ساختار تقسیمات کشوری در ایران به چند بخش تقسیم می شود؟
تقسیمات کشوری در ایران
تقسیمات کشوری ایران دارای چهار سطح است و به‌ترتیب ایران به استان، شهرستان، بخش و دهستان تقسیم می‌شود. تقسیمات کشوری در ایران
کشور ایران به چندین استان و هر استان به چند شهرستان و هر شهرستان به تعدادی بخش و هر بخش به چند دهستان تقسیم می‌شود.
فهرست بخش‌های ایران
فهرست بخش‌های ایران بر اساس جمعیت: (بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵) پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در روز سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۲ عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران گفت: «طرح منطقه‌ای کردن استان‌های کشور و تقسیمات جدید کشوری از سوی وزارت کشور در دست بررسی و مطالعه است.» وی افزود: «اجرای این طرح نیازمند اصلاح قانون است و مسیر طولانی خواهد داشت، اما وزارت کشور به شکل قراردادی برای هر چهار یا پنج استان کشور به صورت یک منطقه برنامه‌ریزی کرده‌است.» این طرح یک طبقه‌بندی داخلی مربوط به وزارت کشور با اهداف توسعه بهتر است که همان سال با ۵ منطقه‌بندی تعیین گردیده‌است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
پس از تقسیم خراسان و ناکام ماندن این طرح مخالفت‌های گسترده‌ای در سبزوار شکل گرفت و بازاریان سبزوار در اعتراض به طرح تقسیم خراسان با تعطیل کردن مغازه‌های خود و تجمع در خیابان‌های اصلی شهر، واکنش خود را نسبت به این تصمیم اعلام کردند. در ناآرامی‌های به‌پاشده پس از ناکام ماندن این طرح، حداقل دو نفر کشته و بیش از ده نفر زخمی شدند. از جمله دلایل استان نشدن سبزوار تعداد کم شهرستان‌های اطراف شهرستان سبزوار اعلام شده بود. این طرح سپس به فراموشی سپرده شد تا اینکه با ارتقای بخش‌های جوین، جغتای، خوشاب و داورزن به شهرستان، طرح استان شدن سبزوار مجدداً برسر زبان‌ها افتاد. بر این اساس نمایندگان مردم شهرستان‌های مذکور در مجلس هشتم در نامه‌ای به محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت خواستار تشکیل استان سربداران شدند. از جمله دلایل این درخواست، استحقاق ارتقای منطقه در طرح آمایش سرزمین، پتانسیل بالای منطقه، پیشینه فرهنگی و تاریخی و قیام سربداران و جلوگیری از مهاجرت و حاشیه نشینی در این منطقه نام برده شده‌است تقسیمات کشوری یمن
تقسیمات کشوری یمن اینگونه است که این کشور را به دو بخش اصلی (استانها و شهرستان‌ها) تقسیم می‌کند. یمن ۲۲ استان دارد؛ از جمله صنعا (Amanat Al Asima) و مجمع الجزایر سقطرا. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
زمزمه‌هایی در سال‌های قبل بوده‌است که استان تهران به استان‌های شرقی، مرکزی، غربی و جنوبی تهران تقسیم شود. تقسیمات کشوری اسپانیا
این تقسیم‌بندی در قانون اساسی اسپانیا آمده است. شهرستانها در اداره امور داخلی خود مجازند؛ استانها برای انجام کارهای دولتی طراحی شده‌اند. سیستم پنجاه استانی کنونی -با تغییرات جزئی- همان است که در سال ۱۸۳۳ توسط خاویر د بورگوس طراحی شد. سازمان ثبت احوال ایران
سازمان ثبت احوال دارای یک حوزه ستادی و سی و یک اداره کل در سی و یک استان کشور است. ساختار اداری هر اداره کل تقریباً مشابه ساختار حوزه ستادی است. حوزه ستادی دارای سه معاونت و شش اداره کل است. رئیس سازمان ثبت احوال کشور معاون وزیر کشور به حساب می‌آید. تقسیمات کشوری روسیه
فدراسیون روسیه به ۱۲ منطقه اقتصادی تقسیم می‌شود که هر یک از واحدهای فدرال در داخل یکی از آنها قرار می‌گیرند. مناطق اقتصادی به منظور سهولت در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و بررسی‌های آماری به تقسیمات کشوری فدراسیون روسیه افزوده شده‌اند. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۷۸، شهرستان‌های زرین‌دشت و خاتم در استان یزد و کلاله و آق‌قلا در گلستان، سرباز در سیستان و بلوچستان، چاراویماق در آذربایجان شرقی بستک در هرمزگان، دنا در کهگیلویه و بویراحمد، مانه و سملقان، در خراسان ایجاد و تأسیس شد. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
استان پیشنهادی اصفهان غربی به مرکزیتِ گلپایگان خواهد بود. این استان دربرگیرندهٔ شهرستان‌های گلپایگان، خوانسار، فریدن، فریدونشهر، چادگان و بوئین و میاندشت می باشد. شهرستان‌های ایران
در تقسیمات کشوری ایران، شهرستان واحدی کوچک‌تری از استان و بزرگ‌تر از بخش است و هر استان به چندین شهرستان و هر شهرستان به چندین بخش تقسیم می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۳۳، فرمانداری‌های کل بنادر و جزایر خلیج‌فارس و بنادر و جزایر دریای عمان و در سال ۱۳۳۶ فرمانداری کل خرم‌آباد و همچنین استان سیستان و بلوچستان ایجاد و فرمانداری کل بختیاری و چهارمحال و همچنین استان کردستان و استان‌های سوم و چهارم در سال ۱۳۳۷ دوباره تأسیس شدند. تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان
سرزمین جمهوری آذربایجان در سطح اول تقسیمات کشوری به ۱۴ بخش تحت عنوان «رایون اقتصادی» یا «استان» تقسیم شده است؛ این بخش‌ها شامل منطقهٔ شهری باکو و جمهوری خودمختار نخجوان هم هستند. در سطح اول تقسیمات کشوری، استان قبه-خاچماز و بخشی از شمال استان آب‌شوران-خیزی، بخش‌های اروپایی جمهوری آذربایجان به شمار می‌روند. جمهوری خودمختار نخجوان نیز به خاک اصلی جمهوری آذربایجان متصل نیست و برون‌بوم این کشور محسوب می‌شود. تقسیمات کشوری در ایران
