ایل افشار در چه منطقه ای ساکن بودند؟
تکاب
نام افشار برگرفته از نام قبیله کوچک قرخلو افشار است، که ترکمانان بودند؛ و در حین تاخت و تاز مغول‌ها به ایران، ماندگاه خویش را در حوالی رود اترک رها کردند و به آذربایجان روی آوردند. شاه اسماعیل صفوی قسمتی از ایشان را به شمال خراسان کوچانید و در حوالی ابیورد و نسا جای داد. سپس شاه عباس صفوی در اوایل اقتدار خود، به منظور کاهش نفوذ اقوام محلی، ایل افشار را از خراسان کوچانید، و در جلگه سرسبز و خرم ارومیه و منطقه افشار متوطن گردانید، و امور سرحدی این منطقه وسیع و مهم را تقریباً به طول ۱۲۰ کیلومتر می‌باشد، در عهده آن‌ها گذاشت و بدین جهت این منطقه به افشار موسوم گردید است. منطقه افشار از دو قسمت مشخص و با دو آب و هوای متفاوت تشکیل یافت، و در منتهی‌الیه جنوب خاورای آذربایجان غربی، مابین بیجار، گروس، سقز، خمسه زنجان و سراسکند میانه واقع شد است. منطقه‌ای که مرکز آن تکاب است و معروف به یوخاری‌محال (محال علیا) و منطقه دیگر را که مرکز آن صائین‌قلعه یا همان شاهین‌دژ فعلی است آشاقی‌محال (محال سفلی) می‌نامند. ایل افشار
افشارها طایفه‌ای از تُرک‌های اغوز هستند که در ایران، ترکیه و جمهوری آذربایجان پراکنده‌اند. مراکز اصلی سکونت آنان در ایران استان‌های آذربایجان غربی، زنجان، خراسان، کرمان و فارس است؛ اما تیره‌هایی از آنان را در استان‌های آذربایجان شرقی، لرستان، قزوین، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، همدان (صالح آباد)، خوزستان، استان مرکزی، البرز (شهرستان ساوجبلاغ) و چهارمحال و بختيارى (شهرکرد و شهرستان بن) می‌توان یافت. افشاریان
نادرشاه افشار در سال ۱۰۶۶ خورشیدی در ایل افشار (یکی از قبایل ترکمان) در درگز در شمال خراسان به دنیا آمد. این ایل به دو شعبه بزرگ تقسیم می‌شد: یکی قاسملو و دیگری قرخلو؛ نادر شاه افشار از شعبه اخیر بود. طایفه قرخلو را شاه اسماعیل از آذربایجان به خراسان کوچاند و در شمال آن سرزمین، در نواحی ابیورد و درگز و باخرز تا حدود مرو جای داد؛ تا در برابر ازبکان و ترکمانان مهاجم سدی باشند. تعداد بسیاری از این ایل‌ها در زمان شاه عباس اول در ایل شاهسون ادغام گشتند. ترک‌های خراسانی
برخی طایفه‌های کنونی افشار ساکن در خراسان: اِمبِرْلو یا ایمرلو، ارشلو ، بغایری،اوتانلو، اَیَدلو، ایمانلو (معروف به عبدالملکی)، پاپالو، تکللو یا تَکه‌لو، زَنگانلو، سَروَرلو، قِرقلو یا قِرخِلو یاد کرده‌اند که در نواحی دره گز خراسان پراکنده‌اند. اوبرلینگ به نقل از بروگ به اقامت برخی طایفه‌های افشار در جنوب بجنورد، فاروج، شیروان، قوچان، و نواحی میان سبزوار و نیشابور(خوشاب، بخش سرولایت,طوایف سبزی،بیات)اشاره می‌کند. ایل افشار
اَفشار یا اوشار یکی از ایل‌های تُرک‌های اغوز جزء گروه قومی ترک‌های آذربایجانی هستند. که عده‌ای از آنها در زمان سلجوقیان و عده‌ای دیگر در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایه‌های دودمان صفوی را بنیاد گذاردند. ایل افشار یکی از هفت ایل اصلی قزلباش بوده است. این ایل به دو شعبهٔ بزرگ تقسیم می‌شد: یکی قاسملو و دیگری ارخلو یا قرخلو؛ نادرشاه افشار از شعبهٔ اخیر بود. طایفه قرخلو را شاه اسماعیل از آذربایجان به خراسان کوچاند و در شمال آن سرزمین، در نواحی ابیورد و درهٔ گز و باخرز تا حدود مرو مسکن داد؛ تا در برابر ازبکان و ترکمن‌ها مهاجم سدی باشند. تعداد بسیاری از این ایلها در زمان شاه عباس اول در ایل شاهسون ادغام گشتند.
ایل جاف
جاف‌های ایران دراستان کرمانشاه و در ناحیه ثلاث باباجانی و جوانرود و کرمانشاه وسنقر و سرپل ذهاب و روانسر نیمی هم در پاوه هستند که درایران ساکنند هستند و دراستان کردستان ایران اکثراً ساکن شهر سقز و جاف‌های عراق در شهرهای چمچمال و کرکوک و سلیمانیه و حلبچه و … سکونت دارند. (البته اکثریت جاف‌ها ساکن عراق هستند). ایل مافی
ایل مافی در کرمانشاه شهرستان صحنه، بخش دینور در روستاهای سیاخانی، گرماب، خلیل‌الله، کرتویج علیا وبه صورت پراکنده در کنگ و علی‌آباد دینور، و در روستاهای زامله و سر زامله و کالیان بخش بیلوار، و در شهرستان سرپل‌ذهاب در روستاهای قره بلاغ شیخمراد، قره بلاغ اعظم، قراویز، دستک و زرینجوب ساکن می‌باشند. استان گیلان
پیش از میلاد در کرانه دریای خزر اقوامی همچون کاسپی‌ها و کادوسی‌ها و آماردها ساکن بوده‌اند. کاسپی‌ها در طول سواحل جنوب غربی دریای خزر زندگی می‌کردند. اینکه آیا آن‌ها شمال یا جنوب رود کورا (منشعب از نام کوروش بزرگ) هم زندگی می‌کردند مشخص نیست. کاسپی‌ها باید ایرانی یا شدیداً تحت تأثیر فرهنگ ایرانی دانسته شوند. به نظر می‌رسد که گیلها (گیله مردان) که جنگجو ذکر شده‌اند، حدود قرن اول یا دوم قبل از میلاد، وارد ساحل جنوبی دریای خزر و غرب رود آماردوس (بعدها سفیدرود) شدند و همراه با دیلمیان در آنجا سکنی گزیدند. این دو نوعی گویش ایرانی شمال غربی تکلم می‌کردند که تا حد زیادی برای سایر فارسی زبانان قابل فهم نبود. آن‌ها احتمالاً از منطقه داغستان آمده‌اند و جایگزین کادوسیان شده‌اند. متعاقباً از رود آماردوس هم گذشتند و به همراه دیلمیان جایگزین آماردی‌ها شدند. از آن‌ها هم مانند دیلمیان به عنوان همراهان شاهان ساسانی نام برده شده ولی به عقیده عده‌ای به نظر نمی‌رسد تحت فرمان مؤثر آنان درآمده باشند. شهر گیل‌ها در نزدیکی دریا بود. کاسپی‌ها خودشان ظاهراً به کوه‌ها سوق داده شده بودند. سپس در شرق، کادوسیان می‌زیستند که ظاهراً با گیل‌ها آمیخته بودند و از ساحل تا کوه سکنی داشتند. آماردی‌ها در حاشیه رودخانه سپیدرود سکونت داشتند. طایفه‌های ایل باصری
ظایفه لَب‌موسی (یا لبوموسی) یکی از طوایف بزرگ ایل باصری می‌باشد. نام خانوادگی اکثر مردم این طایفه شیروانی می‌باشد. مردم این طایفه در نواحی مرودشت ،شیراز ،پاسارگاد ،جهرم (بخش کردیان) و خرامه ساکن می‌باشند. اینانلو
ابیوردی، اسلاملو، چهارداچیریک، قورت، قورت بیگلو، قورت ایلركی، قورت رحیم شمشیری، دیندارلو، یغمورلو، ایران شاهلو. افشاراوشاقی، چایان، بیات، اصلانلو، زنگنه، بلاغی، امیرحاجی‌لو، قزلباش (غلباش)، خوبیارلو، دادبیگلو، دهولو، رئیس بیگلو، زرندقلی، سكزلو، قره قره. چیغیلو، توللی، كرایی، گوگ‌پر، محمودبیگلو، محمدعلی بیگلو، ایل خاص، سوروكلو، الواكلو، قرایی، نوواكی و طایفهٔ شاهسون ساكن در مناطق نیریز و استهبان كه از طایفهٔ بزرگ گوگ‌پر یا ایران شاهی‌لو می‌باشند. افشاری
نام افشاری به ایل افشار اشاره دارد که از اقوام ترک آذربایجانی هستند. افشاری در ردیف‌های قدیمی‌تر (نظیر ردیف میرزاعبدالله) اهمیت کمتری داشته و مدت اجرای آن کمتر از ۵ دقیقه بوده اما در ردیف‌های جدیدتر اهمیت بیشتری پیدا کرده، چنان‌که اجرای آن به راحتی تا ۳۰ دقیقه نیز ادامه می‌یابد و حتی در اجرای ردیف توسط نورالدین رضوی سروستانی آواز افشاری ۴۵ دقیقه طول کشیده‌است. طایفه‌های ایل باصری
مردم این طایفه نسبتاً کوچک اکثراً ساکن نواحی بیضا ،شیراز و رامجرد می‌باشند. گویش افشاری
زبان افشاری شاخه‌ای از زبان ترکی آذربایجانی است که در ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه، سوریه، قسمت‌هایی از افغانستان رایج است؛ که بیشتر به عنوان یک گویش ترکی آذربایجانی شناخته می‌شود که همانند دیگر گویش‌های ترکی در میان زبان‌های دیگر یافت می‌شود. اصانلو
شاخه‌ای از افشار اوصالو هم در نزدیک قزوین () و خمسه زنجان می‌زیستند. این شاخه از افشاراصانلو، به ظاهر همانهایی هستند که آقا محمدخان قاجار آن‌ها را به سبب شجاعت و مهارت بالا در سوارکاری و جنگاوری برای محافظت از سرحدات پایتخت جدید (تهران) به خوار (گرمسار کنونی) () و خانوارهایی از آن‌ها را نیز برای دفاع در مقابل ترکمنان سرکش و یاغی به مازندران فرستاد (). ایل افشار
از نظر قالی‌بافی، چادرنشینان افشار گرهٔ تُرکی و روستائیان گرهٔ فارسی به کار می‌برند. در واقع اصالت قالیچه‌های کرمان را در کارهای ایلات افشار باید جستجو کرد که نقشه و طرز بافت آن‌ها وجه مشترکی از هنر مردم آذربایجان و کرمان که به خوبی با هم آمیخته شده‌است. بزرگترین شهر افشارنشین ایران و جهان شهر ارومیه است چنانچه لرد کرزن در قرن بیستم هنگام ورود به شهر ارومیه می‌نویسد: «این شهر که در ارتفاع ۴۴۰۰ پا از سطح دریاست بین ۳۰۰۰۰ و ۴۰۰۰۰ نفر سکنه دارد که بیشتر آنها طایفهٔ ترک افشار هستند، ولی مقدار متنابهى اقلیت های نسطورى (آشورى)، کلیمی و ارمنی را هم در بر مى گيرد.» ‏بیشترین افشار های شمال خراسان نیز در شهرهای قوچان ،دره گز، کلات و شیروان و قسمت هایی هم در مینودشت و رامیان، آزادشهر استان گلستان هستند عمارلو (گیلان)
