زیست شناس در چه زمینه ای به فعالیت می پردازد؟
زیست‌شناسی شناختی
برخلاف علوم شناختی که سعی می‌کند افکار انسانی و ذهن خودآگاه را توضیح بدهد، زیست‌شناسی شناختی روی «فرایند بنیادین شناخت برای هر جاندار» متمرکز است. در چند دهه گذشته، زیست‌شناسان شناخت را در جانداران بزرگ و کوچک، و هم در گیاه و حیوان بررسی نموده‌اند. شواهد جمع‌آوری شده پیشنهاد می‌کنند که حتی باکتری‌ها در مسائلی که بسیار برای دانشمندان شناختی آشنا می‌باشد درگیر هستند، این مسائل شامل:
زیست‌شناسی
سیستم‌های زیست‌محیطی در چند سطح مختلف از افراد و جمعیت به اکوسیستم و زیست‌کره مورد مطالعه قرار می‌گیرند. اصطلاح زیست‌شناسی جمعیت اغلب به جای بوم‌شناسی جمعیت استفاده می‌شود، اگرچه زیست‌شناسی جمعیت اغلب زمانی که در مورد بیماری‌ها، ویروس‌ها و میکروب‌ها مطالعه می‌شود استفاده می‌شود در حالیکه بوم‌شناسی جمعیت معمولاً در زمان مطالعه گیاهان و جانوران استفاده می‌شود. بوم‌شناسی به دیگر رشته‌های فرعی متصل است. روزنامه‌نگاری زیست‌محیطی
روزنامه‌نگاری زیست‌محیطی عبارت است از جمع‌آوری، صحت‌سنجی، تولید، توزیع و ارائه اطلاعات مربوط به رویدادها، روندها و مسائل مربوط و افراد درگیر با جهان غیرانسانی که انسان‌ها ضرورتاً با آن تعامل دارند. یک روزنامه‌نگار زیست‌محیطی باید این موارد را داشته باشد: درک زبان و روش علمی، دانش راجع به رویدادهای زیست‌محیطی تاریخی، توانایی آگاهی از آخرین تصمیمات و سیاست‌گذاری زیست‌محیطی و کار سازمان‌های زیست‌محیطی، درک عمومی راجع به دغدغه‌های زیست‌محیطی روز و توانایی ارائه تمام این اطلاعات به عموم به صورتی قابل فهم. ژنتیک
ژنتیک (از ریشهٔ یونانی: "γενετική"؛ خاستگاه، زایش، نژاد، گونه) یا ژن‌شناسی بخشی از دانش زیست‌شناسی است که به وراثت و تفاوت‌های جانداران می‌پردازد. با استفاده از قوانین و مفاهیم موجود در این دانش می‌توانیم به همانندی یا ناهمانندی دو جاندار نسبت به یکدیگر پی ببریم و بدانیم که چگونه و چرا چنین همانندی یا ناهمانندی در داخل یک جامعه گیاهی یا جانوری، به وجود آمده‌است. دانش ژن‌شناسی، انتقال داده‌های زیستی از یک سلول به سلولی دیگر یا از پدر و مادر به نوزاد و نسل‌های آینده تعریف می‌شود. ژن‌شناسی با چگونگی این جابجایی‌ها که باعث نشانگانها، دگرگونی‌ها و همانندی‌ها در جانداران است، ربط دارد. دانش ژن‌شناسی به سرشت فیزیکی و شیمیایی ودر کل پیکری این داده‌ها نیز می‌پردازد. هستی‌شناسی (علم اطلاعات)
از جملهٔ زمینه‌هایی که به نحوی چشم‌گیر و فعّال به امر طرّاحی، مهندسی، و ایجاد پایگاه شناخت پرداخته‌اند باید علوم پزشکی، بیوانفورماتیک، و به زبانی همه‌گیرتر علوم حیات (Biosciences) را برشمرد. جانورشناسی
جانورشناسی یا زیست‌شناسی‌جانوری ، رشته‌ای از زیست‌شناسی است که به بررسی جانوران می‌پردازد. واژه جانور خود به معنی دارنده جان است و همانگونه که از این نام برمی‌آید جانورشناسی جانوران را از تمام جهات بررسی می‌کند. برای اینکه این بررسی کامل باشد علم جانورشناسی خود به رشته‌های مختلف تقسیم می‌شود. رشته‌های جانورشناسی ابتدا خود به دو دسته بزرگ تقسیم می‌شوند و سپس هر کدام به رشته‌های کوچک‌تری منشعب می‌گردند: کار داوطلبانه
کارهای داوطلبانه زیست‌محیطی به داوطلبانی اشاره دارد که به مدیریت یا حفاظت از محیط زیست کمک می‌کنند. داوطلبان فعالیتهای مختلفی از جمله نظارت بر محیط زیست، ترمیم اکولوژیکی مانند پوشش گیاهی مجدد و حذف علف‌های هرز، محافظت از حیوانات در معرض خطر و آموزش دیگران در مورد محیط طبیعی را انجام می‌دهند. زیست‌شناسی
اگرچه زیست‌شناسی در قالب مدرن خود پیشرفت‌های بسیاری یافته‌است، اما علوم مرتبط و وابسته به آن، از زمان‌های قدیم مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. فلسفه طبیعی در اوایل تمدن‌های باستانی میان‌رودان، مصر، شبه‌قاره هند و چین مورد مطالعه قرار گرفت. با این حال، ریشه‌های زیست‌شناسی مدرن و گرایش به مطالعه طبیعت اغلب به یونان باستان برمی‌گردد. در حالی که مطالعه رسمی پزشکی به بقراط (حدود ۴۶۰ سال قبل از میلاد – حدود ۳۷۰ سال قبل از میلاد) برمی گردد، اما ارسطو (۳۲۲ سال قبل از میلاد – ۳۸۴ پیش از میلاد) گسترده‌ترین سهم را برای توسعه زیست‌شناسی به کار گرفت. نقش برجسته او در تاریخچه جانوران و کارهای دیگری با تکیه بر طبیعت‌گرایی، و فعالیت‌های تجربی دیگری که بر روی علت و معلولی زیستی و تنوع زندگی متمرکز بود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ثئوفراستوس جانشین ارسطو در لیسه، سلسله کتاب‌هایی در زمینه گیاه‌شناسی نوشت که تا به امروز سالم مانده‌اند و به عنوان مهم‌ترین سهم از دوران باستان و حتی قرون وسطی از علوم گیاهی به حساب می‌آید. ایمنی زیستی
دانشمندان علاقه‌مند به حوزه زیست‌شناسی مصنوعی دربارهٔ مکانیسم‌های ایمنی مثل خودکشی ژن‌ها در موجودات مصنوعی نگرانی‌هایی دارند و معتقدند برخی از این موجودات در خارج از آزمایشگاهی که در آن به‌طور مصنوعی ساخته شده‌اند نمی‌توانند زنده بمانند. سازمان‌هایی مانند گروه ETC معتقدند بایستی قوانینی جهت کنترل تولید مصنوعی موجوداتی که ممکن است دارای اثرات مخرب برای زندگی سایر موجودات باشند اعمال گردد. این موجودات ممکن است بر روی چرخه غذایی شکار و شکارچی و تولید مثل بین گونه‌ای در طبیعت تأثیر بگذارند. ایمنی زیستی در حوزه پزشکی و سلامت مسئولیت مراقبت و نظارت بر استفاده از اندام‌ها و بافت‌های با منشأ زیستی و محصولات درمانی ژنتیکی و ویروس‌های مصنوعی را بر عهده دارد. جهت اطمینان از حفظ سلامت کارگران، محققین، اپراتورهای آزمایشگاه، بیماران و عموم مردم، ایمنی زیستی نظارت‌های لازم را در این حوزه اعمال می‌نماید. زیست‌شناسی فرگشتی
زیست‌شناسی فرگشتی زیرشاخه‌ای از علم زیست‌شناسی است که به مطالعه فرایندهای فرگشتی که منجر به تنوع زیستی بر روی کره زمین از جهان‌نیای پایانی شده‌اند، می‌پردازد. این فرایندها شامل انتخاب طبیعی، نسب مشترک و گونه‌زایی می‌شوند. زیست‌شناسی ساختاری
زیست‌شناسی ساختاری (انگلیسی: Structural biology) شاخه ای از زیست شناسی مولکولی ، بیوشیمی و بیوفیزیک است که مربوط به ساختار مولکولی ماکرو مولکول های بیولوژیکی (به ویژه پروتئین ها ، ساخته شده از اسیدهای آمینه ، RNA یا DNA ، ساخته شده از نوکلئوتیدها و غشاها ، ساخته شده از لیپیدها) ، آنها ساختارهایی را که دارند به دست می آورند و اینکه چگونه تغییرات در ساختار آنها بر عملکرد آنها تأثیر می گذارد. زیست‌نانوفناوری
نانوزیست فناوری، زیست نانوفناوری و نانوزیست‌شناسی ( نانوبیولوژی) اصطلاحاتی هستند که به ارتباط نانوفناوری و زیست شناسی اشاره می‌کنند . این رشته نقش مؤثری در تحقیقات زیست‌شناسی با زمینه‌های مختلف نانوفناوری و مفاهیمی همچون نانوابزارها (مانند ماشین آلات زیست شناسی)، نانوذرات و پدیده‌های نانومقیاسی (در مقیاس نانو) که از طریق نانوزیست‌شناسی ارتقا یافته‌اند دارد. این رویکرد فنی به زیست‌شناسی زمینه تصویرسازی و خلق سامانه‌های مفید برای تحقیقات زیست‌شناسی را برای محققین فراهم کرده‌است . مهم‌ترین هدفی که غالباً در نانوزیست‌شناسی دنبال می‌شود، به‌کارگیری نانوابزارها جهت برطرف کردن مشکلات حوزه زیست‌شناسی و پزشکی است. هدف اصلی دیگر در نانوفناوری توسعه ابزارهای جدید مانند نانوصفحات پپتوئید(peptoid) با اهداف پزشکی و زیست‌شناسی است. یکی دیگر از موضوعات اصلی این حوزه تحقیقات نانوزیست‌شناسی برای تصویربرداری از مولکول‌های زیستی طبیعی، غشاهای زیستی و بافت‌ها می‌باشد. به‌کارگیری حسگرهای صفحه‌ای و کاربرد نانوفوتونیک برای دستکاری فرایندهای مولکولی در سلول‌های زنده نیز از موضوعات مرتبط با نانوزیست‌شناسی است . فرگشت
