غربزدگی از منظر فردید به چه معناست؟
اندیشه غرب‌زدگی
اصطلاح غربزدگی را فردید متعلق به خود می‌داند. وی عنوان می‌کند که این عبارت زمانی که در اروپا می‌زیسته به سراغش آمده‌است. وی بیان می‌کند که در بیست سالگی تحت تأثیر پوزیتیویسم و غرب زدگی بوده‌است. خواندن کتاب‌های گوستاو لوبون را هم در همین راستا می‌داند. سید احمد فردید
اصطلاح «غربزدگی» را فردید متعلق به خود می‌داند. وی عنوان می‌کند که این عبارت زمانی که در اروپا می‌زیسته به سراغش آمده‌است. وی بیان می‌کند که در بیست سالگی تحت تأثیر پوزیتیویسم و غرب زدگی بوده‌است. خواندن کتاب‌های گوستاو لوبون را نیز در همین راستا می‌داند. اندیشه غرب زدگی نزد فردید با مفاهیم بسیاری نظیر نیست انگاری، یونانیت و ادوار تاریخی و مکر لیل و نهار ارتباط دارد. بیژن عبدالکریمی مفهوم غرب‌زدگی در اندیشه فردید را در ارتباط با فلسفه تاریخ گونه می‌داند. بر این اساس غرب‌زدگی پوسته‌ای فردیدی و محتوایی کاملاً هایدگری دارد. این اصطلاح را خود فردید وضع کرده‌است و شیفته آن بوده‌است. عبدالکریمی مفهوم غربزدگی نزد فردید را به مفهوم مثلث زر و زور و تزویر از شریعتی مقایسه کرده‌است. این مفاهیم شاه کلید دریافت این تفکرات است. وی غربزدگی نزد فردید را به معنایی کاملاً وجود شناختی و همچون غفلت از وجود می‌داند. غرب به معنای مرگ تفکر حضوری و اقبال کردن به علم حصولی معنا شده‌است که همان غفلت از وجود است. مفهوم غرب همان مفهوم متافیزیک است؛ و غرب‌زدگی به معنای غلبه تفکر متافیزیکی بر هر گونه تفکر شهودی، قلبی و معنوی و حضوری است. اندیشه غرب‌زدگی
اندیشه غرب زدگی نزد فردید با مفاهیم بسیاری نظیر نیست انگاری، یونانیت و ادوار تاریخی و مکر شب و روز ارتباط دارد. خود وی هم به این نکته اشاره کرده که تعبیرهای مختلفی از غرب زدگی دارد. از نظر وی غربزدگی انواعی دارد. اگر غربزدگی همان یونانیت باشد غربزدگی مضاعف است و اگر یونانیت برای باشد ندانسته غربزده مضاعف دانسته می‌شود. از نظر وی سقراط همچون مسیلمه دروغگوست که پرتو وحی بر او افتاده‌است. وی این وحی را کالی یوگا می‌نامد. فردید بر این باور است که غربزدگی به‌طور رسمی با افلاطون و سقراط آغاز می‌شود. وی غربزدگی سقراط و افلاطون و ارسطو را غیر مضاعف می‌داند در حالیکه غربزدگی دوران جدید در قرن نوزدهم مضاعف است. غربزدگی غیر مضاعف در یونان است و در آن قارعه به سراغ کلیت می‌رود. تفسیر افلاطون خود بنیاد و بازگشت آن به موضوعیت نفسانی قارعه یا طاغوت است. از منطق دکارت تا هگل را فردید نوعی غرب زدگی مضاعف می‌داند. البته وی غرب زدگی را ناپایدار و در بحران می‌داند. کسی که غربزده است از نظر وی یا تشبیهی یا تنزیهی است؛ و هر کدام یا ایجابی یا سلبی اند. غربزده سلبی می‌داند که غربزده است ولی با غرب مخالفت می‌ورزد. فردید حتی آل احمد را غرب زده می‌داند. وی معتقد است در حالیکه آل احمد نمی‌دانسته‌است که غرب زدگی چیست وی به این نکته آگاهی دارد. از نظر وی اکثر اندیشمندان همچون شیخ اشراق و حلاج، و حتی غزالی غرب زده بودند. تعریفی که وی از غرب زدگی ارائه می‌دهد همان یونانی زدگی است. از نظر وی غرب زدگی یعنی این که اسمی که بر یونان افتاده‌است گسترش یافته‌است. وی علت غربزدگی را دو چیز می‌داند:یکی علت موجده غرب و شرق جغرافیایی و ژئوپلتیکی است. بیزن عبدالکریمی مفهوم غربزدگی در اندیشه فردید را در ارتباط با فلسفه تاریخ گونه می‌داند. بر این اساس غرب زدگی پوسته‌ای فردیدی و محتوایی کاملاً هایدگری دارد. این اصطلاح را خود فردید وضع کرده‌است و شیفته آن بوده‌است. عبدالکریمی مفهوم غربزدگی نزد فردید را به مفهوم مثلث زر و زور و تزویر از شریعتی مقایسه کرده‌است. این مفاهیم شاه کلید دریافت این تفکرات است. وی غربزدگی نزد فردید را به معنایی کاملاً وجود شناختی و همچون غفلت از وجود می‌داند. غرب به معنای مرگ تفکر حضوری و اقبال کردن به علم حصولی معنا شده‌است که همان غفلت از وجود است. مفهوم غرب همان مفهوم متافیزیک است؛ و غربز دگی به معنای غلبه تفکر متافیزیکی بر هر گونه تفکر شهودی، قلبی و معنوی و حضوری است.
فرامادی‌گرایی
نظریه جامعه‌شناختی فرامادی‌گرایی در دهه ۱۹۷۰ توسط رونالد اینگلهارت توسعه یافت. پس از پژوهش‌های گسترده، اینگلهارت تصور کرد جوامع غربی محدوده نظرسنجی او در حال تغییر ارزش‌های فردی از مادی یعنی تأکید بر امنیت اقتصادی و فیزیکی به مجموعه جدیدی از ارزش‌های فرامادی هستند که بر خودمختاری و خودبیان‌گری تأکید دارند. اینگلهارت استدلال کرد افزایش رفاه، به تدریج به استرس عدم رفع نیازهای اساسی اکتسابی یا مادیِ عموم مردم جوامع صنعتی پیشرفته پایان می‌دهد. زن‌کانونی
لیندا برنز، نویسنده فمینیستی تأکید می‌کند که زن پرستی خواستار تجلیل از تفاوت‌های مثبت زنان - از تاریخ، اسطوره‌ها، هنرها و موسیقی زنان است - در مقابل الگوی جذب، بخشیدن شباهت به مردان. با این وجود در عمل مشاهده می‌شود، برتری زنان مرتبط با روایت‌های زن پرستی اغلب مطلق تلقی می‌شود: از نظر فردی، فرهنگی، تاریخی، سیاسی یا در زمینه‌های اجتماعی گسترده‌تر مانند سرگرمی‌های عامه پسند. به همین ترتیب، می‌تواند آنچه را که روزالیند کوارد "زن گرایی" نامیده می‌شود، نوعی از نسخه محبوب فمینیسم است که همه کارهای زنان را تحسین می‌کند و مردان را بدنام می‌کند ". داریوش شایگان
جریان تحت تأثیر شایگان، از ۱۹۶۰ میلادی یک جریان مسلط و چیره بوده‌است. او در کتاب "آسیا در برابر غرب" به تلاشی جدی در برابر چالش فلسفی و فرهنگی به مقابله با غرب می‌پردازد. در این اثر وی مفهوم غرب‌زدگی جلال آل‌احمد را گسترش داد و فهمی عمیق از مسائلی را ارائه کرد که مواجههٔ انسان‌های جهان سوم با هژمونی فرهنگ غربی را در بر می‌گرفت. او می‌گفت: «غرب‌زدگی، نه فقط جهل نسبت به غرب و ناآگاهی به تقدیر تاریخی خودمان است، بلکه همراه با بیگانگی از خودمان نیز هست.» بنا به گفته داریوش بوربور (دوست دوران نوجوانی شایگان)، مطالعات شرق‌شناسی گسترده او باعث شده بود که ضمن آگاهی از وجوه مختلف فرهنگ غرب، غرب‌زده نباشد. انحطاط‌گرایی
انحطاط‌گرایی این باور است که جامعه یا نهادی به سمت زوال می‌رود. به ویژه، احتمالاً به دلیل سوگیری شناختی، مانند گذشته نگری گلگون، این تمایل است که گذشته را مطلوب تر و آینده را منفی تر ببینیم. به گفته آدام گوپنیک، «قله بزرگ انحطاط» در سال۱۹۱۸ تأسیس شد، در کتابی پرفروش و هزار صفحه‌ای اسوالد اشپنگلر "مورخ آلمانی به نام «انحطاط غرب»"." شگفت‌انگیزان
برخی مفسران، درماندگی باب از معمولی بودن و نظر سیندرم مبنی بر اینکه «هنگامی که همه ابرقهرمان باشند، کسی نخواهد بود» را به عنوان بازتابی از دیدگاه‌های فریدریش نیچه، فیلسوف آلمانی یا ادامه‌ای از فلسفه عینیت‌گرایی آین رند، رمان‌نویس آمریکایی-روسی دانستند که برد احساس کرد «مسخره‌آمیز» است. وی همچنین اشاره داشت که بخش بزرگی از مخاطبان پیام را به همانگونه‌ای که او می‌خواسته‌است، درک کردند، در حالی که «دو درصد می‌پنداشتند من مشغول کارهای "سرچشمه" یا "اطلس شانه بالا انداخت" هستم». جدا از این، برخی ادعا می‌کردند که "شگفت‌انگیزان" گونه‌ای از تعصب راست‌گرا را به نمایش گذاشته‌است، که برد نیز آن را مسخره کرد و در ادامه به تحلیلی احتمالی که می‌گوید "غول آهنی"، فیلم پیشین وی، چپ‌گرا است اشاره داشت و آن را احمقانه خواند. وی همچنین اعلام کرد که «من قطعاً یک میانه‌گرا هستم و احساس می‌کنم که هر دو سو می‌توانند نامعقول باشند». تایلر برج
براساس ضدفردگرایی، تفرد بسیاری از انواع ذهنی یک شخص یا یک حیوان، ضرورتاً به روابط آن شخص با محیط فیزیکی یا در مواردی، محیط اجتماعی وابسته‌است. این دیدگاه «بیرون‌گرایی محتوا» یا «بیرون‌گرایی» نیز نامیده شده‌است. برج به جای این دو تعبیر، اصطلاح «ضدفردگرایی» را ترجیح می‌دهد. انتقادها از مفهوم فردگرایی و جمع‌گرایی
هافستد (۱۹۸۰ و ۱۹۸۳) اولین کسی بود که فرد گرایی و جمع گرایی را از لحاظِ نظری بررسی کرد. او چنین استدلال کرد که فردگرایی و جمع گرایی در مقابل یکدیگر هستند. در فرهنگ‌های فرد گرا تأکید بر استقلال و مسئولیت‌های فردی ست، در حالیکه در فرهنگ‌های جمع گرا عضویت در گروه‌ها و وابستگی‌ها حائز اهمیت است. سعدی
ترجمهٔ آثار سعدی به زبان فرانسوی و سپس دیگر زبان‌های اروپایی، زمینهٔ نفوذ ادبیات و جهان‌بینی سعدی در غرب را فراهم کرد؛ به‌طوری که آثار او، پیش از نوگرایان ایرانی، مورد توجه نوگرایان غربی قرار گرفت. نوگرایان فرانسوی در قرن هجدهم میلادی، آثار سعدی را نوعی انتقاد اجتماعی یافته‌بودند، که می‌توانستند با توجه به ویژگی‌های جامعهٔ خود، از آن الگوبرداری کنند. سبک ظریف سعدی و توجه او به حکمت و خرد عملی، تأثیر مطلوبی بر خوانندگان اروپایی داشت و درک آثار او را برای مردم اروپا، بیش از هر شاعر فارسی‌زبان دیگری تسهیل کرد. دوگانگی شرق-غرب
دوگانگی شرق و غرب در مطالعه موضوعات مختلف از جمله مدیریت، اقتصاد و زبان‌شناسی مورد استفاده قرار گرفته‌است. "ایجاد و مدیریت دانش" (۲۰۰۷) آن را به عنوان تفاوت در یادگیری سازمانی بین فرهنگ‌های غربی و شرقی در نظر گرفته‌است. این دوگانگی به‌طور گسترده در کشف دوره‌های رشد سریع اقتصادی که به عنوان «معجزه شرق آسیا» شناخته می‌شد در بخش‌های آسیای شرقی، به ویژه کشورهای موسوم به ببرهای آسیایی، و پس از جنگ جهانی دوم به کار گرفته شد. برخی از جامعه شناسان، با توجه به غرب به عنوان مدلی از مدرنیته که توسط آرنولد جی. توینبی مطرح شده‌اند، گسترش اقتصادی را به عنوان نشانه‌ای از " غربگرایی " منطقه درک کرده‌اند، اما برخی دیگر به دنبال توضیح در ویژگی‌های فرهنگی/نژادی شرق هستند، درک مفاهیم هویت فرهنگی شرقی را در یک پدیده به نام "شرق‌شناسی جدید" توصیف کرد. هر دو رویکرد به دوگانگی شرق و غرب برای عدم توجه به همبستگی تاریخی مناطق مورد انتقاد قرار گرفته‌است. انتقال (روان‌شناسی)
