بمب‌افکن استراتژیک دوربرد چگونه کار می کند؟
بمب‌افکن راهبردی
بمب‌افکن راهبردی یا بمب‌افکن استراتژیک، هواپیمای بمب‌افکنِ دوربردِ پهن‌پیکری است که برای حمل و رها کردن حجم زیادی از سلاح‌های هوابه‌زمین طراحی شده‌است. اصولاً هدف اصلی از استفادهٔ بمب‌افکن راهبردی و برخلاف بمب‌افکن‌های تاکتیکی، نفوذ به قلب دشمن و هدف قرار دادن تأسیسات راهبردی دشمن همچون کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی است. بمب‌افکن راهبردی، علاوه بر بمباران، بعضاً برای مأموریت‌های تاکتیکی نیز استفاده می‌شوند.
بمب‌افکن شیرجه‌ای
بمب افکن شیرجه‌ای () گونه ای از بمب افکن‌ها هستند که با شیرجه مستقیم بر روی هدف، دقت اصابت بمب را افزایش می‌دهند. اف‌جی‌ام-۱۴۸جاولین
جاولین موشکی با قابلیت شلیک کن و فراموش کن است که پیش از شلیک توسط کاربر (فرد شلیک کننده) به اصطلاح روی هدف قفل می‌کند و دارای سامانه هدف یابی خودکار است. این موشک دارای قابلیت حمله از بالا به هدف خود می‌باشد، بدین صورت که ابتدا موشک مسافتی را به سمت بالا طی می‌کند و سپس به بخش بالای هدف شیرجه می‌رود. با توجه به اینکه معمولاً زره بالای تانک از بخش‌های دیگر آن ضعیفتر است، حمله از بالا احتمال بالاتری برای از بین بردن تانک دارد. این موشک قابلیت حمله مستقیم جهت انهدام سنگر یا ساختمان و همچنین موقعیت‌هایی که امکان حمله از بالا وجود ندارد نظیر شلیک از داخل یک ساختمان را نیز دارد. این موشک همچنین قابلیت انهدام بالگردها را در حالت حمله مستقیم دارد. این موشک در حالت حمله از بالا حداکثر ۱۵۰ متر و در حالت حمله مستقیم ۵۰ متر از سطح زمین ارتفاع می‌گیرد. جاولین مجهز به سامانه رهگیری هدف با روش پردازش تصویر فرو سرخ است. سرجنگی دو مرحله‌ای این موشک مجهز به دو خرج متمرکز است که اولی زره واکنشی انفجاری تانک را از بین می‌برد و دومی زره اصلی تانک را منهدم می‌سازد. موشک جاولین به‌طور گسترده‌ای در تهاجم به عراق در سال ۲۰۰۳ به کار رفت و باعث انهدام تعداد زیادی تانک تی-۷۲ و تایپ-۶۹ عراق شد. موشک هوابه‌سطح
تفاوت موشک‌های هوابه‌سطح از بمب‌های هدایت‌شونده داشتن یک سامانهٔ نیروی محرکه در موشک‌ها و فقدان چنین سامانه‌ای در بمب‌هاست. این سامانه در اغلب موشک‌های هوابه‌سطح موتور راکت است. موتور جت هم در موشک‌های کروز هوابه‌سطح استفاده می‌شود که معمولاً برد بسیار بالاتری از موشک‌های دیگر دارند. همچنین برخی از موشک‌های ساخت شوروی سابق از موتورهای رم‌جت بهره می‌گیرند که به آنان سرعت و برد بالایی می‌دهد. ایلیوشین ایل-۲
به مرور با آشنایی خلبان‌های ارتش سرخ با توانایی‌های ایل-۲، تاکتیک‌ها نیز ارتقا پیدا کرد. چهار تا دوازده هواگرد در قالب آرایش پلکانی به جای نزدیک شدن به هدف به صورت افقی در ارتفاع پایین ۵۰ متری، هدف را عموماً در جانب چپ خود قرار می‌دادند و با یک چرخش و شیرجه ۳۰ درجه‌ای به آن حمله می‌کردند. با این حال که راکت‌های RS-82 و RS-132 می‌توانست با یک برخورد ادوات زرهی دشمن را منهدم کنند اما دقت بسیار کمی داشتند؛ به همین جهت خلبان‌های با تجربه اکثراً از توپ خودکار خود برای هدف قرار دادن دشمن استفاده می‌کردند. سلاح مؤثر دیگر ایل-۲ بمب‌های کوچک ۱٫۵ کیلوگرمی بودند که حداکثر به مقدار ۱۹۲ عدد درون چهار محفظه بیرونی (به صورت بمب خوشه ای) یا ۲۲۰ عدد درون بال‌ها قرار می‌گرفتند. نوع ضد تانک این بمب‌ها به راحتی می‌توانستند لایه بالایی زره تانک‌های سنگین آلمانی را بشکافند. از این نوع تسلیحات به صورت گسترده برای نخستین بار در نبرد کورسک استفاده شد. ارتش سرخ
در سازمان‌دهی نیروی هوایی ارتش سرخ هوانوردی دور برد به عنوان ابزاری راهبردی، مستقیماً تحت امر فرمانده نیروی هوایی قرار داشت درحالیکه هدایت جبهه‌های هوایی به فرماندهان مناطق نظامی، ارتش‌های هوایی به فرماندهان ارتش‌ها و نیروهای هوایی به فرماندهان سپاه‌ها سپرده شده بود. هوانوردی بمب‌افکن‌های دور برد به ۵ سپاه هوایی بمب‌افکن هر یک با ۲ لشکر هوایی بمب‌افکن و ۳ لشکر هوایی بمب‌افکن مجزا تقسیم می‌گشت. جبهه‌ها و ارتش‌های هوایی در مجموع ترکیبی از ۶۱ لشکر هوایی جنگنده و بمب‌افکن به گرفته بودند. از این مقدار ۳۱ لشکر به نیروهای میدانی و ۳۰ لشکر به مناطق نظامی و جبهات غیرفعال تعلق داشت. در کنار این، نیروی هوایی طیف گسترده‌ای از هنگ‌های هوایی مستقل در اختیار داشت که عموماً از نیروهای دور افتاده‌تر پشتیبانی می‌کردند. این تعداد شامل ۷ هنگ شناسایی هوایی، ۵ تیپ هوایی ترکیبی، ۲ هنگ هوایی ترکیبی، ۲ هنگ هوایی جنگنده، ۱ هنگ هوایی بمب‌افکن و ۷ هنگ هوایی تصحیح توپخانه بود. نورثروپ گرامن
سامانهٔ پدافند موشکی گاردین که از نوع سامانهٔ دفاع موشکی هواپیماهای غیرنظامی است، بر روی هواپیماهای تجاری و مسافری نصب می‌شود و قادر است با استفاده از یک خط لیزر بی‌خطر نامرئی؛ موشک دوش پرتابی را، که به سمت هواپیما شلیک می‌شود، از بین ببرد. ساخت این گونه سامانه‌ها در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته‌است و گاردین نیز به عنوان بخشی از برنامهٔ امنیت ملی آمریکا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. جنگنده-بمب‌افکن
پس از این که متحدین غربی از سال ۱۹۴۴ در اروپا برتری هوایی پیدا کردند، جنگنده بمب افکن‌ها پس از فرود در نرماندی نقش سرنوشت‌سازی به نفع متفقین بازی کردند. این جنگنده بمب افکن‌ها با تعداد زیاد به نیرویهای زمینی آلمانی حمله کرده و حرکت آن‌ها را در طول روز غیرممکن می‌ساختند. در دو سال پایانی جنگ نیروهای متفقین از آسمان فرانسه و آلمان برای بمباران قطارها، حمل و نقل‌های جاده‌ای و فرودگاه‌ها و قرارگاه‌ها و تحرکات پشت خطوط دشمن بهره می‌بردند. جنگنده بمب افکن‌هایی که در دو سال آخر جنگ از سوی متفقین به کار می‌رود عبارت بودند از سوپرمرین اسپیت‌فایر، پی-۴۷ تاندربولت و هاوکر تایفون. جنگنده بمب افکن‌ها در دههٔ ۱۹۵۰ با به‌کارگیری گسترده موتورهای جت در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار شدند. بمب‌افکن سبک کانبرای انگلیسی از جمله نخستین بمب افکن‌های سبک با موتور جت بود. نورث آمریکن بی-۴۵ و ریپابلیک اف-۸۴ تاندرستریک برای مأموریت‌های هسته‌ای تاکتیکی به کار می‌رفتند. در جنگ کره و بعداً جنگ ویتنام جنگنده بمب افکن‌ها نقش توپخانهُ پرنده را بازی می‌کردند تا در صورت نیاز به نیروهای زمینی دشمن حمله کنند. از جمله جنگنده‌های شوروی در آن زمان می‌توان به جنگنده چندمنظوره یاک-۲۵ اشاره نمود. در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ جنگنده بمب افکن‌های با سرعت دو ماخ مانند ریپابلیک اف-۱۰۵ ثاندرچیف ساخته شدند. ایم-۱۲۰ آمرام
موشک هوابه‌هوای میان‌برد پیشرفته ایم-۱۲۰ با نام اختصاری آمرام (AMRAM) موشکی با قابلیت شلیک در تمامی شرایط آب و هوایی به اهداف فراتر از میدان دید است. این موشک مافوق صوت هواپایه و رهگیر هوایی از رادار فعال برای پیگیری هدف، و فرکانس‌های رادیویی فعال برای تشخیص هدف استفاده می‌کند و بعد از شلیک به روش‌های ناوبری مستقل خود برای درگیری با هدف متکی است. وجود رادار، سیستم میکروکامپیوتری و واحد اطلاعات گرانشی باعث می‌شود تا وابستگی این موشک به سیستم کنترل آتش هواپیمای شلیک‌کننده آن به حداقل برسد. بمب چندمنظوره
در حملاتی که در ارتفاع پایین انجام می‌گیرد این خطر وجود دارد که هواگرد در اثر انفجار بمب خود آسیب ببیند. برای برطرف نمودن این مشکل بمب‌های چند منظوره اغلب مجهز به چتر یا دم بیش پسار می‌شوند تا سرعت فرود بمب کاهش پیدا کرده و هواگرد زمان کافی برای فرار از محل انفجار داشته باشد. سامانه بازدارنده فعال
سامانه بازدارنده فعال یا باختصار "ای. دی. اس" گونه‌ای جنگ‌افزار انرژی هدایت شده جزو سلاح‌های غیر کشنده و هدایت انرژی مستقیم و یک نوع سلاح ماکروویو است و با امواج میلیمتری کار می‌کند که توسط ارتش ایالات متحده آمریکا توسعه یافته‌است و به صورت غیررسمی به آن اسلحه حرارتی می‌گویند زیرا باعث افزایش گرمای سطح یک هدف مانند پوست انسان می‌شود. این سلاح باعث احساس داغی در سطح پوست و در موارد شدید تر سوختگی سطح پوست می‌شود و احساس نا خوشایندی مانند جدا شدن گوشت از استخوان را در پی دارد. این جنگ‌افزار برای حراست منطقه ممنوعه، امنیت فیزیکی و کنترل شورش طراحی شده‌است. از نوع قابل حمل آن برای عملیات‌های پلیسی و تحت نظر قرار دادن و پیشگیری از جرایم و در برخی موارد برای شکنجه‌های مرتبط با مغزشویی و کنترل ذهن بکار می‌رود. استفاده از نوع پرتابل می‌تواند بصورت کاملاً مخفیانه انجام شود بدون اینکه هدف متوجه وجود چنین دستگاهی گردد. اف‌آی‌ام-۹۲ استینگر
سه ورژن اصلی از پرتابگر استینگر موجود است: STINGER BASIC , STINGER- Passive Optical Seeker Technique(POST) , STINGER - Reprogrammable Microprocessor (RMP) . RMP را به دلیل توانایی این سلاح در بارگذاری نرم‌افزارهای جدیدتر از طریق یک ROM که در قبضهٔ این سلاح جای می‌گیرد، بدین نام خوانده‌اند. اگر در حین روشن شدن سلاح، بارگذاری نرم‌افزار ناموفق باشد، دستگاه از روی تنظیم اولیه و توسط حافظه فقط خواندنی (ROM) آنبورد راه اندازی می‌شود. آرام‌پی از ۴ پردازشگر و هر پردازشگر از یک رم (RAM) چهار کیلو بایتی بهره می‌برد؛ از آنجا که رمز بارگذاری شده از روی رم کار می‌کند، فضای زیادی به ویژه برای پردازشگرهایی که به امر شناسایی و آنالیز هدف اختصاص داده شده‌اند باقی نمی‌ماند. آرام‌پی از یک جستجوگر DUAL-DETECTOR فرو سرخ و فرابنفش استفاده می‌کند. این مسئله آرام‌پی را قادر می‌سازد که اهداف را از مسافتی ورای عملیات پیشگیرانه آن‌ها بسیار بهتر از ردآی موشک دوش‌پرتاب قبلی آمریکایی‌ها (که تنها از جستجو گر فروسرخ استفاده می‌کرد)، شناسایی و رهگیری کند. تاماهاک بی‌جی‌ام-۱۰۹
