مترجم کتابهای جبران خلیل جبران کیست؟
موسی اسوار
موسی اَسوار (زادهٔ ۳ مرداد ۱۳۳۲) مترجم ایرانی و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. او آثار برخی از شاعران و نویسندگان عرب مانند محمود درویش، نزار قبانی و جبران خلیل جبران را به فارسی ترجمه کرده‌است.
درایه درخشش
درایه درخشش علاوه‌بر نوشتن چندین کتاب به‌زبان فرانسه از جمله «و زولا زن را آفرید»، «امابواری اسرارآمیز»، «شباهت‌های نوشته‌های صادق هدایت با آثار چند نویسنده فرانسه»، مؤلف ده‌ها مقاله و نقد کتاب نیز می‌باشد. او همچنین نخستین مترجم اشعار فروغ فرخزاد به زبان فرانسه است. سید مسعود حسینی (مترجم)
او برای ترجمهٔ کتاب "" اثر رابرت پیپین در سال ۱۳۹۹ برگزیدهٔ جشنوارهٔ کتاب سال دانشجویی شد. او همچنین برای ترجمهٔ کتاب "هگل" اثر فردریک بیزر منتخبِ بیست‌وچهارمین دورهٔ کتاب فصل جمهوری اسلامی ایران شد. حسینی برای ترجمهٔ کتاب "بنیاد حق طبیعی براساس اصول آموزهٔ دانش" هم در سی و هشتمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، شایستهٔ تقدیر شناخته شد. او همچنین برای رسالهٔ دکتری خود، "حقیقت نزد افلاطون از منظر هایدگر و گادامر"، برگزیدهٔ دوازدهمین دورهٔ جشنوارهٔ فارابی شد. امیرمهدی حقیقت
امیرمهدی حقیقت در سال ۱۳۵۳ در تهران به‌دنیا آمد. در سال‌های دهه ۷۰ با شنیدن بخشی از نوار آموزشی زبان به زبان انگلیسی علاقه‌مند شد و خواندن اتفاقی یک نسخه از مجله مترجم، وی را به ترجمه علاقه‌مند کرد. در سال ۱۳۸۰ با انتشار مجموعه داستان مترجم دردها به جرگه مترجمان زبان فارسی پیوست. وی تا کنون آثاری از جومپا لاهیری، کنت هریف، سام شپارد و دن چاون به فارسی ترجمه کرده‌است. او هم‌چنین در مجموعه چهارجلدی قصه‌های جیبی، داستان‌هایی از چهره‌های شاخص و کلاسیک دنیای ادبیات از جمله گی دو موپاسان، جیمز تربر، اچ اچ مونرو (ساکی/ساقی)، جوان آیکن، ایزاک بشویس سینگر، تری جونز، ایتالو کالوینو، سر آرتور کانن دویل، دینو بوتزاتی، ترومن کاپوتی، ری بردبری، مارک توین، نجیب محفوظ، امبروز بیرس و چارلز دیکنز را هم ترجمه کرده‌است. حقیقت در زمینه داستان کوتاه، مجموعه داستان‌هایی از نیویورکر و چند مجله ادبی دیگر آمریکایی را به انتخاب خودش جمع‌آوری و پس از ترجمه با نام "خوبی خدا" و منتشر کرد. مجموعه داستان دیگری با انتخاب و ترجمه او با عنوان «خریدن لنین» در سال ۹۵ منتشر شد. در سال‌های گذشته، شماری از ترجمه‌های امیرمهدی حقیقت از چند داستان کوتاه در نشریات همشهری داستان، روزنامه همشهری، هفته نامه سلامت، روزنامه شرق، شهروند امروز، سروش جوان، همشهری جوان و مجلهٔ هندی گالری منتشر شده‌است. امیرمهدی حقیقت از سال ۱۳۸۲ در وبگاه رسمی‌اش به چالش‌های ترجمه، نمونه ترجمه‌های خوب، بررسی مبانی نظری ترجمه و بیان دیدگاه‌های خوانندگان و منتقدان دربارهٔ آثار ترجمه‌شده‌اش می‌پردازد. سال ۲۰۰۸ جومپا لاهیری طی قراردادی رسمی کپی رایت ترجمهٔ فارسی خاک غریب (با ترجمهٔ امیرمهدی حقیقت) را به نشر ماهی سپرد. پیامبر (فیلم ۲۰۱۴)
پیامبر (عنوان کامل پیامبر جبران خلیل جبران) یک فیلم انیمیشن با اقتباس از کتاب "پیامبر" نوشتهٔ جبران خلیل جبران است. این فیلم توسط سلما هایک تولید شده که وی همچنین در فیلم به عنوان صداپیشه نقش‌آفرینی می‌کند. هر یک از بخش‌های فیلم کارگردان جدای خود را دارد و راجر آلرز کارگردان انیمیشن ناظر کلی و فیلمنامه‌نویس پروژه است. پل و گئتان بریزی، خوان سی. گراتس، محمد سعید هاریب، تام مور، نینا پیلی، بیل پلیمپتون، جوآن اسفار و میشل سچا از کارگردانان بخش‌های مختلف این پویانمایی هستند. این فیلم در فستیوال فیلم تورنتو در ۲۰۱۴ برای اولین بار اکران شد.کامیلا، یک مادر بیوه و خدمتکار مصطفی است که یک شاعر، نقاش و فعال سیاسی خارجی است که در حصر خانگی به سر می‌برد. دختر کامیلا، المیترا، پس از مرگ پدرش توانایی صحبت کردن را از دست داده است و تبدیل به دختر دردسرسازی شده است که از مغازه‌های محلی دزدی می‌کند. به مصطفی خبر می‌رسد که وی آزاد شده است ولی باید تا پایان روز خود کشور را ترک کند. سربازان مصطفی را تا بندر همراهی می‌کنند و در راه مصطفی با کامیلا، المیترا و مردم شهر که او را به عنوان یک قهرمان می‌پندارند صحبت می‌کند. او در مورد موضوعاتی همچون آزادی، ازدواج، فرزندداری و ... صحبت می‌کند. هر موضوع توسط یکی از کارگردانان و به سبک خاص خود آنان پویانمایی شده است. علی‌اصغر بهرامی
علی‌اصغر بهرامی (ع.ا. بهرامی) (زاده ۱۳۱۹ خورشیدی در شیراز) مترجم ایرانی است. مهسا خراسانی
مهسا خراسانی متولد ۱۳۵۲ در تهران، مترجم، ویراستار و عضو انجمن صنفی مترجمان و دانش‌آموخته زبان و ادبیات انگلیسی در مقطع کارشناسی و زبانشناسی کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد است. آخرین اثر ترجمه شدهٔ وی کتابی است تحت عنوان دختری که آینده را می‌دانست از روت رندل، رمان‌نویس اهل بریتانیا. این کتاب که یک تریلر روان‌شناختی و داستان جنایی است، عنوان آخرین کتاب نوشته شده توسط نویسنده است که در سال ۲۰۱۴ به چاپ رسید از دیگر نویسندگان برجسته‌ای که خراسانی به ترجمه آثار ایشان پرداخته می‌توان به اما داناهیو و کتابی از این نویسنده با عنوان شگفتی اشاره داشت که در سال ۱۳۹۶ و توسط نشر ستاک منتشر شد. خراسانی جزو مترجمانی است که برای نخستین مرتبه اقدام به ترجمه آثار نادیا هاشمی، نویسندهٔ آمریکایی - افغانستانی‌تبار نمود. ۲ کتاب برجسته از این نویسنده با عنوان مرواریدی که صدفش را شکست و همین‌طور ماه که پایین می‌آید به ترجمه ایشان و توسط نشر هیرمند در ایران منتشر شده‌است ریچارد فرانسیس برتون
سر ریچارد فرانسیس برتون (زاده ۱۸۲۱ - درگذشته ۱۸۹۰) نویسنده، شرق‌شناس، و از بزرگترین مترجمان انگلیسی بود که کتاب گلستان سعدی را نیز در سال ۱۸۸۸ از فارسی به انگلیسی ترجمه نمود. او همچنین دیپلمات، جهانگرد مربی شمشیربازی، نظامی، قوم‌شناس، و کارشناس هیپنوتیزم هم بود. می‌گویند ۲۹ زبان اروپایی و آسیایی و آفریقایی را می‌دانست. داستان‌های هزار و یک شب را نیز به انگلیسی ترجمه کرد. او همچنین سفری مخفی به مکه داشت. او کتاب کاماسوترا را به انگلیسی ترجمه نمود. منوچهر بدیعی
