کدام شرکتی بزرگترین و مجهزترین هواپیمای مسافربری را ساخته است؟
بوئینگ ۷۳۷ مکس
شرکت هواپیماسازی بوئینگ آمریکا در ژوئن ۲۰۱۷ در نمایشگاه هوایی پاریس از آخرین مدل جت مسافربری خود از خانواده ۷۳۷ با نام مکس ده (Boeing 737 MAX 10) پرده‌برداری کرد. مدل MAX 10 بزرگ‌ترین و از به‌روزترین هواپیماهای سری ۷۳۷ بوئینگ است که با ایرباس A320 رقابت خواهد کرد. این مدل در گروه هواپیماهای تک‌راهرو قرار گرفته و ظرفیت جابجایی مسافر آن ۲۳۰ نفر اعلام شده‌است. شرکت تولیدکننده آن مدعی است که هزینه به‌کاربردن این هواپیما ۵ درصد پایین‌تر از هواپیمای ایرباس A321 نئو است. مراسم رونمایی از هواپیمای 737 MAX10 شرکت بوئینگ در آذر ۱۳۹۸ و در واحد این شرکت در واشینگتن بود. در این مراسم که هزاران نفر از کارمندان بوئینگ حضور داشتند بزرگترین نسخه از سری هواپیماهای 737MAX پیش از کنترل سامانه‌ها و بررسی موتور رونمایی شد. گزارش شده است که شرکت بویینگ برای کنترل هزینه‌های تولید MAX10 نسخه بزرگتر از مدل پیشین را تولید کرده است و بسیاری از ویژگی‌های آن مانند بال‌ها موتور CFM Leap1B نیز یکسان هستند البته ابزار فرود هواپیمای MAX10 (مانند چرخ‌ها و غیره) تازه هستند. این هواپیما ظرفیت جابجایی ۱۸۸ تا ۲۰۴ مسافر را دارد. اما با توجه به طول ۴۳٫۸ متری آن، می‌تواند تا ۲۳۰ مسافر را جابجا کند. هواپیمایMAX10 در حقیقت نسخه بزرگتر 737MAX9 است که طراحی آن با ایرباس ای۳۲۱نئو (A321neo) رقابت می کند. 737MAX10 بین هر سوختگیری می‌تواند مسافت ۶۱۱۰ کیلومتر را طی کند و در سال ۲۰۲۰ میلادی برای نخستین بار پرواز می‌کند. ایرباس
جدیدترین هواپیمای ایرباس مدل ایرباس ای۳۸۰ است که با ۲ طبقهٔ کامل، ۴ موتور و ظرفیت بیش از ۸۵۰ مسافر، بزرگترین هواپیمای مسافربری در جهان می‌باشد. هواپیمای ای۳۸۰ از اکتبر ۲۰۰۷ رسماً سرویس تجاری خود را با پرواز در شرکت هواپیمایی سنگاپور آغاز کرده‌است. مدل «باری» این هواپیما یعنی ای۳۸۰–۸۰۰اف دومین هواپیمای بزرگ باری جهان، پس از هواپیمای آنتونوف-۲۲۵ می‌باشد. تولید آن متوقف شد. ایرباس ای۳۸۰
ایرباس ای۳۸۰، هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر، چهار موتوره و دو طبقه است که توسط شرکت ایرباس طراحی و ساخته شده‌است. این هواپیما هم اکنون بزرگ ترین هواپیمای مسافربری در جهان به حساب می آید . ایرباس ای۳۸۰
در سال ۲۰۲۱ (میلادی) شرکت ایرباس ساخت بزرگ‌ترین هواپیمای جهان را به دلیل فروش کمتر از انتظار، متوقف کرد.
خودروی هوایی دو نیرو ایرلندر ۱۰
خودروی هوایی دو نیرو اچ‌ای‌وی ۳۰۴ ایرلندر ۱۰ () یک کشتی هوایی دو نیرو بریتانیایی است که به دست کارخانه هیبرید ایر ویکل ساخته شده است. این کشتی هوایی که با بال کمکی و دم‌های روی بدنه تجهیز شده با استفاده از آیرودینامیک و آیرواستاتیک پرواز می‌کند. ایرلندر ۱۰ بزرگترین وسیله نقلیه هوایی در جهان به شمار می‌رود. فوکر ۱۰۰
فوکر ۱۰۰ یک هواپیمای مسافربری ساخت شرکت فوکر در کشور هلند است. این هواپیما از سال ۱۹۸۸ روانه بازار شد. این هواپیماها از روی مدل قدیمی‌تر فوکر اف ۲۸ ساخته شدند. در آغاز این هواپیما توانست بازار هواپیماهای مسافربر کوچک را تسخیر کند اما با ورود بوئینگ ۷۳۷ و ایرباس آ-۳۱۸ و ایرباس آ-۳۱۹ به این بازار نتوانست به رقابت ادامه دهد و از سال ۱۹۹۷ دیگر ساخته نمی‌شود. در مجموع ۲۸۳ فروند از این هواپیما ساخته شد. ایران ایر با داشتن ۱۶ فروند فوکر ۱۰۰ و آسمان با داشتن ۲۰ فروند یکی از بزرگترین اپراتورهای این هواپیما هستند. بعد از اعمال تحریم‌ها این هواپیماها، بیشترین تعداد هواگردهای زمین‌گیرشده در ایران را به موجب کمبود قطعات یدکی، شامل شد و انگلستان از ارائه سرویس به این هواپیماها، خودداری کرد. بزرگترین شرکت‌های هواپیمایی
چندین فاکتور برای مشخص نمودن بزرگترین شرکت‌های هواپیمایی جهان، وجود دارد، که استانداردترین آنها؛ تعداد انتقال مسافر (تعداد مسافران در طول یک سال مالی)، میزان درآمد (درآمد سالیانه)، اندازه ناوگان (شمار هواپیماها)، میزان بار جابجا شده (وزن بارها) و تعداد مقصدها (مقصد: پروازهای مستقیم روزانه از فرودگاه خانگی) می‌باشند. ویکرز وی‌سی۱۰
ویکرز وی‌سی۱۰ یک هواپیمای جت بریتانیایی با برد متوسط می‌باشد که توسط شرکت ویکرز-آرمسترانگز طراحی و ساخته شده‌است و اولین بار در سال ۱۹۶۲ در ساری (انگلستان) به پرواز درآمد. این هواپیمای مسافربری برای پرواز در فواصل دور طراحی شده بود. عملکرد VC10 طوری بود که سریعترین عبور از روی اقیانوس اطلس توسط یک هواپیمای جت را به دست آورد، رکوردی که تا کنون برای هواپیمای زیر صوتی به طول انجامید ۵ ساعت و ۱ دقیقه است. تنهای هواپیمای زبر صوت کنکورد از آن سریعتر است. VC10 را اغلب با هواپیمای ساخت شوروی ایلیوشین ایل-۶۲ که از آن بزرگتر است مقایسه می‌کنند که هر دو نوع آن تنها هواپیمای مسافربری هستند که از چهار ردیف موتور عقب استفاده می‌کند. هواپیمای کوچک جت تجاری لاکهید جت‌استار نیز این نوع آرایش موتور را دارد. ایرآسیا
در تاریخ ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱ اعلام شد که ایرآسیا سفارش خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای ایرباس A320neo را به کمپانی ایرباس داده‌است؛ بزرگ‌ترین سفارشی که تا آن روز یک شرکت هواپیمایی داده. تاریخ شرکت بوئینگ
اخیراً شرکت بوئینگ برای معرفی هواپیمای جدیدی طرح‌ریزی می‌کند «هواپیمای رؤیایی» ۷۸۷و چهار هواپیمای مختلف دیگر با حوزه پرواز فوق‌العاده زیاد که بوئینگ 777–200 DLR و 737-900ER، 737-700ER و۷۴۷–۸ هستند. هواپیمای ۷۸۷ در اول توسط طراح 7E7 توسعه یافته بود. هواپیمای بوئینگ 777-200LR طولانی‌ترین حوزه پرواز هواپیماهای تجاری را داشت و اولین هواپیمایی بود که توانست نصف فضای اطراف کره زمین را در یکبار با محموله‌ای که هزینه آن پرداخت شده بود، پرواز کرد و رکورد طولانی‌ترین پرواز هواپیماهای تجاری را با طی مسافت ۲۱۶۰۱ کیلومتر کسب کرد. هواپیمای 777-200LR تستهای پرواز را تکمیل کرده و مدارک و مجوزهای لازم را با فروش اولین هواپیما از این نوع را به خطوط هوایی بین‌المللی پاکستان ،(PIA) در سال ۲۰۰۰ اخذ کرد. هواپیمای مدل 737-900ER بر طبق مدل 737-900X که نوع توسعه یافته ۷۳۷–۹۰۰ بود ساخته شده‌است. مدل اخیر ۷۳۷–۹۰۰ حوزه پرواز محدود تر و ظرفیت محدود تری داشت بطوریکه آن نمی‌توانست در وضعیت و شرایط جوی ناگوار و مه پرواز کند و همچنین ویژگی ثابت کلاس درجه دو را داشت. هواپیمای 737-900ER حوزه پرواز هواپیمای 737-900ER به حوزه پرواز مشابه ۷۳۷–۸۰۰ که قابلیت پرواز با مسافرین بیشتر بعلاوه دو درب خروجی اضطراری اضافی را داشت، ارائه می‌کرد. هواپیمایی قطر
هواپیمایی قطر برای جابجایی بار، سه فروند بوئینگ ۷۷۷ سفارش داد که نخستین آن‌ها در ۲۴ مه ۲۰۱۰ تحویل داده شد. شرکت باربری در ۱۸ اوت ۲۰۱۰ افتتاح شد و نخستین پرواز خود را با یک بوئینگ ۷۷۷ از دوحه به شیکاگو که در آمستردام یک توقف داشت، انجام داد. این شرکت توانایی سرویس دادن به ۷۵۰٬۰۰۰ تن بار در سال توسط فاز اول توسعه آن را دارد. از بوئینگ ۷۷۷ معمولاً در مسیر آسیای دور و اروپا استفاده می‌شود. در بقیه مسیرها از هواپیماهای ایرباس استفاده می‌شود. بوئینگ ۷۴۷–۸
بوئینگ ۷۴۷–۸ سومین نسل از هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ می‌باشد، که طراحی بال‌های آن تغییر کرده، همچنین طول بدنه آن نیز از مدل استاندارد ۷۴۷ بزرگتر می‌باشد. بوئینگ ۷۴۷–۸ بزرگترین هواپیمای تجاری است که هم‌اکنون در ایالات متحده ساخته می‌شود، همچنین درازترین هواپیمای مسافربری جهان می‌باشد. مدل ۷۴۷–۸ در دو کلاس ساخته می‌شود، که شامل بوئینگ ۷۴۷–۸ اینترکانتیننتال (به‌اختصار: ۷۴۷–۸آی) و بوئینگ ۷۴۷–۸ باری (به‌اختصار: ۷۴۷–۸اف) می‌باشد. تورنتون توماستی
شرکت تورنتون توماستی تاکنون شمار زیادی از بلندترین سازه‌ها و ساختمان‌های جهان را طراحی کرده، که برای نمونه می‌توان به: برج‌های دوقلوی پتروناس، برج المملکه جده (بلندترین سازه جهان)، تایپه ۱۰۱، برج شانگهای، ساختمان کرایسلر، برج بلومبرگ، برج مکزیس، برج میدان تایمز و امریکن ایرلاینز آرینا، همچنین ورزشگاه ای‌تی‌اندتی پارک، ورزشگاه سلجر فیلد، ورزشگاه پتکو پارک، ورزشگاه اسپورتینگ پارک و موزه هنرهای معاصر فورت وورث و ورزشگاه بصره اشاره نمود. شانشی وای-۸
شانشی وای-۸ یا یونشوجی-۸ (Shaanxi Y-8 یا Yunshuji-8) یک هواپیمای ترابری با برد متوسط است که توسط شرکت هواپیماسازی شانشی در چین بر اساس آنتونوف ای‌ان-۱۲ شوروی ساخته شده‌است. این هواپیما به یکی از محبوب‌ترین هواپیماهای حمل و نقل/ترابری نظامی و غیرنظامی چین تبدیل شده‌است که انواع مختلفی از آن تولید و صادر شده‌است. هرچند آنتونوف-۱۲ دیگر در اوکراین ساخته نمی‌شود، وای-۸ چینی به ارتقا و تولید ادامه می‌دهد. تا سال ۲۰۱۰ حدود ۱۶۹ فروند هواپیمای وای-۸ ساخته شده‌است. ایرباس ای۳۱۸
ایرباس ای۳۱۸ (Airbus A318) یک هواپیمای مسافربری ساخته شرکت ایرباس است. ساخت ایرباس آ-۳۱۸ از سال ۱۹۹۸ آغاز شد و نخستین بار در ۲۵ دی ۱۳۸۰ (۱۵ ژانویه ۲۰۰۲) به پرواز در آمد. نخستین نمونه تجاری آن در ژوئیه سال بعد به خدمت شرکت هواپیمایی فرانتیر در آمد. این هواپیما گونه کوچکتری از هواپیماهای ایرباس آ-۳۱۹ است و کوچکترین هواپیما از گروه هواپیماهای ایرباس آ-۳۲۰ به حساب می‌آید. این هواپیما با نام «مینی ایرباس» و «بیبی باس» (baby bus) نیز شناخته می‌شود.. ایرباس ای۳۵۰ ایکس‌دابلیوبی
ایرباس ای۳۵۰ ایکس‌دابلیوبی یک هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر و دو موتوره است که توسط شرکت ایرباس ساخته شده‌است کاربرد اصلی این هواپیما جا به جایی تعداد زیادی مسافر در مسافت‌های بسیار طولانی است. بوئینگ
در طول دهه‌های گذشته همواره تمرکز اصلی این شرکت بر تولید هواپیماهای مسافربری معطوف بوده است. شرکت بوئینگ در سال ۱۹۹۷ با خریداری شرکت مک‌دانل داگلاس به بزرگترین شرکت هوافضای جهان تبدیل شد. این شرکت دومین شرکت صنایع دفاعی جهان پس از لاکهید مارتین می‌باشد، همچنین بزرگترین صادرکننده کالا و خدمات در ایالات متحده محسوب می‌شود. هواپیمایی باری
