مسجد الاقصی در کجا قرار دارد؟
مسجدالاقصی
مسجدالاقصی (به معنی دورترین مسجد)، اولین قبله و سومین مکان مقدس مسلمانان است. مسجدالاقصی در بخش جنوب شرقی ،بخش قدیمی اورشلیم واقع شده‌است. مسلمانان به مکانی که مصلی مروانی، مسجد جامع القبلی و مسجد قبةالصخرة در آن واقع شده‌اند، مسجدالاقصی یا «حرم‌الشریف» می‌گویند. نام مسجدالاقصی در قرآن نیز ذکر شده اما در وجود ارتباط میان بنای قرآنی با مسجد فعلی تردید وجود دارد و این هم‌نامی ممکن است به دلیل تبلیغات خاندان بنی‌امیه باشد.
اورشلیم
محله یهودی‌ها خانه دیوار ندبه یا دیوار غربی یا دیوار براق است – که در زبان عبری به آن کتل می‌گویند. یهودیان معتقدند پرستش‌گاه اورشلیم (یا هیکل مقدس) این‌جا قرار داشته‌است. حرم درونی آن یا همان قدس‌الاقداس – کدش هاکدوشیم در زبان عبری – مقدس‌ترین مکان یهودیان بوده و هست. یهودیان معتقدند سنگی که جهان با آن بنا شده در این‌جا بوده و همین‌جا بوده که ابراهیم می‌خواسته پسرش اسحاق را قربانی کند (اسماعیل در باور مسلمانان). یهودی‌های بسیاری بر این باورند که قبه‌الصخره جایی است که قدس‌الاقداس قرار گرفته بوده. امروزه دیوار ندبه (یا دیوار غربی) نزدیک‌ترین جا به قدس‌الاقداس است که یهودی‌ها می‌توانند در آن عبادت کنند. اداره دیوار بر عهده خاخامی است که به خاخام دیوار ندبه معروف است. هر سال میلیون‌ها نفر از این دیوار بازدید می‌کنند. یهودی‌های بسیاری هم از سراسر دنیا برای عبادت و نزدیکی با میراث‌شان به این‌جا می‌آیند به‌ویژه در ایام مقدس مانند روش هشانا یا یوم‌کیپور. کعبه
خانهٔ کعبه یا خانهٔ خدا بنایی در میان مسجد الحرام در شهر مکه در کشور عربستان سعودی است. کعبه مقدس‌ترین مکان از نظر دین اسلام است. نام کعبه اشاره به چهارگوش بودن این سازه دارد. در قرآن، کتاب مذهبی مسلمانان آمده که بنای کعبه بدست ابراهیم و پسرش اسماعیل بازسازی شده‌است و نخستین سازنده آن آدم بوده‌است. کعبه قبل از گسترش اسلام نیز از مکان‌های مقدس اعراب به‌شمار می‌رفت. بادیه‌نشینان عرب سالی یک مرتبه اختلافات قبیله‌ای خود را کنار می‌گذاشتند و برای پرستش خدایانشان در کعبه گرد می‌آمدند. مسجدالاقصی
این در از جمله درهای بسته‌است که در قسمت شمالی بخش شرقی مسجدلاقصی قرار دارد. این در به باب الرحمه و باب التوبه نیز معروف است. مسجد ام‌القری
مسجد ام‌القری (اُمُ القُرا آوایش می‌شود به معنی: مادرِ شهرها، پایهٔ همه شهرها) مسجدی بزرگ و جامع در بغداد است که بزرگترین عبادتگاه و نیایشگاهِ مسلمانانِ اهلِ سنت در بغداد است. به مناسبتِ گرامیداشتِ روز پیروزی در جنگِ خلیجِ فارس در سال ۱۹۹۱ نامِ نخستین آن اُمُ المعارک (به معنی مادر جنگ‌ها، پایهٔ همه نبردها) بود. مسجد جامع گلپایگان
مسجد جامع گلپایگان از مساجد مهم تاریخی دوران سلجوقی و از مساجد بزرگ ایران زمین است که با توجه به تاریخ ساخت آن شاید بتوان گفت معماری ایرانی - اسلامی این مسجد الگویی بوده‌است برای ساخت مسجدهای بزرگ دیگر به ویژه مناطقی که در قلمرو حکومت سلجوقیان بودند. این مسجد در شهر گلپایگان و خیابان مسجد جامع قرار گرفته‌است. مسجدالاقصی
در روایاتی از کتب شیعی، مکان مسجدالاقصی که در قرآن آمده‌است، نه در بیت‌المقدس و نه در روی زمین؛ بلکه در آسمان‌ها، اعلام شده‌است. البته در روایات متعدد شیعی دیگر، مسجد الأقصی همان مسجد بیت‌المقدس دانسته شده، و معراج محمد را به مسجد بیت‌المقدس دانسته‌است. علمای شیعی هم، در تفاسیرشان منظور از معراج و اسراء محمد به مسجدالاقصی را مسجد شهر بیت‌المقدس دانسته‌اند؛ مثلاً طبرسی در مجمع البیان ذیل آیه اول سوره اسراء می‌نویسد: «مبدأ اسراء پیامبر مسجدالحرام و پایان آن مسجد الاقصی یعنی بیت‌المقدس است.». علامه طباطبایی هم در تفسیر المیزان می‌نویسد: «اسراء و معراج پیامبر اسلام از مسجدالحرام به سوی مسجد الأقصی بود و آن همان [مسجد موجود در] بیت‌المقدس و همان هیکل سلیمان است که خدا آن را برای بنی اسرائیل هم مقدس گرداند.» و می‌گوید: «روایات بسیاری وارد شده که مقصود از مسجد الاقصی، همان بیت‌المقدس است.» بناهای مهم مذهبی اورشلیم
بر باور یهودیان، بقایای هیکل سلیمان (معبدی که سلیمان به دستور خداوند ساخت) در زیر مسجدالاقصی قرار گرفته‌است. با این وجود، بر اساس پیمان‌نامهٔ صلحی که در سال ۱۹۹۴ میلادی، میان اسرائیل و اردن بسته‌شد، مقرر شد تا عبادت یهودی‌ها در محوطه مجموعه مسجدالاقصی منع شود و دولت اردن تنها متمولی رسمی مجموعه مسجدالاقصی باشد. قبةالصخره
قبة الصخره یکی از زیباترین اماکن مقدسهٔ روی زمین است و از نظر سبک معماری، نقشه و ساختمان از معدود ساختمان‌های بی‌نظیر جهان محسوب می‌گردد، زیرا دارای سه شاخص عمده در ساختمان می‌باشد که در دیگر مساجد و اماکن مقدسه مشاهده نمی‌گردد، ساختمان مسجد قبه الصخره کلاً بر روی سکویی ذوزنقه‌ای شکل واقع شده که ابعاد آن عبارت‌اند از: مسجدالاقصی
این در از جمله درهای بسته‌است که در قسمت جنوب شرقی مسجدالاقصی قرار دارد. در گذشته مسلمانان جنازه‌های خود را به مسجدالاقصی می‌آورند و از این در به قبرستانی که در پشت دیوار شرقی قراردارد می‌بردند. همچنین به آن در مفرد نیز می‌گویند. محمد در مکه
در بخش اول این سفر (اسراء) او ابتدا از مسجدالحرام در مکه به «دورترین مسجد» (در عربی مسجدالاقصی) رفت که مسلمانان آن را همان مسجدالاقصی در اورشلیم می‌دانند. در بخش دوم (معراج) گفته شده که محمد از بهشت و دوزخ بازدید کرده و با پیامبران قبلی؛ مانند ابراهیم، موسی، و عیسی صحبت کرده‌است. مسلمانان معتقدند محمد در معراج سوار بر مرکبی به نام براق بوده‌است. مسجد شیخ بسطامی
