوز پلنگ و آهو و بز و قوچ و پرندگانی مانند کبک و تیهو (سوسک) و… در این منطقه زیست می‌کنند کوهستانهای بزمان دارای داروهای گیاهی متفاوتی هستند در بزمان چشمه‌های اب گرم زیادی وجو دارد محصول عمده کشاورزی بزمان خرما می‌باشد که خرمای منحصربه‌فرد سنگ‌شکن فقط در این منطقه با کیفیت ثمر می‌دهد تمدن اسپیدز در شهر بزمان قرار دارد. اکثریت مردم بزمان که بلوچ اند شیعه مذهب هستند در حالیکه اکثریت بلوچ‌های ایران سنی می‌باشند و تنها مردم بزمان، عده‌ای از بلوچ‌های پسکوه -خاش و زاهدان و جمعی از اقلیت بلوچهای سیستان تپه میراحمد
ساکنین این روستا شامل دو گروه بلوچ طایفه براهویی به ریش سفیدی صاحب خان براهویی از تیره پریکاری میباشد و فارس می‌باشد که بلوچ‌ها از بلوچستان ایران و فارس‌ها غالبا از سیستان به این منطقه مهاجرت کرده‌اند. چیدمان ساکنین این روستا چنین است که فارس‌ها در شمال روستا و بلوچ‌ها در جنوب روستا اسکان یافته‌اند و هر گروه با توجه به حفظ تعصبات قومی، مذهبی خویش با یکدیگر مراوده نیز دارند. دیگر بلوچ ها از جمله طایفه بریچی,کوهکن,گرگیچ,نارویی براهویی در این روستا زندگی میکنند بلوچ‌های افغانستان
برخی نوشته‌اند که بلوچ یک تیره از راجبوتان هند و بالیچا هستند. دیگری این واژه را ملیچه سانسکریت دانسته که هندوان به بیگانگان و دون دینان می‌گفتند. برخی گویند که بدروچ کسانی که دچار روز و روزگار بد بودند می‌دانند. نظر دیگر این است که ریشهٔ بلوچ از بل و بعل خدای اکدی و بابلی است و دستاویز اوهم شکل یونانی شده آن بلوس است واوچ دراوستا از(uz)آمده و معنی بلند را دارد. شاید این نام را جتان که بسی پیش از بلوچان شاید در زمان ساسانیان یا ازآن هم پیشتر به مکران و کرمان و تا فارس راه یافته بودند به آنان داده‌اند. ساده‌ترین معنی بلوچ همان است که خودشان می‌گویند کلمه بلوچ را ناشی از دو واژه می‌دانند یکی «بر» به معنی بر، بیرون، دشت و دیگری «لچ» که معنی آن لخت و عریان است نه تنها این معنی با زندگی امروزین بلوچ درست می‌آید بلکه اگر تاریخ را بنگریم برای نخستین بار با نام بلوچ هنگامی برمی‌خوریم که آنان رادر سده چهارم هجری (نهم مسیحی) دردشت جنوبی کرمان دردامان کوهستان بشکرد می‌یابیم آنان دردشت بلوچ و مردمی دیگر در کوهستان کوچ باهم یکجا بودند و تا سده‌ها کوچ و بلوچ مترادف یکدیگر بودند تا آنکه سرکوبی‌های سلطان محمود غزنوی و پسرش مسعود و دیگران از یک طرف و نبردهای پیاپی با بلوچان نام کوچ را ازمیان برداشت. بلوچ‌های خراسان
بّلوچ‌های خُراسان به گروهی از مردم بلوچ که در خراسان اند گفته می‌شود. این گروه از بلوچستان به خراسان مهاجرت کرده‌اند و عمدتاً در استان‌های خراسان جنوبی و خراسان رضوی در شهرستان‌های بیرجند،قوچان، سرخس و شهرهای دیگر خراسان ساکن شدند. بلوچ‌های ساکن استان گلستان در ایران نیز از مهاجران بلوچ از خراسان‌اند. فرهنگ و زبان بلوچ‌های خراسان همانند بلوچ‌های دیگر می‌باشد و تفاوت‌های جزئی دارد. خلج‌ها
خَلَج‌ها گروهی قومی هستند ساکن برخی روستاها در ایران و افغانستان. خلج‌ها در ناحیهٔ خلجستان استان قم و برخی روستاهای شهرستان آشتیان و تفرش استان مرکزی و شهرستان صفاشهر در شمال فارس سکونت دارند. طایفه اربابی
طایفه اربابی یا اربابی یکی از طوایف بزرگ بلوچستان است که در شهر فنوج استان سیستان و بلوچستان زندگی می کنند طایفه ارباب به یکی از هفت طایفه بلوچ در شهرستان فنوج در استان سیستان و بلوچستان گفته می شود طایفه ارباب یا اربابی دومین طایفه بزرگ بلوچستان است که در شهرستان فنوج زندگی می کنند. بدیچی
جمعیت بریچی‌های ایرانی تقریباً ده هزار تن تخمین زده می‌شود. آنها عمدتاً در استان سیستان و بلوچستان ، و در شهرستان‌های: زاهدان، زهک، زابل، هیرمند ، فنوج و سوران زندگی می‌کنند. بنابر گواهی منابع تاریخی محلی ، بریچی‌های ساکن سیستان قدمت چند صد ساله ای در این منطقه دارند. تعداد قابل توجهی هم از مردمان این طایفه در شهرستان‌های مشهد، سرخس و صالح آباد استان خراسان رضوی ساکنند. همچنین افراد زیادی در شهرستان‌های مختلف استان گلستان زندگی می‌کنند. بریچی‌های مقیم خراسان و گلستان همچون دیگر اقوام بلوچ، بنا بر عوامل معیشتی در دهه‌های چهل و پنجاه شمسی از سیستان بدانجا مهاجرت کرده‌اند. اغلب بریچی‌های ایران دارای مشاغل فنی و آزاد تجارت، کشاورزی، دامداری و … هستند و برخی هم دارای تحصیلات عالی دانشگاهی و حوزوی بوده و در ادارات دولتی و مدارس و حوزه های علمیه مشغولند . اینان با وجود اینکه مردمانی صلح جو و بردبار هستند، ولی در طول دهه‌های اخیر ثابت کرده‌اند که در مقابل حرف زور ساکت ننشسته، و واکنش‌های قاطعانه ای نشان می‌دهند. منابع : دانشنامه جهان اسلام جلد اول صفحه 1152  و مصاحبه با بزرگان طایفه . دارکوب بلوچی
دارکوب بلوچی در جنگل‌های خشک گرمسیری یا نیمه‌گرمسیری و بیشه‌هایی که در آنان درخت گز می‌روید زندگی می‌کند و در سوراخ تنهٔ درختان لانه می‌سازد. استان سیستان و بلوچستان
