خط راه‌آهن تهران- مشهد به دستور چه کسی ساخته شد؟
ایستگاه راه‌آهن مشهد
ایستگاه راه‌آهن مشهد شاخص‌ترین ساختمان متعلق به جریانهای معماری معاصر در مشهد بوده‌است. ساختمان ایستگاه جدید راه‌آهن به دستور پهلوی دوم توسط معمار ایرانی حیدر غیایی، عبدالعزیز فرمانیان، محسن فروغی و یک معمار فرانسوی بنام فرناند پویون طراحی شده و پروژه به سرپرستی مرتضی کباری اجرا گردید. این ایستگاه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است و در گزارشی که در صفحه اول اکثر روزنامه‌های زمان افتتاح انتشار یافت، گفته شد که ایستگاه راه‌آهن مشهد بزرگ‌ترین ایستگاه راه‌آهن کشور (تا پیش از مطبق نمودن ایستگاه راه‌آهن تهران) است.
تاریخ تهران
نخستین خط آهن ایران، خط آهن تهران به شهرری بود که در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی و ۱۸۸۳ میلادی امتیاز آن را یک نفر مهندس فرانسوی به نام مسیوبواتان از ناصرالدین شاه گرفت. ماشین‌های که در این خط به کار افتادند نام ترن نداشتند بلکه در دارالخلافه به آنها ماشین دودی می‌گفتند. محمد پژمان
او در دوران شهرداریش، رئیس هیئت مدیرهٔ شرکت قطار شهری مشهد و شرکت نمایشگاه بین‌المللی مشهد نیز بود.درتاریخ بیست وسوم دی ماه نودوهفت محمداسلامی وزیر راه وشهرسازی وی را به سمت معاون وزیر، رئیس هیت مدیره و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران منصوب کرد. محسن پورسیدآقایی
او پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، ابتدا به همکاری با جهاد سازندگی، نهضت سوادآموزی، امور تربیتی مدارس جنوب تهران، جهاد دانشگاهی و دانشگاه صنعتی شریف روی آورد. سپس او از سال ۱۳۶۸ وارد شرکت راه‌آهن ایران شد. برخی از سوابق او: راه‌آهن ایران
در اواخر دوره قاجار عده‌ای از تجار تهران جلساتی برای تأمین هزینه ساخت راه‌آهن تشکیل دادند و اعلام آمادگی کردند که برای ساخت راه‌آهن شرکتی تشکیل بدهند. در پی این مذاکرات، زین‌العابدین رهنما که نماینده مجلس شورای ملی بود در نوزدهم آذر ۱۳۰۳ طرحی به امضای خود و هفده نماینده دیگر به مجلس داد که انحصار کامل واردات قند و شکر و چای و شیرینی‌جات را به دولت واگذار کند تا دولت درازای صدور مجوز واردات این کالاها برای هر تاجر، از هر یک من قند یا شکر یا شیرینی‌جات دو قران و از هر یک من چای شش قران دریافت کند، درآمد حاصله نیز تنها برای ساخت راه‌آهن هزینه شود. چندی بعد در حالی که این طرح هنوز در مجلس به شور گذاشته نشده بود، دولت سردارسپه محتوای آن را به صورت لایحه‌ای به مجلس داد و به جای طرح رهنما، آن لایحه به جریان افتاد و در نهم خرداد ۱۳۰۴ به تصویب رسید که انحصار واردات قند و شکر را در دست دولت می‌گذاشت و درآمد دولت از این راه را به ساخت راه‌آهن اختصاص می‌داد. با مشخص شدن محل بودجه، در ۲۹ دی همان سال، لایحه احداث راه‌آهن به مجلس داده شد. موسی مهام
مهام در دی ۱۳۱۲ شهردار مشهد شد. جشن هزاره فردوسى، سال بعد در دوران شهرداری او برپا شد و در زیباسازى و نظافت شهر زحمات زیادى كشید. پس از برپایی جشن، کنار رفت. در سال ۱۳۳۶ در دوران نخست‏‌وزیرى دكتر اقبال به استانداری آذربایجان شرقی و سال بعد به شهردارى تهران منصوب شد. شماری از میدان‌ها و آب‌نماهای مهم پایتخت در دوران او ساخته شد؛ از جمله میدان ولیعهد (ولی‌عصر کنونی) و بولوار آب کرج که با آوردن آب رود کرج به تهران ساخت و بولوار ملکه الیزابت و بعد از انقلاب، بولوار کشاورز نام گرفت، همچنین میدان اسب جلالیه که چندی بعد پارک فرح (لاله کنونی) بر جای آن ساخته شد). او همچنین۷ مجسمه در ۷ میدان تهران ازجمله مجسمه فردوسی را تعویض کرد و مجسمه کنونی میدان فردوسی که اثر ابوالحسن صدیقی است به سفارش او ساخته و نصب شد. راه‌آهن تندرو تهران-قم-اصفهان
پس از پذیرش پیشنهادی برای برقی‌کردن راه‌آهن تهران و مشهد و افزایش سرعت قطارهای لوکوموتیو باربر به ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت و ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت برای قطارهای خودگرانشی برقی، مطالعات برای افزایش سرعت راه‌آهن تهران-اصفهان در سال ۲۰۰۶ آغاز شد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
لذا طراحی میدان راه‌آهن که در محدوده خدماتی شهرداری منطقه۳ مشهد قرار دارد، با هدف بازتعریف و تبدیل آن به فضای عرصه ای شهری (پلازا) و استفاده از پتانسیل ایجاد شده در ارتباط با سطوح زیرین محدوده، در دستور کار مدیریت شهری مشهد قرار گرفت و گزینه حداکثری، بر مبنای تعریف تراز +۱ به منظور ایجاد عرصه شهری، تجهیز شده و قاب دسترس به همراه ساماندهی و تجهیز تراز شهر و ارتباطات عمودی بین ترازهای گوناگون شکل گرفت. در این گزینه، تراز شهر با محوریت ایستگاه مترو مورد توجه قرار گرفته‌است و تلاش گردیده که ایجاد پیوستگی و یکپارچه سازی عرصه میدان با ضلع جنوبی به کمک طراحی عناصر کف و بدنه سازی صورت پذیرد. علاوه بر حذف اختلاف سطح برای امکان حضور و تردد راحت‌تر مردم، ساماندهی و اصلاح جداره‌های تجاری جنوبی میدان و افزایش نفوذپذیری بصری در جداره‌های غربی و شرقی میدان مورد توجه قرار گرفته‌است. شمشک
در سال‌های بین ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۰ شمسی اداره طرق و شوارع اقدام به احداث راه ماشین رو بین تهران و شمشک نمود. جاده اصلی که از زردبند شروع و تا دیزین ادامه دارد، در زمان پهلوی اول با نقشه دکتر حسابی و صرفاً جهت بهره‌برداری از زغال‌سنگ شمشک تعمیر و تعریض و ساخته شد. این جاده با ابزارهای ساده از جمله بیل و کلنگ و دیلم و پتک و با دست و بازوی مردانی که برخی از آنان در همین جاده کشته شدند و با همت رضا خان دیواره‌های صخره‌ای تنگه میگون شکافته و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. راه شوسه و باریک بود و به علت سفتی و کوهستانی بودن منطقه در ۳ سال طول کشید. این راه از جاده آبعلی از نزدیکی سرخه حصار آغاز گردید و در آنجا از راه گردنه هزار دره به لشکرک و سپس به شمشک ادامه یافت. از آن به بعد شاخه‌های فرعی متعدّد از این راه به سوی دیگر نقاط کشیده شده‌است. در ادامه این جاده به دیزین و گچسر می‌رسد. امروزه این جاده به عنوان یکی از مسیرهای توریستی منتهی به تهران شناخته میشود. مشهد
بزرگراه هاشمی رفسنجانی، بزرگراه شهید سلیمانی، بزرگراه امام علی، بزرگراه نمایشگاه، بزرگراه وکیل‌آباد، بزرگراه آزادی، بزرگراه پیامبر اعظم، بزرگراه غدیر، بزرگراه شهید بابانظر، بزرگراه شهید میرزایی، بزرگراه شهید چراغچی و بزرگراه سلسلةالذهب. راه‌آهن سراسری ایران
راه‌آهن سراسری ایران در سال۱۳۱۴ بهره‌برداری شد و علی منصور، وزیر راه و شهرسازی وقت، در دوازدهم مرداد ۱۳۱۴ لایحه‌ای برای تشکیل مؤسسه راه‌آهن دولتی کشور به تصویب مجلس شورای ملی رساند تا از اول مهر ۱۳۱۴ «نگاهداری و به‌کارانداختن همه اموال و اثاثیه و ابنیه و وسایل نقلیه و ساختمان‌های فنی متعلق به خطوط آهن و کشتیرانی دریاچه ارومیه» را به‌عهده بگیرد. بوکان
در دههٔ هفتاد خورشیدی به وزارت راه و ترابری ابلاغ شد که طرح مطالعاتی احداث راه‌آهن مراغه به بوکان و سپس به استان کردستان را آغاز کند. اما انجام نشد. در مرداد ۱۳۹۰ مجدداً مصوبه طرح مطالعاتی راه‌آهن مراغه-میاندوآب به بوکان ابلاغ و از سوی معاون اول دولت احمدی‌نژاد ابلاغ شد. فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
آرامگاه خواجه ربیع در زمانهٔ شاه عباس صفوی در اوایل سدهٔ ۱۱ قمری و با پیشنهاد شیخ بهایی، دستور احداث آرامگاهی باشکوه برای خواجه ربیع صادر شد. اساس بنای کنونی آرامگاه همان است که در سال‌های ۱۰۲۶ تا ۱۰۳۱ قمری به دستور شاه عباس صفوی و با سرپرستی یکی از سادات رضویهٔ مشهد با نام «میرزا افلغ» احداث شده‌است. با توجه به زمان درگذشت خواجه، وی از جمله نخستین رجال مدفون در پیرامون شهر کنونی مشهد است. مدفن او طی چهارده سدهٔ گذشته همواره محلی محترم و زیارتگاهٔ عموم مسلمانان بوده‌است. راه‌آهن سراسری سیبری
تزار الکساندر سوم در تاریخ ۱۷ مارس ۱۸۹۱ به پسر خود نیکولای دوم، که در آن زمان در سفر شرق بود، فرمان آغاز ساخت راه‌آهن سراسری سیبری را داد و کار ساخت این راه‌آهن در ۱۹ مه ۱۸۹۱ در نزدیکی ولادی‌وستوک آغاز شد. سد دوستی
محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران در سال ۱۳۸۷ طرح خط انتقال آب از سد دوستی به مشهد مقدس را افتتاح کرد که این طرح از محل سد دوستی واقع در حوزه شهرستان سرخس تا مشهد مقدس اجرا می‌شود. این طرح انتقال آب شامل اجرای یک خط لولۀ فولادی به قطر ۲ هزار میلی‌متر و به طول ۱۸۲ کیلومتر، احداث ۵ ایستگاه پمپاژ، ساخت یک واحد تصفیه‌خانه به ظرفیت ۶ متر مکعب در ثانیه، ساخت یک تونل به طول ۹۳۰ متر، خط انتقال برق ۱۳۲ کیلوولت  به طول ۱۵۰ کیلومتر و ۵ ایستگاه کاهندۀ ولتاژ ۱۳۲ به ۶٫۶ کیلوولت می‌باشد. حیدرخان عمواوغلی
