موسیقی به چند شاخه تقسیم می شود؟
موسیقی لری
هم اکنون موسیقی لری در قالب ترانه به هفت بخش تقسیم می‌شود که عبارتند از موسیقی و ترانه‌های غنایی و عاشقانه، موسیقی و ترانه‌های حماسه رزمی، موسیقی و ترانه‌های سوگواری، موسیقی و ترانه‌های فصول، موسیقی و ترانه‌های کار، موسیقی و ترانه‌های طنز و سرودهای مذهبی.
موسیقی ما
وبسایت موسیقی ما زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از سال ۱۳۹۲ تاکنون هر سال در تهران جشنی برگزار می‌کند. این جشن در هر سال فعالیت‌های مربوط به موسیقی رسمی و مجاز کشور، «موسیقی معاصر، اصیل و سنتی ایرانی»، «موسیقی تلفیقی و تجربی»، «موسیقی پاپ»، «موسیقی نواحی و مقامی»، «موسیقی مدرن، ملل و کلاسیک»، «موسیقی پاپ-راک»، را در یکسال گذشته در دو بخش کارشناسی و مردمی مورد بررسی قرار می‌دهد و برترین‌ها را معرفی و به آن‌ها «تندیس طلایی» اهدا می‌کند. رأی‌گیری مردمی از طریق خود وبسایت انجام می‌شود. گوشه (موسیقی)
گوشه‌های طولانی‌تر گاهی به چند «قسمت» تقسیم می‌شوند که هر کدام جداگانه شرح و آموزش داده می‌شوند. معمولاً این قسمت‌ها توالی مشخصی دارند، و در یک اجرای موسیقی تمامشان به کار می‌روند. معمولاً این قسمت‌ها چارچوبی مشابه دارند اما تفاوتی اندک در ساختار آن‌ها، باعث تمیز دادنشان از هم می‌شود. در مقابل، گوشه‌های دیگر هم وجود دارند که به بیش از یک شکل در یک دستگاه به کار می‌روند. به این شکل‌های مختلف یک‌گوشه، «نوع» گفته می‌شود. گوشه‌هایی که چند نوع دارند، به نوازنده آزادی عمل بیشتری می‌دهند و زمینه را برای بداهه‌نوازی فراهم می‌کنند. مثلاً بیشتر دستگاه‌ها بیش از یک درآمد دارند (برای نمونه در ردیف برومند، برای دستگاه شور و چهارگاه هر کدام چهار درآمد معرفی شده‌است). نظری به موسیقی
بخش دوم: بخش دوم این کتاب که مربوط به مباحث نظری موسیقی ایرانی می‌شود، شامل ۲۱ فصل با عناوین زیر است: گوشه (موسیقی)
گوشه‌های مختلف از نظر طول (مدت زمانی که در ردیف‌نوازی به آن‌ها اختصاص داده شده) نیز با هم تفاوت دارند؛ برخی گوشه‌ها معمولاً ظرف ده تا بیست ثانیه نواخته می‌شوند اما برای برخی دیگر گاهی سه تا پنج دقیقه زمان در ردیف‌نوازی صرف می‌شود. مثلاً در دستگاه شور، گوشه‌های سلمک، رضوی و شهناز در تمام ردیف‌ها طولانی‌تر هستند و گوشه‌های زیرکش سلمک و گلریز کوتاه‌تر. در برخی از ردیف‌ها، گوشه‌های طولانی‌تر به چند «قسمت» تقسیم می‌شوند که هر کدام جداگانه شرح و آموزش داده می‌شوند. این قسمت‌ها معمولاً توالی مشخصی دارند و در یک اجرای موسیقی تمامشان به کار می‌روند؛ همچنین چارچوبی مشابه دارند اما تفاوتی اندک در ساختار آن‌ها، باعث تمیز دادنشان از هم می‌شود. در مقابل، گوشه‌های دیگر هم وجود دارند که به بیش از یک شکل در یک دستگاه به کار می‌روند. به این شکل‌های مختلف یک گوشه، «نوع» گفته می‌شود. گوشه‌هایی که چند نوع دارند، به نوازنده آزادی عمل بیشتری می‌دهند و زمینه را برای بداهه‌نوازی فراهم می‌کنند. مثلاً بیشتر دستگاه‌ها بیش از یک درآمد دارند (برای نمونه در ردیف برومند، برای دستگاه شور و چهارگاه هر کدام چهار درآمد معرفی شده‌است). موسیقی‌شناسی قومی
دو گرایش عمده در موسیقی‌شناسی قومی وجود دارد. گرایش اول که به موسیقی‌شناسی متمایل است، اتنوموزیکولوژی را زیرشاخهٔ موسیقی‌شناسی می‌داند. در مقابل، رویکرد دیگر به فرهنگ گرایش دارد و این علم را زیرشاخهٔ انسان‌شناسی می‌شمارد. شور (دستگاه موسیقی)
هرمز فرهت ابوعطا را یک دستگاه جدا از شور می‌داند و گوشه‌های زیر را برایش برمی‌شمارد: سَیَخی، حجاز، چهارباغ، و گَبری. در مقابل، مهدی برکشلی ابوعطا را جزو نغمه‌های دستگاه شور می‌داند و برایش این گوشه‌ها را برمی‌شمرد: درآمد، حجاز (نت شاهد: درجهٔ پنجم، نت ایست: درجهٔ اول)، چهارباغ (معمولاً قطعه‌ای ضربی). بخش اقتصادی
تقسیم‌بندی کلاسیک بخش‌های اقتصادی شامل موارد زیر است: به‌طور خلاصه، بخش اول را 'بخش کشاورزي' ، بخش دوم را 'بخش صنعت' و بخش سوم را 'بخش خدمات' مى‌نامند. در قرن بیستم، تفاوت‌های خدمات سنتی در بخش سوم اقتصاد با خدمات نوین در بخش چهارم اقتصاد (برای مثال خدمات فناوری اطلاعات) بیشتر نمایان شد. فوگ
ساختار فوگ معمولاً دارای سه بخش اصلیِ گشایش (اکسپوزیسیون)، بسط‌ و‌ گسترش و بازگشایش است. اکسپوزیسیون مهمترین بخش فوگ است که در دو نوعِ «فوگ تونال» و «فوگ رئال» ساخته می‌شود که پس از آن نوع سومی به‌نام «فوگ تقلیدی» نیز از آن استخراج می‌گردد. در ادامه و با استفاده از مدولاسیون، قالب‌های متفاوتی مانند: اپیزودها، کُنتر-اکسپوزیسیون‌ها، اِستِرتوها و غیره شکل می‌گیرد. به‌طور کلی بسط و گسترشِ سوژه و کنترسوژه است که به یک قطعۀ موسیقی در فرم فوگ، وحدت سراسری می‌بخشد. با این حال تعریف جامعی از فنِ فوگ امکان‌پذیر نیست و فوگ‌ها از نظرِ سبکِ آهنگسازان و دوره‌های زمانی با یکدیگر تفاوت دارند.  در موسیقی قرون وسطی، این اصطلاح به‌طور گسترده‌ای برای نشان دادنِ هر گونه اثر در سبک کانن بود، در دورهٔ رنسانس به نوعی سبک «موسیقی تقلیدی» یا ایمیتاسیون شناخته می‌شد. در قرن هجدهم به نام «فوگ» خوانده شد که به عنوان فرایندی کامل‌تر از پدیدهٔ «موسیقی تقلیدی» به حساب می‌آمد. پس از دورهٔ باروک و تکامل این سبک توسط آهنگسازانی چون باخ، پیچیدگی در سبک‌ها رو به افول نهاد و نقش فوگ در آثار کمرنگ شده و به جای آن فرم سونات در سمفونی‌ها رواج یافت. اما با این حال آهنگسازانی نظیر موتزارت، بتهوون و حتی آهنگسازان مدرنی چون شوستاکوویچ آثاری در این زمینه خلق کردند. ساز
بررسی و طبقه‌بندی و شناخت سازها را «سازشناسی» یا «ارگانولوژی» می‌نامند. سازها را به صورت‌های مختلف دسته‌بندی کرده‌اند ولی معمول‌ترین (و نه لزوماً دقیق‌ترین) دسته‌بندی سازها تقسیم آن‌ها به سازهای زهی، سازهای بادی، سازهای کوبه‌ای، سازهای صفحه‌کلیددار، سازهای الکترونیک و صدای انسانی است. صنعت موسیقی
صنعت موسیقی صنعتی است متشکل از افراد و شرکت‌هایی که از طریق ساخت و عرضه و فروش اجراهای زنده‌ی موسیقی، موسیقی‌های ضبط شدهٔ استودیویی و موزیک ویدیوهای ساخته شده از آهنگها یا قطعات بی‌کلام به کسب درآمد مشغولند. ترانه‌سراها و آهنگ سازها که آهنگ‌های جدید را می‌سازند؛ خوانندهها، نوازنده‌ها‍، رهبران ارکستر و مدیران گروه‌های موسیقی که موسیقی را اجرا می‌کنند. کمپانی‌ها و افراد حرفه‌ای که قطعات موسیقی یا موسیقی‌های ارکستری را ایجاد و منتشر می‌کنند عبارتند از پخش‌کننده‌های ترانه و آهنگ به خواننده‌ها و نوازنده‌ها و شرکت‌های نشر موسیقی، تهیه‌کنندهها، استودیوهای ضبط، مهندسین صدا، لیبل‌های موسیقی، مغازه‌های فروش موسیقی یا فروشگاه‌های اینترنتی و نگهداران حقوق آثار موسیقایی و کسانی که به سازماندهی و نمایش موسیقی کمک می‌کنند مثل: افراد واسطه بین هنرمندان و سازندگان و کمپانی‌ها، افراد بازاریاب و تبلیغ‌کننده، سالن‌های کنسرت و همچنین تکنسین‌ها و تدارکات چی‌های تورهای کنسرت‌های موسیقی. این صنعت همچنین افراد دیگری را هم شامل می‌شود مانند: افراد حرفه‌ای که به کمک و دستیاری و راهنمایی هنرمندان در مسیر عمر هنریشان مشغولند مثل مدیران برنامه خواننده‌ها و گروه‌ها، پیداکنندگان استعداد و رابط‌های بین هنرمند و شرکت‌ها و مدیران اقتصادی و وکلای صنعت سرگرمی. همچنین دست‌اندرکاران پخش رسانه‌ای موسیقی یعنی: رادیوهای ماهواره‌ای، رادیوهای اینترنتی، رادیوها و ایستگاه‌های تلویزیونی؛ مطبوعات و روزنامه‌نگاران موسیقی و منتقدان موسیقی، آموزگاران و دانشجویان موسیقی، کارخانه‌های ساخت ساز و ابزار آلات موسیقی و همچنین خیلی‌های دیگر. موسیقی سنتی هند
موسیقی کلاسیک هند (به انگلیسی:Indian classical music) به موسیقی رایج در شبه قاره هند گفته می‌شود. این موسیقی یکی از فرم‌های هنر موسیقی است که ریشه در فرهنگ و تمدن شبه قاره هند دارد. این موسیقی به دو شاخه اصلی تقسیم می‌گردد: زیرشاخه‌ای از این موسیقی که در قسمت‌های شمالی کشور هند رایج است، موسیقی کلاسیک "هندوستانی" نامیده می‌شود؛ در حالی که شاخه‌ای که در جنوب هند رایج است "کارناتیک" نامیده می‌گردد. تقسیم شدن این موسیقی به این دوشاخه در قرن ۱۶ میلادی بعد از استیلای مسلمانان بر شمال هندوستان صورت گرفت، سبک هندوستانی بر پایه بداهه نوازی در قالب راگاها (به انگلیسی: Raga) و نمایش جنبه‌های مختلف یک راگا به مخاطب می‌باشد؛ حال آنکه موسیقی کارناتیک بر پایه نواختن قطعات از قبل ساخته شده در یک راگا می‌باشد. با این حال، هر دو موسیقی ار تشابهات زیادی برخوردار می‌باشند. آهنگسازی الگوریتمی