برخی شرکت‌های هواپیمایی باری بزرگ، بیشتر به هواپیماهای تازه و نو برای حمل هوایی بار گرایش دارند؛ اما بیشتر شرکت‌های هواپیمایی باری، از هواپیماهای قدیمی‌تری چون بوئینگ ۷۰۷، بوئینگ ۷۲۷، داگلاس دی‌سی-۸، مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰، مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱، بوئینگ ۷۴۷ و ایلیوشین آی‌ال-۷۶ استفاده می‌کنند. مثالی از هواپیماهای قدیمی مورد استفاده، هواپیمای شصت سالهٔ داگلاس دی‌سی-۳ است که هنوز هم در پهنه جهان، کالا حمل می‌کند (به خوبی مسافر). هواپیماهای کوتا برد توربوپراپی مانند آنتونوف-۱۲، آنتونوف-۲۶، فوکر اف۲۷ فرندشیپ و بی‌ای‌ئی ای‌تی‌پی، هم‌اکنون در حال سپری کردن مراحل تغییر در آرایش داخلی خود هستند تا بتوانند استانداردهای باربری هوایی دریافت کنند و بدین‌وسیله عمر کاری آن‌ها افزایش می‌یابد. بوئینگ ۷۷۷
شرکت‌های هواپیمایی مانند جت ایرویز و دلتا نیز نسبت به خرید این نوع ابراز علاقه کرده‌اند. پیش‌بینی می‌شود شرکت‌های هواپیمایی فعال در مسیر کانگورو چون بریتیش ایرویز و کوانتاس نیز به جمع خریداران این هواپیمای دوربرد بپیوندند. گفته می‌شود کوانتاس قصد دارد با استفاده از ۷۷۷–۲۰۰ ال آر پروازهای بدون توقف خود را به فرودگاه فورت ورث دالاس مرکز فعالیت آمریکن ایرلاینز بزرگ‌ترین هواپیمایی جهان گسترش دهد. شرکت سنگاپور ایرلاینز بزرگ‌ترین ارائه دهنده خدمات هوایی دوربرد جهان با ایرباس ای ۳۴۰–۵۰۰ نیز اعلام کرده در حال بررسی خرید این هواپیماست. بوئینگ
بوئینگ نخستین و بزرگترین شرکت هواپیمایی جهان در ساخت هواپیماهای تجاری و دومین شرکت بزرگ در ساخت سامانه‌های دفاعی جهان است. حوزه فعالیت بوئینگ محدوده گسترده‌ای از سامانه‌ها، محصولات و خدمات فضایی و تجهیزات دفاعی را در زمینه طراحی، تولید و پشتیبانی هواپیماهای تجاری، جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها، موشک‌ها، فضاپیماها، ماهواره‌ها، جنگ‌افزارها و فناوری‌های مختلف نظامی و دفاعی در برمی‌گیرد. ایرباس ای۳۸۰
بالاترین سرعت عملیاتی هواپیمای ایرباس ای۳۸۰ حدود ۱٫۰۶۲ کیلومتر بر ساعت (۵۷۳ گره) و برد آن هشت هزار مایل دریایی یا پانزده هزار کیلومتر با بیشترین تعداد مسافر است. زمان بارگیری کامل در فرودگاه یا پایانه هوایی مرکزی شامل پیاده کردن مسافران، تمیز کردن محیط داخلی هواپیما، سرویس‌های دیگر، و سوار کردن مسافران برای پرواز بعدی دستکم ۹۰ دقیقه به طول می‌انجامد. در سال ۲۰۲۱ (میلادی) شرکت ایرباس ساخت بزرگ‌ترین هواپیمای جهان را به دلیل فروش کمتر از انتظار، متوقف کرد.البته یکی دیگر از دلایل توقف ساخت این هواپیما بلااستفاده بودنش است.آخرین مشتری این هواپیما،هواپیمایی امارات بود. هواپیمایی خاورمیانه
ام‌ای‌آ در آغاز قرن بیست و یکم برای ادامه روند رو به رشد خود تعدادی هواپیمای مدرن ایرباس ای ۳۲۱–۲۰۰ و همین‌طور ایرباس ای ۳۳۰–۲۰۰ خریداری کرد .(هواپیماهای ای ۳۳۰ جایگزین ایرباس‌های ای۳۱۰ شدند) ساختار سازمانی شرکت در سال ۲۰۰۱ به‌طور کامل نوسازی شد. در حال حاضر ۹۹٫۳۷٪ سهام آن در اختیار بانک مرکزی لبنان است و ۲۳۱۰ نفر را در استخدام خود دارد. ام‌ای‌آ شرکت‌های زیر را به‌طور کامل در مالکیت خود دارد: این شرکت انجام کلیه امور خدماتی را در فرودگاه رفیق حریری بیروت از تمیز کردن ترمینال‌ها تا آماده ساختن باندهای پرواز برعهده دارد. ارائه خدمات به بیش از ۸۰٪ مسافران فرودگاه رفیق حریری بیروت را برعهده دارد. تنها واحد آماده پرواز کردن هواپیماها در لبنان است. این شرکت در آماده کردن هواپیماهای ایرباس تخصص داشته و مجوز لازم برای نگهداری هواپیماهای با شناسه اروپایی را داراست. از مهم‌ترین مشتری‌های این شرکت می‌توان به هواپیمایی قبرس اشاره کرد. فرودگاه مموث یوسمیتی
فرودگاه مموث یوسمیتی یک فرودگاه همگانی با کد یاتا MMH است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۲۱۳۴ متر است. این فرودگاه در شهر ماموت لیکس، کالیفرنیا کشور ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در ارتفاع ۲۱۷۳ متری از سطح دریا واقع شده است. Alaska Airlines service اجرا توسط Horizon Air is flown with the Bombardier Q400 propjet which is the largest and fastest member of the de Havilland Canada DHC-8 Dash 8 family of regional turboprop aircraft. JetSuiteX has announced it will operate an امبرائر ئی‌آرجی ۱۳۵/۱۴۰/۱۴۵ regional jet on its new seasonal service. United Express seasonal service اجرا توسط اسکای‌وست is flown with the بمباردیه سی‌آرجی ۷۰۰/۹۰۰ regional jet.Six previous seasonal flights, three with Alaska Airlines اجرا توسط Horizon Air and two with United Express اجرا توسط SkyWest Airlines have been discontinued or realigned to a new carrier. امریکن ایرلاینز گروپ
امریکن ایرلاینز گروپ شرکت هلدینگ هواپیمایی آمریکایی است، که به‌عنوان بزرگترین شرکت هواپیمایی جهان شناخته می‌شود و مالکیت چندین شرکت هواپیمایی، مانند؛ امریکن ایرلاینز، انووی ایر، یو اس ایرویز و پیدمونت ایرلاینز را در اختیار دارد. ایرکوت ام‌سی-۲۱
ایرکوت ام‌سی-۲۱ یک هواپیمای مسافربری باریک‌پیکر ساخت شرکت ایرکوت یکی از زیرمجموعه‌های یونایتد ایرکرفت کورپوریشن در کشور روسیه است. طراحی این هواپیمای مسافربری در سال ۲۰۰۶ میلادی آغاز شد و تا سال ۲۰۱۱ ادامه پیدا کرد ولی در سال ۲۰۱۱ متوقف شد. پس از یک سال تأخیر، برنامه‌ای برای توسعهٔ این هواپیما از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ چیده شد. ام‌سی-۲۱ مدل ۳۰۰ در سال ۲۰۱۷ نخستین پرواز خود را انجام داد. بدنهٔ این هواپیما از جنس فیبر کربن پلیمری ساخته شده‌است و می‌تواند از دو موتور آمریکایی پی‌دابلیو۱۰۰۰جی یا دو موتور روسی پی‌دی-۱۴ بهره ببرد. ام‌سی-۲۱ مدل ۳۰۰ ظرفیت ۱۳۲ تا ۱۶۳ نفر را دارد که در دو کلاس ارائه می‌شود. همچنین کلاس دیگری با گنجایش ۱۶۵ تا ۲۱۱ مسافر موجود است. برد ام‌سی- ۲۱ مدل ۳۰۰ برابر با ۶۰۰۰ تا ۶۴۰۰ کیلومتر است و همچنین یک مدل کوتاه‌تر با نام ام‌سی-۲۱ مدل ۲۰۰ نیز وجود دارد که گنجایش مسافران کمتری دارد. تا سال ۲۰۱۸ میلادی، ۱۷۵ سفارش قطعی و ۱۵۰ تمایل برای خرید این هواپیما ارائه شده‌است. خط تولید این هواپیما توان تولید ۲۰ فروند در سال را داراست. سوخو در پی آن است که سرعت خط تولید را به ۷۲ فروند در سال برساند ولی این روند به دلیل تحریم‌های آمریکا مربوط به موتور آمریکایی به تعویق افتاده‌است. تحویل هواپیماها به همهٔ مشتریان از سال ۲۰۲۱ میلادی آغاز خواهد شد. شرکت صنایع هواپیماسازی ایران
از توانمندی‌های این شرکت می‌توان به خط تولید هواپیمای مسافربری و بدون سرنشین، تعمیر و نوسازی هواناو (هاورکرافت) ، ساخت هواپیماهای بال ثابت (نظامی) ، مرکز طراحی هواگرد ، دارای بزرگترین مرکز اویونیکی کشور، دارای آزمایشگاه و مرکز پژوهشی قوی ، دارای مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات توانمند در سطح کشور ، امکانات تست و دارا بودن تعمیرگاه مجهز برای هر محصول ، اشاره کرد. کاتای پاسیفیک
شرکت کاتای پسیفیک در حال حاضر در ناوگان هوایی خود، دارای ۱۳۸ فروند هواپیمای مسافربری و باربری می‌باشد. این شرکت به‌عنوان یکی از اعضای بنیانگذار اتحاد وان‌ورلد به‌شمار می‌آید، که هم‌اکنون نیز به‌همراه بزرگترین شرکت تابعه خود، یعنی دراگون‌ایر، عضوی از وان‌ورلد می‌باشد. بمباردیه سی‌آرجی ۱۰۰/۲۰۰
بمباردیه سی‌آرجی ۱۰۰ و سی‌آرجی ۲۰۰ Bombardier CRJ100 و Bombardier CRJ200 خانواده‌ای از هواپیماهای کوچک مسافربری ساخت کشور کانادا هستند که توسط شرکت بمباردیه اروسپیس این کشور تولید می‌شوند. نخستین پرواز بمباردیه سی‌آرجی ۱۰۰/۲۰۰ در ۱۰ مه ۱۹۹۱ صورت گرفت . این هواپیماها از روی هواپیمای قدیمی تر کانادایر چلنجر Canadair Challenger ساخته شده‌اند . بوئینگ ۷۱۷
بوئینگ ۷۱۷ Boeing 717 یک هواپیمای مسافربری ساخت شرکت بوئینگ کشور آمریکا است. این هواپیما در ابتدا توسط شرکت مک دانل داگلاس با عنوان MD-95 تولید شد و نخستین بار در سال ۱۹۹۱ در نمایشگاه هوایی پاریس عرضه شد. کار طراحی آن تا سال ۹۷ توسط بوئینگ به پایان رسید و یک سال بعد نخستین پرواز آن انجام شد. از سپتامبر ۱۹۹۹ وارد ناوگان تجاری هوایی شد. این هواپیما برای حمل حدود یکصد مسافر طراحی شد و نخستین سفارش ساخت آن در سال ۱۹۹۵ به بوئینگ داده شد. امروزه بیشتر توسط شرکت‌های هوایی آمریکا مورد استفاده قرار می‌گیرد. یواس‌اس انترپرایز (سی‌وی‌ان-۸۰)
یواس‌اس اینترپرایز (سی‌وی‌ان-۸۰) یک ناو هواپیمابر است که طول آن می‌باشد. این ناو قدیمی‌ترین و البته اولین ناو هواپیمابر ساخته شده توسط کشور آمریکا است که در حال حاضر حدود ۵۰ سال سن دارد. قابلیت مهمی که در ساخت ناو هواپیمابر یواس‌اس اینترپرایز (سی‌وی‌ان-۸۰) به کار گرفته شد، استفاده از فناوری هسته‌ای برای تأمین سوخت این ناو هواپیمابر است. این ناو که در خود یک نیروگاه اتمی برای تولید سوخت مورد نیاز خود دارد، می‌تواند سال‌های متمادی بدون وقفه در دریا حرکت کند. بوئینگ ۷۶۷
تنها تفاوت آن با نوع قبلی توانایی بیشترش در انجام پروازهای طولانی است. نخستین فروند از آن در سال ۱۹۸۴ به شرکت هواپیمایی ال عال اسرائیل تحویل داده شد. این هواپیما نخستین ۷۶۷ای بود که بر فراز اقیانوس اطلس به پرواز درآمد و بارها رکورد طولانی‌ترین پرواز با هواپیماهای دو موتوره را شکست. (از این نوع کلاً ۱۱۸ فروند ساخته شده و سه فروند در دست ساخت است) مهم‌ترین فرق آن با ۷۶۷–۲۰۰ طول بیشترش است (حدود ۲۱ فوت). در سال ۱۹۸۳ مخصوص شرکت هواپیمایی جال ژاپن طراحی شد و نخستین فروند از آن در سال ۱۹۸۶ برای این شرکت به پرواز درآمد. قرار است به زودی از خط تولید بوئینگ خارج شود و هواپیمای بوئینگ ۷۸۷–۳ جایگزین آن گردد. (۱۰۴ فروند از این نوع ساخته شده‌است) ایرباس ای۳۴۰