مسجد شیخ بسطامی در بسطام، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مقدسی در قرن چهارم، ضمن اشاره به شهر بسطام به عنوان شهری آباد، از مسجد جامع سخن به میان آورده اما به مزار امامزاده محمد یا مزار بایزید بسطامی اشاره‌ای نکرده است. ناصر خسرو نیز که در ۴۳۵، در سفر از نیشابور به دامغان، از این شهر عبور کرده، گفته است که تربت شیخ بایزید بسطامی را زیارت نموده، اما به مزار امامزاده محمد اشاره نکرده است؛ در حالی که میان مزار بایزید و آرامگاهی که به امامزاده محمد نسبت داده شده، تنها چند متر فاصله است. به گفته اعتمادالسلطنه مزار امامزاده محمد بن جعفر در روستای چهارده کلاته در گرگان است. مسجدالاقصی
این در از جمله درهای بسته‌است که در قسمت جنوبی مسجدالاقصی قرار دارد که به مسجد مروانی منتهی می‌شود. این در از سه در مسدود تشکیل شده‌است. این درها به دستور خلیفه فاطمی الظاهر لاعزازدین الله در سال ۴۲۵ هجری قمری ساخته شده‌است. مسجد سهله
مسجد سهله (نام‌های دیگر: مسجد سهیل، بنی‌ظفر، عبدالقیس) یکی از مشهورترین مساجد اسلامی است که در قرن اول هجری توسط قبایل عرب در کوفه در سمت شمال غربی مسجد جامع کوفه به فاصله حدود دو کیلومتر ساخته‌شده‌است. این مسجد یکی از کهن‌ترین مساجد منتسب به حجت بن الحسن، امام دوازدهم، شیعیان است. مسجد سهله در شرق نجف یعنی در شهر کوفه قدیم قرار دارد، این مسجد در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی مقبره علی بن ابی‌طالب با زاویه ۳۷ درجه و ۲ کیلومتری شمال غربی مسجد کوفه با زاویه ۵۳ درجه قرار دارد. در مجموعه روایات با تعابیر مختلفی از جایگاه معنوی و منزلت مسجد سهله یاد شده‌است. می‌توان گفت از اخبار چنان معلوم می‌شود که بعد از مسجد اعظم کوفه مسجدی به فضیلت این مسجد وجود ندارد. در بخش‌های مختلف صحن مسجد محراب‌هایی ساخته شده‌است که به نام پیامبران و اهل بیت نامگذاری شده‌اند و در اصطلاح آن‌ها را مقام می‌خوانند. این مقام‌ها عبارتند از: مسجدالاقصی
مجموعه مسجدالاقصی زیر نظر مفتی بیت‌المقدس اداره می‌شود. امامزاده قاسم (آمل)
بنای امامزاده قاسم متعلق به قرن هشتم هجری قمری است و در محله پایین‌بازار آمل و در مجاورت بلوار شهید بهشتی قرار دارد. از لحاظ شکل و پلان دارای ویژگیهایی است که آن را منحصربه‌فرد نموده، بطوریکه نظیر آن در مازندران دیده نمی‌شود. بنای ۸ ضلعی با گنبدی کوتاه بر روی یک صفحه قرار دارد که با ملاط بر روی آجر، تزئیناتی روی آن صورت گرفته‌است.بالای طاق‌نماها، سه قرنیس سینه کفتری دیده میشود. بام بنا سفال‌پوش است و ورودی آن در جهت شرقی بنا قرار دارد. سه پنجره نورگیر چوبی، در اضلاع شمالی و جنوبی و غربی تعبیه شده است.در کنار این برج کوتاه یک مسجد و یک حیاط که قبرستان است وجود دارد. مکان‌های مذهبی تهران
مسجد امام خمینی (مسجد شاه سابق) از جنوب شرقی به بازار بین‌الحرمین و از جنوب غربی به امام زاده زید در بازار کفاش‌ها ختم می‌شود. مسجد و طبق اصول معماری سنتی ایرانی و به دستور فتح‌علی‌شاه قاجار ساخته شده است. ورودی مسجد به شکل یک مدخل مستطیل شکل عریض و در مرکز یک طاق عمیق در وسط دیوار قرار گرفته است که طاق قوسی مقرنس آن با نقوش درهم رفته گیاهان وکاشیهای خشتی هفت رنگ لعابدار تزیین شده است. در دو جناح طاق قوسی، یک سری قاب مستطیل شکل قرار دارد که با کاشی‌های رنگارنگ تزیین شده است. تا دوران پهلوی نام مسجد مسجد شاه بوده است، اما پس از انقلاب اسلامی به مسجد امام خمینی تغییر نام داد. مسجد امام خمینی ۱۰۰۰۰ متر مربع مساحت دارد و شیوه‌ی بناهای دوره کریم خان زند در آن به کار رفته است. مسجدالحرام
در صدر اسلام، مسجدالحرام بسیار کوچک بود. نخستین بار، عمر بن خطاب دستور داد خانه‌هایی بخرند و بر مساحت مسجد بیفزایند. تا آن زمان، به دور مسجد دیوار نبود. عمر دستور داد دور مسجد دیواری نیز بکشند. عثمان برای مسجد رواق ساخت و بدین‌گونه قسمت‌هایی از مسجد سر پوشیده شد. پس از آن ولید مسجد را به زیبایی بازسازی کرد و ناودان کعبه را با طلا ساخت. از آن زمان تاکنون بارها مسجدالحرام گسترش یافته‌است. به کعبه، خانه خدا، بیت‌الله‌الحرام، بیت العتیق و بیت‌الحرام نیز می‌گویند. دلیل نام‌گذاری کعبه به بیت‌الحرام این است که خداوند ورود مشرکان را به این مکان مقدس حرام و ممنوع فرموده‌است. بیت‌الله‌الحرام در شهر مکه قرار دارد و در تاریخ، مورد احترام همگان بوده‌است. بنابر آیاتی از قرآن و روایات امامان شیعه، خانه کعبه نخستین و مقدس‌ترین بنا و اولین مسجدی است که بر روی زمین ساخته شده‌است. مسجد خیف
مسجد خیف مسجدی است بزرگ به مساحت تقریبی بیست هزار متر مربع که در منی قرار دارد. این مسجد در طول سال بسته است و تنها در زمان وقوف حاجیان در منا باز می‌شود. مسجد خیف محل ایراد یکی از خطبه‌های حضرت محمد در حجةالوداع بوده است. بر اساس روایت بیهقی از عبد الله بن عباس، مسلمانان معتقدند که ۷۰ نفر از پیامبران در آنجا نماز خوانده‌اند، که از جمله آنان حضرت موسی و عیسی هستند و نماز خواندن در آنجا بسیار تاکید شده است. محل نماز پیامبر خدا در این مسجد، جلوی مناره  کنونی است. در گذشته گنبد بزرگی بر فراز آن بوده که اکنون وجود ندارد. مصلای اصفهان
مصلی بزرگ اصفهان یا مصلی امام خمینی اصفهان یک مسجد بزرگ در اصفهان است که میزبان گردهمایی‌های سیاسی-مذهبی مردم در کنار برپایی نماز جمعه می‌باشد. این مصلی یکی از بزرگ‌ترین مصلی ایران به‌شمار می‌رود. قرار داشتن کنار گورستان تخت فولاد اهمیت این مصلی را دو چندان کرده‌است. مدینه
مسجدالنبی، مسجد قباء و مسجد ذوقبلتین در این شهر قرار دارند. مدینه امروزه از شهرهای مقدس مسلمانان به‌شمار می‌آید. مقبره پیامبر اسلام در این شهر و در داخل خانه پیامبر در کنار مسجد النبی قرار دارد و از مهم‌ترین زیارت گاه‌های مسلمانان است. دیوار ندبه
دیوار ندبه قسمتی از دیوار غربی مسجدالاقصی می‌باشد که برای یهودیان، مسیحیان و مسلمانان بسیار مقدس است و پیروان ادیان ابراهیمی در این مکان به عبادت می‌پردازند. درگاه حاجی علی