بیشتر ساکنان شهرستان رودبار از ایل عمارلو می‌باشند. ایشان پس از ورود نام خود را بر روی مناطقی که حکومت می‌کردند نهاده‌اند. هنوز هم اسم عمارلو نام یک بخش (با دهستان‌هایی چون جیرنده - کلیشم _خورگام - و بلوکات) در شهرستان رودبار عمارلو می‌باشد. عمارلو به کرمانجی (emarlû/amarlû/omerlû) از ایل‌های بزرگ کردکرمانج و از قوم‌های باستانی خاورمیانه است. مردم این ایل به زبان کُرمانجی سخن می‌گویند. سرزمین اصلی و نخستین ایشان ایالت وان در کردستان ترکیه می‌باشد؛ و امروزه در سوریه، ترکیه، و ایران سکونت دارند. در پی ظلم و ستم بی امان صفویان، طایفه‌هایی از ایشان به اجبار همراه با دیگر ایل‌ها، حدود ۴۴۰ سال پیش، از کردستان به خراسان کوچانده شدند. ایل عمارلو یک توقف ۱۳۰ ساله در هجرت تاریخی خود را در سرزمین خراسان سپری کرد. نادرشاه افشار، در سال ۱۱۱۱ هجری خورشیدی، این قوم را به سرپرستی ولی خان بزرگ ( از نوادگان آن بزرگ شیخ حسام الدین رنجبر میانکوشکی فرزند جوانشیر بزرگ، متحد میرزا یوسف گدونی در جنگ لیویک و کوهستان های ویکَندی به تاریخ ١۱۷۱ ه.ش) از قوچان به گیلان، کوچاند تا جلوی تاخت و تاز و تجاوز روسها در این منطقه گرفته شود. بارزترین نوادگان خان‌های این ایل از همین منطقه هستند. ایلات قوم لر
یکی از طوایف بزرگ لُر می‌باشد که قسمتی از آن‌ها در بخش الوارگرمسیری و اندیمشک و قسمتی دیگر در خرم آباد و در دوره چگنی ساکن می‌باشند.اسم این طایفه از اسم نیای آن‌ها به نام میرزا شکل گرفته‌است.فرزندان میرزا که در بخش الوارگرمسیری و اندیمشک زیستند عبارتند از رضا-کلورضا-شیرمرد و شیرزاد که البته فرزندان رضا خود به دو شاخه تقسیم می‌شوند که از اسم همسران رضا به نام‌های فرخی و گلناز شکل گرفتند. دو فرزند دیگر میرزا به نام‌های احمدبک و جافربک نسل طایفه میرزاوند در دوره چگنی رو تشکیل دادند در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران جلد6 نوشته سرتیپ حسینعلی رزم آرا نام دهستان میرزاوند و آبادی‌ها و بُنه‌های این طایفه در بخش الوارگرمسیری ذکر شده‌است از چهره‌های نام آشنای این طایفه می‌توان استاد محمد میرزاوندی خواننده حنجره طلایی لرستان در دوران جنگ ایران و عراق رو نام برد.  از ایلات لرستان می باشد  قیاسوند یکی از طوایف که در بالاگریوه ساکن می‌باشد . عده‌ای از ایل قیاسوند در پلدختر خرم آباد بروجرد درود ازنا الیگودرز ساکن هستند.  خارج از لرستان در قزوین لوشان .نهاوند.ملایر .ایلام .دره شهر .اندیمشک .کرمانشاه.و... در کشور عراق با فامیلی القیسی و الفیلی تبعید و ساکن هستند . جمعیت ایل قیاسوند بالا ۵۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است بخشی از ایل بالاگریوه است که از جنوب خرم‌آباد تا اندیمشک ساکن هستند، دیرکوند به سه شاخهٔ اصلی میر، قلاوند، بهاروند و تیره‌های وابستهٔ دیگری مانند نجفوند، طافی، شورابی، ساتیاروند، طالبوند و … تقسیم می‌شود. تا دههٔ ۱۹۲۰ میلادی جمعیت این ایل بیش از ۱۰٬۰۰۰ خانوار بودند، ولادیمیر مینورسکی دیرکوندها را از طایفه جنگروی معرفی می‌کند. دیرکوندها به گویش لری بالاگریوه‌ای تکلم می‌کنند.قلاوند یکی از طوایف بزرگ لر و جزء ایل دیرکوند است. سکونت‌گاه اصلی قلاوندها شهرستان اندیمشک و بخش الوار گرمسیری می‌باشد. این طایفه متشکل از ۳۰ طایفه و تیره می‌باشد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به باشاقا، بزرگ، تتر، شانظر، شاطره و کیخا اشاره کرد.رشنو از طوایف لر وابسته به ایل دیرکوند می‌باشد که در لرستان و ایلام ساکن هستند، سکونتگاه اصلی رشنوها لرستان بوده که در دورهٔ والیان فیلی عده‌ای از آن‌ها به همراه والیان به ایلام کوچ کردند. جمعیت رشنوها ۱٬۰۰۰ خانوار برآورد می‌شود. آذربایجان
ژان شاردن، جهانگرد فرانسوی اواخر سدهٔ هفدهم نیز دربارهٔ زبان‌های اصلی ایران صفوی اینگونه بیان می‌کند: ایلات شاهسون، قره‌داغ و شقاقی در استان‌های آذربایجان شرقی و اردبیل سکونت دارند و استان‌های آذربایجان غربی و زنجان نیز از مراکز اصلی سکونت ایل افشار در ایران هستند. کرزن هم جمعیت «اورمیه» (ارومیه) را در سال ۱۸۹۲ بالغ بر ۳۰ تا ۴۰ هزار و بیشتر آنان را از ترکان افشار می‌داند. همچنین به سکونت ۳ هزار خانوار شیعهٔ «قره‌پاپا» (قره‌پاپاق) در مناطق «سلدوز» (نقده) و «براندوز» (باراندوز) اشاره می‌کند. افشار ارومی
حکومت ارومیه تا دوره شاه سلطان حسین در دست خاندان افشار ایمانلو بود. در سال ۱۱۱۹ قمری خدادادخان افشار جانشین واپسین حاکم ایمانلو شد و به این طریق حکومت به خاندان افشار قاسملو انتقال یافت. در دوره قاجار، افشارها بیش از پیش مجبور به پیروی از خواست‌های حکومت مرکزی شدند. از آنان در ازای ابقایشان در حکومت، درخواست پرداخت پول شد و محمدقلی‌خان افشار به آقامحمدخان قاجار ۴۰۰۰ تومان و حسین‌قلی‌خان افشار به فتحعلی‌شاه ۸۰۰۰ تومان پرداخت. همچنین فتحعلی‌شاه خراج‌گذاران و محصلین مالیاتی از تبریز به ارومیه فرستاد و حاکمان افشار را مجبور به پرداخت مالیات کرد. حکومت ارومیه در سال‌های ۱۸۲۳–۲۴ از دست خاندان افشار خارج شد و پس از آن حاکم از طرف ولیعهد یا شاه فرستاده می‌شد. با این حال نفوذ افشارها در ارومیه ادامه یافت. برای نمونه اولین حاکمی که از طرف حکومت قاجار انتخاب شد، ملک قاسم میرزا پسر فتحعلی‌شاه بود که از جانب مادر، از خاندان افشار قاسملو محسوب می‌شد. در مدت حکومت ملک قاسم میرزا، دایی او نجف‌قلی‌خان بیگلربیگی به‌طور جدی با مسائل سیاسی سر و کار داشت. افشارها در دوره حکومت جهانگیر میرزا، دومین دوره حکومت ملک‌قاسم میرزا، اکبر میرزا و ملک منصور میرزا نیز درگیر مسائل سیاسی بودند. خاندان جوانشیر
خاندان جوانشیر () یک طایفه ترک در قره‌باغ بود، که به ایل افشار تعلق داشت، و ایل افشار نیز شعبه‌ای از غز بود. میان سال‌های ۱۷۴۸ و ۱۸۲۲، اعضای این خاندان سران خانات قره‌باغ بودند. محمدآباد افشار
این روستا در دهستان رامجین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۶۶ نفر (۱۰۹خانوار) بوده‌است. طایفه بازگیر
در دوره پهلوی اول بعد از اسکان اجباری عشایر طایفه بازگیر را در منطقه طاف لرستان اسکان می‌دهند ولی بعد از چند سال سکونت درمنطقه طاف به دلیل سرما، سختی ودشواریهای زیاد واختلا فات محلی منطقه طاف را به حاج سید نبی موسوی وحاج خانجان رضایی ریس ایل پاپی می‌فروشند زنگانلوها
طایفه زنگانلو طایفه‌ای است از ایل افشار که از زمان صفویه مانند طوایف دیگر افشار یعنی قرقلو، کوسه احمدلو، پاپالو، ابرلو، گوندوزلو و غیره در ابیورد حکومت‌نشین درگز و کلات زندگی می‌کردند. پوشش ایل جاف
ایل جاف در گذشته یک ایل و طایفهٔ بزرگ کرد بود که برخی از سرداران بزرگ صفوی و افشاری از میان آنان برخواسته‌اند. در حال حاضر برخی از مردم این ایل در ایران و برخی دیگر در عراق ساکن هستند؛ اکثر آن‌ها اهل سنت‌اند و به گویشی معروف به جافی، از گویش‌های سورانی (از شاخه‌های زبان کردی) صحبت می‌کنند. جاف‌ها عمدتاً در مناطق ثلاث باباجانی، جوانرود، روانسر و سرپل ذهاب (ایران، استان کرمانشاه) و بخش‌هایی از شهرهای کلار، حلبچه، چمچال و کرکوک عراق زندگی می‌کنند. طایفه‌های ایل باصری
احتمال می‌رود جد این طایفه از جنوب شرقی اصفهان، احتمالاً ورزنه به ایل باصری پیوسته باشد. هم‌اکنون مردم این طایفه در نواحی پاسارگاد ،مرودشت و شیراز ساکن می‌باشند. خانات آذربایجان ایران
خانات آذربایجان ایران به امیرنشین‌های مختلف آذربایجان ایران گفته می‌شد که در قلمرو کشور ایران و در خود خاک آذربایجان ایران بودند که پس از مرگ نادر شاه افشار در سال ۱۱۶۰ ه‍.ق تا سلسله قاجار در مخالفت با خانات قفقاز در شمال رود ارس، ایجاد شده بودند. ایل چهاردولی
