ماهیان بومی دریای خزرکدام اند؟
خاویار
دریای خزر به تنهایی ۹۳ درصد از ذخیره خاویار و ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده‌است. همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا زندگی می‌کنند که به ترتیب کیفیت عبارت‌اند از «فیل ماهی»، «قره برون یا ماهی خاویاری ایران»، «ماهی خاویاری گلد (چالباش) یا روس»، «ماهی شیپ»، «ماهی ازون برون». دریاچه زریبار
گونه‌های بومی: سیاه ماهی خالدار، سیاه ماهی معمولی، عروس ماهی، ماهی گامبوزیا (در حال حاضر این‌گونه‌ها در دریاچه یافت نمی‌شوند) گونه‌های غیربومی: ماهی آمور سفید، کپور آیینه‌ای، کپور معمولی، کپور سرگنده و فیتوفاک اشاره کرد. ضمناً یک گونه مارماهی، ۵ گونه فیتوپلانکتون و ۱۷ گونه زئوپلانکتون شناسایی شده‌است. در خصوص گونه‌های وارداتی اخیر توسط سازمان شیلات و آبزیان می‌توان به گونه ماهی Gambosia siaaffinhs از خانواده poecilidae و یک گونه میگوی غول پیکر آب شیرین اشاره کرد.
ماهی
برخی ماهی‌ها می‌توانند با ساز و کارهای متفاوت از هوا، اکسیژن بگیرند. پوست مارماهی مهاجر می‌تواند به صورت مستقیم اکسیژن هوا را جذب کند. مارماهی الکتریکی از راه حفرهٔ دهانی (بوکال) هوا را تنفس می‌کند. گربه‌ماهی‌های خانواده‌های مکنده‌دهانان، زره‌دار و گربه‌ماهی خاردار کوتوله هوا را از راه دستگاه گوارش خود جذب می‌کنند. شُش‌ماهی‌ها به جز شُش‌ماهی استرالیایی و اژدرسانان یک جفت شُش همانند چهاراندامان در بدن خود دارند. آن‌ها هوای تازه را از راه دهان خود به داخل می‌کشند و هوای مصرف شده را از راه آبشش خود بیرون می‌کنند. ماهی سرسوسماری و کمان باله درون بدنشان کیسه‌های هوای دارای رگ‌های خونی است که به کمک آن اکسیژن هوا را جذب می‌کنند. کپورماهی‌سانان، درنده‌ماهیان و بسیاری از گربه‌ماهی‌سانان هوای عبوری را از راه شکم خود تنفس می‌کنند. گل‌خورک‌ها درست مانند قورباغه‌ها، هوای عبوری را از راه پوست خود جذب می‌کنند. بسیاری از ماهی‌ها ابزارهای جذب اکسیژن از هوا را دارند، مازماهیانی مانند گورامی و ماهی بتا می‌توانند با اندامی به نام هزارتو، اکسیژن را از هوا جذب کنند آنها می‌توانند در شرایطی که بیشتر ماهی‌ها از بی‌اکسیژنی می‌میرند مانند جریان‌های با سرعت کم، شالیزارها و جوی‌ها زنده بمانند. اندام تنفسی هزارتوی آنها از روز تولد کاربردی نیست بلکه با گذر زمان و رشد ماهی، این اندام تنفسی هم رشد می‌کند و کاربرد پیدا می‌کند. از این رو ماهی‌هایی که بومی مناطق کم‌اکسیژن اند نسبت به دیگرانی که در مناطق با جریان‌های سریع اند، اندام هزارتوی بزرگتر و پیشرفته‌تری دارند. ماهی‌هایی که از هوا تنفس می‌کنند به دو دسته تقسیم می‌شوند، ماهی‌های مجبور به تنفس هوا (obligate air breathers) و ماهی‌های مختار به تنفس هوا (facultative air breathers). از جمله ماهی‌های مجبور به تنفس هوا می‌توان به شُش‌ماهی‌های آفریقایی اشاره کرد که "مجبورند" هوا تنفس کنند وگرنه می‌میرند. از جمله ماهی‌های مختار به تنفس در هوا، گربه‌ماهی لجن‌خوار است که تنها زمانی هوا تنفس می‌کند که لازم باشد در غیر این صورت از آبشش‌هایش استفاده می‌کند. بیشتر ماهی‌هایی که از هوا اکسیژن می‌گیرند به دلخواه این کار را می‌کنند آن‌ها ترجیح می‌دهند انرژی خود را صرف سطح آب آمدن نکنند و خود را در معرض خطر شکارچیان قرار ندهند. ماهی ماندارین
ماهی ماندارین یا ماهی اژدهایی یک ماهی کوچک و رنگ روشن از تیره بچه‌اژدهاماهیان است که در پیشه آکواریوم آب‌شور بسیار پرطرفدار است. این ماهی بومی اقیانوس آرام و تقریباً در محدوده جنوب جزایر ریوکیو تا استرالیا است. ماهی
با اینکه بیشتر ماهی‌ها خونسردند اما استثناهایی وجود دارد. تنها ماهی‌های استخوانی (زیرردهٔ پیوسته‌استخوانان) که خونگرم اند در زیرراستهٔ تن‌ماهی‌واران قرار دارند که نول‌ماهی، ماهی تُن و ماهی تن پروانه‌ای را شامل می‌شود که ریشهٔ تبار آن به ماهی خال‌خالی بازمی‌گردد. ماه‌ماهی نیز این گونه است، این ماهی که از جملهٔ دهان‌گردماهی‌سانان است در سال ۲۰۱۵ به خوبی مورد بررسی قرار گرفت و روشن شد که این ماهی با کمک ماهیچه‌های شنایش تولید حرارت می‌کند تا بدنش را هنگامی که جریان آب خلاف جهت از خود بیرون می‌دهد (هنگام تنفس) گرم می‌کند تا حداقل گرما را ازدست داده باشد. این ماهی برای شکار طعمه‌هایی مانند ماهی مرکب می‌تواند خیلی فعال عمل کند و مسافت‌های طولانی را شنا کند چون این توان را دارد که تمام بدنش حتی قلبش را گرم نگه دارد. این ویژگی بیشتر در پستانداران و پرندگان دیده می‌شود. توانایی تنظیم دمای بدن در غضروف‌ماهیان، کوسه‌های خانوادهٔ سفیدکوسگان (پوربیگل، ماهی خال‌خالی، سالمون، و کوسهٔ سفید) و کوسه دم‌دراز دیده می‌شود اما میزان این توانایی متفاوت است کمترین آن در نول‌ماهی است که تنها می‌تواند چشم‌ها و مغزش را گرم کند و بیشترین آن در ماهی تن باله آبی و کوسهٔ پوربیگل است که می‌تواند تا ۲۰ درجه بالاتر از دمای آب پیرامون، بدنش را گرم کند. سد پانزده خرداد
آبزیان: عمده‌ترین ساکنان این دریاچه ماهی‌ها می‌باشند. کپور معمولی وحشی، کاراس، سوف و ماهی سفید رودخانه از عمده‌ترین گونه‌های ماهی این دریاچه هستند. دریاچه کاریبا
گونه‌های مختلفی از جانوران همچون باکلان،فیل، بوفالو، کرگدن، اسب آبی، انواع گوناگون پرندگان و تمساح نیل از محیط طبیعی دریاچه استفاده می‌کنند. همچنین این دریاچه یکی از معدود نمونه‌های موفق وارد کردن یک گونه ماهی غیر بومی توسط انسان است. ماهی ساردین وارداتی به این دریاچه به خوبی خود را با این محیط سازگار کرده و در کنار بیش از ۴۰ گونه ماهی دیگر زندگی می‌کند. ماهیان خاویاری
ماهیان خاویاری که استورژن نیز نامیده می‌شوند و از راسته ی تاس‌ماهی‌سانان هستند در شمار گونه‌های آبزی هستند که از پیشینه‌ای چندصدمیلیون ساله که به عصر کرتاسه بازمی‌گردد برخوردارند. رقم گونه‌های خاویاری، به ۲۷ گونه و چهار سرده و چندین زیرگونه در جهان تقسیم می‌شود که از این تعداد، ۵ گونه در دریای خزر زندگی می‌کنند. چهار سردهٔ این خانواده عبارت اند از فیل‌ماهی‌ها، تاس‌ماهی‌های اصلی، پوزه‌بیلچه‌ایها و شبه پوزه‌بیلچه‌ای‌ها گاوماهی گرد خزری
خصوصیات کلیدی: D۱.VI(VII) ,D۲.I ۱۴-۱۷ A.I۱۰-۱۳ squ.۴۹-۵۳ بدن به رنگ قهوه‌ای، که روی اولین باله پشتی لکه سیاه کروی دیده می‌شود.سر این ماهی گرد و باله شکمی تقریباً تا مخرج می‌رسد. خاویار
ماهیان خاویاری یا استورژون، از خانواده تاس‌ماهیان، از جمله گونه‌های آب‌زی کم‌نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک بازمی‌گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیل‌های زنده جهان می‌نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز بازمانده‌اند. این ماهیان به ۲۷ گونه و زیرگونه در جهان تقسیم می‌شوند که از این تعداد ۶ گونه در دریای خزر زندگی می‌کنند. ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت آنان که به واسطه تخم آنان است که به خاویار یا مروارید سیاه مشهور است. خاویار انواع گوناگونی دارد چون خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ارزشی قابل توجه برخوردار است. جلبک خوار سیامی
جلبک خوار سیامی ماهی که بومی رودخانه‌های تایلند و آسیای جنوب شرقی است یکی ازبهترین گزینه‌ها جهت کنترل رشد جلبک در آکواریم‌های محسوب می‌شود و یکی از معدود ماهیان تغذیه کننده از جلبک قرمز است به همین دلیل آکواریم‌های گیاهی که دارای سیستم روشنایی بسیار قوی هستند استفاده از یک گروه چندتایی از آن‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد زیرا در چنین آکواریم‌هایی جلبک‌ها از رشد بسیار بالایی برخوردارند. این ماهی آرام را می‌توانید در کنار سایر ماهیان بدون هیچ دردسری نگهداری کنید اما دقت نمایید که آن‌ها را حتماً در گروه‌های بیش از ۵ تایی نگهداری کنید زیرا دراین‌صورت حالت تهاجمی کمتری خواهند داشت. این ماهی بومی رودخانه‌های تایلند آسیای جنوب شرقی است و برای نگهداری موفقیت آمیز آن به آکواریمی با پوشش گیاهی و چوب‌های فراوان، PH برابر با۵/۶ الی ۵/۷ و KH برابر با ۵ الی ۱۰ نیاز است. پوهنپئی