تمام پرتابگرهای زیر دریایی‌ها (که یوجی‌ام-۱۳۹) نامیده می‌شوند، بعد از اینکه براثر فشار هوا پرتاب شدند (به صورت عمودی از طریق وی‌ال‌اس)، یا اینکه با ضربه آب (به شکل افقی از طریق تیوب اژدر) پرتاب شدند، موشک از آب خارج شده و بوستر سوخت جامد برای چند ثانیه برای پرواز هوایی روشن می‌شود، تا اینکه موشک روی حالت کروز برود. بعد از رسیدن به حالت پرواز بالهای موشک برای بالا رفتن باز می‌شوند، موشک در حالت پرواز هوایی قرار می‌گیرد، و موتور توربوفن برای پرواز موشک کروز شروع به کار می‌کند. بوئینگ اف/ای-۱۸ سوپر هورنت
سوپرهورنت در سال ۲۰۰۶ به‌طور کامل جایگزین جنگنده‌های اف-۱۴ به عنوان رهگیر دوربرد ناوگان‌های دریایی آمریکا شد. اف-۱۴ در مقایسه با اف-۱۸ قابلیت‌های بهتری در رهگیری هواپیماها و موشک‌های کروز دشمن از مسافت‌های بسیار دور داشت اما استفاده و تعمیر آن‌ها پرهزینه‌تر و دشوارتر بود. همچنین پایان جنگ سرد و بهبود روابط با روسیه و چین باعث شده که حمله بمب‌افکن‌های استراتژیک یا موشک‌های کروز و بالستیک به ناوهای هواپیمابر آمریکایی بسیار دور از ذهن باشد و این وضعیت جایگزینی رهگیرهای بسیار توانای اف-۱۴ را با اف-۱۸های ارزان‌تر و چندکاره‌تر توجیه کرد. لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور
اف-۲۲ دارای سه محفظه سلاح داخلی است: یک محفظه اصلی بزرگ در زیر بدنه، و دو محفظه کوچک‌تر در دو طرف بدنه و در اطراف محل تنفس موتور. محفظه اصلی از وسط دو قسمت شده و می‌تواند شش پرتاب‌گر مدل ال‌ای‌یو-۱۴۲-ای را برای پرتاب موشک‌هایی با برد خارج از افق دید حمل کند. هر کدام از محفظه‌های کوچک‌تر، می‌توانند یک ال‌ای‌یو-۱۴۱/ای را برای پرتاب موشک‌های کوتاه‌برد حمل کنند. چهار تا از پرتاب‌گرهای محفظه اصلی می‌توانند با دو قفسه بمب جایگزین شوند. هر قفسه، می‌تواند یک بمب ۱٬۰۰۰ پوندی (۴۵۰ کیلوگرم) یا چهار بمب ۲۵۰ پوندی (۱۱۰ کیلوگرم) را حمل کند. حمل داخلی تسلیحات، به پنهان‌کاری هواگرد کمک کرده و باعث کاهش اثر کشش هوا می‌شود. در هنگام پرتاب موشک، دو بازوی هیدرولیک به موشک برای خروج از محفظه فشار آورده و در محفظه در زیر یک ثانیه باز می‌شود. دلیل طراحی این سازوکار، کاهش آسیب‌پذیری هواگرد در برابر تشخیص داده‌شدن و همچنین پرتاب موشک در زمان پرواز با سرعت‌های بالاست. خیبرشکن
موشک "خیبرشکن" از سوخت جامد استفاده می‌کند و وزن کمتری نسبت به موشک‌های مشابه دارد. شعاع عملیاتی قطعی آن بیش از ۱۴۰۰ کیلومتر (۹۰۰ مایل) بوده، در حالی که قدرت مانور این موشک در مقایسه با موشکهایی از همین رده بسیار بالاست. از این موشک به عنوان موشک بالستیک دوربرد و نقطه زن نیز یاد شده است. دی‌اف-۴۱
این موشک دارای برد اعلام شده غیر رسمی ۱۲،۰۰۰ کیلومتر بوده و این باور وجود دارد که همچنین دارای سیستم رانش هدف گیری چندگانه مستقل است و می‌تواند هر هدفی را پوشش دهد. این پروژه در سال‌های دهه ۱۹۸۰ آغاز شد و اکنون به‌طور کامل با پروژه JL-2 به هم پیوسته‌اند. هدایت موشک
در این روش یک رادار در سکوی پرتاب موشک یا جای دیگری هدف را مورد تابش امواج خود قرار داده به اصطلاح روی آن قفل می‌کند. موشک هم به یک دریافت‌کننده امواج رادار مجهز شده تا وقتی بازتاب امواج رادار به آن رسید به سوی منبع انعکاس برود. از آن‌جا که در این سیستم نیازی به قرار دادن رادار در موشک نیست وزن و هزینه ساخت موشک به‌طور قابل توجهی کاهش پیدا کند؛ و این باعث شده که این روش در موشک‌های هوابه‌هوا و موشک‌های سطح‌به‌هوا بسیار رایج باشد. نقطه ضعف این سیستم این است که هواپیمایی که چنین موشکی را شلیک می‌کند بایستی به دنبال هدف رفته و رادار خود را بر روی آن نگه دارد و این ممکن است آن را در خطر اصابت موشک‌های گرمایاب آن هواپیما قرار دهد. نورث امریکن ایکس‌بی-۷۰ والکیری
نورث امریکن ایکس‌بی-۷۰ والکیری بمب افکن استراتژیک ۶ موتوره با طراحی و ساخت شرکت هوانوردی نورت امریکن بود که در اواخر دهه ۱۹۵۰ برای برآورده کردن نیازهای نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا به عنوان یک بمب افکن استراتژیک طراحی شد. موشک بالستیک
موشک بالستیک دوربرد (IRBM) : با میزان برد ۳٫۵۰۰ تا ۵٫۵۰۰ کیلومتر مک‌دانل اف-۱۰۱ وودو
پایان جنگ در کره و ساخت بمب افکن جت بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس نیاز برای اسکورت جنگنده را منتفی نمود و فرماندهی هوایی راهبردی از برنامه کنار کشید. با وجود کنار کشیدن فرماندهی هوایی راهبردی انی هواپیما توجه فرماندهی هوایی تاکتیکی را به خود جلب نمود و اف-۱۰۱ دوباره به عنوان یک شکاری-بمب افکن با توانایی حمل یک فروند بمب هسته‌ای برای به کارگیری علیه هدف‌های تاکتیکی مانند فرودگاه‌ها دوباره پیکربندی گردید. سیستم موشک‌انداز عمودی
در هنگام شلیک، موشک‌ها ابتدا مستقیماً به صورت عمودی به طرف بالا حرکت می‌کنند تا به اندازه کافی از شناور و سطح بالایی سلول شلیک‌کننده فاصله بگیرند، سپس به طرف مسیر تعیین شده تغییر مسیر می‌دهند. موشک بالستیک
به دلیل محدودیت موشکهای بالستیک در توانایی حمل بارهای سنگین عمدتاً از موشک‌های بالستیک میان‌برد، دوربرد و قاره‌پیما برای حمل کلاهک‌های هسته‌ای استفاده می‌شود، زیرا در غیر این صورت پرتاب کردن حجم کمی از مواد منفجره معمولی توسط موشک‌های بالستیک صرفهٔ اقتصادی ندارد. سامانه تیربار موشکی (سپاه)
سامانه تیربار موشکی یا «تیربار موشکی سپاه» یک سامانه اتوماتیک سوار بر ریل موشکی ا‌ست که قادر است موشک‌های بالستیک میانبرد را بطور پشت سرهم از پایگاه‌های موشکی زیرزمینی ایران به اهدافِ مدنظر شلیک نماید. هر سامانه تیربار موشکی قابلیت حمل و شلیک پی در پی پنج فروند موشک عماد با برد 1700 کیلومتر و مجهز به سرجنگی‌های هدایت‌پذیر را دارد. این سامانه ساخت نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و در آبان ۱۳۹۹ از آن رونمایی شد. ریم-۱۶۱ استاندارد ۳
برد این موشک ۷۰۰ کیلومتر، سرعتش ۱۰ ماخ و سقف پرواز آن ۵۰۰ کیلومتر است. مدل پیشرفته تر این موشک که قرار است تا سال ۲۰۳۰ رونمایی شود , قابلیت پرواز تا ۲۵۰۰ کیلومتر , هدفگیری موشک تا فاصلهٔ ۱۵۰۰ کیلومتر و سرعت تا ۱۵ ماخ ؛ برخوردار است. آزمایش نهایی این موشک , از سال ۲۰۱۴ شروع و تا ۲۰۲۵ , طول می کشد. sm3 blook 2IIa زمین پایه است و در درون تونل های شکار قرار می گیرد. تاماهاک بی‌جی‌ام-۱۰۹
هر موشک تاماهاک از محفظه‌های تحت فشار که موشک را در حمل و نقل محافظت می‌کند و به عنوان لوله پرتاب عمل می‌کند پرتاب می‌شود. این محفظه‌ها در جعبه پرتابگر جنگی (ای‌بی‌ال) قرار گرفته‌اند. مانند ناو جنگی میزوری، سامانه‌های پرتابگر عمودی (وی‌ال‌اس) در سایر کشتی‌ها، سامانه‌های پرتابگر کپسولی (سی‌ال‌اس) در زیر دریایی‌های رده لس آنجلس که بعداً ساخته شدند، یا در تیوب‌های اژدر های زیردریایی‌ها. تا کنون تمام کشتی‌هایی که از ای‌بی‌ال استفاده می‌کنند از رده خارج شده‌اند. عملیات اچ۳
در حالت معمول، هواپیماهای ایرانی برای بمباران این پایگاه‌ها می‌بایست از مرزهای خاوری عراق وارد شده و پس از گذشتن از آسمان بغداد و بسیاری از شهرهای دیگر، که تأسیسات پدافند هوایی مؤثری داشتند به اچ-۳ می‌رسیدند و پس از انجام عملیات دوباره از همین مسیر بازمی‌گشتند. در تمام طول مسیر، جدا از موشک‌های زمین به هوا و توپ‌های ضدهوایی، هواپیماهای رهگیر عراقی نیز وجود داشتند، که با توجه به برتری عددی آن‌ها، بدون شک ادامهٔ عملیات را برای هواپیماهای ایرانی غیرممکن می‌ساختند؛ لذا قرار بر این شد که مسیری طولانی‌تر ولی با ریسک کمتر که از نوار مرزی شمال و غرب عراق می‌گذشت، برای حمله انتخاب شود. در طرح‌های اولیه، این مسئله هم مطرح شد که نیاز به هماهنگی با دولت سوریه وجود دارد تا بمب‌افکن‌ها پس از یک‌بار سوخت‌گیری هوایی در نزدیکی مرز ایران و عراق، خود را به هدف رسانده، بمباران کرده و سپس در فرودگاه دمشق فرود بیایند و بعداً به کشور بازگردند، اما این موضوع در رایزنی‌های سیاسی، با مخالفت روبرو می‌شود. حال اگر هواپیماهای ایرانی نتوانند بعد از عملیات در سوریه بنشینند مسلماً برای بازگشت به ایران، نیاز به سوخت‌رسانی خواهند داشت. سرهنگ ایزدستا تدبیری می‌اندیشد و برنامه پروازی ویژه‌ای برای اعزام دو فروند سوخت‌رسان سنگین بوئینگ ۷۴۷–۱۳۱اِف به سوریه می‌نویسد. بنا به ابتکار سرهنگ ایزدستا قرار می‌شود دو روز پیش از عملیات یک تانکر ۷۴۷ در قالب یک پرواز عادی به دمشق فرستاده شود. این هواپیما در دمشق به‌طور «صوری» دچار عیب می‌شد و به بهانه تعمیر آن، هواپیمای دوم را روز بعد، اعزام می‌کردند. اینک، دو هواپیمای تانکر ۷۴۷ آماده در دمشق بودند که می‌توانستند مرحله دوم و سوم سوخت‌رسانی را بر فراز خاک سوریه و در امتداد مرز شرقی این کشور انجام دهند. سوخو-۳۰
جنگنده بمب‌افکن سوخو-۳۰ در حقیقت نمونه پیشرفته‌تر جنگنده سوخو-۲۷ است. سوخو-۳۰ علاوه بر ایفای نقش برتری هوایی، توانایی درگیری با اهداف زمینی و همچنین حمل فهرست گسترده‌ای از تسلیحات گوناگون را داراست. این هواپیما، دارای سامانهٔ «خلبان خودکار» در تمام مراحل پرواز، از جمله پرواز کم ارتفاع یا پرواز کروز است. برد عملیاتی این جنگنده ۱۵۰۰ کیلومتر است که با مخزن اضافی سوخت، به ۳۰۰۰ کیلومتر هم می‌رسد که با به‌کارگیری روش سوخت‌گیری هوایی می‌توان برد آن را تا ۵۲۰۰ کیلومتر (۳۲۰۰ مایل) نیز افزایش داد. آوانگارد (موشک)
آوانگارد (موشک هدایت‌پذیر بَرین‌صوتی)، یک موشک بالستیک قاره‌پیمای بَرین‌صوتی ساخت روسیه است که می‌تواند به عنوان موشک چندمنظوره به کار برود. این موشک که توانایی حمل کلاهک هسته‌ای را داراست، در ماه مارس سال ۲۰۱۸ در حضور ولادیمیر پوتین به عنوان یکی از شش جنگ‌افزار راهبردی روسیه معرفی شد. آوانگارد می‌تواند به عنوان یک سامانه هدایت‌پذیر در سرعت برین‌صوتی برای ایجاد خاصیت مانورپذیری در موشک‌های بالستیک سنگین همانند UR-100UTTKh , R-36M2 و RS-28 Sarmat هم به کار برود. فناوری آوانگارد، مشابه با فناوری به کار رفته در موشک برین‌صوتی کینژال است و هردو در طبقه‌بندی سرعت برین‌صوتی جای می‌گیرند. البته در فاز شیرجه سرعت آن به طبقه‌بندی بیش‌بَرین‌صوتی و سرعت گرانشی هم می‌رسد. این موشک یکی از استراتژی ترین موشک های دنیاست حمله هوایی