یکی دیگر از سرداران ایل چهار دول به نام سردار مظفر، رئیس قریه محمودجقمحمودجق واقع در۵کیلومتری شاهین دژ می‌باشد، که در دوره محمد علی شاه قاجار و رضا شاه پهلوی می‌زیست. از زندگی این سردار اطلاعات زیادی موجود نمی‌باشد ولی در کتاب "هیجده ساله آذربایجان " نوشته احمد کسروی اشاراتی به آن شده‌است (صفحه693). ایل چرداولی که شاخه‌ای از قوم باستانی ریزه وند در غرب ایران و به ویژه استان ایلام و کرمانشاه بوده بارها از طرف شاهان و خوانین محلی مورد تاخت و تاز قرار گرفته‌اند و به همین منوال شاخه‌هایی از آن در جای جای ایران منشعب شده و مهاجرت کرده‌اند که یکی از این انشعابات چاردولی‌ها هستند که از استان فارس تا شمال ایران گسترده‌اند آخرین تهاجمی که به ایل چاردولی ریزه‌وند شد همگام بود با سیطره والیان لر بر منطقه ایلام که در نتیجه آن ایل ریزوند بشدت در مقابل ورود آنان واکنش نشان داده که در نتیجه تهاجمات پی در پی ایل ریزوند چرداولی دچار فروپاشی شده بود اما در صدوبیست سال پیش تشمال صیدرضا احمدی در منطقه چرداول مجدداً این ایل باستانی را بازسازی کرد و آن را از نابودی کامل نجات داد. همچنین ایشان دوباره قلمرو ایل ریزوند را تعیین کرد و زمین‌های از دست رفته ایل را دوباره از سایر ایلات بازپسگیری کرد اصالت این ایل در استان ایلام منطقه چهار دول ریزوند است که به چرداول معروف است این منطقه از لحاظ استراتیژیک بهترین جای ایلام است مزارع خوب امنیت مکانی برای زندگی جالب … ایل چهاردولی ساکن شهرستان قروه و شهرستان اسدآباد و شهرستان محمود اباد (شاهین دژ) هستند. شهرستان قروه در جنوب شرقی استان کردستان قرار گرفته و از شرق به استان همدان و از جنوب به استان کرمانشاه محدود است. شهرستان قروه از شمال به دهستان اسفندآباد همین بخش، از خاور به شهرستان بهار از جنوب به شهرستان اسدآباد و از باختر به بخش سنقر از شهرستان کرمانشاه می‌پیوندد، ریشه چرداولی‌ها در شهرستان چرداول به نام ایل ریزوند که ساکنان بومی و باستانی چرداول بوده‌اند قرار دارد؛ و به زبان کردی کلهری گویش ریزوندی (چرداولی) که به گویش چرداولی ایل چرداولی بسیار شباهت دارد. سیاه افشار
سیاه افشار، روستایی از توابع بخش پیربکران شهرستان فلاورجان در استان اصفهان ایران است. گفته می‌شود به دلیل اتراق سپاه افشار در این مکان نام آن سپاه افشار و بعدها به سیاه افشار تغییر کرده‌است. از ابتدا عفت الدوله از نوادگان قاجار با دیدن این مکان که پر از چشمه‌های طبیعی بوده‌است، نام آن را هند کوچک می‌گمارد و در آنجا عمارت خود را بنا می‌کند که چندین برج و کبوترخانه داشت که بسیاری از آن‌ها به مرور زمان تخریب شدند. بعد از آن قرضی‌ها اربابیت روستا را به عهده گرفتند و بعد از تقسیم اراضی، مردم صاحب باغ‌هایی شدند که به کشاورزی و دامداری مشغول شدند؛ در حال حاضر در بین مردم این روستا، گلخانه‌داری رونق گرفته اما به دلیل کمبود آب، اکثر زمین‌های کشاورزی رها شده‌اند.در حال حاضر بلوار ورودی روستا با عکس ۹ شهید روستا مزین گردیده است. روستا از قدیم الایام به بهترین نذری دهندگان محرم در استان اصفهان مهروف بوده و هست و هر ساله عزاداران زیادی انجا میایند و دسته های عزاداری بزرگ و با شکوهی دارند. روستا اکنون دارای مدرسه. زمین و پارک بازی کودکان. مسجد. حمام قدیمی. برج های به جا مانده از قدیم . پست بانک. مرکز بهداشت. و مغازه های خدماتی مختلف. ورزشگاه نیمه اماده. کتابخانه و مرکز تجمعات. حسینیه و...می باشد. بختیاری (ناحیه)
بختیاری، ناحیه ای در جنوب غربی ایران است که بیشتر وسعت آن را کوه‌های زاگرس میانی از سلسله جبال زاگرس پوشانده‌است. منطقه بختیاری محل سکونت تیره‌های مختلف ایل بختیاری در استانهای اصفهان، لرستان، خوزستان و چهارمحال و بختیاری را می‌پوشاند. شهرستانهای داران و فریدون‌شهر در استان اصفهان، الیگودرز و درود ،ازنادر استان لرستان، دزفول، اندیمشک، مسجد سلیمان، ایذه و شوشتر در استان خوزستان و نیز شهرستان‌های کیار و لُردِگان و فارسان و کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری را در بر می‌گیرد. ترک‌های خراسانی
منابع‌تاریخی‌زمان‌مهاجرت نخستین‌گروه‌های ایل افشار به خراسان را در آغاز دورهٔ صفوی گزارش می‌دهند. استرآبادی در جهانگشای نادری به مهاجرت ایل قرقلو از آذربایجان به خراسان در زمان شاه اسماعیل اول، و سکنی گزیدن آن ایل در شمال خراسان اشاره می‌کند و می‌نویسد: نواحی سرچشمة میاب کوبکان در کوهستانهای جنوبی محال ابیورد ییلاق، و اتک، شمالی‌ترین ناحیة کوبکان یا کوپکان، و دستجرد و درّه جَز (دره گز) قشلاق طایفه‌های ایل افشار بود. افشان
این روستا در دهستان آشار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۰۷۸ نفر (۲۳۶خانوار) بوده‌است. اوصانلو
اُصانْلو یا اُصالو یا اوسالو یا اوصالو یا اسانلو یا آسانلو از ایلات افشار بودند که بعدها از آن جدا می‌شوند.آنان از قرن ۷ در ایران به سر می‌برند و در قسمت‌های مختلف این کشور پراکنده‌اند.مدتی حکوکت گاورود و مدتی نیز حاکم ارومیه بودند. اصانلو
حوزة جغرافیایی و قلمرو زیست اصانلو، به سبب پراکندگی طایفه‌ها و تیره‌های آن، دقیقاً مشخص نیست. بنابر اسناد تاریخی، از جمله تاریخ افشار ()، گروهی از اصانلوها به هنگام حکومت خاندان گرگین بیک احتمالاً در آذربایجان می‌زیستند و وابسته به افشارهاو ملتزمان دربار و حاکمان منصوب افشاریه بوده‌اند؛ گروه بزرگی از اصانلوها هم هنگامی که امامقلی سلطان اوسالو، حکومت گاورود کردستان‌ را در دست داشت، همراه طایفة ارشلوی افشار، در ۹۹۵ه/ ۱۵۸۷م، اواخر سلطنت خدابنده، در اطراف اصفهان اقامت داشتند (). ایده‌لوها
ایده‌لو طایفه‌ای است از ایل بزرگ افشار، که در زمان صفویه، بفرمان شاه عباس کبیر با سایر طوایف افشار به درگز انتقال و در کلات اسکان داده‌اند، و آنها روستای ایده لو را بنام طایفه ساخته و در آنجا سکونت گزیده‌اند. طبق ضبط عالم آرای عباسی در زمان شاه عباس کبیر، جمشید سلطان کرجی، میرطایفه ایده لو و حاکم ابیورد (درگز) بوده است. بازماندگان این طایفه امروز در ایده لو کلات به امور کشاورزی اشتغال دارند. افشان
افشان (سرباز)، روستایی از توابع بخش آشار شهرستان مهرستان در استان سیستان و بلوچستان ایران است. گلیم افشار خراسان
در همان زمان نیز قبایل آذربایجان در حومه دره گز و ابیورد مستقر شدند و تا زمان حمله روس‌ها به شمال شرق ایران، افشارهای خراسان در اطراف دره گز و کلات نادری باقی ماندند. ترک‌های خراسانی
ترک‌های خراسانی بخشی از مردمان ترک‌تبار ساکن خراسان و نواحی از ترکمنستان تا فراتر از آمودریا هستند که به زبان ترکی خراسانی سخن می‌گویند و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی هستند. جمعیت این گروه در درون ایران و نواحی همسایه در ترکمنستان و فراتر از آمور دریا با استناد به دانشنامه ایرانیکا در حدود یک میلیون نفر است. نادر شاه افشار از ایل افشار خراسان موسس سلسله افشاریه نیز متعلق به این گروه قومی است. افشار قاسملو (اسدآباد)
افشار قاسملو خاندانی از تیره قاسملوی ایل افشار در اسدآباد همدان. اجداد این خانواده چهاربرادر به نام‌های زهرمار خان، نصرالله‌خان، صالح‌خان و خان‌جان‌خان بودند که نادرشاه آنان را پس از بیرون راندن قوای عثمانی از همدان، در اسدآباد حکومت داد. به همراه این چهاربرادر، طایفه‌ای از ایل افشار نیز به اسدآباد آمدند و به این واسطه جلگه اسدآباد به «جلگه افشار» مشهور شد. ایل افشار
افشارهای آناتولی بیشتر از احفاد سه خانواده‌اند که از حلب آمده‌اند و عبارتند از: قوت بیگلی اوغوللاری، گؤندؤز اوغوللاری، کویک اوغوللاری. بهارلو
از اواخر دوره صفوی و اوایل دوره افشار بخشی از طوایف مختلف بهارلو به مرور به استان فارس مهاجرت کردند. بخش اعظم این ایل در فارس مستقر شدند و بخش دیگر که در آذربایجان بودند بعدها در بهار که یورد کهن ایل بهارلو محسوب می‌شد ساکن شدند. ایل ذوالقدر
مهم‌ترین قبایل قزلباش عبارت بودند از ایل افشار، ایل قاجار، ایل شاملو، ایل تکلو، ایل ذوالقدر، ایل روملو و ایل استاجلو، که همگی از آناتولی و سوریه به ایران آمده بودند. هر دودمان به بخش گوناگونی از ایران مهاجرت کرد و رهبرانشان پس از فتح آن مناطق به حکومت آن دیار منصوب شدند؛ بنابراین استاجلوها در آذربایجان و بخشی در عراق عجم و کرمان اقامت کردند؛ فارس در کنترل «ایل ذوالقدر» قرار گرفت، طایفه قهرمانلو در شیروان و ایل شاملو در خراسان اقامت نمود، و ایل تکلو حکمرانی اصفهان، همدان و بخش‌هایی از عراق عجم را گرفت؛ ایل افشار کهگیلویه و خوزستان را داشت و بغداد در کنترل طایفه ماوشلو قبیله‌ای کوچکتر و منشعب از آق‌قویونلو بود. در واقع، مهاجرت قبایل تُرک از آناتولی و سوریه به ایران، که مربوط به قرن چهاردهم است، در به قدرت رسیدن صفویه و ماندگاری آنها به عنوان یک سلسله سیاسی کمک زیادی کرد. طایفه بازگیر
در دوره پهلوی اول و بعد از اسکان اجباری عشایر، طایفه بازگیر را ابتدا در منطقه طاف لرستان اسکان می‌دهند. طایفه بازگیر که در گذشته قسمتی از محدوده طاف را در اختیار داشتند، بعد از چند سال سکونت در منطقه طاف، به دلیل سرمای شدید و دیگر مشکلات، این منطقه را به حاج سید نبی موسوی و حاج خانجان رضایی ریس ایل پاپی می‌فروشند و در منطقه کرگاه، روستاهای محدوده ایل بیرانوند، خرم‌آباد، سیلاخور، اندیمشگ، شوش، بروجرد، پل هرو و دورود ساکن می‌شوند. ایل قاجار