با اختراع چراغ برق و ورود آن به ایران متولیان آستان قدس به فکر افتادند که برای تأمین روشنائی حرم از کارخانه چراغ برق استفاده کنند؛ بنابراین مظفرالدین شاه در هنگام بازگشت از سفر اول اروپا (۲۵ فروردین تا ۴ آذر ۱۲۷۹) سه روز در باکو ماند و دستوری برای خرید موتور برق برای حرم امام رضا در مشهد صادر کرد، چون در آن زمان بین مسلمانان مهندس چراغ برق بسیار کم بود، بنابراین مسلمان‌های باکو، حیدرخان عمو اوغلی را معرفی کردند. به عقیده کسروی، حیدرخان چون تحصیلات مهندسی برق داشت، به دعوت رضایوف (حاج میرزا محمود میلانی) از بازرگانان تبریز، پس از خرید ماشین اوتو دویتز و لوازم چهارصد چراغ، به‌سمت خراسان حرکت کرد و در حدود جمادی‌الاولی ۱۳۲۰ در کارگاه برق مشهد استخدام شد. حیدرخان عمواوغلی مدت ۱۵ ماه در مشهد مشغول به کار انداختن کارخانه برق حرم امام رضا و بالا خیابان بود. خط راه‌آهن تهران-همدان
راه‌آهن تهران-همدان که در مسیر خود از شهرهای تهران، رباط کریم، ساوه، غرق‌آباد، فامنین و همدان عبور می‌کند در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۶ توسط حسن روحانی به بهره‌برداری رسیده‌است. همچنین این خط آهن از ۳۵ پل خاص به طول ۱۶۴۰ متر می‌گذرد. شاه سلیمان یکم
مدرسه میرزا حسین از جمله دیگر سازه‌هایی بود که به فرمان شاه سلیمان ساخته شد. کاروانسرای شیخ علی خان زنگنه از دیگر بناهای دوران سلطنت شاه سلیمان است که به فرمان وزیر اعظم او ساخته شد. حرم امام رضا که بر اثر زلزله تخریب شده بود در سال ۱۶۷۶ به فرمان شاه سالیمان بازسازی شد هم‌چنین در ضلع غربی تخت فولاد مقبره‌هایی برای اشخاص مهم هم‌چون صائب تبریزی ساخته شد. قطار شهری مشهد
خط شماره ۱ قطار شهری مشهد به طول ۲۴ کیلومتر فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد را به منطقه وکیل‌آباد متصل می‌کند. در فاز اول خط ۱ عملیات اجرایی ۱۹ کیلومتر از این مسیر (نخریسی به وکیل آباد) از آذر ماه سال ۱۳۷۹ آغاز گردید. ۱۰٫۵ کیلومتر به صورت زیرزمینی در تونل کم عمق و ۸٫۵ کیلومتر در مسیر همسطح احداث شده‌است. این خط در میدان تقی‌آباد (ایستگاه شریعتی) خط ۲ را قطع می‌کند. فاز دوم خط ۱ که در بهمن ماه ۱۳۹۴ به بهره‌برداری رسید به طول ۵ کیلومتر و با داشتن دو ایستگاه جدید به فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد منتهی می‌شود. اجرای خط یک قطار شهری مشهد به صورت قطار سبک شهری LRT انجام گرفته‌است. حرم امام رضا
در این دوره ایوان صحن تیموری که در دورهٔ سلطان حسین بایقرا ساخته و توسط شاه عباس یکم توسعه یافته‌بود، به‌فرمان نادرشاه طلاکاری شد. همچنین دیوار حرم رنگ‌آمیزی دوباره شد و گلدستهٔ شمالی صحن انقلاب بر فراز ایوان عباسی — که توسط شاه عباس توسعه یافته بود — ساخته و همراه با ایوان جنوبی صحن عباسی طلاکاری شد. نادرشاه افشار پیش از رسیدن به مقام سلطنت در سال ۱۱۴۴ قمری، دستور ساخت منارهٔ دوم حرم در فراز ایوان عباسی را داده بود که در مدت ۴۰ روز ساخته شد و همراه با ایوان طلا کاری گردید. همچنین در همان سال، به دستور نادرشاه سنگاب یک پارچه‌ای از جنس مرمر اعلا با ظرفیت سه کر از هرات به مشهد آورده شد، و پس از آن شخصی به نام اسماعیل خان بر روی آن یک پوشش هشت ضلعی به همراه گنبد ساخت و طلاکاری کرد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
نزدیک به دو دهه پیش، پایه این المان تغییر زیادی کرد و کاربری تجاری یافت و پس از آن تبدیل به آبشار و آبنما شد. اما در دوره مدیریت تقی‌زاده خامسی بر شهرداری مشهد، طرح احیا میدان راه‌آهن با هدف بازتعریف عرصه عمومی، اجرا شد و پایه المان، مجدداً به شکل اولیه بازگشت و کاربری آن، گالری و نمایشگاه آثار هنری تعریف شد. در کتابی که رولف بنی، عکاس مشهور از ایران تهیه کرده‌است، تصویر المان میدان راه‌آهن مشهد، در شکل اولیه، چاپ شده‌است. مزیتی که بازپیرایی سال ۹۷ دارد، این است که اطراف المان، باز است و جزئیات آن، با درختان فراوان طرح قدیم، پوشانده (ماسکه) نشده است. در حال حاضر، طرح جامع توسعه و افزایش ظرفیت ایستگاه مشهد در حال پیگیری و برنامه‌ریزی است. این طرح شامل احداث و افزایش خط ها و سکو های قبول و اعزام، توسعه کارخانجات تعمیرات واگن‌های مسافری، ملزومات مورد نیاز در ایستگاه، و همچنین طراحی و احداث ترمینال شماره دو است. در ايستگاههای راه آهن طبقاتی ، خطوط راه آهن، در دو طبقه ساخته مي شود و بناي ايستگاه، به گونه اي است که براي هر طبقه، دسترسي جداگانه سکوي مسافر، فراهم می شود.  همچنین گونه ديگر ايستگاههاي طبقاتی نيز وجود دارد که در آن، ساختمان مسافر، بر روي فضاي بالاي خطوط ايستگاه بنا می شود. مدیرکل راه‌آهن خراسان رضوی در شهریور ۱۳۹۸ بیان داشت که زیرزمین ایستگاه راه‌آهن مشهد نیز، سالن ترانزیت خواهد شد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
در مورد المان ایستگاه راه‌آهن مشهد پیشتر گفته می‌شد با توجه به نزدیکی مقبره نادرشاه با این محل، این المان از کلاه افشاریان و تاج نادر الگوبرداری شده بود تا به پایتختی مشهد در دوره افشاریان اشاره کند و تندیس‌هایی از مفاخر اشکانیان، افشاریان، و سامانیان نیز توسط حسن ارژنگ‌نژاد در اطراف آن قرار گیرد. رحمان گلزار
گلزار در دهه هفتاد طرح پروژه تهران-شمال را در ذهن داشت و هاشمی رفسنجانی دستور داده بود تا این پروژه توسط وی انجام شود ودر عوض یه عنوان دستمزد زمینی در انتهای آزاد راه تهران-شمال برای اجرای شهرکی جدید در اختیار او قرار گیرد اما با مخالفت مجلس و بعضی رسانه‌ها رو به رو شد و دادگاه اجازه اجرای این پروژه به او نداد. آرامگاه خواجه ربیع
شاه عباس صفوی در اوایل سدۀ یازدۀ قمری با توصیه و مشورت شیخ بهایی دستور احداث مقبره‌ای باشکوه برای خواجه را صادر کرد. اساس بنای کنونی مقبرۀ خواجه ربیع همان است که در سال‌های ۱۰۲۶ تا ۱۰۳۱ ه‍.ق به امر شاه عباس و با سرپرستی یکی از سادات رضوی مشهد به نام «میرزا افلغ» احداث شده‌است. آرامگاه خواجه ربیع یکی از ابنیۀ زیبا، دیدنی و متبرک است که به همین علت‌ها همه وقت مورد توجه و مراجعۀ اهالی مشهد و زائران و مسافرانی است که به مشهد مشرف می‌شوند. با توجه به زمان درگذشت خواجه، وی از زمرۀ قدیمی‌ترین رجال مدفون در پیرامون شهر کنونی مشهد است. مدفن او طی چهارده سدۀ گذشته همواره محلی محترم و زیارتگاه عموم مسلمانان بوده‌است. اراک
راه‌آهن تندرو اراک-قم یکی از نخستین راه‌آهن‌های قطار تندرو در ایران است که دارای سرعت عملیاتی ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت خواهد بود و اکنون درحال ساخت می‌باشد. مجری این راه‌آهن شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل ایران است اما پیمانکار آن که نخست، شرکت ایتالیایی اف‌اس بود؛ قرار بود طول مسیر ۱۲۵ کیلومتری این راه را در مدت ۴ سال با سرمایه‌گذاری ۱٫۲ میلیارد یورویی بسازد اما پس از بازگشت تحریم‌ها، با انصراف این شرکت ایتالیایی از انجام کار، این پروژه به چینی‌ها واگذار شد که از محل اعتبارات خط اعتباری میان ایران و چین ساخته می‌شود. محسن پورسیدآقایی
محسن پورسیدآقایی (زادهٔ ۱۳۴۰ در مشهد) مهندس و مدیر اجرایی ایرانی است که از شهریور ۱۳۹۶ تا آذر ۱۳۹۸ مدیر عامل سازمان حمل و نقل و ترافیک تهران و معاون شهردار تهران و از سال ۱۳۹۲ تا آذر ۱۳۹۵ مدیرعامل راه‌آهن ایران و معاون وزیر راه و شهرسازی بود. وی پس از فاجعهٔ برخورد قطار در محور سمنان–دامغان در ۶ آذر ۱۳۹۵ در برنامه زندهٔ اخبار سراسری صدا و سیمای جمهوری اسلامی از مردم ایران عذرخواهی کرد و گفت: استعفایش از سوی وزیر راه پذیرفته شده‌است. این استعفا مورد توجه خبرگزاری‌ها قرار گرفت و واکنش‌هایی نیز داشت که در برنامه نوبت شما نیز مطرح شد. خط آهن حجاز
خط راه‌آهن حجاز نام مسیر ریلی در خاورمیانه بود که از دمشق تا مدینه از طریق گذشتن از سرزمین حجاز امتداد داشت و زمان سفر حج را از ۴۰ روز به ۵ روز کاهش می‌داد. مسیر فرعی راه‌آهن حجاز، شهر حیفا را به سوریه و سرزمین‌های عربی دیگر مرتبط می‌کرد. خط راه‌آهن حجاز از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۸ میلادی، به فرمان سلطان عبدالحمید دوم، پادشاه عثمانی و با هدف اصلی «انتقال زائرین حج به‌شکلی امن» و به طول ۱۳۰۰ کیلومتر احداث شد. هدف مهم دیگر احداث این خط آهن، بهبود یکپارچگی اقتصادی و سیاسی مناطق عرب نشین دوردست با دولت عثمانی و تسهیل انتقال نیروهای نظامی بوده‌است. ایستگاه راه‌آهن مشهد
ایستگاه راه‌آهن مشهد یک ایستگاه راه‌آهن در شهر مشهد، ایران است که ساختمان ایستگاه توسط معمار ایرانی حیدر غیایی طراحی شده‌است و ساخت آن در ۲۵ شهریور ۱۳۳۴ شروع و در ۴ آبان ۱۳۴۵ به بهره‌برداری رسیده‌است. از آنجا که خراسان را سرزمین پارتها و سرزمین اشکانیان می دانستند و مشهد، نزدیکترین شهر بزرگ به شهر پارتن نسا، پایتخت اولیه پارتیان بود، این بنا به شکل بال‌های فروهر و با الهام از معماری اشکانی تیس پون طراحی گردیده‌است. المان مقابل ایستگاه، با زوایا و انحناهای متناسب با ساختمان ایستگاه، طراحی شده‌است. خط راه‌آهن خواف-هرات
