قلعه رودخان در چه سالی و توسط چه کسی ساخته شد؟
قلعه سردار بوکان
در مورد احداث این قلعه دو نظریه وجود دارد. نظریه اول، این بنا در زمان عزیزخان مکری احتمالاً سال ۱۲۴۷ شمسی (۱۲۸۵ هجری قمری) بنای اولیهٔ آن احداث شده‌است و سپس توسط خانواده او کارهای ساختمانی آن تکمیل و گسترش داده شده‌است. نظریه دیگر اینست که این قلعه توسط سیف الدین خان مکری، پسر عزیزخان بنا شده‌است و توسط محمدحسین خان مکری تکمیل یافته‌است. ادارهٔ میراث فرهنگی در سال ۱۳۹۷ از بازسازی این قلعه خبر داد.
تپه تیخن ۲
به علت مرمت و استفاده از این قلاع (قلعه)توسط تیخن خان، کلانترشهر خرم آباد وبعدا والی لرستان وپشتکوه در دوره زندیه در حدود سالهای ۱۱۲۰لغایت ۱۱۵۰هجری شمسی این قلعه به قلاع تیخن (تیغن)یا تپه تیخن(تیغن) مشهور گردید .مشهور است تیغن شاه پس از نظرعلیخان والی و پیش از اسماعیل خان به عنوان والی لرستان وپشتکوه از این قلعه به عنوان یکی از قلعه های حکومتی استفاده نموده واز آن پس به قلاع تیخن(تیغن) و تپه تیخن(تیغن) نام گرفت. قلعه رومیان
عده‌ای معتقدند که نام گذاری این قلعه به عنوان قلعه رومیان به دلیل ساخته شدن یا اهمیت یافتن آن در زمان حمله اسکندر به ایران بوده است. ایرانیان در مقابله با سپاهایان روم، از قلعه‌های متعدد پراکنده در مناطق مختلف استفاده می‌کردند که یکی از آنها قلعه رومیان بروجرد بوده است. در اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری و همزمان با حکومت صفویان، لشکریان عثمانی (رومی) به مناطق غربی ایران حمله‌های متعددی کردند و بخش‌هایی از این مناطق را به اشغال خود درآوردند و ایرانیان را در حوالی بروجرد شکست دادند. برخی علت نامگذاری این قلعه به نام رومیان را نبرد نیروهای روم یا رومیه (عثمانی) و نیروهای ایرانی در این ناحیه و به دنبال آن، تصرف قلعه مذکور توسط رومی‌ها می‌دانند اما چون پیشتر از حمله سپاه عثمانی به ایران، نام این قلعه به همین شکل در منابع ذکر شده بنابراین نام یادشده نمی‌تواند مربوط به این دوره باشد. قلعه فیروزکوه
قلعه فیروزکوه مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در فیروزکوه، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه گلن
این قلعه که بر روی تپه‌ای در ناحیه نومه قرار دارد در سال ۱۸۸۶ میلادی توسط نیکولای فن گلن ساخته شده است. قلعه پس از مهاجرت مالک در سال ۱۹۱۸ به آلمان مورد حمله و غارت قرار گرفت و رو به نابودی رفت، اما در دهه ۱۹۶۰ مرمت آن آغاز و در ۲۴ مارس ۱۹۷۷ افتتاح شد. قلعه رودخان
قلعه رودخان از دو بخش ارگ و قورخانه تشکیل شده‌است. ارگ در قسمت غربی این بنا در دو طبقه واقع شده و جنس آن از آجر است. قراول‌خانه‌ها در قسمت شرقی در دو طبقه با نورگیرها و روزنه‌های متعدد بر اطراف مسلط است. چشمه‌ای نیز میان قلعه و گودترین محل آن وجود دارد. استودان میان قلعه
استودان میان قلعه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، ۲ کیلومتری جنوب روستای میان قلعه دامنه غربی، کوه قلعه شکسته (گزین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کول (قلعه تپه)
قلعه کول (قلعه تپه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای انار کول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نصیرالدین همایون
بایرام خان تقریباً بدون مخالفت ارتش را از طریق پنجاب هدایت کرد. قلعه روتاس که در سال ۱۵۴۱–۱۵۴۳ توسط شیر شاه سوری برای درهم شکستن گاخارهای وفادار به همایون ساخته شده بود، بدون کوچکترین مقاومتی تسلیم شد. ضخامت دیواره‌های قلعه روتاس تا ۱۲٫۵ متر و ارتفاع آنها ۱۸٫۲۸ متر است. طول آنها ۴ کیلومتر است و دارای ۶۸ سنگر نیم دایره ای است. گمان می‌رود دروازه‌های ماسه سنگی آن، به دلیل هم عظیم و هم مجلل بودن، تأثیر عمیقی بر معماری نظامی مغول گذاشته‌اند. دروازه‌های تبریز
به قول صاحب تاریخ وصاف، غازان خان در سال ۷۰۲ هجری قمری، قلعهٔ تبریز را تعمیر کرده، بارو و دیواری به طول ۵۴ هزار گام که قریب پنج فرسنگ (۳۰ کیلومتر) بود برآورد. اساس آن دیوار را چنان ریختند که بر چرنداب و سرخاب و ولیانکوه (بیلانکی) و همه بستان‌ها و باغ‌ها محیط باشد و پنج دروازه در اطراف آن باز کرد و هر یک به سمت ملکی و مملکتی چون بغداد، عراق (اراک -استان مرکزی)، خراسان، ارّان (قفقاز و آذربایجان شمالی)، ری و هشت دروازه کوچک دیگر ما بین آن‌ها تا خروج و دخول آسان‌تر باشد و فرمان شد که هر کسی خواهد می‌تواند داخل دایره بارو، خانه بسازد یا باغ و بستان غرس کند. قلعه حیدرآباد
قلعه حیدرآباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خاش، انتهای خیابان ۲۴ متری رودکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه ناصری (ایرانشهر)
بنا بر نوشته متون و مورخین معاصر، در عهد قاجاریه شخصی بنام ناصرالدوله فرمانفرما که در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی حاکم وقت ایالات کرمان و بلوچستان بود؛ پیشنهاد ساخت یک دژ نظامی عظیم را در فهرج یا پهره، به ناصرالدین شاه قاجار می‌دهد. پهره نام قدیم ایرانشهر است که در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی با تصرف این شهر توسط قوای رضاخان پهلوی به نام ایرانشهر تغییر نام می‌یابد. ناصرالدین شاه با ساخت این قلعه نظامی در پهره موافقت می‌نماید و بدین ترتیب کار ساخت قلعه در سال ۱۲۶۴ هجری شمسی به دست یکی از معماران توانا و مشهور کرمان بنام «استاد حسین معمار باشی کرمانی» آغاز و پس از مدت هفت سال به اتمام می‌رسد. از آن پس این قلعه بنام قلعه ناصری یا ناصریه مشهور می‌شود که علت نامگذاری نیز همین است، مقّر حکمرانی بلوچستان که تا آن سال قلعه کهن و عظیم بمپور بود به قلعه ناصری تغییر یافت. این قلعه با ضعف دولت قاجار در اواخر عصر قاجار و اوایل عصر پهلوی به تصرف حاکم وقت بلوچستان بنام «دوست محمد خان بازکزایی» در می‌آید. و بنام قلعه دوست محمد خان معروف می‌گردد. با به قدرت رسیدن رضاخان و استقرار و قدرت گرفتن حکومت مرکزی، قشون دولتی رضاخان پهلوی به فرماندهی «تیمسار امان الله جهانبانی» بلوچستان و این قلعه را متصرف شده و از آن پس این قلعه به نام قلعه ایرانشهر شهرت می‌یابد. در عصر پهلوی دوم (محمدرضا شاه پهلوی) از این قلعه بنام پادگان ژاندارمری وقت و زمانی به عنوان مدرسه استفاده می‌شد. در اوایل انقلاب با متروک ماندن این قلعه عظیم و زیبا، به تدریج تبدیل به قلعه ای متروکه و نیمه ویرانه می‌شود که متأسفانه در سال ۱۳۶۱ هجری شمسی حدود ۹۸ درصد معماری‌های فضای داخل به دستور شهردار وقت با بولدوزر تخریب می‌شود، و تنها سردر و حصار آن باقی می‌ماند. خانه ملکه توران
در کتاب‌های تاریخی آمده‌است که در ملکی نزدیک به خیابان پهلوی برای توران امیرسلیمانی، عمارتی ساخته می‌شود که احتمالاً منظور از این عمارت، همین خانه بوده‌است. حتی در برخی دیگر از منابع تاریخی به این نکته اشاره شده که ملکه توران، بعد از آنکه دریافت، شمس پهلوی در تکاپوی ساختن مهرشهر کرج و بنای کاخی در این محدوده است، بر آن شد تا توران‌شهر را در برابر مهرشهر علم کند و در این راه از معماران آلمانی کمک گرفت. پس بعید نیست این عمارت باقی‌مانده از همسر سوم رضاشاه، معماری آلمانی داشته باشد، زیرا ویژگی‌های منحصربه‌فرد بنا نیز از نگاه مفهومی معماری آلمان به مقوله ویلاسازی حکایت دارد. ملکه توران (قمرالملوک امیرسلیمانی)، همسر سوم رضاشاه، دختر عیسی‌خان مجدالسلطنه امیرسلیمانی و نوه مهدی‌قلی‌خان مجدالدوله از رجال دربار قاجار بود؛ او در سال ۱۳۰۱ در ۱۹ سالگی همسر رضاخان شد و در سال ۱۳۰۲ بر اثر ناسازگاری از رضاشاه جدا شد. براساس روایت‌های تاریخی، پس از ازدواج «برای اینکه همسران شاه از هم دور باشند و حسادت‌های زنانه باعث بروز مشکلات ویژه‌ای برایشان نشود، خانه جدیدی در حوالی چهارراه پهلوی برای توران احداث شده‌است»؛ بنابراین به احتمال قوی، تاریخ احداث بنا پس از این سال‌هاست. قلعه رودخان