درگاه حاجی علی آرامگاه یکی از بزرگان پیران طریقت تصوف، مسجد و زیارتگاه مسلمانان هند در کلان شهر بمبئی است. این آرامگاه در میان آب دریا قرار گرفته و فقط یک راه ورودی به آرامگاه وجود دارد، راه پیاده رو است و به اندازهٔ ۳ متر پهنا دارد، طول مسیر این راه از ابتدای درگاه تا «ساحل ورلی» حدود یک کیلومتر است. «درگاه حاجی علی» در شمال غربی شهر بمبئی واقع شده‌است. مسجد جامع غزه
مسجد جامع غزه یک مسجد واقع در غزه، دولت فلسطین می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان ۱۳۴۰ میلادی، به پایان رسید و بزرگترین و قدیمی‌ترین مسجد نوار غزه است. به نظر می‌رسد که مسجدد بر روی یک معبد فلسطینی‌های باستان ساخته شده باشد و بعدها بعد از حملهٔ مسلمانان تبدیل به مسجد شده‌است. مسجد سیدالشهداء
مسجد سیدالشهداء خوی مسجدی است که در میدان مرکزی، اول خیابان مطهری شهرستان خوی واقع شده و از آثار دوره قاجار است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد امام جواد
مسجد امام جواد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در استان اصفهان، شهرستان کاشان، بخش مرکزی، شهر کاشان، فین بزرگ، محله حاج نایب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد پادشاهی
مسجد بادشاهی یا مَسجـِدِ پادْشاهی یا مسجدِ عالَمگیری یکی از مساجد تاریخی پاکستان است که در شهر لاهور واقع شده‌است. این مسجد به دستور اورنگ‌زیب عالمگیر، آخرین امپراتور گورکانی هند در سال ۱۶۷۳ میلادی (۱۰۵۰ شمسی) ساخته شد و از بناهای مهم معماری اسلامی در پاکستان به‌شمارمی‌رود. این مسجد دومین مسجد بزرگ پاکستان به حساب می‌آید. مسجدالاقصی
در دوران حکومت ولید بن عبدالملک، ساخت و توسعه مسجدالاقصی ادامه یافت و شامل هفت رواق، یک رواق در وسط و شش رواق در دو سمت غربی و شرقی مسجد شد. هم‌چنین، مسجدالاقصی در این دوره صاحب ۱۱ دروازه شد که هفت دروازه آن در شمال، یک دروازه در شرق، دو دروازه در غرب و یک دروازه در جنوب قرار داشت. برای دسترسی نمازگزاران به آب پاک، ۲۵ حلقه چاه حفر شد و یک برکه کوچک برای وضو گرفتن در جلوی مسجد تدارک داده‌شد. در دوره‌های بعدی سه آبخوری به مسجد اضافه شد. مسجد فیروزآبادی
مسجد فیروزآبادی مسجدی در تهران است. مسجد قبا
مسجد قبا در قریه قبا قرار دارد که در دو کیلومتری مدینه می‌باشد. در گذشته کسانی که قصد سفر از مکه به مدینه را داشتند از این قریه عبور می‌کردند اما امروزه بخاطر احداث بزرگراه مکه به مدینه با فاصله ای از کنار آن عبور می‌کند. در گذشته قبیله بنی عمروبن عوف از انصار در آنجا ساکن بودند. نام این قریه بخاطر نام چاهی که در آنجا بوده‌است، گرفته شده‌است. قریهٔ قبا از مناطق خوش آب وهوای اطراف مدینه بوده و نخلستانهای فراوان و چاه‌های آب شیرین داشته‌است. مسجد کبود (مزار شریف)
مسجد علی بن ابی‌طالب، معروف به مسجد کبود در مزار شریف در شمال ولایت بلخ افغانستان واقع شده و یکی از مهمترین بناهای تاریخی در افغانستان و مرکز جشن نوروز در شمال افغانستان است. با وجود اینکه به اعتقاد اکثر شیعیان مقبرهٔ علی بن ابی‌طالب در شهر نجف عراق به خاک سپرده شده، اما روایاتی اسطوره‌ای حکایت از آن دارند که پیکر وی پنهانی به شمال بلخ منتقل شده و توسط ملایی در قرن ششم هجری به کشف رسیده‌است. در ۵۳۰ هجری، احمد سنجر بارگاهی را در این مکان بنا کرده که احتمالاً در زمان حمله مغول در ۶۱۷ تخریب شده‌است. حرم فعلی توسط سلطان حسین بایقرا در ۸۸۵ هجری ساخته و پس از آن بارها مورد مرمت و نوسازی قرار گرفته و موجب پیشرفت چشمگیر شهر و تبدیل آن به مرکز ولایت شده‌است. همه ساله صدها هزار زائر برای ادای احترام به این بارگاه می‌روند. مسجدالاقصی
این مسجد در حمله ۱۹۶۷ اسرائیل به کرانه باختری به تصرف اسرائیل درآمد و از آن زمان در اشغال اسرائیل می‌باشد. این اشغال ازنظر کشورهای جهان و قطعنامه‌های سازمان ملل متحدد، غیرقانونی است و به موجب آن، نیروهای اسرائیلی باید از آن عقب‌نشینی نمایند. از زمان اشغال یهودیان که اعتقاد دارند که بقایای معبد «هیکل» (معبدی که بنا به اعتقادات یهودی توسط سلیمان نبی به دستور خداوند ساخته شده و شرح آن در کتاب مقدس، بخش عهد عتیق آمده‌است) در زیر مسجدالاقصی قرار دارد، برای تخریب مسجد الاقصی و احیای آن معبد تلاش می‌کنند. کوه صهیون
کوه صهیون (عبری: הַר צִיוֹן هار صیون، عربی: جبل صهیون) تپه‌ای در جنوبِ غرب اورشلیم است که در خارج دیوارهای شهر قدیمی قرار دارد. پرستش‌گاه اورشلیم و بعدها مسجدالاقصی بر روی این تپه ساخته شده‌اند. داود پادشاه اسرائیل بر کوه صهیون دفن شده‌است و برای یهودیان مکانی مقدس است. جنبش ملی‌گرای صهیونیسم نام خود را از این مکان به وام گرفته‌است. مسجد جامع اصفهان
هم اکنون، مسجد جامع در میدان قیام، خیابان مجلسی و در آخر بازار بزرگ قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران و در سال ۱۳۹۰ هجری شمسی نیز به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. مسجد پایتخت
مسجد پایتخت مربوط به دوره صفوی است و در اسکو، محله پایتخت، خیابان طالقانی، کوچه شهید علی اصغر داننده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دنیس مایکل روهان
دنیس مایکل روهان، (متولد ۱ تیر، ۱۹۴۱) شهروند استرالیایی که رسوایی جهانیش را در سراسر جهان در تاریخ ۲۱ اوت سال ۱۹۶۹ بدست آورد، زمانی که اقدام به آتش زدن مسجد الاقصی، واقع در بالای کوه معبد در اورشلیم کرد. روهان بخاطر حمله و آتش سوزی در تاریخ ۲۳ اوت ۱۹۶۹ دستگیر شد. به هنگام محاکمه معلوم شد دیوانه‌است، و در یک مؤسسه روانی در بیمارستان بستری است. او بعدها در ۱۴ ماه مه سال ۱۹۷۴، از اسرائیل بر اساس مبانی انسان دوستانه برای درمان بیشتر روانی در کنار خانواده اش تبعید شد. او سپس به بیمارستان پارک Callan در استرالیا منتقل شد. شهرستان سلماس