پژوهشگران با مطالعه زبان بلوچی و لهجه‌های آن چندین تقسیم‌بندی ارائه کرده‌اند. ویلهلم گایگر زبان بلوچی را به دو لهجه اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروه‌های شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروه‌های شمالی و جنوبی تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی لهجه‌ها به این واقعیت اشاره می‌کند که بلوچی جنوبی به میزان بالایی از زبان‌های هندی همسایه لغت اقتباس می‌کند در حالیکه بلوچی شمالی بیشتر دارای لغات اقتباس شده با ریشه فارسی می‌باشد. (ترجمه و نقل از جهانی (۸۹)) طوایف بلوچ
مکران ناحیهٔ جنوبی استان سیستان و بلوچستان را تشکیل داده و شامل مناطقی چون ایرانشهر، سراوان، چابهار، نیک‌شهر، سرباز، راسک، بزمان، و… می‌باشد. طوایف این منطقه عبارتند از: طایفه سگاری، زین‌الدینی، میرلاشاری، مبارکی، بامری، دِهواری، هیبت‌زهی، دِهانی، سپاهی، زردکوهی، برهان‌زهی، قلندرزهی، شهنوتزی، رودینی، براهوئی، ناروئی، گمشادزهی، شیرانی، سردارزهی، شهلی‌بر، بارک‌زهی، اربابی، بلوچ‌زهی، بلیده ایی، بیجارزهی، رئیسی، بلوچی، کدخدایی، جدگال، هوت، کبدانی، پاهنگ، شه‌رسان‌زهی، پُرکی، امیریان، موسی‌زهی، شیخ‌زاده، ملک‌زاده (کیانی)، عیسی‌زهی، حسین‌بر، باهورزهی، آزادی، امراءرئیسی، جنگی‌زهی، سکوزهی، بزرگ‌زاده، باران‌زهی، بهرامی، میرمرادزهی، مرادزهی، انوشیروانی، مُلّازهی، دُرّازهی، دُرّزاده، هونک‌زهی، دل‌مرادزهی، شنبه‌زهی، گنگ‌زارزهی، خان‌زهی (میر)، جام، جت، صابرو (بادپا)، بردی (بردیگ)، کوسگ، سیساد، شیخ، کلمتی، پاداش، باروزهی، لتیگ، کرنگیش، گمشادی، بلانوشی، دادگر، دامنی، عبدل‌زهی، نخودزهی، داوودی، محمودزهی، خبیره، جدی، دادآفرین، کدخدازاده، شاهک‌زهی، کلکلی، بیجارزهب، آبروش، انوری، لشکرزهی، پندار، اژدری، صمیمی، ایزدپناه، کشاورز، امیری، باشنده، ویدادزهی، کرم‌زهب، دینارزهی، میرموسی‌زهی، صلاح‌زهی، دِهمیری، شعبان‌زهی، جهان‌گیرزهی، سیّد، میر، شِیهی، کوپش، رند، بازگر، دگارانی، محمدی، قاضی‌زاده، گردهانی، میربان، سابکی، زمان‌خانی، قنبردزکی و شکربگی… قوش عظیم
سپس بلوچ‌های مهاجرت کرده از محدوده زابل شامل راهدارها (حاج صفرخان، حاج سورمحمد، حاج خان محمد) و نارویی‌ها (گل خان و میرخان دلمرادی) در این آبادی ساکن شدند و تا دهها سال قوش عظیم یکی از آبادی‌های مهم و ازمراکز اصلی اقتدار بلوچ‌های سرخس به شمار می‌رفت. قوش عظیم و آصف آباد را جاده مواصلاتی روستاهای حاشیه رود تجن و همچنین یک نهر آب از یکدیگر جدا کرده است. بخشی هم از اراضی قوش عظیم به سمت جنوب از آن سادات کابلی مقیم قلعه قصاب بوده است. غاره بلوچ
غاره بلوچ (به انگلیسی: Ghara Balooch) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در خیبر پختونخوا واقع شده‌است. فرش بلوچی
این فرشها در مکران که بخش اصلی قبایل بلوچ ساکنند ساخته نمی‌شد گرچه به کرات به اشتباه چنان پنداشته می‌شود. بلوچ‌های دور از وطن
سعید بن سلطان بن احمد بیش از هر پادشاه دیگری در تاریخ عمان به سربازان بلوچ برای تحکیم قدرت خود و همچنین دفع شورش های داخلی متکی بوده است. بنابراین او «دورا بن جمعه البلوشی» را به عنوان والی شهر مسقط و «اسماعیل البلوشی» را به عنوان فرمانده ی گماشت.پس از درگذشت سعید بن سلطان در ۱۸۵۶ سلطنت عمان شروع به تجزیه شدن کرد.انقلاب ها و شورش ها بر روابط بین بلوچستان و عمان تاثیر بسزایی گذاشت و در نتیجه آن نفوذ عمان در بلوچستان کاهش یافت.مردم بلوچ ساکن کشور های حوزه خلیج فارس و خصوصا بلوچ های ساکن امارات متحده عربی و عمان از بزرگترین جوامع بلوچ های خارج از بلوچستان هستند. طوایف بلوچ
سرحد ناحیهٔ شمالی را تشکیل می‌دهد و شامل مناطق، خاش طوایف این منطقه عبارتند از: شهنوازی(رحمت زهی؛سهراب زهی؛ حسین زهی؛ نائب زهی ؛دینارزهی)، کُرد (میربلوچ‌زهی و سهراب‌زهی)، تمندانی، شهلی‌بر، نارویی، ریگی، گمشادزهی، عالی‌زهی، مرادزهی، دُرّازهی، یاهونک‌زهی، شهدادزهی، براهویی، هاشم‌زهی، کرم‌زهی،سارانی، گله‌بچه، حسن‌زهی، نُهتانی، نوتی‌زهی، علی‌زهی، قنبرزهی، ساسولی، عیسی‌زهی، محمودزهی، آزادی، محب‌زهی، حسین‌بر، ایرندگانی، انوشیروانی، جمشیدزهی، کوشه‌ای، سالارزهی، وِلّانی، قلندرزهی، خاشی، اُزبک‌زهی، رخشانی، رودینی، کیانی (ارباب‌زهی، دهمرده‌کاشانی و طوقی)، شاهوزهی، شه‌بخش، کهرازهی، چاری‌زهی، عُمَرزهی، سندک‌زهی و… سرحد (بلوچستان)
محققانی همچون اعتمادالسلطنه و سایر محققان اولین ساکنان سرحد را مردم بلوچ با بیش‌ترین درصد جمعیتی ذکر می‌کند. به‌نقل از کتابچهٔ میرزا مهدی‌خان و کتاب احیالملوک (ملک غیاث الدین )، ساکنان سرحد، طوایف بلوچ هستند مشتمل برشهلی بر 500خانوار، میر500 خانوار ،یاراحمدزهی200خانوار ،نارویی 200 خانوار ،گمشادزهی 100خانوار، مزارزهی 30 خانوار، ریگی 100خانوار، کرد (سهراب‌زهی) 100 خانوار، بامری و برهان‌زهی 60 خانوار ، مرادزهی 20 خانوار و سالارزهی 15 خانوار. سرپرسی سایکس و اعتمادالسلطنه، جمعیت بلوچ را دارای بیش‌ترین شمار جمعیتی سرحد و ایل شهلی بر به عنوان اولین ساکن سرحدیادشده و ائل شهلی بر،میر ، یاراحمدزهی و نارویی را مهم‌ترین طایفه این منطقه (سرحد) دانسته‌است. بلوچ‌زهی