طایفه قاجار منسوب به قاجارنویان ، از سرداران مغول است که در عهد غازان خان می زیست. دسته های مختلف این طایفه پس از انقراض دولت ایلخانان ، در ممالک ارمنستان و شام مسکن گزیدند ، و مانند سایر قبایل ترک به تاخت و تاز و غارتگری پرداختند . امیر تیمور گورکانی پس از لشکر کشی به آسیای صغیر و شام در سال ۸۰۳ (قمری) هنگامی که به ایران باز می گشت، جمعی از طوایف ترکمان را که در شام و ارمنستان و آسیای صغیر به سر می بردند ، با خود به ایران آورد، که طوایف روملو و شاملو و قاجار از آن جمله بودند. از طایفه قاجار جمعی به ترکستان باز گشتند و گروهی در اطراف شهر های گنجه و ایروان و حدود قره‌باغ مسکن گرفتند . ایل شاهسون بغدادی
کوسه‌لَر نام طایفه‌ای بزرگ از ایل شاهسون بغدادی است که توسط شاه عباس در ائتلاف اتحادیهٔ ایل‌های تشکیل دهندهٔ سپاهیان شاهسون قرار گرفت و پس از بازگشت آنان به عراق نادرشاه قریب به اتفاق آن‌ها را از منطقهٔ کرکوک و موصل به خراسان وافغانستان کوچاند. این ایل پس از استقرار در ایران دوران صفوی و زند و افشار و قاجار در جغرافیای ایران جابه‌جا شده و در حوالی آذربایجان، قزوین، شیراز، اصفهان و تهران که پایتخت بوده‌اند، اسکان یافته‌اند. پیش از آخرین اسکان که در منطقه‌ای بین ساوه، همدان و قزوین بوده، دارای تاریخچه مشخص بوده و متعاقب آن در دوران پهلوی اول مانند سایر عشایر کوچ‌رو تخته‌قاپو شده و اسکان یافته‌است. اسکان عشایر این ایل و طایفه‌ها و تیره‌های وابسته را به شهرهای اطراف کوچانده و نسل امروزی این مردم هم‌اکنون در شهرهای تهران، کرج، ساوجبلاغ، قم، اراک، ساوه و برخی در روستاهای قدیمی اطراف ییلاق‌ها و قشلاق‌های گذشته روزگار خود را سپری می‌کنند. به نظر روستای کوسه‌لَر از محل‌هایی باشد که زمانی این طایفه از شاهسون‌ها در آن سکونت داشته یا ییلاق و قشلاق آن‌ها بوده‌است. مقایسهٔ لهجهٔ روستاییان یا دامداران آن اطراف یا داستان‌های پیرمردها و پیرزنان باقی‌مانده می‌تواند تا حدودی به روشن شدن این مطلب کمک کند. روایتی نیز در طایفه‌است که واژهٔ کوسه‌لَر، مخفف و ترکی شدهٔ واژهٔ کوه‌سار و به معنی اهالی کوه‌سار است، چرا که در گذشته این طایفه بیشتر در منطقه‌های کوهستانی به سر می‌برده‌است. تپه افشار
تپه افشار مربوط به عصر مس و سنگ - عصر مفرغ - عصر آهن - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۲۰۰ متری شمال شرق روستای تپه‌افشار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ایل قاجار
ایل قاجار، قاجارها، کاجارها از ایلات ترک اغوز در شمال شرقی، همین‌طور شمال غربی ایران زندگی می‌کردند. قاجارها به عنوان شاخه‌ای از مردمان ترک و از اقوام ایران کهن در نظر گرفته می‌شوند. در سال ۱۷۹۴، شخصی از میان این ایل با نام، آغا محمد خان قاجار توانست پس از سلسله زندیان، حکومتی جدید در تاریخ پادشاهی ایران، با نام قاجاریان را بنیان‌گذاری کند. جمعیت کنونی ایل قاجار، عمدتاً در ایران سکونت دارند. ایل ساکی
سکاها دسته‌ای از مردمان کوچ‌نشین ایرانی‌تبار بودند که قدمتشان، به سده هشتم پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد. سکاها از سده هشتم پیش از میلاد تا آغاز عصر مسیحیت، بر دشت‌های اوراسیا مسلط بودند و در قلمرو وسیعی از سواحل شمالی دریای سیاه در غرب، تا مرزهای شمالی چین در شرق، به زندگی چادرنشینی روزگار می‌گذراندند.برخی معتقدند که ترکیب حروف واژه ساکی دگرگون شده واژه قوم باستانی سکا می‌باشد. گروهی بر این باورند که ساکی‌ها به همراه شاهزاده احمد بن موسی کاظم (مدفون در روستای کرچیان شهرستان ازنا) از حدود بلخ وارد ایران شدند. بعضی از محققان واژه ساکی را به صورت کلی اطلاق بر قوم سکا یا به جا مانده از آن‌ها می‌دانند. دانشمند فقید عبدالحسین زرین کوب دربارهٔ نفوذ سکاها در ایران می‌نویسد: قلعه افشار
این روستا در دهستان صالحان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۳ نفر (۳۲خانوار) بوده‌است. ایل قرخلو
آقای دکتر نوایی نیز در کتاب خود می‌نویسد: «نادر از قبیلهٔ افشار و از تیره قرخلو بود. افشار (اوشار) طایفه‌ای صحرانشین و این قوم که علی الظاهر در ضمن استیلای مغول به ایران آمد و در این سرزمین جا گرفت، مرکز اصلیشان در آذربایجان غربی بود؛ ولی قسمتی از آنان را شاه اسماعیل صفوی به خراسان شمالی در حدود ابیورد کوچ داد تا در برابرازبکان سدی استوار باشند. زبان این طایفه، ترکی بود و محل قشلاقشان در حوالی دستگرد و درگز بود. شهرستان سلسله
برخی معتقدند سِل سِل یا سلسله را فردی از قوم عرب بوده‌است برخی هم نسب سلسله (حسنوندها، کولیوندها، یوسفوندها) را به اسیران نهاوندی می‌رسانند که سال‌ها در میان قبایل عرب زندگی کرده‌اند و سپس به لرستان بازگشته‌اند و در الشتر، مجاور نهاوند سکنی گزیده‌اند.به روایت دیگر آنان فرزندان اردشیر بابکان هستند که تا زمان نادرشاه افشار در منطقه ایلام زندگی می‌کردند اما نادر به پاس جنگ آن‌ها علیه عثمانی منطقه شمال لرستان را به آنان بخشید. بنابر اسناد تاریخی هیچ‌یک از این نظرات نمی‌تواند درست باشد. جمعیت‌شناسی تاریخی منطقه ارومیه
ارومیه یکی از سکونت‌گاه‌های ایل افشار است. گویا نخستین دسته از افشارها که به ارومیه آمدند، افشارهایی بودند که به همراه گرگین بیگ اوصانلو در سال ۸۰۲ قمری در توپراق قلعه، محل حاکم‌نشین ارومیه استقرار یافتند. از زمان آمدن اوصانلوها به ایران اطلاع دقیقی در دست نیست. در گزارشی مربوط به افشارهای حاکم ارومیه ذکر شده که امیر تیمور، گرگین‌بیگ اوصانلو را برای سرکوب کردها و عشایر شورشی ارومیه، در سال ۸۰۲ هجری قمری به حکومت آن منصوب کرد. پس از او دو پسرش یکی بعد از دیگری به حکومت ارومیه رسیدند. افشار ارومی
بر طبق گزارش‌های باقی مانده از دوره صفویه و قاجار، جمعیت افشارهای ارومیه، همواره بسیار بیشتر از جمعیت ساکنین محلی این ایالت بوده‌است. افشارها همچنین به تدریج تمام مقام‌های نظامی، دفتری و مذهبی را به خود اختصاص دادند. با این دو پشتوانه حکومت افشار، باوجود سقوط صفویه و وقایع خونین پس از آن، همچنان در ارومیه تداوم یافت. حسنوند
دانشنامه ایرانیکا و دانشنامه جهان اسلام حسنوندها را ایلی لر معرفی می‌کنند. علی اکبر دهخدا حسنوندها را یکی از ایلات کرد پیشکوه معرفی می‌کند. برخی دیگر نسب حسنوندها را به اسیران نهاوندی می‌رسانند که سال‌ها در میان قبایل عرب زندگی کرده‌اند و سپس به لرستان بازگشته‌اند و در الشتر، مجاور نهاوند سکنی گزیده‌اند. به روایت دیگر آنان فرزندان اردشیر بابکان هستند که تا زمان نادرشاه افشار در منطقه ایلام زندگی می‌کردند اما نادر به پاس جنگ آن‌ها علیه عثمانی منطقه شمال لرستان را به آنان بخشید. بنابر اسناد تاریخی هیچ‌یک از این نظرات نمی‌تواند درست باشد. عده‌ای از کردهای پشتکوه به منطقه الشتر در استان لرستان کوچ کرده و هم‌اکنون به عنوان بخشی از ایل حسنوند به‌شمار می‌آیند. طایفه بازگیر
در دوره پهلوی اول بعد از اسکان اجباری عشایرطایفه بازگیر را در منطقه طاف لرستان اسکان می‌دهند ولی بعد از چند سال سکونت درمنطقه طاف به دلیل سرما، سختی ودشواریهای زیاد واختلا فات محلی منطقه طاف را به حاج سید نبی موسوی وحاج خانجان رضایی ریس ایل پاپی می‌فروشند موتور احمد افشار
موتور احمد افشار یک منطقهٔ مسکونی در ایران است که در دهستان ارزوئیه واقع شده‌است. موتور احمد افشار ۲۳ نفر جمعیت دارد. ایل چاپشلو
ایل چاپشلو یکی از ایل‌های بزرگ ترک در ایران است.این طایفه از تیره‌های بزرگ ایل استاجلو می‌باشد.چاپشلوها در استقرار حکومت شاه اسماعیل یکمسهم جدّی داشتند. ظاهراً در این زمان، چاپشلوها در آذربایجان بودند و بعدها در خراسان ساکن شدند. ایل زیار
زیودارها امروزه اغلب در استان‌های لرستان، خوزستان و استان همدان و ایلام به‌ویژه در خرم‌آباد، بروجرد، نهاوند، ملایر، شازند، کنگاور، توسیرکان، و خود شهر همدان، دهلران، و دره‌شهر و شوش، دزفول سکونت دارند. ایل زیودار یا ایل زیار از ایلات بزرگاصیل لر درزبان لرستانمنطقهٔ پیشکوه و خوزستان و همدان در لرستان و استان ایلام است.  روایت‌ها دربارهٔ تبار و خاستگاه این ایل متفاوت و گاه متضاد است. پیر اوبرلینگ در مقالهٔ ایل زیودار در دانشنامه ایرانیکا این ایل را لر خوانده‌است. اما در مقاله‌ای دیگر در همان دانشنامه و به نقل از اسکار مان، زیودارهازیودار ها را در شمار ایلات لر زبانفارس آورده‌است. سکندر امان الهی بهاروند، نویسندهٔ مقاله‌های بیرانوند در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و دانشنامه جهان اسلام، از هنری راولینسون نقل کرده‌است که خاستگاه کل ایل زیودار و نیز حسنوند(سگوند) از کوهدشت یا مندلی در عراق است. اما اوبرلینگ برداشت متفاوتی از نوشته‌های راولینسون دارد و به نظر او راولینسون تنها خاستگاه شاخهٔ کمالوند "(یکی از دو شاخهٔ اصلی ایل زیودار)" را از بختیاری دانسته‌است. نوشته‌های راولینسون از قول میرزا بزرگ، حاکم لرستان، بوده‌است. بنا بر تاریخ شفاهی زیودار ها آن‌ها از نسل به نام مرداویچ زیاری از گلستان یا لرستان هستند؛ اما امان الهی بهاروند معتقد است خاستگاه مکانی زیارها را باید در مناطق درون یا برون مرزی غرب ایران جست. بیرانوندها امروزه اغلب در استان‌های لرستان، خوزستان و استان همدان و ایلام به‌ویژه در خرم‌آباد، بروجرد، نهاوند، ملایر، شازند، کنگاور، توسیرکان، و خود شهر همدان، دهلران، و دره‌شهر و شوش، دزفول سکونت دارند. ایل زیار به چندین طایفه تقسیم میشود که میتوان از انها به: قاجاریان
