آش ترش به کدام ناحیه ایران تعلق دارد؟
آش ترش
آش ترش یکی از غذاهای سنتی آش ترش مختص شهرهای ملایر و همدان و بروجرد و نهاوند همچنین استان زنجان و استان مازندران است.. این آش با کشمش سرخ شده، نخود و لوبیا، سبزی، پیاز داغ، ترشی یا سرکه و شیره انگور یا شیره ازگیل پخته می‌شود.
تپه دره میر آش
تپه دره میر آش مربوط به هزاره ۱-اوایل دوره هخامنشی است و در شهرستان طالقان، روستای میرآش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آش عیران
آش عیران (به ترکی:عیران آشه) نوعی آش دوغ است که مخصوص شهر ارومیه می‌باشد.دوغ ترش ،نخود ،تخم مرغ ،اسفناج ،بلغور و برنج مواد تشکیل دهنده این آش می‌باشند.برای تهیه دوغ این آش بایستی ماست را یک روز بیرون از یخچال گذاشت تا ترش شود. خورش مرغ ترش
خورش مرغ ترش یک نوع از ده‌ها نوع مختلف خورش‌های اصیل است که در شمال ایران در طبخ آن از گوشت مرغ، لپه، آب غوره، ادویه جات مخصوص و سبزی گشنیز استفاده و با سبزی پلو مصرف می‌شود. آش
آش گوجه فرنگی نوع دیگری از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این نوع آش از سبزیجات آش شامل تره، جعفری، گشنیز و نعناع و حبوبات چون لپه و برنج و گوجه فرنگی و روغن و نمک و فلفل استفاده می‌شود، می‌توان به این آش هم کوفته ریزه اضافه کرد. این آش با نعناع داغ تزئین و میل می‌شود. استان اردبیل
عسل با قیماق ، آش شیر، آش دوغ، پیچاق قیمه، کوفته، لَوَنگی، خشیل، هرا، قویماق، ترشی قرمه، ساج ایچی سبزی قرمه، آب پیاز، آش اوماج، آَش یارما، بزباش، خورش قاتق، تاس‌کباب، چیغیرتما، حلوا زرد، تر حلوا، حلوای زنجبیل، دلمه، قیساوا و قیقاناق، آش
آش شلغم نوع دیگری از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این نوع آش از شلغم، لپه یا عدس، برنج، پیاز، آبلیمو، شکر، روغن و نمک استفاده می‌شود و این آش با نعنا داغ تزئین و مصرف می‌شود. فرهنگ خراسان
غذاهای محلی استان که اغلب از مواد در دسترس ومتناسب با شرایط آب وهوایی تهیه می‌شوند که عبارتند از : آش جوش پره، آش لخشک، آش بلغور ترش، قلیه آش، ِآش بلغورشیر، آش انار، آش اماج، آش گوشواره، آش بورش، آش دوغه، آش قیمه آش رشته
آش رشته از معروف‌ترین آش‌های ایرانی است. این آش را غالباً با کشک و گاهی با سرکه و حتی ترشی می‌خورند. بسته به عادت‌های خانوادگی از این خوراک به عنوان پیش خوراک یا خوراک اصلی استفاده می‌شود(ولی آش غذا نیست). همچنین گاهی در مهمانی‌ها در فصل زمستان یا در روز سیزده‌به‌در و یا مراسم افطار مسلمانان در ماه رمضان از آش رشته به عنوان پیش خوراک استفاده می‌شود. آش رشته در ماه رمضان جایگاه ویژه‌ای بین خانواده‌های ایرانی دارد و از جمله خوراک‌های مناسب این ماه است.آب را در ظرفی که به اندازهٔ کافی بزرگ است می‌گذاریم که جوش بیاید، پس از آن حبوبات شامل لوبیا، عدس و نخود را به آن اضافه می‌کنیم در این میان در ظرف دیگری پیازهایی را که از پیش خرد کرده‌ایم در روغن، نمک و زرد چوبه سرخ می‌کنیم. پس از آنکه محتوی ظرف شامل آب و حبوبات به جوش آمد، سبزی آش را به آن می‌افزاییم و صبر می‌کنیم تا ۲۰ دقیقه بجوشد تا مزهٔ خامی ندهد. پس از این مدت رشتهٔ آشی را اضافه می‌کنیم و همراه با آن پیاز داغ را هم می‌ریزیم و آن قدر صبر می‌کنیم تا رشته پخته شود. رشته زمانی پخته‌است که به خوبی نرم شده باشد، و رشته‌ها همگی کمی پهن‌تر شده باشند (کمی بیش از ۲۰ دقیقه). مرغ ترش
مرغ ترش (به مازندرانی: تورش کرک) یکی از غذا‌های محلی در استان مازندران و استان گیلان است. مواد مرغ ترش را مرغ، انواع سبزی (تره، جعفری (گیاه)، گشنیز، نعنا، شوید و خلواش)، آب غوره یا آب نارنج یا آب لیمو، تخم مرغ، سیر، لپه، پیاز و نمک و فلفل سیاه تشکیل می‌دهد. باقلا در این خورش نباید له باشد بلکه باید تا حدی نرم شده باشد. در صورتیکه خلواش (نوعی پونهٔ وحشی ویژه گیلان) تازه یا خشک در دسترس نباشد، خورش را می‌توان بدون آن نیز تهیه کرد. آشتیان
آش قره‌قروت یکی از غذاهای سنتی آشتیان است که به شیوه خاص این شهر پخت می‌شود و در آن از لبو، نخود سیاه، قره‌قوروت و گردو استفاه می‌شود. اولین دوره جشنواره محلی آش قره‌قوروت در در ۹۸ در آشتیان برگزار شد. هدف از این جشنواره معرفی این غذای سنتی آشتیان است. حوضه آبریز رودخانه ارس
حوضهٔ آبریز رودخانه ارس شامل بیش از نیمی از مساحت استان اردبیل و بخش‌هایی از استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی است. آبراههٔ اصلی حوضه، رود ارس است که شاخهٔ اصلی آن از کوه هزاربرکه در جنوب ارزروم ترکیه سرچشمه می‌گیرد و بخشی از مرز ترکیه و ارمنستان را شکل می‌دهد. در شمال شرقی روستای دیم‌قشلاق وارد مرز ایران می‌شود و در مرز ایران با ارمنستان و آذربایجان امتداد می‌یابد تا این که در شرق پارس‌آباد وارد جمهوری آذربایجان می‌شود. مهم‌ترین شاخه‌های این رود در ایران، زنگمار، قطورچای و دره‌رود هستند که از کوه‌های آذربایجان سرچشمه می‌گیرند و در جهت شمال جریان می‌یابند. عدسی (خوراکی)
این آش یکی از آش‌های اصیل ایرانی است که تقریباً در تمامی نقاط کشور طبخ گردیده و بسیار مقوی، ساده و کم هزینه است و معمولاً به عنوان صبحانه یا میان وعده خورده می‌شود و برای شام و نهار استفاده نمی شود. ترش تپه