واحدهای اداری مربوط به مسئولان نامبرده در بالا به ترتیب وزارت کشور، استانداری، فرمانداری، بخشداری و دهداری نام دارند. شرکت نفت فلات قاره ایران
سازمان اداری شرکت نفت فلات قاره ایران، به‌طور کلی از دو بخش واحدهای ستادی و مدیریت‌ها تشکیل شده‌است. بخش مدیریت‌ها که وظیفه هدایت فعالیت‌های شرکت را برعهده دارد، از ۸ شاخه تشکیل می‌شود. واحدهای ستادی نیز که بخش عملیاتی شرکت می‌باشد، به ۱۱ شاخه اصلی تفکیک شده‌است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
شایان ذکر است شهمیرزاد تا پیش از سال ۱۳۴۰ که سمنان به فرمانداری کل ارتقاء یافت جزئی از استان دوم یعنی استان مازندران بوده‌است. منطقه‌بندی استان‌های ایران
یکی از اهداف اصلی این تقسیم‌بندی، این است که دولت به جای توسعه استان‌ها، منطقه‌ها را توسعه دهد. استان‌های یک منطقه، هر ۲ ماه یک بار و به صورت چرخشی در استان‌های منطقه با هم جلسه‌ای برای حل مسائل و مشکلات منطقه دارند. بخش (تقسیمات کشوری)
بخش: واحدی است از تقسیمات كشوری كه دارای محدوه جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مكان، روستا و احیاناً شهر كه در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگنی را به وجود می‌آورد به نحوی كه با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی و سایر موقعیت‌ها، نیل به اهداف و برنامه‌ریزی‌های دولت در جهت احیاء امكانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل گردد. کرمانشاه
این تقسیم‌بندی جدای از تقسیمات استانی مصوب مجلس شورای اسلامی می‌باشد؛ و مربوط به موضوعات داخلی وزارت کشور می‌باشد. شهر کرمانشاه در این تقسیم‌بندی به عنوان دبیرخانه دائمی منطقه چهار شامل استان‌های کرمانشاه، ایلام، لرستان، همدان، مرکزی و خوزستان می‌باشد. حوضه‌های آبریز ایران
در تقسیم‌بندی کنونی ایران به ۶ حوضهٔ آبریز اصلی (درجه ۱) و ۳۰ حوضهٔ آبریز فرعی (درجه ۲) تقسیم می‌شود. حوضه‌های درجه ۲ نیز به حوضه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شوند. برای کدگذاری از سیستم ده‌دهی استفاده می‌شود و تعداد تقسیمات در هر مرحله حداکثر ۹ است. تقسیم حوضه‌های درجه ۱ به درجه ۲ به صورتی انجام شده‌است که هر حوضه شامل رودها و مسیل‌هایی باشد که به یک پایانه ختم می‌شوند (مانند دریاچه نمک) یا دارای ویژگی‌های مشترکی هستند (مانند رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز). در این مرحله، دو حوضه اصلی قره‌قوم و دریاچه ارومیه که این شرایط را دارا بودند، به حوضه‌های درجه ۲ تقسیم نشدند. در حوضه‌های رودخانه‌های منتهی به یک یا چند پایانه، کدگذاری از شمال غربی آغاز می‌شود و به صورت پادساعتگرد ادامه می‌یابد. تا حد امکان مرزهای آبخوان در تقسیم‌بندی حوضه‌ها در نظر گرفته شده‌است. اولویت درجهٔ حوضه از چپ به راست است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در چند سال اخیر بحث تقسیم استان کرمان به چند استان (سه، چهار و حتی پنج) مطرح شده و شهرهایی از جمله رفسنجان، سیرجان، بم و جیرفت تمایل دارند به عنوان مرکز استان قرار بگیرند. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
استان‌های کشور با توجه به موقعیت جغرافیایی استقرار آن‌ها و جهات اربعه، نامگذاری گردید: نهادهای شبه‌دولتی در ایران
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اقتصاد کشور از سه بخش دولتی، تعاون و خصوصی تشکیل شده‌است ولی افزودن نام نهادهای عمومی درواگذاری‌ها که از قدرت حاکمیتی و احتمالاً فرادولتی برخوردار می‌باشند عملاً امکان رقابت را حتی در صنایع متوسط و خرد از بخش خصوصی و تعاونی سلب می‌کند. به هرحال خود این شرکتها غالباً در هنگام مواجهه با قانون اساسی خود را زیرمجموعه بخش خصوصی معرفی می‌نمایند. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در تغییر دیگر در قانون تقسیمات کشوری در ۱۳۳۹ استان‌ها به جای عدد با اسامی اصلی و تاریخی شان نامیده شدند و بر این اساس کشور به ۱۴ استان و ۶ فرمانداری کل و ۱۳۹ فرمانداری و ۴۴۹ بخشداری تقسیم شد. بخش بزرگی از استان مرکزی فعلی در استان مرکزی آن زمان به مرکزیت شهر تهران قرار داده شد. انگلستان
تقسیمات کشوری انگلستان شامل چهار سطح مختلف است که از طریق نهادهای اداری مختلف ایجاد شده برای اهداف دولت‌های محلی اداره می‌شوند. بالاترین لایه از دولت‌های محلی در انگلستان نه منطقه بودند: شمال شرق، شمال غرب، یورکشایر و هامبر، میدلند شرقی، میدلند غربی، شرق، جنوب شرق، جنوب غرب و لندن. این مناطق در سال ۱۹۹۴ به عنوان ادارات دولتی تشکیل شدند و دولت بریتانیا از طریق آن‌ها به ارائه طیف گسترده‌ای از سیاست‌ها و برنامه منطقه‌ای دست زد، اما اعضای این نهادها به جز لندن در هیچ‌یک از مناطق از طریق آرای عمومی انتخاب نمی‌شدند. در سال ۲۰۱۱ این ادارات دولتی منطقه‌ای ملغی شدند. امروزه مرزهای بین همان مناطق تعیین‌کننده حوزه‌های رای‌گیری یرای انتخاب اعضای پارلمان اروپا است. تقسیمات کشوری سوریه
تقسیمات کشوری سوریه شامل ۱۴ استان می‌شود، استان‌ها نیز به چند منطقه تقسیم می‌شوند و هر منطقه به واحد کوچکتری به نام بخش تقسیم می‌شود، بخش‌ها نیز به روستا، شهرک، کشتزار یا محله تقسیم می‌شوند. استان مازندران
کیهان در سال ۱۳۱۱ کشور را به بیست و هفت قسمت تقسیم کرده‌است. در این تقسیم‌بندی مازندران در قسمت ششم جای گرفته و از حیث تقسیمات حکومتی از ده قسمت به نام‌های زیر تشکیل شده‌است: کوست
