در روم باستان از چه معماری استفاده می شد؟
معماری در ناسیونال سوسیالیسم
آدولف هیتلر امپراطوری روم را تحسین می‌کرد و معتقد بود برخی آلمانیهای باستان در طول زمان، به بخشی از اساس آن بدل شده بودند و بر آن اثر گذاشته بودند. او رومیان را یک امپراطوری اولیه آریایی می‌دانست و معماری آنان را به شیوه‌ای بدیع که هم از نئوکلاسیسیم و هم از آرت دکو الهام گرفته بود شبیه سازی می‌کرد. او همچنین دستور ساخته شدن یک طاق نصرت به عاریت گرفته شده از یونانیان را داد، کسانی که بنا بر ایدئولوژی ناسیونال سوسیالیستی بذر آریایی در وجود شان پاشیده شده بود. او همزمان به دلیل تحسین فرهنگهای کلاسیک مدیترانه باستان، نمی‌توانست چنان که موسولینی با روم باستان کرده بود، آلمان باستان را ایزوله کرده و سیاسی کند. نتیجتاً مجبور بود سمبلهای سیاسی را به آلمان وارد کند و حضور شان را بر اساس یک اصل و نسب نژادی ساختگی توجیه کند، این افسانه که یونانیان باستان از نیاکان آلمانیها بوده و به همان مردم آریایی پیوند دارند. تاریخ معماری روم باستان
از مهم‌ترین ساختمان‌های ویژه معماری رومی، باسیلیکاها بودند که از عناصر اصلی مرکز شهر رومی به شمهر می‌آمدند. باسیلیکاها ساختمانی است در بر گیرنده یک سالن ستون دار مسقف با پلان مستطیلی شکل که با بیرون زدگی دایره وار در یک یا دو طرف آن همراه است. ردیفهایی از ستون نیز فضای درونی را به مرکز (صحن اصلی) و راهروهای جانبی پیرامونی کوچکتر تقسیم می‌کنند. سقف آنها از نوع متقاطع بوده‌است.
گرمابه‌های رومی
حمام رومی زیر سطح خیابان مدرن قرار دارد. چهار ویژگی اصلی در آن وجود دارد: بهار مقدس، معبد رومی، خانه حمام رومی و موزه، که او را از بث رومی گرفته‌اند. ساختمان‌های بالای سطح خیابان از قرن نوزدهم به بعد بنا شده‌است. معماری آکوستیک
معماری رومی‌ها و آمفی تئاترهای هلنی متاخر، بسیار به معماری یونانی‌ها شباهت داشت با این تفاوت که نشیمن‌ها تا ۱۸۰ درجه بسط داده شده بود. آن‌ها همچنین یک استیج مجزا برای خوانندگان در پشت بازیگرها تعبیه کرده بودند (که به آن‌ها اسکین می‌گفتند) همچنین یک آویز که روسا را از آفتاب محافظت می‌کرد. گروه کر بر روی یک دایرهٔ سنگی که بر روی زمین داشت می‌ایستادند. مثالی از این معماری در ترکیه با نام آسپندیوس وجود دارد. در مجموع، رومی‌ها مهندسین بهتری نسبت به یونانی‌های قدیم بودند. «کلزیوم» نمونهٔ بارز معماری رومی هاست. نام اولیهٔ این بنا، «فلاویان» بوده‌است. ظرفیت این بنا ۴۰ هزار نفر بوده که بیشترین ظرفیت یک آدیتوریوم در دوران باستان می‌باشد. معماران کلزیوم مجهولند اما تکنیک‌های ابداعیشان هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیشتر مؤلفه‌های برجستهٔ این بنا مربوط به ویژگی‌های مطلوب دیداری آن است و چون بیشتر برای جنگ گلادیاتورها از آن استفاده می‌شده، شفافیت صوت و موسیقی در آن اهمیت زیادی نداشته‌است. تئاتر در فضاهای روبسته نیز در زمان رومی‌ها انجام می‌شد که به سالن‌های آن‌ها odea می‌گفتند. تاریخ odeaها به دوران پریکلس در یونان بازمی‌گردد. در این سالن‌ها از چوب به عنوان سقف آن استفاده می‌شد. آن‌ها به خواص آکوستیکی چوب پی برده بودند. در دوران درخشش رومی‌ها در معماری، در یونان نیز بناهای خلاقانه‌ای ساخته می‌شد که نمونهٔ آن Odeon of Agrippa در آتن است که ۱۲ سال پیش از میلاد بنا شد. در این بنا تا ۲۵ متر ارتفاع، با چوب محکم شده بود. مشابه این سالن با ظرفیت‌های مختلف (از ۲۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر) در شهرهای مختلف یونان نیز بنا شد. Odeon of Agrippa در قرن دوم پس از میلاد فروریخت و تا آن زمان، محل برگزاری هزاران تئاتر باستانی و اپرا بود. Odeon یا Odeum به معنای «مکانی برای سرود» است. معماری گوتیک
یکی از ویژگی‌های معماری گوتیک، قوس نوک تیز است. این نوع طاق قبل از این‌که در معماری قرون وسطی به کار گرفته شوند، در خاور میانه، در معماری اسلامی استفاده می‌شد. در نتیجه به نظر می‌رسد که معماری شرق نزدیک و خاورمیانه برای بناهای فرانسه مانند کلیسای جامع Autun الهام‌بخش بوده‌است. در غیر این صورت طاق به سبک رومی هست. ویتروویوس
او به توصیف بسیاری از مواد که در ساخت و سازهای مختلف برای طیف گسترده‌ای از سازه‌های مختلف استفاده می‌شده‌است، و همچنین جزئیات مانند نقاشی گچی پرداخته‌است. از توصیفات عمیق او دربارهٔ بتن و آهک، دلیل طول عمر بسیاری از ساختارهای روم که شاهد قطعی از مهارت رومی‌ها در به‌کارگیری مصالح ساختمانی و طراحی است را دریافت خواهیم کرد. ویتروویوس به خوبی شناخته شده‌است و اغلب به عنوان یکی از اولین منابع باقی‌مانده‌است که توصیه به عدم استفاده از سرب در لوله‌های آب آشامیدنی واستفاده از خاک رس یا ایجاد کانالهای سنگریزه پرداخته‌است. او پس از مشاهده تجربی از بیماری کارگران ریخته‌گری سرب به این نتیجه رسید. ویتروویوس در کتابش داستان معروف در مورد ارشمیدس و تشخیص طلا از طلا تقلبی در تاج سلطنتی را در کتابش آورده‌است. کلیسای جامع سانتا ماریا دل فیوره
با آغاز قرن ۱۵، پس از صدسال از ساخت، ساختار هنوز گنبد نداشت. خصوصیات اصلی گنبد توسط آرنولفو دی کامبیو در ۱۲۹۶ طراحی شد. مدل آجری او، ۴٫۶ متر ارتفاع، ۹٫۲ متر طول، در کنار راهرو ساختمان تمام نشده قرار داشت، و خیلی قبل تر مقدس شده بود. نیاز به گنبدی هشت وجهی بلندتر و پهن‌تر از هر نمونه دیگری بود که تا به حال ساخته شده بود، با هیچ شمع و پایه خارجی برای نگهداری آن از پخش و سقوط تحت وزن خود. تعهد برای استفاده نکردن از شمع‌ها گوتیک سنتی در زمانی ایجاد شد که مدلفیلیپو برونلسکی در طول مسابقه از طرح جیوانی دی لاپه گینی می‌برد. این انتخاب معماری، در ۱۳۶۷، از اولین رخدادهای رنسانس ایتالیایی بود، که هویتی خارق‌العاده را با روش گوتیک میانی و بازگشتی به گنبد مدیترانه‌ای کلاسیک ایجاد می‌کرد. معماران ایتالیایی شمع‌های در پرواز گوتیک را به عنوان چیزهای موقتی بسیار زشتی می‌پنداشتند. علاوه براین، استفاده از شمع در فلورانس ممنوع بود، چرا که روش توسط دشمنان سنتی ایتالیای مرکزی تا شمال مورد ترجیح بود. مدل نری یک گنبد داخلی بسیار بزرگ را توصیف کرده، که در راس خود باز بوده و به نور اجازه عبور می‌دهد، مانند پانتون رومی، اما در پوسته نازک‌تر خارجی بسته می‌باشد، که نسبتاً با گنبد داخلی حمایت می‌شود، تا از آب و هوا جلوگیری نماید. قرار بود روی یک محفظه هشت وجهی غیر شمع خورده قرار گیرد. گنبد نری نیاز به یک مانع داخلی در برابر پخش شدگی (فشارهای دوار) داشت، ولی موردی تا اینجا طراحی نشده بود. معماری رمانسک
معماری رمانسک را می‌توان به طور کلی به ۲ دوره‌ی رمانسک اولیه و سبک رمانسک تقسیم کرد. رمانسک اولیه یا همان آغازین (First Romanesque) به ساختمان‌هایی در ایتالیا، اسپانیا و بخش‌هایی از فرانسه اطلاق می‌شود که ویژگی‌های سبک رومانسک را در برمی‌گیرند و آن را با نام رمانسک لمباردی (Lombard Romanesque) نیز می‌شناسند. این ساختمان‌ها در اواخر قرن ۱۰ میلادی و قبل از تأثیر صومعه کلونی (Cluny Abbey) بر روی معماری ساخته شده‌اند و در نتیجه، بسیار ساده‌تر و غیر حرفه‌ای‌تر هستند. دیوارهای ضخیم، عدم استفاده از مجسمه و به کار گرفتن طاق‌های تزئینی با الگوهای ریتمیک از جمله ویژگی‌های رمانسک لمباردی به شمار می‌رود. بامبورگ کاتدرال، مطلبی مجزا از تعداد زیادی از کلیساهای بزرگ رومانسیک از سنت آلمان ارائه داده‌ است. معماری رومانسیک یک روش متمایز بود که در سطح اروپا از زمان امپراتوری رومان انتشار یافت. علی‌رغم نقش هنر تاریخی قرن نوزدهم که معماری رومانسیک ادامه‌ای از رومان بود در حقیقت تکنیک‌های ساختمان‌سازی رومان با آجر و سنگ به شدت در بیشتر قسمت‌های اروپا از بین رفته بود و در بیشتر کشورهای شمالی اصلاً پذیرفته نشده بود مگر در ساختمان‌های اداری، در حالی‌که در اسکاندیناوی اصلاً شناخته نشود. معماری رمانسک
معماری رومانسک اصطلاحی است که جهت تشریح موضوعی از اروپا که معماری را در اواخر قرن 10 تحت تأثیر قرار داد و در روش گوتیک دخالت خود در طول قرن ۱۲. روش رومانسیک در انگلستان به صورت سنتی‌تری به نام معماری نورمان خوانده شد. معماری رومانسیک با کیفیت توده‌ای آن، دیوارهای ضخیمش، طاق‌های گردش، پایه‌ها محکم، تاق‌های فنری برج‌های بزرگ و دالان‌های تزئین شده‌اش شناخته شده‌است. هر ساختمانی شکل واضحی را نشان می‌دهد و به ندرت دارای نقشه‌های معمولی متقارن هستند بنابراین نمای کلّی آن‌ها نسبت به ساختمان‌های گوتیک که دنبالروشان است ساده‌تر به نظر می‌رسد. این روش درست در طول اروپا قابل تشخیص است علی‌رغم خصوصیات علی و مواد مصرفی متفاوت. اگر چه قلعه‌های زیادی در این دوره وجود داشت اما آن‌ها قابل قیاس با کلیساهای غیرقابل شمارش که بهترین آن‌ها کلیساهای صومعه بود نیستند بیشتر آن‌ها هنوز موجودند که کامل و به‌ندرت قابل استفاده. کاندرال زیر، چپ و کلیسای گوتیک بانوی ما رومانسیک ابتدا به وسیله چارلز و می‌گرویل باستان‌شناس به‌کار رفت او در اوایل قرن ۱۹ جهت تشریح معماری اروپای غربی از قرن ۳الی ۵ زمانی که تاریخ بیشتر ساختمان‌ها مشخص نبود به کاربرد بنابراین شرح آن قابل اثبات نیست. این اصطلاح در حال حاضر برای دوران محدودتری از اواخر قرن ۱۰ قرن ۱۲ به کار می‌رود. لغت جهت توضیح روشی به کار می‌رود که قرون وسطایی شناخته شده و دلالت بر گوتیک دارد هنوز طاق‌های رومی را در خود دارد و بنابراین به نظر می‌رسد ادامه پشت روم باشد البته خیلی ساده‌تر و نوعی با تکنیک‌های حاذقانه کمتر است. اصطلاح پیش-رومانسیک بعضی مواقع به معماری آلمان در دوران کارولینگیان و اوتانیان اطلاق می‌شود در حالی که رومانسیک اولیه به ساختمان‌های ایتالیائی، اسپانیائی و قسمتی از فرانسه که خصوصیات رومانسیک دارند اما از لحاظ زمانی به دوران ماقبل صومعه کلانی می‌رسند گفته می‌شود. این سبک بر پایه‌ی شیوه‌های معماری رومی‌ها استوار است و با ویژگی‌هایی همچون دیوارهای ضخیم، طاق‌های گرد و برج‌های بزرگ شناخته می‌شود. تمامی مناطقی که زمانی بخشی از امپراطوری روم بوده‌اند، ویرانه‌هایی از آن دوران را در برمی‌گیرند و طاق، ویژگی مشترک بیشتر آن‌ها به شمار می‌رود. شاید عده‌ای به رمانسک صرفاً به چشم دوره‌ای برای انتقال به گوتیک نگاه کنند؛ اما نباید این نکته را فراموش کرد که سبک رمانسک از دل عصر تاریکی (Dark Ages) بیرون آمد و به اروپا روشنایی بخشید. بسیاری از کلیساهای آلمان از جمله ۱۲ کلیسای رمانسک کلن(Twelve Romanesque churches of Cologne) به این دوره تعلق دارند. یکی از مهم‌ترین ساختمان‌های رمانسک کشور آلمان، کلیسای جامع اشپیر (Speyer Cathedral) است که در قرن ۱۱ میلادی، بزرگ‌ترین ساختمان در دنیای مسیحیت و نمادی از قدرت خاندان سالیان (Salian) به شمار می‌رفت. معماری هندی
در منازل در گذرگاه‌های فرعی باز می‌شده و نور و هوا از حیات خلوت تأمین می‌شده‌است. بناها به صورت دو طبقه با پلکان به یکدیگر متصل بوده‌اند. وجود چاه‌های آجری با درب به منظور جلوگیری از افتادن اجسام به داخل آن، حتی تا زمان رم و یونان باستان دیده نشده‌است. سیستم فاضلاب سرپوشیده درون‌شهری زیر پیاده‌روها که به خارج شهر هدایت می‌شد، حمامی ساخته از آجر و ملات ساروج بر روی تپه‌ای مصنوعی به ارتفاع ۷ تا ۱۴ متر با دیوار اصلی دو جداره و کف شیبدار به سمت مجرای فاضلاب، انبار غله و نیز سالنی دارای ۲۰ ستون با حیاط خلوت داخلی به عنوان دفتر مرکزی همگی از امتیازات این شهر محسوب می‌شدند. معماری آکوستیک