ترش تپه در شهرستان علی‌آباد، بخش مرکزی، روستای کوچک نظرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در سال‌های اخیر پیشنهادهایی در خصوص تشکیل استان تالش انجام گرفته‌است. در یکی از پیشنهادها در سال ۱۳۸۴، ناصر عاشوری قلعه‌رودخانی نماینده فومن اظهار داشت که پیشنهاد دارم تا شهرستان‌های رضوانشهر، ماسال، هشتپر، طوالش، آستارا از استان گیلان و شهرهای عنبران، بیله سوار و امامورد از استان اردبیل منتزع شود و با مرکزیت شهرستان آستارا یا هشتپر طوالش، استان جدید تالش تأسیس شود. تشکیل این استان موافق و مخالفانی داشته و دارد. عطاءالله عبدی استاد جغرافیای سیاسی و کارشناس مسائل قومی در سال ۱۳۹۴ بیان داشت که تشکیل استان تالش با عنوان استان تالش جنوبی از لحاظ راهبردی و ژئوپلتیک دارای اهمیت شایانی است و در کنار حفظ خرده فرهنگ تالش یک اقدام راهبردی در راستای تأمین امنیت پایدار ملی نیز خواهد بود. این امر یک راهبرد «مدیریت سرزمینی» در برابر یک خطر امنیت ملی به نام کشور جمهوری آذربایجان است زیرا از لحاظ جغرافیایی منطقه تالش تقسیم شده به دو بخش ایرانی و باکویی (در مالکیت جمهوری آذربایجان) یا به عبارت بهتر شمالی (این بخش را برخی از صاحب نظران تالش، تالش اشغالی هم می‌نامند) و جنوبی (بخش ایرانی) است. امروزه زبان تالش از شهرستان فومن تا جنوب باکو ادامه می‌یابد. جدایی بخش شمالی تالش از ایران یکی از میراث‌های شوم عهدنامه ترکمانچای بوده‌است. این منطقه یعنی نیمه شمالی تالش از لحاظ سیاسی و اجتماعی دچار فراز و فرودهای بسیاری بوده‌است. اما از زمان شکل‌گیری و ابداع جمهوری آذربایجان در مناطق آران و شروان فشارهای فرهنگی و اجتماعی گسترده‌ای به صورت سازماندهی شده در قالب ایدئولوژی پان ترکیسم بر این منطقه وارد شده و تلاش‌های مبارزانی همچون ژنرال علی اکرام همت اف برای آزادی و رهایی از این فشارها با شدت تمام سرکوب شده‌است. آنچه که در این زمینه مشخص است آن است که یکی از ابعاد برجسته جنبش آزادی خواهانه تالش شمالی و آرمان رهبران آن بازگشت به آغوش ایران است. از این رو تلاش برای ایجاد استان تالش می‌تواند گامی در راستای پاسخ به ندای ایران خواهانه تالشان و نیز ابزاری برای مبارزه با ایده‌های انضمام گرایانه باکو با عناوینی مانند واژه‌های آذربایجان شمالی و جنوبی است؛ یعنی در برابر اقدام آن‌ها در جعل تاریخ و جغرافیا ما نیز باید واقعیت تاریخی و جغرافیایی تالش شمالی و جنوبی را برجسته نماییم. در این صورت هم بخشی از مردمان ایرانی جدا افتاده از ایران را برای آزادی و بازگشت به مام میهن کمک خواهیم نمود، هم در برابر توطئه سرزمینی پانترکها و پان آذریستها راهبردی سرزمینی ارائه خواهد شد و هم اینکه به الزاماتی مانند حفظ هویت تالشان ایران در برابر زبانهای مهاجم به این منطقه و توسعه آن کمک خواهد شد. آشپزی افغانستانی
غلور ترش خورش بامیه
خورش بامیه یکی از انواع خورش‌ها در آشپزی کردی، آشپزی عربی و آشپزی ایرانی است. این غذا در استان‌های کرمانشاه، ایلام، کردستان، خوزستان، فارس تهیه می‌شود. خورش بامیه یکی از پرطرفدارترین غذاها در آشپزی عربی است و در کشورهای عراق ، سوریه، لبنان و یمن نیز پخته می‌شود.ساقه بامیه را می‌زنند و با کمی روغن ۱۰ دقیقه تفت می‌دهند. سپس با قاشق سوراخ‌دار از روغن جدا می‌کنند. پیاز را با روغن باقی مانده تفت می‌دهند تا کمی رنگ بگیرد. گوشت و زردچوبه و سیر را اضافه می‌کنند و ۵-۶ دقیقه تفت می‌دهند و بعد رب گوجه‌فرنگی و فلفل قرمز را اضافه می‌کنند. سپس ۳ پیمانه آب می‌ریزند تا بجوشد و در دیگ را می‌گذارند و شعله را کم می‌کنند تا گوشت ۳ ساعت بپزد. پس از اینکه گوشت ۲ ساعت پخت بامیه را روی گوشت می‌ریزند و نمک و آب‌غوره اضافه می‌کنند و زیر و رو می‌کنند. این خورش باید کم آب باشد. در فارس و خوزستان چاشنی خورش را بجای رب گوجه‌فرنگی شیرهٔ تمرهندی یا رب انار می‌دهند. طش
طش، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان رشت در استان گیلان ایران. واقع در رشت، گیلان، شمال ایران: روستایی با نام طش در حاشیه شهرستان رشت قرار دارد. پس از گذشتن از روستای آلمان و انتهای دیوار فرودگاه رشت در شمال روستای آلمان به روستای طش که منطقه ای خوش آب و هوا می‌باشد می‌رسیم. این روستا دارای یک کارخانه شالی کوبی و چند فروشگاه و یک مسجد می‌باشد. منطقه‌ای است آرام که با باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی احاطه شده‌. این روستا از طریق جاده‌ای آسفالت به محله گلسار رشت متصل می‌باشد؛ و از شرق به اتوبان رشت انزلی و از غرب به پیربازار متصل است. جمعیت روستا حدود ۹۶۴ نفر می‌باشد که به دلیل نزدیکی به محله گلسار و خوش آب و هوا بودن منطقه و فاصله مناسب با فرودگاه اقدام به سکونت و ساخت ویلا در آن منطقه کرده‌اند. خورش ترش واش
خورشت آبکی یکی از غذاهای محلی خطه سرسبز شمال، به ویژه استان گیلان است. نام این خورش از گیاهی به اسم شبدرترشک یا همان ترش واش گرفته شده. در ایران این گیاه غالبه در استان‌های گیلان و در استان لرستان یافت می‌شود. لیموی ایرانی
زادگاه لیمو ترش در جهان کشور ایران است , در سراسر جهان لیمو ترش را به نام لیموی پرشین می‌شناسند. شهرستان یاش
شهرستان یاش یک شهرستان (județ) در رومانی است. مردم یاسی () گروهی از اقوام ایرانی‌تبار هستند که از اوایل قرون وسطی از ناحیه قفقاز به سمت مجارستان و رومانی مهاجرت نموده‌اند. این مردم آسی‌تبار که در گذشته به گویش یاسی از زبان آسی سخن می‌گفتند، نسب خود را سکاها می‌رسانند. جشنواره ملی آش ایرانی
محل برگزاری این مراسم در مجموعه تفریحی ائل داغی زنجان می‌باشد. اقوام ایرانی از تمامی مراکز استان‌های کشور ایران به دعوت اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان گرد هم آمده و اقدام به پخت آش و اجرای مراسم آیینی خود می‌پردازند و در پایین از نفرات برتر این جشنواره تقدیر به عمل می‌آیید. آش
آش غوره نوعی از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این آش از غوره عسگری تازه سبزیجات مخصوص نظیر: تره، جعفری، گشنیز، نعناع و حبوبات نظیر لپه و لوبیا استفاده می‌شود و این آش با گوشت مرغ و نعناداغ و آب غوره یا آبلیمو مصرف می‌شود. آش
یکی از آش‌های سنتی در استان‌های لرستان، کرمانشاه، ایلام و کردستان است. این آش در شهرهای بروجرد استان لرستان و شهر دزفول استان خوزستان نیز طرفداران زیادی دارد و طرز تهیه در این دو شهر نیز بسیار نزدیک به هم است. ماسوا در اصل به معنی ماست‌با بوده که با به معنی آش می‌باشد و چون در گویش کردی و لری در بسیاری از کلمات «ب» را «و» می‌گویند مثلاً آب رو می‌گویند” آو” پس «ماست باً میشه «ماست وا». آش لخشک