کوست یا کستک یکی از واحدهای تقسیمات کشوری ایران بود. این نوع تقسیم‌بندی از زمان پادشاهی خسرو انوشیروان اتخاذ گردید. در دوران فرمانروایی انوشیروان کشور به چهار بخش یا کوست تقسیم شد. شهرستان
در بخش‌بندی‌های کشوری ایران، شهرستان یکایی کوچک‌تر از استان و بزرگ‌تر از بخش است. هر استان به چندین شهرستان و هر شهرستان به چندین بخش بخش‌بندی می‌شود. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
استان سمنگان طرحی است که برمبنای آن استانی در غرب استان کرمان به مرکزیت شهر سیرجان شکل می‌گیرد. برای نخستین بار، نماینده سیرجان در مجلس شورای اسلامی این طرح را اعلام کرد. به گفتهٔ او برخی از بخش‌های استان فارس، شهربابک و ارزوئیه داوطلب پیوستن به حوزه سیرجان هستند. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
تبصره این طرح تصریح دارد که با جدایی شهرستان‌های فوق از استان‌های تهران و مرکزی کارکنان سازمانی وسایل و تجهیزات بودجه و اعتبارات مربوط به تناسب از محل امکانات استان‌های مذکور کم می‌شود و به استان جدید اختصاص داده شده و منتقل می‌شود. معاون اول رئیس‌جمهور، وزرای کشور و امور اقتصاد و دارایی و روسای سازمان‌های برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور متعهد به اجرای حکم این تبصره هستند. تقسیمات کشوری در ایران
تبصره ۱-وزارت کشور بنا به ضرورت می‌تواند با تصویب هیئت وزیران با انتزاع و الحاق روستاها، بخشها یا شهرستانهای مجاور، استانها را تعدیل نماید مگر آنکه به تصویب مجلس شورای اسلامی، ایجاد استان جدید ضروری شناخته شود. استان جدید باید حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته باشد. تبصره ۲-مرکز استان یکی از شهرهای همان استان است که مناسب‌ترین کانون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، طبیعی و اجتماعی آن استان شناخته می‌شود. بخش‌های ماداگاسکار
بخش‌های ماداگاسکار () بخش یا ناحیه دومین سطح تقسیمات کشوری این کشور محسوب می‌شود.بخش‌های ماداگاسکار طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در سال‌های اخیر پیشنهاد تقسیم خوزستان به دو تا سه استان (خوزستان شمالی، مرکزی و جنوبی) مطرح شده‌است که در این صورت اهواز مرکز استان خوزستان مرکزی خواهد بود. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
فهرست استان‌های پیشنهادی (۳۶ استان جدید) که احتمال تأسیس آن‌ها در آینده وجود دارد به شرح زیر است (این فهرست تا پایان آذرماه ۱۳۹۹ به روز شده‌است و بر اساس میزان احتمال و جدیت موضوع چینش شده‌است و بر اساس ترتیب حروف الفبا یا بر اساس موقعیت مکانی نمی‌باشد): پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۶۹ شهرستان‌های اردل در چهارمحال و بختیاری، اسدآباد در همدان، مبارکه در اصفهان، میبد در یزد، باغ‌ملک در خوزستان، شاهین‌دژ و تکاب در استان آذربایجان غربی ایجاد و تأسیس گردید. آموزش متوسطه
سامانهٔ آموزش متوسطه در ایران شامل سه شاخهٔ نظری، فنی و حرفه‌ای و کار و دانش است. به‌طور معمول، دانش‌آموزان پس از گذراندن پایهٔ اول برپایهٔ امکانات موجود و استعداد، و علاقه و عملکرد تحصیلی، به یکی از شاخه‌ها وارد می‌شوند. فدرالیسم در ایران
ایده ایجاد یک نظام فدرالی از زمان انقلاب مشروطه در ایران پاگرفت تا بعد از جنبش مشروطه و با تصویب اولین قانون تقسیمات کشوری، ایران متشکل از ۴ ایالت و ۲۳ ولایت بود که شامل ایالت آذربایجان، ایالت خراسان و سیستان، ایالت فارس و ایالت کرمان و بلوچستان می‌شد. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در زمان ساسانیان بخش‌بندی‌های کشوری ایران شامل سرزمین (ایالت)، خوره (استان) و تسوگ (شهرستان) و رُستاک (دهستان) بود. ابوالقاسم فروهر
این تقسیمات پس از مدت کوتاهی به هم خورد و فروهر لایحه دیگری در نوزدهم دی ۱۳۱۶ به تصویب مجلس رساند که کشور را به ده استان تقسیم می‌کرد و این استان‌ها با عدد شناخته می‌شدند: از استان‌های یکم تا دهم. بخش فرخ‌شهر
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲/۵/۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد شماره ۱۶۳۱۵۰/۴۲/۴/۱ مورخ ۲۶/۱۲/۱۳۹۱ وزارت کشور و به استناد ماده (۱۳) قانون تعاریف وضوابط تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ تصویب نمود. اصلاحات تقسیماتی زیر در استان چهارمحال وبختیاری صورت می‌گیرد: طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران شامل طرح‌هایی است که برای تفکیک یا ایجاد استان جدید یا تغییرات عمده محدوده بین استان‌ها در ایران، از سوی مقامات رسمی کشور ارایه شده‌اند و اهمیت و بازتاب قابل توجهی دارند. نگاهی به تاریخ گذشته نشان می‌دهد در کشور ما تمایل به افزایش تعداد استان‌ها و عدم وجود یک اراده برای کاهش تعداد استان‌ها همواره وجود داشته‌است، به‌گونه‌ای که از سال ۱۳۱۶ تاکنون، تعداد استان‌ها از ۱۰ به ۳۱ رسیده‌است. به گفته وزیر کشور در سال ۱۳۹۷ حدود ۱۵ استان در کشور متقاضی تقسیم استان خود هستند. براساس قانون، تشکیل استان جدید از جمله اختیارات وزارت کشور و دولت تلقی شده‌است. در قوانین تقسیمات کشوری آمده‌است، «وزارت کشور بنا به ضرورت می‌تواند با تصویب هیئت وزیران با ایجاد، انتزاع و الحاق روستاها، بخش‌ها یا شهرستان‌های مجاور، استان‌ها را تعدیل یا تشکیل نماید.» ماده ۹ قانون تقسیمات کشوری همچنین می‌گوید که استان جدید باید حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته باشد و مرکز استان یکی از شهرهای همان استان باشد که مناسب‌ترین کانون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، طبیعی و اجتماعی آن استان شناخته می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