در اوایل قرن بیستم، «نظریهٔ فرگشت براساس انتخاب طبیعی»، با علم ژنتیک، دیرین‌شناسی و سامانه‌شناسی ادغام شدند که با پیوستن یافته‌های بعدی چون زیست‌شناسی مولکولی؛ تحت عنوان سنتز مدرن به اوج رسید. این تلفیق به یک بنیان اصلی در زیست‌شناسی بدل شد؛ چنان‌که تبیینی منسجم و یکپارچه، برای تاریخ و تنوع زیستی حیات روی زمین، فراهم ساخت. امروزه فرگشت در شاخه‌های مختلف علوم زیستی، همچون زیست‌شناسی بقا، جنین‌شناسی، بوم‌شناسی، فیزیولوژی، دیرین‌شناسی، کشاورزی و پزشکی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. همچنین فرگشت بر دیگر حیطه‌های مطالعات بشری، همچون انسان‌شناسی، فلسفه و روان‌شناسی نیز اثرگذار بوده‌است. فرگشت؛ سرمشق و الگوی مسلط و چهارچوب اصلی زیست‌شناسی نوین است و پایه و اساس آن را تشکیل می‌دهد و با شواهد بسیاری پشتیبانی می‌گردد. بیوتوپ
عنوان یک کلمهٔ کلیدی در سراسر اروپا (عمدتاً آلمان) برای نگهداری، بازسازی و ایجاد تنظیمات طبیعی محیط زیست دریافت کرده‌است. در قالب و بااستفاده در این زمینه، از اصطلاح «biotope» اغلب در اشاره به محیط زیست‌های کوچکتر و آشکارتر، و به زندگی انسان بسیار آشنا است. در آلمان به ویژه، فعالیت‌های مربوط به بازسازی زیستگاه‌ها با شور و اشتیاق مورد استقبال قرار می‌گیرند. این فعالیت‌ها شامل - در این تلاش‌ها، بخش‌های مختلفی نقش دارند از جمله معماری، مهندسی عمران، برنامه‌ریزی شهری، ترافیک، کشاورزی، مهندسی رودخانه، لیمنولوژی، زیست‌شناسی، آموزش و پرورش، باغبانی، و باغبانی خانگی. ماهی‌شناسی
امروزه در جهان دو تعریف از ماهی‌شناسی (آبزی‌شناسی) رایج است؛ تعریف آمریکایی و تعریف اروپایی[۵]. بر اساس تعریف آمریکایی، ماهی‌شناسی عبارت است از مطالعه سیستماتیک یا سامانه‌شناسی ماهی‌ها است. به عبارتی دیگر ماهی‌شناسی عبارت از مطالعه سیستماتیک یا سامانه‌شناسی ماهی‌‌ها است. وظیفه اصلی سامانه‌شناسان نیز تلاش برای درک تاریخ تکاملی حیات است. سامانه‌شناسان همچنین با مسائلی چون شناسایی، نامگذاری و رده‌بندی یا به‌طور کلی آرایه‌شناسی سر و کار دارند؛ بنابراین، دامنه وسیعی از علوم مرتبط با ماهی، از زیست‌شناسی و بوم شناسی گرفته تا فیزیولوژی و ژنتیک را در بر می‌گیرد[۵]. بیوشیمی
زیست‌شیمی یا بیوشیمی، مطالعهٔ فرایندهای شیمیایی در جانداران زیستی است. بیوشیمی با ساختار و عمل‌کرد اجزای سلولی مثل پروتئینها، کربوهیدراتها، لیپیدها، اسیدهای‌نوکلئیک، و گونه‌های دیگر بیومولکولها سروکار دارد. هدف بیوشیمی پاسخ دادن به سؤال‌هایی است که از بیوشیمی ناشی می‌شوند. دانش بیوشیمی که در آن از روش‌های شیمی‌دانان برای درک و شناخت فرایندهای زیستی که درون موجودات‌زنده روی می‌دهد، استفاده می‌شود، دارای اهمیت روزافزونی است؛ همه گیاهان و جانوران از ترکیب‌های شیمیایی ساخته‌شده‌اند و وظیفهٔ بیوشیمی‌دانان آن است که ساختمان این مواد و نقش آن‌ها را در حیات موجودات زنده بررسی و شناسایی کنند. کربوهیدرات‌ها، لیپیدها و اسیدهای نوکلئیک مانند DNA تنها شماری از مولکول‌های شیمیایی هستند که موضوع مطالعهٔ بیوشیمی‌دانان به‌شمار می‌آید. در یکی از شاخه‌های این علم از این مطالعات برای تولید واکسن‌های مقابله‌کننده با بیماری‌های ویروسی مانند اوریون استفاده می‌شود. بیوشیمی‌دانان در زمینهٔ درمان بیماری‌هایی چون ایدز و سرطان نیز بکار می‌رود. سم‌شناسی
متخصصین سم‌شناسی با انجام آزمایش‌های گوناگون سعی در تعیین اثرات مواد سمی بر روی انسان و سایر موجودات زنده دارند. آزمایش‌های تحقیقاتی سلولی٫ ملکولی و بیوشیمی سم‌شناسی به منظور بررسی مکانیسم اثرات مواد سمی و همچنین اثرات حاصل از آن‌ها بر روی سیستم عصبی٫ سیستم ایمنی و... صورت می‌گیرد. آزمایش‌ها در این زمینه اکثراً بر روی موجودات آزمایشگاهی صورت می‌گیرد. به این منظور متخصصین مقدار مشخصی از یک مادهٔ سمی را از طریق خوراکی٫ استنشاق یا پوستی وارد بدن موجود زنده می‌کنند و سپس به بررسی اثرات زیان‌آور ناشی از آن بر روی بدن موجود زنده می‌پردازند و از این طریق سعی در تعمیم اثرات این مواد بر انسان دارند. البته این مورد یکی از موارد دستیابی به اطلاعات سم‌شناسی است. ایمنی‌شناسی
ایمنی‌شناسی یا ایمونولوژی یکی از رشته های تخصصی پزشکی است که به بررسی انواع واکنش ایمنی جانداران در برابر آنتی‌ژن‌های بیگانه و روند ایجاد مصونیت در برابر عوامل بیماری‌زا می‌پردازد. این علم هم به جنبه‌های فیزیولوژیک پاسخ دفاعی بدن به عوامل بیگانه، و هم به جنبه‌های پاتولوژیک سیستم ایمنی مانند بیماریهای خودایمنی، حساسیت، نقص ایمنی، واکسیناسیون ، پیوند اعضاء و تحقیقات و درمان در زمینه سرطان می‌پردازد. ایمنی‌شناسی محاسباتی
سیستم ایمنی یک از سیستم‌های پیچیده بدن انسان است و درک آن یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل در حوزه زیست‌شناسی است. مطالعات ایمنی‌شناسی برای فهم شیوه‌های بنیادین دفاعی بدن انسان و همچنین برای تولید داروها برای بیماری‌های ایمونولوژیکی و حفظ سلامت، مهم هستند. یافته‌های اخیر در حوزه ژنومیک و فناوری‌های پروتئومیک ایمنی‌شناسی را دگرگون کرده‌است. توالی‌یابی ژنوم انسان و سایر جانداران اطلاعات با حجم بسیار بالایی را تولید کرده‌است که این اطلاعات مرتبط با ایمنی‌شناسی نیز می‌شوند. پیشرفت‌های اخیر در حوزه بیوانفورماتیک یا زیست‌شناسی محاسباتی موجب فهمیدن اطلاعات بیشتر در این حجم بالای داده شده‌است که این روند در به وجود آمدن حوزه ایمنی‌شناسی محاسباتی یا ایمونوانفورماتیک نقش کلیدی ایفا کرده‌است. روان‌شناس
شرط دیگر مبنی بر اینکه روان‌شناس می‌بایست فرایندهای روان‌شناختی را مورد بررسی قرار دهد نیز بیهوده است. زیرا هر پیشرفت جدید در روان‌شناسی فرایندهایی را به میان می‌کشد که زمانی تصور می‌شد به حوزه‌های دیگر تعلق دارند. علم روان‌شناسی شامل هزاران اصطلاح برگرفته از جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، زیست‌شناسی، فیزیولوژی، پزشکی، فلسفه، علوم کامپیوتر، زبان‌شناسی، ریاضیات، شیمی و فیزیک است. دانشمندانی که این فرایندها را بررسی می‌کنند، اغلب چنین تصوری ندارند که روان‌شناسی را مورد بررسی قرار می‌دهند اما آنان در واقع این کار را انجام می‌دهند؛ بنابراین آنان را چگونه نام‌گذاری خواهیم کرد؟ سازگاری (زیست‌شناسی)
در زیست‌شناسی، سازگاری یک ویژگی با نقش بنیادی در تاریخ زندگی یک جاندار می‌باشد که آن را در فرایند گزینش طبیعی پاسداری کرده و تکامل می‌دهد. واژهٔ سازگاری هم می‌تواند برای وضعیت کنونی در سازگار شدن به‌کار برده شود و هم می‌تواند فرایند پویای تکامل که به سازگاری می‌انجامد را دربرداشته باشد. سازگاری به زیستن و توانایی زیستی جانداران یاری می‌رساند. زیست‌شناسی
فیزیولوژی در مورد فرایندهای مکانیکی، فیزیکی و بیوشیمیایی جانداران و تلاش برای درک این موضوع که چگونه تمام ساختارها به عنوان یک کل عمل می‌کنند، مطالعه می‌کند. موضوع «ساختار به عملکرد» در زیست‌شناسی اساسی است. مطالعات فیزیولوژیکی به‌طور سنتی به فیزیولوژی گیاهی و فیزیولوژی جانوری تقسیم شده‌است، اما بعضی از اصول فیزیولوژی بدون توجه به اینکه کدام ارگانیسم خاص مطالعه می‌شود، جهانی هستند. به عنوان مثال، آنچه که در مورد فیزیولوژی سلول‌های مخمری آموخته شده می‌تواند در مورد سلول‌های انسانی نیز به کار برده شود. زمینه فیزیولوژی جانوری ابزارها و روش‌های فیزیولوژی انسانی را به گونه‌های غیرانسانی گسترش می‌دهد. فیزیولوژی گیاهی روش‌ها را از هر دو زمینه تحقیقات اقتباس می‌کند. سم‌شناسی