یک متد جامع برای طبقه‌بندی الگوریتم‌های آهنگسازی در گروه‌های مختلف وجود ندارد. یک راه برای این انجام کار نگاه کردن به روش‌هایی است که یک الگوریتم در فرایند آهنگسازی شرکت می‌کند. نتایج این پردازش می‌تواند به دو مرحله تقسیم شود: ۱) موسیقی ساخته شده توسط کامپیوتر ۲) موسیقی ساخته شده با کمک رایانه. وقتی که الگوریتم قادر است که در طول ایجاد فرایند قدرت انتخاب داشته باشد، موسیقی می‌تواند توسط رایانه ساخته شود. راه دیگر برای طبقه‌بندی الگوریتم‌های آهنگسازی، آزمودن نتایج فرایندهای آهنگسازی قطعات موسیقی است. الگوریتم‌ها می‌توانند هم ۱)اطلاعات نت‌ها (نت موسیقی برگه‌ای) را برای سایر آلات موسیقی فراهم کنند وهم ۲) یک روش مستقل برای ترکیب صداها (اجرای آهنگ) فراهم آورند. گرچه عمومی‌ترین روش برای طبقه‌بندی الگوریتم‌های موسیقی، طبقه‌بندی توسط ساختار الگوریتم‌ها و روش پردازش اطلاعات موزیکال است. یکی از تقسیم‌بندی‌های مفصل شامل ۶ مدل نسبتاً هم‌پوشانی شده‌است: مدل‌های ریاضی سامانه‌های مبتنی بر دانش گرامر روش‌های تکاملی سامانه‌های یادگیری سامانه‌های ترکیبی تقسیم (موسیقی)
تقسیم به طور سنتی از یک روند ملودیک مشخص پیروی می‌کند که از نت پایهٔآن مقامی که موسیقی در آن است شروع می شود، و در چند میزان اول در اجناس پایینی آن مقام باقی می‌ماند تا شنونده را با مقام آشنا کند. پس از این مقدمه، بداهه‌نوازی ممکن است در بخش‌های دیگر مقام صورت بگیرد یا با پرده‌گردانی به دیگر مقام‌ها همراه باشد اما نهایتاً با فرود به نت پایهٔ مقام اصلی همراه خواهد بود. رساله فی اقسام العلوم العقلیة
«ترجیح دارد این علوم حکمت نامیده شود»وی این قسم از علوم (حکمت) را به دو قسم اصول و فروع (یا توابع) تقسیم کرده‌است. حکمت‌های فرعی شامل علومی مانند پزشکی، کشاورزی (فلاحة) و علوم جزئی منسوب به تنجیم و دیگر صنعت هاست؛ اما علوم (یا حکمت‌های) اصلی، خود بر دو نوع است: الف) حکمت آلی، ب) حکمت غیر آلی. یوهان یوزف فاکس
این رساله به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود. در بخش اول، فاکس خلاصه‌ای نظری را در مورد تحلیل فواصل (Musica Speculativa) به عنوان تناسبی بین اعداد ارائه می‌دهد. لحن این بخش به شیوه آموزشی ساده است و به موسیقی از زاویه ای صرفاً ریاضی‌وار نگاه می‌کند که مانند آثار نظریه پردازان دوره رنسانس و یونانیان باستان است. فاکس توضیح می‌دهد که فواصل در نسبت‌های دقیق ریاضی منجر به نیم‌پردههای بزرگتر و یکم افزوده می‌شود. موسیقی ترنس
زیر شاخهٔ اول پراگرسیو ترنس نام دارد. در این زیرشاخه با حفظ قوانین اصلی ترنس آهنگسازان اقدام به ساخت و استفاده صداهایی پیشرفته تر می‌کنند همچنین محور اصلی آهنگ بر پایهٔ میکس، انتخاب و بازی با صداهاست تا ملودی و حس موسیقایی. Tempo یا تندای آهنگ‌های این زیرشاخه معمولاً میان ۱۲۸ تا ۱۳۴ ضرب در دقیقه‌است و همین‌طور بر پایه استفاده از نویزهای سفید و استفاده از حس غافلگیری این سبک را مدرنتر و شاخص تر نسبت به سبکهای دیگر کرده‌است. از مهمترین آهنگسازان و هنرمندان این زیرشاخه می‌توان تییستو، آرمین ون بورن، کاسمیک گیت، ای‌تی‌بی، بی‌تی، لئون بویلر و تیدی را نام برد. گوشه (موسیقی)
تمام گوشه‌ها به یک اندازه توانایی آن را دارند که یک قطعهٔ موسیقی از آن‌ها خلق شود، و اگر چه در ردیف به شکلی مشخص آموزش داده می‌شوند اما همه‌شان زمینه‌ساز بداهه‌نوازی و خلق آهنگ‌های جدید هستند. با این حال، طبقه‌بندی‌های مختلفی برای گوشه‌ها در موسیقی ایرانی مطرح شده‌است. سه‌گاه
پیش از تحول مقام به دستگاه، از سه‌گاه به عنوان یکی از زیرشعبه‌های موسیقی نام برده می‌شد. فرصت شیرازی سه‌گاه را یکی از دو شعبهٔ مقام حجاز دانسته‌است (نام شعبهٔ دیگر این مقام «حصار» بوده‌است که همینک یکی از گوشه‌های دستگاه سه‌گاه نیز همین نام را دارد). در موسیقی عربی و ترکی نیز نام سه‌گاه برای توصیف انواع مختلفی از ساختارهای موسیقی به کار می‌رود (ر.ک. § موسیقی عربی و § موسیقی ترکی). پارت (موسیقی)
یک پارت، در فرم‌های موسیقی ممکن است به زیربخشی از ساختار یک قطعه اشاره داشته باشد. گاهی اوقات «پارت» عنوانی است که آهنگساز یا ناشر به بخش‌های اصلی یک اثر بزرگ، به‌ویژه اوراتوریو داده‌است. به‌عنوان، مثال "مسیحا" اثر جرج فردریک هندل به سه پارت اول (I)، پارت دوم (II) و پارت سوم (III) تقسیم‌بندی شده‌است که هر کدام دارای چندین صحنه از آریا یا گروه کر است. بافت (موسیقی)
هوموفونی و پولیفونی بارزترین بافت‌های موسیقی هستند که به راحتی تاروپود حرکت افقی و عمودی موسیقی را برجسته می‌کنند. پایه و اساس موسیقی همیشه حرکت افقی و صداهای پی‌درپی است، بنابراین هرگونه موسیقی آوازی یا سازی که در موسیقی غرب وجود دارد و در آن بیش از یک بخش وجود داشته باشد، موسیقی دارای بُعدِ عمودی نیز هست، زیرا حرکت عمودی همزمان با حرکت افقی ملودی شنیده می‌شود. تشخیص حرکت افقی و عمودی هنگام اجرا مشخص می‌شود. در برخی قطعات حرکت افقی نمایان‌تر و در برخی قطعات حرکت عمودی خودنمایی می‌کند. این اختلاف باعث می‌شود شنونده تشخیص دهد که موسیقی دارای یک بافت هوموفونیک یا پولیفونیک است. بافت هوموفونیک تنها ملودی را با انتخاب آکورد مناسب به صورت عمودی همراهی می‌کند تا ملودی دارای درخشش بیشتری باشد. اما در بافت پولیفونیک که دارای بیش از یک بخش باشد، هر بخش به‌صورت مستقل دارای حرکت افقی و ملودیک است. آواز (موسیقی ایرانی)
آوازهایی که معمولاً در ردیف موسیقی ایرانی نام برده می‌شوند عبارتند از آواز ابوعطا، آواز دشتی، آواز افشاری، آواز بیات ترک، و آواز اصفهان (یا بیات اصفهان)؛ در برخی ردیف‌ها نیز از آواز بیات کرد و آواز شوشتری نام برده می‌شود. متداول‌ترین تقسیم‌بندی ردیف شامل هفت دستگاه و پنج آواز است و در بیشتر ردیف‌ها، آوازهای ابوعطا، دشتی، افشاری و بیات ترک از متعلقات دستگاه شور دانسته می‌شوند و بیات اصفهان از متعلقات دستگاه همایون، اگر چه برخی اصفهان را نیز به شور مرتبط می‌دانند. ابن سینا و موسیقی
بخش اول ۵ فصل به این ترتیب: موسیقی سازی
موسیقی سنتی ایرانی به دو بخش کلیِ «سازی» و «آوازی» تقسیم می‌شود. نظری به موسیقی
بخش اول: بخش اول این کتاب که مربوط به قواعد کلی تئوری موسیقی می‌شود، شامل ۱۷ فصل با عناوین زیر است: ریزپرده
عبارت موسیقی ریزپرده‌ای برای توصیف هر نوع موسیقی می‌تواند به کار برود که در آن فواصل ریزپرده‌ای به کار می‌روند و عموماً کوکشان با اعتدال مساوی دوازده‌پرده‌ای که در موسیقی غربی رایج است تفاوت دارد. کوک‌بندی سنتی موسیقی هندی که مبتنی بر ۲۲ شروتی است، موسیقی محلی بسیار کشورها نظیر ایران، عربستان، ترکیه، تایلند، برمه، کشورهای آفریقایی، و نیز هر موسیقی که با کوک‌هایی نظیر نظام کوک خالص، اعتدال میانگین و سایر کوک‌بندی‌های غیر مساوی نواخته شود را می‌تواند «ریزپرده‌ای» دانست. همچنین موسیقی جز و بلوز را هم به خاطر استفاده از فواصل ریزپرده‌ای می‌توان جزو موسیقی‌های ریزپرده‌ای دانست. ارتباط ریزپرده‌ها با موسیقی کشورهای خاورمیانه (که در دوران شکوفایی موسیقی عموماً تحت حکومت اسلام بوده‌اند) به حدی است که برخی ساخت سازهایی که قادر به نواختن موسیقی ریزپرده‌ای و غیر ریزپرده‌ای بودند را جزو خدمت‌های اسلام به دانش بشر قلمداد می‌کنند. گام (موسیقی)
گام به‌طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شود: بافت (موسیقی)
شنیدن موسیقی حاصل اجرای پی‌درپی اصوات در طولِ زمان است که دارای احساساتی هیجان‌انگیز، آرام‌بخش و دیگر حالات زیباشناختی می‌باشد. درک و دریافت این احساسات دارای دو شاحص مهمِ «بُعدِ زمان» و «درک همزمان اصوات» است و در این بافت، حرکت افقی و عمودی موسیقی احساس می‌شود که حرکت افقی را به‌صورت تقریبی ملودی و حرکت عمودی را آکورد می‌نامند. بافت موسیقی ممکن است با توجه به تعداد و شخصیت سازها در یک قطعه، نسبت به رنگ، تعداد سازها، هارمونی، سرعت و ریتم‌های استفاده شده که در آنِ واحد اجرا می‌شوند، تغییر کند. انواع طبقه‌بندی شده برای شناخت عناصر اولیهٔ بافت و رابطهٔ آنها با یکدیگر بدین‌صورت برچسب‌گذاری و تحلیل می‌شود: ملودی اولیه، ملودی ثانویه، پشتیبانی ملودیِ موازی، پشتیبانی ایستا، پشتیبانی هارمونیک، پشتیبانی ریتمیک و پشتیبانی ریتمیک/هارمونیک. دستگاه (موسیقی)
