تالاب گاوخونی در چه استانی قرار دارد؟
گاوخونی
تالاب بین‌المللی گاوخونی با وسعت ۴۷۰۰۰ هکتار که در نزدیکی کانون بحران گرد و غبار شرق اصفهان به وسعت ۲۲۵۰ هزار هکتار قرار دارد درصورت عدم احیاء می‌تواند خود به کانون بحران دیگری تبدیل شود. چنگر نوک‌سرخ
از سال ۲۰۰۷ میلادی به علت خشک شدن تالاب گاوخونی در استان اصفهان ایران بیش از ۵ سال است که مهاجرت پرندگان به این تالاب مشاهده نمی‌شود و فقط تعداد انگشت‌شماری از پرندگان نظیر چارخو در سطح آبگیرهای کوچک اطراف تالاب دیده می‌شود.
تالاب میقان
مرز اصلی بین ارتفاعات منطقه و تالاب توسط دو گسل اصلی تلخاب و تبرته قطع می‌شود. جابجایی و حرکت این گسل‌ها موجب زلزله‌های نسبتاً خفیفی می‌شود. وجود این گسل‌ها باعث شد تا در سال ۱۳۹۰ موجی از زلزله‌های خفیف بین ۲٫۵ تا ۴٫۵ ریشتر در منطقه اتفاق بیفتد. زمین شناسان احتمال داده‌اند که در سطح زیر تالاب گنبدهای نمکی وجود دارد و منشأ این زلزله‌ها از شکست پوسته‌های نامقاوم گنبدهای نمکی است. گردشگری در شمال ایران
دریاچهٔ وَلَشت دریاچه‌ای است در جنوب غرب شهر چالوس و در شمال شرق کلاردشت، این دریاچه کوهستانی در ۲۵ کیلومتری جاده چالوس در نزدیکی شهر مرزن‌آباد واقع گردیده‌است. در قسمت جنوب غرب این ناحیه علم‌کوه قرار دارد. دریاچه ولشت در نزدیکی منطقه کوهستانی تخت سلیمان علم کوه قرار دارد دسترسی به دریاچه از طریق مرزن‌آباد و از سمت غربی جاده چالوس امکان‌پذیر است. دریاچه ولشت یکی از دریاچه‌های آب شیرین ایران به‌شمار می‌رود. روستای سنار نزدیک‌ترین روستا به دریاچه است. دریاچهٔ ولشت ۷۱اُمین اثر طبیعی ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۱۵ مهر ۱۳۸۸ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. در ۱۷ تیرماه ۹۳ یک تیم غواصی ۷ نفره بمدت یک روز دریاچه را مورد بررسی و جستجو قرار داد. در این بررسی دمای محیط اطراف در ساعت ۱۰ صبح ۳۱ درجه و دمای آب در سطح ۲۶ درجه در عمق ۶ متری ۱۹ درجه در عمق ۱۴ متری ۱۳ درجه و در عمق ۲۰ متری دمای آب ۵ درجه بود. ارتفاع دریاچه از سطح دریای خزر ۹۳۵ متر است. درون دریاچه اردک‌ماهی، مار آبی و قورباغه وجود دارد. آب دریاچه به وسیلهٔ چشمه‌های زیر زمینی که از بستر دریاچه بیرون می‌ریزد و همچنین بارش باران تأمین می‌گردد. بستر دریاچه از خاک بسیار نرمی به رنگ خاکستری تشکیل شده و عمق دید یا visibility در آن بسیار محدود است به‌قسمی‌که تا عمق ۵ متری حدود ۱ متر، تا عمق ۱۰ متری حدود ۶۰ سانت، و تا عمق ۱۵ متری حدود ۳۰ سانت و در عمق ۲۰ متری حدود ۱۰ سانت می‌شود. اطراف دریاچه نیزار است که تا عمق ۸ متری ریشه دارند. تالاب میانگران
جاده آسفالته ایذه- پیون، جاده آسفالته ایذه- کول فرح و رراه عبوری میانگران علیا و سفلی و هونگ بامیروند ازمنتطقه نوروزی‌ها از جمله راه‌های دسترسی به تالاب میانگران است. این تالاب در منطقه نوروزی واقع شده‌است گاوخونی
این فضا فاقد فعالیت و سکونت انسان می‌باشد. نزدیک‌ترین آبادی به گاوخونی همان شهر توریستی ورزنه است که در حدود ۲۳ کیلومتر تا دهانه مرداب فاصله دارد. در بقیه مناطق، روستاهای دستجرد، مالواجرد، حسن‌آباد و خارا از دهستان جرقویه علیا در جنوب تپه شنی حاشیه مرداب واقع‌اند که این روستاها به جز از طریق روستای خارا دسترسی به مرداب گاوخونی ندارند. گاوخونی
تالاب بین المللی گاوخونی، نام تالابی بین استان اصفهان و استان یزد است که زاینده‌رود به آنجا می‌ریزد. اندیس باتلاق گاوخونی
باتلاق گاوخونی یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر ورزنه استان اصفهان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، فلدسپات است. تالاب عشق‌آباد
این تالاب یکی از مراکز بسیار عالی برای پرنده نگری در حاشیه تهران است و تاکنون ۱۵۱ گونه پرنده از این تالاب مشاهده شده‌است که از این میان، ۱۵ گونه شکاری، ۱۲ گونه مرغابی و ۲۵ گونه سلیم و آبچلیک است. بیشتر پرندگان تالاب از راستهٔ گنجشک­سانان از جمله کلاغ ابلق، زاغی، کلاغ سیاه، گنجشک خانگی، دم جنبانک ابلق، قمری خانگی، کبوتر چاهی، سنقر تالابی، کورکور سیاه، آبچینک، حواصیل خاکستری، حواصیل سفید، خروس کولی، سلیم، خوتکا، قار، چلچله، چکاوک، اردک، سینه سرخ، سار معمولی، چنگر نوک سرخ، پرستوی دریایی، قرقی و سنگ چشم دم سرخ هستند. پوشش گیاهی حاشیهٔ تالاب، گیاه نی است و حجم آب تالاب در فصول مختلف تغییر می­کند. تالاب کمجان
تالاب بین‌المللی کمجان از جمله تالاب‌های مهم کشور است و در اولین کنوانسیون بین‌المللی تالاب‌ها در رامسر ثبت و به تأیید رسیده، این تالاب طی هزاره‌ها در مسیر کوچ پرندگان مهاجر قرار داشت و طبق نظر مجامع جهانی و زیست‌محیطی یک درصد از پرندگان خاورمیانه را در خود جای می‌داده‌است. تالاب بین‌المللی کمجان باحدود ۴ هزار هکتارمساحت درفاصله ۱۲۰ کیلومتری شمال شرق شیراز در روستای کمجان از توابع بخش کربال شهرستان خرامه واقع شده‌است. آب در مناطق جنوب شرق و مرکزی ایران
وسعت تالاب گاوخونی در دوران پرآبی به ۵۰۰ کیلومتر مربع نیز می‌رسیده‌است. فلزات سنگین و مواد شیمیایی مختلف در سال‌های متمادی گذشته از طریق رودخانه زاینده‌رود وارد تالاب گاوخونی شده و رسوب کرده‌است. تالاب شادگان
را ه‌های دسترسی: اتوبان اهواز به آبادان در ضلع غربی تالاب و پناهگاه حیات وحش شادگان از محل سه راه دارخوین تا ابتدای ورودی شهر شادگان و از سه راه دارخوین تا ابتدای ورودی شهر آبادان- جاده آسفالته آبادان ماهشهر که از وسط تالاب و پناهگاه عبور می‌کند تالاب بندعلیخان
تالاب بندعلیخان در جنوب شهرستان ورامین و در حاشیه کویر قرار دارد که از جنوب به دشت مسیله و دریاچه نمک محدود می‌شود. در سال‌های گذشته به دلیل تأمین نشدن سهمیه آب از رودخانه شور و شیرین در معرض خشک شدن بود با آبگیری حدود ۶ هزار هکتار حیات تازه‌ای پیدا کرد. گاوخونی
در میانه مرداب چاله فرورفته وجود دارد که علی القاعده تاکنون (زمان نویسنده در ۱۳۶۱) خشک نشده‌است و دریاچه اصلی آن را تشکیل می‌دهد. تالاب هشیلان
تالاب هشیلان (به کردی: په‌نگاو هه‌شیلان) تالابی است که در روستای هشیلان در بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه استان کرمانشاه قرار دارد. این تالاب هشیلان در مسیر جاده کرمانشاه به روانسر در ۲۶ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه و در دهستان الهیار خانی واقع شده و مساحت تقریبی آن ۴۵۰ هکتار است که در دشتی گسترده و اراضی پست دامنه کوه‌های خورین و ویس قرار دارد. تالاب میقان
حوضه رسوبی میقان به صورت قیفی نامتقارن است که خط الراس آن در ارتفاعات و مرکز آن در تالاب قرار دارد. شیب آن از غرب و جنوب غرب به سمت مرکز و در واقع به صورت کاسه‌ای بسته‌است. پست‌ترین نقطه حوضه دارای ۱٬۶۶۰ متر ارتفاع از سطح دریا است. به گفتهٔ مدیرعامل آب منطقه‌ای استان مرکزی، به دلیل شکل کاسه‌ای تالاب، اگر ۲۰۰میلیون مترمکعب آب نیز به تالاب وارد شود، هیچ‌گونه آب‌گرفتگی متوجه روستاهای همجوار و حتی فرودگاه اراک نخواهد بود. تالاب عینک
از بزرگ‌ترین معضلات تالاب رو به نابودی عینک مالکیت آن است متولی فعلی پهنه آبی این تالاب شهری شرکت آب منطقه‌ای گیلان است که چندی است در حال لایروبی بخش‌هایی از این تالاب بدون ملاحظه‌های زیست‌محیطی و حفظ اکوسیستم آن است. ۲۰ سال است که از طرح‌های متعدد گردشگری تالاب عینک توسط مشاوران و سرمایه‌گذاران متعدد می‌گذرد، اما هیچ گونه اتفاقی برای این تالاب نیفتاده و هنوز بلاتکلیف بوده و در حال تخریب است. متولی و مالک کل پهنه خشکی این تالاب شهرداری رشت بخشی از پهنه آبی در زمان سعادتی، استاندار وقت طی تفاهم‌نامه‌ای با سازمان آب منطقه‌ای برای ساخت موزه دفاع مقدس در اختیار بنیاد حفظ و آثار ارزش‌های دفاع مقدس قرار گرفت اما همچنان پهنه خشکی این بخش هم در مالکیت شهرداری رشت است با توافق شهرداری و سپاه قدس گیلان پروژه دهکده مقاومت پارک موزه دفاع مقدس به زمینی وسیع در بلوار خلیج فارس شهر رشت منتقل شد. اخیراً مذاکراتی توسط شهرداری و شورای شهر رشت با سرمایه‌گذارانی از کشورهای سوئد و ترکیه انجام شده، اما مشکلات مالکیت سطوح آبی و خشکی، مانع عقد قرارداد برای به‌سازی و سرمایه‌گذاری شده‌است. لیکوی تالابی
لیکوی تالابی مناطق مرطوبی همچون نیزارهای اطراف تالابها را برای زندگی می‌پسندد و در ایران این پرنده را تنها می‌توان در جنوب کشور در خوزستان در تالاب‌های شادگان و هورالعظیم مشاهده نمود. رگبه
روستای رُگبه از توابع بخش مرکزی شهرستان شادگان است. این روستا در مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۳۳ دقیقه طول شرقی و ۳۰ درجه و ۴۰ دقیقه عرض شمالی، در ۸ کیلومتری شمال غربی شادگان قرار گرفته‌است. رگبه در کنار تالاب بین‌المللی شادگان واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵ متر است. روستای رگبه آب و هوای گرم و مرطوب دارد. دو هور معروف الدورق و ابوخضیر، در پیرامون این روستا قرار دارند. دامداری‌های روستای «رگبه» واقع در این شهر که از مهمترین مناطق پرورش گاومیش و تولید فراورده‌های دامی استان خوزستان و ایران به‌شمار می‌رود. رگبه با دو هزار و ۲۰۰ راس گاومیش و ۸۰۰ راس گاو یکی از مناطق مهم پرورش گاومیش و تولید فراورده‌های دامی ایران به حساب می‌آید. این روستا به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری خوزستان است. رفت‌وآمد در این روستا و بین روستاهای اطراف همچون رفت‌وآمد در ونیز ایتالیا است. اهالی روستاهای صراخیه و رگبه ساکنان اصلی این تالاب را تشکیل می‌دهند. شهرستان تالش
این شهرستان در دو بستر متفاوت از نظر توپوگرافی قرار گرفته‌است. بخشی از شهرستان کوهستانی است و در امتداد کوه‌های مرتفع تالش درجهت شمالی ـ جنوبی کشیده شده‌است و قسمتی دیگر، جلگه‌ای است که به صورت نوار باریکی بین کوهستان و دریای خزر واقع شده‌است. خاویار دریای خزر شهرت جهانی دارد و شهرستان تالش رتبه نخست تولید ماهیان خاویار در کشور را دارا است و بخش قابل توجهی از محصولات آن به خارج از کشور صادر می‌شود. تالش رتبه اول در تولید تنباکو در کشور و با داشتن بیش از نیمی از باغ‌های کیوی استان گیلان معادل ۲ هزار و ۸۰۰ هکتار بزرگترین تولیدکننده کیوی در ایران و منطقه است. و همچنین رتبه اول تولید ازگیل، ترب، عسل، گردو و فندق در گیلان می‌باشد. تالاب میقان
تالاب میقان با وسعت ۲۵ هزار هکتار در ۱۵ کیلومتری شمال شرق شهر اراک و در جنوب شهر داوودآباد و مجاورت روستاهای راهزان و ده نمک و میقان واقع شده‌است. مساحت آبگیر تالاب بسته به میزان آب ورودی جذب شده بین ۱۰ هزار تا ۱۲ هزار هکتار تغییر می‌کند. ارتفاع متوسط آن از سطح دریای آزاد ۱۷۰۰ متر و میزان بارندگی سالیانه آن ۲۵۸ میلی‌متر است. سطح آب تالاب (در فصلهای مختلف سال) بین مانداب تا ۱۴۰ سانتی‌متر است. شهرستان بهمئی
دریاچه برم الوان : این تالاب به فاصله ۴۰ کیلومتری از شهر لیکک در مسیر ارتباطی به شهر لنده قرار دارد که مساحت آن ۱۵ هکتار، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۰۰ متر و عمق آن بین ۲۰ تا ۴۰ متر قرار دارد. ذخیره‌گاه زیست‌کره ارژن و پریشان
این ذخیره‌گاه دارای دو آب و هوا و ارتفاعات کاملاً متفاوت از ۸۰۰ تا ۲۴۰۰ متر است که منجر به تنوع غنی از گیاهان و جانوران می‌شود. وجود دو تالاب ارژن و دریاچه پریشان در منطقه طیف گسترده‌ای از گونه‌های جانوری و گیاهان آبزی را به جامعه زیست‌شناختی ذخیره‌گاه ارائه می‌دهد. مطالعات انجام شده ۲۲۵۳ گونه فلور و ۳۹۸ گونه جانوری (شامل ۶۰ گونه پستاندار، ۴۳ گونه ماهی، ۴۱ گونه خزنده و ۴ گونه دوزیستان) را در منطقه شناسایی کرد. این منطقه ۲۹ روستا را در بر می‌گیرد که ۱۷ روستا در اطراف تالاب پریشان متمرکز شده‌اند. مشکلات اصلی موجود در ذخیره‌گاه زیست‌کره در نتیجه تغییر کاربری اراضی برای مصارف کشاورزی، تخلیه آب‌های زیرزمینی، چرای بی‌رویه و شکار و صید غیرقانونی است. تالاب شادگان
طرح حفاظت از تالاب‌های ایران با همکاری سازمان محیط زیست، برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) و تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) به منظور رسیدگی به بحران تالاب‌ها از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ به اجرا در می‌آید. این طرح در تالاب‌های پریشان و ارومیه آغاز شد و تالاب شادگان ابتدا در سال ۸۷ به عنوان سایت تکرار در این طرح پذیرفته شد که در نهایت در سال ۸۹ به عنوان سایت اصلی در نظر گرفته شد. همچنین طرح زندان جدید آبادان در حریم تالاب بین‌المللی شادگان مصوب شد که با مخالفت اهالی محیط زیست مواجه شد. تالاب زردابه
این تالاب در جنوب شهر پلدختر واقع گردیده است که به دلیل تغییرات جوی رو به خشک شدن می‌رود. سازمان محیط زیست اقدامی در زمینه احیای آن به عمل نیاورده است. در شمال این تالاب، تالاب‌های سه‌گانه قرار دارند که به ترتیب تالاب‌های لفانه(دوقلو) و تکانه(تک) می‌باشند. تالاب شادگان
تالاب بین‌المللی شادگان به دلیل محاصره توسط صنایع فولاد و پتروشیمی در خطر تخریب محیط زیستی نیز است. تالاب شادگان جزو ۱۸ تالاب بین‌المللی ثبت شده‌است، این تالاب در آبان ماه ۱۳۸۳، به خاطر اقدام شهرداری آبادان که ۳۸هزار مترمکعب از زباله‌های نفتی منطقه گیسی را از زیر خاک خارج و در تالاب شادگان ریخت، با یک فاجعه زیست‌محیطی رو به رو شد. هورالعظیم
یکی از برنامه‌های زیست‌محیطی دولت یازدهم به ریاست حسن روحانی و معاونت زیست‌محیطی رئیس‌جمهور، معصومه ابتکار و اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان و اداره محیط زیست هویزه، احیاء کلان‌تالاب (هورالعظیم) از سال ۱۳۹۳ بوده‌است که براساس گزارش سازمان محیط زیست ایران در ۱۶ خرداد ۱۳۹۶ ۸۰٪ کلان‌تالاب (هورالعظیم) احیاء شده‌است. هامون پوزک
هامون دارای سه بخش هامون پوزک، هامون صابری (شاپوری) و هامون هیرمند است. به‌طور کلی تالاب‌های دریاچه هامون دارای عمق متوسطی بین ۱ تا ۵ متر می‌باشد. فهرست تالاب‌های ایران
طرح حفاظت از تالاب‌های ایران به عنوان یکی از اصیل‌ترین و مهم‌ترین طرح‌های محیط‌زیستی ایران به دنبال پیاده‌سازی رویکرد زیست‌بومی در مدیریت تالاب‌های ایران است. آسیب به منابع پایه آب و خاک به معنای آسیب به جوهره و بستر محیط‌زیست است و بویژه تالاب‌ها به عنوان یکی از زیست‌بوم‌های متأثر از این آسیب‌ها هستند که به دنبال آن نه تنها حیات گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی، بلکه تأمین اقتصاد محلی با چالش روبرو می‌شود. معاون نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد بر ضرورت تدوین برنامه‌های راهبردی طرح حفاظت از تالاب‌های ایران تأکید کرد. در بیست و هفتمین جلسه کمیته راهبری طرح حفاظت از تالاب‌های ایران که در سالن جلسات سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد نمایندگان برنامه توسعه ملل متحد، وزارتخانه‌های امور خارجه، جهاد کشاورزی، نیرو، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کشور، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان‌های برنامه و بودجه کشور، جنگل‌ها مراتع و آبخیزداری کشور، اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان‌های آذربایجان شرقی، غربی، فارس و خوزستان و نمایندگان تشکل‌های غیردولتی حضور داشتند. سیستان
سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه مازندران و دریاچه ارومیه، هفتمین تالاب بین‌المللی جهان و یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران است. دریاچه و تالاب هامون در استان سیستان و بلوچستان واقع شده‌اند. این دریاچه از سه دریاچه کوچک به نام‌های هامون پوزک، هامون سابوری و هامون هیرمند تشکیل شده‌است که در زمان فراوانی آب به هم می‌پیوندند و دریاچه هامون را تشکیل می‌دهند. رودخانه هیرمند شریان اصلی ورود به هامون و رودخانه‌های خاش‌رود، فراه، هاروت‌رود، شوررود، حسین‌آباد و نهبندان به هامون می‌ریزند. تالاب‌های لپو و پلنگان
تالاب‌های لپو و پلنگان زاغمرز به مجموعه سه مرداب لپو ، شیرخان لپو و پلنگان زاغمرز گفته می‌شود که در پانصد متری دریای خزر، و در غرب تالاب میانکاله و در شمال زاغمرز در استان مازندران واقع شده است. هامون صابری
هامون دارای سه بخش هامون صابری، هامون پوزک و هامون هیرمند است. به‌طور کلی تالاب‌های دریاچه هامون دارای عمق متوسطی بین ۱ تا ۵ متر می‌باشد. دریاچه هامون
در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۹۴ «سعید محمودی» مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سیستان و بلوچستان از تلاش‌ها و رایزنی‌هایی برای ثبت تالاب هامون به عنوان ذخیرگاه زیست کره مشترک بین ایران و افغانستان در یونسکو خبر داد. وی تصریح کرد: برای حفاظت از تالاب بین‌المللی هامون سلسله اقدامات ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی انجام شده و همچنان ادامه دارد که ثبت آن در یونسکو به عنوان ذخیرگاه زیست کره یکی از این فعالیت‌های در حال اجرا است. با معرفی هامون به عنوان ذخیرگاه زیست کره مرزی بودجه‌های بین‌المللی برای مدیریت تالاب افزایش می‌یابد و موضوع حق آبه هامون با جدیت بیشتری دنبال می‌شود. در زمان حمله تیمور به سیستان سیفور زروانی رهبر زروانی‌ها راه شکستن سد سیستان را به تیمور آموخت و به او گفت در صورتی که این سد بشکند سیستان نابود و سیستانیان خواهند مرد و او (تیمور) فاتح سیستان خواهد شد و سیستان از شر دیوهای مهاجم و فراریان ایران که بر آن مستولی شده‌اند نجات خواهد یافت. تیمور چنین کرد و همه مردمان کشته شدند به جز زروانی‌ها که سوار بر توتن‌های خود از غرقه شدن نجات یافتند. زروانی‌ها به دلیل این ماجرای تاریخی همیشه اقلیت دینی خطرناک و خائن که به کفر و شیطان‌پرستی مشغولند قلمداد می‌شدند و سال‌ها بعد در ۱۳۰۳ خورشیدی مراد نوری و سامیار نوری که از زروانیان اهریمنی بودند و بزرگان زروانی‌ها از ترس جان و پس از محاصره توسط مسلمین مسلمان شده و آتشگاه آن‌ها بر کوه اوشیدا خاموش و متروک گردید. وزروانیان اهورایی هم به زندگی در سکوت ادامه دادند. حوضه آبریز گاوخونی
برپایهٔ دستورالعمل تقسیم‌بندی حوضه‌های ایران، حوضهٔ آبریز گاوخونی به زیرحوضه‌های زیر تقسیم می‌شود: شهرستان رامسر
این پیمان با تلاش اسکندر فیروز رئیس وقت سازمان محیط زیست ایران تهیه شد. تعریف تالاب در این کنوانسیون بسیار موسع است و شامل «مردابها و باتلاقها و لجن‌زارها یا آبهای طبیعی یا مصنوعی اعم از دایمی یا موقت است که آبهای شیرین -تلخ یا شور در آن به صورت راکد یا جاری یافت شود- از آن جمله است آبهای دریا که عمق آن‌ها در پایین‌ترین نقطه جزر از شش متر تجاوز ننماید.» (ماده ۱ - بند۱) ذخیره‌گاه طبیعی زارکول
ذخیره‌گاه طبیعی زارکول ۱۶۱۰ کیلومتر مربعی در جنوب شرقی استان خودمختار گورنو-بدخشان در شرق تاجیکستان است که در مجاورت مرز با منطقه واخان افغانستان است. این منطقه در سال ۱۹۷۲ برای نگهداری از غاز سرنواری به عنوان منطقه حفاظت شده و در سال ۲۰۰۰ به یک ذخیره گاه طبیعی ارتقا یافت. همچنین به عنوان منطقه پرندگان مهم (IBA) شناخته شده‌است. این ذخیره‌گاه دره وسیعی را در ۳۲۰ کیلومتری شرق مرکز استان خوروغ اشغال می‌کند، که در میان کوه‌های پشته‌کوه‌های آلیمور جنوبی و علی‌چور واقع در کوه‌های پامیر شرقی واقع در ۴۰۰۰–۵۴۶۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد. این منظره عمدتاً از دامنه‌های ملایم استپ کوهستانی با پوشش گیاهی کم تشکیل شده‌است. هسته اصلی این ذخیره‌گاه ۳۹۰۰ هکتار دریاچه آب شیرین زارکول در ارتفاع ۴۱۲۵ متر است. حداکثر عمق دریاچه ۶ متر است. اگرچه استفاده از زمین در ذخیره ممنوع است، اما از اطراف آن به عنوان چراگاه استفاده می‌شود. طبیعت استان گیلان
تالاب‌های گیلان شامل تالاب کیاکلایه لنگرود، تالاب و پناهگاه حیات وحش سلکه، تالاب بین‌المللی امیر کلایه (شیخ علی کل)،تالاب استیل ،تالاب سیاه درویشان ،تالاب زربیجار ،تالاب سیاه کِشیم، تالاب جوکندان و معروفترین و بزرگترین تالاب انزلی، که از جمله زیباترین مناظر آبی ایران است. در داخل این تالاب، جزایر زیبایی وجود دارد.تالاب انزلی، از مهم‌ترین تالاب‌های جهان محسوب می‌شود که به همین دلیل، کنوانسیون بین‌المللی تالاب‌ها، در این شهر مورد تصویب واقع شده‌است. این تالاب، از سال ۱۳۸۴ خورشیدی در معرض خطر نابودی قرار گرفته‌است. سپیدرود،شلمان رود، شفارود،کرگانرود و آستارارود از بزرگترین رودخانه‌های گیلان می‌باشد. بستر رودهای گیلان عمدتاً در مسیر دره‌های کوهستانی و کوهپایه‌ای که از جنگل‌های سرسبز و انبوه پوشیده شده‌اند قرار گرفته‌است.  جنگل‌های لنگرود در لیلا کوه، جنگل‌های تالش، جنگل‌های لاهیجان و جنگل‌های دیلمان از جمله جنگل‌های زیبا و دیدنی گیلان است. بزرگ‌ترین دریاچهٔ جهان (دریاچه خزر)، در شمال این استان واقع شده‌است. در جنوب شهر آستارا نیز یکی از دریاچه‌های زیبای ساحلی گیلان در مساحتی کوچک قرار دارد. همچنین دریاچهٔ اصلی سد سفیدرود که در دره‌های جنوبی و غربی بخش منجیل از شهرستان رودبار تشکیل شده‌است، نخستین منظرهٔ آبی برای مسافرینی است که از جادهٔ قزوین وارد گیلان می‌شوند. تالاب بوجاق در انتهای روخانهٔ سفیدرود و در شرق و غرب مصب این رودخانه و در شمال بندر کیاشهر قرار گرفته‌است. این تالاب جزو تالاب‌های فهرست کنوانسیون رامسر است این تالاب مامن پرندگان زیبای مهاجر است که گذران زندگی طبیعی را در آن می‌گذرانند. چنگر، خوتکا، مرغابی وحشی، کلاگن و پلیکان جزو پرندگان عمومی این تالاب محسوب می‌شوند. شکار پرندگان از جمله فعالیت‌های اکوتوریستی در منطقه محسوب می‌شود. اسم اصلی آب معدنی سجیران آب معدنی درازمالگا(درازمالگه) می‌باشد بیشه دالان
بیشه دالان نام تالابی است در شهرستان بروجرد در غرب ایران. نام محلی آن بیشه دالون است و مساحت عمومی آن حدود ۹۱۳ هکتار برآورد شده‌است. تالاب بیشه دالان در کنار روستای چگنی کش در جاده بروجرد-آبسرده-چغلوندی قرار گرفته است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بروجرد و در دشت سیلاخور می باشد. تالاب تنگلی
تالاب تنگلی در شمال گنبدکاووس در بخش داشلی‌برون قرار گرفته‌است. فاصله آن تا شهر گنبد ۷۵ کیلومتر است. هامون جازموریان
هامون جازْموریان، تالاب جازموریان یا جَزْموریان، دریاچه‌ای در مرز استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان است. حوضهٔ آبریز جازموریان با وسعت ۶۹ هزار و۶۰۰ کیلومتر مربع است که نیمهٔ باختری این حوضه به وسعت ۳۵٬۶۰۰ کیلومتر مربع در استان کرمان و نیمهٔ خاوری آن به وسعت ۳۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع در استان سیستان و بلوچستان جای دارد. دشت‌های جیرفت، فاریاب و رودبار جنوب در استان کرمان و دشت‌های ایرانشهر، بمپور، سردگان، دلگان، سرتختی و اسپکه در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. بعضی از این دشت‌ها مانند دشت جیرفت و رودبار از مساعدترین نقاط فلات ایران برای کشت گیاهان گرمسیری به‌شمار می‌آیند. دهستان گاوخونی شمالی
دهستان گاوخونی شمالی، یکی از دهستان‌های بخش مرکزی شهرستان ورزنه در استان اصفهان ایران است. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان گاوخونی شمالی برابر با ۱،۳۷۷ نفر بوده‌است. تالاب عشق‌آباد
تالاب عشق آباد در ۲۵ کیلومتری مرکز شهرستان ری، و در دو کیلومتری روستایی به همین نام در جادهٔ ورامین در بخش «قلعه نو» شهرستان ری در استان تهران قرار دارد. این تالاب چهارگوش و از نوع فصلی به طول حدود ۷۰۰ متر است که در ارتفاع ۹۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. حجم آب در فصول مختلف تغییر می‌کند. با این که وسعتی اندک دارد ولی پناهگاه پرندگان بومی، عبوری و مهاجر است. نواره کورونی
نوارهٔ کورونی زبانه‌ای ماسه‌ای از خشکی است که در دریای بالتیک واقع شده تالاب کورونی را از این دریا جدا می‌سازد. درازای این نواره ۹۸ کیلومتر است و بخش جنوبی آن در استان کالینینگراد روسیه و بخش شمالی آن در کشور لیتوانی قرار دارد. تالاب آقگل
همچنین این تالاب در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهر خنداب در نزدیکی روستای قاسم‌آباد قرار دارد. تالاب کانی برازان
تالاب بین‌المللی کانی برازان با وسعتی افزون بر ۹۰۷ هکتار در ۳۰ کیلومتری شمال مهاباد واقع شده و از سوی کمیته ملی طبیعت گردی کشور به عنوان نخستین سایت پرنده نگری در ایران معرفی شده‌است.آب این تالاب از رودخانه مهاباد تأمین شده و این رودخانه که از سد مهاباد جاری می‌شود پس از سیراب کردن تالاب کانی برازان راه خود را به دریاچه ارومیه ادامه می‌دهد. تالاب دلتای رود گز و حرا
تالاب بین‌المللی دلتای رود گز و رود حرا با وسعت ۲۷ هزار و ۸۲۷ هکتار یکی از تالاب‌های استان هرمزگان است که در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌است. در این تالاب دو گونه گیاهی آبزی حرا و چندل می‌رویند و زیستگاه پرندگان آبزی و کنار آبزی مانند پلیکان پاخاکستری، صدف‌خوار، گیلانشاه حنایی، گیلانشاه بزرگ، عقاب خالدار، سارگپه پابلند، عقاب دریایی دم‌سفید و… محسوب می‌شود. تالاب دلتای رود گز و حرا
تالاب دلتای رود گز و رود در مختصات جغرافیایی ۵۷ درجه و ۱۱ دقیقه تا ۵۷ درجه و ۲۰ دقیقه شمال شرقی و ۲۶ درجه و ۲۶ دقیقه تا ۲۶ درجه در شمال‌شرقی تنگه هرمز، در حدفاصل شهرستان‌های سیریک و جاسک در شرق استان هرمزگان قرار دارد. این تالاب با وسعت ۱۵هزار هکتار در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴ خورشیدی) در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید. در سال ۱۳۸۷ وسعت این تالاب به ۲۷ هزار و ۸۲۷ هکتار افزایش یافت. تالاب ازگن
تالاب ازگن که به تالاب قارون نیز شناخته می‌شود، یکی از تالاب‌های استان لرستان است که در دامنه کوه پریز و کوه قارون در ۲۵ کیلومتری شهر دورود قرار گرفته‌است. این تالاب فصلی است و عموماً تا اواخر بهار آب دارد و پس از آن خشک می‌شود. این تالاب از طریق جمع شدن آب باران یا ذوب شدن برف‌ها در دامنه کوه قارون شکل گرفته و چشم‌انداز زیبایی را به‌وجود آورده‌است.بهترین زمان بازدید از این تالاب اوایل فروردین تا اوایل خرداد است و پس از آن تالاب ازگن خشک می‌شود. به خاطر آب زلال و شیرین این تالاب، در فصل بهار اسب‌های وحشی به این تالاب جذب می‌شوند و زیبایی تالاب با حضورشان هزاران برابر می‌شود. مسیر دسترسی به تالاب از طریق راه آهن در ایستگاه چم چید و همچنین جاده پیر عبدالله است. تالاب زریوار
۱۶۵ گونه گیاهی شناخته شده نیز در تالاب و اطراف آن مشاهده شده‌است. از جمله گیاهان آن می‌توان به سراتوفیلیوم، سریوفیلیوم نی، هزارنی، بارهنگ آبی، نیلوفر آبی، علف هفت‌بند، پیچک‌ها، لویی و بزواش، جگن و نعناع اشاره کردبیش از ۳۱ گونه پرنده بومی و مهاجر در اطراف این دریاچه زندگی می‌کنند که از این تعداد تقریباً ۱۴ گونه بومی و مابقی انواع پرندگان مهاجرند:بهترین مسیر دسترسی به شهر مریوان از جاده سنندج - مریوان است؛ اما اگر ساکن استان‌های شمال غربی کشور هستید و از شمال استان کردستان وارد این منطقه می‌شوید، می‌توانید خود را مستقیم به شهر مریوان برسانید. با رسیدن به مقصد، تنها سه کیلومتر با دریاچه زریوار فاصله دارید و باید جاده‌ای که از مریوان به بایوه در نزدیکی مرز عراق می‌رود را در پیش بگیرید. تالاب آلاگل
تالاب آلاگل بزرگترین دریاچه استان گلستان و یک تالاب آب شور است که در شهرستان گنبد کاووس، بخش داشلی برون و در کنار شهر اینچه برون واقع است. فاصله این تالاب تا شهر گنبد کاووس حدود ۷۵ کیلومتر است. تالاب بامدژ
تالاب ازجمله منابع باارزش اکولوژیکی در استان خوزستان بوده و به علت قرار گرفتن در یک منطقه با غنای بسیار زیاد تاریخی، فرهنگی و برخوردار از تنوع یک حوضه آبریز، باید به‌منظور حفظ ارتقا درجه حفاظتی مورد توجه قرار گیرد. شهرستان گمیشان
تالاب بین‌المللی گمیشان این تالاب در ضلع شمالی شهرستان قرار دارد. تله‌کابین قزوین
تله‌کابین یا (تله‌سی‌یژ و تله‌میکس) قزوین در ۱۵ کیلومتری جاده قزوین به رازمیان، ضلع شمال غربی راهدارخانه زرشک (بهرام آباد) واقع در منطقه نمونه گردشگری کامان و زرشک ساخته شده‌است؛ که با مشارکت وسرمایه گذاری شهرداری قزوین، شهرداری محمدیه و سازمان همیاری شهرداریهای استان قزوین در سال ۱۳۹۳ به بهره‌برداری رسیده‌است. بحران ریزگردهای استان خوزستان
مسئولان محیط زیست و کارشناسان این حوزه، منشأ اصلی این بحران را خشک‌شدن بخش بزرگی از تالاب هورالعظیم می‌دانند. دو سوم این تالاب در کشور عراق و یک سوم آن در ایران واقع است. علاوه بر تغییرات آب‌وهوایی منطقه، عوامل دیگری نیز به خشک شدن بخش بزرگی از این تالاب انجامیده‌است. در عراق تخلیه بخش‌هایی از باتلاق در ۱۹۵۰ میلادی آغاز شد و تا ۱۹۷۰، برای گرفتن زمین برای کشاورزی و اکتشاف نفت ادامه داشت. با این حال، در اواخر ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، در دوران ریاست جمهوری صدام حسین، این کار گسترش یافت و به اخراج مسلمانان شیعه از تالاب انجامید، چرا که او تصور می‌کرد گروه‌های مسلحی در این مکان زندگی می‌کنند. تا سال ۲۰۰۳ و سقوط صدام که آب دوباره به این منطقه باز شد، بیشتر از نود درصد این تالاب خشک شده‌بود. همچنین برخی کارشناسان محیط زیست علت خشک شدن بخشی از این تالاب را حفاری‌های وزارت نفت ایران می‌دانند. تالاب گندمان
تالاب گندمان، تالابی در مجاورت شهر گندمان در استان چهارمحال و بختیاری است. این تالاب در لیست ۱۰ تالاب برتر پرنده نگری ایران قرار دارد و در دفتر بین‌المللی تحقیقات پرندگان آبزی لندن ثبت گشته است.وسعت این تالاب، ۹۸۰ هکتار است و ارتفاع آن از سطح آب ۲۲۱۹ متر است. منابع تأمین‌کننده آب تالاب، چشمه‌های حاشیه تالاب چون گل کوچک، گل بزرگ، مرادان، نصیرآباد و رودخانه آقبلاغ است. تالاب میقان
از نظر زمین ساختی، حوضه میقان از دو واحد بزرگ کوهستانی در حاشیه و دشت رسوبی در بخش میانی تشکیل شده‌است. حوضه میقان به صورت سیستم گرابنی است که در امتداد دو گسل، فرو افتاده‌است. علت بسته شدن و استقلال حوضه، چین‌خوردن و بالا آمدن ته‌نشست‌های زمان پالئوسن حاشیه شرق حوضه و هم‌زمان فرو افتادن دشت میانی در اثر رخداد تکتونیکی پاسادنین در عهد پلیستوسن است. ته‌نشست‌های این دوره شامل آبرفت‌های قدیمی، آبرفت‌های جوان، کفه‌های رسی و نمکی است که سطح نسبتاً پهناوری از حوضه را فرا گرفته‌است. تالاب خورخوران
تالاب خورخوران در جنوب ایران و در استان هرمزگان قرار دارد. این تالاب نخست در سال ۱۳۵۱ با نام منطقه حفاظت شده حرا تحت حفاظت قرار گرفت. سپس در سال ۱۳۵۴ عنوان پارک ملی را به خود اختصاص داد و در سال ۱۹۷۶ میلادی به شبکه جهانی انسان و کره‌مسکون (MAB/UNESCO) پیوست. در سال ۱۳۶۱ مجدداً به سطح منطقه حفاظت شده عودت داده شد.براساس اطلاعات حاصل از دو ایستگاه سینوپتیک بندرعباس وبندرلنگه منطقه دارای اقلیم بیابانی گرم شدید در سیستم کلیموگراف آمبرژه است. و به علت همسان بودن منطقه از نظر وضعیت جغرافیایی و به ویژه توپوگرافیک، تغییراتی در اقلیم آن حادث نشده و به عبارت دگیر اقالیم متنوعی ندارد. میزان متوسط بارندگی سالانه ۲۰۰ میلی لیتر است و پر باران‌ترین ماه‌های سال بهمن و اسفند با ۲۴ درصد و ۲۲ درصد بارش سالانه و ماه‌های شهریور و تیر با ۱۷ درصد و ۵/۳ درصد بارش سالانه کم بارش‌ترین ماه‌های سال می‌باشند. متوسط درجه حرارت سالانه بین ۲۶ تا ۲۷ درجه سانتی گراد می‌باشد. گرمترین ماه سال تیر ماه با ۳۴ درجه سانتی گراد و سردترین ماه سال دی ماه با متوسط سالانه ۱۸ درجه سانتی گرادمی باشد. ماه‌های اسفند و شهریور بیشترین رطوبت نسبی و آبان و آذر ماه از کمترین رطوبت نسبی برخوار است. دریاچه هامون
دریاچه و تالاب بین‌المللی هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه کاسپین و دریاچه ارومیه، هفتمین تالاب بین‌المللی جهان و یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران است. دریاچه و تالاب هامون در استان سیستان و بلوچستان واقع شده‌اند. این دریاچه از سه دریاچه کوچک به نام‌های هامون پوزک، هامون صابری و هامون هلمند (هیرمند) تشکیل شده و هامون گود زره هم کمی دورتر از این سه قرار گرفته‌است. این دریاچه‌ها در زمان فراوانی آب به هم می‌پیوندند و دریاچهٔ مشترک هامون، میان افغانستان و ایران را تشکیل می‌دهند. رودخانهٔ هیرمند شریان اصلی ورود به هامون است و رودخانه‌های خاش‌رود، فراه، هاروت‌رود، شوررود، حسین‌آباد و نهبندان نیز به هامون می‌ریزند. تالاب مورزرد زیلایی
تالاب مورزرد زیلایی، در جنوب شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری در منطقه ای به همین نام واقع شده‌است. تپه تالاب
تپه تالاب مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکز ی، دهستان ازومدل جنوبی، روستای خرابه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کویر
هم‌اکنون احیای تالاب گاوخونی و جلوگیری از حرکت ریزگردهای ناشی از خشکی این تالاب به سوی اصفهان از نگرانی‌های مردم این استان است. خشکی این تالاب سبب ایجاد ریزگردها شده که این ریزگردها با وزش باد به سمت شهر و استان اصفهان وارد می‌شوند. تداوم روند خشکسالی این تالاب، تهدیدی برای سلامتی مردم است؛ چرا که اگر این تالاب احیا نشود، در آینده با بیماری‌های مختلفی در سطح اصفهان مواجه می‌شویم. کویرزدایی بهترین راهکار احیای تالاب بین‌المللی گاوخونی و جلوگیری از حرکت ریزگردهای ناشی از خشکی این تالاب به سوی اصفهان است. تالاب استیل
از سال ۱۳۸۴ تالاب استیل به عنوان یکی از پنج منطقه نمونه گردشگری استان گیلان شناخته شده است؛ ولی معضل تالاب استیل به مانند بسیاری دیگر از تالاب‌های موجود در داخل استان گیلان و کشور به مانند تالاب انزلی و تالاب کیاکلایه کم‌آبی می‌باشد که در مورد تالاب استیل استفاده بی‌رویه از آب این زیستگاه طبیعی برای آبیاری شالیزارهای منطقه آستارا مشکل مهم و اساسی به‌شمار می‌رود. استان قزوین
استان قزوین یکی از ۳۱ استان ایران است و در بخش شمال غربی این کشور واقع شده‌است. این استان با دارا بودن تنها ۱ درصد از مساحت کشور نزدیک به ۸ درصد در اقتصاد و تولیدات ایران نقش دارد. مساحت این استان حدود ۱۵٬۸۲۰ کیلومتر مربع است و با استان‌های مازندران، گیلان، همدان، زنجان، مرکزی و البرز همسایه‌است. این استان از استان‌های لرزه‌خیز ایران است. جمعیت استان قزوین بر پایه آمار سال ۱۳۹۵ برابر ۱٫۳ میلیون نفر است که از این شمار ۶۰۰٬۰۰۰ نفر ساکن شهرستان قزوین هستند. این استان از استان‌های تاریخی ایران بوده و آثار باستانی زیادی را در خود جای داده‌است به‌طوری‌که ۱۱ درصد از آثار تاریخی ملی ثبت شده کشور در استان قزوین قرار دارد و از این نظر رتبه نخست را در ایران دارد. منطقه گردشگری و تاریخی طارم سفلی در شمال غربی استان از جاذبه های این استان است که قلعه سمیران نیز به عنوان کهن ترین اثر تاریخی استان در این منطقه واقع است . هورالعظیم
تالاب هورالعظیم در غرب استان خوزستان در انتهای رود کرخه در منطقه مرزی دشت آزادگان واقع شده‌است و دارای طول جغرافیای ۴۷ درجه و ۵۸ دقیقه تا ۴۷ درجه ۱۶ دقیقه و۳۰ ثانیه طول شرقی و عرض جغرافیایی ۳۱ درجه ۵۳ دقیقه تا ۴۱ درجه عرض شمالی است. این تالاب، مشترکاً در شهرستان‌های دشت آزادگان و هویزه استان خوزستان واقع گردیده‌است. هورالعظیم در جنوب غرب شهرستان هویزه واقع بوده و شهر رفیع مرکز بخش میسان در فاصله ۳ کیلومتری از آن قرار دارد. تالاب انزلی
تالاب انزلی در جنوب غربی سواحل دریای خزر واقع در استان گیلان، در عرض ۲۸ تا ۳۷ شمالی و طول ۲۵ تا ۴۹ شرقی واقع شده و از شمال به شهرستان بندر انزلی، از جنوب به شهرستان صومعه‌سرا، از شرق به شهرستان خمام، از جنوب شرقی به شهرستان رشت و از غرب به کپورچال و آبکنار انزلی محدود است. اعتصابات سراسری ۱۳۹۷-۱۳۹۸ ایران
کشاورزان ایرانی اهل استان اصفهان برای دومین سال متوالی از اعتراض‌های کشاورزان استان اصفهان در اعتراض به قطع شدن حق‌آبه‌های زمین‌های کشاورزی خود دست به برپایی اعتصاب، اعتراض و راهپیمایی زدند. در اثر خشک شدن تالاب گاوخونی و برگشت نشدن حقابه آن نزدیک به هزار نفر از مردم شهر ورزنه اصفهان به بیماری سالک مبتلا شده‌اند. نیمی از این نفرات دانش آموز هستند. اژیه