توکسیکولوژی یا سم‌شناسی (به انگلیسی: Toxicology) شاخه‌ای از علوم شیمی، زیست‌شناسی، پزشکی و بهداشت است. که به بررسی مواد شیمیایی مضر، سموم، داروها، مواد مخدر و اثرات زیان‌آور آن‌ها بر موجودات زنده می‌پردازد. در عین حال سم‌شناسی را علم شناخت سموم و نحوه مبارزه با آن‌ها نیز تعریف کرده‌اند. سمومی که از مسیرهای مختلف وارد بدن موجود زنده می‌شود می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد زیستی ارگان یا بافت هدف در موجود زنده شود؛ که این تغییرات در علم سم‌شناسی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در سم‌شناسی علوم بیوشیمی و فارماکولوژی کاربرد فراوان دارد. زیست‌شناسی
زیست‌شناسی (Biology) یا بیولوژی بخشی از علوم هفت‌گانه است که گونه و شیوهٔ زندگی جانداران را بررسی می‌کند. این دانش به بررسی ویژگی‌ها و رفتار جان‌داران، چگونگی پیدایش گونه‌ها و افراد (افزایش گرایی)، و نیز به بررسی تعامل جانداران با یکدیگر و محیط پیرامونشان می‌پردازد. (زیست‌شناسی دستگاه‌ها) زیست‌شناسی، شامل موضوعات و تقسیم‌بندی‌های گسترده‌ای از بسیاری مباحث و رشته‌های مختلف می‌باشد؛ از جمله مهم‌ترین این مشخصات، چهار ویژگی به هم وابسته شامل موارد زیر می‌باشندکه می‌توان آن‌ها را اساس زیست‌شناسی کهن نامید: گیاه‌شناسی
گیاه‌شناسی یا زیست‌شناسی گیاهی یکی از رشته‌های زیست‌شناسی است که به مطالعه و بررسی زندگی و رشد و نمو گیاهان می‌پردازد. گیاه‌شناسی دربرگیرنده شاخه‌های بسیاری از علوم زیستی است که به بررسی گیاهان، جلبک‌ها و برخی قارچ‌ها می‌پردازند. از زیرشاخه‌های گیاه‌شناسی می‌توان به ریخت‌شناسی، فیزیولوژی، سیستماتیک و گرده‌شناسی اشاره نمود. مهندسی زیستی
مهندسان زیستی یا زیست مهندسان، مهندسانی هستند که از اصول زیست و ابزارهای مهندسی برای ایجاد محصولات پایدار، کاربردی، قابل لمس و اقتصادی استفاده می‌کنند. مهندسان زیستی دانش و تجربه‌های حاصل از تعدادی از علوم محض و کاربردی مانند انتقال جرم و حرارت، سینتیک، کاتالیزورهای حیاتی، بیومکانیک، بیوانفورماتیک، جداسازی و فرآیندهای تخلیص، طراحی بیوراکتورها، مکانیک سیالات، ترمودینامیک و علم پلیمر را به کار می‌برند. این‌ها برای طراحی دستگاه‌های پزشکی، تجهیزات تشخیصی، مواد زیست سازگار، انرژی زیستی تجدیدپذیر، مهندسی محیط زیست، مهندسی کشاورزی و دیگر حوزه‌های بهبود دهنده زندگی جوامع بشری استفاده می‌شوند. زیست‌شناسی حفاظت
کاهش سریع زیستگاه‌های طبیعی جانداران در سراسر جهان بر اهمیت فراگیری و گسترش این علم افزوده‌است. زیست‌زمین‌شناسی
زیست‌زمین‌شناسی () مطالعه رابطه متقابل زیست‌کره و سنگ‌کره زمین است. ایمنی‌شناسی محاسباتی
زیست‌شناسی محاسباتی شاخه‌ای از بیوانفورماتیک است که بر پایه مفاهیم و ابزارهای مشابه مانند هم‌ترازسازی توالی و ابزارهای پیش‌بینی ساختار پروتئین بنا شده‌است. ایمونومیک رشته‌ای است مانند ژنومیک و پروتئومیک که به طور خاص‌تر علم ترکیب کردنِ ایمنی‌شناسی با علوم کامپیوتر، ریاضی، شیمی و بیوشیمی برای مطالعات در سطح حجیمی از اطلاعات، است. هدف آن مطالعه شبکه‌های پیچیده تعامل پروتئین-پروتئین و کسب درک عمیق‌تر از پاسخ ایمنی بدن و نقش آن در زمان سلامت، بیماری یا نقاهت است. ایمنی‌شناسی رایانشی قسمتی از ایمونومیک است که به طور ویژه بر تحلیل مطالعات حاوی داده‌های حجیم تمرکز کرده‌است زیست‌شناسی
رویداد گونه‌زایی چندگانه یک ساختار درختی از رابطه بین گونه‌ها ایجاد می‌کند. نقش سامانه‌شناسی مطالعه این روابط و در نتیجه شباهت‌ها و تفاوت‌های بین گونه‌ها و گروه‌های گونه‌ای است. هرچند، سامانه‌شناسی یک زمینه فعال پژوهشی طولانی قبل از اینکه تفکر تکاملی عمومی‌شود، دارد. زیست‌جامعه‌شناسی
از جمله رفتارهایی که در دانش زیست‌جامعه‌شناسی مورد بررسی قرار می‌گیرند می‌توان به الگوهای جفت‌یابی، درگیری‌های قلمرویی، شکار گله‌ای، و زندگی لانه‌ای در حشرات اشاره کرد. زیست‌جامعه‌شناسی بر این پایه استوار است که همان گونه که فشار انتخاب طبیعی باعث می‌شود تا جانوران روش‌های سودمندی برای سازگاری با محیط اطرافشان بیابند، این فشار باعث شکل‌گیری رفتارهای سودمند اجتماعی جانوران در برخورد با اعضای گروه خود و دیگر گونه‌ها نیز شد. بیونیک
این رشته به عنوان یک دانش میان‌رشته‌ای و یک روش‌شناسی حل خلاق مسئله، از شاخه‌ها یا گرایش‌های تخصصی خلاقیت نوآوری‌شناسی (Creanovatology) به‌شمار می‌رود. به عبارتی می‌توان گفت بیونیک هنر به‌کارگیری دانش سیستم‌های زنده در حل مسائل فنی است. این رشته به عنوان یک دانش میان‌رشته‌ای و یک روش‌شناسی حل خلاق مسئله، از شاخه‌ها یا گرایش‌های تخصصی خلاقیت نوآوری‌شناسی به‌شمار می‌رود. طبیعت با گذر از عصرهای بسیار دچار تغییرات و جهش‌های بسیاری شده‌است و به تکامل رسیده‌است. طبیعت هرآنچه را که با محیط سازگاری نداشته از بین برده و امروزه، طبیعتی که ما در آن زندگی می‌کنیم و هر جاندار موجود در آن، تکامل یافته‌ترین مخلوق در نوع خود تا به امروز می‌باشد. این بدان معنی است که هر مکانیسم و ساختاری در طبیعت در بهترین کارآمدترین حالت خود قرار دارد. پس بشریت می‌تواند با مطالعهٔ این طبیعت تکامل یافته، در طراحی دست ساخته‌های خود ایده بگیرد. از اواخر قرن بیست شاهد بسیاری از دستاوردهای بشری هستیم که اگر دقیق‌تر به آن‌ها نگاه کنیم، درمی‌یابیم که الهام گرفتن از طبیعت کمک شایانی به بهتر ساختن آن‌ها کرده‌است. بیوفیزیک
عبارت "بیوفیزیک" را کارل پیرسون در ۱۸۹۲ معرفی کرد. یکی از ابهاماتی که راجع به عنوان "بیوفیزیک" وجود دارد، این است که این عبارت را در مجامع آکادمیک برای اشاره به مطالعه کمیت‌های فیزیکی (همچون جریان الکتریکی، دما، تنش، آنتروپی) در دستگاه‌های زیستی نیز به کار می برند، که براساس تعریف اصولاً در علم فیزیولوژی مطالعه می گردند. با این وجود، سایر علوم زیست‌شناختی نیز روی خواص بیوفیزیکی موجودات زنده تحقیق می کنند، علوم مذکور شامل این مواردند: زیست‌شناسی مولکولی، زیست‌شناسی سلولی، و بیوشیمی اخترزیست‌شناسی
اختر زیست‌شناسی تنها با تکیه بر دستاوردهای علمی اخیر به‌طور شایسته‌ای گام به جلو برداشته‌است. این دانش به ما اجازه می‌دهد تا یافته‌های مربوط به اخترشناسی و زیست‌شناسی را در کنار هم بتوانیم بررسی کنیم. یک نمونهٔ عالی از دستاوردهای اخترزیست‌شناسی را می‌توان در مأموریت‌های مریخ نوردان دانست که توانستند داده‌های بسیاری از شرایط محیطی حاکم بر مریخ نظیر ویژگی‌های جوی، شیمیایی، دما و سایر موارد جمع‌آوری و به زمین مخابره نمایند. تحقیقات انجام شده بر روی شدت دوست(اکستروموفیل)ها، یعنی موجودات زنده‌ای که شرایط سخت مثل دمای بالا و پائین و فشارهای غیر متعارف برای حیات را ترجیح می‌دهند، اطلاعات تکان دهنده‌ای از میزان تنوع این موجودات به ما داده‌است. این اطلاعات ما را به فکر فرو می‌برد که زندگی تقریباً در تمامی مکان‌های کره زمین در جریان است. ترکیب دو علم اخترشناسی و زیست‌شناسی منجر به پی بردن به این حقیقت شده‌است که برخی میکروبها قطعاً می‌توانند در محیط کره مریخ بقا یابند؛ ولی با این حال هنوز موجود دارای حیاتی روی مریخ یافت نشده‌است. اخترزیست‌شناسی همچنین در پی یافت مکان‌هایی است که حیات را در خود جای داده‌اند. این دانش پرسش‌های مهمی مطرح می‌کند: زیست‌چینه‌شناسی