با این حال در تقسیم‌بندی‌های قدیمی‌تر (اوایل قرن بیستم)، برخی نظریه‌پردازان دوازده دستگاه برمی‌شمردند، و پنج مورد از آوازهای یادشده را نیز جزو دستگاه‌ها برمی‌شمردند. برای مثال، گن‌ایچی تسوگه ابوعطا را جزو دستگاه‌ها برمی‌شمرد و ژان دورینگ نیز تعداد دستگاه‌ها را دوازده عدد ذکر می‌کند (که در شش یا هفت گام اجرا می‌شوند). هرمز فرهت نیز تعداد دستگاه‌ها را دوازده عدد ذکر می‌کند، که این امر اساساً به آن خاطر است که "فرود" (بازگشت به درآمد دستگاه) در این‌ها متفاوت است (مثلاً فرود بیات اصفهان متفاوت از فرود دستگاه همایون است). برونو نتل با استناد به تحقیقات دیگران نشان داده‌است که گوشه‌هایی که قابلیت پرده‌گردانی دارند در قرن اخیر بیشتر مورد توجه بوده‌اند، چنان‌که حتی برخی از آن‌ها به‌طور مستقل از دستگاهی که به آن وابسته بودند، اجرا می‌شوند و در حال تبدیل به یک دستگاه مستقل هستند؛ او از این جمله به بیات کرد اشاره می‌کند (مشتق از دستگاه شور، با افزودن درجهٔ پنجم به اندازهٔ نیم پرده) و آن را در حال تبدیل به یک دستگاه جداگانه می‌داند. برخی محققان دیگر از جمله ژان دورینگ و هرمز فرهت هم به این روند شکل‌گیری دستگاه‌های جدید صحه گذاشته‌اند. همچنین آقابابا مخمور که اولین کاربرد واژهٔ «دستگاه» به او نسبت داده شده نیز دوازده دستگاه برشمرده‌است اگر چه نام‌های آن‌ها با نام دستگاه‌های امروزی مطابقت کامل ندارد. رسالهٔ دیگری که احتمالاً در دورهٔ قاجار نوشته شده‌است نیز موجود است که عنوان آن "دربارهٔ شش دستگاه اصل و شش دستگاه فرع" است که یعنی تعداد دستگاه‌ها را ۶ یا ۱۲ برمی‌شمرد. دست آخر آن که حجاریان از شخصی با نام خانوادگی «پرورش» نام می‌برد که در سال ۱۹۳۸ در کتابی با نام «"راهنمای موسیقی"» با دستگاه خواندن بیات کرد و سایر آوازها، جمعاً سیزده دستگاه برمی‌شمرد. اما از سوی دیگر، حجاریان خود معتقد است که دستگاه‌ها برای «دستگاه بودن» نیاز دارند که یک «اوج» داشته باشند، و او آوازهایی نظیر شوشتری را به دلیل نداشتن اوج، دستگاه نمی‌داند. در همین راستا او همچنین اشاره می‌کند که اگر چه ردیف میرزاعبدالله و ردیف معروفی برای آواز بیات کرد اوج قائل نمی‌شوند، اما ردیف دوامی یک گوشهٔ اوج برای آن ذکر می‌کند و خودِ دوامی هم بیات کرد را در راه دستگاه شدن توصیف می‌کند. موسیقی
در هنرها، موسیقی ممکن است به عنوان یک هنر نمایشی، یک هنر زیبا یا یک هنر شنیداری طبقه‌بندی شود. موسیقی کلاسیک اندلسی
فرم مجموعه ای به نام "نوبه اندلسی" اساس العَلا را تشکیل می‌دهد. گرچه ریشه در الأندلس دارد، اما نوبه مدرن احتمالاً ساخته آفریقای شمالی است. هر "نوبه" تحت کنترل یک حالت موسیقی است. گفته می‌شود که قبلاً بیست و چهار "نوبت" به هر ساعت از روز متصل بوده‌است، اما در الجزایر تنها شانزده نفر وجود دارد و در مراکش یازده نفر زنده مانده‌اند (اگرچه برخی از مراکز مراکش بیش از یک حالت دارند - ۲۴ حالت در همه) ساختارهای "نوبه" به‌طور قابل توجهی در بین سنت‌های مختلف ملی متفاوت است. در مراکش، هر "نوبه" به پنج قسمت موسوم به "میزان" تقسیم می‌شود که هر کدام دارای ریتم متناظر هستند. ریتم ها به ترتیب زیر در یک نوبه کامل اتفاق می‌افتند (هرچند یک نوبه کل هرگز در یک نشست انجام نمی‌شود): دانشگاه هنر تهران
دانشکده موسیقی در سال ۱۳۷۳ و دانشکده معماری و شهرسازی در سال ۱۳۸۰ پس از اخذ مجوز به مجموعهٔ دانشکده‌های دانشگاه هنر افزوده شدند. دانشکده پردیس اصفهان نیز از سال ۱۳۷۹ بر اساس مصوبهٔ شورای گسترش آموزش عالی از مجموعهٔ دانشگاه هنر منتزع شد. این دانشگاه در زمینهٔ توسعهٔ تحصیلات تکمیلی نیز گام‌هایی مؤثر برداشته‌است که از اهم آن‌ها می‌توان به برنامه‌ریزی و برگزاری دورهٔ دکترای پژوهش هنر برای نخستین بار در کشور توسط این دانشگاه اشاره کرد. دانشگاه هنر اکنون دارای پنج دانشکده است که در شهرهای تهران و کرج واقع شده‌اند و در مجموع شامل ۱۶ رشته در مقطع کارشناسی، ۱۶ رشته در مقطع کارشناسی ارشد و سه رشته در مقطع دکترا است. دانشکده هنرهای تجسمی از سال ۱۳۸۶ به پردیس ولیعصر و کنار دانشکده هنرهای کاربردی منتقل شده‌است. موسیقی مقامی اویغوری
دوازده مقام عبارتند از: هر یک از این دوازده مقام متشکل از یک بخش اصلی است که با یک مقدمه با ریتم آزاد (آوازی) آغاز می‌شود و به دنبال آن قطعاتی با الگوهای مشخص ریتمیک که به تدریج سرعتشان افزایش می‌یابد، اجرا می‌شود. هر مقام شامل سه بخش است از جمله نغمه، داستان و مشرب. این قطعات در هر مقام چیده شده‌اند، اگرچه همهٔ قطعات در همهٔ مقام‌ها وجود ندارند. این قطعات عبارتند از "تازه، نسخه، سلیقه کوچک، جوله، صنم، سلیقه بزرگ، پیشرو و تأکید."بعضی از آنها یک قطعه بدون کلام است که به نام "مرغول"("زینت") شناخته می‌شود، همراه است، که پس از آن اجرا می‌شود. اگر چه هر قطعه دارای الگوی ریتمیک مشخص است ولی دارای ملودی متفاوت است بنابراین هر قطعه را به‌طور کلی مقام و قطعهٔ آن مشخص می‌کند. به عنوان مثال "نسخه راک" یا "جوله سه گاه". حدود ۲۰ تا ۳۰ قطعه از آهنگ‌ها و موسیقی در هر مقام وجود دارد که ممکن است حدود ۲ ساعت به طول بکشد. حدود ۲۴ ساعت برای اجرای تمام قطعات همه دوازده مقام لازم است. پس از بخش اصلی دو بخش دیگر، در اصل در ارتباط با دیگر سنت‌های موسیقایی، وجود دارد، اما توسط هنرمندان مانند توردی آخون اجرا شده‌اند و در مقام‌ها قرار گرفته‌اند. "داستان" یکی از این بخش هاست که شامل آهنگ‌هایی از چندین داستان عاشقانه رایج در آسیای جنوبی و مرکزی و خاورمیانه است. هر قسمت از داستان با یک قطعه سازی به نام مرغول دنبال می‌شود. مشرب بخشی شامل قطعات بیشتر پر جنب و جوش رقص است که در اصل در ارتباط با اجرای سماع درویشان ترکستانی است. ماهور (دستگاه موسیقی)
تحقیقات برونو نتل نشان داده که اصلی‌ترین گوشه‌های ماهور (به معنای گوشه‌هایی که در بیشتر اجراها یافت می‌شوند) عبارتند از: درآمد، دلکش، شکسته، داد، خسروانی، چهارپاره و راک. از همین رو، او سه گوشهٔ درآمد، دلکش و شکسته را «قلب دستگاه ماهور» می‌نامد. نتل و همکارانش همچنین این نکته که گوشه‌های ابتدای ردیف ماهور نام‌هایی با معانی مثبت دارند (مثل مجلس‌افروز و طرب‌انگیز) و گوشه‌های پایینی ردیف ماهور نام‌هایی با معانی منفی دارند (مثل کُشته، حَربی و شهرآشوب) را نیز حائز اهمیت دانسته‌اند. موسیقی سنتی ایرانی
یک نمایش مرسوم این موسیقی، از «پیش‌درآمد» (مقدمه اولیه)، «درآمد» (مقدمه)، «تصنیف» (آهنگ، وزن دار به همراه آواز خواننده)، «چهار مضراب» (وزن دار) و تعداد انتخابی «گوشه» (حرکات) تشکیل می‌شود. به صورت غیر مرسوم، این قسمت‌ها را می‌توان تغییر داده یا حذف نمود. با نزدیک شدن به پایان دوره صفویه (۱۷۳۶–۱۵۰۲)، نواختن گوشه‌های پیچیده ۱۰، ۱۴ و ۱۶ ضرب متوقف گردیدند. امروزه قطعات در حالت ۶ یا حداکثر ۷ ضرب نواخته می‌شوند که مایه تاسف است. بسیاری از ملودی‌ها و مدهای این موسیقی در مقام‌ها ترکی و موسیقی عربی می‌شوند. تفصیل اینکه باید به صورت مشخص اظهار کنیم که اعراب پس از تهاجم به امپراتوری ایران، سرزمین‌های تسخیر کرده را با نام «جهان اسلام» معرفی نمودند. اگر چه اکثر حاکمان عرب فعالیت‌های مرتبط با موسیقی را ممنوع اعلام کردند، دیگران به موسیقی‌دانان ایران دستور دادند که قطعاتی را به صورت کتاب تصنیف کنند که به عربی آن را «کتاب موسیقی کبیر» بمعنای کتاب فراگیر موسیقی می‌خواندند. بیش از تأثیرات امپراتوری ساسانی، این دلیل دیگری بر این واقعیت است که ملودی‌های موسیقی سنتی ترکیه، سوریه، عراق و مصر شامل اسامی مقیاس‌ها و مدهای ایرانی هستند. موسیقی ترنس
زیر شاخهٔ دوم آپلیفتینگ ترنس نام دارد. این زیر شاخه شباهت بیشتری به ترنس سال‌های دور دارد. بیشتر آهنگ‌های این زیرشاخه بر پایهٔ ملودی و ساخت موسیقی هستند هرچند که میکس آهنگ نیز مهم است. استفاده از فضاهای هیجانی و احساسی در این زیر شاخه بیشتر به چشم می‌خورد. تمپو یا تندای این زیرشاخه معمولاً میان ۱۳۲ تا ۱۴۲ است هرچند که به ندرت آهنگسازان از ۱۴۰ ضرب در دقیقه بالاتر می‌روند. می‌توان گفت بیش از ۸۰ درصد آهنگ‌های این زیرشاخه بر روی ۱۳۸ ضرب در دقیقه می‌باشند. از مهمترین آهنگسازان این زیر شاخه می‌توان از Arctic Moon, Alex Morph, Daniel Kandi, Aly & Fila, Suncatcher, SoundLift, Sean Tyas, John O'Callaghan, Sebastian Brandt, Andy Blueman, Adam Nickey و Matt Bukovski نام برد. فواصل موسیقی ایرانی
موسیقی امروز ایران با موسیقی قدیم تفاوت دارد و در طبقه‌بندی جدیدی به نام ردیف، بر اساس روایات موسیقی‌دانان گذشته مانند: آقا حسینقلی، میرزا عبداله و درویش خان استوار است. ردیف‌های موسیقی ایران شامل هفت دستگاه اصلی و ۲۲۸ گوشه است. در هر دستگاه سه صدا یا درجهٔ اصلی وجود دارد که به نت شاهد، نت متغیر و نت ایست که فرود موقت است، نامیده می‌شوند. در بعضی از دستگاه‌ها ممکن است نت شاهد و ایست یکی باشد یا نت متغیر نداشته باشد. از بعضی ردیف‌های هفت دستگاه موسیقی ایرانی، پنج ردیف منشعب می‌شود که آن‌ها را «نغمه»، «بیات» یا ردیف آوازی می‌نامند و مانند ردیف‌های سازی، دارای نت‌های شاهد، متغیر و ایست هستند. ردیف‌های آوازی در عین استقلال وابسته به دستگاه اصلی هستند و در نهایت با «فرود» که یک قطعهٔ ارتباطی‌ست، به دستگاه اصلی وصل می‌شوند. نت آغاز
در تئوری معاصر موسیقی عربی تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تقسیم‌بندی مقامی رایج در موسیقی عربی، مهم‌ترین نت در هر مقام اصلی، درجهٔ اول آن مقام یا همان نت پایه است. به بیان دیگر، نت آغاز هر مقام همیشه نت پایهٔ آن مقام (درجهٔ اول مقام) است. با این حال برخی مقام‌های فرعی تعریف می‌شوند که نت آغازشان نت پایهٔ گام نیست؛ برای مثال مقامی به نام بِنتی کار تعریف می‌شود که از نظر درجات مانند سه‌گاه است اما شروعش از درجهٔ دوم مقام سه‌گاه است و بعد از آن روی نت زیرپایهٔ سه‌گاه به توقف می‌رسد. برای نت آغاز در موسیقی عربی نام‌های «دخول»، «استهلال»، «»، «مبدأ»، «مدخل» و «آغاز» به کار رفته‌است. میخائیل مشاقه در آثارش از ۹۵ مقام مختلف نام برده که تنها در ۲۷ مورد نت شروع مقام با درجهٔ اول مقام منطبق است؛ در ۵۳ مورد نت شروع بالاتر از نت پایهٔ مقام است و در ۱۵ مورد باقی‌مانده، نت شروع پایین‌تر از درجهٔ اول مقام است. موسیقی در یونان