منوچهر بدیعی (متولد ۱۳۱۸، اصفهان) از مترجمان ایرانی است. حسینقلی مستعان
مستعان دستی هم در ترجمه داشت: معروفترین ترجمهٔ او رمان بینوایان شاهکار ویکتور هوگو است که در سال ۱۳۱۰ به فارسی برگرداند و ابتدا به صورت پاورقی در مطبوعات منتشر کرد. پرویز ورجاوند
ترجمه بهومیل هرابال
مترجم فارسی، پرویز دوایی با پیشینهٔ سی و چند سال اقامت در چک و ایالت بوهمیا تنهایی پرهیاهو را در سال ۱۳۸۳ از زبان چک به زبان فارسی برگردانده است. . پس از این کتاب «قطارهای تحت نظر» با عنوان چشم‌های تیزبین روی قطارها با ترجمه عدنان غریفی در ایران به زبان فارسی منتشر شد. مرگ آقای بالتیس برگر (مجموعهٔ ۱۳ داستان کوتاه از هرابال) با ترجمه ساغر اسرار و همه ترس‌هایم با ترجمه شیما روحانی نیز در ایران نشر یافته‌اند. در سال ۱۳۹۴ مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه هرابال بار دیگر با ترجمهٔ پرویز دوایی در ایران به چاپ رسید؛ این مجموعه نی سحرآمیز و چند داستان دیگر نام دارد. عبدالله انوار
سید عبدالله انوار (زادهٔ ۱۸ مرداد ۱۳۰۳ در تهران) از دانشمندان و مترجمان ایرانی و از پیش‌کسوتان معاصر نسخه‌شناسی در ایران است. وی ریاضی‌دان، منطقدان، موسیقی‌دان، تاریخ‌دان، فلسفه‌پژوه، تهران‌شناس، نسخه‌پژوه، نسخه‌شناس، ادیب، فهرست‌نویس، متخصص متون کهن و در یک کلام جامع معقول و منقول ایرانی است. وی بیش از ۲۰ سال رئیس بخش نسخ خطی کتابخانه ملی ایران بود و در طول دوران کاری خود حدود ۱۰ جلد فهرست نسخه‌های خطی به فارسی و عربی را تدوین کرد. وی یکی از حروف (مجلدات) لغت‌نامه دهخدا را نیز تدوین کرده‌است. او مسلط به سه زبان عربی، انگلیسی و فرانسه است و اکنون ترجمه شفاء ابن سینا از او در دست چاپ است. عبدالله انوار، دارای تصحیحات بسیاری است که از مهم‌ترین و مشهورترین آن‌ها می‌توان به جهانگشای نادری اشاره کرد. نصرالله فلسفی
ترجمه سدریک بانل
از سدریک بانل برای اولین بار در ایران، سه اثر با ترجمۀ ابوالفضل الله‌دادی و در انتشارات نگاه منتشر شده که به سه‌گانۀ کابُل معروف است: پرویز اتابکی (مترجم)
دکتر اتابکی زبان‌های عربی، فرانسه و انگلیسی را به خوبی می‌دانست و چندین اثر مرجع را از زبان عربی به فارسی برگرداند. او در ویرایش نیز دست داشت و کتاب‌های تاریخ جامع ادیان جان ناس، فلاسفه شیعه، پیشگامان مسلمان تجددگرایی در عصر جدید، پژوهش ادبی، فن سالاران، یالتا (از مجموعه «چه می‌دانم»)، اعجاز بیانی قرآن، تاج‌التراجم، نثر پارسی در آئینه تاریخ و تأثیر پند پارسی بر ادب عربی با ویرایش او به طبع رسیده‌است. همچنین فرهنگ جامع کاربردی عربی - فارسی و چندین گزیده از آثار سرآمدان ادب فارسی را تألیف و منتشر کرده‌است. مهدی غبرایی
مهدی غبرایی (۲ مرداد ۱۳۲۴ در لنگرود) مترجم ایرانی است. فاطمه ولیانی
فاطمه ولیانی (متولد ۱۳۳۸) مترجم ایرانی است. او برای ترجمهٔ کتاب "تاریخ جنون" اثر میشل فوکو، برگزیدهٔ بیست و یکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد. کلمن بارکس
کلمن برایان بارکس (متولد ۱۹۳۷ در چاتانوگا، تنسی) شاعر و مترجم آمریکایی و استاد بازنشسته زبان انگلیسی دانشگاه جورجیا (۱۹۶۷–۱۹۷۷) است. او اگر چه زبان فارسی نمی داند ولی به خاطر بازنویسی اشعار مولوی بر اساس دیگر ترجمه های انگلیسی شناخته شده است. جبران خلیل جبران
وی در آمریکا به نگارگری پرداخت. زنان دیگری نیز بعدها در زندگی «جبران» ظاهر شدند که از همه مهم‌تر خانم «مری هسکل» و «شارلوت تیلر» هستند. این دو زن (به ویژه خانم هسکل) شاید بیشترین تأثیر را در زندگی فرهنگی و هنری و حتی اقتصادی «جبران» داشته‌اند. اما جبران پس از حدود سه سال اقامت در آمریکا به شوق زادگاه و عشق به آشنایی با زبان و فرهنگ بومی خویش به وطن بازگشت. جبران که به کمک «فرد هلند دی» کم‌کم وارد حلقه بوستونی‌ها شده بود و شهرت کوچکی به هم زده بود، با نظر خانواده‌اش تصمیم گرفت به لبنان برگردد تا تحصیلاتش را به پایان برساند و عربی بیاموزد. جبران در سال ۱۸۹۸ وارد بیروت شد و به «مدرسه الحکمه» رفت. جبران در این دوره کتاب مقدس را به زبان عربی خواند و با دوستش یوسف حواییک، مجله‌ای به نام «المناره» منتشر کرد که حاوی نوشته‌های آن دو و نقاشی‌های «جبران» بود. انستیتو گوته
این مترجم تاکنون، مجموعهٔ داستان "این سوی رودخانه‌ی اُدر" و رمان "آلیس" را از یودیت هرمان، کتاب "مثلاً برادرم" از اووه تیم و داستان عاشقانهٔ "اگنس" از پتر اشتام نویسندهٔ سویسی، به فارسی برگردانده است. کتاب "آسمان خیس"، مجموعهٔ داستان‌های کوتاه از یودیت هرمان، اینگو شولتسه و سه نویسندهٔ دیگر نیز از جمله کارهای اوست. حسینی‌زاد، پیش‌تر "تک پرده‌ای‌ها"، "بعل"، "صدای طبل در شب" و "در جنگل شهر" را از برتولت برشت ترجمه کرده بود. برگردان کتاب‌های "قاضی و جلاد"، "قول" و "سوءظن" از فریدریش دورنمات نیز به قلم اوست. کتاب‌شناسی بهرام بیضایی
نمایشنامه‌های "لی کویی، گردباد سیاه" و "مهر تقلبی" و "دایره‌ی گچی" در کتابِ "نمایش در چین" را داریوش آشوری به فارسی درآورده (گویا از زبان انگلیسی). (در نامه‌ای از سیمین دانشور به جلال آل احمد آمده که دانشور "مُهر تقلّبی" را برای ویرایش به بیضایی سپرده است.) در همین کتاب نمایشنامهٔ کوتاهِ دیگری به نامِ «گوی گل» نیز هست که بیضایی ترجمه کرده و نخستین بار در شمارهٔ ۱ "کتاب ماه" (کیهان) در خردادِ ۱۳۴۱ منتشر کرده بود. فلیکس گاتاری
کتاب‌های ترجمه شده به فارسی کرستی یووا
کرستی یووا (؛ زادهٔ ) استاد، مترجم اهل فنلاند است. وی از سال ۱۹۷۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است و بیشتر به خاطر ترجمه ارباب حلقه‌ها از جی. آر. آر. تالکین به زبان فنلاندی شناخته می‌شود که برای وی جایزه ملی برای ادبیات در سال ۱۹۷۶ به ارمغان آورد. ترجمه‌های وی از آثار ویلیام شکسپیر به خاطر حفظ پنج‌وتدی یامبیک مشهور هستند. احمد شاملو