اژیه (Ezhieh) مرکز بخش اژیه و شهری از توابع این بخش در شهرستان هرند استان اصفهان ایران است. این شهر در مرکز سه شهرستان ورزنه، جرقویه، هرند، و در ٢۵ کیلومتری مرکز شهرستان ورزنه و ٧۵ کیلومتری شرق شهر اصفهان واقع است. محل این شهر در خاور استان اصفهان و در منطقه‌ای کویری است. فاصلهٔ این شهر تا تالاب بین‌المللی گاوخونی ۵۵ کیلومتر می‌باشد. تالاب آقگل
وسعت تالاب در فصول پرآبی تا ۶۰۰ هکتار می‌رسد و با لحاظ کردن اطراف آن وسعت کلی تالاب، ۳ هزار هکتار می‌شود که ارتفاع آن از سطح دریا یک هزار و ۶۴۵ متر و با عمق متوسط یک تا ۹۰ سانتی‌متر است. گاوخونی
کویر گاوخونی به عنوان یکی از دریاچه‌های بارانی و چاله‌های تراکمی پلیو-کواترنر از جایگاه ویژه‌ای در میان قلمروهای دوران چهارم ایران برخوردار بوده و در حال حاضر به عنوان یک حوضهٔ انتهایی و مصب اصلی زاینده رود قلمداد می‌شود. تنوع انواع فرم‌های کاوشی و تراکمی واقع در پیرامون گاوخونی و قلمرو رودخانه زاینده رود، نشان از تعویض تناوبی سیستم‌های شکل‌زایی درطی فازهای سرد و گرم کواترنر دارد. نخستین اثر علمی که محدودهٔ دریاچهٔ گاوخونی را در دوران چهارم بر اساس شواهد زمین‌ریخت‌شناسی بازسازی کرده‌است، مربوط به ۱۷۱ شمسی است. در این اثر به استناد شواهد ژئومورفیک ساحلی محدودهٔ گاوخونی در دوران چهارم را تراز ۱۵۵۰ متری شناسایی کرده و عمق دریاچه را نزدیک به ۷۰ متر تخمین زده‌است. بر اساس موارد مندرج در تحقیق نامبرده می‌توان نتیجه گرفت که در حاکمیت دوره‌های یخبندان (آناگلیشیال) در ایران که به‌واسطهٔ تغذیهٔ مناسب و برودت بیشتر محیطی زبانه‌های یخچالی شیرکوه تا دروازه‌های شهر مهریز پیشروی می‌کرده‌است، سطح آب دریاچهٔ گاوخونی به بالاترین حد خود می‌رسیده‌است. به استناد تاریخ‌نگاری با روش کربن ۱۴ در غرب ایران که وان زیست (Vanzist) و بروکس انجام دادند، و بر اساس تحقیقات جدید زمین باستان‌شناسی، رقوم ۳۳ هزار سال را برای این دوره پیشنهاد کرده‌است. از اینرو، کویر گاوخونی به عنوان یکی از دریاچه‌های بارانی کواترنر مقارن با دوره‌های یخچالی از شرایط بارانی و بیلان آبی مثبتی برخوردار بوده، به عبارت دیگر تحت این شرایط اقلیمی، با کاهش تبخیر و برودت محیطی و نیز افزایش بارش، سطح آب در دریاچه گاوخونی بالا رفته و یک فاز پیشروی را تجربه نموده‌است. با حاکمیت دوره‌های میان‌یخچالی ضمن افزایش دما و تبخیر و کاهش بارندگی، دریاچه‌های بارانی و از آن جمله گاوخونی در شرایط پسروی و کوچک‌شدن قرار می‌گرفته‌است. رودخانه زاینده‌رود نیز به عنوان مهمترین جریان متمرکز آبی منتهی به گاوخونی از رفتار آبی این دریاچه متأثر گردیده و دلتاهای آن در موقعیت‌های مختلف مکانی به دنبال تغییر موقعیت دریاچه گاوخونی شکل گرفته‌است. از اینرو، وسعت این پلایا درکنترل سیکل‌های اقلیمی کواترنر و بیلان آبی رودخانه‌های ورودی به آن بوده‌است. بزرگ‌ترین قلمرو (با دو دلتا، یکی در محور نجف‌آباد-اصفهان به عنوان بزرگترین دلتای دیرینه و دیگری در شمال اصفهان و اطراف کویر سگزی) با مساحت ۱۵۵۷۸ کیلومتر مربع متعلق به قدیمی‌ترین فاز می‌باشد و کمترین مساحت به سطح فعلی گاوخونی که معادل ۴۸۷ کیلومتر مربع است، تعلق دارد. هر چه که از قدیمی‌ترین یا اولین فاز به سمت فاز فعلی پیش می‌رویم قلمروهای پیشین کوچک‌تر و محدودتر می‌گردد. جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی
جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی در باتومی، گرجستان قرار دارد. جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی از آثار میراث جهانی است که در سال ۲۰۲۱ به عنوان یک اثر طبیعی با شماره ثبت ۱۶۱۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید. شادگان
سه شهر بزرگ شادگان، آبادان و ماهشهر در حاشیه این تالاب و تعدادی روستا نیز در مجاورت آن قرار دارند، همچنین دو روستا در داخل این تالاب قرار گرفته و جمعیت شهر شادگان و روستاهای اطراف از نظر تاریخی برای تأمین معاش وابسته به تالاب هستند. هامون هیرمند
هامون دارای سه بخش هامون صابری، هامون پوزک و هامون صابری است. به‌طور کلی تالاب‌های دریاچه هامون دارای عمق متوسطی بین ۱ تا ۵ متر می‌باشد. هامون هیرمند برخلاف دو دریاچه دیگر تماماً در خاک ایران قرار گرفته‌است. تالاب‌های استان لرستان
تالاب‌های استان لرستان از جمله جاذبه‌های طبیعی این استان هستند و به ویژه در فصل بارندگی زیبای خاصی به منطقه می دهد .علاوه بر زیبایی، این تالاب‌ها زیستگاه مناسب برای انواع آبزیان و پرندگان بومی و مهاجر می‌باشد . در این میان هفت تالاب در منطقه آهکی در شرق رودخانه کشکان و کبیر کوه قرار دارد. همچنین تالاب بیشه دالان در جنوب شهرستان بروجرد و تالاب سیلاخور در شمال غربی شهرستان دورود قرار دارد. گردشگری در آستارا
این تالاب در ۴ کیلومتری شهر آستارا در حاشیه جاده آستارا به تالش قرار دارد. اهمیت اکو توریستی این تالاب از جهت نزدیکی به جاده، تنوع چشم‌اندازهای طبیعی همچون کوهستان، جنگل و مزارع و کشتزارهای اطراف دوچندان می‌شود. ضلع‌غربی آن پوشیده از جنگل و پوشش‌های سبز گیاهی است و در ضلع شرقی آن درختان توسکای شناور منظره بسیار جالب توجهی را به وجود آورده‌است که در بهار و تابستان استراحتگاه مسافران بوده و از نظر گردشگری یکی از جاذبه‌های مهم تلقی می‌شود. از ویژگی‌های مهم این تالاب وجود ماهیان مشهوری مانند کپور و اردک ماهی است همچنین این تالاب طبیعی جایگاه پرندگان کمیاب بوده که برای زاد و ولد از اروپای مرکزی، ماورای خزر و مناطق قطبی به این منطقه مهاجرت می‌کنند که مهم‌ترین آن چینگیر نوک‌سرخ است. این تالاب ۱۳۸ هکتار وسعت دارد و از مکان‌های گردشگرپذیر استان گیلان است. وجود درختان توسکا در این تالاب، جلوه‌ای دیدنی به آن بخشیده‌است. از ویژگی‌های تالاب عباس‌آباد آستارا این است که درختان این تالاب به علت اینکه ریشه آن‌ها در آب قرار دارد، همواره در پهنای تالاب جا به جا می‌شوند و حرکت می‌کنند. به همین علت، تالاب آستارا به تالاباستیل درختان شناور هم معروف است. تالاب چغاخور
تالاب بین‌المللی چُغاخور، تالابی در شهرستان بروجن در استان چهارمحال بختیاری است. این تالاب با مساحتی حدود ۲۳۰۰ هکتار در دامنه ارتفاعات برآفتاب و کلار (۳۸۳۰ متر)، در مسیر جاده شهرکرد-اهواز قرار گرفته است. تالاب شادگان
در آبان ماه ۱۳۸۳ شهرداری آبادان ۳۵ هزار مترمکعب از زباله‌های نفتی منطقه گیسی را از زیر خاک خارج و در تالاب شادگان ریخت. این کار طی عملیات احداث بلوار در منطقه‌ای از آبادان انجام گرفت. در حدود ۱۰۰ هزار نفر از مردم محلی آن منطقه به درجات مختلف برای تأمین معاش به منابع تالاب وابسته‌اند. در گذشته، جریانات ورودی به تالاب به خاطر توسعه آبیاری در مناطق بالادست به‌طور مداوم کاهش یافته و حجم فزاینده جریانات زهکشی به‌طور مستمر به تالاب آسیب وارد می‌آورد. این مشکلات، که بر اثر خشکسالی‌ها طولانی تشدید شده در حال حاضر اثرات زیانباری بر تنوع زیستی با اهمیت جهانی و مزایای بی‌شماری که تالاب برای جوامع محلی فراهم می‌کند، گذاشته است. تالاب انزلی
تالاب انزلی، محل تخم‌ریزی آبزیان و پناهگاه و مامن پرندگان بومی و مهاجر است. این تالاب با بیش از ۱۰۰ گونه پرنده، ۵۰ گونه ماهی و صدها گونهٔ گیاهی، اکوسیستم کم‌نظیری دارد. تالاب انزلی از مهم‌ترین منابع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر است. تالاب صالحیه