خط‌آهن خواف-هرات خط راه‌آهنی استاندارد است که قرار است خواف در ایران را به شهر هرات در غرب افغانستان متصل کند. این راه‌آهن در چهار بخش ساخته می‌شود که دو بخش آن در خاک ایران و دو بخش در خاک افغانستان قرار دارد. جمهوری اسلامی ایران ساخت سه قطعه اول این پروژه را از محل کمک‌های خود به افغانستان تقبل نموده‌است. وکیل‌آباد (مشهد)
وکیل‌آباد یکی از بلوارهای بزرگ مشهد است که در غرب شهر قرار دارد و از میدان پارک یا همان میدان آزادی شروع و به دوراهی طرقبه و شاندیز ختم می‌شود. خط یک قطار شهری مشهد در کل بلوار وکیل آباد و از وسط بلوار عبور می کند و با وجودی که در سایر مناطق شهر، زیر زمین است در وکیل آباد از روی زمین حرکت می کند. پایانه مسافربری درون شهری و همچنین پایانه قطار شهری نیز در انتهای این بلوار قرار گرفته است. نقطه شروع خط متروی در حال ساخت مشهد به گلبهار نیز انتهای وکیل آباد است. وکیل‌آباد نسبت به شرق شهر دارای آب و هوای بهتری است. اکثر مردم به اشتباه فکر می کنند که این بلوار طولانی‌ترین بلوار شهری ایران بعد از بلوار ولی‌عصر تهران است، اما طبق بررسی نقشه های جغرافیایی که در دسترس همگان نیز وجود دارد مشخص است که طول این بلوار ۹.۶ کیلومتر است این در حالیست که بلوار پیروزی در شهر مشهد ۱۱ کیلومتر طول دارد. در حقیقت این بلوار طولانی ترین «بلوار مستقیم» خاورمیانه است. آستان قدس رضوی
فعالیت‌های عمرانی و راه‌سازی آستان قدس که زمانی محدود به حرم و مشهد و نهایتاً خراسان بود، اکنون به خارج از ایران هم رسیده‌است. به گفته مسئولان سازمان در اوایل سال ۱۳۹۴ حدود دو میلیون متر مربع پروژه جدید عمرانی در حوزه‌های مختلف از سوی آستان در حال اجرا است. تابستان سال گذشته هم یکی از مسئولان شرکت مسکن و عمران قدس رضوی گفت که استان قدس در ۳۶ سال گذشته ۱۳۰ پروژه عمرانی و ساختمانی انجام داده که در بیش از ۱۰۰ مورد به بهره‌برداری رسیده‌است. فرودگاه بین‌المللی سرخس، بخشی از راه‌آهن مشهد-بافق، آزادراه شمالی مشهد، پارکینگ طبقاتی صحن رضوی، ساخت مراکز تجاری بزرگی مانند 'مشهد مال' بخشی از پروژه‌های داخلی عمران و ساختمان آستان قدس بود که با سر کار آمدن تولیت جدید، اعلام شد که آستان قدس از این دسته فعالیت‌های اقتصادی ای که هیچ رابطه ای با اقتصاد مقاومتی و ماهیت آستان قدس ندارد خارج می‌شود. تابستان سال ۱۳۹۳ شرکت مسکن و عمران قدس رضوی اعلام کرد که این مؤسسه برای حضور در فعالیت‌های برون مرزی 'شرکت بین‌المللی عمران رضوی اقدام کرده و دامنه فعالیت‌های خود را در خارج از مرزهای ایران گسترش داده‌است'. از جمله پروژه‌های خارجی این شرکت ساخت پل راه‌آهن روی رودخانه فرات به طول هزار متر در کشور سوریه عنوان شده‌است. ایستگاه راه‌آهن مشهد
جهت «سلام به حضرت» مسافرین ریلی، جانمایی مجموعه راه آهن مشهد به گونه ای انجام پذیرفت که با یکی از خیابانهای چهارگانه منتهی به حرم امام رضا، تقاطع داشته باشد تا زائرین و مسافرین ریلی، دیدگاهی به این بارگاه داشته باشند. این تقاطع غیرهمسطح، به عنوان "پل سلام" شناخته می شود. پس از انقلاب، نام ایستگاه نادرشاه (اولین ایستگاه پس از ایستگاه راه آهن مشهد)، به "ایستگاه سلام" تغییر نام یافت.خطوط دردست اجرا یا در بررسی: برقی کردن راه‌آهن در ایران
تا سال ۱۳۸۸ علاوه بر مطالعات امکان‌سنجی توسط مشاورین داخلی و خارجی مناقصه برقی کردن راه‌آهن تهران- مشهد در سال ۸۶ برگزار و در سال ۸۷ پیشنهادهای مربوطه بین‌المللی دریافت و مفتوح گردید. آشنایی و طریقه بهره‌برداری از لکوموتیوهای برقی RC4. انتشارات مرکز آموزش عالی علمی-کاربردی راه‌آهن راه‌آهن سراسری ایران
آغاز احداث راه‌آهن ایران در سال ۱۳۰۵ شمسی به تصویب رسید. در چهارم اسفند ۱۳۰۵ لایحهٔ تأسیس راه‌آهن سراسری ایران به تصویب نمایندگان مجلس شورای ملی رسید. و یک سال پس از آن، احداث این مسیر ۱۳۹۴ کیلومتری آغاز شد. در ۲۳ مهر ۱۳۰۶ اولین کلنگ ساختمان راه‌آهن سراسری در تهران محل کنونی ایستگاه تهران برزمین زده شد و از همان وقت رسماً ساختمان راه‌آهن از سه نقطهٔ جنوب و مرکز و شمال آغاز شد. بیرجند
در سال‌های پس از ۱۳۲۰ شمسی، توسعه شهر سرعت یافت و در جنگ جهانی دوم متفقین، شاهراه مشهد - زاهدان را ساختند که به صورت یکی از شاهرگ‌های ارتباطی متفقین - که با راه‌آهن ایران رقابت می‌کرد - درآمد. پرواده
برای پیوند دادن این معدن با کارخانه‌های نام‌برده یک مسیر انشعابی شامل ۱۴۰ کیلومتر در راه آهن مشهد-بافق ساخته شده‌است. راه‌آهن ایران
در این لایحه که در بیستم بهمن ۱۳۰۴ به تصویب رسید، ۲۵۰ هزار تومان برای نقشه‌برداری این خطوط جهت تدارک برای احداث راه‌آهن پیش‌میانی شد. در آغاز بنا بود که کارخانه ذوب‌آهن برای تولید ریل راه‌آهن احداث و سپس ساخت راه‌آهن آغاز شود. متخصصانی از شرکت کروپ آلمان آورده شدند که بررسی آنان نشان داد احداث کارخانه ذوب آهن دوازده میلیون تومان هزینه دارد و حتی احداث کارخانه‌ای کوچک کمتر از چهار و نیم میلیون تومان خرج برنخواهد داشت و پنج سال نیز به طول خواهد انجامید. در نتیجه دولت تصمیم گرفت ساخت راه‌آهن را با ریل وارداتی آغاز کند و در کنار آن نیز، احداث کارخانه ذوب آهن کوچک را پی بگیرد. راه‌آهن ایران
در هجدهم آبان ۱۲۶۹ خورشیدی (۹ نوامبر ۱۸۹۰) ناصرالدین شاه قاجار پیمان نامه‌ای با روسیه تزاری امضا کرد که ایران را از ساخت راه‌آهن تا ده سال بازمی‌داشت. این محدودیت در دسامبر ۱۸۹۹ برابر با شروط وام شصت میلیون فرانکی روسیه با دست‌خط مظفرالدین‌شاه برای ده سال دیگر تمدید شد. مشهد
دشت مشهد به‌صورت دره‌ای وسیع دارای ابعادی به‌طول بیش از ۱۰۰ کیلومتر و عرض متوسط حدود ۲۵ کیلومتر و وسعت حدود ۲۵۰۰ کیلومتر مربع است. دشت مشهد با مختصات طول جغرافیایی ´۲۱:°۵۸ تا ´۰۸:°۶۰ درجهٔ شرقی و عرض جغرافیایی ´۴۰:°۳۵ تا ´۰۳:°۳۶ درجهٔ شمالی در حوضهٔ آبریز رودخانهٔ کشف‌رود در خراسان رضوی قرار دارد. از میان سازندهای موجود در این دشت، سازند مزدوران (سازند دوران دوم) در رابطه با منابع آب زیرزمینی حائز اهمیت است. این سازند که از رسوبات سخت کربناته تشکیل شده، به‌دلیل وجود فضاهای خالی کارستی، قادر است سفره‌های آب زیرزمینی را به وجود آورد. ازجمله منابع آب سطحی این دشت نیز می‌توان به خود رودخانهٔ کشف‌رود اشاره کرد. این رودخانه در گذشته دارای آب زیادی بوده؛ ولی درحال‌حاضر به‌علت پایین‌افتادن سطح آب زیرزمینی و در نتیجه قطع‌شدن زهکش‌ها تنها در مواقع سیلابی شدید، مقداری آب از سرشاخه‌های آن وارد می‌شوند. زین‌العابدین رهنما
در دوره پنجم مجلس شورای ملی در اواخر دوره قاجار، عده‌ای از تجار تهران جلساتی برای تأمین هزینه ساخت راه‌اهن تشکیل دادند و اعلام آمادگی کردند که برای ساخت راه‌آهن شرکتی تشکیل بدهند. در پی این مذاکرات، رهنما در نوزدهم آذر ۱۳۰۳ طرحی به امضای خود و هفده نماینده دیگر به مجلس داد که انحصار کامل واردات قند و شکر و چاى و شیرینی‌جات را به دولت واگذار کند تا دولت در ازای صدور مجوز واردات این کالاها برای هر تاجر، از هر یک من قند یا شکر یا شیرینی جات دو قران و از هر یک من چای شش قران دریافت کند، درآمد حاصله نیز فقط برای ساخت راه آهن هزینه شود. چندی بعد در حالی که این طرح هنوز در مجلس به شور گذاشته نشده بود، دولت سردارسپه محتوای آن را به صورت لایحه ای به مجلس داد و به جای طرح رهنما، آن لایحه به جریان افتاد و چند سال بعد رضا شاه پهلوی بر اساس آن، بودجه ساخت راه آهن را تأمین کرد. خانه داروغه
این اثر در اواخر دوره قاجار به دستور یوسف خان هراتی، داروغه مشهد در مساحت حدود یک هزار و ۱۰۰ مترمربع احداث گردید. خانهٔ داروغه مشهد به لحاظ فرم و شکل معماری به شیوه مرسوم خانه‌های تاریخی ایران (سه طرف ساخت) بنا شده‌است و عناصر معماری آن، به ویژه طرح تراس پله‌های دوطرفه و تزئینات، نشان از الگوبرداری از طرح‌های معماری روسی دارد. این بنای تاریخی در سال ۱۳۹۱ توسط شهرداری منطقه و شرکت عمران و مسکن‌سازان ثامن با اعتبار ۳۷ میلیارد ریال خریداری شده و مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت؛ و در سال ۱۳۹۴ به بهره‌برداری رسید. محمدرضا کلباسی
با آغاز نخست‌وزیری مصدق و ایجاد موج تازه‌ای از مبارزات ضد استعماری در ایران به‌رغم مخالفت برخی از علما، شخصیت‌ها و بزرگ مالکان مشهد با دولت مصدق، مردم این شهر از او پشتیبانی کردند. گروهی از مردم مشهد برای آگاهی از نظرات علمای مشهد، از آنان دربارهٔ نفت و خلع ید از کمپانی انگلیس استفتاء کردند. شاخص‌ترین علمایی که مورد سؤال قرار گرفتند، امیرزا احمد کفایی خراسانی، سید یونس اردبیلی، سیدحسن قمی، فقیه سبزواری و محمدرضا کلباسی بودند. در این میان کلباسی با توجه به پبشینه مبارزاتی علیه رضاشاه و تبعیدش به خراسان زودتر از دیگران در پاسخ به استفتا مردم مشهد فتوایی دربارهٔ ضرورت مبارزه با استعمار انگلستان صادر کرد. همین امر موجب اقبال ویژه نیروهای ملی-مذهبی خراسان به او شد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
ایستگاه راه آهن تازه تاسیس رشت، با الگوبرداری از معماری ایستگاه راه آهن مشهد، بازطراحی شده است. طراحی این ایستگاه، توسط مهندسین مشاور سینام تهیه شده و معمار طرح، هانی قدسی است. در طراحی ایستگاه رشت، طراح به استقبال ایستگاه مشهد (در معماری) رفته و طرحی نو و لحنی جدید از آن ارائه کرده است. بدین ترتیب ضمن ادای احترام به دستاورد پیشینیان، تداوم و تکامل آن را در قالب طرحی جدید عرضه نموده است. تاریخ یهودیان در ایران
ساختمان راه‌آهن ایران نیز به دستور مهندسان آلمان نازی تکمیل شد و از این رو این محله در تهران به نازی‌آباد معروف است. در سقف ساختمان علامت صلیب شکسته به کار رفته‌است. طبق دستور دولت، یهودیان اجازه نداشتند در راه‌آهن و زیر مجموعه‌های آن استخدام شوند. بعد از حمله هیتلر به روسیه در سال ۱۹۴۱ میلادی بسیاری ایرانیان جنتیل امید به پیروزی او و وارد ایران شدن داشتند. افراطیها خود را برای «جهودکشان» آماده می‌کردند و اموال یهودیان را شناسایی می‌کردند. مسئول بخش فارسی رادیو برلین، بهرام شاهرخ در تهییج یهودستیزان ایرانی نقش زیادی داشت. شاهرخ به اصل و نسب یهودی سیاستمداران ایرانی که مخالف آلمان نازی بودند اشاره می‌کرد. او آن‌ها را آنوسی می‌خواند و از مردم درخواست شناسایی و مجازات آن‌ها را می‌نمود. بهرام شاهرخ در زمان عید پوریم همانسال با تهییج مردم آن‌ها را تشویق به انتقام از یهودیان به خاطر کشتار پوریم می‌کرد. هیتلر به دولت ایران قول داده بود که در صورت پیروزی بر شوروی تمامی زمین‌های قبلی ایران را به ایران باز خواهد گردانید. در این زمان شب‌نامه‌های زیادی پخش می‌شد و یهودیان در محلات مختلف شناسایی شده و بر روی خانه‌ها و مغازه‌های آن‌ها صلیب شکسته حک می‌شد. ایستگاه راه‌آهن تهران
معمار اصلی ایستگاه راه‌آهن یک معمار اکراینی بنام ولادیسلاو ولادیسلاوویچ گارادیتسکیی Городецкий بود که در سال ۱۸۶۳ متولد شده و در سال ۱۹۲۰ به لهستان مهاجرت می‌کند بعد توسط یک شرکت آمریکایی برای احداث ایستگاه راه‌آهن تهران به ایران دعوت می‌شود و در سال ۱۹۳۰ در تهران فوت می‌کند و در گورستان ارامنه تهران به خاک سپرده می‌شود. تاریخ مشهد
در دورهٔ عباسیان، گرچه فرمانداران خراسان از جانب حکومت مرکزی برگزیده می‌شدند، اما بی‌کفایتی این والیان و جنبش‌هایی که در گوشه و کنار این خطه رخ می‌داد، گاه مردم را چنان برمی‌آشفت که خواهان برکناری ایشان می‌شدند. از جمله در سال‌های پایانی قرن دوم، آن زمان که علی بن عیسی والی خراسان بود، فتنه و آشوب تا آن اندازه در خراسان بالا گرفت که هارون الرشید در سال ۱۸۹ خود برای سرکوب شورش، رهسپار ولایات شرقی شد. اما علی بن عیسی، فرصت‌طلبانه، و با هدایای بسیار، در ری نزد او آمد و هارون او را در حکمرانی خراسان پایدار داشت؛ ولی با سپری شدن یک سال، شورش از حد گذشت و هارون وی را برکنار نمود. در دوران حکومت هارون عباسی، حمید بن قحطبه طائی والی خراسان بود که کاخی در باغی واقع در ۱٫۵ کیلومتری سناباد داشت. در سال ۱۹۲ هارون خود برای استقرار امنیت کامل، راهی خراسان شد و در باغ حمید بن قحطبه اقامت گزید. یک سال پس از آن و در بهار سال ۱۹۳ هجری قمری، هارون که برای سرکوب شورشی عازم سمرقند بود، در نوغان بیمار شد و همان‌جا مرد و بنا به وصیتش، در تالار بزرگ کاخی که در آن باغ قرار داشت، به خاک سپرده شد. مأمون جانشین هارون پس از گذشت چند سالی از خلافتش در اثر طغیانی که علیه وی در عراق پدید آمد به قصد آنکه تمایل شیعیان را به خود جلب کند «علی ابن موسی الرضا» را به جانشینی نامزد کرد. علی ابن موسی الرضا پس از یک سال ماندن در مرو رهسپار بغداد شد، وقتی به روستای نوغان رسید به خانه امیر سناباد وارد و در آن جا مسموم و در سال ۲۰۲ یا ۲۰۳ ه‍.ق پس از سه روز درگذشت و پیکرش در باغ حمید بن قحطبه در ۱٫۵ کیلومتری روستای سناباد مدفون شد، از همان زمان این نقطه به نام مشهدالرضا و بعد به اختصار مشهد نام گرفت. سیاست‌های اقتصادی رضاشاه
ساخت راه‌آهن در ۲۳ مهر ۱۳۰۶ آغاز شد و در ۲۷ مرداد ۱۳۱۷ به پایان رسید. در مجموع ۱۰٫۱ میلیارد ریال هزینه دربرداشت و در نتیجه به گران‌ترین و بزرگ‌ترین پروژهٔ صنعتی تاریخ ایران تا به آن روز تبدیل شد. مراسم گشایش این راه‌آهن با شادی ملت ایران همراه شد و پیام‌های تبریکی نیز از سوی دیگر ملل، به ایران فرستاده شد. ساخت این راه‌آهن، نشانی از جهش بزرگ اقتصادی در ایران آن روزگار بود. با توجه به بودجه و طول راه‌آهن ساخته‌شده، رقمی بزرگ و طرحی چشمگیر برای دوران خودش، شمارده می‌شد. شخص رضاشاه نیز به پاکیزگی، نظم و نگهداری راه‌آهن، توجه می‌کرد. اهمیت دیگر ساخت چنین پروژه‌ای در ایران، آن بود که این کشور توانست از موقعیت تازه بهره‌گیری کند و هزاران کیلومتر راه‌های شوسه نیز بسازد. متروی تهران
اما نخستین برنامه‌ریزی‌ها برای بنیان‌گذاری مترو (قطار زیرزمینی) به سال ۱۳۵۰ در دوران شهرداری غلامرضا نیک‌پی بازمی‌گردد. در مهر سال ۱۳۵۳ مطالعات مربوط به حل مشکلات ترافیک، مترو تهران توسط شرکت‌های مشاور خارجی از جمله سوفرتو منتج به پیشنهاد سیستم اتوبان مترو (با ۷ خط) شد. بر اساس این پژوهش‌ها، ساخت مترو به عنوان اساسی‌ترین راه‌حل بهبود ترافیک تعیین شد. شرکت‌های فرانسوی از سال ۱۳۵۶ عملیات اجرایی ساخت خط ۱ مترو را در اراضی شمال تهران (بزرگراه شهید حقانی کنونی) آغاز کردند. پس از انقلاب اسلامی، در طول دادگاهی که غلامرضا نیک‌پی را در نهایت به اعدام محکوم کرد، طرح ساخت مترو، به یکی از اتهامات غلامرضا نیک‌پی تبدیل شد و در حالیکه نیک‌پی این طرح را با همکاری کشورهای دیگر راه‌حل مشکل ترافیک تهران می‌دانست، رئیس دادگاه انقلاب این طرح را کاری استعماری می‌دانست: «سیاست استعماری بود که این مترو را وسیله‌ای قرار بدهند و ما را در فشار قرار بدهند.» عملیات اجرایی مترو تا آذر سال ۵۹ اجرای ۲٬۳۰۰ متر تونل و بخشی از سازهٔ ۳ ایستگاه حد فاصل بزرگراه شهید حقانی و خیابان شهید بهشتی ادامه یافت ولی در این زمان و در پی جریان‌های جنگ ایران و عراق، نمایندگان شرکت‌های خارجی ایران را ترک کردند و در اواخر سال ۶۰ هیئت وزیران توقف کامل طرح توسط مشاوران خارجی را اعلام کرد. در سال ۱۳۶۳ پس از ارائهٔ گزارشی از طرف جمعی از کارشناسان ایرانی در خصوص لزوم ساخت مترو و طرح مسئلهٔ ضرورت ساخت مترو در نماز جمعه تهران توسط اکبر هاشمی رفسنجانی، ریاست وقت مجلس، در فروردین ۱۳۶۴ هیئت وزیران اجرای طرح متروی تهران را تصویب و فعالیت‌های مترو دوباره در تهران آغاز شد. برنامهٔ اول مترو شامل ساخت خط ۱ (میرداماد - حرم مطهر)، خط ۲ (دردشت - صادقیه) و مسیر برون‌شهری خط ۵ (تهران - گلشهر) جمعاً به درازای ۹۰ کیلومتر با ۵۲ ایستگاه بود. فعالیت‌های اجرایی این برنامه از سال ۱۳۶۶ با عقد مشارکت مدنی با سیستم بانکی آغاز شد. بنا به گفتهٔ اصغر ابراهیمی اصل، مدیرعامل وقت مترو: «سال ۶۵ همه مخالف ساخت مترو بودند. حتی ساختمان شرکت مترو به وزارت کشور تحویل داده و تبدیل به استانداری شده بود. هیچ‌کس حتی یک اتاق نمی‌داد. کار از نمازخانه شروع شد. هیچ نقشه‌ای در کار نبود تا اینکه در نمازخانه شماری نقشه پیدا شد. وقتی پیگیری کردیم که باقی نقشه‌ها کجاست، مشخص شد که یک سبزی‌فروش نقشه‌ها را خریده‌است. سپس با وجود یک ماه تحقیق بر روی کاغذها، سبزی‌فروش پیدا شد و بدین ترتیب ۱۹۰ کیلو نقشه در انبارش پیدا شد.» پیشوا (تهران)
تا پایان روزگار قاجار، این شهر به نام امامزاده جعفر نامیده می‌شد ولی با ساخت راه‌آهن سراسری ایران در سال ۱۳۱۷ و گذر آن از این سامان، رضا شاه نام رسمی آن را از امامزاده جعفر به پیشوا تغییر داد که دو احتمال برای این تغییر نام گفته می‌شود، نخست به بزرگداشت جعفر بن موسی، پیشوایی که در این شهر مدفون است و احتمال دوم، به احترام هیتلر که در آن زمان، پیشوا نامیده می‌شد. راه‌آهن سراسری ایران
بر پایه‌گذارش یونسکو، راه‌آهن ۱۳۹۴ کیلومتری شمال-جنوب که ساخت آن در سال ۱۹۲۷ آغاز و در سال ۱۹۳۸ (۲۷ مرداد ۱۳۱۷) تکمیل شد، یک همکاری موفق میان دولت وقت ایران و ۴۳ پیمانکار و شرکت از کشورهای مختلف بود. به گفته یونسکو، گستره و مهندسی این پروژه با سختی‌های خاص، خصوصاً مناطق کوهستانی قابل توجه است، چرا که در این مسیر ۱۷۴ پل بزرگ، ۱۸۶ پل کوچک و ۲۲۴ تونل وجود دارد و دولت وقت ایران به جای استقراض یا تحویل کنترل پروژه به خارجی‌ها، از راه درآمدهای مالیاتی این پروژه را به سرانجام رساند. این خط آهن که دریای خزر را به مناطق جنوب غربی کشور در خلیج فارس وصل می‌کند، در مسیر خود از دو منطقه کوهستانی بزرگ گذشته و از روی پل‌ها، رودها، بلندی‌ها، جنگل‌ها و دشت‌ها عبور می‌کند که در مسیر آن چهار اقلیم مختلف آب‌وهوایی وجود دارد. مسیر راه‌آهن سراسری ایران نه‌تنها از حیث تکنیک و کیفیت ساخت، بلکه از بعد گردشگری و برخورداری از مناظر و جاذبه‌های طبیعی ویژه در جهان حائز اهمیت است و به همین دلیل، یونسکو در اجلاس چین به جهانی‌شدن این مسیر مملو از جاذبه‌های طبیعی، بناها و پل‌ها و ایستگاه‌ها و تأسیسات و حتی لوکوموتیوهای تاریخی رای داد. راه‌آهن ایران