این قلعه بدون شک یکی از بزرگ ترین و شکست ناپذیرترین قلعه‌های تاریخ ایران باستان بوده است اما متاسفانه فقط 10 درصد بنا مرمت شده و باقی با بی کفایتی مسئولین با توجه به درامد سالانه 500 هزار دلاری تجدید بنا نشده است. ُاین دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار تاریخی و ملی ثبت شد. قلعه سردار بوکان
قلعهٔ سردار از سال ۱۲۴۷ در ابتدا بعنوان دژ فرماندهی و بعدها مورد سکونتِ خاندان عزیزخان مکری تا سال ۱۳۰۵ شمسی قرار می‌گرفت. به صورت مورثی، چهار شخصیت دولتی که به «خانوادهٔ سردار» معروف‌اند از این بنا برای سکونت استفاده می‌کردند. در اوایل دورهٔ پهلوی به سال ۱۳۱۵ ساختمان آن نیمه خرابه بود و در سال ۱۳۲۲ شمسی مرمت و بازسازی شده‌است. شهرستان سوادکوه
با توجه به شواهد موجود و در مقایسه با سبک معماری قلعه‌های مشابه بمانند کنگلو بیانگر احداث آن در عهد ساسانی و قبل از اسلام می‌باشد و قدمتی در حدود ۱۵۰۰ سال برای آن متصور می‌شود. قطر پایه‌ها و دیواره‌های قلعه در برخی نقاط به ۵ متر هم می‌رسد که مصالح به‌کار رفته در آن سنگ، آجرها در ابعاد مختلف و ساروج است. در محوطه قلعه آثار زیادی از سفال‌های ناودانی‌شکل دیده می‌شود و در مرکزیت بنا آب‌انباری با حجم خیلی زیاد وجود داشته که شواهد گویای وجود سیستم پیشرفته جمع‌آوری و انتقال آب باران به مخزن اصلی و استفاده آب در طول سال می‌باشد که دوام سفال‌ها و استحکام آن پس از قرن‌های متمادی و همچنین طراحی مهندسی مخزن و سیستم انتقال آب جای افتخار و تحسین دارد. کاخ شروان‌شاهان
از آنجا که هیچ کتیبه ای بر روی ساختمان کاخ باقی نمانده‌است، تاریخ ساخت کاخ را با اتکا بر تاریخ‌هایی نوشته شده در کتیبه‌های دیگر بناهای دخیل مجتمع برآورد می‌نمایند. از جملهٔ این کتیبه‌ها دو تا روی آرامگاه و مسجد شاه تا به حال به صورت کامل و دست نخورده پابرجا مانده‌است. بنابه نوشته‌های کتیبه‌ها، نام شیروان‌شاه خلیل‌الله یکم (طول حکومت: ۱۴۱۷ تا ۱۴۶۲م) به عنوان مبتکر و سفارش دهندهٔ ساخت کاخ ذکر شده‌است؛ ولی تاریخ ساخت کاخ در کتیبه‌های موجود روی آرامگاه و مناره‌های مسجد شاه به ترتیب سال‌های ۸۳۹ هجری قمری (سال‌های ۱۴۳۵–۱۴۳۶م) و ۸۴۵ هجری قمری (سال‌های ۱۴۴۱–۱۴۴۲م) ذکر شده‌است. قلعه چالشتر
منزل احمد خان و محمود خان ستوده چالشتری به همت پدرشان خدا رحم چالشتری فرزند محمد رضا خان در اواخر دوران قاجاریه ساخته شد. از تاریخ حک شده بر روی سر ستون‌های این بنا استنباط می‌شود که بنا تقریباً در تاریخ ۱۲۸۴ ه.ش به اتمام رسیده است. این قلعه شامل قسمت‌های سر درب، هشتی، اندرونی، بیرونی، حمام واصطبل و دیگر قسمتها می‌باشد. این بنا در دو قسمت ساخته شده که وسعت ان تقریباً ۱۲۰۰۰ متر مربع می‌باشد که به شکل و هنر ایرانی در دوران فاجاری ساخته شده است. بنای شمالی تا دهه هفتاد ه‍.ش مورد استفاده قرار می‌گرفته درصورتی که بنای جنوبی حدوداً نود درصد تخریب شده بود که با همت مهندسان و مرمت گران این بنا برپا شده است. علی اکبر دهخدا در هنگام جنگ جهانی اول که به استان چهارمحال گریخته بود. از کتابخانه چالشتر استفاده کرد و تألیف امثال و حکم و لغتنامه خود را با استفاده از منابع موجود در قلعه چالشتر آغاز نمود. قلعه فورگ
از نظر پیشینه تاریخی محوطه، ساخت قلعه فورگ در زمان نادرشاه افشار به وسیله میرزا بقاخان حاکم منطقه شروع شده و پس از وی پسرش میرزا رفیع خان ساختمان قلعه را به اتمام رسانده‌است. در زمان حکومت شوکت الملک به دستور وی سپاهیانش به قلعه هجوم برده، حاکم آن را دستگیر کرده و قلعه را فتح می‌نماید. تاریخ ساخت این قلعه در کتاب دیوان لامع، نوشته محمد رفیع بن عبدالکریم در میانی، سال ۱۱۶۰ ه‍.ق ذکر شده‌است. مؤلف کتاب عین الوتابع، قلعه را این گونه توصیف کرده‌است: قلعه فورگ در روی کوهی است که از آجر پخته، دیوار و باروج آن را به‌طور محکم ساخته‌اند و پایه آن را سنگ چین نموده‌اند و دو شیر در اطراف خود داشته با دو خاکریز که قطر هر یک پنج در پنج است. قلعه حیدرآباد
قلعه حیدرآباد در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی باقی‌مانده از دوره متقدم اسلامی در این منطقه است. این قلعه در اواخر دوره قاجار توسط حاکم وقت حیدر علی خان کرد بنا شده و محل سکونت وی و خانواده اش بوده و در سال (۱۲۹۹ خورشیدی)توسط حکومت و قوای انگلیسی از اختیارش خارج و به شخصی بنام عیدو خان ریگی که توسط حاکم وقت (حیدر علی خان) بزرگ شد سپرده می شود که تا سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی ایشان و خانواده‌ اش در آن سکونت داشته اند. همچنین از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده شده‌است. عمده مصالح به کار رفته در قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج‌ها و طاق‌های هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است. تل قلعه کجی
تل قلعه کجی مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان مرودشت، بخش درودزن، دهستان ابرج، جنوب روستای هاشم‌آباد، حاشیه شرقی رودکر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخ اراک
قلعه مزبور در سال ۱۲۷۲ هجری قمری به وسیلهٔ محمدحسن خان امیرنظام، برادر امیرکبیر، تعمیر و تشجیر شد. در اوائل سده ۱۴ هجری قمری، بالغ بر ۵۰ کمپانی خارجی در این شهر شعبه داشتند. در سال ۱۳۰۶، اداره برق شهر دایر شد. در خلال سال‌های ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۰ هجری قمری، کمپانی فرش زیگلر قلعه بزرگی در شهر ساخت که امروز نیز بخش‌هایی از آن باقی مانده‌است و به «قلعه فرنگی» معروف است. در سال ۱۳۰۸، چند خیابان در شهر ایجاد گردید و چند بنای مهم از جمله مریض‌خانه پهاوی، بنای شهرداری، باغ فردوس، بنای شیر و خورشید، عمارت دارایی، کوی کارمندان و چند بنا و سازه دیگر ایجاد گردید. در سال ۱۳۱۷، ساختمان‌های اداره راه‌آهن تأسیس شد. قلعه المرقب
این قلعه را زمان خلیفه عباس هارون الرشید در دوره حکومتش بین سال‌های ۱۷۰ هجری قمری تا ۱۹۳ هجری قمری برابر با ۷۸۹ میلادی تا ۸۰۹ میلادی بنا نهاد، بعد از آن این قلعه یک بار دیگر بدست رشید الدین الاسماعیلی در سال ۴۵۴ هجری قمری برابر با ۱۰۶۲ میلادی مورد بازسازی قرار گرفت و تا زمان جنگهای صلیبی و مسلط شدن آن‌ها بر این قلعه در سال ۵۱۰ هجری قمری برابر با ۱۱۱۷ میلادی برپا بود، در این زمان نیروهای صلیبی از این قلعه برای استقرار و محافظت خودشان در برابر دیگران مورد استفاده قرار دادند. این قلعه در سال ۵۸۲ برابر با ۱۱۸۲ میلادی بدست الاسبتاریه افتاد و در این زمان این قلعه به عنوان دیوار دفاعی بسیار مستحکمی در امتداد سوریه بحساب می‌آمد. در سال ۶۸۴ هجری قمری برابر با ۱۲۸۵ میلادی سلطان قلاوون بعد از نبردهای بسیار سنگین و محاصره طولانی قلعه توانست این قلعه را فتح نماید، لازم است ذکر شود که تصرف این قلعه به دلیل ارتفاع آن و نحوه دیوارکشی این قلعه و موقعیت آن بسیار سخت بوده‌است، با اینکه صلاح الدین ایوبی و حتی سلطان الظاهر بیبرس که پیروزی بزرگی را بدست آورد ولی به همین دلیل نتوانست وارد قلعه بشوند، این قلعه در طول تاریخ از فرمان خیلی‌ها سرپیچی کرده‌است، بعد از اینکه این قلعه توسط سلطان قلاوون آزاد شد وی دستور به بازسازی و تقویت استحکامات این قلعه را داد و از نیروهای دریایی خودش یک گروه را برای حمایت این قلعه قرار داد. دژ روهتاس