تنها خزندگان موجود، چند گونه مارمولک هستند. پستانداران بومی، موش، خفاش، و سگ هستند. خوک به دست انسان وارد پوهنپئی شد که امروزه برخی از آنها به صورت وحشی زندگی می‌کنند. آلمانی‌ها گوزن را به پوهنپئی وارد کردند. تالاب داخلی، پر از ماهی، نرم‌تنان، لاک‌پشت، و دیگر گونه‌های دریایی است. فیل‌ماهی
از ۲۷ گونه ماهی خاویاری در جهان پنج گونه پراهمیت ماهیان خاویاری از جمله فیل ماهی (بلوگا)، تاس ماهی ایرانی، تاس ماهی روسی، شیپ و ازون برون در دریای خزر موجود است که همین امر موجب صادرات مرغوب‌ترین خاویار از طریق کشورهای حوزه خزر شده‌است. گرگ‌ماهی اطلسی
گرگ ماهی اطلسی نام یک گونه از راسته سوف ماهی سانان است که بومی اقیانوس اطلس شمالی است. این ماهی همچنین با نام‌های گرگ دریا، گربه ماهی اطلسی، ماهی شیطان، مارماهی گرگ (نام عمومی برای اقوام خود در اقیانوس آرام)، گربه دریایی شناخته می‌شود. تعداد گرگ ماهی‌های اطلسی در آب‌های ایالات متحده به دلیل صید بی‌رویه به سرعت کاهش می‌یابد. گوزن قرمز خزر (مرال)
گوزن قرمز خزر ("Cervus elaphus") یکی از شرقی‌ترین زیرگونه های گوزن قرمز است. زیستگاهش مناطق بین دریای سیاه و دریای خزر است که در برگیرندهٔ مناطق کریمه و آسیای صغیر و همچنین در امتداد منطقه دریای خزر ایران زندگی می‌کنند. گوزن قرمز خزر گاهی اوقات به عنوان "گوزن نجیب" یا گوزن قرمز شرقی شناخته و نامیده می‌شود. فهرست ماهی‌های آکواریومی
گربه ماهی گورخری (Zebra Pleco) بومی آب‌های برزیل است. به علت وجود خطوط سفید و سیاه بر روی بدن، این ماهی نام کتفیش گورخری یا زبرا کتفیش را به خود اختصاص داده‌است. گربه ماهی گورخری در محیط طبیعی زندگی خود، شب‌ها به فعالیت می‌پردازد. به همین دلیل نور زیاد در آکواریوم را دوست ندارد و در طول روز بیشتر خود را پنهان می‌کند. وجود فضاهایی غار مانند در آکواریوم این ماهی الزامی است تا از وارد آمدن استرس به این ماهی جلوگیری شود. کیفیت آب آکواریوم این ماهی باید در سطح خوبی باشد و وجود فیلترهای قوی در آکواریوم این ماهی لازم است. دمای ۲۴ تا ۳۰ درجهٔ سانتی گراد و پی هاش ۶٫۰ تا ۷٫۵ برای این ماهی مناسب است. ماهی نه‌خاره
گرچه این جنس به خاطر داشتن نه خار پشتی مجزا به این نام نامیده شده ولی در گونه‌های مختلف تعداد خارها از ۱-۱۳ متغیر است. این جنس متعلق به خانواده خارماهیان (Gasterosteidae) از راسته خارماهی‌شکلان (Gasterosteiformes) می‌باشد. این تنها جنس این خانواده‌است که به طور طبیعی در آب‌های ایران یافت می‌شود. این جنس شامل ۳-۷ گونه‌است که فقط یک گونه از آن ("P. platygaster") در ایران وجود دارد که در حوضه دریای خزر پراکنش دارد. این ماهی به خاطر اندازه کوچک، مقاومت بالا، رنگ‌آمیزی زیبا در فصل تولید مثل و حرکات نمایشی تولید مثلی از دیرباز مورد توجه آبزیدان‌داران بوده‌است. این ماهی جزو ماهی‌های لانه‌ساز بوده و در فصل تولیدمثل در بستر یا در بین گیاهان لانه سازی می‌کند. خلیج ترکمن‌باشی
در گوشه شمال غربی آن باتلاق‌های نمکی بالاایشَم قرار دارد که نمایانگر دهانه رودخانه خشک‌شده اوزبوی هستند. خلیج ترکمن‌باشی در سال ۱۹۶۸ به بخشی از ذخیره‌گاه طبیعی خزر تبدیل شد. از جانداران این خلیج شاه‌ماهی خزر و فک خزری شایسته ذکر است. کوسه‌ماهیان درنده
درنده‌کوسه‌ماهیان نام یک تیره از راسته درنده‌کوسه‌سانان است. کوسه ببری، کوسه آب‌سنگ کارائیبی، کوسه آبی، کوسه باله سیاه بومی استرالیا و گاوکوسه گونه‌های نمونه از این تیره هستند. فهرست ماهی‌های آکواریومی
اژدر ماهی، پُرباله ماهی، بیچر یا بشیر، گونه ای خاص از ماهیان آفریقا هستند که هم از طریق آبشش و هم از طریق ریه تنفس می‌کنند، ظاهری شبیه اژدها دارند و دارای گونه‌های مختلفی نظیر اژدرماهی راه راه، اژدرماهی رود نیل، اژدر ماهی گینه، اژدرماهی خاکستری و چند گونه دیگر است. مرداب لپو زاغمرز
مرداب لپو زاغمرز در نزدیکی دریای خزر، تالابی است که همه ساله پرندگان بسیاری در آن زمستان گذرانی می‌کنند. اگرچه در فصل گرما، در این تالاب مرغابی‌ها به چشم نمی‌خورند، اما کشیم‌های کوچک و پرستوهای دریایی تیره به تعداد زیاد زادآوری دارند که هیاهو و منظره‌های جالبی را به وجود می‌آورد. همچنین انواع و اقسام آبزیان از جمله کپور و اردک ماهی از نمونه‌های خاص ماهی‌های مرداب لپو می‌باشند. استان بوشهر
استان بوشهر به دلیل قرار داشتن در کنار آب، دارای ماهیانی در فهرست زیاگان خود است که شامل ۱۷ گونه در ۹ تیره مختلف می‌شوند. بیشتر این‌گونه‌ها از تیره کپورماهیان هستند و یک گونه از آن‌ها (گربه‌ماهی‌ای با نام علمی "Glyptothorax silviae") بوم‌زاد این ناحیه است. در رودخانه‌های این استان همچنین می‌توان گونه‌های اقتصادی باارزش همچون شیربت را نیز پیدا کرد. از دیگر جانوران دریایی مهم می‌توان به میگو، انواع کوسه (بمبک)، دلفین (پی سو)، لاکپشت، خرچنگ (گبگو)، انواع عروس دریایی (دول)، ماهی مرکب (خساک)، ماهی عقرب (فریاله)، و سفره ماهی (لقمه) اشاره کرد. دوزیستان و خزندگان این استان شامل ۴۲ گونه هستند که از این تعداد ۳ گونه دوزیست و باقی خزنده‌اند. دوزیستان شامل دو تیره وزغ‌های راستین (وزغ بی‌گوش و وزغ سبز) و قورباغه‌های راستین (قورباغه مانداب) می‌شوند. در میان خزندگان، دو گونه لاک‌پشت پوزه‌عقابی و سبز در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کنند و برای تخم‌گذاری به جزایر و کرانه‌های این استان می‌آیند. چندین گونه جکو، آگاما، اسکینگ، سوسمار خاردار، و بزمجه نیز در کنار مارهایی چون مار قطیانی، قمچه مار، سرسیاه، سوسن و غیره در بوشهر یافت می‌شوند. چهار مار کبری، جعفری، گرزه مار، و افعی شاخدار از جمله مارهای سمی استان هستند. لاک‌پشت سبز دریایی
لاک‌پشت سبز دریایی که به نام‌های لاکپشت سبز، لاکپشت سیاه و لاکشپت سبز اقیانوس آرام نیز شناخته می‌شود، نوعی لاک‌پشت از خانواده Chelonidae است. دلیل نام‌گذاری این گونه وجود لایه‌ای از چربی سبز رنگ در زیر لاک این حیوان است. این گونه از لاکپشت‌ها در آبهای گرمسیری سراسر جهان زندگی می‌کنند؛ دو جمعیت مجزا در آبهای اقیانوس آرام و اطلس شناسایی شده‌اند. لاکپشت‌های سبز در خلیج فارس و دریای عمان نیز زندگی می‌کنند. در سواحل جنوبی ایران بیش از 50 زیستگاه اصلی برای لاک‌پشت‌های دریایی وجود دارد که محل چرا، جفت‌گیری و تخم ریزی آن‌ها می‌باشد بر اساس نتایج به دست آمده لاک‌پشت سبز و لاک‌پشت پوزه عقابی بیشترین تعداد لانه‌سازی یا به بیان دیگر بیشترین مناطق لانه‌سازی و تخم‌گذاری در ایران را به خود اختصاص داده‌اند. لاکپشت سیز دریایی بالغ عموماً از علف دریایی تغذیه می‌کند و به گونه‌ای با هرس کردن کف دریا از رشد بی رویه جلبک‌ها جلوگیری می‌کند. این گونه از لاکپشت‌ها برای زیست‌بوم مفید هستند و به عنوان موجودات پاک‌کننده زیست‌بوم دریا به‌شمار می‌روند و آلودگی‌های سواحل را از بین می‌برند. لاک‌پشت سبز با خوردن گونه‌های دریایی از جمله عروس دریایی جمعیت رو به افزایش آن‌ها را کنترل می‌کند. از نظر طبقه‌بندی «آی‌یوسی‌اِن» این گونه از لاکپشت در لیست قرمز گونه‌های در حال انقراض قرار دارد. در بسیاری از کشورها شکار این لاکپشت و استفاده از تخم‌های آن ممنوع شده یا محدود شده‌است. با اینحال این گونه از لاکپشتها به دلایل مختلف از قبیل آلودگیهای محیط زیست، پیشرفت ساخت و ساز در مناطق ساحلی، صید در تورهای ماهی و میگو و بیماری‌های مختلف در خطر انقراض هستند. لاک‌پشت‌ها همواره بر اساس غریزه و عادت برای تخمگذاری به همان نقطه‌ای که از تخم خارج شده‌اند باز می‌گردند. هر لاک‌پشت سبز حداکثر 120 تخم می‌گذارد اما تنها دو درصد از تخم‌ها به بلوغ رسیده و شانس زندگی پیدا می‌کنند. بیشترین حضور لاک‌پشت سبز برای تغذیه یا تخمگذاری در سواحل شنی و ماسه‌ای شرق چابهار از جمله مناطق کچو، لیپار، بریس، گواتر و سواحل غربی بندر کنارک شامل تُنگ و پُزم در ماه‌های فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مهر، آبان و اسفند است. فیل‌ماهی