به عبارت دیگر زیست‌چینه‌شناسی شاخه‌ای از چینه‌شناسی است که به توزیع فسیل‌ها در پیشینهٔ چینه‌شناختی و سازمان‌دهی چینه‌ها به‌صورت واحدهایی براساس فسیل‌های موجود در آنها می‌پردازد. زیست‌شناسی محاسباتی
زیست‌شناسی محاسباتی متفاوت از محاسبات زیستی است که یک زیر شاخه از علوم رایانه و مهندسی رایانه با به‌کارگیری مهندسی زیست‌شناسی و زیست‌شناسی برای ساختن رایانه است، اما شبیه به بیوانفورماتیک است، که علم بین رشته‌ای است که از رایانه برای ذخیره و پردازش داده‌های زیستی استفاده می‌کند. مردم‌زیست‌شناسی
آنچه را که در سراسر جهان در این خصوص در طول زمان در فرهنگ‌ها و علوم مختلف مورد مطالعه قرار می‌گیرد، عبارت است از بررسی و مطالعه کنش و واکنش‌ها و تعاملات مردم با محیط زیست و در واقع پاسخ دان به دو سؤال تعیین‌کننده است: اول اینکه جوامع بشری به‌طور متدیک چگونه از طبیعت بهره می‌برند. دوم اینکه نگاه و رویکرد بشر به طبیعت چگونه است. (که در حقیقت اولی یک سؤال علمی و دومی یک سؤال فلسفی نسبت به نگرش انسان و جوامع بشری به طبیعت به عنوان محیط زیست آنها است) علوم انسانی
مردم‌شناسی علم جامع شناخت انسان هاست. علمی که کلیت وجود انسان را مد نظر دارد. علمی که در کنار و در تعامل با علوم اجتماعی، علوم انسانی و زیست‌شناسی به مطالعه رفتار و ماهیت انسان می‌پردازد. در قرن بیستم رشته‌های دانشگاهی به صورت عمده به سه حوزه اصلی تقسیم‌بندی شدند. علوم طبیعی که براساس قوانین عمومی و اصل تکرار پذیری مشاهدات به دنیا اثبات وقایع بودند. علوم انسانی که به شکل سنتی حوزه‌های مانند تاریخ، ادبیات، موسیقی و هنر را با تأکید بر ادراک افراد و رویدادهای خاصی و دسته‌بندی زمانی .. مورد مطالعه قرار می‌دهند؛ و علوم اجتماعی که عموماً سعی در ایجاد روش‌های علمی برای فهم پدیده‌های اجتماعی به صورت کلی را دارند؛ ولی این روش‌ها با آنچه که در مطالعات علوم طبیعی استفاده می‌شود، متفاوت است. فلسفه زیست‌شناسی
فلسفهٔ زیست‌شناسی یکی از زیر شاخه‌های عمده در فلسفهٔ علوم است. تاملات فلسفی در پدیده‌های زیست‌شناسی و معرفت آن تاریخی طولانی دارد. برخی از موضوعاتی که مورد علاقه فیلسوفان امروزی زیست‌شناسی است تاریخی دارد که دست کم به زمان ارسطو برمی گردد مانند غایت شناسی، ماهیت قوانین، رده‌بندی و ماهیت و منطق تبیین و علیت. اما دوران جدید با انتشار کتاب منشأ انواع داروین زیست‌شناسی از الهیات طبیعی خارج شد و هم پای علومی مانند فیزیک و شیمی قلمداد شد فلسفه زیست‌شناسی با مورتون بکنر آغاز می‌شود. بکنر با انتشار کتاب روش تفکر زیست‌شناسی و با استفاده از ابزارهای تحلیلی و روش‌های معرفت‌شناسی، متافیزیکی و منطقی، بسیاری از مباحث ذکر شده را مورد بررسی قرار داد. زیست‌شناس
زیست‌شناس (به فرانسوی: biologiste، به انگلیسی: biologist) به دانشمندی می‌گویند که دربارهٔ موجودات زنده، روابط آن‌ها با یکدیگر، و با محیط زندگیشان مطالعه و تحقیق می‌کند. دانشمند علم زیست‌شناسی. علوم اجتماعی محیط زیست
علوم اجتماعی محیطی، مطالعه گسترده و بین رشته‌ای روابط متقابل بین انسان و محیط زیست است. دانشمندان علوم اجتماعی در بین حوزه‌های انسان‌شناسی، مطالعات ارتباطی، اقتصاد، جغرافیا، تاریخ، علوم سیاسی، روانشناسی و جامعه‌شناسی فعالیت می‌کنند. و همچنین در زمینه‌های بین رشته‌ای مطالعات محیطی، اکولوژی انسانی و اکولوژی سیاسی، اپیدمیولوژی اجتماعی، و غیره کار می‌کنند. مردم‌جانورشناسی
مردم‌جانورشناسی (مطالعه برهم‌کنش‌های انسان و جانوران) زیرمجموعه‌ای از علم مردم‌زیست‌شناسی است که به برهم‌کنش‌های میان انسان و دیگر جانوران می‌پردازد. مردم‌جانورشناسی علمی میان‌رشته‌ای است که با برخی رشته‌ها ازجمله مردم‌شناسی، قوم‌شناسی، داروشناسی، روانشناسی، داروشناسی دامی و جانورشناسی در پیوند می‌باشد. تمرکز اصلی پژوهش‌های "مردم‌جانورشناسی" بر برشمردن و مستندسازی اثرات مثبت ارتباطات انسان-جانوری بر هر یک و نیز مطالعه برهم‌کنش‌های آنان است. این علم دانشمندانی از رشته‌هایی مانند مردم شناسی، جامعه‌شناسی، زیست‌شناسی، تاریخ و فلسفه را بکار می‌گیرد. زیست‌شناسی
زیست‌شناسی تکاملی تاحدودی بر اساس دیرینه‌شناسی می‌باشد، که با استفاده از سنگواره‌ها به پرسش‌هایی در مورد حالت و سرعت تکامل، و تا حدی بر تحولاتی در زمینه ژنتیک جمعیت پاسخ می‌دهد. در سال‌های ۱۹۸۰، زیست‌شناسی رشد، با حذف اولیه از سنتز مدرن، از طریق مطالعه زیست‌شناسی رشد تکاملی، دوباره وارد زیست‌شناسی تکاملی شد. رشته‌های مرتبط که اغلب بخشی از زیست‌شناسی تکاملی در نظر گرفته می‌شوند تبارزایش، سامانه‌شناسی و آرایه‌شناسی می‌باشند. زمین‌شناس
زمین‌شناس کسی یا ویژگی کسی است که در علم زمین‌شناسی تخصص دارد و عهده‌دارِ درک و تفسیر یک، دو، یا چند شاخه از این علم است. زمین‌شناس دربارهٔ مواد جامد و مایعِ تشکیل‌دهندهٔ زمین مطالعه می‌کند. همچنین، با دانش‌هایی مانند فیزیک، شیمی، و زیست‌شناسی آشنایی دارد. رایانش مبتنی بر زیست
رایانش مبتنی بر زیست یا رایانش زیست مُلهَم، یک رشته تحصیلی است که به دنبال حل مشکلات علوم کامپیوتر با استفاده از نمونه (مدل)های زیست‌شناسی است. این مربوط به ارتباط گرایی، رفتار اجتماعی و برآمدگی است. در علوم کامپیوتر، رایانش زیست مُلهَم مربوط به هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (Machine Learning) است. رایانش زیست مُلهَم زیرمجموعه اصلی رایانش طبیعی است. بعضی از زمینه‌های تحصیلی رایانش از زیست‌شناسی الهام گرفته‌است، و همتایان بیولوژیکی آنها: رایانش مبتنی بر زیست را می‌توان با رویکرد خود در یادگیری کامپیوتر از هوش مصنوعی سنتی تشخیص داد. رایانش مبتنی بر زیست از یک رویکرد تکاملی استفاده می‌کند در حالیکه هوش مصنوعی سنتی از یک رویکرد 'آفرینش‌گرایی یا خلقت‌گرایی' استفاده می‌کند. رایانش مبتنی بر زیست با مجموعه ای از قوانین ساده و نظام‌های ساده شروع می‌شود که به این قوانین پایبند هستند. در طول زمان، این نظامها در محدودیت‌های ساده تکامل می‌یابند. این روش می‌تواند طراحی پایین به بالا یا تمرکززدایی شناخته شود. در هوش مصنوعی سنتی، هوش اغلب از بالا برنامه‌ریزی می‌شود: برنامه‌نویس خلاق است و چیزی درست می‌کند و با هوشش آنرا تحت تأثیر قرار می‌دهد. زیست‌شناسی
موارد زیر شاخه‌های اصلی زیست‌شناسی می‌باشند: زیست‌شناسی دریا
زیست‌شناسی دریا () علمی است که به بررسی زیست‌شناسی موجودات اقیانوس و دیگر محیط‌های آبی می‌پردازد. با توجه به این که در زیست‌شناسی، رده‌ها، خانواده‌ها و گونه‌های زیادی وجود دارند که برخی از اعضای آن‌ها در خشکی و برخی در دریا زیست می‌کنند، از این رو در زیست‌شناسی دریا، جانداران بر اساس محیط زندگی خود دسته‌بندی می‌شوند و نه بر اساس تاکسونومی. علوم طبیعی
زیست‌شناسی یا بیولوژی (به انگلیسی: Biology) از علوم طبیعی و دانش مربوط به کاوش دربارهٔ جانداران است. این دانش به بررسی ویژگی‌ها و رفتار جانداران، چگونگی پیدایش گونه‌ها و افراد (کاهش گرایی)، و نیز به بررسی تعامل جانداران با یکدیگر و محیط پیرامونشان می‌پردازد. (زیست‌شناسی دستگاه‌ها) زیست‌شناسی شامل موضوعات گسترده‌ای است که دارای تقسیم‌بندی بسیاری از مباحث و رشته‌های مختلف می‌باشد. از جمله مهمترین موضوعات آن عبارت از پنج اصل به هم وابسته است. نیتا فراهانی
برنامه سیاستگذاری زیست‌شناسی و علوم، برنامه ای است که با هدف ادغام آموزش‌های زیست‌شناسی و آموزش سیاست گذاری و قانون برای افزودن عمق جدید به آموزش در این مناطق طراحی شده‌است. این برنامه اولین در نوع خود است. در این برنامه سؤالات مربوط به پیشرفتهای فناوری مؤثر بر اخلاق پیرامون علم بیولوژیک و علوم اعصاب مورد بحث قرار می‌گیرد و همچنین آماده‌سازی دانشجویان فارغ‌التحصیل برای برقراری ارتباط موثرتر علم با جامعه است. زیست‌شناسی شناختی