این قلعه توسط شیرشاه سوری، بنیانگذار امپراتوری سور ساخته شد. این قلعه به منظور جلوگیری از پیشرفت امپراتوری مغول، همایون، که به دنبال شکست در "نبرد قنوج" به ایران تبعید شده بود، طراحی و ساخته شده‌است. این قلعه یک موقعیت استراتژیک بین منطقه کوهستانی افغانستان و دشت‌های پنجاب را در اختیار دارد و برای جلوگیری از بازگشت امپراتور مغول به هندوستان قرار داشت. قلعه سردار بوکان
قلعهٔ سردار بوکان بنایی تاریخی در بوکان، واقع در استان آذربایجان غربی ایران است. این اثر تاریخی مربوط به سدهٔ نوزدهم میلادی و در سال ۱۸۶۸ م/ ۱۲۴۷ خورشیدی توسط عزیزخان مکری سردار کل عساکر منصوره و فرماندهٔ کل قوای ایران در حکومت ناصرالدین شاه قاجار بنا شده‌است. آگره
این بنای مهم با معماری ایرانی در خور توجه خود به عنوان مهم‌ترین بنای تاریخی هند و یکی از عجایب هفتگانه جدید شهرت جهانی دارد. تاج‌محل که بنای یادبود ملکهٔ ایرانی‌تبار ممتاز محل است، سال ۱۶۴۸ میلادی ساخته شد و خود شاه‌جهان هم در طرح‌ریزی ساختمان آن نقش مستقیم داشت و در نهایت هم همان‌جا خاک شد. قلعهٔ آگره که همچنین به حصار سرخ و برای سرخی ان به لعل قلعه نیز مشهور است - توسط اکبر امپراتور بزرگ گورکانی ساخته شد. حیاط پر پیچ و خم، مسجد و تالار اختصاصی قلعه عظمت امپراتوری گورکانیان هند را منعکس می‌کند. مسجد موتی (موتی به معنی مروارید) و برج یاسمین نشان دهنده مهارت صنعتگران و معماران آن روزگار هند هستند. این بنا را با قلعه دیگری که به همین نام قلعه سرخ یا ردفورت مشهور است و در دهلی است نباید اشتباه گرفت. فاتح‌پور سیکری به معنی «شهر پیروزی» شهر متروکه امپراتور اکبر که در نزدیکی آگره واقع است. تالار شنوندگان، مکان‌ها و مسجدها هنوز هم کاملاً سالم و در وضعیت مطلوب هستند که از جمله می‌توان پنج محل و بلنددروازه را نام برد. در محوطهٔ مسجد جامع، آرامگاه شیخ سلیم چشتی واقع است و در واقع، اکبر شاه گورکانی شهر فاتح پور سیکری را به خاطر همین صوفی معروف مکتب چیستی هند پایه گذاشته بود. لیدوما
نمی‌توان به درستی تشخیص داد که این بنا در زمان کدام پادشاه هخامنشی ساخته شده‌است، با توجه به یافته‌های باستان‌شناسی به نظر می‌رسد در زمان شاهان اول هخامنشی یعنی داریوش یا خشایارشاه این بنا ساخته شده‌است. از آن جا که این دو پادشاه بلافاصله و پس از هم به قدرت رسیدند، احتمال دارد که در اواخر دوره داریوش و اوایل دوره خشایارشاه این بنا ساخته شده باشد. با توجه به آوار سطحی بنا به نظر می‌رسد که کمی ناگهانی این مکان ترک شده‌است. کنگره‌ها در زیر ایوان فرو ریخته بعضی از آن‌ها شکسته شده و روی سطح سنگفرش ریخته شده‌است. اما به هر حال یک مرحله پس از دوره هخامنشی از این‌جا استفاده شده‌است. ما در این‌جا یک لایه سکونتی داریم که نشان می‌دهد از بخشی از سنگ‌های این بنا دوباره مورد استفاده قرار گرفته‌است و احتمالاً این اتفاق در قرن دوم پیش از میلاد رخ داده‌است.» حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال پیش و در زمان قاجار بار دیگر قلعه‌ای روی این بنای هخامنشی ایجاد می‌شود که مدارک دوره دوم ما را از بین برده‌است. این قلعه قاجاری به قلعه «کَلی» یا قلعه کهنه شهرت داشته‌است.» نکته جالب آن که ۷۰ سال پیش و زمانی که هرتسفلد از این‌جا دیدن می‌کند این قلعه وجود داشته‌است. ساخت این قلعه روی محوطه باعث تخریب بیشتر آن شده‌است. هرآنچه در تخت جمشید به عنوان سبک هنری پارسی دیده‌ایم در این‌جا هم می‌بینیم و سبک کار کاملاً به بناهای تخت جمشید شباهت دارد. احتمال می‌دهیم این بنا همزمان با تخت جمشید ساخته شده باشد و بین این بنا با تخت جمشید و شوش ارتباطی وجود داشته‌است. امامشخص نیست جنس سنگی که برای پایه ستون‌ها استفاده شده از کجا آورده شده‌است.» پاویون نوالاخا
قلعه لاهور در سال ۱۵۶۶ تحت حکومت اکبر بزرگ امپراتور مغول در محل قلعه گلی قبلی ساخته شد که بعداً توسط امپراطورهای بعدی توسعه و اصلاح شد. شاه جهان شاه گورکانی مردی عاشق‌پیشه بود که تاج محل را در آگرا ساخت و پس از آن این قطعه اصلی در لاهور را سال ۱۶۳۳ به عنوان یک خانه تابستانی کوچک با هزینه ای در حدود ۹۰۰۰۰۰ روپیه بنا کرد. پاویون ناولاخا از جمله بناهایی است که بین سالهای ۱۶۲۸ تا ۱۶۳۴ تحت حکومت شاه جهان احداث یا بازسازی شده‌است. به دلیل علاقه شخصی وی به طراحی و ساخت و ساز، سنت‌های معماری شاه جهان دارای تقارن متمایز و سلسله مراتبی است. ناولاخا بخشی از بلوک "شاه برج" در بخش شمال غربی قلعه ای است که در واقع توسط سلف خود جهانگیرشاه ساخته شده‌است. نارین قلعه (اردبیل)
نارین قلعه قلعهٔ مستحکمی بوده‌است در درون شهر اردبیل و در کنار بالیقلی‌چای که در دورهٔ رضاشاه پهلوی در سال ۱۳۱۵ خورشیدی تخریب گردیده‌است. نارین قلعه که از قدمت و تاریخ ساخت آن اطلاع دقیقی در دست نیست، دژ حکومتی شهر اردبیل بود و در جنگ‌های ایران و روس و مرکز ذخیرهٔ لوازم جنگی بشمار می‌رفت. این قلعه در سال ۱۳۱۵ تخریب شد و متأسفانه بنای قابل توجهی از آن برجای نمانده‌است. این قلعه محل سکونت حاکمان شهر اردبیل بوده و پادگان و زندان شهر نیز در آنجا قرار داشت. از زمان دقیق ساخت آن اطلاع دقیقی در دست نیست، ولی احتمالا بنای آن به پیش از دوران صفویان باز می‌گردد. این قلعه در زمان فتحعلی شاه قاجار و به دست هیأت نظامی فرانسوی به سرپرستی ژنرال گاردان تحکیم و بازسازی شد. این هیئت نظامی قلعه را با الزامات جنگ‌ها و جنگ‌افزاری جدید متناسب نمی‌دیدند و در نتیجه در اطراف آن باروی محکمی با برج‌های مستحکمی ساختند و افزون بر خندق قدیمی قلعه که در داخل دیوارهای جدیدتر قرار گرفته بود در بیرون آن نیز خندق عمیق و عریضی کندند و نهر آب را هم از محلهٔ شاه‌باغی شهر به آن بردند. این قلعه در جنگ‌های ایران و روس از مستحکم‌ترین مواضع دفاعی ایران و مهم‌ترین مرکز ذخیرهٔ لوازم جنگی بود. چنگ رودکی
تصنیف چنگ رودکی توسط روح‌الله خالقی و در بیات اصفهان ساخته شده‌است. شعر این قطعه، قصیده‌ای است رودکی که با «بوی جوی مولیان آید همی» آغاز می‌شود. در "لغت‌نامه دهخدا" آمده‌است که «مولیان» نام رودخانه‌ای در نزدیکی بخارا بوده‌است و امروزه نیز در همان منطقه رودخانه‌ای به اسم «جوی موالیان» وجود دارد. در این لغت‌نامه همچنین اشاره شده که مولیان نام منطقه‌ای در نزدیکی بخارا بوده که امیر اسماعیل سامانی در آن باغ‌ها و کاخ‌هایی ساخته و به موالیان وقف کرده‌است. محوطه قلعه بدرخان شیرخان
محوطه قلعه بدرخان شیرخان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صحنه، بخش دینور، روستای زیباجوب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. زواره
همچنین قلعه سنگ‌بست زواره، بعد از قلعه الموت از بزرگ‌ترین و مستحکم‌ترین قلعه‌های ایران به‌شمار می‌رود که در قرن پنجم توسط ابوعلی دهدار (از مقربان حسن صباح) ساخته شده و از نوع چهار صفه‌ای دوطبقه است. قلعه گنجعلیخان
قلعه گنجعلیخان مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، بندر والی آباد، جاده خاکی به سمت سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کوسی