اکثریت مردم این طایفه در منطقه مرزی بم پشت ازتوابع شهرستان سراوان سکونت دارند که مرزنشین هستند شنبه ۱۱ آذر ۱۳۸۵، شماره ۱۸۶۷۹ بلوچستان
نخستین اشاره به این منطقه به اسم «مکا» در کتیبه داریوش در بیستون و تخت جمشید صورت گرفته‌است. از این سرزمین در دوره‌های پیش از اسلام اطلاعات بسیار اندکی موجود است. محتمل است ایرانی زبانان دیر به مکران آمده باشند. حاجی بلوچ‌خان
حاجی بلوچ‌خان، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان ایران. مردم بلوچ
زنده تبدیل به زندگ جیرفت
از حوادث مهم دوره صفوی، حمله بلوچ‌ها به جیرفت و غارت آنجا بوده‌است که بسیاری از آن‌ها پس از جنگ در این منطقه ساکن شده‌اند و اکنون در جمعیت این شهرستان ادغام شده و در کنار طوایف دیگر این شهرستان زندگی می‌کنند. بلوچ‌های خراسان
بلوچ‌ها از زمان صفویه به قصد جلوگیری از حمله افغان‌ها بدین خطه آمده اندو چون شغل عمده آن‌ها دامداری بود ییلاق وقشلاق داشتند. ساخت خانه‌های گلی ازحدود سال‌های ۱۳۱۳ رواج یافت ویکجانشین شدند. پس ازاصلاحات ارضی با خرید اراضی یکجانشینی رواج یافت. بلوچ‌های قاینات، شامل طوایف، نوتانی،کلندرزهی(قلندرزهی)، بهرام بلوچ و براهوئی می‌باشند. همچنین بلوچ‌های قاینات مردمی مسلمان، متدین واکثراً اهل تسنن‌اند . بلوچ های مه ولات اما شیعه مذهب و به صورت پراکنده در مناطقی چون شادمهر ، زرمهر ، علی آباد و ... مستقرند . خاندان بلوچ اصالتا ریشه ایرانی دارند و تعداد آنها در ایران حدود ۲ میلیون نفر تخمین زده میشود. بزی
طایفه بَزّی یکی از طوایف سیستانی استان سیستان و بلوچستان میباشد. جمعیت زیادی از این طایفه پس تجزیه سیستان در عهد قاجار و رسمیت بخشی به این مرزبندی در عهد پهلوی به سرخس و ترکمن صحرا(استان گلستان) امروزی کوچیده اند. این طایفه را میتوان از پرجمعیت ترین طوایف سیستانی بر شمرد. از مشهور ترین افراد این طایفه می توان به سردار محمدشریف خان بزی یکی از فرمانروایان سیستان بوده است.  معنی بزی زیست کردن است. زی. زیست کردن. و ب. در ابتدا فعل امر در زبان فارسی. قالی
گروه‌هایی از اقوام بلوچ که ساکن افغانستان هستند، از سال‌ها پیش قالی می‌بافتند. اکثر طوایف بلوچی مسلمان سنی هستند و به زبانی نزدیک به پارسی میانه صحبت می‌کنند. طرح‌های قالیچه‌های بلوچی بیشتر از نقش‌های ترکمن گرفته شده‌اند و بقیه ترکیبی از طرح‌های قالی بخش‌های دیگر ایران‌اند. در آن‌ها رنگ‌های مصنوعی کمتر به‌کاررفته و بیشتر از رنگ‌های طبیعی استفاده می‌شود. بلوچی (هلمند)
بلوچی (به لاتین: Balūchī) یک منطقهٔ مسکونی در افغانستان است که در ولایت هلمند واقع شده‌است. مردم بلوچ
۴. نمونه تشابه با گیلکی سرزمین مردم بلوچ، معروف به بلوچستان سرزمینی به وسعت تقریبی ۶۹۰٬۰۰۰km² (۲۶۶٬۰۰۰mi²) می‌باشد که میان کشورهای پاکستان، ایران و افغانستان گسترده‌است. بیشتر مردم بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و ولایتقندهار و نیمروز و ولایت زرنج افغانستان مقیم هستند. جمعیت زیادی از بلوچ‌های ایران نیز در استان سیستان و بلوچستان کرمان (نرماشیر، ریگان، فهرج، قلعه گنج، جیرفت، کهنوج، رودبارجنوب، منوجان)، خراسان رضوی و خراسان جنوبی (نهبندان و سرخس)، هرمزگان (جاسک؛ سیریک و بشاگرد)، لارستان و بندر عباس، بندر لنگه، و استان یزد و شمال ایران در استان‌های گلستان و مازندران زندگی می‌کنند. همچنین بلوچ‌ها در کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) و جنوب غربی پنجاب کراچی سکونت دارند. بعضی از مردم بلوچ در جستجوی کار و کسب معاش در ده‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند. طایفه سارانی
طایفه سارانی (سارونی)، یکی از طوایف بلوچ استان سیستان و بلوچستان می‌باشد. افراد این طایفه علاوه بر استان سیستان و بلوچستان در استان‌های گلستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی و عده ای هم در کشور ترکمنستان سکونت دارند. افراد طایفه سارانی به پنج تیره بنام‌های کوچک زهی، محمود زهی، اسکندرزهی، باران زهی و رستم زهی تقسیم می‌شوند. از لحاظ مذهبی اکثریت افراد طایفه سارانی، اهل سنت و به زبان بلوچی سخن می‌گویند. همچنین در استانهای فارس و تهران (شهر ساران از توابع شهرستان دماوند) افرادی با نام خانوادگی سارانی زندگی می‌کنند. خرس ماه
کوهستانهای شهرستان نیکشهر کوهای شوشیم در جنوب سیستان و بلوچستان (ایران) یکی از زیستگاه‌های اصلی این خرس محسوب می‌شود و رویشگاه‌های پراکنده درختچه داز و زیتون واقع در بلوچستان شامل مناطق کوهستانی مهرستان، نیک شهر، قصرقند، لاشار، آهوران و رشته کوه بیرک از مهم‌ترین مناطق زندگی خرس سیاه بلوچی است. این خرس در گویش مردم بلوچ با نام‌های «مَم» و «هرس» شناخته می‌شود. مردم کالاش
