در چه دوره ای زنان صاحب منصب بوده اند؟
زنان در ایران
در دوره قاجار زنان نقش نیروی ذخیره را داشتند که این امر در اقتصاد از اهمیت بالایی برخودار بود. کار آنها همیشه به نفع خانواده، صاحب مشاغل و دولت بود. زنان روستایی و طبقه پایین بیشتر در زمینه قالی بافی، گلدوزی و تولید انواع لباس، پارچه، کره، میوه و چای فعالیت داشتند. آنها همچنین در تولید ابریشم و پنبه و همچنین صنایع دستی دیگر کار می‌کردند. زنان همچنین در سردخانه‌ها، حمام‌های عمومی و خانه‌های مرفه‌تر به عنوان خدمتکار، پرستار و پرستار بچه‌ها استخدام می‌شدند. در شهرهای پرجمعیت، زنان به عنوان سرگرم‌کننده، رقصنده یا فاحشه کار می‌کردند. اگرچه بسیاری از فرصت‌های کار برای زنان باز بود، دستمزد آنها کمتر بود. زنانی که در این دوره زمانی در نساجی و تولید پوشتک کار می‌کردند، به‌طور متوسط یک سوم حقوق کار مردان را به دست می‌آوردند. اگرچه به زنان با توجه به توانایشان دریافت دستمزد داده می‌شد، اما آنها هنوز هم از حقوق زیادی برخوردار نبودند، اما باز هم فروش دختران روستایی توسط رئیس خانواده آنها امکان‌پذیر بود. زنان در قرون وسطی
زنان در قرون وسطی دارای چندین نقش گوناگون اجتماعی بودند. زنان در این دوره که قرن پنجم تا پانزدهم میلادی را در تاریخ اروپا به خود اختصاص می‌دهد نقش‌هایی مانند همسر، مادر، دهقان، صنعت‌گر، راهبه و همچنین نقش‌های مهم رهبری مانند رئیسه صومعه یا ملکه سلطنتی را عهده‌دار بودند. مفهوم "زن" از جهات مختلف و توسط نیروهای گوناگون در سده‌های میانه دگرگون شد.
زنان در مجلس شورای اسلامی
نمایندگان زن مجلس همگی از حوزه‌های مسلمانان کشور بودند و در هیچ‌یک از دوره‌ها نماینده زنی از اقلیت‌های دینی و مذهبی در مجلس حضور نداشته‌است. بیش از ۱۳ نماینده زن از بستگان نزدیک چهره‌های سیاسی و با نفوذ در قدرت سیاسی ایران بوده‌اند. سهیلا جلودارزاده و مریم بهروزی از حوزه انتخابیه تهران و نیره اخوان بی‌طرف از حوزه انتخابیه اصفهان هر یک با حضور در ۴ دوره از مجلس، رکورددار حضور در مجلس هستند. فاطمه رهبر نیز در مجموع در ۴ دوره منتخب شد اما مرگ او مانع حضور او در چهارمین دوره شد. زنان در حکومت
مدتهاست که زنان در کشورهای پیشرفته‌تر برای رسیدن به مقام رئیس‌جمهوری یا نخست‌وزیری تلاش می‌کنند. اسرائیل اولین نخست‌وزیر زن خود را در سال ۱۹۶۹ انتخاب کرد اما دیگر هرگز این کار را نکرده‌است. از طرف دیگر، ایالات متحده هیچ رئیس‌جمهور زنی نداشته‌است. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در دوره ایلخانی و پس از رسمی شدن دین اسلام در این سلسله، مهریه نیز متداول شد که در بین سلطان‌ها و شاهزادگان و فرماندهان اندازه آن بسیار زیاد است. مصر باستان
جامعه مصر باستان مردسالار بود. اما وضع زنان، به‌ویژه زنان متمول، در مصر بهتر از زنان در بسیاری از جوامع باستانی هم‌دوره یا حتی بعضی کشورهای امروزی بود. آن‌ها نمی‌توانستند مناصب دولتی داشته باشند و نفوذ سیاسی ناچیزی داشتند، اما گاهی زنی صاحب شأن می‌توانست در غیاب همسرش در کارهای حکومتی یا ادارهٔ یکی از ایالات کشور کمک کند. زنان در مجلس شورای اسلامی