از امپراتوری رومی‌ها تا تاجگذاری چارمین در ۸۰۰ میلادی را دورهٔ اول مسیحی می‌نامند. این دوره، تمامی پادشاهی کنستانتین را در بر می‌گیرد، تغییر مکان او از رم به بیزانتین، تاخت و تاز هون‌ها در اروپا، قدرت گرفتن مسلمانان در شمال آفریقا و بخش‌هایی از اسپانیا، جنگ‌های متعدد ژرمن‌ها و گال‌ها و .. از حوادث این دورهٔ اروپا هستند. در این دوره، صومعه‌ها به پناهگاهی برای مردم عادی تبدیل شده بود و عملاً مدرسه، محل گردهمایی و جلسات، عزاداری‌ها و جشن‌ها و… صومعه‌ها بودند. پس از پذیرش همگانی مسیحیت در اروپا، کلیساها به سرعت گسترش یافتند. در رم، کلیسای سنت پیتر به دستور خود کنستانتین بنا گردید. معماری این کلیسا ترکیبی از یک «باسیلیکا» (دادگاه‌های آن زمان به این نام بودند) و معماری دورهٔ رومانس (که از پسِ این دوره آمد) است. اکنون ۳۱ باسیلیکا در رم موجودند. این ساختمان‌ها از یک عرشهٔ اصلی حاوی دو راهرو تشکیل شده که توسط یک ردیف ستون که سقف و دیوارهٔ مرتفع را نگه داشته‌اند جدا می‌گردد. میان ستون‌ها و درب، یک اتاق میانی نیز وجود دارد که در آن زمان به آن atrium می‌گفتند. باسیلیکاها در واقع طرح‌های اولیهٔ کلیساهای اروپای غربی بودند و کلیساهای جامع گوتیک نیز فرزندان آنهایند. . در امپراطوری رم شرقی، بناها حاوی یک گنبد هستند که طرح روی آن مربع یا چند ضلعی است. فرم ساختمان‌ها، ترکیبی از ردیف ستون‌های سبک یونانی برای دیوارهٔ بالایی و چند دیوارهٔ قوسی شکل نزدیک سقف است. مواد سازندهٔ اولیهٔ بنا، آجرهای تخت است و از سنگ مرمر به عنوان تزیین بنا استفاده می‌شود. معروفترین بنای این دوره، «سنت سوفیا» است که اکنون به نام مسجد ایاصوفیه در قسطنطنیه وجود دارد. این بنا ابتدا کلیسایی بوده و در سال ۵۳۲ تا ۵۳۷ توسط دو معمار رومی به نام آنتمیوس و ایزودروس ساخته شده‌است. در قرن ششم میلادی، می‌توان سه گستره را در اروپا، شمال آفریقا و خاور میانه و نزدیک در نظر گرفت:سرزمین‌های روم شرقی، سرزمین‌های اسلامی و اروپای بدوی غربی. معماری
طی ۱۰ هزار سال تمدن مصر باستان که در دره نیل واقع شده یکی از شاخص‌ترین تمدن‌های زمانه خود است. حتی امروزه آثار معماریی مانند مجسمهٔ ابوالهول و اهرام جزو میراث فرهنگی یونسکو محسوب می‌شوند. از ۵۵۰۰ تا ۲۸۰۰ سال قبل، فرمانروایان قدرتمند مصر بناهای عظیم و شگفت‌انگیز زیادی از جمله اهرام، آرامگاه‌ها و معابد زیادی در مصر ساختند که تا امروز پا برجاست. این بناها مانند اهرام جیزه نه تنها ابتدایی نیستند، بلکه معماری بسیار پیچیده و حیرت‌انگیزی دارند که هنر معماری و علم مهندسی سازندگان آن را اثبات می‌کنند. مصالح ساختمانی که مصری‌ها از آن استفاده می‌کردند عمدتاً انواع سنگ معدن و سنگ گرانیت بوده‌است که با قایق‌های عظیم از طریق رود نیل به مصر آورده می‌شده‌است. از جمله بناهایی که از معماری شگفت‌انگیزی برخوردارند می‌توان به دره شاهان و معبد حتشپسوت اشاره کرد. معماری مصر باستان را منتقدان معماری به چندین روش دسته‌بندی کرده‌اند. پزشکی در روم باستان
پزشکی روم باستان به رشته‌هایی مانند چشم‌پزشکی و اورولوژی تقسیم می‌شد. پزشکان برای افزایش دانش خود از بدن انسان، انواع روش‌های جراحی برای کالبدشکافی را با استفاده از بسیاری از دستگاه‌های مختلف از جمله فورسپس، اسکالپل و کاتتر انجام می‌دادند. معماری آلمان
امپراطوری روم زمانی از تاریخ بخش عظیمی از آلمان کنونی را در تصرف داشت. در این کشور بقایایی از معماری روم باستان مربوط به ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال پس از میلاد مسیح وجود دارد که از آن‌ها می‌توان به دیوارهای کهنی اشاره کرد که مرز امپراطوری روم را تعریف می‌کرده‌اند. علاوه بر ساختارهای نظامی مانند قلعه‌ها و استحکامات موجود در مرز روم باستان، بقایایی از یک پل رومی، چشمهٔ آب گرم و باسیلیکای کنستانتین در این کشور موجود است. با خروج رومی‌ها از این کشور، فرهنگ شهرنشینی آن‌ها و پیشرفت‌هایی که در معماری داشتند از کشور آلمان محو شد. معماری خورشیدی
مهمترین روایتی که در رابطه با استفاده از تابش خورشید بیان شده داستان ارشمیدس دانشمند و مخترع بزرگ یونان قدیم (سالهای ۲۸۷-۲۱۲ ق-م) می‌باشد که ناوگان روم را با استفاده از انرژی حرارتی خورشید به آتش کشید. گفته می‌شود که ارشمیدس با نصب تعداد زیادی آیینه‌های کوچک مربعی شکل در کنار یکدیگر که روی یک پایه متحرک قرار داشته‌است اشعه خورشید را از راه دور روی کشتیهای رومیان متمرکز ساخته و آن‌ها را به آتش کشیده. رومیان در تاریخ می‌نویسند که آن‌ها مغلوب یک نیروی نامرئی شدند و اعتقاد پیدا کرده بودند که با خدایان در حال جنگ هستند. جاده‌های رومی
جاده‌های رومی () نقشی مهم در توسعه و نگهداشت دولت روم باستان داشتند. ساخت این جاده‌ها از حدود ۳۰۰ ق.م. شروع شد و در تمام دوران جمهوری روم و امپراتوری روم ادامه داشت. جاده‌ها روشی بهینه را برای رفت‌وآمد زمینی قشون، مسئولان و منصوبان، و غیرنظامیان رومی و همچنین بازرگانان و انتقال اجناس بازرگانی فراهم می‌کردند. جاده‌های رومی گونه‌ها متفاوتی داشتند و از راه‌های محلی کوچک تا راه‌های عریض و بلندی را شامل می‌شدند که شهرها و کمپ‌های نظامی را به هم وصل می‌کرد. این راه‌های بزرگ معمولاً کفپوش سنگی یا فلزی داشتند، زه‌کشی می‌شدند، و شانه، و جوی آب داشتند. این راه‌ها بر اساس نقشه‌های دقیق ساخته شده بودند و گاه از دل تپه‌ها یا فراز رودها یا دره‌ها می‌گذشتند. همچنین بخش‌هایی از جاده‌ها که از زمین‌های باتلاقی و جلگه‌ای می‌گذشت با شالوده‌های شمعی مستحکم می‌شد. آباره
ساخت آباره‌ها در معماری روم باستان نیز مرسوم بوده‌است. طاق
قدمت طاق به دو هزار سال پیش از میلاد و به منطقه میان‌رودان بازمی‌گردد. با این حال مدت زمان طولانی ای گذشت تا در معماری سبک پارتی و سبک‌های دوره اسلامی در ایران و معماری روم باستان و معماری گوتیک در سده‌های میانه (قرون وسطی) این سبک پوشش سقف به اوج شکوه و رونق خود برسد. این سبک که با نام شیوه «طاق و چفد» پشت به شیوه کهن و نخستین معماری، شیوه نعل و پایه دارد؛ چرخشگاهی بزرگ در تاریخ معماری جهان است. شیوه «نعل و پایه» از دوران پیش از تاریخ به مدت هزاران سال یگانه شیوه پوشش آسمانه بوده که سازه استون‌هنج یکی از نمونه‌های آن است. پیدایش شیوه «طاق و چفد» در واقع پاسخ نوآورانه به محدودیت هاییست که شیوه کهن «نعل و پایه» به آن‌ها دچار بود و در روند شتابان رو به گسترش شهرنشینی این محدودیت رفته رفته تنگناهایی را پیش پا می‌گذاشت. کاربرد تیرهای چوبی و کارگذاری آن‌ها بر روی دیوارها یا ستون‌های ساده گلی یا چوبی هرچند در ساخت سازه‌های روستایی آسانترین روش به نظر می‌رسد، اما آنگاه که هدف ساختن یک سازه بزرگ، تودرتو، و رفت و آمددار شهری باشد، شکوه اشرافیتش به کنار، کاربرد پالارهای (نعل یا تیرحمال) کوه‌پیکر سنگی و سپس فَرَسب‌های یک‌دست و متناسب بر روی آن‌ها بغرنج بزرگی را پیش پای رازیگر می‌نهد، گذشته ازینکه در همه جا نیز امکان دسترسی به تیرهای مناسب چوبی برای جایگزینی با پالارهای سنگی که تراش و جابجایی اشان خود بزرگترین مانع بود فراهم نبوده‌است؛ جدای ازینکه فرسب‌ها نیز خود نیاز به تنه‌های بلند و هم اندازه به تعداد زیاد برای هر سازه داشتند که نگه‌داری اشان در برابر «موریانه» خود بغرنجی دیگر بود. پیدایش نوآوری «طاق و چفد» دو امکان را با خود به ارمغان آورد: آ) پوشاندن دهانه‌های هرچه فراخ تر آن هم در دوردست‌ترین مکان‌ها، چه طاق به این روش با قالب‌های کوچک سنگ یا آجر ساخته می‌شود که جابجایی و کاربرد بسیار آسانتری تا تیرهای کوه‌پیکر سنگی یا کمیاب تر چوبی داشتند و با ساختار چفدی خود امکان پوشش دهانه‌هایی که نیاز به بزرگترین و سنگینترین نعل‌ها و فرسب‌ها داشت را به ساده‌ترین روش فراهم می‌آوردند و دیگر آنکه ب) زمینه را برای بالیدن و گسترش هرچه شتابان تر شهریگری و شهرنشینی بیش از پیش آماده کرد که نمونه‌های نخستین آن در تمدن‌های میان‌رودان و بخصوص تمدن ایلام هنوز به جای مانده‌است. اگرچه شناخته شده‌ترین سازه کهن ایران که «تخت جمشید» است با شیوه نعل-پایه برکشیده با این حال طاق و گُنبد که خود نوعی طاق است از سالیان بسیار دور در معماری ایرانی کاربرد داشته‌است؛ کهن‌ترین آن پرستشگاه چُغازنبیل است که به ۱۳۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد. همچنین به تپه نوشیجان (دوران ماد)، سد درودزن (دوران هخامنشی) می‌توان برای نمونه‌هایی دیگر اشاره داشت. به‌طور کلی شیوه «طاق و چفد» در ایران با روی کار آمدن شیوه پارتی در معماری ایرانی رواج یافت و پس از آن در شیوه‌های پسایند اسلامی روند چشمگیر خود به سوی رشد و کمال را ادامه داد. طاق در دوران پیش از اسلام در ایران بیشتر به صورت مازه‌دار پیاده می‌شده که سازه برجسته آن طاق کسری و کاخ اردشیر (دوران ساسانی) است، هرچند موارد تیزه‌دار یا جناغی هم جسته گریخته به کار برده می‌شده‌است. دوره اوج کاربری طاق جناغی به دوران پس از اسلام بازمی‌گردد که از این میان طاق با چفد پنج اوهِفت آوازه و رواج فراگیری گرفت. طاق در معماری سنتی ایرانی همواره یکی از پاربُن‌های سازه بوده؛ که از نظر گستردگی در سازه‌های گوناگون از کاخ گرفته تا ارگ و دژ و خانه و بازار و کاروانسرا و گرمابه و پل و بند کاربرد داشته‌است. آمفی‌تئاتر رومی
آمفی‌تئاتر رومی ()، آمفی تئاترهایی هستند - سالن‌های بزرگ، دایره ای یا بیضی شکل با صندلی‌های بلند - ساخته شده توسط رومی‌های باستان. آنها برای رویدادهایی مانند مبارزه گلادیاتورها، جنگ با حیوانات (کشتار حیوانات) و اعدام مورد استفاده قرار می‌گرفتند. حدود ۲۳۰ آمفی تئاتر رومی در سراسر امپراتوری روم یافت شده‌است. آمفی تئاترهای اولیه از دوره جمهوریخواهان، نسبت به دوران امپراتوری شگفت انگیزتر شده‌اند. ریاضیات و معماری
اهمیت غسل تعمید در مسیحیت در مقیاس معماری تعمیدگاه‌ها منعکس شده‌است. قدیمی‌ترین تعمیدگاه، تعمیدگاه لاتران در رم است که در سال ۴۴۰ ساخته شده، هندسه این ساختمان هشت‌ضلعی است و ساخت تعمیدگاه‌های هشت ضلعی پس از آن باب شد. حوضچه تعمید در داخل این ساختمانها اغلب هشت ضلعی بود، اگرچه بزرگترین تعمیدگاه ایتالیا در پیزا که بین سالهای ۱۱۵۲ تا ۱۳۶۳ ساخته شده، مدور است و دارای یک حوضچه تعمید هشت ضلعی است. ارتفاع این تعمیدگاه ۵۴٫۸۶ متر (۱۸۰٫۰ فوت) و قطر آن ۳۴٫۱۳ متر (۱۱۲٫۰ فوت) (نسبت ۸:۵) است. سنت امبروس می‌نویسد که حوضچه‌ها و تعمیدگاه‌ها هشت ضلعی هستند «زیرا در روز هشتم، با برخاستن، مسیح اسارت مرگ را سست کرده و مردگان را از گورهای خود دریافت می‌کند.» سنت آگوستین به همین ترتیب روز هشتم را اینگونه توصیف می‌کند «جاویدان … مقدس شده با رستاخیز مسیح». تعمیدگاه هشت ضلعی سنت جان در فلورانس بین سالهای ۱۰۵۹ و ۱۱۲۸ ساخته شده و یکی از قدیمی‌ترین بناها در آن شهر است و یکی از آخرین ساختمانهای سنتی دوران باستان کلاسیک به‌شمار می‌رود. این ساختمان در رنسانس شهر فلورانس بسیار تأثیرگذار بود، زیرا معماران بزرگی از جمله فرانچسکو تالنتی، آلبرتی و برونلسکی از آن به عنوان الگوی معماری کلاسیک استفاده کردند. معماری مصر باستان
گذشته از معماریی که در خدمت مذهب و مراسم تدفین بود نوع دیگری از معماری با نام معماری نظامی نیز در مصر رواج داشت که معرف آن قلعه‌ها و برج هایی بودند که در آن زمان ساخته شده اند این نوع معماری در دوران حکومت آل ایوب به اوج خود رسید که نمونه‌های بارز این سبک معماری قلعه صلاح الدین و دژ المظفراست. معماری