در تحقیق جدیدتری که در سال ۲۰۱۶ توسط Lazaridis و همکاران انجام گرفت، مشخص شد که کالاش‌ها نیمی از ژن‌های خود را از مردمان کوچ‌نشین هندواروپایی زبانی که در اوایل تا اواسط عصر برنز در دشت‌های اوراسیا می زیسته‌اند به ارث برده‌اند. پنجاه درصد تبار هندواروپایی کالاش‌ها را همتراز با مردم شمال شرق اروپا قرار می‌دهد. همچنین در این تحقیق پشتون‌ها، بلوچ‌ها، برهمن‌ها، گجراتی‌ها و اقوام دیگری از آسیای مرکزی و جنوبی هم حضور داشتند اما هیچکدام به اندازهٔ کالاش‌ها از خود تبار هندواروپایی نشان ندادند. درصد بالای عناصر نژادی هندواروپایی بین کالاش‌ها در اصل منعکس کنندهٔ شرایط محیطی محل زندگی آنهاست که کالاش‌ها را از اختلاط نژادی مصون نگاه داشته‌است. بلوچی (هرات)
بلوچی (به لاتین: Balūchī) یک منطقهٔ مسکونی در افغانستان است که در ولایت هرات واقع شده‌است. بلوچ‌های افغانستان
در زمان اشکانیان نیز بلوچستان (که قسمت‌های شمالی بلوچستان ایران و پاکستان کنونی را دربرمی‌گرفته‌است) به عنوان قلمروی مستقل شناخته می‌شد البته این منطقه به دست شاهان محلی اداره شده و تنها تسلط کلی پادشاهان اشکانی بر آن وجود داشت. با روی کار آمدن ساسانیان تسلط این خاندان بر بلوچستان محقق گردید و بدین ترتیب در طول عصر ساسانی بلوچستان بخشی از قلمرو امپراتوری فارس محسوب شد. پس ازجمله اعراب به ایران عده‌ای از مردم کرمان به مکران و سیستان مهاجرت می‌کنند که احتمالاً برخی از این مهاجرین بلوچ‌ها بوده‌اند. به نظر می‌رسد آخرین حضور تاریخی بلوچ‌ها در کرمان به حکومت سلطان محمود غزنوی بازمی‌گردد. این قوم در سال ۱۹۳ هجری قمری به دست پسر سلطان مسعود به دلیل اقدام به غارت و راهزنی در منطقه تنبیه شد و پس از شکست در جنگ باقی‌مانده ایشان به سیستان مهاجرت کردند. ظاهراً در دوران حکومت سلجوقیان و پس از حمله مغول، مهاجرت گسترده بلوچ‌ها از جنوب و جنوب شرق ایران در مسیر سند و پنجاب در پاکستان کنونی آغاز شد. «بلوچ‌های رخشانی جد بزرگ بلوچ‌های رخشانی رخشان نام داشت؛ که طایفه نام خود را منتسب به وی می‌داند. آرامگاه رخشان در کوهستان‌های بلوچستان پاکستان امروزی بر روی ارتفاعات شمالی دره رخشان قرار دارد که زیارتگاه مردم این دیار است. در کتاب احیاء الملوک از نوع خاصی اسب به نام اسب رخشانی نام برده می‌شود که توسط طایفه رخشانی و درمنطقه دره رخشان پرورش می‌یافته‌است واین نوع اسب به قدری گرانقیمت و کمیاب بوده که فقط به پادشاهان پیشکش می‌گردیده‌است. چنانچه اسپ رستم زال نیز به بنام رخش یاد می‌گردید گمان می‌رود این اسپ‌ها از همان نسل باشد.. رخشان صاحب چهار فرزند به نام‌های میر بادین ـ میرماندا ـ میرجمال الدین و زربخت بود. بعداً حالت این اسماء اسامی بهاءالدین، جمال الدین ـ امام دادو زربخت تغییر یافت که مدلل بر دیرینگی و قدامت زمان حیات آنهاست. هریک از این فرزندان شاخه‌ای از تیره‌های طایفه رخشانی را پدیدآورده‌اند که به نام خود آن‌ها نامیده می‌شود. قسمت اعظم این تیره‌ها در بلوچستان شرقی (پاکستان) و تعدادی نیز در ولایات نیمروز و هلمند افغانستان و برخی درروسیه و ترکمنستان و تعدادی نیز در کشورهای حوزه خلیج فارس وگروه اندکی در اروپا وآمریکا ساکن‌اند. پس از فتح بلوچستان توسط احمدشاه درانی در بین احمد شاه ابدالی و خان کلات معاهده به امضا رسید که طبق آن بلوچستان آزاد شناخته شد ولی در مقابله با سیک‌ها بلوچها به نفع درانی‌ها در جنگ شرکت باید بورزند. بلوچی، بلوچستان
بلوچی (به انگلیسی: Baluchi) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان در ایالت بلوچستان و در نزدیکی مرز ایران است. بلوچ‌های دور از وطن
در دوران اوج قدرت خاندان های سلطنتی آل سعید و در عمان سرزمین های بسیاری در غرب آسیا و شرق آفریقا تحت سیطره حکومت عمان قرار داشتند. تا جایی که در آسیا مرز های عمان قسمت هایی از جنوب بلوچستان و مشخصا بخشی از نوار ساحلی مکران را در بر می گرفت.روابط بلوچ ها با عمان به چند قرن اخیر محدود نمی شود و شواهد تاریخی بسیاری مبنی بر وجود ارتباطات عمیق بین بلوچستان و عمان یافت شده است.به‌طور مثال ظروف سرامیکی یافت شده در مناطق و عمان در سال ۱۹۸۱ که بر روی آن نوشته هایی با سیستم نوشتاری هاراپا حک شده بود حاکی از کهن بودن رابطه جوامع بلوچ با مردم عمان است. کشمکش بلوچستان
مناطق تاریخی بلوچستان قدیم، مکران ایران، ایالت بلوچستان در غرب پاکستان و همچنین جنوب ولایت هلمند افغانستان را شامل می‌شود. دریای عمان مرزهای جنوبی آن محسوب می‌شود. ساختار این منطقه بیابانی به همراه کوه‌هایی در این ناحیه است. بیشتر جمعیت بلوچ ساکن پاکستان هستند. گرچه ایالت بلوچستان بزرگ‌ترین ایالت پاکستان با دارا بودن ۴۴٪ از کل مساحت این کشور است اما در عین حال کمترین جمعیت را نیز در این کشور (۵٪) داراست و همچنین کم توسعه یافته ترین ایالت این کشور نیز محسوب می‌شود. مردم بلوچ
در نخستین ظهور، در داستان سیاوش با نام دوقوم کوچ وبلوچ مواجه می‌گردیم هنگامی که سیاوش به نبرد با افراسیاب اقدام می‌کند. بلوچ‌های افغانستان