ایل قاجار ابتدا در شمال رود ارس ساکن بود و در آن زمان به دلیل کمک‌های بزرگی که به دربار صفوی می‌نمود، قدرت بیشتری یافت و سپس شاه عباس یکم دسته‌ای از آنان را به غرب استرآباد و دشت گرگان کوچاند تا به عنوان سدی در برابر حملات پیاپی قبایل ترکمن و ازبک عمل کنند. ایل قاجار در استرآباد به دو شاخه تقسیم شدند. شاخهً بالای رود گرگان به "یوخاری‌باش" (بالادستی) و شاخه پایین رود گرگان به "آشاغی باش" (پایین دستی) معروف شدند. حکومت قاجاریه از ایل آشاغی باش تشکیل یافت. در حقیقت واژه قاجار از نام یکی از فرماندهان سپاه چنگیزخان مغول به نام قاچار نویان گرفته شده‌است واژه قاجار عربی شده واژه ترکی_مغولی (قاچار) است قاچ + ار:به معنی دونده یا کسی که خوب می‌دود. (قاچار در ترکی به معنی دونده می‌باشد) همانند واژه قاچاقی که از یک ریشه می‌باشند. پس قاچار نویان که نام قاجارها از وی گرفته شده‌است یعنی نویانی که تند می‌دود نویان هم یک نام مغولی است. تکلو
قوم تکلو امروزه به زبانهای ترکی و لری صحبت می‌کنند. تکلوها را می‌توان در نواحی خراسان، کرمانشاه، کرمان (منطقه تاریخی اقطاع) و همدان یافت. در روستای بیغش چهل وپنج کیلومتری ملایر به سمت اراک بیش از نیمی از مردم روستا از قوم تکلو هستند. مورخان گفته‌اند یکی از اقوام که نادرشاه افشار را در فتوحات، یاری می‌رسانده قوم تکلو بوده‌است.او پسر ارشد شاه قلی بابا تکلو که یکی از غارتگران اصلی نامبرده شده بود از دست سربازان شاه اسماعیل گریخت و عازم آذربایجان شد. ایل شاهسون بغدادی
ایل شاهسون یکی از ایل های بزرگ ایران می باشد. این ایل از دو شعبهٔ "لک" (لک های آسیمیله شده) و "آرخلو" و بیست و نه طایفه و دویست و بیست تیره و چند صد زیرتیره تشکیل می‌شود. هستهٔ نخستین ایل شاهسون بغدادی را نادرشاه‌افشار در سال ۴۶–۱۱۴۵هجری قمری، هنگام نبرد با عثمانیان از نواحی مجاور کرکوک به خراسان کوچاند. علت معروف شدن ایل مزبور به "شاهسون بغدادی" هم از این رو بوده‌است. طایفه‌ها و تیره‌های گوناگونی از این ایل در منطقه‌های مختلف ایران، عراق، ترکیه و سوریه پراکنده شده‌اند. بدنهٔ اصلی ایل بغدادی پس از انتقال به خراسان با وقوع قتل نادرشاه به نواحی فارس مهاجرت کرد و در اوایل حکومت قاجار در مناطق ساوه، قزوین، همدان و نواحی مجاور استقرار یافت و رشته کوه خرقان طی حکمی رسمی به عنوان محل یورت طایفه‌های آن تعیین شد. ساوه، تفرش، قم، همدان، ملایر، زنجان، قزوین، کرج، شهریار، ورامین، تهران و مناطقی از کردستان و کرمانشاهان از دوران ناصرالدین‌شاه تا کنون مناطق اسکان و استقرار این ایل بوده‌است. طار
نادر شاه افشار افشار (میانه)
افشار یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان قافلانکوه شرقی بخش کاغذکنان شهرستان میانه واقع شده‌است. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۲۸ نفر (۵۷ خانوار) بوده‌است. طرزی افشار
طرزی افشار شاعر ایرانی عهد شاه عباس دوم بود که به ساختن واژه‌ها و فعل‌ها و مصدرهای جعلی شهرت داشت. وی از ایل افشار و مولدش روستای طرزلو در اطراف ارومیه بود و در دربار مقامی ارجمند داشت. او در اوایل سدهٔ یازدهم از اصلاح‌کنندگان زبان و دشمنان اشرافیت به‌شمار می‌رفت. ایل ملکشاهی
طایفه گَراوَندی: این طایفه مهاجرند و از طایفه گراوند لک لرستان می‌باشند که به میان ایل ملکشاهی مهاجرت نموده‌اند. کدخدای این طایفه شمس‌الله بوده‌است. در شهرهای ارکواز و ایلام ساکن هستند. از بزرگان این ایل می‌توان به عالیجاه افتخار الحاج توشمال حاج فرامرز اسدی از مشاهیر استان ایلام، ریاست ایل ملکشاهی و اولین فرماندار ملکشاهی اشاره کرد. حاج فرامرز اسدی از طرف پدری به طوایف گرزدین‌وند چمزی، پهلوان موسی خمیس گرزدین‌وند و از طرف مادری به طوایف گچی ایل ملکشاهی منسوب است و طوایف گچی دایی‌های او محسوب می‌شوند. دیگر بزرگان این ایل پهلوان موسی خمیس گرزدین وند و ملگه پهلوانان ایران زمین در دربار فتحعلی شاه قاجار و سرداران سپاه شاهزاده محمد علی میرزا دولتشاه در نبرد با امپراتوری عثمانی و شاه محمد یاری رهبر قیام مردم ایلام در عصر رضا شاه هستند. توشمال حاج فرامرز اسدی در سال ۱۳۲۰ و بعد از جنگ جهانی دوم که کشور ما تحت تسلط بیگانگان بود از سوی دولت مرکزی به عنوان رئیس‌العشایر و حاکم کل پشتکوه منصوب شد. در این زمان منطقه پشتکوه و استان ایلام که قسمتی از استان پنجم یکی از ۱۰ استان کشور ایران بود از امن‌ترین مناطق کشور محسوب می‌شد و حاج فرامرز در کل استان ایلام حکمیت داشتند. شهرستان اسدآباد
تعدادی از ایل ترک زبان افشار در زمان سلجوقیان به این منطقه کوچ کردند و سپس نادر شاه افشار گروه دیگری از افشارها را به این منطقه وارد کرد به همین علت به اسدآباد افشار نیز معروف است. ایل افشار
اوشر یا اوشار را یکی از ۴ فرزند یولدوزخان پسر سوم اغوزخان و به معنی چالاک آورده‌اند. قوم افشار ظاهر نام خود را از نام سر دودمان قومی خود اوشر گرفته‌است. افشارها تحت ادارهٔ آق‌سنقرْ اتابکان موصل را تشکیل دادند و اینها در فتح آناتولی نقش مهمی ایفا نمودند. از طرف ملکشاه، آق‌سنقرْ «قاسم‌الدوله» لقب گرفت و ولایت حلب به او واگذار گردید و به فرمانروایی در این مکان پرداخت. عمادالدین زنگی حکومت اتابکان موصل را در شهر موصل و نواحی پیرامون آن تشکیل داد و فرمانروای این اماکن گردید و مدت هجده سال به فرمانروایی پرداخت (۱۱۴۶–۱۱۲۸). امیر عماد الدین زنگی از طرف خلیفه لقب «فاتح» دریافت نمود و در جنگ‌های صلیبی به مبارزه و نبرد با عیسویان اروپایی اشغالگر پرداخت. پس از وی پسرش نورالدین محمود که به علم و ادبیات علاقه داشت، جانشین او گردید. شیرکوه (ابوحارث اسدالدین) و صلاح‌الدین ایوبی تحت لوای او بودند و به کمک او در ۱۱۷۱ (خورشیدی) حکومت فاطمی را برانداختند. بعد از صلاح‌الدین، فرزندش نتوانست قدرت پدر را پیدا کند و در قرن سیزده میلادی تابع مغول‌ها شدند. در نتیجه، افشارها به جنوب آناتولی کوچ کردند و به کمک ترکمانان، بیگ‌نشین قرامانیان را تشکیل دادند. ایل آغاجاری
آغاجری یا آقاجَری (آغاچ اَری)، ایلی ترک‌تبار و ترک‌زبان، ساکن اطراف بهبهان است. تیره‌های گونه‌گون آغاجری عبارت‌اند از: افشار، بیگدلی، تیلکو،شیرالی جامه‌بزرگی، جُغَتایی، داوودی، شعری، قره‌باغی و گشتیل. هم‌زمان با تشکیل دولت قره‌قویونلو، گروهی از آغاجری‌ها با قره‌محمد، امیر قره‌قویونلو، روابط بسیار نزدیک داشتند؛ حتى تاتار خاتون، خواهر محمد، با یکی از امرای آغاجری ازدواج کرد که حسن بیک، یکی از رؤسای آغاجری، فرزند اوست. هنگامی که قره یوسف، حکمران قره‌قویونلو، آذربایجان را تصرف کرد و پایه‌های حکومت خویش را استحکام بخشید، قبایل تیره‌های متعدد ترکمانانِ نواحی مرزی آناتولی شرقی، ازجمله آغاجری‌ها، با وی به ایران آمدند و به خدمت در حکومت قره‌قویونلوها پرداختند. از امرای معروف آنان می‌توان حسن بیک، حسین بیک، سولان بیک و علی بیک را نام برد. آغاجری‌ها پس‌ از انقراض دولت قره‌قویونلو نیز موجودیت خود را حفظ کردند و بعید نیست که آغاجری‌های کنونی ایران از بازماندگان آنان باشند. در حال حاضر، گروهی از بازماندگان این قوم که شیعی‌مذهب‌اند، در نواحی مختلف ترکیه، ازجمله اطراف آیدین، اسپارتا و آدانا، زندگی می‌کنند. استان گیلان
کادوسیان قبیله‌ای ایرانی بودند که بنا بر استفان بیزانتی بین دریاهای خزر و سیاه و بنا بر استرابو در کرانه جنوب غرب دریای خزر و جنوب ارس بین آلبانی در شمال و ماردی در شرق یعنی در بخش کوهستانی مادیه پیرامون پاراچوآتراس می‌زیستند. گفته شده نی‌نوس شاه آشوری آنان را شکست داد. در دوره مادها آنان آشکارا قادر به حفظ استقلالشان بوده‌اند و حتی گفته شده در دوره آرتئس وقتی یک پارسی به نام پارسد که از مادها گریخته بود (برادر زن رهبرشان)، مجبور شان کرد با مادها بجنگند. شاه مادها را شکست داده‌اند؛ بنابراین کادوسیان هرگز تابع شاهان ماد نبوده‌اند و فقط این کوروش بود که گفته شده داوطلبانه فرمانبردارش شدند. بنابر گفته گزنفون، او هنگام مرگ پسرش را ساتراپ مادها ارمنیان و کادوسیان کرد. ایل شاهسون بغدادی