شاملو در زمینه ترجمه نیز فعالیت‌های زیادی دارد. با این‌که بحث ترجمه‌های شاملو، همانند برخی دیدگاه‌هایش، منتقدانی نیز داشته و بحث‌انگیز بوده‌است، با این‌حال برخی از این ترجمه‌ها، در شمار آثاری شناخته‌شده قرار دارند. یکی از این کارها، «ترانه شرقی و اشعار دیگر»، سروده‌های فدریکو گارسیا لورکا با اجرا و صدای خودش بود که با استقبال فراوانی روبرو شد. از ۱۳۶۲ با تغییر فضای سیاسی ایران چاپ آثار شاملو نیز متوقف می‌شود. در حالی که کار و فعالیت شاملو متوقف نمی‌شود. نوار کاست "سیاه همچون اعماق آفریقای خودم" (ترجمهٔ شعرهای لنگستون هیوز) و "سکوت سرشار از ناگفته‌هاست" (ترجمهٔ شعرهای مارگوت بیکل)، کاری مشترک با محمد زرین‌بال با موسیقی بابک بیات منتشر می‌شود. از دیگر کارهای او در این زمینه می‌توان به ترجمه «درها و دیوار بزرگ چین»، رمان «پابرهنه‌ها» اثر زاخاریا استانکو، رمان «دن آرام» و شازده کوچولو اشاره کرد. هم چنین ترجمهٔ گیل گمش که قدیمی‌ترین متن اسطوره‌ای جهان است از دیگر کارهای ارزشمند شاملو در زمینهٔ ترجمه است. ادوارد حق‌وردیان
حق‌وردیان پس از انتشار ترجمهٔ اشعار سهراب سپهری، با رایزنی سفارت جمهوری اسلامی ایران همکاری‌اش را شروع کرد. ترجمه دو کتاب «گنبد طلایی» که شامل آثار ۲۴ شاعر معاصر ایران از نیما تا امروز و کتاب «طلوع پیامبر» که شامل اشعار ۲۱ شاعر ایرانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران است از سوی رایزن فرهنگی به او پیشنهاد شد و این دو کتاب به همت رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان به چاپ رسید و پس از آن زمینه‌ای فراهم شد که رایزن فرهنگی به او ترجمهٔ قرآن را به زبان ارمنی پیشنهاد بدهد. پیامبر (کتاب جبران)
کتاب "پیامبر" نوشته جبران خلیل جبران، نویسنده لبنانی-آمریکایی به زبان انگلیسی است که اولین‌بار در سال ۱۹۲۳ میلادی، در ایالات متحده آمریکا منتشر شد. محبوبیت این کتاب در دهه ۱۹۳۰ و دوباره در دهه ۱۹۶۰ میلادی، اوج گرفت. هم‌اکنون کتاب "پیامبر" به بیش از ۵۰ زبان ترجمه شده و یکی از پایه‌های ثابت فهرست پرفروش‌ترین کتاب‌های دنیا است. تصور بر این است که ده‌ها میلیون نسخه از آن در سراسر دنیا به فروش رسیده است. ترجمه کتاب مقدس به فارسی
یک نسخه غیر مبلغ از عهد جدید (۲۰۰۸)، عهد عتیق (۲۰۱۴) و مجموعه کتب قانونی ثانی عهد عتیق توسط مترجم و پژوهشگر ایرانی، پیروز سیار ترجمه شده و در تهران منتشر شده‌است. یوسف اعتصامی
یوسف اعتصامی نزدیک به چهل جلد کتاب ترجمه کرده‌است، از جمله ترجمهٔ فارسی "تربیت نسوان" قاسم امین، کتاب اول "تیره بختان" ویکتور هوگو، "خدعه و عشق" فریدریش شیلر، و "سفینهٔ غواصه یا سیاست تحت بحری" ژول ورن. از دیگر آثار او تفسیری به عربی از "اطواق الذهب" ابوالقاسم محمود زمخشری و "فهرست کتابخانهٔ مجلس" است. برخی او را نخستین کسی می‌دانند که ایرانیان را با زبان اسپرانتو آشنا کرد. گارون سارکسیان
گارون سرکسیان () (زاده ۲۰ خرداد ۱۳۳۵ در تهران) مترجم، نویسنده و پژوهشگر و ایرانی ارمنی‌تبار است. عبدالحسین سعیدیان
عبدالحسین سعیدیان (زاده ۱۳۱۰)، فرهنگ‌نویس و مترجم اهل ایران است. مرجان محمدی
مرجان محمدی (زادهٔ ۲۱ آذر ۱۳۴۸، تهران) مترجم و مدرس زبان انگلیسی است. بهجت نجاتیگیل
جایزه شعر بهجت نجاتیگیل برای یادبود وی از سال ۱۹۸۰ تاکنون همه‌ساله اهدا می‌شود.از ترجمه‌های وی از آلمانی به ترکی ۳۶ کتاب تاکنون منتشر شده‌است که از میان نویسندگان مشهور این کتاب‌ها می‌توان به صادق هدایت، هاینریش هاینه، توماس مان، راینر ماریا ریلکه و هاینریش بل اشاره کرد. بینوایان
یوسف اعتصامی ملقب به اعتصام‌الملک، پدر پروین اعتصامی، اولین مترجمی است که فقط یک جلد از رمان دوجلدی بینوایان را با عنوان تیره‌بختان به فارسی برگردانده است و از ترجمه‌های عربی و ترکی آن نیز بهره گرفته‌است. این اثر بعدها مکرراً توسط دیگران ترجمه یا اقتباس شده‌است؛ از جمله: حسینقلی مستعان (۱۳۱۰)، عنایت‌الله شکیباپور و ابوذر صداقت (۱۳۳۴)، گیورگیس آقاسی (۱۳۴۲)، فریدون کار (۱۳۴۵)، ذبیح‌الله منصوری (۱۳۴۵)، امیر اسماعیلی (۱۳۶۲)، حمید عنایت‌بخش (۱۳۶۲)، محمدباقر پیروزی (۱۳۶۸)، محمد مجلسی (۱۳۸۰)، محسن سلیمانی (۱۳۸۶) و کیومرث پارسای (۱۳۹۱).فرج سرکوهی دربارهٔ ترجمهٔ حسینقلی مستعان می‌گوید که این ترجمه با اصل اثر بسیار فاصله دارد و مستعان شیوه و شگردهای پاورقی‌نویسی عامه‌پسند و نثر نازل خود را به ترجمه تزریق کرده‌است. مترجم متن کوتاه شده بینوایان (محسن سلیمانی، نشر افق) که خود ترجمه مستعان را با ترجمه متن انگلیسی مقایسه کرده‌است می‌گوید ترجمه در زمان خود بهترین ترجمه از بینوایان و بسیار امانت‌دارانه است. سید علی خامنه‌ای این ترجمه را برترین رمان تاریخ ارزیابی کرده‌است.در سال ۱۹۸۰، یک تئاتر موزیکال در سالن پالاس دو اسپرت پاریس با نام بی‌نوایان شروع به کار کرد. این تئاتر به یکی از موفق‌ترین تئاترهای موزیکال تاریخ بدل شد. این کار توسط روبر حسین کارگردانی می‌شد و آهنگسازی آن توسط کلود میشل شونبرگ انجام گرفت و لیبرتوی آن توسط آلن بوبیل نوشته شد. نسخهٔ انگلیسی کار شونبرگ در ۱۹۸۵ در باربیکن آرت سنتر به روی صحنه رفت. تهیه‌کنندهٔ این کار کامرون مکینتاش بود و اقتباس و کارگردانی آن توسط ترور نان و جان کارد صورت گرفت. اشعار توسط هربرت کرتزمر نوشته شد جیمز فنتون مواردی را به آن اضافه کرد. محسن ثلاثی
محسن ثلاثی (زادهٔ ۱۳۲۴ در بابل) مترجم آثار جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی و استاد بازنشستهٔ گروه انسان‌شناسی دانشگاه تهران است. او برای ترجمهٔ کتاب «فراسوی چپ و راست» اثر آنتونی گیدنز برندهٔ جایزهٔ کتاب سال شده‌است. ثلاثی از استادان دانشگاه تهران در پیش از انقلاب بود که در اوایل دهه ۱۳۸۰ تیم مدیریتی جدید در دانشکده علوم اجتماعی او را به اجبار بازنشسته کرد. وی مجموعه‌ای از مهم‌ترین متن‌های درسی جامعه‌شناسی را به فارسی ترجمه کرده‌است. خلیل ثقفی
ـ علم الاشیاء (ترجمه). تفسیر بغوی