آقا مسجدی ( مسجد آقا ) در جنوب شرقی سلماس قرار دارد و بنای اصلی این مسجد که متعلق به دیلمان قدیم یا همان مرکز ولایت سلماس بود در زلزله سال ۱۳۰۹ به کلی توسط زلزله ویران گردید که در دهه های اخیر و در همان مکان اصلی خود به سبک اولیه تجدید بنا شد. مسجد شیخ زاید
این مسجد در منطقه‌ای بزرگ میان دو پل «مصفح» و «مقطع» در مدخل جزیرهٔ أبوظبی قرار دارد. اگرچه ورود به مسجد برای نامسلمانان در امارات ممنوع است ولی این مسجد برای امکان بازدید گردشگران یک استثناء است. دین در آسیا
قبةالصخره به معنای گنبد سنگ مقدس از نمادهای مقدس مسلمانان در شهر مقدس قدس (اورشلیم) است که در حرم مسجد الاقصی که برای هر سه دین اسلام و مسیح و یهود مقدس است قرار دارد. توضیح: قبةالصخره است که برای سه دین مقدس است. ولی مسجدالاقصی که ساخته خلیفه دوم است، صرفاً برای مسلمانان سنی جایگاه ویژه دارد. مسجدالاقصی
بعضی از مسلمانان نیز این مکان را به دلیل قبله اول مسلمانان بودن مقدس می‌دانند. مسجد سن پترزبورگ
مسجد سن پترزبورگ مسجد معروفی در سن پترزبورگ، روسیه است که در هنگام پایان بنای آن در ۱۹۱۳ بزرگ‌ترین مسجد اروپا محسوب می‌شد. این مسجد با ارتفاع ۴۸ متری و ارتفاع ۳۹ متری گنبد در جنوب شهر سن پترزبورگ واقع است و به سادگی از روی پل‌های سه‌گانه بر روی رود نوا قابل رؤیت است. مسجد قصر
مسجد قصر () یک مسجد تونسی است که در محله باب المنارا در حاشیه شهر تونس قدیم در پایتخت تونس که آنهم نامش تونس است واقع شده‌است. مسجد سلیمانیه
در مسجد سلیمانیه استانبول، عناصر معماری اسلامی و بیزانسی ترکیب شده‌اند. این بنا مناره‌های بلند و باریک را در سبک کلیسای بیزانسی ایا صوفیه، با ساختمان‌هایی دارای گنبدهای بزرگ که با نیم گنبد مستحکم شده‌اند، ترکیب شده‌است. طراحی سلیمانیه نمایشگر تصور سلطان سلیمان از خودش به عنوان "سلیمان دوم" است. این حقیقت به قبة الصخرة که بر مکان معبد سلیمان بنا شده و مباهات ژوستنین هنگام تکمیل ساخت ایا صوفیه ("سلیمان! من از تو پیشی گرفته‌ام!") اشاره دارد. مسجد بر تپه سوم استانبول واقع شده‌است و دومین مسجد بزرگ شهر می‌باشد که می‌توانید در تور استانبول از آن بازدید کنید. معراج
در اعتقاد مسلمانان، اسراء و معراج به دو بخش از سفر شبانه محمد میان مسجدالحرام و مسجدالاقصی گفته می‌شود. لغت معراج در قرآن نیامده اما مفسران آیه اول سوره اسراء را مرتبط با این داستان می‌دانند. معمولاً مسجدالحرام با کعبه یا مکه یکسان محسوب می‌شود اما منظور از مسجدالاقصی مشخص نیست. سفرنامه ناصر خسرو
از آنجا با گذشتن از شهرهای شام (سوریه) از جمله حلب به بیروت، صیدا، صور و عکا می‌رود. سپس از راه حیفا به بیت المقدس می‌رسد. مسجدالاقصی در شهر بیت المقدس و در کنار مسجد قبه الصخره واقع می‌باشد. مسجد و مدرسه علمیه مشیرالسلطنه
مسجد و مدرسهٔ علمیهٔ مشیرالسلطنه یا مسجدالاقصی یا مسجد ساعت، یکی از مسجدها و حوزه‌های علمیهٔ مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مولوی، کوچهٔ تشکری موحد واقع شده‌است. مسجد حاج محمد تقی اصفهانی
مسجد حاج محمد تقی اصفهانی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، ابتدای خیابان حاج محمد تقی، جنب تالار امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حسینیه جماران
این منزل در منطقه‌ای کوهپایه‌ای با آب و هوای معتدل و مرطوب در دامنه کوه‌های البرز در ارتفاع ۱۷۰۰ متر از سطح دریا واقع شده‌است. این منزل در محله جماران و از شمال به کوه‌های البرز، از جنوب به خیابان شهید باهنر (نیاوران)، از غرب به خیابان یاسر و از شرق به خیابان جماران محدود است. این منزل با شیب ۱۰ و به علت چند اشکوبه بودن در طبقه بالا چشم‌انداز خوبی به شهر تهران دارد. حسینیه جماران واقع در میدان قدس، خیابان شهید دکتر باهنر (نیاوران)، خیابان یاسر، کوچه حسنی‌کیا است. هیکل سلیمان
هیکل سلیمان بر روی تپهٔ موریا قرار داشته‌است. این تپه همان است که هم‌اکنون مسجدالاقصی و قبه الصخره بر روی آن قرار دارند. دربارهٔ موقعیت مکانی دقیق هیکل بر روی تپه، نظرها متفاوت است. هم‌اکنون سه احتمال برای آن وجود دارد که به ترتیب در صحن شمالی، در محل کنونی قبه الصخره و در صحن جنوبی (بین مساجد الاقصی و صخره) هستند. مسجد شاه عباس (گنجه)
مسجد شاه عباس (گنجه) (به ترکی آذربایجانی: Şah Abbas məscidi) مسجد و اثر معماری باستانی می‌باشد، که در مرکز شهر گنجه در جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است. مسجد بر اساس طرح معماری «شیخ بهاء الدین محمد عامل» در سال ۱۶۰۶ بنا گردیده است. این مسجد بر پایهٔ فرمان شاه عباس بزرگ احداث شده‌است. مسجد شاه عباس به مسجد جمعه نیز شناخته می‌شود. حرم زینب کبری
حرم زینب کبری (به عربی: مسجد السيدة زينب) در شهر دمشق در سوریه قرار دارد و یکی از زیارتگاه‌های مهم شیعیان و از مساجد بزرگ سوریه به‌شمار می‌رود. مکه
شهر مکه در فاصله ۸۰ کیلومتری دریای سرخ واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا، ۳۳۰ متر است. به خاطر اتوبانی که اکنون ساخته شده، تا بندر جده تنها ۶۰ کیلومتر فاصله دارد و از طریق بزرگراه هجرت، ۴۲۵ کیلومتر با مدینه فاصله دارد. مکه در میان کوه‌ها واقع شده، فاصله بین دو کوه را اعراب شعب می‌گویند. این شهر در میان کوه‌های کم ارتفاعی باسازند سنگی واقع شده‌است در حال حاضر، اطراف مسجدالحرام را خانه‌ها و هتل‌هایی فرا گرفته، که بر فراز این تپه‌های سنگی واقع شده‌اند. برای سهولت رفت‌وآمد، تونل‌های زیادی برای عبور ماشین‌ها در نظر گرفته‌اند، که مسافت‌ها را بسیار کاهش می‌دهد. مسجد کوفه