مفهوم ترا فکنی توسط زیگموند فروید تعریف شد. او کشف کرد که مراجعه‌کنندگان برای نمونه او را به عنوان پدری سختگیر می‌دیدند وقتی که خود از سوی پدرشان طرد شده بودند. یا برای نمونه عاشق او می‌شدند زمانی که او را به صورت پدری مهربان تجربه می‌کردند. فروید در آغاز ترا فکنی را به صورت یک معضل می‌دید اما بعداً آموخت که می‌تواند از آن برای درمان استفاده کند. مثلاً اگر بیماری همواره فکر می‌کرد که فروید کار کمی برای درمان او انجام می‌دهد و به این خاطر عصبانی می‌شد، فروید این‌گونه نتیجه‌گیری می‌کرد که شاید مشکل روانی او به این مربوط است که حس می‌کند بقیه تلاش لازم را برای او انجام نداده یا نمی‌دهند. ایگناتس گلدزیهر
آثار گلدزیهر به علت حملات انتقادآمیز ادوارد سعید در کتاب "شرق‌شناسی"، اهمیت تازه‌ای پیدا کرده‌است. سعید اظهار می‌دارد که بنیان‌گذاران شرق‌شناسی آنقدر که به خلق یک تصویر بر اساس تصورات روانی و اعتقادی خود پرداخته‌اند، به تحقیق در مورد واقعیات شرق اهتمام نورزیده‌اند. اساس این تصورات شرق را جامعه‌ای راکد و بدون تغییر در نظر می‌گرفت که در مرتبه‌ای پایین‌تر از اروپای درگیر در انحرافات جنسی قرار دارد، گرچه آثار گلدزیهر عموماً فاقد این ویژگی هستند. گلدزیهر در کتاب‌ها و مقالات پرشمارش به دنبال کشف ریشهٔ اصول اسلامی و اجرای مراسم آن در فرهنگ‌های مختلف است. او اظهار می‌دارد که اسلام با گسترش خود به عنوان یک تمدن به دریافت و صدور آرا پرداخته‌است. بعلاوه تنفر او از کلیسای کاتولیک و دگم‌های آن، شوراهای مذهبی و استبدادی را که بر دینداران تحمیل می‌کرد، منجر به این شد که اعلام کند تحمل اسلام برای مذاهب دیگر و عقاید دیگران، آن را به الگوی بهتری برای سرمشق شدن در میان سه مذهب توحیدی بدل کرده‌است. آمریکاستیزی
در دوران جنگ سرد، آمریکاستیزی سیاست رسمی دولت آلمان شرقی بود و مخالفان مجازات می‌شدند. در آلمان غربی، ضدآمریکاییسم موضع مشترک چپ‌ها بود، اما اکثریت آمریکا را بعنوان محافظ در برابر کمونیسم و متحد مهم در بازسازی کشور مورد ستایش قرار دادند. پس از اتحاد مجدد در ۱۹۹۰، حزب کمونیست در شرق با نام جدیدی به نام «چپ آلمان» مبارزه می‌کند و موضع ضد آمریکایی قدیمی خود را حفظ می‌کند و هشدار می‌دهد که آمریکا در حال برنامه‌ریزی برای خراب کردن روابط دوستانه آلمان با روسیه است. انصراف آلمان برای حمایت از رهبری آمریکا حمله ۲۰۰۳ به عراق که اغلب به عنوان جلوه ای از ضد آمریکایی دیده می‌شد. ضدآمریکاییسم از سال ۱۹۴۵ در سمت راست خاموش شده بود، اما در قرن ۲۱ دوباره ظاهر شد، به ویژه در حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) که در مخالفت با اتحادیه اروپا آغاز شد و اکنون هم ضد آمریکایی و هم ضد مهاجرت شده‌است. بی‌اعتمادی به آمریکایی‌ها در سال ۲۰۱۳ با افشاگری جاسوسی آمریکا از مقامات ارشد آلمان از جمله صدراعظم مرکل افزایش یافت. تئاتر ابزورد
تجربیاتی هولناک از قبیل وقوع دو جنگ جهانی و ظهور فاشیسم در اروپای به‌اصطلاح متمدن، شکست انقلاب ۱۹۱۷ در روسیه و پیدایش رژیم‌های دیکتاتوری کمونیستی از جمله عواملی بودند که نمایشنامه‌نویسان این جنبش را متقاعد کردند که زندگی مدرن از معنای اصلی‌اش تهی شده‌است. تعریف معروفی از معناباختگی به نقل از کامو در بحث‌های مربوط به این جنبش تئاتری مکرراً نقل می‌شود و حکایت از آن دارد که معناباختگی وضعیتی حادث شده ــ و نه ذاتی ــ در زندگی است: «در کائناتی که ناگهان همهٔ توهّمات و بارقه‌های امید ناپدید شده‌اند، انسان احساس غریبگی می‌کند. وضعیت او به وضعیت فردی تبعیدشده می‌مانَد که هیچ علاجی برای دردهایش وجود ندارد، زیرا از خاطراتش دربارهٔ موطنی از دست‌رفته محروم شده‌است و ایضاً امیدی هم به رسیدن به سرزمینی موعود ندارد. این جدایی بین انسان و زندگیِ او، بین بازیگر و زمان و مکانِ نمایش او، حقیقتاً احساس معناباختگی را به وجود می‌آوَرَد. واسازی
دریدا با ساخت‌گشایی که وجه دیگر نقدِ متافیزیک است، می‌خواهد با «اوراق کردن» ساختارها، در حقیقت، «کشف حجاب» کند (به مفهوم Alétheia یونانی – هایدگری) و در این مسیر، خاستگاه و نقش «مرکز» مقتدر، مسلط و متعالی را در ساختارمندی خودِ ساختار آشکار سازد. از این رو واسازی دریدایی هرگز مفهوم منفی نابود کردن و خراب کردن را با خود حمل نمی‌کند. او در کتاب تأثیرگزارش با عنوان در باب نوشتارشناسی (۱۹۶۷)، اعلام می‌کند که هدف از واسازی اوراق کردنِ ساختارهای معنایی به منظور اشکال ساختنِ مبانیِ آن‌ها، و نیز افزایش مفاهیمِ عینیت و خودمختاریِ زبانی در مقام مفاهیمی برساخته است. در این چارچوب خود ایده ی درک مشکوک بوده و تفسیر هر متن به تولید متن های بیشتری می انجامد. انقلاب ۱۳۵۷
مفهوم غربزدگی را که احمد فردید ابداع کرده بود، جلال آل احمد در کتاب غرب زدگی در سال ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ به کار بست و این کتاب در میان دوستانش و مارکسیست‌ها و چپ‌ها دست به دست شد. این مفهوم ناظر به فقدان هویت ایرانی و غربگرایی در میان روشنفکران بود. حمید دباشی معتقد است که در خلق گستردهٔ واکنش‌های مثبت و منفی، و نیز در ایجاد ادبیاتی در مورد نقد اجتماعی ایران پیش از انقلاب، هیچ واژه‌ای همچون غرب زدگی برای درک این اوضاع و شرایط نمی‌تواند به ما کمک کند. دباشی اضافه می‌کند که غرب زدگی نزد آل احمد همچون کارت ثبتی است که جوانان انقلابی را می‌توان با آن بازشناخت. احسان یارشاطر در این باره می‌گوید که هیچ گفتمان دیگری در تاریخ جدید ایران چنین رواج چشمگیری نداشته‌است و هیچ گفتمان دیگری نیز همچنین موفقیتی نداشته‌است. این گفتمان حتی به عنوان یکی از اجزای اساسی نقد آیت‌الله خمینی بر رژیم پهلوی دانسته می‌شود. صادق زیباکلام می‌گوید غرب ستیزی آل احمد را در طول تاریخ کشور جاودانه کرده‌است. کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران جلال ادعانامه‌ای علیه غرب و علیه جریان روشنفکری است زیرا روشنفکران متمایل به غرب هستند و غرب ستیز نیستند. آینده یک پندار
فروید کوشش کرده تا توجه ما را به سوی آینده‌ای که در سر راه فرهنگ انسانی است جلب نماید. در فرایند گسترش اندیشه‌های خویش، وی دریافت که ناچار است که دربارهٔ منشأ پیدایش و اهداف فرهنگ انسانی چنان‌که هست، بررسی نماید. از دیدگاه فروید، اصطلاح فرهنگ انسانی همهٔ مفاهیمی که زندگی انسانی را فراتر از شرایط جانوری برده‌است، را شامل می‌شود. این کتاب را هاشم رضی به فارسی برگردانده‌است.در سال ۱۴۰۰ نیز ترجمه دیگری از آن به قلم ابراهیم رنجبر و احسان کریمخانی از سوی نشر نگاه منتشر شد. جمع‌گرایی
۱- نیاز به مفاهیمی دقیق تر: در انتقاد از مفهوم فردگرایی فیسک (۲۰۰۲) می‌گوید: ۲- رابطهٔ فردگرایی و جمع گرایی: در سال ۱۹۹۳ توسطِ تیمِ تحقیقاتیِ تریاندیس و در سال ۱۹۹۶ توسط گلفاند، تریاندیس و چان، تحقیقاتِ هافس تد (۱۹۸۰ و ۱۹۸۳) را مورد حمله قرار داد. تریاندیس و همکارانش، به مشاهده ی درجاتِ مختلفِ فرد گرایی و جمع گرایی در فرهنگ‌های مختلف پرداختند. یافتهٔ کلیدی آن‌ها این بود که فرد گرایی و جمع گرایی اساساً ً مستقل از یکدیگر بوده و با یکدیگر همبستگی ندارند! این یافته فرضِ هافستد مبنی بر وجودِ یک همبستگی کاملاً ً منفی بینِ فرد گرایی و جمع گرایی را رد می‌کرد. مطالعات شرقی
اگر نقطه شروع شرق‌شناسی را اواخر قرن ۱۸در نظر بگیریم؛ شرق‌شناسی معنای امروزه خود را پیدا کرده‌است. شرق‌شناسی باید به عنوان یک نهاد وبت شده و دارای تشخص مورد بررسی قرار گرفته گیرد که با شرق سرو کار دارد. سرو کار داشتن با شرق به معنای نظر دادن دربارهٔ موضوع آن و به رسمیت بخشیدن به نظرات گوناگون و تنظیم و داوری کردن دربارهٔ آن است. در پایان شرق‌شناسی نوعی سبک غربی در ارتباط با ایجاد بنیادهای سلطه و تجدیدساختار کردن و امریت و اقتدار است. نگرش وی از شرق‌شناسی استحصال رابطه نوین بین شرق و غرب است. شرق‌شناسی غربی یعنی انگلیسی، فرانسوی و آمریکایی بر مبنای قدرت و غلبه کردن سیاسی و عقیدتی غرب بر شرق است؛ که نوعی اراده معطوف به قدرت نیچه‌ای است. گریزگرایی
با این حال چالش‌هایی بر سر تعریف اساسا و کاملا منفی از این واژه وجود دارد. سی.اس. لوئیس به شوخی به این نکته اشاره می‌کند که معمولا دشمنان فرار و گریز، زندان‌بان‌ها هستند. او معتقد بود گریزگرایی با رعایت میانه‌روی می‌تواند به تجدید قوا و همچنین گسترش تخیل بشر کمک کند. جی آر. آر. تالکین هم گریزگرایی را در ادبیات تخیلی به مثابه‌ی بیان خلاقانه‌ی واقعیت درون یک جهان ثانویه (تخیلی) می‌دید، اما بر این نکته هم تاکید داشت که چنین چیزی به یک عنصر وحشت نیز نیازمند است تا «گریزگرایی صرف» نباشد. تری پرچت معتقد بود قرن بیستم به تدریج شاهد نگرش مثبت‌تری به ادبیات گریزگرایانه بوده است. جدا از ادبیات، موسیقی و بازی‌های ویدئویی هم به عنوان رسانه‌های هنری برای گریز باارزش شناخته شده‌اند. سید احمد فردید
بیژن عبدالکریمی، فیلسوف و فردیدشناس ایرانی در مورد مخالفان فردید می‌گوید، «کسانی که به فردید حمله می‌کردند و می‌کنند حرف آخرشان این است که مواجهه با غرب و مدرنیته دشوار است.» عبدالکریمی می‌گوید سیطره غرب بر خلاف تصور ما اجتناب‌ناپذیر است و سکولاریسم و نِهیلیسم تمام وجود ما را گرفته‌است اما حرف اصلی فردید هم همین است. «او زودتر از همه به ما این خودآگاهی را داد» که مواجهه با غرب نباید صرفاً سیاسی و ایدئولوژیک باشد. «فردید زودتر از همه بسط نِهیلیسم را در جوامع به ظاهر مسلمانی چون ایران دید.» از نظر او فردید غرب‌زدگی را اجتناب‌ناپذیر دانسته و معتقد بود مواجه ما با غرب باید آگاهانه باشد و اگر غرب‌زده هم هستیم باید از وضعیت خود، آگاه باشیم. عبدالکریمی در مورد لحن بیان تند فردید می‌گوید «متفکران در کاربرد زبان نمی‌توانند و نباید غیرمتعهد باشند بلکه باید در کاربرد زبان پروای بیشتری از خود نشان دهند و این درسی است که ما از خود فردید آموخته‌ایم.» پسااستعمارگرایی
نمونه بارز مطالعات پسااستعماری، کتاب شرق‌شناسی اثر ادوارد سعید است که به ویژگی‌های دانش قرن ۱۹ که محققان تعلیم دیده، سفرنامه نویسان، شاعران و رمان نویسان پدیدآوردند و شرق را تبدیل به مخزنی برای دانش غربی کردند؛ می‌پردازد. تصویری از شرق که آنان را خوار جلوه می‌داد تا غرب مثبت و متمدن معرفی شود. خوش‌بینی