نوعی راهبرد نظامی است که درجنگهای تمام عیار با هدف شکست دادن کشور دشمن به وسیله از بین بردن توانایی اقتصادی و اراده مردم آن برای جنگ اتخاذ می‌شود. در این نوع بمباران با استفاده از بمب افکن‌های استراتژیک، موشک‌های دوربرد یا میان‌برد یا جنگنده بمب افکن‌های مجهز به سلاح اتمی به اهدافی که برای ظرفیت جنگی دشمن حیاتی هستند حمله می‌شود. خیبرشکن
کلاهک‌های جداشونده مانورپذیر () موشک "خیبرشکن"، هنگام ورود به جو زمین با کمک بالک‌ها مسیر حرکت را کنترل کرده که باعث کاهش انرژی جنبشی و البته کاهش سرعت در طول مانور می‌شود. به همین دلیل در لحظه اصابت کلاهک به هدف، هیچ نشانه‌ای از سوختن بالک‌ها و یا ذوب شدن کلاهک مشاهده نمی‌شود ("سیستم‌های پدافند دفاعی با ردگیری این حرارت، موشک را منهدم می‌کنند") که این قابلیت امکان انجام مانورهای سنگین برای خنثی سازی پدافند هوایی دشمن را فراهم می‌کند. سرعت کلاهک در لحظه برخورد ۲ تا ۳ ماخ برآورد شده است. توپولف تو-۱۶۰
این هواپیما از سیستم کنترل با فرامین الکتریکی (FBW)استفاده می‌کند. در این هواپیما از کامپیوتر استفاده بسیاری شده و این بمب افکن از یک سیستم هدفگیری یکپارچه و سیستم ضد جنگ الکترونیکی و کنترل خودکار سود می‌جوید. در دماغه این هواپیما، سیستم رادارای آبزور K قرار گرفته‌است که از آن هم برای اسکن آسمان و همین‌طور برای بررسی و مطالعه اهداف زمینی استفاده می‌شود. همچنین در دماغه رادار سپوکا نیز برای بررسی سطح زمین هنگام پرواز سینه مال یا بسیار نزدیک به زمین و در ارتفاعات پایین نیز تدارک دیده شده‌است. برای هدایت موشک‌ها، از سیستم پیشرفته راداری ناوبری/حمله اختاپوس که هم برای هدایت هواپیما و هم به منظور هدایت سلاح‌ها به کار برده می‌شود، استفاده می‌شود. این سیستم اطلاعات و مختصات محوری لازم را برای موشک‌های کروز شلیک شده به خوبی فراهم می‌آورد. همچنین این سیستم نقشه‌ای دیجیتالی را از سطح زمین قبل از پرتاب موشک به آن تحویل می‌دهد که عمل هدایت را دقیق تر می‌کند. توپولف تو-۱۶۰
ارابه فرود این هواپیما شامل یک ارابه دو چرخی در دماغه یا جلوی هواپیما و دو ارابه شش چرخی در دو جفت، در میان موتورها و یک چتر ترمز می‌باشد. این بمب افکن مجهز به سیستم سوختگیری هوایی است که برای انجام عملیات سوخت‌گیری هوا به هوا با دقت بیشتر، لوله سوخت‌گیری در جلوی شیشه خلبانان قرار گرفته که عمل سوخت‌گیری را به مراتب ساده‌تر می‌سازد که در شرایط عادی لوله سوخت‌گیری در نوک بدنه در جلوی کابین خلبان جمع می‌شود. ظرفیت سوخت‌گیری این هواپیما ۱۶۰ تن می‌باشد. توپولف-۱۶۰ برای برخاستن به یک باند ۳۰۵۰ متری نیاز دارد. موشک بادکنکی
برای راه اندازی بادکنک موشکی باید یک انتهای حلقوی آن باز شود تا باد به شدت خارج شود. انرژی کشسانی بالون هوا را از طریق سوراخ با نیروی کافی خنثی می‌کند و فشار حاصل باعث ایجاد نیروی رانشی می‌شود که بالون را به سمت جلو حرکت می‌دهد. به‌طور معمول، بالون به نحوی غیرقابل کنترل (و یا در مرکز جرم) حرکت می‌کند، و همچنین آشفتگی‌هایی که در هوای آزاد رخ می‌دهد، به دلیل انفجار هوا، باعث انفجار سریع هوا و پراکنده شدن هوا در جهت‌های مختلف به صورت تصادفی می‌شود. نورثروپ گرومن بی-۲ اسپیریت
بنابر ادعای سازندگان، مهم‌ترین ویژگی این بمب افکن، مخفی بودن آن از دید رادار است که توانایی بی نظیری در انهدام ارزشمندترین پایگاه‌های دشمن حتی در قلب پدافندهای هوایی بسیار سنگین به این هواپیمای بمب افکن می‌دهد. این ویژگی‌ها، تماماً موجب شده‌اند که بی ۲ به عنوان تنها بمب افکن رادار گریز قرن بیست و یکم شناخته شود. ویژگی‌های پنهان‌کاری، آیرودینامیکی و توانایی حمل مقدار زیادی تسلیحات، این بمب افکن را از سایر بمب افکن‌های موجود در خدمت متمایز و جدا می‌سازد. بدین وسیله، این هواپیما قادر است به دور از ترس از شناسایی به وسیله رادار دشمن، در ارتفاعات بالا به عملیات و تجسس پرداخته و آزادی عمل فوق‌العاده‌ای نیز داشته باشد. هرچند به گفتهٔ کارشناسان این توانایی‌های ادعایی هنوز در میدان جنگ واقعی مورد آزمایش قرار نگرفته. سامانه دفاع نزدیک دریایی فالانکس
تیربار گاتلینگ این سیستم همان تیربار معروف ام۶۱ والکان است که در اغلب جنگنده‌های آمریکایی استفاده می‌شود. این سیستم قادر به شلیک گلوله‌های تنگستن (کرومی) یا اورانیوم ضعیف‌شده جهت نفوذپذیری بیشتر و گلوله‌های ساب‌کالیبر با هسته ثاقب نیز می‌باشد. برد مؤثر این توپ مسلسل ۳۶۰۰ متر و نرخ آتش تئوریک آن ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ تیر در دقیقه است که در یک قطار فشنگ ۶۰ یا ۱۰۰ تیری شلیک می‌شوند. در داخل برجک سیستم که در مجموع ۶۲۰۰ کیلوگرم وزن دارد، گنجایش ۱۵۵۰ فشنگ را دارد. اس-۴۰۰
اس-۴۰۰ با داشتن قابلیت ۳ موشک مختلف، بسیار دوربرد ۴۰ان۶ (40N6)، دوربرد ۴۸ان۶ (48N6)، و موشک‌های با برد متوسط ۹ام۹۶ (9M96) قادر به پوشش کل عمل‌کرد مورد نیاز است. هر یک از این موشک‌ها دارای قابلیت‌های متفاوت است.اما تا کنون در هیچ جنگ و درگیری با موشک‌های بالستیک و هواپیماهای رادارگریز قابلیت‌های این سامانه به طور کامل و طبق گفته های روس‌ها به ورطه آزمایش قرار داده نشده است و بیشتر این قابلیت‌ها از طرف منابع روسی عنوان و تایید شده است. سیستم موشک‌انداز عمودی
هر چه اندازه موشک بزرگتر شود، مزیت استفتده از سیستم پرتابگر اولیه (شلیک سرد) هم افزایش می‌یابد. از اندازه معینی به بالاتر ،موتور پیشرانه موشک نمی‌تواند بدون خطر احتمال صدمه زدن به بدنه کشتی روشن شود. اکثر موشکهای بالستیک قاره‌پیما و موشکهای بالستیک زیر دریایی مدرن از روش شلیک سرد استفاده می‌کنند. سایه توفان
سایه توفان یک موشک کروز هوا پایه بریتانیایی، فرانسوی و ایتالیایی است که توسط شرکت ام‌بی‌دی‌ای ساخته شده‌است. سایه توفان نام بریتانیایی این سلاح است، اما در فرانسه این موشک تحت عنوان به خدمت گرفته شده که به معنی موشک کروز دورایستای برد بلند چند منظوره است. این موشک براساس مدل قبلی موشک ضد باند آپاچی ام‌بی‌دی‌ای طراحی شده‌است و تفاوت آن‌ها در این است که موشک سایه توفان به‌جای بهره‌گیری از سرجنگی خوشه‌ای از کلاهکی واحد استفاده می‌کند. سامانه کنترل آتش
با شروع جنگ ویتنام، پیش بین گر بمب افکن رایانه‌ای جدیدی تحت عنوان سامانه بمب افکن ارتفاع کم (LABS) روی سامانه‌های هواپیما افزوده شد تا تسلیحات هسته‌ای را حمل کند. این بمب رایانه‌ای جدید انقلابی محسوب می‌شد که در آن فرمان شلیک بمب توسط رایانه و نه خلبان ارسال می‌شد؛ خلبان با استفاده از رادار یا سایر سامانه‌های هدف‌گیری هدف را مشخص می‌کرد و سپس با انداختن بمب موافقت می‌کرد و سپس رایانه این کار را با «نقطهٔ فرود» محاسبه شده پس از چند ثانیه انجام می‌داد. این کار با سامانه‌های قبلی فرق داشت و هرچند سامانه‌های قبلی نیز رایانه‌ای بودند اما هنوز «نقطهٔ فرود» را محاسبه می‌کردند تا مشخص شود که اگر بمب در آن لحظه‌ای انداخته شود کجا فرود خواهد آمد. مزیت اساسی این روش در آن است که می‌توان تسلیحات را حتی در حین مانور هواپیما با دقت پرتاب کرد. برای اکثر نشانه گرهای بمب تا این زمان لازم بود هواپیما ارتفاع (معمولاً سطح) ثابتی داشته باشد هرچند نشانه گیرهای شیرجه ای (dive) نیز چیز معمولی بودند. سیستم موشک‌انداز عمودی
سیستم موشک‌انداز عمودی سیستم پیشرفته ای برای نگهداری و شلیک موشک بر روی پلاتفرمهای متحرک دریایی مانند شناورهای سطحی و زیردریایی‌ها است. هر سیستم پرتابگر عمومی از تعدادی سلول تشکیل شده‌است که هرکدام از آن‌ها می‌تواند یک یا تعداد بیشتری موشک را در حالت آماده به شلیک نگهداری کند. معمولاً هر سلول می‌تواند انواع مختلفی از موشک‌ها نگهداری کند که باعث می‌شود کشتی این انعطاف‌پذیری را داشته باشد که برای هر نوع مأموریتی مناسب‌ترین مجموعه از موشک‌ها را انتخاب و بارگذاری نماید. به علاوه این ویژگی باعث می‌شود که انواع موشک‌های توسعه یافته جدید بدون هیچ هزینه اضافی به توان موشکی شناور افزوده گردند. عملیات‌های هوایی در جریان عملیات بارباروسا