تفسیر بغوی که همچنین به نام معالم التنزیل نیز شناخته می‌شود، نام کتاب تفسیر اهل سنت نگاشته شده توسط عالم ایرانی حسین بن مسعود بغوی است. این کتاب خلاصه ای از تفسیر الکشف و البیان عن تفسیر القرآن ابواسحاق احمد ثعلبی می‌باشد. این کتاب در ۴ جلد موجود می‌باشد. عبدالله کوثری
"عبدالله کوثری" از مترجمان مطرح معاصر ایران است که نامش بدل به برند شده و مخاطب به اعتبار او و بی‌توجه به نام نویسنده آثارش را می‌خرد. ترجمه‌های او تاکنون برندهٔ کتاب سال ایران ۱۸ (۱۳۷۹)، ۲۲ (۱۳۸۳) و ۲۵ (۱۳۸۶) و شایستهٔ تقدیر ۳۵ (۱۳۹۶) و جایزهٔ ادبیات نمایشی ۷ (۱۳۹۲) در بخش نمایش‌نامه‌های ترجمه شده‌اند. او در پنجمین دورهٔ جایزهٔ مهتاب میرزایی (۱۳۹۰) برای ترجمهٔ مصاحبه با "ماریو بارگاس یوسا" مترجم برگزیدهٔ ۱۳۸۹ از نگاه مخاطبان فصل‌نامهٔ نگاه نو شد و در نظرسنجی «مترجم محبوب من» جشن ملی مترجمان در ۱۸ آبان ۱۳۹۷ در بخش مترجمان بالای ۵۰ سال، محبوب‌ترین مترجم از نظر مخاطبان. مترجمان و نویسندگانی نظیر "منوچهر بدیعی"، "احمد پوری"، "مهدی غبرایی"، "اسدالله امرایی"، "احد علیقلیان"، "علی میرزایی"، "حسین معصومی همدانی"، "مصطفی ملکیان" و "علی‌اصغر محمدخانی" ترجمه‌هایش را ستوده‌اند و "علی خزاعی‌فر"، سردبیر فصلنامهٔ مترجم، به دلیل وفاداری زیادش به متن اصلی و توأمان استفاده از ترکیبات و تعبیرات آشنا و فارسی، ترجمه‌هایش را از نمونه‌های خوب ترجمهٔ مدرن فارسی و از اکثر مترجمان ادبی معاصر برتر می‌داند. علی‌اکبر معصوم‌بیگی
علی‌اکبر معصوم‌بیگی، مترجم، نویسنده، عضو کانون نویسندگان ایران و زندانی سیاسی سابق اهل ایران است. حوزه تخصصی ترجمه‌هایش، ادبی است ولی در حوزه‌های نقد ادبی، تاریخ و سیاسی هم کتاب‌هایی را ترجمه کرده‌است. حسین استاد ولی
حسین استاد ولی، مؤلف، مترجم و حدیث‌شناس ایرانی است که آثار مهمی چون ترجمه قرآن کریم، ترجمه نهج‌البلاغه، ترجمه صحیفه سجادیه، ترجمه آمالی شیخ مفید، تصحیح، ترجمه و توضیح اصول کافی، ترجمه سنن‌النبی، ترجمه علم‌الیقین، ترجمه آمالی شیخ طوسی، ترجمه بحرالمعارف و ترجمه و تصحیح مفاتیح الجنان را در کارنامه خود دارد. عباس‌علی عزتی
عباس علی عزتی (زاده ۲۷ اسفند ۱۳۴۷) مترجم آثاری از ادبیات نمایشی روسیه و ایتالیا و چند تک نگاری پژوهشی در حوزه هنرهای تجسمی است. وی آثاری از لف تالستوی، الکساندر استروفسکی، الکساندر بلنیتسکی، میخاییل بولگاکف، کارلو گولدونی و پائولو جاکومتی ترجمه کرده است. در سال ۱۳۹۶ ترجمه وی از دن کیشوت (نمایشنامه) نوشته میخاییل بولگاکف به عنوان ترجمه برگزیده هشتمین دوره انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران انتخاب شد. ساعت‌ساز نابینا
محمود بهزاد و شهلا باقری مترجمان این اثر به فارسی هستند و انتشارات مازیار آن را چاپ نموده است. گونل والکویست
والکویست مترجمی حرفه‌ای از فرانسوی به سوئدی بود. از معروف‌ترین ترجمه‌های او می‌توان به ترجمهٔ رمانِ هفت‌جلدیِ "در جستجوی زمان ازدست‌رفته" (۱۹۶۵–۱۹۸۲) اثر مارسل پروست اشاره کرد. جبران خلیل جبران
جبران خلیل جبران (۶ ژانویه ۱۸۸۳ – ۱۰ آوریل ۱۹۳۱) اهل بشرّی لبنان و نویسندهٔ لبنانی-آمریکایی و نویسنده کتاب "پیامبر" بود. جاهد جهانشاهی
آقای جهانشاهی به دلیل آشنایی اش با زبان آلمانی، تعدادی از آثار این نویسندگان را از زبان آلمانی ترجمه کرده بود. وی، همچنین مترجم برخی سروده‌های محمود درویش، شاعر و نویسنده عرب نیز بود. او از جمله «نان سال‌های سپری‌شده» نوشته هاینریش بل، «مادر ِ» برتولت برشت «گزارش یک آدم ربایی ِ» گابریل گارسیا مارکز و چندین کتاب معروف دیگر را به فارسی ترجمه کرده بود. رضوان خرمیان
رضوان خرمیان (متولد اردیبهشت ۱۳۶۵، ملایر) یک مترجم و نویسنده ایرانی است. کارل هاینریش گراف
کارل هاینریش گراف (زاده ۲۸ فوریه ۱۸۱۵ – درگذشته ۱۶ ژوئیه ۱۸۶۹) خاورشناس، مترجم و محقق آلمانی عهد عتیق بود. وی در سال ۱۸۴۶ گلستان سعدی را به آلمانی ترجمه کرد که از معتبرترین ترجمه‌های گلستان به زبان آلمانی می‌باشد. گراف در سال ۱۸۵۰ بوستان را نیز به آلمانی ترجمه کرد که تا آن زمان تنها ترجمه کامل و مطابق با اصل فارسی به‌شمار می‌رفت. آبتین گلکار
آبتین گلکار (زادهٔ ۱۳۵۶ در تهران) مترجم ایرانی، پژوهشگر زبان و ادبیات روسی و استادیار دانشگاه تربیت مدرس است. او آثاری از نیکلای گوگول، نیکلای اردمان، آلکساندر هرتسن و آنا آخماتووا را ترجمه کرده‌است. حامد فولادوند
حامد فولادوند (متولد ۱۳۲۳) مترجم ایرانی است. شهرت او عمدتاً به‌دلیل ترجمهٔ آثار فلسفی و ایران‌شناختی است. خشایار دیهیمی
همچنین دربارهٔ روی آوردن به ترجمه به روزنامه شرق گفته بود: من هم چون از مطالعه خیلی لذت می‌بردم، خواستم این لذت را با دیگران تقسیم کنم. درست مثل آدمی که یک گل سرخ در باغچه می‌بیند، خیلی دلش می‌خواهد یک نفر را پیدا کند و بگوید این گل را نگاه کن چقدر قشنگ است و لذتش بیشتر می‌شود. در ضمن نظام‌مند و مسئله‌محور مطالعه می‌کردم، یعنی دایم در ذهنم سؤال وجود داشت و باید به این سوالات جواب می‌دادم، هر کتابی من را به کتاب دیگری می‌رساند و آن کتاب به رشته دیگر و همین‌طور ادامه داشت، در کارم هم طبیعتاً همین را دنبال کردم، یعنی فکر کردم در این مملکت مطمئناً تنها آدمی نیستم که این سؤال‌ها را دارم.» نخستین ترجمه او اثر نیکلای گوگول به فارسی یادداشت‌های یک دیوانه و هفت قصه دیگر سال ۱۳۶۳ در نشر هاشمی منتشر می‌شود. او دربارهٔ این ترجمه می‌گوید: «برای دلخوشی خودم این ترجمه را انجام داد و از نشان‌دادن آن به عبدالله توکل هراس داشتم. تا اینکه توکل ترجمه را دید و آن را پسندید و مرا تشویق کرد آن را چاپ کنم. ایشان کتاب را داد به رضا براهنی، براهنی شاگرد پدرم بود، با ایشان هم رفت‌وآمد داشتیم. آن موقع مشاور انتشارات هاشمی بود. این‌طور شد که کتاب را دادیم به رضا براهنی و آنجا چاپ شد.» این اثر تاکنون بیش از بیست بار تجدید چاپ شده‌است. ارسلان فصیحی