براساس آمار سال ۲۰۱۰، مجموع صید و برداشت مجاز ماهیان خاویاری پنج کشور حوزه دریای خزر ۹۸۹ تن ماهی خاویاری نر و ماده و حدود ۸۶ تن سهمیه صادرات خاویار از کل دریای خزر بوده‌است. فک خزری
تغذیه ی فک خزری عمدتا از ماهی ها و گاهی از سخت پوستان است. در فصول مختلف نوع ماهیان مورد تغذیه فک ها بسیار متفاوت و متنوع است. فک های بالغ روزانه بین دو تا سه کیلوگرم ماهی می خورند. بنابراین هر فک به طور سالانه در حدود یک تن ماهی مصرف می کند. نوع تغذیه فک های خزری منجر به تجمع مواد شیمیایی و مضر از جمله فلزات سنگین و سموم در بدن آن ها می شود. محیط زیست در دریای خزر
دریای خزر، زیستگاه بیش از ۸۵۰ گونه جانور و بیش از ۵۰۰ گونه گیاهی است. برخی از این گونه‌های جانوری منحصر به فرد و باستانی است که یادآور دوران مزوزوئیک، یعنی حدود ۳۰۰ میلیون سال قبل که این دریاچه بخشی از اقیانوس تتیس بوده، هستند. به‌عنوان مثال جانور بزرگ‌جثه‌ای به نام فیل‌ماهی که وزن آن گاهی تا ۱۳۰۰ کیلوگرم هم می‌رسد، ماهی‌های کمیاب و گران‌قیمت مانند ماهی‌های غضروفی خاویاری یا تاس‌ماهی، سوزن‌ماهی، هفت گونه ماهی خاویاری که از خانواده تاسماهیان هستند، فیل‌ماهی، دراکول، تاسماهی ایرانی (قره‌برون)، تاسماهی روسی (چالباش)، سوروگا (ازون‌برون) و ماهی شیب کورا؛ شش مورد اخیر تخم یا خاویار مرغوبی هم دارند از گونه ماهیانی هستند که در بخش جنوبی دریای خزر زندگی می‌کنند. یکی دیگر از جانوران مشهور دریای خزر که از اهمیت بسیاری برخوردار است، فک خزری نام دارد. فک خزری تنها گونه پستاندار دریای خزر محسوب می‌شود که تابستان را در آب‌های نیمه‌گرم جنوبی و زمستان را در شمال خزر که سرد و یخبندان است، می‌گذراند. این گونه جانوری به خصوص، در سال‌های اخیر توجه زیادی را به خود معطوف کرده‌است؛ زیرا از ابتدای قرن بیستم تاکنون حدود ۹۰ درصد از جمعیت این گونه کم شده و این موجود در حال انقراض است. یکی از دلایل این کاهش چشمگیر جمعیت، جایگاه فک خزری در اقتصاد مردم محلی در دوران اتحاد جماهیر شوروی بوده‌است. خزه‌زیان
بیش از ۴۰۰۰ گونه از خزه‌زیان شناسایی شده‌است. یک سرده (جنس) از خزه‌زیان تک‌زی است و دیگر سرده‌ها باهم‌زی. بیشتر گونه‌های دریایی از خزه‌زیان در آب‌های گرمسیری زندگی می‌کنند ولی چند گونه هم در درازگودالهای اقیانوسی و برخی نیز در آب‌های قطبی سکونت دارند. فهرست ماهی‌های آکواریومی
رازبورای اسپی گونه ای از خانوادهٔ کپورماهیان (Cyprinidae) ماهیان بی‌آزار، صلح جو و اجتماعی نهرهای نواحی جنگلی جنوب شرقی آسیا (تایلند) است. به راحتی در کنار سایر ماهیان آرام و غیر پرخاشگر، در آکواریوم‌های خانگی قابل نگهداری می‌باشند. ماهی رازبورای اسپی یکی از پر طرفدارترین ماهیان آکواریوم به حساب می‌آید. بر روی بدن این ماهی مثلثی سیاه وجود دارد که یک راس آن تا نزدیکی بالهٔ پشتی کشیده شده‌است. پیشنهاد می‌شود که این رازبوراها به صورت گروهی نگهداری شوند. دمای ۲۳ تا ۲۷ درجه سانتی گراد و اسیدیته ۶ تا ۷ پی اچ مناسب است. وجود یک خط سیاه مورب در قسمت انتهایی سرپوش آبششی، این ماهی را از رازبورای رنگی پوش متمایز می‌سازد. بهتر است که این ماهی در گروه‌های هشت تا ده تایی در کنار سایر ماهی‌های صلح جوی کوچک دیگر نگهداری شود. رازبورای دم قیچی (Rasbora trilineata) گونه ای متعلق به خانوادهٔ کپورماهیان (Cyprinidae)، یک ماهی با زندگی گروهی است که از آبراه‌های گرمسیری و دشت‌های سیلابی ویتنام منشأ می‌گیرد و تا ۱۵ سانتی‌متر قادر به رشد هستند. این ماهی یک گونه کشیده براق و سریع است که از سرعتشان همراه با دسته‌های بزرگی که شکل می‌دهند برای فرار از شکارچیان بزرگ‌تر استفاده می‌کنند. سرعت رازبورای دم قیچی (Rasbora trilineata) به هنگام تغذیه نیز سودمند است. با توجه به این که آن‌ها می‌توانند حشرات کوچک‌تر در داخل آب و نیز بر سطح آب را شکار کنند. آن‌ها گونه‌های آکواریومی بسیار جالبی را ایجاد می‌کنند، هنگامی که به صورت دسته به گرد هم می‌آیند و در نزدیکی مناطق بالایی آکواریوم، همچنین به درون و بیرون گونه‌های گیاهی بلندتر و تکه‌های بلند چوب‌های غرق شده، شنا می‌کنند. رازبورای دم قیچی همچنین دارای یک درخشندگی نقره ای رنگین کمانی بسیار درخشانی است که هنگامی که روشنایی درخشان آکواریوم به هنگام شنا بر روی ماهی منعکس می‌شود، می‌درخشد. دمای ۲۲ تا ۲۵ درجه سانتی گراد و اسیدیته ۶ تا ۷ برای آن‌ها مناسب است. فک خزری
ساحل‌نشینان شمال به این جانور سگ آبی می‌گویند. این گونه فک در میان ۱۰۰۰ نوع جاندارِ دریای خزر تنها پستاندار این دریاچه به‌شمار می‌آید. فک‌ها جانورانی دارای اهمیت برای اکوسیستم دریای خزر به شمار می‌آیند و حتی مدفوع آن‌ها یک منبع غذایی در دریا به وجود می‌آورند. نابودی این جانوران می‌تواند اکوسیستم خزر را به خطر ‌اندازد. فک‌های دریای خزر مهاجرت سالانهٔ منظمی دارند. آن‌ها به دمای آب بسیار وابسته‌اند. وقتی دمای آب افزایش می‌یابد، آن‌ها به بخش‌هایی که آب عمیق‌تر و قاعدتاً سردتر است، مهاجرت می‌کنند. فک‌ها در تابستان، بهار و پاییز بیشتر در آب‌های نیمه جنوبی خزر از جمله ایران زندگی می‌کنند و برای زایمان به مناطق یخی در شمال دریای خزر مهاجرت می‌کنند. قلم‌ماهیان
قلم ماهی ها یا مداد ماهی ها (Lebiasinidae) خانواده ای از ماهیان آب شیرین هستند که در کاستاریکا، پاناما و آمریکای جنوبی یافت میشوند. آنها معمولا کوچک هستند و به عنوان ماهی های زینتی در آکواریوم شناخته می شوند، از جمله ماهی های محبوب مانند مدادماهی مختلف و تترای آب پاش. خاویار
در ایران کرانه‌های غربی دریای خزر به ویژه سواحل بندر انزلی (از غازیان تا کپورچال) مهم‌ترین محل صید ماهیان خاویاری است که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می‌شود. در حال حاضر، بیش از ۹۰ مزرعه پرورش ماهیان خاویاری در کشور وجود دارد که حدود ۵۰ درصد آن‌ها در استان‌های مازندران، گیلان (شهرستان تالش با تولید سالانه دوهزار و ۵۰۰ کیلوگرم خاویار پرورشی رتبه نخست تولید خاویار در گیلان را دارد) و گلستان قرار دارند و مابقی نیز در بقیه استان‌ها مانند هرمزگان، فارس، قم، خوزستان و... پراکنده شده‌اند.۹۳ درصد از ذخایر ماهیان خاویاری جهان در دریای خزر موجود است و مدیریت حفظ و تکثیر و رهاسازی ماهیان خاویاری دریای خزر نیز با ایران است. ایران سالانه در حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیون بچه‌ماهی خاویاری از گونه قره‌برون را در دریا رها می‌سازد. علاوه بر این‌ها ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌های خاویار در جهان است. ماهی جنگجوی سیامی
ماهی جنگجوی سیامی (که بدان ماهی بتا یا فایتر هم می‌گویند) گونه‌ای ماهی از خانوادهٔ گورامی و یکی از رایج‌ترین انواع ماهی‌های آکواریوم آب شیرین است. این ماهی بومی جنوب شرق آسیا و کشورهای کامبوج، لائوس، مالزی، اندونزی، تایلند، ویتنام و میانمار است. نام بومی آن در تایلندی "پلا-کَد" یا "پلا-کَت" (ماهی گزنده) می‌باشد. این ماهی همچنین جانور ملی تایلند است. قلمرو برای این گونه از ماهی بسیار حائز اهمیت است و قرار دادن دو ماهی نر در کنار یکدیگر، به درگیری و مرگ یکی از آن‌ها می‌انجامد قروق
در سالهای اخیر با توجه به کاهش منابع آبزی و ماهیان در دریای خزر اقدام به پرورش ماهیان در منطقه نیز رواج پیدا کرده‌است به‌طوری‌که در ساحل این روستا می‌توان نخستین طرح پرورش ماهی‌های خاویاری کشور ایران را مشاهده کرد. این مزرعه پرورش ماهیان خاویاری توسط محمد تقی بخشائی به عنوان کارآفرین این زمینه راه اندازی شد و با سرمایه‌گذاری چند ایرانی مقیم خارج از کشور فعال است. البته در حال حاضر شرکت‌ها دیگری نیز در منطقه در زمینه پرورش ماهیان خاویاری فعالیت می‌کنند. با توجه به فعالیت این شرکت‌ها در پرورش ماهیان خاویاری و تولید خاویار می‌توان گفت، تالش قطب پرورش ماهیان خاویاری گیلان است. موش‌ماهی