ایل شاهسون بغدادی یکی از اقوام بزرگ و تأثیرگذار ایرانی است. این ایل نقش و تأثیر سیاسی و اجتماعی بسیار مهمی در دوره‌های تاریخی ایران به ویژه دوره‌های؛ قراقویونلوها، آق‌قویونلوها، صفوی، افشار، زند، قاجار و پهلوی داشته‌است. از آن جایی که در کتاب‌های تاریخ، دربارهٔ سرگذشت و تأثیر ایل شاهسون بغدادی، بسیار کم گفته شده یا اندک اشاره‌ای شده‌است، مردم، حتی پژوهشگران شناخت جامعی از این قوم بزرگ و تأثیرگذار ایرانی ندارند، از سوی دیگر نسل جدید و امروزی ایل شاهسون بغدادی که سال‌های زیادی است شهرنشین‌های ساکن کرج(ماهدشت) تهران، قم، ساوه، همدان، زنجان، قزوین و دیگر نقاط ایران هستند از پیشینهٔ خود آگاهی چندانی ندارند. گفتنی است به علت نوع زندگی و مهاجرت‌های تاریخی ایل شاهسون بغدادی شماری از افراد این ایل اکنون در ترکیه، عراق و دیگر کشورهای همسایه زندگی می‌کنند. گلیم افشار خوزستان
خوزستان شهری در جنوب غربی ایران است. اولین اقامت گاه افشار‌ها محسوب می‌شود. در قرن دوازدهم به ناحیه شوشتر که کناره رودخانه گرگو قرار داشت مهجرت کردند. ممسنی (ایل)
ایل ممسنی از ایلات لر ایران است که از نظر تاریخی در دسته لر بزرگ جای می‌گیرد. این ایل لر در حال حاضر در شهرستان‌های ممسنی، رستم، سپیدان، کازرون، کوه‌چنار، مرودشت، فراشبند، فسا و شیراز در استان فارس و همچنین در نقاط مختلف استان کهگیلویه و بویراحمد زندگی می‌کنند. ایل ممسنی از چهار طایفه رستم، بکش، جاوید و دشمن زیاری تشکیل شده‌است. بنا به سرشماری عشایر کوچنده در ۱۳۸۷ تنها ۱۵۳۷۷ نفر از ممسنی‌ها هنوز به زندگی عشایری ادامه می‌دهند و باقی آن‌ها شهرنشین هستند. ایل زیار
*شهرستان پلدختر: کل منطقه زیودار و منطقه اطراف کشکان بجز مناطق ایل لر چگنی شامل ۶۵ روستا جمعیت ایل زیودار درسال ۱۳۸۵ ۷۰۰ هزار نفر تا یک میلیون نفر تخمین زده شده ایل زیار نسب خود را به مرداویج زیاری میرسانند و و حکومت آل زیار به مدت ۱۰۰ سال بر ایران و نواحی اطراف حکمرانی کرد. در زمان های دیگر از جمله صفوی و افشار و‌ زندیه در جایگاه والا و برتری زیادی داشته اند با توجه به سطح سواد و علم با وجود رهبری خوب ایل زیار یا زیودار یا آل زیاری یکی از قدرتمندترین قبایل لرستان بودند. در نزدیکی شهر بروجرد و در روستای زواریان بقعه ای که گمان میرود مربط به مادر مرداویچ زیاری باشد این اساس که ایل زیار از حکومت آل زیار باشند فراوان میسازد ترکمان (اصطلاح قومی)
پس از اشغال ایران در دوران صفویه بوسیله افغان‌ها، نادر شاه افشار از ایل افشار (از ایلات تُرکمان) که از مشهورترین پادشاهان ایران، پس از اسلام است با سرکوب افغان‌ها، دودمان افشاریه را بنیان نهاد و از ۱۱۱۴ تا ۱۱۲۶ خورشیدی پادشاه ایران بود. بیرون راندن عثمانی و روسیه از کشور و تجدید استقلال ایران و نیز فتح دهلی و ترکستان و جنگ‌های پیروزمندانه او سبب شهرت وی شد. اَفشار یا اوشار یکی از ایل‌های تُرک اغوز (ترکمان) در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ تُرک (ایل شاملو، ایل قاجار، ایل روملو، ایل استاجلو، ایل تکه‌لو، و ایل ذوالقدر) از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایه‌های دودمان صفوی و سپاه قزلباش را بنیاد گذاردند. این قبایل بعدها به نام مشترک قزلباش خوانده شدند. شیروان
قسمتی از عشیرهٔ ترک افشار در زمان شاه اسماعیل اول به مرز خراسان قدیم و دشت اَتک و مرو کوچ داده شد به‌طور کلی به‌علت آنکه خراسان دروازهٔ ایران به طرف آسیای مرکزی و سرزمین‌های ماوراءالنهر و ترکستان بوده، از مهاجمان و مسافران شرقی هر گروهی که به ایران حمله می‌کرده یا وارد ایران می‌شده، بخشی از جمعیت خود را در این سرزمین ساکن می‌کرده‌است یا خود ساکن می‌شده‌اند، انواع گروه‌های ترک، که وقت یه ریشهٔ تاریخی آن‌ها بازمی‌گردیم، برخی متعلق به دورهٔ غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، ایلخانیان و تیموریان می‌باشند از این گروه هستند؛ بنابراین ریشهٔ عده‌ای از ترکان خراسان چون ترکان گرایلی، جانی قربانی و غیره مربوط به پیش از دوران صفویه هستند؛ با توجه به اختلاط شدید قبایل و مهاجرت اولیه آریایی‌ها در پیش از میلاد و کوچ و مهاجرت کردها در زمان شاه اسماعیل و شاه عباس اول به این منطقه و ساکنین پیشین آن که اکثراً تات و گرائیت ایلی بودند در یک جمع‌بندی کلی، می‌توان نتیجه گرفت که اصل نژاد مردم شیروان چه کرد و چه ترک و چه فارس مانند دیگر مردم خراسان شمالی آریائی است. ایل کلهر
منابع دیگر هم از ایل کلهر به عنوان یکی از ایلات کرد کرمانشاه و غرب ایران یاد کرده اند. طبق تحقیقات چندین ساله دانشگاه هاروارد آمریکا ایل کلهر بزرگترین ایل کرد در کردستان می‌باشد، زبان ایل کلهر کردی با گویش کلهری است که این گویش اولین گویش کردی است که از آن نوشتار باقی مانده است و مسکن اولیه ایل کلهر در شهر کالح (نمرود فعلی) در بین النهرین بوده است (میان رودان) در کردستان عراق فعلی که بعدها به دامنه‌های شاهو و قلعهٔ پلنگان (حد فاصل سنندج با کامیاران) کوچ می کنند و سپس به اطراف شاهراه خانقین _ کرمانشاه نقل مکان می کنند ،هرچند که به صورت پراکنده در سایر نقاط کردستان هم حضور دارند. ایل کلهر پیش از روی کار آمدن صفویان تا ابتدای حکومت شاه طهماسب اول دارای موقعیتی مستقل و خودمختار بوده است، اما در سال۱۱۴۰هجری قمری قرارداد صلحی بین حکومت ایران و دولت عثمانی (ترکیه) بسته شد که مانع از جنگ بین این دو کشور شد و به موجب این پیمان صلح همدان، ایالت کرمانشاهان و خاک کلهر به دولت عثمانی (ترکیه) واگذار گردید و در مقابل پادشاه عثمانی حکومت اشرف را در ایران به رسمیت شناخت. مسکن آنان در غرب ایران شهرستان ایوان غرب در استان ایلام و در استان کرمانشاه در شهرستان‌های گیلان غرب، اسلام‌آباد غرب، بخشی از کرمانشاه، سرپل ذهاب، قصر شیرین و بخشی از شهرستان‌های چرداول، دره شهر و سیروان در استان ایلام می‌باشد و بیجار و قروه در کردستان و جغاتو شاهین دژ (چهاردولی‌ها)، و از طرف مغرب به خاک کردستان عراق (مندلی و خانقین)، محدود می‌شود. شهر گیلانغرب تنها شهری است که تمام ساکنان آن از ایل کلهر می‌باشند. گروهی از ایل کلهر، تحت عنوان طایفه کرد(کرد حسین خانی) در حدود ۷۰۰ سال پیش در شهر قلعه تل از توابع استان خوزستان ساکن شده‌اند. بدرلو
در کتاب مرآت البلدان در ص ۲۱۷۳ از آبادی چپقلو شهرستان قیدار بعنوان ملکی «ایلات شاهسون افشار بدرلو» یاد می‌کند و هنوز هم در تقسیمات کنونی کشور در شهرستان قیدار، دهستانی بنام دهستان «قشلاقات افشار» وجود دارد که در حوزه نزدیک به قزل اوزن قرار دارد که مکان جغرافیایی گرمسیر می‌باشد و محل کوچ قشلاقی طوایف افشار بود. فرش عشایر
به‌طور کلی مهم‌ترین ایلات استان کرمان شامل۱ایل افشار۲ایلات پیچاقچی ۳ایل جبال بارزی۴ایل مهنی ۵لرها۶اعراب البته تاکنون اطلاعات کاملادقیقی ازایلات این استان ارائه نشده و می‌توان نام بسیاری دیگررادرکنارعشایرفوق الذکرمثال زد اما بخاطر اهمیت و شهر ت قالیچه‌های افشاردراستان کرمان که ازشهرت بسیاری درداخل و خارج ازکشوربرخوردارمی‌باشندوازطرفی بیشترین قالیچه‌های عشایری بافته گردیده است دراستان کرمان تحت نام افشارمعرفی می‌شوند دراین جابه بررسی می‌شتابیم ایل افشاردرزمان سلطنت شاه طهماسب صفوی به سرزمین کرمان کوچ کردمردم این ایل درمنطقهٔ وسیعی که ازجنوب غربی رفسنجان در جهت جنوب شرقی تاجاده کرمان-بم ادامه داراست محل زندگی آن‌ها انجاست و مرکز داد و ستد آن‌ها شهر بافت است. ایل مافی
ایل مافی نام یکی از ایل های مردم کرد است. امروزه این ایل عمدتاً در استان قزوین و شهرستان آبیک ساکن می‌باشند. شعبه‌ای از ایل مافی نیز در استان‌های فارس و لرستان زندگی می‌کنند. قسمتی از ایل مافی نیز در آذربایجان غربی شهرهای ارومیه و سلماس ساکن هستند، و قسمتی دیگری هم نیز در استان کرمانشاه در بخش هایی منطقهٔ دینور و بیلوار و سرپل ذهاب سکونت دارند. الیکایی (ایل)
الیکایی نام ایل بزرگی است که درمناطق گرمسار، آرادان، ورامین، فیروزکوه، دماوند، آمل، چالوس، نوشهر، شمیرانات، شاهرود و ساوجبلاغ زندگی می‌کنند. این ایل تبری‌تبار در قدیم به صورت عشایری زندگی می‌کردند. الیکایی‌ها که عمدتاً در اوایل قرن حاضر در روستاهای دشت گرمسار اسکان یافته‌اند، بنیان روستاهای متعدد از جمله فروان، عدل آباد، نورالدین آباد، ده پیران، حاجی‌آباد، سهرابخانی، کهن تل (گندل)، احمدآباد، حسین‌آباد کردها، غیاث آباد (نوده خالصه) را نهادند. بخشی از جمعیت الیکایی نیز شهرنشین شده و در شهرهای گرمسار و آرادان یا شهرهای خارج از شهرستان به سر می‌برند. دازگاره افشار
در سه صدهٔ گذشته بر طبق اسناد و مدارک موجود از سال ۱۷۲۹ (میلادی) خاندان ساکن در این منطقه از خاندان و نوادگان نادر شاه افشار می‌باشند که پس از پیروزی در نبرد مهماندوست اشرف افغان با نادرشاه، به دلیل موقعیت دفاعی و نظامی در این منطقه که محصور بین کوه‌های مرتفع و بلند است عده‌ای از خاندان افشار آنجا ساکن می‌شوند و نام آن منطقه را با توجه به نام منطقه اجدادی ایل افشار و شهر محل تولد نادر شاه افشار در خراسان یعنی درگز؛ دازگاره افشار می‌گذارند. قلعه افشار
قلعه افشار (خمین)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است. افشار ارومی
افشار ارومی عنوانی است که به تیره‌های مختلف ایل افشار و دیگر ایلات قزلباش که از عصر صفوی در ارومیه ساکن شدند، اطلاق می‌شود. افشارها ارومیه متشکل از تیره‌های از ایمانلو، قاسملو، گندزلو، ایل قرخلو، استاجلو و خلج بودند و حکومت ارومیه و فرماندهی نیروهای نظامی این ایالت از اواسط صفویه تا دوره قاجار به سران این تیره‌ها تعلق داشت. ایل جاف
نادرشاه افشار عده کثیری از مردمان جاف با نام عقیلی‌ها را که سکونت گاه اکثریتشان حوزه دربندی خان عراق بود (البته اقلیتی از آن‌ها نیزدر پاوه بودند)، را با خود همراه نموده که در جنگ کرنال که منجر به فتح هندوستان بود از آن‌ها کمک فراوان گرفت که پس از مرگ نادرشاه این طایفه دیگر بازنگشتند و در اصفهان ساکن شدند که امروزه در اصفهان طایفه بزرگی هستند و هنوز هم در اصفهان با نام سادات عقیلی مشهورند. بنی هلال
تیره ای از بنی هلال از دوره خلافت عباسی تا نادر شاه افشار جهت حفاظت از حکومت ها وارد این منطقه شدند که باقی مانده آن ها کمابیش در دهستانی بنام عربخانه موجود هستند. از بنی هلال در بخش عربخانه شهر شوسف نهبندان خراسان جنوبی در مناطق و روستاهای خسروی، سایه سنگان، گندرگو، زین آباد، رمنجان(رامنگان) و مرزه زندگی می کنند. اندیس افشار
افشار یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر ورزقان استان آذربایجان شرقی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، گل سفید است. بخش افشار
از دیر باز عمده درآمد مردم این شهر از طریق کشاورزی (گندم دیم) و باغداری و دامداری بوده‌استٰ در حالی که جاذبه‌های گردشگری موجود در این شهر می‌تواند منبع عظیمی از درآمد را برای ساکنینش داشته باشد. عشایر و ایلات سقز
ایلات و طوایف سقز از دیرباز در مناطق مختلف این شهرستان ساکن بوده و زندگی می‌کرده‌اند. شهرستان سقز از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی یک منطقه کشاورزی است و دارای آب وهوای معتدل مدیترانه ای بوده و چراگاه‌ها و کوه‌ها و دشتها و مراتع درجه یک و دوی آن بخصوص در منطقه سرشیو، خورخوره که در کمتر نقاطی از ایران وجود دارد، برای پرورش احشام و دامپروری و دامداری مساعد می‌باشد. روی این اصل که زندگی مردم اولا در نقطه مرزی و حساس ایران واقع شده و در ثانی اقتصاد جامعه متکی بر کشاورزی و دامداری بوده‌است، در طول تاریخ کم‌کم ایلات منطقه ایجاد و گسترش پیدا کرده‌اند. اصانلو
از این دو روایت چنین بر می‌آید که اصانلوها قبلاً به احتمال، از اقوام ترکِ پیوسته به ایل افشار (ه م) بوده، و از سدة ۷ هجری در ایران به سر می‌برده‌اند. بعدها، اصانلوها با مهاجرت به حوزه‌های جغرافیایی - فرهنگی مختلف ایران و همسایگی و همزیستی با گروه‌های قومی و زبانی دیگر، مانند لر و کرد و فارس و مازندرانی، و گشودن باب پیوندهای زناشویی با اعضای گروه‌های غیرخودی، بسیاری از ویژگیهای قومی، فرهنگی و زبانی خود را با ویژگیهای فرهنگی و زبانی قومهای دیگر تبادل کردند همچنان که افشاریه از این قوم بسیار تأثیر گرفته‌است. ایل ذوالقدر
ایل ذوالقدر در داخل ایران بیشتر در استان فارس ساکن هستند؛ چرا که از نظر تاریخی در دوره‌ی صفوی حکومت ایالت فارس در اختیار آنان بود. در دوره های بعد، حکومت این این به نواحی جهرم و فسا محدود شد و این رو افراد خاندان ذوالقدر اکنون بیشتر در شیراز و جهرم و فسا ساکن هستند. در مناطق مختلف آذربایجان مانند استان زنجان نیز میتوان حضور ایل ذوالقدر را در کنار سایر طوایف قزلباش مشاهده کرد. در سایر نقاط ایران نیز حضور ایل ذوالقدر مشاهده می‌شود؛ به عنوان مثال در توابع ازنا در استان لرستان، روستایی به نام ذوالقدر وجود دارد. در کشور ترکیه امروزی نیز در نواحی مختلف و با تمرکز بیشتر در استان قهرمان مراش و شهر البستان که روزگاری پایتخت حکومت ذوالقدریه بوده است، افرادی از ایل ذوالقدر ساکن هستند و آثار تاریخی بسیاری از دوران حکومت ایل ذوالقدر (که به مشهور بوده اند) بر آن مناطق وجود دارد. گردهمایی های سالانه ای نیز از سمت افراد این ایل در آن مناطق برگزار میشود. ایل کلهر
با توجه به درگیری‌های منطقه‌ای، نا امنی راه‌ها و دخالتهای گاه‌وبیگاه حکمرانان کرمانشاه، و مشکلات طبعی این مردمان، کوچ به صورت دسته جمعی وگروهی صورت گرفته و در مکانهای سردسیر و گرمسیر در یک محل نزدیک به هم سکونت اختیار می‌کرده‌اند. البته طوایف تابعه ایل هر کدام دارای محدوده‌ای مشخص بوده‌اند که به همان نام طوایف نامگذاری شده‌اند. به گفته معمرین جایگاه هر ایل بیشتر با توافق ایلخان و کلانتر طایفه تعیین می‌شده‌است. قدمت و تاریخچهٔ مستند گیلانغرب، مهد بزرگ ایل کلهر ایل
ایل در جامعه عشایر ایران عبارت است از اتحادیه‌ای سیاسی متشکل از تیره‌ها و طوایف عشایری که به اتکای وابستگی‌های خویشاوندی (نسبی، سببی و آرمانی) یا در برهه زمانی خاص، بنا به مصالح و ضرورت‌های سیاسی و اجتماعی با هم متحد شده و تشکیل یک ایل را می‌دهند. معمولاً ایلات دارای سرزمین و قلمرو ایلی خاص خود بوده و تحت رهبری و مدیریت شخصی با سمت ایلخان یا ایل بیگ اداره می‌شدند. ایلات بزرگ ایران از جمله ایل کلهر و ایل قشقایی و ایل بختیاری و ایل چگنی(چگینی) و ایل شاهسون و ایل پاپی هستند. سرخی (ایل)
ایل سرخی مرکب از شش طایفه‌است به نام‌های: ناصرو، بُگی، دهدار، جهین (جیحون)، شکره و جبارزار. نام این ایل در گویش محلی «سُهری» است و در دهه‌های اخیر به «سُرخی» معروف شده‌است. این ایل در منطقه کوهمره سرخی زندگی می‌کند. طبق برخی پژوهش‌ها، ایل سرخی از کهن‌ترین طوایف ایرانی است و قدمت آن به دوره ساسانی می‌رسد. عبدالله شهبازی، مردم‌شناس و پژوهشگر ایلات و عشایر ایران، در کتاب "مقدمه‌ای بر شناخت ایلات و عشایر" معتقد است که ایل کنونی سرخی همان طایفه «سهرکی» است که نام آن در متون اولیه اسلامی ذکر شده و در «رم دیوان» اقامت داشته‌است. (بنگرید به: رموم فارس). مرکز استقرار طوایف شش‌گانه سرخی در دوره آل بویه در قلعه سهری بود. بقایای این قلعه باستانی در نزدیکی فیروزآباد موجود است. آخرین کلانتر ایل سرخی حبیب‌الله شهبازی (۱۲۹۵–۱۳۴۳)(از طایفه ناصرو) بود که به علت شورش علیه حکومت پهلوی در مهر ۱۳۴۳ در شیراز تیرباران شد. کمک علیا
چرداولی‌ها (چرداوری‌ها) در استان ایلام در شهرستانی با همین نام زندگی می‌کند. ایل بزرگ ریزوند که در این منطقه سکونت دارند قبلاً در کل پشتکوه سکونت داشتن و از زمانی که سلاطین صفوی طایفه فیلی را در پشت کوه حکومت دادند بر این طایفه (ریزوند) اطاعت از رؤسای فیلی سخت آمد و بسیاری از آنان از پشتکوه بسیاری از مناطق از جمله فارس وعرراق{ مندلی. خانقین. زرباتیه. کوهدشت.} مهاجرت کردند و در مرحله دوم در زمان انتقال قدرت والیان لرستان به پشتکوه در زمان قاجاریه (آقا محمدخان) به پشتکوه و جنگی که بین ساکنان و مالکان اولیه پشتکوه (ریزوندها) و والی رخ داد ریزوندها شکست خوردند و و اکثر ریزوندها (منجمله ریزوندهای چرداوری) مجبور به مهاجرت اجباری شدند؛ ولی در ۱۰۰سال پیش ایل ریزوند توسط توشمال (رئیس) صیدرضا احمدی آخرین تشمال از ریزوندهای چرداولی احیا شد و سروسامان داده شد، که اکنون در دهستان ریزه وند بخش زاگرس شهرستان چرداول و حوزه مرکزی شهرستان شیروان (شیروان) میشخاص-بخش بولی- شهرستان مهران (طایفه ملخطاوی)- شهرستان ملکشاهی (طایفه کنیانی و کناریوند- طایفه سورگه شهر ایلام و بسیاری از مردم شهر ایلام-بخش چوار سکونت دارند مالکیت اصلی این منطقه می‌باشند که کوچ‌نشین نبودند بسیاری از چرداولی‌ها در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، خانقین، مندعلی، سلیمانیه و اربیل و… ساکن شده‌اند.. و مردمان آن امروزه در این استان‌ها به عنوان ایل چهاردولی (چرداوری) شناخته می‌شوند. در زمان صفویان قبل از تسلط والیان بر پشت کوه رضاخان ریزوند بر شهرستان‌های کنونی شیروان و چرداول، ایلام، و میش خاص و بولی و قسمتی از چوار و مهران حکومت می‌کرد. پاسارگادیان
براساس سخنان مسعودی تاریخ‌نگار سدۀ چهارم در سرزمین فارس طایفه‌ای به نام پارسیان زندگی می‌کرده‌اند که بازماندگان همان ایل کاریان بوده‌اند. آن‌ها در زمان آل بویه به دو گروه تقسیم گشته و به ترتیب ضمیمۀ ایل عرب خمسه و ایل قشقایی گشتند. این دو گروه در زمان فتحعلی شاه قاجار دوباره با یکدیگر متحد شده و ایل باصری را تشکیل دادند که تا به امروز پابرجا مانده‌اند و آن‌ها را می‌توان میراث‌بان فرهنگ و تمدن هخامنشی‌ها و ایل کاریان دانست.طایفه علی میرزایی که در شمال خراسان و شهر سرخس پراکنده هستند و آن مقدار که در استان فارس می باشند بازماندگان همان ایل پاسارگادی بزرگ می باشند ایل شاملو
حامیان اصلی صفویان، ایلات ترکمان بودند که قزلباش، خوانده می‌شدند. مهم‌ترین قبایل قزلباش عبارت بودند از ایل شاملو، ایل افشار، ایل قاجار، ایل تکلو، ایل ذوالقدر، ایل روملو و ایل استاجلو، که همگی از آناتولی و سوریه به ایران آمده بودند. هر دودمان به بخش گوناگونی از ایران مهاجرت کرد و رهبرانشان پس از فتح آن مناطق به حکومت آن دیار منصوب شدند؛ بنابراین «ایل شاملو در خراسان اقامت نمود»، استاجلوها در آذربایجان و بخشی در عراق عجم و کرمان اقامت کردند؛ طایفه قهرمانلو در شیروان، و ایل تکلو حکمرانی اصفهان، همدان و بخش‌هایی از عراق عجم را گرفت؛ فارس در دست ایل ذوالقدر بود، ایل افشار کهگیلویه و خوزستان را داشت و بغداد در کنترل طایفه ماوشلو قبیله‌ای کوچکتر و منشعب از آق‌قویونلو بود. در واقع، مهاجرت قبایل تُرک از آناتولی و سوریه به ایران، که مربوط به قرن چهاردهم است، در به قدرت رسیدن صفویه و ماندگاری آنها به عنوان یک سلسله سیاسی کمک زیادی کرد. در تاریخ بعدی ایران، قبایل تُرک نقش اصلی را ایفا کردند. سلسله صفویه با کمک ارتش متشکل از قبایل تُرک قزلباش به سلطنت رسید و قدرت را حفظ کرد. نادرشاه افشار از شاخه خراسان از طایفه قرخلو قبیله افشار برخاست و پس از درهم شکستن افغانها، دودمان افشاریان را تأسیس کرد و در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی، حکومت ایران به دست مجموعه دیگری از روسای قزلباش، یعنی ایل قاجار افتاد. در ایران طی سالهای ۱۵۰۱ تا ۱۷۲۲ قدرت نظامی معمولاً منشأ ایلی داشت و قدرت سیاسی نیز از آن پیروی می‌کرد و قدرت نظامی و سیاسی در ایران عموماً در دست قبایل تُرک بود. مسجدسلیمان
افشاریان از طریق شوشتر و دشت بتوند از منطقه قیلارستان (مسجد سلیمان) عبور کردند. و راه کهگیلویه و بویراحمد را در پیش گرفتند تا اینکه بعد از غائله ترکان افشاری که علیه نادرشاه برپا کرده بودند، نادرشاه دوازده هزار خانوار ترک از ترکان افشاریه را بطرف خوزستان اعزام نمود و اسکان داد و عده‌ای از آنها در بین منطقه راهدار و شوشتر باقی ماندند و به قُندل زوها یا گندلزی‌ها معروف می‌باشند. افراد این طایفه بیشتر در شوشتر و روستای درخزینه شوشتر و همچنین سایر شهرهای خوزستان سکونت گزیدند. از افشارها، قلعه حسین‌خان افشار در روستای درخزینه به جای مانده است. ارتش ایران افشاری
ارتش ایران افشاری ریشه در خشونت‌های نسبتاً مبهم و خونین بین جناحی در خراسان در زمان فروپاشی دولت صفوی داشت. هسته این ارتش گروهی چند صد نفره از سربازان تحت فرماندهی یک جنگ‌سالار محلی به نام نادر قلی از طایفه افشار در شمال شرق ایران بودند. با این حال، در اوج قدرت نادر به عنوان شاهنشاه، او فرماندهی ارتش متشکل از ۳۷۵٬۰۰۰ جنگجو را بر عهده داشت که به گفته اکسورثی، قدرتمندترین نیروی نظامی زمان خود را به رهبری یکی از بااستعدادترین و موفق‌ترین رهبران نظامی تاریخ تشکیل می‌داد. هزاراسپیان
قلمرو اتابکان لرستان به دو قسمت تقسیم می‌شد، لر بزرگ و لر کوچک و بین منطقه لر بزرگ و شیراز (فارس) ناحیه سومی نیز وجود داشت که آن را شولستان می‌گفتند. به جای شولستان، امروز ممسنی و به جای لر بزرگ کهگیلویه و بختیاری قرار دارد و لر کوچک را اکنون لرستان می‌گوییم و هر یک از دو قسمت لر بزرگ و لر کوچک قبل از استیلای مغول تا مدتی بعد از از بین رفتن حکومت ایلخانان دارای امرای نیمه مستقلی بودند که بعضی از آنها هم به مناسباتی مشهور شده‌اند و از آنها عده‌ای یا به علت دخالت در ادبیات فارسی و یا در زد و خورد با سلسله‌های دیگر در تاریخ صاحب نام و نشانی شده‌اند ولی ذکر طوایف لر بزرگ و امرای آن بیشتر در تاریخ آمده تا لر کوچک چون این طوایف بین فارس و عراق عجم و عراق عرب و شولستان ساکن بوده و با اتابکان فارس و خلفای بغداد ارتباط داشته‌اند؛ و از همه مهم تر منطقه سکونت آنها بر سر راه عراق عرب و دره‌های کارون و کرخه به فارس و سواحل دریا قرار داشته و غالب لشکرکشی‌ها و رفت‌وآمدهای مردم ایران جنوب غربی با غرب و عراق عرب بایستی از طریق سرزمین این طوایف صورت بگیرد، و همین اهمیت موقع جغرافیایی سرزمین لر بزرگ بالا می‌برده‌است. در صورتی که سرزمین لر کوچک تقریباً دور افتاده بوده و بر سر راه ارتباطی کمی واقع است. عرب‌آباد افشار
این روستا در دهستان عرب آباد افشار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱،۸۶۹ نفر (۶۴۷ خانوار) بوده‌است.  این روستا ، روستایی مهاجر پذیر است ودر سال‌های اخیر خانواده‌های زیادی از شهرهای دیگر به این روستا نقل مکان کرده‌اند ازجمله از تهران ، کرج ، آذربایجان و ... در چند سال اخیر اطراف روستا باغها و مزارع زیادی به ویلا و باغچه تفریحی تبدیل شده‌است که این امر ممکن است به رشد اقتصادی و امکانات روستا کمک کند. زمین‌های حاصلخیز وخاک مرغوب و وجود گلخانه های کشاورزی،دامداری ودامپروری از مشاغل این روستا میباشد. ایل زرزا
ایل زَرزا یکی از ایلات کرد ساکن در استان آذربایجان غربی است. مردمان ایل زرزا بیشتر ساکن در اطراف دریاچه ارومیه اشنویه و اطراف آن از جمله منطقه مرگور، زیندشت ، سنگان (به گویش زرزایی سینگان)، نالوس، نالیوان (به گویش زرزایی نلیوان)، نرزیوه، سرگز، پوش آباد، جای شیران، گندویلا، حسن نوران، ده شمس بالا، ده شمس پایین و گرگ آباد هستند. سالیان درازی است که این ایل همچون بسیاری از ایلات دیگر یکجانشین شده و به کارهای کشاورزی و صنعتی روی آورده‌اند. جمعیت این ایل در ایران بر اساس نوشته‌های تاریخ مردوخ بالغ بر چهارصد خانوار بوده‌است؛ ولی اکنون آمار دقیقی از جمعیت این ایل در دست نیست. از آنجایی که تمام افراد ایل دارای نام خانوادگی زرزا نمی‌باشند و نیز در چهار کشور دارای جمعیت کرد (ایران، ترکیه، عراق و سوریه) پراکنده شده‌اند، کار سرشماری آن‌ها دشوار است. گویش الیکایی
الیکایی نام ایل بزرگی است که درمناطق گرمسار، آرادان، ورامین، فیروزکوه، دماوند، چالوس، نوشهر، شمیرانات و شاهرود زندگی می‌کنند. این ایل طبری‌تبار در قدیم به صورت عشایری زندگی می‌کردند. ایل اوغلی‌ها
ایل اوغلی طایفه ایست از ترکان قزلباش ایل استاجلو که با طوایف دیگر ترک، افشار، قرقلو، ساروانلو، جانی قربانی از قدیم در ابیورد سکونت داشته‌اند. عمده طایفه ایل اوغلی در ابیورد سکونت داشتند که پس از خرابی ابیورد، مردم آنجا به روستاهای اطراف رفتند و عده‌ای هم در زمان قاجار پس از عقد قرارداد ۱۲۹۹ه. ق به درگز آمدند که در روستای حصار اسکان یافتند. از نام آوران طایفه ایل اوغلی که خدمات میهنی او در تاریخ ضبط شده است، کاظم بیگ ایل اوغلی است. وی در ارتش نادرشاه از سرکردگان سپاه بود و در جنگها و فتوحات نادر شرکت و سهم داشته است. طایفه‌های ایل باصری
طایفه کُلُمْبه‌ای (یا کُلُنبه‌ای) نیز یکی دیگر از طوایف ایل باصری می‌باشد.سنتاً کلانتر ایل باصری از این طایفه انتخاب می‌شده‌است. امروزه مردم این طایفه در نواحی مرودشت ،شیراز ،پاسارگاد ،جهرم (به خصوص بخش کردیان) ساکن می‌باشند. ایل عمارلو
نشیمن گاه ایشان، تدریجاً، میان سه استان هم‌سایه، گیلان، قزوین، و زنجان تقسیم شده‌است؛ اما، منطقه سکونت ایشان، در این سه استان، هم چون آن منطقه عمارلو خوانده می‌شود. ایشان در استان خراسان نیز سکونت دارند. کرانه مدیترانه، نشیمن گاه نخستین ایشان است. دهستان داران
می‌توان گفت افشار کهن‌ترین روستای منطقه می‌باشد که بیشتر اهالی ان به هادیشهر و مرند و تبریز و کرج و عمدتا تهران مهاجرت کرده‌اند .اکثرا در کارهای دولتی و ادارجات مشغول هستند. آسیاب خرابه جزو املاک شخصی افشار که در گذشته به عنوان آسیاب مورد استفاده قرار می‌گرفت ، اکنون جزو آثار باستانی به‌شمار می‌رود و هر سال بازدیدکنندگان زیادی را مجذوب خود کرده‌است.