بمب‌افکن‌های شوروی در آرایش خطی با سه تا دوازده یا گاهی تعداد بسیار بیشتری هواگرد عملیات می‌نمودند. این آرایش توان آتش دفاعی آن‌ها علیه جنگنده‌های دشمن را کاهش می‌داد اما تمهیدی ضروری به جهت نیاز به حفظ اتصال بصری با فرمانده یگان بود؛ چرا که ارتباط رادیویی هوابه‌هوا در هواگردهای شوروی نایاب بود. تنها هواگرد فرمانده یگان به رادیو مجهز می‌شد که آن هم بسیار غیر قابل بود. بدین ترتیب همکاری در آسمان دشوار می‌گردید و در چندین مورد جنگنده‌های آلمانی با رساندن خود به پشت این خط، بمب‌افکن‌ها یکی پس از دیگری ساقط می‌نمودند؛ به وجهی که آخرین قربانی به اندازه نخستین آن ها غافل‌گیر می‌شد. بر مبنای دکترین تاکتیکی "بلیتس‌کریگ" و جهت ایجاد برتری هوایی و مهیا ساختن شرایط لازم برای تهاجم زمینی، عملیات بارباروسا با یورش همه‌جانبه هواگردهای لوفت‌وافه به فرودگاه‌های دشمن آغاز شد. پس از انجام عملیات شناسایی توسط ۱۵۰ هواگرد و با جلوداری هواگردهای مسیریاب، موج نخست حملات هوایی دقایقی پس از ساعت ۳ بامداد با ۸۷۰ بمب‌افکن متوسط، هواگرد تهاجمی، جنگنده سنگین و جنگنده-بمب‌افکن صورت گرفت. اغلب هواگردهای شوروی در اثر کمبود فضای مسقف، در محیط باز و بدون استتار در ردیف‌های فشرده در کنار هم چیده شده بودند تا زیر آسمان صاف به سادگی مورد هدف قرار گیرند. هواگردهای نیروی هوایی رومانی نیز در این حملات مشارکت داشتند. در مجموع، حمله ۵۰۰ بمب‌افکن، ۲۷۰ بمب‌افکن شیرجه‌ای و ۴۸۰ جنگنده به ۶۶ فرودگاه خط مقدم ارتش سرخ، در روز نخست بیش از ۱۲۰۰ هواگرد شوروی را اغلب بر روی زمین نابود کرد. صرفا در منطقه نظامی اودسا با دستور فرمانده نیروهای هوایی آن برای آمادگی جنگی و پخش کردن هواگردها در چندین فرودگاه، تنها شش هواگرد بر روی زمین منهدم شد. مهمات منفجر نشده حاصل از این بمباران‌ها مواضع مورد هدف را به میدان مین بدل کرده بودند. بمب‌افکن‌های لوفت‌وافه با نفوذ در عمق خاک شوروی پایگاه نیروی دریایی این کشور در سواستوپول را نیز بمباران نمودند. نیروی هوایی شوروی به تازگی مجموعه‌ای از رزمایش‌های شبانه برگزار کرده بود و خلبانان آن هنگام آغاز تهاجم در خواب بودند و هواگردهایشان سوخت کافی نداشتند. از طرفی تهاجم در روز تعطیل یکشنبه اتفاق می‌افتاد و بسیاری از خلبانان نیز مرخص شده بودند. همین مسائل باعث اندک بودن تفلات وارد به خدمه این هواگردها شد. واکنش شوروی به این حملات در اثر قطع شدن خطوط ارتباطی در اثر بمباران‌ها، پراکنده و ناهماهنگ بود. در یک مورد عجیب با عدم آگاهی از شروع جنگ، نفرات ارتش سرخ با خروج از سربازخانه‌های برای هواگردهای آلمانی دست تکان دادند تا آلمانی‌ها پس از پایان مأموریت نگران ارتکاب اشتباهی بزرگ باشند. کانویر ایکس-۶
کانویر ایکس-۶ یک پروژه تحقیقاتی پیشنهاد شده برای ساخت هواپیمای جت هسته‌ای بود. از آن‌جایی که برد یک بمب‌افکن هسته‌ای به خاطر کمبود سوخت محدود نیست، اعتقاد بر این بود که یک بمب‌افکن استراتژیک هسته‌ای می‌تواند هفته‌ها در آسمان بماند. قرار بود در این پروژه از بمب‌افکن بی-۳۶ کانویر به عنوان پیش زمینه برای ساخت هواپیمای جدید استفاده شود، اما پروژه قبل از به اتمام رسیدن ساخت موتورهای اتمی ایکس-۶ به دلیل برخی خطرات و احتمال وقوع یک فاجعه رادیواکتیو در صورت سقوط یکی از این هواپیماها، لغو شد. خیبرشکن
"خیبرشکن" یکی از موشک‌های دوربرد نسل سوم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از «سوخت جامد» استفاده می‌کند و در فاز فرود از قابلیت مانور برای عبور از سپر موشکی را داراست. یکی دیگر از ویژگی‌های مهم موشک "خیبرشکن" طراحی بهینه آن است که وزن آن را تا یک سوم کمتر از نمونه‌های مشابه و زمان آماده‌سازی و شلیک آن را به یک ششم کاهش داده است. با توجه به طراحی کلاهک جنگی و با کمک بالک‌های خاص، امکان مانور این موشک در فاز نهایی برای مقابله با سامانه‌های پدافند ضد موشکی تقویت شده است. این موشک دقت بالایی دارد و قابلیت مورد هدف قرار دادن نقطه‌ای را داراست. کلاهک جنگی آن می‌تواند دمای بسیار بالا را تحمل کند. اس-۲۰۰ آنگارا/وگا/دوبنا
موشک این سامانه دارای یک پیش‌ران اصلی و چهار بوستر (پیش‌ران کمکی) سوخت جامد است. این پیش‌رانه‌های کمکی که حدود ۴٫۹ متر طول و ۴۸ سانتی‌متر عرض دارند، بین ۳ تا ۵٫۱ ثانیه کار کرده و سپس جدا می‌شوند. پیشران اصلی موشک نیز با توجه به برنامه‌ریزی مورد نظر متناسب با شرایط پروازی هدف بین ۵۱ تا ۱۵۰ ثانیه کار می‌کند و موشک را به برد مفیدی بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر می‌رساند. موشک‌های این سامانه بین ۱۰٫۶ تا ۱۰٫۸ متر طول، ۰٫۸۶ متر قطر و ۷۱۰۰ تا ۸۰۰۰ کیلوگرم جرم دارند. برای کمینه برد قابل درگیری با هدف در منابع اعداد مختلفی شامل ۷، ۱۷ و ۶۰ کیلومتر و برای کمینه ارتفاع هدف قابل درگیری نیز ارتفاع ۳۰۰ متر ذکر شده‌است. سرجنگی ۲۱۵ یا ۲۱۷ کیلوگرمی آن نیز از نوع انفجاری ـ ترکشی بوده و دارای ۱۶۰۰۰ ترکش ۲ گرمی یا ۲۱۰۰۰ ترکش ۳٫۵ است و شعاع مرگبار این کلاهک جنگی سنگین‌وزن که با فیوز مجاورتی یا دستوری منفجر می‌شود بیش از ۲۰ متر تخمین زده شده‌است. بنابراین اگر هواپیمای هدف در مراحل نهایی مانور بدهد باید راهی برای دور شدن از موشک به میزان بیش از ۲۰ متر پیدا کند در حالی که قدرت مانور و سطح فناوری هدایت در نمونه‌های نهایی اس-۲۰۰ نیز بهبود پیدا کرده‌است؛ نحوه هدایت این موشک در فاز ابتدایی دستوری رادیویی، در فاز میانی اینرسی و در فاز نهایی و رسیدن به هدف از نوع راداری نیمه‌فعال است. در برخی نمونه‌ها نیز از سامانه‌های آشیانه‌یابی راداری و اختلالات الکترونیکی صحبت به میان آمده‌است. موشک‌های این سامانه در صورت شلیک به بردهای کمتر از ۸۰ کیلومتر مستقیماً به سمت هدف حرکت کرده و در صورت شلیک به بردهای بیش از آن ابتدا با زاویه بیش از ۴۵ درجه اقدام به اوجگیری به ارتفاع بالا (متناسب با درگیری با هدف مورد نظر) می‌کند تا از پرواز در ارتفاعات پائین و نیروی مقاوم بیشتر هوا در این ارتفاعات پرهیز کنند. بهسازی S-200 در ایران به‌طور کلی شامل اصلاحات در بخش‌های پردازش، فرستنده، گیرنده، جنگ الکترونیک و تحرک‌پذیری سامانه بوده‌است. یکی از فعالیت‌های به انجام رسیده برای بهسازی سامانه S-200، تعویض تمامی اجزای آنالوگ آن با تجهیزات دیجیتال است. اما دربارهٔ بهسازی S-200 باید گفت رادار پی-۱۴ توسط کشور سازنده که در اینترنت منتشر شده نشان دهنده استفاده از قطعات دارای فناوری حالت جامد (Solid State) است که باعث بهبود ویژگی‌های فنی و عملیاتی رادار شده‌است از جمله توانایی مقابله بهتر با جمینگ‌های فعال، اخلال‌های پالسی غیرهمزمان و بازتاب‌های نامطلوب پس زمینه مانند نقاط شهری و ارتفاعات و عوارض طبیعی، توانایی بسیار بهتر در پردازش داده‌ها، تبادل اطلاعات به‌طور خودکار با سایر سامانه‌های دفاع هوایی، ترکیب و تشخیص داده‌های دریافتی از چندین رادار و سایر منابع اطلاعاتی. برای این منظور تجهیزات ضد فریب و اخلال دیجیتال، برای مقابله با اخلال‌های غیرفعال و غیرهمزمان، تجهیزات خودکار کسب اطلاعات راداری و مجموعه جمع‌آوری داده‌ها مورد بهسازی قرار گرفته‌اند. تجهیزات ضداخلال و فریب مبتنی بر سلول‌های عملیاتی تفکیک‌پذیر در یک واحد قابل تعویض با یکدیگر ترکیب می‌شوند. بدین ترتیب محافظت الکترونیکی همزمان از رادار در مقابل اخلالهای غیرفعال و غیرهمزمان را در مناطق مربوطه بدون از دست دادن کیفیت و کارائی رادار در کل منطقه تحت پوشش ضمانت می‌کند. همچنین تجهیزات کسب و جمع‌آوری داده در کامیون تجهیزات رادار نصب شده و محدودیت فاصله پست‌های فرماندهی و کنترل تا رادار برداشته شده‌است. همچنین اطلاعات بیش از ۱۲۰ هدف توسط این رادار به‌طور همزمان قابل پردازش است. سامانه اخلالگر پلنا که تخصص آن عملکرد علیه رادارهای هوابرد و هواپیماهای جمع‌آوری الکترونیک است با ایجاد اخلال مؤثر در سامانه‌های دشمن، تا محدود ۲۵۰ کیلومتری رادارهای خودی را محافظت کرده و تا فاصله ۸۰ کیلومتری امکان هدفیابی برای رادارهای هوایی دشمن را از بین می‌برد، به این معنی که دشمن باید حداقل ۸۰ کیلومتر به سمت مواضعی که تحت پوشش پلنا هستند نزدیک شود که در این صورت به شدت در معرض آسیب از سوی پدافند خودی قرار می‌گیرد. احتمال عملکرد موفق نمونه‌های اولیه این سامانه در حالت کمینه ۸۰ درصد بوده‌است. مشخصات سیستم پدافند موشکی S- 200 نوع: سام / سطح به هوا کشور سازنده: شوروی سال ورود به خدمت: ۱۹۶۷ تا به حال شرکت سازنده: Almaz/Antei Concern of Air Defenc / Petr Grushin design bureau نمونه‌ها: S-200, S-200V (S-200VE), S-200D (S-200DE), S-200A وزن: ۷٫۱ تن طول: ۱۰٫۸ متر کلاهک: متلاشی شونده با قدرت انفجاری بالا به وزن ۲۱۷ کیلوگرم برد عملیاتی: ۳۰۰ کیلومتر سقف پروازی: ۴۰ کیلومتر سرعت: ۲۵۰۰ متر بر ثانیه معادل ۷٫۵ ماخ! در ایران: ایلیوشین دی‌بی-۳
هواگرد به گونه ای طراحی شده بود که بتواند ده بمب ۱۰۰ کیلوگرمی FAB-100 را با خود حمل کند البته این میزان به کمک جایگاه‌های خارجی می‌توانست برای عملیات در بردهای کوتاه به ۲۵۰۰ کیلوگرم نیز برسد. تسلیحات دفاعی شامل سه مسلسل ShKAS با کالیبر ۷٫۶۲ میلی‌متر می‌شد که یکی از آن‌ها در زیر دماغه قرار گرفته بود و توسط ناوبر و رها کننده بمب‌ها کنترل می‌شد و دو قبضه دیگر آن یکی در میانه سقف هواپیما و دیگری در جانب آن بود که هر دو در اختیار تیربارچی قرار داشت. این شرایط تیربارچی را مجبور می‌کرد در میانه نبرد از یک موقعیت به دیگری بجهد. با این حال که این مسلسل‌ها سبک به حساب می‌آمدند اما برای یک بمب افکن در آن دوره مناسب بودند و علاقه شوروی به ساخت تسلیحات با نواخت تیر بالا نیز تأثیر آن را افزایش داده بود. کاربرد نظامی لیزر
یک نمونه دیگر از کاربرد مستقیم لیزر به عنوان یک سلاح دفاعی در ادارهٔ ابتکارات دفاعی استراتژیک (معروف به جنگ ستارگان) مورد بررسی قرار گرفته‌است. این پروژه استفاده از سیستم‌های لیزری برای انهدام موشک‌های بالستیک قاره‌پیما را بررسی می‌کند. این ایده با مشکلات عملی متعددی روبروست به ویژه برای هدف گرفتن موشک‌های بالستیک در مناسبترین زمان یعنی مرحلهٔ اوج‌گیری بلافاصله پس از شلیک. در این مرحله فاصله موشک بالستیک با سیستم لیزر با موشک بسیار زیاد است و شرایط اتمسفر موجب کج شدن مسیر لیزر می‌شود. موتور راکت
این نوع از راکت که در مقایسه با راکت‌های سوخت مایع از ساختار ساده‌تری برخوردار است از قسمت‌های گرین سوخت، محفظه احتراق، کلاهک، باله‌ها، و نازل که همان موتور راکت است تشکیل شده سوخت جامد بر اثر سوختن تبدیل به گاز شده و در نازل دِلاوال ابتدا سرعت آن در گلوگاه نازل به سرعت صوت رسیده سپس در قسمت واگرای بعدی سرعت آن از سرعت صوت بیشتر شده و بر اساس قانون پایستگی تکانه گاز خروجی باعث پیشرانی راکت می‌شود. از راکت‌های سوخت جامد بیشتر در راکت‌های کوتاه برد یا در راکت‌های کمکی ماهواره‌ها که از راکت اصلی جدا می‌شود استفاده می‌شود. موشک هوابه‌هوا