بدون در نظر گرفتن آنکه چگونه انسان‌ها ادراک یا فکر می‌کنند، عمل شناخت اساسی شاید یک «فراید گام-به-گام باشد که در آن یک جاندار یک محرک را حس می‌کند، و سپس یک پاسخ مناسب را از بین یک مخزن پیدا می‌کند و آن پاسخ را نمایان می‌سازد». با این حال جزییات زیستی چنین شناخت بنیادینی برای بسیاری از گونه‌ها تعیین نشده‌است و نیز به اندازه کافی عمومیت نیافته‌است، تا انگیزه‌ای برای بررسی‌های بیشتر در این مورد باشد. فقدان این جزییات به دلیل فقدان دانشی است «توانایی شناختی مشترک برای همه جانداران زیستی را روشن می‌کند». این یعنی علم «زیست‌شناسی شناختی» هنوز در حال تأسیس و ایجاد است. پیش‌گفتاری برای این علم در سال ۲۰۰۷ ارائه شد، و از اواخر دهه ۱۹۷۰ چندین نویسنده افکارشان را در این موضوع منتشر نمودند. با این حال، اجماعی روی این نظریه موجود نیست، همچنین این نظریه کاربرد گسترده‌ای در عمل ندارد. معماری زیست‌دوست
همانطور که گفته شد، طراحی زیست‌دوست یک رشته، میان رشته‌ای است و تعداد زیادی از رشته‌های علمی مختلفی در آن درگیر هستند که: معماران، دانشمندان علوم طبیعی، جامعه شناسان، متخصصان سلامتی، روانشناسان، اقلیم شناسان، بوم شناسان، زیست شناسان، شهرسازان و برنامه ریزان شهری، توسعه دهندگان و تمام کسانی که پیشنهاد می‌دهند ما چگونه می‌توانیم نه تنها پایداری بلکه اجتماعی رضایت بخش و جدید که با طبیعت هماهنگ است را به وجود آوریم، شامل می‌شود. زیست‌محصولات
مهندسی زیست فرایند تخصصی از زیست فناوری، مهندسی شیمی یا مهندسی زیستی یا مهندسی کشاورزی است. این حوزه با طراحی و توسعه تجهیزات و فرایندها برای تولید محصولات از جمله مواد غذایی، مواد شیمیایی، پلیمرها و کاغذ با استفاده از مواد زیستی سروکار دارد. مهندسی زیست فرایند مجموعه ای از ریاضیات، زیست و طراحی صنعتی است و از بخش‌های مختلفی مانند طراحی فرمانتورها و مطالعه فرمانتورها (در حال عملیات و غیره) تشکیل شده‌است. همچنین فرایندهای زیست فناوری متنوع در صنایع برای تولید محصولات زیستی در مقیاس بالا به منظور بهینه‌سازی بازده و کیفیت محصول نهایی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. مهندسی زیست فرایند همچنین ممکن است شامل کار مهندسین مکانیک، برق و صنعت برای بکاربردن اصول رشته‌هایشان در فرایندهای مبتنی بر کاربرد سلول‌های زنده یا زیرجزء سلول‌ها باشد. جغرافیای زیستی
جغرافیای زیستی یا زیست‌زمین‌نگاری مطالعه گستردگی گونه‌ها و اکوسیستم‌ها در فضای جغرافیای و دوره‌های زمین‌شناسی است. دیرین‌زیست‌شناسی
دیرین‌زیست‌شناسی (به انگلیسی: palaeobiology) یک رشته در حال رشد و نسبتاً جدید است که ترکیبی از روش‌ها و یافته‌های زیست‌شناسی علوم زیستی با روش‌ها و یافته‌های دیرینه‌شناسی علوم زمین است. گاهی از آن با عنوان «زمین‌زیست‌شناسی» یاد می‌شود. روان‌شناسی
یک بالینگر یا محقق حرفه ای که در این رشته مشارکت دارد روان‌شناس نامیده می‌شود و می‌تواند به عنوان یک دانشگر در حوزه‌های اجتماعی، رفتاری یا شناختی طبقه‌بندی شود. برخی از روانشناسان سعی در درک نقش عملکردهای ذهنی در رفتارهای فردی و اجتماعی دارند. برخی دیگر فرایندهای فیزیولوژیکی و بیولوژیکی را که زمینه‌ساز عملکردها و رفتارهای شناختی است، کشف می‌کنند. اخلاق زیست‌محیطی
یک دیدگاه اخیر مربوط به انسان محوری به آینده زندگی است. اخلاق زیست شناختی بر اساس هویت انسان به عنوان بخشی از زندگی آلی ژن / پروتئین است که هدف مؤثر آن تکثیر خود است. این به معنای هدف انسانی برای تأمین و گسترش زندگی است. انسان‌ها از اهمیت اساسی برخوردارند زیرا فقط آنها می‌توانند زندگی را بیش از مدت زمان خورشید، احتمالاً برای تریلیون‌ها سال، تأمین کنند. اخلاق زیست شناختی برای خود زندگی ارزشمند است، همانگونه که در ساختارها و فرایندهای بیولوژیکی تجسم یافته‌است. انسان‌ها ویژه هستند زیرا می‌توانند آینده زندگی را در مقیاس‌های کیهان‌شناسی تأمین کنند. به‌طور خاص، انسان‌ها می‌توانند زندگی پرحاشیه ای را که از وجود آن لذت می‌برند، ادامه دهند و انگیزه بیشتری برای گسترش زندگی اضافه کنند. انسان‌ها می‌توانند آینده زندگی را تأمین کنند و این آینده می‌تواند هدفی کیهانی به وجود انسان بدهد. زیست‌شناسی
فیزیولوژی چگونگی تعاملات و عملکردهای دستگاه عصبی، دستگاه ایمنی، دستگاه درون ریز، دستگاه تنفس، و دستگاه گردش خون را مطالعه می‌کند. مطالعه این دستگاه‌ها با رشته‌های مرتبط پزشکی مثل عصب‌شناسی و ایمنی‌شناسی به اشتراک گذاشته شده‌است. اخترزیست‌شناسی
اخترزیست‌شناسی یا برون‌زیست‌شناسی (به انگلیسی: Astrobiology) بررسی منشأ و خاستگاه، فرگشت، توزیع، و آیندهٔ حیات در جهان: زندگی فرازمینی و نیز حیات بر روی زمین است که اخترزیست‌شناسانِ میان‌رشته با به‌کارگیری آموخته‌های فیزیک، شیمی، اخترشناسی، زیست‌شناسی، زیست‌شناسی مولکولی، بوم‌شناسی، سیاره‌شناسی، جغرافیا، و زمین‌شناسی، به مطالعهٔ آن می‌پردازند. این رشته برای نخستین بار در ماه مهٔ ۱۹۹۸ توسط سازمان ناسا با ایجاد مؤسسهٔ اخترزیست‌شناسی ناسا در مرکز پژوهشی ایمز (Ames) بنیان‌گذاری شد. در حقیقت اختر زیست‌شناسی حوزهٔ تحقیق مشخصی ندارد؛ می‌توان گفت آن تلفیقی از چندین حوزهٔ علمی است که کاوش حیات برون‌زمینی و مطالعه دربارهٔ دیگر سیارات منظومهٔ خورشیدی و قمرهایشان از منظر زیست‌شناسی، وضعیت حیاتی فضانوردان در شرایط خارج از زمین و نیز پی بردن به این‌که حیات روی زمین از کجا منشأ گرفته‌است از وظایف اخترزیست‌شناسی است. توجه ویژه به چیستان پیچیدهُ «بودن» یا «نبودنِ» گونه‌ای از زندگی در بیرون از کرهٔ خاک و این‌که اگر پاسخ مثبت باشد چگونگی و بود راه‌هایی که می‌توان به جست‌وجوی آن پرداخت انگیزهٔ وجودی پژوهش‌های اخترزیست‌شناسی است. زیست‌شناسی فرگشتی
یک رویکرد تکاملی برای تحقیقات فعلی در زمینه زیست‌شناسی ارگانیسم و زیست‌محیطی مانند نظریه تاریخ زندگی مهم است. حاشیه نویسی ژنها و عملکرد آنها به روشهای تطبیقی وابسته است. زمینه زیست‌شناسی تکاملی تکاملی ("evo-devo") به بررسی چگونگی عملکرد فرآیندهای توسعه می‌پردازد و آنها را در ارگانیسم‌های مختلف برای تعیین چگونگی تکامل آنها مقایسه می‌کند. بوم‌شناسی
بوم‌شناسی کاربردهای عملی در این موارد دارد: زیست‌شناسی بقا، مدیریت تالاب، مدیریت منابع طبیعی (بوم‌شناسی کشاورزی، کشاورزی، جنگل‌داری، دارکشت‌ورزی، شیلات)، طرح‌ریزی شهری (بوم‌شناسی شهری)، سلامت جمعی، اقتصاد، پژوهش‌های بنیادی، علوم کاربردی و برهمکنش‌های اجتماعی انسان‌ها (بوم‌شناسی انسانی). بوم‌شناسی، انسان‌ها را به عنوان موجودات مجزا مورد بررسی قرار نمی‌دهد. بوم‌سازگان متشکل از موجودات زنده (شامل انسان) و منابعی است که به نوبه خود دارای بازخوردهای زیست‌فیزیکی بر روی اجزای زنده و غیر زنده سیاره زمین اند. بوم‌سازگان دارای عملکردهایی است که از حیات پشتیبانی کرده و سرمایه‌های طبیعی چون زیست‌توده (غذا، سوخت، الیاف و دارو) را تولید کرده و نقش‌های متعدد دیگری چون تنظیم اقلیم، چرخه زیست-زمین-شیمیایی جهانی، فیلتر آب، خاک‌زایی، کنترل فرسایش، حفاظت از غذا را دارا بوده و از نظر علمی، تاریخی، اقتصادی یا ارزش‌های ذاتی حائز اهمیت است. دیرین‌زیست‌شناسی
به محقق در این زمینه دیرین‌زیست‌شناس می‌گویند. دانشگاه دامغان