کار ساخت قلعه در سال ۱۲۲۳ میلادی آغاز شد و تحت نظارت آنگران سوم تنها پس از هفت سال به پایان رسید. درحالی که اتمام موارد مشابه معمولاً نیم تا یک و نیم سده به طول می‌انجامید. در کار ساخت قعله از بیش از ۱۶۰۰ متخصص در زمینه‌های مختلف و تعداد بیشماری گاری گاو نر برای حمل سنگ از معادن به تپه استفاده شد. این قلعه را از منظر طراحی و اجرا می‌توان کامل‌ترین سازه نظامی سده‌های میانه در اروپا توصیف کرد. خانه تقوی
این بنا بدستور حاج ميرزا صادق خان قلعه درحدود سال ۱۱۷۰ ه‍.ش (۱۲۰۶ ه‍.ق) ساخته شد وفرزندش محمد جعفر و نوه اش حاج میرزا باقر قهی در ان زندگی می کردند. سپس آيت الله حاج ميرزا ابوالحسن قهي ( معروف به حاج آخوند قهي) در ان زندگی کرده و نهایتا خانواده تقوی مالکیت ان را در دست گرفته و به مرمت و بازسازی این اثر تاریخی پرداختند. از اینرو این بنا به خانه تقوی معروف است فلک‌الافلاک
محمد علی میرزا دولتشاه در سال ۱۲۳۷ هجری قمری به حکومت کرمانشاهان و لرستان منسوب شد. قلعه که تا این زمان به حالت نیمه مخروبه درآمده بود و فقط توسط شخصی به نام میرزا ابوطالب خان مرمت مختصری در آن صورت گرفته بود به دستور محمد علی میرزا مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و دیوانخانه و سربازخانه را نیز در پایین قلعه احداث نمود. قلعه فلک‌الافلاک در دوره قاجار به دلایل مختلف مورد توجه قرار گرفت و به صورت مقر حکومت و مرکز اداری و نظامی منطقه درآمد و رفت‌وآمد دولتمردان قاجار به قلعه بسیار صورت می‌گرفت که برخی از آنان ادیب و اهل قلم بودند و یادداشت‌هایی دربارهٔ قلعه از خود برجا گذاشته‌اند. برای مثال مسعود میرزا ظل السلطان، فرزند ناصرالدین شاه که حکومت اصفهان را در دست داشت و مدتی هم حکومت لرستان به قلمروش افزوده شده بود، ضمن سفری به لرستان در خاطرات خود ضمن اشاره به عظمت شهرهای باستانی لرستان مانند خاوه، الش (الشتر) صیمره و جایدر می‌نویسد: قلعه باکو
«زلفکار خان» حاکم باکو دومین صف دیوارهای قلعه را در فاصله حدود ۱۰–۱۲ متر از استحکام‌های قبلی مابین سال‌های ۱۶۰۸ الی ۱۶۰۹ احداث نمود. برخی از مورخان معتقد اند که، خندقی میان دیوارها حفر شده بود، که با آب دریا پر می‌شد؛ ولی تا کنون در هیچ جایی چنین گونه قلعه‌ها یافته نشده‌است. این مکان موجود در میان دیوارها اصولاً جهت جابه جایی نیروهای دفاعی، هنگام محاصره مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. خندق در روبروی دیوار بیرونی قلعه حفر شده بود و خندقی در میان دیوارها ممکن بود وجود داشته باشد که، با مواد قابل اشتعال پر می‌شد. قلعه بردستان
قلعه بردستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیر، شهر بردستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه خسرو
قلعه خسرو در ۳۰ کیلومتری شمال غرب اردبیل قرار دارد. این قلعه که با شیوه خشکه چین سنگی (با مصالح سنگی بدون استفاده از ملات)ساخته شده‌است، به دوره مفرغ جدید (۱۷۰۰ تا ۱۴۵۰ سال پیش از میلاد) تعلق دارد. قلعه دورام
قلعهٔ دورام در سدهٔ یازدهم میلادی در شمال انگلستان ساخته شد. دلیل انتخاب این منطقه نمایش قدرت پادشاه نورمان‌ها به انگلیسی‌تبارهای شمالی بود که در پی شکست فتوحات نورمان‌ها در سال ۱۰۶۶، هنوز مردمانی رام‌نشدنی و بی‌ثبات باقی‌مانده بودند. پادشاه نورمان همچنین کسی را برای مقام اسقفی دورهام تعیین کرده و اختیارات سلطنتی به او داده بود و این فرد در قلعهٔ دورام اقامت داشت. قلعه نصیر (پلدختر)
قلعه نصیر واقع در منطقه آبسرد در سال ۱۲۱۲ه ق توسط نصیر خان جودکی ساخته شده است و پس از ساخت قلعه مذکور منطقه آبسرد به قلعه نصیر شهرت یافته است. لازم بذکر است در ضلع شرقی قلعه نصیرخان بقایای کاروان سرای شاه عباسی وجود دارد که دو بنای مجزا مربوط به دو دوره تاریخی متفاوت می باشند. قلعه دختر رضاآباد
قلعه دختر رضاآباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوران، روستای رضااباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاخ سلطنت‌آباد
این کاخ در سال ۱۲۶۵ هجری شمسی به فرمان ناصرالدین شاه، در جلگه شرقی قریه رستم‌آباد، ساخته شد. معماری، سبک ساختمان کاخ و تزیینات گچبری آن معرف هنر دوره قاجار است و کوبی زرینی، که نشانه کاخ سلطنتی بود، برفراز بلندترین نقطه شیروانی بام جای داده شده بود. قسمتی از این کاخ در دوران رضاشاه پهلوی تخریب شد و از مجموعه بناهای یاد شده این کاخ تنها عمارت حوضخانه، تالار آینه و برج سلطنت آباد بجا مانده، که اکنون در اختیار ارتش است و کارهای تشریفاتی ارتش در آن مکان انجام می‌شود. این اثر با نام "دو بنای سلطنتی در سلطنت‌آباد" در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سیراف
این قلعه که متعلق به خاندان نصوری است بر روی تپه‌ای بلند و مشرف به دریا بنا شده‌است و دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی ویک شاه‌نشین می‌باشد؛ که توسط شیخ جبار دوم پدر بزرگ شیخ ناصر نصوری در اوایل دوره قاجاریه ساخته شده‌است. این بنا قدمت ۲۰۰ ساله دارد که گچ‌بری‌های آن موید این گفته می‌باشد. همچنین هجده تابلو بسیار زیبا از مجالس شاهنامه فردوسی در ایوان غربی قلعه نقش بسته‌است. تاریخ احداث قلعه نصوری به سال ۱۲۲۴ ه‍.ق می‌باشد. (شهرداری بندر طاهری، ۱۳۸۷) در شاهنامه فردوسی از بندر سیراف یاد شده است، وَسْتای یزدان‌پرست پهلوان دوره هرمزد پسر انوشیروان را از این شهر می داند. زمانی که خسروپرویز از دست و هرمزد پسر انوشیروان فرار میکند گروهی از بزرگان به یاری خسرو پرویز می‌شتابند و او را شاه ایران می‌خوانند. که وستای از شهر سیراف از این جمله بود. عزیزخان مکری
یادداشت‌های پراکندهٔ در مورد عزیزخان مکری در مکتوبات دورهٔ قاجار وجود دارد. حمام قدیمی سردشت، قلعهٔ سردار بوکان، امامزاده عون بن علی و زین علی در آذربایجان، انبار قدیمی تبریز از جمله آثار تاریخی هستند که به دستور عزیزخان مکری ساخته شده‌اند. شهرستان تنکابن
این قلعه در سه هزار واقع است و در سال ۸۹۰ خورشیدی (۹۱۶ ه‍.ق) تعمیر شد، کاخ این قلعه دوازده برج داشت و ساختش سه سال به طول انجامید، خان احمد خان در جنگ با سپاهیان شاه عباس صفوی مدتی در این قلعه پناهنده شد. مرودشت
سد مخزنی درودزن (نام پیشین: سد داریوش) در شهر مرودشت و بر روی رود کر ساخته شده‌است. ساخت این سد در سال ۱۳۵۱ هجری خورشیدی به پایان رسید و آب نوشیدنی شهرهای شیراز و مرودشت را پشتیبانی می‌کند. در حدود ۲۴۰۰ سال پیش نیاز به آب در این منطقه برای آبیاری مزارع هخامنشیان را وادار به ساخت سدی در حوالی روستای درودزن کرد. نگرش وسیع داریوش هخامنشی و به خدمت گرفتن مهندسی و همت ایرانیان باعث ساخت یکی از بدیع‌ترین سازه‌های آبی در این محل شد. این سد که با توجه به زمان ساخت یکی از شاهکارهای مهندسی جهان به‌شمار می‌رود در بهترین نقطه از مسیر رود کر ساخته شده‌است. تنها همین شاخصه کافی بود که در دوره‌های بعدی این سد مورد بازسازی قرار بگیرد و نهایتاً در دوران پهلوی با توجه به نیاز ساخت سدی بزرگ، بهترین محل ساخت در همین نقطه استراتژیک تشخیص داده شد و همین امر باعث شد که بقایای سد داریوش از این محل به محلی در ۳ کیلومتری آن انتقال داده بشود. قلعه (بازی ویدئویی ۲۰۰۱)
قلعه یک بازی ویدئویی باستانی در سبک استراتژی هم‌زمان است که در سال ۲۰۰۱ توسط استودیو فایرفلای توسعه یافته است. این بازی در درجه اول روی فتح و گسترش از طریق اقدامات نظامی تمرکز دارد اما همچنین دارای عناصر برجسته اقتصادی و توسعه زیرساختی است. بازی در بریتانیای قرون وسطی در سال ۱۰۶۶ پس از میلاد شروع ولی چون نمایشنامه بازی محدودیت زمانی ندارد می‌تواند تا سده‌ها ادامه یابد. همچنین نظرات مطلوب زیادی از نظر منتقدان در پی‌سی گیمر و گیم‌اسپای کسب کرده‌است. از آنجا که بازی محبوبیت زیادی کسب کرده‌است ۵ نسخه جدیدتر بازی ساخته شده‌است که ""، "قلعه ۲"، "افسانه‌های قلعه"، "قلعه ۳" ، "جنگ‌های صلیبی ۲"و نام دارند. قلعه منوجان