ایرباس ای۳۴۰ (Airbus A340) یک هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر و چهار موتوره ساخته شرکت ایرباس است. کاربرد اصلی این هواپیما در جابجایی تعداد زیادی مسافر در مسافت‌های طولانی است. ساخت ایرباس آ-۳۴۰ از سال ۱۹۸۷ آغاز شد و نخستین بار در ۳ آبان ۱۳۷۰ (۲۵ اکتبر ۱۹۹۱ به پرواز درآمد. طراحی و ساخت این هواپیما همزمان با ایرباس آ-۳۳۰ انجام شد. آ-۳۴۰ در ۳ مدل ۳۰۰–۵۰۰ و ۶۰۰ ارائه می‌شود که مدل ۳۰۰ برای مسیرهای بیش از ۷۴۰۰ ناتیکال مایل (۱۳۷۰۴ کیلومتر) طراحی شده‌است که همه نیازهای ۳۰۰ مسافر را برای این سفرها برآورده کرده‌است. مدل ششصد این هواپیما تا قبل از بویینگ۷۴۷ سری ۸۰۰،طویل ترین هواپیمای مسافربری جهان بود تا سال 2012 جمعا ٣٨٠ فروند از این هواپیما تولید و پس این تاریخ با تمرکز بر تولید مدل آ-٣٣٠، تولید آن متوقف گردید. مدل ۵۰۰ که دوربردترین مدل است و قادر به جابجایی بیش از ۳۱۳ مسافر در ۳ کلاس برای مسیرهای بیش از ۹۰۰۰ ناتیکال مایل (۱۶۶۶۸ کیلومتر) را دارد. هواپیمایی سنگاپور از این مدل برای مسیر سنگاپور لس آنجلس استفاده می‌کند که بیش از ۱۹ ساعت طول می‌کشد. در برخی از انواع این هواپیما شامل سری‌های -۲۰۰ و -۳۰۰ از موتور سی‌اف‌ام۵۶ سری -۵سی استفاده شده است. همچنین در دیگر انواع این مدل از موتورهای رولزرویس استفاده می‌شود. مدل ۶۰۰ که طویلترین مدل ۳۴۰ است قابلیت حمل ۳۶۰ مسافر در ۳ کلاس یا ۴۱۹ مسافر در ۲کلاس را برای مسیرهای بیش از ۷۹۰۰ ناتیکال مایل دارد. این مدل هم مثل مدل ۵۰۰ از موتورهای رولزرویس ترنت ۵۰۰ بهره می‌گیرد. یک هواپیمای تولید شده از این مدل با سریال ساخت 002 که همچنان فعال است، در اختیار شرکت هواپیمایی آسمان ایران قرار دارد که به شکل محدود برای پروازهای خارجی و برخی پروازهای داخلی مورد استفاده قرار می گیرد.هم اکنون لوفت هانزا با داشتن 22 فروند ای340 بزرگترین کاربر این هواپیما محسوب می شود و ماهان ایر باداشتن 12فروند از این ایرباس دومین کاربر بزرگ محسوب می شود ایرباس ای۳۱۰
ایرباس ای-۳۱۰ (Airbus A310) یک هواپیمای پهن پیکر مسافربری برد متوسط تا بلند ساخته شرکت ایرباس است. این هواپیما دومین محصول تولیدی ایرباس و گونهٔ کوچکتری از هواپیماهای ایرباس آ-۳۰۰ است. ساخت ایرباس ای-۳۱۰ به سفارش شرکت‌های سوئیس ایر و لوفت‌هانزا از سال ۱۹۷۸ آغاز شد و نخستین بار در ۱۴ فروردین ۱۳۶۲ (۳ آوریل ۱۹۸۲) به پرواز درآمد. نخستین نمونه تجاری آن یک سال بعد به شرکت هواپیمایی لوفتهانزا تحویل داده شد. ساخت این گونه هواپیما در سال 1998 متوقف شد. تاریخ نوین شرکت بوئینگ
هواپیمای جدید بوئینگ که موفقیت خیلی زیادی بر طبق سفارش‌های اخیر بدست آورده، هواپیمای ۷۳۷ است که برای آن، شرکت در کل برای ۳۸۷ واحد از آن در سال ۲۰۰۵ برطبق گزارش‌های ۷ ماه اوت سفارش دریافت کرده بود. هواپیمای ۷۳۷–۹۰۰ER آخرین نوع از هواپیمای محبوب تولید شده توسط شرکت بوئینگ است که مدل بزرگ‌تر هواپیمای ۷۳۷ با طول ۱۳۸ فیت می‌باشد. بوئینگ ۷۲۷
البته پس از آن نیز هواپیمای بویینگ ۷۲۷ در شرکت‌های هواپیمایی تازه‌کار و کوچک‌تر و شرکت‌های باربری و چارتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و به تازگی به عنوان وسیله شخصی و خصوصی در امر حمل و نقل و جابه‌جایی مطرح شده‌است. در عین حال همه روزه USPS (سرویس پست ایالات متحده) از این مدل برای حمل محموله‌های پستی هوایی از شهری به شهر دیگر استفاده می‌نماید. رکورد فروش مدل ۷۲۷ به عنوان بیشترین مدل فروخته شده در تاریخ هواپیمایی در سال‌های آغازین دهه ۱۹۹۰ توسط مدل ۷۳۷ شکسته شد. بوئینگ ۷۴۷
در ژوئیهٔ ۲۰۱۸ میلادی ۴۶۲ فروند بوئینگ ۷۴۷ در شرکت‌های هواپیمایی گوناگون مشغول به فعالیت بودند که بریتیش ایرویز با داشتن ۳۶ فروند بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ بزرگ‌ترین کاربر این هواپیما است. این شرکت در ژوئیه ۲۰۲۰ به دنبال دنیاگیری کروناویروس بریتیش ایرویز اعلام کرد که در پی شیوع بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ و کاهش شدید شمار سفران، هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ خود را زودتر از زمانی که برای سال ۲۰۲۴ برنامه‌ریزی کرده بود از برنامه پروازها خارج می‌کند و هواپیماهای مدرن‌تر با کارایی سوخت بهتر، مانند ایرباس ای۳۵۰ یا بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر را جایگزین آن می‌کند. وی‌اف‌دابلیو-فوکر ۶۱۴
فوکر ۶۱۴-وی‌اف‌دابلیو (به انگلیسی: VFW-Fokker 614) یا وی‌اف‌دابلیو ۶۱۴ یک جت مسافربری دو موتوره است که توسط شرکت هواپیمایی آلمان غربی، وی‌اف‌دابلیو فوکر طراحی و ساخته شده‌است. این هواپیما، اولین هواپیمای جت مسافربری است که در آلمان غربی تولید شد. (Baade 152 تولید در آلمان شرقی اولین هواپیمای جت مسافربری تولید شده در آلمان است) این هواپیما همچنین اولین هواپیمای مسافربری ساخت آلمان است که به مدت یک دهه تولید شده‌است. ای‌تی‌آر ۷۲
ای‌تی‌آر ۷۲ هواپیما دو موتوره توربوپراپ کوتاه برد منطقه‌ای است که توسط شرکت هواپیماسازی فرانسوی-ایتالیایی آ.ت. اِر تولید می‌شود. ای‌تی‌آر ۷۲ نوع تکامل‌یافتهٔ ای‌تی‌آر ۴۲ است که از سال ۱۹۸۹ تولیدش آغاز شد. از این هواپیما معمولاً برای حمل و نقل منطقه‌ای توسط شرکت‌های مسافربری استفاده می‌شود، اما به عنوان هواپیمای اختصاصی (شرکتها یا موسسات)، باری و برای گشت دریایی هم استفاده شده‌است. مدل‌های مختلفی از این نوع هواپیما تاکنون طراحی شدند و تا ۷۸ نفر گنجایش دارند سازنده و طراح این هواپیما بنیامین سیتاوی است . این هواپیما هم‌اکنون پرفروش‌ترین هواپیمای مسافربری توربوپراپ جهان است که تا سال۲۰۲۱ بیش از ۱۵۰۰ فروند ان ساخته شده‌است در ضمن این هواپیما کم مصرف‌ترین هواپیمای منطقه ای جهان می‌باشد و از ایمنی بالایی برخوردار است. بوئینگ
در سال ۱۹۱۹ نخستین هواپیمای تجاری بوئینگ به نام بوئینگ بی-۱ به پرواز درآمد. طی دهه بعد بوئینگ درصدد تغییر استاندارد موتورهای هواپیما از سامانه خنک‌کاری با چرخه آب، به هواگرد بود و مدل ای-۴۰ را پس از اعمال این تغییرات تولید کرد. در این دهه بود که هواپیمای بمب‌افکن توسط دونالد داگلاس طراحی شد و بوئینگ شرکت دولفین را که متعلق به او بود، خریداری نمود و تولید مجموعه هواپیماهای جنگنده را نیز در دستور کار خود قرار داد. در سال ۱۹۲۹ بوئینگ اقدام به خریداری چند شرکت بزرگ هواپیماسازی نمود، که عبارت بودن از: پرت اند ویتنی، ، ووت و یونایتد ایر ترانسپورت. در سال ۱۹۳۰ هواپیمای بوئینگ مدل بی-۱-ای با ۴ سرنشین، سپس مدل بوئینگ-۸۰ با ۱۲ سرنشین به پرواز درآمد. گرچه هم‌زمان با رشد و رونق شرکت در سال ۱۹۳۴ به دلیل قانونی که به تصویب رسیده بود، ویلیام بوئینگ سهم خود را فروخت و این شرکت را رها کرد، اما همچنان تا پایان عمر به ارائه مشاوره به شرکت بوئینگ ادامه داد. در سال ۱۹۳۷ هواپیمای مسافربری بوئینگ ۳۰۷ ساخته شد، که در زمان خود انقلابی در عرصه هواپیماهای تجاری به‌شمار می‌آمد. این هواپیما قادر بود تا ارتفاع ۶ هزار پایی پرواز نماید. در خلال جنگ جهانی دوم شرکت بوئینگ اقدام به تولید انبوه بوئینگ بی-۱۷ فلایینگ فورترس و بمب افکن مدل بوئینگ بی-۲۹ نمود. ۱۵ سال بعد نیز بمب‌افکن پیشرفته بی۵۲ طراحی و ساخته شد. در همان سال (۱۹۵۷) نخستین هواپیمای مجهز مسافربری مدل ۷ به عنوان بوئینگ ۷۰۷ به بازار عرضه شد. طی دهه بعد مدل‌های بوئینگ ۷۲۷، بوئینگ ۷۳۷ و بوئینگ ۷۴۷ نیز یکی پس از دیگری به بازار ترابری هوایی جهان ارائه شدند. در این سال‌ها بوئینگ در ساخت موشک و فضاپیماها نیز وارد شده بود و با سازمان فضایی آمریکا (ناسا) همکاری نزدیک داشت. در سال ۱۹۷۴ پس از تجربه ساخت موفق آپولو، سفینه مارینر ۱۰ ساخته و به ناسا تحویل داده شد. در سال ۱۹۹۰ بوئینگ ۷۳۷ با فروش ۱٫۸۳۲ فروندی، به عنوان پرفروش‌ترین هواپیمای جهان مطرح شد، در حالی که بوئینگ در سال‌های پیش و پس از آن، به طراحی و ساخت و عرضه مدل‌های بوئینگ ۷۵۷، بوئینگ ۷۶۷، بوئینگ ۷۷۷ و در سال ۲۰۰۵ بوئینگ ۷۸۷ پرداخت. شرکت سهامی هواپیمائی ایران
بکارگیری هواپیماهای مسافربری آمریکایی: شرکت هواپیمائی ایران برای اولین بار در کشور از هواپیماهای مسافربری آمریکایی داگلاس دی‌سی-۳ در ناوگان هوایی خود استفاده کرد. این هواپیما گونه تغییر کاربری یافته هواپیمای ترابری نظامی داگلاس سی - ۴۷ داکوتا بود که در جنگ جهانی دوم بسیار خوش درخشید. هواپیمایی امارات
امارات بزرگترین کاربر هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ در جهان می‌باشد. تا ژانویه ۲۰۱۸ میلادی ۱۶۷ فروند از انواع هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ در حال خدمت در این شرکت بوده‌است. در تاریخ ۱ اکتبر ۲۰۱۴ امارات نخستین بوئینگ ۷۷۷ کلاسیک خود با ۱۸ سال سن را بازنشسته کرد. یکصدمین بوئینگ ۷۷۷ امارات در تاریخ ۲۸ اکتبر همان سال به این شرکت تحویل شد. در نمایشگاه هوا فضای دبی سال ۲۰۱۳ بوئینگ خبر فروش ۱۵۰ فروند هواپیمای ۷۷۷ تازه شامل ۳۵ فروند سری ۸ و ۱۱۵ فروند سری ۹ به امارات را اعلام کرد. تحویل این هواپیماها از سال ۲۰۲۰ آغاز خواهد شد. شرکت هواپیمایی
بزرگترین شرکت‌های هواپیمایی مسافربری جهان (انتخاب شده توسط SkyTrax) در سال ۲۰۱۷ عبارتند از: کاال‌ام
کا ال ام (KLM) یا به‌طور کامل (Koniklijke Luchtvaart Maatschapij) بخشی از شرکت هواپیمایی ایرفرانس-کی ال ام است. این شرکت پیش از ادغام در ایرفرانس هواپیمایی ملی هلند به‌شمار می‌رفت. در زبان انگلیسی این شرکت به نام Royal Dutch KLM شناخته می‌شود. شرکت ایرفرانس-کی ال ام یک شرکت فرانسوی-هلندی است که تحت قوانین کشور فرانسه قرار دارد و پایگاه اصلی آن در نزدیکی "فرودگاه شارل دوگل پاریس" واقع است. این شرکت همچنین بزرگ‌ترین هواپیمایی اروپا به‌شمار می‌رود. (از نظر حجم مسافر، میزان درآمد سالیانه و مسافت طی شده) کی ال ام در سال ۲۰۰۴ میلادی بیش از ۶ میلیون مسافر را جابجا نمود. ایرفرانس-کی ال ام یکی از اعضای اصلی کارتل هوایی اسکای تیم آلیانس به‌شمار می‌رود. از دیگر اعضای این کارتل می‌توان به هواپیمایی دلتا، آئرومکزیکو، هواپیمایی کره، هواپیمایی چک، آلیتالیا، هواپیمایی نورث وست، آئروفلوت و هواپیمایی کنتیننتال اشاره کرد. هر دو شرکت ایرفرانس و کی ال ام پس از ادغام نیز با نشان اختصاصی خود پرواز می‌کنند. مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ McDonnell Douglas MD-80 یک هواپیمای مسافربری دو موتوره ساخته شرکت مک‌دانل داگلاس آمریکا است. نخستین پرواز ام‌دی-۸۰ در ۱۸ اکتبر ۱۹۷۹ صورت گرفت. مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ نسل جدیدی از هواپیمای قدیمی تر این شرکت، مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۹ به حساب می‌آید. این هواپیماها تشابه زیادی با خانواده مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۹۰ دارند. به همین علت به آنها دی‌سی-۹ سوپر ۸۰ هم گفته می‌شود. تاریخ نوین شرکت بوئینگ
