جنگ داخلی سوریه در چه سالی رخ داد؟
جنگ داخلی سوریه
جنگ داخلی سوریه یا بحران سوریه که در ابتدا خیزش سوریه نام داشت، به یک سری تظاهرات گسترده و در نهایت درگیری‌های نظامی و یک جنگ داخلی در کشور سوریه گفته می‌شود که از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ (۶ بهمن ۱۳۸۹) شروع شده‌است که تأثیرگرفته از تحولات سیاسی غرب آسیا و شمال آفریقا موسوم به «بهار عربی» است. ناآرامی‌ها در سوریه پس از سرکوب خونین تظاهرات مردم سوریه توسط نیروهای دولتی، آغاز شد. معترضان، خواهان ایجاد تغییرات سیاسی و کناره‌گیری بشار اسد از قدرت بودند. این جنگ، در ژانویهٔ ۲۰۲۲ در میان ائتلافی شکننده از معارضان سوری عمدتاً سنی، از جمله ارتش آزاد سوریه، جبهه النصره، هیئت تحریر شام و چند گروه جهادگرای سلفی دیگر به پشتیبانی ترکیه، نیروهای دموکراتیک سوریه به پشتیبانی ایالات متحده و افراد باقی‌مانده از داعش، علیه نیروهای مسلح سوریه به رهبری بشار اسد و حامیان او و علیه یکدیگر، در جریان است. این درگیری‌های نظامی در سال ۲۰۱۵ به اوج خود رسید. در حال حاضر، از شدت درگیری‌ها کاسته شده اما این بحران، همچنان ادامه دارد.
اریحا (سوریه)
در طول جنگ داخلی سوریه، اریحا صحنه درگیری بین نیروهای دولتی و شورشی بود. ارتش آزاد سوریه با وجود توانایی وسیع دولت برای تهاجم گسترده، یک سری از حملات دولت را بین مارس و ژوئن ۲۰۱۲ دفع کرد. این شهر در ۱۱ اوت ۲۰۱۲ توسط دولت سوریه پس گرفته شد. عملیات سپر فرات
مداخله نظامی ترکیه در جنگ داخلی سوریه با عنوان عملیات سپر فرات (ترکی:"Fırat Kalkanı Harekâtı") از تاریخ ۲۴ دسامبر ۲۰۱۶ از منطقه غربی رود فرات و بین مرز ترکیه-سوریه آغاز شده و شورشیان مورد حمایت ترکیه توانستند ابتدا با تصرف مناطق تحت کنترل داعش به جرابلس نفوذ و آنرا تصرف کنند. سپس پیشروی خود علیه نیروهای دمکراتیک سوریه (کردها) ادامه دادند اما بعداً با وجود موفقیت نیروهای شورشی تحت حمایت ترکیه در تصرف مناطق تحت کنترل نیروهای دمکراتیک سوریه، بعد از حصول آتش‌بس موقت بین نیروهای دمکراتیک سوریه محور عملیات خود را از پیشروی به جنوب (منبج) به غرب منعطف کردند تا بتوانند با کمک آمریکا ، مناطق تحت کنترل داعش را تصرف کنند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
از ابتدای جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ شماری از اعضای سپاه پاسداران که در سوریه می‌جنگیدند کشته و در شهرهای مختلف ایران تشییع شدند. جنگ داخلی سوریه
ارتش آزاد سوریه شماری از نظامیان جدا شده از ارتش دولت بشار اسد هستند و سرهنگ ریاض الاسعد، رهبری ارتش آزاد سوریه را به عهده دارد. نیروی موسوم به «ارتش آزاد سوریه» در ماه اوت سال ۲۰۱۱ توسط گروهی از نظامیان فراری و با هدف حمایت از غیرنظامیان در برابر حملات ارتش سوریه و تلاش برای سرنگونی حکومت بشار اسد تشکیل شد. الباب
با شروع جنگ داخلی سوریه، از آوریل ۲۰۱۲، شهر الباب به یک شهر جنگ زده تبدیل شد. از اواسط ماه مه و اواسط ژوئیه ۲۰۱۲، حدود ۱۵ گروه شورشی در داخل شهر تشکیل شدند. نبرد برای تصرف الباب شامل یک سری حمله به پایگاه‌ها و دفاتر دولت در طی دو ماه بود و سرانجام در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۲ شورشیان موفق شدند آخرین دژ دولت را در محدوده شهر به دست گیرند. به گفته فعالان سوری، یک پادگان ارتش در خارج از الباب باقی مانده بود که مواضع شورشیان را گلوله‌باران می‌کرد. نیروهای شورشی در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۲ ارتش را از این پادگان در حاشیه جنوبی شهر بیرون راندند. با تصرف الباب، شورشیان در شمال حلب قدرت چشمگیری پیدا کردند. تسخیر این شهر به شورشیان سوری این اجازه را می‌داد که بر مناطق شمال شرقی حلب مسلط شوند. بخش‌های کردنشین سوریه
پس از آغاز جنگ داخلی سوریه، بشار اسد در آوریل ۲۰۱۱ با هدف جلوگیری از گسترش شورش‌ها در میان کردهای سوریه، با صدور فرمانی به کردهای ساکن در استان حسکه، شهروندی سوریه را اعطا کرد. این تابعیت شامل حال کردهای دیگر مناطق سوریه نمی‌شود. نداشتن تابعیت برای کردها به معنای نداشتن حقوق شهروندی از قبیل محرومیت از استخدام در بخش‌های دولتی و نیز نداشتن شناسنامه و گذرنامهٔ سوری بود. در اواخر اوت ۲۰۱۲ روزنامه اماراتی الاتحاد از توافق دولت سوریه با کردهای سوریه برای تشکیل یک منطقه خودگردان در شمال سوریه خبر داد. این روزنامه در گزارش خود نوشت: طبق این توافق که هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده، ارتش سوریه به‌طور کامل مناطق کردنشین را تخلیه کرده و کردها کنترل کامل این مناطق را به دست گرفته‌اند. گفته می‌شود حدود ۳ میلیون نفر یعنی حدود ۱۵ درصد جمعیت سوریه در این مناطق زندگی می‌کنند. با اینکه کردهای سوریه رسماً نه از دولت اسد حمایت کرده‌اند و نه از مخالفان اسد، اما بر سردر ساختمان‌های اداری واقع در این مناطق عکس‌های بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، همچنان خودنمایی می‌کنند. در حالی که در سایر مناطق، مخالفان اقدام به پاره کردن عکس‌های بشار اسد و از بین بردن نشان‌های دولت سوریه کرده‌اند. این روزنامه در گزارشی از شهر عفرین می‌نویسد برخی از نیروهای دولتی سوریه هنوز هم در کردستان سوریه حضور دارند و در پایگاه‌های خود مستقر هستند و مردم کرد برای آن‌ها آب و غذا و مایحتاج‌شان را فراهم می‌کنند. در این گزارش آمده که کردهای سوریه پس از توافق با دولت اسد، با ایجاد مدارسی مشغول آموزش زبان کردی هستند. جنگ داخلی سزار
بسیاری از تاریخ‌نگاران متفق‌القول هستند که این جنگ داخلی نتیجه منطقی روند طویل «انحطاط» نهادهای سیاسی روم بود، انحطاطی که با قتل برادران گراکی در ۱۳۳ و ۱۲۱ پیش از میلاد آغاز شده بود و با اصلاحات گایوس ماریوس در لژیون‌ها، جنگ اجتماعی سال‌های ۹۱ تا ۸۸ پیش از میلاد، جنگ جنگ داخلی میان ماریان‌ها و حامیان سولا که با احیای منصب دیکتاتوری توسط لوکیوس کورنلیوس سولا پایان یافت، و درنهایت تریوم‌ویرات اول ادامه یافت. این حوادث پایه‌های جمهوری را سست کردند و روشن است که سزار فرصت‌هایی که بر اثر انحطاط و زوال نهادها جمهوری پدید آمده بودند را استادانه به سود خود به‌کار گرفت؛ چنان‌که سیسرون در باب او می‌گوید که همه‌چیز را دارد جز نیت خیر را: پس از اختلافات تند با سنا، سزار در ژانویه ۴۹ پیش از میلاد مسلحانه نیروهایش را از رود روبیکن که حدود میان استان گالیا کیسالپینا و قلمرو ایتالیا را مشخص می‌کرد عبور داد؛ در مقابل، سنا نیز حول و حوش پومپیئوس گرد آمد و در تلاش برای دفاع از نهادهای جمهوری، تصمیم به اعلان جنگ به سزار گرفت. پس از زد و خوردهایی چند، دو نیرو در فارسالوس با یکدیگر رویارو شدند، جایی‌که سزار شکستی علاج‌ناپذیر به نیروهای پومپیوس تحمیل کرد. پومپیوس به مصر گریخت امّا به دستور بطلمیوس سیزدهم سربریده شد (۴۸ ق. م). سزار نیز به مصر رفت و در نبرد بر سر جانشینی میان کلئوپاترای هفتم و برادرش بطلمیوس سیزدهم درگیر شد؛ پس از حل این قضیه، جنگ را ادامه داد و پادشاه پنتوس به نام فارناک دوم را در نبرد زیله (زیله در ترکیه امروزی) را شکست داد (۴۷ ق. م). سپس روانه آفریکا (استان روم) شد، جایی‌که بازماندگان پومپیئوس به‌رهبری کاتوی کوچک مجدداً سازمان یافته بودند، و آنان را در نبرد تاپسوس شکست داد (۴۶ ق. م). بازماندگان به هیسپانیا پناهنده شدند، جایی‌که سزار روانه شد و آنان را در نبرد موندا این‌بار قاطعانه درهم کوبید (۴۵ ق. م). ارتش آزاد سوریه (تحت حمایت ترکیه)
جنگ قره باغ ٢٠٢٠ ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه یا ارتش ملی سوریه (، ) که به اختصار ت‌ف‌س‌ا (TF SA) نیز خوانده می‌شود ارتشی می‌باشد که از ۳۰ می ۲۰۱۷ با حمایت ترکیه فعالیت خود را در سوریه آغاز کرد. بیشتر اعضای این ارتش را اعراب و ترکمان‌های مخالف دولت بشار اسد که در شمال سوریه حاضرند تشکیل داده‌اند. اغلب فعالیت‌های این گروه در عملیات سپر فرات و همکاری با متحدان خود در شمال غربی سوریه از جمله منطقه ی عفرین که با کمک ارتش ترکیه از چنگ کرد ها در اوردند می‌باشد. سوریه
موقعیت سوریه در غرب آسیا و ساحل شرقی مدیترانه در طول تاریخ جایگاهی استراتژیک به این کشور بخشیده‌است. جنگ داخلی سوریه از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ (۶ بهمن ۱۳۸۹) آغاز شده و موجب ویرانی‌ها و ناامنی‌های گسترده در این کشور شده‌است. پس از آغاز جنگ داخلی در سوریه گروه‌های شبه نظامی کُرد در شمال و شمال شرق سوریه اعلام خودمختاری کردند و مناطق تحت کنترل خود را که اکثراً کُردنشین بودند را روژآوا ( به کردی کرمانجی: رۆژئاڤا) نامیدند.زبان رسمی در اقلیم روژآوا ، کردی کرمانجی است و این منطقه دارای پرچم است که از سه رنگ زرد(بالا) ، سبز (پایین) و قرمز (وسط) تشکیل شده است. البته کردها بارها اعلام کرده اند که به تمامیت ارضی سوریه احترام می‌گذارند. سیستم حکومت داری در این منطقه به‌خاطر استفاده برابر از زنان و آزادی‌های قومی و مذهبی یکی از دموکراتیک‌ترین حکومت‌هاست. روژآوا بیشتر به خاطر یگان‌های زنان مدافع‌خلق در مبارزه با داعش در جهان شناخته شده است. نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