هرچند خوشبینی زیاد، مزایای بیشماری برای ما به همراه می‌آورد اما ممکن است آمادگی ما را برای رویارویی با مسائل و رویدادهای واقعی در زندگی کاهش دهد. از این جهت لازم است خوشبینی زیاد با ارزیابی درست موقعیت یا مسئلهٔ پیش آمده همراه باشد. ما برای اعتماد به یکدیگر به خوش‌بینی و دلشادی نیاز داریم اما خوش‌بینی بیش از اندازه، ما را از واقعیت‌های زندگی دور خواهد کرد و «شیدایی» را در ما شکل می‌دهد و در مقابل زمانی‌که احساس بدبینی و درماندگی می‌کنیم، هیجان‌رفتار ما بیانگر «افسردگی» است و نسبت به انتظارهای خود و هرآنچه که پیرامون خود می‌بینیم، بی‌علاقه و غمگین می‌شویم. در افسردگی همانند یک «سرماخوردگی روانی»، انرژی آزاد فروکش کرده‌است. اما در شیدایی، افراد بسیار تلقین‌پذیر می‌شوند، پیشنهادهای دیگران را به‌راحتی می‌پذیرند و با ساده‌دلی رفتار می‌کنند. فردی که در حالت شیدایی است، تصویر درستی از موقعیت واقعی ندارد مثلاً ممکن است درست در زمانی‌که او را از کار برکنار کرده‌اند به خریدهای غیرضروری پرهزینه روی آورد تا به این روش بر احساس درماندگی خود سرپوش بگذارد. در واقع آن‌ها از یک درماندگی و افسردگی عمیق رنج می‌برند. همچنین قضاوت اشتباهی دربارهٔ دیگران دارد مثلاً اطرافیان خود را به دو گروه خیلی خوب و خیلی بد تقسیم می‌کند و همه چیز را سیاه و سفید می‌بیند. به عبارتی فردی که صبح خیلی بد بوده‌است، ناگهان عصر همان روز در گروه خیلی خوب قرار می‌گیرد که علت آن ناتوانی فرد در کنارآمدن با احساسات دوسوگرای خود می‌باشد. افراد افسرده نیز اطرافیان خود را به دو گروه سیاه و سفید تقسیم می‌کنند، اما آن‌ها به‌سادگی شناخت خود را دربارهٔ دیگران تغییر نمی‌دهند و همیشه در ذهنشان مردمانی خوب و مردمان دیگر بد می‌مانند. در شیدایی با وجود پُرکاری فرد در انجام کارها، نمی‌توان به آسانی تمرکز کرد و کارها را به انتها رساند و در این معنی، انرژی آزاد هدر می‌رود. اگر چه افراد شیدا به دلیل انرژی آزاد افزایش یافته، دچار «پرش افکار» و درهم ریختگی تصاویر هیجان رفتاری هستند، افراد افسرده نیز به دلیل به‌کارگیری مکانیسم سرکوبی دچار خودگویی‌های منفی می‌باشند طوری‌که آن‌ها را نسبت به جهان پیرامون، بدبین و درمانده می‌کند. چنین رویه‌ای انرژی آزاد آن‌ها را به شکل انرژی درونی زیستی و روانی انباشته می‌کند و در شرایط بازگشت افکار هیجانی سرکوب شده در هشیاری، مدام با خود حرف می‌زنند تا اجازهٔ آزاد شدن انرژی هیجانی درونی را ندهند زیرا از آن واهمه دارند. غرب‌شناسی
باخترشناسی یا غرب شناسی به رشته‌ای گفته می‌شود که درباره سرزمینهای غربی گفتگو می‌کند و درباره غرب قضاوت کرده و واقعیت‌های آن را بررسی و تفسیر می‌کند. عقده ادیپ
در ارتباط با خودشیفتگی، عقدهٔ ادیپ به عنوان رأس تقلای شخص حین رشد برای رسیدن به موفقیت یا عشق در نظر گرفته می‌شود. در اثر به نام مشکل اقتصادی خودشیفتگی (۱۹۲۴) فروید می‌نویسد که «در عقدهٔ ادیپ اعتبار شخصیتی والدین در سوپرایگو به پس‌زمینه رانده می‌شود و تصویری که از خود باقی می‌گذارند به تأثیراتی که از معلم‌ها و اشخاصی که بر شخص تسلط دارند متصل می‌شود». فروید در اثر خود با عنوان: تأملی چند بر روان‌شناسی بچه‌مدرسه‌ای‌ها (۱۹۱۴) می‌نویسد: «هم‌آکنون ما می‌توانیم رابطه‌مان با معلم‌های مدرسه‌مان را بهتر متوجه شویم. این افراد، خیلی‌هایشان خودشان پدر نبودند ولی برای ما جایگزینی برای والد شدند. برای همین بود که حتی با اینکه خیلی‌هایشان خودشان کم‌سن و سال بودند، به نظر ما خیلی پخته و به طرز دست‌نایافتی بالغ به نظر می‌رسیدند. ما توقعات و احترامی را که نسبت به پدر همه‌چیزدان خود در کودکی داشتیم را به آنها منتقل کردیم و شروع کردیم با آنها مانند پدری که در خانه داشتیم رفتار کنیم. ما با آنها با همان دوسوگرایی که در خانه تجربه می‌کردیم مواجه شدیم و به کمک آن با آنها همان‌گونه که با پدرانمان درگیر بودیم، دست و پنجه نرم کردیم.» باطن‌گرایی غربی
ایده گروه‌بندی طیف وسیعی از سنت‌ها و فلسفه‌های غربی تحت عنوان "باطنی گرایی" در اواخر قرن هفدهم در اروپا شکل گرفت. دانشگاهیان مختلف تعاریف مختلفی از باطنی گرایی غربی را مورد بحث قرار داده‌اند. یک دیدگاه تعریفی را از خود مکاتب فکری باطنی گرایی خاص اتخاذ می‌کند و «باطنی گرایی» را به عنوان یک سنت درونی پنهان دائمی تلقی می‌کند. دیدگاه دوم، باطنی گرایی را دسته ای از جنبش‌ها می‌داند که در مواجهه با افسون زدگی فزاینده، جهان بینی «طلسم شده» را در بر می‌گیرند. سومین باطن گرایی غربی را دربرگیرنده همه «دانش مردود» فرهنگ غربی می‌دانند که نه توسط نهاد علمی و نه مقامات مذهبی ارتدکس پذیرفته شده‌است. همجنس‌گرایی و روان‌شناسی
دیدگاه‌های زیگموند فروید در خصوص همجنس‌گرایی پیچیده بودند. او در راستای تلاش برای درک علت‌ها و روند ایجاد همجنس‌گرایی، در ابتدا الگویی تعریف کرد که مطابق آن حالت ابتدایی شهوت جنسی در انسان دوجنس‌گرایی فرض می‌شد. به عبارت دیگر، طبق این نظریه تمام انسان‌ها دوجنس‌گرا به دنیا می‌آمدند. او معتقد بود که شهوت جنسی یک بخش همجنس‌گرایانه و یک بخش دگرجنس‌گرایانه دارد، و در مسیر رشد انسان، یکی بر دیگری چیره می‌شود. او همچنین معتقد بود که این دوجنس‌گرایی ذاتی در انسان‌ها علتی زیستی دارد که باعث می‌شود تمام انسان‌ها بتوانند با هر کدام از جنسیت‌ها امکان تحریک جنسی داشته باشند. به همین علت، او همجنس‌گرایی را یکی از گزینه‌های جنسی بیشماری دانست که پیش روی انسان قرار دارد. طبق فرض فروید، دوجنس‌گرایی ذاتی انسان‌ها سبب می‌شود که هر شخصی در نهایت انتخاب کند که کدام نوع رفتار جنسی برایش ارضاکننده‌تر است، ولی به دلیل نهی فرهنگی، همجنس‌گرایی در خیلی از افراد سرکوب می‌شود. طبق نظر فروید، اگر این ممنوعیت‌های فرهنگی نبود، انسان‌ها رفتار جنسی‌ای را انتخاب می‌کردند که برایشان ارضاکننده‌تر باشد و این تصمیم می‌توانست در طول زندگی فرد، سیالیت خود را حفظ کند. به عبارت دیگر، طبق این نظریه یک نفر می‌توانست گاهی همجنس‌گرا و گاهی دگرجنس‌گرا باشد. هم‌جنس‌کامگی
برای زیگموند فروید "به جای اینکه هم‌جنس‌کامگی تنها موضوعی برای اقلیتی از مردان هم‌جنسگرا باشد، قسمت مهمی از فرایند رشد و شکل‌گیری همهٔ مردان به عنوان انسان و بازیگران اجتماعی است." نقطه نظر فروید در مطالعات روانکاوی او بر خودشیفتگی و عقده ادیپ تعبیه شده‌است. غرب وحشی
«غرب» در آن زمان منطقه تازه مستقر سده در نزدیکی خط سرحدی بود؛ بنابراین، اگرچه امروزه بخش‌هایی از غرب میانه و جنوب آمریکا دیگر «غربی» در نظر گرفته نمی‌شوند، اما همراه با ایالات غربی مدرن دارای میراث سرحدی هستند. سیدابوالاعلی مودودی
مودودی، متعلق به جریانی است که بنیادگرا خوانده می‌شود. این جریان در واکنش به مدرنیته شکل گرفته و معتقد به بازگشت به سنت‌های اصیل اسلامی بدون هرگونه وسوسه برای انطباق آن با آموزه‌های بشری است. یکی از بارزترین مشخصه‌های مودودی، رویکرد انکاری وی نسبت به پدیده‌های غربی بوده‌است. مودودی با صراحت اعلام کرد که اسلام، دموکراسی و لیبرالیسم نیست. اسلام مشروطه‌خواه و لیبرالیسم نیست. اسلام تنها اسلام است و مسلمانان باید تصمیم بگیرند یا مسلمانی ناب باشند و به خدا شرک نورزند یا از رویارو شدن با جهان بر سر اسلام و مقتضای ایمان خویش اجتناب ورزند. مودودی تأکید دارد که اسلام واجد قوانین متعدد و گوناگونی برای نظام اجتماعی و مدنی است. او با تأثیرپذیری از ایدئولوژی‌های مدرن غربی، تلاش کرد اسلام را ایدئولوژی‌ای فراگیر و متمایز و برتر از نظام‌های سرمایه‌داری و کمونیسم معرفی کند. آمریکاستیزی
زیگموند فروید به شدت ضد آمریکایی بود. پیتر گی، مورخ می‌گوید «فروید با نگاهی ناقص و کلی، کاملاً ناباورانه و با تصور وحشیگری خیالی به جامعه آمریکا برخی از نیازهای درونی خود را تخلیه کرده‌است». گی معتقد است که ضدآمریکایی فروید اصلاً در مورد ایالات متحده نبوده‌است. غرب‌زدگی (کتاب)
جلال در این باره می‌گوید: «غرب‌زدگی می‌گویم همچون وبازدگی. و اگر به مذاق خوشایند نیست، بگوییم همچون سرمازدگی یا گرمازدگی. اما نه، دست کم چیزی است در حدود سن‌زدگی». ماهیت تقلید
تقلید نوعی جهت دهی افکار و رفتار فردی در مقابل الگوهای اجتماعی است. یکی از روانشناس غربی به نام گابریل تارد، تقلید را یگانه عامل اجتماعی شدن و فرهنگ پذیری انسان می داند. در دوره های بعد، روانشناسان اجتماعی و جامعه شناسان به تصحیح عقاید گابریل پرداختند؛ آن ها اثرپذیری فرد از جامعه را آگاهانه و به دور از جبر دانسته و در کنار سایر عوامل تأثیرگذار، تقلید را به عنوان یکی از عوامل جامعه پذیری معرفی نمودند. زیرا فرد در رویارویی با جامعه مجبور به تقلید نیست و قدرت مقاومت در برابر جو حاکم بر جامعه را داراست. نمونه آن نیز مقابله صالحان جامعه در مقابله با ظلم و ستم فراگیر در محیط اجتماعی بوده است که نمونه های آن در ماجرای همسر فرعون و اصحاب کهف. در قرآن انعکاس داده شده است. با این وجود، تقلید را نمی‌ توان غریزی و نوعی تطابق با محیط دانست، بلکه تقلید، رفتاری آگاهانه و هدف دار است. رسانه‌های غربی
در دهه ۱۹۷۰، برخی از محققان در مطالعات ارتباطات، مانند الیور بوید-بارت، جرمی تونستال و الیهو کاتز، دیدگاه «امپریالیسم رسانه ای» را مطرح کردند. این نظریه فرض می‌گیرد که «جریان شریرانه تولید فرهنگی از جهان اول به جهان سوم وجود دارد… به موجب آن رسانه‌های اقتصادهای سرمایه‌داری پیشرفته می‌توانند ماهیت تولید و مصرف فرهنگی در کشورهای جهان سوم را اگر نه واقعاً تعیین کنند، تا حد زیادی تحت تأثیر قرار دهند. " که منجر به هژمونیزاسیون فرهنگی به نفع فردگرایی و مصرف گرایی می‌شود. لی کوان یو از سنگاپور، ملی گرایان هندو در هند و مقامات چینی همگی برای اعمال محدودیت بر رسانه‌های غربی در کشورهای متبوع خود اصرار کرده‌اند و آن را تهدیدی احتمالی برای ارزش‌های آسیایی می‌دانند. محققان دیگری مانند فرد فیس، دانیل بیلتریست و حمید نفیسی، نظریه «امپریالیسم رسانه ای» را مورد انتقاد قرار داده و استدلال می‌کنند که این نظریه به طور غیرقابل توجیهی بر یک «مدل تزریقی زیرپوستی» از تأثیرات رسانه ای تکیه می‌کند و تأثیر رسانه‌ها بر رفتار و دیدگاه‌های مخاطب را بیش از حد بیان می‌کند. و «فرهنگ ملی» را بی جهت رمانتیک می‌کند. سادومازوخیسم