دانشکده زیست‌شناسی در بهمن ماه سال ۱۳۸۵ فعالیت خود را آغاز نموده و در حال حاضر با داشتن ۴ گرایش زیست‌شناسی عمومی، زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، زیست‌شناسی گیاهی و زیست‌شناسی جانوری در مقطع کارشناسی و ۴ گرایش زیست‌شناسی سلولی تکوینی، زیست‌شناسی بافت‌شناسی و جنین‌شناسی، فیزیولوژی جانوری و فیزیولوژی گیاهی در مقطع کارشناسی ارشد، در نظر دارد تا در آینده‌ای نزدیک، رشته علوم اعصاب در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری و نیز رشته‌های سلولی تکوینی و فیزیولوژی در مقطع دکتری را راه‌اندازی کند. زیست‌رایانه
زیست‌رایانه (به انگلیسی: Biological Computing) دانشی است که در آن از ساختارهای مولکولی موجودات زنده (مانند دی‌ان‌ای و پروتئین) برای اعمال رایانش مانند ذخیره سازی، بازیابی و پردازش استفاده می‌شود. به دلیل امکان استفاده از آن‌ها در انجام محاسبات موازی و حجیم، این فناوری جذابیت زیادی دارد. به یک واحد محاسبه گر زیست رایانه، رایانه ی زیستی گفته می شود. به دلیل نوپا بودن این دانش، گمان می‌رود که این فناوری حداقل ۱۰ سال تا استفاده‌ ی تجاری فاصله داشته باشد. مردم‌زیست‌شناسی
مردم‌زیست‌شناسی () مطالعه علمی روشی است که فرهنگ‌های گوناگون انسانی با گیاهان و جانوران تعامل می‌کنند. آمار زیستی
آمار زیستی (یا بیومتری)، استفاده از آمار دربارهٔ گسترهٔ وسیعی از موضوعات در زیست‌شناسی است. علم آمار زیستی شامل طراحی آزمایش‌های زیست‌شناختی (به‌ویژه در پزشکی، داروسازی، کشاورزی و شیلات)، سپس گردآوری، خلاصه‌سازی، و تحلیل داده‌های حاصل از آن آزمایش‌ها و در نهایت تفسیر و استنتاج آماری نتایج حاصل است. یک شاخهٔ مهم از این علم، آمار زیستی پزشکی‌ست، که منحصراً به پزشکی و سلامت مربوط است. زیست‌شناسی تاریکی
هنگام بحث دربارهٔ زیست‌شناسی تاریک، دانستن این نکته مهم است که تاریکی (فقدان نور) به ندرت مطلق است. جنبه مهم هر پدیده در زیست‌شناسی تاریک، سطح و کیفیت یا به عبارتی طول موج نور است که زیر آستانه تشخیص برای آن پدیده باشد که در هر جاندار مختص به خود است. این متغیر مهم در مطالعات تاریکی همیشه به درستی مشخص نیست یا مورد بررسی قرار نمی‌گیرد. سطوح قابل توجهی از آلودگی نوری طبیعی در شب وجود دارد که مهتاب معمولاً قویترین آن است. به عنوان مثال، گیاهانی که به طول شب برای انجام فعالیت‌های طبیعی خود وابسته هستند، ظرفیت نادیده گرفتن نور ماه کامل را در یک شب تاریک دارند. اگر این توانایی تکامل نیافته بود، گیاهان توانایی پاسخ دادن به تغییر طول شب برای آغاز برنامه‌های رفتاری مانند گلدهی و شروع خواب را نداشتند. از سوی دیگر، برخی از الگوهای رفتاری حیوانات به شدت به مهتاب واکنش نشان می‌دهند؛ بنابراین در هر مطالعه ذیل موضوع زیست‌شناسی تاریکی، مهم است سطح آستانه نور تعیین شود تا در صورت نیاز با الگوی طبیعی فعالیت شبانه مقایسه گردد. زیست‌شناسی
زیست‌شناسی مولکولی، مطالعه زیست‌شناسی در سطح مولکولی می‌باشد. این زمینه، با دیگر موضوعات زیست‌شناسی همپوشانی دارد، به خصوص با ژنتیک و بیوشیمی. زیست‌شناسی مولکولی عمدتاً به درک فعل و انفعالات بین سیستم‌های مختلف یک سلول می‌پردازد، از جمله ارتباطات دی‌ان‌ای، آر ان ای، و سنتز پروتئین و یادگیری اینکه چگونه این فعل و انفعالات تنظیم می‌شوند. زیست‌شناسی حفاظت
زیست‌شناسی حفاظت یا زیست‌شناسی بقا دانشی است که به مطالعه طبیعت و بررسی تنوع زیستی زمین به منظور حفاظت از اکوسیستم‌ها، زیستگاه‌ها و گونه‌های زیستی می‌پردازد. این رشته ترکیبی از علوم اقتصاد و مدیریت منابع طبیعی است. برای رسیدن به این هدف، زیست‌شناسان حفاظت باید همه رده‌های سلسله مراتب زیست‌شناسی را از رده ژن‌شناختی گرفته تا رده چشم‌انداز مورد توجه قرار دهند. دانش‌های اجتماعی نیز به‌طور ویژه برای این رشته دارای اهمیت هستند، به گونه‌ای که نیازها و ارزش‌های انسانی در هر برنامه‌ریزی برای مدیریت و نگهداری باید مورد توجه قرار گیرند. مهندسی زیستی
ساخت ماشین‌های زیستی و چاپگرهای ۳بعدی که مواد را در یک مقیاس مولکولی نظم می‌دهند از جمله مباحثی هستند که در این حوزه از علم مطرح هستند. تجزیه و تحلیل‌های مهندسی پایه‌های این مورد شمرده می‌شوند. در سنت مهندسی تحلیل، طراحی و ساخت اشیاء مد نظر است، حال آن که زیست مهندسی به جانداران می‌پردازد. علوم محیطی
علوم محیطی ، دانشی است، میان رشته‌ای و برگرفته از شاخه‌هایی مانند فیزیک، زیست‌شناسی، دانش اطلاعات، بوم‌شناسی، شیمی، جانورشناسی، کانی‌شناسی، اقیانوس‌نگاری، لیمنولوژی، علوم خاک، زمین‌شناسی، علوم جوی و ژئودوزی. هدف از ایجاد این رشته، مطالعه محیطی و یافتن راه‌حل‌هایی برای معضلات زیست‌محیطی است. تاریخچه شکل‌گیری علوم محیطی به عصر روشنگری و اختلاط دو شاخه تاریخ طبیعی و پزشکی برمی‌گردد. به هر روی امروزه دامنه فراگیری این رشته بسیار وسعت یافته و دربرگیرنده تمامی پژوهش‌های کمی، بین‌رشته‌ای و جامع مرتبط با سیستم‌های زیست‌محیطی می‌باشد. ژنومیک
یکی از شاخه‌های علمی شناخته شده در حوزه زیست‌شناسی، ژنتیک است که در واقع علم مطالعه توارث یا انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر است. ژن‌ها حامل دستورالعمل‌های لازم برای ساختن پروتئین‌ها هستند که به نوبه خود فعالیت‌های سلول و اعمال مختلف بدن را تعیین می‌کنند، و به این ترتیب در بروز صفات گوناگون نقش دارند. به‌تازگی دانشمندان در قالب حوزه جدیدی از علم با عنوان ژنومیک به مطالعه این دستورالعمل‌های ژنتیکی پرداخته‌اند. در حقیقت ژنومیک واژه جدیدی است که به مطالعه همه ژن‌های موجود در بدن یک ارگانیسم (ژنوم) و نیز تعامل این ژن‌ها با یکدیگر و با محیط اطراف آن می‌پردازد. به عبارت دیگر ژنومیک، توالی، ساختار و عملکرد ژنوم را مطالعه می‌کند. تمرکز این شاخه علمی نوین بر مطالعه و تفسیر اطلاعات ژنتیکی یا همان ژنوم ارگانیسم است. این اطلاعات شامل اعمال هر یک از ژن‌ها به تنهایی، شیوه تنظیم فعالیت آن‌ها و چگونگی تأثیرپذیری این ژن‌ها از ژن‌های دیگر و محیط اطرافشان می‌شود. ژنومیک شناخت ما از ارگانیسم‌های زنده را از سطح ملکولی تا سلول، همه ارگانیسم و بالاخره در سطح جمعیت متحول می‌کند و درک ما را از تکامل و روابط بین گونه‌ها ارتقا می‌دهد. مجموعه فعالیت دانشمندان در حوزه ژنومیک با استفاده از نسل جدید ابزار علمی صورت می‌گیرد که به آن‌ها در تعیین ترادف یا توالی ژن‌ها، پیام‌های این ژن‌ها و محصولات پروتئینی آن‌ها و بالاخره تعبیر و تفسیر اطلاعات به دست آمده کمک می‌کند. یکی از مراحل بررسی‌های ژنومیک به‌کارگیری روش‌های سریع برای توالی‌یابی ژن‌ها است که اکنون در بیشتر آزمایشگاه‌های پیشرفته بخش اعظم آن به کمک ربات‌ها و رایانه‌ها انجام می‌شود. مرحله بعد شامل به‌کارگیری اطلاعات است. یک ژنوم مشخص حاوی میلیون‌ها قطعه کُد ژنتیکی است. محققان در حال حاضر از یک کیت (بسته آزمایشگاهی برای یک منظور خاص) رایانه‌ای و روش‌های ریاضی که در مجموع بیوانفورماتیک گفته می‌شود برای تفسیر، دستکاری و آنالیز این اطلاعات استفاده می‌کنند. یک شبکه رایانه‌ای جهانی به نام GRID در حال شکل‌گیری است تا به دانشمندان امکان دهد هزار بار سریع‌تر از آنچه با استفاده از اینترنت میسر بود، به اطلاعات مشترک دست یابند و این اطلاعات ژنتیکی را مبادله و دستکاری کنند. از دیگر مراحل مهم ژنومیک می‌توان به تهیه عکس‌های فوری یا اسنَپ‌شات‌های ژنتیکی اشاره کرد. به دلیل آن که در یک زمان خاص همه ژن‌های یک ارگانیسم فعال نیستند و ردیابی عملکرد ژن‌ها در حالی که فعال هستند میسر است. دانشمندان