فصیحی کار ترجمه را از جوانی شروع کرد و اولین کتابش که از ترکی به فارسی ترجمه شده بود، سفرنامه‌ای بود به شوروی که هرگز منتشر نشد. کتاب‌های دیگری نیز در اوایل دههٔ ۱۳۶۰ ترجمه کرد که هیچ‌کدام چاپ نشد؛ از جمله کتاب "کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران، اواخر قرن نوزدهم-اوایل قرن بیستم". در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲ میلادی) برای تحصیل زبان و ادبیات به ترکیه رفت و اواخر دههٔ ۱۳۶۰ به کشور بازگشت و ترجمه را ادامه داد. حدود ۲۰ کتاب از فارسی به ترکی ترجمه کرد که غالباً جنبهٔ تبلیغی و ترویجی داشتند. داستان‌های کوتاهی هم از یاشار کمال ترجمه کرد. او قبل از آن‌که پاموک جایزهٔ نوبل دریافت کند، به ترجمهٔ آثار او پرداخت. فصیحی هم‌اکنون سرویراستار انتشارات ققنوس است.انتشارات ققنوس مهوش قویمی
مهوش قویمی (زاده ۱۳۲۶)، استاد بازنشستۀ دانشگاه و مترجم ایرانی است. او علاوه بر تدریس، بعضی از کارهای کریستیان بوبن نویسنده فرانسوی را نیز به فارسی ترجمه کرده‌است. جلال دباغ
جلال دباغ (؛ زادهٔ ) سیاستمدار، مترجم و روزنامه‌نگار اهل کردستان عراق است. او رهبر حزب چپ کردستان عراق است. دباغ کتاب‌های زیادی را به زبان کردی ترجمه کرده‌است و یکی از مترجمان اصلی کتاب مانیفست حزب کمونیست است. غلامحسین میرزاصالح
غلامحسین میرزاصالح نویسنده و مترجم ایرانی است. عباس پژمان
عباس پژمان، (زادهٔ ۱۳۳۷ در خرمدشت قزوین) پزشک، مترجم و نویسنده ایرانی است. او از زبان‌های انگلیسی و فرانسه ترجمه می‌کند و به زبان اسپانیایی هم آشناست. او ترجمهٔ آثار ادبی را در اویل دههٔ ۱۳۷۰ و ضمن اشتغال به طبابت شروع کرد و اولین اثرش در سال ۱۳۷۳ به چاپ رسید. اما بعد از ترجمهٔ اثر اول خود به علت گرفتاری‌های شغلی و جو فرهنگی خاصی که در اوایل دههٔ هفتاد حاکم بود مدت شش سال از ترجمه دست کشید، تا اینکه مجدداً، در سال ۱۳۷۸، ترجمهٔ آثار خارجی را از سر گرفت. پژمان علاوه بر مقالات و سخنرانی های مختلفش، یک سالی هم در سرای عالی ترجمه اصول ترجمه را به دانشجویان تدریس کرده‌است. او همچنین داور یک دوره از جایزهٔ گلشیری در بخش رمان، چند دوره جایزهٔ کتاب سال و کتاب فصل و پروین اعتصامی در بخش ترجمه بوده‌است. ترجمهٔ پژمان از کتاب من و پلاترو، اثر خوان رامون خیمنس، در دپارتمانهای زبان و ادبیات اسپانیایی در دانشگاه علامهٔ طباطبایی و بعضی از واحدهای دانشگاه آزاد تهران تدریس می‌شود. عباس پژمان تسلط کامل مترجم به زبان مقصد و متن اصلی اثر و سبک نویسنده را اساس ترجمه می‌داند و معتقد است که تا مترجم متن اصلی اثر را به‌طور کامل درک نکند در واقع ترجمهٔ واقعی صورت نخواهد گرفت و مترجم حتی در بهترین حالت فقط تصورات خودش را به نام ترجمه به زبان مقصد خواهد نوشت. محبوبه نجف‌خانی
محبوبه نجف‌خانی (متولد ۱۳۳۵) مترجم ایرانیِ ادبیات کودک و نوجوان است. او برای ترجمه کتاب "آبشار یخ" برگزیدهٔ کتاب سال شورای کتاب کودک شد. کوچ پنجره‌ها
حمید رحمانی مترجم، شاعر و نویسنده متولد سال ۱۳۵۷ در شهرستان ورامین می‌باشد. وی از سال ۱۳۸۰ مدرس زبان عربی بوده‌است و کتاب مجموعه قواعد عربی حاصل تجربه این روزهاست که توسط انتشارات آوای خاور به چاپ رسیده است. ثمین باغچه‌بان
باغچه‌بان کتاب‌هایی از عزیز نسین نویسنده طنزنویس ترک، یاشار کمال و ناظم حکمت را نیز به فارسی برگردان کرده‌است. سید مسعود حسینی (مترجم)
سید مسعود حسینی (متولد ۱۳۶۶ در تهران) مدرس، مؤلف و مترجم حوزهٔ فلسفهٔ غرب است. حوزه‌های تخصصی او ایدئالیسم آلمانی و پدیدارشناسی است. از او تاکنون ترجمه‌هایی از آثار یوهان گوتلیب فیشته و فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ، و همچنین شرح‌هایی بر فلسفهٔ هگل، فیشته، نیچه، لایب‌نیتس، شلایرماخر، دیلتای و هایدگر به فارسی منتشر شده‌است. وی همچنین به همراه محمدمهدی اردبیلی "پدیدارشناسی روح" را از زبان آلمانی به فارسی برگردانده‌است. گلستان سعدی
نخستین ترجمهٔ گلستان به زبان‌های غربی در سال ۱۶۳۴ میلادی انجام شد. در این سال، "آندره دوریه" گلستان را به‌صورت ناقص به فرانسوی ترجمه کرد. مطابق فهرست مندرج در کتاب "کتابشناسی ادبیات فارسی در زبان فرانسه"، این کتاب تاکنون نُه بار به‌طور کامل به زبان فرانسه ترجمه شده‌است. معروفترین مترجمان آن عبارتند از "نیکول سِمله" ، شارل دفرمری ، فرانتس توسن ، "عمر علی شاه" و "ژاک موریس گودن" . غلامحسین بیگدلی
غلامحسین بیگدلی ۲۰ عنوان کتاب به زبان‌های فارسی، ترکی و روسی نگاشته و در سمپوزیوم‌ها و کنفرانس‌ها در مورد ادبیات ایران سخنرانی کرده و همچنین اشعار بسیاری به زبان فارسی و ترکی سروده‌است که مجموعه اشعاراو در سال ۱۳۸۱ در دیوان بیگدلی چاپ شده‌است. نامه روح‌الله خمینی به میخائیل گورباچف توسط او به زبان روسی ترجمه گردیده‌است. هوشنگ غیاثی‌نژاد
هوشنگ غیاثی‌نژاد (متولد ۱۳۱۶ در شیراز) مترجم ایرانی آثار علمی-تخیلی است. از او ترجمه‌های زیادی از آثار آیزاک آسیموف، آرتور سی. کلارک و کارولین کین به جا مانده‌است. مهستی بحرینی
مهستی بحرینی (زاده ۱۳۱۷ در آمل) مترجم، شاعر و استاد دانشگاه ایرانی است. وی دکترای رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران را دارد. بحرینی بیشتر مترجم آثار ادبی فرانسه است. ژیلا سهرابی
ژیلا سهرابی در زمینهٔ ترجمه به زبان آلمانی نیز فعالیت دارد و برای نخستین بار ترجمهٔ متن کامل شش دفتر مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدین بلخی به زبان آلمانی توسط ژیلا سهرابی، کاوه دلیرآذر و برنارد مایر به نثر ترجمه شده و ناشر آن ژیلا سهرابی و کاوه دلیرآذر هستند. پروین علی‌پور
پروین علی‌پور (متولد ۱۳۲۵ در تنکابن) مترجم آثار کودک و نوجوان است و از پیشگامان این حوزه در ایران به‌شمار می‌آید. کتاب «چه جوری می‌شود بال شکسته ای را درمان کرد» با ترجمه او به عنوان کتاب برتر کودک و نوجوان معرفی شد. امیرمهدی حقیقت
امیرمهدی حقیقت (زاده ۲۷ شهریور ۱۳۵۳ در تهران) مترجم اهل ایران است. وی از سال ۱۳۸۰ با ترجمهٔ مترجم دردها نوشته جومپا لاهیری وارد عرصهٔ حرفه‌ای ترجمه ادبی شد. تمرکز اصلی وی ادبیات آمریکای شمالی، به‌خصوص داستان کوتاه بوده‌است و نیز در حوزه‌های بزرگ‌سال و کودک و نوجوان ترجمه کرده‌است. انشاءالله رحمتی