مسجد کوفه (به ) یکی از چهار مسجد مهم مسلمانان اعم از شیعه و سنی است. که در شهر کوفه ((عراق)) ساخته شده‌است. این مسجد در ۱۲ کیلومتری شمال شهر نجف واقع است.مسلمانان معتقدند این مسجد ابتدا توسط آدم ساخته شده و پس از مسجدالحرام قدیمی‌ترین مسجد جهان است. در دهه‌های اول هجری قمری این مسجد توسط سعد بن ابی وقاص بازسازی و سپس توسط علی ابن ابی طالب مرکزی مهم برای خلافت در نظر گرفته شد. مقبره برخی از بزرگان و علمای دینی در آنجا قرار دارد. به عقیده شیعه پس از ظهور حجت بن الحسن، این مسجد وسعت بسیاری خواهد یافت. این مسجد یکی از مکان‌هایی است که شیعیان حتی اگر آن جا مسافر باشند می‌توانند نماز خود را تمام بخوانند. اماکن مقدس در تشیع
مسجد الحرام، بزرگترین مسجد در شهر مکه، عربستان سعودی و بزرگترین مسجد در اسلام پیرامون کعبه واقع شده‌است که مسلمین هر روز به سوی آن نماز می‌گزارند و آن را مقدس‌ترین مکان روی زمین می‌دانند. دهکده المپیک (تهران)
مسجد حضرت ابوالفضل در مرکز دهکده المپیک و در نزدیگی پایگاه بسیج و سینما قرار دارد که همه امور مذهبی از قبیل برگزاری اعیاد، مراسم عزاداری، برپایی نمازهای روزانه در این محل انجام می‌شود. همچنین مسجد امام رضا نیز در زیبادشت بالا قرار دارد که مسجد بزرگی است. مسجدالاقصی
این در در قسمت غربی مسجدالاقصی و بعد از در قطانین واقع شده‌است. در گذشته آن را دب المتوضا یعنی وضوخانه می‌نامیدند زیرا به حوض پادشاه عادل منتهی می‌شود. مسجد فخرالدوله
مسجد فخرالدوله یا مسجد فخرآباد، مسجدی تاریخی واقع در خیابان فخرآباد در محله دروازه شمیران و در محدوده منطقه ۱۲ شهرداری تهران است. این مسجد در تهران، خیابان ابن سینا، نبش خیابان شهید مشکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قبله
همچنین مردگان را در قبر به شکلی روی دست راست می‌خوابانند که بدنشان رو به قبله باشد. بسیاری از کارهای مسلمانان (مانند خوابیدن، دعا کردن، غذا خوردن و نشستن) مستحب است رو به قبله باشد. قبلهٔ مسلمانان ابتدا به طرف بیت‌المقدس بود، که بعدها در هنگام اقامت پیامبر خاتم در مدینه به سوی کعبه (درون مسجدالحرام) تغییر کرد. عرض جغرافیایی کعبه ۲۱ درجه و ۲۵ دقیقه و ۲۱ ثانیه شمالی و طول جغرافیایی آن ۳۹ درجه و ۴۹ دقیقه و ۳۴٫۲۵ ثانیه شرقی است. مسجد جامع ساوه
این مسجد در جنوبی‌ترین نقطه شهر ساوه، در انتهای خیابان سلمان ساوجی واقع است. اورشلیم
زمانی که سپاهیان عمر بن خطاب در سال ۶۳۷ به بیت‌المقدس رسیدند، شهر را برای یافتن مکان مسجدالاقصی که در قرآن و حدیث به آن اشاره شده بود، جست و جو کردند. بنا به منابع معاصر عربی و عبری آن‌ها مکان مذکور را که بصورت خرابه‌ای درآمده بود، یافته و به کمک یهودیان آن را پاکسازی کردند. در اواخر قرن هفتم میلادی، خلیفهٔ اموی عبد الملک بن مروان دستور ساخت حرمی بر روی کوه معبد را صادر کرد، که امروزه قبةالصخره نامیده می‌شود. تمیمی طبیب و شمس‌الدین مقدسی جغرافیدان، دو تن از ساکنان عرب معروف شهر در قرن دهم میلادی بوده‌اند. بنا به روایت شمس‌الدین مقدسی، عبدالملک عمارت مذکور را برای رقابت با شکوه کلیساهای اورشلیم بنا کرد. براق
در بخشی از احادیث معراج از قول محمد آمده‌است که او در بیت المَقْدِس از براق فرود آمد، افسار آن را به حلقه‌ای که پیامبران افسار مرکب خود را بدان می‌بستند بست، آنگاه داخل مسجد شد و پس از گزاردن نماز، گردش آسمانی را به همراهی جبرئیل آغاز کرد. از این رو مسلمانان دیوار غربی حرم مسجد الاقصی را دیوار براق نام نهادند و ادعا می‌کنند که زمین‌های اطراف آن نیز همگی از اوقاف مسلمانان بوده‌است. این دیوار در بین یهودیان به دیوار ندبه مشهور است و آن را بخشی از هیکل سلیمان می‌شناسند و برای آنان نیز مقدس است. درگیری شدیدی میان مسلمانان و یهودیان نیز برای تصاحب دیوار براق در سپتامبر ۱۹۲۲ (شهریور ۱۳۰۱) به ثبت رسیده که در آن عده‌ای از دو طرف به قتل رسیدند و در منابع فلسطینی از آن به «"انقلاب براق"» یاد شده‌است. آتشکده آذرخش
آتشکده آذرخش یا مسجد سنگی یکی از آتشکده‌های خاموش ایران است. این آتشکده در پنج کیلومتری جنوب‌شرقی شهر داراب، در دامنهٔ کوه، ساخته‌شده، سازه‌ای شگفت‌انگیز با نمای چلیپا (صلیبی‌شکل) که امروزه به نام مسجد سنگی، خوانده می‌شود. مساحت این آتشکده ۴۲۰ مترمربع است که یکپارچه از کوه تراشیده شده و در فاصلهٔ چهارکیلومتری خاوری داراب است. مسجد النبی
مسجد نبوی مسجدی تاریخی در مدینه است که در خاور شهر مدینه بنا شده‌است. این مسجد را پیامبر اسلام در سال نخست هجری و در نخستین روزهای ورود به مدینه به دست خود و به همراهی مهاجرین و انصار ساخت. آرامگاه پیامبر اسلام، که در منزل او واقع بود، پس از توسعه مسجد در آن قرار گرفت. مسجد رکن‌الملک
این مسجد توسط سلیمان‌خان رکن‌الملک ملقب به «رکن‌الملک»، نایب‌الحکومهٔ ظل السلطان، (حاکم اصفهان) در سال ۱۳۲۵ قمری بنا شده‌است. نام اولیه این مسجد مسجد اقصا بوده که تدریجاً بین مردم به نام سازنده آن شناخته و معروف می‌شود. چندین ماده‌تاریخ در مورد بنای آن وجود دارد که همگی به همین سال اشاره دارند. اما در کاشی‌کاری ایوان اصلی مسجد تاریخ ۱۳۱۹ قید شده که به وضوح مشخص است. از جمله: و نیز مسجدالاقصی
معمولاً گفته می‌شود مسجدالاقصی یکی از مقدس‌ترین اماکن اسلامی برای مسلمانان است؛ مثلاً در برخی احادیث اهل تسنن گفته می‌شود این مسجد، سوّمین حرم شریف پس از مسجد الحرام و مسجد النبی در مکه و مدینه است. همچنین، نقل است که آدم، مسجد الاقصی را ساخته و آن را چهل سال پس از ساختن بیت‌الله الحرام بنا به دستور خداوند، بنا نهاده‌است. مسجدالاقصی
در قسمت شمالی مسجدالاقصی بین مدرسه الکریمیه و مقبره اوحدی قرار دارد. این در به شیوه ای قدیم ساخته شده‌است و در سالهای ۶۱۷ هجری قمری و ۹۸۹ هجری قمری بازسازی شده‌است. مسجد حاجی جواد