زیگموند فروید معتقد بود، آزارخواهی ناشی از برگشت تخیلات تخریبی به طرف خود است. در برخی موارد فرد فقط وقتی می‌تواند احساس جنسی را تجربه کند که در پی آن تنبیهی در کار باشد. سکولارسازی
سکولاریزاسیون معمولاً به تغییرات اجتماعی در زمینهٔ پدیدار شدن خردگرایی و پیشرفت دانش به جای خرافه گفته می‌شود - به‌طوری‌که ماکس وبر از آن به «توهم‌زدایی از جهان» نام می‌برد. ماکس وبر
هدف او کشف دلایل به وجود آمدن راه‌های متفاوت توسعه فرهنگی شرق و غرب بدون داوری و ارزیابی آن‌ها بود. وبر، مانند برخی از اندیشمندان معاصر که سرمشق داروینیسم اجتماعی را دنبال کردند، د ر نظر داشت عناصر متمایزکننده تمدن غرب را تشریح کند. وبر در تحلیل یافته‌های خود اظهار داشت که باورهای مذهبی برآمده از کالوین‌گرایی (و در ابعاد گسترده‌ترش پروتستانیسم) تأثیر عمده‌ای بر نوآوری اجتماعی و توسعه سامانه اقتصادی اروپا و ایالات متحده داشته‌اند، اما نوشت که آن‌ها تنها عوامل در توسعه نبوده‌اند. دیگر عوامل قابل ذکر از نظر وبر، خردگرایی در کاوش‌های علمی، ترکیب مشاهده با ریاضیات، علوم مادی و فقهی، سیستمی‌کردن عقلانی ادارات دولتی و کارآفرینی اقتصادی بوده‌اند. سرانجام، مطالعه جامعه‌شناسی دینی به قول وبر صرفاً یک مرحله از آزادی انسان غربی از جادوگری و افسانه‌گرایی را توسعه بخشید و افسون‌زدایی از جهان را به عنوان یک جنبه مهم فرهنگ غرب به وجود آورد. غرب‌زدگی (کتاب)
غرب‌زدگی اثری نوشته جلال آل احمد است که در سال ۱۳۴۰ نگارش آن به پایان رسید و در مهرماه سال ۱۳۴۱ انتشار یافت. نسخهٔ کامل‌تری از کتاب در سال ۱۳۴۲ آمادهٔ چاپ بود، اما در زیر چاپ توقیف شد. آندره گوندر فرانک
این نظریه به عنوان واکنشی به تئوری مدرنیزاسیون مطرح شد، یک نظریه قبلی توسعه که معتقد بود همه جوامع در مراحل مشابهی از توسعه پیشرفت می‌کنند، بنابراین مناطق توسعه نیافته امروزی در وضعیتی مشابه با مناطق توسعه یافته امروزی در زمانی در گذشته قرار دارند. و بنابراین، وظیفه کمک به مناطق توسعه نیافته برای خروج از فقر، تسریع آنها در این مسیر مشترک فرضی توسعه، با ابزارهای مختلف مانند سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری، و ادغام نزدیک تر در بازار جهانی است. نظریه وابستگی این دیدگاه را رد کرد و استدلال کرد که کشورهای توسعه نیافته صرفاً نسخه‌های اولیه کشورهای توسعه یافته نیستند، بلکه دارای ویژگی‌ها و ساختارهای منحصر به فرد خود هستند. و مهمتر از همه، در وضعیت ضعیف تری در اقتصاد بازار جهانی قرار دارند غرب‌شناسی
ادوارد سعید در مقدمهٔ کتاب معروف خود، شرق‌شناسی، می گوید: «خاورشناسی عبارت از نوعی سبک فکری است که بر مبنای یک تمایز شناختی و شناخت‌شناختی است که میان «شرق» و (غالب موارد) «غرب» قرار دارد.» خاورگرایی
با انتشار کتاب خاورگرایی نوشتهٔ ادوارد سعید در سال ۱۹۷۸ میلادی این اصطلاح در گفتمان آکادمیک نیز رایج شد. ادوارد سعید در مقدمهٔ کتاب معروف خود، خاورگرایی، این مفهوم را این گونه تعریف می‌کند: «خاورگرایی عبارت از نوعی سبک فکری است که بر مبنای یک تمایز شناختی و شناخت‌شناختی است که میان «خاور» و (غالب موارد) «غرب» قرار دارد.» سید احمد فردید
در زمان حکومت تک حزبی حزب رستاخیز تلاش ناموفقی برای نمایندگی شهر یزد در مجلس شورای ملی نمود. تا پیش از انقلاب، فردید فردی بود علاقه‌مند به فراماسونری و بی میل نسبت به مذهب و دموکراسی. او شاه را نماد «فره ایزدی» و کاریزماتیک روز می‌دانست. فردید به مباحثات تلفنی مفصلِ هزار ساعته با استادان فلسفه مانند دینانی مشهور است. شیرزاد حسن
شیرزاد از همان آغاز با سبک و رویه ای متفاوت پا به جهان نویسندگی نهاد. وی با درهم شکستن تابوها و محدودیت‌های جامعه سنتی، توانست گوشه‌هایی از اسباب درماندگی و عقب ماندگی‌های مردم و دردها و محنت‌های لایه‌های فرودست اجتماع خود را آشکار سازد. او نویسنده ای متعهد به ادبیات و جامعه است و از این روی ادبیات را رها از هر گونه قید و بند و مرز می‌داند و تصریح می‌کند: «من وقتی می‌نویسم هیچ چیزی را قبول ندارم». شیرزاد حسن طرفدار جدی فمینیسم و حقوق زنان و آزادی‌های مشروع قانونی است و این موضوع در بیشتر داستانهای او نمود پیدا می‌کند. به قول بختیار علی این «این اُدیپ خجالتیِ کُردستان» گرچه نگاه و دیدگاهی کمابیش فرویدی به جهان پیرامون خود دارد، اما فرویدیسم او از نوع شرقیِ آن است که در عشقی ناب و به دور از هرگونه خیانت ریشه دارد. عشقی که همهٔ زنان و مردانِ میهنش از آن سهمی دارند. غرب چگونه غرب شد
غرب چگونه غرب شد؟ کتابی‌ست از صادق زیباکلام که در آن به بررسی علل پیشرفت در غرب می‌پردازد. وی در این کتاب، غرب شدن غرب را محصولِ چند صد سال پیشرفت و ترقّی اروپا از قرون وسطی به بَعد می‌داند. اندیشه غرب‌زدگی
در این سه فرد-جلال آل احمد، داریوش شایگان و رضا داوری- سه معیار وجود دارد که ملاک گزینش آن‌ها به عنوان پیشگامان گفتمان غرب زدگی است و این انتخاب صرفاً به خاطر مشهور بودن آن‌ها نبوده‌است. نخست آن که این افراد فکرت‌های فلسفی در باب غرب زدگی را تفصیل و توضیح داده‌اند. دوم آن که دیدگاه‌های مختلف و گوناگون در این باره را گسترش داده‌اند. سوم آن که آن‌ها پاسخ غالب اندیشمندان ایران در دهه‌های هفتاد و هشتاد و نود میلادی را به صورت مواجهه با غرب نشان داده‌اند. به نام این سه تن باید از سید احمد فردید نیز نام برد که غرب زدگی را در معنایی متفاوت بکاربرده است. فرهاد مهراد
البته به نظر می‌رسد که اینجا باید به نکته دیگری نیز اشاره کرد و آن هم شیوه غربی ترانه خوانی است. در ترانه خوانی راک، شعر نیست که وجود دارد بلکه کلمه است که جریان می‌یابد. شاید بخشی از تأکید او در شیوه خواندنش ناشی از تجربه‌اش در راک و آموزه‌هایی است که در خواندن ترانه‌های خارجی از نوع راک و بعد هم پاپ غربی بدست آورده‌است. غرب‌گرایی
غرب‌گرایی جریان خاص فرهنگی است که در نتیجه آن جامعه یا بخشی از آن، فرهنگی را که در جهان غرب به دنبال رنسانس و رفرمیسیون و انقلاب صنعتی به وجود آمده‌است، به‌طور کامل یا به صورت جزئی اقتباس می‌کند. غرب‌زدگی همان غرب‌گرایی نیست، غرب‌زدگی یک نوع تمایل مبتنی بر احساس و فارغ از اندیشمندی است که از قبیل غفلت و دگماتیسم و نابخردی در روش است، ولی غرب‌گرایی نوعی گرایش است که می‌تواند و شاید مبنی بر اندیشمندی باشد و فرد غرب‌گرا مبتنی بر توجه به غرب به عنوان مآخذ اقتراح و فرآوری ایدهٔ اندیشمندانه به غرب توجه کند. از نظر جامعه‌شناسی "غرب‌گرایی" یکی از انواع دگرگونی فرهنگی محسوب می‌شود. برخی از جامعه شناسان این پروسه را دگرگونی اجتماعی نامیده‌اند ولی به نظر می‌رسد که اصطلاح "دگرگونی فرهنگی" شامل‌تر و جامع‌تر است. فلسفه قرن هفدهم
فلسفه در قرن هفدهم در جهان غرب به صورت کلی به عنوان آغاز فلسفه مدرن محسوب می‌شود؛ و همچنین به عنوان جدا شدن از روش‌های قرون وسطی، به خصوص اسکولاستیسم. ادوارد برنیز
در سده بیستم میلادی، مصرف‌گرایی یکی از چهار عامل تغییردهنده اقتصاد جهان غرب بود. برنایز به شرکت‌ها یاد داد که چگونه مردم را قانع کنند که فقط چیزهایی را نخرند که نیاز دارند بلکه چیزهایی را بخرند که می‌خواهند یا آرزویش را دارند یا نیاز ندارند. شرکت‌های آمریکایی، روزانه میلیون‌ها واحد کالاهای گوناگون تولید می‌کردند که باید به فروش می‌رسیدند. صاحبان شرکت‌ها از مازاد تولید می‌ترسیدند. مازاد تولید، نقطه‌ای است که نیاز مردم تأمین شده و دیگر کالایی نمی‌خرند. تا پیش از آن، کالاها بر پایه مقدار نیاز مردم تولید و فروخته می‌شدند. بانک‌دار موفق به نام «پل برادرز»، در مقاله‌ای نوشت که: «ما باید آمریکا را از فرهنگ نیازها به فرهنگ تمایلات تغییر جهت بدهیم. مردم باید پیش از بلااستفاده شدن کالاهای قبلی کالاهای تازه‌ای بخرند. در یک جمله امیال مردم باید نیازهایشان را تحت تأثیر قرار دهد». عثمان حمدی‌بیگ
خاورگرایی واسازی
با این‌که نوشتار مورد نظر دریدا در جایی جز متون عرفانی و ادبی، به‌ویژه متون ادبی مدرن که بر نفی قیود حاکم بر گفتار عرفی استوارند، محقق نمی‌گردد، ساخت‌گشایی دریدا نظریه‌ای نه در باب ادبیات بلکه نظریه‌ای عام بر تمامیت زبان است، خواه ادبی، خواه فلسفی، خواه گفتار یا نوشتار. هدف دریدا در هر حال، در نظر آوردن زبان بدون نویسنده و نیت خاص اوست، صرف‌نظر از این‌که چنین مرگی برای نویسنده معنی داشته باشد یا خیر. بدین ترتیب، مفهوم دیگر ساخت‌گشایی، در این‌جا خود را آشکار می‌سازد؛ به سخن آوردن متن، به گونه‌ای که بر خلاف نیت نویسنده سخن بگوید. یا به عبارت بهتر، واسازی گفتمان فلسفی با تکیه بر مفاهیم اساسی خودِ متن. دریدا با این روش آثار کلیدی فلسفهٔ غرب را می‌خواند و در همهٔ آن‌ها به دنبال نیرویی است که واسازی نیت نویسنده را به دنبال دارد. از غرب خارج شوید
از غرب خارج شوید یک رمان منتشر شده در سال ۲۰۱۷ است که توسط نویسنده پاکستانی محسن حمید نوشته شده‌است. این کتاب چهارمین رمان حمید است. مضامین اصلی رمان مشکلات مهاجرت و پناهندگی است. مطالعات دانشگاهی غربی قرآن