قلعه تاریخی منوجان یکی از قلعه‌های با ارزش حوزه میراث فرهنگی جنوب استان کرمان است که بر پایه پژوهش‌های صورت گرفته باستانشناسی، سابقه شکل‌گیری آن به سده چهارم هجری و قمری می‌رسد. قلعه قلات (بستک)
به گویش محلی به «تپهٔ بلند» (قَلات) گفته می‌شود. روایت است که حدود ۲۸۰ سال پیش بنا شده‌است. ومقر حاکم (خان بستک) بوده‌است. قلعه دارای سه برج در سه ضلع محوطه‌است که هنوز پا برجاه است. آثار دیوار سراسری هم وجود دارد، ساختمان خانه‌های مسکونی خراب شده اما آثار ودیوارهایش باقی است که با گچ و سنگ ساخته شده‌است. دارای سه باب آب‌انبار (برکه) وحدود ۲ هکتار وسعت محوطه آن است. روایت است که شیخ محمد بستکی معروف به «شیخ محمد خان دیده بان» این قلعه را بنا نهاده‌است ومقر حکم خود ساخته‌است بعد از اینکه از قلعه دیده بان به بستک مراجعت نموده‌است. قلعه رودخان
اکثر کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله عرب‌ها به ایران دانسته‌اند. در دورهٔ سلجوقیان این قلعه تجدید بنا شده و از پایگاه‌های مبارزاتی اسماعیلیان الموت بوده‌است. قلعه هرمن
این قلعه در سال ۱۲۵۶ میلادی توسط دانمارکی‌ها ساخته شده است و هم‌اکنون کاربری آن به صورت موزه است. قلعه خان بستک
خانه در قسمت شرقی شهر بستک جنب حمام خانی واقع شده‌است. این ساختمان در حدود ۱۱۰ _ ۱۰۰ سال قبل توسط محمد رضا خان (حاکم وقت بستک و جهانگیریه) ساخته شده‌است، ومعماران سازندهٔ بنا، معماران بستکی بوده أند. این خانه در اصل سه طبقه بوده که طبقات فوقانی آن بر أثر زلزله خراب گشته‌است. بنا در حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ أتاق داشته و از سه قسمت مجزا از هم تشکیل می‌شد که هر قسمت دارای حیاط و متعلقات کامل بود. قلعه پیتر و پل
قلعه پیتر و پاول ارگ اصلی سن پترزبورگ روسیه است که توسط پتر کبیر در سال ۱۷۰۳ تأسیس شد و از سال ۱۷۰۶ تا ۱۷۴۰ به عنوان قلعه باستیون بنا به طراحی‌های دومنیکو ترززینی ساخته شد. بین نیمه اول دهه ۱۷۰۰ و اوایل دهه ۱۹۲۰ به عنوان زندان مجرمان سیاسی استفاده می‌شد. از سال ۱۹۲۴ به عنوان موزه شناخته می‌شود. امروزه به عنوان مهمترین بخش موزه دولتی تاریخ سن پترزبورگ اقتباس شده‌است. این موزه به تدریج به جز سازه اشغال شده توسط ضرابخانه سن پترزبورگ (Monetniy Dvor) عملاً تنها مالک ساختمان قلعه شده‌است. قلعه هوار کن
قلعه هوار کن مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است و در شهرستان تکاب، بخش مرکزی، دهستان کرفتو، روستای قوجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مریوان
وجود دژهای گوناگون و استوار نشان‌گر این موضوع است که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم ادوار کردنشینی بوده‌است، یکی از این قلعه‌ها که سپس‌ترها به قلعهٔ مریوان آوازه یافت، قلعهٔ هلوخان است که بر اساس اطلاعات تاریخی در سده ۸ (هـ. ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام کوه امام به بلندای ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر است بنیاد نهاده شد و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوگر بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعهٔ مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن است که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است. قلعه رودخان
قلعه رودخان از نظر زمین‌شناسی در منطقه‌ای بنا شده که در تقسیم‌بندی زمین‌شناسی به مجموعه گشت شهرت دارد و طبق بررسی‌های اشتوکلین شامل دو فاز دگرگونی است. اولی مربوط به پرکامبرین-پالئوزوئیک با شدت دگرگونی بالا است و دیگری به زمان مزوزوئیک و با شدت دگرگونی پایین مطلق است. کاخ راس التین
ساخت کاخ در سال ۱۸۳۴ با دستور محمد علی آغاز شد، او می‌خواست تا علاوه بر کاخ‌های دیگری که در اسکندریه مانند کاخ محمودیا و کاخ ابراهیم پاشا داشت، کاخ دیگری را در سال ۱۸۲۸ ساخت و نظارت کاخ به محمدعلیام سرپرست خانه صنعت واگذار شد که او این کار را به مهندس فرانسوی سیریزی بک سپرد و وی طراحی و ساخت کاخ را به عهده گرفت. ساخت این کاخ ۱۱ سال زمان برد و در سال ۱۸۴۵ تکمیل شد. اما کارهای تکمیلی و ایجاد غرفه‌های اضافی تا سال ۱۸۴۷، هنگامی که به‌طور رسمی افتتاح شد طول کشید. قلعه امیر مجاهد
قلعه امیر مجاهد، یا باغ امیر مجاهد یکی از بناهای تاریخی رامهرمز می‌باشد. این قلعه در زمان استقرار و سلطه خوانین بختیاری (امیر مجاهد بختیاری) در منطقه رامهرمز در اواخر قاجار ساخته شده است و به شماره ثبت ۳۷۷۱ مورخ ۱۲/۶/۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این بنا توسط یکی از خوانین پرنفوذ ایل بختیاری بنام امیر مجاهد بختیاری که کوچکترین فرزند حسینقلی خان و برادر علیقلی خان سردار اسعد بود، احداث گردید و به همین دلیل قلعه امیر مجاهد نامیده می‌شود. این بنا در شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی توسط طاهر بهبهانی جهت سکونت خریداری شد و به همین دلیل که مالک کنونی آن آقای بهبهانی است به این نام نیز شهرت دارد. قلعه شاهی
قلعه شاهی نام ارگی است در لاهور، پاکستان. این ارگ احتمالاً در سال ۱۰۲۵ میلادی ساخته شد و در طول تاریخ بارها ویران و پس از چندی بازسازی یا دوباره‌سازی شده است. قلعه کنونی به دستور اکبرشاه، سومین پادشاه از دودمان گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند در سال ۱۵۶۶ میلادی بازسازی شد. شهرستان تیران و کرون
قدمت ساخت قلعه به ۱۴۰ الی ۱۶۰ سال قبل بر می‌گردد. حصن البلاد
قدمت قلعه بلاد به قرن دواز دهم میلاد بازمی‌گردد. گویند در سال (۱۲۵۰) الشیخ سلیمان بن محمد آل مالک الشحی والی شهر بخاء بدستور الامام بن سلطان الیعربی. این قلعه را بنا نهاده‌است. ساکنان این منطقه از این قلعه به‌عنوان یک قلعه دفاعی در برابر حملات دشمنان دریائی خود استفاده می‌کرده أند. در زیر این قلعه راهروها ودالانهایی برای آمد ورفت وجود دارد. معماری قلعه از مواد و ترکیبات خاص و کم‌نظیری استفاده شده‌است که با وجود أمواج شدید دریا و رطوبت هوا در حاشیهٔ خلیج فارس آن را تاکنون پابرجا نگاه داشته‌است. قلعه رودبار
قلعه رودبار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بستک، بخش مرکزی، دهستان دهستان دهتل روستای رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه بودیام
قلعه بودیام () یک قلعه باستانی خندقی انگلیسی مربوط به قرن ۱۴ میلادی است که نزدیک رابرتزبریج در ساسکس شرقی واقع است، این قلعه در سال ۱۳۸۵ میلادی توسط سر که یک شوالیه سابق ادوارد سوم بود، با کسب اجازه و مجوز ریچارد دوم ساخته شد، از ظواهر امر چنین پیدا است که برای دفاع از منطقه در برابر تهاجم فرانسه در جریان جنگ‌های صد ساله ساخته شده قلعه درسدن
قلعه اصلی یک برج رومی است که در حدود سال ۱۲۰۰ ساخته شده‌است. Hausmannsturm در ابتدای قرن پانزدهم ساخته شد. از ۱۴۶۸ تا سال ۱۴۸۰ به وسیله سازنده اصلی، آرنولد فون وستفلن گسترش یافت و به ساختمانی سرپوشیده چهار جهته تبدیل شد. در اواسط قرن ۱۶، اضافاتی به سبک رنسانس افزوده شد. حرم امام رضا