آش لخشک یا لشخک نوعی آش رشته‌است. رشته را نازک و پهن می‌برند و با سبزی و مواد دیگر می‌پزند و چاشنیش کشک است و گاه سیرداغ هم بر سر دارد. روی آن قیمه هم می‌ریزند. پروین گنابادی در وجه نام گذاری لشخک: در عربی اطریه(به کسر همزه و ر و فتح ی)نوعی از طعام که به فارسی آن را لاخشه گویند. (صحاح ج ۶ ص ۲۴۱۲)در فردوس و گناباد(لخشک)را بر نوعی آش اطلاق می‌کنند که تکه خمیر را می‌برند و در آب می‌پزند در برابر آش رشته و آش جوش پره و آن را آش برگ هم گویند. صاحب برهان در ذیل لاخشه می‌نویسد: . که شاید لهجه‌های مختلف باشد. و هم در لغت‌نامه در ذیل اطریه معنی‌های:ماهیچه، نوعی از طعام اهل شام آش رشته. تجماج و نشاسته. اکرا(بضم همزه)نوعی آش آردینه نماچ. حلوای رشته و مانند اینها از(منتهی الارب)و(آنند راج)و(برهان)و(ناظم الاطبا) و(غیاث)و(مهذب الاسماء)و دیگر متنهای لغت نقل شده‌است. (۱)حرف(ط)به حرکت ممکن است تلفظ شود(فتح و ضم و کسر). همان متن. https://web.archive.org/web/20160305115238/http://tebyan-zn.ir/detailed-papers/hasantaleb/207138/%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87+%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1+%D8%9B+%D8%A2%D8%B4+%D9%84%D8%AE%D8%B4%DA%A9/default.html آش
یکی از آش‌های ستنی استان مرکزی می‌باشد. ترشی انداختن
ترشی در ایران، ترکیه، کشورهای عربی، شبه جزیره بالکان و قفقاز (در ایران و به زبان فارسی ترشی، به زبان ترکی تورشو و مخالل به عربی) معمولاً از شلغم، فلفل، هویج، زیتون سبز، خیار، کلم، گوجه‌فرنگی سبز، لیمو و گل کلم درست می‌شوند. فسنجان
خورش فِسِنجان یا فَسوجن یکی از خورش‌های اصیل ایرانی و پیشینه آن مربوط به گیلان است. در پخت این خورش از مغز گردو و رب انار ترش استفاده میشود اما آرد مغز پسته، یا بادم، رب انار ترش و شیرین و رب آلوچه ترش هم به دلخواه به همراه قطعات کوچک گوشت مرغ یا گوشت قرمز استفاده می‌شود و با پلو مصرف می‌شود. به دلیل مواد گوناگونی که در این خورش به کار می‌رود، فسنجان می‌تواند اشکال بسیار متنوعی داشته باشد. همچنین چون فرایند پخت این غذا در گذشته طولانی و دشوار بود و نیز مواد آن در دسترس همگان نبود، این غذا را به عنوان خوراکی شاهانه می‌دانستند. اگرچه امروزه از اشرافیت آن کاسته شده اما همچنان در کلام از آن به عنوان خوراکی مفصل یاد می‌شود. اصالت این خوراک برای منطقهٔ گیلان و مازندران می‌باشد. آش خشکبار
آش خشکبار یکی از غذاهای محلی در استان همدان است. مواد این آش را سبزی آش یا سبزی تره کوهی، گوشت با استخوان یا قلم، برگهٔ زردآلو، برگهٔ هلو، آلبالوی خشک، آلوی ترش خشک، نخود، لوبیا، عدس سرکه، رشتهٔ آش، شیره انگور، نمک، فلفل، ادویه و پیاغ یا نعنا یا سیر داغ برای تزیین تشکیل می‌دهد. مهوه
مَهوه، مَهوو یا مهیاوه، که به عربی مِشاوَة گفته می‌شود، از خوردنی‌های جنوب ایران به‌ویژه در شهرستان‌های اوز گراش، خنج زرین دشت، جهرم، لارستان، بستک و استان هرمزگان است. آش کاردین
آش کاردین (آش کارده) (آش حُره) نوعی از انواع آش‌های ایرانی است که در محدودهٔ جنوب غربی زاگرس به ویژه در مناطق لُرنشین پخته می‌شود. در طبخ این آش از گیاهی مخصوص بنام کاردین یا کارده (شیپوری) استفاده می‌شود. این آش مانند نامش در مناطق مختلف روش‌های پخت متفاوتی دارد؛ از روش‌های تخمیری در کهگیلویه و بویراحمد وچهار محال بختیاری تا پخت همراه گوشت در اقلید استان فارس. این آش در مناطق چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خوزستان به نام کاردین (یا کاردیم) شناخته می‌شود و در کهگیلویه و بویر احمد و استان فارس شهرستانهای:شیراز، نورآباد ممسنی، اقلید، کامفیروز، بیضا و سپیدان به نام «کارده» و در منطقهٔ بهبهان و هندیجان به نام «حُره» مشهور است. گیاه کارده در ارتفاعات کوه‌های زاگرس به وفور یافت می‌شود. فصل رویش آن اواخر زمستان و دو ماه اول بهار است. جشنواره ملی آش ایرانی
جشنواره ملی آش، قدیمی‌ترین جشنواره غذای ایران است که همه ساله در شهر زنجان برگزار می‌گردد. در این جشنواره، اقوام مختلف ایرانی از نقاط مختلف این کشور اقدام به پخت آش و نمایش آن می‌کنند. تکش
تکش روستایی در دهستان پیشین بخش پیشین شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان ایران است. سوپ برش
سوپ بُرشچ یک غذای سنتی از اروپای شرقی است و زادگاه اصلی ان کشور اوکراین میباشد. ماده اصلی آن چغندر است و همین باعث قرمزرنگ بودن سوپ می‌شود. برای طعم بهتر، برش را معمولاً با ماست یا خامه سرو می‌کنند. لفور
از مراسم به جامانده در ایران زمین، چهارشنبه سوری است که در پایان چهارشنبه هر سال برگزار می‌شود. صبح روز چهارشنبه آش ترش، درست می‌کنند. آشی که محتوی ترشی گوجه سبز، و اب از گیل برخی سبزی در آن می‌ریزند و بعد از آماده شدن بین همسایه‌ها پخش می‌کنند و در بعضی از روستاها غروب همان روز می‌خوانند با آرزوی شادی و خوشی برای خود و خانواده خود از روی آتش می‌پرند. تره
این گیاه در آشپزی اروپا چندان شناخته شده نیست و حتی برخی ایرانیان اروپا آن را با پیازچه یکی می‌انگارند. اما در ایران بسیار استفاده می‌شود. در افغانستان با نام گندنه مشهور است و یک نوع نان (بولانی) با آن تهیه می‌کنند. ارگ آبترش
ارگ آبترش مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سربیشه، بخش مرکزی، دهستان مؤمن آباد، روستای آبترش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهرستان خاش