از ابتدای جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱، برخی منابع خبری از حضور نیروهای سپاه قدس برای کمک به بشار اسد خبر دادند. در سال ۲۰۲۰، خبرگزاری فارس در گزارش خود با اشاره به شروع اعتراضات مردمی علیه حکومت بشار اسد در جریان بهار عربی در سال ۲۰۱۱ گفته‌است نیروی انتظامی با هماهنگی نیروی قدس به کمک پلیس سوریه رفته تا با شورش‌های خیابانی مقابله کند. بنابر این گزارش، «کارشناسان» نیروی انتظامی به آموزش و توجیه پلیس سوریه برای سرکوب «شورش‌های خیابانی» پرداخته‌اند و از آنجا که پلیس سوریه از کمبود تجهیزات برای مقابله با معترضان برخوردار بوده، تجهیزات مقابله با «شورش خیابانی» به پلیس سوریه داده‌اند. تا قبل از ظهور داعش، دیده‌بان حقوق بشر سوریه در گزارش خود شمار قربانیان درگیری‌های داخلی این کشور را بر اساس مستنداتی که در اختیار دارد ۱۲۰ هزارو ۲۹۶ تن اعلام کرده‌است. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
برخی از کارشناسان و رسانه‌های مخالف معتقدند که جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه شده‌است، که پی‌آمد آن مرگ بیش از ۴۰۰ هزار نفر، میلیون‌ها آواره، میلیاردها دلار خسارت اقتصادی و ایجاد گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره شده‌است. قرارداد اجتماعی اداره خودمختار شمال و شرق سوریه
هنگامی که در سال ۲۰۱۱ جنگ داخلی سوریه گسترش یافت، احزاب کرد و به ویژه حزب اتحاد دموکراتیک از جانبداری از طرفین جنگ خودداری کردند. هنگامی که در اواسط سال ۲۰۱۲ نیروهای حکومت سوریه از مناطق شمالی عقب‌نشینی کردند تا با شورشیان عمدتاً عرب در مناطق دیگر بجنگد، گروه‌های کردی به تدریج کنترل قدرت را در دست گرفتند. در ۱۲ ژوئیۀ ۲۰۱۲ دو اتحاد سیاسی عمده در منطقۀ خودمختار، جنبش جامعه دموکراتیک (که حزب اتحاد دموکراتیک (پ.ی.د) نیز در آن عضویت دارد) و شورای میهنی کرد (اَ.ن.ک.س)، شورای عالی کرد را تشکیل دادند که از هر دو جریان تشکیل شده‌بود و به هیئت حاکمه در سه کانتون عفرین، کوبانی و جزیره تبدیل شد که به صورت یک‌جانبه اعلام خودمختاری کرده‌بودند. حزب اتحاد دموکراتیک و شاخۀ مسلح‌اش یگان‌های مدافع خلق (ی.پ.گ) به نیروی مسلط تبدیل شد. اندکی بعد حزب اتحاد دموکراتیک و دیگر احزاب متحدش در جنبش جامعۀ دموکراتیک به صورت یک‌جانبه در نوامبر ۲۰۱۳ تأسیس حکومتی را اعلام کردند و همچنین کمیته‌ای را نیز برای نگارش قانون اساسی انتقالی تعیین کردند. با این وجود آن‌ها در ژانویۀ ۲۰۱۴ با تشکیل حکومتی ائتلافی متشکل از جنبش جامعه دموکراتیک و شورای میهنی کرد موافقت کردند، هرچند این توافق دوام چندانی نداشت. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
شورای ملی سوریه ۱۲ خرداد ۱۳۹۱، اعلام کرد که ایران «میلیاردها دلار پول از طریق بانک‌های لبنان و عراق» به حکومت بشار اسد می‌فرستد و «در تلاش برای افروختن شعله‌های جنگ در سوریه شریک جرم است». پایگاه هوایی الجراح
در دوران جنگ داخلی سوریه در تاریخ ۱۲ فوریه ۲۰۱۳ میلادی، پیکارجویان مخالف بشار اسد، موفق شدند تا پایگاه نظامی الجَراح را به تصرف نظامی خود درآورند. عمران الزعبی، وزیر اطلاع‌رسانی حکومت سوریه، تأیید کرد که در جریان سقوط پایگاه الجَراح، سه فروند هواپیمای جنگنده «سالم» ولی مستعمل از فرودگاه نظامی الجراح به دست گروه دولت اسلامی عراق و شام افتاده بود. تهاجم به شمال غربی سوریه (دسامبر ۲۰۱۹-مارس ۲۰۲۰)
تهاجم به شمال غرب سوریه موسوم به سحر ادلب ۲ یک عملیات نظامی نیروهای مسلح سوریه، روسیه، ایران، حزب‌الله لبنان و دیگر شبه نظامیان متحد علیه شورشیان سوری از جمله ارتش ملی سوریه، سازمان آزاد سازی سوریه، اتاق عملیات حرض المؤمنین، حزب اسلامی ترکستان و چند گروه شورشی سلفی و جهادی در جریان جنگ داخلی سوریه بود. این حمله در تاریخ ۱ دسامبر ۲۰۱۹ آغاز شد و شاهد برخورد نیروهای دولتی طرفدار روسیه با گروه‌های مخالف تحت حمایت ترکیه بود علاوه بر آن ۹۸۰٬۰۰۰ غیرنظامی آواره شدند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
در جنگ داخلی سوریه بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته‌اند و نیز میلیون‌ها تن زخمی و زندانی و بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم، آواره شده‌اند. جنگ داخلی آمریکا
جنگ داخلی آمریکا (۱۲ آوریل ۱۸۶۱- ۹ مه ۱۸۶۵) یک جنگ داخلی در ایالات متحده آمریکا بود که میان دولت‌های پشتیبان اتحادیه فدرال (موسوم اتحادیه یا شمال) و ایالات جنوبی (مؤتلفه یا جنوب) که رأی به جدایی از ایالات متحده و تشکیل کنفدراسیون ایالات مؤتلفه آمریکا داده‌بودند، به‌وقوع پیوست. علت اساسی جنگ همانا وضعیت برده‌داری ـ به‌خصوص گسترش برده‌داری به قلمروهای ارضیِ تازه کسب‌شده در اثر جنگ آمریکا و مکزیک ـ بود. اندکی پیش از آغاز جنگ داخلی در سال ۱۸۶۰ از ۳۲ میلیون نفر جمعیت آمریکا حدود ۴ میلیون نفر (تقریباً ۱۳ درصد) بردگان سیاه‌پوست بودند که اکثراً در جنوب می‌زیستند. جنگ داخلی سوریه
«شورای ملی سوریه» در اجلاس استانبول ترکیه هم تشکیل شد و مرکب از نزدیک ۲۳۰ سازمان و چهره سیاسی مخالف دولت بشار اسد است که قریب یکصد نفر آن در داخل سوریه به‌سر می‌برند و بیشتر از احزاب و سازمان‌های قدیمی مخالف دولت بشار اسد مثل اخوان‌المسلمین سوریه و برخی جریان‌های لیبرال تشکیل شده‌است و «کمیته هماهنگی ملی سوریه» که فقط در داخل سوریه فعالیت دارد و از جنبش خودجوش جوانان فیس‌بوکی و توئیتری تشکیل شده‌است و سازمانده اصلی مبارزات داخلی درون سوریه می‌باشد. پناهندگان جنگ داخلی سوریه
بحران پناهندگان سوری در سایر کشورها شدید و مخرب است. مردم سوریه پس از ۶ سال جنگ داخلی متحمل بیشترین درد و رنج شده‌اند، جنگ سوریه بیشتر از جنگ جهانی دوم در اروپا به طول انجامیده‌است. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
در اوت ۲۰۱۱ باراک اوباما خواستار کناره‌گیری بشار اسد شد و دستور مسدود دارائی‌های حکومت سوریه را صادر کرد. داریا
داریا در دوران جنگ داخلی سوریه شاهد جنگهای سنگینی بوده‌است. این شهر نقطه کانون‌های اولیه برای اعتراضات ضد دولتی بود. در اوت ۲۰۱۲، شورشیان ادعا کردند که نیروهای ارتش سوریه دست به کشتار جمعی زده‌اند که بعدها به عنوان کشتار داریا شناخته شد به گفته شورشیان، دومین کشتار در ۴ ژانویه ۲۰۱۳ اتفاق افتاد. با این حال، با ادامه جنگ در سال ۲۰۱۳، کنترل این شهر به دست شورشیان افتاد. حلب
در جریان نبردی شدید، بسیاری از بخشهای سوق المدینة (بخشی از میراث جهانی شهر باستانی حلب) از جمله بخش‌هایی از مسجد جامع حلب و سایر بناهای قرون وسطایی در شهر باستانی کاملاً ویران شدند و در اواخر تابستان ۲۰۱۲ هنگامی که گروه‌های مسلح ارتش آزاد سوریه و ارتش عربی سوریه برای کنترل شهر جنگیدند، این اماکن آتش گرفتند. در مارس ۲۰۱۳ وزارت امور خارجه سوریه مدعی شد که ۱٬۰۰۰ کارخانه در حلب غارت شده‌اند و کالاهای مسروقه شان با دانش کامل و تسهیلات دولت ترکیه، به ترکیه منتقل شده‌اند. بن‌بستی که چهار سال در آن به وجود آمده بود، در ژوئیه سال ۲۰۱۶ پایان یافت، زمانی که نیروهای دولتی سوریه آخرین خط تأمین اپوزیسیون مسلح را در حلب با پشتیبانی حملات هوایی روسیه بستند و حلب را محاصره کردند. در واکنش، نیروهای شورشی در سپتامبر و اکتبر ضدحمله‌هایی ناموفق را راه اندازی کردند اما موفق به شکست محاصره نشدند. در ماه نوامبر، نیروهای دولتی یک مبارزه قاطعانه را آغاز کردند. شورشیان موافقت کردند که از مناطق باقیمانده خود در دسامبر ۲۰۱۶ خارج شوند. پیروزی دولت سوریه در حلب به‌طور گسترده به عنوان نقطه عطفی در جنگ داخلی سوریه محسوب می‌شود. بمب بشکه‌ای
سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرده‌است که از سال ۲۰۱۲ میلادی تا پایان ماه فوریه ۲۰۱۵ در جنگ داخلی سوریه بیش از ۱۱ هزار نفر بر اثر ریختن بمب‌های بشکه‌ای کشته شده‌اند. به گزارش همین سازمان تنها در شهر حلب سوریه ۳ هزار نفر بر اثر اصابت بمب‌های بشکه‌ای کشته شده‌اند. دولت بشار اسد استفاده از بمب‌های بشکه‌ای را در ارتش سوریه انکار می‌کند. جبهه اسلامی سوریه
جبهه اسلامی سوریه ( "al-Jabhah al-Islāmiyya as-Sūriyyah") یک ائتلاف متشکل از گروه‌های شورشی اسلام‌گرای سلفی است که در جنگ داخلی سوریه بر ضد دولت بشار اسد می‌جنگند. بزرگترین گروه این جبهه احرار الشام است که رهبری آن را نیز بر عهده دارد. در ۲ نوامبر ۲۰۱۳ این گروه منحل شد و به جای آن جبهه اسلامی تأسیس شد که شامل چند گروه جبهه اسلامی آزادیبخش سوریه هم می‌شود. فعالیت‌های سیا در سوریه