این مقاله به مطالعات دانشگاهی غربی قرآن ، تاریخچه و تحولات آن می‌پردازد. در ابتدای قرن بیستم میلادی «مطالعات دانشگاهی غربی قرآن» معادل با نوشتارهای محققانه دانشگاهیان غیرمسلمان اروپایی درباره قرآن بود. اما چنین فهمی از «مطالعات دانشگاهی غربی» قابل تعمیم به مابقی قرن بیستم میلادی نیست زیرا از یک طرف این تعریف اجازه شمول نوشتارهایی که نویسنده آنها خودش را مسلمان بداند را نمی‌دهد، و از طرف دیگر اعمال لفظ «محققانه» به دنیای روشنفکری‌ای که از لحاظ روش‌شناسی و فرهنگی بسیار متکثر بوده غیرواقعی خواهد بود. به عقیده آندرو ریپین، امروزه ترسیم خط بندی مشخص و معناداری بین مفسر مسلمانی که در اروپا به تفسیر قرآن مشغول است و استاد دانشگاهی که در آمریکا در حوزه رشته الاهیات فعالیت می‌کند با پیچیدگی‌هایی همراه خواهد بود. جهت مشخص کردن نحوه نگاه مطالعات دانشگاهی غربی عموماً در بحث‌های امروزی از لفظ «سکولار» استفاده می‌شود که به معنی جستجوی نقدآمیز و بدون غرض (غیر ستیزه‌آمیز) دانش، بدون اینکه با ملاحظات مذهبی محدود شده باشد، می‌باشد. اما بگفته ریپین مشکلی که در اینجا وجود دارد این است که چگونه نوشتارهای ستیزه‌آمیز سکولار را از نوشتارهای غیرستیزه‌آمیز سکولار جدا کنیم خصوصاً اینکه نوشتارهای ستیزه‌آمیز (که در اینترنت یا به طریق سنتی به چاپ میرسند) اغلب سعی در این دارند که خودشان را به عنوان نوشتارهای محققانه جا بزنند. یکی از راه‌هایی که کسی ممکن است جهت خروج از این وضعیت پیشنهاد کند جایگزینی لفظ «سکولار» با «بی منفعت» است، اما در اینجا نیز مشکل سیاسی شدن موضوع «انگیزه انجام تحقیقات درباره اسلام» است که از زمان چاپ کتاب شرق‌شناسی ادوارد سعید در سال ۱۹۷۸ میلادی مطرح شده‌است. ادوارد سعید این اتهام را مطرح کرد که «تحقیقات بی منفعت» غربیان در واقع در سطح خودآگاه و ناخودآگاه به پیشفرض‌های اجتماعی و سیاسی و ایدولوژیک آلوده شده‌است که بسیاری از آنها ادامه ویژگی‌ها و صفات دوران استعمار را بازتاب می‌دهند. البته این موضوع فقط به بررسی اسلام محدود نبوده و به تحقیق در مورد ادیان دیگر نیز اطلاق می‌شود. محافل آکادمیک امروزه به‌شکل فزاینده‌ای بیان خالی اینکه «دانشگاهیان مذاهب را از دیدگاه سکولار بررسی می‌کنند» را کافی ندانسته و این نکته را می‌پذیرند که «نگاه سکولار، مانند نگاه مذهبی، یک دیدگاه است که ارزش‌هایی مخصوص به خود را حمل می‌کند؛ و اینکه دیدگاه سکولار به همان اندازه می‌تواند مدعی بیان حقیقت مطلق باشد که دیدگاه مذهبی می‌تواند باشد.» گایاتری چاکراورتی اسپیواک
برای بسیاری سبک نوشتاری و حتی استفاده از منابع تفکر غربی، در سنت پسااستعماری، همچنان همراهی با منطق استعمارگری و سرمایه‌داری جلوه می‌کند. اما برای اسپیواک مسئله بسیار بنیادی تر از این هاست چرا که او با تأکید بر نقد واسازیِ دریدا به این نکته اشاره دارد که اساساً سبکِ به ظاهر ساده و اصرار بر عدم استفاده از تئوری‌های به اصطلاح غربی، در دامن زدن به این توهم همدستی می‌کند که دنیا و جهان را به عنوانِ ابژهٔ پایدارِ دانشِ غربی بازنمایی و برساخته می‌کند. او به این فرایندِ برساختنِ تفسیری غالب از جهان، «جهان سازی» (Worlding) می‌گوید. به نظر او استعمار گران غربی هنگام مواجهه با شرق، به آن جا همچون لوح سفید یا زمینِ خالی ای می‌نگریستند که آماده است تا متنِ تفکر و پیشرفت غربی بر آن نوشته شود! او مارکس را به این خاطر نقد می‌کند که نظریهٔ ارزشش، کارِ موّلدِ زنانِ جهان سوم را نادیده می‌گیرد. فمینیسمِ غربی را متهم می‌کند به نادیده گرفتنِ گرفتاریِ زنانِ جهان سوم؛ و همچنین فوکو و دوگانهٔ دانش /قدرت او را به این دلیل سرزنش می‌کند که تقسیم کار بین‌المللی و امتدادِ استثمار کارگران جهان سوم در خانه و کارخانه را نادیده می‌گیرد. البته این دقتِ انتقادی در خوانش اسپیواک از دریدا نیز جلوه می‌کند، چرا که او، دریدا را هم به بدفهمیِ منطق سرمایه‌داری صنعتی که در جلد دوم سرمایهٔ مارکس تبیین شده‌است، متهم می‌کند. انقلاب ۱۳۵۷
علاوه بر جلال آل احمد، داریوش شایگان نیز متأثر از احمد فردید با نگارش کتاب آسیا در برابر غرب در طرح گفتار غربزدگی نقش آفرینی کرد. به گفته وی نیهیلیسم، تقدیر تمدن غربی است و تمدن‌های آسیایی نیز اسیر تقدیر غربزدگی شده‌اند و از وضع خود آگاهی ندارند و در نتیجه دچار «توهم مضاعف» هستند. آن‌ها از یک سو در پی مهار تفکر تکنیکی غرب و از سوی دیگر حفظ هویت فرهنگی خود هستند. شایگان راه حل «هویت مشترک آسیایی» را در برابر تفکر غربی ارائه می‌دهد. غرب‌گرایی
ناکامی ترکان در تلاش برای فتح وین در سال (۱۰۹۵ ه‍.ق - ۱۶۸۳ میلادی)، سقوط منطقه آزوف به دست روس‌ها در (۱۱۱۱ ه‍.ق - ۱۶۸۳ میلادی) و دادن شبه جزیره مسلمان‌نشین کریمه به روسیه از جمله وقایعی بود که به تدریج عثمانی‌ها را آگاه به ضعف خویش در برابر غرب کرد. پس از شکست‌های پی در پی از غرب، عثمانی‌ها بدین نتیجه رسیدند که رمز پیروزی غرب در برتری نظامی و جنگی‌شان نهفته‌است و از این رو باید شیوه جنگی و نظامی غرب اقتباس گردد. نقطه آغاز جریان غرب‌گرایی همین احساس بود. از قرن هفدهم اصلاح طلبانی در امپراتوری عثمانی در صدد برآمدند برای تقویت مجدد امپراتوری دست به اصلاحات بزنند. فرامادی‌گرایی
این اصطلاح توسط دانشمند جامعه‌شناسی سیاسی، رونالد اینگلهارت از سال ۱۹۷۷ در کتاب «"انقلاب خاموش"» رایج شد که در آن متذکر گردید ثروتی که نسل‌های پس از جنگ جهانی دوم تجربه کردند سبب شد برخی از آنها امنیت مادی خود را تأمین شده بدانند و به جای آن به اهداف فرامادی همانند خودبیان‌گری، خودمختاری، آزادی بیان، برابری جنسیتی و محیط زیست‌گرایی اهمیت بیشتری بدهند. اینگلهارت استدلال کرد با افزایش رفاه، به تدریج در بین مردم جوامع صنعتی پیشرفته از طریق فرایند جایگزینی نسلی گرایش به ارزش‌های فرامادی افزایش می‌یابد. مطالعات خاورمیانه
در سال ۱۹۷۸ ادوارد سعید، استاد آمریکایی-فلسطینی ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا، کتاب "شرق‌شناسی" خود را منتشر کرد، که در آن محققان پیشین را به «تعصب ظریف و مداوم اروپامحوری علیه مردم عرب و مسلمان و فرهنگ آن‌ها» متهم کرد و ادعا کرد: شرق‌شناسی توجیهی برای امپریالیسم است. دانشگاهیان غربی مانند اروین نتیجه‌گیری سعید را به چالش کشیدند اما این کتاب به یک متن استاندارد در حوزهٔ نظریه ادبیات و مطالعات فرهنگی تبدیل‌شد. سید احمد فردید
رضا داوری اردکانی یکی از شاگردان فردید در همایش بزرگداشت سید احمد فردید می‌گوید ترجمه‌های او از کتب فلسفی غرب بی‌نظیر، روان و گویا بود که نشان از تسلط او به مباحث داشت. او همچنین اظهار می‌دارد «فردید با این دنیا خیلی سازگار نبود، او با دنیا احساس غربت می‌کرد چون احساس غربت نشان می‌دهد که فرد در پی یافتن و درک دیگری است.» به گفته وی، فردید سیاسی نبود و کاری با سیاست نداشت اما به سیاست توجه داشت. «برای ما نگاه فردید و پرسش‌های تازه او مهم بود و اینکه فلسفه را نقد می‌کرد و از شعر و ماهیت آن می‌گفت. فردید صاحب نظر بود می‌پرسید و می‌فهمید و به دشواری می‌فهماند.» فردگرایی
فردگرایی بر این است که شخصی که در جامعه شرکت می‌کند سعی می‌کند منافع خودش را به پیش ببرد یا اقلاً این حق را مطالبه می‌کند که بدون لحاظ کردن منافع جامعه منافع خود را پی بگیرد (فردگرا الزاماً اگوییست نیست). هیچ فلسفه‌ای که قربانی کردن منافع شخصی فرد را برای اهداف بالاتر اجتماعی قربانی کند مطلوب فردگرا نیست. به هر روی، ژان ژاک روسو، ادعا می‌کند که مفهوم خواست عمومی در قرارداد اجتماعی تنها مجموعهٔ خواست‌های فردی نیست و منافع فرد را به پیش می‌برد (قید قانون به خودی خود برای فرد مفید خواهد بود، چنان‌که فقدان احترام به قانون، از نظر روسو، الزاماً مستلزم شکلی از نادانی و تسلیم شدن به شور فرد به جای خودمختاری مرجح عقل است) دوگانگی شرق-غرب
جامعه‌شناس فرانک فرید نوشت: "ارزیابی فکری ناسیونالیسم اروپایی با رشد تنوع جهان سوم با توسعه یکپارچگی ناسیونالیسم شرقی غربی و غیرقابل انسانی سازگار است. . . . این دوگانگی شرق و غرب تبدیل به بخشی پذیرفته شده از نظریه سیاسی غرب شد. " سید احمد فردید
به نظر مهدی فدایی مهربانی مقایسه تطور فکر فردید حکایت از آن دارد که او فیلسوفی دارای فراز و نشیب یا تناقضات جدی است. در واقع گفتن جملات و عبارات متناقض یکی از مشخصات بارز فردید است که به آراء وی خصلتی نیچه وار داده‌است. ژاک دریدا
ژاک دریدا، با جنبشی که بنام واسازی شناخته شده، نزدیکی و پیوندی تنگاتنگ دارد. هدف اصلی او در واقع خنثی کردن چیزی است که خود آن را عقل‌مداری [کلام محوری/ لوگوس محوری] (logocentrism) (یا حاکمیت عقل) خوانده‌است. دریدا این باور ساختارگرایان را که معنا در ذات متن است، رد می‌کند. او نمی‌پذیرد که واژگان حامل و بارور معنایند. بلکه بر آن است که، واژگان تنها به واژگان دیگر اشاره دارند. معنا وابسته به داننده است و نه متن، و زمانی بروز می‌یابد که مفسر با متن به گفتگو در آید. پس دلایلی بنیادی که بتوان بدان‌ها تکیه کرد وجود ندارد. دریدا فرد را وامی‌دارد تا از اندیشه واقعیت متعالی دست بشوید و به جای آن روی متن متمرکز شود. آنچنان‌ که متن خود به گونه مستقیم با شخص از در سخن در آید. وان هوزر (vanhoozer)، ارج و وزن چنین نظری را ارزیابی کرده و می‌گوید: «دریدا به توانایی عقل در دست‌یابی به یک استنتاج کلی، یعنی توضیح جهان از منظر واقعیت شک دارد. دریدا یک خنثاگر و یک ضدساختار است و پیوند میان زبان و واقعیت را رد می‌کند. یعنی چیزی که مورد اعتقاد فلسفه غرب است و از نگاه این فلسفه توان آشکار کردن حقیقت را دارد». روان‌شناسی فرگشتی دین
استیون جی گولد دین را به عنوان نمونه ای از اکسپتاسیون یا اسپندل (یک ویژگی که خودش سازگاری به حساب نمی‌آید بلکه اثر جانبی یک سازگاری دیگر است) ذکر می‌کند، اما او خود یک ویژگی مشخص را انتخاب نمی‌کند که فکر می‌کند انتخاب طبیعی واقعاً به آن عمل کرده‌است. با این حال، او پیشنهاد زیگموند فروید را مطرح می‌کند که مغزهای بزرگ ما که به دلایل دیگر تکامل یافته‌است، منجر به آگاهی می‌شود. آغاز هوشیاری انسان‌ها را مجبور کرد تا با مفهوم مرگ و میر شخصی برخورد کنند. شاید دین یکی از راه حل‌های این مشکل بوده‌است. فرگشت هدفمند
فرگشت هدفمند یا راست‌زایی ()، نظریه‌ای است که تکامل را جبری می‌داند و براساس آن، سیر تکامل در ترکیب نطفه معین شده‌است و عوامل خارجی اثری بر آن ندارد. غرب اروپا