موشک هوابه‌هوا موشک هدایت‌شونده‌ای است که یک هواگرد جنگی برای نابود کردن یک هدف پرنده (هواپیما، بالگرد یا موشک‌های دیگر) از آن استفاده می‌کند. این نوع موشک‌ها به دو طبقه کلی تقسیم می‌شوند؛ موشک‌های با برد کمتر از ۳۰ کیلومتر که به موشک‌های کوتاه‌برد یا «در محدودهٔ میدان دید» معروف هستند و اغلب از سیستم آشیانه‌یابی فروسرخ (هدایت گرمایی) برای یافتن هدف استفاده می‌کنند و موشک‌های میان‌برد و دوربرد که به موشک‌های «فراتر از محدودهٔ میدان دید» معروف هستند و اغلب از هدایت راداری برای یافتن هدف استفاده می‌کنند متیس-ام
متیس یک سیستم نسبتاً سبک برای استفاده پیاده‌نظام موتوریزه در سطح گروهان است. این سیستم از سه بخش موشک، پرتابگر و دوربین حرارتی تشکیل می‌شود. متیس از هدایت سیمی نیمه‌اتوماتیک در مسیر خط دید بهره می‌برد. برد مؤثر آن بین ۸۰ متر تا ۲ کیلومتر است. سر جنگی ضدتانک دومرحله‌ای این موشک قادر به عبور از ۹۰ تا ۹۵ سانتیمتر زره فولاد ورقه‌ای پس از عبور از زره واکنشگر است. سر جنگی ترموباریک نیز برای کاربردهای ضدسنگر و ضدنفر قابل استفاده است. آندری توپولف
آندری توپولف در سال ۱۹۵۵ پس از اعاده حیثیت، کار بر روی یک بمب افکن بی همتا را آغاز کرد. توپولف-۹۵ اولین هواپیمای بمب افکن استراتژیک جهان بود که از موتورهای جت ملخی استفاده می‌کرد. در رقابت با بمب افکنهای «سری ام» رابطه نزدیک توپولف با خروشچف به یاری وی آمد. خروشچف اعتقاد داشت که توپولف از قربانیان دستگاه استالین بوده و با انتخاب توپولوف-۹۵ به عنوان بمب افکن استراتژیک جدید شوروی قصد دلجویی از وی را داشت. به نظر می‌رسد طرفداری خروشچف چندان هم بی‌نتیجه نبوده است چرا که بمب افکن توپولف-۹۵ بیر، مانند بی-۵۲های رقیبش، پس از ۶۰ سال هنوز هم در خدمت نیروی هوایی روسیه است و انتظار می‌رود که حداقل تا ۲۰ سال دیگر نیز در خدمت باقی بماند. توپولف-۹۵ سریع‌ترین هواپیمای جت ملخی عملیاتی جهان است. بر اساس طرح توپولف-۹۵ هواپیماهای دیگری چون هواپیمای گشت دریایی توپولف-۱۴۲، آواکس توپولف-۱۲۶ و هواپیمای مسافربری توپولف-۱۱۴ ساخته شد. توپولف-۹۵ از عناصر کلیدی دوران جنگ سرد بود و بارها تامکتهای آمریکایی آنها را در نزدیکی ناوهای هواپیمابر خود رهگیری کردند. توپولف-۹۵ در سال ۱۹۶۱ قوی‌ترین بمب هسته‌ای جهان یعنی بمب تزار را پرتاب کرد. موشک استاندارد
ریم-۱۶۱ استاندارد معروف به استاندارد ۳ که برای دفاع از کشتی‌های جنگی در برابر موشک‌های بالستیک ساخته شده است. این موشک که با همکاری ریتیونز و آئروجت تولید شده با برد عملیاتی ۷۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر و توانایی پرواز در ارتفاع ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتری به عنوان بخشی از سامانه پدافند هوایی ایجس از شناورهای نیروی دریایی آمریکا حفاظت می‌کند. این موشک هزار و پانصد کیلوگرمی و شش و نیم متری با برد فوق‌العادهٔ خود حتی قدرت سرنگونی برخی ماهواره‌های فعال در مدارهای نزدیک به زمین را هم دارد. بمباران تاکتیکی
بمباران تاکتیکی نوعی بمباران هوایی است که در آن اهداف نظامی نظیر سربازان، تأسیسات و تجهیزات نظامی مورد هدف قرار می‌گیرند. نقطه مقابل بمباران تاکتیکی بمباران استراتژیک است که در آن کارخانجات و شهرهای دشمن به منظور کاهش ظرفیت جنگی و تولیدات نظامی دشمن و نیز اراده مردم غیرنظامی برای ادامه جنگ مورد حمله قرار می‌گیرد. ویمپل آر-۳۷
این موشک به منظور هدف قرار دادن هواپیماهای آواکس طراحی شده در حالی که هواپیمای شلیک کننده موشک (پلت فرم پرتاب) در منطقه‌ خارج از برد و تیررس جنگنده‌های محافظ هواپیمای هدف (آواکس) قرار داشته باشد. هر چند موشک مذکور اولین بار توسط هواپیمای میگ-۳۱ام مورد آزمایش قرار گرفت، اما "آر-۳۷" در این جنگنده جایگزین موشک آر-۳۳ نشد، بلکه "آر-۳۷" برای استفاده توسط هواپیماهای سوخو پک فا، سوخو-۳۵بی‌ام و سایر جنگنده‌های آینده در نظر گرفته شد.دورترین فاصله ای که این موشک پرتاب شده‌است فاصلهٔ 300 کیلومتری وبسوی یک هواپیمای آزمایشی سوخو7 بوده‌است.  نکته ای که میبایست دربارهٔ موشک آر-37 در نظر داشت ، پروفایل پروازی و همچنین نوع شلیک آن است. این موشک به این صورت شلیک می‌شود: ابتدا موشک توسط هواپیمای پلت فرم شلیک می‌شود. سپس موشک رو به بالا اوج میگیرد. موشک مسافت ۱۵۰ کیلومتر را به صورت مستقیم و با استفاده از پیشران خود رو به جلو حرکت می‌کند. پس از طی این مسافت ، پیشران موشک خاموش می‌شود و بالچه‌های جانبی موشک باز می‌شوند. موشک با استفاده از انرژی جنبشی ذخیره شده در آن ادامه مسیر را به سوی هدف گلاید می‌کند. بنابراین برد نهایی موشک بستگی به میزان اوجگیری اولیه و زاویه پرتاب توسط هواپیمای پلت فرم بستگی دارد و بسته به ارتفاع اوجگیری موشک ، بین ۲۰۰ الی ۴۰۰ کیلومتر متغیر است. این روش شلیک موشک علیه هواپیماهای کند پرواز و کم مانور مانند هواپیماهای آواکس یا تانکرهای سوخترسان هوایی و پر سرعت به مانند جت‌های جنگنده مؤثر است. نورثروپ گرومن بی-۲ اسپیریت
B-2 با سوخت‌گیری اولیه بیش از ۱۱ هزار کیلومتر را طی می‌کند و اگر "سوخت‌گیری هوایی" کند، می‌تواند هر نقطه ای از جهان را نابود کند. این بمب افکن در ارتفاع ۵۰۰۰۰ پایی به دور از چشم رادارهای دشمن می‌تواند بمب‌های زیادی را رها کند. سامانه اکتشافی تاکتیکی هوابرد
سامانه اکتشافی تاکتیکی هوابرد سامانه دوربین پیچیده و بزرگی است که در جنگنده اف-۱۴ تام‌کت به‌کار می‌رود. این سامانه سه بخش دارد که در هر قسمت انواع مختلفی از دوربین وجود دارد که رو به زمین هستند. این سامانه برای توانایی فعالیت‌های اکتشافی موقتی طراحی شد تا وقتی که مدل‌های اکتشافی هواپیمای اف/ای-۱۸ هورنت مورد استفاده قرارگیرند. با وجود این، این سامانه تا وقتی که هواپیمای تامکت در سال ۲۰۰۶ بازنشسته شد، کاربرد داشت. سیستم موشک‌انداز عمودی
مزیت روش شلیک گرم این است که موشک با نیروی خودش سلول شلیک‌کننده را ترک می‌کند و در نتیجه نیاز به یک سیستم جداگانه و اضافه برای پرتاب موشک از لوله شلیک‌کننده نمی‌باشد. این ویژگی باعث می‌شود تا سیستم‌های شلیک گرم بتوانند ساده‌تر، کم حجم تر و اقتصادی تر طراحی و توسعه داده شوند و بخصوص در کاربردهایی که از موشک‌های کوچکتر استفاده می‌کنند بسیار مقرون به صرفه باشند. عیب اصلی این سیستم‌ها این است که اگر موشک در هنگام پرتاب دچار نقص فنی و خرابی شود، می‌تواند لوله موشک انداز را نابود کند. مک‌دانل ایکس‌اف-۸۵ گابلین
در حالت عملیاتی ممکن است هواپیمای انگل به وسیله یک ترپیز (شبیه به طناب بندبازی) رهاسازی و مجدداً بازیابی شود. با بازشدن ترپیز، موتور جنگنده روشن می‌شد و خلبان می‌توانست با کشیدن دماغه هواپیما به عقب، از قلاب رها و از هواپیمای مادر جدا شود. در مرحله بازیابی، جنگنده از زیر به هواپیمای مادر نزدیک می‌شد و به وسیله چنگک جمع شونده در دماغه هواپیما، مجدداً به ترپیز متصل می‌شد. طرح‌هایی وجود داشت که طی آن در هر دسته ۲۴ تایی از بمب‌افکن‌های بی-۳۶، تعدادی به ایکس‌اف-۸۵ مجهز شوند و در هر بمب افکن، یک تا چهار جنگنده جاسازی شود. بنابراین حدود ۱۰ درصد از بی-۳۶های سفارش داده شده، به جای مخزن بمب، به حمل‌کننده جنگنده مجهز شدند که می‌توانست بین ۳ تا ۴ فروند اف-۸۵ را در هر بمب‌افکن جای دهد. موشک بالستیک ضد کشتی
موشک‌های بالستیک ضد کشتی با یک کلاهک متعارف جنگی به اندازه کافی بزرگ مجهز شده‌اند که به همراه انرژی جنبشی آن (موشک) تنها اصابت یک موشک توان بالقوه فلج کردن یا نابودی بی‌درنگ بزرگترین ناوهای هواپیمابر را داراست، اما بر خلاف سلاح‌های هسته‌ای، این نوع موشک باید دقیقاً به هدف اصابت کند تا مؤثر باشد. شلیک و بعد هیچ
در سیستم هدف‌گیری «شلیک-کن-فراموش-کن» فقط کافیست اطلاعات کلی هدف قبل از شلیک در حافظه موشک برنامه‌ریزی شوند. این اطلاعات شامل نشانه‌گیری به سوی هدف، اندازه‌گیری‌های راداری (از جمله شتاب هدف) و تصویر مادون قرمز (حرارتی) هدف می‌شود. بعد از شلیک موشک سامانه هدایتی موشک با استفاده از گردش‌بین‌ها (ژیروسکوپ)، شتاب‌سنج‌ها، جی‌پی‌اس، رادار داخلی خود و دید حرارتی (مادون قرمز) خود به سوی هدف می‌رود. هر موشکی که از یکی از امکانات بالا برای راهیابی بهره بگیرد موشکی با قابلیت شلیک کن و فراموش کن شناخته می‌شود. جنگنده-بمب‌افکن
از جمله طرح‌های انقلابی جنگنده بمب افکن جنرال داینامیکس اف-۱۱۱ بود که در دورهٔ سی سالهٔ خدمت خود یکی از پیشرفته‌ترین جنگنده بمب افکن‌های زمان خود بود. آرپی‌جی-۳۰
طراحی این موشک بسیار ساده است. ابتدا یک راکت کوچک از لانچر جانبی پرتاب شده و با برخورد با زره‌های واکنشی این زره را از بین برده و پس از مدت کوتاهی راکت ۱۰۵ میلیمتری اصلی به بدنه تانک برخورد کرده و آن را منهدم می‌کند این راکت انداز در حال حاضر فقط در اختیار دو کشور می‌باشد روسیه که تولیدکننده آن می‌باشد و کشور اردن که روسیه به صورت سفارشی جهت ارتش این کشور تولید نموده است . ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر
هل‌فایر علاوه بر کاربرد اصلی خود یعنی نابودی تانک‌های دشمن علیه دیگر اهداف سطحی نیز قابل استفاده است. این موشک از توانایی حملات ضربتی دقیق برخوردار است و می‌توان آن را از روی سکوهای زمین‌پایه، دریاپایه و هواپایه شلیک نمود اما معمولاً بر روی بالگردهای جنگنده اصلی ارتش ایالات متحده آمریکا سوار می‌شوند و موشک هوابه‌زمین اصلی ارتش آمریکا و چندین ارتش دیگر دنیا در کلاس موشک‌های ۵۰ کیلویی است. نیروهای راهبردی موشکی
نیروهای موشکی استراتژیک در ۱۷ دسامبر سال ۱۹۵۹ به عنوان اصلی‌ترین نیرو مورد استفاده برای حمله به سلاح‌های هسته ای تهاجمی دشمن، تأسیسات نظامی و زیرساخت‌های صنعتی ایجاد شد. این نیرو کنترل تمامی موشک‌های زمینی هسته ای شوروی اعم ازبین قاره‌ای، میان برد و موشک‌های بالستیک میان برد با برد بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر را بر عهده دارد. نیروهای استراتژیک مکمل در روسیه عبارتند از نیروی هوایی بلند برد و زیردریایی‌های موشکی بالستیک نیروی دریایی روسیه. فوکه-وولف اف‌و ۵۷