موسیقی یونان به اندازه تاریخ آن گوناگون و معروف است. موسیقی به دو قسمت تقسیم می‌شود: موسیقی بومی یونانی و موسیقی بیزانسی که صدای شرقی‌تری دارد. این آمیزه موسیقایی برای هزاران سال وجود داشته‌است و از امپراتوری بیزانس و یونان باستان نشأت گرفته‌است، و زبان، ضرب‌آهنگ، ساختار و ملودی آن پیوسته پیشرفت کرده و دگرگون شده‌است. موسیقی بخش قابل توجهی از فرهنگ یونانی چه در یونان نوین و چه در یونان کهن بوده‌است. زنان در موسیقی
در دهه ۲۰۱۰، در حالی که زنان بخش قابل توجهی از خوانندگان موسیقی محبوب و موسیقی کلاسیک را تشکیل می‌دهند و بخش قابل توجهی از ترانه‌سراها (که بسیاری از آنها خواننده و ترانه‌سرا هستند)، تعداد کمی از زنان تهیه‌کننده موسیقی، منتقدان راک و سازهای راک هستند. زنان برجسته هنرمند موسیقی پاپ مانند بیورک و لیدی گاگا در مورد تبعیض جنسیتی در صنعت موسیقی اظهار نظر کرده‌اند. علاوه بر این، یک مطالعه اخیر به رهبری دکتر اسمیت اعلام کرد که در طی شش سال گذشته، نمایندگی زنان در صنعت موسیقی حتی کمتر بوده‌است". در موسیقی کلاسیک، اگرچه تعداد زیادی آهنگساز زن از دوره قرون وسطی تا به امروز وجود داشته‌است، اما آهنگسازان زن در رپرتوار موسیقی کلاسیک، کتابهای درسی تاریخ موسیقی و دائرةالمعارف‌های موسیقی به میزان قابل توجهی نمایندگی ندارند. به عنوان مثال، در "تاریخ موسیقی مختصر آکسفورد"، کلارا شومان یکی از تنها آهنگسازان زنی است که از او نام برده شده‌است. موسیقی عربی
اما مواجهه با فرهنگ ایرانی و بیزانس مزایایی برای موسیقی عربی نیز داشت. حدس زده می‌شود که موسیقی‌دانان عرب از دیرباز از کوک فیثاغورثی آگاه بودند. همچنین برخی از سازهای موسیقی عملاً از ایران به موسیقی عربی وارد شد. واژهٔ «دستان» که اعراب برای توصیف انگشت‌گذاری روی سازهای عود و تنبور به کار می‌بردند، در اصل واژه‌ای فارسی بود که برای توصیف پرده‌های ساز به کار می‌رفت. حتی کوک عود در موسیقی قدیم اعراب «دو - ر - سل - لا» بود اما بعد از مواجهه به موسیقی ایرانی این کوک را به روشی که در ایران مرسوم بود («لا - ر - سل - دو») تغییر دادند. نام سیم‌های دوم و سوم ساز عود، عربی باقی ماند (به ترتیب «مَثنی» و «مَثلَث») اما نام سیم‌های اول و چهارم به وام‌واژه‌هایی از فارسی تغییر یافت (به ترتیب «زیر» و «بم»). برای تقسیم‌بندی موسیقی به لحاظ نظری، از "اصابع" (چیزی شبیه مقام یا مد در تئوری موسیقی معاصر) استفاده می‌شد و این اصابع بر اساس انگشت‌گذاری‌شان تقسیم می‌شدند به دو "مجرا": یکی "بِنصِر" (انگشت حلقه، که استفاده از آن فاصلهٔ سوم بزرگ می‌ساخت) و دیگری "وسطا" (انگشت میانی، که به کار گرفتنش فاصلهٔ سوم کوچک می‌ساخت). بنا بر این اصابع نام‌هایی می‌گرفتند نظیر: ' (مطلق = سیم آزاد) یا '. در مجموع، هشت مورد از اصابع وجود داشت. موسیقی
پیشینیان موسیقی را چنین تعریف کرده‌اند: معرفت الحان و آنچه التیام الحان بدان بود و بدان کامل شود. ارسطو موسیقی را یکی از شاخه‌های ریاضی می‌دانسته و فیلسوفان اسلامی نیز این نظر را پذیرفته‌اند، همانند ابن سینا که در بخش ریاضی کتاب شفا از موسیقی نام برده‌است ولی از آنجا که همه ویژگی‌های موسیقی مانند ریاضی مسلم و غیرقابل تغییر نیست، بلکه ذوق و قریحهٔ سازنده و نوازنده هم در آن دخالت تام دارد، آن را هنر نیز می‌دانند. در هر صورت موسیقی امروز دانش و هنری گسترده‌است که بخش‌های گوناگون و تخصّصی دارد. هارمونی
در چند بخشی کردنِ موسیقی دو روشِ مختلف طی تاریخ تحولِ موسیقی غرب به کار گرفته شده‌است. روش نخست، دانشِ کنترپوان است که با به هم بافتن ملودی‌هایی چند و مراعاتِ قوانینی سخت و خشک ساخته می‌شد. در قرون وسطی برداشت از هارمونی مربوط به دوصدا و در دورهٔ رنسانس برای سه‌صدا که به‌طور هم‌زمان شنیده شوند بوده‌است. این تغییرات بر اساسِ تقسیم‌بندی متفاوتی نسبت به تقسیم‌بندی فیثاغورث بود. هارمونی از نظر تاریخی و نگاه ریاضی، به کارهای فیثاغورث و پیروانش بر می‌گردد و آن‌ها اولین کسانی بودند که با آزمایش روی سیم‌هایی با طول‌های متفاوت و نسبت دادنِ طولِ سیم‌ها به نت‌های موسیقی و آزمایش روی ستونِ هوا که در آن مایعی هم وجود داشته باشد و آزمایش‌های دیگر، سعی در تکامل نظریه خود (ساختار ریاضی‌وار جهان) داشتند. تئوری موسیقی
موسیقی از پدیده‌های شنیداری شکل گرفته‌است. تئوری موسیقی نحوهٔ استفاده از این پدیده‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد. تئوری موسیقی عناصری مانند: ریتم، ملودی، آکورد، هارمونی، کنترپوان، فرم، سیستم‌های تنال، گام‌ها، فواصل، مطبوعیت، کوک، آهنگسازی، اجرا، ارکستراسیون، آرایه، بداهه‌نوازی، تولید صدای الکترونیک و غیره را در نظر می‌گیرد. موسیقی
موسیقی () یا موزیک (از زبان‌های اروپایی) یا آنچه در پارسی باستان خُنیا گفته می‌شد، یک نوع از هنر است که عناصر اصلی تشکیل‌دهندهٔ آن، صدا و سکوت است. عناصر اصلی تشکیل‌دهندهٔ موسیقی شامل زیروبمی (نَواک) (تعیین‌کنندهٔ ملودی و هارمونی) و ضرب‌آهنگ (ریتم) است. موسیقی را هنر بیان احساسات به وسیلهٔ آواها گفته‌اند که مهم‌ترین عوامل آن صدا و ریتم هستند و همچنین دانش ترکیب صداها به گونه‌ای که خوش‌آیند باشد و سبب انبساط و انقلاب روان شود. مقام (موسیقی)
پیدا کردن منبعی که مقام‌هایی که مطلقاً عربی هستند (و مثلاً ترکی یا ایرانی نیستند) را ذکر کرده باشد دشوار است و بین منابع در مورد نامگذاری و طبقه‌بندی مقام‌ها اختلاف است. تا اواخر قرن هجدهم، طبقه‌بندی مقام‌ها به صورت شفاهی تدریس می‌شد و شامل هفت مقام اصلی و بیست مقام مختلف بود. در اوایل قرن نوزدهم تئوری موسیقی عربی وارد عصر نوین خود شد و طبقه‌بندی‌های جدیدی از مقام‌ها ارائه شد. در مفصل‌ترین طبقه‌بندی که در حوالی ۱۸۴۰ میلادی در سوریهٔ امروزی تألیف شد، نود و پنج مقام برشمرده شده‌است و گمان می‌رود که بزرگی این عدد ناشی از آن باشد که موسیقی سوریه هم از موسیقی عربی و هم از موسیقی ترکی اثر پذیرفته بود. در اواخر قرن نوزدهم، در تئوری نوین موسیقی در مصر نیز تعداد مقام‌ها افزایش یافت، که برخی از مقام‌های «جدید» از موسیقی ترکی وارد شده بودند. روانشناسی موسیقی
موسیقی روانشناسی یا روانشناسی موسیقی، ممکن است به عنوان یک شعبه از هر دو روان‌شناسی و موسیقی‌شناسی باشد. هدف آن توضیح و درک موسیقی از رفتار و تجربه از جمله فرایندهایی که از طریق آن موسیقی درک شده، ایجاد شده‌است. روانشناسی موسیقی مدرن درجه اول تجربی؛ دانش خود را تمایل به پیشرفت بر اساس تفسیر داده‌های جمع‌آوری شده توسط سیستماتیک مشاهده و تعامل با شرکت کنندگان در انسان است. روانشناسی موسیقی زمینه پژوهش با عملی در ارتباط برای بسیاری از موضوعات از جمله موسیقی و با ترکیبهای آموزش و پرورش با انتقاد و موسیقی درمانی و همچنین تحقیقات از انسان و نگرشهای مهارتهای عملکرد با هوش و خلاقیت و رفتار اجتماعی است. تقسیم (موسیقی)
برای توصیف روند اجرای مقام‌ها در تقسیم‌های موسیقی ترکی، از لفظ «سیر» استفاده می‌شود. سیر می‌تواند بالارونده باشد (با شروع از نت پایه و صعود به نت‌های بالاتر)، پایین‌رونده باشد (با شروع یک اکتاو بالاتر از نت پایه و پایین آمدن به سمت آن) یا ترکیبی از این دو باشد (با شروع از میانهٔ مقام، از آنچه نت برجسته نامیده می‌شود و گسترش به سمت نت پایه یا یک اکتاو بالاتر از آن). بسیار از تقسیم‌ها ساختار الف-ب-الف دارند، به این شکل که ابتدا قسمتی با شروع از نت پایهٔ مقام اصلی نواخته می‌شود که به آن «زمین» می‌گویند، و پس از آن به قسمت‌های دیگری از مقام یا مقام‌های دیگر پرده‌گردانی صورت می‌گیرد که به آن «میان» اطلاق می‌گردد؛ در نهایت موسیقی به همان نت پایه (یا زمین) بازگشت می‌کند. موسیقی
موسیقی به روش‌های بسیاری تقسیم‌بندی می‌شود. مقام (موسیقی)
در تقسیم‌بندی نه‌گانه، خانواده‌های مقام عبارتند از: راست، بیاتی، سکاه، صبا، عجم، نهاوند، کرد، نوا اثر، و حجاز. هر خانواده شامل چند مقام دیگر نیز می‌شود و برای تعریف این مقام‌ها، هم یک گام کامل ارائه می‌شود و هم آن گام به اجناس تشکیل دهنده‌اش تجزیه می‌شود؛ مثلاً مقام بیاتی متشکل از جنس بیاتی + جنس نهاوند است. دلیل کاهش مقام‌ها به چند خانوادهٔ اصلی، آن دانسته می‌شود که آموزش مجموعه‌ای بزرگ از مقام‌ها برای هنرجویان در دوران معاصر دشوار و خسته‌کننده بوده و روحیهٔ فراگیری موسیقی در آنان را تضعیف می‌کند. حتی در حوزهٔ مقام‌های فرعی هم بسیاری از مدرسان موسیقی عربی به جای این که تمام مقام‌ها را پوشش بدهند، به بیست و چند تا سی و چند مقام اکتفا می‌کنند. گونه‌های صدا