انشاءالله رحمتی (متولد ۱۳۴۵ در ملایر) پژوهشگر و مترجم ایرانی حوزه فلسفه و عرفان، سردبیر نشریه اطلاعات حکمت و معرفت و استاد گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی است. او تاکنون چند بار به عنوان مترجم برگزیده شناخته شده‌است. احمد شاملو
در کتاب "تاریخ ترجمهٔ ادبی از فرانسه به فارسی" (۱۳۹۳) دربارهٔ ترجمه‌های احمد شاملو نوشته شده‌است: «شاملو در بیشتر ترجمه‌هایش به خوبی از عهده برآمده است؛ از جمله "برزخ" (۱۳۳۴) از ژان روورزی، زرنگار (۱۳۳۵) از هربر لو پوریه، پابرهنه‌ها (۱۳۳۷) از زاخاریا استانکو، "قصه‌های بابام" (۱۳۴۶) از ارسکین کالدول، "عروسی خون" (۱۳۴۷) از فدریکو گارسیا لورکا، "درخت سیزدهم" (۱۳۴۹) از آندره ژید، "دماغ" (۱۳۵۱) از ریونوسوکه آکوتاگاوا، "سیزیف و مرگ" (۱۳۵۲) از روبر مرل، "خزه" (۱۳۵۵) از هربر لو پوریه، "مرگ کسب و کار من است" (۱۳۵۵) از روبر مرل و "شهریار کوچولو" (۱۳۵۸) از سنت‌اگزوپری که در چاپهای بعدی با عنوان شازده کوچولو منتشر شد. شاملو در برخی از ترجمه‌هایش استفادهٔ مفرط از زبان شکسته را برای خود جایز دانسته‌است و همین قضیه باعث دوری او از سبک متن اصلی شده‌است.» جلیل تجلیل
جلیل تجلیل (۱۳۱۳ خورشیدی) استاد دانشگاه، پژوهش‌گر ادبیات و مترجم ایرانی است. سروش حبیبی
سروش حبیبی طی بیش از چهار دهه فعالیت خود در عرصهٔ ترجمهٔ آثار ادبی، دریچه تازه‌ای به روی خوانندگان ایرانی گشوده‌است، و آشنایی فارسی‌زبانان با نویسندگانی چون رومن گاری، آلخو کارپانتیه و الیاس کانتی از راه ترجمه‌های او بوده‌است. سروش حبیبی مترجمی چند زبانه است و از زبان‌های آلمانی، انگلیسی، روسی و فرانسوی به فارسی ترجمه می‌کند. اعتماد خوانندگان ایرانی به شیوهٔ ترجمهٔ او چنان است که هر یک از ترجمه‌های تازهٔ او از آثار نویسندگان مشهوری چون داستایوسکی که سال‌ها پیش به فارسی ترجمه شده بوده‌اند با استقبال خوانندگان آثار ادبی روبرو می‌شود. مصطفی رحیمی
ترجمه‌ها جهانگیر افکاری
جهانگیر افکاری (زادهٔ – درگذشتهٔ - تهران) مترجم و مقاله‌نویس ایرانی بود. ترجمه کتاب‌های "کاندید" نوشته ولتر و جنگ شکر در کوبا اثر ژان-پل سارتر، از جمله برگردان‌های شناخته شده او هستند. عبدالله توکل
فهرست زیر حاوی ۴۴ عنوان از کتاب‌هایی است که عبدالله توکل در طول بیش از ۵۰ سال ترجمه کرده‌است. پاول اسپراکمن
این مترجم، ترجمهٔ داستان «کباب غاز» محمدعلی جمال‌زاده، ترجمهٔ داستان «سفر عصمت» ابراهیم گلستان، ترجمهٔ داستان «یکی بود یکی نبود» جمالزاده (با همکاری حشمت مؤید) ترجمهٔ "غربزدگی" جلال آل‌احمد و مقالات متعدد دربارهٔ طنز و هجو فارسی از جمله دربارهٔ عبید زاکانی، ایرج میرزا، حاجی بابای اصفهانی و "گنج و درهٔ جنی" ابراهیم گلستان را نیز در کارنامهٔ خود دارد. فرامرز بهزاد
فرامرز بهزاد استادزبان و ادبیات آلمانی، مترجم و فرهنگ‌نویس پیشکسوت ایرانی است. وی آثاری از برتولت برشت و فرانتس کافکا را از آلمانی به فارسی برگردانده است. «فرهنگ آلمانی-فارسی فرامرز بهزاد» یکی از معتبرترین فرهنگ‌های آلمانی به فارسی است. او همچنین کتاب علمی هشت گناه بزرگ انسان متمدن نوشته کنراد لورنتس را با همکاری محمود بهزاد ترجمه کرد. کارین بوی
ترجمه مهرداد بازیاری
از سال 1370 که بطور جدی به کار ترجمه و نویسندگی پرداخته و در این مدت بیش از بیست و هفت جلد کتاب ترجمه کرده‌است. وی ترجمه را بیشتر انتقال فرهنگ و سنن و افکار می‌داند تا برگرداندن لغوی متون. از اینرو علاوه بر حفظ طرز و سطح نوشتاری کتاب با درک کامل فرهنگِ زبان نویسنده به ترجمه می‌پردازد و شاید همین موضوع یکی از عوامل موفقیت وی است. بازیاری در انتخاب کتاب نیز وسواس خاصی دارد. هر کتابی را شایسته ترجمه و انتقال به خواننده نمی‌داند؛ معتقد است که کتاب باید چیزی ارزشمند و پایدار هم به مترجم و هم به خواننده تقدیم کند و در خاطره بماند. دختر پرتقال (برنده ترجمه فصل و سال ۱۳۸۹) از این جمله‌است. رمانی لطیف و زیبا که خواننده را با رازهای کهکشان و پستی و بلندی‌های زندگی و به ویژه مرگ آشنا می‌سازد. یک رمان عاشقانه و عمیق که همچون سایر آثار گردر، رازها و نقاط کور زندگی را ملموس و خواننده را به تفکر و تجسس وا می‌دارد. ابوالفضل حری
ابوالفضل حری (متولد ۱۳۵۱) ادب‌پژوه و مترجم ایرانی و استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه اراک است. خانواده تیبو
ابوالحسن نجفی زبان شناس مترجم برجسته‌ی ایرانی است که در سال 1308 در نجف به دنیا آمد. فعالیت‌های ادبی و علمی او درزمینه‌ی ترجمه متون ادبی، ویراستاری، زبان‌شناسی و وزن شعر فارسی بوده است. ابوالحسن نجفی عضو دائم فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده و دبیری مجله ادبیات تطبیقی را بر عهده داشته است. یکی از ترجمه‌های برجسته‌ی او کتاب چهارجلدی خانواده تیبو است.این رمان را ابوالحسن نجفی در اوایل دههٔ ۱۳۶۰ به فارسی درآورده‌است. این ترجمه در ایران توسط انتشارات نیلوفر در چهار جلد منتشر شده‌است.او درباره‌ی ترجمه این کتاب می‌گوید: «همواره به سراغ ترجمه کتاب‌هایی رفته‌ام که آن‌ها را مطالعه کرده و پس از پسند، به سراغ ترجمه آن رفته‌ام». ابوالحسن نجفی بعد از سال‌ها فعالیت ادبی در ۲ بهمن ۱۳۹۴ از دنیا رفت. تصویرسازی‌های کتاب کار قباد شیواست و مؤخره‌ای به قلم آلبر کامو به ترجمه منوچهر بدیعی در انتهای کتاب آمده است. مقبوله آراس عیوضی
مقبوله آراس عیوضی مترجم اهل ترکیه است. او برای ترجمهٔ اشعار فروغ فرخزاد برندهٔ جایزهٔ کتاب سال ترکیه شد. او همسر فرهاد عیوضی (عکاس و مستندساز) است. ارسلان فصیحی
ارسلان فصیحی (زاده ۱۳۴۰) مترجم و ویراستار ایرانی. ترجمهٔ آثار اورهان پاموک (برندهٔ جایزه نوبل) به فارسی از شاخص‌ترین کارهای او محسوب می‌شود. حسن سعید کلاهی
حسن سعید کلاهی (متولد ۱۳۵۱ شهر تبریز) مترجم و نویسنده ایرانی در زمینهٔ روابط بین‌الملل است. جهانگیر دری