در بسیاری از تمدن‌های باستانی مانند مصر و بین‌النهرین، معماری و شهرسازی انعکاس تعامل مداوم مفاهیم الهی و ماوراء طبیعی بوده‌است و بسیاری از فرهنگ‌های باستانی به معماری متوسل می‌شدند تا به صورت نمادین قدرت سیاسی حاکم، نخبگان حاکم یا دولت خود را به نمایش بگذارند. گرند تور
از ونیز مسافر به رم و دیدن خرابه‌های روم باستان و شاهکارهای نقاشی، مجسمه‌سازی و معماری روم در اوایل مسیحیت، رنسانس و دوران باروک می‌رفت. ناپل برای درک موسیقی و Herculaneum و Pompeii برای باستان‌شناسی انتخاب می‌شدند و گاه با قایق تا سیسیل (سایت خرابه‌های یونانی) و مالت یا حتی یونان هم پیس می‌رفتند. اما معمولاً ناپل نقطه پایان بود. زیرسوز
ویتروویوس ساختار و عملکرد آنها را در اثر خود در باب معماری در حدود ۱۵ قبل از میلاد مسیح را توضیح می‌دهد. (اضافه کردن جزئیات در مورد این که چگونه سوخت می‌توانست نگهداری شود به وسیلهٔ طراحی اتاق گرم یا کالدوریوم برای مردان و زنان کنار یکدیگر، در مجاورت تپیداریوم (گرمابه‌های رومی که از سامانه زیرسوز استفاده می‌کرد) تا گرمابه‌های همگانی به صورت مؤثر دایر شوند. او همچنین یک وسیله برای تنظیم گرما به وسیلهٔ یک پنکه برنزی در سقف گنبدی شکل را شرح می‌دهد. تاریخ معماری روم باستان
قوس‌هایی است که بار سقف را نه بر دیوار که بر ستون‌های پیرامون حیاط وارد می‌کند. در پایان سدهٔ سوم میلادی امپراتوری روم دچار تزلزل گردید. از یکسو یورش ایرانیان و از سوی دیگر آشوبهای بربرها ناامنی امپراتوری را سبب شد. دیوکلسین سرزمین پهناور روم را به دو امپراتوری غربی و شرقی تقسیم نمود. شهر رم مرکز روم غربی و شهر نوبنیاد کونستانتینوپل (بیزانس، قسطنطنیه، استانبول) پایتخت روم شرقی شد. بخش غربی امپراتوری در کوتاه زمان فروپاشید و از پاره‌پاره شدن آن دولت‌های امروزی اروپا شکل گرفتند (سال ۴۱۰ م). بخش شرقی امپراتوری تا دوران رنسانس دوام آورد و در سال ۱۴۵۳م به دست سلطان محمد فاتح تسخیر شد. سلجوقیان روم
علی‌رغم این واقعیت که الگوهای معماری ایران و بین‌النهرین و آناتولی در نگاه اول شبیه هم به نظر می‌رسند، بین معماری این مناطق در زمان سلجوقیان تفاوت‌های اساسی وجود دارد. دید زیبایی‌شناختی ایران از سبک غنایی مستمر و تعبیر وهمی و پنداری جدا نبود و بهره‌گیری تزیینی از آجر و رنگ و روکاری با کاشی آن را تقویت می‌کرد. معماری آناتولی در زمان سلجوقیان جلوهٔ رسمی کمتری داشت و دارای تناسب متوسط بود و بهره‌گیری از عناصر تزیینی را با تعلق آمیخته بود. بالاخره مجموعه آرایه‌ها گرچه غنی بود، ولی گیرایی کمتری داشت و از عناصری بهره گرفت که از سنن بسیار باستانی بومی مایه می‌گرفت و بیشتر یادآور میراث چادرنشینی و توتمی بود. با اینکه از کتیبه‌های بناها پیداست که بیشتر آن‌ها را امرا ساخته‌اند، ولی سلاطین سلجوقی نیز در واگذاری اراضی با صورت تملیک برای موقوفات به‌طور غیرمستقیم در آن‌ها دست داشته‌اند. یکی از پرکارترین و برجسته‌ترین اشخاص درزمینهٔ بنا سازی فخرالدین علی وزیر (صاحب عطا) بود. معین‌الدین پروانه سلیمان از دیگر مأموران عالی‌رتبه امپراتوری هم در ایالات دریای سیاه در بنا سازی کوشا بود. او در سینوپ، علاءالدین مدرسه (۶۴۴ ه‍.ق) و نیز یک مسجد (۶۶۷ ه‍.ق) و همچنین مسجدی در مرزیفون (۶۶۳ ه‍.ق) ساخت. مدارک آرشیوی حاکی از آن است که وی بیمارستانی هم در توقات در سال (۶۷۴ ه‍.ق) ساخته‌است. شبستان (کلیسا)
اولین کلیساها زمانی ساخته شدند که سازندگان آن‌ها با شکل بازلیکای رومی آشنا بودند که یک ساختمان عمومی برای انجام معاملات تجاری بود. این ساحتمان‌ها یک محوطه مرکزی بزرگ داشتند که با ستون‌هایی از راهروها جدا می‌شدند و از پنجره‌هایی در نزدیکی سقف برخوردار بودند. کلیسای قدیمی سنت پیتر در رم یکی از نخستین کلیساهایی است که این فرم را داراست. این کلیسا در قرن چهارم میلادی به دستور کنستانتین یکم امپراتور روم ساخته شد و در قرن شانزدهم بازسازی شد. تاریخ معماری
معماری رومانسک اصطلاحی است که جهت تشریح موضوعی از اروپا که معماری را در اواخر قرن ۱۰ تحت تأثیر قرار داد و در روش گوتیک دخالت خود در طول قرن ۱۲. روش رومانسیک در انگلستان به صورت سنتی‌تری به نام معماری نورمان خوانده شد. معماری رومانسیک با کیفیت توده‌ای آن، دیوارهای ضخیمش، طاقهای گردش، پایه‌ها محکم، تاقهای فنری برج‌های بزرگ و دالان‌های تزئین شده‌اش شناخته شده‌است. هر ساختمانی شکل واضحی را نشان می‌دهد و به ندرت دارای نقشه‌های معمولی متقارن هستند بنابراین نمای کلّی آن‌ها نسبت به ساختمان‌های گوتیک که دنبالروش است ساده‌تر به نظر می‌رسد. ارگونومی
شواهد و مدارک خوبی نشان می‌دهد که تمدن یونان در قرن ۵ قبل از میلاد از اصول ارگونومیک در طراحی ابزارها، مشاغل و مکانهای کاری خود استفاده کرده‌است. یک نمونه برجسته از این را می‌توان در توضیحی که بقراط آورده‌است که چگونه باید محل کار جراح طراحی شود و چگونه چیدمان وسایل مورد استفاده وی فراهم شود. سوابق باستان‌شناسی همچنین نشان می‌دهد که سلسله‌های اولیه مصر ابزار و تجهیزات خانگی ساخته‌اند که نشانگر اصول ارگونومیک است. معماری آکوستیک
از آغاز سلطنت چارمین تا ورود به کلیساهای جامع گوتیک در قرن دوازدهم را دورهٔ رومانس می‌نامند. در این دوره، کمتر کسی پیدا می‌شد که بیرون از طبقهٔ روحانیون، به تحصیل علم پرداخته باشد. زبان لاتین در کشورهای مختلف با توجه به میزان تسلط کلیسا بر آن‌ها گسترش پیدا نمود. فئودالیسم، ساختار بارز این دوره است و پیرامون آن، ایدئولوژیهایی نیز شکل گرفته بود. این ایدئولوژیهاآمیزه‌ای از اصول فئودالیسم و ایده‌های مسیحی بود. تأثیرات معماری رومی و بیزانتین به خوبی در دورهٔ رومانس مشهود است. مثلاً، معماری ساختار باسیلیکایی خود را – که بازماندهٔ دورهٔ رومی بود- حفظ کرد با این حال شکل کف سالن‌ها به سمت «صلیبی شکل شدن» گرایش پیدا کرد. تأثیرات معماری شرقی، خود را در شهرهایی مانند ونیز و مارسی نشان داد. معماری دورهٔ رومانس با طاق‌های گرد و سقف‌های گنبدی شکل – که ملهم از سبک معماری در جهان اسلام و روم شرقی بود- شناخته می‌شود. پنجره‌های مرتفع و باریک اروپای جنوبی تبدیل به پنجره‌های بزرگ برای تابش نور آفتاب شد. سقف‌های تخت خانه‌ها تبدیل به شیروانی گردید تا برف و باران روی آن‌ها نماند. معماری
معماری و شهرگرایی در تمدن‌های باستانی همچون یونان و روم، به جای ایده‌های مذهبی یا تجربی از ایده‌های مدنی شکل گرفت و در نتیجه ساختمان‌های جدید ظهور کردند. «سبک‌های» معماری به شکل شیوه‌های کلاسیک توسعه یافتند. معماری رومی تحت تأثیر معماری یونانی قرار گرفته و بسیاری از اجزای معماری یونانی در ساختمان‌های رومی به کار رفته‌است. قنات رومی
قنات رومی () سبکی در سازه‌های رومی در ساخت قنات بوده است. این قنات‌ها جهت انتقال آب از منابع آب به مراکزی چون حمام‌های عمومی و توالت‌های رومی (Latrine) تعبیه شده بودند. معماری
حدود ۲۰ سال قبل از میلاد، ویتروویوس معمار رومی چیزی را که امروز نخستین کتاب باقی‌مانده در باب معماری شناخته می‌شود را نوشت. این کتاب به عنوان تنها نوشته دربارهٔ معماری یونان و روم باستان از اعتبار والایی در میان معماران بهره‌مند بوده و برای قرن‌ها مأخذ اصلی بیش‌تر نظریه‌های معماری به‌شمار می‌رفته‌است. ویلا
ساخت ویلاها از جمهوری روم باستان شروع شد و در آن زمان ساختمان‌های ارزشمند افراد طبقه بالای اجتماع به صورت ویلا در محوطه‌ها یا باغ‌های وسیع ساخته می‌شدند که بعد از فروپاشی امپراتوری روم توسط کلسیا کاربریشان تغییر کرد و به صورت صومعه استفاده می‌شدند و در قرون وسطی بعد از تعمیر و تغییراتی دوباره به صورت ساختمان‌های اشرافی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. آپولودور دمشقی
آپولودور احتمالاً نخست کارش را در ارتش شروع کرد و در آنجا بود که تراژان با او آشنا شد. امپراتور سپس او را با خود به رم برد و از او خواست تا پلی را بر روی دانوب برایش بسازد. تقریباً طراحی بیشتر ساختمان‌های امپراتوری دوران تراژان همچون حمام رومی، فروم تراژان، ستون تراژان و مجموعه بازار نزدیک به آن را منسوب به آپولودور می‌دانند. او تأثیر مهمی بر سبک معماری امپراتوری رومی داشت و علاوه بر آن، دانش بی‌عیبی از شیوه‌های پیشرفتهٔ ساختمان‌سازی را همراه با خود به آن سرزمین آورده بود که در بسیاری از پروژه‌هایش همچون پل عظیم تراژان که بر روی رودخانه دانوب در نزدیکی دروبتا-تورنو سورین در رومانی امروزی ساخته شده بود را می‌شد مشاهده نمود. همچنین طراحی و ساخت پانتئون و ویلا آدریانا (ویلای هادریان) در تیوولی در زمان امپراتوری هادریان را نیز به آپولودور دمشقی نسبت می‌دهند اما مدرکی دال بر درستی این ادعا وجود ندارد. او همچنین چندین مقالهٔ فنی را به رشتهٔ تحریر درآورده بود. نعل-پایه
شیوه «نعل-پایه» پس از فرارسیدن شیوه «طاق و چفد» به خاطر آسانی و کارایی به مراتب بیشتر سبک نوپدید از رونق افتاد. شاید اوج کاربرد این شیوه را در دوران باستان بتوان در سازه‌های تخت‌جمشید و معابد یونانی دید که نعل های کوه‌پیکر بسیار گران بر روی ستون‌های تناور کار گذاشته و مهار شده اند. پس از گسترش سبک «طاق-چفد» این سبک برای سده‌های طولانی تا دوران مدرن از رواج افتاد و کاربرد آن بسیار محدود به سازه‌های «تیر چوبی» ساده شد. وانگهی پس از دستیابی به تکنولوژی‌های نو در آلیاژ آهن و ساخت تیرهای پولادین و نیز دستیابی به تکنولوژی بتن ریزی این سبک باستانی بار دیگر در دوران مدرن رخ نمود و این بار سبک «طاق-چفد» بود که از رونق و شکوه هزاران ساله بازماند. شکوهی که اوج آن در معماری سنتی ایران و معماری گوتیک غربی است. با این همه سبک «طاق-چفد» کارایی خود را در هم‌کردی و هم‌افزایی با تکنولوژی نوزایش یافته «نعل-پایه» به شکلی دیگر بازیافت که نمونه برجسته آن ساخت پل‌های چفدی (قوسی) است که آمیزه ایست از دو شیوه «نعل-پایه» و «طاق-چفد». همچنین سبک «طاق-چفد» در پی هزاران سال کاربرد گسترده در معماری‌های جهان از ایلام باستان گرفته تا ایران و روم تأثیرات زیبایی شناختی الهام بخش و ماندگاری از خود برجای گذاشت که در نوزایش مدرن «نعل-پایه» دست کم جای خود را برآسای یک آمود در تن‌گذار سازه به خوبی باز کرد. تبلینوم
در معماری روم باستان، تبلینوم ( از "تبولا" به معنای تخته یا تابلو) اتاقی بود که معمولاً در یک ضلع آتریوم و مقابل ورودی قرار می‌گرفت و به باز می‌شد. دیوارهای تبلینوم با تصاویر فرسکو و سردیس‌های اعضای خانواده روی ستون‌های کوچک در دو طرف اتاق تزئین می‌شدند. معماری آلمان