کیمرا نوعی از ماهیان غضروفی است که از کهن‌ترین و عجیب‌ترین ماهیان زنده امروزی به شمار می‌آید که به طور غیررسمی با عنوان روح‌کوسه، موش‌ماهی(با دم‌شلاقی اشتباه نشود)، شبح‌ماهی (با خانواده چشم‌بشکه‌ای‌ها اشتباه نشود) یا خرگوش‌ماهی (با خانواده صافی‌ماهیان که به خرگوش‌ماهیان مشهورند به ویژه با خرگوش‌ماهی اشتباه نشود) نیز شناخته می‌شود. واژه کیمرا از افسانه‌های زبان یونانی به معنی هیولای ماده آتش‌نفس با سر شیر، بدن بز و دم مار بزرگ است. کیمرا نزدیک‌ترین خویشاوند زنده موش‌ماهیان، کوسه‌ها هستند و موش‌ماهی حدود ۴۰۰ میلیون سال پیش از کوسه‌ها منشعب شده و از آن زمان در انزوا زیسته است. موش‌ماهی‌ها امروزه بیشتر در آب‌های ژرف زندگی می‌کنند. فهرست ماهی‌های آکواریومی
رازبورای دم قرمز (rasbora را borapetensis) یک ماهی ماهی آب شیرین از خانواده کپورماهیان و بومی قاره آسیا و مناطق مکونگ، چائو پرایا، و شبه جزیره مالایا است. واژه دم قرمز از لکه قرمز دم این ماهی گرفته شده‌است. ماده‌های بالغ کمی بزرگتر از نر هستند. ماهی تا حدود ۶ سانتی‌متر (۲٫۵ اینچ) رشد می‌کند. محدوده pH بین ۶٫۵ تا ۷٫۰، سختی آب (dH) بین ۵ تا ۱۲ و دمای ۲۲ تا ۲۶ درجه سانتیگراد را ترجیح می‌دهد. رازبورای دم قرمز جریان آبی با حرکت آهسته و پر از گیاه را ترجیح می‌دهد. این ماهی به معنای واقعی کلمه یک ماهی گله ای است و تقریباً همیشه در دسته‌های متراکم مشاهده می‌شود. این ماهی، گونه ای مقاوم و بسیار صلح جوست که می‌تواند با دیگر گونه‌های صلح جو مانند لوچ، تتراهای کوچک و بزرگ، ماهی‌های زنده زا، لجن خوار و انواع رنگین ماهی‌ها نگهداری شود. تالاب مورزرد زیلایی
از جمله این آبزیان می‌توان به انواع ماهی‌ها به ویژه ماهی کپور معمولی، قورباغه، مارآبی، مارماهی، لاک‌پشت و خرچنگ که در دریاچه زندگی می‌کنند، اشاره کرد. پرندگان آبی همچون مرغ ماهی‌خوار، اردک و غاز نیز در اطراف این دریاچه دیده شده‌اند. کپوردندان فارس
کپوردندان فارس نام یک گونه از سرده کپوردندان است. این گونه به عنوان یکی از ماهیان بومی ایران است که در چشمه‌های اطراف دریاچه مهارلو در استان فارس یافت می‌شود. کفشک‌ماهیان اصلی
کَفشَک‌ماهیان اصلی (Soleidae) یکی از خانواده‌های ماهیان است. این خانواده از راستهٔ کفشک‌ماهی‌سانان (Pleuronectiformes) است. گونه‌ای از این ماهیان به نام کفشک گرد در سراسر دریای عمان و بخش شرقی خلیج فارس تا بندر بوشهر زیست می‌کند. خلیج فارس
۷ گونه از کوسه‌ها در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان به کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری اشاره کرد. به دلیل گرانی قیمت کوسه در مقایسه با دیگر ماهیان خلیج فارس، صید بی‌رویه این آبزی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته‌است و نسل آن‌ها را در معرض انقراض قرار داده‌است. از آن جایی که اغلب گونه‌های کوسه ساکن خلیج فارس زنده‌زا هستند، نمی‌توان برنامه‌های مناسبی برای احیای نسل آن‌ها به روش پرورشی انجام داد. هم چنین این کوسه‌ها در زمان زاد و ولد به سوی آب‌های با عمق کمتر (که کمینه دما را برای بچه‌های آنان فراهم می‌کند) می‌آیند، افزایش تخریب مناطق ساحلی خطری دیگر برای تداوم نسل آن‌ها به حساب می‌آید. مرکب‌ماهی درازباله ساحلی
بسیاری از گونه‌های ماهیان لجه و ناحیه دمرسال و همچنین پستانداران دریایی و پرندگان غواص، مرکب‌ماهی درازباله ساحلی نوجوان و بالغ را شکار می‌کنند. شکارچیان پستاندار دریایی شامل نهنگ‌های درازباله خلبان و دلفین‌های معمولی هستند. ماهیان شکارچیان شامل خارماهی نواری، آبی‌ماهی، ماهی خال‌خالی، ماهی روغن، روغن‌ماهی کوچک، غراب دریایی، کوسه‌ماهی خاردار، فرشته‌کوسه‌سانان، غازماهی، کفشک‌ماهی، قلاب‌دهان نقره‌ای و قلاب‌دهان سرخ () هستند. سیاه‌ماهی (سرده)
سیاه‌ماهی ("Capoeta") سرده‌ای از ماهی‌های آب شیرین خانواده کپورماهیان است. این سرده شامل ۱۸ گونه است که چند گونه آن در ایران یافت می‌شود و از پراکنش وسیعی برخوردار است و در برخی از قنات‌ها و چشمه‌ها تنها ماهی قابل مشاهد است. برخی از گونه‌های آن از اهمیت تجاری برخوردار بوده و توسط صیادان محلی صید می‌گردند. از گونه‌های معروف آن می‌توان سیاه‌ماهی فلس درشت، فلس ریز و زیرگونه هرات را نام برد. یکی از ویژگی‌های بارز اغلب گونه‌های این سرده داشتن یک جفت سبیلک نسبتاْ بلند است. ملخ دریایی
ملخ دریایی به دو شکل بیولوژیکی مختلف وجود دارد، که نه تنها رفتار آن‌ها بلکه شکل و رنگشان نیز در این دو مرحله فرق دارد، اختلافات مزبور سابقاً موجب شده بود که آن‌ها را دو گونه مختلف بدانند، ولی در سال ۱۹۲۱ میلادی اواروف (Uvarov) ملخ‌شناس روسی با تئوری فاز، ثابت نمود که دو گونه مذکور، فقط یک گونه می‌باشد و بعدها نیز ثابت گردید که ملخهای مهاجر همان ملخهای بومی بی‌ضرری هستند که در شرایط خاصی رفتار آن‌ها تغییر یافته با عنایت به این مطلب، ملخ دریایی دارای دو فاز انفرادی (Solitary) و گله‌ای یا مهاجری (Migratory) است که اسم علمی آن در فاز انفرادی Schistocerca gregaria. Flaventris و در فاز مهاجری Schistocerca gregaria ph. Gregaria F می‌باشد؛ و در آخرین بار هم ملخ‌های دریایی در سال ۱۳۹۸ هجری شمسی به ایران حمله کردند. فک خزری
فُک خَزَری یک گونه پستاندار دریایی کمیاب است که تنها در دریای خزر و رودخانه‌های منتهی به آن مانند ولگا و اورال زندگی می‌کند. این‌گونه تنها پستاندار دریای خزر به‌شمار می‌آید و به دلیل صید بی‌رویه و به هم خوردن شرایط زیستی و کاهش شدید جمعیت نیازمند به حمایت بین‌المللی است. تترای نئون
تترای نئون یکی از زیباترین ماهی‌های خانواده کاراسین‌ها می‌باشد و افراد زیادی به علاقه از نگهداری این ماهی به صورت تعداد زیاد یا نگاهداشتن آن‌ها با ماهیان آرام و صلحجو در آکواریوم و همچنین آکواریوم مخصوص نگهداری و پرورش گیاهان دارند که گله این ماهیان در رنگ‌های آبی-قرمز و سیاه و حتی سبز و... جلوه خاصی به فضای آکواریوم القا می‌کند. این ماهیان بومی بلک واتر،شرق پرو،شرق کلمبیا و غرب برزیل است. دمای مناسب برای این ماهیان بین ٢١ تا ٢٧ درجه سانتیگراد می‌باشد . ماهی
بسیاری از آبزیان که در کاربرد معلوم، به عنوان ماهی معروف شده‌اند با توجه به توضیحات بالا دیگر ماهی دانسته نمی‌شوند از آن جمله می‌توان اشاره کرد به: سپیداج، ستاره دریایی، خارچنگ، حلزون صدف‌دار و عروس دریایی. در گذشته حتی زیست‌شناسان هم تفاوتی میان انواع آبزیان نمی‌دیدند و مواردی مانند تمساح، اسب آبی، دوزیستان، نهنگ‌ها، خوک دریایی و بسیاری از بی‌مهرگان دریا را به عنوان ماهی دسته‌بندی می‌کردند. اما در دانش امروز همهٔ پستانداران از جمله آب بازسانانی همچون نهنگ و دلفین به عنوان ماهی دانسته نمی‌شوند. پارک ملی بوجاق
بیش از ۵۰ گونه از آبزیان مختلف هم در منطقه شناسایی شده که ماهی سفید، کپور، اردک ماهی، کُلمه، ماهی کاراس، لای‌ماهی، سیم‌پرک و سرخ‌باله از جمله آن‌ها هستند. همچنین فک خزری، تنها پستاندار دریای خزر هم در این منطقه دیده می‌شوند. تعداد گونه‌های گیاهی شناسایی شده در این منطقه هم ۲۴۸ گونه است. فهرست ماهی‌های آکواریومی
کت فیش رافائل راه راه یک گربه ماهی از خانواده گربه‌ماهیان صدادار است. همچنین ممکن است گربه ماهی سخنگو، شکلات دورادی، گربه ماهی شکلاتی یا گربه ماهی خاردار نامیده شود. [۱] بومی مناطق آمازون و یک ماهی آکواریومی محبوب است. غازماهی