مسجد حاجی جواد () یک مسجد در ناحیه یاسامال شهر باکو پایتخت جمهوری آذربایجان است. مسجد ولی‌عصر
مسجد ولی‌عصر با نام رسمی مجتمع فرهنگی و مسجد ولی‌عصر (عج) مسجدی در تهران، ایران است. این مسجد در خیابان ولی‌عصر و در مجاورت تئاتر شهر قرار گرفته‌است. رضا دانشمیر و کاترین اسپیردنف، معماران ایرانی، طرّاحان این بنا هستند. این مسجد ۳۸۵۵ متر مربع مساحت دارد و در هشت طیقه ساخته شده که ۴ طبقهٔ آن در زیر زمین است. این مجتمع فرهنگی علاوه‌بر مکان برای برپایی نماز، چندین کلاس درس و کتابخانه نیز دارد. مسجدالاقصی
این در در قسمت شمال غربی مسجدالاقصی نزدیک مناره غوانمه قرار دارد. در قدیم به آن در الخلیل می‌گفتند. مسجدالاقصی
مسجدالاقصی پیش از خلافت دو حاکم بنی‌امیه یعنی عبدالملک بن مروان و پسرش ولید بن عبدالملک، زیاد توسعه نیافته بود و به «حرم قدسی شریف» معروف بود. در سال ۶۹۱ میلادی، عبدالملک‌بن مروان مسجدالاقصی را در مساحت فعلی آن توسعه داد و مهم‌ترین بنای آن معروف به قبةالصخره را ساخت. صحن قدس
صحن قدس در جنوب مسجد گوهرشاد و شمال صحن پیامبر اعظم واقع شده‌است. از سمت شرق با رواق امام خمینی و از سمت غرب با بست شیخ بهایی مجاور است. فضای باز صحن در حدود ۳۸ در ۶۴ متر است و مساحت کل بنا با محاسبهٔ فضاهای بستهٔ اطراف، حدود ۴۸۰۰ متر است. زیربنای صحن ۲۵۳۸ متر است. قم
این مسجد در مرکز شهر قم و در محله لب چال قرار گرفته‌است. از راه خیابان آذر، بزرگراه عماریاسر و تونل غدیر می‌توان به این مسجد دسترسی پیدا کرد. این مسجد، مجموعه‌ای از بناهای چند عصر و دوره است. گنبد رفیع مسجد جامع قم یکی از باشکوه‌ترین، شگفت انگیزترین و رفیع‌ترین گنبدهای مساجد ایران است. جای تعجب نیست اگر برای هر بیننده‌ای در مورد چگونگی ساخت این گنبد جای سؤالی وجود داشته باشد. برای ساخت این مسجد بزرگ و گنبد آن که حدود ۶۰۰۰ متر مربع وسعت دارد، حتی یک شاخه آهن نیز به کار نرفته و با گذشت سالیان سال از ساخت آن همچنان پابرجا و استوار مانده‌است. مسجد جامع قم از بناهای قدیمی شهراست که بانی آن معلوم نیست اما در کتاب گنجینه آثار قم آمده‌است که بانی این مسجد و مدرسه روبه روی آن که جهانگیرخان نام دارد سلطان جانی خان پادشاه تا تار ترکستان است و تاریخ بنای آن هم سال ۷۵۵ بوده‌است. مسجد جامع قم
مسجد جامع قم یا مسجد جامع عتیق یکی از مساجد قدیمی در شهر قم است مسجد جامع قم، در مرکز شهر قم و در محله لب چال در خیابان آذر و نزدیک دروازه ری واقع شده‌است. از راه خیابان آذر، بزرگراه "عمار یاسر" و تونل غدیر می‌توان به این مسجد دسترسی پیدا کرد. این مسجد، مجموعه‌ای از بناهای چند عصر و دوره است. سال احداث بنای کنونی گنبد خانه ۵۲۹ هـ. ق است، این تاریخ تا پیش از تعمیرات دوران فتحعلی شاه در کتیبه‌های گچبری موجود در بنا به وضوح نمایان بوده‌است. به بیان صنیع الدوله در کتاب مرآت البلدان در نیمه دوم قرن سوم ساخته شده‌است. مسجد جامع قم از بناهای قدیمی شهر است که بانی آن معلوم نیست اما در کتاب گنجینه آثار قم آمده‌است که بانی این مسجد و مدرسه روبه روی آن که جانی خان نام دارد سلطان جانی خان پادشاه تاتار ترکستان است و تاریخ بنای آن هم سال ۷۵۵ بوده‌است. قدیم‌ترین منبعی که در آن به وجود مسجد در این مکان اشاره شده است کتاب تاریخ قم، نوشته حسن بن محمد قمی است که در سال ۳۸ هجری نوشته شده است و در آن تصریح شده که ابوالصدیم حسین بن علی بن آدم اشعری مسجد جامع قم را که در میان قم و کمیدان بوده است در میانه قرن چهارم هجری بنا کرده است. مسجد ارگ
مسجد ارگ نام یکی از مساجد مشهور و تاریخی شهر تهران است که در بافت تاریخی تهران در میدان ارگ و نزدیک بازار بزرگ تهران جای گرفته‌است. مسجد فرح‌آباد
مسجد فرح‌آباد بخشی از مجموعه تاریخی فرح آباد است که در دوران صفویه (شاه عباس اول) با سیاق معماری مکتب اصفهان احداث گردیده‌است.در بنا کتیبهٔ تاریخ‌دار یافت نشده‌است اما بنای آن را حدود سال ۱۰۲۵ هجری قمری تخمین می‌زنند. مجموعه فرح آباد که شاه عباس بخشی‌هایی از دوران سلطنت خود را در آن گذرانده‌است شامل مسجد، پل و کاخ جهان‌نما می‌شده‌است که از ان میان تنها مسجد به دلیل موقعیت مردمی اش بجا مانده‌است.  این مسجد که در فاصله ۲۵ کیلومتری ساری و ۲ کیلومتری دریای خزر واقع شده، طیق برنامه‌ریزی انجام شده به موزه تشیع شمال کشور تبدیل می‌گردد. مسجد مهرماه سلطان (ادرنه‌قاپی)
مسجد مهرماه سلطان مسجدی از دورهٔ عثمانی در ادرنه‌قاپی در نزدیکی دیوارهای قسطنطنیه در استانبول، ترکیه است. این مسجد در قلّهٔ تپّهٔ ششم در نزدیکی بلندترین جای این شهر قرار گرفته‌است. این مسجد یک نشانهٔ شهری مهم برای استانبول است. اورشلیم
مسجدالاقصی پس از مسجد الحرام در مکه و مسجد النبی در مدینه، مقدس‌ترین مکان در دین اسلام است و اداره آن به عهده بنیاد وقف –و در رأس آن مفتی اعظیم بیت‌المقدس– است. مسلمانان معتقدند در شب اسراء، پیامبر اسلام از مکه به این‌جا سفر کرده و با روح همه پیامبران پیش از خود عیادت کرده‌است. کمی دورتر، بنای قبه‌الصخره قرار گرفته. صخره در واقع سنگی است که مسلمانان معتقدند پیامبر اسلام از روی آن به معراج رفته‌است. مسلمان‌ها در تمام طول سال به این مکان مقدس می‌آیند. اما معمولاً شلوغ‌ترین زمان ماه رمضان است که در هر جمعه آن صدها هزار نفر برای نماز جمعه به مسجد می‌آیند. مسجد ابوذر
مسجد جامع ابوذر واقع در خیابان ابوذر در محله قدیمی به نام فلاح واقع شده‌است. امروزه این محله به نام «ابوذر» خوانده می‌شود ولی از طرف بسیاری از ساکنین قدیمی «فلاح» خطاب می‌شود. این مسجد یکی از پایگاه‌های منطقه ۱۷ محسوب شده و مراسم رسمی و مذهبی منطقه ۱۷، بیشتر اوقات در این مسجد برگزار می‌شود. مسجد ابن طولون