در شهرستان خاش، لباس مردان متشکل از پیراهن دراز و یقه باز، شلوار گشاد، دستار (لنگ) و جلیقه (باسکت)، و بعضاً کلاه است لباس زنان هم پیراهن بلندی است که با سوزندوزی در قسمت‌های سرآستین، جیب (گپتان)، دم پا و سرسینه تزئین شده‌است.قوت غالب شهرستان غذاهای متکی بر نان بوده و غذاهای بومی و محلی شهرستان نظیر تنورچه، خورشت اناردانه، کشک محلی، گندم شیر، سبزک، ترشک، راپنگ، مالیدگ، گوین و … با چاشنی‌هایی نظیر آچار، رب انار و انار دانه زبانزد عام و خاص است. بطوریکه شهرستان خاش را با غذاهای موصوف می‌شناسند. غذاهای محلی شهرستان خاش همواره در جشنواره محلی و استانی تهیه و به نمایش گذاشته می‌شوند. آش سماق
در ایران بیش از 400 نوع آش داریم که هر کدام عطر و طعم خاص خود را دارد. برخی از آش ها مثل آش سماق مخصوص یکی از نواحی ایران است و در دیگر جاها کمتر استفاده می شود. برخی دیگر مانند آش رشته نیز در تمام مناطق طبخ می شوند. آب ترش (بردسیر)
آب ترش (بردسیر)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بردسیر در استان کرمان ایران است. ترشی انداختن
ترشی ترکیه، با نام تورشو، از سبزیجات، ریشه‌ها و میوه‌هایی مانند فلفل، خیار، خیار ارمنی، کلم، گوجه فرنگی، بادمجان، هویج، شلغم، چغندرقند، بادام سبز، هندوانه نارس، گرمک نارس، سیر، گل کلم، لوبیا و آلو سبز درست می‌شود. ترکیبی از ادویه جات به ترشی طعم می‌دهند. کهن‌ترش
کهن‌ترش یک روستا در ایران است که در دهستان سرچشمه شهرستان رفسنجان واقع شده‌است. ترشیش
ترشیش (عبری: תַּרְשִׁישׁ‎) عبارتی است که با معانی گوناگون، به ویژه نام یک منطقه جغرافیایی، در تنخ به کار رفته‌است. این منطقه فاصله زیادی با اسرائیل و فنیقیه داشت و از آن در کتیبه‌های آشوری و فنیقی نیز یاد شده‌است. مکان دقیق ترشیش حتی در دوران باستان نیز مشخص نبوده‌است و در دو هزار سال اخیر حدس‌ها و افسانه‌ها درباره آن رواج داشته‌است. آش بادنجان
آش بادنجان یکی از غذاهای محلی استان‌های همدان و کرمانشاه، به خصوص شهرستان‌های ملایر و تویسرکان و کرمانشاه می‌باشد. آش‌ها جزء غذاهای سنتی مردم ایران هستند. شهرستان تفرش
تفرش که امروزه از شهرستان‌های استان مرکزی به‌شمار می‌آیددر گذشته جز ء ناحیه کوهستانی پهناوری بوده‌است که ماد نام داشت و جغرافی نویسان اسلامی از آن به عنوان جبال نامبرده‌اند و در برخی دیگر از کتب فارسی یا عربی ازآن بهنام قهستان که معرب کلمه کوهستان می‌باشد یاد شده‌است قهستان ناحیه بزرگی شامل قم ساوه عراق عجم همدان ری و اصفهان به مرکزیت همدان بوده‌است که تفرش هم جزو آبادی‌ها ومحا ل همدان بوده که در سده چهارم هجری از همدان جدا و به قم پیوسته‌است مردمان اولیه تفرش گبر یعنی پیرو دین زرتشت پیامبر آسمانی ایران باستان بوده‌اند وجود بقایای آتشکده کبوران همچنین وجود قلعه‌های گبری و بقایای قلعه توس که در حمله اعراب ازبین رفته موید این مطلب است اعراب در سال ۲۴خورشیدی به فرماندهی ابوموسی اشعری به ایران حمله کردند و پس از تصرف اصفهان گروهی را به سرکردگی مالک بن عامر اشعری مأمور گشودن ساوه تفرش آشتیان و فراهان می‌نماید ابن فقیه همدانی در کتاب «اخبار البلدان» آورده‌است که :آبادی طبرس درسده اول هجری از تعلقات همدان بوده ومردم بومی آن پیرو زرتشت بوده‌اند و آتش آذرگشنسب تا سال ۲۷۴ خورشیدی روشن بوده‌است. ترشی انداختن
در پاکستان ترشی را به زبان محلی (اردو) آچار می‌گویند و طعم‌های مختلفی دارد. یکی از انواع مشهور سنتی حیدرآبادی آچار است، خوراک لذیذی که از انواع میوه‌ها (بویژه انبه) و سبزیجات مخلوط با ادویه‌های انتخابی درست شده‌است. تمیشه
واژه تمیشه برگرفته از نام دانه و بوته تمشک است. لغتنامه دهخدا ذیل واژه «تمیش» آورده‌است که در شماری از نواحی شمالی ایران چون آمل و تالش و گرگان رود به تمشک، «تمیش» یا «تمیش بور» گفته می‌شود. در دائرةالمعارف فارسی نیز تمیش به معنای بوته آمده‌است. در گویش طبری منطقه، واژه «تمشکلو» به معنای تمشک است که گیاهی پیچکی و خاردار است و بدان «لَم» (Lam) نیز گفته می‌شود و هنوز مناطقی با نام «تمِشه» و «تمِشی» و «تمیشی» در پیرامون منطقه تمیشه مورد نظر وجود دارد که این نامگذاری‌ها احتمالاً به دلیل وفور بوته زارهای تمشک در آن حوالی است. ناحیه آش، میشیگان
ناحیه آش (به انگلیسی: Ash Township) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان مونرو، میشیگان واقع شده‌است. چاه ترش
چاه ترش روستایی در دهستان بزمان بخش بزمان شهرستان ایرانشهر استان سیستان و بلوچستان ایران است. ترش واش
و از ترش واش در آشپزی گیلان برای پخت سبزی خورش استفاده می‌شود. آش
آش غلغل یکی از آش‌های جنوب و مخصوص شوشتر می‌باشد؛ که از ترکیب برنج با باقلا پخته می‌شود حبوباتی شامل لوبیا چیتی و نخود نیز در پختن آن استفاده می‌کنند، اکثراً در ماه رمضان پخته و توزیع می‌شود. گچ ترش (رشته کوه)
گچ ترش از ناحیه ماهور در شهرستان کازرون استان فارس شروع شده و از شمال شرقی برازجان و شمال غربی ناحیه اهرم و خورموج می‌گذرد و در شمال دهستان درگاه، به وسیله رودخانه مُند قطع می‌شود سپس در ساحل جنوبی رودخانه مجدداً ادامه پیدا کرده و از مرودشت عبور می‌کند و به تدریج به ارتفاعات لیتو در شمال خُنج از توابع شهرستان لار استان فارس منتهی می‌شود. رشته کوه «گچ ترش» و «نوکند» در سراسر طول استان بوشهر به موازات هم امتداد یافته‌اند و در حقیقت دنباله «رشته کوه‌های زاگرس» هستند. رشته کوه‌های پیر و فرسوده وسط استان که از دلوار تا شهر دیر ادامه دارد. این رشته کوه‌ها تقریباً مناطق ساحلی و مرکزی استان را از هم جدا می‌کند شله‌قلمکار
آش شله قلمکار یکی از معروف‌ترین نوع از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این نوع آش از سبزیجات معطر و مخصوص آش نظیر: تره، جعفری، گشنیز، اسفناج و حبوبات نظیر نخود، لوبیا، عدس، برنج، پیاز و همچنین گوشت سردست بی استخوان، زردچوبه و روغن استفاده می‌شود. این آش با نعناع داغ تزیین و مصرف می‌شود. این آش برای نخستین بار به دستور ناصرالدین شاه همراه با آداب و تشریفات ویژه‌ای در شهر تهران پخته و میان مردم و درباریان پخش می‌شد. نان لواش