تالاب صالحیه یک تالاب فصلی در نظرآباد استان البرز ایران است. همچنین بخشی از این تالاب در استان قزوین قرار دارد وسعت تالاب صالحیه با احتساب باتلاق‌های اطراف ده هزار هکتار می‌باشد و آب این تالاب از رودخانه کردان تأمین می‌شود. این تالاب یک تالاب فصلی است و در فصل گرما به دلیل بارش کم و نیاز کشاورزان منطقه به آب، بسیار کم‌آب و خشک می‌شود. میزان بارندگی در این تالاب ۲۲۰ میلیمتر در سال است." دریاچه زراومند
زراومند ( زرعومند ) دریاچه‌ای است که به گزارش تاریخ‌نگاران گذشته، در منطقه همدان قرار دارد. در بخش نهم کتاب بندهشن راجع به نحوهٔ آفرینش کواکب و موجودات، فصلی دربارهٔ چگونگی پدید آمدن دریاچه‌ها سخن رفته‌است. در بندهشن مزبور گزارش شده که دریاچه زراومند به همدان است. بدیهی است اگر منظور شهر همدان باشد نه استان همدان، قطعاً مقصود از دریاچه زراومند، تالاب شهر بهار واقع در دره شمالی الوند است، این دره محل تجمع آب‌های جاری کوه الوند است. تالاب شادگان
هور الدورق یا هور الفلاحیه یا تالاب شادگان یکی از معدود تالاب‌هایی است که در سازمان بین‌المللی یونسکو ثبت جهانی شده‌است. این تالاب یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های طبیعی منطقه وجهان به‌شمار می‌آید. تنگه ارغوان
تنگه ارغوان در سه کیلومتری شمال شرقی شهر ایلام در مسیر تنگه قوچعلی قرار دارد و یکی از مناطق جنگلی و تفریحی این شهر محسوب می شود. تالاب سولدوز
تالاب سولدوز در ضلع جنوبی پارک ملی دریاجه ارومیه و درحوزه اکولوژیک این دریاچه در موقعیت جغرافیایی ۳۷درجه و ۲دقیقه عرض شمالی و ۴۵درجه و ۳۶دقیقه طول شرقی که در مسیر جاده آسفالته ارومیه -مهاباد و در منتهی الیه زهکش خروجی سد حسنلو قرار دارد. شهرستان نقده از لحاظ موقعیت خاص جغرافیایی و عوارض طبیعی دارای تالاب‌های بین‌المللی به ثبت رسیده‌است و به خاطر قرار گرفتن در مسیر مهاجرت پرندگان مهاجر مامن پرندگان و حتی محل زاد و ولد پرندگان است. تالاب توپراق کندی
تالاب توپراق کندی به عنوان یکی از زیباترین جلوه‌های طبیعت شهرستان پارس‌آباد در استان اردبیل که در حدود ۶۰ کیلومتر مرز آبی و ۲۵ کیلومتر مرز زمینی با کشور جمهوری آذربایجان قرار دارد. این تالاب از لحاظ تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری و زیبایی‌های بکر، زبانزد عام و خاص بوده و سالیانه میزبان هزاران پرنده مهاجر از شمال کشور روسیه نیز است. عمق این تالاب ۸ متر و مساحت آن ۱۵ هکتار در ضلع جنوبی روستای توپراق کندی از توابع بخش اسلام‌آباد شهرستان پارس‌آباد قرار داشته و فاصله این روستا با تالاب در حدود یک کیلومتر می‌باشد. عمده منبع تأمین کننده آب این تالاب رود همیشه خروشان رودخانه ارس می‌باشد. این تالاب یک تالاب نیمه‌طبیعی است که در نتیجه فعالیت‌های انسانی و ایجاد بانکت (سیل‌بند) در ساحل رودخانه مرزی برای جلوگیری از پیشروی فرسایشی رودخانه در خاک ایران به‌وجود آمده‌است. فریدون‌کنار
تالاب فریدون‌کنار در جنوب شهر فریدونکنار قرار دارد با مجموعه متنوعی از گیاهان و جانوران آبزی، به یکی از غنی‌ترین اکوسیستم‌های تالابی شمال کشور تبدیل شده‌است. این تالاب ۵۴۰۰ هکتار وسعت دارد و زمستان هر سال حدود ۱۰۰ هزار پرنده مهاجر میزبان آن می‌شوند که بیشتر آن‌ها از انواع مرغابی و بقیه پرندگانی چون غاز وحشی، انواع قو، باکلان، پرلا، کشیم، حواصیل، مرغ سقا، قره‌غاز، شاهین و عقاب شاهی هستند. نادرترین موجود زنده ایران که تنها یک عدد از آن باقی مانده‌است، در این این تالاب زندگی می‌کند. خلیج گرگان
خلیج گرگان در سال ۱۳۵۴ به همراه تالاب میانکاله و لپوی زاغمرز، به عنوان نخستین مجموعه تالاب بین‌المللی جهان در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر به ثبت رسید تا ثابت شود نه فقط این خلیج، بلکه نواحی اطراف آن شامل شبه جزیره میانکاله و تالاب بین‌المللی گُمیشان یک مجموعه ارزشمند زیست‌محیطی است. خلیج گرگان بخشی از پناهگاه حیات وحش میانکاله محسوب می‌شود. تالاب لیپار
تالاب لیپار در استان سیستان و بلوچستان، ۲۰ کیلومتری جاده چابهار به خلیج گواتر واقع شده‌است. گاوخونی
با تخصیص بی‌رویه آب به صنایع و باغها، آب ورودی این تالاب مدتهاست به صفر رسیده و عملاً این تالاب نابود شده‌است. این در حالی است که کشور ایران عضو کنوانسیون بین‌المللی رامسر است و طبق آن حق ندارد قوانینی تصویب کند که بر اثر آن قوانین، تالابها خشک شوند. تالاب انزلی
بنا به درخواست دولت ایران، آژانس همکاری‌های بین‌المللی ژاپن، پشتیبانی خود را در اجرای پروژه‌های مطالعه مدیریت یکپارچه برای حفاظت از اکوسیستم تالاب انزلی و پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی، آغاز کرد. بر اساس نتایج فاز اول پروژه که با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط با محوریت اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان به انجام رسید، دولت ایران برای فاز دوم پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی از دولت ژاپن درخواست همکاری نمود. از دستاوردهای فاز اول پروژه می‌توان به تأسیس کمیته مدیریت تالاب انزلی، تهیه طرح اجرایی طبیعت‌گردی و تهیهٔ نقشهٔ منطقه‌بندی اشاره نمود. فاز دوم پروژه که از اردیبهشت ۱۳۹۳ آغاز شده و به مدت پنج سال به طول خواهد انجامید، هدف دستیابی به نظام مدیریت فراگیر تالاب انزلی را از طریق دخیل نمودن تأثیرگذار دستگاه‌های ذی‌ربط دنبال می‌کند. . تالاب انزلی با تالاب کوشیرو در پارک ملی کوشیرو شیتسوگن رابطه «همکاری» دارد. تالاب انزلی، واقع در کرانه دریای خزر، از نظر بین‌المللی به عنوان زیستگاهی برای پرندگان مهاجر به‌شمار می‌رود. این تالاب در ژوئن ۱۹۷۵ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید و به دلیل گستره‌ای از فعالیت‌های انسانی مورد تخریب قرار گرفت و در سال ۱۹۹۳ به عنوان تالابی که نیازمند احیاست در فهرست مونترو به ثبت رسید. با این شرایط، و بنا به درخواست دولت ایران، آژانس همکاری‌های بین‌المللی ژاپن پشتیبانی خود را در اجرای پروژه‌های مطالعه مدیریت یکپارچه برای حفاظت از اکوسیستم تالاب انزلی و پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی (فاز ۱ پروژه) آغاز کرد. بر اساس دست یافت‌های فاز یک پروژه که با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط با محوریت اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان به انجام رسید، دولت ایران برای فاز دوم پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی از دولت ژاپن درخواست همکاری نمود. از دستاوردهای فاز اول پروژه می‌توان به تأسیس کمیته مدیریت تالاب انزلی، تهیه طرح اجرایی اکوتوریسم و تهیه نقشه منطقه بندی اشاره نمود. فاز دوم پروژه که از اردیبهشت ۱۳۹۳ آغاز شده و به مدت پنج سال به طول خواهد انجامید، هدف دستیابی به نظام مدیریت فراگیر تالاب انزلی را از طریق دخیل نمودن تأثیرگذار دستگاه‌های ذی‌ربط دنبال می‌کند: دریاچه‌های استان فارس
تالاب ارژن با وسعت تقریبی ۲۰۰۰ هکتار از جمله دریاچه‌های آب شیرین کشور است. این دریاچه بخشی از منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان است که در فاصله ۶۰ کیلومتری شیراز و در مجاورت جاده اصلی شیراز- چنارشاهیجان قرار دارد. ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران
تالاب بین‌المللی هامون، ۲۹ اسفند ۱۳۹۴ ه‍.ش در چهارمین کنگرهٔ جهانی ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره به میزبانی لیما، به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره به ثبت رسید. تالاب هامون از سه دریاچهٔ کوچک به نام‌های هامون پوزک (میانی)، هامون صابوری (شمالی) و هامون هیرمند تشکیل شده‌است که در زمان وفور آب به‌هم متصل می‌شوند و دریاچه هامون را تشکیل می‌دهند. منطقه حفاظت‌شده هامون به‌دلیل قرار گرفتن در مرکز مناطق کویری و نیمه‌کویری کشورهای ایران و افغانستان، تنها مأمن زیست پرندگان مهاجر شرق کشور است. ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ کپه‌داغ در استان خراسان شمالی به‌عنوان سیزدهمین ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ کشور به ثبت رسید. این منطقه با دارا بودن جذابیت های طبیعی ، تنوع زیستی غنی، تنوع فرهنگی و وجود جوامع محلی و عشایری دارای معیارهای لازم جهت ثبت به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره تشخیص داده شد. تالاب میقان
تالاب میقان از زیستگاه‌های پرندگان مهاجر سیبری و از زیستگاه‌های مهم پرندگان مهاجر در مرکز کشور است. این تالاب به تنهایی ۶۸ درصد از پرندگان استان مرکزی و ۲۷ درصد پرندگان کشور را در خود جای داده‌است که از این میزان ۲۷ گونه آسیب‌پذیر یا نادر حمایت شده در میان آن‌ها وجود دارد. از جمله پرندگان تالاب درناهای خاکستری هستند که سالانه ۱۰ هزار قطعه در تالاب ساکن می‌شوند. این تالاب به دلیل از بین رفتن دیگر زیستگاه‌های پرندگان مهاجر مانند تالاب شادگان اصلی‌ترین زیستگاه پرندگان مهاجر منطقه غرب مدیترانه محسوب می‌شود. تالاب زریوار
تالاب زریوار در غرب ایران و ۱۳۰ کیلومتری شمال غربی سنندج و در غرب شهر مریوان واقع شده‌است. این تالاب در یک فوریه ۲۰۱۹ با شماره ۲۳۶۹ به عنوان ۲۵امین تالاب ایران در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌است. تالاب میقان
به علت شوری آب، لایه‌های نمکی در منطقه دیده می‌شود، علاوه بر این گنبدهای نمکی نیز در سطح زیرین منطقه وجود دارند که تحت تأثیر گسل‌های منطقه باعث لرزه خیزی خفیف در منطقه می‌شوند. این تالاب دارای بزرگترین منبع سولفات سدیم در کشور است که شرکت املاح معدنی ایران حق برداشت از معادن این تالاب را اخذ کرده‌است. تالاب از نظر گردشگری، یکی از مراکز مهم طبیعت گردی و پرنده نگری کشور محسوب می‌شود. روز ۱۵ آبان به دلیل تجمع درناها در تالاب میقان، «روز درنا» نامگذاری شده‌است. حوضه آبریز گاوخونی
حوضه گاوخونی در شرق رشته‌کوه زاگرس قرار دارد و از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌است. بخش غربی آن، درهٔ زاینده‌رود است و با حرکت به سوی شرق، ارتفاع آن کاسته شده و دشت‌ها گسترش می‌یابد. رودهای این حوضه به تالاب گاوخونی می‌ریزند. وسعت این تالاب متغیر است و در دوران پرآبی به ۵۰۰ کیلومتر مربع می‌رسد. رود اصلی این حوضه، زاینده‌رود است که از ارتفاعات زردکوه در زاگرس سرچشمه می‌گیرد و پس از طی ۴۰۵ کیلومتر وارد گاوخونی می‌شود. آب‌وهوای حوضه، گرم و خشک است. تالاب شادگان
ورق (فلاحیه، شادگان) یکی از مهم‌ترین و تاریخی‌ترین شهرهای منطقه می‌باشد که قدمت آن به زمان عیلامیان می‌رسد؛ که در مورد نامگذاری آن نظرات متعددی وجود دارد: بندر خمیر
بندر خَمیر (شهر تالابی بندرخمیر) یکی از شهرهای زیبای استان هرمزگان در جنوب ایران می باشد. این شهر در فاصله ۹۵ کیلومتری جنوب غربی بندرعباس و ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرلنگه واقع شده و مرکز شهرستان خمیر است. بندرخمیر به واسطه ی مجاورت با بزرگترین تالاب دریایی ایران و خاورمیانه ( تالاب بین‌المللی خورخوران) و زندگی توآم با احترام مردم نسبت به تالاب در بهمن ماه سال 97 توانست عنوان اولین شهر ملی تالابی ایران را کسب کند. تالاب سن ایگناسیو
تالاب سن ایگناسیو در فاصله ۵۹ کیلومتری (۳۷ مایلی) شهر سن ایگناسیو و بزرگراه ایالتی شماره ۱، ایالت باخا کالیفرنیا سور کشور مکزیک واقع شده‌است. . این تالاب یکی از پناهگاه‌های زمستانی نهنگ‌های خاکستری شرق اقیانوس آرام ("Eschrichtius robustus") است. تالاب سن ایگناسیو اولین بار توسط کاپیتان شکار نهنگ جرد پول کشف شد. اولین سفر صید نهنگ به تالاب سان ایگناسیو در سال ۱۸۶۰ توسط اسکامون و شش کشتی شکار نهنگ انجام شد. اگرچه بسیاری از شکارچیان نهنگ به دلیل ترس از دست دادن کشتی‌های خود وارد آب‌های کم عمق این تالاب نمی‌شوند، اما باز هم شکارچیان جسوری هستند که وارد تالاب شده‌اند و با شکار نهنگ خاکستری اقیانوس آرام این گونه را به سمت انقراض سوق داده‌اند. تالاب در حال حاضر یکی از مقاصد اصلی مهاجرت نهنگ‌های خاکستری است. تالاب شادگان
معیشت حدود ۱۰۰ هزار نفر به تالاب شادگان و حیات آن وابسته است. از سوی دیگر تالاب شادگان با حدود ۵۳۸هزار هکتار، به تنهایی یک سوم وسعت تالاب‌های جهانی ثبت شده کشور را در کنوانسیون رامسر دربرگرفته‌است. این تالاب زیستگاه بیش از ۳۰درصد از پرندگان (۱۵۴ گونه)، ۲۵درصد از پستانداران (۴۰ گونه) و ۴۵درصد از ماهیان کشور (۳۶ گونه ماهی مردابی و ۴۵ گونه ماهی دریایی) است. همچنین ۱۷ جامعه اصلی گیاهی متشکل از ۱۱۰ گونه گیاهی، سه گونه دوزیست، ۹ گونه خزنده و چهار گونه میگو را در خود جا داده است که همگی در معرض نابودی قرار دارند. تالاب گهر کوچک
آب دریاچه گهر پس از خروج از این دریاچه و طی مسافتی به سمت دره‌ای به نام تنگ تاپله درشهرستان دورود در گودالی جمع می‌شود و تالاب زیبایی را به نام گهر کوچک ایجاد می‌کند که پر از ماهی‌های تزءینی است تالاب آلماگل
تالاب آلماگل تالاب آب شوری در شهرستان گنبد کاووس، بخش داشلی برون با ۲٬۰۷ کیلومتر مربع مساحت و حداکثر ۲ متر عمق است. این تالاب در زبان محلی به معنی دریاچه سیب است. مجموعه سه تالاب تالاب آلماگل، آلاگل و آجی‌گل به عنوان تالاب بین‌المللی از سال ۱۹۷۵ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده و با مساحت ۱۴۰۰ هکتار تحت حفاظت سازمان محیط زیست است. بارندگی سالانه در این تالاب ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر، رطوبت بین ۲۶ تا ۱۰۰ درصد و متوسط دما حداقل منهای پنج و حداکثر ۴۲ درجه سانتی‌گراد است. شوری آب این دریاچه کمتر از دو دریاچه آلاگل و آجی گل است و منبع اصل تأمین آب آن رودخانه اترک است. تالاب عمیق
تالاب عمیق () یک تالاب در کشور لبنان است که براساس کنوانسیون رامسر در ۱۹۹۹ مورد محافظت قرار گرفته است. استان لرستان
از مهم‌ترین تالاب‌های لرستان می‌توان به تالاب ازگن دورود و تالاب‌های پلدختر اشاره کرد. تالاب ازگن، تالابی فصلی در شهر دورود و در نزدیکی آبشار آب گرم قرار دارد. این تالاب فصلی بوده و از ابتدای بهار تا اواخر بهار به دلیل بارش‌ها، دارای آب می‌باشد. این تالاب یکی از دیدنی‌های شهر دورود در بهار می‌باشد. تالاب پلدختر در ۱۵ کیلومتری جنوب پلدختر قرار دارد و از طریق یک جاده خاکی فرعی کنار جاده پلدختر - اندیمشک قابل دسترس است. زندگی بسیاری از حیوانات آن منطقه به این تالاب‌ها بستگی دارد. به‌طوری‌که شکار در آن منطقه ممنوع است. تعداد تالاب‌های پلدختر به ۱۰ عدد می‌رسد.