در سال۲۰۱۱ جنگ داخلی در سوریه آغاز شد. ویکی لیکس گزارش داد که دولت ایالات متحده از سال۲۰۰۶ به‌طور مخفیانه به گروه‌های مخالف سوری، عمدتاً جنبش عدالت و توسعه در سوریه مستقر در لندن و یک شبکه تلویزیونی ماهواره ای مرتبط با بارادا تی وی کمک مالی می‌کند. گفته می‌شود که تیم‌های بخش فعالیت‌های ویژه در جریان قیام به سوریه اعزام شده‌اند تا گروه‌های شورشی، رهبری و مسیرهای تدارکاتی احتمالی را مشخص کنند. بلندی‌های جولان
در سال ۲۰۱۳ درگیری‌های جنگ داخلی سوریه به مرزهای بلندی‌های جولان رسید. در سال ۲۰۱۸ پس از اینکه حکومت مرکزی سوریه، بخش بزرگی از مناطق اطراف مرز در بلندی‌های جولان را تحت کنترل خود آورد با نظارت سازمان ملل متحد بار دیگر مرز خود را مانند دوران پیش از جنگ، بازگشایی کرد. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
به گزارش دو سایت وابسته به سپاه‌پاسداران، نیروی قدس تحت فرماندهی قاسم سلیمانی در اوایل سال ۲۰۱۱ (پیش از ظهور داعش در سوریه) در سرکوب اعتراضات مردم سوریه نقش داشت. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
سال ۲۰۱۱ همگام با ناآرامی‌ها و اعتراضات مردم سوریه در شهرهای درعا و حلب علیه بشار اسد، روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال گزارش داده بود که تهران تجهیزاتی در اختیار دمشق می‌گذارد تا بتواند از اجتماع تظاهرکنندگان جلوگیری کند. افزون بر آن، ایران از تلاش‌های سوریه برای جلوگیری از ارتباط‌های تظاهرکنندگان از طریق اینترنت، تلفن‌های همراه و پیامک پشتیبانی می‌کند.تا اینکه در اتحادیه اروپا طی تصمیم مورخ ۲۳ فروردین ۱۳۹۰ (۱۳ آوریل ۲۰۱۱)، ۳۲ مقام ایرانی از جمله حسین همدانی را به دلیل نقض حقوق شهروندان ایرانی و همچنین به دلیل همکاری با بشار اسد از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه «دارایی‌های» حسین همدانی نیز در اروپا توقیف شد. پس از مرگ او روزنامه گاردین در مقاله‌ای عنوان کرد که کشته شدن حسین همدانی، نقش فزاینده حکومت ایران در حمایت از دولت بشار اسد در سوریه را روشن می‌کند. جنگ داخلی سوریه
شورای ملی سوریه با گرد هم آمدن گروه‌های متفاوتی از مجموعه اپوزیسیون از نیمه دوم ۲۰۱۱ و در ترکیه آغاز به کار کرده‌است. برهان غلیون، رئیس شورا می‌گوید که این شورا «نیروهای اپوزیسیون را متحد می‌کند». شورای ملی سوریه ائتلافی از هفت گروه مخالف حکومت سوریه‌است که با هدف ارائه جایگزینی معتبر برای حکومت بشار اسد تشکیل شده‌است. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
پس از اینکه اتحادیه عرب اعلام کرد که حضور بازرسان در سوریه بی فایده است، در شورای امنیت پس از پنج روز رایزنی، سرانجام در ۴ فوریه ۲۰۱۲ و پس از گذشت یازده ماه از خیزش سوریه، دولت‌های چین و روسیه با قطعنامه‌ای که پایان حکومت بشار اسد را خواسته بود مخالفت و آن را وتو کردند. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه در آوریل ۲۰۱۲ در سخنانی تهدید کرد که اگر سوریه آتش‌بس را نادیده بگیرد، آنکارا خود وارد عمل می‌شود. ترکیه صبورانه منتظر می‌ماند تا ببیند که آیا سوریه به آتش‌بس عمل می‌کند یا نه، اما اگر دمشق آتش‌بس را نادیده بگیرد ما آماده اقدام هستیم. محاصره ۲۰۱۱ حمات
شهر حمات همواره از اوایل کودتای ۱۹۶۳ حزب بعث تا جنگ داخلی سوریه به عنوان مرکز قیام‌های ضد حکومتی در سوریه شناخته می شد. اولین این قیام ها در سال ۱۹۶۴ بود که به شدت توسط حکومت سرکوب شد و طی آن بیش از ۷۰ نفر کشته شدند. قیام دیگر که این شهر شاهد آن بود از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۲ به طول انجامید که از آن با عنوان قیام اخوان المسلمین سوریه یاد می‌شود. این قیام نیز در آوریل ۱۹۸۱ و فوریه ۱۹۸۲ به توسط دولت سوریه به شدت سرکوب شد به گونه ای که از این واقعه به عنوان کشتار حمات یاد می‌شود. طی کشتار ۱۹۸۲ حمات ۱۰٬۰۰۰ الی ۲۵٬۰۰۰ نفر از ساکنان این شهر کشته شدند که ۱٬۰۰۰ نفر از آن‌های کارکنان خود ارتش سوریه بودند. جنگ داخلی سوریه
این کمیته در سپتامبر ۲۰۱۱ و از میان گروه‌های سیاسی مخالف درون خود سوریه تشکیل شده‌است. این کمیته، منادی دگرگونی مسالمت‌آمیز است، با مداخله نظامی مخالفت می‌کند و علی‌الظاهر معتقد است اعضای حکومت فعلی می‌توانند در دوران‌گذار نقش مثبتی ایفا کنند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
رسانه‌های ایرانی مخالف جنگ، نظام ایران و دولت آن را به «بسیج آوارگان شیعه از کشورهای همسایه، جذب آنها در سپاه و تیپ‌ها و استفاده از آنها برای جنگ نیابتی به نمایندگی از نیروهای رژیم سوریه، در جنگی که بشار اسد علیه مردمش انجام می‌دهد»، متهم کردند؛ کشوری که «رژیم‌های ایران و سوریه از مکان‌های مقدس شیعیان برای بسیج و بسیج فرقه‌ای در صفوف این شبه نظامیان سوءاستفاده می‌کنند و آنها را فریب می‌دهند که این جنگ برای دفاع از مقدسات است.» «نامهٔ شام» یک گروه مبارزاتی مستقل با تمرکز بر نقش رژیم ایران در سوریه که اعضای آن گروهی شهروند خبرنگار و فعال ایرانی، لبنانی و سوری هستند، برای اولین بار، در آوریل ۲۰۱۴ فعال شد. جمعی از فعالان سیاسی ایرانی در سبتامبر ۲۰۱۵ کمپینی با نام «برای سوریه» راه‌اندازی کرده‌اند. هدف آنان «روشنگری پیرامون نقش‌آفرینی مجرمانهٔ حکومت ایران در بحران سوریه» عنوان شده‌است. به صورت داخلی، جنبش سبز ایران به رهبری میرحسین موسوی به دلیل مخالفت با رژیم سوریه و مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه شناخته می‌شوند. گفته می‌شود که دلیل حصر فراخوان تجمع برای همبستگی با بازداشت‌شدگان سوریه بود.در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۱، گروهی متشکل از ۴۰ پزشک ایرانی عضو آن جنبش از جمله مصطفی معین، در نامه ای سرگشاده رفتار رژیم سوریه در قبال اعتراضات را محکوم کردند، با این اشاره که بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، یک چشم پزشک است. جبهه ملی ایران و همبستگی جمهوری‌خواهان ایران نیز بیانیه‌هایی را در محکومیت رژیم سوریه صادر کردند، در اوت ۲۰۱۱ و 2015.از زمان آغاز جنگ، بسیاری از چهره‌های ایرانی با مداخله نظامی ایران در جنگ داخلی سوریه یا از رژیم سوریه بعثی ابراز مخالفت کرده‌اند، از آنان: دو رسانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار گزارشی دربارهٔ فعالیت‌های نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پس از سال‌ها تأیید کردند که نیروی قدس به فرماندهی قاسم سلیمانی از زمان آغاز اعتراضات مردم سوریه در اوایل سال ۲۰۱۱، در سرکوب این اعتراضات، نقش داشته‌است و به پلیس این کشور، دربارهٔ چگونگی سرکوب اعتراضات و اقدامات اطلاعاتی و امنیتی بر ضد معترضان، آموزش داده و به آن‌ها جنگ افزار و تجهیزات سرکوب داده‌است. قاسم سلیمانی در پی اعتراضات سراسری مردم سوریه، بشار اسد را متقاعد کرد که تسلیم خواسته‌های مردم سوریه نشود. جسرالشغور
در ۴ ژوئن ۲۰۱۱، سه ماه از آغاز جنگ داخلی سوریه، خشونت‌ها در شهر جسرالشغور به اوج خود رسیده بود. گروه‌های مسلح مخالف دولت به مراکز امنیتی حمله کرده و ۱۲۰ نفر از نیروهای امنیتی را کشتند و کنترل شهر را به دست گرفتند در حالی که بسیاری از غیرنظامیان به لاذقیه گریختند. فعالانی که با بی‌بی‌سی مصاحبه کرده بودند، صحت خبر دولتی مبنی بر کشتار نیروهای امنیتی توسط شورشیان را تکذیب کرده و ادعا کردند که این مرگ‌ها مشخص نیست و ممکن است توسط دولت برای شورش کشته شده باشند. پس از آن، ارتش سوریه عملیاتی را برای مقابله با گروه‌های مسلح انجام داد. این عملیات تا ۱۲ ژوئن ۲۰۱۱ به طول انجامید. بعداً گزارش شد که تعداد زیادی از ساکنان از شهر خارج شده و به کشورهای همسایه از جمله ترکیه گریخته‌اند. در دسامبر ۲۰۱۱، ارتش آزاد سوریه کنترل شهر را به دست گرفت اما در اکتبر ۲۰۱۲، ارتش سوریه بار دیگر وارد جسرالشغور شد. در ۲۵ آوریل ۲۰۱۵ میلادی، شبه نظامیان ائتلاف جیش‌الفتح این شهر را به تصرف خود درآوردند. طبق گزارش‌ها، ۳٬۵۰۰ اویغور از آن زمان در این شهر ساکن شده‌اند. نیروهای مسلح سوریه
نیروهای مسلح در سوریه هم مثل بسیاری از کشورهای جهان سوم فرصتی را برای بهبود جایگاه اقلیت‌های قومی فراهم کرده‌اند. به ویژه علویان سوریه از این فرصت استفاده کردند و و در دهه ۱۹۶۰ به پست‌های تأثیرگذاری در حکومت نظامی کشور رسیدند. در سال ۱۹۶۶ با کودتای ژنرال صلاح الجدید علیه ژنرال امین الحافظ برای اولین بار در دوران جدید یک علوی به ریاست کشور سوریه رسید. جدید خود در سال ۱۹۷۰ به دست یک علوی مذهب دیگر به نام حافظ اسد سرنگون شد. اسد که از سال ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۰ حکومت کرد پس از آن تنها خویشاوندان و دوستان مورد اعتماد خود را که بیشترشان علوی هستند در پست‌های حساس و نیرومند قرار داده و از آنجا که نیروهای مسلح هم تکیه‌گاه اصلی و هم خطرناک‌ترین تهدید حکومتش بود توجه زیادی به نیازهای نیروهای نظامی کرده و ارتقای استانداردهای زندگی ارتشیان کرد. این نیروها در جنگ داخلی سوریه درگیر جنگ فرسایشی با مخالفین مسلح و القاعده و داعش شدند که لطمات زیاد و جبران‌ناپذیری را به این ارتش واردکرده است. نیروی هوایی سوریه