این جانداران ساکن آب های عمیق و تاریک اقیانوس ها می باشند که ظاهری و ساختاری عجیب دارند، ماهیان ماهی گیر یکی از گونه های اصلی غاز ماهیان می باشد. منابع و ماخذ: سجاد یونسی - تهران - ایران - انجمن جانوران دریا... فهرست ماهی‌های آکواریومی
آنجل یا ماهی فرشته ای یکی از دسته ماهی‌های آکواریومی می‌باشد که زیبایی بسیار جذابی را به آکواریوم‌ها می‌بخشد. ماهی آنجل از دسته ماهی‌های آب شیرین می‌باشد که در طبیعت رودخانه‌ها را برای زندگی انتخاب می‌نمایند. این ماهی بسیار زیبا باید در کنار ماهیان صلح جو زندگی کند و با ماهیان جنگجو سر سازش ندارد. به‌طور کلی می‌توان زیستگاه اصلی این ماهی را در رود آمازون در آمریکای جنوبی و انشعابات مربوط به این رود معرفی نمود. دمای آب مورد نیاز برای زیستگاه این ماهی بین ۲۶ تا ۲۸ درجه سانتیگراد می‌باشد که مسلماً از ماهیان آب گرم محسوب می‌شوند. ماهی آنجل در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف همچون آنجل سه خط، آنجل کوتوله، آنجل کله پرتقالی و … می‌باشد استان سیستان و بلوچستان
وجود مناطق بکر و گونه‌های کمیاب و منحصر به فرد در این استان، نظر جانورشناسان و علاقه‌مندان به طبیعت را به خود جلب کرده‌است. صدها گونه جانوری شامل ۳۴۰ گونه پرنده، ۶۴ گونه پستاندار و حدود ۱۱۰ گونه خزنده و دوزیست به همراه صدها گونه ماهیان آب شیرین و شور در این استان گزارش و شناسایی شده‌است. در حال حاضر گونه‌های جانوری از قبیل خرس سیاه آسیایی (به بلوچی مم)، پلنگ ایرانی، گربه شنی، سنجاب بلوچی، قوچ و میش، کل و بز و جبیر به همراه پستانداران دریایی و پرندگانی همچون عقاب، شاهین‌ها، هوبره، پلیکان خاکستری، زاغ بور و خزندگانی چون تمساح پوزه کوتاه ایرانی (به بلوچی گاندو)، لاک‌پشت‌های خشکزی و آبزی به همراه بزمجه بنگال از جانوران بومی این استان هستند. حیات وحش استان کرمانشاه
بیشتر ماهیان شناسایی شده در کرمانشاه بومی ایران هستند به جز آمورچه که جزو ماهیان شرق آسیاست و گونه‌ای مقاوم و با تولید مثل بالاست که وجود انبوه این ماهیان غیر بومی یکی از دلایل اصلی کاهش جمعیت برجی از گونه‌های بومی است. در استان کرمانشاه کپورماهیان جمعیت قالب و پس از آن سگ‌ماهیان جویباری قرار دارند. کوسه
کوسه یا کوسه‌ماهی‌ها، گروه بزرگی از ماهی‌های غضروفی از زیرردهٔ نرم‌آبشش‌داران هستند. اقیانوس‌ها بیش از ۲۰ هزار گونه از ماهی‌ها را در خود جای داده‌اند که از این تعداد بیش از ۵۰۰ گونه، کوسه هستند. مدت‌ها پیش از به وجود آمدن دایناسورها، کوسه‌ها فرمانروای آب‌ها بودند. آن‌ها نخستین بار بیش از ۴۰۰ میلیون سال پیش شکل گرفتند و در ۱۰۰ میلیون سال اخیر به ندرت دستخوش تغییر و دگرگونی شده‌اند. تالاب انزلی
تالاب انزلی، محل تخم‌ریزی آبزیان و پناهگاه و مامن پرندگان بومی و مهاجر است. این تالاب با بیش از ۱۰۰ گونه پرنده، ۵۰ گونه ماهی و صدها گونهٔ گیاهی، اکوسیستم کم‌نظیری دارد. تالاب انزلی از مهم‌ترین منابع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر است. قزل‌آلای دالی واردن
قزل‌آلای دالی واردن () گونه‌ای از ماهی قزل‌آلا و بومی شاخه‌های آب سرد اقیانوس آرام در آسیا و آمریکای شمالی است. این ماهی از جنس آزادماهی‌های شکم‌رنگی است که شامل ۵۱ گونه شناخته شده‌است که برجسته‌ترین آن‌ها قزل‌آلای جویبار، قزل‌آلای دریاچه، قزل‌آلای گاوی و همچنین آزادماهی قطبی هستند. فهرست ماهی‌های آکواریومی
رازبورای لکه چشمی گونه ای متعلق به خانوادهٔ کپورماهیان (Cyprinidae)، بومی آب تیره نهرها و رودخانه‌های بخش جنوبی مالزی و سوماترا است. این ماهی‌ها گروه‌های کوچکی تشکیل می‌دهند. نهرها و رودخانه‌هایی که رازبورای لکه چشمی در طبیعت در آن‌ها زندگی می‌کند، در نواحی جنگلی کم نور که به‌طور مستقیم تحت تأثیر شرایط آبی نهرهای ریز آن می‌باشد، واقع شده‌اند. رازبورای لکه چشمی در نهرها و رودخانه‌هایی یافت می‌شود که با توجه به آزادسازی تاتن و دیگر مواد شیمایی که حاصل از تجزیهٔ مواد معدنی ای است. که در تمام طول بستر رودخانه‌ها و نهرها پراکنده شده‌اند، به رنگ قهوه ای تیره درآمده اند. دمای ۲۲ تا ۲۶ درجهٔ سانتی گراد و اسیدیته ۵ تا ۷٫۵ برای آن‌ها مناسب است. آماده‌سازی یک آکواریوم مناسب برای نگهداری رازبورای لکه چشمی باید شامل یک بستر شنی، پوشش گیاهی فراوان و نواحی فراوانی در آکواریوم که سایه دار شده یا نور کمی دارد، باشد. راسبورای رنگی‌پوش که به نام رازبورای دلقک نیز شناخته می‌شود گونه ای ماهی آب شیرین از خانواده کپورماهیان است. دارای بدن تقریباً لوزی شکل است و رنگ پایه آن از سر تا ساقه دم صورتی نارنجی است. نیمه خلفی بدن با یک خط سیاه بزرگ تقریباً مثلثی پوشانده شده‌است که به سمت انتهای ساقه دمی متمایل می‌شود و تقریباً زیر نقطه وسط اتصال باله پشتی شروع می‌شود. بهتر است این ماهی در گروه‌های هشت تا ده تایی در کنار سایر ماهی‌های صلح جوی کوچک دیگر نگهداری شود. دمای ۲۲ تا ۲۵ درجهٔ سانتی گراد و سختی آب(PH) ۶ تا ۵/۶ برای این ماهی مناسب است و با ماهی‌هایی همچون دیسکس، آنجل، گوپی، پلاتی، مولی، دم شمشیری، انواع تترا، گورامی، دانیو و انواع لوچ‌ها سازگاری دارد. زردپر
در ایران این گونه ماهی در رودخانه منتهی به دریای خزر زندگی میکنند.زردپربه علت شنا در خلاف جهت آب دارای بدنی عضلانی و قدرتمند نسبت به سایر ماهیان آب شیرین هست.زردپرتا وزن بالای ۱۰ کیلوگرم رشد میکند. لقمه‌ماهی
لقمه‌ماهی در آب دریای گرمسیری و نیمه‌گرمسیری ساحلی در سراسر جهان رایج است. برخی از گونه‌ها مانند در اقیانوس‌های معتدل گرم‌تر و برخی دیگر مانند لقمه‌ماهی ژرف‌زی در اعماق اقیانوس یافت می‌شوند. لقمه‌ماهیان رودخانه و تعدادی از پوماهی () محدود به آب شیرین هستند. بیشتر میلیوباتوئیدها دمرسال هستند (در ناحیه بعدی تا پایین در ستون آب () ساکن هستند) اما برخی از آنها، مانند لقمه‌ماهی لُجه‌ای () و سفره‌ماهی، ساکن لجه هستند. ماهی‌شناسی
[۷] کازانچیف، ا.ن. ۱۹۸۱. ماهیان دریای خزر و حوزة آبریز آن، مترجم: ا. شریعتی، ۱۳۸۳، چاپ دوم، انتشارات نقش مهر، تهران. ۲۱۴ص. محیط زیست ایران
ماهیان آبهای داخلی ایران شامل ۱۸۰ گونه می‌شود که در ۲۷ خانواده جای گرفته‌اند. در گروه ماهیان آبهای داخلی خانواده کپور ماهیان فون غالب ماهیان را تشکیل می‌دهد که به تنهایی دارای۳۱ جنس و ۷۴ گونه می‌باشد و ماهی کورغار، قزل آلای خال قرمز، ماهی آفینیوس از جمله گونه‌های منحصر به ایران بشمار می‌روند و دارای ارزش زیستی بالایی هستند. به دلیل عدم توجه لازم به حفظ و مدیریت آبزیان آبهای داخلی طی دو دهه اخیر مطالعات جامعی برای شناخت ماهیان در اکوسیستم‌های آبی مختلف صورت نگرفته و از فراوانی و پراکنش بسیاری از گونه‌ها اطلاعات و آمار دقیقی در دسترس نیست یا جمعیت برخی گونه‌ها نظیر ماهی کورغار در معرض تهدید می‌باشد. · لاک‌پشت خزری
لاک پشت‌های خزری معمولاً در مناطقی که دارای آب شیرین دائمی هستند یافت می‌شوند. البته با زندگی در آب‌های لب‌شور نیز سازگاری دارند. تولید مثل آن‌ها معمولاً در اوایل بهار انجام می‌شود اما ممکن است در پاییز نیز تولید مثل داشته باشند. تعداد تخم‌ها بین چهار تا شش عدد است. نوزادان و لاک پشت‌های جوان گوشتخوار هستند و از بی مهرگان، حشرات، دوزیستان کوچک، مردار و بقایای سایر جانوران تغذیه می‌کنند. به مرور زمان با رشد نوزادان رژیم غذایی آن‌ها تغییر کرده و همه چیزخوار می‌شوند و با افزایش سن، لاک پشت‌ها تمایل بیشتری به گیاه‌خواری پیدا می‌کنند. پرستودریایی خزری
این پرندگان اغلب از ماهی‌ها، سخت‌پوستان، نرم‌تنان و حشرات تغذیه می‌کنند. البته در مواردی نیز به شکار پرنده‌ها، تغذیه از لاشه و ربودن تخم آن‌ها می‌پردازد. پرستودریایی خزر اغلب به صورت گروهی لانه‌سازی می‌کند. لانهٔ آن‌ها از گودالی در شن‌های ساحلی تشکیل‌شده که گاهی توسط شاخ و برگ پوشیده‌شده‌است. فهرست ماهی‌های آکواریومی