با ظهور امانیسم، معماری گوتیک به تدریج پایان یافت و دورهٔ رنسانس آغاز شد. به معماری اروپا در سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی، دورهٔ رنسانس اطلاق می‌شود که از مشخصه‌های آن نوزایی عناصر فرهنگی روم و یونان باستان بود. رنسانس یا نوزایی، جنبش فرهنگی مهمی بود که آغازگر دورانی از انقلاب علمی و اصلاحات مذهبی و پیشرفت هنری در اروپا شد. عصر نوزایش، دوران گذار بین سده‌های میانه و دوران جدید است. در دورهٔ رنسانس مخالفان سبک گوتیک معتقد بودند که می‌خواهند بار دیگر به سوی مؤلفه‌های هنری روم و یونان بازگردند و آن عناصر را احیا کنند.  اولین بار، لفظ رنسانس را فرانسوی‌ها در قرن ۱۶ میلادی، به کاربردند. معمولاً شروع دوره نوزایش را در سده چهاردهم در شمال ایتالیا می‌دانند. خاستگاه رنسانس شهر فلورانس است. این جنبش در سده پانزدهم میلادی، شمال اروپا را نیز فراگرفت. رنسانس، یک تحول ۳۰۰ ساله‌است که از فلورانس ایتالیا شروع شد و در عرض سه قرن در سراسر اروپا انتشار و در انگلستان پایان یافت. دوره رنسانس دوره خردگرایی -ریاضیات -منطق -انسان مداری است در این دوره کلیسا و تفکرات مذهبی کنار می‌رود و یک جنبش دموکراتیک به وجود می آید و مثل روم و یونان باستان پیشرفت علمی مطرح می‌شود. از ویژگی‌های معماری رنسانس می‌توان به ساخت بناهای شهری غیرمذهبی، ساخت کاخ، ساخت ویلاهای ییلاقی، احیای معماری روم و یونان به همراه گرایش انسان شناسانه و امانیستی و استفاده از نماسازی و رده‌گیری تزیینی در دیوارهای ساختمان‌ها اشاره کرد. دورهٔ رنسانس در کشور آلمان از شهرهای Torgau، Aschaffenburg و Landshut آغاز شد. اولین بنای ساخته شده در این دوره در کشور آلمان، نمازخانهٔ Fugger در کلیسای St.Anne می‌باشد . ساخت این نمازخانه در سال 1509 میلادی آغاز شد و بر طبق طرحی از Albrecht Dürerتوسط برادران Fugger ساخته شد. در آن زمان به دلیل نزاع‌های مذهبی کشور آلمان تکه تکه شده بود و شهروندان از حقوق کمی برخوردار بودند. از دیگر آثار این دوره در کشور آلمان می‌توان به حیاط تزیین شدهٔ قلعهٔ Trausnitz و کاخ Landshut اشاره کرد که توسط هنرمندان ایتالیایی ساخته شدند. معابد باستانی یونان
از آنجا که قربانی کردن و آیین‌های خاص خدایان مربوط به آئین یونانی‌ها در خارج از این معابد اتفاق می‌افتاد، این معبدها محدوده بزرگی را در بر می‌گرفت. معابد اغلب برای نگهداری نذری‌های اهدایی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این معابد مهمترین و گسترده‌ترین انواع ساختمان سازی در معماری یونان باستان هستند. در سلسله‌های پادشاهی هلنیستی که در جنوب آسیای غربی و شمال آفریقا قرار داشتند، معابدی که برای انجام مراسم مذهبی ساخته‌اند، اغلب به پیروی از سنت‌های محلی ساخته شده‌است، به طوری که تاثیرپذیری معماری معابد یونانی در آنها بارز است. اگر چه معابد به‌طور طبیعی یونانی نیست. این‌ها را می‌توان در پارت، باختر (بلخ) یا در پادشاهی بطلمیوس که از آیین مصر باستان پیروی می‌کردند. اغلب معابد یونانی برای ستاره‌شناسی استفاده می‌شد. تاریخ معماری روم باستان
واژه کولوسئوم به معنی «جایگاه غول‌پیکر» است. بزرگترین آمفی تئاتر در روم «کلوسئوم» نام دارد که ساخت آن به دستور وسپاسیان (۷۲ پ. م) آغاز شد و به دست دومیتیان دوازده سال بعد به پایان رسید. بخش بزرگی از آن تخریب شده ولی آثار به جا مانده برای تجسم کل ساختمان کافی است. معماری مصر باستان
به‌طور کلی معماری مصری در آغاز با ساختما نهایی از خشت و چوب و نی و پاره‌ای مصالح سبک دیگر برپا گردید. ایمحوتب، ساختمان‌های با سنگ‌های تراشیده شده را مرسوم کرد. در عین حال انواع قالبهای معماریش هنوز انعکاسی بود از شکل‌ها وابتکاراتی که در شیوه بنایی با مصالح سبک و کم دوام بکار می‌رفت، همین است که در معماری وی پیل پاهایی به انواع مختلف همیشه در درون جرز کار گذاشته شده‌است، نه به صورت مستقل و قائم به خود و همه یادگاریست از دسته‌های نی یا تیرهای چوبی که میان دیوارهای خشتی نصب می‌شود، تا استحکام آن‌ها را افزایش دهد. اما همین موقعیت که این عناصر ساختمانی دیگر خاصیت وجودی یا کاربرد خود را از دست داده بودند، موجب آن شد که ایموحتب و معماران پیرو او ستون‌ها را به نوعی تازه تبدیل نمایند و آن‌ها را در را هدف نوین به کار برند، پذیرش این حقبقت که قالب‌ها یا به صورت‌های معماری می‌تواند حالت و اندیشه‌ای را به بیان آورد، در وهله اول دشوار می‌نماید و عموماً چنین می‌پنداریم که اگر این قالبها از نظر ساختمانی خاصیتی معین در ظبقه‌ای قطعی نداشته باشند. دیگر چیزی جز تزیین سطحی نخواهد بود (ویل دورانت) تاریخ معماری روم باستان
تمدن شهرگرای رومی (لاتین) با ساخت سدها، پلها، جاده‌ها، آبراه‌ها، تئاترها، میدانها، حمام‌های همگانی، تاقهای پیروزی و سنگ‌فرش راه‌ها آثار ماندگاری در جهان از اسکاتلند تا خلیج فارس بر جای نهاد. با وجود شکوه شکوه بناها و تندیس‌ها که هر امپراتور از خود به جا می‌گذاشت رم را نمی‌توان شهری یکپارچه در نظر گرفت. موانع طبیعی (شهر هفت تپه) و بی‌توجهی هر امپراتور به آثار ساخته شده دیگران را می‌توان علت اصلی آن بشمار آورد. ریاضیات و معماری
معماری استحکامات از قلعه‌های قرون وسطایی که دارای دیوارهای سنگی بلند یا گاه کم ارتفاع بودند و قلعه‌های متقارن ستاره‌ای شکل در اواسط قرن پانزدهم تا نوزدهم که می‌توانستند در برابر بمباران توپخانه مقاومت کنند، تکامل یافت. هندسه اشکال ستاره‌ای برای پرهیز از مناطق مرده‌ای که پیاده‌نظام مهاجم به واسطه آن می‌تواند از آتش مدافعان قلعه پناه بگیرد، به کار گرفته شد. طرفین نقاط بیرون زده زاویه دار بودند تا زمین در تیررس مدافعان قرار گیرد و آتش متقابل (از هر دو طرف) را آنسوی هر نقطه بیرون زده ایجاد کند. از معماران مشهوری که چنین استحکاماتی را طراحی کرده‌اند می‌توان به میکل‌آنژ، بالداساره پروتزی، وینچنزو اسکاموزی و سباستین لو پرتر دو ووبن اشاره کرد. معماری ارمنی
معماری ارمنی یکی از برجسته‌ترین انواع معماری مسیحی است و در طی سده‌ها گواه انواع ابتکارات ساختمانی شده‌است که در ساختمان‌های گنبددار سنگی به شیوه‌های اصیل به کار رفته‌اند. ارمنستان که در مسیر راه‌های شرق و غرب قرار داشت از همه شیوه‌های رایج پیرامون خود برخوردار شد ولی آن‌ها را ابتکارات خویش به گونه‌ای اصیل و بدیع و محلی درآورد. با مدارکی که در دست است به خوبی مشهود است که معماری ارمنستان اثر فوق‌العاده‌ای بر معماری سده‌های میانی اروپا داشته‌است. معبد مصری
مشابه کلیه معماری های مصر باستان، طراحی معابد مصر نیز بر نظم، تقارن، و ماندگار بودن تأکید داشت و اشکال هندسی را که با نقوش نهادی تلطیف شده، ترکیب می کرد. عناصر طراحی معبد همچنین به شکل ابتدایی ترین بناهای مصر اشاره دارد. برای مثال، قرنیزهای کاوتو در بالای دیوارها، برگ ساقه های درخت های نخل را تداعی می نمود و خمیدگی دیواره های بیرونی، اگرچه تا حدی به معنای اطمینان از پایداری بود، از جمله روش های ساختمانی باستانی نیز بود. قرون وسطی
در سده دهم تأسیس کلیساها و صومعه‌ها به توسعه معماری سنگی راه یافت که فرم‌های رومی بومی را ارائه می‌داد، که از آن اصطلاح «رمانسک» گرفته شده‌است. در صورت موجود بودن، ساختمانهای آجری و سنگی رومی قدیم‌تر بازیافت شده و از مصالح آنها استفاده می‌شد. این سبک که در آغاز آزمایشی خود به رمانسک اول موسوم بود شکوفا و به شکلی کاملاً یکسان در اروپا گسترش یافت. درست قبل از سال ۱۰۰۰، موج بزرگی از ساخت کلیساهای سنگی در سراسر اروپا جریان داشت. ساختمان‌های سبک معماری رومانسک دارای دیوارهای سنگی عظیم هستند که با طاق‌های نیم دایره‌ای در ورودی خود و پنجره‌های کوچک مشخص می‌شوند. طاق‌های سنگی قوسی و سردر بزرگ با مجسمه‌های رنگی با نقش برجسته به یک ویژگی اصلی نمای ورودی این ساختمان‌ها، به‌ویژه در فرانسه، تبدیل شده‌است. سرستونها اغلب با صحنه‌هایی از هیولا و حیوانات تخیلی، که هر یک روایت‌گوی وقایع زمان هستند، حک شده بودند. به گفته مورخ هنرشناس سی.آر. دادْوِل، «تقریباً تمامی کلیساها در غرب با نقاشی‌های روی دیوار تزئین شده‌اند» که معدودی از آنها باقی مانده‌اند. همزمان با پیشرفت در معماری کلیسا، قلعه‌ها در اروپا شکلی متمایز یافتند و در سیاست و جنگ نقشی مهم و حیاتی یافتند. هنر و معماری ابتدای مسیحیت
طرح کلیساهای باسیلیکایی، مستطیل شکل است و این طرح سالیان طولانی مورد توجه دنیای مسیحی قرار گرفت؛از آنجایی که وسعت زیادی برای انجام مراسم مذهبی داشت و از طرفی با عظمت بود،الگوی مناسبی برای ساخت بنای کلیسا بود که در اصل این طرح ها متعلق به دوران پیش از ظهور مسیح بود.متاسفانه هیچ یک از این کلیسا ها به حالت اولیه خود باقی نماندندو فقط نقشه ی ساختمانی بزرگ ترین آن ها،یعنی کلیسای سن پیترو در رم با صحت کافی به دست آمده.بعد ها مسیحیان با ایده گرفتن از خانه‌های رومی، الگوی کلاسیک دیگری را نیز اقتباس کردند که ساختمان متراکم در قسمت مرکزی یا ساختمان گرد گنبددار یا چند ضلعی بود که نمونه ی آن را پیشتر از این در معماری معبد پانتئون(Pantheon)می توان دید. این نوع معماری بیشتر برای ساخت مقابر عظیم یا آرامگاه‌های خانوادگی، تعمیدگاه‌ها و عبادتگاه‌هایی که به کلیسا متصل می‌شوند به کار می‌رفت. بهترین نمونه این نوع بنا، آرامگاه کنستانتینا دختر کنستانتین است. بنایی
در هزاره چهارم قبل از میلاد، مردم بین‌النهرین، کاخ‌ها و معابد را از سنگ و آجر می‌ساختند. در هزاره سوم، مصریان اولین معابد و اهرام سنگی خود را برپا کردند. در قرن‌های آخر قبل از تولد مسیح، یونانیان معابد خود را از سنگ آهک و مرمر به کمال رساندند. سپس کنترل دنیای غرب به رومیان واگذار شد، که اولین استفاده گسترده از طاق‌های بنایی و سقف‌های گنبدی را در معابد، کلیساها، حمام‌ها، کاخ‌ها و قنات‌ها انجام دادند. تمدن‌های قرون وسطایی هم در اروپا و هم در جهان اسلام، طاق بنایی را به سطح بسیار بالایی از توسعه رساندند. صنعتگران اسلامی کاخ‌ها، بازارها و مساجد باشکوهی را از آجر می‌ساختند و اغلب با کاشی‌های گلی لعاب‌دار تزئین می‌کردند. اروپایی‌ها تلاش‌های خود را به سمت قلعه‌ها و کلیساهای سنگی هدایت کردند که به طاق‌های نوک تیز و تکیه‌گاه‌های بلند کلیساهای بزرگ گوتیک ختم شد. در آمریکای مرکزی، آمریکای جنوبی و آسیا، تمدن‌های دیگر به‌طور همزمان در حال تکامل تکنیک‌های بنایی در سنگ‌های برش خورده بودند. تناسب (معماری)
نسبت طلائی بین اجزای ساختمان در معماری‌های متعدد و در زمان‌های متفاوتی در سبک‌های معماری مورد نظر بوده‌است و آثار آن را در معماری ایرانی-اسلامی، معماری مصر باستان، معماری یونان، معماری روم می‌توان دید. معماری دوران نوسنگی
فضای داخلی معابد جگانتیا یادآور فضای غارهای مسکونی دوران دوران پارینه‌سنگی است. تفاوتی بین دیوار و سقف وجود ندارد، چرا که دیوار با بهره‌گیری از تکنیک پتکین تبدیل به سقف می‌شود. به عقیده کوستوف، معابد جگانتیا نخستین گونه ساختمانی در تاریخ است. یک گونه‌های ساختمانی یک الگوی معماری است که برای هدفی خاص ساخته شده و بر اثر استفاده مکرر دارای اعتبار کلی است. مثلاً زیگورات، اهرام مصر، یا آسمانخراش دنیای معاصر هر کدام یک گونهٔ ساختمانی هستند. طاق تاژ