جهانگیر دری (۱۹۳۲ تا ۲۰۱۸)، نویسنده ایرانی‌تبار روسیه و استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه دولتی مسکو است.. وی به دلیل انتخاب شغل پدرش به سمت رایزن ایران در شوروی تا به امروز ساکن کشور روسیه است و بیش از نیم قرن به ترویج زبان و ادبیات فارسی در کشور روسیه پرداخته‌است. از وی تاکنون ۹ کتاب و بیش از ۲۰۰ مقاله علمی نگاشته‌است و ۱۵ مجموعه از آثار نویسندگان ایرانی را به زبان روسی ترجمه کرده‌است. از آثار او می‌توان به نثر طنز فارسی، ایران من و ایرانی زنده (خاطرات جهانگیر دری)، ترجمه کتاب بچه‌های قالیباف خانه نوشته هوشنگ مرادی کرمانی به روسی اشاره کرد. احمد میرعلائی
احمد میرعلایی از مترجمانی است که برای نخستین بار فارسی زبانان را با نویسندگان بزرگی همچون بورخس، میلان کوندرا، اکتاویو پاز، گراهام گرین و ویلیام گولدینگ آشنا کرده‌است. او طبع و ذوق فراوانی در ترجمه شعر داشت و ترجمه کتابهای سنگ آفتاب سرودهٔ اوکتاویو پاز و ایکور سرودهٔ گاوین بنتاک را می‌توان از بهترین آثار او در زمینه ترجمه شعر به‌شمار آورد. بنیتو پرز گالدوس
طرح جلد دومین چاپ از نازارین با ترجمه کاوه میرعباسی/ نشر مرکز طرح جلد دومین چاپ از نازارین با ترجمه کاوه میرعباسی/ نشر مرکز در ایران نیز این نویسنده خیلی دیر به فارسی‌زبانان معرفی شد. در حالی که قدمت ترجمه بسیاری از آثار کلاسیک انگلیسی‌زبان و فرانسوی‌زبان به دست‌کم هفتاد هشتاد سال پیش می‌رسد، اما خوانندگان ایرانی‌ برای این که با بنیتو پرث گالدوس آشنا شوند تا حدود سال ۱۳۸۰ صبر کردند. فاطمه اوزوگوز
فاطمه اوزگیوز (زاده:۱۹۶۵ ووپرتال) نویسنده و مترجم آلمانی است. وی مترجم کتب مهم شیعه همچون نهج البلاغه و الارشاد به زبان آلمانی است. وی به زبانهای فارسی عربی و ترکی مسلط است و در پروژه ترجمه قرآن به زبان آلمانی نیز مشارکت دارد.وی در خانواده‌ای پروتستان متولد شد و در ۱۹ سالگی به اسلام گروید. امیرحسین فطانت
امیرحسین فطانت مترجم ایرانی مقیم کلمبیا است. نشر ثالث
در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ ایسنا خبری منتشر کرد مبنی بر ترجمه کتاب‌های عتیق رحیمی از زبان انگلیسی به زبان فارسی توسط مهدی غبرایی در صورتی که کتاب‌ها از فارسی به انگلیسی ترجمه شده بودند و دوباره از انگلیسی قرار بود به فارسی ترجمه شود و علت آن را مهدی غبرایی چنین گفت: با توجه به این‌که برخی از این آثار به فارسی دَری نوشته شده بود ناشر تصمیم گرفت این آثار به فارسی رایج در ایران ترجمه شود، زیرا بعضی مفاهیم فارسی دری در ایران فهمیده نمی‌شود. با انتشار چنین خبری عتیق رحیمی در یادداشتی که با عنوان «من هم از این تمدنم، از این زبان فرهنگی و از این فرهنگ زبانی» در پاریس نوشته شده چنین واکنش نشان داد که با آگاهی از برگرداندن دو کتابم که هر دو را به فارسی نوشته‌ام از زبان انگلیسی به زبان فارسی، آن هم با خامهٔ مترجم بس توانا مهدی غبرایی، کاملاً بهت‌زده شده‌ام. نمی‌دانم چه کسی این‌چنین تصمیمی گرفته؟ و چرا؟. ایشان در ادامه افزود؛ از بنگاه نشرات ثالث خواهانم که به‌عنوان یک بنگاه مهم و بس معتبر، آن هم از سرزمین بافرهنگ و متمدنی چون ایران، در این مورد با تمام مسؤولیت برخورد کند و چاپ و پخش کتاب‌هایم را متوقف سازد. زیرا چنین عملی، اهانتی است نه‌تنها در برابر زبان فارسی، بلکه در برابر نویسندگی، کار ترجمانی و پیشهٔ بس حساس نشراتیِ فرهنگ دو سرزمین هم‌زبان و هم‌ریشه. فرهاد غبرایی
فرهاد غبرایی (۱۶ بهمن ۱۳۲۸ لنگرود - ۱۳ اردیبهشت ۱۳۷۳) مترجم ادبی و برادر مهدی غبرایی است. ترجمه ۱۳ داستان بلند(رمان)، ۲ مجموعه شعر و ۲ اثر پژوهشی از زبانهای فرانسه، انگلیسی و ایتالیایی از وی به یادگار مانده است. زیگرید لطفی
در سال ۱۹۹۷ میلادی انتشارات بک آلمان مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه صادق هدایت را با عنوان «آفتاب‌پرست» به زبان آلمانی منتشر کرد که مترجم چهار داستان از آن زیگرید لطفی بود؛ از آن جمله داستان‌های «سگ ولگرد» و «تاریک‌خانه». با این همه خانم لطفی به عنوان مترجم در ایران چندان شناخته شده نبود؛ تا آن که با ترجمه رُمان «جای خالی سلوچ» نوشته محمود دولت‌آبادی به زبان آلمانی منتشر شد. جلال‌الدین مجتبوی
سید جلال‌الدین مجتبوی به سال ۱۳۰۷ در تهران متولد شد. پس از طی تحصیلات ابتدایی و متوسطه در ۱۳۳۰ در رشتهٔ فلسفه و علوم تربیتی دانشگاه تهران پذیرفته شد. سپس در ۱۳۳۷ دورهٔ فوق‌لیسانس و دکتری را که آن زمان پیوسته بود آغاز نمود و در ۱۳۴۶ با دفاع از پایان‌نامه خویش با عنوان «خدا در فلسفهٔ ارسطو و ابن سینا» موفق به اخذ درجهٔ دکتری فلسفه از دانشگاه تهران گردید. او در طول مدت تحصیل در دانشگاه تهران، از درس اساتیدی همچون محمدحسین فاضل تونی، محمدکاظم عصار، عیسی صدیق و یحیی مهدوی استفاده کرد و پس از مدتی به عنوان استاد در دانشگاه تهران شروع به تدریس نمود. وی هم‌زمان با تدریس به مدت ۹ سال ریاست دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی را عهده‌دار بود در این مدت کنگره‌های اقبال لاهوری، بزرگ‌داشت فردوسی و کنگرهٔ جغرافیا برگزار گردید. او در ۱۳۶۸ به دریافت درجهٔ استادی ممتاز نائل گشت و تا پایان عمر به تدریس و تربیت دانشجویان اشتغال داشت. او در هشتم مرداد ۱۳۷۸ بر اثر بیماری درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. یکی از آثار مجتبوی ترجمه و توضیح قرآن است که توسط حسین استادولی ویرایش و در سال ۱۳۷۲ چاپ شده‌است. این ترجمه از دقیق‌ترین و صحیح‌ترین ترجمه‌های معاصر است. مترجم تأکید بسیاری بر رعایت دقت و همگامی ترجمه با متن داشته‌است. روش مترجم مطابقت دقیق ترجمه با متن آیات بوده که اضافات و توضیحات تفسیری را برای درک و فهم معانی آیات همراه ترجمه آورده‌است. مترجم در مؤخره اعلام می‌کند که در این برگردان تا آن‌جا که میسر بوده از کلمات فارسی استفاده کرده، ولی اعتقادی به نوشتن فارسی سره نداشته‌است. یکی از خصوصیات ممتاز این ترجمه آن است که مترجم سعی کرده از کلمات عربی کمتر استفاده کند و برای آن‌ها معادل‌های فارسی در نظر بگیرد و دیگر این‌که در برگرداندن واژه‌های قرآنی و ترکیب آیات دقت زیادی به کار گرفته‌است. میلاد بابانژاد