نان لواش با نام لَواش، لِواش و لَباش در بیشتر نقاط ایران شهرت دارد و پخته می‌شود که از نان‌های سنتی کهن ایرانیان است، و ارمنستان هم یکی از حوزه‌های تأثیرپذیر از فرهنگ ایران بوده که سنت لواش‌پزی را از ایران وام گرفته‌است. بنا بر منابع اطلاعات کتبی، دست‌کم ۸۰۰ سال است که فقط از رواج و شهرت عام آن در ایران می‌گذرد. سرخه
امروزه گویش کومشی تنها در شهرستان سمنان، سرخه و مهدی‌شهر گویش می‌شود و در دیگر نواحی آن زبان فارسی و تاتی و مازندرانی رایج است. به اعتقاد زبانشناسان از منطقه سمنان تا گرمسار هیچ گونه بومی از زبان فارسی شناخته نشده‌است و شهر سمنان و روستاهای اطراف سمنان گویش کومشی خود را حفظ نموده‌اند. عبدالله مقدسی مردم کومش را نه فارس و نه تازی می‌داند و در وصف زبان مردم کومش چنین می‌گوید: «زبان کومش و گرگان به هم نزدیک است. ها بکار می‌برند و می‌گویند هاکن و هاده و آن را حلاوتی‌ست، و زبان مردم طبرستان بدانها نزدیک است مگر در آن شتاب است». پس از فتح ایران توسط اعراب لفظ کومش به قومس تغییر کرد و از آن پس به ولایت کومش قومس و به مردم بومی آن قومسی گفته می‌شد. تراتی (خاش)
تراتی (خاش)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان ایران است. استان مازندران
از غذاهای محلی مازندرانی می‌توان به تِرشِ‌آش، اناردون (انارتیم)، مرغ و اردک و ماهی شکم‌پر، سوسه‌خِرش، شامی بابلی، کَئی‌آش (آش کدوحلوایی)، آش گوشت، بیج‌بیج و کِرک‌بَپِّرس اشاره کرد. همچنین نازخاتون، وینگوم‌انار، ماست دلال (و دیگر ماست‌های طعم‌دار محلی) و هلی‌کتنی از دسرهای معروف این منطقه هستند. آش
آش سنتی سَهْ نَگهِ سیر، با ترکیباتی از، سینه مرغ، برنج نیم دانه، عدس، زردچوبه، فلفل سیاه، فلفل قرمز، پیاز، سیر، نعنا، نمک و روغن، در کردستان طبخ می‌شود. مردم تالش
در ایران غلور ترش
غلور ترش نوعی شوربا است که عموماً در میان مردم غرب افغانستان و شرق ایران مصرف می‌شود. غلور ترش را می‌توان بر اساس نیاز مردم به صورت‌های مختلف تهیه کرد. جهت تهیه پودر غلور ترش در ابتدا ماست را از صافی عبور داده و آب آن گرفته شده تا کمی سفت شود. به دنبال آن مقداری آرد را نیز از صافی رد کرده و آن‌ها را با ماست مخلوط می‌کنند. پس از مخلوط کردن آرد و ماست یا ماست چکه آن‌ها را با دست نرم کرده و در آفتاب قرار می‌دهند. پس از خشک شدن آن‌ها را به صورت پودر درآورده و سپس در کیسه ای نگهداری می‌کنند. به این مواد غلور ترش می‌گویند. جهت تهیه غلور ترش با گوشت تازه ابتدا مقداری گوشت را در دیگ انداخته و به دنبال آن چند عدد پیاز را همراه با نمک به آن اضافه می‌کنند. در مرحله بعد و با توجه به گوشت به مقدار مورد نیاز به آن آب اضافه می‌کنند و پس از آنکه گوشت نرم شد. غلور ترش را با آب مخلوط کرده و به شوربا اضافه می‌کنیم. در مرحله پایانی در ظرف مقداری نان ریز کرده و شوربای تهیه شده را به آن اضافه می‌کنند و در انتها به اندازه مورد نیاز به آن فلفل اضافه می‌شود. ترشی
تُرشی یکی از چاشنی‌ها به ویژه در آشپزی خاورمیانه و بالکان است. ترشی گذاشتن یکی از فرایندهای نگهداری طولانی مدت تره‌بار است که خوراکی مورد نظر را درون محلول آب نمک یا سرکه با پی‌اچ پایین و دارای حالت اسیدی قرار می‌دهند. اگر ماده خوراکی خود دارای آب کافی باشد، تنها افزودن نمک برای ساختن ترشی بس است. فرایند ترشی گذاشتن برای نگهداری از مواد خوراکی و بهره‌گیری از آن‌ها در بیرون از فصل برداشت به‌وجود آمد.اگر از این ادویه ها استفاده نکنید موجب نرم شدن ترشی شما شده و خرابی آن را به همراه دارد. آش دوغ اردبیل
آش دوغ اردبیل این پیش‌غذا ریشه در اعصار اردبیل دارد. به تبعیت از این آش، آش‌های دیگری همانند آش دوغ قره داغ در دیگر مناطق ایران با ذائقه متناسب با آن منطقه نیز پخته می‌گردد. آش دوغ از پیش‌غذاهایی است که در بیشتر خانواده های قره داغ و اردبیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. تجربه در درست کردن این آش از مهم‌ترین فاکتورها می‌باشد. در بیشتر موارد آش دوغ با آش ماست اشتباه گرفته می‌شود. آش دوغ صرفا با دوغ محلی یا دوغ پاستوریزه درست می‌گردد. سیب‌زمینی ترش
منشأ اصلی آن در آمریکای شمالی بوده و اکنون در ایران هم پرورش می‌یابد. آش دوغ
آش دوغ (آیران آشی) یکی از خوراک‌های سنتی استان اردبیل است. همچنین با شیوه‌های متفاوتی در برخی مناطق مانند: تبریز، ارومیه، زنجان،گیلان، مازندران، اصفهان، همدان، شیراز، چهارمحال وبختیاری و قزوین نیز آش دوغ پخته می‌شود. این آش با حبوباتی همچون نخود و عدس، سبزی‌ها،تره، آویشن و سیر انواع سبزی‌های کوهی و محلی پخته شده و در نهایت از دوغ(محلی) برای مزه‌دار کردن آن استفاده می‌شود. این آش معمولا در فصول سرد سال سرو می شود و عطر و طعم آن می تواند هر جنبنده ای را به خود جذب کند. سمبوسه
سنبوسه یا سمبوسه (از ریشه فارسی سنبوسگ) خوراکی است که از خمیر پهن‌شده درست می‌شود به همین دلیل نوعی پای محسوب می‌شود که میانش را با سیب‌زمینی، گوشت کوبیده، پیاز و ادویه پر کرده و در روغن برشته کرده باشند. از خوراکی‌های معروف ایرانی و بیشتر در جنوب و شرق ایران نظیر خوزستان، هرمزگان، خراسان وبلوچستان پخت‌شده و از آنجا به سایر مناطق برده شده‌است. در طبخ سنبوسه از نان لواش، گوشت قرمز، سبزیجات معطر، سیب زمینی، فلفل سیاه، فلفل قرمز، ادویه و برخی مواد دیگر که مرتبط با نوع سنبوسه است استفاده می‌شود. سنبوسه در ایران به عنوان خوراکی -و نه وعده غذائی- مصرف می‌شود. سنبوسه امروزه تقریباً یک غذای جهانی است و در همه کشورها کم و بیش وجود دارد و در رستوران‌های ایرانی و لبنانی یا افغانی در کشورهای خارجی معمولاً وجود دارد. سنبوسه ابتدا در قدیم یک غذای اصلی در خراسان بوده‌است اما در خراسان سنبوسه را پس از آماده کردن و گذاشتن مواد (کوبیده نخود-پیاز- سبزیجات و گوشت خورد شده) و با تا کردن لایه‌های خمیر روی همدیگر و فشردن، آن را در آب جوش می‌انداختند و آشی درست می‌شد که به آن آش جوش پره یا آش لشخک می‌گفتند اما امروزه به‌جای پختن سنبوسه (جوش پره) در آب، آن را در روغن سرخ می‌کنند و این شیوه امروزه در بیشتر نقاط جهان رایج شده‌است. اما در جنوب خراسان هنوز هم سنبوسه آب‌پز به عنوان یک آش خوشمزه در روستاها رایج آست. همان‌طور که در تاریخ بیهقی آمده این غذا از دوران بسیار قدیم در خراسان رایج بوده‌است. (آش در جنوب خراسان ماهنامه «نامه گناباد» ۱۳۸۱) خورش کور