در تاریخ آمده که مأمون پس از مرگ هارون و دفن وی در بقعهٔ هارونی بر فراز آن بقعه قبه‌ای ساخت. به‌اعتقاد برخی مورخین، آن قبه بر اثر حوادثی مانند حملهٔ سبکتکین در اواخر قرن چهارم ه‍.ق و آسیب به حرم، تخریب شد و پس از آن سلطان محمود غزنوی در سال ۴۰۰ ه‍.ق به بازسازی حرم و ایجاد قبه‌ای بر فراز مدفن اقدام کرد. وزیر سلطان سنجر سلجوقی فردی به نام شرف‌الدین ابوطاهر قمی بود که ضمن تغییر در روضهٔ منوره و کاشی‌کاری آن اقدام به احداث گنبد بر فراز قبه نمود که بعد از گذشت حدود ۹۰۰ سال هنوز پابرجاست. در زیر کتیبهٔ دور گنبد، دو جمله از سازندگان گنبد آمده‌است که نشان می‌دهد کمال‌الدین یزدی کاشی‌کار گنبد و علیرضا عباسی خطاط کتیبهٔ دور گنبد بوده‌اند. در سال ۹۹۷ ه‍.ق در زمان فتنهٔ ازبک‌ها، عبدالمؤمن خان ضمن تاراج آستان قدس، طلای گنبد و گلدستهٔ آن را به‌غارت برد. پس از این حادثه، شاه عباس صفوی در سال ۱۰۱۰ ه‍.ق پیاده از اصفهان به مشهد سفر کرد و دستور طلاکاری دوبارهٔ گنبد را صادر کرد. این کار در سال ۱۰۱۶ ه‍.ق پایان یافت. در سال ۱۰۸۴ ه‍.ق زلزلهٔ شدیدی رخ داد که باعث ایجاد ترک در قسمت خارجی گنبد شد و تعدادی از خشت‌های طلای آن ریخت. پس از آن به فرمان شاه سلیمان صفوی گنبد تعمیر و دوباره طلاکاری شد. جریان این طلاکاری در چهار ترنج دور گنبد توسط محمدرضا امامی خوشنویس آن زمان نوشته شده‌است. تاریخ این کتیبه ۱۰۸۶ ه‍.ق را نشان می‌دهد. در سال ۱۳۳۰ ه‍.ق گنبد توسط روس‌ها به توپ بسته شد که اکنون هم از درون گنبد جای اصابت گلوله‌ها قابل رویت است؛ پس از آن نیرالدوله والی خراسان به تعمیر این خرابی‌ها پرداخت. در سال ۱۳۵۹ آخرین طلاکاری گنبد به پایان رسید. در میانهٔ کتیبهٔ دورادور گنبد، بر لوحه‌ای، سال طلاکاری و تعمیر گنبد سال ۱۴۰۰ ه‍.ق گزارش شده‌است. قلعه لیختن‌اشتاین
این قلعه پس از ساخته شدنش در سال ۱۲۰۰ در جنگ با شهر روتلینین ۲ بار ویران شده (۱۳۱۱ و ۱۳۸۱) که بار دوم به صورت ویرانه‌ای تا سال ۱۸۰۲ باقی می‌ماند تا در این سال فردریک یکم شاه منطقه بادن-وورتمبرگ یک شکارگاه در آنجا ساخت. در سال ۱۸۴۲ به‌طور کلی از نو به سبک قلعه‌های قرن ۱۱-۱۳ باز سازی شد. کاخ استاد بزرگ شوالیه‌های رودس
با توجه به پژوهش‌های تازه انجام‌شده، دقیقاً در محلی که کاخ امروزی قرار دارد، پایه‌های معبد باستانی خدای خورشید «هلیوس» وجود داشته‌است و احتمالاً همان نقطه‌ای بوده که غول رودس در دوران باستان در آن قرار داشته‌است. این کاخ در ابتدا در اواخر سده هفتم به عنوان یک ارگ بیزانسی ساخته شد. پس از اینکه شوالیه‌های مهمان‌نواز رودس و برخی جزایر یونانی دیگر (مانند کلیمنوس و کاستلوریزو) را در سال ۱۳۰۹ اشغال کردند، دژ را به مرکز اداری خود و کاخ استاد بزرگ تبدیل کردند. در بیست و پنج سال ابتدایی سده چهاردهم، شوالیه‌ها کاخ را تعمیر کردند و تعدادی اصلاحات بنیادی انجام دادند. این کاخ در زمین‌لرزه سال ۱۴۸۱ در رودس کمی آسیب دید، اما به‌زودی بازسازی شد. قلعه دختر (قز قلعه)
بعضی از مورخین ساختمان بنا را به اردشیر درازدست (پسرخشایارشاه هخامنشی) نسبت می‌دهند، درحالی که در تابلویی که اخیراً از طرف سازمان میراث فرهنگی در ابتدای ورودی نصب شده، تاریخ بنای قلعه، قرن هفتم هجری، نوشته شده‌است ولی با توجه به پایه‌های ساخت قلعه و مصالح به کار برده شده تخمین به اوایل دوره ساسانیان نیز زده می‌شود. به علت سرقت یا از بین رفتن کتبیه قلعه که در سردر ورودی اصلی قلعه نصب بوده و هنوز هم جای آن پیداست، تاریخ دقیق آن مشخص نیست و در این رابطه افسانه‌های پیرامون قلعه و پل دختر، که احتمالاً این نوع نگرش ریشه در فرهنگ مردم این خطه از میهنمان دارد، حقیقت و واقعیت تاریخی آن را پوشش داده است. عزیزخان خواجه
باغ وسیع شخصی و عمارت متعلق به عزیزخان خواجه، بعدها و در سال ۱۳۲۸ خورشیدی، از جانب محمدرضا شاه پهلوی به دکتر محمد یزدی که از همکلاسان شاه بود، واگذار شد تا در آن بیمارستان مسلولین بنا شود. این محل که گاهی باغ عزیزخان و گاهی باغ دکتر یزدی نیز خوانده شده، بعدها در تاریخ معاصر ایران شاهد وقایع جنجالی زیادی بود، امروزه به فرهنگسرای نیاوران تبدیل شده‌است. از جمله اموال دیگر وی عمارتی است در خیابان سرهنگ سخایی که عرصه و اعیان آن جهت نگهداری و پرورش ایتام وقف می باشد. عمارت مذکور در سال 1314 به دستور رضا شاه و با معماری وارطان هوانسیان که در مسابقه طراحی هنرستان دختران نفر اول گردیده بود در مدت 3 سال ساخته شد و پس از ساخته شدن با چاپ اعلامیه ای در روزنامه کثیرالانتشار به پذیرش اطفال یتیم بی بضاعت کمتر از هفت سال می نمود که تا امروز نیز ادامه دارد. یکی دیگر از اموال شخصی عزیزخان خواجه، اراضی وسیعی است که ظاهراً از عصر زندیه (و با توجه به اقامت احتمالی مادر کریمخان زند در این منطقه)، مامازند یا مامازن نامیده شده‌است. منطقه ایکه امروزه پاکدشت نامیده می‌شود. از زمانیکه این اراضی به تصرف عزیزخان خواجه در آمد، رونق و آبادانی در آنها شروع شد. از جمله گفته می‌شود که قبل از تصرف این اراضی توسط عزیزخان، در میان این اراضی تنها یک قلعه متروک وجود داشته که آثار آن تا چندین سال پیش وجود داشته و بجز آن هیچ بنای دیگری در این منطقه وجود نداشته‌است. گویا این قلعه فقط در فصل تابستان مورد استفاده کارگرانی قرار می‌گرفته که از شهرها و آبادی‌های دیگر، برای دروی مزارع گندم این ناحیه می‌آمده‌اند و در نتیجه قلعهٔ مذکور در بقیه ایام سال متروک و خالی باقی می‌مانده‌است. اما پس از این که عزیزخان این اراضی را مالک می‌شود و به این منطقه می‌آید، فردی موسوم به علی را که اهل کرمان بوده و بعدها به بلوک باشی ملقب می‌شود را، به این محل می‌آورد و وی را در قلعه پیش گفته مستقر می‌نماید. بعد از گذشت یکسال و با انجام کشت و زرع در این منطقه، محصولات خوبی از آن عاید می‌شود و به همین خاطر عزیزخان سرپرستی دیگر بلوکات خویش را نیز، به علی کرمانی واگذار می‌کند و همین سبب می‌شود که این مرد کرمانی با عنوان علی بلوکباشی معروف بشود. وی بنا به در خواست عزیزخان تعدادی از بستگان خود را به اتفاق اهل و خانواده‌شان از کرمان به این محل انتقال می‌دهد و این گروه کرمانی‌ها، برای همیشه در مامازند ورامین ساکن می‌شوند و اولین گروه ساکنان مامازند را تشکیل می‌دهند. بدینسان عزیزخان خواجه با یاری علی بلوکباشی و خانواده کرمانیها موجبات رونق و آبادانی مامازند می‌شود. بعدها و بتدریج خانواده‌های دیگری همچون خاندان اسدبیک و نیز خانواده خراسانیها نیز، به جمع کرمانی‌های ساکن در این منطقه اضافه شدند. قلعه مچی
این قلعه مقر و کاخ خاندان رئیسی (ملک محمد رئیسی) فرمانروایان جنوبی سیستان می‌باشد که از خشت و گل ساخته شده‌است. ارتفاع ایوان شمالی این قلعه از زمین ۱۰ متر و دهانه آن ۵/۷ متر پهنا دارد. در این منطقه باقی مانده یک آسیاب بادی نیز وجود دارد که نمونه‌های آن در دوران اسلامی و در تمام نقاط سیستان وجود داشته‌است. این ساختمان رادر زمان صفویّه شاهان کیانی سیستان ساخته‌اند ودر احیاءالملوک هم دکتر ستوده آن را قلعهٔ کافی نامیده‌است. است. در این منطقه کتیبه‌ای از سال ۱۱۳۰ هجری قمری (۱۷۱۷ میلادی) مربوط به میرجعفرخان کشف شده‌است. تپه تیغن
به علت مرمت و استفاده از این قلاع (قلعه)توسط تیخن خان، کلانترشهر خرم آباد وبعدا والی لرستان وپشتکوه در دوره زندیه در حدود سالهای ۱۱۲۰لغایت ۱۱۵۰هجری شمسی این قلعه به قلاع تیخن (تیغن)یا تپه تیخن(تیغن) مشهور گردید .مشهور است تیغن شاه پس از نظرعلیخان والی و پیش از اسماعیل خان به عنوان والی لرستان وپشتکوه از این قلعه به عنوان یکی از قلعه های حکومتی استفاده نموده واز آن پس به قلاع تیخن(تیغن) و تپه تیخن(تیغن) نام گرفت. قلعه دختران