در سال ۱۹۳۴ وزارت هوانوردی رایش سوم (RLM) درخواستی برای یک جنگنده بمب افکن چند منظوره تاکتیکی برای مقابله مستقیم با بمب افکن‌های دشمن پوشش بمب افکن‌های خودی و جهت جایگزینی نمونه‌های قدیمی تر ارائه کرد. در این درخواست بجز تأکید بر استفاده از ساختار تمام فلزی و موتور دایملر-بنز دی‌بی ۶۰۰ یا در صورت اضطرار موتور یونکرس یومو ۲۱۰، بر هیچگونه ویژگی دیگری از جمله مشخصات پرواز اشاره نشده بود و شرکت‌ها در این امر مخیر گردیدند. بدین منظور فوکه-وولف اف‌و ۵۷، مسرشمیت بی‌اف ۱۱۰ و هنشل اچ‌اس ۱۲۴ که از طرف شرکت‌های مختلف ارائه گردیدند، مورد پذیرش واقع شدند. هواگردهای دیگری همچون آگ‌اُ آاُ ۲۲۵ نیز طراحی شدند که مورد توجه قرار نگرفتند. بمب سرشی
بمب سرشی بمبی است که به وسیلهٔ هواگرد پرتاب می‌شود و دارای بدنه‌ای آیرودینامیک است و نسبت به بمب‌های سنتی توانایی سرخوردن و پرواز در هوا را دارد و این توانایی سبب می‌شود که نسبت به بمب‌های سنتی که درست روی هدف رها می‌گردند در فاصلهٔ بیشتری از هدف رها گردد و نیازی نباشد تا هواگرد برای یک حملهٔ موفقیت‌آمیز تا روی هدف پرواز نماید. بمب‌های سرشی فریتس ایکس و هنشل ۲۹۳ در جنگ جهانی دوم پیشگامان بمب‌های سرشی کنترل از راه دور بودند که به هواگرد کنترل‌کننده اجازه می‌داد تا بمب را به سوی هدف هدایت کند. این بمب‌ها همچنین پیشگامان بمب‌های هدایت دقیق نیز بودند. موشک هوابه‌سطح
قاعدتا، هواگردی که بتواند ارتفاع بالایی بگیرد و با سرعت پرواز کند افزون بر آسیب به هدف، از موشک‌های پدافندی دشمن هم در امان است. برای موشک‌های دوربرد نوع هواگرد چندان تأثیری ندارد؛ زیرا آنان می‌توانند از فاصله دور هدف را مورد اصابت قرار دهند؛ اما در موشک‌های کوتاه‌برد هواگرد مجبور است از فاصله کم و ارتفاع زیاد موشک خود را پرتاب کند. بمب‌افکن سنگین
هواگردهای از نوع بمب‌افکن سنگین ()، هواگرد ثابت‌بال از نوع بمب‌افکن هستند که می‌توانند بیشترین بار مفید تسلیحات هوا به زمین را حمل کنند و بیشترین مسافت ممکن را برای این منظور بپیمایند. این نوع هواگردها در نیمه‌ی دوم قرن بیستم تا حد زیادی با بمب‌افکن راهبردی که کوچکتر است اما توان حمل سلاح هسته‌ای را داراست جایگزین شدند. موشک بالستیک قاره‌پیما
پیش‌تر انواع اولیه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما، دقت بسیار پائینی داشتند و فقط علیه هدف‌های بزرگی مانند شهرها قابل استفاده بودند و تنها امتیاز آن‌ها قابلیت قرارگیری در محلی کاملاً امن در خاک خودی بود. اما نسل‌های دوم و سوم موشک‌های قاره‌پیما به طرز قابل توجهی دقیق‌تر شده‌اند. به طوری‌که علیه کوچک‌ترین اهداف نظامی هم، قابل استفاده هستند. هرچند دقت آن‌ها هیچ‌گاه قابل مقایسه با بمب‌افکن‌های استراتژیک نیست. هوش استراتژیک
هوش استراتژیک چیست؟ بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس
بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس هواپیمای جت بمب‌افکن راهبردی زیرصوت است که شرکت بوئینگ آن را برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی کرده و ساخته‌است. این هواپیما قادر است که تا ۳۲ تُن تسلیحات، را بارگیری و حمل کند. شعاع عملیاتی این هواپیما، با یک بار سوختگیری اولیه ۱۴٬۰۸۰ کیلومتر است. بمباران راهبردی در جریان جنگ جهانی دوم
بریتانیا تا سال ۱۹۴۱، هر شب می‌توانست تنها قریب به ۴۰۰ بمب‌افکن به منظور عملیات فراهم کند که بسیار کمتر از توان آلمان بود. با وجود بدون تأثیر بودن یا اثر ناچیز این بمباران‌ها بر روحیه آلمانی‌ها یا بر ظرفیت تولید تسلیحات آن‌ها و با مشاهده اثر مشابه بمباران‌های دشمن بر خود، رهبران بریتانیا همچنان بر نقش تعیین‌کننده آن اصرار داشتند. در نهایت با آغاز یورش آلمان به شوروی در جریان عملیات بارباروسا، بریتانیا دیگر نمی‌توانست بی تأثیر بودن کارزار بمباران‌های خود را انکار کند. به شکلی که آمار ارائه شده توسط سخنگوی دولت این کشور نشان‌گر نرسیدن ۸۰ درصد از این بمب‌افکن‌ها به منطقه‌ای به مساحت ۲۰۰ کیلومتر مربعی حول هدف مورد نظر بود. این بمب‌افکن‌ها بمب‌های خود در مزارع و جنگل‌ها فرومی‌ریختند. همان تعداد اندکی نیز که به آن مساحت بسیار بزرگ حول هدف می‌رسیدند نیز خطای زیادی در اصابت داشتند. بدین ترتیب با وجود این که بریتانیا این روش را تنها راه واکنش به آلمان می‌دید، نتایج حملات به سختی توجیع کننده اقدام به آن بودند. در ده تهاجم هوایی که بین ماه‌های ژوئن تا نوامبر سال ۱۹۴۱ علیه برلین صورت گرفت تنها ۱۳۳ آلمانی کشته شدند؛ درحالیکه این عدد در تلفات خدمه بمب‌افکن‌های بریتانیایی تقریباً به سه برابر می‌رسید. در مجموع در این سال بیش از هزار خدمه بمب‌افکن‌های بریتانیایی در عملیات‌های بمباران علیه آلمان جان خود را از دست دادند که در مقایسه با سال قبل از آن دو برابر شده بود. بدین ترتیب چرچیل هم که طرح‌های بلند پروازانه‌ای بدین منظور داشت، شروع به تعدیل نظرات خود کرد. بمباران راهبردی
در بمباران استراتژیک سه نوع شیوه اصلی برای انتقال مهمات به منطقه هدف وجود دارد: اول پرتاب بمب‌های هدایت نشونده به تعداد زیاد توسط بمب‌افکن‌های استراتژیک. دوم استفاده از مهمات دقیق‌تر، بمب‌های هدایت شونده دقیق (یا بمب‌های هوشمند). موشک‌های کروز در این دسته قرار می‌گیرند، هر چند این موشک‌ها همیشه از هوا شلیک نمی‌شوند. روش سوم ایجاد تخریب گسترده در میدان جنگ یا یک هدف استراتژیک است. خیبرشکن
ابعاد نسبتاً بزرگ‌تر کلاهک‌های جنگی موشک "خیبرشکن"، قدرت مانور کلاهک را پس از ورود به جو افزایش می‌دهد و امکان مانورهای پیچیده‌تر و سریع‌تر را برای عبور مؤثر از سد دفاع موشکی هوایی مانند سیستم‌های دفاعی فلاخن داوود نیروی دفاعی اسرائیل و یا پاتریوت ایالات متحده آمریکا را فراهم می‌آورد. حمله هواپیماهای بدون سرنشین
حملهٔ هواپیماهای بدون سرنشین توسط هواپیماهای بدون سرنشین تجاری مسلح (پهپادها) مانند بارگیری با بارهای خطرناک قابل انجام است و به سمت اهداف آسیب‌پذیر سقوط کرده یا بالای سر آن‌ها منفجر می‌شود. آن‌ها همچنین می‌توانند نارنجک دستی یا مهمات دیگر را رها کنند. بارهای این پهپادها می‌تواند شامل مواد منفجره، گلوله‌های انفجاری یا شرپنل‌ها، مواد شیمیایی، رادیولوژیکی یا بیولوژیکی باشد. هواپیماهای بدون سرنشین متعدد ممکن است همزمان به اصطلاح «حملهٔ دسته‌ای هواپیمای بدون سرنشین» حمله کنند. سیستم‌های ضد پهپادی توسط کشورها برای مقابله با تهدیدات حملات پهپادها تولید می‌شوند. با این حال، مقابله و جلوگیری از این حملات کار دشواری است. به گفتهٔ جیمز راجرز، فردی آکادمیک که در حال مطالعه و تحقیق روی هواپیماهای بدون سرنشین جنگی است: «در حال حاضر بحث بزرگی بر سر یافتن بهترین راه مقابله با این پهپادهای کوچک وجود دارد، که ممکن است مورد استفاده علاقه‌مندان برای ایجاد کمی مزاحمت قرار بگیرند یا اینکه یه دست یک فرد تروریست برای مقاصد شرورانه‌تر مورد استفاده قرار گیرد.» موشک هدایت‌شونده ضدتانک
موشکهای هدایت شونده ضد تانک در اندازه‌های مختلفی ساخته می‌شوند برای مثال مدل‌های کوچک آن به صورت موشک دوش پرتاب مورد استفاده قرار می‌گیرد و سربازان می‌توانند براحتی آن را با خود حمل کنند. مدل بزرگتر این موشکها، موشکهایی هستند که بر روی سه پایه قرار می‌گیرند و برای حمل و شلیک آن یک دسته یا گروه سرباز لازم است. نوعی دیگر نیز بر روی وسایل نقلیه یا هواگردها قرار می‌گیرند و از روی آن‌ها شلیک می‌شوند. آربی‌اس ۷۰
این موشک در طول تاریخ تولید خود به طور مرتب ارتقا یافته و به‌روزرسانی شده‌است. با به‌روزرسانی BOLIDE که در سال ۲۰۰۳ معرفی شد برد عملیاتی آن بین ۲۵۰ متر تا ۸ کیلومتر است و موشک می‌تواند در مدت ۱۲ ثانیه به سقف ارتفاع ۵ کیلومتری برسد. وزن کل سیستم با در نظر گرفتن سه‌پایه، موشک و دوربین ۸۷ کیلو است. سیستم انفجاری کلاهک جنگی موشک با یک فیوز مجاورتی تنظیم‌پذیر کار می‌کند که با توجه به مشخصات هدف در سه حالت خاموش، اهداف کوچک و روشن قرار می‌گیرد. سیستم الکترونیکی نیز قابلیت برنامه‌ریزی مجدد برای درگیری مؤثرتر با موشک‌های کروز و پهپادها را دارد. سیستم تشخیص دوست و دشمن نیز برای آربی‌اس ۷- در نظر گرفته شده که در صورت تشخیص هواپیمای خودی باعث قفل شدن سیستم می‌شود. سامانه پدافند هوایی ۱۵ خرداد
سامانه 15 خرداد می تواند اهدافی نظیر جنگنده و پهپادهای مهاجم را در برد 150 كيلومتر شناسايي و تا برد 120 كيلومتر ردگيري نمايد و توانايي شناسايي اهداف پنهان‌کار در برد 85 كيلومتر و درگیری و انهدام آن‌ها را در برد 45 كيلومتری را دارا می‌باشد . سامانه پدافند هوایی “15 خرداد” قادر است تعداد 6 هدف را بطور همزمان شناسايي و ردگيري نموده و عليه 6 هدف عمليات شلیک و انهدام را انجام دهد . از ديگر ويژگي‌هاي بارز اين سامانه سلاح قابليت تحرك پذيري آن مي‌باشد، بگونه‌اي كه زمان حاضر به جنگ و عملیاتی شدن آن کمتر از 5 دقیقه است .اين سامانه مجهز به رادار آرايه ‌فازي با امکان درگیری همزمان با چند هدف و سکوهای پرتاب مستقل مي‌باشد یکی از مزیت های خوب این سامانه امکان لود و استفاده از دونوع موشک مختلف با بردهای مختلف در یک پرتابگر هست به طوری که همزمان توان لود و پرتاب موشک صیاد دو با برد ۷۵ کیلومتر و صیاد ۳ با برد ۱۲۰ کیلومتر میباشد استفاده از چند نوع مهمات از یک سامانه باعث صرفه جویی در هزینه ها میشود یعنی شما میتوانید بسته به نوع تهدید و همچنین امکان کشف ورهگیری در فاصله مشخص از مهمات خاصی استفاده کنید در سامانه های روسی مثل ویتاژ و اس ۴۰۰ شاهد این قضیه هستیم البته در سامانه های ساخت داخل هم به این موضوع پرداخته شده به عنوان مثال دیگر سامانه سوم خرداد که میتواند چن نوع مهمات من جمله موشکهای طائر با برد پنجاه کیلومتر و نوع ارتقا یافته ان با برد ۱۰۵ کیلومتر رو لانچ کند همچنین امکان لود ولانچ موشک صیاد دو با برد هفتاد دوپنج کیلومتر و نهم دی با برد سی کیلومتر از این سامانه فراهم شده است. رادار سامانه ۱۵ خرداد، نجم-۸۰۴B نام دارد و توان درگیری همزمان با ۶ هدف را داراست. سیستم موشک‌انداز عمودی