غرب اروپا یک اصطلاح سیاسی–اجتماعی است که در زمان جنگ سرد ابداع شد و از آن زمان تا کنون به کار رفته‌است. این اصطلاح به معنای کشورهای اروپایی جهان اول (توسعه یافته) است. این اصطلاح در مقابل اصطلاح شرق اروپا قرار دارد و وجه تمایز آن با شرق اروپا جغرافیا نیست بلکه اقتصاد، سیاست و دین است. شرق و غرب اروپا نوسانات تاریخی فراوانی داشته و با یکدیگر همپوشانی دارند که در نتیجه درک مناسب این دو اصطلاح کمی با مشکل همراه است. جهادگرایی
جهادگرایی یا جنبش جهادی یک نوواژه قرن بیست و یکمی است که در جهان غرب برای توصیف جنبش‌های ستیزه‌جویی به کار می‌رود که تصور می‌شود در جنبش‌های نظامی در اسلام و اسلام‌گرایی ریشه دارند و موجودیت فرهنگ غربی را تهدید می‌کنند. تعریف دقیق این لفظ سخت توصیف شده چرا که نوواژه‌ای متأخر است و معنای واحد و عموماً پذیرفته شده‌ای ندارد. غرب وحشی
مفهوم سرحد در ایالات متحده به پیشرفت و جستجوی فرصت‌ها در یک تریتوری ناشناخته که از لحاظ نظری رایگان است، اشاره دارد. به قول یک نویسنده مدرن: همچنین در قرن نوزدهم سرحد از نظر آماری به عنوان منطقه ای طبقه‌بندی می‌شد که در هر مایل مربع از دو یا بیش از شش نفر از ساکنان اروپا (کمتر از یک تا کمی بیش از دو اروپایی در هر کیلومتر مربع) برخوردار بود. غرب‌گرایی
اندیشه غرب‌زدگی نزد فردید با مفاهیم بسیاری نظیر نیست انگاری، یونانیت و ادوار تاریخی و مکر لیل و نهار ارتباط دارد. خود وی هم به این نکته اشاره کرده که تعبیرهای مختلفی از غرب‌زدگی دارد. از نظر وی غرب‌زدگی انواعی دارد. اگر غرب‌زدگی همان یونانیت باشد غرب‌زدگی مضاعف است و اگر یونانیت برای باشد ندانسته غرب‌زده مضاعف دانسته می‌شود. از نظر وی سقراط همچون مسیلمه دروغگوست که پرتو وحی بر او افتاده است. وی این وحی را کالییوگا می‌نامد. فردید بر این باور است که غرب‌زدگی به‌طور رسمی با افلاطون و سقراط آغاز می‌شود. وی غرب‌زدگی سقراط و افلاطون و ارسطو را غیر مضاعف می‌داند در حالیکه غرب‌زدگی دوران جدید در قرن نوزدهم مضاعف است. غرب‌زدگی غیر مضاعف در یونان است و در آن قارعه به سراغ کلیت می‌رود. تفسیر افلاطون خود بنیاد و بازگشت آن به موضوعیّت نفسانی قارعه یا طاغوت است. از منطق دکارت تا هگل را فردید نوعی غرب‌زدگی مضاعف می‌داند. البته وی غرب‌زدگی را ناپایدار و در بحران می‌داند. کسی که غرب‌زده‌ است از نظر وی یا تشبیهی یا تنزیهی است؛ و هر کدام یا ایجابی یا سلبی‌اند. غرب‌زده سلبی می‌داند که غرب‌زده است ولی با غرب مخالفت می‌ورزد. فردید حتی آل احمد را غرب‌زده می‌داند. وی معتقد است در حالیکه آل احمد نمی‌دانسته است که غرب‌زدگی چیست وی به این نکته آگاهی دارد. از نظر وی اکثر اندیشمندان همچون شیخ اشراق و حلاج، و حتی غزالی غرب‌زده بودند. تعریفی که وی از غرب‌زدگی ارائه می‌دهد همان یونانی‌زدگی است. از نظر وی غرب‌زدگی یعنی این که اسمی که بر یونان افتاده‌است گسترش یافته است. وی علت غرب‌زدگی را دو چیز می‌داند:یکی علت موجده غرب و شرق جغرافیایی و ژئوپلتیکی است. بیژن عبدالکریمی مفهوم غرب‌زدگی در اندیشه فردید را در ارتباط با فلسفه تاریخ گونه می‌داند. بر این اساس غرب‌زدگی پوسته‌ای فردیدی و محتوایی کاملاً هایدگری دارد. این اصطلاح را خود فردید وضع کرده‌است و شیفته آن بوده‌است. عبدالکریمی مفهوم غرب‌زدگی نزد فردید را به مفهوم مثلث زر و زور و تزویر از شریعتی مقایسه کرده‌است. این مفاهیم شاه کلید دریافت این تفکّرات است. وی غرب‌زدگی نزد فردید را به معنایی کاملاً وجود شناختی و همچون غفلت از وجود می‌داند. غرب به معنای مرگ تفکر حضوری و اقبال کردن به علم حصولی معنا شده است که همان غفلت از وجود است. مفهوم غرب همان مفهوم متافیزیک است؛ و غرب‌زدگی به معنای غلبه تفکر متافیزیکی بر هر گونه تفکر شهودی، قلبی و معنوی و حضوری است. بنیادستیزی سیاسی
در گزارش قرن نوزدهم "دائرةالمعارف علوم سیاسی" (۱۸۸۱، ۱۸۸۹) آمده‌است که «بنیادستیزی بیش از آن که با اصولش شناخته شود، با شیوهٔ کاربست آن اصول شناخته می‌شود.» محافظه‌کاران غالباً اصطلاح بنیادستیز را «توهین­آمیز» به کار برده‌اند حال آنکه بنیادستیزان چپ معاصر از واژهٔ «محافظه‌کار» به نحوی «تحقیرآمیز» استفاده کرده‌اند. از این رو معانی امروزی «بنیادستیز»، «بنیادستیزی»، و «بنیادستیزی سیاسی» متشکل از چپ افراطی (چپ تندرو، چپ رادیکال) و راست افراطی (راست تندرو، راست رادیکال) است. تمدن
بسیاری از انسان‌شناس‌های قرن نوزدهم میلادی به تئوریی که توسعه و تکامل فرهنگی نامیده می‌شود، برگشته‌اند. آن‌ها اعتقاد دارند که مردم به‌طور طبیعی از یک کشور ساده و ابتدایی به یک کشور و دولت متمدن با شرایط بهتر و عالی‌تر پیشرفت می‌کنند برای مثال: جان وسلی پاول همه جوامع را در گروهای ابتدایی و بدون تمدن، بربریت، و متمدن طبقه‌بندی می‌کنند که دو تای اول مطابق شرایط او انسان‌شناس‌های فعلی را متعجب و حیرت‌زده می‌کند. در اوایل قرن بیستم میلادی اولین شکاف‌ها در این دیدگاه جهانی در داخل تمدن غربی مشاهده شد؛ مثلاً ژوزف کونراد در رمان قلب تاریکی‌ها در سال ۱۹۰۲ دربارهٔ کشور آزاد کنگو اظهار داشت که بیشتر رفتارهای ابتدایی و غیر متمدن از اروپائیان سفیدپوست ناشی می‌شود. این سلسله مراتب دیدگاه جهانی توسط شناسایی مقصر در جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم و غیره به‌طور خیلی جدی بررسی کرده‌اند. فراروان‌شناسی
گانزفلد در آلمانی به معنای محیط وسیع، تکنیکی ست که برای بررسی تلپاتی در افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تکنیک محیط دیداری و شنیداری فرد عایق شده و تداخلات ذهنی فرد رو به خاموشی می‌رود. عایق نمودن حس بینایی معمولاً از طریقِ تابش نور قرمز ملایم می‌باشد که این کار از طریق چسباندن توپ‌های پینگ پونگ به چشمان داوطلب گیرنده صورت می‌گیرد. حس شنوایی فرد گیرنده نیز معمولاً از طریقِ پخش یک صدای ساکن یا صداهایی شبیه این‌ها مسدود می‌شود. همچنین فرد در یک موقعیت دراز کشیده و راحت قرار داده می‌شود تا حساسیت لامسه به حداقل برسد. در یک آزمایش گانزفلد نوعی، یک فرد به عنوان گیرنده و فردی دیگر به عنوان فرستنده وجود دارند که هر دو در محیط عایق قرار داده می‌شوند. فرد دریافت‌کننده در موقعیت محیط گانزفلد قرار می‌گیرد. آنگاه به فرد فرستنده یک ویدئوکلیپ یا تصویر ساکن نشان دهد می‌شود و از او خواسته می‌شود که به صورت ذهنی این تصویر را به فرد گیرنده منتقل کند. از فرد دریافت‌کننده نیز که در محیط کانزفلد قرار دارد خواسته می‌شود که به‌طور پیوسته با صدای بلند راجع به حالات ذهنی خود یعنی تصاویر، افکار و احساسات خویش سخن بگوید. در انتهای دورهٔ فرستادن اطلاعات که معمولاً حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد، فرد دریافت‌کننده از اتاق گانزفلد بیرون آورده می‌شود و به او ۴ تصویر یا کلیپ نشان داده می‌شود. یکی از این ۴ تصویر یا کلیپ، مورد درست می‌باشد و سه تای دیگر برای فریب ارائه شده‌اند. فرد دریافت‌کننده تلاش می‌کند تا مورد درست را انتخاب کند. در واقع او تلاش می‌کند تا از تجربیات ادراکی خویش حین موقعیت گانزفلد به عنوان آثاری از آنچه که ممکن است به‌طور ذهنی از تصویر ارسالی بدست آمده باشد استفاده کند. نتیجهی این آزمایش گانزفلد به‌طور منفرد از وجود هیچ پدیدهٔ ماوراءالطبیعه خبر نمی‌دهد؛ و فرد تقریباً به همان میزان که قوانین احتمال پیش‌بینی می‌کنند یعنی ۲۵ ٪ قادر به تشخیص گزینهٔ صحیح می‌باشد. با این وجود هنگامی که از روش فراتحلیل استفاده می‌شود نتایج تا حدی متفاوت است. طبق گفتهٔ فراروانشناسانی نظیر دین رادین (Dean Radin)، چارلز هونورتن (Charles Honorton) و داریل بم (Daryl Bem)، هنگامی که نتایج آزمایش‌های گانزفلد –که از بیشتر از ۳۰۰۰ جلسهٔ گانزفلد به وسیلهٔ ۲۴ محقق از سرتاسر جهان بدست آمده – در یک فراتحلیل گرد هم آمدند، نشان دهندهٔ این بود که به‌طور متوسط، فرد دریافت‌کننده بیشتر از آنچه که تنها از طریق احتمال و شانس انتظار می‌رود تصویر درست را انتخاب می‌کند. از آنجاییکه این فراتحلیل از نتایج گانزفلد از لحاظ آماری بامعنا در نظر گرفته شد، در بین نشریات اصلی روانشناسی علمی بحث و جدل‌های بسیاری در مورد چگونگی تفسیر صحیح نتایج به وجود آمد. جبرگرایی
این ایده که عالم یک سیستم جبری می‌باشد هم در مذهب، فلسفه و ادبیات شرقی و هم غیر شرقی دیده می‌شود. جبر گرایی به خوبی در «اصل وابسته» آیین بودا که عنوان می‌کند هر پدیده‌ای مشروط و وابسته‌است به پدیده‌هایی غیر از خودش. دیده می‌شود. یک داستان آموزندهٔ رایج به نام نت ایندرا این مسئله را به شکل استعاره بیان می‌کند. یک تالار سخنرانی بسیار وسیع به وسیلهٔ آیینه‌ها یا شیشه‌هایی که توسط طناب‌هایی با طول‌های مختلف از نقاط مختلفی از سقف آویزان شده‌اند تزئین شده‌است. یک نقطهٔ نورانی کافی ست تا تمامی صحنه را روشن کند از آنجاییکه نور از یک حباب‌های آویزان به حباب آویزان دیگر شکسته و منتقل می‌شود. هر حباب به حباب دیگر نور می‌دهد. به همین شکل هر یک از ما توسط همهٔ چیزهای موجود در عالم اصطلاحاً نورانی می‌شویم. در آیین بودا از این آموزه استفاده می‌شود تا نشان داده شود که نسبت دادن هر گونه ارزش ویژه چیزی به معنی نادیده گرفتن وابستگی متقابل بین آن چیز با تمامی چیزهای دیگرست بیشتر از آنکه یک جهان مکانیکی تعیین‌کنندهٔ اراده یی باشد که انسان‌ها تصور می‌کنند خودشان در حال شکل‌دهی به آن هستند، این اراده‌های تمام مخلوقات دارای ادراک است که واقعیتی که به نظر می‌رسد و ما خود را در آن به عنوان یک موجود زنده درک می‌کنیم را تعیین می‌کند. در داستان ایندرا نت نوری که در طول صحنه از حبابی به حباب دیگر ساطح می‌شود استعاره‌ای از کارما (karma) می‌باشد. (به خاطر داشته باشید که در غرب، این واژه اغلب در رابطه با مفهوم نتیجهٔ اعمال خوب و بد گذشته‌است بکار می‌رود. فردگرایی
این لفظ هم‌چنین برای اشاره به «کیفیت فرد بودن؛ فردیت» مربوط به داشتن «مشخصه فردی؛ یک ویژه‌خو» مورد استفاده قرار گرفته‌است زین رو فردگرایی با منافع هنری و بوهمی و شیوه‌های زندگی که در آن گرایشی برای خویش آفرینی وجود دارد و هم‌چنین با مواضع فلسفی و اخلاقیات اومانیستی. مرتبط است تا سنت یا دیدگاه‌ها و رفتارهای توده‌ای مردمی غرب چگونه غرب شد