در نوامبر سال ۲۰۰۴، بوئینگ اعلام داشت که یک نوع هواپیمای باربری از نوع مدل عمومی ۷۷۷، براساس مدل ۷۷۷–۲۰۰LR تولید خواهد کرد. شرکت بوئینگ این هواپیمای حمل و نقل بوئینگ ۷۷۷ را در ماه مه سال ۲۰۰۵ با یک سفارش از فرانسه تولید و آزمایش کرد. مشتریان دیگر که بیشتر به خرید محصولات بوئینگ علاقه‌مند هستند شامل لوفت هانزا، خطوط هوایی EVA, ILFC , GECAS، هواپیمایی کانادا و هواپیمایی امارات متحده عربی می‌باشند. آنتونوف ای‌ان-۱۲۴
آنتونوف ای‌ان-۱۲۴ روسلان معروف به کندور (Condor) یک هواپیمای غیرنظامی است. این هواپیما توسط شرکت آنتونوف و آویااستار تولید می شود. طراحی این هواپیما از اواخر دهه هفتاد میلادی شروع شد و نخستین پرواز آن در آوریل ۱۹۸۲ انجام شد. کاربرد تجاری آن از سال ۱۹۸۶ شروع شد. تا پیش از ساخت ایرباس آ-۳۸۰ این هواپیما بزرگترین هواپیمای با تولید انبوه جهان به حساب می‌آمد. فوکر ۵۰
فوکر ۵۰ () یک هواپیمای توربوپراپ مسافری ، که برمبنای اصلاح و طراحی مجدد هواپیمای بسیار موفق فوکر اف۲۷ فرندشیپ تولید شده است . فوکر ۶۰ نمونه ترابری و کشیده تر از فوکر ۵۰ است . هر دو هواپیما توسط فوکر در هلند ساخته شده است . فوکر ۶۰ توسط نیروی هوایی سلطنتی هلند (RNAF) استفاده میشود . هواپیماهای قدیمی نیروی هوایی سلطنتی هلند نیز در بخش هوایی نیروی دریایی پرو ، در حال سرویس دهی میباشند . فوکر ۵۰ پس از فروش فوکر ۲۷ فرندشیپ طراحی شد که از سال ۱۹۵۸ در حال تولید مستمر بود و در ۱۹۸۰ از فروش آن کاسته شده بود . در ۱۹۸۳ طراحی فوکر ۵۰ با همکاری شرکت دی تی ال و خطوط هوایی آنسِت استرالیا ، که از مشتریان فوکر بود ، شروع شد . فوکر ۲ پیش نمونه که از بدنه فوکر ۲۷ مشتق شده بود ، تولید کرد که اولین نمونه آنها در ۲۸ دسامبر ۱۹۸۵ نخستین پرواز خود را انجام داد . در سال ۱۹۸۷ صدور گواهینامه برای فوکر ۵۰ توسط سازمان هوایی هلند(RLD) با موفقیت انجام شده و اولین تولید این هواپیما به شرکت آلمانی DLT تحویل داده شد . تولید فوکر ۵۰ در سال ۱۹۹۶ با ورشکستگی این شرکت و تحویل آخرین هواپیما در سال بعد ، به اتمام رسید . در پایان کار شرکت فوکر ، ۲۱۳ فروند فوکر ۵۰ اس تولید شده بود . در اوت ۲۰۰۶ ، مجموعاً ۱۷۱ فروند فوکر ۵۰ در خطوط هوایی مشغول سرویس دهی بودند . کاربران عمده شامل آویانکا ۱۰ عدد ، دنیم ایر ۱۲ عدد ، اسکای ویز اکسپرس ۱۸ عدد و وی ال ام ایرلاین ۲۰ عدد ، در خدمت خود داشتند . همچنین ۲۷ شرکت هوایی مسافرتی مانند ایر آستانه نیز تعدادی کمتر از هواپیمای موصوف را در سرویس دهی شرکت خود داشتند . در اکتبر ۲۰۱۲میلادی ، ۱۲۴ فروند فوکر در استفاده عملیاتی با خطوط هوایی بود. هواپیما
اوّلین هواپیمای مجهّز به موتور جت و توربوجت اچ. ایی-۱۷۸ ساخت آلمانی‌ها بود و با به‌کارگیری هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ و دی.سی. هشت، ساختهٔ مک دانل داگلاس، خطوط مسافربری با هواپیمای جت نیز آغاز به کار کردند. پگاسوس ایرلاینز
در سال ۲۰۱۲ هواپیمایی پگاسوس به عنوان دومین هواپیمایی بزرگ ترکیه معرفی شد، که در ناوگان هواپیمایی خود بیش از ۱۰۰ فروند ایرباس ای۳۲۰، ۵۷ فروند ایرباس ای۳۲۰-نئو و ۱۸ فروند ایرباس ای۳۲۱ را در اختیار دارد. این شرکت همچنین اولین مشتری ترکیه‌ای هواپیمای ایرباس ای۳۲۰-نئو است، که بزرگترین قرارداد هواپیماهای تجاری بین خطوط هواپیمایی ترکیه محسوب می‌شود. بوئینگ
عمده‌ترین محصولات تجاری در این زمینه، خانواده هواپیماهای مسافربری سری ۷ از ۷۰۷ تا ۷۸۷ است. حدود ۱۲ هزار هواپیمای تجاری یعنی مسافربری و ترابری در جهان وجود دارد، که ۸۵٪ آن‌ها، متعلق به شرکت آمریکایی بوئینگ است. بوئینگ ۷۴۷
بوئینگ ۷۴۷ باعث کاهش چشمگیر هزینه‌های پرواز شد و کمک کرد در سال‌های دهه ۱۹۷۰ (میلادی) همه قشرها مردم بتوانند از سفرهای هوایی استفاده کنند. نخستین پرواز بوئینگ ۷۴۷ برای شرکت هواپیمایی بریتیش آورسیز ایرویز در سال ۱۹۷۱ (میلادی) و از لندن به نیویورک بود. در دوران اوج، بریتیش ایرویز با داشتن ۵۷ فروند و هواپیمایی ژاپن (آل نیپون ایرویز) با بیش از ۱۰۰ فروند بزرگترین دارندگان بوئینگ ۷۴۷ بودند. امروز شرکت بریتیش ایرویز با داشتن ۳۱ فروند بوئینگ ۷۴۷ مالک بیشترین هواپیما از اینگونه در جهان است. مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۲
شرکت مک دانل داگلاس در حال توسعه یک هواپیمای تجاری جدید از نوع پهن پیکر و کشیده تر از مدل سه موتوره ام دی ۱۱ با امکان طبقه مسافری پایینی کامل تا جلوی هواپیما و همچنین پنجره‌های پانوراما بنام MD-12X بود. هیئت مدیره شرکت ام دی سی در اکتبر ۱۹۹۱ با ارائه طرح MD-12X به خطوط تجاری هوایی موافقت کردند. ابعاد هواپیمای MD-12X شامل ۷۲٫۵ متر طول بدنه و ۶۴٫۸ متر طول دوسر بال بود. مک دانل داگلاس و شرکت هوا و فضا شرکت تایوان در نوامبر ۱۹۹۱ تفاهم نامه شناخت و آشنایی در قالب یک شرکت برای ساخت طرح جدید را امضا کردند. در این شرکت مک دانل داگلاس بعنوان سهامدار عمده با ۵۱ درصد از کل سهام و شرکت هوا و فضا تایوان با ۴۰ درصد و دیگر شرکت‌های آسیایی با ۹ درصد باقی‌مانده مشارکت داشتند. در اواخر ۱۹۹۱ میلادی ، مک دانل داگلاس طی حرکتی اقدام به جداسازی بخش تجاری و نظامی ، در راستای تلاش به منظور بالا بردن برآورد هزینه ۴ میلیارد دلاری مورد نیاز توسعه تری جت MD-12X نمود . جدا کردن هزینه توسعه سی۱۷ ایرلیفتر نظامی، که در حال تخلیه منابع شرکت بود ، از تولید سودآور هواپیماهای تجاری ام دی۸۰ و ام دی ۱۱ خطوط هوایی ، جذب سرمایه گذاران خارجی برای تولید MD-12X را آسان تر میکرد . . طرح جدید، به یک MD12 بسیار بزرگتر با ۴ موتور و ۲ طبقه مسافری با گسترش طول بدنه ارتقا پیدا کرد . نمونه اصلی MD-12 دارای طول بدنه ۶۳.۴ متر و طول دو سر بال ۶۴.۹ متر . پهنای هواپیما که ۷.۳۹ متر بود به ۸.۵۱ متر بهبود پیدا کرد . در آوریل ۱۹۹۲ مکدانل داگلاس از طرح MD-12 پرده برداری کرد. این طراح شبیه مدل های مفهومی ایرباس A3XX و بوئینگ NLA بوده و بزرگتر از بوئینگ ۷۴۷ که رقیب اصلی آن محسوب میشد بود . هواپیمایی داگلاس در سال ۱۹۶۰ میلادی طرحی دو طبقه و کوچکتر را مورد تحقیق و مطالعه قرارداده بود.قرار شد اولین پرواز MD-12 در اواخر سال ۱۹۹۵ و تحویل آن در سال ۱۹۹۷ انجام شود .با وجود بازاریابی تهاجمی و هیجان اولیه ، به ویژه در مطبوعات حمل و نقل هوایی، هیچ سفارشی دریافت نشد . MDC فاقد منابع لازم، پس از ترک شرکت هوا و فضا تایوان برای ادامه پروژه بود. ثابت شد توسعه پهن پیکر دوطبقه جدید بسیار گران و پیچیده است حتی برای غول های هوا فضای باقی‌مانده مانند بوئینگ و ایرباس، اگر چه ایرباس ای۳۸۰، یک طرح مفهومی مشابه MD-12 بود که به بعدها به ثمر نشست . با این برنامه MD-12 ، مکدانل داگلاس ، تمرکز بیشتری بر مدل جدیدی از ام دی ۱۱ در ۳۰۰ تا ۴۰۰ صندلی پیدا کرد .در سال ۱۹۹۶ نمایشگاه هوایی بین‌المللی فارنبورو، این شرکت اعلام کرد که قصد طرح یک جت جدید سه موتوره، با تعداد صندلی زیاد و دوربرد به نام MD-XX دارد . بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر
در حال حاضر شرکت ژاپنی آل نیپون ایرویز با ۵۵ سفارش از این هواپیما بزرگترین مشتری آن است. بیشتر سفارش‌های ۷۸۷ از سمت شمال شرق آسیا ثبت شده. نورثروپ گرامن
نورثروپ گرومن هم‌اکنون سومین شرکت بزرگ صنایع دفاعی جهان و بزرگترین سازنده ناوهای هواپیمابر و کشتی‌های نظامی در جهان است. محصولات مختلف این شرکت در واحدهای تولیدی آن که در ایالات متحده آمریکا و در کشورهای دیگر وجود دارند، طراحی و ساخته می‌شود. برای مثال شرکت کشتی‌سازی نیوپورت، به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از نورثروپ گرومن، ناوهای هواپیمابر، زیردریایی‌های هسته‌ای و ناوهای مدرن کلاس نیمیتز را طراحی و تولید می‌کند. در ژانویه ۲۰۰۱ این شرکت بخشی بنام خدمات فنی را راه‌اندازی نمود. در ابتدای سال ۲۰۰۶ نورثروپ گرومن و بوئینگ به توافقاتی برای طراحی و ساخت فضاپیمای جدید ناسا، با نام اوریون دست یافتند، اما در ماه اوت ۲۰۰۶ اعلام شد، که این پروژه به لاکهید مارتین سپرده شده‌است. اهانگ یوای‌وی
اهانگ یوای‌وی () یک پهپاد توسعه یافته توسط شرکت چینی بیجینگ یی-هانگ کرییشن ساینس اند تکنولوژی (اهانگ) می‌باشد. از این پهپاد برای فیلم‌برداری، عکاسی، ماموریت‌های برآوردی و نقشه‌برداری، حمل بار و مسافر و … استفاده می‌شود. در ژانویه سال ۲۰۱۶، اهانگ اعلام کرد که موفق به ساخت اولین پهپادی که قادر به حمل مسافر است، شده است. این شرکت اعلام کرد که قصد دارد در یک همکاری با آژانس راه و ترابری دبی در سال ۲۰۱۷ یک سرویس تاکسی-پروازی خودکار را برای جابه‌جایی مسافر بدون راننده را در تابستان سال ۲۰۱۷ راه‌اندازی کند. این شرکت همچنین با همکاری با یک مؤسسه در نوادا آمریکا روی پروژه تاکسی برای جابه‌جایی یک مسافر تنها با پهپاد اهانگ ۱۸۴ را تا مدت ۲۳ دقیقه کار کرده است. تیرکس ۱۹–۳۳ تایتان
تیرکس ۱۹-۳۳ تایتان یک کامیون بارکش فوق سنگین ، غیر جاده‌ای (ویژه معدن، راهسازی، خاکبرداری)، دارای اسکلت و بدنه سخت، سه محور با موتور دیزل و انتقال قدرت الکتریکی میباشد که توسط شرکت تیرکس زیر مجموعه جنرال موتورز طراحی و مونتاژ آن در مجموعه جنرال موتورز دیزل در لندن ، اُونتاریو ، کانادا و در سال ۱۹۷۳ انجام شده است . از این مدل :۱۹-۳۳ فقط یک دستگاه تولید شده و این کامیون رکورد بزرگترین و بالاترین ظرفیت بارگیری جهان را در مدت ۲۵ سال دارا بود این رکورد در سال ۱۹۹۸ بوسیله کاترپیلار ۷۹۷بی با ظرفیت حدود ۳۲۵تا۳۵۰ تن شکسته شد..پس از ۱۳ سال سرویس دهی ، تیرکس ۱۹-۳۳ بازسازی و ترمیم شده و در حال حاضر بر روی جایگاه ویژه ای که به همین منظور ساخته شده به عنوان یک جاذبه گردشگری در ناحیه اسپار وود بریتیس کلمبیا ، کانادا نگهداری شود. جنرال موتورز تیتان در پاسخ به نیاز معدنهای روباز برای کامیون حمل و نقل کارآمد تر و با ظرفیت بیشتر توسعه یافته است.به اعتقاد جنرال موتورز کاهش کلی در کیفیت کانسنگ و مواد معدنی ،با نیاز پیش بینی شده به ماسه‌های نفتی باعث رونق استخراج هر چه بیشتر معادن روباز در سراسر دنیا خواهد شد . تیتان بزرگترین کامیون حمل و نقل غیر جاده ای در سری تیرکس-۳۳ بود، که شامل مدل های :۰۳-۳۳ ، ۰۵-۳۳ ، ۰۷-۳۳ ، ۰۹-۳۳ ، ۱۱-۳۳ و ۱۵-۳۳ بود .۱۹-۳۳ "تیتان" و مدل:۱۵-۳۳ هر دو از سیستم انتقال قدرت دیزل الکتریک استفاده میکردند ، در حالی که دیگر اعضای کوچکتر سری ۳۳ دارای سیستم انتقال قدرت مکانیکی بودند . تیتان در کارخانه مونتاژ جنرال موتورز دیزل ، در بخش لندن، انتاریو، کانادا، در سال ۱۹۷۳ میلادی مونتاژ شد.تیتان برای اولین بار در اکتبر ۱۹۷۴ در کنگره معدنکاران آمریکایی در لاس وگاس ایالت نوادا به نمایش عموم در آمد. در سال ۱۹۷۰ میلادی ، جنرال موتورز نام «تیرکس» را از ادغام کلمات لاتین "ترا" (زمین) و "رکس" (پادشاه) ایجاد و برای نامگذاری کامیون ها، ماشین آلات و تجهیزات ساخت و ساز و معدن از آن استفاده کرد. تولیداتی شامل انواع کامیون های بارکش و معدن ، دستگاه های حفاری و انواع ماشین های خاکبرداری و بارگیری . بوئینگ ۷۳۷
در حال حاضر هواپیمائی ساوت‌وست ایرلاینز آمریکا با بیش از ۷۰۰ فروند بوئینگ ۷۳۷ در حال خدمت بزرگ‌ترین بهره‌بردار این نوع هواپیما در جهان می‌باشد. کشتی مسافربری
کشتی‌های مسافربری فرابرهایی هستند که روزانه یا شبانه کوتاه مسافرت کرده و مسافران و وسایل نقلیه را حمل می‌کنند؛ خطوط اقیانوسی که به‌طور معمول کشتی‌هایی هستند که مسافر یا حمل مسافر و اغلب بار در خطوط طولانی‌تر را انجام می‌دهند؛ و کشتی‌های گردشی اغلب ترابری مسافر در سفرهای طولانی با امکانات ویژه را انجام می‌دهند. خطوط اقیانوس‌پیما نوعی سنتی از کشتی مسافربری است. این خطوط در سفرهای برنامه‌ریزی شده به تمام قسمت‌های ساکن در جهان حرکت می‌کنند. با ظهور هواپیماهای مسافری ترابری محموله‌های تخصصی خط سفر از بین رفت. اما با افزایش سفرهای دریایی برای لذت و سرگرمی در قسمت دوم قرن بیستم، اقیانوس‌ها برای کشتی‌های گردشی به عنوان شکل عمده‌ای از کشتی بزرگ مسافربری که شامل صدها تا هزاران نفر بودند منطقه فعالیت از اقیانوس اطلس شمالی به دریای کارائیب تغییر کردند. اگر چه برخی از کشتی‌ها دارای ویژگی‌های هر دو نوع هستند اولویت‌های طراحی دو شکل متفاوت هستند: سرعت و طراحی سنتی، در حالی که امکانات کشتی‌های گردشی (استخر شنا، تئاتر، اتاق‌های توپ، کازینو، امکانات ورزشی، و غیره) به جای سرعت است. این اولویت‌ها طرح‌های مختلفی را تولید می‌کند. علاوه بر این خطوط اقیانوسی به‌طور معمول برای عبور از اقیانوس اطلس بین اروپا و ایالات متحده و یا حتی بیشتر به جنوب امریکا یا آسیا سفر می‌کنند در حالی که کشتی‌های گردشی برای مسیرهای کوتاه‌تر را با توقف بیشتر در امتداد ساحل خطوط و یا در میان جزایر مختلف حمل می‌کنند. برای مدت طولانی کشتی‌های گردشی کوچکتر از اقیانوس‌پیماهای قدیمی بودند، اما در دهه ۱۹۸۰ این تغییر زمانی که کوت کلوستر مدیر خطوط نروژ کارائیب اس‌اس فرانس (۱۹۶۱) را خریداری کرد و او را تغییر داد به یک کشتی بزرگ گردشی که آن را به نام اس اس نروژ تغییر نام داد اتفاق افتاد. موفقیت او نشان داد که یک بازار بزرگ برای کشتی‌های گردشی وجود دارد. کلاس‌های متوالی از کشتی‌های بزرگتر دستور داده شد تا زمانی که خط کونارد کوئین الیزابت را به عنوان بزرگترین کشتی مسافری ساخت.کوئین الیزابت ۲ (۱۹۶۴) و آرام‌اس کوئین مری ۲ (۲۰۰۰) که در سال ۲۰۰۴ به کار گرفته شد گل سرسبد شرکت کونارد و پرچم‌دار کشتی‌های اقیانوس‌پیمای بزرگ هستند. مانند خطوط اقیانوس اطلس آن‌ها کشتی‌هایی سریع هستند و به شدت در برابر بلایای شمال اطلس مقاوم هستند. در اکتبر ۲۰۰۹ ام‌اس اوئیسیس آو دسیز جایگزین آرام‌اس کوئین مری ۲ شد. ایر فرانس-کی‌ال‌ام
شرکت ایر فرانس-کی‌ال‌ام در سال ۲۰۰۴ و در پی ادغام شرکت فرانسوی؛ ایر فرانس و شرکت هلندی؛ کی‌ال‌ام تشکیل شد. در سال ۲۰۰۸ این شرکت به عنوان بزرگترین شرکت هواپیمایی جهان بر پایه میزان درآمدها محسوب می‌شود، همچنین بزرگترین شرکت هواپیمایی جهان از لحاظ شاخص مسافر-کیلومتر به‌شمار می‌آید. نورث امریکن ایکس-۱۵
نورث امریکن ایکس-۱۵ یک موشک-هواپیمای اَبَرصوت پژوهشی ساخته شده توسط ناسا و نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا به عنوان بخشی از سری هواپیماهای ایکس بود که از موتور راکت به عنوان پیشرانه استفاده می‌کرد. در ابتدای دهه ی شصت ایکس-۱۵ رکورد بیشترین سرعت و ارتفاع را با رسیدن به مرز فضا برای خود ثبت کرد. تا به امروز نیز ایکس-۱۵ رکورد رسمی سریعترین هواپیمای سرنشین‌دار را با حداکثر سرعت ۷۲۷۴ کیلومتر بر ساعت (۵.۹ ماخ) در اختیار دارد. فدکس اکسپرس
فدکس اکسپرس هم‌اکنون بزرگترین شرکت‌های هواپیمایی باربری جهان، بر پایه میزان حمل بار، شناخته می‌شود، همچنین با در اختیار داشتن ۶۴۹ فروند هواپیمای باری، از نظر اندازه ناوگان در رتبه چهارم از بزرگترین شرکت‌های هواپیمایی باری قرار دارد. دفتر مرکزی این شرکت در فرودگاه بین‌المللی ممفیس، در شهر ممفیس، تنسی، ایالات متحده آمریکا مستقر می‌باشد. تاریخ شرکت بوئینگ
در اوایل دهه ۱۹۷۰ بوئینگ با بحران جدیدی روبرو شد. پروژه آپولو که بوئینگ در آن به‌طور گسترده‌ای در دهه قبلی شرکت داشت، تقریباً به‌طور کامل انصراف داده شد. یکبار دیگر بوئینگ امیدوار بود که این خسارت را با فروش هواپیماهای تجاری خود جبران کند. اما با وجود این، در آن موقع رقابت شدیدی در صنعت خطوط هوایی در جریان بود بطوریکه بوئینگ نتوانست حتی یک سفارش در مدت یک سال بدست آورد. ریسک بوئینگ برای آینده، تولید هواپیمای ۷۴۷ جدید تأخیر پیدا کرد و مواجه با هزینه‌های بالاتری از هزینه‌های پیش‌بینی شده گردید. مشکل دیگر در سال ۱۹۷۱ کنگره ایالات متحده آمریکا بود که تصمیم گرفت که حمایت مالی برای توسعه هواپیمای مافوق صوت، بوئینگ ۲۷۰ را در پاسخ به کنکورد انگلیسی – فرانسوی که مواجه با توقف پروژه بودند، متوقف کند شرکت مجبور بود که تعداد کارکنان خود را فقط در منطقه سیاتل به نیمی از آن‌ها یعنی ۸۰۰۰۰ نفر کاهش دهد. در ژانویه سال ۱۹۷۰ اولین هواپیمای بوئینگ ۷۴۷، چهار موتوره با حوزه پرواز طولانی‌تر، اولین پرواز تجاری خود را انجام دهد. این هواپیمای معروف کاملاً شیوه پرواز را با ۴۵۰ مسافر انگلیسی – فرانسوی که مواجه با توقف پروژه بودند، متوقف کند شرکت مجبور بود که تعداد کارکنان خود را فقط در منطقه سیاتل به نیمی از آن‌ها یعنی ۸۰۰۰۰ نفر کاهش دهد. در ژانویه سال ۱۹۷۰ اولین هواپیمای بوئینگ ۷۴۷، چهار موتوره با حوزه پرواز طولانی‌تر، اولین پرواز تجاری خود را انجام دهد. این هواپیمای معروف کاملاً شیوه پرواز را با ۴۵۰ مسافر ظرفیت صندلی و نشستن بیشتر و دکل بالایی آن عوض کرد. تا سال ۲۰۰۱ بوئینگ تنها شرکت سازنده هواپیما بود که چنین هواپیمایی تولید می‌کرد و نزدیک به ۱۴۰۰ واحد از آن‌ها را تولید کرده بود. (حالا ایرباس و دکل بالایی آن عوض کرد. تا سال ۲۰۰۱ بوئینگ تنها شرکت سازنده هواپیما بود که چنین هواپیمایی تولید می‌کرد و نزدیک به ۱۴۰۰ واحد از آن‌ها را تولید کرده بود. (حالا ایرباس A380 را که هنگام تولید بزرگ‌ترین هواپیمای عملیاتی و مورد استفاده بود، تولید می‌کند. هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ تحت کارهای توسعه و پیشرفتی رفته‌است که آن را از نظر تکنولوژیکی مطابق روز نگهدارد. در طی دهه ۱۹۷۰، بوئینگ همچنین وسایل نقلیه با ریلهای کوچک را توسعه داد که در سان فرانسیسکو و بستن از آن‌ها استفاده می‌شد. آن‌ها موفقیت کمتری داشتند چونکه مدلهای مختلفی برای جایگزینی با آن‌ها تا دهه ۲۰۰۰ انتخاب شدند. هواپیمای پهن‌پیکر
هواپیماهایی مانند ۷۰۷ و در سی-۸ بگونه‌ای هستند که مسافران در اطراف تک راهروی آنها می‌نشینند و تعداد صندلیهای آنها در یک ردیف بیش از ۶ عدد نبود. هواپیمای بزرگتر باید دراز باشد، بلند باشد (مثلاً دو طبقه باشد) و پهن باشد تا بتواند تعداد قابل توجهی صندلی مسافر را در خود جای دهد. مهندسان همچنین دریافتند که دراز کردن بدنه هواپیما نیاز به هماهنگی با فرودگاه‌ها دارد. همچنین دو طبقه کردن آن مشکلات زیادی را در هنگام تخلیه اضطراری هواپیما پدید می‌آورد و نیاز به تنظیمات سخت دارد. این مسائل، دردسرهای زیادی را در آن زمان فراهم کردند. این پارامترها در آخر به ساختن هواپیماهایی با بدنه پهن منجر شدند که در نتیجه آن هواپیما دو راهرویه شد و توانستند در هر ردیف آن تا ده صندلی هم قرار دهند. عصر هواپیماهای پهن پیکر در سال ۱۹۷۰ میلادی با ورود به خدمت نخستین هواپیمای پهن پیکر-هواپیما چهار موتوره بوئینگ ۷۴۷-آغاز شد. در طبقه اصلی ۷۴۷ دو راهرو وجود دارد و در هر ردیف ده صندلی قرار دهند و در طبقه دوم هواپیما (کوهان آن)، یک راهرو وجود دارد و شش نفر می‌توانند در کنار یکدیگر بنشینند. بدنبال این هواپیما، نخستین هواپیماهای سه موتوره پهن پیکر با نامهای مک دانل داگلاس دی سی-۱۰ و لاکهید ال-۱۰۱۱ تولید شدند. در سال ۱۹۷۴ میلادی، شرکت ایرباس، نخستین هواپیما پهن پیکر دو موتوره جهان را با نام ایرباس آ-۳۰۰ معرفی کرد. بعد از کامیابی در تولید هواپیماهای پهن پیکر، در طول دو دهه پسین هواپیماهای پهن پیکر موفق زیادی وارد بازار شدند. از جمله آنها می‌توان به ایرباس آ-۳۴۰ و بوئینگ ۷۶۷ و ۷۷۷ اشاره کرد. تا اکتبر سال ۲۰۰۷ و ورود نخستین ایرباس آ-۳۸۰، بوئینگ ۷۴۷ بزرگترین و پهنترین هواپیمای جهان بود. لاکهید ال-۱۰۱۱ تری‌استار
لاکهید ال-۱۰۱۱ تریستار () هواپیمای پهن‌پیکر متوسط و بلند برد است، که در سال ۱۹۷۰ پس از بوئینگ ۷۴۷ و مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ بعنوان سومین هواپیمای جت پهن‌پیکر، وارد فعالیت‌های تجاری شد. این هواپیما ظرفیت ۴۰۰ مسافر را دارا می‌باشد و با حداکثر ظرفیت خود، توانایی حرکت بدون سوخت‌گیری تا ۷٫۴۱۰ کیلومتر را دارد. در فاصله سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۴ شرکت لاکهید کورپوریشن شمار ۲۵۰ فروند هواپیمای لاکهید ال-۱۰۱۱ تریستار را تولید نمود. هواپیما
هواپیمای پهن‌پیکر یک هواپیمای بزرگ مسافربری است که در سالن مسافرین آن دو راهرو وجود دارد و در اصطلاح به آن هواپیمای دو راهرویی می‌گویند. عموماً هواپیماهای مسافربری پهن‌پیکر، بدنه‌ای با قطر ۵ تا ۶ متر دارند. در این نوع هواپیماها، در سالن اصلی، مسافران در ۷ تا ۱۱ صندلی در کنار یکدیگر می‌نشینند و در کل توانایی حمل ۲۰۰ تا ۸۵۰ مسافر را دارد. هواپیماهای پهن‌پیکر به صورت گسترده‌ای برای حمل بار و دیگر کارهای خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند. بزرگ‌ترین هواپیما پهن‌پیکر جهان ایرباس آ-۳۸۰ است که از سال ۲۰۰۸ استفاده می‌شود در مقابل، هواپیماهای مسافربری تنگ‌پیکر دارای قطری در حدود ۳ تا ۴ متر هستند و یک راهرو دارند و تعداد صندلی‌های آن‌ها بین ۲ تا ۶ عدد کنار هم است. هواپیما بوئینگ ۷۰۷ که تنگ‌پیکر بود، نخستین جت مسافری بود که موفقیت تجاری یافت و عصر جت را آغاز کرد. همچنین این هواپیما نخستین هواپیمای جت محصول شرکت بوئینگ به حساب می‌آید. توربوجت
همچنین نخستین هواپیما مجهز به موتور جت و توربوجت اچ. ایی-۱۷۸ ساخت آلمانی‌ها بود، با به‌کارگیری هواپیما بوئینگ ۷۰۷ و دی.سی. هشت ساخت مگ دانل داگلاس، خطوط مسافربری با هواپیما جت نیز آغاز به کار کردند. سوخو-۳۰
ایرکوت به‌طور سنتی همکار نیروی دفاع هوایی شوروی (که مستقل از نیروی هوایی است) بود و در مراحل اولیه توسعه جنگنده‌های خانواده فلانکر مسئولیت ساخت سوخو-۲۵یوبی مدل دوسرنشینهٔ تمرینی این جنگنده به آن واگذار شد. هنگامی‌که هندی‌ها به خرید سوخو-۳۰ علاقه‌مند شدند شرکت ایرکوت جنگنده چندمنظوره سوخو-۳۰ام‌کاآی را عرضه کرد که مدلی از سوخو-۲۷یوبی با اویونیک اصلاح‌شده بود. در این مدل‌ها علاوه بر توانایی حمله به زمین، امکانات مناسبی برای مأموریت‌های برتری هوایی همانند افزودن پیش‌بال به بدنه، جهت‌دهی رانش و رادار آرایه فازی دوربرد فراهم شده‌است. کشورهای مالزی، الجزایر و ونزوئلا مدل‌هایی از این سری را خریداری کرده‌اند و نیروی هوایی روسیه نیز مدل اس‌ام از این سری را به کار می‌گیرد. کشور هندوستان بزرگ‌ترین ناوگان سوخو-۳۰ را در اختیار دارد. سوخو-۳۰ دارای توانایی انجام مانورهای بسیار پیشرفته از جمله تیل اسلاید و کبرای پوگاچو است. اویونیک سوخو-۳۰ دارای سامانه خلبان خودکار است و توانایی پرواز خودکار در همهٔ ارتفاع‌های پروازی از جمله پرواز ارتفاع پایین را دارد. این سامانه کنترل الکترونیکی، با سامانهٔ ناوبری هواپیما هماهنگ‌سازی شده‌است و این هماهنگ‌سازی موجب شده که سوخو-۳۰ بتواند به‌طور خودکار ارتفاع را تغییر دهد و به هدف معین نزدیک شود؛ همچنین انجام بازگشت خودکار به مختصات پایگاه و فرود خودکار بدون نیاز به خلبان را داشته باشد. بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰
در این مدل همچنین طراحی داخلی کاملأ بروز شده است. این مدل دارای ظرفیت حداکثر ۶۶۰ مسافر (در کلاس ۷۴۷–۴۰۰دی) می‌باشد و می‌تواند بدون توقف، تا ۱۴٫۲۰۰ کیلومتر را با حداکثر ظرفیت بار طی نماید. نخستین سری از بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ در ۹ فوریه ۱۹۸۹ توسط شرکت نورت‌وست ایرلاینز به خدمت گرفته شد. بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر
بوئینگ برای نخستین بار در تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۰۷ با تشریفات گسترده از این هواپیما رونمایی کرد. این هواپیما، سریع-فروشترین هواپیمای مسافربری تاریخ است و سفارش خرید آن بیش از ۸۰۰ فروند است. پیش از این انتظار می‌رفت که این هواپیما در ماه مه ۲۰۰۸ وارد خدمت شود اما برنامه ورود به خدمت آن با کمی تاخیر به سال ۲۰۱۰ منتقل شد، ولی بعد از آن نیز بار دیگر تحویل آن را به تاخیر انداخت و به ۲۰۱۱ موکول کرد. هواپیمایی ماهان
کلاس‌های پروازی ماهان بسته به پرواز داخلی یا خارجی بودنشان، اندک تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. موارد اشتراک بین کلاس پروازی تجاری داخلی با تجاری خارجی، بسیار زیاد است و در اکثر خدمات پروازی با هم مشترک هستند اما در موارد مشخصی مثل امکان پخش DVD/MP3 شخصی در کلاس تجاری پروازهای خارجی که در پروازهای داخلی این کلاس پروازی در ماهان در نظر گرفته نشده‌است، متفاوت هستند.ناوگان کنونی هواپیمایی ماهان به شرح زیر است:  گفته می‌شود ماهان‌ایر به کمک دور زدن تحریم‌ها دو فروند بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ دیگر در آشیانه دارد ولی به دلیل تحریم این هواپیماها توسط. ایالات متحده آمریکا پرواز نمی‌کنند. همچنین چهار فروند از هواپیماهای ایرباس ای۳۰۰–۶۰۰آر این شرکت به هواپیمایی ایران ایرتور فروخته شدند. این شرکت پس از لوفت‌هانزا پر استفاده ترین شرکتی است که از ایرباس ای۳۴۰ استفاده می‌کند با ۱۲ فروند. هواپیمایی زاگرس
شرکت هواپیمایی زاگرس در سال ۱۳۸۴ با ثبت در منطقه آزاد اروند و با ورود دو فروند هواپیمای توپولوف فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۸۶ دو فروند هواپیمای بویینگ MD به ناوگان خود اضافه کرد. اولین پرواز بین‌المللی زاگرس در سال ۱۳۸۷ با پرواز در مسیر تهران – دمشق انجام شد. در حال حاضر این شرکت یکی از هواپیماهای خود با کد ثبتی EP-ZAD را از خط پرواز خارج نموده و از قطعات آن برای سایر هواپیماهای MD استفاده می‌نماید. در حال حاضر این شرکت دارای ۲۰ فروند هواپیما، شامل ۷ فروند ایرباس ای۳۲۰، ۱ فروند ایرباس ای۳۱۹، ۲فروند ایرباس ای۳۲۱، ۳ فروند مک‌دانل داگلاس ام‌دی۸۳ و ۶ فروند مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۲ است. همچنین این شرکت در ۱ تیر ماه ۱۳۹۶ تفاهم‌نامه اولیه برای خرید ۲۸ فروند هواپیمای جدید را با ایرباس منعقد نمود. خلبان نشاط جهانداری ، جوانترین خلبان زن اهل ایران است که برای نخستین بار در صنعت هواپیمایی ایران، کاپیتانی هدایت هواپیما با دو خلبان زن را به عهده داشت. این امر تا حدی اهمیت داشت که خبرگزاری‌های ملی و بین المللی به انتشار این خبر پرداختند کارخانه اورت بوئینگ
کارخانه اورت بوئینگ، کارخانه مونتاژ و تولید هواپیماهای شرکت بوئینگ است، که در شهر اورت، واشینگتن و در شمال شرقی پایگاه هوایی پین مستقر می‌باشد. پروژه ساخت فاز نخست از این مجتمع صنعتی در سال ۱۹۶۶ تکمیل شد، که عملیات ساخت هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ در این بخش قرار داشت. شرکت بوئینگ بلافاصله سفارش ساخت ۲۵ فروند بوئینگ ۷۴۷ را به ارزش ۵۲۵ میلیون دلار، با خطوط هوایی سراسری آمریکا منعقد کرد. امروزه کارخانه اورت بوئینگ، بزرگترین مجموعه ساختمانی جهان، بر پایه فضای اشغال شده می‌باشد، که در آن هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷، بوئینگ ۷۶۷، بوئینگ ۷۷۷ و بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر را تولید و مونتاژ می‌نماید. ایرباس هلیکوپترز
ایرباس هلیکوپترز یکی از سه گروه صنعتی هوافضای بزرگ دنیاست و از نظر حجم معاملات در رتبه اول بین تمامی شرکت‌های هلیکوپترسازی قرار می‌گیرد. این شرکت از نظر تنوع تولیدات نیز بالاترین رتبه را در میان همتایان خود دارد و از بالگردهای سبک تک‌موتوره گرفته، تا بالگردهای سبک و متوسط دوموتوره و همچنین بالگردهای متوسط و سنگین ترابری، هم در مدل‌های نظامی و هم در مدل‌های غیرنظامی، در کارخانه‌های آن تولید می‌شوند. در سال ۲۰۰۶ بیش از ۹۵۰۰ هلیکوپتر ایرباس هلیکوپترز در خدمت ۲۵۰۰ مشتری این شرکت از ۱۳۹ کشور بوده‌اند. بمباردیه گلوبال اکسپرس
گلوبال اکسپرس ایکس آر اس (گلوبال اکسپرس ۶۰۰۰) گونه پیشرفت یافته هواپیمای اصلی است (در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۰۳ و در جریان گردهمایی انجمن ملی کسب و کار حمل و نقل هوایی امریکا در اورلندو فلوریدا معرفی شد)، که سرعت بالاتری را ارائه می‌دهد، برد پرواز آن افزایش یافته و آرایش و نورپردازی کابین آن بهبود یافته‌است. گفته شده که حروف اهمیت چندانی ندارند، اما از سوی گروهای تمرکز (تحقیقات کیفی است که در آن یک گروه از مردم در مورد برداشت خود ، عقاید، باورها، و نگرش نسبت به یک محصول نظرخواهی می‌شود) برای بهبود تصویر نام تجاری انتخاب شده‌است. برد پرواز بیشتر آن با افزودن یک تانک سوخت ۶۷۴ کیلوگرمی (۱٬۴۷۶ پوند) در سرشاخه بال‌ها به دست آمده‌است. گلوبال اکسپرس ایکس آر اس در اوایل سال ۲۰۰۶ به خدمت گرفته شد. هزینه ساخت هر یک از آن ۴۵ میلیون دلار آمریکا برآورد شده‌است. بمباردیه مدعی شده‌است که به لطف بهبود سیستم‌های کامپیوتری و اصلاحات مکانیکی، سوخت‌گیری گونه ایکس آر اس ۱۵ دقیقه کمتر از گونه اصلی طول می کشد. گلوبال اکسپرس (با شناسه بی دی-۷۰۰-۱اِی۱۱) گونه‌ای برگرفته از هواپیمای گلوبال اکسپرس است، که ۰٬۸۱۳ متر (۳۲ اینچ) از درازای بدنه جلویی آن و ۱٬۲۰۰ مایل دریایی از بیشینه برد پرواز آن کاهش یافته‌است. گنجایش صندلی‌های آن تا ۱۹ مسافر است. هواپیما در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۱ شناسانده شد و پس از یک ارزیابی مثبت از بازار با نامه‌هایی به منظور فروش ۱۵ فروند از آن در تاریخ ۵ فوریه ۲۰۰۲ یک پرواز ویژه داشت. مسرشمیت-۳۲۳
مسرشمیت-۳۲۳غول پیکر () هواپیمای ترابری سنگین ارتش آلمان نازی در جنگ جهانی دوم بود . این هواپیما، نوع موتور دار هواپیمای مسرشمیت-۳۲۱ (مسرشمیت-۳۲۱ گلایدر ترابری ارتش نازی)و بزرگترین هواپیمای ترابری نظامی در آن جنگ محسوب میشد . در مجموع ۲۱۳ هواپیما به عنوان تولید شده ثبت شده که تعدادی از آنها از گلایدر ۳۲۱، تبدیل به ۳۲۳ موتور دار شده بود . هواپیمایی جنوبی چین
هواپیمایی چایناسادرن شرکت هواپیمایی چینی است، که به‌عنوان ششمین شرکت هواپیمایی بزرگ جهان، بر پایه شمار انتقال مسافر، شناخته می‌شود. این شرکت هم‌اکنون با در اختیار داشتن 702 فروند هواپیمای جت مسافربری، بزرگترین ناوگان هواپیمایی آسیا را در اختیار دارد. فوکر اف۲۷ فرندشیپ
فوکر اف۲۷ فرندشیپ (Fokker F27 Friendship) هواپیمای مسافربری دارای موتور توربوپراپ است که در شرکت هلندی فوکر، طراحی و تولید می‌شد. این هواپیما پس از ای‌تی‌آر ۷۲ پرفروش‌ترین هواپیمای توربوپراپ جهان بود. طراحی این هواپیما از دهه ۱۹۵۰ در هلند آغاز شد. در ساخت این هواپیما، از موتورهای توربوپراب رولز-رویس دارت استفاده شده بود که دارای لرزش و سر و صدای کمتر است. قابلیت تنظیم فشار هوای درون کابین برای بخش مسافران نیز از دیگر نوآوری‌های طراحان این هواپیما بود. فوکر۲۷ در ۲۴ نوامبر ۱۹۵۵، پرواز اولیه خود را به انجام رساند. در ۱۹ نوامبر ۱۹۵۸، این هواپیما معرفی و ورود آن به بازار، آغاز شد. شرکت فوکر در دهه ۱۹۸۰، تولید جایگزینی مدرن و پیشرفته‌تر برای فرندشیپ با نام فوکر ۵۰ را آغاز کرد. هواپیما
در خلال جنگ جهانی دوم آلمان نازی توانست هواپیمایی با نام می ۱۶۳ کومت (Me 163 Komet) بسازند که با نیروی موتور موشک به پرواز درآید. پس از آن ایالات متحده توانست با هواپیمای بل ایکس-۱ که از موتور موشک برای رانش استفاده می‌کرد از دیوار صوتی برای اولین بار بگذرد. بعدها هواپیمای نورث امریکن ایکس-۱۵ (North American X-15) که آن هم از موتور موشک استفاده می‌کرد توانست از دیوار صوتی بگذرد و رکورد بیشترین سرعت و ارتفاع را با رسیدن به مرز فضا ثبت کند. از سال ۱۹۶۷ تا به امروز نیز هواپیمای نورث امریکن ایکس-۱۵ رکورد رسمی سریعترین هواپیمای سرنشین‌دار را با حدبیشتر سرعت ۷۲۷۴ کیلومتر بر ساعت در اختیار دارد. بوئینگ ۷۰۷
این هواپیما بوئینگ را به عنوان یکی از بزرگترین سازندگان هواپیمای مسافربری در دنیا مطرح کرد و منجر به تولید مجموعهٔ جت‌های تجاری با اسم شد. هواپیماهای ۷۲۰، ۷۲۷، ۷۳۷ و ۷۵۷ که بعدها ساخته شدند عناصر طراحی مشترک زیادی در بدنه با بوئینگ ۷۰۷ دارند. بوئینگ ۷۳۷ مکس
بوئینگ ۷۳۷ مکس یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ هواپیماهای تجاری بوئینگ در کشور ایالات متحده آمریکا است. بوئینگ ۷۳۷ مکس، چهارمین نسل از هواپیماهای سری ۷۳۷ بوئینگ است که برجسته‌ترین تغییر این هواپیما نسبت به نسل پیشین، به‌کارگیری از موتورهای جدید LEAP-B1 و همچنین کاهش ۱٪ در سوخت بهتر با در نظر گرفتن طرح تازه بال‌های آن موسوم به winglet است که ره آورد آن افزایش میزان مسافت قابل پیمودن توسط مکس ۷۳۷ است. بیشتر قطعات این هواپیما ارتقا یافته‌اند که بازدهٔ آن را نسبت به ۷۳۷ کنونی، ٪۱۴ درصد بهتر می‌کنند. بر پایه ادعای بوئینگ مدل ۷۳۷ مکس نسبت به رقیب اصلی خود ایرباس ۳۲۰ نئو تا ٪۸ هزینه‌های عملیاتی کمتری در هر صندلی دارد. مک‌دانل داگلاس
اقدامات اجرایی این تصمیم، در اول اوت ۱۹۹۷ به صورت نهایی درآمد و با ادغام شرکت‌های سودآور نورث امریکن اوییشن، مک‌دانل داگلاس و بوئینگ، عظیم‌ترین شرکت صنعت هواپیمایی، توانست جایگاه رهبری جهانی خود را تحکیم بخشد. بوئینگ سی-۱۷ گلوبمستر ۳
سی-۱۷ گلوبمستر ۳ پس از لاکهید سی-۵ گالکسی بزرگترین و مجهزترین هواپیمای باربری موجود در نیروی هوایی آمریکا می‌باشد. این هواپیما توانایی رساندن انواع بار و نیروها را با سرعت بالا به پایگاه‌های منطقهٔ نبرد دارد. این هواپیما در عین حال می‌تواند نیروهای تاکتیکی را از جایی به جایی دیگر جابه‌جا کند. دیگر ویژگی آن توانایی جابه‌جایی مجروحان جنگی در شرایط سخت است. این توانایی‌های متفاوت باعث افزایش قدرت ناوگان باربری نیروی هوایی آمریکا در سراسر جهان شده‌است. اثرگذاری حمل نیروها با هواپیما به توانایی آن‌ها در انتقال سریع و مداوم نیروها به نزدیک‌ترین مکان ممکن در میدان جنگ مربوط است. لاکهید سی-۵ گالکسی
لاکهید سی-۵ گالکسی بزرگترین هواپیمای ترابری نظامی موجود در نیروی هوایی آمریکا است. ایالات متحده آمریکا بوئینگ دریم‌لیفتر
بوئینگ دریم‌لیفتر () که اختصار به LCF معروف بوده ، یک هواپیمای پهن پیکر حمل ویژه می‌باشد. کالا به وسیلهٔ طویل‌ترین بارکننده(لودر) در دنیا ، در این هواپیما قرار میگیرد. این هواپیما در اصل یک بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ با اصلاحات وسیع بوده و منحصراً برای حمل قطعات هواپیمای ۷۸۷، به پایگاه مونتاژ بوئینگ، از تأمین کنندگان در سراسر جهان استفاده می‌شود. در ۱۳ اکتبر سال ۲۰۰۳ هواپیماهای تجاری بوئینگ اعلام کرد که، با توجه به زمان طولانی حمل قطعات توسط وسایل حمل زمینی و دریایی ،روش اصلی حمل و نقل قطعات بوئینگ ۷۸۷ (که به عنوان ۷E۷ شناخته می‌شود) ، حمل و نقل هوایی خواهد بود. در ابتدا، از سه هواپیمای مسافری بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ به منظور اصلاح پیکربندی، جهت حمل ویژه قطعات از شرکت‌های زیرمجموعه بوئینگ در ژاپن و ایتالیا به شمال چارلستون، کارولینای جنوبی، و سپس به ایالت واشنگتن برای مونتاژ نهایی، استفاده شد اما هواپیمای چهارم نیز متعاقباً به برنامه اضافه شد. حمل کننده‌های بار حجیم، بدنه‌ای ساخته شده شبیه هواپیمای سوپر گوپی و ایرباس بلوگا داشته که معمولاً برای حمل و نقل بال و بدنه هواپیما استفاده می‌شوند. ۶۵،۰۰۰ فوت مکعب (۱۸۴۰ متر مکعب) محفظه بار، بزرگترین محفظه حمل کالا در جهان است و می‌توان آن را معادل سه برابر حجم باری ۴۰۰-۷۴۷ دانست. هیوز اچ-۴ هرکولس
هیوز اچ-۴ هرکولس () یک هواپیمای استراتژیک قایق پرنده بود که توسط شرکت هواپیماسازی هیوز ساخته و تولید شد. این هواپیما با هدف ترابری هوایی برای خدمت در دوران جنگ جهانی دوم درمسیر تولید قرار گرفت اما روند تکمیل آن طولانی شد و توفیق حضور در جنگ را نیافت. این هواپیما فقط یک پرواز کوتاه در دوم نوامبر ۱۹۴۷ انجام داد و پروژه هرگز فراتر از تک نمونه تولیدی نرفت. بابت کاهش وزن هواپیما و همین‌طور محدودیت‌های استفاده از آلمینیوم در طول جنگ عمده بخش‌های هواپیما از چوب صنوبر ساخته شد. این هواپیما یکی از بزرگترین هواپیماهایست که تاکنون ساخته شده و پهنای بال آن نیز بلندترین نمونه جهانی تا ۱۳ آوریل ۲۰۱۹ محسوب می‌شد. از آن تاریخ به بعد لقب پهن بالترین هواپیمای جهان به اسکیلد کامپوزیتس استراتولانچ اختصاص یافت. این هواپیما تا امروز در شرایط مناسبی نگه داری شده و در موزه هوانوردی و فضایی ایون گرین در معرض نمایش عموم قرار دارد. مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱ (به انگلیسی: McDonnell Douglas MD-11) یک هواپیمای مسافربری پهن پیکر سه موتوره ساخته شرکت مکدانل داگلاس از شرکتهای اقماری بوئینگ کشور آمریکا است. نخستین پرواز ام‌دی-۱۱ در ۱۰ ژانویه ۱۹۹۰ صورت گرفت. بیشتر مدلهای مسافربری آن با تغییر کاربری به هواپیماهای ترابری ویژه حمل کالا تبدیل شده‌اند. ام‌دی-۱۱ نسل جدیدی از هواپیمای قدیمی تر این شرکت، مک‌دونال داگلاس دی‌سی-۱۰ به حساب می‌آید. آورو
شرکت ای. وی. رو و شرکا یکی از نخستین سازندگان هواپیما در جهان بود که به وسیلهٔ الیوت وردون رو و برادرش همفری وردون رو در تاریخ یکم ژانویه ۱۹۱۰ پدید آمد. مشارکت همفری وردون عمدتاً در زمینه‌های سازماندهی و مالی بود که پشتیبانی مالی آن از راه فعالیت خانواده در نوارسازی تأمین می‌شد به دست می‌آمد. همفری تا سال ۱۹۱۷ که به یکان پروازی پادشاهی بریتانیا پیوست مدیر عامل شرکت بود. الیوت قبلاً یک هواپیمای موفق به نام آورو ترایپلین را ساخته بود که سیم‌های اتصال آن را همفری تولید نموده بود. نخستین هواپیمای آورو، آورو ئی یا آورو ۵۰۰ بود که در مارس ۱۹۱۲ به پرواز در آمد و ۱۸ فروند از آن تولید شد که بیشتر آن‌ها برای یکان پروازی بریتانیا که نهادی نوبنیان بود ساخته شد. شرکت آورو همچنین نخستین هواپیمای جهان با اتاقک خلبان سرپوشیده را ساخت. این هواپیما در سال ۱۹۱۲ ساخته شد و آورو تایپ اف نام داشت و تک بال بود. هواپمای بعدی با اتاقک خلبان سرپوشیده آورو تایپ جی نام داشت که دوباله بود. هیچ یک از این دو هواپیما از مرحلهٔ پیش نمونه فراتر نرفت. تایپ ۵۰۰ بهینه سازی شده و به آورو ۵۰۴ تبدیل شد و نخستین پرواز خود را در سپتامبر ۱۹۱۳ انجام داد. تعداد کمی از آن‌ها پیش از آغاز جنگ جهانی یکم به وسیلهٔ اتاق جنگ خریداری شد و این هواپمادر چند ماه نخست جنگ در خط مقدم خدمت کرد، ولی شهرت آن به عنوان هواپمای آموزشی بود که این نقش را تا سال ۱۹۳۳ به عهده داشت. این هواپیما به مدت ۲۰ سال تولید می‌شد و تعداد ۸۳۴۰ فروند از آن در کارخانه‌های همبل، فیلزورث، مایلز بلاتینگ و نیوتن هیث تولید شد. بوئینگ
ویلیام بوئینگ در ماه مارس سال ۱۹۱۰ شرکت گرین وود تیمبر را تأسیس کرد و ۲ سال بعد شرکت شیپ یارد را خریداری کرد و مقدمات تأسیس یک کارخانه هواپیماسازی را فراهم نمود. ویلیام بوئینگ ابتدا در مورد صنعت چوب در دانشگاه ییل تحصیل می‌کرد و این تجربه او را در اجرای طرح‌هایش و نیز ساخت هواپیما یاری نمود. در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۱۹۱۶ بزرگترین شرکت هواپیماسازی کنونی جهان، با سرمایه ۱۰۰ هزار دلار تأسیس شد. این در حالی بود که نخستین هواپیمای تولید شده توسط این شرکت کمتر از ۸ متر طول داشت و تا ارتفاع ۹۰۰ پایی پرواز می‌کرد. ویلیام بوئینگ در ابتدا آن را شرکت محصولات هوایی پسفیک نام نهاد و یک سال بعد نام آن را به شرکت هواپیمایی بوئینگ تغییر داد. در سال‌های اولیه فعالیت بوئینگ به ساخت هواپیماهای کوچک برای نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا اقدام نمود که این هواپیماهای کوچک با هدف ترابرد و انتقال بسته‌های پستی طراحی و ساخته می‌شدند. این هواپیماها به نام مدل سی شهرت یافتند. توپولف تو-۱۴۴
توپولف تو-۱۴۴ نخستین و یکی از دو هواپیمای ترابری زِبَرصوت جهان در کنار هواپیمای انگلیسی-فرانسوی کنکورد بود. این هواپیما توسط شرکت توپولف روسیه به مدیریت الکسی توپولف ساخته شد. شرکت‌های بوئینگ، مک‌دانل داگلاس و لاکهید مارتین از شرکت‌هایی بودند که برای ساخت خطوط زِبَرصوت ترابری برای آمریکا در طول دهه ۱۹۶۰ میلادی تلاش کردند، اما ناکام ماندند. هر دو هواپیمای توپولف-۱۴۴ و کنکورد عملکرد رضایتبخشی نداشتند و در نهایت، هر دو از فعالیت خارج شدند. بوئینگ ۷۷۷ایکس
بوئینگ ۷۷۷ایکس یک هواپیمای ساخته شده توسط کارخانهٔ هواپیماهای تجاری بوئینگ در کشور ایالات متحده آمریکا است. این هواپیما در سال ۲۰۲۰ نخستین پرواز آزمایشی خودش را انجام داد. بوئینگ ۷۷۷ایکس با بیش از ۷۶ متر طول بزرگترین هواپیمای دو موتوری جهان محسوب می‌شود. گروه ایرباس
گروه ایرباس در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۰ از به هم پیوستن بزرگترین شرکت‌های فعال هوافضای اروپا یعنی دایملرکرایسلر ایروسپیس آلمان، آئروسپاسیال-ماترا فرانسه و کاسا اسپانیا شکل گرفت. اولین رئیس این شرکت راینر هاینریش در مجمع عمومی این شرکت در ۱۵ اکتبر همان سال انتخاب شد. ای‌ای‌دی‌اس بخش اعظمی از تولیدات و پیشرفت‌های انجام شده در بخش هوافضای اروپا را بر عهده دارد. بزرگترین تولیدکنندهٔ هواپیمای اروپا ایرباس از زیرمجموعه‌های این شرکت است که به تولید هواپیماهای مسافری می‌پردازد. داگلاس سی-۱۲۴ گلوبمستر ۲
هواپیمای داگلاس سی-۱۲۴ گلوبمستر ۲ با نام مستعار "الد شکی" (Old Shaky)، یک هواپیمای حمل و نقل سنگین بارهای هوایی است که توسط شرکت هواپیماسازی داگلاس در لانگ بیچ کالیفرنیا ساخته شد. سی-۱۲۴ هواپیمای اصلی پیشکاران حمل و نقل هوایی نظامی نیروی هوایی ایالات متحده (MATS) در بین سال‌های دهه ۱۹۵۰ و ابتدای دهه ۱۹۶۰ میلادی بود پیش از این که سی-۱۴۱ استارلیفتر به کار گرفته شود. این هواپیما در خدمت خدمات حمل و نقل هوایی نظامی نیروی هوایی ایالات متحده بود، پس از آن با از هم پاشیدن این واحد برای فرماندهی ترابری نظامی نیروی هوایی ایالات متحده (MAC)، واحدهایی از اندوخته نیروی هوایی و تا سال ۱۹۷۴ برای گارد ملی هوایی ایالات متحده خدمت کرد. هواپیمای سی-۱۲۴ در بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۹ به دست شرکت هواپیمایی داگلاس از روی طراحی جنگ جهانی دوم هواپیمای داگلاس سی-۷۴ گلوبمستر و بر پایه درس‌های آموخته شده در محاصره برلین توسعه یافت. نیروی رانشی هواپیما به دست چهار موتور پیستونی آر-۴۳۶۰ پرت اند ویتنی برآورده می شد که هرکدام ۳٬۸۰۰ اسب بخار نیرو زایش می‌کردند. ویژگی طراحی سی-۱۲۴ داشتن دو درب بزرگ لولایی و یک سطح شیب دار هیدرولیکی در دماغه و به همچنین یک آسانسور باری زیر بخش پشتی هواپیما بود. سی-۱۲۴ می‌توانست ۳۱٬۱۰۰ کیلوگرم (۶۸٬۵۰۰ پوند) بار جابه جا نماید، دهانه بخش بار آن ۲۳ متر و دارای دو بالابر جاداده شده در بالا بود که هرکدام می‌توانستند ۳٬۸۰۰ کیلوگرم بار را بلند کنند. با نام یک جابه جاکننده این هواپیما می‌توانست تانک ها، جنگ افزارها، کامیون‌ها و دیگر تجهیزات سنگین را جابه جا نماید، هنگامی که در نقش جابه جاکننده مسافر بود می‌توانست ۲۰۰ سرباز آکنده از تجهیزات را روی دو عرشه خود داشته باشد یا ۱۲۷ برانکارد بیماران را به همراه پرستارانشان جابه جا کند. سی-۱۴۱ تنها هواپیمایی در زمان خود بود که می‌توانست تجهیزات سنگین مانند تانک‌ها و بلدوزرها را بدون از هم باز کردن آن‌ها جابه جا کند. نخستین پرواز سی-۱۲۴ ۲۷ نوامبر ۱۹۴۹ انجام شد و سی-۱۲۴ اِی در ماه می ۱۹۵۰ واگذار شد، سی-۱۴۱سی مدل پسین بود، که قدرت موتورهای قدرتمندتر داشت و یک رادار آب و هوایی مدل اِی پی اس-۴۲ (APS-41) به شکل یک سازه انگشتانه مانند روی دماغه آن جاداده شده بود. گرم‌کننده‌های سوختنی جاداده شده در نوک بال‌ها برای گرم کردن کابین به آن افزوده شد و سطح بال و دم هواپیما را از یخ زدن باز می داشت. هواپیماهای سی-۱۴۱ مدل ای پس از آن با این تجهیزات بهبود یافتند. همچنین سی-۱۲۴ نخستین هواپیمایی بود که بخش قدرت کمکی (APU) روی آن جا داده شد.یک سی-۱۲۴سی، به شماره سریال ۱۰۶۹-۵۲ با نام جی سی-۱۲۴سی برای آزمایش موتور توربوپراپ ایکس تی ۵۷ پرت اند ویتنی با قدرت ۱۵٬۰۰۰ اسب بخار که در دماغه جاداده می شد استفاده شد. نخستین واگذاری ۴۴۸ فروند از این هواپیما از ماه می ۱۹۵۰ آغاز شد و تا ۱۹۵۵ ادامه پیدا کرد، سی-۱۲۴ در درازای جنگ کره به کار گرفته شد، همچنین برای همکاری در مأموریت‌های رساندن بار در ماموریت یخبندان ژرف در آنتاریکتا نیز از آن استفاده شد. این هواپیماها مأموریت‌های باربری سنگین ایالات متحده در سرتاسر جهان را انجام می داد شامل پروازهایی به جنوب آسیا، آفریقا و هرجای دیگر. از ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱ تسلیحات تور را از راه اقیانوس اطلس به انگلستان جابه جا می‌کردند.هواپیماهای سی-۱۲۴ همچنین در درازای جنگ ویتنام به‌طور گسترده مواد و تجهیزات را بین ایالات متحده و ویتنام جابه جا می‌کردند. پیش از آن که سی-۵اِی کاربردی شود، هواپیمای سی-۱۲۴ و خواهرش سی-۱۳۳ تنها هواپیماهایی بودند که می‌توانستند بارهای بسیار بزرگ را جابه جا نمایند. فرماندهی راهبرد هوایی نیروی هوایی ایالات متحده (SAC) کاربر نخستین سی-۱۲۴ گلوبمستر با به‌کارگیری ۵۰ فروند از آن از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۲ بود، چهار اسکادران از این فرماندهی دربرگیرنده اسکادران‌های پشتیبانی راهبردی نخست، دوم، سوم و چهارم نمونه این هواپیما را بکار می بردند، جابه جایی سلاح‌های هسته ای بین پایگاه‌های هوایی و جابه جایی هوایی کارکنان و تجهیزات در درازای مانورهای نظامی و صف آرایی‌های خارج از کشور کار اصلی آن‌ها بود. پیشکاران ترابری هوایی نظامی نیروی هوایی ایالات متحده (MATS) تا ژانویه ۱۹۶۶ کاربر اصلی این هواپیما بود، هنگامی که این ارگان به فرماندهی ترابری هوایی نظامی (MAC) نام گردانی شد، در درازای چند سال پیروی از ساختار این فرماندهی، نمونه‌های به جامانده هواپیما به اندوخته نیروی هوایی ایالات متحده (AFRES) و گارد ملی هوایی ایالات متحده (ANG) فرستاده شدند این فرستادن در ۱۹۷۰ پایان یافت. نخستین واحد گارد ملی هوایی که هواپیمای سی-۱۲۴سی را دریافت نمود گروه ترابری تاکتیکی هوایی ۱۶۵ام (هم اکنون با نام شاخه ترابری هوایی ۱۶۵ام گارد ملی هوایی ایالات متحده شناخته می‌شود) وابسته به گارد ملی هوایی جورجیا بود که واپسین گروه نیروی هوایی بود که هواپیمای خود را در سپتامبر ۱۹۷۴ بازشنسته کرد. ایلیوشین ایل-۶۲
ایلیوشین ایل-۶۲ یک هواپیمای مسافربری چهارموتوره ساخته شرکت ایلیوشین ساخت شوروی سابق است. این هواپیما از سال ۱۹۶۷ روانه بازار شد. در مجموع ۲۸۹ فروند از این هواپیماها تولید و تحویل شد. این هواپیما هنوز هم توسط دو شرکت روسی و یک شرکت کوبایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، شرکت هواپیمایی آریا متعلق به بخش خصوصی ایران نیز چهار فروند از این هواپیما را به صورت اجاره‌ای در ناوگان خود دارد که یکی از آنها دچار سانحه گردیده و مابقی زمینگیر هستند. تاریخ شرکت بوئینگ
بعد از مدت کوتاهی، یک قرارداد با شرکت خطوط هوایی جهانی پان امریکن، (Pan Am) به انجام رسید و تولید و ساخت شناورهای هوایی را آغاز و توسعه داد که برای حمل مسافر از راه‌ها و فضاهای بالای اقیانوسها و قاره‌ها استفاده شود. اولین پرواز بوئینگ ۳۱۴ ملخ دار در ماه ژوئن سال ۱۹۳۸ بود. آن بزرگ‌ترین هواپیمای غیرنظامی در زمان خود بود که ظرفیت ۹۰ مسافر را در پرواز روزانه و ۴۰ مسافر را در پرواز شبانه داشت. یک سال بعد، اولین پرواز مسافری منظم از ایالات متحده آمریکا به بریتانیای کبیر بکار افتاد. در نتیجه بتدریج راه‌های هوایی دیگری باز شدند که بزودی شرکت پان امریکن توانست با بوئینگ ۳۱۴ به فواصل و مسافتهایی در سراسر جهان پرواز کند. آورو
آورو برای حفظ مهارت‌های خود در طراحی هواپیمای آموزشی در دههٔ ۱۹۳۰ آغاز به ساخت هواپیماهای دوبالهٔ سنگین تری به نام آورو تیوتر کرد که نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا تعداد بسیاری از این هواپیما را خریداری کرد. پس از آن آورو یک هواپیمای مسافربری با دو موتور پیستونی را ساخت که آورو انسون نام داشت، ولی پس از افزایش تنش در اروپا تکیهٔ شرکت دوباره بر روی هواپیماهای جنگی قرار گرفت. هواپیماهای منچستر، لانکاستر و لینکلن از طراحی‌های مشهور آورو هستند. بیش از ۷۰۰۰ فروند لانکاستر ساخته شد. توانایی بالای بمباران این هواپیما موجبات مشهور شدن بمباران سدها را در جنگ پدید آورد. آورو لانکاستر در جنگ جهانی جهانی دوم دارای بیشترین توانایی حمل بمب بود که شامل بمب گرند اسلم نیز می‌شد. پی-۲۶ پی شوتر
با تمرکز بوئینگ بر هواگردهای بزرگ‌تر مانند بمب افکن‌هایی همچون بوئینگ بی-۱۷ فلایینگ فورترس و هواپیماهای مسافربری این جنگنده آخرین جنگنده نیروی هوایی ایالات متحده ساخت شرکت بوئینگ تا تولید جنگنده بوئینگ اف/ای-۱۸ سوپر هورنت نام گرفت. یونکرس و۳۴
یونکرس و۳۴ یک هواپیمای مسافربری و ترابری تک موتورهٔ آلمانی بود. این هواپیما در دههٔ ۱۹۲۰ ساخته و در سال ۱۹۲۶ وارد خدمت گردید. ورژن مسافربری آن توانایی حمل یک خلبان و ۵ مسافر را داشت. این هواپیما نوع توسعه یافتهٔ یونکرس و۳۳ بود. توسعهٔ یونکرس و۳۴ منجر به ساخت یونکرس ۴۶ گردید. تاریخ شرکت بوئینگ
در سال ۱۹۶۷، شرکت بوئینگ هواپیمای دیگری با حوزه پرواز متوسط و کوتاه، با دو موتور بوئینگ ۷۳۷ کرد. آن پرفروش‌ترین هواپیمای جت تجارتی جهان در تاریخ هوانوردی شد. بوئینگ ۷۳۷ هنوز تولید می‌شود و توسعه‌ها و پیشرفتهای مداومی بر روی آن صورت می‌گیرد. چندین نوع آن اساساً ظرفیت صندلی و حوزه پرواز آن توسعه و تکمیل شده‌اند. بمباردیه سی‌آرجی ۷۰۰/۹۰۰
بمباردیه سی‌آرجی ۷۰۰/۹۰۰/۱۰۰۰ Bombardier CRJ700/900/1000 خانواده‌ای از هواپیماهای نسبتاً کوچک مسافربری ساخت کشور کانادا هستند که توسط شرکت هوافضای بمباردیه این کشور تولید می‌شوند. نخستین پرواز بمباردیه سی‌آرجی ۷۰۰/۹۰۰/۱۰۰۰ در ۲۱ فوریه ۲۰۰۱ صورت گرفت. این هواپیماها از روی هواپیمای موفق سی‌آرجی ۲۰۰ ساخته شده‌اند. بوئینگ ۷۲۷
این یک هواپیمای سایز متوسط، بدنه باریک سه موتوره‌است. اولین نسخه این هواپیما در سال ۱۹۶۳ پرواز کرد. برای چندین دهه این هواپیما بیشترین تولید هواپیماهای مسافربری در دنیا را داشت. تا زمان پایان تولید این هواپیما در سال ۱۹۸۴ در مجموع هزار و ۸۳۱ تولید شد. ایرباس
نخستین هواپیمای ایرباس مدل ایرباس ای۳۰۰ بود که در سال ۱۹۷۲ پرواز کرد و نخستین پرواز تجاری‌اش را در ۱۹۷۴ انجام داد. هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ نخستین هواپیمای پهن‌پیکر دنیا است که در چیدمان کابین مسافران دو راهروی موازی دارد و در عین حال تنها از ۲ موتور جت نیرو می‌گیرد. آخرین فروند هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ در ژوئیه ۲۰۰۷ به فدکس اکسپرس تحویل داده شد و سپس تولید آن برای همیشه متوقف شده‌است. خانواده امبرائر ئی-جت
خانواده امبرائر ئی-جت معروف به ئی-جت (E-Jet) خانواده‌ای از هواپیماهای جت نسبتاً کوچک مسافربری دوموتوره برزیلی هستند که در شرکت امبرائر طراحی شده و تولید می‌شوند. نخستین پرواز امبرائر-۱۷۰ در ۱۹ فوریه ۲۰۰۲ صورت گرفت. ۹۹۸ فروند از این هواپیماها تا پایان سال ۲۰۱۳ ساخته شده‌اند. مدل امبرائر ۱۷۰ (ئی‌آرجی-۱۷۰) این هواپیما به قیمت ۲۸٫۵ میلیون دلار و مدل بزرگتر امبرائر ۱۹۵ به قیمت ۴۷ میلون دلار به فروش می‌رسند. بوئینگ ۷۶۷
جدیدترین و البته آخرین نسل هواپیمای ۷۶۷ است. مهم‌ترین فرقش با نوع ۳۰۰ طول بیشترش است. (در حدود ۱/۲۱ فوت) در سال ۱۹۹۷ مخصوص دو شرکت هواپیمایی دلتا ایرلاینز و کنتیننتال ایرلاینز طراحی شد و نخستین فروند از آن در سال ۲۰۰۰ واگذار شد. ۴۰۰ ای آر تنها ۷۶۷ای است که به بالچه‌هایی روی بال اصلیش مجهز شده، این موضوع مصرف سوخت هواپیما را تا حدودی کاهش داده است. قرار است به زودی تولید آن متوقف شده و بوئینگ ۷۸۷–۹ جایگزین آن گردد. (تا پایان سپتامبر ۲۰۰۶، ۳۸ فروند از آن ساخته شده‌است) میل-۲۶
میل-۲۶ (نام‌گذاری ناتو Halo) یک بالگرد ترابری چندمنظوره روسی و همچنین بزرگ‌ترین و پرقدرت‌ترین هلیکوپتر تولید شده جهان می‌باشد. میل-۲۶ اولین بالگرد مجهز به روتورهای ۸ پره با قدرت ۱۱۴۰۰ اسب بخار است و دارای ۸ متر ارتفاع، ۳ مترعرض و۴۰ متر طول می‌باشد. این هلیکوپتر با ظرفیت ترابرد ۲۰ تن بار جهت ماموریت‌های نظامی و غیرنظامی به‌کار برده می‌شود. نخستین پیش‌نمونه آن در دسامبر ۱۹۷۷ به پرواز درآمد و تا سال ۲۰۱۱ حدود ۳۱۰ فروند آن تحویل مشتریان گردیده‌است.