سیستم‌های موشک انداز عمودی شناورهای سطحی آمریکایی از سلول‌های موشکی استفاده می‌کنند که به صورت مشبک در کنار هم قرار گرفته‌اند و هر سلول قابلیت نگهداری یک موشک را دارد که و همچنین دارای سیستم شلیک گرم هستند، بنابراین هر سلول باید دارای لوله اگزوزی جهت تخلیه شعله و گازهای خروجی موشک باشد. فرانسه، ایتالیا و بریتانیا دارای سیستم‌های سیلور هستند که در سیستم دفاع موشکی ضدهوایی اصلی به کار می‌روند و سیستم‌های شلیک گرم مشابه با سیستم‌های آمریکایی هستند. روسیه هم یک سیستم مشبک با یک موشک در هر سلول و هم یک سیستم ششلولی چرخان با بیش از یک موشک در هر سلول پرتابگر تولید می‌کند که هر دو سیستم‌های شلیک گرم هستند. روسیه همچنین در بعضی از سیستم‌های موشک انداز عمودی خود مثل سیستم موشکی تور از سیستم شلیک سرد استفاده می‌کند. جمهوری خلق چین در ناوشکن Type 052C از یک سیستم شلیک سرد دایره ای شکل استفاده می‌کند که موشک را از لوله موشک انداز به بیرون پرتاب می‌کند و همچنین در ناوچه Type 054A از سیستم شلیک گرم مستطیل شکل با یک موشک در هر سلول و به صورت مشبک بهره می‌برد. توپولف تو-۱۶۰
خدمه پروازی توپولف ۱۶۰ شامل ۴ نفر است یک افسر خلبان و یک افسر کمک خلبان و یک افسر مهندس پرواز و یک افسر مسئول تسلیحات است؛ که هر چهار نفر به صندلیهای پرتاب شونده صفر/صفر (سرعت صفر/ارتفاع صفر) مجهز هستند که می‌توانند با ایمنی کامل در همه ارتفاعات و سرعت‌های پروازی حتی در زمان استقرار هواپیما بر روی باند اقدام به خروج اضطراری یا همان ایجکت نمایند. بر خلاف سایر بمب افکن‌های سنگین دیگر که از یوک و فرمان استفاده می‌کنند، این بمب افکن همچون جنگنده‌ها یک دسته فرمان برای کنترل هواپیما توسط خلبان دارد. عملیات‌های هوایی در جریان عملیات بارباروسا
در جنبه‌های دیگر، دکترین هوایی شوروی نیز همانند دکترین لوفت‌وافه بود اما به اندازه آن توسعه نیافته بود. دکترین هوایی شوروی از منظر تاکتیکی تهاجمی و از منظر راهبردی دفاعی به حساب می‌آمد. نخستین هدف نیروی هوایی شوروی دستیابی به برتری هوایی از طریق بمباران تاسیسات زمینی نیروی هوایی دشمن بود. پس از حصول برتری هوایی، بمب‌افکن‌های دو موتوره متوسط موظف به جلوگیری از تحرکات دشمن در پشت خطوط مقدم می‌شدند. تقریبا هیچ بمب‌افکن شیرجه‌ای در نیروی هوایی شوروی وجود نداشت و تاکید اصلی بر ایجاد نیروی هواگردهای تهاجمی با توانمندی حمایت از عملیات‌های زمینی نهاده شده بود. تعداد زیادی از جنگنده‌های قدیمی شوروی همانند جنگنده آی-۵بیس به این منظور اختصاص یافته بودند. ایل-۲، نخستین هواگرد تهاجمی اختصاصی شوروی از سال ۱۹۴۱ پا به عرصه نهاد. با این وجود تعدادی از بمب‌افکن‌های راهبردی دو موتوره شوروی همچنان به خدمت خود ادامه می‌دادند. سیستم موشک‌انداز عمودی
سیستم موشک انداز عمودی وقتی بر روی یک زیردریایی تهاجمی هسته ای (SSN) نصب شود، نسبت به لوله‌های اژدر افکن معمولی امکان تنوع بیشتری را در انتخاب و تجهیز موشکی زیردریایی فراهم می‌کند. یک روز پس از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از یک سامانه پرتاب عمودی موشک های بالستیک از شهرهای زیر زمینی موشکی ، به صورت پرتاب رگباری موشک رونمایی کرد . ایلیوشین ایل-۴
در ابتدای تهاجم آلمان به شوروی در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱ دی‌بی-۳ و ایل-۴ مهم‌ترین هواگردهای دور برد نیروی هوایی شوروی بودند. با وجود انهدام تعداد زیادی از هواپیماهای شوروی در روزهای آغاز جنگ بر روی زمین، آسیب جدی به هواگردهای دی‌بی-۳ و ایل-۴ وارد نشد چرا که بیشتر آن در مناطق دور دستی نسبت به خط مقدم مستقر شده بودند. با این حال که ایل-۴ تنها یک بمب افکن متوسط بود اما با توجه به برد بلند می‌توانست نقش بمب افکن‌های استراتژیک را نیز ایفا کند. با این وجود که ال-۴ در اولویت چنین اقداماتی در نیروی هوایی شوروی نبود، از آن در چندین عملیات بمباران برد بلند علیه برلین، پایتخت آلمان نازی در سال ۱۹۴۱ استفاده شد که بیشتر هدف آن تبلیغات سیاسی و امید آفرینی در داخل شوروی در مقابل هجمه گسترده دشمن بود. این اقدام که سازمان نیافته و بدون حمایت جنگنده‌ها صورت پذیرفت منجر به تلفات سنگینی برای بمب افکن‌های ایل-۴ شد. پس از آن که سرعت تهاجم نازی‌ها کاهش یافت و جبهه‌های نبرد در جانب شوروی ثبات و سازمان دهی لازم را پیدا کرد بمباران‌های برد بلند نیز موثرتر واقع شد به گونه ای که برای مثال هدف قرار دادن میدان‌ها نفت رومانی با کاستن از منابع سوخت حیاتی ضربه ای جدی به ماشین جنگی آلمان زد. به هر حال عموماً از ایل-۴ برای عملیات‌های بمباران برد کوتاه استفاده می‌گردید. ختس
در سال ۲۰۰۵ موشک ختس-۲ علیه موشک بالیستیک مشابه شهاب-۳ با موفقیت آزمایش شد. نتیجه آزمایش نشان داد که این موشک قادر به رهگیری موشک‌های مجهز به کلاهک‌های جداشونده و دام‌های تعبیه‌شده برای فریب سیستم‌های دفاع موشکی است. فرمانده نیروی دفاع موشکی اسرائیل معتقد است که حتی در صورت مجهز بودن موشک دشمن به کلاهک هسته‌ای یا سلاح‌های غیرمتعارف دیگر از آن‌جا که انفجار در ارتفاع بسیار بالا انجام می‌شود مواد منفجره موشک منهدم و پراکنده شده و تلفاتی به جا نخواهد گذاشت. در درگیری احتمالی با موشک‌های بالیستیک ایران از ختس به عنوان سلاح ردیف اول استفاده شده و پدافند آمریکایی پاتریوت که در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ علیه موشک‌های اسکاد عراق استفاده شدند به عنوان سیستم دفاع موشکی پشتیبان و یدک فعالیت خواهند کرد. موشک هوابه‌هوا
در سیستم هدایت راداری نیمه فعال، موشک جهت رهگیری و تعقیب هدف از رادار هواپیمای شلیک‌کننده استفاده می‌کند. به این ترتیب که ابتدا خلبان توسط رادار خود هدف را شناسایی و رادار هواپیما را به اصطلاح روی هدف "قفل" می‌کند. چنانچه تمام شرایط شلیک فراهم باشد، خلبان موشک را رها می‌کند. از این پس حسگر موجود در سر موشک امواج رادار منعکس شده هواپیمای مادر از سمت هدف را تعقیب می‌کند. به همین دلیل خلبان ناگزیر است تا زمان برخورد موشک به هدف، هواپیمای هدف را تعقیب نموده و رادار خود را نیز بر روی آن قفل نگه دارد. مشکل اساسی این نوع موشک نداشتن سامانه رادار مختص خود موشک می‌باشد. از آنجا که رادار به منزله چشم خلبان در آسمان می‌باشد، خلبان در مدت حرکت موشک تا برخورد فقط به دید چشمی خود متکی است و برای هدایت مؤثر موشک حتی نمی‌تواند از مانورهای فرار استفاده کند. از این رو این موشک‌ها در عین دقت و کاربرد بسیار، تا حدودی خطرناک نیز هستند. ام۱۱۷
در حال حاضر این بمب فقط به وسیلهٔ بمب افکن بی-۵۲ استراتوفورترس حمل می‌شود و هواگردهای تاکتیکی امروزه بمب‌های سری مارک-۸۰ به ویژه ام کی۸۲(۵۰۰ پوندی) یا مارک ۸۴(۲۰۰۰ پوندی) و انواع هدایت شونده آنها را به کار می‌برند. حمله هوایی
به حمله نظامی نیروی هوایی به موضع زمینی دشمن گفته می‌شود که بسته به تاکتیکهای نظامی انتخاب شده ممکن است حمله یگانه‌های توپخانه، تانک، زرهی، یا پیاده‌نظام را به دنبال داشته باشد. حملات هوایی عموماً به وسیله هواپیماهایی نظیر بمب افکنها، هواپیماهای حمله زمینی یا جنگنده‌های ضربتی صورت می‌گیرد. سلاح‌هایی که در حمله هوایی به کار برده می‌شوند می‌تواند از گلوله‌های مسلسل تا موشک و انواع مختلف بمب نظیر جنگ‌افزار هسته‌ای یا سلاح شیمیایی را در بر بگیرد. اینها غالباً در بمباران‌های استراتژیکی به کار گرفته می‌شوند. بمب‌افکن سبک
یک بمب‌افکن سبک () نوعی هواگرد بمب‌افکن نسبتاً کوچک و سریع از نوع هواگرد بال‌ثابت است که عمدتاً پیش از دهه ۱۹۵۰ میلادی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این نوع هواگردها به تدریج با پیشرفت مهندسی هوافضا و بهبود موتورهای هواگرد با هواپیمای جنگنده جایگزین شدند. بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس
بین سال‌های ۲–۱۹۶۱ تعداد ۶۵ فروند از مدل بی-۵۲اچ این هواپیما با توانایی حمل و شلیک ۱۵ موشک کروز ساخته شد.بی-۵۲ توانایی پرواز با سرعت‌های نزدیک به سرعت صوت تا ارتفاع ۱۲ هزار متری را دارد. این هواپیما قادر به حمل بمب اتمی یا نا متعارف هدایت‌شونده و قابلیت ناوبری جهانی است. از بی۶۳۲ در جنگ‌های نا متعارف برای مأموریت‌های تهاجمی استراتژیک، پشتیبانی نزدیک هوایی، و عملیات دریایی استفاده می‌شود. بی-۵۲ در مأموریت‌های پایش اقیانوس هم کارآمد است و می‌تواند به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در عملیات‌های ضد کشتی و مین‌گذاری کمک کند. این هواپیما می‌تواند در طول دو ساعت ۱۶۲ هزار کیلومتر مربع از سطح اقیانوس را دیده‌بانی کند. اف‌جی‌ام-۱۴۸جاولین
این موشک ابتدا توسط مکانیسم شلیک نرم از لوله پرتاب‌کننده به بیرون پرت می‌شود، سپس پس از اینکه از پرتاب‌کننده فاصله مناسبی پیدا کرد، موتور راکت آن روشن می‌شود. این قابلیت باعث می‌شود تا شناسایی محل شلیک‌کننده توسط دشمن دشوار شود، همچنین امکان شلیک موشک از داخل ساختمان نیز فراهم گردد. با این وجود موج انفجاری که از پشت لوله پرتاب‌کننده خارج می‌شود برای افرادی که در نزدیکی آن هستند خطرناک است. با توجه به قابلیت شلیک کن و فراموش کن این موشک، افرادی که آن را شلیک کرده‌اند می‌توانند محل شلیک را به سرعت ترک کنند تا از سوی دشمن شناسایی نگردند. پل تان هوا