این طاق که زیبایی خاص خود را دارد در معماری جهان کاربردهای گسترده‌ای داشته است. در معماری غربی شناخته شده‌ترین نمونه‌های کهن این طاق را در «معماری روم باستان» می‌توان جست. با این توصیف که ساخت «طاق تاژ» در آن دوره با چَفد مازه‌دار همراه بوده است. ادامه کاربرد «طاق تاژ» در معماری غربی در معماری گوتیک سده‌های میانه است که برای نخستین بار پیاده‌سازی آن با چَفد تیزه‌دار پا به عرصه گذاشت. از دگرگونی‌های رخ داده در روش گوتیکی اجرای «طاق تاژ» در کارشیو (پلان) مستطیلی است. چه از آنجا که «طاق تاژ» در روش روم باستان تنها با چفد مازه‌دار ساخته می‌شد، پیاده کردن طاق در مقطع مستطیل نیازمند این بود که دو دهانه ایکه در درازای مقطع مستطیلی قرار می‌گرفتند یا از چفد «نیم دایره» ای به چفد «بیز» تغییر شکل می‌دادند یا در صورت پافشاری به حفظ شکل نیم دایره مرسوم خود از بلندای خود به نسبت بلندای دو دهانه دیگر که در پهنا قرار دارند می‌کاستند. پیداست که هیچ‌یک از این روش‌ها در روم باستان شدنی نبود زیرا نخستین روش نیازمند کاربرد چفدهای با مقاطع بیضی به جای دایره بود که در روم باستان بنا به دلایل مختلف که شاید یکی از آنها سنت کاربرد آجر گوه‌ای برای ساخت چفد بوده است کاربرد چفد بیضی به جای دایره هنوز در انتظار نوآوری تازه‌ای بود که حتی در دوره گوتیک نیز به واقعیت نپیوست. دومین روش نیز به ناهمترازی بلندای چهار دهانه می‌انجامید، اینگونه که دهانه‌های در درازا کوتاهتر و دهانه‌های در پهنا بلندتر می‌شدند و آشکار است که این ساختار سازه را با بغرنج روبرو می‌کرد، بویژه زمانی که نیاز بود اُشکوب روی آن ساخته شود. نوآوری اجرای «طاق تاژ» با چفد تیزه‌دار در دوره گوتیک که جانشین مستقیم دوره رومی ست همانا پاسخ مناسبی بود به محدودیت ساخت آن به سبک مازه‌دار در مقطع مستطیلی. چَفد تیزه‌دار همزمان توانست با حفظ همگونی پهنای هر چهار دهانه تنها با تیزتر کردن دهانه‌های در درازا بلندای چفدهای آن را به بلندای چفدهای در پهنا برساند. در معماری سنتی ایران «طاق تاژ» با نام پر بسامدتر «چارطاقی» کمابیش در کنار طاق‌های دیگر مانند طاق آهنگ، طاق کُلَنبو و طاق و تویزه به کار گرفته شده است. بیشترین کاربرد «طاق تاژ» در ایران با چفد تیزه‌دار بوده است ازینرو اجرای آن در مقاطع مستطیلی نیز بی هیچ محدودیتی انجام می‌شده است، هرچند مقطع مربع بیشترین مقطع کاربرد آن بوده است. نوآوری ای که در «طاق تاژ» ایرانی می‌بینیم اجرای نه فقط «چاربخشی» که حتی «هشت بخشی» آن است. به این معنا که طاق می‌تواند به جای چهار دهانه دارای هشت دهانه باشد. ساخت «طاق تاژ» در ایران از آنجا که «طاق کلنبو» کاربرد فراوانتر و شاید توان پایداری بیشتری به تجربه داشته است بیشتر متمرکز در سازه هاییست که نیاز به ساخت «اُشکوب» روی آنها بوده است، چه «طاق کُلَنبو» برجستگی گنبدسانی پدیدمی‌آورد که برای تسطیح و در اصطلاح کُنوشکنی به قصد ساخت «اُشکوب» آوار زیادی را بر طاق سربار می‌کند که این دشواری هنگامی که خواسته شود سازه را با پایه‌های سبک اشکوب دار کنند تنها با «طاق تاژ» چاره می‌شود. از نمونه‌های برجسته «طاق تاژ» در ایران می‌توان به مسجد جامع ورامین، آرامگاه شیخ جام، گنبد علویان و زمستان‌نشین مسجد جامع اصفهان نام به میان آورد، چندوجهی
از هر پنج جسم افلاطونی در بازی‌های شانس به عنوان تاس استفاده می‌شود (اشکال ۱و۲). بیست وجهی بریده شده در ساختار توپ فوتبال کاربرد دارد (شکل ۳). به دلیل سادگی ساختن، در غالب آثار معماری از چندوجهی‌ها استفاده می‌شود؛ مثلاً در گنبدهای ژئودزیک ژئودزیک‌ها با هم تلاقی می‌کنند و عناصر مثلثی شکل را تشکیل می‌دهند مانند چندوجهی‌های ژئودزیک (اشکال ۴و۵و۶). اهرام در بسیاری از نقاط جهان وجود دارند. به عنوان مثال اهرام مصر بناهایی باستانی واقع در مصر هستند. منابع حداقل ۱۱۸ هرم را در مصر شناسایی می‌کنند. در دوره پادشاهی قدیم و میانه بیشتر آنها به عنوان مقبره برای فراعنه کشور و همسایگان آنها ساخته شده‌است. اهرام ثلاثه (شکل ۱) و هرم جوزر (شکل۲) از آن دسته اند. ساکنان بین‌النهرین اولیه‌ترین ساختارهای هرمی را به نام زیگورات ساختند (شکل ۳).با آنکه نام هرم با مصر گره خورده، ملت سودان ۲۲۰ هرم باقیمانده دارد (شکل ۴). تعدادی از فرهنگ‌های آمریکا مرکزی نیز سازه‌هایی به شکل هرم ساخته‌اند. اهرام آمریکا مرکزی معمولاً پله پله می‌شدند و معابد در بالای آن قرار داشتند که بیشتر شبیه زیگورات‌های بین‌النهرین بودند تا اهرام مصر (اشکال ۵و۶). به جز اینها اهرام در تمدن‌های دیگری نیز ساخته می‌شدند. معماری دوران رومی اسکاتلند
حدود ۱۴۱ میلادی، رومی‌ها جنوب اسکاتلند را باز تصرف کردند و بر آن شدند که لیمس جدیدی بین خور فورث و خور کلاید بر پا کنند. نتیجهٔ این مساعی دیوار آنتونین، عظیم‌ترین سازهٔ رومی در اسکاتلند بود. دیوار آنتونین با انباشتن خاک و پوشاندنش با چمن ساخته شده بود و حدود ارتفاع داشت. روی این تپهٔ مصنوعی نیز احتمالا حصاری چوبی قرار داشته است. دیوار آنتونین طول داشت و ۱۹ قلعه در درازای آن پراکنده شده بود. از سنگی بودن شالوده و دیوارهای جانبی قلاع چنین برمی‌آید که در آغاز تصمیم بر آن بوده که مثل دیوار هادریان، این دیوار هم از سنگ ساخته شود، ولی این برنامه زود رها شد. در شمال دیوار، خندق عریضی کنده شده بود و در جنوب آن جاده‌ای نظامی قرار داشت. رومی‌ها ابتدا تصمیم داشتند که هر یک قلعه بسازند، ولی در نهایت آن را به هر یک قلعه افزایش دادند. یکی از سالم‌ترین قلعه‌های بازمانده از دیوار آنتونین، که از کوچکترین قلعه‌های آن هم بوده‌است، راف کاسل فورت است. علاوه بر این قلعه‌ها، دستکم نُه دِژَک نیز، احتمالاً به فاصلهٔ از یکدیگر در نقشهٔ دیوار هادریان بوده‌است. برخی از این دژک‌ها بعداً با قلعه‌ای جایگزین شدند. شاخص‌ترین این دژک‌ها خانه کینیل در انتهای شرقی دیوار آنتونین در نزدیکی بونس است. دژ
سازندگان قلعه در اروپای غربی تحت تأثیر طراحان رومی قرار گرفته بودند؛ استحکامات ساحلی رومیان در ساحل ساکسون مورد استفاده قرار گرفت و در سال ۱۰۹۱ دیوار اطراف شهر آبیلا در اسپانیا به تقلید از معماری رومی ساخته شد. اسمیل مورخ در جنگ‌های صلیبی، بیان کرد که تأثیرگذاری استحکامات شرقی بر استحکامات غربی اغراق‌آمیز بوده‌است، و در سده ۱۲ام جنگجویان صلیبی اندک چیزی را از دانش طراحی استحکامات روم شرقی و مسلمانان آموختند. قلعه‌ای که در محل مناسبی ساخته شود و از استحکامات طبیعی سود جوید و خندق‌ها و دیوارهای مستحکمی داشته باشد، هیچ نیازی به طراحی علمی ندارد. نمونه‌ای از این روش قلعه کرک در اردن است. اگرچه هیچ عنصر علمی در طراحی آن وجود نداشت، این قلعه تسخیر ناپذیر بود. مطلا کاری
مصریان باستان چوب و فلزات را طلاکاری می‌کردند و این مسئله توسط هرودوت تاریخ‌نگار یونانی مطرح شده بود در حالی که بعدها بسیاری از این اشیا تاکنون حفاری شدند. یونانیان باستان برخی از مجسمه‌های با ارزش خود را با طلا (به عنوان لباس) و عاج (به عنوان گوشت) می‌ساختند. گرچه آنان با ورق‌های طلا در الوار چوب ساخته شده‌اند، نه اینکه طلاکاری شده باشند. از مطلاکاری تزئینی گسترده نیز در پیش دروازه‌های رومی استفاده شده‌است. پلینی بزرگ اشاره کرده‌است که در روم پس از تخریب کارتاژ، که تحت حکمرانی لوسیوس مومیوس بود، رومی‌ها شروع به مطلاکاری سقف معابد و کاخ‌های خود کردند و پایتخت (رم) اولین جایی است که مطلاکاری در آن انجام شده‌است.. اما او اضافه می‌کند که تجمل به سرعت در آنها پیشرفت کرده‌است به طوری که در مدت زمان کمی ممکن است همه، حتی افراد خصوصی و فقیر، دیوارها، طاق‌ها و سایر قسمت‌های خانه‌های آنها را طلاکاری کنید. با توجه به ضخامت نسبی برگ طلا که در مطلاکاری باستان به کار رفته‌است، آثار باقی مانده از آن بسیار درخشان و محکم است. طلاکاری فلز با آتش حداقل به قرن چهارم پیش از میلاد برمی گردد و برای پلینی (۳۳٬۲۰٬۶۴–۵)، ویتروویوس (۸٬۸٬۴) و در اوایل قرون وسطی تا تئوفیلوس شناخته شده بود. (کتاب سوم De Diversis Artibus) شیوه‌های معماری کلاسیک غربی
یک شیوه کلاسیک یکی از سبک‌های باستانی معماری کلاسیک است که توسط تناسبات اجزا و خصوصاً نوع ستون به کار گرفته شده از بقیه شیوه‌ها متمایز می‌شود. از قرن ۱۶ میلادی تاکنون، نظریه پردازان معماری پنج شیوه کلاسیک را به رسمیت شناخته‌اند. این شیوه‌ها از یونان باستان ریشه می‌گیرند و بعدها توسط رومیان مورد تغییر و استفاده قرار گرفتند. هر سبک سر ستون مناسب خود را دارد که متشکل است از فرسب، کتیبه و افریز. معماری آلمان
معماری رومانسک به دلیل گرفتن برخی عناصر معماری روم به معنی رومی وارست. دورهٔ رومانسک از قرن ۱۰ میلادی آغاز شد و تا اوایل قرن ۱۳ میلادی ادامه داشت؛ و به تدریج به سبک گوتیک تبدیل شد. در معماری رومانسک کلیسا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود و کلیسا تنها عملکرد مذهبی نداشت بلکه مکانی برای سخنرانی، موعظه و تجمع مردم نیز محسوب می‌شده‌است. از ویژگی‌های اصلی این دوره می‌توان به طاق‌های نیم دایره‌ای، ظاهر تنومند، دیوارهای کلفت، برج‌های کلیسایی مرتفع، پلان‌های متقارن، پنجره‌های جفت و کوچک و طاق‌های متقاطع اشاره کرد. بسیاری از کلیساهای قدیمی موجود در آلمان در این دوره ساخته شده‌اند که از آن‌ها می‌توان به ۱۲ کلیسای رومانسک در شهر قدیمی Colonge اشاره کرد. مهم‌ترین بنای این دوره کلیسای جامع Speyer می‌باشد که بزرگترین ساختمان دنیای مسیحیت در قرن ۱۱ میلادی بود. کلیسای جامع worms و Mainz مثال‌های دیگری از سبک رومانسک در کشور آلمان هستند. در باب معماری
اطلاعات کمی در بار زندگی ویترویوس در دسترس می‌باشد. اکثر منابع در بار وی از تنها اثر وی که برجا مانده‌است (ده کتاب معماری) استخراج شده‌است. نامشخص است که آیا حقیقتاً اسم و لقب وی مارکوس پولیو بوده‌است یا نه. آنچه در بار او واضح است این می‌باشد که وی معمار بود. معماری رومی بار گسترده‌تر از یک موضوع در حال حاضر از جمله زمینه‌های مدرن معماری، مدیریت ساخت، مهندسی ساختمان، مهندسی شیمی، مهندسی عمران، مهندسی مواد، مهندسی مکانیک، مهندسی نظامی و برنامه‌ریزی شهری بود. ۱۴ سازه‌های فضاکار
به عنوان قدیمی‌ترین ساخت‌ها برای سازه‌های فضاکار می‌توان از داربست‌هایی که جهت نگهداری چادرهای انسان‌های اولیه به کار می رفت نام برد. از جمله قدیمی‌ترین چادرهای انسان‌های اولیه که در مناطقی از چین باستان که در چند سال پیش کشف شده بود می‌توان اشاره کرد. کاربرد سازه‌های شبکه‌ای و سه بعدی در روم باستان و ایران کهن و نیز ایران دوره صفویه در ساخت سالن‌های تجمع، آمفی تئاترها، قصرها، مساجد اسلامی، اماکن متبرکه و غیره جلوه گر است. معماری
در ابتدا رو میان در آلونک‌های چوبی به شکل بدوی زندگی می‌کردند. رومیان را می‌توان اولین شهرنشین‌هایی که از آپارتمان استفاده می‌کردند نامید. در روم ساختن ساختمان‌هایی با ارتفاع بیش از ۲۰ متر ممنوع بود. دلیل آن، جلوگیری از فروریختن ساختمان‌ها بود. معماران رومی بیشتر نیروی خویش را بر ساختن بناهای ضروری و عظیم و نقشه‌های کارآمد متمرکز کرده بودند. البته اینان نیز معبدهایی به تقلید از نقشه‌هایی که در آن‌ها عناصری از معماری یونانی و آتروسک به شیوه‌ای بی‌مانند ترکیب شده بودند ساختند. رومی‌ها برای اولین بار طاق‌های قوسی که با طاق ضربی بودند، را مورد استفاده و بهره‌برداری قرار دادند. به نظر می‌رسد استفاده از قوس را از ایرانیان آموخته باشند. کشف بتن معماری رومی را به شدت تحت تأثیر قرار داد. رومی از سنگ «مرمر» برای تزیین بنا استفاده می‌کرده‌اند. ضخامت سنگ را به قدری نازک انتخاب می‌کردند و بسیار شبیه کاغذ دیواری بود. معماری پالادیان
معماری پالادیان یکی از سبک‌های معماری در اروپا است که از طراحی‌های معمار ایتالیایی، آندره پالادیو الهام گرفته شده است. معماری پالادیان دارای المان‌های معماری کلاسیک یونانی و رومی است. بارزترین خصوصیت معماری پالادیان، علاوه بر استفاده از عناصر حجمی و فیزیکی معماری کلاسیک، تقارن و حجم نمایی آن است. از قرن هفدهم میلادی، برداشت پالادیو از معماری کلاسیک به عنوان سبکی خاص مطرح شد و تا پایان قرن هجدهم رو به تکامل و گسترش نهاد. معماری رنسانس
احیای معماری روم و یونان و احیای معماری پانتئون و پارتنون. معماران از ساخت بنای کلیسا به سوی ساخت ساختمان‌ها شهری و غیر مذهبی یا کاخ‌ها و استفاده از نماسازی و رده‌گیری تزیینی در دیوارهای ساختمان‌ها و ساختن خانه‌های ییلاقی به پیروی از روم باستان تغییر موضع دادند. همچنین از دیگر حوزه‌های هنری که در عصر رنسانس آغازین، تحت تأثیر مدل‌های روم و یونان قرار گرفته‌است، مجسمه‌سازی است، به گونه‌ای که پیکرتراشی از جنبه تبلیغ دینی و ترویج مفاهیم دینی و کلیسایی خارج شد و از شخصیت‌های دینی، اسطوره‌زدایی نمود و در این دوره به جهت این‌که هنر بیش از آن‌که در خدمت کلیسا و چهره‌نمایی قدیسان باشد؛ برای اسطوره‌زدایی و تقدس‌زدایی از چهره‌های قدیسان است؛ از این رو، مجمسه‌های این دوران از هاله قدسی و چهره الهی برخوردار نیستند و برعکس مجسمه‌سازان می‌کوشند تا چهره‌های قدیسان را واقع‌نمایانه، زمینی و دنیوی نمایش دهند. به همین جهت دوناتلو وقتی مجسمه حبقوق نبی را می‌سازد، آن قدر آن را بد منظر، بشری و دنیوی ساخته که این مجسمه به مجسمه پیغمبر کله کدو شهرت یافته‌است. دژ
با این حال که قلعه به روشنی یکی از سازه‌های مربوط به سده‌های میانه بوده‌است، برخی جنبه‌های تکنیک‌های طراحی و ساخت آن به زمان‌های بسیار فراتر از سده‌های میانه بازمی‌گشت. امپراتوری روم انواع مختلفی از دژها در پهنه اروپا احداث کرده بود. بیشتر این دژها جهت دفع حملات دشمنان ساخته شده بودند. از دژهای رومی تقریباً هیچگاه به عنوان اقامتگاه اشراف و حاکمان استفاده نشد به همین جهت تاریخ‌دانان به ندرت آن‌ها را در رده قلعه‌های قرون وسطی قرار داده‌اند. البته دژهای رومی در برخی جهات شباهاتی به قلعه‌های قرون وسطی داشته‌اند. از جمله این که در هر دو نوع از دیوارهایی با جنس چوب و سنگ استفاده گشته بود. رخ‌بام
در معماری یونان باستان بر روی رخ‌بام‌ها معمولاً نقش برجسته‌ای بر روی کتیبه‌ای تخم‌مرغی‌شکل برای تزئین حکاکی می‌شد. ایونی‌ها و رومی‌ها از رخ‌بام‌ها در معماری خود استفاده می‌کردند. پانتئون (معبد رومی)
درون پانتئون، مطابق این علاقه معماران رومی، یک کل واحد، همشکل و متکی به خود است که حجم‌ها یا دیوارهای نگه دارنده هیچ گسستی در آن پدیدنمی‌آورند، کلی است که بازدیدکننده را در خود جا می‌دهد بی آنکه او را محبوس کند، جهان کوچکی است که از طریق نورگیرش به سوی ابرهای گریزپا، آسمان آبی، خورشید، طبیعت کیهانی و خدایان راه می‌یابد. گریختن از سر و صدا و گرمای سوزان یک روز تابستانی رم و پناه آوردن به محیط خنک و عظمت آرام پانتئون، تجربه‌ای است که تقریباً در وصف نمی‌گنجد و هر کسی باید خود شخصاً آن را بیازماید. از همه چیز که بگذریم، این کار یک تجربه معماری نیز هست. تخت جمشید
با روی کار آمدن رضاشاه و نیاز به راه‌اندازی نهادهای مدرن مانند بانک‌ها، دادگستری، اداره‌های دولتی و مانند آن‌ها گونه‌ای نوین از معماری پدیدار شد. بر پایه این‌گونه از معماری ساختار و سازه ساختمان بر پایه معماری مدرن طراحی شده اما در تزئینات و نماسازی‌هایش از معماری ایران باستان و به ویژه تخت جمشید بهره گرفته شده‌است. کاخ شهربانی، ساختمان صندوق بانک ملی ایران و ساختمان دبیرستان انوشیروان دادگر نمونه‌های برجسته‌ای برای این‌گونه معماری هستند. نما، سرستون‌های با نماد جانوران اساطیری، سنگتراشی‌ها و نقش سربازان هخامنشی و سنگ نبشته‌ها این ساختمان‌ها کاملاً از روی معماری دوران هخامنشی از «تخت جمشید» الگوبرداری شده‌است و پلکان‌های دو طرفه سنگی آن‌ها یادآور معماری کاخ آپادانا است. تاریخ معماری روم باستان
دو پدیده نوین: در یکی از حیاط‌های این کاخ شاهد یک سنتوری هستیم که توسط قوسی از میان شکسته شده و بر دوپایه استوار گشته، نوآوری دیگر ردیف کاخ بزرگ امپراتور دیوکلسین بیانگر آغاز ناتوانی امپراتوری روم می‌باشد. شیوه کورینتی
شیوه کورینتی یا یا شیوه قُرِنتی شیوه‌ای اولیه از معماری کلاسیک یونانی و رومی بود. این شیوه در اواخر سده پنجم توسط کالیماخوس ابداع و به کار گرفته شد، و منسوب است به ناحیه کورینت در جنوب شرقی بخش مرکزی یونان. ویژگی آن سرستونی به شکل کاسه زنگ رو به بالا، با آرایش برگ کنگری به گرد آن است. ستون کورینتی ابتدا با امساک تنها در درون‌خانه پرستشگاه‌ها یا بناهای عمومی به کار می‌رفت، ولی حدود ۳۰۰ ق م به بعد در ستون‌کاری بیرونی ساختمان نیز مورد استفاده قرار گرفت. میله‌ستون ایونیایی، از روی پایه ستون تا زیر سرستون به یک میزان بالا می‌رود. نما (ساختمان)
درون‌گرایی یکی از اصول معماری در خانه‌سازی کشورهای مسلمان‌نشین است ولی ابداع و ره آورد اسلام نبوده و فقط توسط آن تثبیت و ماندگار شده‌است. چنان‌که می‌دانیم با ظهور اسلام در ساختمان‌سازی و معماری ابداع قابل توجهی نشد بلکه اسلام از معماری ادوار قبل در ساختن مساجد استفاده کرد. جالب توجه آنکه نه تنها خانه‌های یونان و روم باستان درونگرا و حول یک حیاط مرکزی شکل گرفته‌اند، بلکه ویلاهای روم و کوشک‌های تمدن‌های دیگر که چهار جبهه یا چهار نما بودند، در پشت دیواری بلند از دید و دستبرد غریبه‌ها حفاظت می‌شدند. تک کلبه‌های بسیار ابتدایی و ساده مستقر در مزارع اروپایی، یا برخی ساختمان‌های عمومی تک افتاده در شهرها و روستاها، تنها نمونه‌هایی از ساختمان‌های برونگرای قرون وسطی در غرب هستند. جرثقیل
استفاده از نمونه‌های اولیه جرثقیل در سایر ملل نیز شایع بوده‌است. به عنوان مثال شواهد باستان شناسان بیانگر این مطلب است که شش قرن پیش از میلاد مسیح یونانیان از وسایلی چوبی برای حمل وسایل سنگین استفاده می‌کردند. رومی‌ها نیز در ساختار جراثقال یونانی‌ها تغییراتی ایجاد نموداند و از آن در ساخت و ساز استفاده می‌کردند. جرثقیلهایی که رومیان از آن استفاده می‌کردند به معروف است. تاریخ معماری
معماری مایاها که تا به امروز به جای مانده عمدتاً مبتنی بر ساخت منازل شهری و روستایی، کاخ‌های شاهی و معابد و هرم‌های مذهبی- عبادی و سامانه‌های شهری مانند کانال هاو مخازن آب، راه‌های شهری و بین شهری می‌شد. خیابان‌ها عمدتاً به صورت سنگفرش بودند و برای طراحی شهر مهندسان امر ابتدا نقشه شهر را طراحی کرده و سپس نظر مساعد شاه را می‌گرفتند. معمولاً ساختمان‌های مذهبی مایاها که به صورت هرم بود با مذهب و ایدئولوژی و نیز با گاهشماری مایایی در ارتباط بود. پلکان در معماری جایگاه ویژه‌ای داشت و در همه آثار بگونه‌ای بچشم می‌آید. در نمای ساختمان از موزاییک و انواع رنگ استفاده می‌شد و بکارگیری نقوش و تصویرهای مختلف در درون اتاق‌ها یا راهروها و نمای خارجی ساختمان‌های فاخر ویژگی دیگر معماری آمریکای مرکزی در عصر طلایی مایاها بود. معماری اسکاتلند در قرون وسطی
معماری اسکاتلند در قرون وسطی دربرگیرندهٔ همهٔ ابنیه در مرزهای امروزی اسکاتلند است که از زمان خروج رومی‌ها از شمال بریتانیا (در اوایل قرن پنجم میلادی) تا پای گرفتن رنسانس در اسکاتلند (در اوایل قرن شانزدهم میلادی) برپا شده‌اند و شامل ساخت‌وسازهای بومی، آیینی، سلطنتی، اشرافی، و نظامی می‌شود. تسلط رومی‌ها بر بریتانیا، که باعث رها شدن تپه‌قلعه‌های پیشاتاریخی اسکاتلند شده بود، با  سقوط امپراتوری روم غربی در اوایل قرن پنجم میلادی پایان یافت. پس از آن برخی قلعه‌های پیشاتاریخی دوباره مسکون شدند و سازه‌هایی کوچکتر و «هسته‌ای» هم (از جمله دونَد و قلعه دامبارتون) در اسکاتلند شکل گرفت. با پای گرفتن ساختار سیاسی ارباب‌رعیتی در اسکاتلند در قرن دوازدهم میلادی، الگوی ساختمانی قلعه نیز وارد اسکاتلند شد. این قلعه‌ها در آغاز غالباً قلعه‌های تپه‌وحصار چوبی بودند و بعدها تبدیل به برون‌باروهای سنگی با حصارهایی بلند شدند. این قلعه‌ها به پاره‌ای تثبیت‌شده در مناظر طبیعی اسکاتلند بدل شده‌اند. الگوی ساخت قلعه‌های عظیم در اسکاتلند تا اواخر قرون وسطی تداوم داشت ولی در این دوره عمدهٔ استحکامات اسکاتلند، به‌ویژه در مرز جنوبی اسکاتلند با انگلستان به‌شکل برج‌خانه بود. با ابداع باروت ماهیت معماری قلعه به‌شکلی بنیادین تغییر یافت و در قلعه‌های موجود نیز حفره‌هایی برای شلیک سلاح باروتی و سکوهایی برای نصب آن‌ها تعبیه شد. در اواخر قرن پانزدهم نیز کاخ لینلیتگو با الهام مستقیم از معماری رنسانس اروپای قاره‌ای به‌عنوان اقامتگاه سلطنتی بازسازی شد. شیوه بارونی اسکاتلند میراث این قلعه‌ها، برج‌خانه‌ها، و کاخ‌ها بود و در قرن نوزدهم باززنده‌سازی شد. معماری مصر باستان
در دوران فراعنه وجود یک طرح معماری پیش از اقدام به ساخت یک بنا ضروری محسوب می‌شد. نمونه‌هایی از این طرح‌ها را می‌توان روی کوزه‌ها و سنگ‌ها دید. در واقع در مصر باستان صنعت‌گرانی که مهارت‌های خاصی در ساخت بنا و ارائه طرح آن داشتند در قالب یک متخصص تجربیات خود را نسل به نسل منتقل کردند. معماری
رم اشاره به سرزمین‌هایی در اروپا و آسیای صغیر دارد که مدتی در دست جمهوری روم، امپراتوری روم و امپراتوری روم شرقی بود. معمولاً در منابع عربی و اسلامی قدیم منظور از رم سرزمین‌های آسیای صغیر است. یکی از نام‌های عربی دریای مدیترانه نیز که در جنوب آسیای صغیر قرار دارد، «بحرالروم» به معنی «دریای رم» است. اتروسک: خاستگاه این سرزمین توسکان بین فلورانس و رم در ایتالیای امروزی بود. از ساختمان معابد اتروسک تنها شالوده‌های سنگی بر جای مانده، زیرا خود بنا از چوب ساخته می‌شده. اتروسک‌ها به دلایل مذهبی کاربرد سنگ را در معماری معابد خود جایز نمی‌شمردند. طراحی شهری بر اساس شبکهٔ شطرنجی استوار بود. (بر اساس عقاید دینی ایشان که آسمان را بر مبنای چهار جهت اصلی به چهار ناحیه تقسیم می‌نمودند) اردوگاه‌های نظامی محصور به نام کسترا با پلان چهارگوش نیز از شبکهٔ شطرنجی برخوردار بوده اغلب تبدیل به شهرها می‌شدند. اثرشاخص بر جای مانده اتروسک‌ها دروازهٔ آگوست در پروجا می‌باشد که الگوی معماری رومی قرار گرفت. ابلیسک
این بنا در معماری مصر باستان، آشور، آکسومی اتیوپی، روم باستان و بیزانس (روم شرقی) به کار رفته‌است. در دوران نوین نیز این بنا در شماری از میدان‌های اصلی اروپا و آمریکا وجود دارد. معماری رمانسک
مدت زمان کمی پس از آخن کاتدرال دستنویس‌های قابل ملاحظه‌ای از قرن ۹ وجود دارد که نشان‌دهنده نقشه ساختمان صومعه اس تی گان در سوئیس است نقشه‌ای با تمام جزئیات است با دیرنشین‌های مختلف و سطوح عملکرد آنها. بزرگترین ساختمان کلیسا است که نقشه آن به‌طور متمایزی آلمانی است. دارای دو برآمدگی در دو انتهایش است همچنین سازماندهی که دارد عموماً درجای دیگری دیده نمی‌شود. خصوصیت دیگر کلیسا تقسیم‌بندی منظم، نقشهٔ گرد برج صلیب است که مقیاسی است برای تمام نقشه. این خصوصیات هر دو در رومانسیک پیشین کلیسای مایکلز در هیلدسهایم آلمان دیده می‌شود ۱۰۳۰–۱۰۰۱. معماری روش رومانسیک به‌طور هم‌زمان در شمال ایتالیا، قسمت‌هایی از فرانسه و پنسیلوانیای ایبریایی در قرن دهم و قبل از تأثیرگذاری صومعه‌های کلونی گسترش یافت. این روش را بعضی مواقع رومانسیک اولیه یا لامبارت رومانسیک می‌نامند که خصوصیات آن: دیوارهای ضخیم، فقدان مجسمه و وجود طاق های تزئینی ریتمیک به عنوان کمربند لامبارت شناخته شده‌ است. کف‌پوش
استفاده از کفپوش تحت یک الگو (طراحی) خاص مثل موزاییک در عموماً توسط رومیان استفاده می‌شد. معماری کلاسیک
معماری کلاسیک گونه‌ای از معماری است که از عناصر برگرفته از معماری دوران کلاسیک روم و یونان تشکیل شده‌است. سبک‌های معماری زیادی از معماری کلاسیک الهام گرفته‌اند و این مسئله باعث شکل‌گیری باززنده سازی‌هایی مثل معماری نئوکلاسیک از میانه قرن ۱۹ و باززنده‌سازی یونانی قرن ۲۰ شد. ریاضیات و معماری