نیروی هوایی سوریه شاخه هوایی نیروهای مسلح سوریه است. نیروی هوایی سوریه در سال ۱۹۴۸ میلادی، بنیان‌گذاری شد.در جریان جنگ داخلی سوریه، برای نخستین‌بار نیروی هوایی سوریه اقدام به ساخت و پرتاب بمب‌های بشکه‌ای علیه مواضع مخالفان کرد.البته دولت بشار اسد استفاده از بمب‌های بشکه‌ای را در ارتش سوریه انکار می‌کند. قاسم سلیمانی
از زمان شدت گرفتن بحران داخلی دولت سوریه و مخالفان سوری، برای چندین بار سلیمانی در این کشور و برای کمک به بشار اسد حضور یافت. از سال ۲۰۱۱ با شروع جنگ داخلی سوریه، سلیمانی به همراه نیروهای لشکر فاطمیون و لشکر زینبیون برای حمایت از بشار اسد وارد کارزار شدند.نیروی قدس به رهبری قاسم سلیمانی پیش از ظهور داعش در سوریه از سال ۲۰۱۱ در سرکوب اعتراضات مردم سوریه نقش داشت. به نوشته روزنامه هاآرتس، یک عضو ارشد شورای ملی سوریه علت حضور سرتیپ پاسدار قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران به سوریه برای «فرماندهی اتاق جنگ» با هدف سرکوب معترضان مخالف حکومت بشار اسد خبر داده‌است. روابط اسرائیل و سوریه
در طولجنگ داخلی سوریه چندین حادثه در خط آتش‌بس اسرائیل و سوریه رخ داده‌است و وضعیت صلح بین دو کشور را متشنج کرده‌است. این حوادث از زمان درگیری‌های استان قنیطره از سال ۲۰۱۲ و بعداً حوادث بین ارتش سوریه و شورشیان در منطقه تحت کنترل سوریه از جولان و منطقه خنثی جولان و درگیری حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه در نظر گرفته شده‌است. در دوران حوادث، که در اواخر سال ۲۰۱۲ آغاز شد، تا اواسط سال ۲۰۱۴، یک غیرنظامی اسرائیلی کشته و حداقل ۴ سرباز زخمی شدند. در طرف تحت کنترل سوریه، تخمین زده می‌شود که حداقل ده سرباز و همچنین دو شبه نظامی ناشناس کشته شده‌اند که قصد نفوذ به مناطق تحت اشغال اسرائیل در بلندی‌های جولان را داشتند. جنگ داخلی سیرالئون
جنگ داخلی سیرالئون، بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۲ میلادی در کشور سیرالئون درجریان بود. جنگ داخلی سیرالئون، بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۲ میلادی، حدود ۱۲۰ هزار کشته بر جای گذاشت. کشته‌شدگان این جنگ‌ها، تنها نظامیان نبودند. ده‌ها هزار نفر از مردم عادی، نیز مورد تجاوز، قطع عضو، بردگی و ربوده‌شدن فرزندانشان برای شرکت در جنگ داخلی واقع شدند. نقض حقوق بشر در جنگ داخلی سوریه
دو رسانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار گزارشی دربارهٔ فعالیت‌های نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پس از سال‌ها تأیید کردند که نیروی قدس به فرماندهی قاسم سلیمانی از زمان آغاز اعتراضات مردم سوریه در اوایل سال ۲۰۱۱، در سرکوب این اعتراضات، نقش داشته‌است و به پلیس این کشور، دربارهٔ چگونگی سرکوب اعتراضات و اقدامات اطلاعاتی و امنیتی بر ضد معترضان، آموزش داده و به آن‌ها جنگ افزار و تجهیزات سرکوب داده‌است. قاسم سلیمانی در پی اعتراضات سراسری مردم سوریه، بشار اسد را متقاعد کرد که تسلیم خواسته‌های مردم سوریه نشود. انتخابات ریاست‌جمهوری سوریه (۲۰۱۴)
پس از جنگ داخلی سوریه و اعتراضات مردمی با آغاز بهار عربی، مخالفان خواستار کناره‌گیری اسد بودند. جنگ داخلی اسپانیا
جنگ داخلی اسپانیا یک جنگ داخلی بود که از ۱۷ ژوئیه سال ۱۹۳۶ تا ۱ آوریل ۱۹۳۹ پس از کودتای بخشی از ارتش علیه جمهوری اسپانیا رخ داد. القاعده
تا پیش از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ القاعده حضور قابل ذکری در سوریه نداشت. اما با شروع این جنگ تندروها به سرعت سازماندهی یافته و به مؤثرترین نیروی جنگی در اپوزیسیون سوریه تبدیل شدند. گروه‌هایی همچون جبهه النصره و داعش جنگجویان خارجی زیادی را نیز برای جنگیدن و آموزش نیروهای خود به خدمت گرفتند. در آوریل ۲۰۱۳ امارت اسلامی عراق، اعلام کرد که با جبهه نصرت، متحد می‌شود تا یک کشور واحد موسوم به «دولت اسلامی عراق و شام» را تأسیس کنند اما جبهه نصرت و رهبری القاعده با این ادغام مخالفت کرد. پس از آن القاعده ضمن حمایت از النصره به عنوان تنها شاخه رسمی خود در سوریه با داعش وارد جنگ شد. النصره از ۲۴ مارس ۲۰۱۵ تا ۲۷ ژانویه ۲۰۱۷ با سایر گروه‌های شورشی در شمال سوریه ائتلاف کرد و گروه جیش‌الفتح را تشکیل داده‌بود و پس از آن موفقیت‌های نظامی چشمگیری را در استان ادلب کسب کرد اما جبهه نصرت در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۶ نام خود را به جبهه فتح شام تغییر داد و از القاعده جدا شد. ائتلاف ملی برای انقلاب و نیروهای مخالفین سوریه
ائتلاف ملی برای انقلاب و نیروهای مخالفین سوریه که معمولاً ائتلاف ملی سوریه نیز نامیده می‌شود، بزرگترین ائتلاف از گروه‌های مخالف در جنگ داخلی سوریه است که در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲ در شهر دوحه قطر بنیان نهاده شده است. امام جماعت مسجد اموی دمشق، «معاذ الخطیب» به رهبری این ائتلاف انتخاب شده است. حدود ۶۳ گروه مخالف سوری در این ائتلاف عضو هستند. دمشق
با گذشت بیش از ۶ سال از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی، در دمشق زندگی «عادی» به‌نظر می‌رسد. با این وجود، به دلیل شرایط جنگ داخلی، در سال ۲۰۱۴ میلادی، دمشق به ردیف «چهارمین شهر ارزان دنیا» از میان ۱۳۱ شهر مهم دنیا سقوط کرد. قانون اساسی سوریه
قانون اساسی سوریه در تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۱۲م صادر شد که پنجمین قانون اساسی دائم کشور سوریه از تاریخ تشکیل این کشور به مفهومی کنونی، از تاریخ ۱۹۲۰م است. تدوین این قانون اساسی به دست کمیته‌ای که بشار اسد مکلفش کرده بود آماده شد و پس از همه‌پرسی که در تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۱۲م انجام شد به تصویب رسید. مخالفین دولت مرکزی سوریه از مردم در خلال جنگ داخلی سوریه که از مارس ۲۰۱۱ شروع شده بود خواستند که شرکت در این همه‌پرسی را تحریم کنند. این قانون اساسی جدید برای فرونشاندن خیزش مردم سوریه اجرایی شد. قانون اساسی پیشین در زمان حکومت حافظ اسد در تاریخ مارس ۱۹۷۳م به نحوه مشابهی تصویب شد، چنانچه کمیته‌ای ایجاد شد و سپس قانون اساسی به همه‌پرسی گذاشته شد و نهایتاً تصویب شد، اما دو قانون اساسی پیشین از این که در سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۲۸ میلادی، توسط مجلس مؤسسان ایجاد شد به شیوهٔ دموکراسی بود. زین‌العابدین رضوی خرم
او از جمله فرماندهان سپاه بود که در سال‌های آغازین جنگ داخلی سوریه در مرداد ۱۳۹۱ به همراه ۴۷ نفر دیگر، توسط مخالفان دولت سوریه ربوده شد. جمهوری اسلامی در اوایل جنگ داخلی سوریه، هرگونه دخالت در آن را تکذیب کرده و این افراد را شهروند عادی نامیده است که در حال زیارت بوده‌اند و به دروغ این نظامیان را بازنشسته معرفی می‌کرد. ربایندگان مخالف حکومت بشار اسد در سوریه، در مواردی خواسته‌هایی مانند توقف حمایت ایران از حکومت سوریه را مطرح و تهدید کردند که در صورت برآورده نشدن خواست‌هایشان، گروگان‌ها را به قتل خواهند رساند. عابدین خرم در ۲۰ دی ۱۳۹۱ به همراه ۴۷ نفر دیگر در ازای آزادی ۲۱۳۰ نفر که در زندان‌های سوریه به سر می‌بردند آزاد شدند. جنگ داخلی الجزایر
جنگ داخلی الجزایر یک درگیری مسلحانه بین دولت الجزایر و گروه‌های گوناگون شورشی اسلامگرا بود که در سال ۱۹۹۱ آغاز شد. برآوردها بیانگر آن است که این جنگ بین ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ نفر را به کام مرگ فرستاده‌است. این درگیری عملاً با پیروزی دولت، به دنبال تسلیم شدن جبهه نجات اسلامی و شکست جماعت مسلح اسلامی در سال ۲۰۰۲ به پایان رسید. با این وجود در برخی مناطق هنوز هم درگیری‌های اندکی ادامه دارد. نبرد حلب (۲۰۱۲–۲۰۱۶)
اعتراضات در سطح ملی علیه دولت بشار اسد از تاریخ ۱۵ مارس ۲۰۱۱ شروع شد که به عنوان بخشی از بهار عربی بود. اعتراضات ضد دولتی در چندین منطقه حلب در ۱۲ اوت ۲۰۱۱ از جمله منطقه ساخور حلب برگزار شد. در جریان تظاهرات در ساخور با حضور ده‌ها هزار نفر از افراد معترض، حداقل دو نفر از معترضین به ضرب گلوله کشته شدند. اعتراضات گسترده منظم در ماه مه ۲۰۱۲ در حلب آغاز شد. در این دوره، دولت تظاهرات‌های سازمان یافته‌ای نیز برای حمایت از خود به راه انداخت. حلب عاری از درگیری و عمدتاً پشتیبان دولت بود. ۱۶ ماه بعد، یعنی از ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲ جنگ حلب آغاز شد زمانی که گروه‌های شورشی از روستاهای مجاور به حلب نفوذ کردند، دولت با بمباران‌های سنگین شهر واکنش نشان داد. در ۱۶ فوریه ۲۰۱۲ مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ای را با ۱۳۷ رای موافق، ۱۲ مخالف و ۱۷ ممتنع تصویب کرد و از دولت سوریه خواست تا «فوراً به تمام نقض حقوق بشر و حملات علیه غیر نظامیان پایان دهد.»در ۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۹۵، طبق توافق آمریکا و روسیه آتش‌بس در حلب و اطراف آن برقرار شد. این آتش‌بس ساعاتی بیش دوام نیاورد و گروه‌های مخالف دولت به شهرک خان طومان واقع در جنوب غرب حلب، حمله کردند. روزنامه «السفیر» چاپ لبنان با انتشار گزارشی دربارهٔ نقض گسترده آتش‌بس در حلب توسط عناصر تروریستی نوشت: جیش الفتح که ساختار آن اخیراً با همپیمانی دیگر گروه‌های بازسازی شده‌است، با حمله به منطقه استراتژیک خان طومان واقع در جنوب حلب، آتش‌بس را نقض کردند. به دنبال این تحولات، وزارت امور خارجه سوریه، با ارسال دو نامه به سازمان ملل متحد جنایت را محکوم کرد و خواستار مجازات عاملان این جنایت و کشورهای حامی جنایتکاران شد. جنگ داخلی سوریه
سوریه طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱، شدیدترین خشک‌سالی ثبت‌شده در تاریخ خود را از سر گذراند که منجر به نابودی محصولات کشاورزی، افزایش قیمت مواد خوراکی و مهاجرت دسته‌جمعی خانواده‌های کشاورز به شهرها شد. این مهاجرت گسترده همراه با سرازیرشدن بیش از ۱/۵ میلیون نفر پناهنده جنگ عراق به سوریه، باعث افزایش فشار بر زیرساخت‌های کشور شد. وقوع این خشکسالی را با گرمایش جهانی مرتبط دانسته‌اند. گاه‌شمار جنگ داخلی سوریه
گاه‌شمار جنگ داخلی سوریه بر حسب سال، به توالی رخدادهای مهم در جنگ داخلی سوریه اشاره دارد. اعتراضات ۱۹۳۹ سوریه
اعتراضات ۱۹۳۹ سوریه، اعتراضات مردمی است که در پی اعلان قانون «آزادی شخصی» و جدایی استان اسکندرون از سوریه، سال ۱۹۳۹م روی داد. از ویژگی‌های این تظاهرات، راهپیمایی‌های گسترده و آشوب‌های خیابانی شدید است که ارتش مراکشی-فرانسوی در دمشق را وادار به واکنش کرد همچنین رئیس‌جمهور وقت و کابینه‌اش نیز مجبور به استعفا شدند. سوریه
سوریه در سال ۱۷۹۹ میلادی با فتح مصر توسط ناپلئون بناپارت به اشغال فرانسه درآمد. با استقلال نسبی مصر، سوریه نیز دوباره به عثمانی واگذار گردید. آزار مسیحیان و سرکوبی شورش‌های آنان در این شهر، راه مداخله بیش از پیش دولتهای اروپایی را به این کشور باز کرد. سرانجام در سال ۱۸۶۰ میلادی، فرانسه به‌عنوان کمک به سلطان عثمانی در اداره سوریه، نیروهای نظامی خود را در بیروت (که آن زمان جزو سوریه بود) پیاده کرد. با ورود دولت عثمانی به جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴، ملی‌گرایان عرب، زمینه را برای اجرای اهداف استقلال‌طلبانه خود مساعد دیده و شروع به فعالیت کردند. در همین زمان‌ها نیز زمینه برای ایجاد یک دولت یهودی در اسرائیل کنونی آغاز شده بود. در پایان جنگ جهانی اول و شکست عثمانی، امیر فیصل بن حسین (که بعدها پادشاه عراق شد) از سوی کنگره مردم سوریه که نخستین مجلس سوریه کنونی بود، انتخاب شد. فیصل در ۱۹۲۰ پادشاهی عربی سوری با پادشاهی فیصل اول اعلام شد. اما متفقین این پادشاهی را به رسمیت نشناختند و در سال ۱۹۲۰، نیروهای فرانسه پس از نبرد میسلون، این کشور را به تصرف خود درآوردند و سوریه و لبنان با رأی جامعه ملل، تحت قیمومیت فرانسه قرار گرفتند. در سال ۱۹۲۶ لبنان از سوریه تجزیه و کشوری جداگانه شد. پس از مذاکرات طولانی در سال‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۳۲ توافق‌هایی برای تأسیس سوریه خودمختار به‌عمل آمد. با سقوط فرانسه به دست آلمان در جنگ جهانی دوم سوریه تحت قیمومیت دولت فرانسه آزاد یا ویشی درآمد. در سال ۱۹۴۱م نیروهای انگلیس و فرانسه آزاد، سوریه را اشغال کردند. در همین سال سوریه استقلال خود را اعلام کرد و ژنرال کاترو، فرمانده نیروهای فرانسه آزاد استقلال و سپس تأسیس جمهوری سوریه را در شانزدهم سپتامبر ۱۹۴۱م اعلام کرد و تاج‌الدین الحسنی رئیس‌جمهور شد. با این وجود استقلال سوریه تا سال ۱۹۴۴ عملاً محقق نشد. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
حملات شیمیایی غوطه یک سری از حملات شیمیایی بود که در تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۳ از سوی دولت بشار اسد در منطقه غوطه در استان ریف دمشق در سوریه برای سرکوب مخالفان خود با پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران و روسیه و حزب‌الله لبنان رخ داد. منابع مخالفین حکومت سوریه آمار تلفات این حملات را بین ۳۲۲ تا ۱٬۷۲۹ نفر اعلام کردند. دیدبان حقوق بشر سوریه در کمترین برآورد، میزان تلفات را ۳۲۲ کشته تخمین زد و اعلام کرد که ۴۶ جنگجوی شورشی نیز در جمع کشته‌شدگان این حملات بوده‌اند. این حملات در مناطق تحت کنترل مخالفان بشار اسد و ایران رخ داد، در نتیجه دولت سوریه و ایران را مقصر و عامل حملات می‌دانستند. دولت سوریه در ابتدا وقوع حملات شیمیایی را انکار کرد، اما بعد مخالفان را مسئول این حملات دانست. تهاجم به شمال غربی سوریه (آوریل-ژوئن ۲۰۱۵)
تهاجم به شمال غربی سوریه (آوریل-ژوئن ۲۰۱۵) با نام نبرد پیروزی عملیات تهاجمی شورشیان سوری به استان‌های ادلب و حما در جریان جنگ داخلی سوریه بود. جنگ داخلی سوریه
گروه‌های کرد به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت کرد کشور بودند، اما مقامات حکومتی خطر بالقوه بدل شدن آنان به یک نیروی سیاسی اثرگذار را با حبس رهبران و ساکت کردن طوایف کُرد پاسخ دادند. کردها هم‌اکنون در جنگ با داعش، متحد دولت هستند. از سال ۲۰۱۲ کردها در سوریه به عنوان قوم به رسمیت شناخته شدند. دومین جنگ داخلی سودان
دومین جنگ داخلی سودان در ۱۹۸۳ آغاز شد گرچه ادامهٔ اولین جنگ داخلی سودان از ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۲ است. صحنه این جنگ اکثراً در جنوب سودان بود و یکی از طولانی‌ترین و خونین‌ترین جنگ‌های قرن بیستم به‌شمار می‌آید. از آغاز جنگ، ۱٫۹ میلیون نفر از غیرنظامیان در جنوب سودان کشته شدند و ۴ میلیون نفر بی‌خانمان شدند. آمار کشته‌های غیرنظامی جنگ یکی از بیشترین آمارهای تاریخ جهان پس از جنگ جهانی دوم است. جنگ داخلی سوریه
داعش از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ بر بخش‌های شرقی سوریه حکومت می‌کرد و حدود نیمی از خاک این کشور را در کنترل داشت هم با دولت‌های سوریه و عراق و هم با اپوزیسیون سوریه درگیر جنگ بود. از مارس سال ۲۰۱۹ مناطق تحت کنترل خود را، تماماً از دست داده‌است. روابط عراق و سوریه
هر دو کشور علیه دولت اسلامی عراق و شام (داعش) جنگیدند. در جنگ داخلی سوریه ، داوطلبان عراقی در کنار ارتش سوریه در سوریه می جنگند. این دو کشور بخشی از ائتلاف روسیه - سوریه - ایران - عراق هستند که در نتیجه توافق در اواخر سپتامبر ۲۰۱۵ بین روسیه ، ایران ، عراق و سوریه برای "کمک و همکاری در جمع آوری اطلاعات در مورد داعش به بر اساس بیانیه صادر شده توسط فرماندهی عملیات مشترک عراق ، با پیشرفت های این گروه مبارزه کنید. از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ ، عراق از طرف دولت سوریه به جنگ داخلی سوریه پیوست و به نابودی دولت اسلامی عراق و شام در داخل این کشور کمک کرد. معره نعمان
در دوران جنگ داخلی سوریه شهر معره نعمان در ۲ ژوئن ۲۰۱۱ در کانون اعتراضات خیابانی علیه بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه قرار گرفت. در آن زمان این شهر چندین بار میان ارتش سوریه و ارتش آزاد سوریه، دست به دست شده بود. ارتش آزاد سوریه کنترل این شهر را در دسامبر ۲۰۱۱ به دست گرفت. اما دولت سوریه این شهر را در ژانویه ۲۰۱۲ از مخالفان پس گرفت. در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۲، ارتش آزاد سوریه مجدداً شهر را به کنترل خود درآورد اما بار دیگر ارتش سوریه در ماه اوت ۲۰۱۲ شهر را بازپس گرفت. سرانجام ارتش آزاد سوریه در ماه اکتبر ۲۰۱۲ پس از درگیری شدید با نیروهای دولتی، دوباره این شهر را به تصرف خود درآورد. سیاست خارجی حسن روحانی
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیم‌گیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالت‌های کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخابات ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تأکید کرد. محاصره فوعه و کفریا
محاصره فوعه و کفریا محاصره شهرهای فوعه و کفریا با اکثریت جمعیت شیعه و کنترل نیروهای دولتی سوریه در استان ادلب در طول جنگ داخلی سوریه بود. این محاصره با هجوم شورشیان به مرکز این استان در مارس ۲۰۱۵ آغاز شد که منجر به تسخیر ادلب شد. در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸، نیروهای دولتی محاصره‌شده در فوعه و کفریا با شورشیان تحت رهبری سازمان آزاد سازی سوریه به توافق رسیدند تا خود و غیرنظامیان از دو شهر خارج شوند. شورش عراق (۲۰۱۱–۲۰۱۳)
شورش پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ بود. پس از خروج ارتش ایالات متحده، میزان خشونت افزایش یافت، گروه‌های شبه نظامی سنی اکثریت این کشور شیعه جمعیت را برای تضعیف اعتماد به نفس در دولت شیعه مورد هدف حملات قرار دادند و تلاش‌های دولت برای محافظت از مردم بدون پشتیبان گیری آمریکایی بود. شورش گروه‌های مسلح در داخل عراق باعث جنگ داخلی سوریه، در سال ۲۰۱۴ شد. بسیاری از گروه‌های سنی علیه دولت سوریه ایستاده بودند، که گروه‌های شیعه برای حمایت نقل مکان کردند، و اعضای متعددی از هر دو فرقه نیز از مرز برای جنگ در سوریه رفتند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