خورش کَوَر یا خورش تره (به کُردی: خۆرشتی کەوەر) یک خورش است که در منطقۀ کرمانشاه و کردستان و مناطق کردنشین استان آذربایجان غربی پخته می‌شود. مواد اصلی تشکیل‌دهندۀ خورش کَوَر، سبزی تره به صورت خردشده و گوشت هستند. گوشت می‌تواند قیمه‌شده و یا چرخ‌کرده باشد. علاوه بر این از پیاز، رب گوجه‌فرنگی، لوبیای سفید یا چیتی و ادویه‌هایی مانند زردچوبه، نمک، فلفل سیاه و پودر لیمو در تهیۀ خورش کَوَر استفاده می‌شود. اکتاش، آش
اکتاش، آش (به لاتین: Aktash, Osh) یک منطقهٔ مسکونی در قرقیزستان است که در استان اوش واقع شده‌است. اکتاش ۲٬۴۹۸ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. گرمسار
منطقه خوار در گذشته حد فاصل سه ایالت کومش و طبرستان و دماوند بوده‌است و به همین دلیل بومیان این منطقه در نواحی شرقی گویش کومشی و در نواحی شمالی گویش طبری و در نواحی غربی گویش دماوندی داشتند که هر سه گویش با گویش پهلوی اشکانی مرتبط می‌باشند امروزه نیز منطقه ده نمک که شرقی‌ترین ناحیه خوار می‌باشد به گویش کومشی صحبت می‌کنند و در نواحی شمالی همچون رامه قالیباف که شمالی‌ترین ناحیه خوار محسوب می‌شود به گویش طبری صحبت می‌کنند و در ناحیه ایوانکی که غربی‌ترین ناحیه خوار می‌باشد به گویش دماوندی صحبت می‌کنند. گویش‌های رایج در گرمسار به شرح زیرند: آش
این آش از غذاهای سنتی استان مازندران است و خواصی از جمله کاهش فشار خون، قند خون و چربی خون برای آن ذکر شده‌است. آش
آش خیارچنبر نوعی از آش‌های ایرانی و مخصوص استان‌های مرکزی و همدان است. این آش در شهریور ماه که فصل خیار چنبر است تهیه می‌شود. مواد آن شامل بلغور، نخود، لوبیا و خیار چنبر است که آن را خرد می‌کنند و داخل حبوبات پخته شده می‌ریزند و همراه با کشک و نعناع و پیاز و سیر داغ می‌خورند. آب ترش (بم)
آب ترش (بم)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بم در استان کرمان ایران است. آش سبزی
آش سبزی از مشهورترین و محبوب‌ترین آش‌ها است که خاستگاه اصلی آن در شیراز شناخته می شود. این آش ارزش غذایی زیادی دارد زیرا از موادی همچون نخود، لوبیا، عدس و سبزی‌های تازه تشکیل شده است. ایل تکه
ایل تکه (به انگلیسی: ، تُرکی استانبولی: ، به روسی:) یکی از ایل‌های بزرگ ترکمن می‌باشد. در گذشته اراضی ایل تکه از شرق به چهارجو و مرو و بخشی از اراضی قسمت پایین رودخانه مُرغاب و تجن و سرخس ایران، از غرب به اراضی یموتها و گوکْلانها، از شمال به خط فرضی میان چهارجو و صحرای خیوه و قزل آرْواد (قزل آروات یا قزل رباط) و از جنوب به خط مرزی خراسان و ترکمنستان محدود بود. لرگان
از جمله معروفترین خورش‌ها محلی این منطقه موارد زیر می‌باشد: ۱. سیرو ۲. ترشی ۳. تره ۴. قیمه ۵. لر ۶. سیرابیج ۷. قورمه سبزی ۸. گنم ۹. لپه خورش ۱۰. میرزاقاسمی. آش
آش جو یک نوع از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این نوع آش از سبزیجات معطر و مخصوص آش نظیر: تره، جعفری، گشنیز، شوید و حبوبات نظیر نخود، لوبیا، عدس و برنج و جو پوست گرفته، پیاز و کشک غلیظ زردچوبه و روغن استفاده می‌شود و این آش با نعناداغ و پیاز داغ تزئین و مصرف می‌شود. آش ماست
آش ماست یا آش دوغ یکی از انواع آش است که مواد اصلی آن را ماست، سبزی (گشنیز، جعفری و اسفناج) و برنج تشکیل می دهد. آش ماست از خوراک‌هایی است که نه‌تنها ایرانی‌ها بلکه مردم افغانستان و حتی ترکیه نیز آن را پخت و میل می‌کنند با این تفاوت که به آن تخم مرغ می‌زنند یا آن را با لوبیا سفید تهیه می‌کنند. در ایران نیز مردم تبریز و اردبیل بیش از همه این آش را می‌پزند و آن را در ایام خاص مانند ماه رمضان بیشتر مصرف می‌شود. برخی در آن بلغور می‌ریزند و معتقدند افزودن نصف به نصف برنج و بلغور مزه بهتری به این خوراک خواهد داد. کباب ترش
کباب ترش نوعی کباب است که در مناطق شمالی کشور ایران به‌ویژه استان گیلان طبخ می‌شود. در این نوع کباب تکه‌های گوشت گوساله را در ترکیب پیاز خرد شده، آب انار ترش، مقدار کمی رب انار ترش، گردوی ساییده شده و سبزی جات معطر محلی گیلان (چوچاق و جعفری) فلفل سیاه و نمک خوابانده و پس از اینکه مواد به خورد گوشت رفت، روی زغال چوب با حرارت ملایم کباب می‌کنند. این نوع کباب بسیار لذیذ و خوش طعم است. تالش
همچنین تالش نام قومی ایرانی‌تبار است که سکونتگاه اصلی آن‌ها از البرز غربی در جنوب‌شرقی جمهوری آذربایجان آغاز شده و تا شمال‌غربی استان گیلان و استان اردبیل در ایران ادامه دارد. منطقهٔ شمالی تالش را ولایت گشتاسفی(تالش گشتاسبی) نامیده می‌شد که امروزه در جمهوری آذربایجان قرار دارد. آش کاردین
گیاه کاردین یکی از گیاهان بومی منطقهٔ جنوب غرب زاگرس تا فلات فلسطین و از خانوادهٔ گل شیپوریان است در منطقهٔ بختیاری، دونوع از این گیاه می‌روید، که به نام‌های کاردین و کُهلیٍر (KOHLIYER)شناخته می‌شوند و به هردو علف خرس نیز گفته می‌شود، در استان فارس به آن کارده، در جنوب خوزستان به آن حُره و در زبان عبری به آن اُخیلوف کتن گفته می‌شود. این گیاه به صورت خام برای انسان قابل مصرف نمی‌باشد. شهرستان درگز
شهرستان دَرگَز یکی از شهرستان استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران است. درگز که تا تهران ۹۴۳ کیلومتر و تا مشهد ۲۶۵ کیلومتر فاصله دارد از شمال به مرز ایران و ترکمنستان از مشرق و جنوب شرقی به مشهد از جنوب به چناران و از مغرب به قوچان محدود و مختصات آن ۳۷ درجه و ۳۶ دقیقه عرض شمالی و ۵۹ درجه و ۶ دقیقه طول شرقی است. طارش