فراکسیون زنان در سال ۱۳۷۹ در مجلس ششم و برای مسائل مرتبط با زنان و خانواده تشکیل شد. این فراکسیون در مجلس‌های هفتم و هشتم و نهم به دلیل غلبه محافظه‌کاران به حاشیه رانده و کارکرد آن کمابیش حفظ شد؛ هرچند نمایندگان زن ساختار آن را حفظ کردند. با آغاز به کار مجلس دهم، انتظار می‌رفت فعالیت‌ها و عملکرد فراکسیون زنان بهبود یابد هرچند تلاش‌های آنان مورد پذیرش قرار نگرفت؛ هرچند برخی از اعضای فعال آن همانند پروانه سلحشوری، فاطمه سعیدی و طیبه سیاوشی به چهره‌های شاخص در عرصه سیاست تبدیل شدند. زنان در حکومت
از اکتبر ۲۰۱۹، میزان مشارکت جهانی زنان در پارلمان‌های سطح ملی ۲۴٫۵ درصد است. در سال ۲۰۱۳ زنان ۸٪ از کل رهبران ملی و ۲٪ از کل پست‌های ریاست جمهوری را به خود اختصاص داده‌اند. علاوه بر این، ۷۵٪ از کل نخست وزیران و روسای جمهور زن در دو دهه گذشته کار خود را آغاز کرده‌اند. جنبش زنان ترکیه
زنان فعال در دوره امپراتوری عثمانی، از دهه ۱۸۷۰ با اعتراض به مسایلی همچون چندزنی (چندهمسری) و نبود حق طلاق برای زنان، بر آن شدند تا وضعیت فرودست زنان را بهبود بخشند. اقدام‌های آنان شامل نوشتن کتاب‌ها و روزنامه‌ها، تشکیل انجمن‌های زنان، برپا کردن فعالیت‌های اعتراضی، و بحث و مجادله بود. بعد از جنگ بالکان و جنگ جهانی اول جنبش زنان این منطقه سیاسی‌تر شد و در طی سال‌های جنگ جهانی بخشی از حقوق زنان را احیا کرد. از جمله راهیابی زنان به دانشگاه‌ها در سال ۱۹۱۴، حق کار در کارخانه‌ها و استخدام عمومی در سال ۱۹۱۵، محدودیت چندزنی در قانون خانواده سال ۱۹۱۷ (این قانون به دلیل شرایط جنگ به مرحله عمل نرسید اما به عنوان گام نخست در جهان اسلام بسیار اهمیت دارد). آن‌ها همچنین در سال ۱۹۱۹ کمپینی برای حق رای زنان تشکیل دادند که همگام و در ارتباط با فعالیت جنبش‌های حق رای زنان در سراسر جهان بود. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در این دوره حرم‌سراهای حاکمان پر از زنان عقدی، غیرعقدی و کنیزان بود. شماری از آنان که خوشبخت‌تر و خوش‌شانس تر بودند، برای خود مقام و منزلتی داشتند و تشکیلات مستقل و مفصل و خدمتکاران مختلف داشتند. زنان در ارتش
برخلاف محدودیت و تنوع، نقش زنان در جوامع گذشته، نقش آن‌ها در ارتش به ویژه در جنگ، جدال‌برانگیز بوده ولی در عصر حاضر به آن‌ها نقشی قابل توجه داده شده‌است. با افزایش کشورهایی که به زنان امکان فعالیت در صحنه نظامی می‌دهند این جدال نیز ادامه دارد. از ابتدای سال ۱۹۷۰ بیشتر ارتش‌های غربی به زنان اجازه دادند تا در ارتش خدمت کنند. در ۹ کشور جهان برای زنان نیز خدمت سربازی در نظر گرفته شده‌است. زنان در امپراتوری و چین باستان
زنان در چین باستان و امپراطوری چین در مشارکت در حوزه‌های مختلف زندگی اجتماعی محدود بودند، با شرط‌های اجتماعی مبنی بر ماندن در خانه، در حالی که تجارت در خارج از خانه باید توسط مردان انجام شود. تقسیم دقیق افراد در سیاست «مردها شخم می‌زنند، زنان می‌بافند» (چینی: 男 耕 女 织)، تاریخ زنان و مردان را از اوایل سلسله ژو تقسیم شد. زنان در تاریخ کلیسا
زنان در تاریخ کلیسا نقش‌های مختلفی را در زندگی مسیحیت بازی کرده‌اند - به ویژه به عنوان متفکر، مراقب بهداشت، آموزش دهنده و مبلغ. تا اواخر قرن اخیر، زنان به‌طور کلی از مناصب اسقفی و روحانیت در کلیساهای خاص مسیحی مستثنی بودند. با این حال، تعداد زیادی از زنان در زندگی کلیسا تأثیرگذار بوده‌اند، از معاصران عیسی مسیح تا مقدسین بعدی، متکلمان، پزشکان کلیسا، مبلغین، آموزگار کلیسا، راهبه‌ها، عرفاً، بنیانگذاران مؤسسات مذهبی، رهبران نظامی، سلطنت‌ها و شهدا. زنان در حکومت
تعداد رهبران زن در سراسر جهان افزایش یافته‌است، اما آنها هنوز نمایانگر گروه کوچکی هستند. در سطوح اجرایی دولت، زنان بیشتر از اینکه رئیس‌جمهور شوند، نخست‌وزیر می‌شوند. بخشی از اختلافات در این راه‌ها برای رسیدن به قدرت این است که نخست وزیران توسط اعضای حزب سیاسی انتخاب می‌شوند در حالی که روسای جمهور توسط مردم انتخاب می‌شوند. در سال ۲۰۱۳ زنان ۸ درصد از کل رهبران ملی و ۲ درصد از کل پست‌های ریاست جمهوری را به خود اختصاص داده‌اند. علاوه بر این، ۷۵ درصد از کل نخست وزیران و روسای جمهور زن در دو دهه گذشته منصب خود را به دست گرفته‌اند. از سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۵، ۱۰۸ زن در ۷۰ کشور رهبر ملی شده‌اند که بیشتر از نخست وزیران نخست‌وزیر هستند. تاریخ زنان
زنان در ایران قاجاری وضعیت زنان در ایران قاجاری میان سال های ۱۷۸۵ تا ۱۹۲۵ را شامل می‌شود. در دوران قاجار (۱۱۶۴-۱۳۰۴) زنان در جایگاه پایین‌تری نسبت به مردان قرار داشتند. تحقیقی مربوط به سال ۱۸۵۲–۱۸۵۳ از تهران نشان می‌دهد که حداکثر فقط یک درصد زنان صاحب ملک بودند و درصد کمتری حتی مغازه داشتند. امکان تحصیل برای زنان بسیار محدود بوده‌است. (اطلاعات زیادی دردست نیست، اما یک منبع میزان باسوادی زنان را تا سال ۱۳۰۴، ۳٪ می‌آورد) در باور عمومی، باسوادی زنان را مخالف اسلام و برای جامعه خطرناک می‌دانستند (بعضی از روحانیون نیز همواره بر این باور تأکید می‌کردند). باور دیگر این بود که زنان نمی‌توانند باسواد شوند و مغز آنان قدرت پذیرش دانش را ندارد. باسوادی زنان ننگ محسوب می‌شد و بسیاری از زنان باسواد، آن را پنهان می‌کردند؛ مثلاً بعضی از همسران ناصرالدین شاه توانایی خواندن و نوشتن داشتند ولی شاه از این امر اطلاع نداشت. زنان در انجیل
در عهد جدید به تعدادی از زنان در حلقه داخلی عیسی اشاره شده‌است و دانشمندان معمولاً او را با احترام با زنان می‌دانند. در عهد جدید زنان در اوایل کلیسا نیز از مقام‌های رهبری نام برده شده‌است. در کلیسای معاصر مسیحی در مورد زنان اختلاف وجود دارد. به عنوان مثال، پولس رسول از جونیا به عنوان «برجسته در میان حواریون» یاد می‌کند و در مورد زن و رسول بودن جونیا اختلاف نظر وجود دارد. نقش مریم مجدلیه به عنوان رهبر نیز مورد اختلاف است. جنسیت در این موضوعات نقش مهمی ایفا کرده‌است که کلیسای مدرن مسیحی نقش زنان را تحت تأثیر قرار داده و همچنان تحت تأثیر قرار می‌دهد. این دیدگاه‌های متغیر دربارهٔ زنان در کتاب مقدس در هنر و فرهنگ منعکس شده‌است. زنان در شاهنشاهی ساسانی