میلاد بابانژاد متولد ۱۳۶۳ در تهران، نویسنده و مترجم حوزه کتاب‌های ادبیات کودک و ادبیات داستانی نوجوانان و جوانان است. اغلب ترجمه‌های وی از نویسندگان جنجالی با رمان‌های نخست است که از میان آنها می‌توان به انجی توماس و سالی نیکولز اشاره داشت. بیشتر ترجمه‌ها به صورت مشترک و به اتفاق همسر ایشان، الهه مرادی صورت پذیرفته‌است. کتاب نفرتی که تو می‌کاری، به ترجمهٔ ایشان همزمان با رسیدن به چاپ چهارم در ایران، رتبه اول را به عنوان برنده بخش بهترینِ بهترین‌ها از میان ۱۷۰ برنده پیشین جوایز برگزیده خوانندگان گودریدز را کسب کرد. این کتاب همچنین با گرفتن هشت ستاره که بیشترین امتیاز ممکن است نامزد جایزه کتاب ملی آمریکا شده‌است. ترجمه ایشان از کتاب خطای ستارگان بخت ما در مرداد ماه سال ۱۳۹۷ توانست عنوان پرفروش‌ترین کتاب‌های حوزه کتاب کودک و نوجوان را به دست آورد. ناهید کاشی‌چی
ناهید کاشی چی، مترجم و دانش آموخته زبان و ادبیات روسی است. ناهید کاشی‌چی فرزند محمود کاشی‌چی، مؤسس انتشارات گوتنبرگ است. وی در سن ۱۵سالگی همزمان با کار در انتشارات پدر، زبان روسی را در انجمن روابط فرهنگی ایران - شوروی آموخت و بعدها از مدرسه عالی ترجمه فارغ‌التحصیل شد. وی پیش از این مجموعه آثار چخوف همچون «باغ آلبالو»، «مرغ دریایی»، «سه خواهر»، «ایوانف»، «خرس»، دایی وانیا و... را به فارسی ترجمه کرده‌است. این کتاب‌ها برای چندمین‌بار بازچاپ شده‌اند. علی‌اصغر سعیدی (مترجم)
علی‌اصغر سعیدی٬ سال ۱۳۱۲ در شهر خوی استان آذربایجان غربی زاده شد. او از دانشگاه تبریز در رشتهٔ زبان و ادبیات فرانسه٬ در مقطع کارشناسی فارغ‌‌التحصیل شد. پس از آن دورهٔ کارشناسی ارشد خود را در رشتهٔ علوم اداری در دانشگاه تهران گذراند. او در ادامه تحصیلاتش به فرانسه رفت و مدرک دکتری ادبیات تطبیقی را به‌دست آورد. وی پس از بازگشت به ایران٬ ابتدا به تدریس زبان‌های فرانسوی و انگلیسی در دبیرستان‌ها و سپس به کار در وزارت فرهنگ و هنر مشغول شد. از آخرین فعالیت‌های او٬ دبیرکلی هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور بود. او پس از بازنشستگی در دهه ۱۳۶۰ بیشتر بر ترجمه از زبان فرانسوی به زبان فارسی متمرکز شد. ترجمهٔ سفرنامه‌های اروپاییان به ایران و کشورهای همسایه (مانند سفرنامه ارنست اورسل، سفرنامه مادام کارلا سرنا، ژ.م.تانکوانی و چند نفر دیگر)٬ ترجمهٔ آثاری از آندره موروآ، آندره ژید و گی دوموپاسان به فارسی از جمله فعالیت‌های او بود. خشایار دیهیمی
خشایار دیهیمی (زادهٔ ۲۰ آبان ۱۳۳۴ تبریز) مترجم و ویراستار آثار ادبی و فلسفی است. از او آثار متعددی در فلسفه سیاسی، فلسفه زندگی، ادبیات بلوک شرق، به فارسی ترجمه و منتشر شده‌است. سرپرستی ترجمه چند مجموعه کتاب از جمله نسل قلم، تجربه و هنر زندگی، مجموعه ن‍ام آوران ف‍ره‍ن‍گ را بر عهده داشته‌است. به قلم این مترجم و ویراستار قریب یک‌صد و بیست ترجمه و یک‌صد ویراستاری طی سی و پنج سال فعالیت فرهنگی منتشر شده‌است. علاوه بر ترجمه و ویراستاری تدریس فلسفه سیاسی، همچنین روزنامه‌نگاری و همکاری مستمر با نشریه‌ها و مجله‌ها از دیگر فعالیت‌های اوست. عضویت در کانون نویسندگان ایران، فعالیت‌های مدنی و اجتماعی هم بخشی دیگر از تلاش‌های اوست. در چهارمین جشن ملی مترجمان، از سوی مخاطب‌های فلسفه و ادبیات به عنوان مترجم محبوب معرفی شد. امیرجلال‌الدین اعلم
شهرت امیر جلال‌الدین اعلم نه به خاطر مسئولیت او در رادیو تلویزیون یا کارهای تحقیقی و ترجمه آثار برخی نویسندگان، که علت اصلی شهرت و معروفیتش را باید در ترجمه آثار داستانی دانست. ترجمه رمان‌های «تهوع» نوشته پل سارتر، «محاکمه و قصر» نوشته فرانتس کافکا و «بیگانه» اثر آلبر کامو جایگاه وی را به عنوان یک مترجم ادبی موفق به تثبیت رساند. صدیق صفی‌زاده
صدیق صفی‌زاده (بوره‌که‌ای) (۱۳۲۲ در زرینه ورمزیار -) نویسنده، مترجم، فرهنگ‌نویس، شاعر، پژوهشگر ادبیات و تاریخ کرد اهل ایران است. صفی‌زاده بیش از هر چیز به دلیل تصحیح متون کلاسیک ادبیات کردی، ترجمهٔ برخی آثار فارسی به زبان کردی و نیز نگارش فرهنگ‌های واژگان کردی-فارسی "ماد" و "بوره‌که‌ای" شناخته شده‌است. صدیق صفی‌زاده قرآن را به کردی سورانی ترجمه کرده و همچنین تفسیری به زبان کردی بر جزء سی‌ام قرآن نوشته که با نام "تفسیر بوره‌که‌ای" شناخته شده‌است. او برگزیده‌ای از اشعار مولوی، شاهنامهٔ فردوسی و خیام را به کردی سورانی ترجمه کرده‌است. صفی‌زاده همچنین پژوهش‌هایی در رابطه با دین یارسان انجام داده و علاوه بر چاپ کتاب‌هایی دربارهٔ شخصیت‌های دینی یارسان، نسخه‌ای از کتاب سرانجام را نیز تصحیح و با عنوان "نامهٔ سرانجام" منتشر کرده‌است. سرانجام به تصحیح صدیق صفی‌زاده با انتقادات وسیعی مواجه شده و مورد قبول پیران و مسندنشینان یارسان قرار نگرفته‌است. ای. سی. گریلینگ
چند کتاب از او به فارسی ترجمه شده؛ از جمله معرفت‌شناسی (ترجمه امیر مازیار در نشر حکمت) و ویتگنشتاین (ترجمه ابوالفضل حقیری در نشر بصیرت) منتشر شده‌است. احمد کامیابی مسک
احمد کامیابی، که ترجمه آثار فرناندو آرابال، نمایشنامه نویس، شاعر و رمان‌نویس برجسته اسپانیایی را با اجازه نویسنده بر عهده دارد، گفت: «این اثر متعلق به آرابال است. من اگر بخواهم تغییری در ترجمه کتاب اعمال کنم باید از آرابال اجازه بگیرم، اما باید بگویم که آبروی کشورم را پیش او نمی‌برم و نزد او طرح مسئله نمی‌کنم.» مطالب مرتبط حسین ابوترابیان
حسین ابوترابیان (۱۳۲۰ در تهران - ۳ اسفند ۱۳۸۱ در تهران) مترجم اهل ایران است. ظاهراً نام او گاهی به اشتباه «حسن» نوشته شده‌است. کیکاووس جهانداری
کیکاووس جهانداری از مترجمان نامدار ایرانی است و کتاب‌های متعددی را از زبان آلمانی و انگلیسی به فارسی برگردانده است. وی همگام با مترجمان بزرگی همچون احمد آرام، نجف دریابندری، محمد قاضی و … با تکیه بر ترجمهٔ دقیق و نثر روان نوشتاری، سهم به‌سزایی در آشنایی ایرانیان با آثار برگزیدهٔ جهانی داشته است. از ترجمه‌های خوب او می‌توان به آثار زیر اشاره کرد: