هفت نت موسیقی به ترتیب چه نام دارند؟
دو (نت موسیقی)
هفت نُتِ موسیقی به‌ترتیب عبارت‌اند از: دو (C)، رِ (D)، می (E)، فا (F)، سُل (G)، لا (A)، سی (B). بدین ترتیب، این نُت‌ها از چپ به راست C,D,E,F,G,A,B هفت نُت اصلی موسیقی را تشکیل می‌دهند.
نور هفت
نور هفت بخشی از ساندترک فصل ۶ مجموعه تلویزیونی بازی تاج‌وتخت است. این قطعه توسط رامین جوادی آهنگسازی شده‌است. در این قطعه، برای نخستین بار از پیانو در موسیقی متن بازی تاج‌وتخت استفاده شد. مجید کیانی
کتاب هفت دستگاه نگاشته شده توسط استاد مجید کیانی یکی از مهمترین کتاب‌های موجود در زمینهٔ شناخت صحیح موسیقی (ردیف دستگاهی) است، ایشان در پیشگفتار این کتاب چنین نگاشته‌اند که:این کتاب دارای سه بخش است؛ بخش اوّل دربارهٔ موسیقی دستگاهی (ردیف)، و شامل نُه فصل است؛ فصل اوّل دربارهٔ شیوه‌های اجرایی موسیقی کنونی ایران و تفکیک آنها است و فصل دوّم شرح محورهای اساسی موسیقی سنتی (ردیف) است. و بخش سوّم شامل توضیحات و فهرست‌ها است. استاد کاوه خورابه در مورد این کتاب چنین گفته‌اند: کتاب «هفت دستگاه موسیقی ایران» زمانی تولید می‌شود که فضای موسیقایی کشور حال و هوا و رنگ و بوی متفاوتی دارد؛ کیانی نه به‌عنوان نخستین نفر بلکه به‌عنوان کسی که بر مسائلی تأکید دارد که مدت‌ها در سایه قرار داشته‌اند، مسلماً با مشکلاتی مواجه خواهد بود. سل‌رسل
سودر که از پیشگامان تلفن نیز بود، زبان سل‌رسل را بر اساس هفت نُت موسیقی (دُ، رِ، می، فا، سُل، لا، سی) بنا نهاد. این زبان، علاوه بر قابلیت تلفظ شدن، می‌توانست توسط آلات موسیقی نیز، نواخته شود. به‌علاوه، با تعویض هفت نت موسیقی، با هفت رنگ اصلیِ منشور (بنفش، نیلی، آبی، سبز، زرد، نارنجی و قرمز)، امکان این نیز وجود داشت تا از طریق علائم رنگی، دست به تبادل پیغام زد. هم‌چنین هفت حالت مختلف دست‌ها نیز برای این هفت نت ارائه گردید، تا از این طریق، این زبان برای افراد ناشنوا و لال نیز قابل استفاده باشد. از نظر آماری، با داشتن این هفت نت و امکان ترکیب آن‌ها با یک‌دیگر، این زبان دارای ۷ کلمهٔ یک‌سیلابی، ۴۹ واژهٔ دوسیلابی، ۳۳۶ لغت سه‌سیلابی، ۲۲۶۸ کلمهٔ چهارسیلابی و ۹۰۷۲ واژهٔ پنج سیلابی بود، که در کل، دایرهٔ لغات آن را به ۱۱۷۳۲ واژهٔ بنیادی می‌رساند. تغییر محل آکسان یا تکیه، از سیلابی به سیلابی دیگر نیز، هم واژگانی جدید می‌آفرید و هم اَشکال گوناگونِ دستوری را در اختیار می‌گذارد. در این زبان، کلمات یک یا دوسیلابی به ضمایر، حروف ربط، حروف عطف و مانند آن، اختصاص یافته بود. واژه‌های سه سیلابی اختصاص به کلماتی داشت که از بقیهٔ کلمات بیشتر مورد استفاده است. تئوری موسیقی
۶. نت‌های ترئینی، نت‌هایی کوچکتر از نت‌های اصلی هستند که قبل یا بعد از نت اصلی قرار گرفته و برای تزیین و زیبایی ملودی بکار می‌روند. کششِ نت‌های تزئینی کوتاه‌تر از نت اصلی یا نصف آن است و بیشتر مواقع اجرای آن سریع است. نت‌های تزئینی عبارتند از: پیانو
محل قرارگیری انگشتان دو دست روی کلیدهای پیانو در نواختن آن اهمیت دارد. معمولاً در آهنگ‌ها نت اول شماره دارد که انگشت شروع‌کننده در نواختن آن آهنگ را مشخص می‌کند. در این صورت شماره یک برای انگشت‌های شست دو دست است و به ترتیب سایر انگشت‌ها شماره‌های ۲ تا ۵ را خواهد داشت. شست دست راست روی چهارمین نت دوی پیانو قرار می‌گیرد. البته این مورد در مورد همه آهنگ‌ها عمومیت ندارد و برخی آهنگ‌سازان نت شروع‌کننده در آهنگشان را شماره نمی‌زنند. در این صورت پیانیست باید خودش محل قرارگیری انگشتانش روی کلیدهای پیانو را با توجه به نوع نت‌های موجود در آهنگ تشخیص دهد. نت (موسیقی)
پنج خط حامل که نُت‌های C, D, E, F, G, A, B, C را نشان می‌دهند. مقام (موسیقی)
برخی از نظریه‌پردازان، تعداد کمتر یا بیشتر از نه خانوادهٔ مقام بر می‌شمرند. یک تقسیم‌بندی متداول، تقسیم‌بندی مقام‌ها در یازده خانواده‌است که ناشی از جدا کردن سکاه، هزام و عراق به سه خانوادهٔ جداگانه است. از سوی دیگر، حبیب حسن توما مقام‌های صبا و بیاتی را که به هم نزدیک هستند، در یک خانواده قرار می‌دهد و کلاً هشت خانوادهٔ اصلی برمی‌شمرد؛ بسیاری از نوازندگان خاورمیانه نیز به نزدیکی این دوم مقام اعتقاد دارند. همچنین برخی برای مقام‌های نارایج نیز خانواده‌هایی جداگانه تعریف می‌کنند که تعداد کل خانواده‌ها را از ۱۱ بیشتر می‌کند؛ مثلاً برخی خانواده‌ای برای مقام مستعار (که جنس اول آن «می نیم بمل، فا دیز، سل» است) تعریف می‌کنند، یا برای مقام سازکار (با جنس اصلی «دو، ر دیز، می نیم بمل، فا») یک خانوادهٔ جدا تعریف می‌کنند. چهارگاه
چهارگاه نام چهارمین نت در گام پایهٔ موسیقی عربی نیز هست (ر.ک. مقام (موسیقی) § موسیقی عربی). مقام چهارگاه نیز نزد قاریان قرآن اهمیت ویژه‌ای دارد و جزو گروهی از مقام‌ها با نام «مقام‌های مکّی» طبقه‌بندی می‌شود. نت‌های زینت
کامبیاتا متشکل از سه یا چهار نت است. در روش سه نتی از یک «پرش سوم» به پایین و یک «پرش دوم» به بالا ایجاد می‌گردد و به صورت معکوس استفاده نمی‌شود. در این حرکت حداقل یک نت و حداکثر سه نت می‌توانند نسبت به آکورد غریبه باشند. کامبیاتا به‌طور طبیعی از ضرب قوی میزان شروع می‌شود. کشش نت‌های کامبیاتا ممکن است متفاوت با هم باشند و از نت‌های کروماتیک هم استفاده می‌شود. آکورد
۱. آکورد هفت نمایان: آکورد چهارصدایی بر روی همهٔ درجات گام می‌تواند قرار گیرد اما به خاطر خوش‌صدایی روی درجهٔ پنج (V) بیشتر استفاده می‌شود و چون پایهٔ آن درجهٔ پنجمِ گام (مینور هارمونیک یا ماژور) و سومِ آن محسوس و فاصلهٔ هفتم کوچک نسبت به پایه دارد آن را آکورد هفت نمایان می‌نامند. ۲. آکورد هفتم کوچک:اگر یک فاصلهٔ «سوم کوچک» به بالای «آکورد مینور» اضافه کنیم «آکورد هفتم کوچک» بدست می‌آید. آکورد هفت نمایان
آکورد هفت نمایان شاید مهمترین «آکورد هفت» باشد. این اولین آکورد هفت بود که به‌صورت منظم در موسیقی کلاسیک ظاهر شد و تقریباً آکورد هفت نمایان، به اندازهٔ آکورد نمایان یافت می‌شود. عملکردِ نقش آکورد در آکوردهای نمایان، گرایش شدید به حل روی تونیک دارد. نت آغاز
در تئوری معاصر موسیقی عربی تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تقسیم‌بندی مقامی رایج در موسیقی عربی، مهم‌ترین نت در هر مقام اصلی، درجهٔ اول آن مقام یا همان نت پایه است. به بیان دیگر، نت آغاز هر مقام همیشه نت پایهٔ آن مقام (درجهٔ اول مقام) است. با این حال برخی مقام‌های فرعی تعریف می‌شوند که نت آغازشان نت پایهٔ گام نیست؛ برای مثال مقامی به نام بِنتی کار تعریف می‌شود که از نظر درجات مانند سه‌گاه است اما شروعش از درجهٔ دوم مقام سه‌گاه است و بعد از آن روی نت زیرپایهٔ سه‌گاه به توقف می‌رسد. برای نت آغاز در موسیقی عربی نام‌های «دخول»، «استهلال»، «»، «مبدأ»، «مدخل» و «آغاز» به کار رفته‌است. میخائیل مشاقه در آثارش از ۹۵ مقام مختلف نام برده که تنها در ۲۷ مورد نت شروع مقام با درجهٔ اول مقام منطبق است؛ در ۵۳ مورد نت شروع بالاتر از نت پایهٔ مقام است و در ۱۵ مورد باقی‌مانده، نت شروع پایین‌تر از درجهٔ اول مقام است. فواصل موسیقی ایرانی
۲. اگر فاصله‌ای یک ربع پرده از فواصل درست، بزرگ، کوچک، کاسته و افزوده، بیشتر داشته باشد، کلمه «بیش» به آن فاصله اضافه می‌شود. مثال: توضیح: بعضی از فواصل ده‌گانه شبیه یکدیگرند. برای سهولت، بهتر است حذف شوند مانند: نیم‌بزرگ و بیش‌کوچک (حذف)، بیش‌بزرگ و کم‌افزوده (حذف)، کم‌کوچک و بیش‌کاسته (حذف). در نتیجه سه نام مشابه حذف شده و فواصل ده‌گانه، به هفت نام خلاصه می‌شود. گام کروماتیک موسیقی ایرانی دارای ۲۵ نت و ۲۴ ربع پرده است. این نت‌ها می‌توانند هر کدام پایهٔ یک گام قرار گرفته و کلیهٔ مقام‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایران در ۲۴ گام، در این مجموعه شکل می‌گیرد. برخلاف موسیقی غربی، اجرای گام کروماتیک موسیقی ایرانی به علت ساختار سازهای ایرانی و نداشتن پردهٔ ثابت، بسیار مشکل و متداول نیست. میرزا عبدالله فراهانی
وی با تجدید نظر در دستگاه‌های دوازده‌گانه موسیقی ملی ایران و ادغام بعضی از آن‌ها با هم، هفت دستگاه کامل و مجزا پدیدآورد که این هفت دستگاه را سه تن از شاگردانش به نام‌های میرزا نصیر، فرصت شیرازی و مهدی‌قلی هدایت طی هفت سال نت‌نویسی کردند. نوا (مقام موسیقی)
این مقام هم‌اکنون در ردیف موسیقی ایرانی، جزو هفت دستگاه به شمار می‌آید؛ اما امروزه نوا را همانند دستگاه شور و متعلقات آن، با فواصل شور می‌نوازند. با این روش، درجهٔ ششم مقام نوا، در دستگاهِ کنونیِ نوا، ربع پرده بالاتر اجرا می‌شود. فخرالدینی معتقد است که این تحریف و تغییر به مرور از دورهٔ قاجار به وجود آمده و در به شکل امروزی تثبیت شده است. البته امروزه نوازندگان تنبور و دوتار در کرمانشاه و خراسان، مقام نوا را با همان فواصل قدیم می‌نوازند و آن را به همان شکل کهنش حفظ کرده‌اند. همچنین فواصل گوشهٔ کنونی نهفت در دستگاه نوا، با فواصل مقام قدیم نوا دقیقاً منطبق است. نت‌های زینت
نت‌های زینت () نت‌های «غیر هارمونیک» یا «غریبه با آکورد» هستند. نت زینت بخشی از یک ملودی یا ساختار هارمونیک است که در درجه‌بندی آکورد قرار نمی‌گیرد. نت‌های زینت اغلب در دوران قواعد مشترک مورد بحث و استفاده بود اما می‌تواند در تجزیه و تحلیلِ انواع موسیقی تنال و موسیقی پاپ قرار گیرد. نت‌های زینت به شکل‌های مختلف در آثار موسیقی کاربرد دارند و کمک می‌کنند تا در حرکت‌های ملودیک، هارمونیک و کنترپوانتیک از کم‌ترین آکورد استفاده شود. لا مینور
گام لا مینور طبیعی به ترتیب نت : لا،سی،دو،ر،می،فا و سل است.\relative c" {  }در گام لا مینور هارمونیک، نت سل نیم پرده کروماتیک به بالا تغییر می‌کند(سل دیز یا #G):\relative c" {  }در صورتی که درجات ششم و هفتم در حالت بالا رونده نیم پرده کروماتیک به بالا تغییر کند و در حالت پایین رونده به حالت اصلی خود برگردد، لا مینور ملودیک است. \relative c" {  } مقام (موسیقی)
بر اساس درجات گام پایهٔ موسیقی عربی، هفت مقام اصلی تعریف می‌شدند که همنام درجه‌ای بودند که از آن شروع می‌شدند (مثلاً مقامی که از درجهٔ ششم شروع می‌شد، مقام حسینی نام می‌گرفت). در این میان، مقام راست مقامی بود که درجاتش دقیقاً با گام پایهٔ موسیقی عربی مطابقت داشت. به این مقام در متون معاصر، «گام راست» نیز گفته می‌شود. به نت پایه در این گام‌ها، اصطلاحاً «قرار» یا «اساس» گفته می‌شود و عموماً این نت، جایی بود که ملودی به آن بازمی‌گشت و در آن متوقف می‌شد (نت ایست). کلید (موسیقی)
سه نوع کلید در نت‌نویسی موسیقی مدرن بکار می‌رود: کلید دو، کلید فا و کلید سل. هر یک از کلیدها تعیین‌کننده نت متفاوتی برای خطی هستند که روی آن قرار می‌گیرند. نهم (موسیقی)
فاصلۀ «نهم بزرگ» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم بزرگ به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم کوچک است. دارای ۱۴ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۲ نیم پرده) است و فاصلۀ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۴۰۰ سنت است. عطر
عطر نیز در تشابه با نت‌های موسیقی به داشتن سه گروه از نت‌های گوناگون توصیف می‌شود که یک رایحه هماهنگ را به وجود می‌آورند. این نت‌ها به مرور زمان آشکار می‌شوند، اولین بویی که از عطر به مشام می‌رسد مربوط به نت ابتدایی یا اولیه می‌باشد. به‌دنبال آن، نت میانی احساس می‌شود و در آخرین مرحله نت پایانی خود را به‌تدریج آشکار می‌نماید. این نت‌ها به ترتیب تبخیر عطر به وجود می‌آیند. نی (ساز)
نی یا نی هفت بند از سازهای بادی ایرانی است و از دسته سازهای بدون زبانه است. ساز نی قابل کوک نبوده و نوازنده در همنوازی‌ها و تکنوازی‌ها از انواع مختلف نی استفاده می‌کند. وسعت صدای نی دو اکتاو و نیم است و در انواع آن با کوک‌های متفاوت، فاقد یک تا دو نت است. مانند نی «لا کوک» که فاقد نت دو، نی «سل کوک» فاقد نت سی بمل و نی «فا کوک» فاقد نت لا بمل است. نی از سازهای محلی است و در اکثر نقاط ایران وجود دارد. هفتم کوچک
هفتم کوچک () در تئوری موسیقی یکی از دو فاصله‌ای است که شامل هفت نت روی پنج خط حامل می‌شود. این فاصله بین دو فاصله هفتم کوچک و بزرگ، کوچک خوانده می‌شود چراکه دارای ده نیم‌پرده است در حالی که هفتم بزرگ یازده نیم‌پرده دارد. برای نمونه، فاصله بین دو نت لا (A) و سل (G) یک هفتم کوچک است. چنانکه سل ده نیم‌پرده بالای لا قرار گرفته است و بین‌شان هفت نت وجود دارد. فواصل هفتم کاسته و افزوده نیز دارای هفت نت هستند اما در تعداد نیم‌پرده‌ها باهم اختلاف دارند (به ترتیب ۹ و ۱۲ نیم‌پرده.) سل (نت موسیقی)
گام‌ها بر پایه نت «سل» عبارتند از: گام پنتاتونیک
گام پنتاتونیک از پنج نت تشکیل شده‌است که با احتساب اکتاو شش نت می‌شوند. انواع مختلفی از گام‌های پنتاتونیک وجود دارند که از موسیقی نواحی مختلف جهان پدید آمده‌اند. از هریک از درجات انواع گام‌های پنتاتونیک می‌توان پنج مد متفاوت دیگر ساخت که در اینجا تنها به دو مد که گام‌های ماژور و مینور بیشترین کاربرد را دارند، اشاره شده‌است . چهارم بزرگ و پنجم کوچک
مثال از نت دو: دو تا سل (پنجم درست)، دو تا «سل نیم بمل» (پنجم کوچک) دو تا سل بمل (پنجم کاسته) نت (موسیقی)
تعریف : علائمی که در سمت چپ نت‌های موسیقی می‌آیند و بدون تغییر در مکان آن‌ها بر روی حامل باعث تغییر فرکانس نت‌ها می‌شوند. دو (نت موسیقی)
گامها بر پایه نت «دو» عبارتند از: ششم کوچک
ششم کوچک () در موسیقی کلاسیک فرهنگ غربی، فاصله‌ای موسیقایی است که شامل شش نت روی خطوط حامل می‌شود. ششم کوچک، یکی از دو فاصله ششم رایج است (دیگری ششم بزرگ) و به این دلیل "کوچک" خوانده می‌شود که نسبت به ششم بزرگ (دارای نه نیم‌پرده) یک نیم‌پرده کمتر دارد (هشت نیم‌پرده) برای نمونه، فاصله بین نت لا (A) تا نت فا (F) یک ششم کوچک است. چنان‌که نت فا، هشت نیم‌پرده بالاتر از نت لا قرار دارد و شش نت بین آنها قرار گرفته است. ششم کاسته و افزوده نیز دارای همان تعداد نت هستند با این تفاوت که تعداد نیم‌پرده‌هایشان متفاوت است (به ترتیب هفت و ده نیم‌پرده) تئوری موسیقی
برای نوشتن و خواندن یک قطعهٔ موسیقی باید علائمی بکار برد. در موسیقی به حروفِ الفبای موسیقی «نُت» می‌گویند. اسامی نت‌های موسیقی در دو سیستم ارائه می‌شوند. آکورد شش
آکورد شش () در تئوری موسیقی اصطلاحی است که به دو نوع آکورد گفته می‌شود. ابتدا تعریف آن در موسیقی کلاسیک، آکوردی است در هارمونی که روی «درجه ششم» گام به صورت «معکوس اول» (به اختصار VI) قرار گرفته و فاصله آن با نت پایه، ششم بزرگ است. دومین تعریف که در موسیقی پاپ هم رایج است، از افزودن یک فاصله «ششم بزرگ» به «آکورد سه صدایی» ماژور (مانند: دو، می، سل و لا، با مخفف C6 یا CM6 یا I6) و آکورد مینور (مانند: دو، می بمل، سل و لا، با مخفف Cm6 یا I6) به وجود می‌آید. مهم‌ترین ویژگی «آکورد شش» نوع دوم، آن است که باید به حالت پایگی باشد و در صورت معکوس شدن، به «آکورد کاسته» (در مینورها) و «آکورد هفت» (در ماژورها) تغییر پیدا می‌کند. سل (نت موسیقی)
در کشورهایی مانند ایتالیا، فرانسه، و ایران برای نامگذاری نت‌های موسیقی از نامگذاری هجایی استفاده می‌شود. نُتِ (سُل) در این نامگذاری با (sol) نمایش داده می‌شود. دولاچنگ
دولاچنگ یا نت یک شانزدهم، نتی است در موسیقی، که نصف مدت زمان نت یک‌هشتم یا چنگ نواخته می‌شود. معادل "semifusa" در "نمادگذاری mensural" می‌باشد، و اولین بار در نمادگذاری قرن ۱۵ ام میلادی یافته شد. دستگاه (موسیقی)
برونو نتل در کتاب «ردیف موسیقی ایرانی» (چاپ ۱۹۷۸ میلادی) می‌نویسد که بیشتر منابع معاصر در آن زمان (اواخر سدهٔ ۲۰ میلادی) دستگاه‌ها را دوازده مورد می‌دانند، اگر چه برخی از منابع قدیمی‌تر پنج‌تای آن‌ها را در غالب «آوازها» یا «متعلقات» بر می‌شمرند و وابسته به یک دستگاه دیگر می‌دانند (مثل بیات اصفهان به عنوان متعلقات همایون، یا افشاری و بیات ترک به عنوان مشتقات شور). او همچنین ذکر می‌کند برخی منابع سیزده دستگاه بر می‌شمرند، چرا که یا بیات کرد یا آواز شوشتری را به عنوان یک دستگاه یا آواز مستقل بر می‌شمرند (که به ترتیب از دستگاه شور و همایون جدا شده‌اند). در مقابل، او معتقد است که راست و پنجگاه در عمل دو دستگاه جدا بوده‌اند که به هم پیوسته‌اند و آنچه امروز «راست‌پنجگاه» نامیده می‌شود را شکل داده‌اند. هارمونی
این گونه نت‌ها انواع مختلفی دارند که بدین شرح است: نت عجله، بُرودری، گذر، آپاژیاتور، تأخیر، گریز، کامبیاتا و پدال. دانگ (موسیقی)
به‌طور سنتی در موسیقی، دانگ که به انگلیسی تتراکُرد و به عربی «» نامیده می‌شود، مجموعهٔ چهار نت (موسیقی) متوالی است که حاصل جمع سه فاصله میان آن‌ها برابر با یک چهارم درست (پنج نیم‌پرده) باشد؛ مثلاً چهار نت متوالی: دو، ر، می، فا یا سل، لا، سی دو هر کدام یک دانگ هستند و از همین رو گامی به اندازه یک اکتاو تقریباً معادل دو دانگ است. سوم بزرگ
سوم بزرگ فاصله‌ای در موسیقی است که از ۳ نت تشکیل شده و بین آن نت‌ها، ۲ پرده (یا ۴ نیم پرده) موجود باشد. به بیان دیگر، فاصلهٔ سومی که از ۴ نیم پرده تشکیل شده باشد سوم بزرگ گویند. مانند فاصلهٔ بین دو تا می؛ چرا که فاصلهٔ بین دو تا می از ۳ نت تشکیل شده (دو، ر، می) و این فاصله دارای ۴ نیم پرده است (دو -> دودیز -> ر -> ردیز -> می). براین اساس که هر نیم پرده برابر با ۱۰۰ سنت است، فضای بین دو نت ابتدایی و پایانی در یک فاصلهٔ سوم بزرگ، ۴۰۰ سنت می‌باشد. سوم افزوده، سوم کوچک و سوم کاسته نیز فاصله‌های سوم هستند با این تفاوت که از تعداد نیم پردهٔ متفاوتی تشکیل شده‌اند. سوم افزوده دارای ۵ نیم پرده (مانند فاصلهٔ بین دو تا می دیز [فا])، سوم کوچک دارای ۳ نیم پرده (مانند دو تا می بمل) و سوم کاسته دارای ۲ نیم پرده (دو دیز تا می بمل) است. شور (دستگاه موسیقی)
نت شروع در زیرکش سلمک «ر» است و نت ایست، «سل»؛ همچنین نت شاهد در گوشهٔ زیرکش سلمک «سی بمل» است. بنا بر آنچه گفته شد، زیرکش سلمک از درجهٔ پنجم «ر» شروع می‌شود و به ترتیب، پس از اجرای درجات دیگر به نت پایه شور برمی‌گردد. وسعت ملودی در این گوشه، به «هشتم درست» می‌رسد اما درجات ششم، هفتم و هشتم نقشی مهم ایفا نمی‌کنند و در واقع نقش اصلی این درجات در گوشه‌های بعدی نمایان می‌شود. گوشهٔ سلمک پس از زیرکش سلمک اجرا می‌شود. در این گوشه، ارزش ملودی نت می بمل (درجهٔ ششم) همانند درجات قبلی گام شور است اما نت فا (درجهٔ هفتم) نسبت به گوشه‌های قبلی شخصیت قوی‌تری می‌یابد به‌طوری‌که می‌توان آن را در ردیف صداهای گام قرار داد همچنین نت دو (درجهٔ چهارم) نسبت به درجات دیگر برجسته‌تر است؛ به عبارتی دیگر نت دو «نمایان» شور است. موسیقی در ایران
هرمز فرهت موسیقی سنتی امروزی را میراث دوران قاجار می‌داند و معتقد است: «موسیقی ردیف، کل موسیقی ما است که بهترین نمونه آن را میرزا عبدالله و آقا حسینقلی که از بزرگان موسیقی اواخر دوران قاجار بودند اجرا کردند و دیگرانی به خط موسیقی بین‌المللی درآوردند و ثبت کردند». ردیف کنونی ایران شامل هفت دستگاه اصلی به نام‌های «شور»، «سه‌گاه»، «چهارگاه»، «ماهور»، «همایون»، «نوا»، «راست پنج‌گاه» و پنج آواز به نام‌های «ابوعطا»، «افشاری»، «بیات ترک»، «دشتی» و «بیات اصفهان» است. نوبه (موسیقی)
اولین اشاره به واژهٔ نوبه برای اشاره به یک الگوی مشخص موسیقی در "قابوس‌نامه" (نوشتهٔ ۴۷۵ قمری) یافت شده‌است. در این اثر، بین واژهٔ نوبه و مفهوم ترکیب اجرای قطعه‌های موسیقی (از قطعه‌های آهسته‌تر به قطعه‌های سریع‌تر) ارتباط برقرار شده‌است اما جزئیات دقیقی ارائه نشده‌است. بعدتر در آثار احمد بن محمد مقری (مورخ عرب که در قرن دهم و یازدهم قمری می‌زیست) نیز اشاره‌ای به ترتیب قطعه‌های موسیقی شده‌است و آمده‌است که ابتدا باید قطعهٔ آهستهٔ "نشید" نواخته بشود و پس از آن قطعهٔ آهستهٔ "بسیط"، و در انتها قطعه‌های سریعتر با نام "محرکات" و "اَهزاج" (جمع هَزَج، که نام نوعی ضرب‌آهنگ سریع و سبک نیز بوده‌است). (در "الاغانی" نیز به نام نشید و بسیط اشاره شده و این گونه‌های موسیقی به اسحاق موصلی نسبت داده شده‌است). این ترتیب مشخص قطعات موسیقی، چارچوب اصلی گونهٔ موسیقی "نوبه" است. اکتاو
در تئوری موسیقی، اُکتاو (به فرانسوی و انگلیسی: octave، به‌معنی «هشت‌تایی») یا هنگام، که گاه به‌اختصار به صورت "8ve" و "P8" نیز نوشته می‌شود، فاصلهٔ دو نت همنام متوالی است. هر ساز دارای دامنهٔ خاصی از لحاظ تکرار این نت‌ها است، و دامنهٔ سازها را اغلب با شمارش مجموعِ این هشت نت -که برابر با یک اکتاو می‌باشد- می‌سنجند. بدیهی‌ست که سازهای مختلف دارای تعداد اکتاوهای مختلف می‌باشند. مقام (موسیقی)
جالب توجه است که در مصر، به نت هفتم به جای «اوج»، «عراق» می‌گفتند؛ برخی نیز از نام «مقلوب» برای توصیف آن استفاده می‌کردند. بعدها نام «اوج» تبدیل به نام رسمی برای نت هفتم شد، و از نام «عراق» برای توصیف نتی که قبل از راست می‌آید (نت زیرپایه) استفاده کردند. همچنین برای برخی نت‌های درجه‌های بالاتر یا پایین‌تر هم نام‌های متفاوتی استفاده می‌شد، مثلاً برای نتی که دو درجه پایین‌تر از نت اول گام است، نام عشیران، و برای نتی که یک اکتاو بالاتر از دوکاه بود نام مُحَیَّر به کار می‌رفت. اولین درجاتی که به جای نام شماره‌ای، نام دیگری برایشان استفاده شد، «راست» و «حسینی» بودند. فواصل موسیقی ایرانی
موسیقی امروز ایران با موسیقی قدیم تفاوت دارد و در طبقه‌بندی جدیدی به نام ردیف، بر اساس روایات موسیقی‌دانان گذشته مانند: آقا حسینقلی، میرزا عبداله و درویش خان استوار است. ردیف‌های موسیقی ایران شامل هفت دستگاه اصلی و ۲۲۸ گوشه است. در هر دستگاه سه صدا یا درجهٔ اصلی وجود دارد که به نت شاهد، نت متغیر و نت ایست که فرود موقت است، نامیده می‌شوند. در بعضی از دستگاه‌ها ممکن است نت شاهد و ایست یکی باشد یا نت متغیر نداشته باشد. از بعضی ردیف‌های هفت دستگاه موسیقی ایرانی، پنج ردیف منشعب می‌شود که آن‌ها را «نغمه»، «بیات» یا ردیف آوازی می‌نامند و مانند ردیف‌های سازی، دارای نت‌های شاهد، متغیر و ایست هستند. ردیف‌های آوازی در عین استقلال وابسته به دستگاه اصلی هستند و در نهایت با «فرود» که یک قطعهٔ ارتباطی‌ست، به دستگاه اصلی وصل می‌شوند. نت متغیر
در موسیقی عربی، تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تئوری معاصر موسیقی عربی برخی نظریه‌پردازان (از جمله میخائیل مشاقه) مفهومی مشابه نت متغیر را تعریف می‌کنند. نت متغیر معمولاً تنها به دو شکل دیده می‌شود. حالت اول به صورت یک خروج موقتی از مقام است که به دنبال آن بازگشت به مقام رخ می‌دهد؛ مثلاً در مقام نهاوند دو که به صورت «دو، ر، می بمل، فا، سل، لا، سی» تعریف می‌شود، گاهی نتِ می می‌تواند از بمل به بکار تغییر یابد و در یک حرکت رفت و برگشتی نواخته شده (مثلاً «دو، ر، می بمل، فا، می بکار، فا، می بمل، ر، دو»). حالت دوم هم به صورت توالی‌های کروماتیک با فواصل متوالیِ نیم‌پرده‌ای دیده می‌شود (مثلاً به صورت «ر، ر، می بمل، می بکار، فا، می بمل، سل، فا، می بمل، ر، دو». کلید (موسیقی)
استفاده از سه کلید مختلف نوشتن موسیقی برای تمامی صداها و سازها را امکان‌پذیر نموده، حتی اگر آن‌ها بازه‌های بسیار متفاوتی داشته باشند (که آنها، حتی اگر تعدادی صدای بسیار بالاتر یا پایین‌تر از صداهای دیگر باشند). انجام این کار فقط با استفاده از یک کلید بسیار سخت است، به دلیل اینکه حامل مدرن فقط ۵ خط داشته، و تعداد نت‌هایی که در محدوده حامل نشان داده می‌شود، حتی با خطوط اضافه، نزدیکی با تعداد نتهایی که یک ارکستر می‌نوازد ندارد. استفاده از کلیدهای مختلف برای سازها و صداهای متفاوت این امکان را می‌دهد که به راحتی نتها را در محدوده حامل با کمترین استفاده از خطوط اضافه نوشت. به این منظور کلید سل برا بخش‌های بالا، کلید دو برای بخش‌های میانی، و کلید فا برای بخش‌های پایین- به استثنای قسمت مهمی مهم از بخش‌های انتقالی، که نت متفاوتی از صدایی تولید می‌کنند نوشته می‌شود، اغلب حتی در اکتاو. دستگاه (موسیقی)
در بیشتر منابع معاصر (در سدهٔ ۲۱ میلادی)، تعداد دستگاه‌های موسیقی ایران هفت عدد ذکر شده اما از لحاظ آناتومی (ترتیب و نوع فاصله‌ها) این دستگاه‌ها کمتر از هفت نوع دانسته می‌شوند. به عقیدهٔ علینقی وزیری، رفتار و حالات دستگاه راست پنجگاه مانند ماهور است و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه‌ها را می‌توان در پنج خانوادهٔ اصلی طبقه‌بندی کرد. برونو نتل نیز همین دیدگاه را تأیید می‌کند، و ژان دورینگ هم اگر چه خود به شش یا هفت گام اعتقاد دارد، اما از روح‌الله خالقی چنین نقل می‌کند که وی نیز پنج گام اصلی برای دستگاه‌ها برمی‌شمرد. از سوی دیگر، داریوش طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکستن هر دستگاه به دو دانگ می‌توان تمام ساختارهای مُدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهار دانگ (شور، چهارگاه، ماهور، و نوا/دشتی) طبقه‌بندی کرد. محمدرضا لطفی نیز هویت هر دستگاه را در دانگ اول آن می‌داند و می‌نویسد که دانگ اول هر دستگاه غیرقابل تغییر است چون با تغییر آن، ماهیت دستگاه تغییر می‌کند. هارمونی
نت‌های زینت برای بیانِ زیباتر و روان‌تر ملودی و جلوگیری از پرش‌های ناشی از تغییر وضعیتِ آکورد است. نت‌های زینت از آنجا که در حرکتی آزاد، ملودی را همراهی می‌کنند و بیگانه با آکورد هستند، نامطبوع شناخته می‌شوند و باید تهیه و حل شوند. کاربردِ نت‌های زینت در هارمونی دارای قواعدی است که باید رعایت شود و چون به مجموعهٔ یک آکورد سه‌صدایی وابسته است، عدم رعایتِ این قوانین آکورد را به آکوردهای چهارصدایی مانند آکورد هفت تبدیل می‌کند و درجهٔ آکورد را تغییر می‌دهد. شور (دستگاه موسیقی)
این گوشه در اوج شور قرار دارد و از درجهٔ هشتم شور شروع می‌شود و محور اصلی عزال نیز همین درجه است به گونه‌ای که نت‌های پیرامون درجهٔ هشتم، همواره به سویش جذب می‌شوند. به دلیل تمایل نت‌ها به درجهٔ هشتم، درجهٔ ششم نیز در عزال ربع پرده بالا می‌رود (می کرن). نت ایست عزال، درجهٔ هشتم است. عزال (مانند بیشتر گوشه‌های دیگری که در اوج یک دستگاه قرار دارند) معمولاً در انتهای قطعهٔ موسیقی اجرا می‌شود تا شنوندگان تحت تأثیر چیرگی خواننده قرار بگیرند. شهناز در موسیقی عربی به عنوان یکی از مقام‌های فرعی شناخته می‌شود اما در موسیقی دستگاهی ایران به عنوان یک گوشه در دستگاه شور طبقه‌بندی می‌شود. شهناز یکی از مهم‌ترین گوشه‌های دستگاه شور دانسته می‌شود. این گوشه در شور وسط (مبتنی بر درجهٔ چهارم دستگاه شور) اجرا می‌شود و در آن بداهه‌نوازی بیشتر انجام می‌شود (در مقایسه با درآمد شور)؛ از این رو شهناز گوشه‌ای احساسی دانسته می‌شود در حالی که درآمد گوشه‌ای آرام توصیف می‌شود. گسترهٔ اصلی ملودی در گوشهٔ شهناز، بین درجات چهارم تا هفتم است و درجهٔ چهارم محور ملودی است و حتی این درجه را می‌توان نت شاهد و ایست شهناز محسوب کرد. نی‌نوا
جمشید عندلیبی، نوازندهٔ نی، در سن بیست و شش سالگی، برحسب علاقه‌اش برای همکاری در کار جدید با محوریت نی، پیشنهاد همکاری نواختن نی در "نی‌نوا" را به علیزاده می‌دهد. عندلیبی در این کار از نی هفت‌بند، که ریشه در اصفهان و مرکز ایران دارد، استفاده کرده‌است. او در استودیو فقط یکبار نی را نواخت و همان یکبار ضبط شد و در آلبوم قرار گرفت. او دربارهٔ ملودی‌ها و اینکه کدام ملودی را برای نی به کار بگیرد و برای نی مناسب است با علیزاده تبادل نظر می‌کرد. عندلیبی به یاد می‌آورد که نزدیک به دو تا سه ماه به تمرین پرداختند و این تمرین‌ها به صورت روزانه و مداوم نبود، ارکستر تمرین‌های جداگانه‌ای را برای هماهنگی انجام می‌دادند و در مرحله آخر عندلیبی برای نواختن نی به آن‌ها پیوست. مقام (موسیقی)
برخی نت‌ها چند نام داشتند و از این رو مقام‌هایی مشابه با دو نام مختلف از آن‌ها به دست می‌آمد. در بعضی موارد دلیل اینکه دو نام برای یک نت استفاده می‌شد آن بود که بین نت‌های همصدا تمیز داده شود؛ مثلاً دو نت همصدای فا دیز و سل بمل، دو نام مختلف می‌گرفتند: به فا دیز "حجاز" گفته می‌شد و به سل بمل "صبا" نام می‌دادند. مقامی که از سل بمل شروع می‌شد هم طبعاً نام مقام صبا را می‌گرفت. تئوری موسیقی
در گام‌های بمل‌دار و پایین رونده نت چهارم (زیر نمایان) گامِ دو ماژور را مبدأ قرار داده و برای اینکه فاصلهٔ دانگ‌ها رعایت شود می‌بایست نت چهارمی که از فا شروع شده، نیم پردهٔ کروماتیک پایین آورده و اولین نتِ بمل‌دار (سی بمل) شکل می‌گیرد و بدین ترتیب برای ساخت گام‌های بعدی که تا هفت «بمل» ادامه دارد، گام‌های بمل‌دار ساخته می‌شود. نت شاهد
در موسیقی عربی تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تقسیم‌بندی مقامی رایج در موسیقی عربی، مهم‌ترین نت در هر مقام، درجهٔ اول آن مقام یا همان نت پایه است. مثلاً در چهارگاهِ دو، نت دو مهم‌ترین نت دانسته می‌شود. از آنجا که هر مقام متشکل از دو جنس است، اولین نت جنس دوم (معادل پنجمین درجهٔ مقام)، پس از نت پایه مهم‌ترین نت دانسته می‌شود. به این نت غماز گفته می‌شود و در تعریفش گفته می‌شود که نتی است که در ملودی بسیار استفاده می‌شود. اهمیت دیگر غماز از آن جهت است که می‌توان از طریق آن پرده‌گردانی کرد و به مقامی دیگر رفت. مقام (موسیقی)
همچنان که بالاتر گفته شده گام پایه هفت درجه داشت؛ به این درجات «بَردَه» (معرب واژهٔ فارسی «پرده») هم گفته می‌شد و هفت مقام اصلی نیز تعریف می‌شد که هر کدام از یکی از این درجات شروع می‌شد. اما به جز این هفت مقام، مقام‌های دیگری نیز در تئوری موسیقی عربی تعریف می‌شدند. این مقام‌ها معمولاً در یک یا چند نت با یکی از مقام‌های هفت‌گانهٔ بالا تفاوت داشتند؛ مثلاً مقام بیاتی مانند مقام دوکاه است جز آنکه نت ششمش یک ربع پرده پایین‌تر است (مثلاً در گام بیاتی ر، نت ششم به جای آن که «سی نیم بمل» باشد، «سی بمل» است). یا مقام کرد و مقام بیاتی تنها تفاوتشان در این است که در مقام کرد درجهٔ دوم یک ربع پرده پایین‌تر است (مثلاً در گام کرد ر، نت دوم به جای «می نیم بمل»، «می بمل» است). در این قبیل موارد، نام نتی که وجه مشخصهٔ آن مقام است نیز معمولاً همنام مقام مربوط دانسته می‌شد مثلاً به نت می بمل «کرد» می‌گفتند چون وجه مشخصهٔ مقام کرد بود. در مجموع هفت مقام از این طریق تعریف می‌شد که به نت‌های مربوط به آن‌ها «» (جمع «ارابه») یا «انصاف» (جمع «نصف») می‌گفتند. نت (موسیقی)
نتهایی که بر مبنای گام دیاتونیک قراردارند، بعضاً بنام نت‌های دیاتونیک خوانده می‌شوند؛ نت‌هایی که خارج از این مجموعه هستند بعضاً نت‌های کروماتیک خوانده می‌شوند. نت (میکرونزی)
نت یکی از شش منطقه شهرداری در آبخوست اصلی پوناپی است که مرکز و شمال آن را در بر می‌گیرد. مقام (موسیقی)
در طی تحولات تئوری موسیقی عربی که در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی رخ داد، یک گام پایه برای موسیقی عربی تعریف شد که در آن نت‌های سوم و هفتم گام، هر کدام یک ربع پرده پایین‌تر از گام ماژور غربی هستند؛ به این نت‌ها اصطلاحاً «نیم بمل» (به عربی: ""، به انگلیسی: "half-flat") گفته می‌شود. برای نت‌های این گام که به «هفت نت اصلی» نیز شناخته می‌شدند، نام‌هایی به قرار زیر به کار گرفته می‌شد: راست، یکاه، دوکاه، ، ، نوا، حسینی، و اوج. از این میان پنج نام اول ریشه در زبان فارسی دارند (دوگاه، سه‌گاه و چهارگاه) و الباقی ریشه در زبان عربی. نام چهار نت اول اشاره به موقعیت دست روی ساز دارد (موقعیت اول که یک‌گاه باشد را راست می‌نامند، و موقعیت‌های پنجم به بعد را که پنج‌گاه، شش‌گاه و هفت‌گاه باشند در موسیقی عربی نامی دیگر می‌دادند). در متون قرن نوزدهم، مفهوم «گاه» (موقعیت دست روی ساز) و مفهوم «مقام» در موسیقی عربی یکی دانسته می‌شد. جنس (موسیقی)
مانند گوشه‌ها در مقام‌های ایرانی، اجناس در مقام‌های عربی توالی‌هایی از چند نت متوالی هستند؛ اما برخلاف گوشه‌ها که شامل دو تا هشت نت می‌شوند، اجناس با استفاده از سه تا پنج نت تعریف می‌شوند. در حالت کلی اجناس با سه نت تعریف می‌شوند مگر زمانی که سه نت برای تعریف‌شان کافی نباشد (برای نمونه تفاوت عجم و چهارگاه را نمی‌توان فقط با سه نت فهمید و باید نت چهارمی به کار رود، یا نوا اطهر را نمی‌توان با کمتر از پنج نت تعریف کرد). اجناس پنج نتی را «عقد» (یا در حالت جمع، «عقود») هم می‌نامند. نوا (دستگاه موسیقی)
در گوشهٔ نَهُفت نت پایه یک اکتاو پایین برده می‌شود و نت پایهٔ جدیدی برای این گوشه به دست می‌آید. از این جهت، می‌توان این گوشه را شبیه به گوشهٔ موالیان در دستگاه همایون دانست. درجات چهارم و پنجم دستگاه (بر اساس این نت پایهٔ جدید) در مرکز ملودی گوشهٔ نهفت قرار دارند و درجات بالاتر (که به نت پایهٔ دستگاه در اکتاو اصلی‌اش نزدیک بودند) به کار گرفته نمی‌شوند؛ مگر در زمان فرود به مایهٔ اصلی دستگاه. نت زیرپایهٔ دستگاه (که درجهٔ هفتم در این گوشه است) نت ایست گوشه است و معمولاً با تحریر اجرا می‌شود. همچنین، درجهٔ ششم گوشه (که همان درجهٔ سوم پایین‌تر از نت پایهٔ دستگاه است) تبدیل به نت متغیر می‌شود و یک ربع پرده بالا برده می‌شود (مثلاً در نوای سل، می بمل تبدیل به می کرن می‌شود). سوم نیم‌بزرگ
سوم نیم‌بزرگ فاصله‌ای در موسیقی است که از ۳ نت تشکیل شده و بین آن نت‌ها، ۷ ربع پرده موجود باشد. به بیان دیگر، فاصلهٔ سومی را که از ۷ ربع پرده تشکیل شده باشد، سوم نیم‌بزرگ گویند. مانند فاصلهٔ بین دو تا می کُرُن؛ چرا که فاصلهٔ بین دو تا می کرن از ۷ نت تشکیل شده (دو، ر، می کرن) و این فاصله دارای ۷ ربع پرده است (دو -> دو سُری -> دودیز -> ر کرن -> ر -> ر سری -> ر دیز -> می کرن). در مقایسه با فاصلهٔ مشابه در نظام موسیقی نیم پرده‌ای، «سوم نیم‌بزرگ» یک فاصلهٔ سوم بزرگ است که ربع پرده از آن کم شده باشد. مقام (موسیقی)
به نت محل اتصال جنس پایین و جنس بالا، عموماً «نت قوی» گفته می‌شود. با این حال برخی مقام‌ها نت قوی‌شان روی درجهٔ سوم مقام شناخته می‌شود و از همین رو برخی نظریه‌پردازان به اجناسی که متشکل از تنها سه نت باشند نیز قائل هستند اگر چه کماکان مقام‌های مربوط به آن‌ها را با کمک جنس‌های چهار و پنج‌نتی توصیف می‌کنند. نمونه‌هایی از مقام‌هایی که نت قوی‌شان در درجهٔ سوم قرار دارند عبارتند از سه‌گاه، مستعار، حُزام، و نیشابور، که همگی جزو «مقام‌های ترکیبی» محسوب می‌شوند و در زمرهٔ ۱۳ مقام اصلی قرار نمی‌گیرند. حامل (موسیقی)
حامل ()، در تئوری موسیقی عبارت است از تعدادی خطوط افقی و موازی با فواصل مساوی که نت‌های موسیقی روی خطوط و بین خطوط و یک نُت بالای حامل و یک نُت پایینِ حامل نوشته می‌شوند. خطوط حامل از پایین به بالا شمرده می‌شوند. پنج خط حامل رایج‌ترین خطوط حامل (غیر کوبه‌ای) هستند و جای نت‌ها در این خطوط بستگی به انتخاب «کلید» دارد و نام آن کلید مبدأ یک نت قرار گرفته و یکی از هفت نت موسیقی در آن نوشته می‌شود. به‌عنوان مثال در «کلید سل» ، نت سل روی خط دوم، نت مبدأ است که به‌ترتیب از پایین به بالا، پنج نت (می، سل، سی، ر، فا) روی خطوط، چهار نت (فا، لا، دو، می) بین خطوط، نت «ر» در زیر خط حامل و نت «سل» بالای خط حامل قرار می‌گیرد. چنگ
نت دو همیشه با رنگ قرمز و نت فا با رنگ آبی یا سیاه و سایر نت‌ها با رنگ سفید مشخص می‌شوند. مقام (موسیقی)
در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز (که در پایین توضیح داده شده‌اند)، بیست و چهار شعبه نیز وجود داشته‌است. این شعبات توالی‌هایی از دو نت تا هشت نت بوده‌اند و نامشان عبارت بوده از: دوگاه، سه‌گاه، چهارگاه، پنج‌گاه، عَشیرا، نوروز عرب، ماهور، نوروز خارا، بیاتی، حصار، نَهُفت، عُزّال، اوج، نیریز (نیرز)، مُبَرقَع، رکب، صبا، همایون، زابل (زاول)، اصفهانک، بسته‌نگار، خوزی، نهاوند، و مُحَیّر. در برخی منابع گفته شده‌است که این شعبات را به "گوشه‌ها" نیز بازمی‌خواندند بعد از تحول مقام به دستگاه برخی از دستگاه‌ها (نظیر سه‌گاه، چهارگاه، راست پنج‌گاه، و همایون) نامشان را از همین شعبات گرفتند، و مفهوم گوشه نیز تغییر کرد. نت‌های زینت
نت‌های زینت انواع مختلفی دارد که عبارتند از: نت عجله، بُرودری (همسایه)، نت گذر (پاساژ)، آپاژیاتور، نت تأخیر، گریز (اِشاپِه)، کامبیاتاو نت پدال. مقام (موسیقی)
در تئوری موسیقی معاصر، که متأثر از تحقیقات حسین سعدالدین آرل است، شانزده دانگ تعریف می‌شود که هر کدام چهار یا پنج نت دارند، اما شش‌تا از این دانگ‌ها اجناس اصلی دانسته می‌شوند که عبارتند از: چهارگاه، بوسلیک، کردی، راست، عشاق و حجاز. دانگ‌هایی که اصلی دانسته می‌شوند همگی شامل یک فاصلهٔ چهارم درست و یک فاصلهٔ پنجم درست هستند. هر مقام اصلی از ترکیب یک دانگ چهار نتی و یک دانگ پنج نتی به دست می‌آید که در یک نت مشترک هستند. با این حساب، سیزده گام اصلی به دست می‌آید که سیزده مقام اصلی موسیقی ترکی دانسته می‌شوند. پنجم درست
پنجم درست فاصله‌ای در موسیقی است که از پنج نت تشکیل شده باشد و بین آنها سه پرده و یک نیم پرده (در مجموع ۷ نیم پرده) موجود باشد. به بیان دیگر، فاصلهٔ پنجمی که از 7 نیم پرده تشکیل شده باشد را پنجم درست گویند. مانند فاصلهٔ بین دو تا سل؛ چرا که فاصلهٔ بین دو تا سل از پنج نت تشکیل شده (دو، ر، می، فا، سل) و این فاصله دارای ۷ نیم پرده است (دو -> دودیز -> ر -> ردیز -> می -> فا -> فادیز -> سل). براین اساس که هر نیم پرده برابر با ۱۰۰ سنت است، فضای بین دو نت ابتدایی و پایانی در یک فاصلهٔ پنجم درست، ۷۰۰ سنت می‌باشد. تئوری موسیقی
در ایران از سیستم هجایی استفاده می‌شود. نام نت‌ها به زبان فارسی: دو، ر، می، فا، سل، لا، سی، مقام (موسیقی)
از بین این سیزده مقام، دو جفت آن‌ها ترکیب نت‌هایشان مانند یکدیگر است: ترتیب نت‌های مقام عزال و مقام حجاز دقیقاً یکی است (فقط محل اتصال دو دانگ در آن‌ها تفاوت می‌کند)؛ همچنین ترتیب نت‌های مقام نوا و مقام حسینی هم یکی است (فقط محل اتصال دو دانگ در آن‌ها تفاوت می‌کند)؛ لذا از نظر ترتیب نت‌ها، یازده مقام در موسیقی ترکی به دست می‌آید. مطابق تحقیقات آرل، تمام این مقام‌ها با استفاده از ترکیب همان شش دانگ اصلی قابل ساختن هستند. سوم کوچک
سوم کوچک () در تئوری موسیقی و فرهنگ غربی، فاصله‌ای موسیقایی است که شامل سه نیم‌پرده می‌شود و نشان‌دهنده سه نت روی خطوط حامل است. سوم کوچک یکی از دو سوم رایج است (در کنار سوم بزرگ) و کوچک خوانده می‌شود چراکه نسبت به سوم بزرگ (دارای چهار نیم‌پرده) یک نیم‌پرده کمتر دارد. برای نمونه فاصله نت لا (A) تا نت دو (C) یک سوم کوچک است. چنان‌که نت دو، سه نیم‌پرده بالاتر از نت لا قرار دارد و (بسته به موقعیت) بین این دو نت، سه نت روی خطوط حامل وجود دارد. سوم کاسته و افزوده نیز از سه نت تشکیل شده‌اند اما در تعداد نیم‌پرده‌هایشان اختلاف دارند (دو و پنج نیم‌پرده) نی (ساز)
نی هفت‌بند از گیاه نی ساخته می‌شود. برای ساخت این گونه نی آن را طوری برش می دهند که از سر تا ته آن شامل هفت بند شود و اخیراً به صورت مصنوعی (نی اصلاح شدهٔ مصنوعی) نیز ساخته شده‌است. نی هفت بند یا به اصطلاح نی متشکل از ۵ سوراخ در جلو و یک سوراخ در پشت آن است که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشیده می‌شوند. هفتم افزوده
هفتم افزوده () فاصله ای در موسیقی کلاسیک است که با افزودن نیم‌پرده کروماتیک به فاصله هفتم بزرگ به وجود می‌آید. معکوس آن دوم کاسته و فاصله مترادف، اکتاو است. هفتم افزوده در رده بندی، فاصله ای «ناشناخته» است اما چون مترادف اکتاو است، «مطبوع» شناخته می‌شود. فاصله هفتم افزوده از نت پایه، ۱۲۰۰ سنت است. [[پرونده:Augmented seventh on C.png|بندانگشتی|چپ|Augmented seventh on C سمفونی شماره ۷ (شوبرت)
سمفونی شماره ۷ () نامی است که به سمفونی چهار موومانی در می ماژور اثر فرانتس شوبرت اطلاق می‌شود. اگرچه این اثر ۱۳۵۰ میزانی به لحاظ ساختاری کامل است، شوبرت تنها ارکستراسیون مقدمه و بخشی از موومان اول را کامل کرده‌است. این گونه به نظر می‌رسد که شوبرت کار بر روی این سمفونی را به خاطر اپرای آلفونسو و استرلا نیمه تمام گذاشته و هیج‌گاه به آن بازنگشته است. نت‌نوشت این اثر را برادر شوبرت به فلیکس مندلسون داد و پس از آن جرج گروو آن را به کالج سلطنتی موسیقی لندن اعطا کرد. سکوت (موسیقی)
سکوت نشانه‌ای در نت‌نویسی موسیقی است که بیانگر عدم اجرای نت و سکوت، می‌باشد. نشانه‌های سکوت، مانند نت‌ها، دارای ارزش‌های زمانی متفاوتی بوده و درواقع برابر هر شکل نت با دیرند ویژهٔ خود، نشانهٔ سکوت هم وجود دارد. سیاه (نت)
نت سیاه یا نت یک چهارم و به نتی است که از لحاظ کشش زمانی برابر با یک چهارم نت گرد است. هفتم آکورد
به‌طور متعارف «هفتم آکورد» چه به صورت هفتم بزرگ یا هفتم کوچک اهمیتی بعد از پایه آکورد، پنجم آکورد و سوم آکورد را داراست اما در موسیقی کلاسیک و جاز در بعضی مواقع در کاربرد آکورد، ممکن است «پنجم آکورد» حذف شود. مقام (موسیقی)
دوازده مقام یادشده (و مقامات دیگر) در موسیقی قدیم ایران از هفده درجه یا مایه اجرا می‌شدند؛ مثلاً مقام عشاق در هر یک از درجات هفده‌گانهٔ گام صفی‌الدین ارموی نوشته می‌شده‌است. بر این اساس هر مقام شامل هفده طبقه بوده و در مجموع دویست و چهار طبقه (۱۲ مقام × ۱۷ طبقه) به دست می‌آمده‌است. کامل‌ترین ساز برای اجرای این هفده طبقه، عود بوده‌است؛ این ساز پرده نداشته در نتیجه اجازهٔ اجرای تمام نت‌ها را به نوازده می‌داده‌است. مکان انگشت‌گذاری برای اجرای این مقام‌ها روی پنج سیم عود، با استفاده از ترکیبی از حروف ابجد نمایش داده می‌شده‌است؛ اما در عمل از تمام این طبقه‌ها استفاده نمی‌شده بلکه فقط حالاتی که انگشت‌گذاری ساده‌تری دارند مورد استفاده بوده‌اند. سلفژ
به‌طور خلاصه، خواندن و نوشتن نت‌های موسیقی را که اغلب با آموزش تئوریک همراه است «سلفژ» می‌گوییم. سه رُکن اساسی را می‌توان در آن تفکیک نمود که عبارتند از: خواندن (نت خوانی) نوشتن (دیکتهٔ موسیقی) و تئوری موسیقی که مفهوم سلفژ را می‌توان به مورد اول نزدیک‌تر دانست. سلفژ از دروس مهم و همیشگی هنرستان‌ها، دانشگاه‌ها و کنسرواتورهای موسیقی دنیاست و تمام نوازندگان، خوانندگان، آهنگ‌سازان، تنظیم‌کنندگان موسیقی و رهبران ارکستر و تمام فعالان عرصهٔ موسیقی باید تسلط کامل بر روی این درس داشته‌باشند. هفتم آکورد
هفتم آکورد () در تئوری موسیقی، یک فاصله هفتم از درجه هفت گام، نسبت به نت پایه است. الأدوار
در نظریهٔ ادوار، موقعیت نت‌ها و ساختار مُدال موسیقی به کمک فواصل چهارم درست (ذی‌الاربع) و پنجم درست (ذی‌الخمس) توضیح داده می‌شود (ر. ک. بخش دانگ‌ها). اما تعاریف و جزئیات این دانگ‌ها در طول زمان تغییر یافته‌است. برای مثال خیام نیشابوری در رسالهٔ موسیقی‌اش که تنها بخش‌هایی از آن به جا مانده، در بخشی تحت عنوان «» از ۲۱ نوع ذی‌الاربع نام برده‌است. امروزه نظریهٔ ادوار بیشتر بر اساس دیدگاه صفی‌الدین ارموی و متأثرانش (نظیر عبدالقادر مراغه‌ای) شناخته می‌شود که هر دو هفت دانگ ذی‌الاربع را برمی‌شمارند و تعداد دانگ‌های ذی‌الخمس را هم دوازده یا سیزده عدد می‌دانند. تئوری موسیقی
در سیستم الفبایی اسامی نت‌های موسیقی به این صورت است: () C → D → E → F → G → A → B شکسته (گوشه موسیقی)
در نتیجه، توالی نت‌های نغمهٔ شکسته به این صورت است: دو، ر، می کرن، فا، سل، لا، سی بمل، دو . اکتت (شوبرت)
اُکتِت (به انگلیسی: Octet، به آلمانی: Oktett) یا هشت‌تایی در فا ماژور، د. ۸۰۳، از فرانتس شوبرت، اثری است در قالب موسیقی مجلسی، که آهنگ‌ساز آن را در مارس ۱۸۲۴ برای هشت ساز (سه ساز بادی و پنج ساز زهی) تصنیف کرد. سفارش تصنیفِ این اثر را (۱۷۸۰–۱۸۵۱)، نوازندهٔ نامدارِ کلارینت، به شوبرت داد. ترویِر همچنین دو اثر بسیار معروفِ دیگر در فرم موسیقی مجلسی از شوبرت، یعنی کوارتت‌های زهیِ (د. ۸۰۴، اُپوس ۲۹) و (د. ۸۱۰) را سفارش داد. کما (موسیقی)
دو نت مترادف در یک دستگاه کوک می‌توانند صداهایی با تفاوت اندک نسبت به هم داشته باشند؛ این تفاوت صدا به طور کلی یک «کما» نامیده می‌شود. برای نمونه، در کوک پنج حدی نت لا بملی که به اندازهٔ یک فاصلهٔ سوم بزرگ پایین‌تر از نت دوی پنجم (C5) کوک بشود، و نت سل دیز که به اندازهٔ دو فاصلهٔ سوم بزرگ بالاتر از دوی چهارم (C4) کوک شده، صدایی متفاوت خواهند داشت (یکی اندکی زیرتر و دیگری اندکی بمتر). تفاوت نت‌های یادشده در کوک پنج حدی، تقریباً ۴۰٪ یک نیم‌پرده است و برای شنونده به آسانی قابل تشخیص خواهد بود. هارمونی
آکوردهای چهارصدایی از قرار گرفتن فواصل سوم، پنجم و هقتم آکورد شکل می‌گیرد. این آکورد روی همهٔ درجات گام می‌تواند ساخته شود و با عدد (۷) در کنار هر درجه از گام شناخته می‌شود. در هارمونیزه کردنِ «چهارصدایی» احتیاج به تکرار یک نت مانند سه‌صدایی نیست و در صورت تکرارِ یکی از نت‌های آکورد، یکی دیگر از نت‌ها باید حذف گردد. آکوردهای «چهارصدایی» مانند «سه‌صدایی» معکوس می‌شوند و دارای یک نتِ پایه و سه معکوس هستند. آکورد هفت در چهار حالت وجود دارد که به «هفتم بزرگ»، «هفتم کوچک»، «هفتم کوچک و پنجم کاسته»، «هفتم بزرگ و پنجم‌افزوده» نامیده می‌شوند. مقام (موسیقی)
ایجاد مقام‌ها یا پرده‌های موسیقی را به باربد نسبت می‌دهند؛ در زمان او که در دربار خسرو پرویز خنیاگر بوده، شمار پرده‌ها هفت بوده‌است. گفته شده پس از او، شاگردی از شاگردانش عدد آن‌ها را به دوازده رسانده‌است. برخی منابع، هفت خسروانی را به او نسبت می‌دهند و از برخی از آن‌ها، نام می‌برند. در یک منبع از شش‌تای آن‌ها نام برده شده که عبارتند از سکاف، امرسه، مادراروسنان، شایکاد، شیشم و جوبعران. در منبعی دیگر، این مقام‌ها هشت کروف خوانده شده که عبارتند از بندستان، بهار، ابرین، ابرینه، ماذرواسبان، شسم، القبه و اسبراس. نوا (مقام موسیقی)
از بین مقام‌های دوازده‌گانه، مقام راست تا مدت‌ها مقام اصلی دانسته می‌شده‌است. نیشابوری در رسالهٔ خود صریحاً می‌نویسد که «پردهٔ راست شاه همهٔ پرده‌هاست و همهٔ پرده‌ها از وی گرفته‌اند». بسیاری دیگر از متونی که قبل از صفی‌الدین ارموی نوشته شده‌اند نیز پردهٔ راست را مادر همهٔ پرده‌ها می‌دانسته‌اند. اما ارموی این برتری را برای عشاق قائل می‌شود و آن را «» می‌نامد. البته این احتمال وجود دارد که پردهٔ راست نیشابوری با پردهٔ راست ارموی تفاوت داشته‌اند. با این حال، در یکی از رساله‌های گمنام که احتمالاً متعلق به قرن یازدهم هجری است (که احتمالاً مصادف با شروع تحول مقام به دستگاه است)، چنان ذکر شده که موسیقی ایرانی تنها چهار دستگاه اصلی دارد و یکی از آن‌ها دستگاه نوا است که «با همه پرده آشنا و بر همه مقام مألوف است». هفت دستگاه موسیقی ایران
هفت دستگاه موسیقی ایران عنوان کتابی اثر موسیقی‌دان ایرانی مجید کیانی است. این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۶۸ منتشر شد. این اثر از کتاب‌های اصول و قواعد نظری موسیقی ایرانی است. سید عبدالمجید کیانی هندی (زادهٔ ۱ مهر ۱۳۲۰ در تهران)، پژوهشگر موسیقی، مدرس موسیقی ایرانی، نوازندهٔ سنتور و از چهره‌های ماندگار است. او فراگیری موسیقی ایرانی را به مدت ۴ سال در هنرستان موسیقی ملی فراگرفت و پس از آن با ورود به دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، قسمتی از ردیف میرزا عبدالله را نزد داریوش صفوت و نورعلی برومند آموخت و در ادامه به مدت ۴ سال دیگر، در کلاس‌های نورعلی برومند به تکمیل ردیف میرزاعبدالله و همچنین شیوهٔ سنتورنوازی حبیب سماعی پرداخت. پس از آن به مدت ۲ سال نزد عبدالله دوامی، ردیف آوازی و همچنین چگونگی اجرای موسیقی ایرانی را تحصیل نمود. سپس به مدت ۳ سال در دانشگاه سوربن پاریس نزد تران وانکه و «ادیت وبر» در رشتهٔ اتنوموزیکولوژی تحصیل کرد. او در سال ۱۳۵۸ به ایران بازگشت و به تدریس و پژوهش موسیقی ادامه داد. وی مدیریت گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبا، در سال‌های ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹ را بر عهده داشت. مجید کیانی به مدت ۲۳ سال به تدریس ردیف موسیقی ایران در دانشگاه تهران پرداخت. مدیریت مرکز حفظ و پژوهش موسیقی ایران، ریاست گروه موسیقی فرهنگستان هنر و عضویت در شورای عالی یونسکو در ایران، از دیگر فعالیت‌های او است. سرکلید
سرکلید () مجموعه‌ای از نمادهای موسیقی برای نت‌نویسی است که با علامت دیز ()، بمل () و بکار () شناخته می‌شوند. این علایم پس از کلید و روی پنج خط حامل یا بین آن‌ها قرار گرفته و نشانگرِ تغییر نت در همهٔ زیروبمی نت‌ها است. این علایم که از یک تا هفت «دیز» و «بمل» را شامل می‌شود، از ابتدا تا پایان قطعه ثابت بوده و دارای ترتیب خاصی در ارتباط با تنالیته مورد نظر است. نای هفت‌بند
نی دیاپازون نی سل کوک می‌باشد و این یعنی که نت سل آن هم فرکانس نت سل دیاپازون است. معکوس (موسیقی)
جابجایی دو نت موسیقی غیر هم‌نام را معکوس آن فاصله می‌نامند. مثلاً اگر نت «دو» در پایه و نت «می» در بالای آن قرار گرفته باشد «فاصلۀ سوم» تشکیل می‌شود و در صورتی که نتِ پایه «می» و نتِ «دو» بالای آن باشد، «فاصلۀ ششم» شکل می‌گیرد و این دو فاصله، معکوس یکدیگرند.  در تئوری موسیقی در هر فاصلۀ بین دو نت، یک نام معکوس وجود دارد و کیفیت آن‌ها بدین شرح است : هر گاه یک نت در فاصلۀ اکتاو قرار گیرد، «فاصله مکمل» به دست می‌آید. هفتم افزوده
[[رده:فاصله‌های افزوده در موسیقی]] [[رده:هفتم‌ها]] بمل
اگر عمل پایین‌آوردن نت چهارم با نیم‌پرده (بمل کردنِ سی) را تا پیداشدن هفت بمل ادامه دهیم، گام‌های بمل‌دار: فا، سی بمل، لا بمل، رِ بمل، سُل بمل، دو بمل بزرگ، و به‌ترتیب بمل‌ها سی، می، لا، رِ، سُل، دو، فا، پیدا می‌شوند. مقام (موسیقی)
امروزه در معروف‌ترین ردیف‌های موسیقی ایرانی نظیر ردیف میرزاعبدالله، هفت دستگاه تعریف می‌شود که هر کدام ده‌ها گوشه دارند. با این حال از لحاظ آناتومی (ترتیب و نوع فاصله‌ها)، این دستگاه‌ها کمتر از هفت نوع دانسته می‌شوند. به عقیدهٔ علینقی وزیری، رفتار و حالات دستگاه راست پنجگاه مانند ماهور است و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه‌ها را می‌توان در پنج خانوادهٔ اصلی طبقه‌بندی کرد. داریوش طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکستن هر دستگاه به دو دانگ می‌توان تمام ساختارهای مُدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهار دانگ (شور، چهارگاه، ماهور، و نوا/دشتی) طبقه‌بندی کرد. مقام (موسیقی)
تحولاتی که در تئوری موسیقی عربی از سدهٔ هجدهم تا بیستم میلادی رخ داد، منجر به ایجاد روش‌های مناسب برای نت‌نویسی مقام‌ها در موسیقی عربی شد. یکی از این تحولات، به کار گرفتن نمادهایی برای ریزپرده‌های «نیم بمل» و «نیم دیز» است؛ برخی منابع ابداع این نشان‌ها را به "منصور عوض"، موسیقی‌دان مصری نسبت می‌دهند که در سال ۱۹۲۰ در کتابی این دو نشان را پیشنهاد کرده بود، اما برخی منابع دیگر نشان می‌دهد که ریشهٔ حقیقی این نشان‌ها در متون فرانسوی یا ترکی باشد. مقام (موسیقی)
در تقسیم‌بندی نه‌گانه، خانواده‌های مقام عبارتند از: راست، بیاتی، سکاه، صبا، عجم، نهاوند، کرد، نوا اثر، و حجاز. هر خانواده شامل چند مقام دیگر نیز می‌شود و برای تعریف این مقام‌ها، هم یک گام کامل ارائه می‌شود و هم آن گام به اجناس تشکیل دهنده‌اش تجزیه می‌شود؛ مثلاً مقام بیاتی متشکل از جنس بیاتی + جنس نهاوند است. دلیل کاهش مقام‌ها به چند خانوادهٔ اصلی، آن دانسته می‌شود که آموزش مجموعه‌ای بزرگ از مقام‌ها برای هنرجویان در دوران معاصر دشوار و خسته‌کننده بوده و روحیهٔ فراگیری موسیقی در آنان را تضعیف می‌کند. حتی در حوزهٔ مقام‌های فرعی هم بسیاری از مدرسان موسیقی عربی به جای این که تمام مقام‌ها را پوشش بدهند، به بیست و چند تا سی و چند مقام اکتفا می‌کنند. نهم (موسیقی)
فاصلۀ «نهم کوچک» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم کوچک به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم بزرگ است. دارای ۱۳ نیم‌پرده (یک اکتاو و یک نیم‌پرده) است و فاصلۀ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۳۰۰ سنت است. پیانو
۷ کلید سفید در هر اکتاو پیانو برای ۷ نت دو، ر، می، فا، سل، لا، سی، وجود دارد. علاوه بر این کلیدهای سفید کلیدهای سیاه‌رنگی هم بین بعضی از کلیدهای سفید وجود دارد. بین کلیدهای سفیدرنگ می و فا و نیز بین کلیدهای سفیدرنگ سی و دو کلید سیاه‌رنگ وجود ندارد. هر کلید سیاه‌رنگ در پیانو در حکم نت دیز برای نت مربوط به کلید سفیدرنگ سمت چپ آن (یعنی آن کلید سیاه در سمت راست آن کلید سفید قرار دارد) و در حکم نت بمل برای نت مربوط به کلید سفیدرنگ سمت راست آن (یعنی آن کلید سیاه در سمت چپ آن کلید سفید قرار دارد) است. مقام (موسیقی)
مانند گوشه‌ها در مقام‌های ایرانی، اجناس در مقام‌های عربی توالی‌هایی از چند نت متوالی هستند؛ اما برخلاف گوشه‌ها که شامل دو تا هشت نت می‌شوند، اجناس با استفاده از سه تا پنج نت تعریف می‌شوند. در حالت کلی اجناس با سه نت تعریف می‌شوند مگر زمانی که سه نت برای تعریف‌شان کافی نباشد (برای نمونه تفاوت عجم و چهارگاه را نمی‌توان فقط با سه نت فهمید و باید نت چهارمی به کار رود، یا نوا اثر را نمی‌توان با کمتر از پنج نت تعریف کرد). اجناس پنج نتی را «عقد» (یا در حالت جمع، «عقود») هم می‌نامند. ریزپرده
در شکل رایج تئوری موسیقی ایرانی فرض می‌شود که علامت دیز (♯) برای افزودن زیرایی به اندازهٔ نیم‌پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) و علامت بمل (♭) برای کاستن آن به اندازهٔ نیم‌پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) به کار می‌رود. در این روش دو دیز و ر بمل (که دو نت مترادف هستند) برهم منطبق نیستند (یک کما با هم فاصله دارند). در روش رایج نت‌نویسی موسیقی ایرانی در دوران معاصر که توسط علینقی وزیری تعریف شد، از تقسیم یک نیم‌پرده به دو قسمت مساوی، دو ربع پرده به دست می‌آید و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده زیرتر شود از علامت سُری () استفاده می‌شود و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده بمتر نواخته شود از علامت کُرُن () استفاده می‌گردد. شکل و نام این علایم را علینقی وزیری ابداع کرد. از آنجا که هیچ‌کدام از تغییرات ریزپرده‌ای در موسیقی ایرانی (تا پیش از به‌کارگیری اعتدال مساوی) معادل نصف یک نیم‌پرده (چه کروماتیک و چه دیاتونیک) نبودند، برخی نظریه‌پردازان معاصر معتقدند که استفاده از نام ربع پرده برای علامت‌های عرضی سری و کرن اشتباه است. به عنوان نمونه، فرهاد فخرالدینی سری و کرن را به عنوان علایمی تعریف می‌کند که «نت بدون علامت را کمتر از نیم‌پرده» بالا یا پایین می‌برند. داریوش طلایی هم میزان تغییر زیرایی نت در اثر علامت سری یا کرن را «تقریباً یک ربع پرده» توصیف می‌کند، و مقدار آن را در محاسباتش برابر ۴۰ یا ۸۰ سنت در نظر می‌گیرد؛ اما طلایی در مبحث اعتدال فواصل، به این نکته اشاره می‌کند که می‌توان در یک اعتدال مساوی ۲۴ پرده‌ای، ربع پرده‌ها را برابر ۵۰ سنت در نظر گرفت تا دانگ‌ها بیشتر با هم تلاقی کنند، گو این که این اعتدال به زعم او «موسیقی‌دانان خوب و حساس را ناخشنود می‌کند». این روش که متأثر از تئوری اعتدال موسیقی در موسیقی غربی است، توسط پژوهشگران معاصر هم استفاده شده‌است. سمفونی شماره ۵ (بتهوون)
موومان اول با موتیف چهار‌نتی که یکی از مشهورترین موتیف‌های موسیقی غربی است، آغاز می‌شود. بحثی در بین رهبران ارکستر دربارهٔ نحوهٔ اجرای چهار میزان اول وجود دارد. برخی از رهبران آن را با تأکید روی تمپوی آلگرو در نظر می‌گیرند. برخی دیگر با تمپوی آزادتر، بسیار کندتر و باشکوه‌تری به اجرا می‌گذارند. با این وجود عده‌ای دیگر موتیف را «مولتو ریتارتاندو» (اصطلاحی که سرعتِ هر فِراز، (چهار نت) را به‌تدریج کاهش می‌دهد) در نظر می‌گیرند و استدلال می‌کنند که علامت فرماتا روی نت چهارم، این موضوع را توجیه می‌کند. برخی منتقدان و نوازندگان، انتقالِ روح اثر در اجرای چهارنت اول و چهار نت دوم را همان‌طور که نوشته شده‌است، بسیار مهم می‌دانند و اجرای رایج‌تر یک، دو، سه و چهار را گمراه کننده می‌دانند. «مایکل اشتاینبرگ»، منتقد موسیقی اظهار داشت که «موتیف (ta-ta-ta-Taaa)، با هشت نت شروع می‌شود». وی خاطرنشان می‌کند: «قافیهٔ کار، چهار به علاوه چهار و هر گروه چهار نتی شامل سه نت سریع به علاوۀ یک نت پایین‌تر و بسیار طولانی‌تر است (در واقع بی‌اندازه). همچنین، اگر با علامتِ مترونوم بتهوون اجرا کنیم فاصلۀ بین دوقافیه حداقل بوده و تقریباً یک هفتم از ثانیه است».