دومین خطی که پس از تکمیل راه‌آهن سراسری اقدام به ساختمان آن شد، خط تهران-تبریز است که ساختمان آن در هجدهم آبان ۱۳۱۷ از تهران آغاز شد و در چهاردهم آبان ۱۳۲۱ ساختمان و ریل‌گذاری آن تا میانه خاتمه یافت و بلافاصله بهره‌برداری از آن آغاز شد. اما به علت بروز جنگ جهانی دوم عملیات این خط نیز متوقف و پس از پایان جنگ مانند خط گرمسار- مشهد ریل‌گذاری آن را از میانه آغاز کرد که در ۲۹ مهر ۱۳۳۵ به ایستگاه مراغه رسید و از دهم دی ۱۳۳۵ بهره‌برداری از تهران تا مراغه آغاز شد. دانشکده دندانپزشکی مشهد
دانشکده دندانپزشکی مشهد در سال ۱۳۴۴ توسط بدری تیمورتاش و امیراسماعیل سندوزی بنیانگذاری شد. این دانشکده، دومین دانشکده دندانپزشکی در کشور پس از دانشکده دندانپزشکی تهران بود. در آغاز کلاس‌های درس و آزمایشگاه‌ها در خیابان اسرار و درمانگاه دانشکده در خیابان کوهسنگی قرار داشت. ساختمان کنونی دانشکده در سال ۱۳۵۳ در زیربنای ۲۰٬۰۰۰ مترمربع در ابتدای بلوار وکیل‌آباد ساخته شد. هم‌اکنون ریاست این دانشکده را ناصر سرگلزایی برعهده دارد. ایستگاه راه‌آهن تهران
کلنگ ساختمان ایستگاه راه‌آهن تهران در ۲۳ مهر ماه سال ۱۳۰۶، با حضور رضا شاه پهلوی در اراضی جنوبی تهران، که تمامی آن بیرون از دروازه گمرک به همین منظور در نظر گرفته شده بود، به زمین زده شد. وسعت ایستگاه راه‌آهن تهران به‌طور تقریبی ۱۷۴ هکتار می‌باشد که محدود است به خیابان‌های شوش – کشتارگاه (بهمن) بزرگراه بعثت و خیابان ری (شهید رجایی). راه‌آهن برلین–بغداد
راه‌آهن برلین–بغداد یا راه‌آهن بغداد خط راه‌آهنی است که در امپراتوری عثمانی از قونیه تا بغداد، در حدود سه چهارم از طول کلی آن به طول ۱۶۰۰ کیلومتر بین سال‌های ۱۹۰۳–۱۹۱۸ ساخته‌شد. آلمانی‌ها در پی ایجاد بندری در خلیج فارس برای ادامهٔ خط راه‌آهن با عبور از ترکیه، سوریه و عراق امروزی بودند. پس از فروپاشی عثمانی در ۱۹۱۸ کمتر از نیمی از خط راه‌آهن در کشور ترکیه باقی ماند. قسمت تکمیل نشده به طول ۴۰۰ کیلومتر در عراق در دههٔ سی تکمیل شد. اولین قطار در مسیر استانبول–بغداد در ۱۹۴۰ به حرکت درآمد. راه‌آهن حجاز، که از دمشق به جنوب منتهی می‌شود، در همان زمان برنامه‌ریزی و ساخته شده و به عنوان بخشی از پروژهٔ راه‌آهن بغداد به حساب می‌آید. جنگ جهانی اول
اما نفوذ نظامی آلمان در امپراتوری عثمانی افزایش یافت و در ۱۹۱۴ آموزش ارتش عثمانی به یک گروه چهل و دو نفره از افسران آلمانی به ریاست ژنرال لیمان فن ساندرز واگذار شد. سپس آلمان تصمیم گرفت در مورد ادامهٔ راه‌آهن برلین - بغداد با روسیه مذاکراتی انجام دهد. در ۱۹۱۰ تزار نیکلای دوم و ویلهلم امپراتور آلمان در پوتسدام ملاقات کردند و در مورد منافع روس و آلمان در ایران مذاکراتی صورت گرفت. سرانجام، در ۱۹ اوت ۱۹۱۱ قراردادی بین روسیه و آلمان در سن پترزبورگ منعقد شد که به موجب آن دولت آلمان منطقهٔ نفوذ روسیه را به رسمیت شناخت؛ و در عوض روسیه هم اجازه داد که اگر تا چهار سال دیگر راه‌آهن‌های روس به خانقین متصل نشود دولت آلمان حق داشته باشد خط آهن استانبول - بغداد و خانقین - تهران را بسازد. خط آهن حجاز
سلطان عبدالحمید دوم، پادشاه عثمانی مخارج ساخت خط راه‌آهن حجاز را با اختصاص وقف تأمین کرد به طوری که در موقع اتمام این پروژه تمام هزینه آن پرداخت شده بود. مهندسین آلمانی پروژه ساخت خط راه‌آهن حجاز را برعهده گرفتند. فولاد مورد نیاز ساخت خط آهن از بلژیک تأمین می‌شد و سپاه عثمانی مسئولیت حفاظت و تدارکات راه‌آهن حجاز را برعهده داشت. راه‌آهن ایران
در طول سال ۱۳۰۵ که مهندسان در حال بررسی برای یافتن مسیرهای مناسب احداث راه‌آهن بودند، بحث‌های بسیاری میان مردم و رسانه‌ها بر سر تعیین این مسیرها جریان داشت. در دوم اسفند ۱۳۰۵ دولت لایحه‌ای دوفوریتی به مجلس برد که مسیر نخستین خطی را که باید از خرمشهر به بندرگز کشیده شود، به شکلی تعیین می‌کرد که از خرم‌آباد، همدان و تهران بگذرد. این تعیین مسیر، موافقت‌ها و مخالفت‌های بسیاری در داخل و خارج مجلس برانگیخت. در اصفهان و شیراز، عده‌ای از مردم در تلگرافخانه‌ها تحصن کردند و تلگراف اعتراض به مجلس فرستادند اما سرانجام پس از دو جلسه بحث و جدل فراوان، نمایندگان مسیر پیشنهادی دولت را پذیرفتند. هزینه ساخت این خط ۷۲ میلیون تومان برآورد شده بود. این قانون دولت را مکلف می‌کرد ساخت راه‌آهن را در کمتر از شش ماه به مناقصه بگذارد. معماری دوره پهلوی
از اولین و مهم‌ترین این گروه باید از «وارطان هوانسیان» نام برد. او دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبای پاریس است. از آثار او می‌توان «قصر شاه» در سعدآباد، «هنرستان دخترانه شمسایی» تکمیل «عمارت کلوپ افسران وزارت جنگ» و «مهمانخانه بزرگ دربند» را نام برد. «کریم طاهرزاده بهزاد»، وی در ترکیه به تحصیل پرداخت. معروفترین کارهای او بنای آرامگاه فردوسی، بیمارستان شاهرضا و مدرسه شاهرضا در مشهد و ایستگاه راه‌آهن تهران و دیگر بناهای راه‌آهن. محسن فروغی، پسر محمدعلی فروغی در «مدرسه عالی بوزار» فرانسه تحصیل کرد. او با تأسیس اداره ساختمان بانک ملی تقریباً تمام ساختمان‌های آن زمان بانک ملی را طراحی کرد. «دانشکده حقوق و ادبیات» دانشگاه تهران، مجموعه بزرگ «کاخ دارایی» و ساختمان «تعاون بانک می» از کارهای اوست. ترابری در ایران
راه‌آهن سراسری ایران راه‌آهنی است که در دوران رضاشاه ساخته شد و تهران را از راه بندر شاه به دریای خزر و از طریق بندر شاهپور به خلیج فارس متصل می‌کرد. در دوران محمدرضاشاه این راه‌آهن گسترش پیدا کرد و تهران را به سمنان، مشهد، قزوین، زنجان، تبریز، اصفهان، یزد و کرمان نیز متصل ساخت. در نشست مرداد ۱۴۰۰ چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو با تصویب اعضای کمیته، راه‌آهن سراسری ایران به عنوان بیست و پنجمین میراث فرهنگی ملموس و نخستین میراث صنعتی این کشور، در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. خط راه‌آهن تهران-همدان
طرح و اجرای خط آهن همدان – تهران در سال ۸۳ مصوب شده بود و تکمیل زیرسازی و اجرای کامل ریل‌گذاری خط آهن همدان – تهران در دولت یازدهم اجرا شده‌است. ماشین دودی
این راه‌آهن در سال ۱۲۶۱خ/۱۸۸۳ میلادی ساخته شده بود و امتیاز آن را یک مهندس فرانسوی به نام مسیو بواتال به نمایندگی یک شرکت بلژیکی از ناصرالدین شاه گرفت. ماشین دودی را می‌توان در اصل نخستین خط تراموای تهران دانست. قائم‌شهر
راه‌آهن سراسری در شمال وارد این شهر شده و سپس تا گرگان ادامه می‌یابد. اولین خط راه‌آهن نوین ایران در دوران رضا شاه پهلوی از شاهی (قائم شهر کنونی) تا بندر شاه (بندر ترکمن امروزی) کشیده گشت، پس از اتمام ساخت پل گردن در ساری اولین قطار در مهرماه ۱۳۰۸ به دستور رضا شاه پهلوی عازم بندر ترکمن گردید. مشهد
مأمون، جانشین هارون، پس از گذشت چند سالی از خلافتش بر اثر طغیانی که علیه وی توسط علویان پدید آمد، به قصد آن‌که تمایل شیعیان را به خود جلب کند، علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعه، را به جانشینی نامزد کرد و به دارالخلافه‌اش در مرو فراخواند. مأمون به همراه علی بن موسی الرضا، پس از یک سال ماندن در مرو، رهسپار بغداد شد. در طی راه در روستای نوغان، علی بن موسی الرضا، به خانهٔ امیر سناباد وارد و در آن‌جا به‌روایت شیعیان مسموم شد و در سال ۲۰۲ یا ۲۰۳ ه‍.ق پس از سه روز درگذشت و پیکرش در باغ حمید بن قحطبه در کنار مقبرهٔ هارون، در ۱٫۵ کیلومتری روستای سناباد مدفون شد. از همان زمان، این نقطه، مشهد الرضا و بعد به‌اختصار مشهد نام گرفت. راه‌آهن خراسان
در خط تهران-مشهد در حدود سه هزار پل موجود است که هشتاد پل آن از نوع پل‌های بزرگ است. قطارهای توربوترن، اولین بار در خط تهران-مشهد شروع به کار کردند. این خط ریلی، به‌صورت دوبل و رفت و برگشت مجزا می‌باشد و بر خلاف راه جاده ای، به موازات رشته کوه البرز قطعه بینالود، کشیده شده‌است که از نزدیک اسفراین عبور می کند. پیشوا (تهران)
ایستگاه راه‌آهن پیشوا یکی از ایستگاه‌های خط سراسری تهران - مشهد است که حد فاصل ایستگاه‌های ورامین و گرمسار است و در سال ۱۳۱۷ احداث گردید. علاوه بر این، ایستگاه راه‌آهن دیگری در داخل شهر پیشوا ایجاد شده و ایستگاه پایانی ریل باس تهران-پیشوا است. قطار شهری مشهد