از سال ۲۰۱۱ که جمهوری اسلامی به پشتیبانی از حکومت بشار اسد برخاسته، هزینه مالی زیادی صرف جنگ در این کشور کرده‌است. از سال ۲۰۱۱ ایران علاوه بر کمک‌های نظامی و فرستادن محموله‌های حاوی نفت به قیمت ارزان‌تر از بازار، وامی به مبلغ ۳٫۶ میلیارد دلار در اختیار دولت سوریه قرار داد. پرویز فتاح، رئیس بنیاد مستضعفان، در برنامه‌ای از تلویزیونی اعتراف کرد که قاسم سلیمانی برای پرداخت حقوق لشکر فاطمیون به وی مراجعه کرده‌است، همچنین حشمت‌الله فلاحت‌پیشه عضو پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس گفته‌است که جمهوری اسلامی ایران ۲۰ تا۳۰ میلیارد دلار به سوریه کمک کرده‌است. دومیناته
. جنگ داخلی روم (به ایتالیایی: Guerra civile romana) در سال های 306 تا 324 میلادی اشاره به جنگ های طولانی مدت بیست ساله ای دارد که میان جناح های گوناگون مدعی تاج و تخت (آگوستوس ها، سزار ها، و غاصبان قدرت) در بخش های گوناگون امپراتوری روم به وقوع پیوستند و در پایان، کنستانتین کبیر بر بقیه پیروز شد و بدینگونه توانست اقتدار امپراتوری را بار دیگر در دستان یک امپراتور متمرکز کند و به نظام حکومت چهارنفره (تترارشی) پایان دهد. جنگ داخلی سوریه
روسیه، ایران و حزب‌الله لبنان از جمهوری عربی سوریه و نیروهای مسلح سوریه حمایت می‌کنند و روسیه از سپتامبر ۲۰۱۵ در حال اجرای حملات هوایی و دیگر عملیات‌های نظامی در سوریه است. ائتلاف بین‌المللی تحت رهبری ایالات‌متحده آمریکا که در سال ۲۰۱۴ با هدف مبارزه با داعش تأسیس شد حملات هوایی علیه داعش و برخی از اهداف دولتی و حامی دولت انجام داده‌است. آن‌ها همچنین نیروهای ویژه و واحدهای توپخانه را برای درگیری با داعش در زمین مستقر کرده‌اند. ایالات‌متحده از سال ۲۰۱۵ از اداره خودمختار شمال و شرق سوریه و شاخهٔ نظامی آن، نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، حمایت مادی، مالی و لجستیکی کرده‌است. ترکیه از ماه اوت سال ۲۰۱۶ به‌طور مستقیم در عملیات علیه دولت سوریه شرکت داشته‌است، نه تنها در حملات هوایی علیه داعش در کنار ائتلاف به رهبری آمریکا مشارکت داشته‌است، بلکه فعالانه از معارضان سوری حمایت می‌کند و بخش‌هایی از شمال سوریه را در کنترل دارد در حالی که درگیر نبرد زمینی قابل‌توجهی با SDF، داعش و دولت سوریه است. بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۷، جنگ داخلی سوریه به لبنان کشیده شد و مخالفان و حامیان دولت سوریه برای مبارزه و حمله به یکدیگر در خاک لبنان، به لبنان سفر کرده‌اند و گروه‌هایی نظیر داعش و جبهه النصره نیز با ارتش لبنان درگیر شده‌اند. علاوه بر آن، اسرائیل نیز به تبادل آتش با حزب‌الله و نیروهای ایرانی می‌پردازد که حضور آن‌ها در جنوب غربی سوریه را به عنوان یک تهدید برای خود تلقی می‌کند. این کشور همچنین حملات مکرری را در سایر مناطق سوریه از زمان آغاز جنگ انجام داده‌است که عمدتاً نیروهای دولتی سوریه و شبه‌نظامیان ایرانی و حزب‌الله را هدف قرار می‌دهد. تاریخ لیبی
جنگ داخلی لیبی، در سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۱ میلادی)، بدنبال بالاگرفتن اعتراضات و راهپیمایی‌های خیابانی مخالفان و سپس شورش سراسری، علیه حکومت لیبی و رهبر آن، معمر قذافی با سرکوب شدید اعتراضات شکل گرفت. این اعتراضات از ۲۳ دی ۱۳۸۹ خورشیدی (۱۳ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی)، در این کشور آغاز شد و از روز ۲۸ بهمن ۱۳۸۹ (۱۷ فوریه ۲۰۱۱ میلادی) به‌شکلی گسترده‌تر و بتدریج به صورت شورش سراسری درآمد که با برخوردهای خونین و خشونت‌آمیز حاکمیت با مردم معترض روبرو شد و همه شهرهای لیبی را دربرگرفت. و به جنگ‌های شهری و بین شهری، میان مخالفین و هواداران حکومت منجر شد. نیروهای مخالف حکومت از جانب شرق به غرب شهرهای لیبی را تحت کنترل خود قرار دادند و در شهر شرقی بنغازی، دومین شهر بزرگ کشور، دولت موقت تشکیل دادند. شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای دارایی‌های قذافی و ده نفر از نزدیکان او را توقیف کردند و مسافرت آنان به سایر نقاط جهان را محدود ساخت. براساس این قطعنامه، اقدامات قذافی و نزدیکانش توسط دادگاه جنایات بین‌المللی پیگیری شد. در ۶ تیر (۲۷ ژوئن ۲۰۱۱ میلادی) دستور بازداشت قذافی صادر شد. در پیشروی‌های مخالفین بیشتر شهرهای شرق کشور و نیمی از شهرهای شمال غربی به کنترل آن‌ها درآمد و تنها پایتخت لیبی (طرابلس) و چندین شهر دیگر در غرب کشور دردست نیروهای دولتی باقی‌ماند. در اوایل ماه مارس شهرهای شرق لیبی از جمله بنغازی و چندین شهر دیگر مورد هجوم موشکی نیروهای قذافی قرار گرفتند. در این زمان اعضای شورای امنیت برای ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی به توافق رسیدند.[۶] در این درگیری‌ها طی چندماه، چندین بار نیروهای دولتی بعضی شهرهای در دست مخالفین را تصرف کرده و مجدداً از آن‌ها رانده شدند. در ۲۹ مرداد ۱۳۹۰ (۲۰ اوت ۲۰۱۱ میلادی) مخالفین توانستند همه شهرهای مذکور را در دست خود بگیرند. در ۳۱ مرداد (۲۲ اوت) مخالفین به طرابلس نفوذ کردند و وارد میدان سبز شدند. مخالفان در۱ شهریور (۲۳ اوت) توانستند با گذر از باب‌العزیزیه به محل اقامت قذافی وارد شوند. علی‌رغم اینکه گزارش‌های قبلی حضور قذافی و خانواده‌اش در باب‌العزیزیه را تأیید می‌کرد، مخالفان اثری از آن‌ها نیافتند. سرانجام مخالفان پس از اشغال شهر سرت زادگاه قذافی او را به قتل می‌رسانند. اردوگاه یرموک
از اواخر سال ۲۰۱۲ در آغاز جنگ داخلی سوریه این اردوگاه شاهد درگیری‌های شدید میان ارتش آزاد سوریه (مخالف دولت اسد) و متحدان فلسطینی آن در مقابل نیروهای جبهه مردمی برای آزادی فلسطین - فرماندهی کل با حمایت ارتش سوریه بود که باعث تخریب گسترده در آن شد. در ۵ دسامبر نبردی خونینی بین این دو گروه در یرموک درگرفت که در ۱۷ دسامبر به پیروزی شورشیان و فرار احمد جبرئیل رهبر سازمان به شهر طرسوس منجر شد. گزارش شده که بسیاری از نیروهای جبهه خلق نیز در جریان این حوادث از این سازمان جدا شده و به جمع شورشیان پیوسته‌اند. پس از این حوادث احمد جبرئیل به دلیل ایجاد جنگ داخلی بین فلسطینیان مورد انتقاد گروه‌های فلسطینی قرار گرفت و از مجلس ملی فلسطین اخراج شد. نقض حقوق بشر در جنگ داخلی سوریه
بر طبق آخرین آمارها، روی هم رفته، در جنگ داخلی سوریه بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته‌اند و نیز میلیون‌ها تن زخمی و زندانی و بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم، آواره شده‌اند.کمیساریای عالی حقوق بشر در سازمان ملل متحد تأیید می‌کند که تعداد ۹ کشتارجمعی در فاصله زمانی ۲۰۱۲ تا نیمه ژوئیه ۲۰۱۳ که توسط دولت سوریه و شبه‌نظامیان وابسته به آن که در ۸ رخداد مجزا انجام‌شده است، مورد شناسایی قرارگرفته‌است و در مقابل، یک گزارش نیز از موارد مشابه از گروه‌های مخالف، گزارش‌شده‌است. جنگ داخلی روسیه
جنگ داخلی روسیه (روسی: Гражда́нская война́ в Росси́и, تلفظ، گراژدانسکایا ووینا و راسیی؛ نوامبر ۱۹۱۷ – ۲۵ اکتبر ۱۹۲۲) یک جنگ داخلی چند حزبی در قلمرو امپراتوری روسیه سابق بود که بلافاصله پس از انقلاب روسیه آغاز شد که درآن جناح‌های سیاسی برای بدست گرفتن قدرت بایکدیگر به رقابت پرداختند. از دوره ۱۹۲۰–۱۹۱۷ معمولاً به‌عنوان جنگ کمونیسم یاد می‌شود که در طی آن، رژیم جدید علاوه بر کشمکش با نیروهای ضدانقلاب داخلی و متحدان خارجی آنها، کوشش کرد تا کنترل دولت را بر تمام فعالیت‌های اقتصادی برقرار سازد. دو گروه بزرگ نظامی به نام ارتش سرخ، که برای منافع بلشویک‌های کمونیست به رهبری ولادیمیر لنین می‌جنگیدند، و نیروهای متحدی که اتحادیه ناپایداری از گروه‌های بلشویک ستیز بودند. آنها در اصطلاح عامه ارتش سفید خوانده می‌شدند که دارای منافع مختلفی مانند سلطنت طلبی، اقتصاد سرمایه‌داری و فرم‌های دیگری از نوع سوسیالیسم، هرکدام با عقاید دموکراسی و ضد دموکراسی بودند. علاوه برآن ارتش‌های غیرایدئولوژی موسوم به ارتش سبزها با بلشویک‌ها و سفیدها مبارزه می‌کردند. هشت کشور خارجی علیه ارتش سرخ و حمایت از سفیدها که عمدتاً از کشورهای متفقین جنگ جهانی اول بودند که پیروز جنگ شده بودند، در جنگ داخلی مداخله می‌کردند. ارتش سرخ سفیدها را در سال ۱۹۱۹ در اوکراین و شرق سیبری که تحت رهبری الکساندر کولچک بودند شکست می‌دهد. باقی‌مانده سفیدها تحت رهبری پیتر نیکولاویچ ورنگل در شبه جزیره کریمه در اواخر سال ۱۹۲۰ شکست می‌خورد. جنگ البته تا دوسال دیگر ادامه یافت و نبردهای کوچک با باقی مانده‌های سفیدها در خاور دور تا سال ۱۹۲۳ ادامه داشت. جنگ درسال ۱۹۲۳ به دلیل تحکیم جایگاه دولت جوان بلشویک اسما پایان یافت ولی مقاومت علیه بلشویک‌ها تا سال ۱۹۳۴ در آسیای میانه همچنان ادامه داشت. تلفات این جنگ حدود ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود که اغلب آن از غیرنظامیان بودند. جنگ داخلی روسیه به عنوان یکی از بزرگترین فاجعه ملی تلقی می‌شود که اروپا تابه حال بخود دیده بود. حلب