برخلاف آمار سابقه به اساس آماری که در سال ۲۰۱۳ توسط سی آی ای بدست آمده‌است حدوداً ۱۲ میلیون بلوچ زبان در سراسر دنیا زندگی دارند. از جمله ۶٫۹ میلیون در پاکستان ۱٫۵ میلیون در ایران ۸۷۲ هزار در افغانستان ۴۳۴ هزار در عمان ۴۶۸ هزار در امارات متحده ۷۰۰ هزار در هند ۳۰ هزار در ترکمنستان زندگی دارند. قبایل بلوچ بیشتر در کشور پاکستان و ایران ساکن‌اند. علاوه برای این، تعداد قلیل بلوچها در بعضی از کشورهای جهان سکونت دارند بخشی از آن‌ها درکشورهای حوزه خلیج فارس و برخی درکشورهای آفریقایی زندگی می‌کنند. طی ۳۷ سال جنگ افغانستان عده زیادی از بلوچان از افغانستان کوچ نموده به سرزمین اجدادی خود ایران بازگشته اند یا به کشورهای خارج پناه برده‌اند. سپاهی (طایفه)
طایفهٔ بزرگ سپاهی یکی از طوایف بزرگ بلوچ است که در استان (های) بلوچستان ایران و پاکستان پراکنده هستند.امروزه در ایران اکثریت این طایفه در شهرستان‌های سراوان، بخصوص به مرکزیت بخش جالق، دلگان، بزمان، مهرستان، سیب سوران و ایرانشهر و گنک سکنی گزیدند. بلوچستان
مرزهای ایران، پاکستان، افغانستان بلوچستان را به سه بخش تقسیم می‌کنند. بلوچستان، درسمت جنوب از بندرعباس تا کراچی به دریای مکران و در شرق به رود سند و در شمال به استانهای هلمند، نیمروز و زابلستان در افغانستان و خراستان و انتهای شمالی کویر لوت در غرب و بوشهر استان فارس در ایران منتهی می‌شود. بلوچستان
در کتیبه‌های عصر ساسانی از بلوچستان با نام «مکوران، مُکران». نیز یاد شده‌است این اسامی تا قبل از اسلام در بین مردم معمول بود وامروزه هم در بسیاری از مناطق مردم محلی این سرزمین را با همین نام می‌خوانند. بنا به نظر برخی از محققان، اصطلاح بلوچستان از زمان نادرشاه در منابع فارسی پیداشد. دلیل اصلی جانشینی این اصطلاح نفوذ قبایل بلوچ درمنطقه و کمک‌های فراوانی بود که سران این قبایل به نادر شاه کردند مسکن در افغانستان
مسکن‌گزینی در افغانستان زیاده متعلق به اقوام است که در آن محل اجداد آن‌ها زندگی نموده‌است. در ترکیب نفوس افغانستان ۴۲٪ پشتون که زیاده در ولایت‌های وردک پکتیا، جلال‌آباد، لغمان، کنر، قندهار و هلمند بودباش دارند. ۲۷٪ تاجیک در شمال‌شرق، سطوح مرکزی، هرات و فراه زندگی می‌نمایند. هزاره ۹٪ در سطوح مرکزی تا حدود کم در مزارشریف، کابل، غزنی و پکتیا بودباش دارند. ازبک ۹٪، ترکمن ۳٪، در شمال افغانستان پراکنده‌اند. ایماق ۴٪ در هرات و غور، بلوچ ۲٪ در زابل، ولایت نیمروز و ۴ درصد سایر ملیت‌ها (قزلباش در جنوب غرب، پشه‌ای در نورستان، هندو در کابل، جلال‌آباد و پکتیا؛ عرب در شمال، یهود در کابل) زندگی می‌نمایند. افغانستان دارای ۳۹۲ ولسوالی بیشتر از ۴۰٬۰۰۰ روستا می‌باشد. بلوچ‌های ترکمنستان
اولین گروه‌های مهاجر بلوچی به روسیه در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم از خراسان بزرگ به صورت دسته‌های کوچک به آسیای مرکزی مهاجرت کردند و در ماری ترکمنستان ساکن شدند. بلوچ‌های ترکمنستان بیش تر از منطقه چخانسور واقع در استان نیمروز افغانستان به ترکمنستان آمده‌اند، همچنین گروه کوچکی از بلوچ‌های ترکمنستان به خراسان ایران تعلق دارند و تیره‌هایی از قوم  براهویی بلوچ نیز در بین آن‌ها وجود دارد. در سال ۱۹۹۷ حدود ۳۸ الی ۴۰ هزار نفر بلوچ در ترکمنستان می‌زیسته‌اند، اگرچه برخی این آمار را ۵۰ هزار نفر و حتی بالاتر برآورد می‌کنند. وفاداری و تعهد جامعه بلوچی ترکمنستان به فرهنگ و زبان خود بسیار قابل توجه است. گلیم
بلوچ‌ها به دلیل شرایط اقلیمی همیشه با طبیعت در پیکارند و همواره آرزوی برخورداری از منابع فراوان آب و مرغزار را در بافت‌های خود بیان کرده‌اند. معمولاً سرتاسر گلیم بلوچ از بافت راه راه شکل گرفته که در هر ردیف آن نقوش متفاوت از طرح و رنگ به چشم می‌خورد. رنگ‌های تیره مانند قهوه ای، قرمز تیره، شتری و آبی سیر و رنگ‌های روشن مثل سبز، زرد، قرمز مشخصه طرح‌های بلوچ اند. فرش بلوچی
فرش بلوچی گروهی متمایز از فرشهایند که قبایل بلوچ، در شمالشرق استان خراسان ایران و منطقه سیستان می‌بافند. علاوه بر بلوچ، بسی دیگر از گروه‌های قومی در خراسان فرشهایی شبیه فرشهای بلوچی می‌بافند که شبیه آنها طراحی شده‌است. چخانسور
باشندگان امروزی چخانسور شامل مردم تاجیک، بلوچ، و پشتون که به برزگری مشغول‌اند می‌شود ولی در گذشته قومیت‌های گوناگون به این محل مهاجرت نموده و دوباره از این‌جا رفته‌اند. پشتون‌های برزگر ساکن این منطقه شامل اقوام غلجایی، درانی، نورزایی، علی‌زایی و غیره می‌شود و همچنان بلوچ‌ها در این ولسوالی مسکون بوده که به زبان بلوچی سخن می‌گویند و ۷۵ درصد مردم بلوچ از طایفهٔ کشانی هستند. منطقهٔ چخانسور تا سال ۱۸۸۵ میلادی منطقه‌ای نسبتاً خودمختار بود که با دستور مالیات‌دهی توسط امیر عبدالرحمان و قیام مردم این منطقه علیه امیر عبدالرحمن‌خان جنگ سختی میان مردم بومی و قوای دولت درگرفت که با مقاومت سرسختانهٔ مردم بومی و عقب‌نشینی لشکر حکومت به فرماندهی نایب سالار به اتمام رسید، در جریان همین جنگ معروف بود که نایب بنیاد کشانی از فرماندهان قوای بلوچ و از جنگجویان ایشان کشته شد. یارمحمد دهمرده، منصورخان خروت و نایب احمد نهتانی از دیگر فرماندهان جنگجویان بلوچ بودند. در این جنگ نایب بنیاد کاشانی کشته شد و قوای بلوچ در حال شکست خوردن بود که منصور خان خروت فرماندهی سپاه را بر عهده گرفت و بلوچ‌ها توانستن ارتش امیر عبدالرحمان راشکست داده چهل تن از فرماندهان ایشان را که معروف به خاسه داران بودند در جنگ کشتند. پس از این جنگ در جریان حکومت ابراهیم‌خان سنجرانی بلوچ و نهایتاً دولت خلقی‌ها شمار زیادی از مردم بلوچ از این منطقه مهاجرت کردند و امروز جمعیت وسیعی ازسیستانی ها و بلوچ های چخانسور ساکن استان سیستان و بلوچستان ایران و استان های گلستان و مازندران و کشور ترکمنستان هستند به‌طوری که اکثریت بلوچ‌های ترکمنستان اصالتاً مربوط به چخانسور هستند زبان بلوچی
بلوچی را به سه گروه اصلی تقسیم می‌توان کرد: شرقی، یا شمال‌شرقی، و غربی، یا جنوب‌غربی و مرکزی سرحد.اولین محققی که گویش‌های بلوچی را بیشتر به‌طور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد ویلهلم گیگر Wilhelm Geiger بود. او بلوچی را به دو گویش اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروه‌های شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروه‌های شمالی و جنوبی که به ترتیب توسط طوایف لغاری Leghلri و مری Mari نمایندگی می‌شدند تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی گویش‌ها به این واقعیت اشاره می‌کند که بلوچی جنوبی به میزان بالایی از زبانهای هندی و پاکستانی همسایه لغت اقتباس می‌کند در حالیکه بلوچی شمالی بیشتر دارای لغات اقتباس شده از گویش اصیل با ریشه فارسی می‌باشد. (ترجمه و نقل از جهانی (۸۹)) اقوام افغانستان
بلوچ‌ها مردمان سنی مذهبی هستند که به زبان بلوچی صحبت می‌کنند و بیشتر در نواحی جنوب غربی افغانستان در مجاورت با مناطق بلوچ‌نشین ایران و پاکستان زندگی می‌کنند. جمعیت بلوچ‌ها حدود هفتصد هزار نفر است. استان سیستان و بلوچستان
مردم استان سیستان و بلوچستان از قومیت‌های سیستانی و بلوچ می‌باشندِ. سیستانی‌ها به زبان فارسی با لهجه سیستانی حرف می‌زنند و عموماً پیرو دین اسلام و مذهب تشیع می‌باشند و بلوچ‌ها به زبان بلوچی صحبت می‌کنند و پیرو اسلام و مذهب تسنن می‌باشند هرچند اقلیتی از بلوچ‌های شیعه نیز وجودارند. سیستان شامل زابل و هامون و هیرمند و نیمروز و زهک است که البته بخش بزرگ سیستان قدیم در افغانستان بوده که هم‌اکنون جز خاک افغانستان می‌باشد. شهرستان‌های زاهدان، خاش و میرجاوه نیز جزو مناطق سرحد امروزی می‌باشند و مکران دربرگیرنده بقیه شهرها ازسراوان ایرانشهر تا چابهار می‌باشد، البته بخش بزرگی از سیستان و بلوچستان بر اساس قرارداد گلدسمید از ایران جدا شد و تا مدت‌ها به نام بلوچستان انگلیس شناخته می‌شد، اما اکنون به عنوان ایالت بلوچستان بخشی از پاکستان است. بلوچ‌های افغانستان
از زبان‌های ایرانی شمال باختری است و با زبان‌های تاتی، کردی و تالشی و پشتو نزدیکی زیادی دارد. گویش بلوچی غربی (شمالی)در بلوچستان افغانستان و پاکستان فقط به دو زبان بارز مشخص گردیده‌است. یکی زبان بلوچی با گویش بلوچی غربی و دیگری، زبان براهویی می‌باشد. بلوچ‌های هردو زبان در افغانستان زندگی دارند. بلوچیه
این آبادی در دهستان هروز قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، سکنه دائم آن کمتر از سه خانوار بوده‌است. طایفه سگاری
سومین و آخرین موج مهاجرت بلوچ‌ها به سمت تانزانیای فعلی که آن دوران تانگانیکا نام داشت حدوداً به بیش از ۱۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. آنها رفته رفته با وارد شدن به تجارت و بازار کار در این منطقه تبدیل به یکی از موفقترین اقوام بلوچ در آن کشور شدند. از نامدارترینِ بلوچ‌های مهاجر در تانزانیا عزیز سگاری (سکاری) و فرزندان وی، از تجار این کشور و از کارآفرینان قاره آفریقا هستند. همچنین عزیز سگاری از خیّرینِ شهرستانِ ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان هم بود. در تانزانیا به فرزندان و نوادگان مستقیم او پسوند عزیز اضافه می‌شود که گاهی به عنوان فامیل از آن استفاده می‌کنند، در حال حاضر از سرشناس‌ترین افراد این طایفه رستم عزیز (سگاری) است. ناحیه چاغی
اهالی چاغی بلوچ‌های نوتی زهی می‌باشند، اما بعدها سنجرانی‌های بلوچ که از اهالی افغانستان هستند به دالبندین می‌آیند تا در آنجا ساکن شوند که نوتی‌زهی‌ها مانع سکونت‌شان می‌شوند، ازاین‌رو به چاغی می‌آیند و در آنجا سکونت می‌کنند و سالیان بر منطقه حکومت می‌کنند. سرانجام طایفه نوتی زهی شکست سختی به نیروهای انگلستان در این منطقه می‌دهند و این منطقه را از وجود خائنان و مزدوران انگلیس پاکسازی می‌کنند. از تاریخ باستانی این بخش آگاهی‌های چندانی در دست نیست. بازماندهٔ بناهایی که می‌نماید آتشکده بوده باشند و نیز باقی‌مانده‌ای از قنات‌های کهن در اینجا دیده شده‌است. از ۱۸۹۶ این منطقه به صورت یک بخش در پاکستان درآمد. تنها زیرمجموعهٔ چاغی، نوشکی می‌باشد. مردمان این منطقه بلوچ‌اند ولی پیرامون ۵۳ هزارتن پناهندهٔ افغانستانی نیز در آنجا می‌زیند. بلوچ‌های افغانستان
بلوچی را به دو گروه اصلی تقسیم می‌توان کرد: شرقی، یا شمال شرقی، و غربی، یا جنوب غربی، عمدتاً بلوچها درسه کشور پاکستان، ایران و افغانستان در سرزمینی نسبتاً وسیع و گرم زندگی می‌کنند تعدادی ازآنان در ترکمنستان به‌سر می‌برند. با بودن آن‌ها درین کشورها زبان رسمی و همجوار بالای زبان بلوچی تأثیرات خودرا داشته‌است. مردم بلوچ
یکی از دلایل دیگری که محققان باوردارند این قوم قبل از حمله اعراب به ایران حضور داشته‌اند شاهنامه فردوسی است. در شاهنامه آنها مبارزانی هستند که به همراهی سپاه سیاوش برای نبرد با افراسیاب به توران حمله می‌کنند و نام ایشان همراه دیگر اقوام ایرانی همچون قوم دیلم گیلان پارس پهلو و مبارزان دشت سروچ دیده می‌شود و پرچم ایشان هم نقش پلنگ دارد. به دلیل همین ارتباط با نام گیلان برخی پژوهشگران از جملع لونگ ورث دامس و اسپونر بلوچ و کوچ رو ا جزو گیلان می‌شمارند که از نواحی ساحلی خزر به کرمان و مکران آمده‌اند. دلیل دیگری که این نظریه را تقویت می‌کند تشابه و هم خانواده بودن زبان بلوچ است که در طبقه‌بندی زبان‌های شمالی وغربی زبان‌های ایرانی قرار می‌گیرد. اینانلو
طوایف ایل اینانلو ساكن در آذربایجان شرقی، اردبیل و مغان شامل پیرایواتلو، كلاش، كور عباسلو، یورتچی، دورسون خوجالو، گیگلو، دلیكانلو و طوایف پتارلو، قوزادلو، دمیرچی و طوایف و تیره‌های مناطق مرند جین ووران‌، جان محمدی، حاجی میرلو، حاجی بالا جالو، عیسی خواجه، گویجه‌لو، میسمارلو، نادرلو، ییجک، اسپرلی، آق‌باش. طوایف اینانلو ساكن در مناطق آذربایجان غربی (نقده، میاندوآب، سولدوز، بناب و .. ) شامل طایفهٔ حیدرلو، قراموسالو، آق‌باشلو می‌باشند ... . طوایف ساكن در مناطق قزوین، ساوه، بوئین‌زهرا، ساوجبلاغ، سكزآباد، رباط‌كریم، شهریار، اشتهارد، زرند، همدان، زنجان و دیگر مناطق استان تهران و البرز عبارتند از: وزیرلو، یغمورلو، پتانلو، كوسه‌لو، چرخلو، مورشانلو، موسی‌لو، گنه‌چی، شهپلكلو و چولاخلو كه این نُه طایفه به دوققوزلو موسوم می‌باشد. و طوایف خلیفه‌لو، سیدلر، بوزلر، موسی‌لو، راحتلو، شویكلو، بابالو، دیلاقیردلو، قورلو، قهرلو، آغ‌ساقلو، ایلانلو، سكزلو یورتچی ... . بلوچ‌های افغانستان
در مورد تاریخچه بلوچها افسانه است که بلوچها اولاد حضرت، حمزه، (ره) است. دیگر اینکه، بلوچ، اصلاً عرب بود و پس از شهادت امام، حسین از حلب به بلوچستان مهاجرت کرده‌است. اینگونه افسانه‌ها در تمام اقوام مسلمان غیر عرب وجود دارد که آن‌ها بخاطر دریافت منزلت مقام یا حد اقل از شر تهاجمات عرب رهائی یابند خویش‌را عرب الاصل می‌ساختند. تا در میان جامعه مسلمانان صاحب جایگاه باشند. چنانچه بعضی پشتون‌ها خودرا عرب می‌خوانند بعضی از ازبک‌ها ترکمن‌ها یا هزاره خویش ‌را سید یا فرزندان پیغمبر می‌دانند در حالیکه محمد ۷ فرزند داشت ۶ آن فوت نمود تنها کسی که باقی ماند فاطمه زهرا بود. خانم فاطمه زهرا همسر حضرت، علی بود آنهم کشته شد از لحاظ فرهنگ اسلامی همه سیدان فرزند حضرت، علی هستند. گفته می‌توانیم : در حقیقت بلوچ هزاران سال قبل از حضرت حمزه وجود داشته‌است. آنان که به این خوش باوری مبتلا بودند که، بلوچ، از نسل حضرت حمزه است اکنون می‌گویند که بلوچ از نظر شجاعت و دارا بودن جذبه جهاد، به‌طور معنوی از اولاد حضرت حمزه بشمار می‌رود، در حقیقت بلوچ به عنوان مسافر تازه‌وارد عرب از، حلب، به، بلوچستان، نیامده، بلکه او ساکن اصلی بلوچستان بودند. پس از اینکه ایران توسط اعراب فتح می‌شود، در زمان عمر عمری بعضی قبایل از بلوچها، به موجب معاهده‌ای به بصره منتقل شدند و سپس در زمان، معاویه، بنا به نیازهای جنگی برای حراست از مرزها به شام و لطاکیه انتقال یابند. پس از شهادت امام حسین، معترضانه از شام خارج شده و به وطن اصلی خود، بلوچستان، رهسپار گردیدند.. در یکی از صفحات تاریخ نوشته شده‌است زمانی که اسکندر اعظم، پس از فتح هندوستان سرزمین، مکران را برای برگشت برگزید. پیش از قراول قشون اسکندر به فرماندهی، لین ناتوس، با مقاومت دلاوران بلوچ روبرو شدند و شکست سختی خورده و متفرق گردیدند. گل احمد بلوچ. مردم بلوچ
منابع مستقل، جمعیت قوم بلوچ را بین ده تا ۱۵ میلیون تن برآورد کرده‌اند که به‌طور تخمینی، بین ۶ تا ۱۳ میلیون تن از آنان در ایالات بلوچستان، سند و ایالت پنجاب پاکستان، قریب به ۱٫۵ تا ۲ میلیون تن در ایران و تعدادی دیگر نیز در مناطقی چون افغانستان، ترکمنستان، عمان، کشورهای حاشیه خلیج فارس، کشورهای اروپایی، آمریکا و … حضور دارند. بلوچستان
موقعیت جغرافیائی بلوچستان به گونه‌ای است که امکان ملاقات بلوچ‌های ایرانی را با چندین مکان دیگر فراهم می‌سازد. از جمله رابطه با هندی‌ها، دریای عمان و مردم عرب زبان (اعراب) و ارتباط با شرق آفریقا. در نتیجه ممکن است آداب رسوم خود را بر این مناطق تأثیر بدهدیا از این فرهنگ‌ها تأثیر بپذیرد شهرستان نهبندان
در حوزه نهبندان کنونی اقوامی هستند که احتمالاً پیوند قومی آن‌ها به اقوام قبل از تاریخ در این منطقه می‌رسد. در این ناحیه، کوهستانی به نام سند یا (استند) وجود دارد و اقوامی به همین نام در آنجا زندگی می‌کنند. نمونه‌ای از این طایفه در مشرق دهسلم در کوه چاهرویی دیده می‌شوند که چادرنشین و گله دارند و با بلوچ هم هیچ قرابتی ندارند. از نظر قومیت مردم این منطقه از اقوام آریایی وازتیره پارت هامی باشند که از زمان‌های قبل از اسلام در این منطقه زندگی می‌کرده‌اند. سلجوقیان کرمان
در جنوب جیرفت و در سواحل دریا «جبال قُفْص» واقع شده‌است، که در قرن چهارم هجری مردمانی راهزن در آنجا مستقر بودند. اصطخری در قرن چهارم گوید: «می‌پندارند که ایشان عرب اند»؛ اما حافظ ابرو، جغرافیدان سده نهم هجری، می‌نویسد: «اهالی آن کوه از قبایل عرب‌اند.» به هر روی، در مشرق کوه مزبور «أخواش» و در دامنه غربی آن بلوچ‌ها می‌زیستند. بلوچ‌ها مثل بادیه نشینان زندگی می‌کردند و مردمانی بی‌آزار بودند و خود هیچ‌گاه راهزنی نمی‌کردند، اما راهزنانی که در جبال قفص جای گزیده بودند از ایشان هراس داشتند. قاورد، طرح و اهدافی برای گسترش و افزایش قدرت خود داشت، که یکی از آن‌ها سرکوب قبیله کوفج (قفص) بود، که مناطقی از جیرفت تا سواحل مکران، فارس و اطراف خراسان را با توجه به ضعف آل‌بویه، اشغال و فتح کرده و از طریق دزدی و غارت کردن، اموال بسیاری را بدست آورده بودند؛ پس سرکوب آن‌ها توسط قاورد علاوه بر تحکیم پایه‌های قدرت سلاجقه، ثروت عظیمی را برای قاورد به همراه می‌آورد؛ اما ملک قاورد که قدرت کافی برای مقابله با آن‌ها را نداشت؛ بنابراین، با فریب سران قبایل قفص به مهمانی و کشتن آنها، موفق به سرکوب آن‌ها در سال ۴۴۵ شد. طایفه سگاری
طایفه سَگاری یا سَکاری یکی از طوایف بلوچ، اهل سنت و از ایل میر در استان سیستان و بلوچستان ایران است. علاوه بر اینکه این نام برگرفته از کوهِ سگار است، در زبان بلوچی و اردو به معنای شمشیر هلالی است. این طایفه علاوه بر بلوچستان ایران در دارالسلام و کراچی نیز سکونت دارند و به زبان فارسی، بلوچی و سواحلی صحبت می‌کنند. تاریخ ایران باستان
شاخه‌های قومِ ایرانی در نیمه‌های هزارهٔ اول قبل از مسیح عبارت بوده‌اند از: باختریان در باختریه (تاجیکستان و شمالشرق افغانستانِ کنونی)، سکاهای هوم‌نوش در سگائیه (شرقِ ازبکستانِ کنونی)، سُغدیان در سغدیه (جنوب ازبکستان کنونی)، خوارزمیان در خوارزمیه (شمال ازبکستان و شمالشرق ترکمنستانِ کنونی)، مرغزیان در مرغوه یا مرو (جنوبغرب ازبکستان و شرق ترکمنستان کنونی)، داهه در مرکز ترکمنستان کنونی، هَرَیویان در هَرَیوَه یا هرات (غرب افغانستان کنونی)، دِرَنگِیان در درنگیانه یا سیستان (غرب افغانستان کنونی و شرق ایران کنونی)، مکائیان در مکائیه یا مَک‌کُران (بلوچستانِ ایران و پاکستان کنونی)، هیرکانیان در هیرکانیا یا گرگان (جنوبغربِ ترکمنستان کنونی و شمال ایرانِ کنونی)، پَرتُوَه‌ایان در پارتیه (شمالشرق ایران کنونی)، تپوریان در تپوریه یا تپورستان (گیلان و مازندران کنونی)، آریازَنتا در اسپدانه در مرکزِ ایرانِ کنونی، سکاهای تیز خود در الانیه یا اران (آذربایجان مستقل کنونی)، آترپاتیگان در آذربایجان ایرانِ کنونی، مادایَه در ماد (غرب ایرانِ کنونی)، کُردوخ در کردستانِ (چهارپاره‌شده) کنونی، پارسَی در پارس و کرمانِ کنونی، انشان در لرستان و شمال خوزستان کنونی. قبایلی که در تاریخ با نام‌های مانناها، لولوبیان‌ها، گوتیان‌ها، و کاسی‌ها شناسانده شده‌اند و در مناطق غربی ایران ساکن بوده‌اند تیره‌هایی از شاخه‌های قوم ایرانی بوده‌اند که زمانی برای خودشان اتحادیه‌های قبایلی و امیرنشین داشته‌اند، و سپس در پادشاهی ماد ادغام شده‌اند. زبان بلوچی
شامل بخش اعظم منطقه خاران xلrلn که کیچ kیč مرز جنوبی و رودخانه رخشان Raxshلn مرز شمالی آن را تشکیل می‌دهند و کولوا Kolwل در شرق آن واقع می‌شود.سراوان و مناطق اطراف آن که خاش مرز شمالی و اسپیدان Espidلn مرز غربی آن را تشکیل می‌دهند. مناطق مرزی ایران و پاکستان در شرق این منطقه واقع شده و مرز جنوبی آن رودخانه گل gel در شمال راسک می‌باشد. در تألیفات بعدی الفنبین، ایرانشهر و بمپور نیز در حوزه گویش سراوانی شمرده می‌شوند.منطقه کیچ kیč در بلوچستان پاکستان شامل تربتمنطقه لاشار lلڑلr در بلوچستان ایران شامل «اسپکه» Espakka، «پیپ» pیp، «مسکوتان» Maskْtan، «پنوچ» pannْčشامل قصرقند kaser kand، نیکشهر nیkshahr، راسک rلsk و نواحی ساحلی جنوبی بلوچستان از «بی آبان» biلbلn در نزدیکی بندرعباس تا بندر کراچی شامل بنادر چاه بهار، گواتر gwلdar، پسنی pasni، جیونی jiwani و همچنین مناطق مند mand و دشت daڑt.ابر)|مه]] || gotal