طارش، روستایی از توابع بخش رانکوه شهرستان املش در استان گیلان ایران است. آش
آش کشک انواع مختلفی دارد و اکثر شهرهای سرد سیر ایران این آش را تهیه می‌کنند ولی هر کدام بر اساس ذائقه و فرهنگ خود آن را درست می‌کنند. تالش (ایران)
بخش جنوبی سرزمین تالِش در استان گیلان و اردبیل در شمال ایران واقع است. این منطقه از سمت شمال به جمهوری آذربایجان، از سمت جنوب و جنوب‌شرق به شهرستان فومن، از سمت شرق به دریای خزر و از سمت غرب به استان اردبیل محدود شده‌است. تالشان مردمی بسیار خونگرم و مهمان نواز هستند تالش از چهار شهرستان آستارا، طوالش، رضوانشهر و ماسال و قسمت‌هایی از شهرستان‌های شفت، فومن و صومعه سرا در گیلان و شهر عنبران در اردبیل تشکیل شده‌است. ترش تره
این خورش به صورت گرم سرو شده و غالبا با برنج کته، ماهی شور و یا ماهی دودی با سیر و کل باقالی و زیتون صرف می گردد. آش شل پتله
آش شل پتله یا آش شل پتله ترشی یکی از غذاهای سنتی استان همدان است. مواد این آش را سبزی آش، گوشت با استخوان یا قلم، بلغور، پیاز، عدس، سیب زمینی و نمک، فلفل، ادویه تشکیل می‌دهد. ریختن ترشی بر روی آش مرسوم است به همین سبب آش شله پتله ترشی نیز خوانده می‌شود. در برخی از وبلاگ‌های شخصی اهالی منطقه تلفظ این آش، آش شله پلته (shole palte) آمده‌است. در روستای علی آباددمق که از روستاهای باستانی و به عبارتی بزرگترین روستای استان همدان است،غذایی به اسم شله پلته پخته میشود که اصلی ترین سبزی آن یک نوع سبزی است به اسم ورکوویاز غذایی بسیار لذیذ و تماما از مواد غیر گوشتی که گاها آنرا روی نان محلی میریزند و میل میکنند،کلا غذاهای این روستا،لهجه آنها،مراسم ختم و خاکسپاری و خیلی از مسائل دیگر این روستا حتی با روستاهای همجوار که در ۵کیلومتری این روستا هست کلا فرق دارد و استثنا است شهرستان تفرش
این شهرستان در شمال و شمال غربی به شهرستانهای فراهان و آشتیان و جنوب غربی ساوه واقع شده و مرکز آن شهر تفرش است. از شمال به ساوه، از جنوب و مغرب به اراک، از شرق به قم محدود و مساحت آن حدود ۲۷۹۲ کیلومتر مربع است. در سال ۱۳۱۶ کشور ایران از نظر جغرافیایی به ده استان تقسیم شد و سلطان آباد با شمول قصبه‌های تفرش، فراهان، آشتیان و غیره به شهرستان تبدیل و به نام اراک نامیده شد. حوضه آبریز تالش–مرداب
حوضهٔ آبریز تالش–مرداب کوچکترین حوضهٔ آبریز درجه ۲ ایران است که به جز بخش بسیار کوچکی در استان اردبیل، کاملاً در استان گیلان قرار دارد. این حوضه در محدوده‌ای میان دو حوضه ارس و سفیدرود واقع شده‌است و به دو بخش تقسیم می‌شود. بخش شمالی شامل چند رود ساحلی کوچک است که از کوه‌های تالش سرچشمه می‌گیرند. بخش دوم نیز شامل رودهایی است که به مرداب انزلی منتهی می‌شوند. آش
آش یا با یکی از خوراک‌های اصیل ایرانی است که تقریباً در تمام ایران پخته می‌شود. آش چندین نوع است از جمله آش رشته، آش ماست، آش شله قلمکار، آش جو، آش دوغ و… ساده‌ترین آن آش رشته است و از سبزیجات، حبوبات و رشته و کشک تشکیل شده و از سیر داغ، پیاز داغ و نعناع داغ برای تزیین آن استفاده می‌کنند. گراش
مردم گراش اچمی بوده و زبان رایج ایشان نیز اَچُمی است. شهر گراش با دارا بودن ۱۵ اثر تاریخی از دوره‌های مختلف که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند، یکی از شهرهای تاریخی جنوب استان فارس محسوب می‌شود. برکهٔ کَل که بزرگترین آب‌انبار ایران لقب گرفته‌است، یکی از آثار تاریخی شناخته‌شدهٔ این شهر است. آش جودوغ
آش جودوغ از جمله غذاهای سنتی ایرانی است که در استان مرکزی تهیه می‌شود. آش
آش انار یک نوع از انواع آش‌های ایرانی است. در طبخ این نوع آش از سبزیجات معطر و مخصوص آش نظیر: تره، جعفری، گشنیز، نعناع و حبوبات نظیر لپه، برنج و پیاز و گوشت قرمز و انار و گلپر و روغن استفاده می‌شود و این آش با نعناداغ تزئین و مصرف می‌شود. شهرستان نیر
همه ساله در مرداد ماه جشنواره آش‌های محلی درمنطقه بولاغلار برگزار می‌شود که سبب حضور جمعیت کثیری از مسافران و شرکت کنندگان در مسابقه می‌شود. در این جشنواره فرهنگی و هنری انواع آش‌های ایرانی و محلی استان اردبیل از قبیل آیران آشی (آش دوغ)، گیلدیک آشی (آش نسترن وحشی)، اریشته آشی (آش رشته)، آش کشک، آش گوجه، اوماج آشی، سوتلی آش (آش شیر)، آش دیشتیک، آش میوه، یاوان آش، آش حلیم، آش کلم، سوپ، خشیل (کاچی)، یارما آشی، آش آبغوره، آش ماست چکیده، آش جو، آش شله قلمکار، آش کشک، شله زرد و ایمام آشی (آش امام) تهیه و عرضه می‌شود. مرز ایران–ترکمنستان
درگز: یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران است. نام پیشین این شهر محمدآباد بود. به استشهاد مستندات تاریخی، درگز قبل از ورود اسلام به ایران مرکز حکومت اشکانیان بوده و پیش از آن هخامنشیان نیز بر آن سیطره داشته‌اند. این ناحیه در مرز ایران و ترکمنستان واقع شده‌است. این شهرستان از سوی شمال و خاور به جمهوری ترکمنستان، از باختر به شهرستان قوچان، از جنوب به شهرستان‌های چناران، قوچان و مشهد محدود است. آب و هوای آن در نقاط کوهستانی سرد و در نواحی پست، گرم و پوشیده از چمن زار است. هوای درگز گرم و نیمه مرطوب است. بیش‌ترین درجه حرارت در تابستان‌ها ۳۸ درجه بالای صفر و کم‌ترین آن در زمستان‌ها، ۲ درجه زیر صفر است. میانگین باران سالیانه درگز، ۳۵۰ میلی‌متر گزارش شده‌است. این مرز از مرز قدیم ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به ارث رسیده‌است که عمدتاً در ۱۹ فوریه پس از تسخیر آسیای میانه توسط روسیه و انطباق آن از خانات خوقند و امارت بخارا در سال ۱۸۶۵–۶۸ به شکل گسترده‌ای شکل گرفت. در سال ۱۸۶۹ ایران و روسیه موافقت کردند که رود اترک مرز میان آن‌ها باشد. این مرز تأیید شد و سپس در سال ۱۸۸۱ پس از پیشرفت بیشتر روسیه به سرزمین‌های ترکمن و سپس به مرز با افغانستان در سال ۱۸۹۳ و از شرق به سمت مجاورت عشق‌آباد گسترش یافت. محدودیت‌های مختلف دیگر این مرز در سال‌های بعد رخ داد. خورش چشم‌بلبلی