فاز اول خط ۲ (شامل ۶ ایستگاه حدفاصل انتهای خیابان طبرسی تا میدان شهدا) در روز ۲ اسفند ماه سال ۱۳۹۵ راس ساعت ۹ صبح با حضور مسئولین کشوری و استانی مورد بهره‌برداری قرار گرفت و سرویس دهی خط دو قطار شهری مشهد از روز ۳ اسفندماه ۱۳۹۵ آغاز گردید. در ۲۸ مرداد ۱۳۹۶ نیز ایستگاه شهید مفتح از فاز اول خط ۲ مورد بهره‌برداری قرار گرفت. در ۲۹ اسفند ۱۳۹۶ بهره‌برداری آزمایشی دو ایستگاه سعدی و شریعتی صورت پذیرفت. در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ رئیس‌جمهور حسن روحانی در مراسم افتتاح رسمی بهره‌برداری از ایستگاه شریعتی اولین ایستگاه تقاطعی مشهد حضور یافت. در تاریخ ۵ مرداد ۱۳۹۸ ایستگاه شهید کاوه، در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۹۸ ایستگاه الندشت و در تاریخ ۱۹ آذر ۱۳۹۸ ایستگاه کوهسنگی افتتاح شد. در حال حاضر ساعت بهره‌برداری خط دو از ساعت ۶ الی ۲۲ و سر فاصله قطارها ۱۰ دقیقه است. طول خط در حال بهره‌برداری ۱۳٫۸ کیلومتر با ۱۲ ایستگاه می‌باشد. خط ۳ قطار شهری مشهد مسیر شهرک ابوذر تا الهیه (مشهد) را با طول حدود ۲۸٫۵ کیلومتر (از جنوب شرق به شمال غرب و برعکس) و با ۲۴ ایستگاه پوشش می‌دهد. خط ۳ قطار شهری مشهد با ۲۸٫۵ کیلومتر طول تا منطقه شهرک غرب (مشهد) ادامه داشت در طرح توسعه تا الهیه(مشهد) امتداد پیدا کرد بدین ترتیب این خط از پایانه اتوبوسرانی در انتهای خیابان امام رضا و تا فلکه آب ادامه داشته، با عبور از چهار راه خسروی و چهار راه شهدا به میدان شهدا می‌رسد. در این مسیر نیز بیشترین سرویس را به زائرین حرم امام رضا و قشرهای متوسط ارائه می‌نماید. این خط سپس تا میدان فردوسی ادامه می‌یابد و در میدان جانباز و از طریق بلوار جانباز به بزرگراه امام علی و سپس با طی تمام مسیر امامیه به اراضی امامیه می‌رسد. آخرین ایستگاه در محل احداث پایانه جدید اتوبوسرانی برون شهری غرب مشهد خواهد بود. حداکثر سرعت قطارها ۸۰ کیلومتر در ساعت و متوسط سرعت آنها ۳۶ کیلومتر در ساعت خواهد بود. همچنین ظرفیت جابجایی مسافر تا ۲۰٬۰۰۰ نفر در ساعت در هر جهت در نظر گرفته شده و مساحت اراضی قطار شهری روی هم رفته ۴۶ هکتار است. عملیات ساخت خط ۳ در تاریخ ۱۴ خرداد ماه ۱۳۹۴ برابر با نیمه شعبان آغاز شد. در حال حاضر حدود ۱۴ کیلومتر از این خط حفاری شده‌است و زمان راه اندازی فاز اول این خط برای سال ۱۴۰۰ در نظر گرفته شده‌است. عمارت اندرونی
پس از آنکه زن‌های حرم‌سرای ناصرالدین شاه رو به ازدیاد نهاد و رفته رفته جا بر آنان تنگ شد، در سال ۱۳۰۱ قمری که ناصرالدین شاه به مشهد می‌رفت، به ابراهیم خان امین‌السلطان امر کرد عمارت قدیم اندرونی را خراب کند و تا بازگشت شاه عمارتی بزرگ و نو بنا نماید. امین‌السلطان هم دست به کار شد و در اندک مدتی طرح اندرونی توسط معماران زبده دربار کشیده و اجرا شد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
در مورد ایستگاه فعلی راه‌آهن مشهد، با توجه به ظرفیت محدود، این ایستگاه حداکثر تا پایان برنامه پنجم توسعه ، پاسخ گوی نیاز مسافران است. با توجه به حجم بالای ترددها به مشهد مقدس و ترافیک سنگین جابجایی از طریق شبکه ریلی به پایتخت معنوی ایران، و همچنین دورنمای برقی شدن قطار تهران-مشهد و احداث راه‌آهن مشهد-گرگان، از سال ۸۷ ضرورت ایجاد ایستگاه دوم راه‌آهن مشهد توسط مسئولان و مقامات استانی مورد تأکید قرار گرفته بود. همچنین مصوبات کارگروه ملی زیارت و هیئت دولت، احداث یک ترمینال دیگر در ایستگاه مشهد را لازم دانسته است. در مورد مکان سنجی این پروژه ، روبروی ایستگاه فعلی در بلوار مجلسی، روبروی شهرک طرق جنب فرودگاه شهید هاشمی نژاد، و جنب ایستگاه فعلی، به عنوان گزینه های جانمایی این ایستگاه ذکر شده اند. مطالعات تکمیلی در حال انجام است و به محض پایان مطالعات و بعد از تخصیص اعتبار عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد. ل. فون رابسه‌ویچ
او سازندهٔ پل ورسک، از شگفتی‌های مهندسی راه‌آهن ایران بود. او به‌همراه خانواده‌اش حدود دو سال در خانه‌ای در پائین دست پل و در کنار رودخانه ورسک زندگی کردند. رضاشاه در روز افتتاح راه‌آهن سراسری ایران امر کرد که ل. فون رابسه‌ویچ و خانواده‌اش در هنگامی که اولین قطار از روی پل ورسک رد می‌شود، زیر آن بایستند تا اگر سازه آسیب دید، خودشان در جا هزینه را با جانشان پرداخت کنند. راه‌آهن ایران
در سال ۱۲۹۲ خورشیدی، بانک استقراضی روسیه امتیاز ساخت راه‌آهن جلفا به تبریز و صوفیان به شرفخانه را به دست آورد. سال بعد جنگ جهانی اول آغاز شد و بانک استقراضی این امتیاز را به دولت روسیه تزاری واگذار کرد که راه‌آهن تبریز به جلفا را به طول ۱۴۹ کیلومتر برای ارتش خود ساخت و در سال ۱۲۹۵ به بهره‌برداری رساند اما پس از پایان جنگ و خروج ارتش روسیه، دولت شوروی در دهم حوت (اسفند) سال ۱۲۹۹ با عقد عهدنامه مودت با ایران، راه‌آهن جلفا به تبریز و صوفیان به شرفخانه را همراه با اتمام ابنیه و وسایل نقلیه و متعلقات دیگر آن، بلاعوض به مالکیت قطعی دولت ایران واگذار کرد.اما این راه‌آهن به دلیل نبود لوکوموتیو بی‌استفاده ماند تا اینکه مجلس شورای ملی در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۰۴ به درخواست دولت، پرداخت مبلغ یکصد و هفتاد هزار تومان را به تصویب رساند که بخشی از آن هزینه خرید لوکوموتیو و واگن و راه‌اندازی راه‌آهن جلفا به تبریز و بخش دیگر، صرف کشتیرانی در دریاچه ارومیه شود. این راه‌آهن، نخستین مسیر از خطوط آهن موجود است که اکنون در کشور بهره‌برداری می‌شود. مسیر جلفا به تبریز نخستین و تنها خط برقی کشور است. ایستگاه راه‌آهن مشهد
اما امروزه نام «همیشه به سوی او» بر روی آن نهاده شده و و در لوحی که بر پایه آن نصب شده، گفته شده "بنا، نشاندهنده یک مرد و زن ایرانی است که نماد انسانها می باشند. انسانهایی که فضا را درمی نوردند، ولی همواره دست به سوی خداوند بزرگ دارند". طراح این المان، یعقوب دانش دوست می‌باشد. قالی مشهد
قالی‌بافی در مشهد حدود پنج سده قدمت دارد؛ به‌طوری که یکی قدیمی‌ترین فرش مشهد که موجود است، نوعی فرش نماز (سجاده) است که توسط شاه طهماسب به سلطان سلیمان قانونی در سال ۱۵۵۶ هدیه شده‌است. این فرش‌ها در سه درجهٔ کیفیتی در کارگاه سلطان ابراهیم میرزا، فرزند سام میرزا، و برادرزادهٔ شاه طهماسب، ساخته می‌شده‌است. یکی از انواع درجهٔ یک آن تا دو سال پیش در لندن بود و به اعتقاد برخی در حال حاضر در اختیار کلکسیونر معروف، شیخ سعود آل‌ثانی قطری، است. تعدادی از نمونه‌های درجه دوم و سوم هنوز در موزه کاخ توپقاپی موجود است.در قرن ۱۹ و ۲۰ محبوبیت قالی مشهد به حدی رسید که از آن افزون‌ بر استفاده در داخل کشور، برای صادرات نیز بهره می‌جستند؛ الیاف پشمی به کار رفته در این فرش‌ها به شدت صیقل داده می‌شدند تا رنگ را بهتر به خود جذب کنند، اما این عمل از دیگر سو باعث کاهش عمر فرش‌ها نیز می‌گشت، و این عاملی بود که تصویر بدی از قالی مشهد در اذهان شکل بگیرد تا جایی که صادرات این فرش به اروپا به‌طور چشمگیری کاهش یافت؛ متأسفانه قالی‌های به جای مانده از آن دوران نیز همگی در معرض فرسایش قرار دارند. خطوط هوایی دولتی ایران
در سال ۱۳۰۸ خط پست هوائی تهران - مشهد نیز برقرار شد. راه‌آهن سراسری ایران
راه‌آهن سراسری ایران، نام راه‌آهنی است که در دوران رضاشاه ساخته شد و تهران را از طریق بندر شاه (بندرترکمن امروزی) به دریای خزر و از طریق بندر شاهپور (بندر امام خمینی امروزی) به خلیج فارس متصل می‌کند. در دوران محمدرضاشاه این راه‌آهن گسترش پیدا کرد و تهران را به سمنان، مشهد، قزوین، زنجان، تبریز، اصفهان، یزد و کرمان نیز متصل ساخت. راه‌آهن باکو تفلیس قارص
در فوریه ۲۰۰۷ در تفلیس، در یک توافق سه مابین آذربایجان، گرجستان و ترکیه برای راه اندازی و ساخت و ساز این راه‌آهن امضا شد. در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۷، رئیس‌جمهورهای آذربایجان (الهام علی اف)، گرجستان (میخائیل ساکاشویلی) و ترکیه (عبدلله گل) در طی مراسمی ساخت و ساز راه‌آهن در تفلیس را افتتاح کردند و ساخت اولین ریل در ترکیه در ژوئیه سال ۲۰۰۸ از قارص آغاز شد. مشهد
در سال ۱۳۴۷ طرح نوسازی اطراف حرم علی بن موسی الرضا توسط معمار و شهرساز ایرانی، داریوش بوربور، ارائه شد و در سال ۱۳۵۰ به‌تصویب رسید. در سال ۱۳۵۵ ساختمان‌های اطراف به منظور آماده‌سازی برای اجرای نوسازی تخریب شدند و کسبهٔ ساختمان‌های مشمول تخریب، به بازار وسیعی که بدین‌جهت طراحی و اجرا شده‌بود، منتقل گردیدند. پس از انقلاب این طرح ادامه نیافت. مشهد
توسعهٔ شهر در دهه ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۵ در جنوب‌غربی و غرب صورت گرفت. راه‌آهن و فرودگاه تأثیر زیادی بر چگونگی هدایت توسعه داشته‌اند. در دهه ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۵، جادهٔ جدید تهران باعث توسعهٔ شهر به سمت جنوب گردید. از سال ۱۳۴۵ به‌بعد توسعهٔ شهر منطبق با طرح جامع هدایت شده‌است. در سال ۱۳۵۵ محور اصلی جادهٔ سنتو، دانشگاه فردوسی و پارک ملت توسعهٔ شهر را به‌سمت غرب تشدید نمودند. این شهر قرار بود به دو قسمت مذهبی–سنتی (مشهد شرقی یا رضوی) و توریستی–مدرن (مشهد غربی یا پهلوی) تقسیم شود، که با انقلاب اسلامی ناکام ماند. ایستگاه راه‌آهن نیشابور
این طرح ترابری در ۱ مرداد ۱۳۳۵ شمسی با حضور محمدرضا پهلوی، اعضای دولت و سازمان پیشاهنگی افتتاح شد. این ایستگاه یکی از ایستگاه‌های اصلی در طول راه‌آهن مشهد - تهران است و متصل کننده این شهر به راه‌آهن سراسری ایران است. در دی ماه سال ۱۳۸۸ تقاطع غیر همسطح این ایستگاه افتتاح شد که شرکت قطارهای مسافری رجا این طرح را بزرگترین تقاطع غیر همسطح راه و راه‌آهن در ایران معرفی کرده است. مرتضی‌قلی خان پرناک ترکمان
مرتضی قلی‌خان پرناک ترکمان از امرای قزلباش طایفه پرناک در دوره شاه طهماسب یکم، شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده بود. وی توسط شاه اسماعیل دوم حاکم مشهد شد. شاه اسماعیل دوم وی را مامور کرد بود جسد شاه طهماسب یکم را که تا آن زمان در قزوین مانده بود، به مشهد برده و در حرم علی بن موسی الرضا تدفین کند. از میان حکمرانان خراسان، مرتضی قلی‌خان پرناک ترکمان بر خلاف علی‌قلی‌بیگ گورکان شاملو و مرشد قلی‌خان سلطان استاجلو موافق بازگشت عباس میرزا از هرات به قزوین بود. راه‌آهن ایران
در سال ۱۲۹۷ (۱۹۱۸ میلادی) انگلیسی‌ها راه‌آهنی از بوشهر تا برازجان به طول شصت کیلومتر کشیدند که بیشتر جنبه نظامی داشت، گرچه واردات کالای انگلستان را نیز از طریق بوشهر آسان می‌کرد. در پایان جنگ جهانی نخست، انگلستان پیشنهاد فروش این راه‌آهن را به شهرداری بوشهر کرد که بودجه شهرداری بوشهر برای خرید آن کفاف نمی‌داد. پس سازندگانش راه‌آهن را جمع کردند و به بصره انتقال دادند. انگلیسی‌ها خط راه‌آهن دیگری نیز در دوران جنگ جهانی اول از میرجاوه به زاهدان کشیدند که پس از جنگ در سال ۱۲۹۹ برای بهره‌برداری عمومی افتتاح شد اما با خروج نیروهای انگلیسی این راه‌آهن بی استفاده ماند تا اینکه در سال ۱۳۱۱ دولت با هزینه چهارصد هزار تومان، این راه‌آهن را دوباره فعال کرد. در دوره رضاشاه طرحی برای اتصال این راه‌آهن از مسیر بیرجند به مشهد در دست بررسی بوده‌است. مشهد
عملیات اجرایی احداث ساختمان پایانهٔ موقت مشهد در زمینی به مساحت ۱۴ هکتار، با زیربنای ۴۰۰۰ متر مربع در سال ۱۳۶۸ آغاز شد و در بهمن ۱۳۶۹ خدمات خود را در زمینهٔ حمل‌ونقل مسافر به گردشگران و مسافران ارائه داد. پس از آن طرح احداث پایانهٔ بزرگ مسافربری این شهر با نام پایانهٔ امام رضا، که در سال ۱۳۷۵ به تصویب رسیده‌بود، با زیربنایی به وسعت ۴۵هزار مترمربع در فروردین ۱۳۸۷ افتتاح شد. این پروژه یکی از مدرن‌ترین پایانه‌های کشور از نظر وسعت، طراحی و بهره‌مندی از امکانات پیشرفتهٔ روز است. روابط آلمان و ایران
پس از اشغال مناطق شمالی ایران شامل تبریز و مناطق غرب دریاچه ارومیه در سال ۱۹۰۹ توسط روسیه، ایران یکبار دیگر از آلمان خواست که با میانجی‌گری در این قضیه، روسیه را به عقب‌نشینی پشت مرزهای خود ترغیب کند. اما آلمان که این عمل را مخالف منافع خود می‌دید، از این کار امتناع کرد. آلمانی‌ها بیم این را داشتند که در ایران با روسیه رودررو شوند و مرزهای طولانی سرزمینشان با شوروی امنیت سابق خود را از دست بدهد. اینکار موجب دلسردی دربار ایران از آلمانی‌ها شد. توافق آلمان و روسیه بر سر اجرای مشترک احداث خط آهن در ایران که از ۱۹۰۷ آغاز شده بود و در ۱۹۱۱ به توافق نهایی رسید، عامل دیگر خودداری آلمان از حمایت از ایران در برابر روسیه شد. بدین ترتیب روابط دو کشور از سال ۱۹۱۰ رو به افول گذاشت. این پیمان روسیه و آلمان موجب خشم مردم و دربار ایران شد و در آن توافق‌های تجاری مهمی در خصوص فعالیت در ایران، بدون مشارکت و اجازه از حکومت ایران گرفته شده بود. به عنوان مثال روسیه می‌توانست خط آن تهران-خانقین را به اجرا درآورد و آلمان نیز خط آهن تهران-بغداد. آرامگاه نادرشاه
نادر شاه در هنگام حیات خود دستور ساخت آرامگاهی کوچک در بالاخیابان مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام رضا از خشت و گل ساخته شد. زمین‌های اطراف آرامگاه نیز به عنوان موقوفه به آن اختصاص یافت اما پس از پایان حکومت جانشینان نادر بر خراسان، ورثه او این زمین‌ها را به تدریج فروختند و آرامگاه رو به ویرانی نهاد. یوسف مستشارالدوله
جزوه دیگری در لزوم کشیدن راه‌آهن از تهران به خراسان تهیه کرد و منافع آن را ذکر کرد و نظر به آسان شدن زیارت توسط راه آهن فتوای روحانیان را در آن باره به دست آورد. تپه‌حصار
مسیر ریل راه آهن تهران به مشهد از قسمتی از محوطه این اثر تاریخی می گذرد که مانع ثبت جهانی این اثر شده‌است. آستان قدس رضوی
تولیت آستان قدس از آغاز دوره صفوی و رسمی شدن مذهب تشیع در ایران اهمیت یافت و مسئول آن توسط پادشاه وقت تعیین می‌شد. مشهور است که مأمون عباسی (م. ۲۱۸ق) پیش از کشته شدن علی بن موسی الرضا قبه‌ای بر فراز مقبره هارون‌الرشید ساخته بود، که علی‌بن موسی‌الرضا پس از درگذشت، زیر همان قبه به خاک سپرده شد. اکنون نیز ۲ متر از دیوار حرم که بنای آن منسوب به مأمون است، به جاست و بقیه بنا روی همان دیوار قرار دارد. پس از آن تا روزگار دیلمیان، نشانه‌ای حاکی از تجدید بنا یا مرمت این مقبره در دست نیست، ولی مسلم است که زیارت حرم در میان شیعیان رواج داشته‌است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران انتخاب تولیت برعهده رهبر جمهوری اسلامی گذاشته شد. تولیت آستان قدس رضوی از ابتدای انقلاب به حکم روح‌الله خمینی با عباس واعظ طبسی بود، که با درگذشت او و با حکم سید علی خامنه‌ای از تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۹۴ تولیت این آستان به سید ابراهیم رئیسی، سپس از سال ۱۳۹۸ به احمد مروی واگذار شد. مشهد
ادارهٔ کل راه‌آهن خراسان یکی از نواحی نوزده‌گانهٔ راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران است که حوزهٔ استحفاظی آن از ایستگاه مشهد تا ایستگاه نقاب به‌طول ۲۷۲ کیلومتر (دو خطهٔ رفت و برگشت ۵۴۴ کیلومتر) و از ایستگاه فریمان تا ایستگاه سرخس به‌طول ۱۵۹ کیلومتر و تا مرز ۱۶۵ کیلومتر است که جمعاً در حدود ۱۰۰۰ کیلومتر با احتساب خطوط فرعی، صنعتی و غیره است. در سال ۱۳۷۵ راه‌آهن سراسری مشهد–سرخس–تجن در بخشی از مسیر جاده تاریخی ابریشم با حضور سران یازده کشور منطقه و مقامات عالی‌رتبهٔ ۴۵ کشور جهان، مورد بهره‌برداری قرار گرفت. با بهره‌برداری از این شبکهٔ راه‌آهن، کشورهای آسیای میانه به اقتصادی‌ترین و مناسب‌ترین راه برای مبادلات اقتصادی خود با خارج دست یافتند. با احداث این شبکهٔ راه‌آهن، مسیر حمل‌ونقل تجارت جهانی از ۲۱هزار کیلومتر راه آبی برای ارتباط بین شرق و غرب جهان به حدود ۱۲هزار کیلومتر راه زمینی کاهش یافت. هم‌چنین به‌جهت تسهیل دررفت‌وآمد بسیاری از مهاجران افغانی که در مشهد زندگی می‌کنند و همین‌طور تسهیل در ارتباط بین کشورهای آسیای مرکزی، راه‌آهن مشهد–هرات تا پایان سال ۱۳۹۴ به بهره‌برداری می‌رسد. جمال‌الدین مستقیمی
دکتر مستقیمی پس از آن که در سن ۱۸ سالگی مدرسه طب در تهران را به پایان می‌رساند به واسطه پشتکار و هوش مثال زدنی‌اش همراه با یک پزشک آمریکایی و یک پزشک ایرانی از طرف دربار مأمور می‌شوند تا تالار تشریح جسد دانشگاه علوم پزشکی تهران را حتی قبل از ساخت دانشکده بسازند که همین پشتکار ایشان زمینه‌ساز مأموریت ساخت تالار تشریح در مشهد در سن ۲۵ سالگی از سوی «علم» نخست‌وزیر وقت می‌شود. خاندان هدایت
در سال ۱۲۷۵ هجری قمری پس از ناکامی اعتضادالسلطنه درکشیدن خط تلگراف مابین تهران و سلطانیه، علی‌قلی‌خان پسر رضاقلی خان از طرف ناصرالدین شاه قاجار به انجام این کار مأمور شد و پس از موفقیت در این کار در سال ۱۲۷۶ با خطی دیگر تبریز را به سلطانیه مرتبط کرد. او هفت سال بعد مأمور کشیدن خط تلگراف بین مازندران، شاهرود و استرآباد شد و در سال ۱۲۸۶ از ناصرالدین شاه لقب «مخبرالدوله» دریافت کرد. در سال ۱۲۹۳ هجری قمری ریاست تلگراف خانه مستقیماً از طرف ناصرالدین شاه به مخبرالدوله سپرده شد. رئیس بعدی تلگراف خانه، حسین‌قلی‌خان مخبرالدوله فرزند علی‌قلی‌خان بود. او همچنین در چندین کابینه به عنوان وزیر پست و تلگراف معرفی شد. جز تلگرافخانه، اساس اداره مخابرات که از نخستین ادارات منظم در ایران بود، از خانواده هدایت است. در دوران قاجار ریاست و دیگر مشاغل تلگرافخانه به‌طور مکرر به اعضای خانواده هدایت سپرده می‌شد و القاب مخبرالدوله، مخبرالملک و مخبرالسلطنه که به آنان داده شده، در رابطه با این مشاغل است. در بدو تأسیس دارالفنون ناصرالدین شاه، رضاقلی‌خان هدایت را به ناظمی دارالفنون انتخاب کرد، اما چون مدرسه تابع وزارت امور خارجه پنداشته می‌شد، نیابتاً از طرف وزیر اداره می‌شد و مدیریت امور مدرسه به دست رضاقلی‌خان انجام می‌گرفت. علی‌قلی‌خان مخبرالدوله نیز کتابدار مدرسه بود. پس از مدتی اعتضادالسلطنه به ریاست مدرسه منصوب گشت و رضاقلی‌خان به عنوان معلم ولیعهد راهی دربار مظفرالدین میرزا در تبریز گشت. در زمانی که اعتضادالسلطنه وزیر علوم بود، جعفرقلی‌خان نیرالملک ریاست و محمدحسین‌خان ادیب‌الدوله (همسر نوه دختری رضاقلی‌خان هدایت) ناظمی دارالفنون را برعهده داشتند. محمدحسن‌خان ادیب‌الدوله فرزند محمدحسین‌خان در دهه ۱۳۳۰ قمری ریاست دارالفنون را بر عهده داشت و پس از او رضاقلی هدایت (نیرالملک) پسر جعفرقلی‌خان رئیس دارالفنون شد. گذرگاه مرزی رازی
تا قبل از جنگ چالدران شهرهای وان تا دیار بکر از اراضی ایران بود؛ که پس از شکست ایران در جنگ چالدران این مناطق از ایران جدا شده و جزو قلمرو امپراتوری عثمانی محسوب گردیدند. به علت دوستی شدید و عقاید مشترک سیاسی بین آتاتورک و رضا شاه، هر دو رهبر مصمم به ارتقای روابط سیاسی و اقتصادی خود گردیدند. فلذا راه‌آهن ایران را رضا شاه به راه‌آهن ترکیه از طریق مرز رازی متصل نمود. در اردیبهشت سال ۱۳۱۳ خورشیدی رضا شاه از مسیر راه‌آهن رازی بازدید و پل هوایی قطور بزرگترین و طولاً نی‌ترین پل هوایی خاورمیانه را افتتاح نمود تا با تکمیل آن به‌طور عملی پروسه راه‌آهن ایران به اروپا تکمیل شود. در مسیر سر سبز جاده قطور، چشم‌اندازهای بسیار زیبایی از تونل‌های خط آهن به چشم می‌خورد. آخرین روستای تورک نشین ایران روستای چاوشقلی در فاصله ۱۰ کیلومتر خوی می‌باشد. این تقسیم‌بندی مرزی بر اساس قومیت کرد و ترک پس از جنگ چالدران صورت گرفته‌است. راه شاهی
راه شاهی به فرمان داریوش بزرگ هخامنشی ساخته شد. این شاهراه تخت جمشید را به پاسارگاد، شوش و دیگر شهرهای شاهنشاهی متصل می‌کرده و بنابر کشفیات جدید احتمالاً از تنگهٔ بلاغی که در فاصلهٔ میان تخت جمشید و پاسارگاد قرار دارد، عبور می‌کرده‌است. تونل گدوک
احداث این تونل به منظور رسیدن به خط راه آهنی با شیب ۲۸ در هزار در مناطق کوهستانی که در جلسه‌ای در سوم اردیبهشت سال ۱۳۱۱ با حضور سرمهندسان خطوط شمال و جنوب و وزیر راه وقت و شخص رضا شاه تصویب شده بود، انجام گرفت. تاریخ مشهد
تاریخ شهرِ مشهد گام‌به‌گام از دورهٔ صفوی آغاز می‌شود و تاریخ منطقه‌اش، پیشتر با ولایت‌های طوس و نیشابور و به‌طور ویژه با حرم امام رضا وابسته است. حوضهٔ رودخانهٔ کشف‌رود که شهر مشهد در آن قرار دارد، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از بخش‌های مورد توجه برای سکونت در خراسان به حساب می‌آمده است. این منطقه در آغاز مسکن اقوام آریائی بود. در نزدیکی شهر کنونی مشهد، شهری به نام توس وجود داشته است. توس حوضه آبریز و بستر رودخانه کشف رود بوده و از برکت آن رود، آبادی‌های فراوانی در پهنه دشت طوس ایجاد شده است؛ و احتمالاً به پشتوانه همان آبادی‌ها که خاستگاه رویدادها و وقایع مهمی بوده‌اند، کشف رود پدیده‌ای اسطوره‌ای و مطرح در تاریخ روایی ایران بوده و در شاهنامه فردوسی، بارها از آن، نام برده شده است. در اسطوره‌های ایرانی بنای اصلی شهر توس را به جمشید و بازبنای آن را به توس، پهلوان و سپهسالار کیانی نسبت می‌دهند. از تاریخ این شهر در پیش از اسلام، به جز افسانه‌ای چند، آگاهی چندانی در دست نیست؛ ولی با توجه به اسناد موجود، می‌توان گمان برد که این شهر در اواخر حکومت ساسانیان، یکی از مرزداری‌های سر راه گرگان و نیشابور به مرو و بلخ، و از ولایت‌های مشهور در خراسان بزرگ بوده‌است. در اواخر دوره ساسانی، ناحیه توس از توابع ابرشهر (نیشابور) بوده. توس در زمان خلافت عثمان به‌طور کامل توسط اعراب فتح شد. در دورهٔ اسلامی، این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادی‌های سناباد و نوغان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر می‌گرفت. پس از حملهٔ مغولان مردم شهر ویران‌شدهٔ توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر گسترش پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. ایستگاه راه‌آهن مشهد
این بنا در بدو ورود، با نیمه سقفی معلق و عظیم، به مسافران خوش آمد می‌گوید. سپس با عبور از آرایه‌ای از ستونها، به سالنی با تاقی مرتفع می‌رسد که که بلند مرتبگی سقف آن، عظمتی را در ذهن بیننده ایجاد می‌کند. زاویه این تاق، برابر با زاویه پل ورسک طراحی شده و خود بنا به شکل بال‌های فروهر و با الهام از معماری اشکانی هاترا وتیس پون طراحی گردیده‌است.  سازه (المان) مقابل ایستگاه، متناسب با انحنای تاق سالنی ایستگاه؛ و فرم شاخه‌های تاج آن، مشابه بالهای ساختمان ایستگاه، طراحی شده‌است که بر شکوه فضا بیفزاید. این ساختار، در خدمت مضمونی کاربردی سفر قرار می‌گیرد و فضایی مطلوب برای انبساط خاطر هر مسافر مضطرب فراهم می‌کند. توالی و ریتم ستونهای سفیدپوش سنگی نمای اصلی، فرم قطار را تداعی می‌کند و سایه روشن مطبوعی را زیر منحنی تیره سقف پدیدمی‌آورد. خط راه‌آهن تهران-مشهد
شرکت حمل و نقل ریلی نورالرضا اولین شرکت بخش خصوصی است که بدون واسطه، واگن‌های قطار را از سازنده‌های خارجی خریداری کرد و تلاش کرد مدل‌ها و تجهیزات قطارهای اروپایی را الگو قرار دهد. خوشبختانه حاصل تلاش‌های شرکت نور، ارائهٔ قطارهایی است که با رعایت استاندارد بین‌المللی راه‌آهن (UIC) در رقابت با قطارهای اروپایی، وارد ناوگان ریلی کشورمان شده‌است. درست زمانی که قرار بود قطارهای اروپائی در خدمت مسافران کشورمان قرار بگیرند؛ قطارهای نور با کیفیت بالای سالن‌ها و امکانات ویژه، جایگزین خوبی برای قطارهای اروپایی شد و هم‌اکنون با در اختیار داشتن ۵۴ دستگاه واگن لوکس مسافربری ۴تخته، واگن ویژهٔ بانوان، ۵ دستگاه واگن رستوران و ۵ دستگاه واگن مولد برق، در مسیرهای ریلی زیبای کشورمان، مسئولیت حمل مسافران را برعهده گرفته‌است. راه‌آهن سراسری ایران
راه‌آهن سراسری در ۲۷ مرداد ماه ۱۳۱۷ به پایان رسیده و دو خط شمال و جنوب در ایستگاه راه‌آهن فوزیه در استان لرستان به یکدیگر متصل و در روز سوم شهریورماه ۱۳۱۷ این خط با تشریفات خاصی رسماً افتتاح و بهره‌برداری آن آغاز شد. نخستین خط راه‌آهن نوین ایران در دوران رضا شاه پهلوی از شاهی (قائم شهر کنونی) تا بندر شاه (بندر ترکمن امروزی) در سال ۱۳۰۸ حرکت کرد. قالی مشهد
تعیین تاریخ آغاز قالی‌بافی در مشهد همچون تعیین تاریخ برای آغاز قالیبافی در محل استان خراسان تا حدودی با مشکل مواجه است. مطابق نوشته‌ها و مدارک موجود قدیمی‌ترین قالی موجود منسوب به این شهر متعلق به دوره شاه عباس صفوی است. مطابق روایات و نوشته‌های موجود این قالی به دستور شاه عباس در شهر مشهد جهت آستان علی بن موسی‌الرضا بافته شده‌است. در مورد این قالی آرتور سیسیل ادواردز نیز توضیحاتی داده و در کتاب خود قالی ایران را مورد رویت آن مطالبی به رشته تحریر درآورده است. وی عنوان می‌کند در مورد سابقه بافت این قالی با جست‌وجو در اسناد و مدارک موجود در آستانهٔ تنها فهرستی که پیدا نمود که متعلق به سال ۱۳۰۲ هجری قمری بوده و در آن مطلب بالا اشاره گردیده‌است و استناد به این حرف خزانه‌دار می‌کند که فهرست مذکور متکی به روایات و احادیث است. قطار شهری مشهد
به مجموعهٔ قطار شهری مشهد (مترو مشهد) در کلان‌شهر مشهد گفته می‌شود. شرکت قطار شهری مشهد مسئولیت ساخت خطوط ریلی و شرکت بهره‌برداری قطار شهری مشهد مسئولیت بهره‌برداری ترابری ریلی درون شهری مشهد را بر عهده دارد. فاز نخست خط شماره ۱ قطار شهری مشهد به طول ۱۹ کیلومتر در تاریخ ۲ اسفند سال ۱۳۸۹ به بهره‌برداری رسید گار ماشین
گار واژه‌ای فرانسوی به معنای ایستگاه است. امتیاز احداث اولین خط آهن ایران که تهران را به شاه‌عبدالعظیم در شهر ری متصل می‌کرد را مهندسی فرانسوی به نام مُسیو فابیوس بواتال (Fabius Boital) در دسامبر ۱۸۸۶ از ناصرالدین شاه قاجار گرفت. دلیل او برای احداث خط آهن در این مسیر وجود تعداد بسیار زیاد زواری بود که سالانه به زیارت حرم شاه‌عبدالعظیم می‌رفتند. پاسارگاد
طبق نظر مستوفی یزدی: مشهد در مادر سلیمان (را) حقیر خود نگاه کرده و پادشاه شجاع مظفری در حوالی مشهد کاروانسرایی بر پا کرده‌است که تمامی ارکان و دیواره‌ها از سنگ مرمر ساخته شده‌است. کلیسای کانتور
پس از سفرهای ناصرالدین شاه به فرنگ؛ راهسازی در ایران مورد توجه قرار گرفت و برای ارتباط پایتخت به اروپا، اقدام به احداث راه‌های شوسه بین شهرهای ایران گردید. راه شوسه تهران به قزوین توسط آقا باقر اصفهانی (محمدباقر سعدالسلطنه، حاکم بعدی قزوین) ساخته شده بود؛ اما راه انزلی به قزوین، با تحمیل قراردادی از سوی روسیه تزاری به حکومت قاجاری، به یک شرکت راه سازی روسی به نام شرکت بیمه و حمل و نقل که مدیریت آن با شخصی به نام «آناتولی نکالایویچ بستلما» بود؛ واگذار شد.