«قلعه دختران» از قلاع مشهرو منطقهٔ هرمزگان است، این قلعه در فاصله ۵کیلومتری شمال شهرستان رودان (دِهبارز) ومنتهی الیه کوی گرم واقع است، این قلعه که در اثر بو توجه‌ای در حال حاضر به ویرانه‌ای مبدل شده به وسیله سنگ‌های بزرگی بنا گردیده بوده که وجود سنگرهای سنگی متعددی در اطراف قلعه و غاری نیز در پایین آن نشان دقت و توجه خاص ساکنان قلعه به بالا بردن ضریب امنیتی پناهگاهشان می‌باشد. گفته می‌شود این قلعه توسط دختر یکی از بزرگان اقوام گذشته رودان اداره می‌شده‌است. کاخ رضاخان (ناهارخوران)
کاخ رضاخان (ناهار خوران) مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه نخل
تاریخ بنای «قلعه نخل» به دوران قبل از اسلام و دوران ساسانی باز میگردد. ساسانیان این قلعه را برای دفاع در برابر حملات اعراب بادیه‌نشین بنا کردند. آخرین بازساری کلی به قرن هفدهم میلادی برمی‌گردد. دوپل منحنی و بسیار قوی و مستحکم از پایین قلعه می‌گذرد، قلعه دارای چند برج است که مشهورترین آن‌ها سه برج بلند است به نام‌های: «برج الشرقی»، «برج الغربی» و «برج الأوسط». درون قلعه دوچاه آب شیرین نیز وجود دارد. این دژ بار اول توسط الإمام الصَلت بن مالک الخروصی در سال (۱۷۰ هـ. ق) مرمت شده و استحکاماتی نیز بر قلعه اضافه نموده‌است. همچنین در سال (۲۰۰ هـ. ق) برای بار دوم توسط دولت الیعاربه ترمیم شده‌است. تپه قلعه اکبرخان
تپه قلعه اکبرخان مربوط به عصر مس و سنگ - دوره اشکانیان - اویل دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حسن‌آباد، ۳۰۰ متری شرق روستای حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاخ جنجان
حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال پیش و در زمان قاجار با استفاده از سنگها و ستون‌های بجا مانده از کاخ جنجان، بار دیگر قلعه‌ای روی این بنای هخامنشی ایجاد می‌شود. این قلعه قاجاری به قلعه کلی یا قلعه کهنه شهرت داشته‌است. در سال ۱۹۲۴ زمانی که پروفسور ارنست امیل هرتسفلد از این مکان دیدن می‌کند این قلعه وجود داشته‌است. ساخت این قلعه روی محوطه باعث تخریب بیشتر آن شده‌است. قلعه بمپور
این قلعه که معروفترین قلعه بلوچستان است زمانی بسیار طولانی مرکز حکومت کرمان و بلوچستان بوده‌است بنا بر تحقیق باستان شناسان قدمت آن به دوره‌های ساسانی واشکانی بر می‌گردد. این قلعه در زمان سلاجقه مورد استفاده بوده‌است. هرچند مردم بلوچستان بر این باورند که این قلعه توسط نادرشاه افشار ساخته شده و با وجود اینکه نادر اجازه ساخت قلعه یی را در منطقه بمپور به نصیر خان براهویی داد، اما بنای قلعه بمپور بسیار کهن تر از آن است و در سال ۱۹۶۰میلادی خانم بئاتریس دیرینه‌شناس انگلیسی بخشی از سراشیبی تپه زیر قلعه بمپور را مورد کاوش قرار داد و آثاری از دوران آغازین تاریخ به دست آورد. سردرود
قلعه باستانی «نارین قلعه» یا همان سردرود قدیم مهم‌ترین و در عین حال ارزشمندترین اثر تاریخی سردرود محسوب می‌شود. این اثر تاریخی با نام‌های «نارین قلعه»، «قلعه سلاسل»، «قلعه سلسائیل» و «قلعه ساردور» متعلق به هزاره اول قبل از میلاد و دوره پادشاهان اورارتو، ساردور دوم، پسر آرگیشتی اول (۷۳۳–۷۵۳ ق. م) بوده‌است. قلعه کاربردی امنیتی – حفاظتی داشته و به منظور حفاظت از تبریز آن زمان که «تارماکیس» نامیده می‌شد بنا گردیده‌است. این قلعه در بالای تپه‌ای کم ارتفاع از دامنه‌های سهند واقع شده و دارای ابعادی حدود ۷۰۰ متر در ۵۰۰ متر است. در بخش مرکزی آن تعداد زیادی قلوه سنگ پراکنده شده که به احتمال قوی مربوط به یکی از تأسیسات اورارتوها بوده که احتمالاً بر اثر زلزله یا سوانح دیگر فرو ریخته و از بین رفته‌است. با توجه با وجود سفالینه‌های متعدد پراکنده شده در سطح قلعه و برج و باروها و دیوارهای چینه‌ای با قطر ۲ متر و ارتفاع بیش از ۶ متر می‌توان حدس زد که قلعه بعد از ویرانی به دلیل موقعیت ممتاز در دوران اسلامی نیز مجدداً مورد استفاده قرار گرفته‌است. وجود تکه سفالینه‌های خاکستری مربوط به اواخر سده دوم و اوایل سده اول قبل از میلاد و سفالینه‌های کرم رنگ و نخودی ساده و پرداخته شده متعلق به دوره اشکانی، و نیز سفال‌های لعابدار منقوش اسلامی علی‌الخصوص قرون ۷ و ۸ هجری موید وجود تمدن و حیات انسانی در ادوار مختلف در این قلعه بوده‌است. مستندات تاریخی نشان می‌دهد تداوم حیات اجتماعی تا قبل از زلزله مهیب سال ۱۱۹۳ هجری وجود داشته و قلعه همان سردرود امروزی بوده‌است. نارین قلعه در تاریخ ۷/۷/۱۳۸۱ به شماره ۶۱۷۱ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و به عنوان اولین اثر ثبتی سردرود در فهرست آثار ملی محسوب می‌شود. یوسف‌خان امیر مجاهد
قلعه یوسف‌خان امیر مجاهد در ۲۵ کیلومتری باختر شهرکرد و در روستای شمس‌آباد واقع است. این قلعه متعلق به یوسف‌خان امیر مجاهد بوده و در حدود ۱۲۰ سال پیش، بدست وی ساخته شده‌است. مصالح این قلعه از خشت بوده، نمای آجری دارد و در دو طبقه همکف و زیرزمین به صورت مجموعه‌ای شامل ورودی هشتی شکل، چهار برج و ابنیه جانبی ساخته شده‌است. طبقه همکف بنا دارای یک ایوان ستون دار است و نقوش به کار رفته در ته ستون‌های ایوان شمالی، از مهم‌ترین تزیینات آن به‌شمار می‌رود. قلعه جلال‌الدین
قلعه جلال‌الدین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نزدیکی شهرستان گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه جلال‌الدین که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، عبارت است از شش برج و چند یورت که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است. قلعه والی
قلعه والی ایلام(قلعه والی لرستان پشتکوه) عهد قاجار در دشت میان کوهی ایلام و در بالای تپه چگا میرک (خیابان پاسداران کنونی شهر ایلام) در سال ۱۳۲۶ هجری قمری ساخته شده‌است. چشمه بی بی آب این قلعه را تأمین می‌کرده‌است که به سبک گذشته با استفاده از تنبوشه آب چشمه به محوطه حیاط مرکزی قلعه هدایت می‌شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطه قلعه امامزاده سید علی
محوطه قلعه امامزاده سید علی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، شمال غربی روستای گرم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام ارگ کریم‌خان
دیوارهای بیرونی بنا که همانند دیوارهای یک قلعه نظامی است توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. دیوار بنا در پایین حدود ۳ متر ضخامت دارد و به صورت مخروط ناقص بالا رفته و ضخامت آن در بالا افزایش می‌یابد و به جان پناه ختم می‌شود که در گذشته محل استقرار سربازان بوده‌است. سادگی بیرون بنا جذاب است و تنها روی دیوارها و برج‌ها نقوش آجری هندسی دیده می‌شود.  ساخت ارگ کریم خان در سال‌های ۱۷۶۶ تا ۱۷۶۷ انجام شد. کریم خان بهترین معماران را جهت ساخت آن به کار برد. او همچنین بهترین مصالح را از داخل و خارج کشور تهیه و ساخت بنا را به سرعت تمام کرد. این بنا در دوره زندیه محل استقرار حکومت بود و در دوران قاجار محل زندگی فرمانداران محلی بود. قلعه باکو
با دال بر تصویرهای گردشگران و عکس‌های متعلق به قرن ۱۹ می‌توان گفت که، قلعه عبارت از دیوار دوگانه بوده‌است. دیوار اول در دوران حکمروایی «منوچهر سوم» و دومی در دوران شروانشاه «اخستان یکم» بنا شده‌است. تپه قلعه نظرعلیخان