طبقات دوران ساسانی بنابر اوستا عبارت بودند از: روحانیون، ارتشتاران، واستریوشان (گله‌داران و کشاورزان) و دیوان‌سالاران. این طبقات اجتماعی آشکارا گروه‌هایی مردانه‌اند. با توجه به اینکه همه اوستاشناسان هم‌داستان‌اند که اوستا در ۱۲۰۰ تا ۴۰۰ پیش از میلاد نگاشته شده و تنها بر سر مکتوب‌شدن آن با دبیرهٔ کنونی‌اش – دین دبیره – در دوران ساسانی بحث شده، بدیهی است که این طبقات و تدوین این نظام مردسالارانهٔ دینی، دست کم نیم‌هزاره پیش از ساسانیان وجود داشته‌است. با این همه باید اذعان کرد که در کتاب‌های زند و تفسیر که همه در دوره ساسانی نگاشته شده‌اند، همین نگاه مردانه به جامعه کاملاً بازتعریف و سامان‌مند شده‌است. از جمله در کتاب پهلوی شایست نشایست، چهار درجه مهتری تشخیص داده شده‌است: «خانه‌خدا (مردِ خانه)، کدخدا (مردِ روستا) و ایلخان (مرد قبیله)، فرمانروا (مرد کشور)». آثار دینی دوره ساسانی در نگاه به زن و مرد کاملاً یک‌دست نیستند. برای نمونه، با اینکه همه جا گفته‌شده‌است که مجرّد بودن و دوری از همسرگزینی، در فرهنگ زرتشتی دوره ساسانی بزرگ‌ترین گناه و حتی جرم به‌شمار می‌رفته‌است، ولی نویسنده کتاب شایست نشایست می‌نویسد، زن شوهر نکرده گناهکار است و نه مرد بی‌زن. در متنِ پهلوی خسرو و ریدگ، زمانی که خسرو از خوش‌آرزو در مورد زنان می‌پرسد وی چنین جواب می‌دهد: «بهترین زن آن است که پیوسته در اندیشهٔ عشق و محبت به مرد باشد اما از حیث اندام و هیئت نیکوترین زنان کسی است که بالایی میانه و سینهٔ فراخ و سر و سرین و گردنی خوش ساخت و پاهایی خُرد و کمری باریک و کف پایی مقعر و انگشتانی کشیده و تنی نرم و استوار دارد. باید که سینه‌اش چون بِه، ناخنش چون برف سپید، رنگش سرخ چون انار و چشمش بادامی و نرم مانند کَرک‌بره و ابروانش چون کمان و دندان‌هایش سفید و ظریف و گیسوانش سیاهِ مایل به سرخی و بلند و هرگز گستاخ سخن نراند.» زنان ایرانی در سده‌های میانه
دوران مغول از نظر آزادی و قدر و منزلت بانوان در مقایسه با دوره‌ها دیگر کاملاً استثنائی و بی‌نظیر بود. در واقع در دوره‌های گوناگون تاریخ ایران پس از اسلام زنان هرگز رسماً در امور سیاسی کشور مشارکت نداشتند. در سده‌های متمادی این تاریخ، یک دوران استثنایی از این لحاظ وجود دارد. در این دوران تا حدودی دوران برابری زن و مرد بوده‌است. در ایران، هیچ‌گاه زنان به اندازۀ این دوران، توانایی و قدرت نداشته‌اند و در امور حکومت سهیم نبوده‌اند. قدسی صوفی
آغاز کار مسئولیت‌های قدسی صوفی از سال ۱۳۴۰ بود؛ و او در مدتی هفت ساله سمت‌های مختلفی را به دست آورد. اولین سمت وی، بخشداری حومه رشت به مدت ۲ سال بود. پس از آن در خلال سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۷ به سمت‌های ریاست دفتر استانداری گیلان، ریاست دفتر استانداری اصفهان و ریاست دبیرخانه حوزه معاونت پارلمانی وزارت کشور رسید. قدسی صوفی سرانجام در سال ۱۳۴۷ فرمانداری شهرستان صومعه‌سرا را به دست آورد و بعنوان اولین زن فرماندار ایران شناخته شد. همسر وی احمد فرخی نیز چند سال بعد در سال ۱۳۵۱ به مقام شهردار بابل رسید. تاریخ زنان
پیشهٔ بیشتر زنان لوح‌های تخت جمشید دوخت و دوز و خیاطی بوده‌است. کاری بسیار متنوع، شامل دوخت لباس‌های کاملاً ساده یا لباس‌های پر زرق و برق که پس از دوخت، هنرمندانه سوزن کاری می‌شده‌است. امکانات آموزش‌های هنری و مهارت‌های حرفه‌ای، برای زن و مرد یکسان و حقوق آنان برابر بوده‌است. زنان در ایران