زیباکلام ابتدا به پرسش و پاسخ‌هایی می‌پردازد که در ذهنِ ایرانیان هنگام مواجهه با غرب ایجاد شده‌است. وی بیان می‌کند که در فرهنگ عمومی ما، در پاسخ به این سؤال که «چرا غرب پیشرفت کرده‌است؟» پاسخ‌های متفاوتی می‌دهند از جمله: استعمار، غارت، تجاوز، استثمار، مادی‌گری و فساد اخلاقی. اما وی این پاسخ‌ها را سهل‌انگارانه و معلول‌نگری می‌داند و معتقد است برخلافِ بمبارانِ تبلیغاتی که شبانه‌روز در ایران علیه غرب صورت می‌گیرد، آنچه غرب را غرب کرد، محصول رنسانس و فروپاشی نظام فئودالیسم، رفرماسیون (نهضت اصلاح دینی)، مرکانتالیزم (انقلاب تجاری)، عصر سفر دریایی و تسلط بر دریا، کشف قاره آمریکا، خِردگرایی و انقلاب علمی، نهضت روشنگری و انقلاب صنعتی بوده‌است و وجود اندیشمندانی چون دکارت، مارتین لوتر، گالیله، کپلر، جان لاک، نیوتن و … بوده‌است. راه بندگی
راه بندگی کتابی از اقتصاددان و فیلسوف اتریشی، فریدریش فون هایک است که بین ۱۹۴۰–۱۹۴۳ نوشته شده و در آن «نسبت به خطر استبداد ناشی از کنترل تصمیم‌گیری دولتی از طریق برنامه‌ریزی مرکزی» هشدار داده، و استدلال کرده که منع فردگرایی، لیبرالیسم کلاسیک و آزادی به‌طور غیرقابل اجتنابی منجر به ستم سوسیالیستی و فاشیستی و استبداد و بردگی افراد منجر می‌شود. او بر خلاف نظر اقتصاددانان بریتانیایی که فاشیسم را عکس العملی سرمایه دارانه علیه سوسیالیسم می‌دانستند، آن دو را دارای ریشه مشترکی در برنامه‌ریزی اقتصادی مرکزی و قدرت دولت بر فرد می‌دانست. طیف سیاسی چپ–راست
دیوید بوز، نویسنده آزادیخواه آمریکایی، استدلال کرد که از اصطلاحات سیاسی "چپ" و "راست" برای چرخش یک دیدگاه خاص به جای توصیف ساده استفاده می‌شود، در حالی که کسانی که در سمت چپ هستند به‌طور معمول بر حمایت خود از افراد شاغل تأکید می‌کنند و حق حمایت از منافع کشورها را متهم می‌کنند. طبقه بالا؛ و طرفداران راست معمولاً بر حمایت خود از فردگرایی تأکید می‌کنند و چپ را به حمایت از جمع گرایی متهم می‌کنند. بواز ادعا می‌کند که استدلال‌ها در مورد نحوه استفاده از این اصطلاحات، غالباً با ایجاد تعصب عاطفی در برابر تصور از پیش معنی معنای اصطلاحات، استدلال‌های مربوط به سیاست را جابجا می‌کند. نئواستالینیسم
فردریک کاپلستون فیلسوف بزرگ انگلیسی درباب نئواستالینیسم می‌گوید: نئو استالینیسم به مثابه «تأکید اسلاووفیلی بر روسیه و تاریخ آن» می‌باشد که صرفاً بیان تمایل به کنترل، تسلط، سرکوب و اژدها نیست بلکه به این معناست که روسیه ضمن استفاده از علم و فناوری غربی، از آلوده شدن به نگرش‌های «منحط» غربی اجتناب می‌کند و راه خود را دنبال می‌نماید. فریدون جنیدی
بنابراین غربی‌ها این حقیقت و فرهنگ ایران را کتمان می‌کنند و از دیدگاه خود به تاریخ ما نگریسته‌اند که مهم‌ترین این دیدگاه‌ها، دیدگاه اسطوره‌ای است و به تاریخ ما جلوه‌ای اسطوره‌ای داده‌اند». جنبش مشروطه ایران
احمد فردید، مشروطیت را «دفع فاسد به افسد» می‌داند و آن را جنبشی «فراماسون‌زده» و «یهودی‌زده» قلمداد می‌کند. به عقیده او، در جریان جنبش مشروطه، «تاریخ زهواردررفته و ممسوخ غربی» به نام «ترقی‌خواهی و تجددطلبی» توسط «منورالفکران و مقلدان بی‌سواد» وارد ایران شد و گسترش پیدا کرد. جلال آل احمد نیز آن را «جنجال مشروطه» و «بلوای مشروطه» می‌خواند و معتقد است این جنجال به عقد قرارداد دارسی برای واگذاری امتیاز نفت ایران در سال ۱۹۰۱ میلادی مربوط است. او اسلام را سدی در برابر نفوذ غرب‌زدگی قلمداد می‌کند و مشروطه‌خواهان را متعلق به دسته بی‌دینان می‌داند. او معتقد است که شیخ فضل‌الله نوری به دلیل حمایت از تشیع اعدام شد و جسد او بر چوبه دار را نمادی از استیلای غرب‌زدگی در ایران می‌داند. از طرفی آشکار است که کاهش این همه دگرگونی‌ها و چالش‌ها و دستاوردهای بزرگ به یک رویداد خاص، جز مثله کردن یک واقعه بزرگ و نتیجه‌گیری غیر واقعی و گمراه کننده دربرنداشته است. فلسفه قرن بیستم
نوعمل‌گرایی که گاهی به آن عمل‌گرایی زبان‌شناختی نیز گفته می‌شود، یک اصطلاح فلسفی جدید برای فلسفه‌ای است که بیشتر مفاهیم عمل‌گرایی را مجدداً معرفی می‌نماید. لغت‌نامه فلسفه غربی بلک‌ول (۲۰۰۴ میلادی) «نوعمل‌گرایی» را به قرار ذیل تعریف می‌کند: نسخهٔ پست‌مدرن از عمل‌گرایی که توسط فیلسوف آمریکایی ریچارد رورتی توسعه یافته و از نویسندگانی چون جان دیویی، مارتین هایدگر، ویلفرید سلارز، ویلارد کواین و ژاک دریدا الهام گرفته‌است. فلسفه نوعمل‌گرایی مفاهیم «حقیقت جهانی» ، «مبناگرایی معرفت‌شناختی» ، «بازنمایی‌گرایی» و مفهوم «عینیت معرفت‌شناختی» را طرد می‌کند. این فلسفه یک رویکرد نام‌گرا است که نمی‌پذیرد نوع‌های طبیعی و نشانه‌های زبان‌شناختی، دارای مفاهیم هستی‌شناختی باشند. بث هنلی
Henley views her characters as examples of the repercussions of modern society and representative of the alienation, pain, and suffering that reflect the human condition. Her plays explore the dichotomy within individuals that seek happiness but are betrayed by modern civilization. Henley's notion that neurotic behavior is endemic to modern civilization stems from Freud's psychoanalytic theory. Her Southern sense of the grotesque and absurd experienced in daily existence have caused some critics to compare Henley to other Southern Writers such as یودورا ولتی and فلانری اوکانر. This attitude has caused Henley to be classified in the گوتیک جنوبی genre. مجید مددی
برای نمونه‌ای از "هرگز تعصب نورزیدنِ" مددی وَ ترجمه و نقد و گزارش‌های او "با مبنایی علمی، عقلی و اساسی"، در بررسیِ منتقدانه‌ای بر گزارش و شرحِ انتقادیِ مددی در باره‌ی اندیشه و فلسفه‌ی مارتین هایدگر این گونه آمده است: ((…با تمام این اوصاف، مددی در پیشگفتار خود بر ترجمه کتاب «مارتین هایدگر» اثر پل استراترن، به زعم خود به نقد هایدگر و البته سیداحمد فردید پرداخته است. مددی در این نقد از جاده نقد عالمانه خارج شده و با وجودی که به هیچ عنوان آرای فلسفی هایدگر را نقد نمی‌کند و از آرای این فیلسوف اثرگذار با صفت‌هایی چون «لاطائلات» و «چرندیات» نام می‌برد و ایرانیانی را که به شرح آثار هایدگر پرداخته‌اند، تقبیح می‌کند.»)) … ((عمده نقد مددی بر هایدگر، نقد تعامل او با مسئله نازیسم است و این مترجم به هیچ عنوان، هیچ کدام از وجوه دستگاه فلسفی هایدگر را نقد نمی‌کند. یعنی در مقدمه مترجم بر این کتاب، مخاطب به‌ هیچ عنوان با نقد هستی‌شناسی هایدگری، یا نقدِ نقد هایدگر بر متافیزیک غربی یا نقد دیگر وجوه فلسفه هایدگر روبه‌رو نیست. با این وجود مترجم در صفحه ۴۶ کتاب، عنوان توهین‌آمیز «ترهات ابلهانه» را برای فلسفه هایدگر به کار می‌برد.)) … ((مددی که تنها نقدهای منتقدان (و آن‌هم اشکالات بر رفتار سیاسی) بر هایدگر را آورده، بی هیچ اشاره‌ای به بزرگانی که تمجیدهای بسیار از فلسفه هایدگر کرده‌اند، در صفحه ۴۶ می‌نویسد: «حال باید دید چرا کسی را که تا این حد در غرب که از آن‌جا برخاسته، به تمسخر گرفته‌اند، در این‌جا [یعنی ایران] مورد ستایش قرار می‌دهند؟... این ترهات ابلهانه [منظور فلسفه هایدگر است] را باید به تیغ نقد و نفی کشید و در زباله‌دان فرو افکند.»)) … ((مددی این شیوه بیان خود را در نقد «سیداحمد فردید» ــ نخستین کسی که در ایران به فلسفه هایدگر اشاره کرد ــ و یکی از شاگردانش به نام سید موسی دیباج نیز به‌کار می‌برد. مددی با توهین به هایدگر و بدون آن‌ که به نقد دستگاه فلسفی او بپردازد، کسانی را نیز که در ایران به تدریس و شرح آرا و افکار هایدگر مشغول‌اند، مورد تمسخر قرار داده و آن‌ها را به نخواندن فلسفه متهم می‌کند. به عنوان مثال او در صفحه ۳۹ کتاب می‌نویسد که «آیا مترجمان فلسفی خود اصولا چیزی به نام فلسفه را خوانده‌اند؟». مددی همچنین در کل پیشگفتار خود در مقابل تركيب «اهالی فلسفه» در ایران علامت تعجب (!) می‌گذارد.)) این پاره‌هایی از نقدِ محمد آسیابانی است بر ترجمه‌ی ممددی از کتاب "مارتین هایدگر" نوشته‌ی "پل استراترن"، نشر مهرویستا، که در "ایبنا؛ خبرگزاری کتاب ایران" آمده است. خاورگرایی
در مطالعات تاریخ هنر، ادبیات و مطالعات فرهنگی، خاورگرایی یا اورینتالیسم () به معنی تقلید یا به تصویر کشیدن دنیای شرق است. این تصاویر معمولاً توسط نویسندگان، هنرمندان و طراحان جهان غرب کشیده می‌شدند. به‌طور اخص نقاشی خاورگرایانه که بیش‌تر معطوف به به تصویر کشیدن خاورمیانه بود، یکی از تخصص‌های هنر آکادمیک در قرن نوزدهم میلادی بود. ادبیات غربی نیز توجه مشابهی به تم‌ها شرقی نشان داد. آنارشیسم فردگرا
مراد از آنارشیسم فردگرا سنت‌های فکری متعددی در جنبش آنارشیستی است که بر فرد و ارادهٔ او فراتر از عوامل تعیین‌کنندهٔ خارجی نظیر گروه‌ها، جامعه، سنت‌ها، و سیستم‌های ایدئولوژیک تأکید می‌کند. منظور از آنارشیسم فردگرا نه یک فلسفهٔ واحد بلکه گروهی از فلسفه‌های فردگرایانه است که گاهی با هم در تضادند. بعدها، این فلسفه از طریق اروپا و آمریکا گسترش یافت. بنجامین تاکر، آنارشیست فردگرای معروف قرن نوزدهمی باور داشت که «اگر فرد حق فرمانروایی خویش را داشته‌باشد، هرگونه فرمانروایی بیرونی استبداد است.»  از جمله تأثیرگذاران اولیه بر آنارشیسم فردگرا عبارتند از ویلیام گادوین، هنری دیوید ثورو (تعالی‌گرایی)، جوشیا وارن ("اقندار فرد"), لایسندر اسپونر ("قانون طبیعی"), پیر ژوزف پرودون (mutualism), انسلمی بلگریگ، هربرت اسپنسر ("قانون آزادی برابر"), و ماکس اشتیرنر (اگوییسم). غرب‌زدگی (کتاب)
غرب‌زدگی آفتی است که از غرب می‌آید و ما و کشورهای جهان سومی از پیشرفت وامانده را مانند طاعون گرفتار و بیمار می‌کند. آدم غرب‌زده ریشه و بنیادی ندارد، نه شرقی مانده، نه غربی شده؛ هرهری مآب و چشم و گوش بسته از آداب و سنن و فرهنگ غرب تقلید می‌کند. ارتداد در اسلام