تپه قلعه نظرعلیخان مربوط به سده‌های ۴–۶ دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۳۰۰ متری جنوبغرب روستای پای آسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه سلطان محمود
بقایای قلعه سلطان محمود مربوط به سده ۷ ه.ق است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان رودبار، روستای کهلو سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تورخان سلطان
تورخان سلطان ساخت و سازهای زیادی انجام داد. وی در سال ۱۶۵۸ دستور ساخت دو قلعه بسیار بزرگ در ناحیه فاتح استانبول صادر کرد. این قلعه‌ها یکی در سمت اروپا و دیگری در سمت آسیا ساخته شدند. این اولین بناهای نظامی بود که به فرمان و هزینه شخصی یک زن ساخته می‌شد. قلعه جونقان
قلعه جونقان در شهر جونقان از توابع استان چهارمحال و بختیاری به دستور سردار اسعد بختیاری ساخته شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این قلعه، شهرت خود را مدیون مشروطیت و شروع قیام بختیاریها در این قلعه و سپس فتح اصفهان و تهران است. قلعه همایون‌دژ
این قلعه مربوط به عصر شاه زندو و پیش از آن است امیر محی‌الدین از طرف سید عفیف الدین شاه زندو مامور فتح این قلعه شده با دلاوری بر آن چیرگی می‌یابد این دژ تاریخی در ادوار مختلف مرکز حکومت بود و در این اواخر در درگیری نیروهای رضاشاه پهلوی با زادان خان گراشی بناهای آن به وسیله هواپیما بمباران شده آثارش از بین می‌رود. این قلعه که در حال حاضر، فقط مخروبه‌های آن باقی است. بر روی تل بزرگی به ارتفاع ۱۰۷۰ متری، از سطح دریا، بنام «کلات» قرار دارد که شهر گرداگرد آن، توسعه یافته‌است. این قلعه نظامی، یکی از نقاط مهم منطقه بوده که ساخت آن، مربوط به دوره‌های مختلف تاریخی بوده‌است و در زمان حکومت فتحعلیخان گراشی، بیگلربیگی لارستان و بنادر (متوفی ۱۳۱۲ ه‍. ق) در درگیری خان گراش با قشون دولتی، تخریب شده‌است. علأالدوله در تاریخ لارستان می‌نویسد: این قطعه، دارای سه قلعه فوق هم بوده که قلعه‌اول محل سکونت مردم قریه گراش بوده و قلعه دوم، محل تفنگچیان و مستحفظین قلعه و قلعه سوم آن محل سکونت حاکم گراش و خانواده‌اش بوده‌است این قلعه دارای (هشتاد) آب‌انبار، مسجد، حمام، عمارت عالیه، مأمن و پناهگاه مردم لارستان بوده که در زمان رضاشاه، آن قلعه خراب گردیده‌است. قلعه شامل : چند باب خانه، مسجد، حمام- در قسمت غربی نارنج قلعه با کاشی‌های لاجوردی لوزی شکل به ابعاد ۱×۹ و ۲×۹ سانتیمتر، زندان و چندین آب‌انبار (برکه) ساروجی است. در سمت شمالی قطعه خانه‌ای بزرگ که به حاکم وقت تعلق داشته و به نارنج قلعه موسوم بوده با دو برج دیده‌بانی در قسمت شمالی و اطاقهای آینه کاری درقسمت شرقی بنا وجود داشته در سمت جنوبی قطعه، بالای در ورودی، برجی بنام «برج بارگاه» نیز وجود داشته. روستای قلعه‌رودخان
قلعه‌رودخان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است. قلعه اردان
قلعه اردان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان دهشیر، روستای اردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رودخان
نام بومی و گیلکی این قلعه، "رۊخان ٚ قلعه" می‌باشد و در زبان تالشی هم به قٚلٚه رۊخؤن معروف است. نام قلعه رودخان، مترادف فارسی نام گیلکی قلعه است. چون این قلعهٔ تاریخی در کنار رودخانه، بنا شده‌است؛ آن را قلعه رودخانه‌ای نامیده‌اند. این قلعه در دوره‌های گوناگون به نام‌های قلعهٔ "هزار پله"، "حسامی"، "سکسار"، "سگسار" و "سگسال" نیز خوانده شده‌است. کاخ سردار
کاخ سردار (به ارمنی Սարդարի երևանյան պալատ - به انگلیسی Sardar's Palace)، کاخ ای است که در ۱۷۹۸ میلادی به دستور «محمدقلی‌خان قاجار»، خان ایروان در ساحل چپ رود هرازدان بنا شد. این کاخ در سال ۱۹۱۴ میلادی ویران شد و به جای آن کارخانه شراب‌سازی با مهندسی رافائل ایسرائلیان ساخته شد. حرم امام رضا
سلجوقیان در قرن‌های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می‌شود انجام دادند. از جمله امیر عمادالدوله — که مقرب پادشاهان سلجوقی بود — در سال ۵۱۵ ه‍.ق، حرم را تعمیر کرد و ترکان زمرد ملک، دختر خواهرزادهٔ سلطان سنجر، در سدهٔ ششم ه‍.ق ازارهٔ گنبدخانهٔ حرم را با کاشی‌های ممتاز زرین‌فام — که به کاشی سنجری معروف است — مزین کرد که این کاشی‌ها تاکنون در حرم موجودند. متن کتیبه جابه‌جا شده و تاریخ دقیق ساخت‌اش روشن نیست؛ با این‌حال برخی آن را مربوط به سال ۵۱۲ یا ۵۵۷ ه‍.ق دانسته‌اند. چالشتر
خانهٔ ریاحی نسب‌ها از زمان ساخت خانه اطلاعات دقیقی در دست نیست. ولی چون این خانه در بافت تاریخی قرار گرفته‌است می‌توان زمان ساخت آن را با ساخت قلعه همزمان یا دورتر از آن دانست. با توجه به اطلاعاتی که از کتاب تاریخ و جغرافیای چهارمحال به دست آمده بانی اولیه قلعه به‌طور قطع معلوم نیست ولی قلعهٔ دوم با روکش آجری با خشت‌ها و آجرهای قطور و وزین از مرحوم حاج محمدرضا خان می‌باشند که متصل به همان قلعهٔ قدیمی صفوی است و درواقع یک بنا و یک بارو و دیوار محسوب می‌شود که زیر آن گل و خشت و روی آن آجر است که می‌توان آن را از آثار باستانی و ملی محسوب کرد. تاریخ این بنا از قراری که بر دیوار آن ثبت شده ۱۲۶۲ قمری است و بدیهی است این تاریخ اتمام آن است طوری که آقای آزاده ذکر نموده اند در اشعاری که در آنها تاریخ ذکر شده (حروف ابجد) تاریخ یک هزار و دویست و پنجاه و کسری ذکر گردیده‌است و تاریخ دیوارها بعد از نصب دروازه‌ها و تزئینات و ساختمان سنگرها بوده‌است. با توجه به این مطالب می‌توان تاریخچه ای برای این بنا حدس زد که احتمالاً در دورهٔ صفوی ساخته شده‌است. تنکابن
این قلعه در سه هزار واقع است و در سال ۸۹۰ خورشیدی (۹۱۶ ه‍.ق) تعمیر شد، کاخ این قلعه دوازده برج داشت و ساختش سه سال به طول انجامید، خان احمد خان در جنگ با سپاهیان شاه عباس صفوی مدتی در این قلعه پناهنده شد. کاخ شهوند
کاخ شهوند که بنای تکمیلی آن از زمان وزارت جنگ رضاخان تا اوایل زمامداریش (۱۳۰۱ تا ۱۳۰۷ هـ. ش) به طول انجامید، پیش از آن ساختمانی بود متعلق به شخصی به نام «علیخان» که از زمینداران سرشناس آن زمان بود و تپه‌ای که این کاخ بر آن بنا شده به نام او به «تپه علیخان» معروف است. این بنا، اولین کاخی است که توسط معماران و هنرمندان ایرانی ساخته شد. قلعه بالابان
قلعه بالابان مربوط به سدهٔ ۱۰ تا ۱۲ ه.ق است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای بالابان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخ سرخس
بعد از این که برج و باروی سرخس در زمان عباس میرزا به کلی خراب شد، در زمان ناصرالدین شاه و در فاصله تقریبی نیم میل در سمت چپ رودخانه تجن-در مکان تقریبی سرخس قدیم- قلعه عظیمی به شکل کثیر الاضلاع ساختند که به قلعه ناصری موسوم گشت. قلعه برای دفاع خود در برابر ترکمن‌های ناحیه مرو ۲۴ برج داشت که مجهز به وسایل استحفاظی و توپ جنگی بود. اولین اروپایی که از قلعه ناصری دیدن کرد، شخصی از کشور فرانسه به نام بلوک وی (Bloque Ville) در سال ۱۲۷۷ ه.ق بود. روسیه نیز بعد از اقدامات عباس میرزا و در زمان ناصرالدین شاه در سال ۱۳۰۱ ه.ق، برای نفوذ خود در ترکمنستان، در محل خرابه‌های سرخس قدیم و در کنار رودخانه تجن، قلعه نظامی به نام سرخس روس بنا نهاد. اولین اروپایی که از سرخس روسیه دیدن کرده‌است، افسر فرانسوی جوانی به نام کنت دوشله(Cont de Cholet )بوده‌است. فرح پهلوی
تالار رودکی: در تاریخ ۳ آبان ۱۳۴۶ محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی تالار رودکی را گشودند. این تالار برای اجرای کنسرت‌های موسیقی ایرانی و اروپایی به ابتکار فرح پهلوی بنا شد.