در گونه‌های آوازی تقسیم‌بندی بسیاری وجود دارد که می‌توان آنها را به هفت نوع اصلی تقسیم‌بندی کرد که سه نوع آن متعلق به زنان (سوپرانو، متزوسوپرانو، کنترآلتو) و چهار نوع آن (کنترتنور، تنور، باریتون، باس) متعلق به مردان است. در این تقسیم‌بندی می‌توان صدای پسران و دختران نابالغ را هم اضافه کرد و زیر شاخه‌های بسیاری وجود دارد که بستگی به نوع صدا، حجم، رنگ و توانایی یک خواننده است. محدوده صوتی صدای انسانی از بم‌ترین صدا تا زیرترین آن از نت دو (C2) تا سل (G6) است. آموزش موسیقی
آموزش موسیقی یک رشته عملی است، که در آن مربیان به عنوان معلمان موسیقی مقدماتی یا متوسطه، مدیران مدرسه یا هنرستان موسیقی برای مشاغل آموزش می‌بینند. همچنین، آموزش موسیقی یک حیطه تحقیقاتی است که در آن محققان تحقیقات اصلی در مورد روش‌های آموزش و یادگیری موسیقی را انجام می‌دهند. کارشناسان آموزش موسیقی یافته‌های خود را در مجلات معتبر منتشر می‌کنند، و به دانشجویان دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در آموزش دانشگاه یا آموزشگاه‌های موسیقی که برای تبدیل شدن به استاد موسیقی تعلیم می‌بینند، آموزش می‌دهند. موسیقی راک
یکی از زیرشاخه‌های اصلی راک، سبک هوی متال است که امروزه خود به عنوان یک شاخهٔ اصلی شناخته می‌شود. از موسیقی متال که به علت خشن‌بودن آواها به این نام خوانده می‌شود، به خودی خود زیر شاخه‌های متعددی منشعب شده‌است. این موسیقی با گروه لد زپلین و سپس بلک سبث آغاز شد. دههٔ هشتاد میلادی دوران شکل‌گیری کامل‌تر و تعالی این سبک به حساب می‌آید. کتاب موسیقی کبیر
موسیقی کبیر رساله‌ای‌ست به زبان عربی که توسط ابو نصر فارابی نوشته شده‌است. این اثر جنبه‌های گوناگون موسیقی مانند مقامات را تعیین می‌کند. طبق گفته سید حسین نصر و مهدی امین‌رضوی: کتاب "موسیقی کبیر" در اصل دو جلد نوشته شده‌است که از جلد دوم آن هیچ اثری باقی نمانده. در جلد اول کتاب در بخش اول، مدخل صناعت موسیقی در دو مقاله ارائه شده است که مقاله اول درتعریف لحن موسیقی، توانایی‌ها و ساخت الحان و چگونگی پیدایش موسیقی است. مقاله دوم نیز به تعریف بُعد یا فاصله موسیقی پرداخته و آهنگهایی طبیعی برای انسان شمرده و نغمات طبیعی در عود را معرفی می‌کند. جزء دوم کتاب درباره ساخت و ساختار موسیقی در سه فن آورده شده که فن اول به اسطقسات اختصاص دارد و به مبادی اولیه پیدایش صوت و نغمه پرداخته‌است. در مقالهٔ دوم به فواصل میان نغمات از نظر ارتفاع صوت اشاره می‌کند. پس ازآن فارابی از رباب (کمانچه امروزی) سخن گفته و در نهایت نیز به سازهای خانواده چنگ می‌پردازد. در مقالهٔ سوم از فن سوم کتاب موسیقی کبیر، درباره لحن بحث شده و آن را از جهت موسیقی سازی یعنی نغمات بدون حروف و از نظر موسیقی آوازی یعنی نغمات همراه حروف مورد کنکاش قرار می‌دهد. مقام (موسیقی)
امروزه در معروف‌ترین ردیف‌های موسیقی ایرانی نظیر ردیف میرزاعبدالله، هفت دستگاه تعریف می‌شود که هر کدام ده‌ها گوشه دارند. با این حال از لحاظ آناتومی (ترتیب و نوع فاصله‌ها)، این دستگاه‌ها کمتر از هفت نوع دانسته می‌شوند. به عقیدهٔ علینقی وزیری، رفتار و حالات دستگاه راست پنجگاه مانند ماهور است و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه‌ها را می‌توان در پنج خانوادهٔ اصلی طبقه‌بندی کرد. داریوش طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکستن هر دستگاه به دو دانگ می‌توان تمام ساختارهای مُدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهار دانگ (شور، چهارگاه، ماهور، و نوا/دشتی) طبقه‌بندی کرد. موسیقی در معماری
ما روی یک پاره خط به طول یک، تنها یک نقطه را پیدا می‌کنیم که موجزترین نسبت را به ما بدهد. در همه هنرها ایجاز، یکی از شروط است. در نقطه‌ای که ما پیدا می‌کنیم، نسبت کل پاره خط به بخش بزرگ، برابر است با نسبت بخش بزرگ به بخش کوچک و این نسبت، عدد فی را به ما می‌دهد که اصطلاحا به آن نسبت الهی گفته می‌شود، یعنی اینکه ما با این قاعده توحیدی مواجه هستیم که هرچیزی از یک یعنی وجه حقیقی عالم و وحدت حقیقی عالم نشات بگیرد، برای ما زیباست. بعد از عدد یک عددهای دو و سه هستند. تمام گام‌های موسیقی از این دو عدد حاصل می‌شوند. گاتاها
گات‌ها در ۵ بخش دسته‌بندی شده‌اند. ازآنجا که نخستین واژهٔ آن "اهون ویتی" خوانده می‌شده و در پهلوی "اهنودگات" می‌خوانند. شامل ۷ هات (فصل) می‌باشد. هر فصل مشتمل بر چند قطعه و هر قطعه دارای سه مصراع است؛ و هر مصراع شانزده هجا دارد که پس از هجای هفتم وقف یا سکته‌ای است (۹+۷) آغاز آن از شروع هات ۲۸ تا پایان هات ۳۴ است. حامل (موسیقی)
حامل ()، در تئوری موسیقی عبارت است از تعدادی خطوط افقی و موازی با فواصل مساوی که نت‌های موسیقی روی خطوط و بین خطوط و یک نُت بالای حامل و یک نُت پایینِ حامل نوشته می‌شوند. خطوط حامل از پایین به بالا شمرده می‌شوند. پنج خط حامل رایج‌ترین خطوط حامل (غیر کوبه‌ای) هستند و جای نت‌ها در این خطوط بستگی به انتخاب «کلید» دارد و نام آن کلید مبدأ یک نت قرار گرفته و یکی از هفت نت موسیقی در آن نوشته می‌شود. به‌عنوان مثال در «کلید سل» ، نت سل روی خط دوم، نت مبدأ است که به‌ترتیب از پایین به بالا، پنج نت (می، سل، سی، ر، فا) روی خطوط، چهار نت (فا، لا، دو، می) بین خطوط، نت «ر» در زیر خط حامل و نت «سل» بالای خط حامل قرار می‌گیرد. موسیقی در ایران
این دوازده مقام از هفده درجه یا مایه یا تنالیته اجرا می‌شدند. علاوه بر مقام‌های گفته شده، ۲۴ شعبه یا گوشه نیز وجود داشته که عبارتند از: صنعت موسیقی
یونیورسال میوزیک به‌عنوان رهبر بازار جهانی موسیقی شناخته می‌شود و در فروش جهانی ۵/۲۶ درصد سهم بازار را در اختیار دارد. عملیات جهانی یونیورسال شامل توسعه، فروش، بازاریابی و توزیع موسیقی می‌شود. اینها با کمک مجوزها و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در ۷۵ کشور به‌دست می‌آید که تقریباً ۹۸ درصد بازار موسیقی را تشکیل می‌دهد. ماهور (دستگاه موسیقی)
لذا در مجموع، شش پرده‌گردانی در ماهور می‌تواند رخ بدهد که این‌ها از طریق گوشه‌های دلکش، حصار، شکسته، عراق، گوشه‌های راک، و صوفی‌نامه رخ می‌دهند. از این میان، دلکش به مایهٔ شور ورود می‌کند، حصار فضای موسیقی را به ماهور جدیدی که در فاصلهٔ چهارم بالاتر واقع است منتقل می‌کند، شکسته به مایهٔ افشاری می‌رود، و صوفی‌نامه در واقع پرده‌گردانی به فضای بیات اصفهان است. دستگاه (موسیقی)
در بیشتر منابع معاصر (در سدهٔ ۲۱ میلادی)، تعداد دستگاه‌های موسیقی ایران هفت عدد ذکر شده اما از لحاظ آناتومی (ترتیب و نوع فاصله‌ها) این دستگاه‌ها کمتر از هفت نوع دانسته می‌شوند. به عقیدهٔ علینقی وزیری، رفتار و حالات دستگاه راست پنجگاه مانند ماهور است و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه‌ها را می‌توان در پنج خانوادهٔ اصلی طبقه‌بندی کرد. برونو نتل نیز همین دیدگاه را تأیید می‌کند، و ژان دورینگ هم اگر چه خود به شش یا هفت گام اعتقاد دارد، اما از روح‌الله خالقی چنین نقل می‌کند که وی نیز پنج گام اصلی برای دستگاه‌ها برمی‌شمرد. از سوی دیگر، داریوش طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکستن هر دستگاه به دو دانگ می‌توان تمام ساختارهای مُدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهار دانگ (شور، چهارگاه، ماهور، و نوا/دشتی) طبقه‌بندی کرد. محمدرضا لطفی نیز هویت هر دستگاه را در دانگ اول آن می‌داند و می‌نویسد که دانگ اول هر دستگاه غیرقابل تغییر است چون با تغییر آن، ماهیت دستگاه تغییر می‌کند. ادوار
در نظریهٔ ادوار، فرض بر آن می‌شده که موسیقی را می‌توان با کمک مجموعه‌ای از دایره‌ها یا دورها (ادوار) توصیف کرد؛ هر دایره تقریباً معادل مفهوم امروزی گام بوده‌است و شروع و پایان آن روی یک نت (موسیقی) بوده‌است. بر خلاف گام دیاتونیک در موسیقی کلاسیک غربی که از دوازده نیم‌پرده تشکیل می‌شود، در نظریهٔ ادوار هر دور از هفده موضع (هفده نت) تشکیل می‌شده که جمعاً یک دور کامل (معادل اکتاو) را تشکیل می‌دادند. فاصلهٔ بین این مواضع با هم برابر نبوده‌است (یعنی یک دور به هفده فاصلهٔ مساوی تقسیم نمی‌شده‌است) و بر حسب ترتیب فواصل، دورهای مختلفی به دست می‌آمده‌است. بین نظریه‌پردازان مختلف (نظیر فارابی و ابن سینا) هم در مورد این ادوار اختلاف نظر بوده‌است اگر چه همگی به وجود دوازده «دور ملایم» اشاره کرده‌اند. موقعیت این نت‌ها روی دستهٔ ساز، موضوع بحث دستان‌بندی است. سید عباس معارف، مفهوم ادوار (یا دور) را معادل مفهوم امروزی تنالیته می‌داند. موزائیک
موزائیک در حقیقت قطعه‌ای سیمانی است که تراکم خود را یا از طریق فشار پرسی یا از طریق ویبراسیون (لرزاندن) به دست می‌آورد و بر اساس کاربرد آن به دو دسته موزائیک بیرونی و موزائیک داخلی تقسیک کی شود. لازم است ذکر شود موزائیک‌ها با توجه به روش تولید و ساختمان تشکیل شده آن به دو دسته پرسی و ویبره از سویی و دو دسته تک لایه و دولایه تقسیم‌بندی می‌گردند. موسیقی ۲۴ مقوم شوشتر