تا ۱۶ آبانماه سال ۱۳۱۶ هجری شمسی که «قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران» به تصویب رسید، تغییرات عمده‌ای در محدوده تقسیمات کشوری به عمل نیامد. الحاق ابرقو به یزد و خلجستان (دستجرد) به قم از موارد معدود تغییرات تقسیماتی است. البته طی سال‌های مذکور تغییرات متعددی در تغییر نام عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری به وجود آمد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: «تغییر نام علی‌آباد به شاهی، حسین آباد به زابل، ترشیز به کاشمر، منصورآباد به مهران، دزدآپ به زاهدان، ناصری به اهواز، مشهد سر به بابلسر، اشرف به بهشهر و … .» بخش (تقسیمات کشوری)
سطوح تقسیمات سیاسی کشور از بالاترین سطح تا پایین ترین آن به ترتیب شامل : استان، شهرستان، بخش و دهستان میباشد. بدینگونه که هر استان از چند شهرستان، هر شهرستان از چند بخش و هر بخش از چند دهستان تشکیل میشود. لازم به ذکر است که هر دهستان نیز شامل تعدادی نقاط روستایی، مکان و مزرعه میباشد که عناصر تقسیماتی نامیده میشوند. تقسیم استان سیستان و بلوچستان
بر اساس این طرح قرار است استان سیستان و بلوچستان به چهار استان تقسیم گردد. قرار است هر یک از استان‌های سیستان و بلوچستان شمالی و جنوبی و استان مکران دو نماینده و استان سیستان و بلوچستان مرکزی سه نماینده در مجلس ایران داشته باشد. جغرافیای تاریخی ایران
ایران در زمان پس از اسلام به نه منطقه یا ایالت تقسیم می‌شده‌است. تقسیمات کشوری صربستان
ناحیه‌ها اولین سطح تقسیمات کشوری در صربستان هستند که از شهرداری‌ها و شهرها تشکیل شده‌اند. ناحیه‌ها مراکز منطقه‌ای اقتدار ایالتی هستند، اما مجالس مختص خود ندارند. آن‌ها تقسیمات کاملاً اداری را ارائه می‌دهند و میزبان نهادهای مختلف دولتی مانند بودجه، شعب اداری و دادگاه‌ها هستند. مناطق توسط قانون سازماندهی سرزمینی تعریف نشده‌اند، اما براساس مصوبهٔ دولت در تاریخ ۲۹ ژانویه ۱۹۹۲ تنظیم شده‌اند. دهستان
دِهِستان زیرمجموعه‌ای از بخش و کوچک‌ترین واحد تقسیمات کشوری در ایران است. واحدهای بزرگ‌تر از بخش به ترتیب عبارتند از شهرستان و استان. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
طی تبصره مندرج در ماده ۲ قانون، جزایر مجاور هر یک از شهرستان‌ها، تابع آن شهرستان می‌باشد. در صورت ضمیمه قانون اصلاح قانون در تقسیمات کشوری نام ۴۹ شهرستان و ۲۹۰ بخش زیرعنوان ده استان قید شده‌است. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در زمان انوشیروان کشور به ۴ قسمت یا به اصطالح آن زمان به ۴ پاذوگس یا استان شرقی، غربی، شمالی و جنوبی تقسیم می‌شد. این تقسیم بر اساس حدود جغرافیایی و جهات چهارگانه به شرح ذیل متکی بوده‌است: طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
مهدی جمشیدی کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، تقسیم‌بندی ۴ گانه را به این ترتیب عنوان نمود؛ قوچان
از سال ۱۳۱۶ که اولین قانون تقسیمات کشوری تصویب شد، قوچان به عنوان یکی از هفت ولایت خراسان بزرگ در کنار شهرهای بجنورد، بیرجند، سبزوار، گناباد، مشهد و تربت حیدریه شناخته شد وطی سال‌های بعد به ترتیب شهرستان‌های درگز، شیروان، فاروج از قوچان جدا شدند. استان نهم یکی از ۱۰ استان کشور ایران بود که در ۱۹ دی ۱۳۱۶ خورشیدی، با اصلاح قانون تقسیمات کشوری به عنوان استان نهم تعیین گردید. این استان شامل شهرهای قوچان، سبزوار، گناباد، بجنورد، بیرجند، تربت حیدریه و مشهد (مرکز استان) می‌بود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
با توجه به تغییرات ایجاد شده، تعداد عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری تا ۲۷ مهرماه ۱۳۸۷ از قرار ۳۶۳ شهرستان، ۹۲۰ بخش، ۲۴۳۰ دهستان و ۱۰۶۸ شهر بوده‌است. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
پس از رخدادن انقلاب اسلامی ایران، در سال ۱۳۵۸ بخشی از تغییرات، تغییرات مختصر در نام عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری بود. مثلا استان بویراحمد و کهگیلویه به کهگیلویه و بویراحمد، بختیاری و چهارمحال به چهارمحال و بختیاری، و … تغییر نام دادند. بعلاوه، شهرستان‌های مهریز، خوانسار، شادگان، قائنات، ترکمن، رامسر، دلیجان، مشیز، علی‌آباد، فریدون‌شهر و آستانه اشرفیه تأسیس و در سال ۱۳۵۹ شهرستان‌های کهنوج، فلاورجان، دیر، تاکستان، لردگان فارسان، شیروان و چرداول، سوادکوه، کردکوی، سربند، کنگاور، سرپل ذهاب، گیلان‌غرب و اندیمشک ایجاد و شهرستان کیش به بخش تبدیل شدند. در سال ۱۳۶۱، شهرستان ابوموسی ایجاد شده و از سال مذکور به بعد به علت انجام مطالعات مربوط به تهیه و تدوین قانون جدید تقسیمات کشوری، کلیه تغییرات تقسیماتی متوقف گردید. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در زمان ساسانیان ایران دارای چهار ایالت بزرگ (کوست) شامل: ایالت شمالی (اپاختر)، ایالت جنوبی (نیمروز)، ایالت شرقی (خراسان)، ایالت غربی (خوروران) و فرارودد (ورارود)، بخش‌هایی از افغانستان، میان رودان و آسیای کوچک هم بخشی از این ایالت‌ها بود و تصمیم‌گیری حکومتی متمرکز بود. از شهرهای مهم آن گندی شاپور، سیمره (ماداکتو)، اردشیر خوره، شاپورخواست، تیسفون بود. تقسیمات کشوری روسیه
ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در سال ۲۰۰۰ گروه دیگری را به نام ناحیه‌های فدرال روسیه به تقسیمات کشوری روسیه افزود. وی هشت ناحیه فدرال را برای فدراسیون روسیه معین کرده که هر یک از واحدهای فدرال در داخل یکی از آنها قرار می‌گیرند. اداره هر ناحیه فدرال بر عهده یک نماینده از طرف رئیس‌جمهور روسیه است. نقش این نماینده برقراری ارتباط میان مقامات واحدهای فدرال و مقامات حکومت فدرال در مسکو است و مسئولیت اصلی آن نظارت بر اجرای قوانین فدرال در هر یک از واحدهای فدرالی است. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۷۶ دو استان گلستان و قزوین به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. استان گلستان مشتمل بر شهرستان‌های گرگان، گنبدکاووس، مینودشت، بندرترکمن، کردکوی، علی‌آباد، بندرگز و استان قزوین متشکل از شهرستان‌های قزوین، بوئین‌زهرا و تاکستان. فدرالیسم در ایران
سه دهه بعد از تصویب اولین قانون تقسیمات کشوری، در سال ۱۳۱۶ دومین قانون، واحد تقسیمات کشوری را به‌جای «ایالت» به «استان» تغییر داد و استان‌های شش‌گانه‌ای شامل استان شمال غرب، استان شمال، استان غرب، استان جنوب، استان شمال‌شرق و استان مکران تشکیل شد. تعداد این استان‌ها البته دو ماه بعد به ۱۰ عدد رسید و روند تغییرات استان‌ها و مرزهای آن ادامه یافت تا اینکه در سال ۱۳۶۲ سومین قانون تقسیمات کشوری به تصویب رسید. با اینحال تلویزیون گوناز تی وی که گرایش تجزیه طلبانه دارد از این پیشنهاد خاتمی حمایت کرده‌است. تقسیمات کشوری در ایران
ماده ۹ قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۲ تیر ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی ماده ۹: «استان»، واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جغرافیایی معین که از به هم پیوستن چند شهرستان همجوار با توجه به موقعیتهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی تشکیل می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
سرزمین ایران در دوران باستان به شیوه‌های مختلفی بخش‌بندی شده‌اند. اسامی ولایات قدیم ایران موافق کتیبه‌های داریوش بزرگ (پارسی قدیم)، اَوستا، نوشتۀ مورخین، جغرافی‌دانان عهد قدیم و اسامی کنونی (پارسی جدید) آنها در جدول زیر آمده‌است. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در حکومت ایلخانان بین ۶۵۴ تا ۷۵۰، دبیران و وزیران ترک چون شمس الدین جوینی و رشید الدین فضل‌الله نظام اداری ایران را پس از دوره‌ای پریشانی، بهبود دادند. آنان به دیوان رونق داده آن را به پایگاه اداره کشور تبدیل کردند. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
تقسیم‌بندی قلمروی عباسی در قرن چهارم بدین شکل بود: ایالت خراسان
در تقسیمات کشوری قدیم ایران، ایالت خراسان یکی از ۴ ایالت این کشور بود. منطقهٔ شمال شرق ایران از دیرباز به نام خراسان خوانده شده‌است، ولی عنوان ایالت نخستین‌بار در سال ۱۳۲۵ ه.ق. به صورت رسمی به این منطقه اطلاق شد. در قانون تشکیل ایالات و ولایات و دستورالعمل حکام که در ۱۴ ذیقعده ۱۳۲۵ به تصویب رسید، ایران به ۴ ایالت و ۱۲ ولایت تقسیم شد که نام یکی از ایالت‌ها خراسان بود. هرچند در این قانون، اشاره‌ای به حدود ایالات نشده‌است. با تصویب قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران در سال ۱۳۱۶ ه.ش. این ایالت مانند سایر ایالت‌ها منحل شد. تفکیک قوا
مطابق اصل پنجاه و هفتم قانون اساسی قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضائیه که مستقل از یکدیگر بوده و زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول دیگر این قانون اعمال می‌گردند. بنابراین تفکیک قوا در ایران از الگوهای تعریف شده دو بخشی و سه بخشی تبعیت نمی‌کند و دارای درجه بالایی از تمرکز قوا می‌باشد. طرح کالبد ملی
در این طرح ایران به ۱۰ منطقه زاگرس، آذربایجان، شمال، جنوب، خوزستان، شمال شرق، مرکز، جنوب شرق و غرب تقسیم شده‌است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
طرحی که شهرستان‌های غرب استان فارس جدا شده و استانی جدید به مرکزیت شهر کازرون ایجاد می‌شود. دلیل پیشنهاد این طرح سابقه شهرستان کازرون بزرگ به محوریت کازرون بوده که به مرور شهرستان‌های لرنشین ممسنی و رستم و کوهچنار از آن جدا شده‌اند و همچنین تعیین کازرون به عنوان فرمانداری ویژه این شهرستان‌ها در حال حاضر بوده‌است. منطقه (تقسیمات اداری)
یک منطقه ()، سطح اول تقسیمات کشوری در عربستان سعودی و چاد و سطح دوم تقسیمات کشوری در برخی دیگر کشورهای جهان عرب است. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۷۴ شهرستان‌های بردسکن در خراسان، جلفا در آذربایجان شرقی، محمودآباد، نکا و چالوس در مازندران، ملکان در آذربایجان شرقی، آبدانان در ایلام، بوانات در فارس، دیلم در بوشهر و تفت در یزد و نیز آران و بیدگل در اصفهان، نمین و کوثر در اردبیل، ماه‌نشان در زنجان، امیدیه در خوزستان، رباط‌کریم، فیروزکوه و بوئین‌زهرا در تهران، راور در کرمان و چالدران در آذربایجان شرقی ایجاد و تأسیس گردید. تقسیمات کشوری