ماهی لجن‌خوار از خانوادهٔ مکنده‌دهانان است و قابلیت هم‌زیستی با بیش‌تر ماهی‌های آکواریومی را دارد. این ماهی معمولاً به شیشهٔ آکواریوم و در طبیعت به سنگ‌ها و گیاهان چسبیده و با دهان خود سطوح را می‌مکد. با این کار لجن‌های ریزی که به چشم نمی‌آیند اما وجود دارند در سطوح از بین می‌روند. این ماهی هم‌چنین غذاهای باقی‌مانده در کف آکواریوم و روی شن و ماسه‌ها را هم به‌راحتی می‌خورد و محیط را پاکیزه نگاه می‌دارد. این ماهی در طبیعت و زیستگاه خود منقرض شده ولی در بازار آکواریومی دارای وضعیت بقای «کمترین نگرانی» می‌باشد. این ماهی بومی مناطق شمال شرقی آمریکای جنوبی مانند برزیل، گویان، ترینیداد و توباگو بوده‌است. اکنون فقط در اکواریومی‌ها مشاهده می‌شوند. ماهی لجن خوار دارای گونه‌های بسیار متنوعی می‌باشد. نئون‌ماهیان
نئون‌ماهیان (Pseudochromidae) خانواده‌ای از ماهیان هستند.تقریبا صد گونه از این ماهیان وجود دارد.این ماهی‌ها در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری اقیانوس هند و اقیانوس آرام جایی که آب‌سنگ مرجانی یافت می‌شود زندگی می‌کنند.آنها ماهی‌هایی با پوست روشن هستند که نر و ماده را به صورت خیلی بارز از هم مشخص می‌کند.این ماهی‌ها کوچک و بیشتر با طولی کمتر از ۱۰ سانتیمتر و برخی نیز با کمتر از ۲ سانتیمتر هستند. فهرست ماهی‌های آکواریومی
گورامی سه خال(Trichopodus trichopterus) که به اسامی گورامی اوپالین، گورامی آبی و گورامی طلایی نیز شناخته می‌شود، از خانواده مازماهیان گونه ای از ماهیان بومی جنوب شرقی آسیا است. این گورامی نام خود را از دو نقطه سیاه در امتداد هر طرف بدن بعلاوه چشم این ماهی که در واقع خال سوم محسوب می‌شود گرفته شده‌است. گورامی مرواریدی ماهی صلح جویی است. این ماهی یکی از جذاب‌ترین و مقاوم‌ترین نوع از خانواده گورامی هاست که نگهداری آن در آکواریوم آسان است. این ماهی جزء گونه ای از مازماهیان یا ماهی‌های لابیرنت دار می‌باشد. این بدین معنا است که این ماهی دارای دستگاه تنفس خاص و متفاوتی با سایر ماهی‌ها است. این ماهی‌ها دارای عضوی هزارتو (لابیرنت) می‌باشند که به آن‌ها این امکان را می‌دهد تا مستقیماً از هوا تنفس کنند. این ویزگی به آن‌ها این اجازه را می‌دهد که در سطح آب شنا کنند. قرار دادن گیاهان شناور بر روی آب و فراهم کردن مکان‌هایی برای پنهان شدن ماهی امری مؤثر در سلامت این ماهی است. سنگ‌های کف آکواریوم باید تیره باشند و باید نور به‌طور ملایم به آکواریوم بتابد. گورامی مرواریدی باید با ماهیان صلح جو و هم اندازهٔ خود نگهداری شود در غیر این صورت ماهی گوشه‌گیر شده، زیبایی خود را از دست می‌دهد و از غذا خوردن امتناع می‌کند. دمای ۲۳٫۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد و (PH) ۶٫۵ تا ۸٫۵ برای این ماهی مناسب است. ماهی جنگجوی سیامی (که بدان ماهی بتا یا فایتر هم می‌گویند) گونه‌ای ماهی از خانوادهٔ گورامی و یکی از رایج‌ترین انواع ماهی‌های آکواریوم آب شیرین است. این ماهی بومی جنوب شرق آسیا و کشورهای کامبوج، لائوس، مالزی، اندونزی، تایلند، ویتنام و میانمار است. فایتر بتا یا بتا کوکینا گونه ای از ماهی‌های فایتر از خانواده گورامی‌ها است که بومی شبه جزیره مالزی و سوماترا، اندونزی است. طول آن به ۵٫۶ سانتی‌متر (۲٫۲ اینچ) می‌رسد. جزو ماهی‌های نسبتاً پر طرفدار در تجارت آکواریوم است. گورخرماهی
گورخرماهی نام یک گونه از تیره کپورماهیان است که به‌طور بومی در آب‌های آزاد جنوب آسیا یافت می‌شود و از جمله ماهیان زینتی است. حیات وحش ایران
طبق آمار سازمان حفاظت محیط زیست ایران ۲۰۰۰ گونه جانوری اعم از پستاندار، پرنده، خزنده، دوزیست و ماهیان آب‌های داخلی و حدود ۱۲۰۰ گونه ماهی در آب‌های دریایی در اکوسیستم‌های خشکی و آب‌های داخلی کشور شناسایی شده‌است. از این‌گونه‌ها می‌توان به ۲۱۰ گونه پستاندار، ۶۴۰ گونه پرنده، ۳۰۰ گونه خزنده، ۲۳ گونه دوزیست و ۳۵۰ گونه ماهیان آب‌های داخلی اشاره کرد. از این تعداد حدود ۷۶ گونه از رده‌های جانوری ایران در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد که این‌گونه‌ها شامل ۱۹ گونه از پستانداران، ۲۵ گونه از پرندگان، ۱۶ گونه از خزندگان، چهار گونه از دوزیستان و ۱۰ گونه از ماهیان آب‌های داخلی است. سازمان حفاظت محیط زیست ایران در سال ۱۳۹۲ اعلام کرد که دست‌کم ۷۴ گونه از جانوران این کشور در سیاههٔ قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار دارند. بجز یوزپلنگ ایرانی که در وضعیت بحرانی قرار دارد، پستاندارانی مانند گوزن زرد ایرانی، گورخر آسیایی، فک دریای خزر، هوبره، پلنگ، خرس سیاه آسیایی، تمساح پوزه کوتاه، نهنگ آبی و نهنگ باله‌ای نیز در معرض خطر انقراض هستند. اژدرماهیان
این ماهیان در سراسر خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند. ماهیان زنده‌زا
این نوع تولد در میان برخی از خزندگان مانند: افعی‌ها و برخی از آبزیان از جمله گونه‌هایی از ماهی ها نظیر: گامبوزیا، گوپی، مولی ها، دم شمشیری دیده می‌شود. ذخیره‌گاه زیست‌کره ارژن و پریشان
همچنین ۱۳ گونه ماهی شامل اوشین، شیربت، گامبوزیا، ماماهی خاردار و سه گونه دوزیست شامل قورباغه مردابی معمولی، وزغ سبز معمولی و قورباغه درختی و ۳۷ گونه خزنده در ذخیره گاه زیست‌کره ارژن و پریشان زندگی می‌کنند. زمردماهیان
" Acantholabrus " " Achoerodus " " Ammolabrus " "Anampses" " Anchichoerops " "طوطی‌ماهی خال‌سیاه" "خوک‌پوزه‌ها" "Centrolabrus" "Cheilinus"  " Cheilio " "Choerodon" "Cirrhilabrus" "Clepticus" " Conniella " "Coris" "Ctenolabrus" "Cymolutes" "ده‌دندان" تیلاپیا
تیلاپیا به دلیل مقاومت بالایی که دارد معمولاً رقیب جدی سایر گونه‌های بومی می‌شود. این ماهی کوچک که در سال ۱۳۹۰ برای نخستین بار وارد کارون شده بود، سپس به همه رودخانه‌ها و تالاب‌های خوزستان رسید. ۶۰ تا ۷۰ درصد صید در تالاب شادگان را ماهی تیلاپیا تشکیل می‌دهد. در ابتدا فقط نوع تیلاپیا «زیلی» در آب‌های خوزستان شناسایی شده بود اما اکنون دو نوع دیگر «اورئوس» و «نیل» هم در رودخانه‌ها و تالاب‌های استان گزارش شده‌است. شورای پدافند غیرعامل خوزستان، در سال ۱۳۹۵ آن را به عنوان یکی از تهدیدات زیستی خوزستان معرفی کرده‌است. سازمان شیلات قصد پرورش این ماهی در مناطق کویری ایران را دارد. دریاچه‌های دره‌کافتی
دریاچه‌های دره ریفت (کافت) غربی همگی آب شیرین هستند و زیستگاه تعداد خارق‌العاده‌ای از گونه‌ها هستند. تقریباً ۱۵۰۰ گونه ماهی سیچلاید (Cichlidae) در دریاچه‌ها زندگی می‌کنند. در این دریاچه‌ها علاوه بر سیچلایدها، انواع کپورماهیان، گربه ماهی نفس کش، Claroteidae، جیک ماهیان، رنگین ماهیان، مارماهیان خاردار، سوف‌های شیشه ای، شگ ماهیان و سایر خانواده‌های ماهی‌ها یافت می‌شود. آنها همچنین زیستگاه‌های مهمی برای تعدادی از گونه‌های دوزیستان "از جمله Amietophrynus kisoloensis" , "Bufo keringyagae" , "Cardioglossa cyaneospila" و "Nectophryne batesii هستند". اوزون‌برون
دریای خزر از بزرگترین منابع ماهیان خاویاری از قبیل فیل‌ماهی - اوزون‌برون (درکون - چهارواش و سیترا به گویش گیلکی ستره) می‌باشد. این ماهی همچنین در دریای سیاه زیست می‌کند. حدود ۹۰درصد خاویار از دریای خزر تأمین می‌شود عقرب‌ماهیان
عقرب‌ماهیان یا گورخرماهیان (Scorpaenidae) نام خانواده‌ای از ماهی‌های دریازی است که بسیاری از زهرآگین‌ترین ماهیان جهان را شامل می‌شود. ماهی‌خزنده‌سانان
ماهی‌خزنده‌سانان یا ایکتیوسورها (نام علمی: "Ichthyosauria") نام یک راسته از کلاد دوکاوان است. واژه ایکتیوسور از کلمهٔ یونانی ιχθυς/ichthys به معنای ماهی و یونانیσαυρος/sauros به معنای مارمولک تشکیل یافته‌است. ایکتیوسورها گروهی از خزندگان دریایی کاملاً آبزی بودند که ظاهری شبیه ماهیان و آب‌بازسانان داشتند و در طول دوران میانه زیستی فرگشت یافتند بر اساس شواهد سنگواره‌ای، آن‌ها تقریباً ۲۵۰ میلیون سال پیش ظاهر شدند و حدود ۹۰ میلیون سال پیش نیز منقرض شدند. سوسمارماهیان
سوسمارماهیان (یا کاریچون‌ماهیان یا کیجارماهیان) (Synodontidae) خانواده‌ای از ماهی‌ها از راستهٔ لوله‌سانان (Aulopiformes) و ردهٔ پرتوبالگان (Actinopterygii). هستنداین ماهی‌ها بدنی کوچک و استوانه‌ای شکل و دهانی پر از دندان‌های تیز دارند. حتی روی زبان آنها هم دندان وجود دارد. سوسمارماهیان ۶۴ گونه دارند که در پنج جنس تقسیم شده‌اند. ماهیان خانواده سوسمارماهیان در همه آبهای جهان یافت می‌شوند.کیجارماهیان (نام‌های دیگر: ماهی برادر حسون، گریشو، ماهی شیر) از ماهی‌های تجاری خلیج فارس و دریای عمان است. در بنادر حاشیه خلیج فارس این ماهی به نام‌های متعددی از قبیل کریشو، کیمار، کیجار، کاریچون و حسون نامیده می‌شود. در برخی منابع بر اساس نام انگلیسی، آن را مارمولک‌ماهی و سوسمارماهی نیز نامیده‌اند. سرپاور غول
ماهی مرکب غول پیکر یکی از شکارچیان برتر اعماق اقیانوس محسوب می شود و رژیم غذایی آن شامل طیف گسترده ای از ماهیان و نیز ماهیان مرکب دیگر را در بر می گیرد احتمالا در این موجودات نیز مانند برخی گونه های دیگر ماهی مرکب همنوع خواری نیز وجود دارد. شکارچی اصلی ماهی مرکب غول پیکر نهنگ عنبر است به غیر از نهنگ های عنبر احتمالا این موجودات توسط نهنگ های خلبان نیز شکار می شوند نوزادان و بچه ها بسیار آسیب پذیر تر از بزرگسالان هستند و توسط گونه های مختلف ماهیان از جمله کوسه ها تهدید می شوند. تک‌دندانان
تک‌دندانان یا شبه‌نهنگیان خانواده‌ای از آب‌بازسانان است که شامل دو سرده قناری‌های دریا و تک‌دندان‌ها می‌شود. تک‌دندانان سر پیازی‌شکل و کوچک دارند و بدون بالهٔ پشتی‌اند و دارای فقط یک دندان‌اند در خارج از دهان که به مثابهٔ شاخ است. اعضای این خانواده در کرانه‌ها و مناطق یخی قطب شمال و شمال اقیانوس‌های اطلس و آرام زندگی می‌کنند. به خاطر ظاهر منحصر به فردشان، این نهنگ‌های دندان‌دار از دیگر آب‌بازسانان به سادگی تشخیص‌پذیرند.نهنگ سفید و شبه‌نهنگ تک‌شاخ هر دو نهنگانی با جثه متوسط به‌شمار می‌روند و طولشان میان ۳ تا ۵ است. بخش ملون در جلوی پیشانیشان قرار دارد و پوزه‌شان کوتاه است و گاه وجود ندارد. آن‌ها باله پشتی ندارد ولی در پشتشان انحنای کوچکی دیده می‌شود که در شبه‌نهنگ تک‌شاخ آشکارتر است. این جانوران بسیار تولید صدا می‌کنند و با گستره وسیعی از آواها ارتباط برقرار می‌کنند. همانند دیگر نهنگ‌ها، آن‌ها از پژواک‌یابی برای ناوبری و موقعیت‌یابی بهره می‌برند. خلیج گرگان
خلیج گرگان نه تنها دارای ماهیان باارزش غضروفی، ماهی سفید، ماهی کفال و… است، بلکه سهم قابل توجهی از خاویار مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند. اکولوژی خلیج گرگان تحت تأثیر دریای خزر، رودهای مجاور و شبه جزیره میانکاله قرار گرفته‌است که در رشد و تکثیر آبزیان، ماهیان استخوان دار و ماهیان غضروفی و جذب پرندگان مهاجر زمستانی نقش مهمی دارد؛ و یکی از بهترین نوع خاویار سیاه جهان را تولید می‌کند. ماهی
گروه نافراگیر ماهی‌ها عبارت است از هر کلادی شامل همهٔ ماهی‌ها و همچنین چهاراندامانی که ماهی نیستند. به صورت سنتی ماهی‌ها به سه رده‌ای که منقرض نشده‌اند تقسیم می‌شدند و گونه‌های منقرض شده هم گاهی در میانهٔ این درخت قرار می‌گرفتند گاهی هم رده‌ای ویژهٔ خودشان به آن‌ها تعلق می‌گرفت: در زیر علامت † برای گونه‌های منقرض شده‌است. رده‌بندی که در بالا ارائه شد در کارهای عمومی و غیرحرفه‌ای کاربرد دارد. اما ماهی‌ها به گروه‌هایی با جزئیات دقیق تر تقسیم شده‌اند که در ادامه گروه‌های اصلی آن‌ها آورده شده‌اند: گروه‌های گوناگون ماهی‌ها بیش از نیمی از گونه‌های مهره‌داران را پوشش می‌دهد. نزدیک به ۲۸٬۰۰۰ گونهٔ شناخته شدهٔ موجود از ماهی داریم که نزدیک به ۲۷٬۰۰۰ گونه ماهی استخوانی، ۹۷۰ گونه غضروف‌ماهیان (شامل کوسه، پرتوماهی و …) و نزدیک به ۱۰۸ گونه هم مخاطی‌واران و مکنده‌ماهی است. یک سوم از این گونه‌ها در نُه خانوادهٔ بزرگ تقسیم می‌شوند، از بزرگ به کوچک این خانواده‌ها عبارتند از: کپورماهیان، گاوماهیان، سیکلید، کاراسینان، مکنده‌دهانان، سگ‌ماهیان جویباری، هامورماهیان، زمردماهیان و عقرب‌ماهیان. نزدیک به ۶۴ خانواده آرایه تک‌نمونه اند، تنها یک گونه در آن‌ها جای می‌گیرد. احتمالاً مجموع کل گونه‌های موجود ماهی (انقراض نیافته) به بیش از ۳۲٬۵۰۰ برسد. دریاچه پریشان
این دریاچه از جمله اکوسیستم‌های پایداری است که در اثر عوامل تکتونیک به وجود آمده میلیون‌ها سال است که شرایط خود را حفظ نموده‌است و دارای ۴ گونه ماهی بومی به نام‌های ماهی زردک، ماهی سرخه، ماهی پرک و مار ماهی آب شیرین و همچنین چند گونه ماهی وارداتی نظیر ماهی کپور، ماهی فیتوفالک و آمور می‌باشد که در سال ۱۳۶۸ به دریاچه وارده شده‌است. تنها کپور معمولی با شرایط تالاب سازش پیدا کرده و دوگونه دیگر مشکلات عدیده‌ای را در تالاب به وجود آورده‌اند. این دریاچه بر اثر سوزاندن بخشی بزرگی از نیزارهای اطرافش به علت عملیات راهسازی در معرض خطر است. در طی این آتش‌سوزی‌ها هزاران لاک‌پشت و پرنده مهاجر از بین رفته‌اند. همچنین بخش اعظم این دریاچه به علت خشکسالی‌های اخیر خشک شده‌است. به دلیل حفر چاه‌های مجاز و هزار چاه غیرمجاز و همچنین کاهش بارش این‌ دریاچه از سال ۱۳۸۷ خشک‌ گردیده و به عقیده محلیان آن روستاهای اطراف نیروگاه برق واقع در مهرنجان یکی دیگر از علل خشک شدن دریاچه پریشان میباشد پرنده‌ماهی
پرنده‌ماهیان یا ماهیان پرنده نام خانواه‌ای از ماهی‌هاست که از بیش از ۵۰ گونه تشکیل می‌گردد. ماهی پرنده در تمامی اقیانوس‌ها به ویژه در آب‌های مناطق حاره‌های اقیانوس اطلس، اقیانوس آرام واقیانوس هند یافت می‌شوند. ماهیان طویلی هستند که بدنشان به میزان وسیعی حالت استوانه‌ای دارد (در مقطع عرضی گرد است) و در بعضی از گونه‌ها از سطح شکمی پهن است. ماهی
ماهی‌ها اعضای گروه نافراگیری از موجودات زنده‌اند که همهٔ آبزیان آبششدار جمجمه‌دار که دست و پای آن‌ها انگشت ندارد در این دسته جای می‌گیرد. دسته‌هایی مانند مخاطی‌واران، مکنده‌ماهی‌ها، غضروف‌ماهیان و ماهیان استخوانی همگی از این جمله‌اند. بیشتر ماهی‌ها خونسردند به عبارت دیگر اجازه می‌دهند تا دمای بدنشان با دمای فضای پیرامون تغییر کند اما برخی شناگران چابک و بزرگ مانند کوسه بزرگ سفید و ماهی تن دمای درونی بدنشان را کمی بالاتر نگه می‌دارند. ماهی‌ها در آب‌های جهان رها شده‌اند تقریباً در هر محیط آبی می‌توان ماهی پیدا کرد، از جریان‌های تند آب که از بالای کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد (مانند ماهی تندابه) تا منطقهٔ مغاکی و حتی ناحیهٔ هدل در عمیق‌ترین نقاط اقیانوس ماهی زندگی می‌کند (مانند مارماهی‌سانان پلیکانی و قلابچه‌ماهی). ماهی‌ها ۳۳٬۱۰۰ گونهٔ توصیف شده دارند که در میان مهره‌داران گسترده‌ترین گونهٔ جانوری است. محل زندگی ماهی آب یا به‌طور دقیق‌تر و علمی‌تر آب طبیعی است. هر جایی که آب طبیعی مثل برکه و رودخانه وجود داشته باشد، ماهی می‌تواند در آنجا زندگی کند به عبارت دیگر به عنوان یک اصل علمی می‌توان گفت که هر جا آب طبیعی وجود داشته باشد ماهی هم در آنجا وجود دارد. اوزون‌برون
[[رده:تاس‌ماهیان]] [[رده:تاس‌ماهی‌های اصلی]] [[رده:دریای خزر]] [[رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در بحران انقراض]] [[رده:ماهیان آسیای مرکزی]] [[رده:ماهیان اوکراین]] [[رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۷۱ (میلادی)]] [[رده:ماهیان دریای خزر]] [[رده:ماهیان دریای سیاه]] [[رده:ماهی‌ها]] [[رده:ماهی‌های اروپا]] تالاب هشیلان
این تالاب زیستگاه چندگونه مار، به ویژه مار آبی و مار چلیپر است. از گونه‌های عمدهٔ ماهیان تالاب می‌توان به عروس ماهی، سیاه ماهی، سفید کولی، زردک و سس ماهی از خانوادهٔ ماهیان کپور اشاره کرد. همچنین این تالاب دارای چندین گونه از سخت پوستان و دوزیستان می‌باشد، از جمله خرچنگ، قورباغه و لاک پشت. خروس‌ماهی