برخی ارتداد و خارج شدن از دین را به معنای پیوستن به دشمن می‌دانند به عقیده بازرگان در واقعیت عصر محمد «ارتداد منسوب به اشخاص، بیش از یک مخالفت ساده دینی یا خروج از اعتقاد یکتاپرستی بود و در مورد مخالفتهای سیاسی ـ عقیدتی و قیام مسلحانه علیه امت تازه تولد یافته اسلام به کار برده می‌شد، یا مربوط به خروج از تعهدات و قراردادها بود که هدف آن سرکشی و شورش اعلام می‌شد.» از نظر لوئیس کوزر، ارتداد این نیست که شخص مرتد فقط دچار یک تغییر اساسی در عقیده‌اش شود بلکه مرتد کسی است که حتی در عقیده جدیدش احساس رضایت ندارد و به جای تلاش در راستای تحقق آن، در حال نفی و حمله به ایمان سابقش است. استوارت رایت، نویسنده و جامعه‌شناس آمریکایی، ارتداد را یک پدیده منحصر به فرد و یک نوع تخطی مذهبی می‌داند که در آن مرتد با مخالفین ائتلاف می‌کند تا اختلاف را گسترش داده و برای حمله به گروه سابقش دست به فعالیت عمومی می‌زند. تنوع فرهنگی
وقتی صحبت از تنوع فرهنگی می‌شود لزوماً تفاوت فرهنگی بین کشورها مد نظر نیست. به عبارت دیگر، همواره فرهنگ‌ها با کشورها یکی نیستند. همان‌طور که باند و اسمیت (۱۹۹۸) نشان داده‌اند: «وقتی ما کشورها را بر مبنای تفاوت‌های فرهنگی از یکدیگر جدا می‌کنیم، نباید از تنوعِ فرهنگیِ بیشماری که درونِ بسیاری از این کشورها وجود دارد غافل شویم.». برای مثال تفاوت بینِ فردگرایی (دیدگاهِ فرد محور به زندگی) و جمع گرایی (دیدگاهِ جمع محور به زندگی) را در نظر بگیرید. گریزگرایی
فروید نوعی از ادبیات تخیلی گریزگرایانه را عنصر ضروری برای زندگی بشر می‌دانست. «انسان‌ها نمی‌توانند به لذت‌های اندکی که از زندگی بیرون می‌کشند قناعت کنند. همان‌طور که تئودور فانتانه گفته بود: ما صرفا قادر به صرف نظر از برسازه‌های کمکی نیستیم». پیروان فروید آرامش و برآورده شدن آرزوها (در مقیاس کوچک) را ابزارهای مفیدی برای تطابق با ناراحتی‌های تکان‌دهنده می‌دانستند. روان‌شناسان پس از او بر نقش حواس‌پرتی‌های نیابتی در تغییر حالت‌های ناخواسته خصوصا عصبانیت و ناراحتی تاکید می‌کردند. فردگرایی
جوامع و گروه‌ها ممکن است در میزان اتکا به رفتار «متوجه به خود» (فردگرایانه، و شاید خودخواهانه) به جای «متوجه به دیگری» (معطوف به گروه، و با ذهنیت گروهی یا جامعه‌ای) متفاوت باشند. روث بندیکت بین جوامع «گناه» (مثل اروپای قرون وسطی) و جوامع «شرم» (مانند ژاپن، «شرمسار کردن نیاکان خود») با یک «استاندارد مرجع خارجی» تمایز قائل می‌شود، که در آن مردم به همتایان خود می‌نگرند تا بازخورد بگیرند که چه عملی «مقبول» هست یا نه (به عنوان فکر گروهی هم شناخته می‌شود). مجید ادیب‌زاده
در کتاب «"زبان، گفتمان و سیاست خارجی"» با عنوان فرعی «"دیالکتیک بازنمایی از غرب در جهان نمادین ایرانی"» ادیب‌زاده با رویکرد تحلیل گفتمان به تبارشناسی و شیوه‌های بازنمایی از غرب درون جهان نمادین متن‌ها و «گفتمان‌های ایرانی» نیم‌قرن اخیر می‌پردازد و ریشه‌های عمیق «غرب‌ستیزی» در «فرهنگ سیاسی ایران» و «گفتمان سیاست خارجی» را بررسی می‌کند و پیوند تنگاتنگ «زبان» و «امر فرهنگی» را با «امر سیاسی»، در «ایران مدرن»، مورد توجه خویش قرار می‌دهد. اندیشه غرب‌زدگی
اندیشه غرب زدگی یکی از گفتمان ها و اندیشه‌های عقلانی مسلط بر ایران در دوران قبل و بعد از انقلاب است. از چهره‌های شاخص این گفتمان می‌توان به جلال آل احمد، سید احمد فردید، داریوش شایگان و رضا داوری اردکانی اشاره کرد. مفهوم غرب زدگی در ایران را برای نخستین بار، سید احمد فردید رایج کرده‌است. فردید این واژه را بر اساس تفکر مارتین هایدگر و در نقد فلسفه تکنولوژی غرب به کار برده‌است. این مفهوم تا زمان انتشار کتاب غرب زدگی جلال آل احمد در خفا بود، تا این که کتاب آل احمد در میان مارکسیست‌ها و چپ‌ها و دوستانش دست به دست گردید. این مفهوم ناظر به فقدان هویت ایرانی و غرب گرایی در میان روشنفکران بود. حمید دباشی معتقد است که در خلق گستردهٔ واکنش‌های مثبت و منفی و نیز ایجاد ادبیاتی در مورد نقد اجتماعی ایران پیش از انقلاب، هیچ واژه ایی به اندازه غرب زدگی برای درک این اوضاع و شرایط نمی‌تواند به ما کمک کند. دباشی اضافه می‌کند که غرب زدگی نزد آل احمد همچون کارت ثبتی است که جوانان انقلابی را می‌توان با آن بازشناخت. احسان یار شاطر در این باره می‌گوید که هیچ گفتمان دیگری در تاریخ جدید ایران چنین موفقیت و رواج چشمگیری نداشته‌ است. این گفتمان حتی به عنوان یکی از اجزای اساسی نقد سید روح‌الله خمینی بر حکومت پهلوی دانسته می‌شود. رضا داوری اردکانی
داوری در حوزه اندیشه سیاسی تحت تأثیر فلاسفه اسلامی به خصوص فارابی و طرح مدینه فاضله او است که بر اساس آن فیلسوف بر مدینه حکومت می‌کند که در حقیقت نبی است. منبع دیگر تأثیرگذار بر اندیشه سیاسی او نقادی فلسفه غرب است. تلاش اصلی او در نقادی فلسفه غرب نشان دادن پیوند آن با سیاست مدرن است. از نظر او فلسفه باطن غرب است و لذا تا فلسفه غرب را نشناسیم شناخت ظواهر آن نیز غیرممکن است. نظم غربی ابتدا در صورت سیاسی و اقتصادی ظاهر نشد؛ بلکه ابتدا در فلسفه و هنر بنیاد گذاشته شد. او معتقد است زوال تمدن غرب مشروط به زوال بنیان‌های فلسفی آن است که این امر چندی است آغاز شده‌است. از غرب خارج شوید
این رمان مربوط به یک زوج جوان به نام‌های سعید و نادیا است که در یک شهر بی‌نام زندگی می‌کنند و در حال جنگ داخلی هستند و در نهایت مجبور به فرار می‌شوند، با استفاده از سیستمی از درهای جادویی که منجر به ورود به مکان‌های مختلف در سراسر جهان می‌شود. واسازی
اصطلاح Déconstruction را فیلسوف معاصر فرانسه ژاک دریدا با مفهومی نه چندان صریح برساخت. دریدا با واسازی که وجه دیگر نقدِ متافیزیک است، می‌خواهد با «اوراق کردن» ساختارها، در حقیقت، «کشف حجاب» کند (به مفهوم Alétheia یونانی – هایدگری) و در این مسیر، خاستگاه و نقش «مرکز» مقتدر، مسلط و متعالی را در ساختارمندی خودِ ساختار آشکار سازد. از این رو واسازی دریدایی هرگز مفهوم منفی نابود کردن و خراب کردن را با خود حمل نمی‌کند. جهان‌محلی شدن
جهان محلی شدن (یک واژه مرکب از جهانی‌شدن و محلی کردن) بیانگر انطباق موقعیت‌های محلی با موفقیت جهانی شدن در حوزه‌های فرهنگ و اقتصاد است. Glocalization یا جهانی-محلی شدن ترکیبی از دو مفهوم جهانی شدن و محلی شدن است مبنی بر آن که در بازار جهانی محصول یا خدمات اگر با معیارهای محلی و فرهنگی هماهنگ شود موفقیت بیشتری خواهد داشت. فست فود بین‌المللی مک دونالدز به خوبی نشانگر این واقعیت است چرا که منوی آن برای سازش با ذائقه‌های محلی در هر منطقه متفاوت است. برای مثال در هند که گاو مقدس است به جای همبرگر، مک وژیز که نوعی همبرگر گیاهی است وجود دارد. این مفهوم برای اولین بار در دهه هشتاد میلادی توسط یک اقتصاددان ژاپنی در هاروارد بیزنس ریویو به کار برده شد. بر اساس گفتهٔ رونالد رابرتسون، جهانی-محلی شدن، تأثیر متوسط شرایط محلی را تحت فشار بین‌المللی توصیف می‌کند. در سال ۱۹۹۷ کنفرانس «جهانی شدن و فرهنگ بومی» رابرتسون گفت جهانی شدن یعنی حضور دوطرفه گرایش‌های بومی و جهانی. پرواززدگی
پیامدهای پرواززدگی ناشی از مسافرت هوایی به سمت شرق، شدیدتر از مسافرت به سمت غرب است. در هنگام سفر به شرق، از طول روز ما کاسته می‌شود و به‌طور کلی ساعت زیستی بدن ما، خود را با روز بلند شده بهتر انطباق می‌دهد تا روز کوتاه شده. به عنوان مثال، کسی که از نیویورک به لندن پرواز می‌کند، یعنی از غرب به شرق، احساس می‌کند که زمان پنج ساعت زودتر از زمان محلی است، و کسی که از لندن به نیویورک، یعنی از شرق به غرب سفر می‌کند، احساس می‌کند که زمان پنج ساعت دیرتر از وقت محلی بودند. جت لگ قبلاً به عنوان یکی از اختلالات خواب ریتم شبانه‌روزی طبقه‌بندی شده بود. فاشیست (توهین)
در غرب هم این عبارت وهن‌آمیز است. در دههٔ ۱۹۸۰، این اصطلاح توسط منتقدان چپ در ایالات متحده آمریکا برای توصیف دولت ریگان استفاده می‌شد. همچنین بعداً در دهه ۲۰۰۰ منتقدان برای توصیف دولت جورج دابلیو بوش، از لفظ "فاشیست" استفاده کردند و در اواخر سال ۲۰۱۰ نیز برای توصیف نامزدی و دولت دونالد ترامپ استفاده شد. دوروتی سوئل، فعال رادیکال و سخنران، در کتاب "فراتر از اطاعت"، اصطلاح «کریستوفاشیست» را برای توصیف مسیحیان بنیادگرا مطرح کرد. فرگشت
گونه‌زایی فرایندی است که در آن یک گونه به دو یا بیشتر از دو گونه واگرایش می‌یابد. راه‌های متعددی برای تعریف مفهوم «گونه» وجود دارد. انتخاب تعریف وابسته به خصوصیات گونه مربوطه است. به عنوان مثال، برخی از مفاهیم گونه به آسانی با توجه به تولیدمثل جنسی جاندار اعمال می‌شود؛ در حالی که دیگران با عنایت به تولیدمثل غیرجنسی. با وجود اختلاف نظر در مفهوم گونه، این مفاهیم مختلف را می‌توان در یکی از سه رویکرد فلسفی زیر گنجاند: بوم‌شناختی، تبارزایشی، یا بر محور جفت‌گیری. تبارزایی
کلاد بندی روش مرسوم برای استنباط درخت تبارشناسی است. معمول‌ترین روش‌های مورد استفاده برای استنباط فیلوژنی شامل پارسیمونی (یا کمترین فرضیات)، درست‌نمایی حداکثری، و استنتاج بیزی مبتنی بر MCMC هستند. فنتیک، روشی محبوب در اواسط قرن بیستم که در حال حاضر تا حد زیادی منسوخ شده، از روش ماتریس فاصله استفاده می‌کند تا درختی ایجاد کند مبتنی بر تشابهات شکلی، که تصور می‌شود تقریب خوبی از روابط تبارشناختی باشد. همه این روش‌ها وابسته به مدل‌های ریاضی ضمنی یا صریحی هستند که تکامل شاخصه‌های مشاهده شده در گونه‌های مورد مطالعه را توضیح می‌دهند. این مدل‌ها معمولاً بر اساس داده‌های مولکولی ساخته می‌شوند، و شاخصه‌ها در این نوع مدل‌ها نوکلئوتیدها یا رشته‌های اسید آمینه برخط شده هستند. جابه‌جایی (روانکاوی)
فروید می‌گوید که کلّ تمدن به جابجایی انرژی لیبیدی از یک شیئ به شیئی دیگر وابسته‌است. وقتی جابجایی به چیزی مفید برای جامعه منجر می‌شود، به آن والایش یا اعتلاء می‌گویند، مثلاً تمایلات جنسی به فعالیت‌هایی مثل نقاشی، نویسندگی، معماری، یا صرفاً پُرکاری جابجا شده، اعتلاء می‌یابند.