در اواخر ژوئیه ۲۰۱۲، درگیری به جدیت به حلب رسید که شورشیان در مناطق حومه شهر، اولین حمله خود را انجام دادند. ظاهراً شورشیان در تلاش بودند تا از این حمله دستاوردی بدست آورند که در هنگام حمله دمشق به دست آورده بودند. از آن زمان به بعد، برخی از «مخرب‌ترین بمباران و شدیدترین جنگ» در حلب، اغلب در مناطق مسکونی، رخ داد. در تابستان، پاییز و زمستان سال ۲۰۱۲، جنگ خانه به خانه بین مخالفان مسلح و نیروهای دولتی ادامه یافته‌بود و تا بهار ۲۰۱۳ ارتش سوریه خود را در بخش غربی شهر حلب مستقر کرده‌بود (نیروهای دولتی در پایگاه نظامی در بخش جنوبی شهر فعالیت می‌کردند) و مخالفان مسلح در قسمت شرقی در منطقه بی‌طرف مستقر بودند. طبق برآورد یک سازمان بشردوستانه بین‌المللی از تلفات، ۱۳٬۵۰۰ تن کشته، ۱٬۵۰۰ نفر زیر ۵ سال و ۲۳٬۰۰۰ نفر مجروح شدند. پاسگاه‌های پلیس محلی در شهر کانون درگیری بودند. مرز ترکیه–سوریه
از آنجا که ترکیه عضوی از پیمان ناتو (۱۹۵۲) و سازمان امنیت و همکاری اروپا (۱۹۷۳) است، مرز آن با سوریه را می‌توان مرز بیرونی این سازمان و اتحادیه دانست. از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱، شروع تنش‌ها شدید در آن سوی مرز، تعداد زیادی از مردم سوریه مجبور به مهاجرت و فرار از کشور شدند و به کشور ترکیه پناهنده شدند. از سال ۲۰۱۴ ترکیه برای کنترل ورود پناه‌جویان اقدام به ایجاد سد مرزی نمود نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
برخی از کارشناسان و رسانه‌های منتقد، بر این باورند که نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه شده‌است، که پی‌آمد آن مرگ صدها هزار نفر، میلیون‌ها آواره، میلیاردها دلار خسارت اقتصادی و ایجاد گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره شده‌است. مداخله حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه
مداخله حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه حزب‌الله لبنان در جنگ داخلی سوریه برای حمایت از بشار اسد دست به مداخله نظامی زد. نمونه‌ای بارز از مداخله نظامی حزب‌الله در سوریه نبرد القصیر است. اکونومیست هفته‌نامه خبری و بین‌المللی در گزارشی، حزب‌الله را متهم به ارتکاب جرایم جنگی در سوریه می‌کند این روزنامه در ادامه می‌نویسد که تلفات حزب‌الله در سوریه از ۱۰۰۰ تن تجاوز کرده‌است که این میزان تلفات انسانی حزب‌الله در صورت درستی از جنگ ۳۳ روزه بیشتر است.سید حسن نصرالله در یکی از سخنرانی‌های خود گفته‌است که تا هر زمان که شرایط ایجاب کند حزب‌الله در سوریه باقی خواهد ماند. همچنین حسن نصرالله با وجود اینکه منابع اطلاع‌رسانی دیگر تلفات این حزب بیش از ۱۰۰۰ تن برآورد کرده‌است تصریح کرد که تلفات حزبش از ۲۵۰ تن در جنگ داخلی سوریه تجاوز نکرده‌است. محاصره حمص
محاصره حمص درگیری نظامی بین ارتش عربی سوریه و اپوزیسیون سوریه بود که در شهر حمص و در خلال جنگ داخلی سوریه در جریان بود. این محاصره از مه ۲۰۱۱ تا مه ۲۰۱۴ یعنی به مدت سه سال به طول انجامید و در نهایت مخالفان دولت شکست خورده و مجبور به عقب‌نشینی از شهر شدند. جنگ داخلی سومالی (۲۰۰۹-اکنون)
جنگ در سومالی از سال ۲۰۰۹ تا اکنون () بخشی از جنگ داخلی سومالی به‌شمار می‌رود که در جنوب سومالی در جریان است. این نزاع در فوریه ۲۰۰۹ با درگیری نیروهای دولت فدرال سومالی به کمک نیروهای حافظ صلح اتحادیه آفریقا و چندین گروه نظامی اسلامی آغاز شد. این خشونت‌ها باعث آوارگی هزاران نفر از مردم در بخش جنوبی این کشور شده‌است. در ۱۶ اکتبر ۲۰۱۱، ارتش کنیا از مرز سومالی به منظور حمله به نیروهای الشباب و ایجاد یک منطقه حائل در برابر آنها عبور کرد. استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی سوریه
در آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ نگرانی‌هایی در مورد امنیت مکان‌های نگهداری تسلیحات شیمیایی سوریه و همچنین در مورد استفاده احتمالی سلاح‌های شیمیایی مطرح شد. در ژوئیه ۲۰۱۲ سخنگوی وزارت امور خارجه سوریه اظهار داشت: هیچ گونه اسلحه شیمیایی یا بیولوژیکی استفاده نمی‌شود. . . همه این انواع سلاح‌ها در انبار و تحت امنیت و نظارت مستقیم نیروهای مسلح سوریه است و هرگز از آنها استفاده نمی‌شود مگر اینکه سوریه در معرض تجاوز خارجی قرار بگیرد. " جنگ داخلی سوریه
تعداد قربانیان جنگ تا سال ۲۰۱۵ بین ۲۲۰ هزار نفر (برآورد سازمان ملل) تا ۳۱۰ هزار نفر (برآورد دیده‌بان حقوق بشر) بوده‌است. حدود ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر خانه خود را از دست داده‌اند. از این تعداد ۱٫۷ میلیون نفر به ترکیه، ۱٫۲ میلیون نفر به لبنان، ۶۲۵ هزار نفر به اردن و ۲۴۵ هزار نفر به عراق پناهنده شده‌اند طبق تخمین سازمان دیده‌بان حقوق بشر از اویل جنگ داخلی تا ژوئن ۲۰۱۸ بیش از ۶۵۰ هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. جنگ داخلی سومالی
پس از خروج UNOSOM II در مارس ۱۹۹۵، درگیری‌های نظامی بین جناح‌های محلی، عموماً شدیدتر و محلی‌تر شد. ابتکارات صلح و آشتی محلی که بین سالهای ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ در بخش جنوب مرکزی کشور انجام شده بود نیز عموماً تأثیر مثبتی داشت. بشار اسد
در سال ۲۰۱۱ با بالا گرفتن اعتراضات مردمی در جهان عرب، تظاهراتی نیز در شهرهای مختلف سوریه نظیر حمات، جبله، دمشق، لاذقیه، درعا و حمص به وقوع پیوست که با سرکوب ارتش سوریه مواجه شد. تظاهراتی پراکنده‌ای در شهرهای دیگر سوریه نیز بوقوع پیوست که در سه شهر حمص، درعا و حما شدیدتر بود. بشار اسد در ابتدا در مورد این اعتراضات در رسانه‌های سوریه نظری نمی‌داد. اما پس از اینکه سرکوبها توسط ارتش بالا گرفت و هم چنین در برخی شهرها بخصوص در شهر حمص قیام مسلحانه توسط ارتش آزاد سوریه علیه حکومت وی رخ داد به مصاحبه با رسانه‌های دولتی سوریه پرداخت و علت این اعتراضات در سوریه را اسرائیل دانست، او اعلام کرد که با اقتدار در برابر این توطئه‌ها می‌ایستد. اتحادیه عرب پس از خیزش سوریه ۲۰۱۲-۲۰۱۱ و کشته شدن هزاران معترض سوری توسط حکومت بشار اسد، عضویت سوریه در اتحادیه عرب به حالت تعلیق درآورد.پس از اینکه اتحادیه عرب اعلام کرد که حضور بازرسان در سوریه بی‌فایده است، در شورای امنیت پس از پنج روز رایزنی، سرانجام در ۴ فوریه ۲۰۱۲ و پس از گذشت یازده ماه از خیزش سوریه، دولت‌های چین و روسیه با قطعنامه‌ای که پایان حکومت بشار اسد را خواسته بود مخالفت و آن را وتو کردند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
در آوریل ۲۰۱۱، رئیس‌جمهور ایالات متحده، باراک اوباما و سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، سوزان رایس، ایران را به کمک مخفیانه به اسد برای خنثی کردن اعتراضات متهم کردند. و گزارش‌هایی از معترضین سوری وجود دارد که ادعا می‌کردند برخی از اعضای نیروهای امنیتی به زبان فارسی حرف می‌زدند. دولت اسلامی عراق و شام در لیبی
در پی جنگ داخلی لیبی ۲۰۱۱، که منجر به برکناری سرهنگ معمر قذافی و حکومتش شد، بسیاری از جنگجویان شورشی به سوریه رفتند تا در کنار گروه‌های ستیزه جویی که با بشار اسد و وفادارانش در جنگ داخلی سوریه می‌جنگیدند، بجنگند. در سال ۲۰۱۲، گروهی از لیبیایی‌هایی که در سوریه می‌جنگیدند تشکیل بریگاد بتار را اعلام کردند. بریگاد بتار بعدتر با داعش اعلام بیعت کرد و برایش هم در عراق و هم در سوریه جنگید. جنگ داخلی لیبی (۲۰۱۱)
جنگ داخلی یا انقلاب ۲۰۱۱ لیبی، که با نام انقلاب ۱۷ فوریه نیز شناخته می‌شود، از اواسط فوریه سال ۲۰۱۱ میلادی، به‌دنبال بالا گرفتن اعتراضات و راهپیمایی‌های خیابانی مخالفان و سپس شورش سراسری علیه حکومت لیبی و رهبر آن، معمر قذافی آغاز شد. ادامه این خشونت‌ها همراه بود با درگیری‌ها و سرکوب‌های شدید که در نهایت در اکتبر ۲۰۱۱ میلادی با سرنگونی حکومت معمر قذافی به پایان رسید. گاه‌شمار جنگ داخلی سوریه
همچنین ده‌ها نفر در گلوله‌باران شهرهایی در حومه استان‌های حلب و ادلب، کشته شدند. بنا بر اعلام دیده‌بان حقوق بشر سوریه، نیروهای دولتی به شهر اریحا در استان ادلب یورش برده و ده‌ها منزل را به آتش کشیدند. شهر المیادین در حومه دیرالزور نیز شاهد یورش نیروهای دولتی و دستگیری ده‌ها تن از اهالی آن بود. ویدیوهایی که توسط فعالان در اینترنت منتشر شده‌است نشان می‌دهد که صدها نفر در نقاط مختلف حلب در راهپیمایی‌های ضد دولتی شرکت کرده‌اند.تنها طی یکماه اخیر بیش از ۱۱۰۰ غیرنظامی در این منطقه کشته شده‌اند. بنا بر اعلام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد حدود ۳۹۰ هزار نفر در غوطهٔ شرقی در جهنمی روز زمین به سر می‌برند.در جنگ داخلی سوریه، تا کنون، بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته شده و میلیون‌ها نفر نیز زخمی و زندانی گشته‌اند؛ همچنین بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم آواره شده‌اند. حافظ اسد