پانتئون در رم ساختار کلاسیک، تناسب و تزئین رومی را به تصویر می‌کشد. ساختار اصلی یک گنبد است، گنبد بنا یک حفره مرکزی بازدارد که اجازه ورود نور به فضای داخل را می‌دهد. مقابل آن یک ردیف ستون کوتاه با سنتوری سه‌گوش قرار دارد. ارتفاع تا حفره مرکزی باز گنبد با قطر دایره داخلی یکسان است، ۴۳٫۳ متر (۱۴۲ فوت)، بنابراین کل فضای داخلی دقیقاً درون یک مکعب قرار می‌گیرد و فضای داخلی می‌تواند کره‌ای با همان قطر را در خود جای دهد. این ابعاد وقتی در واحدهای اندازه‌گیری روم باستان بیان می‌شوند، معنا بیشتری پیدا می‌کنند: گنبد به طول ۱۵۰ فوت رومی است. قطر پوسته ۳۰ فوت رومی است. ارتفاع درگاه ۴۰ فوت رومی است. پانتئون بزرگترین گنبد بتونی مسلح نشده جهان است. هنر و معماری ابتدای مسیحیت
بعدها معماران بیزانسی در شرق ابعاد عظیمی به این نقشه دادند. از نمونه‌های کلیساهایی با قسمت مرکزی می‌توان به کلیسای سانتا کنستانتسا در رم مربوط به اواخر سده چهارم میلادی اشاره کرد.در این دوره سطح دیوار ها را با مجموعه تصاویر مربوط به هم و متأثر از مجموعه نقاشی‌های یونانی-رومی تزئین می‌کردند که با توجه به مستندات موزائیک کاری جای نقاشی دیواری را گرفت. معماری دوران رومی اسکاتلند
معماری دوران رومی اسکاتلند دربرگیرندهٔ همهٔ ابنیه در مرزهای امروزی اسکاتلند است که از زمان ورود رومی‌ها به شمال بریتانیای کبیر (در قرن اول پیش از میلاد) تا خروجشان از این جزیره (در قرن پنجم میلادی) برپا شده‌اند. بطلمیوس در "جغرافیا" می‌نویسد که کلدونیا، در شمال استان رومی بریتانیا، مشتمل بر ۱۹ شهر بوده‌است، ولی از این دوران در اسکاتلند شواهدی مبنی بر وجود سکونت‌گاه‌های شهری نیست و این‌ها احتمالاً تپه‌قلعه بوده‌اند. روی‌هم‌رفته شواهدی از وجود بیش از هزار تپه‌قلعه در اسکاتلند مانده‌است که اکثرشان در جنوب خط کلاید-فورت (موسوم به کمربند مرکزی اسکاتلند، که دیوار آنتونین در طول آن کشیده شده بود) هستند و این‌گونه می‌نماید که اغلب در دوران رومی رها شده باشند. هم‌چنین شواهدی از خانه‌های چرخی شاخص و سوتره‌های کوچک هست. شیوه‌های معماری کلاسیک غربی
این شیوه‌ها به ترتیب میزان ظرافت و جزئیات حکاکی‌ها عبارتند از: توسکانی (رومی) و دوریسی (یونانی و رومی)؛ ایونی (یونانی و رومی)؛ کورینتی (یونانی و رومی) و شیوه آمیخته (رومی). البته تنها سه شیوه باستانی و اصیل معماری وجود دارند (دوریسی، ایونی و کورینتی) که توسط یونانیان اختراع شده‌اند. به این سه شیوه، رومی‌ها شیوه توسکانی، که مدل ساده شده شیوه دوریسی است و شیوه آمیخته را که در اصل شیوه کورینتی با تزئینات بیشتر است اضافه کردند. دژ
ورودی قلعه اغلب ضعیف‌ترین بخش از نظر دفاعی بود. برای غلبه بر این نقطه ضعف، اتاق دروازه ابداع شد تا افراد داخل قلعه بر جریان و رفت‌وآمد تسلط داشته باشند. در قلعه‌های گلی و چوبی، اتاق دروازه نخستین بخشی بود که با سنگ بازسازی می‌شد. جلوی دروازه یک نقطه کور به حساب می‌آمد. به منظور مقابله با این نقطه کور، در هر دو سوی دروازه، برج‌هایی به شیوه‌ای مشابه رومیان طراحی شد. اتاق دروازه شامل مجموعه‌ای از موانع تدافعی بود تا یک حمله مستقیم را دشوارتر کند. معمولاً در قلعه‌ها یک یا چند دروازه بالارو و چند پیکان‌درز وجود داشت که به سربازان اجازه می‌داد با دشمنان مقابله کنند. گذرگاه درون اتاق دروازه طولانی ساخته می‌شد تا زمان عبور مهاجمین و تحت حمله قرارگرفتن آن‌ها در مکانی محدود را بدون امکان پاسخگویی، افزایش دهد. تاریخ شهر و شهرنشینی
رومی‌ها، شهرهای خود را براساس دو محور، شکل می‌دادند: یکی، محور شمال به جنوب و دیگری، محور شرق به غرب که در نقطه تلاقی این دو محور، مرکز شهر، قرار می‌گرفت و میدان مرکزی شهر یا فوروم که تقلیدی از آگورا بود، ساخته می‌شد. شهر، دارای ساختمان‌های عمومی سیاسی، معابد و بازار بود و تأسیسات آن، به شهر یونانی، شباهت داشت: آمفی تئاترها، سیرک‌ها، ژیمنازیوم‌ها و استادیوم‌ها، از جمله این تأسیسات بودند. معماری اسلامی
تصور می‌شود که تالارهای مسقف ستوندار از تالارهای دوره ایران هخامنشی ("آپادانا") برداشت شده باشد. این طرح در اصل از معماری سبک-رومی بازیلیکا که دارای حیاطی با ستون‌های فراوان می‌باشد، برداشته شده‌است، که نمونه آن فروم تروجان در روم می‌باشد. خانه‌های رومی، توسعه یافته ساختمان‌های یونانی آگورا هستند. در معماری اسلامی، تالارهای مسقف ستوندار، ویژگی اصلی مسجدهای هیپواستایل محسوب می‌شوند. یکی از نمونه‌های اولیه مسجدهای هیپواستایل در اسلام، مسجد تاریخانه در ایران است، که مربوط به قرن هشتم میلادی است. تاریخچه علم مواد
چوب، استخوان، سنگ و خاک از جمله موادی بودند که پایه‌های امپراتوری روم را تشکیل دادند. رومی‌ها سنگ آهک پودری، خاکستر آتشفشانی که از کوه وزوویوس پیدا شده بود را با آب مخلوط می‌کردند تا خمیر سیمان درست کنند. فعل و انفعالات آتشفشانی با سنگدانه‌ها و جوش سنگ‌های حاوی مواد کریستالی، موادی را تولید می‌کند که متفاوت از سنگ نرم و رسوبی و سیلت است. با کشف خمیر سیمان، امکان ساخت سازه‌هایی به وسیلهٔ سنگ‌های نامنظم فراهم شد و فضاهای خالی را برای ایجاد یک ساختار محکم پر کرد. سیمان باهیدرات شدن استحکام بیشتری پیدا می‌کند و در نتیجه با گذشت زمان پیوند قوی‌تری ایجاد می‌کند. با سقوط امپراتوری روم غربی و ظهور بیزانس، این دانش در میان بیشتر مردم از بین رفت، به غیر از راهبان کاتولیک، که از معدود کسانی بودند که می‌توانستند لاتین ویترویوس را بخوانند و از خمیر بتن استفاده کنند. این یکی از دلایلی است که پانتئون بتنی رم می‌تواند به مدت ۱۸۵۰ سال دوام بیاورد. دیوار سبز
باغهای معلق افسانه‌ای بابل که شامل بام باغ های باشکوه و باغ های پلکانی بوده‌اند نخستین نمونه شناخته شده از بام ها و دیوارهای سبز می باشند که بین قرون 8 و 10 قبل از میلاد ساخته شده اند قدمت دیوار سبز متعلق به ۶۰۰ سال قبل از میلاد و باغ های معلق بابل است. رومی ها نیز درختان را بر بالای ساختمان های حکومتی از قبیل مقبره های آگوستوس و هادرین قرار میدادند. در طول دوره رنسانس نیز باغ های تراس مانند شیبدار و بام های سبز در شهر جنوا رایج بود. در دوران معاصر لوکوربوزیه اولین فرد در قرن ۲۱ بود که سقف سبز را استفاده کرد. رایت بام های سبز را در باغ میدوی شیکاگو، خانه ختمی درختی، خانه چینی، خانه آبشار، مسافرخانه نعل اسبی به کار می‌گیرد. در ایران نیز با توجه به پیشینه تاریخی استفاده از خشت و گل در معماری ایران پوشش خزه و گلسنگ و انواع گیاهان علفی روی بام بناهای مناطق مختلف کشور چون آذربایجان، گیلان و مازندران، بام های خانه های کوهستانی و روستاها استفاده شده است که نمونه بارز آن خانه های روستای ماسوله است که در آن بام خانه‌های پایین‌تر به عنوان حیاط خانه های بالایی عمل می کند بام سبز در کشورهای آسیای شرقی و آمریکای شمالی به عنوان عنصری جدید و در حال رشد پدیدار شده است. در زمان حاضر، واژه سبز به عنوان یک موضوع جالب، در کانون توجه معماران و شهرسازان معاصر قرار گرفته‌است. اما ساختمان سبز چیست؟ در آمریکا، اداره محیط زیست ساختمان سبز را این‌گونه تعریف می‌کند:فرایندی در جهت افزایش کیفیت ساختمان که در آن، ساختمان‌ها و مکان قرارگیری آن‌ها از آب، انرژی و مصالح استفاده می‌کنند و تأثیرات منفی ساختمان را روی سلامت انسان و محیط، از طریق مکان یابی بهتر، طراحی، ساخت، اجرا و نگهداری چرخه زندگی کامل یک ساختمان کاهش می‌دهند؛ بنابراین ساختمان سبز نه تنها به محیط زیست آسیب نمی‌رساند، بلکه به گونه مثبتی در اکوسیستم مشارکت می‌نماید و حتی ممکن است به درمان اثرات ناشی از منظرهای آسیب‌رسان کمک نماید. آتریوم
در معماری آتریوم (، کلمه لاتین که جمع آن ایتریا است) به فضای بزرگ و باز میان ساختمان گفته می‌شود. آتریوم یکی از بیشترین استفاده‌ها را در خانه‌های روم باستان به منظور تعبیه نور لازم و تهویه داخلی داشته‌است. آتریوم‌های امروزی که از اواخر قرن نوزدهم و بیستم گسترش پیدا کردند معمولاً دارای چندین طبقه ارتفاع و یک سقف شیشه‌ای با پنجره‌های بزرگ هستند که اغلب بلافاصله پس از ورودی اصلی قرار گرفته‌اند. آتریوم‌ها به دلیل دادن احساس باز بودن فضا و نور از محبوب‌ترین طرح‌ها شناخته می‌شوند. مهار آتش یکی از اصلی‌ترین چالش‌های طراحی آتریوم‌ها است زیرا طراحی ضعیف آن‌ها می‌تواند اجازه سرایت سریع آتش به طبقات بالایی را بدهد. بازیلیکا
کلمهٔ لاتین بازیلیکا (برگرفته از کلمه یونانی βασιλική στοά) در اصل به کاخ یا بزرگ‌تالار گفته می‌شود. اصل این کلمه در روم باستان نام ساختمانی بوده است که دادگاه ها و برخی دیگر موارد در آن برگزار می شده است. این ساختمان ها معمولا مربع شکل بودند، دارای دری در یک انتها، ستون های متعدد در طرفین، سکو و محراب در انتهای دیگر که رئیس و دیگر مقامات دادگاه در انجا می نشستند. کاخ های بازیلیکا در واقع در تمامی شهرهای روم باستان و معمولا در کنار ورزشگاه شهر واقع بود. اما بعدها بازیلیکا در کنار قصر بنا می‌شد و به قصر بازیلیکا خوانده می‌شد. با مسیحی شدن امپراتوری روم ساختمان های کلیساهای اصلی معمولا با همین طرح معماری بنا می‌شد که کم کم در تمام اروپا رواج یافت. لیمز بریتانیکوس
مرز امپراتوری روم در انگلیس بعضاً لیمز بریتانیکوس ("بریتانیا لیمس") توسط نویسندگان برای مرزها، از جمله استحکامات و خاکریز های دفاعی ، که برای محافظت از بریتانیای رومی ساخته شده اند، طراحی شده است (اصطلاح "Limes" عمدتاً و در اصل برای مرزهای رومی در استانهای آلمان استفاده می شد). این دفاع ها از سده های اول تا پنجم میلادی وجود داشته که از طریق قلمرو امروزی انگلیس، اسکاتلند و ولز عبور میکردند. مهندسی عمران
از ساخت هرم‌های مصری (۲۷۰۰–۲۵۰۰ پیش از میلاد) می‌توان به عنوان اولین نمونه از ساخت سازه‌های عظیم یاد کرد. از دیگر سازه‌های تاریخی عمرانی می‌توان به سامانهٔ مدیریت آب قنات در ایران باستان (با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال)، پارتنون در یونان باستان (۴۴۷–۴۳۸ پیش از میلاد)، جادهٔ آپیا در روم باستان (۳۱۲ پیش از میلاد) و دیوار بزرگ چین (۲۲۰ پیش از میلاد) اشاره کرد. معماری سلجوقی
بیشترین تعداد بناهای معماری سلجوقی در آناتولی است. سلجوقیان روم بناهایی سنگی به یادماندنی با طرحی کاملاً ساده، متناسب و هماهنگ، در اکثر موارد کاملاً ساده، اما با انبوهی از تزئینات دقیق در اطراف درها، بنا کردند. معماری یونان باستان
معبد رایج‌ترین و بهترین نوع شناخته شده معماری عمومی یونان است. معبد عملکرد یکسانی مانند کلیسای مدرن نداشت. زیرا منبر زیر آسمان باز در اراضی شهری یا در معبدی مقدس و قبل از معبد قرار می‌گرفت. معابد به عنوان ذخیره گنجینه‌های مربوط به آیین چند خدایی قرار می‌گرفت یا به عنوان مکان باستان بت‌ها بود ولی از زمان فیدیاس به یک کار هنری بزرگ تبدیل شد. سلجوقیان روم
هنر آناتولی به دو بخش تقسیم می‌شود که عبارت است از معماری و هنرهای صناعی. معماری سلجوقیان آناتولی به لحاظ ریخت‌شناسی بسیار پرمایه و غنی است. این معماری نه تنها بناهایی چون مساجد، مدارس و خانقاه‌ها را در بر می‌گیرد، بلکه شامل بیمارستان‌ها و برج‌های تدفینی و سایر آرامگاه‌ها (تربت، گنبد) نیز هست و همچنین باید از بناهای غیرمذهبی همچون کاخ‌ها، قلعه‌ها، تعمیرگاه‌های کشتی، کاروان‌سراها، پل‌ها حمام‌ها و حتی تأسیسات حرارتی نام برد. معماری سلجوقیان آناتولی تفاوت چشم‌گیری با معماری سلجوقیان ایران داشت، چون کاربست مواد مختلف ساختمانی باعث تحولی شگرف در زیبایی‌شناسی ساختمان‌ها شد. سنگ بادبُر جای آجر را گرفت و برای اندرونی‌ها از چوب‌کاری‌ها استفاده شد و بعدها سنگ مرمر هم برای رویه‌کاری دیوارها به کار رفت. از این‌ها گذشته، اقلیم و آب و هوای متفاوت این سرزمین باعث تغییراتی در صحن باز ساختمان‌های ایرانی در این منطقه شد؛ در اینجا حیاط به شکل بسته درآمد و با بام مسطحی پوشانده شد. سبک معماری هخامنشیان