مسجد ابن طولون () این مسجد در قاهره (مصر) قرار دارد، دارای دو گنبد و یک مناره می‌باشد. این بنا در دوره حکمرانی احمد بن طولون ساخته شده است. مسجدالاقصی
دولت اردن، متولی رسمی مجموعه مسجدالاقصی است. بر اساس پیمان‌نامهٔ صلحی که در سال ۱۹۹۴ میلادی، میان اسرائیل و اردن بسته‌شد، مقرر شد تا عبادت یهودی‌ها در محوطه مجموعه مسجدالاقصی منع شود و دولت اردن، متولی رسمی مجموعه مسجدالاقصی باشد. مسجدالاقصی
به هر حال فارغ از اعتقادات دینی، قدمت بیش از یک هزار ساله این مسجد نیز، سبب اهمیت تاریخی این مسجد است. مسجد امام حسن عسگری
مسجد امام حسن عسگری مربوط به دوره قاجار است و در خمینی شهر، خیابان شریعتی جنوبی، کوچه جعفری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قم
مسجد اعظم در غرب حرم فاطمه معصومه واقع شده‌است و به دستور سید حسین طباطبایی بروجردی ساخته شده‌است. این مسجد در سال ۱۳۷۴ هجری قمری توسط حسین بن محمد معمار معروف به «لرزاده» بنا شده‌است. این مسجد که به جهت شوکت و عظمت، مسجد اعظم نام گرفته‌است، در زمره مساجد سه ایوانی جای می‌گیرد. شبستان و گنبد این مسجد مزین به کاشی‌های معرق است. مسجد جامع اصفهان
هم اکنون، مسجد جامع فعلی که به «مسجد عتیق» هم معروف است در میدان قیام، خیابان مجلسی و در آخر بازار بزرگ قرار دارد. برای حفظ بنا ورودی‌های مختلف آن را مسدود کرده‌اند و تنها ورودیِ جنوب شرقی باز است. مسجد جامع اصفهان در طول این سال‌ها به دلیل تأثیرپذیری از اندیشه‌های مختلف و شیوهٔ زندگی مردم دچار تغییرات بسیار شده‌است. به عقیدهٔ "قلعه‌نویی" «نقشه و موقعیت مسجد نسبت به سال‌های قبل در نظام شهر و به عنوان فضایی شهری تضعیف شده‌است.» مسجد شاه (اصفهان)
مسجد شاه که با نام‌های مسجد سلطانی، مسجد جامع عباسی و مسجد امام نیز شهرت دارد، مهم‌ترین مسجد تاریخی اصفهان و یکی از مساجد میدان نقش جهان است که در طی دوران صفوی ساخته شد و از بناهای مهم معماری اسلامی ایران به‌شمار می‌رود. این بنا شاهکاری جاویدان از معماری، کاشی‌کاری و نجاری در قرن یازدهم هجری است. مسجد شاه در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا همراه با میدان نقش جهان، به عنوان یکی از میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است. مسجدالاقصی
در قسمت غربی مسجدالاقصی بین مهمانخانه کرد و مدرسه ارغوانیه قرار دارد. و نام دیگر آن در ارغوان است بنام کسی که مدرسه ارغوانیه را ساخته و وقف کرده‌است. مسجد امیرچقماق
این مسجد در ضلع جنوبی میدان امیرچخماق قرار دارد و در کریاس (ساختمان جلوی درب ورودی) مسجد که به میدان باز می‌شود، سنگی نصب گردیده که بر آن متن وقفنامه‌ای به خط نسخ نقر شده‌است. قبةالصخره
گنبد طلایی قبه تقریباً در میانهٔ حرم شریف واقع گردیده، سه متر و نیم از کف و صحن حرم شریف بلندتر است و با هشت پلکان از چهار طرف به صحن حرم مربوط می‌شود، این پلکان‌ها را در اصطلاح موازین می‌نامند. طول بعضی از این پلکان‌ها زیاد بوده و با معماری بسیار زیبایی ساخته شده‌است که با محاذات ستونها و طاقهایی بر روی آن‌ها، منظره دروازه‌هایی را پیدا می‌کند که با شکوه خاصی در اطراف سکو دیده می‌شود. به نحوی که شخص از پایین احساس می‌کند که از دروازهٔ بزرگی باید وارد مسجد شود. در جستجوی علت احداث این سکو چنین به‌نظر می‌رسد که برای حفظ حالت طبیعی صخره مقدس که قلهٔ کوه بوده و برای تبدیل شیب تند اطراف آن به یک سطح مسطح و صاف بنا گردیده‌است. مسجد حاج هادی قمشه‌ای
مسجد حاج هادی قمشه‌ای مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرضا، خیابان حکیم الهی، میدان جدیدحکیم الهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. علی‌اکبر اصفهانی
استاد علی اکبر اصفهانی (استاد) از هنرمندان نامی سده یازدهم هجری است. وی از معماران دوره صفوی در ایران است. مسجد شاه اصفهان (امروزه مسجد امام) یکی از مهم‌ترین آثار ساختمانی اوست. ساخت این مسجد به فرمان شاه عباس اوّل بوده و در سال ۱۰۲۵ هجری قمری پایان یافته‌است. مسجد شاه در ضلع جنوبی میدان نقش جهان قرار دارد. علی رضا اصفهانی، خوشنویس معروف صفوی کتیبه‌های این مسجد را نگاشت. مسجد توکیو
مسجد توکیو (به ژاپنی: Tōkyō-jāmii 東京 ジ ャ ー ミ) همچنین به‌عنوان توکیو کَمی، مسجدی است که در منطقه اویاما-چو بخش شیبویا در توکیو واقع شده‌است. این مسجد بزرگترین مسجد ژاپن است. آرامگاه عیسی خان
آرامگاه عیسی خان نیازی در مجموعه آرامگاه‌های همایون در دهلی هند واقع شده‌است. مقبره، به شکل هشت ضلعی و عمدتاً از ماسه سنگ قرمز، در سالهای ۱۵۴۷–۱۵۴۸ در زمان سلطنت شیرشاه سوری ساخته شد. مسجد عیسی خان در غرب مقبره قرار دارد که به همراه سایر ساختمانها از مجموعه مقبره‌های همایون را تشکیل می‌دهند که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند. حرم امام حسین
حرم حسینی که یکی از شاهکارهای معماری دوره آل بویه است، در قلب شهر کربلا واقع و دارای ده در ورودی به داخل صحن شامل: دو در قسمت جنوبی (باب القبله و باب الرحمه) سه در قسمت غربی (در زینبیه و در راس الحسین و باب السلطانیه) دو در قسمت شمالی (باب السدره و باب الاسلام) سه در قسمت شرق صحن (باب الکرامه و باب الشهدا و باب قاضی‌الحاجات) می‌باشد. همچنین دارای ۶۵ حجره‌است که در مقابل هر یک از حجره‌ها یک ایوان قرار دارد. یک مسجد بزرگ هم در قسمت شرقی صحن بین در قاضی‌الحاجات و در الشهدا و در الکرامه و در قسمت جنوب صحن تکیه یا خانقاه بکتاشیه احداث شده‌است. مسجدالاقصی
این دو در در کنار هم در قسمت غربی مسجدالاقصی قرار دارند و امروزه از اصلی‌ترین دروازه‌های ورودی محسوب می‌شوند. باب السلسله را بخاطر نزدیکی اش به قبه السلسله به این اسم نامیده‌اند. مسجد شهدا (باکو)