خروس‌ماهی (عقرب‌ماهی و شیرماهی هم نامیده‌اند) جز ماهیان زهرآلود است. باله پشتی آن بزرگ و رنگ آن قرمز و سیاه و زرد بوده، خال‌هایی در روی بدنش دارد. منطقه حفاظت‌شده بیجار
در منطقه حفاظت شده بیجار دو رودخانه قزل اوزن و قم چقا محل مناسبی برای زیست، تخم ریزی و تغذیه آبزیان به خصوص ماهیان به‌شمار می‌روند. مهم‌ترین گونه‌های آبزی مشاهده شده در منطقه عبارتند از: سیاه ماهی معمولی، سیاه ماهی خالدار، عروس ماهی، سس ماهی کلفت لب، سس ماهی معمولی، ماهی اسپله، ماهی کولی، لاک‌پشت آبی، مار آبی، خرچنگ گر خاویار
خاویار تخم ماهیان خاویاری و از گران‌ترین خوراکی‌های جهان است. دریای خزر به عنوان بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان، بیش از ۱۰ درصد خاویار جهان را تأمین می‌کند. فک خزری
فک های خزری جانورانی پستاندار و فاقد آبشش هستند و برای تنفس باید به سطح آب بیایند. این جانور می تواند تا پنجاه متر به اعماق آب رفته و برای مدت یک دقیقه زیر آب بماند. البته در مواردی رفتن فک ها به اعماق بیشتر تا 150متر و یا برای مدت زمان بیشتر نیز گزارش شده. پس از بازگشت فک به سطح آب باید مدتی را جهت تجدید قوا استراحت کند. آشپزی آلمانی
در میان ماهی‌های آب شور، زغال‌ماهی آلاسکا محبوب‌ترین است. برخی از ماهی‌های پرطرفدار آب شیرین، عبارتند از قزل‌آلا، اردک‌ماهی، و لوتی اروپایی. به‌طور تاریخی، غذاهای دریایی در شمال آلمان رایج‌ترند. امروزه ماهی تن، سالمن، و ساردین در سرتاسر کشور مصرف می‌شوند. پیش از انقلاب صنعتی و آلوده شدن آب رودهای راین، البه، و اودر، مصرف سالمون از رودها رایج بود. مازماهیان
مشهورترین مازماهیان عبارتند از آناباس، فایتر و ماهی بهشتی و کلاً خانواده گورامی ها. این سه نوع ماهی از جمله محبوب‌ترین ماهیان گروه مازماهیان برای نگهداری در آکواریوم هستند. نهنگ قاتل
نهنگ‌های قاتلی که از ماهیان تغذیه می‌کنند بیش از ۳۰ گونه ماهی، به ویژه ماهی آزاد دریای شمال و ماهی تن، را طعمه خود قرار می‌دهند. ۹۶٪ خوراک نهنگ‌های قاتل ساکن شمال شرق اقیانوس آرام را آزادماهی تشکیل می‌دهد. بیشتر این ماهیان از نوع چینوک، نوعی آزادماهی بزرگ و پرگوشت، هستند. در نیوزیلند مهمترین منبع غذایی نهنگ‌های قاتل را سفره‌ماهیها تشکیل می‌دهند. نهنگ‌های قاتل همچنین به شکار کوسه و ماهی مرکب و لاک‌پشت دریایی می‌پردازند. در یک نمونه از حمله نهنگ‌های قاتل به کوسه‌ها در ژوئیه سال ۱۹۹۲، دو نهنگ قاتل با حمله به یک وال کوسهٔ عظیم ۸ متری در آب‌های باخا کالیفرنیا در مکزیک، آن را شکار کرده و خوردند. فک خزری
فک های نر و ماده جانورانی تک همسر هستند.اواخر پاییز فک های خزری جهت تولیدمثل به مناطق شمالی دریای خزر که دارای عمق کمتر و آب یخ زده است می روند. دوره بارداری در حدود یازده ماه بوده و فک متولد شده حدود پنج کیلوگرم وزن داشته و دارای موهای سفید هست که این موها به مرور زمان تیره می شوند. پس از دوره ی جفتگیری و تولیدمثل فک ها به قسمت های جنوبی دریای خزر باز می گردند. حیوان ماده بین سنین پنج تا هفت سالگی و فک های نر در سن شش یا هفت سالگی به بلوغ جنسی می رسند. گوپی
گوپی (به انگلیسی: Guppy)، نام یک گونه از سرده ماهی مولی از خانواده رنگین‌ماهیان است و مانند اکثر گونه‌های بومی قاره آمریکا موجود در این خانواده، ماهیانی زنده‌زا هستند. این ماهی بومی آنتیگوآ و باربودا، ونزوئلا، ترینیداد و توباگو، جامائیکا، برزیل و گویان بوده اما به صورت غیرطبیعی و جهت مبارزه و حذف لارو پشه‌ها از آب‌ها و همچنین به‌صورت اتفاقی به بسیاری مناطق و زیستگاه‌ها در سراسر دنیا معرفی شده‌است. گوپی‌ها قابل نگهداری در آکواریوم بوده و در صنعت ماهیان زینتی دارای اهمیت بالایی هستند. گوپی‌ها همچنین به‌عنوان یک جاندار مدل، در زمینه‌هایی مانند بوم‌شناسی، فرگشت و رفتارشناسی جانوران مورد استفاده و توجه دانشمندان هستند. سفیدرود
بر اساس بررسی‌های انجام شده در طرح جامع شیلاتی طی سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ در ناحیه دهانه رودخانه سفیدرود تا سد سفیدرود و سر شاخه‌های قزل‌اوزن و شاهرود، ۴۵ گونه و زیرگونه ماهی متعلق به ۳۶ جنس و ۱۷ خانواده شناسایی شده که در بین ماهی‌های مهاجر عمده‌ترین آن‌ها عبارتند از: اوزون برون، تاس ماهی، ماهی سفید، کپور معمولی، سس ماهی، لای ماهی، اسبله، سفید کولی، شاه کولی، سیاه کولی و البته ماهی‌های خانواده کپور بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند. رودخانه سفیدرود از لحاظ مهاجرت و زاد و ولد آبزیان بخصوص گونه‌های ماهیان خاویاری و گونه‌های ماهیان استخوانی از رودخانه‌های منحصربه فرد در حوزه جنوبی دریای خزر می‌باشد. احداث بی ضابطه سدهای متعدد در بالادست و رودخانه‌های قزل اوزن و شاهرود سبب کم‌آبی این رود شده و این رودخانه که در گذشته حتی دارای قابلیت کشتیرانی کوچک و متوسط بود این قابلیت را از دست داده‌است. دریای خزر
.۸۱٪ آب ورودی این دریا را رود بزرگ ولگا تأمین می‌کند. عمق آن از شمال به جنوب افزایش می‌یابد. میانگین ژرفای این دریاچه در ناحیه شمالی کم‌تر از ۱۰ متر، در بخش میانی بین ۱۸۰ تا ۷۸۸ متر و در بخش جنوبی که آب‌های کناره ایران را تشکیل می‌دهد به ۹۶۰ تا ژرفای ۱۰۲۵ متری نیز در ناحیه جنوبی این دریاچه گزارش شده‌است. جهت جریان آب این دریاچه از سمت شمال غربی به جنوب شرقی است. دریای خزر از ۵۷۵ نوع گیاه، ۱۳۳۲ گونه جانور و ۸۵۰ نمونه ماهی برخوردار است؛ و ۹۰ درصد خاویار جهان از این دریای صید می‌شود. مهم‌ترین ویژگی اقتصادی خزر، نفت و گاز است نفت در خزر سال ۱۳۰۲ / ۱۹۲۳ در باکو کشف شد. ذخایر اثبات شده نفت در این دریای ۳۲ میلیارد بشکه می‌باشد و این یعنی حدود ۴ درصد از کل ذخایر نفت خاورمیانه. ذخایر احتمالی نفت این حوزه نیز در حدود ۱۶۳ میلیارد بشکه دیگر برآورد شده‌است. فهرست ماهی‌های آکواریومی
گورامی مهتابی (Trichopodus microlepis) که بنام گورامی پرتو ماه نیز شناخته می‌شود، گونه ای از مازماهیان و بومی هندوچین است. این گونه آرام و جذاب یک ماهی آکواریومی محبوب است. شهرستان تنکابن
در دریا و رودهای آن انواع ماهی یافت می‌شود، از جمله ازون برون، آزاد (ماهی سالمون که از گرانترین ماهیان شمال کشور است که رودخانه چشمه کیله یکی از پنج رودخانه مهم و شناخته شده در جهان برای تخم ریزی این ماهیان است که هر ساله در فصل تخم ریزی با ایجاد پایگاه ماهیگیری در مسیر رودخانه توسط شیلات مقدار زیادی از این ماهی به دام می‌افتد که تخم آن‌ها برای پرورش به مرکز پرورش آزاد ماهیان کلاردشت فرستاده می‌شود)، سفید، قزل آلا، کفال و کپور، کلمه، کولی، اردک ماهی، زردک (زرد پر)، اسپیلی (نوعی گربه ماهی که از غذاهای اصلی ماهیان خاویار می‌باشد که رودخانه میر شمس الدین-ولی آباد از مهم‌ترین زیستگاه‌های رو به نابودی این ماهی در شمال کشور می‌باشد) و انواع دیگری از ماهیان دریایی. گمیشان
ماهیگیری: از عمده اشتغالات مردم گمیش تپه ماهیگری و صیادی از دریای خزر می‌باشد. زندگی مردم ارتباط تنگاتنگی با دریا دارد. مبالغه نیست اگر بگوییم علت وجود تداوم شهر گمیش تپه وجود دریا و ماهیگیری است. در اینجا انواع ماهی از قبیل فیل ماهی، اوزون برون، ماهی سفید، ماهی آزاد کپور، کفال، تلاجی، و… صید می‌شود. فیل‌ماهی
فیل ماهی داخل دریای خزر، دشمن طبیعی ندارد. گربه‌ماهی کوسه‌ای
گربه‌ماهیان کوسه‌ای (خانوادهٔ Pangasiidae) خانواده ای از گربه‌ماهی‌سانان هستند که در آب‌های شیرین و لب‌شور مناطق جنوبی آسیا از بورنئو و تایلند و جنوب شرقی آسیا تا پاکستان یافت می‌شوند. تا کنون در این خانواده از ماهی‌ها حدود ۳۰ گونه شناسایی شده‌اند. یکی از این گونه‌ها گربه‌ماهی‌بزرگ مکونگی است که از بزرگ‌ترین ماهی‌های آب شیرین بوده و نسل آن در معرض تهدید است. شگ‌ماهیان
در دریای خزر دوجنس از این خانواده زندگی می‌کند: جنس کلیکا Clupeonella و جنس Alosa