باید تصاویری از عملکرد ژن‌ها طی یک فرایند خاص در حال انجام تهیه کنند تا آن روند را به خوبی شناسایی کنند. از نکات مهم بررسی‌های آزمایشگاهی در حوزه ژنومیک استفاده از گونه‌های مدل است. ژن‌های منفرد و محل آن‌ها در طول کروموزوم‌ها ممکن است در گونه‌های مختلف تشابه زیادی داشته باشند؛ بنابراین مطالعات ژنومیک در تعدادی گونه مدل، اطلاعاتی فراهم می‌کند که برای دیگر گونه‌ها نیز قابل استفاده است برای مثال، نتایج به دست آمده از مطالعه روی مگس میوه یا مخمر در مورد انسان نیز کاربرد دارد. اگر دانشمندان دقیقاً دریابند بدن چطور به پیوندهای بافتی واکنش نشان می‌دهد، موفق به ارتقای سیستم‌های پیوند و ترمیم سلول می‌شوند و بالاخره شناخت فاکتورهایی که میزان و نوع مواد شیمیایی ساخته شده در یک سلول را تعیین می‌کنند دستیابی به فرایندهای بهتر و جدید زیست‌فناوری صنعتی را ممکن خواهد کرد. همه این موفقیت‌ها و پیشرفت‌ها در سایه بهره‌مندی از دانش نوین ژنومیک صورت می‌پذیرد و تکنیک‌های ملکولی مورد استفاده در ژنومیک امکان مطالعه سیستم‌های بیولوژیکی را با دقت و حساسیت بسیار بالا که پیش از این قابل دستیابی نبود، فراهم می‌کنند. بوم‌آلاینده‌شناسی
بوم‌آلاینده‌شناسی دانشی است که به بررسی و شناخت اثر مواد شیمیایی آلاینده و سمی روی جانداران، به ویژه اثر آن‌ها روی جمعیت زیستی (به انگلیسی:Population biology)، زیستگاه نیادی (به انگلیسی:Biocoenosis)، و بوم‌سازگان، می‌پردازد. بوم‌آلاینده‌شناسی دانشی چندگانه است که از درهم‌آمیختگی دانش سم‌شناسی و دانش بوم‌شناسی ساخته شده‌است. زیست‌شناسی
رشته‌های اصلی زیست‌شناسی به وسیله مقیاسی که در آن، جاندارانی که پیش‌تر مطالعه شده‌اند، گونه‌های جانداران مورد مطالعه و روش‌های استفاده‌شده در مطالعه آن‌ها، تعریف می‌شود: فیزیولوژی
فیزیولوژی دانش بررسی نحوه کارکرد اندام‌های مختلف بدن است. فیزیولوژی از شاخه‌های زیست‌شناسی که خود به زیرشاخه‌های فیزیولوژی جانوری، فیزیولوژی دامی، فیزیولوژی گیاهی، فیزیولوژی سلولی و فیزیولوژی پزشکی (انسانی)، نوروفیزیولوژی، فیزیولوژی ورزشی و… تقسیم می‌شود. فیزیولوژی همچنین یکی از دانش‌های پایه‌ای در پزشکی است که ارتباط تنگاتنگی با دانش کالبدشناسی (آناتومی) دارد. زیرشاخه‌های روان‌شناسی
روانشناسی بیولوژیکی به مطالعه علمی بسترهای بیولوژیکی از رفتار و حالات ذهنی می‌پردازد. روانشناسی زیست شناختی بخشی از روانشناسی است که سعی در درک و روشن کردن عملکردهای روانشناختی با فرآیندهای بیولوژیکی دارد. به عنوان مثال ، نحوه عملکرد مغز و سیستم عصبی بر افکار ، رفتارها و احساسات ما تأثیر می گذارد.  روانشناسی بالینی شامل مطالعه و استفاده از روانشناسی برای درک جلوگیری و تسکین روانی مبتنی بر پریشانی یا اختلال در عملکرد و ترویج ذهنی رفاه و توسعه شخصی است. بیوانفورماتیک
واژه‌های بیوانفورماتیک و زیست‌شناسی محاسباتی اغلب به‌جای یکدیگر به‌کار می‌روند. به‌هرحال بیوانفورماتیک، به‌گونه مناسب‌تری به ایجاد و توسعه الگوریتمها، تکنیک‌های محاسباتی و آماری و تئوری اشاره می‌کند که برای حل مسایلی رسمی و عملی به‌کار می‌روند که توسط مدیریت و تحلیل داده‌های زیست‌شناختی مطرح شده یا از آن الهام می‌گیرند. از طرف دیگر زیست‌شناسی محاسباتی به تحقیق مبتنی بر فرضیه در مورد یک مسئله خاص زیست‌شناسی با استفاده از پردازش رایانه می‌پردازد که با داده‌های عملی و شبیه‌سازی شده انجام می‌شود و با هدف اصلی کشف و توسعه دانش زیست‌شناختی همراه است. تحقیق در زیست‌شناسی محاسباتی، با زیست‌شناسی سیستم‌ها هم‌پوشانی‌هایی دارد. فیزیولوژی گیاهی
فیزیولوژی گیاهی با علوم بسیاری مانند بیوشیمی، بیوفیزیک و زیست‌شناسی مولکولی ارتباط دارد اما از این رشته‌ها متمایز است. برای مثال در مسائل مربوط به فتوسنتز، بیوشیمیست‌ها به خالص‌سازی آنزیم‌ها و مطالعه خصوصیات آن‌ها، متخصصان بیوفیزیک به جداسازی غشاها و مطالعات خصوصیات اسپکتروسکوپی آن‌ها و دانشمندان زیست‌شناسی مولکولی به شناسایی ژن‌های کدکننده پروتئین‌های فتوسنتزی و نحوهتنظیم آن‌ها در طول نمو می‌پردازند. در عوض متخصصان فیزیولوژی گیاهی، فتوسنتز را در عمل، در سطوح مختلف ارگانی، از جمله کلروپلاست، سلول، برگ و گل گیاه مطالعه می‌کند و همچنین راه‌های برخورد متقابل اجزا با یکدیگر برای انجام فرایندها و اعمال حیاتی را بررسی می‌کنند. پیچیدگی
زیست‌شناسی و علوم حیات از جملهٔ بارزترین زمینه‌ها و میدان‌های پیچیدهٔ علمی است. جغرافیا
جغرافیای زیست‌محیطی شاخه‌ای از جغرافیا است که به توصیف جنبه‌های فضایی از تعامل میان انسان و جهان طبیعی می‌پردازد و نیازمند درک درستی از جنبه‌های سنتی جغرافیای فیزیکی و انسانی، و نیز روش‌هایی که در آن جوامع انسانی محیط زیست را درک کنند، می‌باشد. جغرافیای زیست‌محیطی در جایگاه پلی میان جغرافیای انسانی و فیزیکی، و در نتیجه هم‌افزایی تخصص از این دو زیرحوزه است. علاوه بر این، هم‌بستگی انسان با محیط زیست به عنوان یک پیامد جهانی شدن و دگرگونی‌های فناوری تغییر کرده، و روی‌کرد تازه‌ای برای درک رابطهٔ پویا و تغییرات، مورد نیاز بوده‌است. نمونه‌هایی از زمینه‌های پژوهشی در جغرافیای زیست‌محیطی عبارت است: از مدیریت بحران، مدیریت محیط زیست، توسعهٔ پایدار، و بوم‌شناسی سیاسی. زیست‌شناسی
کردارشناسی رفتارهای جانوران را مطالعه می‌کند (به‌خصوص جانوران اجتماعی مثل نخستی سانان و سگ‌سانان)، و گاهی اوقات شاخه‌ای از جانورشناسی در نظر گرفته می‌شود. کردارشناسان به‌خصوص علاقه‌مند به تکامل رفتار و درک رفتار در اصطلاحات نظریه انتخاب طبیعی هستند. به یک معنا، اولین کردارشناس مدرن چارلز داروین، کسی که کتاب بیان احساسات در انسان و جانوران را نوشته‌است و بسیاری از کردارشناسان را تحت تأثیر قرار داده‌است. زیست‌شناسی فرگشتی
تکامل مفهوم اصلی اتحاد در زیست‌شناسی است. زیست‌شناسی را می‌توان به روش‌های مختلفی تقسیم کرد. یک راه با سطح سازماندهی بیولوژیکی است، از مولکولی تا سلولی، ارگانیسم تا جمعیت. روش قبلی توسطآرایه‌شناسی (زیست‌شناسی) درک می‌شود و با زمینه‌هایی مانند جانورشناسی، گیاه‌شناسی و میکروبیولوژی، آنچه را که در گذشته به عنوان بخش‌های عمده زندگی دیده می‌شد را منعکس می‌کند. راه سوم رویکردی مانند زیست‌شناسی میدانی، زیست‌شناسی نظری ، تکامل تجربی و دیرینه‌شناسی است. این روش‌های جایگزین برای تقسیم موضوع می‌تواند با زیست‌شناسی تکاملی ترکیب شود تا زمینه‌هایی مانند اکولوژی تکاملی و زیست‌شناسی تکاملی ایجاد شود. ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون
وی به عنوان یک جانورشناس نقش مهمی در زیست‌شناسی و علم جانورشناسی ایفا کرده‌است. با تألیف یک دائرةالمعارف ۴۰ جلدی تلاش در معرفی گونه‌های جانداران کرد. بوفون اولین کسی بو که بحث تغییر در گونه‌ها را بیان کرد و با توجه به دیدمان مرجع آن دوران صحبت بسیار روشن گرایانه‌ای بوده‌است. زیست‌پزشکی
زیست‌پزشکی شاخه ای از علم پزشکی است که در عملکردهای بالینی استفاده می‌شود. اجزای غیرزنده
در زیست‌شناسی و محیط زیست، اجزای غیر زنده یا عوامل غیر زنده ، عواملِ شیمیاییِ غیر زنده و اجزای فیزیکی محیط هستند که روی موجودات زنده و عملکرد اکوسیستم‌ها تأثیر می‌گذارند. عوامل غیر زنده و پدیده‌های مرتبط با آنها زیر بنای همهٔ زیست‌شناسی هستند. انسان‌شناس
انسان‌شناس فردی است که دانش انسان‌شناسی را برای حل مسائل مربوط به انسان به‌کار می‌بَرَد. انسان‌شناس در علومی مانند فلسفه، باستان‌شناسی، انسان‌شناسی فرهنگی-اجتماعی، انسان‌شناسی زبان‌شناختی، انسان‌شناسی زیستی، و انسان‌شناسی پزشکی قانونی مطالعه می‌کند. بیوفیزیک