عملیات در تاریخ سوم آوریل ۱۹۶۵ آغاز شد. ۱۶ فروند اف-۱۰۵ هر کدام یک جفت موشک ای‌جی‌ام-۱۲ بولپاپ زیر بال‌های خود حمل می‌کردند. این نخستین باری بود که یک موشک هدایت دقیق که با امواج رادیویی و جویستیک کنترل می‌شد به کار گرفته می‌شد. سروان "بیل مایرهولت" مشاهده کرد که موشک به سرعت به سوی پل روانه شد و ظاهراً برخورد خوبی به هدف داشت، ولی هنگامی که دود حاصل از انفجار از فضای اطراف پل پاک شد، معلوم شد که هیچ خسارت قابل مشاهده‌ای به پل وارد نیامده. کلاهک جنگی ۱۱۰ کیلوگرمی موشک این سازهٔ غول آسا را فقط نیم سوز کرده بود. کرو با دلخوری و به کنایه می‌گفتند که تأثیر موشک بولپاپ روی آروارهٔ اژدها مانند تأثیر گلولهٔ ساچمه‌ای بر روی تانک شرمن است. موشک محراب
موشک محراب، یک موشک میان‌برد است که با بسیاری از سامانه‌های موشکی سطح به هوا، تفاوت اساسی دارد. از مهم‌ترین ویژگی‌های این موشک، این است که محراب قادر است با جنگ الکترونیکی دشمن نیز مقابله کند. در واقع، موشک محراب از یک سامانه "ضدسامانه‌های راداری" و البته هوشمند برخوردار است که در صورت تلاش دشمن برای ارسال سیگنال‌های اخلاگر و آغاز یک جنگ الکترونیکی برای منحرف کردن موشک، محراب هدف اولیه خود را رها کرده و با تشخیص و رهگیری مبدأ ارسال‌کننده سیگنال‌های اخلالگر، به سوی آن تغییر مسیر داده و آن سامانه‌ها را هدف قرار می‌دهد. در صورت عدم وجود سیگنال‌های اخلالگر، موشک محراب با استفاده از امواج بازتاب یافته از هدف که توسط رادار متعلق به نیروهای خودی ارسال شده و توسط موشک دریافت می‌شود، ضمن مبدأیابی امواج بازتاب یافته، به سمت هدف هدایت می‌شود تا آن را مورد اصابت قرار دهد. این موشک از سوخت جامد برای حرکت به سمت اهداف استفاده می‌کند. موشک بالستیک ضد کشتی
برای مثال رادار فرا افق‌ نگری که برای شناسایی کشتی‌ها استفاده می‌شوند را می‌توان مختل کرده یا تخریب کرد. از دود و سایر گمراه‌کننده‌ها برای جلوگیری از شناسایی کشتی استفاده کرد. به‌روزرسانی بین مسیر موشک قابل اخلال است و وقتی موشک بر روی هدف قفل کرد نیز می‌توان جستجوگرهای آن را گمراه کرد. در نتیجه چنین موشکهایی به خودی خود کاملاً بی‌استفاده هستند. برای به‌کارگیری آن‌ها یک مجموعه از سیستم‌ها نیاز است. ممکن است بعضی کشورها به خریدن این موشک‌ها برای نمایش قدرت به همسایگان علاقه داشته باشند اما تأثیرگذاری جنگی آن‌ها ناچیز است مگر اینکه آن کشور بتواند در زمینه سیستم‌های شناسایی، فرآوری اطلاعات و ارتباطات نیز سرمایه‌گذاری کند. در ایران اما بالستیک‌های هرمز و خلیج فارس در تست‌های میدانی موفق به شکار اهداف متحرک با سرعت نزدیک به چهل نات شدند، به عبارت دیگر خلیج فارس با دارا بودن سیکر اپتیکی در فاز نهایی شیرجه قادر به هدف قرار دادن شناورها با دقتی حدود ۵متراست، و هرمز۱ و ۲ وهمچنین فاتح با دارا بودن جستجوگر راداری در مرحله نهایی به دنبال منبع تولید امواج رادار می‌گردند، این رادار می‌تواند رادار یک ناو هواپیمابر یا یک سایت پاتریوت در خشکی و بطور کلی هر گونه رادار اکتیو دیگری باشد، با ورود پهپادها به عرصه جنگ‌های نوین دیگر نیاز با رادارهای فرا افق نگر کمتر شده، بالستیک‌های ایرانی می‌توانند با استفاده از اطلاعات پهپادها و بروز رسانی مسیر و دریافت اطلاعات لحظه ای هر هدفی را تا مسافت دوهزار کیلومتری از آب‌های سرزمینی ایران هدف قرار دهند، به عبارت دیگر هر چند غرق کردن ناوهای هواپیمابر امری تقریباً غیرممکن است اما چنانچه از میان ده‌ها موشک شلیک شده به سوی ناو، تنها دو یا سه فروند از آنها با ناو برخورد کند در خوشبینانه‌ترین حالت، با از کار افتادن رادارهای آرایه فازی دوبعدی و سه بعدی ناو که مختص عرشه فرود ناو هستند، ناو توان تهاجمی خود را از دست داده و به آهن‌پاره ای بی دفاع بدل خواهد شد، هر چند اگر چنانچه کلاهک نیم تنی این موشک‌ها با سرعتی بیش از ۲۵۰۰متر بر ثانیه به بخش راکتور ناو برخورد کند و بتواند با عبور از لایه‌های زرهی فوق‌العاده مقاوم این بخش ناو، باعث انفجار در رآکتور شود، عملاً ناو با انفجار هسته ای نابود خواهد شد. در آمریکا چند سالی میشود که تحقیقات وتست هایی در زمینه جنگ افزارهای بالستیک ساحل به دریا و ضد کشتی شروع شده،امریکایی ها که در ابتدا و پس از عملیاتی شدن موشک های بالستیک ضد کشتی ایران و چین،سیاست انکار و تمسخر را در پیش گرفته بودند،پس از نزدیک به یک دهه به اهمیت این نوع از جنگ افزار ها پی بردند و در صدد دستیابی به آن برآمدند آنها در ابتدا بر این باور بودند که اصولاً موشک بالستیک ضد کشتی بیشتر به یک شوخی یا تبلیغات عوام فریبانه شبیه است تا سلاحی کار امد،البته آنها تا حدودی حق داشتند، موشک های بالستیک ذاتا دارای دقت کم وسرعت بسیار بیشتر از کروز هستند و تا قبل از ایران و چین هیچ کشوری موشک بالستیک را در این نقش بکار نگرفته بود،اما در صحنه عمل و در واقعیت مشخص شد میتوان با تجهیز موشک ها به جستجوگر های اپتیکی و راداری حساس و دقیق،اهداف متحرک در حد یک ناو هواپیمابر یا سوپر تانکر را حتی در سرعت های بالای ۳۵گره نیز مورد اصابت قرار داد،و اگر هدف ثابت باشد،حتی ابعادی در حد یک شناور متوسط، را میتوان منهدم کرد لاکهید مارتین اف‌بی-۲۲
لاکهید مارتین اف‌بی-۲۲ با نام (استرایک رپتور) به عنوان جنگنده بمب افکن طراحی شد ،این بمب افکن طرحی بر پایه ی اف ۲۲ بود و در سال ۲۰۰۶ لغو تولید شد .این بمب افکن دارای بال دلتا شکل بود و همچنین برد عملیاتی بیشتری نسبت به رپتور داشت ، همچنین این بمب افکن موتور قوی تری نسبت به رپتور داشت و به خاطر حمل تسلیحات بیشتر و سوخت بیشتر اندازه آن بزرگ تر از رپتور بود . سومار (موشک)
در نتیجه تصور می‌شود که سومار نمونهٔ تکامل‌یافتهٔ مشکات باشد که خود برگرفته از خا-۵۵ است. خا-۵۵ یک موشک کروز استراتژیک با برد ۳ هزار کیلومتر و قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای است که از روی بمب‌افکن شلیک می‌شود. اما از آنجا که سومار از روی زمین شلیک می‌شود بایستی یک راکت تقویت‌کننده هم بر روی آن تعبیه شده باشد. هواگرد تهاجمی
هواگرد تهاجمی هواگردی جنگی است که در درجه اول برای حمله به اهداف زمینی طراحی شده‌است. این هواگرد در مقایسه با بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌های دیگر توانایی حملات دقیق‌تر از مسافت‌های نزدیک‌تر را به اهداف زمینی دشمن دارند و مقاومت بیشتری برای مقابله با پدافند هوایی مسافت کوتاه دارند. این هواگردها هرچند برای دفاع از خود به موشک‌های هوابه‌هوا نیز مجهزند اما اصولاً برای نبردهای هوایی ساخته نشده‌اند. هواگردهای تهاجمی بهترین گزینه برای پشتیبانی نزدیک هوایی از نیروی زمینی در میدان نبرد هستند. ایم-۱۲۰ آمرام
آمرام از یک موتور راکتی سوخت جامد استفاده می‌کند که آن را به سرعت چهار ماخ رسانده و بردی فراتر از ۴۸ کیلومتر را به آن می‌بخشد. سیستم خودکار پیچیده، سرعت بسیار بالا، و مانورپذیری فوق‌العاده باعث می‌شود تا شانس فرار از چنگ آمرام به حداقل برسد. در لحظه رهگیری فیوز مجاورتی موشک بمب حاوی حدود بیست کیلو مواد منفجره آن را فعال می‌کند تا هدف را نابود کند. در مسافت‌های کوتاه این موشک کاملاً به رادار خود متکی است و هواپیمای شلیک‌کننده نیازی به هدایت آن ندارد اما در مسافت‌های طولانی‌تر این موشک از هدایت اینرسیایی بهره برده و اطلاعات مربوط به تغییرات هدف را از هواپیمای شلیک‌کننده خود دریافت می‌کند. ای‌جی‌ام-۸۸ هارم
سیستم هدایتی این موشک بر اساس دریافت امواجی که از رادارهای زمین‌پایه ساطع می‌شود، فعالیت می‌کند. این سیستم هدایتی از یک آنتن ثابت و یک کلاهک جستجوگر بر روی دماغه موشک تشکیل می‌شود. یک موتور راکتی سوخت جامد دومرحله‌ای و بدون دود نیروی پیشرانه این موشک را تأمین می‌کند. مدل بی این موشک از یک نرم‌افزار بهینه‌شده تاکتیکی و حافظه‌ای با قابلیت برنامه‌ریزی مجدد بهره می‌برد و چهار مدل پیشرفته‌تر سی، دی و ئی هم در سال‌های بعدی ساخته شدند. بوئینگ یال-۱
بوئینگ یال-۱ () بستر آزمایشی لیزر هوابرد (قبلاً بنام لیزر هوابرد نامیده شده بود) یک سیستم تسلیحاتی لیزر ید اکسیژن شیمیایی از نوع کویل مگاواتی نصب شده در داخل یک بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ اف اصلاح شده است . این طرح در درجه اول به عنوان یک سیستم دفاع موشکی برای از بین بردن موشک های بالستیک تاکتیکی ، در فاز تقویتی طراحی شده است . در سال ۲۰۰۴ ، این هواپیما بنام یال-۱آ توسط وزارت دفاع ایالات متحده طراحی شد.- یال-۱ با لیزر کم توان ، آزمایش استفاده از خروجی لیزر هنگام پرواز در عملیات هوابرد سال ۲۰۰۷ بود. لیزر با انرژی بالا برای رهگیری یک هدف آزمایشی در ژانویه ۲۰۱۰ مورد استفاده قرار گرفت و در ماه بعد، با موفقیت دو موشک آزمایشی نابود شدند. .بودجه این برنامه در سال ۲۰۱۰ قطع شد و برنامه در دسامبر ۲۰۱۱ لغو شد.پرواز نهایی آن در ۱۴ فوریه ۲۰۱۲ به پایگاه نیروی هوایی دیویس مونتان در توسان آریزونا ، به منظور تعمیر و نگهداری در قبرستان هواپیماهای ایالات متحده توسط گروه ۳۰۹ بازسازی و تعمیر و نگهداری هوا و فضا . سیستم موشک‌انداز عمودی
در روش شلیک گرم موشک در سلول روشن می‌شود و توسط نیروی پیشرانه خود به سمت بالا حرکت می‌کند. توپولف تو-۲۲
مهمات دفاعی توپولف-۲۲ که به وسیلهٔ افسر اسلحه کنترل می‌شود شامل یک برجک دم در زیر موتور می‌باشد که شامل یک ای ام-۲۳ ۲۳ میلی‌متری یا توپخانهٔ آر-۲۳ است. برجک به وسیلهٔ یک رادار هدف یابی پی آر اس-۳آ (آرگون) جهت یابی می‌شود تا فقدان دید عقب افسر اسلحه را جبران کند. بار اصلی سلاح این بمب‌افکن در محفظه‌ای میان دو بال قرار دارد که شامل ۲۴ بمب معمولی فاب-۵۰۰، یک بمب فاب-۹۰۰۰ و چندین بمب اتمی می‌باشد. در توپولف-۲۲ کا محفظه به گونه‌ای طراحی شده تا توانایی حمل موشک رادوگا خا-۲۲ (ای اس-۴ کیچن) را داشته باشد. این موشک آن قدر بزرگ بود که بر کنترل و کیفیت پرواز هواپیما تأثیرگذار بود و همچنین ایمنی هواپیما را به خطر می‌انداخت.