موسیقی ۲۴ مقوم شوشتر از موسیقی‌های نواحی ایران شامل مقامات آوازی و رنگ‌ها و ترانه‌ها، موسیقی شادی (آیین‌های عروسی و مولودی خوانی و…)، موسیقی اندوه (تعزیه، سوگ و مویه گری)، موسیقی مذهبی (نوحه‌ها، مراثی و…)، موسیقی کار و موسیقی درمانی است. نغمه‌ها (گوشه‌ها یا مقوم‌ها) در موسیقی شوشتری با نام ۲۴ مقوم شوشتری مصطلح شده و به همین نام در فهرست میراث معنوی سازمان میراث فرهنگی ثبت شده‌است. فراتر از آواز شوشتری (یا گوشه شوشتری در دستگاه همایون)، موسیقی شوشتر عموماً در دستگاه شور یا در مایه دشتی، دستگاه ردیف سنتی خوانده می‌شود. مقوم به معنای نغمه یا گوشه است و با مقام متفاوت است. میخائیل مشاقه
نکتهٔ مهمی که از رساله شهابیه برمی‌آید آن است که مشاقه خود معتقد بود که تقسیم اکتاو به ۲۴ پرده مساوی، با موسیقی عربی سازگار نیست. در همان رساله، او از گامی با نام «گام یونانی مدرن» نام می‌برد (که احتمالاً گام رایج در موسیقی بیزانس بوده‌است) که در آن اکتاو به ۶۸ قسمت تقسیم می‌شده و با شروع از نتِ سل، موقعیت نت‌های سل، لا، دو، ر و فا با گامی که از تقسیم اکتاو به ۲۴ پردهٔ مساوی حاصل می‌شود یکسان بوده، اما موقعیت دو نت باقی مانده (که یکی اندکی بم‌تر از نتِ سی است و دیگری اندکی بم‌تر از نتِ می) بین این دو روش اندکی متفاوت بوده‌است. وی سپس توضیح می‌دهد که از دو ساز تنبور که در اختیار داشته، یکی را به روش یونانی جدید و دیگری را به روش ۲۴ ربع پردهٔ مساوی کوک می‌کند و قطعات رایج موسیقی عربی را بر هر دو می‌نوازد؛ او نتیجه می‌گیرد تقسیم اکتاو به ۲۴ پردهٔ مساوی صدای ناآشنایی دارد و صدای قطعات با کوک ۶۸ قسمتی، به گوش آشناتر است. به بیان دیگر، اگرچه مشاقه بنیان‌گذار تغییر کوک موسیقی عربی به روش ۲۴ ربع پردهٔ مساوی است، اما خودش این روش را با موسیقیِ عربیِ زمان خودش ناسازگار می‌دانسته‌است. موسیقی کلاسیک معاصر
به‌طور کلی موسیقی کلاسیک معاصر به شکل زیر دسته‌بندی می‌شود: گوشه (موسیقی)
تا پیش از آن که موسیقی ایران و دیگر کشورهای اسلامی مسیرشان از هم جدا شود، موسیقی در تمام این نقاط بر اساس مقام‌ها توضیح و آموزش داده می‌شد. به دوازده مقام اصلی موسیقی ایرانی در متون مختلف با لفظ «پرده» اشاره می‌شد. این‌طور به نظر می‌آید که از بعد از مغول از لفظ «گوشه» هم برای اشاره به مقام استفاده می‌شد. کلیات یوسفی
این رساله پنج فصل دارد اما مؤلف آن تنها عنوان سه فصل آن را مشخص کرده‌است. در نسخه‌ای که توسط بابک خضرائی بازخوانی و تصحیح شده، نام این پنج فصل به این شرح آمده‌است: فصل اول در ذکر مقامات و اسامی آن، صل دوم در بیان آوازها، فصل سوم در اسامی بیست و چهار شعبه و ذکر برخاستن هر دوی از آنها از روی یک مقام، فصل چهارم در بیان آن که در هر وقت چه آهنگی باید باید خوانده شودو بیان شَدّها، و فصل پنجم در بیان اصول و اصناف تصانیف. فصل پنجم این رساله در واقع به بررسی ایقاع (واژهٔ عربی برابر ضرب‌آهنگ یا ریتم) می‌پردازد اگر چه از آن با لفظ «اصول» یاد می‌کند؛ در این فصل رابطهٔ ایقاع با بحور در وزن شعر (عروض) شرح داده شده‌است. در این رساله به ۲۴ ریتم مختلفی که در موسیقی به کار می‌رود اشاره شده‌است. چهارگاه
در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز (که در پایین توضیح داده شده‌اند)، بیست و چهار شعبه نیز وجود داشته‌است. این شعبات توالی‌هایی از دو نت تا هشت نت بوده‌اند و نام یکی از آن‌ها «چهارگاه» بود؛ شعبهٔ چهارگاه، یکی از دو شعبهٔ مقام زنگوله بود. بعد از تحول مقام به دستگاه برخی از دستگاه‌ها، از جمله چهارگاه، نامشان را از همین شعبات گرفتند. (البته فواصل دستگاه چهارگاه، با فواصل این دانگ مطابقت ندارد؛ دانگ چهارگاهِ قدیم را امروزه می‌توان در دانگ بیات ترک یافت.) در عین حال، لفظ چهارگاه برای توصیف شعبه‌هایی که چهار نغمه داشته باشند نیز به کار می‌رفته‌است (و این شامل شعبهٔ چهارگاه، و شعبات دیگری نظیر رَکب، مُبَرقَع، ماهور، کردانیا، و نوروزِ خارا نیز می‌شده‌است. در دوران صفویه و در گیرودار شکل‌گیری مفهومی که امروزه با نام «دستگاه» شناخته می‌شود، چهار «شَد» تعریف می‌شده که چهارگاه یکی از این شَدود چهارگانه بوده‌است. میزان (موسیقی)
میزان یا ترازه یا ترازک در موسیقی، نشانه‌هایی است که برای مشخص کردن دوره‌ها و تعداد ضرب در هر دوره، و تشخیص همهٔ نکته‌های وابسته وضع شده‌است. هر دوره به‌وسیلهٔ خطی عمودی، که حامل را قطع می‌کند، از دوره‌های پس و پیشِ خود جدا می‌شود. محتوای میان هر دو خط عمودی را میزان و خط‌های عمودی را خط میزان می‌نامند. هر میزان ممکن است از دو یا سه یا چهار قسمت مساوی تشکیل شود که آن قسمت‌ها را «ضرب» می‌گویند. معمول‌ترین میزان‌ها عبارت‌اند از: میزان‌های دوضربی، سه‌ضربی و چهارضربی موسیقی هیپ هاپ
موسیقی هیپ-هاپ همچنین شناخته شده به عنوان موسیقی رپ، یکی از زیر سبک‌های موسیقی است که به‌طور هم زمان با فرهنگ هیپ‌هاپ رشد کرده‌است. این نوع موسیقی، از دو بخش اصلی تشکیل شده‌است: رپ (MC) و DJ (میکس‌صدا و اسکرچ). این موارد به همراه رقص برک و گرافیتی چهاربخش خرده‌فرهنگ هیپ هاپ، یک نهضت فرهنگی است که توسط جوانان شهری به خصوص سیاهان آمریکا در شهر نیویورک، در اوایل دهه ۱۹۷۰ ایجاد شده است. کوارتت زهی
کوارتت زهی به گروه نوازندگان یا قطعهٔ موسیقی برای چهار ساز زهی نوشته شده؛ که معمولاً شاملِ دو بخش برای ویلن (ویلن اول و دوم)، یک بخش برای ویولا و یک بخش برای ویولن‌سل گفته می‌شود.  معمولاً ویلن اول ملودی بالا را اجرا می‌کند و ویلن دوم نتهای پایین‌تر. همچنین این امکان وجود دارد که آهنگسازی برای چهار ساز زهی اما نه با ترکیب فوق مثلاً سه ویولن و یک باس (و یا یک ویولا یا ویولنسل) قطعه بنویسد. کوارتت زهی یکی از متداولترین گروه‌های مجلسی در موسیقی کلاسیک می‌باشد و بسیاری از آهنگسازان از اواخر قرن ۱۸ علاقه زیادی به نوشتن قطعات برای این آنسامبل موسیقی داشته‌اند. اصابع
اصابع بر اساس انگشت‌گذاری نوازنده روی ساز عود تقسیم‌بندی می‌شدند به دو گروه یا "مجرا": یکی "بِنصِر" (انگشت حلقه، که استفاده از آن فاصلهٔ سوم بزرگ می‌ساخت) و دیگری "وسطا" (انگشت میانی، که به کار گرفتنش فاصلهٔ سوم کوچک می‌ساخت). بنا بر این اصابع نام‌هایی می‌گرفتند نظیر: ' (مطلق = سیم آزاد) یا '. در مجموع، هشت مورد از اصابع وجود داشت. نکته‌ای که اصابع را از روش‌های مشابه تقسیم‌بندی مدهای موسیقی که در همان دوره یا پیش از آن در ایران و یونان رایج بود متفاوت می‌ساخت این بود که برخلاف روش ایرانی و یونانی، مدها در اصابع نام‌های زیبا و خیال‌انگیز نداشتند بلکه نامگذاری‌شان کاملاً بر اساس نام انگشتان بود. موسیقی
مردم ممکن است موسیقی نواختن برایشان همچون سرگرمی باشد؛ مانند نوجوانی که در یک ارکستر ویولونسل می‌نوازد، یا به عنوان یک نوازنده، یا خواننده حرفه ای کار می‌کنند. صنعت موسیقی شامل افرادی است که آهنگ‌ها و قطعات موسیقی جدیدی (مانند ترانه‌سراها و آهنگسازان) می‌سازند؛ افرادی که موسیقی اجرا می‌کنند (شامل ارکستر، نوازندگان گروه جاز و گروه راک، خوانندگان و رهبران هستند)، افرادی که موسیقی ضبط می‌کنند (متشکل از تهیه‌کنندگان موسیقی و ضبط صدا هستند)، افرادی که تورهای کنسرت برگزار می‌کنند، و افرادی که ضبط موسیقی و نت موسیقی را به مشتریان می‌فروشند. حتی هنگامی که آهنگی یا قطعه ای اجرا می‌شود منتقدان موسیقی، روزنامه نگاران موسیقی و محققان موسیقی ممکن است قطعه و عملکرد آن را بررسی و ارزیابی کنند. موسیقی دوره کلاسیک
به‌طور کلی، سبک موسیقی کلاسیک به دو دسته تقسیم می‌شود: تقسیم (موسیقی)
تقسیم‌هایی که اینک در موسیقی ترکی متداول هستند، معمولاً کوتاه هستند (۱ تا ۲ دقیقه)، و در سه نوع اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: تقسیم‌های «ورودی» قبل از اجرای یک قطعه که در یک مقام خاص آهنگسازی شده می‌آیند، تقسیم‌های «بینابینی» بین دو قطعهٔ موسیقی می‌آیند، و تقسیم‌های «گذری» برای پرده‌گردانی از یک مقام به مقام دیگر استفاده می‌شوند. تقسیم‌های طولانی‌تر (که معمولاً زیر ۱۰ دقیقه هستند) گاهی در جمع خصوصی موسیقی‌دانان اجرا می‌شوند یا در آلبوم‌های موسیقی شنیده می‌شوند اما معمولاً در اجراهای عمومی به کار نمی‌روند. احتمال دارد که فراگیر شدن اجراهای کوتاه‌تر تقسیم، ناشی از محدودیت صفحه گرامافون باشد که اجازهٔ ضبط بیشتر از ۳ تا ۳٫۵ دقیقه موسیقی را نمی‌داد و در نتیجه رادیوها را هم از پخش قطعات طولانی‌تر ناتوان می‌کرد. کرنا