بیوفیزیک ، علمی بین رشته‌ای است که رهیافت‌ها، و روش‌هایی را که به طور سنتی در فیزیک استفاده می شوند را برای مطالعه پدیده‌های زیست‌شناختی به کار می برد. بیوفیزیک، تمام مقیاس‌های سازماندهی زیستی را از مولکول‌ها گرفته تا جانداران و جمعیت‌ها را در بر می گیرد. تحقیقات بیوفیزیکی با این شاخه‌ها به طور قابل توجهی هم‌پوشانی دارد: بیوشیمی، زیست‌شناسی مولکولی، شیمی‌فیزیک، فیزیولوژی، نانوفناوری، مهندسی زیستی، زیست‌شناسی محاسباتی، بیومکانیک، زیست‌شناسی تکوینی و زیست‌شناسی سامانه‌ها. ارتباطات زیستی
ارتباطات زیستی () یا ارتباطات بیولوژیک در مطالعهٔ علوم زیست‌شناسی، به نوع ویژه‌ای از ارتباط درون‌گونه‌ای یا بین‌گونه‌ای گیاهان، حیوانات، قارچ‌ها، تک‌یاختگان و میکروارگانیسم‌ها اطلاق می‌شود. این ارتباطات شامل تعاملات مرتبط با سه سطح از قوانین جمله‌شناسی، کاربردشناسی و معناشناسی است. اخلاق زیست‌محیطی
اندرو برنان مدافع انسان گرایی بوم شناختی (انسان گرایی بوم گردی) بود، استدلالی که می‌توان به تمام موجودات هستی شناختی، زنده و بی جان، صرفاً بر اساس وجود آنها ارزش اخلاقی داد. کار آرن نوس و همکارش سشنز نیز تحت عنوان آزادی خواهانه قرار می‌گیرد، گرچه اصطلاح " اکولوژی عمیق " را ترجیح می‌دهند. اکولوژی عمیق استدلالی برای ارزش ذاتی یا ارزش ذاتی محیط است - این دیدگاه که به خودی خود ارزشمند است. استدلال آنها هم در محدوده آزادی‌خواهی و هم در توسعه اکولوژیکی قرار دارد. زیست‌شناسی
ژنتیک، علم مربوط به ژن، وراثت و گوناگونی ارگانیسم‌ها است. ژن‌ها اطلاعات لازم برای سنتز پروتئین‌ها را کد می‌کنند، که به نوبه خود نقش مهمی در فنوتیپ نهایی ارگانیسم دارند. در تحقیقات جدید، ژنتیک ابزار مهمی در بررسی عملکرد یک ژن خاص یا بررسی فعل و انفعالات ژنتیکی فراهم می‌کند. در بدن جانداران، اطلاعات ژنتیکی معمولاً در کروموزوم‌ها حمل می‌شوند، جایی که ساختار شیمیایی مولکول دی‌ان‌ای خاص ارائه شده‌است. زیست‌شناسی مصنوعی
زیست‌شناسی مصنوعی (SynBio)، حوزه تحقیقاتی بین-رشته‌ای است که به دنبال ایجاد اجزاء، دستگاه‌ها، سامانه‌های زیستی، یا بازطراحی سامانه‌های زیستی موجود در طبیعت است. زیست‌شناس
رشتهٔ زیست‌شناسی، با توجه به گستردگی مباحث، به شاخه‌های مختلفی تقسیم شده‌است، مانند زیست‌شیمی، گیاه‌شناسی، میکروبیولوژی، فیزیولوژی، زیست‌فیزیک، جانورشناسی، و بوم‌شناسی، و زیست‌شناس ممکن است در یک، دو، یا چند شاخه از این شاخه‌ها تخصص داشته باشد. مهندسی زیستی
به‌طور کلی، مهندسان زیستی در تلاش هستند که از سیستم‌های زیستی برای خلق محصولات یا اصلاح و کنترل سیستم‌های زیستی تقلید کنند به طوریکه بتوانند فرآیندهای مکانیکی و شیمیایی را جایگزین، تقویت یا پیش‌بینی کنند. مهندسان زیستی می‌توانند تخصصشان را در دیگر کاربردهای مهندسی و زیست فناوری شامل اصلاح ژنتیکی گیاهان و میکروارگانیسم‌ها، مهندسی زیست فرایندها و زیست کاتالیست‌ها نیز به کار برند. ماده قابل برنامه‌ریزی
زیست‌شناسی مصنوعی زمینه ای از زیست‌شناسی است که تلاش آن برای مهندسی سلول‌ها با «عملکردهای بیولوژیکی نوین» است. این سلول‌ها معمولاً برای ساخت سیستم‌های بزرگتر (مثلاً، بیوفیلم‌ها) استفاده می‌شوند که می‌توانند با کمک شبکه‌های ژن مصنوعی مانند ، برای «تغییر رنگ خود، شکل خود و غیره» برنامه ریزی شوند. این رویکردهای bioinspired برای تولید مواد، با استفاده کردن از مواد بیوفیلم باکتریایی که خود را سر هم می‌کنند، می‌تواند برای کارهای خاصی از جمله چسبندگی زیر لایه، قالب نانوذرات و عدم تحرک پروتئین برنامه ریزی شود، نشان داده شده‌است. زیست‌فناوری
فنونی که از جانداران برای ساخت یا تغییر محصولات، ارتقا کیفی گیاهان یا جانوران و تغییر صفات میکروب‌ها برای کاربردهای ویژه استفاده می‌کنند. زیست‌فناوری به لحاظ ویژگی‌های ذاتی خود دانشی میان‌رشته‌ای است. کاربرد این گونه دانش‌ها در مواردی است که ترکیب ایده‌های حاصل در طی همکاری چند رشته به تبلور قلمرویی با نظام جدید می‌انجامد و زمینه‌ها و روش‌شناسی خاص خود را دارد و در نهایت حاصل برهم‌کنش بخش‌های گوناگون زیست‌شناسی و مهندسی است. زیست‌فناوری در اصل هسته‌ای مرکزی و دارای دو جزء است: یک جزء آن در پی دستیابی به بهترین کاتالیزور برای یک فرایند یا عملکرد ویژه است و جزء دیگر سامانه یا واکنشگری است که کاتالیزورها در آن عمل می‌کنند. (به مهندسی ژنتیک، کشت سوسپانسیون سلولی، کشت سلول، کشت بافت و فرآوری زیستی مراجعه کنید) جایزه مصطفی
دانش و فهم ما از ساختارهای بنیادین شکل‌دهنده حیات بر روی زمین در طی نیم قرن گذشته تغییر بسیاری کرده و رشته‌های مختلف علوم زیستی همچون ژنتیک، زیست‌شناسی مولکولی، علوم اعصاب و نظایر آن باعث پیشرفت در درک و فهم ما از نحوه کارکرد سامانه‌های زنده شده‌است. جایزه مصطفی به یک اثر برتر در رشته‌ها و حوزه‌های مرتبط با علوم و فناوری‌های زیستی اهدا می‌شود که تأثیر ماندگاری از خود در درک حیات یا بهبود کیفیت زندگی بشر بر جای نهاده باشد. نسا کری
نسا کری زیست‌شناس انگلیسی است که در زمینه زیست‌شناسی مولکولی و بیوتکنولوژی کار می‌کند. او مدیر بین‌المللی سازمان انتقال فناوری PraxisUnico و استاد بازدید کننده در کالج امپریال لندن است. روان‌شناسی فرگشتی
در دهه ۷۰ دو شاخه اصلی از رفتارشناسی جانوری به وجود آمد. نخست: بررسی رفتار اجتماعی جانواران (از جمله آدمی) زیست‌شناسی اجتماعی را ایجاد کرد که توسط طرفدار برجسته اش ادوارد ویلسن در سال ۱۹۷۰ به صورت: بررسی منظم اساس زیستی رفتار اجتماعی همگانی و در سال ۱۹۷۸ به صورت: بسط زیست‌شناسی جمعیت گرا به سازمان اجتماعی، تعریف شده بود. دوم: بوم‌شناسی رفتاری بود که با تأکید بر پایه بوم شناختی و تکاملی رفتار جانوران و آدمی تأثیر بخشی اندکی برای رفتار اجتماعی قائل بود. در دهه ۷۰ و ۸۰ گروه‌های دانشگاهی شروع به گنجاندن زیست‌شناسی تکاملی در سر فصل‌های خود کردند. دوران جدید روانشناسی تکاملی به ویژه با کتاب: تکامل جنسی آدمی اثر دونالد سیمونز در سال ۱۹۷۹ و ذهن سازگار نوشته لدا کسمایدز و جان توبی در سال ۱۹۹۲ روی نمود. زیست‌شناسی
زیست‌شناسی سلولی، به مطالعه ساختاری و فیزیولوژیکی خواص سلول‌ها از جمله، رفتار آن‌ها، فعل و انفعالات، و محیط می‌پردازد. این مطالعات در سطح میکروسکوپی و مولکولی برای جانداران تک یاخته‌ای مثل باکتری‌ها، همچنین، سلول‌های تخصص یافته جانداران چندیاخته‌ای مثل انسان، انجام می‌شوند. درک ساختار و عملکرد سلول‌ها برای تمام علوم زیستی اساسی می‌باشد. شباهت‌ها و تفاوت‌های بین انواع سلول‌ها به زیست‌شناسی مولکولی مربوط می‌باشد. قارچ‌شناسی
زیست‌شناس با گرایش تخصصی در میکولوژی را میکولوژیست یا قارچ‌شناس می نامند. اخترزیست‌شناسی
برون زیست‌شناسی یا اگزوبیولوژی حوزه‌ای از دانش اخترزیست‌شناسی است که به مطالعه واکنش‌های حیاتی، زیست‌شناسی مولکولی و چگونگی ساز و کارهای زیستی در شرایط فضا و دیگر سیارات می‌پردازد. اینکه حیات در فضا و دیگر سیارات به چه شکلی است، چه رفتاری دارد و در چه مکان‌هایی از فضا می‌تواند شکل گیرد از سوالاتی است که برون زیست‌شناسی در جستجوی پاسخ به آن است. زیست‌شناسی
زیست‌شناسی گستره پهناوری از رشته‌های تحصیلی دانشگاهی را دربرمی‌گیرد. بسیاری از این عرصه‌ها گاه خود به عنوان رشته‌های جدا و مستقلی قلمداد می‌گردند. روی‌هم‌رفته این رشته‌ها به مطالعه زیست در مقیاس‌ها و سطوح گوناگون می‌پردازند از جمله: