کانی ها به چند دسته طبقه بندی می شوند؟
زیست‌کانی‌سازی
اکثر زیست‌کانی‌ها در 3 دسته‌بندی متمایز کانی‌ها قرار می‌گیرند که عبارت‌اند از: کربنات‌ها، سیلیکات‌ها و فسفات‌ها. کانی‌های سیلیکات
در کانی‌شناسی، علاوه بر دسته‌بندی کانی‌های سیلیکاتی بر اساس رنگ و تیرگی یا روشنی آن‌ها، این کانی‌ها بر اساس ساختار بلوری و آنیون سیلیکاتی خود به ۷ دسته تقسیم می‌شوند: کانی
طبقه‌بندی کانی‌ها ممکن است برپایه چگونگی شکل‌گیری آن‌ها انجام شود. بر این اساس، آن‌ها را به کانی‌های آذرین، رسوبی و دگرگونی طبقه‌بندی می‌کنند. روش دیگر برای طبقه‌بندی کانی‌ها، توجه به ترکیب شیمیایی آن‌ها است که در این‌جا مورد توجه است.
ذرات زیراتمی
ذرات به دسته‌های بدون جرم و جرم‌دار تقسیم می‌شوند. ذرات جرم دار به سه دسته سبک‌وزن (مانند لپتون) و میان وزن (مانند مزونها) و سنگین‌وزن (مانند باریونها) تقسیم می‌شود. ماده کامپوزیت
انواع بسیار زیادی از مواد کامپوزیتی و چندین روش برای دسته‌بندی آنها وجود دارد. یکی از این روش‌ها بر اساس هندسه آنهاست و سه خانواده اصلی وجود دارد: کامپوزیت‌های لایه ای (برای مثال تخته سه لا)، کامپوزیت‌های ذره ای (برای مثال سنگ‌های سنباده)، و کامپوزیت‌های تقویت شده با الیاف (برای مثال فایبرگلاس). کانی‌شناسی
علاوه بر کانی‌های متبلور با دسته‌ای از ترکیبات دارای تمامی خواص کانی بجز سیستم تبلور می‌باشند که این دسته را شبه ‌کانی می‌نامند و شرایط تشکیل کانی‌ها بسیار متفاوت است ، برخی مانند پیریت ممکن است در شرایط بسیار متنوعی ایجاد ‌گردند در حالیکه برخی دیگر به عنوان شاخص کانی ، فشار ، دما وجود عناصر رادیواکتیو و ... مورد استفاده قرار می‌گیرند. همه کانی‌ها به استثنا شبه‌کانی‌ها در یکی از 7 سیستم تبلور شناخته شده متبلور می‌گردند. برخی از کانیها در شرایط مشابه در کنار هم تشکیل می‌گردند که به آنها پاراژنز با کانی‌های همراه گفته می‌شود. کانیها در طبیعت در اندازه‌‌های بسیار متفاوتی یافت می‌شوند که بر این اساس آنها را به درشت بلور ، متوسط بلور ، ریز بلور و مخفی بلور تقسیم می‌نمایند. برخی از انواع درشت بلور و متوسط بلور در نمونه‌های دستی قابل تشخیص بوده ، انواع ریز بلور توسط میکروسکوپهای قوی و کانیهای مخفی بلور را به کمک اشعه ایکس و میکروسکوپهای الکترونی می‌توان شناسایی نمود. گلسنگ
گلسنگ‌ها را بر حسب منابع پیشین بر اساس پیکره قارچی آنها در گروه آسکومیکوتا نیز طبقه‌بندی نموده‌اند. البته حدود بیست گونه از آنها نیز در گروه بازیدیومیکوتا قرار می‌گیرند. بر این اساس گلسنگها در سه رده لکانورومیست، سورداریومیست و اوروتیومیست با هفت زیر رده، رده‌بندی می‌شوند. از این میان رده لکانورومیست تنها شامل نمونه‌های گلسنگی بوده و مهمترین نمونه‌ها را در خود جای داده‌است. کانی
کانی‌های گوناگون به دلایل مختلف دارای فضای خالی در ساختار بلوری خود هستند، توسط یون‌ها با بار الکتریکی و شعاع یونی مناسب پر می‌شوند. برخی دیگر از کانی‌ها فضای خالی بزرگتری دارند که مولکول‌های آب نیز در این فضاها جای می‌گیرند. از جمله این کانی‌ها می‌توان به خانواده گروه میکا (شامل مسکوویت و بیوتیت) اشاره کرد. نوع خاک
انواع خاک، معمولاً به مقادیر مختلف ذرات و مواد معدنی موجود در یک نمونه خاص براساس بافت خاک اشاره می‌کنند. خاک تا حدودی از ذرات ریز سنگی تشکیل شده است که با توجه به میزان این ذرات به انواع مختلفی مانند ماسه، گِل، خاک رس، و مواد آلی مانند گیاهان تجزیه‌شده، دسته‌بندی می‌شود. ریزشهاب‌سنگ
بافت ریزشهاب‌سنگ‌ها به این دلیل که ترکیب اصلی ساختاری و معدنی خود را با درجه حرارتی که در هنگام ورود به جو زمین بدست می‌آورند و سرعتی که دارند، منحصربفرد است. در مجموعه آنها از ذراتی که ذوب نشده و بافت کانی‌شناختی خود را حفظ کرده‌اند تا ذراتی که بخش اعظم جرم خود را از طریق تبخیر دست داده‌اند یافت می‌شود. دسته‌بندی ریزشهاب‌سنگ‌ها بر اساس ترکیب و درجه دمایی که دیده‌اند می‌باشد. اخترشناسی
اغلب کهکشان‌ها دارای شکل منحصر به فردی هستند که طبقه‌بندی آن‌ها را آسان می‌کند. به‌طورکلی کهکشان‌ها به انواع مارپیچ، بیضوی، و نامنظم تقسیم‌بندی می‌شوند. طبقه‌بندی منابع معدنی
«منابع معدنی» تمرکز یا وقوع مواد مورد علاقه اقتصادی ذاتی در پوسته یا روی زمین با شکل، کیفیت و کمیتی است که چشم‌اندازهای معقول برای استخراج اقتصادی احتمالی وجود دارد. منابع معدنی با افزایش اعتماد زمین‌شناسی به زیر دسته‌های منابع استنباطی (inferred)، منابع تخمینی(indicated) و منابع محاسبه شده(measured) طبقه‌بندی می‌شوند. کانی
از بسیاری از کانی‌ها نیز فلزهای مهمی به دست می‌آید یا در فرایند تولید فلز به کار می‌روند: سیدریت، مانیتیت، هماتیت و لیمونیت (آهن)، اسمیت زونیت و اسفالریت (روی)، سروزیت و گالن (سرب)، کالکوسیت، کالکوپیریت و کوپریت (مس). صنعت
با توجه به تعریف‌های گوناگونی که در مورد صنعت ارائه شده است، گروه‌های صنعتی ممکن است با استفاده از روش‌های گوناگونی در کنار یکدیگر تقسیم‌بندی شوند. برای مثال گروه‌های صنعت تعریف‌شده در «بورس اوراق بهادار تهران» به شرح زیر می‌باشند: البته لازم به ذکرست که تقسیم‌بندی مذکور، الزاماً متداول‌ترین گروه‌بندی صنایع نیست؛ مثلاً در برخی متون، کاشی و سرامیک، سیمان، آهک و گچ و سایر فراورده‌های کانی غیر فلزی درمجموع یک گروه به نام صنعت سرامیک یا کانی نافلزی را تشکیل می‌دهند یا تمام گروه‌های مربوط به تهیهٔ غذا، در گروه صنایع غذایی قرار می‌گیرند. همچنین علاوه بر موارد مذکور، صنایعی مانند صنعت گردشگری و صنایع دستی نیز در برخی متون در ردیف گروه‌های صنعت قرار می‌گیرند. زمین‌شناسی اقتصادی
لیندگرن اولین کسی به‌شمار می‌رود که مواد معدنی را تقسیم نموده‌است. این رده‌بندی شامل سنگها، فلزات، سولفورها، نمکها و ترکیبات دیگر می‌باشد. کانه‌آرایی
به عملیات دانه بندی و دسته بندی مواد معدنی گفته میشود و اندازه ذرات بنا. به نیازهای مصرف کنندگان تایین میشود.ساده ترین روش غربالگری عبور دادن مواد از تعدادی صفحه لرزان با مش بندی مختلف میباشد.تجحیزات غربالگری شامل الک کردن ، دانه‌بندی خاک ، صفحات افقی لرزان ، فلیپ فلاپ و صفحه های میله ای و ...می باشد.این صفحه های مش بندی شده میتوانند ایستا و یا متحرک و لرزان باشند.برخی ملاحظات در این فرایند شامل اندازه مش ها ، جنس مش ها ، آب بندی کردن ، وجود مواد ناخواسته مانند چوب ، پلاستیک و ...می باشد. صنعت
با توجّه به مشابهت‌هایی که به لحاظ فرایند تولید، شیوهٔ بازاریابی، شیوهٔ مدیریت، حجم سرمایه، نوع ماشین‌آلات مورد استفاده، نوع موادّ اولیه ملزوم و غیره میان گروه‌های گوناگون صنعت وجود دارند، گروه‌های گوناگون صنعت را می‌توان از جنبه‌های گوناگون تقسیم‌بندی کرد. یکی از متداول‌ترین طبقه‌بندی‌های صنعت، طبقه‌بندی ارائه شده توسط بخش آمار سازمان ملل  است که به اختصار طبقه‌بندی آیسیک نامیده می‌شود. در این طبقه‌بندی گروه‌های مختلف صنعتی تعریف شده‌اند و فعالیت‌های مختلف در آن‌ها طبقه‌بندی گردید. کانسنگ
کانسنگ یا سنگ معدن گونه‌ای سنگ حاوی فلزات و عناصر ارزشمند و مهم است که از معدن استخراج می‌شود و سپس طی فرآیندی عناصر مورد نیاز از آن گرفته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. درجه یا غلظت یک کانسنگ کانی، یا فلزی، و همچنین فرم پیدایش آن، به‌طور مستقیم برهزینه‌های مرتبط با استخراج سنگ معدن تأثیر می‌گذارد. در نتیجه هزینه استخراج باید در برابر ارزش فلز موجود در سنگ تعیین کند که کدام سنگ را می‌توان پردازش کرد و چه سنگی درجه ارزش کمی برای بهره‌برداری دارد. کانسنگ‌های فلزی به‌طور کلی اکسیدها، سولفیدها، سیلیکاتها هستند، یا فلزهای «طبیعی» (مانند مس خالص) که معمولاً در پوسته زمین متمرکز نیستند، یا فلزهای «نجیب» (معمولاً ترکیب تشکیل نمی‌دهند) مانند طلا. کانسنگ باید برای استخراج فلزهای مورد نظر از سنگ و مواد معدنی، پردازش شوند. تودهٔ کانسنگ توسط فرآیندهای زمین‌شناسی گوناگونی تشکیل شده‌است. روند تشکیل سنگ پیدایش سنگ نامیده می‌شود. فلزکاری
فلزکاری فرایند کار کردن با فلز برای ساخت یا مونتاژ محصولات فلزی است. فلزکاری بخش بزرگ از علوم و تمدن امروزهٔ بشریت است. این علم مطالعه خاصیت‌های تمامی فلزات را دربر می‌گیرد. این صنعت به دو بخش تقسیم گردیده‌است. اول جدا و خالص ساختن از سایر عناصر و دوم شکل‌دادن پس از ذوب. هم‌اکنون بیش از (۷۰)درصد فلزات مورد نیاز از سنگ‌های فلزخیز استخراج شده و پس از پروسه جداسازی در صنایع گوناگون به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکثر فلزات به شکل ترکیب شیمیایی یا مخلوط می‌باشند. مثلاً مس و آهن در ۲۵۰ نوع سنگ پیدا می‌شوند، از این میان شماری از کانی‌ها از اهمیتی ویزه برخوردارند، زیرا فراوانترین کانی اصلی مس می‌باشند. همانند کالکوپیریت، کالکوسیت، کولین، بورنیت، مس طبیعی، مالاکیت، آزرویت. اغلب فلزات با حرارت دادن و گروهی با واکنش شیمیایی از هم جدا می‌شوند. قراضه
انواع متعددی از قراضه‌های مختلف وجود دارد. وقتی انواع آن را بر حسب تفاوت در جنس طبقه‌بندی می‌کنیم، دسته‌های زیر از قراضه‌ها را می‌توان از هم تفکیک نمود: استیبین
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن برتیئریت- بیسموتینیت- گالن- منیزیت- پیرولوزیت- زرنیخ- رآلگار- طلا- برتیئریت- سینابر- آرسنوپیریت- مارکاسیت است کاربرد آن: در آلیاژها - در صنایع کائوچو - در صنایع شیشه - در صنایع طبی، از نظر ژیزمان بلورهای نازک ستونی - تجمع رشته‌ای - دانه‌ای - خردشده - متراکم فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، رومانی، روسیه، فرانسه، یوگسلاوی، پرتغال، الجزیره، مکزیک، بولیوی، ایتالیا، آمریکا، استرالیا، بزرگترین ژیزمان درچین و ژاپن، (۶۰ سانتی مترطول و ۵ سانتی مترعرض) زغال درشعله اکسیدان می‌دهد-درKOHسیاه وباآب تمیز می‌شود کانیهای مشابه:برتیئریت، بیسموتینیت، گالن، منیزیت، پیرولوزیت که ازنظرچگالی ازبیسموتیت ضعیفتروگالن دارای رخ کامل در۳جهت است وازمنیزیت ازلحاظ اثر خط وسختی م یافت می‌شود. نیکل
کانیهای نیکل بر دو دسته هستند :سولفید و اکسید، کانی سولفید دو سوم مصرف جهان را به خود اختصاص داده‌است. کانیهای سولفید به کمک شناوری وتصفیه به اکسید نیکل ته‌نشین شده پالایش می‌شوند. گروه آهن
در روش‌های سنتی تحلیل کیفی مواد غیرآلی، گروه آهن از کاتیون‌هایی ساخته شده‌است که: کاتیون‌های اصلی در گروه آهن، عبارتند از: خود یون‌های آهن ( و ) آلومینیم () و کروم اگر منگنز در یک نمونه به صورت دی اکسید هیدراتهٔ منگنز قرار گیرد، معمولاً با هیدروکسیدهای گروه آهن رسوب می‌دهد. کاتیون‌های غیرمعمول تری که با گروه آهن رسوب می‌دهند عبارتند از: بریلیم، تیتانیم، زیرکونیم، وانادیم، اورانیم، توریم و سریم. کارایان
کارال‌ها یا کارایان (نام آرایه: Charales؛ نام عمومی: stoneworts) نام یک راسته از سنگ‌خزه‌تباران است. کارل لینه در سال ۱۷۵۳ سردهٔ "کارا (Chara)" را طبقه‌بندی کرد. لایه (زمین‌شناسی)
لایه یا طبقه (بستر) کوچک‌ترین واحد در سنگ‌های رسوبی چینه‌‌ای‌ و کوچک‌ترین واحد تقسیمات سنگ‌شناسی است که معمولاً به‌وسیله فسیل‌های شاخص یا سنگ‌شناسی خاص شناخته می‌شود. بستره نیز سطح جدایی دو لایه سنگ رسوبی و سطحی است که لایه‌ای از سنگ‌های رسوبی را از لایه دیگر جدا می‌کند. آلیاژ
فلز پایه در این آلیاژها آهن است. بسته به میزان کربن ترکیب شده در آن، به دو دسته فولادها و چدنها تقسیم می‌شوند. ویژگی‌های فلزات، شبه‌فلزات و نافلزات
فلزها بیشتر عنصرها را تشکیل می‌دهند و می‌توانند به چند دستۀ مختلف تقسیم شوند. از چپ به راست در جدول تناوبی، این عنصرها شامل فلزهای قلیایی با واکنش‌پذیری بسیار بالا، فلزهای قلیایی خاکی با واکنش‌پذیری کمتر و سپس لانتانیدها و اکتینیدهای رادیواکتیو هستند. فلزهای گذار (واسطه) کهن و فلزهای پس‌گذار (پس‌واسطه) از نظر فیزیکی و شیمیایی ضعیف هستند. زیرشاخه‌های تخصصی مانند فلزهای دیرگداز و فلزهای نجیب نیز وجود دارند. کانی‌شناسی
کانی‌شناسی یکی از شاخه‌های زمین‌شناسی است که به بررسی ویژگی‌های شیمیایی، ساختار بلورین و ویژگی‌های فیزیکی کانی‌ها می‌پردازد. پژوهش بر روی فرایندهای پیدایش و نابودی کانی‌ها نیز در گستره بررسی‌های این دانش قرار می‌گیرد. تا سال ۲۰۰۴ (میلادی)، بیش از ۴۰۰۰ گونه کانی توسط انجمن جهانی کانی‌شناسی (IMA) شناسایی شده‌است. از این تعداد، ۱۵۰ کانی را می‌توان جزو کانی‌های معمول و ۵۰ کانی را می‌توان از کانی‌های تا اندازه‌ای کمیاب به‌شمار آورد. بقیه آن‌ها، کانی‌های نادر یا بسیار کمیاب هستند. چدن خاکستری
چدن‌های خاکستری را می‌توان به چند نوع طبقه‌بندی کرد از جمله: تجزیه کیفی معدنی
"گروه اول آنیونها" شامل کربنات، بی‌کربنات، استات، سولفید، سولفیت، تیوسولفات و نیتریت هستند که معرف آنیون‌های گروه ۱ هیدروکلریک اسید رقیق (HCl) یا اسید سولفوریک رقیق (HSO) است. نانومواد
این مواد به گروه‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: مدل استاندارد
فرمیون‌های مدل استاندارد بر اساس چگونگی برهمکنش آن‌ها (یا بارهایی که حمل می‌کنند) طبقه‌بندی می‌شوند. فرمیون‌ها شامل شش نوع کوارک (بالا، پایین، افسون، شگفت، سر، ته) و شش نوع لپتون (الکترون، الکترون نوترینو، میون، میون نوترینو، تاو، تاو نوترینو) می‌شوند. در هر رده ذرات به صورت دو به دو جفت می‌شوند و تشکیل یک نسل را می‌دهند که ذرات آن‌ها رفتار فیزیکی متشابهی از خود نشان می‌دهند. دهانه‌های ماه
بنا بر یک طبقه‌بندی توسط چارلز آ. وود در سال ۱۹۷۸ چاله‌هایی که از لحاظ مادی فرسوده نشده‌اند به‌طور مثال بر اثر گدازه‌ها یا سیل، به پنج دستهٔ کلی تقسیم می‌شوند. سنگ آهک
سنگ‌های آهکی (carbonate rocks) سازنده عمده سنگ‌های آهکی می‌تواند ترکیبات حاصل از پیوند کلسیم و بنیان بی کربنات باشد. این ترکیب می‌تواند در قالب انواع کانی‌ها ظهور کند. عمده ترکیب ان کانی‌های کلسیت(caco3)، دولومیت(ca,mg co3)و انواع دیگر نظیر سیدریت و انکریت می‌باشد. از انواع سنگ‌ها از نظر ژنز می‌توان از نوع تخریبی آهکی و زیستی آهکی و شیمیایی آهکی نام برد. تجزیه کیفی معدنی
با توجه به خواص آنها، کاتیونها معمولاً به شش گروه طبقه‌بندی می‌شوند. هر گروه دارای یک معرف مشترک است که می‌تواند برای جدا کردن آنها از محلول استفاده شود. برای به دست آوردن نتایج معنی دار، جداسازی باید در توالی مشخص شده در زیر انجام شود، زیرا برخی از یون‌های یک گروه قبلی نیز ممکن است با معرف گروه بعدی واکنش نشان دهند، و باعث ابهام در مورد حضور یون‌ها می‌شود. زیرا تجزیه کاتیونی مبتنی بر محصولات حلالیت یون‌ها است. تقسیم و جزئیات دقیق تفکیک به گروه‌ها از یک منبع به منبع دیگر کمی متفاوت است. کانی‌های سیلیکات
در سیلیکات‌های زنجیره‌ای ساده، چهاروجهی‌ها به صورت زنجیر ساده به دنبال هم قرار دارند. مثال عمدهٔ این گروه پیروکسن‌ها و پیروکسنوئیدها است: سیلیکات‌های زنجیره‌ای مضاعف به این معنی است که در این کانی‌ها دو رشته چهاروجهی‌ها به صورت زنجیرهٔ مضاعف پشت سرهم واقع شده‌اند و با پل‌های اکسیژن به یکدیگر وصل شده‌اند. مثال عمدهٔ این گروه آمفیبول‌ها می‌باشند.سیلیکات‌های ورقه‌ای (Phyllosilicates)، در این کانی، چهاروجهی‌های تشکیل‌دهنده، به صورت ورقه‌هایی در یک سطح قرار دارند و هر چهاروجهی بوسیلهٔ سه گوشه، به چهاروجهی مجاور خود متصل شده‌است. فرمول کلی آن به صورت (SiO) یا نسبت ۲ به ۵ است. زیست‌کانی‌سازی
از نظر پراکندگی دسته‌بندی، رایج‌­ترین زیست‌کانی­‌ها نمک‌های "فسفات" و کربنات‌ کلسیم هستند که در کنار پلیمرهای طبیعی مانند کلاژن و کیتین ساخته می­‌شوند تا به ساختارهای استخوان­‌ها و صدف‌ها استحکام ببخشند. ابعاد این بیوکامپوزیت‌ها در مقیاس نانومتری تا ماکروسکوپیک بسیار قابل کنترل‌اند که موجب تشکیل ساختارهای پیچیده­‌ای می­‌شوند که ویژگی‌ها و کاربردهای چند منظوره را فراهم می‌­کنند. از آنجایی که دامنه کنترل رشد این کانی­‌ها برای به کار بردن در مهندسی مواد بسیار مطلوب است، تمایل بسیاری برای درک کردن چگونگی زیست کانی سازی کنترل شده وجود دارد. قارچ
قارچ‌ها انواع خوراکی نیز دارند که از زیرشاخه قارچ‌های چتری هستند. قارچ‌های خوراکی از لحاظ نوع تغذیه‌شان به دو دستهٔ تجزیه‌کننده‌های اولیه و تجزیه‌کننده‌های ثانویه تقسیم می‌شوند. تجزیه‌کننده‌های اولیه به دسته‌ای از قارچ‌ها اطلاق می‌گردد که توانایی تجزیهٔ سلولز و بقایای مردهٔ گیاهی را دارند؛ اما تجزیه‌کننده‌های ثانویه برای رشد و تغذیه به محیطی احتیاج دارند که قبلاً توسط ریزسازوارهها (میکروب‌ها) تجزیه شده باشند. طبق طبقه‌بندی فوق قارچهای Agaricus SPP. و Volvariella SPP. در دستهٔ قارچهای تجزیه‌کنندهٔ ثانویه و Polurotus SPP. و (Shitake)Lentinus SPP. در دسته قارچهای تجزیه‌کنندهٔ اولیه قرار می‌گیرند. خاک صنعتی
کانی‌های صنعتی زیادی تاکنون تحت عنوان خاک‌های صنعتی به‌کار گرفته شده‌اند. اساس تقسیم‌بندی خاک‌های صنعتی در کشورها بسته به کاربردشان متفاوت است، اما در یک چیز مشترک هستند و آن این است که عمده خاک‌های صنعتی در گروه انواع رس‌ها قرار می‌گیرند. رس‌ها بسته به کاربردشان معانی و تعاریف ویژه دارند و در حقیقت رس نامی نیست که نزد همه یکسان باشد. خواص شیمیایی و ساختمان رس‌ها تا نیمه قرن بیستم به خوبی شناخته نشده بود، ریزی دانه‌های رس علت اصلی ناشناخته ماندن کانی در بررسی آن‌ها بود. کاربرد پرتوهای رونتگن در تجزیه و تحلیل ساختمان آن‌ها و کاربرد میکروسکوپ الکترونی برای مشاهده ذرات بسیار ریز این کانی‌ها، معلوم داشت که ویژگی‌های منحصربه‌فرد رس‌ها پی‌آمد مستقیم ابعاد و ساختمان شبکه‌ای ویژه آن‌ها است. مکانیک خاک
در سیستم طبقه‌بندی متحد خاک، شن (با نماد "G") و ماسه (با نماد "S") براساس اندازهٔ دانه‌ها و توزیع دانه‌بندی دسته‌بندی می‌شوند. در USCS شن به زیرشاخه‌های شن خوب دانه‌بندی شده (با نماد "GW")، شن بد دانه‌بندی شده (با نماد "GP")، شن با مقدار زیادی لای (با نماد "GM")، شن با مقدار زیادی رس (با نماد "GC")، تقسیم می‌شود. این دسته‌بندی برای ماسه نیز دقیقاً به همین ترتیب است و ماسه به دسته‌های "SM"، "SP"، "SW" و "SC" تقسیم می‌شود. ماسه‌ها و شن‌هایی که در آن‌ها مقداری کمی دانه‌های ریز وجود داشته‌باشد و این مقدار قابل صرف‌نظر کردن نباشد در زیرشاخه‌های میانی مانند "SW-SC" قرار می‌گیرند. معدن
مواد هدف به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: "رسوبات جامانده" (ذخایر پلاسری)، که شامل مواد معدنی ارزشمند موجود در شن‌های رودخانه، شن‌های ساحلی و سایر مواد غیر تلفیقی است؛ و "رسوبات لود (lode deposits)"، که شامل مواد معدنی با ارزش در رگه‌ها، لایه‌ها یا دانه‌های معدنی که به‌طور کلی در کل توده تخته سنگ پراکنده شده است. هر دو نوع کانسار معدنی، پلاسر یا لود، به دو روش سطحی و زیرسطحی استخراج می‌شوند. بلوک سیمانی
بلوک‌های سیمانی معمولاً به دو دستهٔ سنگین و سبک طبقه‌بندی می‌شوند. کانه‌آرایی
تقسیم بندی عملیات کانه آرایی کانی‌های سیلیکات
سیلیکات‌های داربستی یا سیلیکات‌های شبکه‌ای (Tectosilicates) در این کانی‌ها چهاروجهی‌های (SiO) بوسیلهٔ هر چهار گوش به چهار وجهی‌های مجاور خود متصل شده‌است. در نتیجه ساختمان سه بعدی دارند. بعضی چهاروجهی‌ها در سه امتداد فضایی به یکدیگر متصل می‌باشند؛ بنابراین هر اتم اکسیژن به دو چهاروجهی مجاور تعلق دارد. کانی‌های مهم این گروه در زیر نوشته شده‌است. دیگر کانی‌های این گروه عبارتند از آنالسیم و پتالیت. چدن
چدن‌ها معمولاً بر اساس ریخت‌شناسی انجماد آنها از دمای یوتکتیک نامگذاری می‌شوند: اولین طبقه‌بندی انجام شده برای چدن‌ها در گذشته بر اساس رنگ سطح مقطع شکست آنها انجام گرفت. بر این اساس چدن‌ها به دو دسته کلی تقسیم شدند: راکت تنیس روی میز
با پیشرفت تکنولوژی و اضافه شدن کربن به چوب راکتهای پینگ پنگ، راکتها به دو دسته کربن دار و بدون کربن تقسیم شدند با وجود اینکه موادی مانند شیشه، فایبر گلاس و تکسالیوم هم به چوب راکتها اضافه می‌شوند اما دسته‌بندی راکتها به دو نوع کربن دار و بدون کربن می‌باشند. یکی از مباحث پیچیده و بسیار پیشرفته نوع لایه‌های چوب (سفت، تقریباً سفت، سرعتی نرم،کنترلی نرم، نرم) است. واحد چینه‌شناسی
واحدهای سنگ‌چینه‌شناسی بر اساس اندازه از کوچک به بزرگ شامل لایه (بستره، طبقه)، بخش (عضو)، سازند، گروه و ابرگروه است. میمون دنیای قدیم
میمون‌ها بر اساس شکل بینی و فاصله سوراخ‌های آن به دو کلاد یا زیست دستهٔ وسیع تقسیم می‌شوند پخ‌بینیان (به انگلیسی: Platyrrhines) شامل میمون‌های دنیای جدید (قاره آمریکا) و راست‌بینیان که شامل میمون‌های دنیای قدیم (به انگلیسی: Old World monkeys یا Cercopithecidae) که از گروه نخستی‌سانان نیز می‌باشند. کانی
امروزه بیش از ۴۰ نوع کانی و صدها ترکیبی که از آن‌ها به‌دست می‌آید، در صنعت کاربرد دارند. در ادامه به برخی از این کاربردها اشاره می‌شود: آمفیبول
سری کانی‌های هورنبلند (Hornblendes) عمومی‌ترین آمفیبول‌های تک‌شیب را تشکیل می‌دهند. این سری از نظر ترکیب شیمیایی بسیار متنوع است و در سنگ‌های آذرین و دگرگونی یافت می‌شوند. مهمترین کانی‌های این سری عبارتند از: سنگ
سَنگ به مواد جامدی از پوسته زمین گفته می‌شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، تشکیل شده‌است. در زمین‌شناسی سنگ تجمعی طبیعی و جامد از مواد معدنی یا شبه‌معدنی است. لایه خارجی جامد زمین (سنگ‌کره) از سنگ تشکیل شده‌است. صخره‌ها سه گونه هستند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. دانش شناختن سنگ‌ها را سنگ‌شناسی می‌نامند. عنصر اصلی تشکیل‌دهنده تمامی سنگ‌ها سیلیس است. سنگ‌ها و کانی‌ها در ساختمان‌سازی، صنایع، پزشکی و غیره به کار می‌روند. به قطعه‌های بزرگی از سنگ که در بیرون از خاک دیده شود، تخته‌سنگ یا صَخرِه می‌گویند. نردبان
نردبانهای آلومینیومی به دو دسته تقسیم می‌شوند که شامل نردبانهای با ریلهای یکپارچه و نردبانهای با ریلهای نواری شکل می‌باشد. نردبانهای یکپارچه، نوعی از نردبانهای حاوی ریلهای یکپارچه آلومینیومی به همراه پله‌هایی از جنس آلومینیوم می‌باشند که با اتصالاتی در فواصل منظمی به ریلها وصل شده‌اند. پله‌های آلومینیومی عمدتاً به وسیله اتصالات جوشکاری یا توسط یک گیره رابط به ریلها متصل می‌شوند. اما در صورت استفاده از این روش، پله‌ها هرگز به سهولت شل نخواهند گردید، مگر آنکه ریلها دچار مشکل خاصی گردند که در صورت بروز این مشکل پیشنهاد می‌شود که کل نردبان تعویض گشته و سعی در جابجایی ریلها ننماییم. طبقه‌بندی خاک
خاک‌ها بر اساس اندازه قطر ذراتشان طبقه‌بندی می‌شوند و به دو دسته درشت‌دانه و ریزدانه تقسیم می‌شوند. بازیافت آلومینیوم
آلومینیوم‌های قراضه در یک طیف وسیعی طبقه‌بندی می‌شوند به‌طور مثال آلومینیوم آهنی (قطعات موتور و غیره)، آلومینیوم تمیز (آلیاژ چرخ). قراضه‌ها بر اساس استاندارد ISRI تقسیم‌بندی می‌شوند. بسته به خصوصیات ریخته‌گری شمش مورد نیاز، آن را در نوع ضایعات استفاده می‌شود در مذاب شروع بستگی دارد. شکل‌دهی (فلزکاری)
فرایندهای شکل دهی فلزات را می‌توان به دو دسته اساسی طبقه‌بندی کرد: فرایندهای تغییر شکل توده ای و فرایندهای ورق کاری. هر دسته شامل چندین کلاس عمده از عملیات‌های شکل دهی است. کانی‌های کربنات
مواد معدنی کربنات () یا کانی‌های کربنات، گونه‌ای از مواد معدنی هستند، که حاوی یون کربنات می‌باشند. الیاف
الیاف به‌طور کلی به دو دسته طبیعی و مصنوعی رده‌بندی می‌شوند. کانسنگ
کانسارها با توجه به معیارهای مختلف توسعه یافته از طریق مطالعه بر زمین‌شناسی اقتصادی، یا منشأ پیدایش سنگ طبقه‌بندی می‌شود. طبقه‌بندی معمول به قرار زیر است. دیاترم میزبانی الماس در کیمبرلیت، لامپرویت یا لامپروفیر رده (زیست‌شناسی)
در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند: طبقه‌ها (رتبه‌ها) ی گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. سختی موس
به منظور سنجش سختی کانی‌ها ده کانی به عنوان مبنای سختی انتخاب شده‌است که از لحاظ سخت بودن هرکدام یک درجه کامل فرق دارند. زیرا بعضی کانی‌ها از هم دیگر نیم درجه یا به صورت کسری تفاوت دارند؛ و با خراشیدن یکی بر روی یکی دیگر از این ده کانی می‌توان سختی سایر کانی‌ها را با آن‌ها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است. این مقیاس توسط کانی‌شناس آلمانی فردریک موس ابداع شد. در این مقیاس، نرم‌ترین کانی تالک یا پودر بچه با درجه سختی ۱ و سخت‌ترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ می‌باشد. کانی‌ها در طبعیت به سه شکل ساخته شده‌اند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. در جدول زیر ، سختی مطلق (Turner-Sclerometer) چند کانی بعنوان نمونه آورده شده‌ است: سدیم، پتاسیم= ۰٫۲ تا ۰٫۳، طلا، نقره، آلومینیوم، روی= ۲٫۵ تا ۳، فولاد= ۴، وانادیم= ۷ و کاربید تنگستن= ۹ زئولیت
چند نوع طبقه‌بندی برای زئولیت‌ها انجام گرفته‌است. یک طبقه‌بندی قدیمی بر اساس شکل بلور است. در این طبقه‌بندی زئولیت‌ها به بلورهای رشته‌ای، ستونی و مختلط تقسیم‌بندی می‌شوند. یک نوع طبقه‌بندی دیگر بر اساس منشأ شکل‌گیری آن‌ها است؛ که از این نظر زئولیت‌ها به دو نوع رسوبی و آتشفشانی تقسیم‌بندی می‌گردند. در زئولیت‌های رسوبی نسبت سیلیسیم به آلومینیوم بزرگتر از زئولیت‌های آتشفشانی است. زئولیت‌های موجود در ایران از نوع رسوبی هستند، در حالی‌که اکثر گونه‌های طبیعی زئولیت‌های موجود در جهان از نوع آتشفشانی هستند. نوع سوم تقسیم‌بندی بر اساس خواص اسیدی یا بازی زئولیت‌ها بنا شده‌است. در این تقسیم‌بندی زئولیت‌هایی که نسبت آلومینیوم به سیلیسیم (Al به Si) در آن‌ها در دامنه ۸/۰ به بالا باشند، جزء زئولیت‌های اسیدی و زئولیت‌هایی که در آن‌ها این نسبت بین ۵/۰ تا ۶/۰ و کم‌تر باشد، جزء زئولیت‌های قلیایی طبقه‌بندی می‌شوند. سنگ
این سنگ‌ها در دسته‌های گوناگون و متنوعی نام‌گذاری می‌شوند که بعضاً نام معدن سنگ به عنوان اسم آن استفاده می‌شود. رایج‌ترین سنگ‌های ساختمانی عبارتند از: آمفیبول
این کانی‌ها ممکن ا ست به کلریت، بیوتیت، اپیدوت، کلسیت، تالک و … تجزیه شود. تجزیهٔ آن‌ها به کلریت، بیوتیت و تالک تدریجی است و غالباً در امتداد کلیواژها و کناره‌های کانی صورت می‌گیرد. به‌طور کلی آمفیبول‌ها نسبت به پیروکسن‌ها دیرتر تحت تأثیر تجزیه قرار می‌گیرند زیرا در حرارت پایین‌تری به‌وجود می‌آیند. کانی
از ترکیب شدن اکسیژن، گوگرد و یک یا چند فلز به دست می‌آیند. حدود ۱۵۰ کانی از این گونه وجود دارد مانند: انیدریت، ژیپس، باریت و آلونیت. کانی‌های سیلیکات
کانی‌های سیلیکات، گروهی از کانی‌ها هستند که از ترکیب شدن سیلیسیم، اکسیژن و یک یا چند فلز به دست می‌آیند. کانی‌های سیلیکاتی از کانی‌های مهم و فراوان در سیاره زمین هستند و حدود ۹۰ درصد پوسته زمین از آن‌ها تشکیل شده‌است. این کانی‌ها به دو دستهٔ سیلیکات‌های تیره (دارای آهن و منیزیم) و سیلیکات‌های روشن (بدون آهن و منیزیم) تقسیم می‌شوند. الیوین، پیروکسن، آمفیبول، میکای سیاه، تورمالین، تالک، سرپانتین و آزبست، نمونه‌هایی از دستهٔ نخست و کوارتز، فلدسپات، میکای سفید و کائولینیت، نمونه‌هایی از دستهٔ دوم هستند. بتن
کانی‌های سیلیسی (کوارتز، اوپال، کلسه دون، تریمیت، کریستوبالیت) فلدسپاتها، کانی های میکا، کانی های کربناتی، کانیهای سولفاتی، کانیهای سولفور آهن، کانیهای فرومنیزیم، کانی های اکسیدآهن، زئولیت‌ها و کانیهای رس. کانی
کانی یا ماده معدنی، ماده‌ای طبیعی و جامدی است که ترکیب شیمیایی نسبتاً ثابتی دارد و در ترکیب سنگ‌های پوسته زمین یافت می‌شود و دارای فرمول شیمیایی و ساختمان اتمی مشخص است و در صنایع مختلف مانند خمیردندان‌سازی، ساعت‌سازی و… کاربرد دارد. به زبان ساده اگر بخواهیم کانی را از نگاه شیمی و زمین‌شناسی به‌طور همزمان نگاه کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که تعریف از کانی همانند تعریف همزمان از عنصر شیمیایی و مولکول است، با این تفاوت که کانی نه می‌تواند همیشه از یک عنصر تشکیل شده باشد و نه تعریف مولکول را به‌طور کامل بتواند داشته باشد؛ بلکه کانی کوچک‌ترین جز از یک ماده معدنی هست که به سبب ویژگی‌های منحصر بفردی (منظور ساختار اتمی و نوع ترکیب مولکولی یا شیمیایی) که دارد، باعث متفاوت بودن آن ماده معدنی از دیگر مواد معدنی خواهد شد. به‌طور مثال، اگر خاک رس را در نظر بگیریم، کانی‌های تشکیل‌دهنده آن (کائولینت، مونت موریلونیت، ایلیت) باعث شده‌است که رس دارای ویژگی منحصر به فردی باشد که از آن به عنوان رس تلقی شود؛ یعنی اگر از دیگر کانی‌ها در اندازه رس استفاده کنیم (مانند خاک که به سبب تراش کاری و صیقل دادن سنگ در حد میکرون از دستگاه برش کاری ریخته می‌شود)، هرگز ویژگی کانی رس را آن کانی نخواهد داشت؛ زیرا کانی رس دارای آرایش اتمی و ترکیب شیمیای منحصر به خود است که از آن در علم زمین‌شناسی به عنوان کانی یاد می‌شود. دسته‌بندی شهاب‌سنگ‌ها
هدف نهایی دسته‌بندی شهاب‌سنگ‌ها ، این‌است که گروهی از نمونه‌های شهاب‌سنگ را که دارای منشأ مشترک متمایزی هستند (از یک بدنه مشترک جدا شده‌اند)، در یک دسته گرد هم آورده شوند. در این دسته‌بندی جرم می‌تواند یک سیاره، سیارک، ماه، یا دیگر جرم‌های سامانه خورشیدی در پیکر کنونی آن باشد، یا جرمی که در گذشته وجود داشته‌است (به عنوان مثال یک سیارک ازهم‌پاشیده). هرچند، با چند مورد استثنایی، مرزهای این هدف فراتر از دانش امروز است، و این عمدتاً به این دلیل است که هنوز اطلاعات کافی دربارهٔ ماهیت اکثر بوده‌های سامانه خورشیدی (به ویژه سیارک‌ها و دنباله‌دارها) برای دستیابی به یک چنین طبقه‌بندی در دست نیست. در عوض، طبقه‌بندی شهابسنگی مدرن متکی بر قراردادن نمونه‌ها در «گروه‌هایی» است که در آن همه اعضا ویژگی‌های مشترک فیزیکی، شیمیایی، ایزوتوپیک و کانی‌شناختی مشترک با منشأ مشترک در یک بدنه از یک نیای مشترک داشته‌باشند؛ حتی اگر آن بدنه نامشخص باشد. چندین گروه شهاب‌سنگی که به این ترتیب دسته‌بندی می‌شوند ممکن‌است که عضو بدنه‌های ناهمگن، یا یک گروه واحد ممکن است دربرگیرنده اعضایی باشد که از انواع متفاوتی از بدنهٔ نیاهای بسیار شبیه اما متمایز آمده‌باشند. به موازات فراهم آمدن چنین اطلاعاتی، این سیستم طبقه‌بندی به احتمال زیاد تکامل خواهدیافت. کربن
صنعت الماس در دو دسته متفاوت قرار می‌گیرد. دسته اول شامل الماس‌های با کیفیت می‌شود که برای استفاده در گوهرسنگ و جواهرات است و دسته دوم در مصارف صنعتی کاربرد دارد. در حالی‌که تجارت بزرگی برای هر دو نوع الماس وجود دارد، با این‌حال بازارهای مربوط به این دو نوع الماس، به‌صورت کاملاً متفاوتی عمل می‌کنند. الماس‌های مورد استفاده در جواهرات و زیور آلات، برخلاف فلزات گرانبهایی مانند طلا یا پلاتین همانند یک کالای اقتصادی مبادله نمی‌شوند. قیمت این نوع الماس‌ها به‌صورت قابل توجهی بالا است و در نتیجه بازار فعالی برای فروش مجدد این نوع الماس‌ها وجود ندارد. فلزینگی
اخترشناسان ستاره‌ها را به سه دسته (جمعیت) تقسیم می‌کنند: جمعیت یک (I)، جمعیت دو (II) و جمعیت سه (III). این جمعیت‌ها به همان ترتیبی که نخستین بار پیدا شدند، مرتب شده‌اند و هر چه به جمعیت‌های بالاتر می‌رویم، مقدار فلز آن‌ها هم کمتر می‌شود. نظریه‌های فعلی می‌گویند که جمعیت‌های بالاتر عمر بیشتری هم دارند. کانی میران (مریوان)
حروف الفبای کردی به دو دستهٔ حروف بیصدا و حروف صدادار تقسیم می‌شوند: فهرست کانی‌ها
واریته‌های (انواع) غیرمعتبر: کانی
کانی‌های سیلیکاتی از کانی‌های مهم در سیاره زمین‌اند. حدود ۹۰ درصد پوسته زمین از این کانی‌ها تشکیل شده‌است. طبق مطالعات انجام گرفته ۲۵ درصد کانی‌های شناخته شده و حدود ۴۰ درصد کانی‌های رایج در سراسر زمین سیلیکاتی‌اند. این کانی‌ها بخش اصلی تشکیل دهنده سنگ‌های آذرین می‌باشند. در پوسته زمین ۸ عنصر فراوان داریم. O با ۴۷٬۷ درصد و si با ۲۶٬۶ درصد بیشترین فراوانی را دارند. گلسنگ
به‌طور کلی، بسته به شکل ریسه‌ها، گلسنگ‌ها را از نظر ظاهری این‌گونه دسته‌بندی می‌کنند: سیارک
در سال ۱۹۷۵، یک سیستم طبقه‌بندی سیارک مبتنی بر رنگ، سپیدایی و خط طیف نوری توسط ، و بن زلنر توسعه یافت. تصور می‌شود این خصوصیات با ترکیب مواد سطح سیارک مطابقت داشته باشد. سیستم طبقه‌بندی اصلی دارای سه دسته است: انواع C برای اشیاء کربنی تیره (شامل ۷۵٪ سیارک‌های شناخته شده)، نوع S برای اشیاء سنگی (شامل ۱۷٪ سیارک‌های شناخته شده) و U برای آنهایی که در هیچ‌یک از دو گروه قبلی جای نمی‌گرفتند. از آنجا که این طبقه‌بندی شامل بسیاری از انواع سیارک‌ها است، این طبقه‌بندی همواره گسترش یافته‌است. با مطالعه بیشتر سیارک‌ها، تعداد آنها همچنان رو به رشد است. کانی‌های سیلیکات
سیلیکات‌های دو تایی یا چهاروجهی‌های مضاعف (sorosilicates)، در این دسته از سیلیکات‌ها، چهاروجهی‌ها، با بنیان ۲ به ۲ به یکدیگر متصل شده‌اند. سیلیکات‌های دو تایی، ۶ ظرفیت آزاد دارند که به وسیلهٔ یون‌های فلزی گرفته می‌شود؛ بنیان‌های آن‌ها به شکل (SiO) است و نسبت سیلیسیم به اکسیژن در آن‌ها ۲ به ۷ است. از کانی‌های این گروه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: کانی‌شناسی
کانی‌ها دارای ارزش اقتصادی بسیار زیادی می‌باشند، بطوری که اقتصاد بسیاری از کشورهای جهان نظیر شیلی ، گینه ... بر اساس مواد معدنی پایه‌ریزی شده است. اگر چه بسیاری از کانی‌ها دارای ارزش درمانی ویژه خود هستند و حتی تعدادی به عنوان مواد سمی و مهلک مورد استفاده قرار می‌گیرند، ولی افرادی نیز وجود دارند که همراه داشتن کانی‌های معین را در درمان برخی از بیماریهای موثر می‌دانند. زیست‌کانی‌سازی
به جز این سه دسته بندی اصلی، چند نوع کانی زیستی هم وجود دارند که رواج کمتری دارند. این کانی‌ها معمولا به دلیل وجود نیاز جاندار به یک ویژگی خاص فیزیکی ویا قرارگیری در یک زیستگاه غیرمعمول ساخته می‌شوند. به عنوان مثال دندان‌ها که در درجه اول برای بریدن و پاره کردن بافت‌های سخت استفاده می‌شوند، ممکن است با مواد معدنی سخت تقویت بشوند، مانند مگنتیت در کیتون‌‌ها ویا گوتیت در خاره‌چسب‌ها، که هر دو ماده نمونه‌هایی از کانی‌های شامل آهن‌ می‌باشند. آن دسته از شکم‌پایان که در مجاورت چاه‌های گرمابی زندگی می‌کنند، پوسته کربناتی خود را با ترکیبات معدنی آهن و گوگرد مانند پیریت و گرژیت (greigite) تقویت می‌کنند. باکتری‌های مغناطیسی هم از کانی‌های آهن دارای خاصیت مغناطیسی، مانند مگنتیت و گرژیت برای ساختن مگنوتوزوم‌ها استفاده می‌کنند که به توزیع و جهت‌گیری رسوبات کمک می‌کنند. شعاعیان هم سوزنه‌هایی از جنس سلستین می‌سازند. طبقه‌بندی علمی جانداران
در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند: طبقه‌ها (رتبه‌ها) ی گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. با آن‌که لینه برای آسانی شناسایی طبقه‌بندی می‌کرد، این امروز عموماً پذیرفته شده که طبقه‌بندی باید «اصل نسب مشترک» داروینی را بازتاباند. از دههٔ شصت گرایشی به نام آرایه‌شناسی شاخه‌بندی (یا شاخه‌بندی یا هم‌نیایی به انگلیسی: Cladistics or Cladism) پدیدار شد که آرایه‌ها را در یک درخت تکاملی می‌چیند. کانی
برخی کانی‌ها از یک عنصر خالص و بسیاری از آن‌ها از دو یا چند عنصر درست شده‌اند. واژه کانی از واژه فارسی "کان" گرفته شده‌است که به آن سنگ معدن نیز گفته می‌شود؛ بنابراین، کانی به ماده‌ای گفته می‌شود که به‌طور طبیعی از معدن (کان) به دست می‌آید و معدن بخشی از پوسته زمین است که در آن به اندازه چشم‌گیری کانی یافت می‌شود. موادی مانند شیشه، چینی، آلیاژهای گوناگون که انسان آن‌ها را ساخته‌است و موادی مانند مروارید، صدف، استخوان، عاج و بسیاری دیگر که جان‌داران می‌سازند، کانی نیستند. شیست
شیست‌ها اساساً با توجه به کانی‌های شکل دهنده و ترکیب شیمیایی طبقه‌بندی می‌گردند. به عنوان مثال بسیاری از سنگ آهک‌های دگرگونی شده، مرمر‌ها و کالک شیست‌ها به همراه دولومیت‌های بلورین شامل کانی‌های سیلیکاته ای همچون میکا، ترمولیت، دیوپسید، اسکاپولیت، کوارتز و فلدسپار هستند. آنها از رسوبات آهکی با درجات متفاوت خلوص مشتق شده‌اند. گروه دیگر، غنی در کوارتز (کوارتزیت‌ها، کوارتز شیست‌ها و گنیس‌های کوارتز دار هستند و دارای مقادیر متغییری از میکا سفید و سیاه، گارنت، فلسپار، زوئیسیت و هورنبلند می‌باشند. اینها زمانی ماسه سنگ و سنگ‌های ماسه ایی بوده‌اند. این اعتقاد نیز وجو دارد که شیست‌های گرافیتی ممکن است نشانگر رسوباتی هستند که زمانی حاوی ذغال یا بقایای گیاهان بوده‌است؛ همچنین گاهی سنگ آهن‌های شیستی (هماتیت شیست) نیز وجود دارند، اما پیکره‌های دگرگونی نمک یا ژیپس بسیار کمیاب می‌باشند. در میان شیست‌هایی با خاستگاه آذرین، کالک شیست‌های ابریشمی مانند، سرپانتین‌های متورق (انواع الترامافیک غنی در الیوین) و میکاشیست‌های سفید، هالفلینات‌های لایه ای و پورفیروئیدی وجود دارند که از ریولیت‌ها، کوارتز‌های پورفیری و توف‌های فلسیک مشتق شده‌اند. با این حال اکثر میکاشیست‌ها گِل سنگ‌ها و شیل‌های دگرسان هستند و به درون سنگ‌های رسوبی به واسطه انواع متنوع فیلیت و میکا اسلیت‌ها منتقل می‌شوند. آنها در میان معمول‌ترین سنگ‌های دگرگونی قرار دارند و برخی از آنها گرافیتی و انواع دیگر کربناته هستند. تنوع در ظهور و ترکیب بسیار زیاد است اما آنها گروهی را تشکیل می‌دهند که تشخیصشان از میکاهای سفید و سیاه با فراوانی بالا و ویژگی نازک بودن، تورق وشیتس وارگی دشوار نمی‌باشد. زیر گروه آندولوزیت، استارولیت، کیانیت و سیلیماینت شیست معمولاً در مجاورت گرانیت‌های گنیسی ظاهر می‌گردند و احتمالاً تحت تأثیر دگرگونی مجاورتی هستند. جدول تناوبی
عنصرها در جدول تناوبی به صورت افقی (چپ به راست) در دوره‌های ۱ تا ۱۸ و به صورت عمودی (بالا به پایین) در گروه‌های ۱ تا ۷ دسته‌بندی می‌شوند. هم‌چنین دسته‌بندی دیگری بر اساس لایهٔ الکترونی در حال پر شدن وجود دارد که بر اساس آن، عنصرها در بلوک‌های "s" و "p" و "d" و "f" قرار می‌گیرند. ترکیب یونی
ترکیبات یونی بخش مهمی از اجزای سازندهٔ کرهٔ زمین هستند. سنگ‌های معدنی یکی از منابع غنی ترکیبات معدنی از جمله ترکیبات یونی هستند. تاکنون بیش از ۲۸۰۰ گونه سنگ معدنی شناسایی شده‌است که بخشی از آن‌ها در تولید مواد شیمیایی و همچنین فلزات کاربرد دارند. بسیاری از ترکیبات یونی مانند سنگ آهک، توسط جریان‌های سطحی آب روی زمین شسته شده و به مناطق مختلف منتقل می‌شوند؛ در نتیجه، آب دریاها نیز یکی دیگر از منابع طبیعی حاوی ترکیبات یونی متنوع است. ترکیبات یونی به دلیل دمای ذوب و جوش بالا در طبیعت عموماً به صورت جامد یافت می‌شوند و به هیچ وجه به حالت گازی در هواکره وجود ندارند. اجزای عمدهٔ هواکره شامل گازهای ساده مانند گاز نیتروژن، اکسیژن و کربن دی‌اکسید هستند که همگی دارای ساختار مولکولی با پیوندهای کووالانسی هستند. بلوری شدن
معمولاً کانی‌ها به صورت اشکال منظم هندسی متبلور می‌شوند که به آن‌ها بلور می‌گویند. بلور را می‌توان به عنوان جسمی که دارای ساختمان اتمی منظم است، تعریف کرد. هرگاه بلور را به‌طور مداوم به قطعات کوچک تقسیم کنیم‏، به جایی می‌رسیم که دیگر قابل تقسیم کردن نیست. این جز کوچک غیرقابل تقسیم، معمولاً دارای شکل هندسی منظم است که اتم‌های تشکیل دهنده بلور در رئوس، مراکز سطوح، وسط یال‌ها یا مرکز آن قرار دارند و به نام واحد بلور یا سلول اولیه خوانده می‌شود. فسیل شاخص
فسیل‌ها بیشتر به جنس شکل طبقه‌بندی می‌شوند هرچند که حتی به سطح گونه نیز تقسیم می‌شوند. طبقه‌بندی براساس شکل، فرم و اخلاق آنهاست. علم مواد
در یک دسته‌بندی کلی، مواد مورد مطالعه در مهندسی مواد به شش گروه اصلی فلزات (متالورژی)، سرامیک‌ها، پلیمرها، مواد مرکب (کامپوزیت‌ها)، بیومتریال (زیست مواد) و نیمه‌رسانا‌ها تقسیم می‌شوند. کابل شبکه
کابل شبکه بر اساس پهنای باند، سرعت، نویزپذیری، جنس روکش و… به چندین دسته تقسیم می‌شود. اما به‌طور استاندارد کابل‌های شبکه به دسته‌های Cat1 تا Cat8 تقسیم می‌شوند. این دسته‌ها از Cat1 (کوتاه شده Category 1 یا دسته ۱) شروع شده و به Cat8 می‌رسند. هر چه دسته‌بندی کابل‌های شبکه بالاتر باشد، تکنولوژی ساخت آن‌ها و در نتیجه سرعت انتقال اطلاعات، پهنای باند و نویزپذیری آن‌ها بهبود پیدا می‌کنند. شکستگی (کانی)
در مبحث کانی‌شناسی، منظور از شکستگی، بافت و شکلی از سطح سنگ است که در هنگام شکست کانی به خود گرفته‌است. هر کانی شکستگی‌های مشخصی دارد که نقش مهمی در شناسایی آن از دیگر انواع کانی می‌شود. سنگ
سنگ‌ها خود از قسمت‌های ساده‌تری به نام کانی ساخته شده‌اند. کانی‌ها مواد جامد، طبیعی، معمولاً متبلور، غیرآلی، همگن و با ترکیبات شیمیایی مشخص‌اند. تاکنون بیش از ۳۰۰۰ کانی در طبیعت شناخته شده که تنها حدود ۲۴ کانی در سنگ‌های پوسته زمین فراوان هستند و آن‌ها را کانی‌های سنگ ساز می‌نامند. چون کانی‌های تشکیل‌دهنده سنگ‌ها متنوع هستند، بسته به میزان وجود بعضی دیگر از ترکیبات شیمیایی که در آن‌ها است سنگ‌ها را به چهار دسته تقسیم می‌کنند: فلدسپات
فلسپات‌ها از مهم‌ترین کانی‌های سنگی آذرین به‌شمار می‌آیند. فلدسپات‌ها به سه گروه کلسیک، پتاسیک و سدیک تقسیم‌بندی می‌شوند. آنورتیت به فرمول شیمیایی (CaAl2Si2O8) فلدسپات نوع کلسیک است و آلبیت به فرمول شیمیایی (NaAlSi3O8) فلدسپات نوع سدیک و پتاسیم فلدسپات به فرمول شیمیایی (KAlSi3O8) فلدسپات نوع پتاسیک آن است. شن و ماسه
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب استاندارد شماره۲۹۹ ابعاد ماسه را از لحاظ نرمی به سه دسته تقسیم کرده‌است. ماسه نرم از ۰۶/۰ میلی‌متر تا۲/۰ میلی‌متر ماسه متوسط از ۲/۰ میلی‌متر تا۶/۰ میلی‌متر و بالاخره ماسه درشت از۶/۰میلیمتر تا۲ میلی‌متر و به موجب همان استاندارد ماسه از لحاظ اسم به چهار دسته تقسیم می‌شود :ماسه بادی-ماسه ساحلی-ماسه آبرفتی-ماسه یخچالی لازم است ذکر شود که در بازار کار و کارگاه‌های ایران به جز ماسه بادی سایر اسامی برای ماسه رایج نیست. دانه
دسته‌بندی زیست‌کانی‌سازی
زیست‌کانی‌سازی فرآیندی است که در آن موجودات زنده کانی تشکیل می­‌دهند. این فرآیند اغلب برای سفت و سخت شدن بافت‌های موجود صورت می­‌گیرد. به چنین بافت­‌هایی کان‌بافت گفته می­‌شود. زیست کانی سازی پدیده‌­ای بسیار گسترده است. هر ۶ فرمانرو شامل اعضایی هستند که توانایی تشکیل کانی دارند و تا کنون بیش از ۶۰ کانی در جانداران شناسایی شده است. به عنوان مثال می‌­توان به سیلیکات­‌ها در جلبک‌ها و دیاتوم­‌ها، کربنات‌ها در بی‌مهرگان و کلسیم‌فسفات و کربنات‌ها در مهره‌داران اشاره کرد. این کانی‌­ها اغلب ویژگی­‌های ساختاری موجود در صدف‌ها و یا استخوان در پستانداران و پرندگان را موجب می‌­شوند. جانداران از ۵۵۰ میلیون سال پیش برای خود اسکلت‌های معدنی می­‌سازند. کان‌بافت‌هایی که از جنس کلسیم‌کربنات یا کلسیم‌فسفات معمولا بلوری هستند درحالی‌که در جانداران با کان‌بافت‌هایی از جنس سیلیسیم‌دی‌اکسید، کانی‌ها غیرکریستالی اند مانند اسفنج‎‌ها و دیاتوم‌ها. مواد معدنی زیستی که به صورت بیولوژیکی تشکیل شده‌­اند اغلب کاربردهای ویژه‌ای مانند قابلیت تشخیص میدان مغناطیسی در باکتری­‌های حساس به میدان (FeO) ، شتاب­‌سنج‌ها (CaCO3,CaSO4,BaSO4) و ذخیره‌سازی آهن (Fe2O3.H2O درپروتئین فریتین) دارند. کندریت کربن‌دار
"کندریت‌های کربن‌دار" با توجه به ترکیبات متمایزی که منعکس کنندهٔ نوع بدنهٔ مادری؛ که از آن به وجود آمده‌اند، گروه‌بندی می‌شوند. این گروه‌های "کندریت‌های کربن‌دار" (سی C) هم‌اکنون هر کدام با یک نام استاندارد دو حرفی (سی‌اکس CX) نامیده می‌شوند، که C نشان "کربن‌دار" بودن‌است (دیگر انواع کندریت‌ها با این حرف آغار نمی‌شوند)، و بعد از آن به جای (X با حرف بزرگ)؛ که اغلب این اولین حرفِ نامِ یک شهاب‌سنگِ شناخته‌شده، و نیز که اغلب نامِ نخستین کشف در آن گروه‌است. چنین شهاب‌سنگ‌هایی اغلب در رابطه با جایی که در آن سقوط کردند، نام‌گذاری می‌شوند، بنابراین هیچ نشانه‌ای از ماهیت و چبود فیزیکی گروه ندارند. گروه (سی‌اچ CH)، که H برای ("فلز بالاً یا "high metal") است، تاکنون تنها استثناست. دسته‌بندی هر گروه در زیر آمده‌است. خرپا
خرپاها به سه دسته زیر تقسیم‌بندی می‌شوند: انواع خرپا خرپاها را در یک تقسیم‌بندی ساده می‌توان به گونه‌های زیر تقسیم نمود: ۱- خرپای دوبعدی: در این دسته از خرپاها تمامی اعضای خرپا را می‌توان در یک صفحه جای داد. این بدان جهت است که از لحاظ هندسی اختلاف بعدی در نحوه قرارگیری و جهت‌گیری اعضا وجود ندارد. بسیاری از طرح‌های کلاسیک خرپا در این دسته جای می‌گیرند. توانایی تحمل تنش‌ها و بارهای صفحه‌ای و حجم و ابعاد متناسب از نقاط قوت این گونه برشمرده می‌شوند. این دسته از خرپاها با هدف حذف نقاط ضعف و حفظ نقاط قوت دو گونه قبل ابداع گردیده‌اند. در این گونه از خرپاها معمولاً لینک‌های وسط به صورت تکی و لینک‌های بالا و پایین به صورت دوگانه یا چندگانه طراحی می‌گردند. قدرت تحمل بارهای صفحه‌ای و مقاومت خمشی و کمانشی مناسب در جهات گوناگون، در عین حفظ ابعاد متناسب از جمله نقاط قوت این گونه‌اند. کانی
ترکیبی از گوگرد با یک فلز هستند. بیش از ۲۰۰ نوع سولفید در طبیعت پیدا شده که گالن، پیریت، اسفالریت و کالکوسیت از آن جمله‌اند. خرسنگ
خرسنگ‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند: کانی‌شناسی
قرن ها پیش از دستیابی انسان به فلزات و علم استخراج و مصرف آنها ، برخی از سنگها و کانی ها مهمترین ابزار دفاعی ، زراعی و شکار بشر محسوب می‌شده‌اند. بشر اولیه جهت تهیه ابزار سنگی از مولد دارای سختی زیاد همچون سنگ چخماق ، کوارتزیت ، ابسیدین ، کوارتز و ... که در محیط زندگی‌اش فراوان بوده استفاده کرده است. نحوه استفاده و بکارگیری این مولد آنچنان در زندگی و پیشرفت انسان مؤثر بوده است که بر این اساس زمان زندگی انسان اولیه را به سه دوره دیرسنگی ، میانسنگی و نوسنگی تقسیم شده‌اند. همزمان با شناخت فلزات و استخراج آنها عصر فلزات آغاز گردید. احتمالاً اولین فلز استخراج شده در حدود 450 سال ق.م ، مس بوده است.مصریان قدیم شش هزار سال قبل از میلاد در صحرای سینا فیروزه را به خاطر رنگ زیبایش استخراج می‌کردند. انسانهای عهد حجر ، سنگ آتشزنه(چخماق) را که دارای سطح شکست تیز است، به عنوان چاقو و سرنیزه ، جهت تراشیدن چوب و تهیه نوک تیز کمان به کار می‌برند. علاوه بر تفریت که دارای سطح شکست منحنی شکل است برای تهیه تبر و از سنگ آتشزنه و پیریت جهت تهیه آتش استفاده می‌کردند. کانی
به کانی‌هایی که محل پیدایش آن کشور ایران بوده‌است یا به افتخار نام برخی از بزرگان نام گذاری شده‌اند، به نام کانی ملی خوانده می‌شود. مانند ایرانیت (اولین بار در ایران کشف شد)، خادمیت (نصرالله خادم)، بیرونیت (ابوریحان بیرونی) و آویسنیت (ابوعلی سینا) و… فولاد کربنی
فولادهای کربنی به 4 دسته اصلی بنا بر مقدار کربن آن ها طبقه بندی می شوند: خاک
از دیدگاه ژئوتکنیک خاک‌ها به دو دسته درشت‌دانه و ریزدانه تقسیم می‌شوند اما از دیدگاه علم خاک‌شناسی خاک‌ها به سه دسته درشت بافت شامل خاک‌های شنی و متوسط بافت شامل سیلت و ماسه و ریزبافت شامل خاک‌های رسی طبقه‌بندی می‌شوند. کانی
از حل شدن دی‌اکسید کربن در آب باران، اسیدکربنیک به‌دست می‌آید و این اسید یون بی‌کربنات را به‌وجود می‌آورد. از ترکیب شدن این یون با یون‌های مثبت فلزی، حدود ۷۰ گونه کانی کربناتی به‌وجود آمده‌است. کلسیت، دولومیت، منیزیت، سیدریت، اسمیت سونیت، سروزیت و مالاکیت از آن جمله‌اند. کانی
از ترکیب شدن فسفر، اکسیژن و یک یا چند فلز به‌دست می‌آیند. آپاتیت و فیروزه نمونه‌هایی از این دسته‌اند.