کرنا از سه بخش اصلی تشکیل می‌شو د و جزو معدود سازهای دوجنسی جهان به‌شمار می‌آید. چنان که می‌دانید غالب سازهای بادی، به دو دسته بادی چوبی و بادی برنجی تقسیم‌بندی می‌شوند. ولی کرنا در هیچ یک از این دو دسته جای نمی‌گیرد. زیرا یک بخش کاملاً چوبی با طولی حدود ۳۵ تا ۵۰ سانتی‌متر به نام دسته دارد که رویش هشت سوراخ و در پشت نیز یک سوراخ تعبیه می‌شود. بخش دوم یک شیپوره برنجی به طول ۴۵ تا ۶۰ سانتی‌متر است. بخش سوم اش «میل کرنا» خوانده می‌شود و آن از یک لوله نازک برنجی یا چوبی تشکیل می‌شود که در انتهایش یک قمیش از جنس نی دارد و نوازنده با دمیدن در این قمیش، هسته اصلی صدا را تولید می‌کند. اما این صدا تا به کیفیت مورد نظر برسد، راه درازی در پیش دارد. ابتدا در بخش چوبی توسط انگشتان نوازنده با نت‌های مختلف می‌چرخد تا یک ملودی جذاب شکل بگیرد. صدای تولید شده در بدنه چوبی، شدت لازم را ندارد و در عین حال خیلی شفاف نیست. بخش فلزی یا شیپوره به عنوان تمام‌کننده صدای کرنا، هم به نوای ساز حجم می‌دهد و هم شفافیت آن را بالا می‌برد. به‌طوری‌که از مسافت‌های دور هم می‌توان صدای کرنا را شنید. عناصر موسیقی
لئونارد بی مایر، ملودی، ریتم، آهنگ، هماهنگی و موارد مشابه را فهرست می‌کند به عنوان عناصر اصلی موسیقی، در حالی که نارمور ملودی، هارمونی، ریتم، پویایی، تسیتورا، آهنگ، سرعت، متر، بافت، «و غیره» را ذکر می‌کند. از نظر مک کلن، دو چیز را باید در نظر گرفت، کیفیت یا وضعیت یک عنصر و تغییر آن در طول زمان. آلن مریام یک مدل تحقیق نظری ارائه داد که فرض می‌کند سه جنبه همیشه در فعالیت‌های موسیقی وجود دارد: مفهوم، رفتار و صدا. ویرجیل تامسون «مواد اولیه» موسیقی را به ترتیب کشف مفروض آنها ذکر می‌کند: ریتم، آهنگ و هماهنگی. از جمله متضاد و تنظیم. در اواخر قرن بیستم، تحصیلات موسیقی شروع به توجه بیشتر به عناصر اجتماعی و فیزیکی موسیقی کرد. به عنوان مثال: اجرا، اجتماعی، جنسیت، رقص و تئاتر موزیکال. فرم‌های موسیقی ردیفی
از نظر ارزش موسیقایی، این فرم‌های اصلی و فرعی چنین رتبه‌بندی شده‌اند (از بیشتر به کمتر): آواز، پیش‌درآمد، تصنیف، کار عمل، قطعه، چهارمضراب، رنگ. اما این ترتیب، به میزان تخصصی‌بودن (در مقایسه با عامه‌پسند بودن) موسیقی نیز اشاره می‌کند، و اجرای چهارمضراب و رنگ، نسبت به یک اجرای آوازیِ تنها دارای استقبال عمومی بیشتری دانسته می‌شود. موسیقی مازندرانی
"موسیقی مازندران" را می‌توان در یک تقسیم‌بندی کلی به سه بخش تقسیم کرد: موسیقی ایلامی
به طور کلی موسیقی اقوام در دو بخش ریتمیک و ملودیک جای می‌گیرد. در حالتی که موسیقی با نواختن چند نت میتوهند هویت ملی خود را به دیگران بشناساند ملودیک می‌گویند. مانند موسیقی که کشور ژاپن دارد که با نواختن چند نت هویت این کشور و هویت ملی را می‌شناساند. از جمله می‌توان موسیقی کشور سنگال اشاره کرد. در این سرزمین فرد نقال نه تنها به عنوان موسیقی دان، خواننده، وگنجینه‌ای زنده از تاریخ شفاهی مطرح است و در این باره صحبت کرد که قوم کرد با به کارگیری تاکیدها ضد ضربهای خاص خود در اجرای ترانه‌ها بیش از ملودی بر ریتم تأکید دارد. دستگاه (موسیقی)
بیشتر متون امروزی، ردیف موسیقی ایرانی را به هفت دستگاه تقسیم می‌کنند و در کنار آن چند آواز نیز بر می‌شمرند (دست کم سه مورد آواز دشتی، آواز ابوعطا، آواز بیات ترک، اگر چه برخی آواز شوشتری، آواز بیات کرد، و آواز بیات اصفهان را نیز بر می‌شمرند). در تعداد این متعلقات (آوازها) اختلاف نظر وجود داشته‌است، ولی رایج‌ترین تقسیم‌بندی‌ها متشکل از هفت دستگاه (شور، ماهور، سه‌گاه، چهارگاه، راست‌پنج‌گاه، همایون، نوا) و پنج آواز (افشاری، دشتی، ابوعطا، بیات ترک، و بیات اصفهان) هستند. برخی (از جمله محسن حجاریان) این تقسیم‌بندی و به خصوص انتخاب نام «آواز» برای ملحقات دستگاه‌ها را به علینقی وزیری نسبت می‌دهند. اما معرفی هفت دستگاه به شکل امروزی، پیش از وی و توسط فرصت شیرازی در "بحورالالحان" انجام شده‌است، و تقسیم‌بندی پنج آواز به عنوان ملحقات آن دستگاه‌ها نیز احتمالاً توسط علی‌اکبر فراهانی و فرزندانش صورت گرفته‌است. موسیقی رمانتیک
همان گونه که گفته شد، حدود سال ۱۸۰۰ بود که اغلب فرم‌های کلاسیک، مانند سونات، سمفونی، کوارتت و واریاسیون و غیره اهمیت خود را از دست دادند و آهنگسازان بیشتر به تصنیف قطعات کوتاه و مستقل پیانویی و هم چنین لید پرداختند. در واقع این دو فرم موسیقایی از مهم‌ترین ویژگی‌های دوره رمانتیک به‌شمار می‌آیند. (تاریخ موسیقی، اثر لوست مارتیروسیان، ترجمه سیروس کرباسی) قطعات کوتاه پیانویی در کل به دو دسته تقسیم می‌شوند: الف) قطعات ورتئوزیته که توسط شوپن در سالن‌ها و لیست در کنسرت‌ها (اولین بار در کنسرت رم اجرا شد) ارائه شدند. ب) قطعات لیریک عنوان دار که هر یک بیانگر حالت به خصوصی یا ایده توصیفی اند و در مجموع یا به صورت جداگانه، دارای اسامی هستند. این قطعات به چند دسته تقسیم می‌شوند. ۱- موسیقی رقص، نمونه بارز آن والس‌های شوبرت و شوپن است. ۲- نکتورن، که مبدع آن جان فیلد بوده و بعدها توسط شوپن توسعه یافت. ۳- آوازهای بدون کلام، که معرف آن مندلسون است. ۴- اتودهای لیریک، که بانی آن شوپن است. ۵- قطعاتی توصیفی عنوان دار، که مهم‌ترین نمونه آن کارناوال اثر شومان است که هر یک از قطعات آن نیز جداگانه دارای اسامی مختلف بوه و بیانگر حالت یا ایده به خصوصی هستند. (تاریخ موسیقی غرب، اثر گراوت دونالد، نیویورک ۱۹۶۰) تئوری موسیقی
در دانشگاه‌های مدرن، تئوری موسیقی زیر شاخه‌ای از موسیقی‌شناسی برای مطالعه وسیعتر فرهنگ‌ها و تاریخ موسیقی است. از نظر ریشه‌شناسی، تئوری موسیقی عملی از تفکر در موسیقی است و برگرفته از واژه‌ای یونانی (θεωρία) به معنی توجه به یک نگاه. یک تفکر، حدس و گمان، نظریه، یک دیدگاه و یک طیف است. بدین ترتیب، تئوری موسیقی اغلب به جنبه‌های انتزاعی موسیقی مانند کوک و سیستم‌های تنال، گام‌ها، مطبوعیت و روابط ریتمیک توجه دارد. علاوه بر این، مجموعه‌ای از تئوری‌هایی در مورد جنبه‌های عملی مانند: آهنگسازی و اجرای موسیقی، ارکستراسیون، تزئینات، بداهه‌نوازی و تولید صدای الکترونیکی وجود دارد. نظری به موسیقی
این کتاب شامل ۲ بخش است. نت متغیر
در موسیقی عربی، تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تئوری معاصر موسیقی عربی برخی نظریه‌پردازان (از جمله میخائیل مشاقه) مفهومی مشابه نت متغیر را تعریف می‌کنند. نت متغیر معمولاً تنها به دو شکل دیده می‌شود. حالت اول به صورت یک خروج موقتی از مقام است که به دنبال آن بازگشت به مقام رخ می‌دهد؛ مثلاً در مقام نهاوند دو که به صورت «دو، ر، می بمل، فا، سل، لا، سی» تعریف می‌شود، گاهی نتِ می می‌تواند از بمل به بکار تغییر یابد و در یک حرکت رفت و برگشتی نواخته شده (مثلاً «دو، ر، می بمل، فا، می بکار، فا، می بمل، ر، دو»). حالت دوم هم به صورت توالی‌های کروماتیک با فواصل متوالیِ نیم‌پرده‌ای دیده می‌شود (مثلاً به صورت «ر، ر، می بمل، می بکار، فا، می بمل، سل، فا، می بمل، ر، دو». جایزه موسیقی
جایزه موسیقی نشان یا جایزه‌ای است که به دلیل مهارت یا تمایز در موسیقی اعطا می‌شود. جوایز متفاوتی در کشورهای مختلف وجود دارد و جوایز مختلف ممکن است بر موسیقی خاصی تمرکز کرده یا آن را حذف کنند. به عنوان مثال، برخی از جوایز موسیقی فقط برای موسیقی کلاسیک است و شامل هیچ موسیقی عامه‌پسند نیست. برخی از جوایز موسیقی آکادمیک هستند، برخی تجاری هستند و توسط صنعت موسیقی ایجاد شده‌اند. انسان‌شناسی موسیقی
کتاب انسان‌شناسی موسیقی از سه بخش و پانزده فصل تشکیل شده‌است. عنوان‌های سه بخش اصلی کتاب عبارتند از :"موسیقی‌شناسی قومی"، "مفاهیم و رفتار" و "مسائل و راه حل‌ها". گوشه (موسیقی)
در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز، بیست و چهار «شعبه» وجود داشته که در برخی متون به آن‌ها نیز «گوشه» می‌گفته‌اند. بعد از جدایی موسیقی ایرانی از موسیقی عربی و ترکی (یا مجموعاً، موسیقی عثمانی) و تحول مقام به دستگاه، برخی از دستگاه‌ها (نظیر سه‌گاه، چهارگاه، راست پنج‌گاه، و همایون) نامشان را از همین گوشه‌ها گرفتند و مفهوم گوشه نیز تغییر کرد. شاخه‌های علوم
شاخه‌های علوم () عبارت از شاخه‌های علوم پایه است که به زمینه‌های مختلفی بسط دارد و معمولاً به ۳ گروه عمده تقسیم می‌شود که عبارت هستند از علوم صوری، علوم طبیعی و علوم اجتماعی موسیقی عربی
در دوران طلایی خلافت عباسی، تئوری موسیقی عربی نیز رشد قابل توجهی داشت. برخی منابع از جمله کتاب الاغانی، تقسیم‌بندی موسیقی عربی به اجناس را مربوط به این دوره می‌دانند و به اسحاق موصلی نسبت می‌دهند. همچنین از ابویوسف کندی نیز رساله‌هایی به جا مانده که نشان دهندهٔ رشد تئوری موسیقی عربی در این دوره، و اقتباس‌هایی است که از تئوری موسیقی یونان باستان در آن شده‌است. در این دوره همچنان از اصابع برای تقسیم‌بندی موسیقی استفاده می‌شده‌است ولی از ادوار نیز برای این منظور استفاده می‌شده‌است؛ در واقع هر دور (مفرد ادوار) متشکل از دو دانگ بوده که هر دانگ نیمی از یکی از اصابع به‌شمار می‌آمده‌است. تأثیر موسیقی یونان باستان نیز در این تقسیم‌بندی‌ها مشهود بوده‌است؛ همچنان که در موسیقی یونان باستان سه "ژانر" برای مدهای موسیقی تعریف می‌شده (که عبارت بودند از "دیاتونیک"، "کروماتیک" و "انارمونیک") در تقسیم‌بندی اجناس (دانگ‌ها) در موسیقی عربی در این دوره نیز به ترتیب از واژه‌های "قوی"، ' و "راسِم" برای توصیف این سه مفهوم استفاده می‌شده‌است. همچنین اولین استفاده از نت‌نویسی برای موسیقی عربی به ابویوسف کندی در ' نسبت داده می‌شود. احتمالاً قدیمی‌ترین رساله‌ای در مورد موسیقی عربی که از لفظ «موسیقی» (به صورت «موسیقا») در نام آن استفاده شده، یکی از آثار بر جای مانده از ابویوسف کندی است. ابن سینا و موسیقی
تعریف موسیقی: " موسیقی یکی از علوم ریاضی است که منظور آن مطالعه صداهای موسیقی و بحث در ملایمت و عدم ملایمت و همچنین کشش آن‌ها و قواعد ساختن قطعات آن است. بنابراین علم موسیقی شامل دو بخش است و علم ترکیب نغمات مربوط به صداهای موسیقی و علم اوزان مربوط به زمانهایی که صداهای یک نغمه را از یکدیگر جدا می‌نماید. پایه این دو قسمت بر اصولی استوار است از علومی خارج از موسیقی اخذ می‌شوند که بعضی از این اصول از ریاضی و بعضی دیگر از فیزیک و علوم طبیعی و برخی از هندسه گرفته می‌شوند. " بافت (موسیقی)
تمامی قطعات موسیقی (به جز ملودی‌های تنها و بدون همراهی)، دارای دو حرکتِ افقی و عمودی هستند و شیوه‌ای که این دو را به هم پیوند می‌دهد، بافت نامیده می‌شود و در این روش مانند پارچه، تاروپود با هم درآمیخته و با این روشِ ویژهٔ بافتِ افقی و عمودی، ساختار اثر نمایان می‌شود. در این ساختار بافت‌های متفاوتی از نوع ضخیم، نازک، نرم، زبر، خشن یا سنگین بوجود می‌آید. این بافت‌ها علاوه بر درکِ احساس دیداری یا شنیداری، در برخی هنرها مانند مجسمه‌سازی یا حتی گاهی در نقاشی، با لمس‌کردن نیز قابل درک است. کتاب شفا
مؤلف، در تعریف موسیقی، رابطه علم موسیقی را با علوم دیگر چنین توضیح می‌دهد: «موسیقی، یکی از علوم ریاضی است که منظور از آن، مطالعه صداها و بحث در ملایمت و عدم ملایمت و هم چنین کشش آن‌ها و قواعد ساختن قطعات موسیقی است، بنا بر این علم موسیقی، شامل دو قسمت است: علم ترکیب نغمات مربوط به صداهای موسیقی و علم اوزان مربوط به زمان‌هایی که صداهای یک نغمه را از یک دیگر جدا می‌سازد. پایه‌های این دو قسمت بر اصولی استوار است که از علومی خارج از موسیقی اخذ می‌شوند؛ بعضی از این اصول، از ریاضی و بعضی دیگر، از فیزیک و علوم طبیعی و برخی، از هندسه گرفته می‌شوند.» وی در تعریف صدا، فلسفه وجود صدا و ماهیت آن را بیان می‌کند و می‌گوید: «صدا، یکی از پدیده‌های خارجی است که حواس ما درک می‌کند و احساس آن ممکن است خوش آیند باشد…» صدا، از نظر احساس به خودی خود نمی‌تواند خوش آیند یا بدآیند باشد، فقط هنگامی که بیش از اندازه شدت یابد، گوش ما از آن رنج می‌برد. یک آلت موسیقی که بیش از حد لازم قوی زده شود، صدای نامطبوع ایجاد می‌کند که به گوش، زننده است، ولی از طرف دیگر صدا می‌تواند، نه از نظر احساس، بلکه از نظر رابطه‌ای که با قوه شنوایی دارد و به وسیله آن تصویری از صدا در ذهن ایجاد می‌شود و هم چنین عملی که در یک قطعه موسیقی دارا است، خوش آیند یا بدآیند باشد. در شرح علل زیری و بمی صدا، قوانین ارتعاش را در اجسام روشن می‌سازد و می‌گوید: علل زیری صدا، عبارتند از: اتصال شدید ذرات جسم و سختی آن، کوچکی ابعاد آن و زیادی نیروی کشش و… درجهٔ زیری و بمی، با زیاد و کم شدن علل آن بستگی دارد؛ مثلاً تاری، با کشش ثابت، تغییر طول صداهایی با زیر و بمی متفاوت ایجاد می‌کند؛ هر چه طویل تر باشد، صدا بم تر است. تعیین درجهٔ زیر و بمی، به اندازه‌گیری مقادیر خواصی که به آن اشاره شده، میسر است. هم چنین مقایسه دو صدا، با مقایسه مقادیر خواص مشابه آن، انجام می‌شود؛ مثل مقایسه طول‌های آنها. بنا بر این مسلم می‌شود که اولاً هر دو صدا به نسبت معینی از زیری و بمی می‌باشند و ثانیاً می‌توان نسبت بین آن دو را مشخص نمود. ابعاد ملایم و غیر ملایم را با نسبت‌های مشخص، معرفی می‌کند. ابعاد ملایم، آنهایی است که صداهای آن بالفعل یا بالقوه مشابه باشند. آنهایی که بالفعل مشابهند، با نسبت‌هایی از اکتاو معرفی می‌شوند و آنهایی که بالقوه مشابهند، به صورت نسبت‌هایی به شکل+ ۱/ ی به اصطلاح نسبت‌های سوپر پارتیل می‌باشند. در جمع و تفریق ابعاد، به پیروی از روش فارابی، ضرب و تقسیم نسبت‌های معرف آن‌ها را به کار می‌برد و این عمل در حقیقت فکر ایجاد لگاریتم است. در تقسیم اجناس، گوش زد می‌سازد که مقادیر ۲۴۳/ ۲۵۶ از نیم پرده کوچک‌تر است و با اینکه این بعد به خودی خود جزء ابعاد غیر ملایم است، ولی وجود آن در دنباله دو بعد ملایم ۸/ ۹ خوش آهنگ و مطبوع است، چنان‌که می‌دانیم این جنس معرف گام ماهور ایرانی و ماژر موسیقی غربی است و امروزه جزء دستگاه‌های اصیل ایران شمرده می‌شود. هم چنین بین اجناس، جنسی را ملایم تر از همه می‌داند که ابعاد آن به ترتیب ۹/ ۱۰ و ۸/ ۹ و ۸/ ۱۶ باشد و چنان‌که مشهود است گام هارمونیک، از خواص فوق ساخته می‌شود. وجود هارمون را به معنای امروزی کلمه قائل است و می‌گوید: صداها ممکن است با هم یا پی در پی نواخته شوند، چنان‌که می‌دانیم برای ساختن آهنگ، صداهایی به کار می‌روند که پی در پی دنبال هم واقع می‌شوند. وقتی چندین صدا با هم نواخته شوند، در حکم یک صدامی گردند، ولی چنانچه اختلاط آن‌ها با اصول صحیح باشد، باعث تقویت فکری می‌گردد… در شرح عود و پرده بندی آن، دقت کامل به کار برده است و به خصوص روشی را به دست می‌دهد که فقط با تشخیص اکتاوهای زیر و بم، می‌توان تمام پرده‌های عود را بست. بخشی از وسعت فکر و دقت علم شیخ الرئیس، در مطالعات مباحث آواشناسی و موسیقی، با این بیان مشخص گردید. زریاب
همچنین زریاب برای اولین بار، آموزش موسیقی را ساختارمند کرد. تا پیش از او موسیقی از راه تکرار قطعه‌هایی که استاد می‌نواخت آموزش داده می‌شد اما زریاب آموزش موسیقی را به سه بخش تقسیم کرد: ضرب‌آهنگ و متر آهنگ‌ها به همراه شعر در ابتدا آموزش داده می‌شد، سپس به ملودی پرداخته می‌شد و نهایتاً به موضوعات جانبی () پرداخته می‌شد. تئوری موسیقی که زریاب به کار می‌برد مبتنی بر آثار یونس الکاتب و اسحاق موصلی بود. بافت (موسیقی)
بسیاری از قطعات موسیقی کلاسیک در مدت کوتاهی با انواع مختلفی از بافت موسیقی برخوردارند. به‌عنوان نمونه موومان اسکرتسو از سونات در سی مینور (D575)، اثر فرانتس شوبرت مورد بررسی قرار می‌گیرد. ابتدا با شروع قطعه، میزان ۱ تا ۴، دارای بافت مونوفونیک است که هر دو دست ملودی را در فاصلهٔ اکتاو اجرا می‌کنند: میزان ۵ تا ۱۰، بافت هوموفونیک دارد و تقریباً همهٔ صداها ریتمی همزمان دارند: میزان‌های ۱۱ تا ۲۰، دارای بافت پولیفونیک است. در این‌جا سه بخش صدا وجود دارد، دو بخش بالایی با فاصلهٔ دهم و موازی حرکت می‌کنند، پایین‌ترین بخش پس از سه ضرب سکوت، از بخش بالایی تقلید می‌کند، و سرانجام با یک پاساژ اوج می‌گیرد و سپس یک میزان سکوت می‌کند: در ادامه و پس از یک میزان سکوت، از میزان ۲۱ تا ۲۴، ساختارِ پولیفونیکِ اثر از سه بخش به چهار بخشِ مستقل تقسیم می‌شود. دو بخش بالایی موسیقی تقلیدی هستند، بخش میانی یک ملودی مستقل را می‌بافد و پایین‌ترین بخش، متشکل از یک نت تکراریِ پدال است: از میزان ۲۵ تا ۲۸، که چهار میزانِ فینال است، قطعه به بافتِ هوموفونیک برمی‌گردد و این قسمت به‌پایان می‌رسد: با دنبال‌کردنِ این پیوند می‌توانید اجرای کاملی از این اثر را بشنوید. سرکلید
دستگاه‌های موسیقی ایرانی، معمولاً با سرکلیدهایی ساده اجرا می‌شوند و اجرای آن و سازی که تمام این فواصل را اجرا کند مشکل است؛ ولی از آنجا که فواصل موسیقی ایرانی به ۲۴ قسمت تقسیم شده‌است، از نظر علمی باید قوانین آن را دانست. در هفت دستگاه موسیقی ایرانی، دستگاه ماهور و راست‌پنج‌گاه در سرکلید با گام ماژور تفاوتی ندارند. گام‌های شور، نوا و همایون سرکلید مشترک دارند و سه‌گاه و چهارگاه دارای دو علامت تغییردهندهٔ مُختص موسیقی ایرانی در سرکلید هستند. موسیقی مازندرانی
موسیقی مازندران به چهار دسته تقسیم می‌شود که با وجود برخی اشتراکات، هر کدام ویژگی‌های خود را دارند: موسیقی‌شناسی
موزیکولوژی یا موسیقی‌شناسی (به انگلیسی: musicology، به فرانسوی: musicologie) شاخه‌ای از دانش موسیقی است که در آن به مطالعهٔ منطقی، استدلالی، و علمی مباحث موسیقی پرداخته می‌شود. موسیقی
موسیقی را می‌توان به ژانرهایی تقسیم کرد (به عنوان مثال موسیقی کانتری که نوعی موسیقی محلی آمریکا است) و ژانرها را می‌توان بیشتر به زیرمجموعه ژانرها تقسیم نمود (شامل پاپ کانتری و کانتری که دوتا از مهمترین و بیشترین ژانرهای فرعی کشور هستند)، اگرچه خطوط و روابط بین ژانرهای موسیقی اغلب ظریف هستند، گاهی اوقات برای تفسیر شخصی باز، و گاهی اوقات بحث‌برانگیز است. به عنوان مثال، رسم مرز بین برخی از هارد راک‌های اولیه دهه ۱۹۸۰ و سبک موسیقی هوی متال می‌تواند دشوار باشد.