کشتار حما یک عملیات نظامی در فوریه ۱۹۸۲ بود که با یورش همه‌جانبهٔ نیروهای مسلح بعثی سوریه به این شهر به منظور سرکوب شورش مخالفان حکومت حزب بعث سوریه و دولت حافظ اسد صورت گرفت. رفعت اسد فرماندهی این عملیات را برعهده داشت و در این عملیات، برای آن که حکومت برادرش حافظ اسد را مستحکم تر سازد و مخالفانش را نابود کند، بنابر تخمین عفو بین‌الملل بین ۱۷۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ نفر از مردم غیرنظامی سوریه را به قتل رساند. بهار عربی
در اواخر ماه نوامبر و اوایل دسامبر، منطقه عمروبابا در حمص تحت کنترل مخالفان مسلح سوریه درآمد. اواخر دسامبر ۲۰۱۱، جنگ بین نیروهای امنیتی دولت و ارتش شورشی آزاد سوریه در استانداری ادلب شدت یافت. شهرها در ادلب و محله‌ها در حمص و حمات به کنترل مخالفان درآمدند، در طی این زمان عملیات نظامی در حمص و حمات بازایستاد شد و متوقف شد. بیش از ۷۲۰۰ نفر (تا تاریخ ۵ فوریه ۲۰۱۲) از معترضان سوری، توسط نیروهای نظامی و امنیتی دولت بشار اسد کشته شده‌اند و بین ۶۰۰۰۰–۸۰۰۰۰ نفر از معترضان در این کشور دستگیر شده‌اند و ۱۲ هزار و ۴۰۰ نفر هم از سوریه گریخته‌اند، که این اقدامات از سوی بان کی‌مون دبیرکل سازمان ملل متحد محکوم شده‌است. اتحادیه عرب تلاش زیادی برای فشار بر دولت سوریه برای توقف حملات داشت. سرانجام در دی ماه ۱۳۹۰ نخستین گروه از ناظران عربی وارد سوریه شدند. اما به دلیل وسعت کشتارها این مأموریت با اعتراض اتحادیه عرب در بهمن ۱۳۹۰ خاتمه یافت. یکی از اقدامات دولت در پاسخ به اعتراضات همه‌پرسی قانون اساسی سوریه ۱۳۹۰ بود که پس از اصلاحاتی برگزار شد و بیش از نیمی از واجدان شرایط رأی مثبت دادند. جنگ داخلی یمن (۲۰۱۵–کنون)
جنگ داخلی یمن نبردی است که از سال ۲۰۱۵ میلادی میان دو جناح که هریک خود را دولت یمن می‌داند با همراهی حامیان و متحدان آن‌ها درگرفته است. نبرد میان نیروهای دولت عبدربه منصور هادی و حراک جنوبی به مرکزیت عدن با جنبش حوثی‌ها و نیروهای طرفدار علی عبدالله صالح رئیس‌جمهور پیشین و بسیج مردمی حوثی‌ها در جریان است. رهبری سید علی خامنه‌ای
حزب‌الله یکی از مبارزان اصلی در جنگ داخلی سوریه بوده و به تضمین بقای دولت اسد مورد حمایت ایران کمک کرده‌است. پشتیبانی فعال و استقرار نیروها از سال ۲۰۱۲ آغاز شد و پس از آن به‌طور مداوم افزایش یافت. حزب‌الله چندین هزار جنگجو در سوریه مستقر کرد و تا سال ۲۰۱۵ تاکنون ۱۵۰۰ جنگنده را در جنگ از دست داد. حزب‌الله همچنین برای جلوگیری از نفوذ شورشیان از سوریه به لبنان بسیار فعال بوده‌است، زیرا یکی از فعال‌ترین نیروهای درگیر جنگ داخلی سوریه در لبنان است. گفته می‌شود تا مارس ۲۰۱۹، ۶۷۷ مبارز حزب‌الله لبنان در سوریه کشته شده‌اند. جنگ داخلی عراق (۲۰۱۷–۲۰۱۴)
جنگ داخلی عراق یک درگیری مسلحانه جاری در خاورمیانه است. این جنگ داخلی در سال ۲۰۱۴ میلادی، با فتح فلوجه و موصل و مناطق عمده‌ای در شمال عراق توسط دولت اسلامی عراق و شام (داعش) تشدید شد. سیاست در سوریه
قانون اساسی در تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۱۲م صادر شد که پنجمین قانون اساسی دائم کشور سوریه از تاریخ تشکیل این کشور به مفهومی کنونی، از تاریخ ۱۹۲۰م است. تدوین این قانون اساسی به دست کمیته‌ای که بشار اسد مکلفش کرده بود آماده شد و پس از همه‌پرسی که در تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۱۲م انجام شد به تصویب رسید. مخالفین دولت مرکزی سوریه از مردم در خلال جنگ داخلی سوریه که از مارس ۲۰۱۱ شروع شده بود خواستند که شرکت در این همه‌پرسی را تحریم کنند. این قانون اساسی جدید برای فرونشاندن خیزش مردم سوریه اجرایی شد. قانون اساسی پیشین در زمان حکومت حافظ اسد در تاریخ مارس ۱۹۷۳م به نحوه مشابهی تصویب شد، چنانچه کمیته‌ای ایجاد شد و سپس قانون اساسی به همه‌پرسی گذاشته شد و نهایتاً تصویب شد، اما دو قانون اساسی پیشین از این که در سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۲۸ میلادی، توسط مجلس مؤسسان ایجاد شد به شیوهٔ دموکراسی بود. دخالت روسیه در جنگ داخلی سوریه
روسیه از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ چه از نظر سیاسی، چه کمک نظامی، و از سپتامبر ۲۰۱۵ از طریق دخالت مستقیم نظامی در سوریه فعالیت داشته‌است. این دومین بار از زمان پایان جنگ سرد است که روسیه خود را درگیر جنگ مسلحانه در خارج از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی کرده‌است. از اکتبر ۲۰۱۱، روسیه به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد که دارای حق وتو می‌باشند بارها قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل را که خواستار استعفای رئیس‌جمهور سوریه بشار اسد و همچنین امکان تحریم‌های سازمان ملل را علیه دولت اسد را وتو نموده‌است. رهبری سید علی خامنه‌ای
علی خامنه‌ای در سپتامبر ۲۰۱۱ به صراحت اعلام کرد که طرفدار دولت سوریه است. هنگامی که جنگ داخلی سوریه آغاز شد، گزارش‌های فزاینده ای در مورد حمایت نظامی ایران و آموزش نیروری نظامی ایرانی در سوریه وجود داشت. ایران و سوریه متحدان استراتژیک نزدیکی هستند و ایران پشتیبانی قابل توجهی از دولت سوریه در جنگ داخلی سوریه می‌کند از جمله پشتیبانی لجستیکی، فنی و مالی و همچنین آموزش و برخی از ارسال نیروهای رزمی. ایران بقای دولت سوریه را برای منافع منطقه ای خود بسیار مهم می‌داند. حسن روحانی
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته‌است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیم‌گیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالت‌های کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخابات ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تأکید کرد. کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای شیمیایی
دولت سوریه پس از بحران استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی در سال ۲۰۱۳ و تهدید نظامی ایالات متحده آمریکا، مجبور به پیوستن به این کنوانسیون شد. سوریه
در سال ۱۹۷۳م سوریه دوباره در جنگ اعراب و اسرائیل شرکت کرد و خسارات زیادی بر اسرائیل وارد آورد. در سال ۱۹۸۲ سوریه به‌دنبال هجوم صهیونیستها به جنوب آن تا حدی درگیر نبرد لبنان بود. در حال حاضر (۲۰۱۹ میلادی) ریاست جمهوری بر عهده بشار اسد فرزند حافظ اسد است. فرزند دیگر وی باسل اسد که همه مقدمات برای جانشینی او به قدرت آماده بود در یک سانحه کشته شد. ارتش آزاد سوریه
ریاست ستاد مشترک ارتش آزاد از فوریه ۲۰۱۴ به عهده عبدالله البشیر است. ارتش آزاد در شورای عالی نظامی سوریه با تعدادی از گروه‌های اسلام‌گرای میانه‌رو همکاری می‌کند و یگان‌های آن در مناطق کردنشین با همکاری یگان‌های مدافع خلق کرد و شورای نظامی سریانی با داعش می‌جنگند. در ابتدای جنگ داخلی سوریه ارتش آزاد در مناطق مختلف کشور حضور داشت اما در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ درگیر جنگ با گروه‌های اسلامگرا شده و در مناطق شمالی کشور نیروهای اسلامگرا قدرت بیشتری پیدا کردند. در فوریه ۲۰۱۴ جبهه جنوبی ارتش آزاد با اتحاد ۵۸ یگان در جنوب کشور را تشکیل شد و بر بیشتر مناطق استان درعا در جنوب دمشق مسلط شدند. علاوه بر پایگاه اصلی ارتش آزاد در جنوب، نیروهای ارتش آزاد در منطقه حما و حمص، حلب و ادلب نیز فعال هستند و همراه با یگان‌های مدافع خلق کرد در جنگ‌های ادامه‌دار کوبانی و تل ابیض علیه داعش شرکت کرده‌اند. جنگ‌افزار شیمیایی
بنابه گزارش‌های سازمان ملل حکومت سوریه در جنگ داخلی سوریه در موارد بسیاری از جنگ‌افزار شیمیایی استفاده کرده‌است. از این حمله‌ها می‌توان به حمله شیمیایی خان شیخون، حملات شیمیایی غوطه، حمله شیمیایی دوما (۲۰۱۸) اشاره کرد. دولت سوریه دست داشتن در این حملات را انکار کرده و آن را به شورشیان نسبت می‌دهد. یک مورد هم از استفاده از جنگ‌افزار شیمیایی توسط داعش ثبت شده‌است. حزب‌الله لبنان
از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال۲۰۱۱، اسرائیل به‌طور مرتب حملاتی را در سوریه انجام می‌دهد، که بیشتر نیروهای ایران و حزب‌الله لبنان و نیروهای دولتی سوریه، را هدف قرار می‌دهد. شب جمعه ۳ سپتامبر ۲۰۲۱ یک ناظر جنگ سوریه گفت: اسراییل در طول شب با موشک به مواضع نظامی گروه‌های حامی ایران، در حومه برزه و جمرایا در نزدیکی دمشق پایتخت سوریه حمله کرد. تاریخ سوریه
در سال ۱۹۷۳م سوریه دوباره در جنگ اعراب و اسرائیل شرکت کرد و خسارات زیادی بر اسرائیل وارد آورد. در سال ۱۹۸۲ سوریه به‌دنبال هجوم صهیونیستها به جنوب آن تا حدی درگیر نبرد لبنان بود. در حال حاضر (۲۰۱۴) ریاست جمهوری بر عهده بشار اسد فرزند حافظ اسد است. فرزند دیگر وی ملقب به (اباباسل) که همه مقدمات برای جانشینی او به قدرت آماده بود در یک سانحه کشته شد.