از دوران قدیم در ساختمان های ایرانی از دو سبک معماری مختلف استفاده شده است. یکی از این دو سبک معماری ساختمان هایی با سقف چوبی (نظیر ابنیه سلطنتی پرسپولیس )که نقاط و مناطق پر درخت بنا شده است. سبک دوم عبارت از سبک بعد از اسلام در ایران است (ساختمان های گنبدی شکل)  در دوران ایران باستان اکثراً از سبک اول استفاده می شده است. در زمان کوروش کبیر (سیروس) در پایتخت جندین کاخ سلطنتی ساخته شد که در اکثر انها سبک معماری سقف های چوبی را می توان دید. بعد از پادشاهی کوروش کبیر و کمبوجیه کبیر پادشاهی به داریوش اول رسید. به دستور داریوش اول پایتخت از پاسارگاد به پرسپولیس انتقال یافت. (518قبل میلاد مسیح) در قصر های ساخته شده در زمان داریوش و خشایار و اردشیر از بقای بجا مانده می توان فهمید که یکی از اصول معماری هخامنشیان ساخت تالار های ستون دار بود این تالار ها دارای ستون هایی سنگی و سقف هایی چوبی بودند باتوه به ستون ها و سر ستون ها می توان به چیرگی استاد کاران هخامنشی در کار خود پی برد. جدا از قصر های هخامنشی که به طور کامل بیان گر نوع معماری هخامنشی هستند باید نگاهی به عبادت گاه های ان زمان انداخت اما چون آریایی ها دارای بارگاه و مکان عبادت خاصی در ان زمان نبودند کاری در این زمینه نمیتوان پیش برد. در مکان های زیر براحتی از نوع ساختار به سبک معماری هخامنشی پی برد: تالار آپادانای پرسپولیس ( ساختاری چهار گوش دارای ستون های متعدد سقفی چوبی در نزدیکی ورودی های تخت جمشید و خیابان سپاهان) تالار صد ستون یا تالار ارتش ( در ضلع شرقی تالار آپادانا واقع شده دارای سنگ نگاره هایی کنده کاری شده است. ساختاری با ستون های سنگی و سقف چوبی داشته بوده است.) رواق (معماری)
در معماری رواق یا ایوان ، یک توالی از طاق‌هایی مجاور یکدیگر است که هر طاق را ستونی یا ردیفی از ستون‌ها یا پایه‌ها پشتیبانی می‌کند. رواق‌های بیرونی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در مسیر عبور و مرور سرپناهی را برای عابران پیاده فراهم می‌کنند. مسیر پیاده‌روی ممکن است ردیف‌هایی از فروشگاه‌های کوچک و بزرگ باشد. در یک رواق ممکن است مسیر پیاده‌روی در هر دو طرف آن قوس‌هایی وجود داشته باشد. گزینهٔ دیگر، طاق‌نماهای کور بر روی یک دیوار مستحکم قرار می‌گیرند. طاق‌نمای کور از ویژگی‌های معماری رومانسک است که بر معماری گوتیک تأثیر گذار بوده‌است. در سنت معماری گوتیک، "رواق" را می‌توان در داخل محوطه، در پایین‌ترین قسمت دیوارهٔ شبستان، از تری‌فوریوم و شکاف در کلیسای جامع، یا در قسمت بیرونی، که معمولاً بخشی از آن هستند، پشتیبانی کرد. از راهروهایی که حیاط و ورودی‌های طاق قوسی را احاطه کرده‌اند. روم باستان
رومیان ثروتمند در خانه‌های بزرگ و وسیع شهری زندگی می‌کردند. درشهر پمپی به این خانه‌ها (ویلا) می‌گفتند. از بیرون جلوه این خانه‌ها زیاد چشمگیر نبود. زیرا تنها تعداد محدودی درب و پنجره کوچک نرده‌ای داشتند که مانع ورود دزدان می‌شد. گچ‌بری
شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهند که تاریخ ساخت گچ به پیش از ساختن خشت و پخت آن به صورت آجر می‌رسد. در قدیمی‌ترین بنای دنیا، یعنی اهرام ثلاثه مصر که قدمتی چهار هزار و پانصد ساله دارد، از گچ به عنوان ماده چسبنده مقاوم بعد از ازاره در بین سنگ‌ها و جهت کلاف‌سازی آن‌ها استفاده شده‌است. یکی از کاربردهای ویژه گچ، اندود کردن دیوارها و سطوح داخلی ساختمان‌ها است و هنر گچبری، این آراستگی را به حد کمال و دلنوازی می‌رساند. به کار بردن تزئینات گچی در تزیین دیوارها، روش معمول در شهرهای ایران و عراق بوده‌است. اولین مردمی که در ایران به این کار دست زدند هخامنشیان و سپس ساسانیان بودند و اعراب در جریان فتوحات خویش، این هنر را از آن‌ها فرا گرفتند. هنرمندان دوره اموی به‌طور وسیعی کاخ‌ها را با گچبری منقوش برجسته تزئین می‌نمودند. نمونه بسیاری از این گچبری‌ها در کاخ‌های «خربة المفجر»، «الحیر الغربی» و «المنیه» به کار برده شده‌است که گچبری‌های کاخ المنیه به واسطه دربرداشتن عناصر آدمی و حیوانی در کنار تزئینات هندسی و گیاهی، اهمیت بیشتری دارد. روش تزیینات گچی روی دیوارها، پس از به‌کارگیری خشت در بناها گسترش پیدا کرد و این روش در کاخ‌های شهر سامرا رواج یافت. پایین دیوارها با ازاره گچی به ارتفاع حدود ۱۰۰ سانتی‌متر پوشانده می‌شد. این گونه تزیینات در دو قصر جوسق و بلکوارا به کار رفته‌است. مجموعه تزیینات کاخ‌های سامرا در مرحله اول طبیعی هستند اما در دوره بعد عناصر تزیینی از طبیعت فاصله می‌گیرند. در سومین مرحله، زمینه تزیینات عمق چشمگیری می‌یابد که بهترین نمونه‌های آن در کاخ بلکوارا به چشم می‌خورد. در این دوره، ابتکار پوشش سطح آن چنان کامل گردید که تقریباً تمام زمینه را می‌پوشاند و این امر که برای نخستین بار در هنر اسلامی رواج یافت، اوج ترقی روش‌های تزیینی به‌شمار می‌رود و پس از آن در دنیای اسلام منتشر شد و از مهم‌ترین ارکان هنر اسلامی گردید. روش تزیینات گچی روی دیوارها از طریق حکومت طولونی از عراق به مصر انتقال یافت و نمونه‌هایی از آن در جامع طولون روی سطح داخلی و اطراف طاق‌ها و دور پنجره‌ها به کار برده شد. هنرمندان دوره فاطمی، همچنان تحت تأثیر تزیینات هنر ساسانی (هنر رایج در دوره عباسی) بودند. تزیینات نقاشی گچی موجود در رواق قبله جامع الازهر از عناصر گیاهی که از روش تزیینات طولونی و عباسی اقتباس گردیده، تشکیل یافته‌است ولی اختلاف در طریقه استفاده از آنهاست. همچنین نمونه‌های زیبایی از خط کوفی مشجر در کتیبه موجود زیر سقف یافت می‌شود. در دوره فاطمی اهمیت تزیینات خطی افزایش یافت و به‌کارگیری خط کوفی مشجر روی زمینه‌های برگدار اشکال گیاهی انتشار یافت. در دوره ایلخانی، هنر گچبری به سرحد کمال مطلوب رسید. به وجود آمدن محراب‌های گسترده با انواع خطوط به ویژه گونه‌های مختلف کوفی، به‌کارگیری انواع گره هندسی با نقوش اسلیمی طوماری و اسلیمی ماری در لا به لای کتیبه و اسپرهای خط با گل و برگ‌های پهن و نیز گودی و برجستگی نقوش، موجب تحولی عظیم و خلق شاهکارهای عظیم گچ بری در این دوران شد. تزیینات گچی معمول در دوره سلجوقی، در عصر ایلخانی به تدریج رو به دگرگونی رفت و پر بودن و شلوغی تزیینات تبدیل به ویژگی گچبری این دوران شد. از زیباترین نمونه این گونه تزیینات شلوغ، نقوش به کار رفته در مسجد حیدریه قزوین، جامع ورامین و محراب مسجد ارومیه را می‌توان نام برد. روش‌های متنوع کنده کاری روی گچ و شلوغی عناصر تزیینی مختلف، در قرن هشتم جایگاهی خاص یافت. بهترین نمونه بیانگر این تحول، محراب اولجایتو در مسجد جامع اصفهان است که تاریخ ساخت آن ۷۱۰ ه‍.ق است. در دوره ممالیک بحری، روش تزیین دیوارها با نوارهای گچی منقوش به عناصر نوشتنی، روی زمینه تزیینات گیاهی رایج گردید که نمونه آن در بالای پنجره مسجد «الظاهر بیبرس» مشاهده می‌شود. زیباترین نمونه‌های گچی مملوکی، در پنجره‌های گچی مشبک موجود در جامع دیده می‌شود که با اشکال هندسی همراه با شیشه‌های رنگین تزیین شده‌است. این پنجره‌ها را حاشیه‌هایی مزین به عناصر برگ و شاخه و نوشته‌های کوفی دربر گرفته‌است. دوره تیموری، عصر به وجود آمدن رسمی بندی و کار بندی‌هایی از قالب‌های گچی مقرنس و قطار بندی‌های گچی ارزشمند است. به‌طور کلی، در هنر گچ بری این دوران انواع خطوط کوفی مشجر، مزهر، معقد و مشبک و نیز خط‌های محقق، نسخ، ثلث، رقاع، تعلیق و نستعلیق و به خصوص از خط معقلی، استفاده فراوان شده‌است. از آثار فراوان این دوره می‌توان به مقرنس بندی‌های گچی ارزشمند سردرِ مسجد میدان کاشان، قطار بندی‌های گچی مدرسه خرگرد در خواف و خطوط گچ بری شده در بقعه شیخ احمد جامی در تربت جام را نام برد. در دورهٔ صفوی، هنر گچ‌بری وارد روش‌های خاصی می‌شود؛ به‌طوری‌که زیباترین مقرنس‌بندی‌های گچی با عناصر گوناگون به‌خصوص مقرنس‌های طاس و نیم‌طاس همراه با نقوش گل و گیاه با انواع تیغه‌های گچی دالبُری، زینت‌بخش کاخ‌های شاهی شده‌است. در این میان می‌توان به پدیده‌های ارزشمند مقرنس قطار و کاربندی‌ها و یزدی‌بندی‌های گچی بسیار شگرف کاخ هشت بهشت، سردر بازار قیصریهٔ اصفهان و به‌خصوص دالبُرهای تیغه منقوش از ظروف گوناگون همچون تُنگ و سبو و مقرنسبندی‌های طاسه‌دار گچی در تالارهای شاه‌نشین و موسیقی کاخ عالی‌قاپو و نیز خط گچ‌بری ثلث بسیار ارزشمند در صفهٔ درویش مسجد جامع همین شهر را یاد داشت. قرون وسطی
ساخت کلیسای جامع و قلعه‌ها و پیشرفت فناوری‌های ساختمانی منجر به توسعه ساختمانهای سنگی بزرگ گردید. ساختمان‌های کمکی نیز شامل سالن‌های اجتماع شهرها، خانه‌ها، پل‌ها و انبارهای کلیسا بودند. کشتی سازی با استفاده از روش دنده و تخته بهبود یافت و به جای سیستم رومی قدیمی که مرگ و میر کارگران را بهمراه داشت بکار گرفته شد. از پیشرفت‌های دیگر کشتی‌ها، استفاده از بادبان سه‌گوش و سکان بود که هر دوی آنها سرعت حمل و نقل کشتی‌ها را افزایش دادند. فرهنگ روم باستان
فرهنگ روم باستان () در حدود ۱۲۰۰ از تاریخ تمدن روم باستان وجود داشت. این عبارت به فرهنگ جمهوری روم، امپراتوری روم اشاره می‌کند که در اوج خود از اسکاتلند و مراکش تا فرات وسعت داشت. زندگی در روم باستان در اطراف شهر روم که بروی هفت تپه بنا نهاد شده بود و بنایی همچون کولوسئوم، فروم تروجان و … معنا پیدا می‌کرد و در جریان بود. همچنین شهر تعدادی تئاتر، ژیمناسیا و تعداد میکده، حمام رومی و روسپی‌خانه در خود جای داده بود. تاریخ معماری روم باستان
این آمفی تئاتر یک بیضی بزرگ به ابعاد ۱۶۵×۱۹۰ متر است و صندلی‌های سنگی بر روی تاق‌های آهنگ ساخته شده‌اند. گنجایش آمفی تئاتر۵۰۰۰۰ نفر بود ولی در مدت چند دقیقه آمفی تئاتر از حضور آنها تهی می‌شد. ردیف صندلی‌ها به وسیلهٔ راهروها ی افقی به چهار بخش وابسته به چهار طبقهٔ اجتماعی تقسیم می‌شد. دو ردیف پایین به درباریان و نجیب‌زادگان. جایگاه امپراتوری در یکی از گوشه‌های سن و ورودی گلادیاتورها در گوشهٔ دیگر آن قرار داشت. ابعاد سن نمایش ۵۴×۸۸ متر بود و در زیر آن شمار فراوانی اتاق، انبار، فضای نگهداری جانوران و اتاقهای تعویض لباس قرار داشت. سازه‌ای سبک از جنس پارچه که به آن ولاریوم می‌گفتند، هنگام ظهر برای پیشگیری از تابش آفتاب بر فراز کلوسئوم برافراشته می‌شد. کلوسئوم ۴۸ متر ارتفاع دارد و متشکل از چهار طبقه است: طبقه همکف شیوهٔ دوریک، طبقه یکم ایونیک، طبقهٔ دوم کرنتی و طبقهٔ سوم سبک رومی است. تاریخ معماری روم باستان
فورم فضای مرکزی شهر رومی است که در برگیرنده بناهای مهم شهری و جریان زندگی سیاس، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی و اقتصادی شهروندان می‌باشد. نمادهای شهری مانند ستون تراژان به بلندی ۳۸ متر در همین محدوده قرار دارد. فورم‌ها سه مرحله متمایز را تجربه نمودند: نخست فورم‌های ارگانیک، سپس فورم‌های از پیش اندیشیده شده و از پیش طراحی شده و سر انجام فورم‌های سلطنتی که در زمین‌های جدید و با استفاده از طراحی یونانی‌ها (هیپوداموس) بهره جستند. مهم‌ترین مرکز اجتماعات رومی‌ها بوده و در شهرهای ورم و پومپئی بوده فورم (میدان مرکزی مستطیل شکل)