مسجد شهدا () یا مسجد ترکی مسجدی در نزدیکی بلوار شهدای شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان است. این مسجد در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی با کمک دولت ترکیه ساخته شد. این مسجد هم‌اکنون به عنوان اقامتگاه رسمی وابسته مذهبی سفارت ترکیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. بازسازی این مسجد از سال ۲۰۰۹ آغاز شده است. معراج
اختلاف‌نظر جدی دیگر، دربارهٔ محل مسجدالحرام و مسجدالاقصی است؛ در این مورد مفسران مسلمان نیز با یکدیگر هم‌نظر نبوده‌اند. مسلمانان معمولاً مسجدالحرام را با مکه یا کعبه یکی دانسته‌اند و چند جای دیگر قرآن نیز این عبارت به همین شیوه به کار رفته، هر چند گاه در احادیث و تفاسیر نیز اختلافاتی دربارهٔ آن دیده شده‌است. اختلاف‌نظرها دربارهٔ محل و معنای مسجدالاقصی حتی بیشتر است. در قدیمی‌ترین متون اسلامی، گروهی از مسلمانان مسجدالاقصی را با شهر اورشلیم و به‌طور خاص با معبد آن یکسان دانسته‌اند. با این حال، در نظر عده‌ای دیگر، مسجدالاقصی محلی در بهشت است. نلدکه و شوالی هر دو نوشته‌اند که منظور سفری میان مکه و اورشلیم است و داستان سفر به آسمان‌ها بعد از مرگ محمد و به احتمال زیاد با در نظر گرفتن سفرهای آسمانی موجود در ادبیات قدیمی‌تر مسیحی ایجاد شده‌است. برترام شریک اعتقاد داشت منظور از مسجدالاقصی مکانی در بهشت است اما در دوره عبدالملک بن مروان، خلیفه اموی، با بیت‌المقدس یکی دانسته شده‌است؛ در آن عهد، مکه تحت حاکمیت عبدالله بن زبیر بود که با امویان دشمنی می‌ورزید و دستگاه خلافت بیت‌المقدس را بالا برد تا مکه را پایین آورد و به همین جهت مسجدالاقصی با اورشلیم یکی معرفی شد. از جمله مخالفان این نظریه، افرادی مثل هورویتس هستند؛ او در اثری به سال ۱۹۱۹ تلاش کرد آن را رد کند. با این حال، هورویتس همچنین می‌گوید «اگر تفاسیر اسلامی نبود، هیچ‌کس به فکرش نمی‌رسید میان مسجدالاقصی و اورشلیم ارتباطی وجود دارد و باید از شریک تشکر کرد که پی برد باید در بهشت دنبال دورترین مسجد (مسجدالاقصی) گشت.» به گفته امیرمعزی، تمایز میان اسراء و معراج در ادبیات اسلامی از زمان یکسان پنداشته‌شدن مسجدالاقصی با بیت‌المقدس به وجود آمده‌است. مسجدالاقصی
در روایات شیعی دیگری هم، فضیلت این مسجد حتی از مسجد النّبی هم بیشتر دانسته شده‌است: در روایتی از محمد آمده‌است: یک نماز در مسجد من (مسجد النبی) بهتر از هزار نماز در دیگر مساجد است، به جز مسجدالحرام و مسجد الأقصی. مسجد
هانری کربن می‌گوید در آغاز با تفکر به پرواز پرندگان در آسمان، تصمیم گرفته شد فضایی همانند آسمان و در واقع در مقابل پرستشگاه آسمانی، پرستشگاهی زمینی ساخته شود که در واقع این محل مکان ارتباط میان آسمان و زمین باشد. پرستشگاه مفهومی از فضایی است که مسجد ایرانی را معنی می‌کند. در میان صحن مسجد، حوض آبی قرار دارد که تصویری از آسمان، که همان پرستش گاه مثالی است و کاشی‌های گنبد را نمایان می‌سازد. آب حوض، آیینه‌ای است که از طریق همین آیینه حقیقت نماد مرکزیت آشکار می‌شود. فیلسوفان بزرگی که در اصفهان زندگی می‌کردند همین نمود آیینه در پرستشگاه مثالی را بیان کرده‌اند. مساجد دارای ۴ ایوان هستند که در امتداد ۴ افق هم قرار دارند، اما اگر ما در یکی از ایوان‌ها قرار بگیریم قادر خواهیم بود هم ایوان و هم تصویر ایوان را در حوض ببینیم. این تصویر، تصویر مجازی است که ما می‌بینیم و انتقال تصویر از قوه و مجاز به واقعیت همان تأویل است که برای سهروردی رسوخ به عالم مثال بود. تصویر معنوی بر هر دریافت تجربی تقدم دارد و آیینه دقیقاً همان چیزی که در جهان واقعی قرار دارد را به ما نشان می‌دهد و ما را به سمت بعد معنوی تصویر می‌برد. به گفتهٔ یکی از بزرگان ایرانی دیدن چیزها در «هور قلیا» همان «اقلیم هشتم» یا «مدینهٔ تمثیلی» است و آیینه است که این راه را به ما نشان می‌دهد. «تمثیلی که مساجد ایرانی از صورت مثالی پرستشگاه آسمانی ارائه می‌دهند، با تعریض‌های ساختاری به رقم ۱۲ که عدد کلیدی ریاضیات عرفانی شیعه اثنی عشری است، دقت بیشتری پیدا می‌کند.» تحلیل ساختار مسجد و فضای ریاضی آن باعث شده که شاخص‌های بسیاری نمادین شود. مثلاً کتیبهٔ شاه طهماسب اول که گرداگرد ایوان جنوبی قرار دارد، نام ۱۴ معصوم را دربردارد؛ یا "سعید قمی" با سنجش ۱۲ زاویهٔ مکعب کعبه نام ۱۲ امام را سنجیده و این نکتهٔ پنهانی را دریافته‌است. به گفتهٔ "هانری کربن" اصفهان مقر هور قلیا است و شاه عباس اول هنگامی که حکومت را به دست گرفت تصمیم داشت اصفهان را بر اساس تصویر شهرهای بهشت و آنچه در قرآن، کتب عارفان و حکما نقل شده ایجاد کند. مساجد هفت‌گانه
مسجد علی بن أبی طالب در شرق مسجد فاطمه واقع شده و در بالای یک تپه مستطیلی است، طول آن ۸٫۵ متر و عرض آن ۶٫۵ متر است، این مسجد احتمالاً همزمان با مسجد فتح ساخته و مجدداً بازسازی شده باشد و گزارش شده‌است که حضرت علی در این موقعیت عمرو بن عبدود امیری را که در جنگ احزاب از حصار خندق عبور کرده بود را کشته‌است، این مساجد در حال حاضر با حفظ میراث خود بازسازی شده‌اند. شهرداری مدینه منطقه را بهبود داده و آن را به عنوان یک باغ بزرگ با ساختمان‌های کوچک کاشته‌است. قبله
قبله مسلمانان ابتدا مسجدالاقصی یا بیت‌المقدس بود. لیکن در سال دوم هجری به فرمان الله، قبله از مسجدالاقصی به مسجدالحرام یا کعبه تغییر یافت. به اعتقاد مسلمانان کعبه اولین خانه خدا بر روی کره زمین است که توسط حضرت آدم بنا شد و پس از ویرانی در طوفان نوح مجدداً به وسیله ابراهیم تجدید بنا شد. خادم الحرمین الشریفین
خادم الحرمین الشریفین لفظی تاریخی و لقبی احترام‌آمیز، به معنای محافظ یا کلیددار دو مسجد از مقدس‌ترین مساجد اسلامی، مسجدالحرام در مکه و مسجدالنّبی در مدینه است. پادشاهان آل سعود، به صورت رسمی و در مکاتبات اداری با این لقب خطاب می‌شوند.