تقسیمات کشوری یا تقسیمات اداری، سلسله مراتب اداری ـ سیاسی در تقسیم هر کشور به واحدهای کوچکتر، برای سهولت اداره آن و تأمین امنیت و بهبود اوضاع اجتماعی و اقتصادی است. این تقسیم‌بندی گاه برمبنای تاریخ و فرهنگ، اوضاع جغرافیایی و جمعیت و گاه برحسب ملاحظات سیاسی (به‌ویژه در دوره معاصر) صورت می‌گیرد. به هر کدام از تقسیمات درجه‌ای از خودمختاری برای اداره کردن داده شده‌است و برای خود یک دولت محلی دارند. ممکن است یک کشور به استان‌هایی تقسیم شود سپس هر استان به شهرستان‌هایی تقسیم شود و هر شهرستان هم دارای شهرهایی باشد. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در سال ۱۳۹۷ طرح تقسیم استان اصفهان به سه استان مطرح شد. پیش تر طرح تقسیم به دو استان شمالی و غربی نیز مطرح شده بود با توجه به وسعت جغرافیایی و تعداد زیاد شهرستان‌های استان اصفهان و همچنین مسافت بین شهرستان‌ها با مرکز این استان، باعث شده که بخش‌هایی از استان کمتر توسعه پیدا کند. بر اساس این طرح استان اصفهان به ۳ استان غربی به مرکزیت گلپایگان، مرکزی به مرکزیت اصفهان و همچنین شمالی به مرکزیت کاشان تقسیم می‌شود. هدف از این طرح این است که توسعه استان به صورت متوازن صورت گیرد و بخش‌هایی که در قسمت شمالی و غربی کمتر توسعه یافته‌اند نیز به توسعه مناسب برسند. درجه‌های نیروهای مسلح ایران
درجه‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به درجات نظامی مرسوم در نیروهای مسلح ایران اشاره دارد، که از ۳ سازمان نظامی شامل: ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌شود. درجه‌های ارتش به ۴ نیرو شامل: نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی پدافند هوایی و نیروی دریایی، درجه‌های سپاه به دو بخش (نیروی زمینی و نیروی هوافضا در یک بخش و نیروی دریایی به عنوان بخش دوم) هم‌چنین درجه‌های ناجا تقسیم می‌گردد. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در حال حاضر وجود شرایط و زیرساخت‌های مناسب نظیر فرودگاه بین‌المللی، اداره کل پخش فراورده‌های نفتی، معاونت هماهنگی توزیع برق غرب استان خراسان رضوی، منطقه ویژه اقتصادی، گمرک، راه‌آهن، دانشگاه علوم پزشکی و مراکز بهداشتی درمانی عالی، دانشگاه حکیم سبزواری به عنوان معین و مستقل از مرکز استان، جمعیت بیشتر از ۷ مرکز استان، شهرستان‌های اقماری متعدد، دوری از مرکز استان و مجاورت با استان‌های دیگر، پیشینه تاریخی ۱۲ هزار ساله و وجود اماکن تاریخی و باستانی متعدد، وضعیت بازرگانی عالی، بیشترین بانک در کشور به نسبت جمعیت، بالاترین سرانه فضای سبز شهری پس از مشهد، وجود بوستان‌ها و مسیرهای خطی متنوع، راه‌های ارتباطی اصلی، وجود ۵ بزرگراه شهری، شهرک‌های صنعتی متعدد، نیروگاه سیکل ترکیبی، سابقه پایتختی ایران در دوره حکومت سربداران به عنوان اولین حکومت شیعه دوازده امامی در ایران، مهد هندبال ایران، وجود مشاهیر بزرگ، مطرح بودن به عنوانِ نماد علم، تاریخ و فرهنگ ایران و … سبزوار را به بهترین گزینه در استان خراسان رضوی جهت ارتقا به یک استان جدید در شرق ایران تبدیل کرده‌است. شهرستان‌های سبزوار، اسفراین، کاشمر، بردسکن، خوشاب، داورزن، جوین، جغتای، ششتمد، خلیل‌آباد و کوهسرخ استان خراسان غربی را تشکیل می‌دهند. جمعیت این استان بیش از یک میلیون نفر است. استان
در زمان دولت ساسانی، سرزمین یا ایالت برای تقسیم‌بندی‌های فراتر از استان و شهرستان استفاده می‌شده و اداره یک سرزمین یا ایالت منطقه بر اساس یک ساتراپ یا مرزبان فرستاده شده توسط شاه بوده‌است. همچنین بنابر حکم شاه، بر اساس مصالح، وقت حکمرانی آنان مشخص می‌شده‌است. در زمان حکومت رضا شاه پهلوی، در دی‌ماه ۱۳۱۶ خورشیدی دو قانون خاص به تصویب رسید و با تجدید سازمان اداری کشور، ایالات پیشین ایران جای خود را به استان‌ها داد. استان‌ها به شهرستانها و شهرستانها به بخش‌ها و دهستان‌ها تقسیم شدند. هر استان، استاندار خود و هر شهرستان، فرماندار خود را داشت و این دو مدیر مستقیماً به وسیله شخص شاه گمارده می‌شدند. با وجود تغییرات جزئی فراوانی که از آن زمان تاکنون در تقسیمات کشور صورت گرفته، اساس تقسیمات کشوری هم چنان قانون ۱۳۱۶ است. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
به صورت رسمی این طرح برای اولین بار توسط نماینده وقت بوکان در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۶۹ با نام استان مکریان به مرکزیت بوکان در دوره سوم مجلس شورای اسلامی مطرح و به وزارت کشور پیشنهاد داده شد تا در خصوص استانی جدید در جنوب آذربایجان غربی اقدام و مورد مطالعه قرار گیرد. در سال ۱۳۸۷ در نطق پیش از دستور محمدقسیم عثمانی با عنوان «مطالعه وزارت کشور در جهت ایجاد استان جدید کردستان شمالی با مرکزیت بوکان با توجه به موقعیت استراتژیک و ظرفیت‌های بالقوهٔ آن و رفع شبههٔ تبعیض بین غرب و شرق کشور» دوباره طرح تشکیل استان مکریان اما این بار با نام کردستان شمالی مطرح شد. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در دوره سلجوقیان بزرگ که از ۴۲۹ تا ۵۵۴ بطول انجامید حکومت مشتمل بر ولایاتی عیناً منطبق با واحدهای امپراتوری ساسانی بود. این حکومت دو بخش داشت، نواحی مستقیماً زیر نظر سلطان و نواحی در اختیار امرا و دیگران. تا پایان دوره ملکشاه، نواحی زیر نظر مستقیم او گسترش یافته و بعداً کوچک شدند. تقسیمات اداری سلجوقیان کاملاً با تقسیمات ایالات منطبق نبود ولی پس از تجزیه این حکومت، واحدهایی جغرافیایی پدید آمدند که ولایات بزرگتر خراسان و آذربایجان و عراق و کرمان و فارس مرکز ثقل آن بودند. این تقسیمات کوچکتر از ولایات مرکزشان مهم‌ترین شهر ناحیه بود و وسعت متغیری داشتند. این سلاطین از تجربه اداره کشورهای متمدن بی‌بهره بودند برای همین از کارگزاران ایرانی بهره بردند که در بین آن‌ها شهرت نظام الملک از همه بیشتر است. در دوره وزارت او در دربار الب ارسلان، مستوفی ریاست دیوان استیفا را بر عهده داشت و او برای هر ولایت کشور نایبی منصوب می‌کرد. در دورهٔ آنان نظام اقطاع، که در بین قبایل ترک مرسوم بود و طبق آن بازمانده رئیس قبیله بین خویشان مرد وی تقسیم می‌شد، با اعطای ولایات و نواحی به عنوان حصه و سهم ملکی به اعضای خاندانشان توسعه پیدا کرد. حکومت سلجوقی در نیمه دوم قرن پنجم وسعت زیادی داشت و واگذاری قدرت اداری به حکومت‌های محلی از سوی دولت مرکزی دوراندیشانه به نظر می‌رسد. در قرن بعدی امرا در ولایات خود با دولت مرکزی به مخالفت مشغول شده و اهداف خود را به پیش بردند. تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان
جمهوری آذربایجان در سطح دوم تقسیمات کشوری به ۷۴ بخش تقسیم شده که شامل ۶۳ «رایون» یا «شهرستان» و ۱۱ «شهر تابع جمهوری» است. شهرهای تابع جمهوری دارای محدودهٔ مستقل زیر نظر حکومت مرکزی هستند و تابع شهرستان‌ها نیستند؛ البته ۳ شهر تابع جمهوری لنکران، شکی و یولاخ مرکز شهرستان‌های همنام خود (شهرستان‌های لنکران، شکی و یولاخ) هستند و برخلاف ۸ شهر دیگر تابع جمهوری، در تقسیمات کشوری، محدوده‌ای مستقل از شهرستان‌های خود ندارند. در سطح دوم تقسیمات کشوری، بخش‌هایی از ۲ شهرستان قزاق و صدرک در داخل خاک ارمنستان قرار گرفته‌اند و برون‌بوم جمهوری آذربایجان به شمار می‌روند. همچنین بخشی از خاک ارمنستان به صورت برون‌بوم در داخل شهرستان گده‌بی قرار گرفته است و جزء خاک جمهوری آذربایجان محسوب نمی‌گردد. کرمانشاه
استان‌های ایران در طبقه‌بندی جدید در سال ۱۳۹۳ توسط وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران به پنج منطقه برحسب عوامل همجواری، جغرافیایی و ویژگی‌های مشترک تقسیم‌بندی شدند؛ که هر یک از مناطق پنجگانه یک دبیرخانه دایمی دارد؛ که شامل شهرهای تهران، اصفهان، تبریز، کرمانشاه و مشهد می‌باشد؛ و هرکدام یک دفتر ستاد مرکزی در وزارت کشور دارند؛ که برای حل مشکلات مناطق بدون مراجعه به مرکز تشکیل شده‌اند. استان‌های ایران
ایران به سی‌ویک استان تقسیم می‌شود. ادارهٔ هر استان برعهدهٔ مرکز استان است که معمولاً بزرگ‌ترین شهر آن استان به حساب می‌آید. استاندار مسئول ادارهٔ استان است که به وسیله وزیر کشور با تصویب کابینه منصوب می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۷۵ قانون ایجاد استان قم به مرکزیت شهر قم و متشکل از بخش‌های مرکزی جعفرآباد، خلجستان، سلفچگان و نوفل لوشاتو به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. علاوه بر آن در سال مذکور شهرستان‌های جاجرم در خراسان، رضوانشهر، املش و سیاهکل در گیلان، ایجرود و طارم در زنجان، خرم‌بید در فارس، جویبار در مازندران، تیران و کرون در اصفهان، ارسنجان در فارس، اسکو و آذرشهر در آذربایجان شرقی، پاکدشت در تهران، صدوق در یزد و بندرگز در مازندران به تصویب رسید. بخش (تقسیم کشوری)
بخش در ایران در مرتبهٔ سوم تقسیمات کشوری قرار دارد؛ ایران به استان، شهرستان سپس بخش تقسیم شده‌است. استان خراسان رضوی
در سال ۱۳۱۶ بر اساس قانون تقسیمات کشوری مصوب مجلس شورای ملی، کشور به ۱۰ استان و ۴۹ شهرستان تقسیم گردید که هر شهرستان شامل چند بخش و هر بخش شامل چند دهستان می‌گردید. خراسان نیز تحت عنوان استان نهم به ۷شهرستان بجنورد، بیرجند، سبزوار، قوچان، گناباد، مشهدو تربت حیدریه تقسیم شد. طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
در سال‌های اخیر به دفعات بحث جدایی ری و شمیران از شهر تهران مطرح شده‌است. علاوه بر این طرح‌هایی برای ایجاد شهرستان آفتاب که از تهران جدا شود ولی همچنان در قالب یک استان با تهران باشد و همین‌طور استان مستقل آفتاب متشکل از اسلامشهر، پاکدشت، ورامین و به مرکزیت شهرستان ری نیز پیشنهاد شده‌است. بخش (تقسیمات کشوری)
بَخش، در تقسیمات کشوریِ ایران و گروهی از دیگر کشورهای جهان، به واحدی گفته می‌شود کوچک‌تر از شهرستان و بزرگ‌تر از دهستان، که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگانی را به وجود می‌آورد به نحوی که با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی و سایر موقعیت‌ها، نیل به اهداف و برنامه‌ریزی‌های در جهت احیاء امکانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل گردد. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۴۸ فرمانداری‌های کل بوشهر، زنجان و یزد ایجاد گردیده و در سال ۱۳۵۲، استان‌های بوشهر، یزد و چهارمحال و بختیاری، لرستان، زنجان و همدان تأسیس می‌یابد. در سال ۱۳۵۵، فرمانداری‌های شمیرانات و ری منحل و در محدودهٔ شهرستان تهران، شمیرانات و ری شهرستان‌های جدیدی به مرکزیت شهر تهران از ترکیب بخش‌های حومه، ری، فشاپویه، لواسانات و رودبار قصران تأسیس شد. در همان سال استان‌های بویراحمد و کهگیلویه و سمنان تأسیس یافته و نام استان ساحلی و بنادر و جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان به استان هرمزگان تغییر می‌یابد. در سال ۱۳۵۶، مرکز استان مرکزی از تهران به اراک انتقال یافته، شهرستان قزوین به استان زنجان الحاق، و فرمانداری‌های تهران و کرج در محدودهٔ شهرستان‌های مربوط مستقیماً زیر نظر وزارت کشور قرار گرفت. در سال ۱۳۵۷، در محدوده شهرستان تهران و کرج و ورامین، استان تهران به مرکزیت شهر تهران ایجاد شده و شهرستان‌های شمیران و ری بار دیگر تأسیس گردید. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۸۳ شهرستان‌های فاروج، گاوبندی، روانسر، لیکک، خمیر، کوهبنان، الوند و خنج تأسیس و استان‌های خراسان شمالی و خراسان جنوبی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیدند. فهرست شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی
بر اساس اولین قانون تقسیمات کشوری ایران مصوب ۱۶ آبان ۱۳۱۶ خورشیدی، «استان شمال غرب» در محدودهٔ ایالت سابق آذربایجان به عنوان یکی از ۶ استان ایران تشکیل گردید. با اصلاح این قانون در ۱۹ دی ۱۳۱۶ خورشیدی و تقسیم کشور به ۱۰ استان، استان شمال غرب به ۲ استان «سوم» (آذربایجان شرقی) و «چهارم» (آذربایجان غربی) تقسیم شد. این دو استان بین سال‌های ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۷ خورشیدی مجدداً تجمیع شده و «استان آذربایجان» به مرکزیت تبریز را تشکیل می‌دادند. مرکز بخش
مرکز بخش در تقسیمات کشوری ایران، شهر یا روستایی در آن بخش است که بخشداری در آن واقع است. به شخصی که به ریاست امور یک بخش گماشته می‌شود بخشدار گفته می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در اوایل دوره قاجار ایران به پنج حکمرانی و دوازده حاکم‌نشین تقسیم می‌شد: ناحیه اداری
طبق سیستم تقسیمات کشوری مصر این کشور تقسیم به استان سپس مرکز و ناحیه می‌شود. در عراق کشور به استان و سپس مرکز و قضا و ناحیه تقسیم می‌شود. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در عصر هخامنشیان، داریوش کشور را به سی خشتره یا شتره که همان شهر یا کشور می‌باشد، تقسیم کرد و برای هر یک از آنها مأمورینی گماشت که آنها را خشتره پوان یا شتربان یا به قولی شهربان و به یونانی ساتراپ می‌گفتند. رود فرات سرزمینهای هخامنشیان را به دو بخش خشتره‌های غرب و شرق رود فرات تقسیم می‌کرد. در دوران سلوکیان، با تغییر مرزهای جغرافیایی و کاسته شدن از وسعت ایران، تقسیمات دوره هخامنشی از بین رفت. در این زمان کشور به ۷۲ بخش تقسیم شد پیشینه تقسیمات کشوری ایران
تقسیمات کشوری در ابتدای دوره ساسانیان به روال گذشته بود ولی در طول زمان تغییر پیدا کرد. براساس بررسیهای محققان، تقسیمات کشوری در دوره ساسانیان چند بار دچار تحول شده‌است. قبل از انوشیروان بخشهای مختلف کشور به دست کسانی اداره می‌شد که عنوان مرزبان داشتند. مؤلف ایران در عهد باستان به این موضوع اشاره کرده می‌نویسد: سازمان امور مالیاتی ایران
سازمان امور مالیاتی ایران به بخش‌ها و دفاتر زیر تقسیم‌بندی می‌شود: محمد دهش
۲. تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۷، درگاه ملی آمار ایران، ۳۰ مهر ۱۳۹۸. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۶۷ با ایجاد شهرستان‌های دلفان و کوه‌دشت در استان لرستان بار دیگر تأسیس شهرستان‌ها آغاز شد. سهمیه‌بندی دانشگاه‌های ایران
در حال حاضر؛ داوطلبان بر پایه زادگاه، محل زندگی، محل اخذ دیپلم و مدرک پیش‌دانشگاهی به یکی از سه منطقه ۱، ۲ و ۳ تعلق دارند. در پذیرش رشته‌ها نیز کشور به ۵ قطب، ۹ ناحیه و ۳۰ استان تقسیم شده‌است. ایران
ایران دارای ۳۱ استان است که در کل، پنج منطقه را تشکیل می‌دهند. تقسیمات کشوری در ایران، به ترتیب، شامل استان‌ها، شهرستان‌ها، بخش‌ها و دهستان‌ها می‌شود. هیچ منطقهٔ خودمختاری در این کشور وجود ندارد و از استاندار تا بخش‌دار، توسط وزارت کشور منصوب می‌شود. در هر سطح نیز یک شورا وجود دارد و شورای عالی استان‌ها از نمایندگان شوراهای استان تشکیل می‌شود. وزارت کشور این اختیار را دارد که شهرداران را نیز منصوب کند، اما اعضای شورای شهر، به صورت محلی انتخاب می‌شوند. دهکده‌ها نیز توسط دهیار که توسط بزرگان (شورا) همان ناحیه، توصیه می‌شود، اداره می‌شوند. ایران در دوران پیش از اسلام، دارای حکومت‌هایی از نوع شاهنشاهی و در طول پنج سدهٔ اخیر از نوع پادشاهی بوده‌است. نهایتاً در سال ۱۳۵۸، با رأی نزدیک به ۹۸ درصد از مردم این کشور، پس از حدود ۲۵۰۰ سال، رسماً تاج و تخت در ایران برچیده شد. از آن پس، نظام جمهوری اسلامی ایران جایگزین دودمان پهلوی که آخرین حکومت پادشاهی این کشور بود، شد. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
در سال ۱۳۸۲ شهرستان‌های کلات، سربیشه و خلیل‌آباد در خراسان، عنبرآباد در کرمان، لالی و هندیجان در خوزستان و سمیرم سفلی در اصفهان به تصویب رسیدند. جغرافیای نظامی ایران
چون در آن زمان بر پایه تقسیمات کشوری مصوب نوزدهم دی ۱۳۱۶ مجلس شورای ملی، ایران شامل ۱۰ استان بود، این مجموعه نیز ۱۰ جلد است و اطلاعات آن شامل روستاها، شهرها و سایر مناطق می‌شود. برای نمونه جلد «کرمانشاهان» شامل ناحیه کرمانشاه و حتی همدان و کردستان است. رزم‌آرا در جلد «لرستان» این مجموعه، یکی از بهترین و علمی‌ترین مباحث نقادانه دربارهٔ مسئله کوچ عشایر و سیاست تخته قاپو را مطرح کرده‌است. تقسیمات کشوری در ایران
براساس آخرین وضع تقسیمات کشوری تا پایان ۱۳۹۸ خورشیدی، کشور ایران از ۳۱ استان، ۴۴۸ شهرستان، ۱۰۹۹ بخش، ۲۶۳۷ دهستان و ۱۳۵۴ شهر، ۹۸۱۰۰ آبادی و ۴۰ فرمانداری ویژه تشکیل یافته‌است: طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
استان سبزواران یا کرمان جنوبی (به‌طور دقیق تر جنوب غربی استان کرمان) به مرکزیت جیرفت از استان‌های پیشنهادی است که به دلیل زیر ساخت‌های اساسی و اداره کل‌های جداگانه احتمال دارد از استان‌های آینده باشد. استان سبزواران از شهرستان های جیرفت، قلعه گنج، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب و عنبرآباد تشکیل می‌شود که جیرفت در مرکز آن قرار دارد.