این خورش متعلق به شهرهای شمال کشور به خصوص مازندران و اردبیل است. تالشستان
تالش یا تالشستان (به تالشی: Tolışıston یا Tolışıstan) یک اصطلاح تاریخی است که امروزه دلالت بر ناحیه تالش دارد. نام تالشستان همچنین با توجه به مدل رایج شکل‌گیری نام سرزمین‌ها و کشورها با پسوند "-ستان"، گاهی اوقات برای جلوگیری از هم‌آوائی با نام قوم تالش استفاده می‌شود. این سرزمین به دو بخش تقسیم می‌شود: "تالشستان شمالی" که امروزه در کشور جمهوری آذربایجان جای دارد و "تالشستان جنوبی" که امروزه در کشور ایران قرار دارد. تالشستان پیش از جنگ‌های ایران و روسیه و انعقاد پیمان گلستان و پیمان ترکمانچای به طور کامل در خاک ایران جای داشت. این سرزمین از شمال به دشت مغان در کشور جمهوری آذربایجان می‌رسد و از جنوب در یک نوار باریک در امتداد ساحل جنوبی دریای کاسپین تا شهرک کپورچال واقع در نزدیکی بندر انزلی در ایران امتداد می‌یابد. شهرستان‌های آستارا، لنکران، لریک، ماسال‌لی، یاردیملی، جلیل‌آباد، بیله‌سوار نفت‌چاله در جمهوری آذربایجان و شهرستان‌های آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بخش‌هایی از شهرستان‌های فومن، صومعه‌سرا، شفت، رودبار نمین و اردبیل تالشستان امروزی را تشکیل می‌دهند. در برخی منابع از جمهوری خودگردان تالش-مغان که در سال ۱۹۹۳ میلادی اعلام استقلال کرد با نام تالشستان یاد می‌شود. اصطلاح "تالشستان" در طول تاریخ توسط شماری از نویسندگان قرون وسطی در رابطه با منطقه‌ای در گیلان به کار برده می‌شد. محمدصالح اصفهانی نقشه‌بردار ایرانی اصطلاح تالشستان را در سال ۱۶۰۹ در رابطه با بخشی از سرزمین گیلان به کار برد. در نوشته‌های عبدالفتاح فومنی در کتاب "تاریخ گیلان" محل زندگی و سکونت تالشان را بخش‌هایی از "بیه‌پس" می‌داند. تالش
۱ - آقاجان خان تالشی؛ دارای وجهه و اعتبار محلی در میان ایلات و عشایر کوهستانی و اعضای مشروط چی؛ تأمین کننده ۳۰۰۰ فدایی جنگجوی پیشمرگ؛ تأمین جیره و علیق لجستیک شورای مقاومت مشروطه خواهان تالش دارای توان مالی و قوای جنگجوزنجیره‌ای از کوه‌ها است که در شمال غربی ایران و جنوب شرقی جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است. این کوه‌ها بخش شمال غربی رشته‌کوه البرز را تشکیل می‌دهند و از زمین‌های پست لنکران به سوی جنوب شرقی امتداد یافته و تا دشت‌های سفیدرود در ایران ادامه می‌یابند. کوه‌های طالش در شرق آذربایجان با جهتی شمالی جنوبی در حاشیه دریای خزر تا دره سفیدرود در گیلان ممتد می‌باشد. دامنه‌های غربی کوه‌های طالش دارای شیب ملایم و چهره عریان و بسیار کم درخت و دامنه‌های شرقی آن دارای شیب تند به سوی دریای خزر می‌باشد. «آق داغ» بلندترین قله آن به ارتفاع ۳۲۰۰ متر در خلخال قرار دارد. ترش واش
ترش واش یا شبدر ترشک نام یک گونه سبزی از سرده سرده شبدر ترشک است که از سبزیجات محلی عطر گیلان است. پرشی
پَرَشی (مَرـ هَ-شی 𒈥𒄩𒅆𒆠، مَرهَشی، مَرهَسی، پَرَشی، بَرهَسی؛ در منابع کهن‌تر وَرَخشه) حکومتی مربوط به هزارهٔ سوم پیش از میلاد در شرق ایلام در فلات ایران بوده‌است. از روی نوشتارهای میان‌رودان شناخته شده‌است و جایگاه دقیق آن هنوز آشکار نیست. نوشتاری از لوگَل-آنه-موندو ی شهر اَدَب آن را یکی از هفت استان فرمانروایی‌اش در میان نام‌های ایلام و گوتیوم یاد کرده‌است. این نوشتار یاد کرده که او با شورش فرماندار (اِنسی) اش، میگیر-اِنلیلِ سرزمین پَرَشی، که اتحاد ۱۳ شورشی را رهبری می‌کرده‌است روبه‌رو شده‌است. آشپزی گیلان
بنا بر مستندات تاریخی بیشتر غذاهایی که بعدها در سرزمین ایران رایج شد شمالی بوده اند و بعدها به نوعی غذای ملی ایران هم محسوب میشوند که خواستگاه آنها گیلان است، جالب است بدانید از آنجا که تا پایان دوره قاجار در ایران و راهسازیهای بعد از آن مصرف برنج در هیچ کجای ایران بجز گیلان و مازندران مرسوم و امکانپذیر نبوده بو یشتر خورشتها و غذاهایی که معمولا با برنج طبخ و استفاده میشوند خواستگاه شمالی و عمدتا گیلانی دارند، جالب است بدانید که غذاهایی مانند فسنجان، قورمه سبزی، قوره مسما، بادمجان مسما، میرزاقاسمی و پلوکباب و... همگی خواستگاهی گیلانی دارند و نوع سبزیجات و ادویه جات و چاشنیهای استفاده شده نیز آنرا تایید میکند، اما معمولا به اشتباه تصور میشود که فقط غذاهایی که صرفا فقط در گیلان مرسوم هستند گیلانی هستند در حالی که ریشه یابی بسیاری از غذاهای ایران خواستگاه گیلان برای آنرا تایید میکند، گیلان و شهر رشت به همین خاطر توسط یونیسکو به عنوان شهر خلاق غذا و پایتخت غذا ثبت جهانی شده (منبع) و حدود 220 غذای آن ثبت گردیده است و به نظر میرسد گیلان از گذشته تا کنون چیزی نزدیک به 800 نوع غذا را در خود جای داده باشد که حالا البته بیشتر همین 170 نوع غذای رایج در آن معمول میباشد که البته همین تعداد نیز در نوع خود بی نظیر است، پس گیلان جایگاه ویژه ای در تولید، تهیه و ترویج و فرهنگ سازی انواع غذا ها در سطح کشور و حتی منطقه داشته و نامگذاری آن به عنوان شهر خلاق غذا توسط یونیسکو هم یک اقدام و تایید درست این مطلب است.مواد لازم: مرغابی یا اردک یا مرغ محلی، مغز گردو ساییده شده، ترشی (رب انار(ترجیحا رب انار)، آب انار، رب گوجه فرنگی) و ادویه. غوره
غوره میوه نارس انگور است که دارای طعم ترشی می‌باشد. غوره دارای اسیدهای آلی مانند اسید مالیک، اسید فرمیک، اسید سوکسینیک، اسید اگزالیک، اسید گلوکولیک و قند می‌باشد و به دلیل داشتن اسید، ترش مزه‌است. غوره و آبغوره در آشپزی ایرانی کاربرد فراوان دارد و از سوغاتی‌های شهرهای مختلف ایران است. خورش مرغ ترش
مرغ تورش غذای شمالی