در دوران رئیس‌جمهوری رفسنجانی اصلاحات عملی بیشتری برای زنان آغاز شد. رفسنجانی بیان کرد: «در اسلام هیچ مانعی برای آموزش زنان در هیچ زمینه ای وجود ندارد.» سه زمینه اصلی که رفسنجانی بر آنها تمرکز داشت، آموزش، تنظیم خانواده و بهداشت و ازدواج بود. آمار مربوط به سال‌های ۱۹۸۶/۸۷ نشان می‌دهد که پذیرش زنان در دانشکده‌های دندانپزشکی، شنوایی سنجی، آمار، بینایی سنجی، رادیولوژی و رادیوتراپی با مردان برابر است. به اعتقاد رهبران سیاسی مذهبی، اعتقاد بر این است که یک زن در ایران می‌تواند همزمان هم سنتی باشد و هم مدرن، این دیدگاه در آموزش‌هایی که می‌بینند القا می‌شود. به این معنی که نقش اصلی زن در خانه، مراقبت از فرزندان، خانواده و وظایف خانه است. در حالی که همچنین می‌تواند در جامعه حضور داشته باشد به دنیای اجتماعی برود و یک زندگی عمومی داشته باشد. زنان در فلسفه
اگرچه مردان به‌طور کلی بر گفتمان فلسفی تسلط دارند، اما زنان در طول تاریخ این رشته فیلسوف بوده‌اند. از نمونه‌های فلسفه دوران باستان می‌توان به Maitreyi (۱۰۰۰ قبل از میلاد)، Gargi Vachaknavi (۷۰۰ قبل از میلاد)، هیپارچیا (فعال حدود ۳۲۵ قبل از میلاد) و Arete of Cyrene (فعال قرن‌های ۵ تا ۴ قبل از میلاد) اشاره کرد. برخی از زنان فیلسوف در فلسفه قرون وسطی و مدرن مورد پذیرش قرار گرفتند، اما هیچ‌یک از آنها جزء قوانین غربی نبودند تا قرن ۲۰ و ۲۱، زمانی که برخی منابع نشان دادند که الیزابت انسکوم، سوزان لنگر، هانا آرنت و سیمون دو بووار این قانون شدند. در اوایل دهه ۱۹۹۰، انجمن فلسفی کانادا ادعا کرد که عدم تعادل جنسیتی و تبعیض جنسیتی در حوزه دانشگاهی فلسفه وجود دارد. در ژوئن ۲۰۱۳، یک استاد جامعه‌شناسی آمریکا اظهار داشت که "از مجموع استنادهای اخیر در چهار مجله معتبر فلسفه، نویسندگان زن فقط ۳٫۶ درصد از کل مطالب را شامل می‌شوند." سردبیران دانشنامه فلسفه استنفورد نگرانی‌هایی را دربارهٔ کمبود نمایندگی زنان فیلسوف مطرح کرده‌اند و آنها از سردبیران و نویسندگان برای اطمینان از بازنمایی مشارکت زنان فیلسوف لازم دارند. طبق نظر اوژن سان پارک، "[p] هیلوسوفی عمدتاً سفیدپوست و عمدتاً مرد است. این همگنی تقریباً در همه جنبه‌ها و در تمام سطوح رشته وجود دارد." سوزان پرایس استدلال می‌کند که "... توسط مردان سفیدپوست - رشته‌ای که … هنوز هم به افسانه ای پی می‌برد که نبوغ به جنسیت گره خورده‌است.» به گفته شاول ،" [p] hilosophy، قدیمی‌ترین علوم انسانی، همچنین مردترین (و سفیدترین) است) در حالیکه سایر حوزه‌های علوم انسانی در برابری جنسیتی قرار دارند یا در نزدیکی آن هستند، فلسفه در واقع اکثراً مردانه حتی از ریاضیات است.» مزدک
از آثار بجا مانده از کتاب‌های دینی و قطعات پراکنده از نوشته‌های حقوقی می‌توان به مجموعه‌ای از مقررات منظم و استوار حقوقی که موقعیت زنان را در دوران ساسانیان معین می‌کرده‌است، پی برد. تعداد زنانی که یک مرد می‌توانست اختیار کند، مرز نداشت. شاهان، بزرگان و بسیاری از اشراف حرمسراهای بزرگی معروف به شبستان داشتند. زنان، هم از لحاظ حقوقی و هم از نظر شخصیتی یک کالا محسوب می‌شدند و درست در طبقهٔ بردگان قرار داشتند، و در همهٔ موارد اسیر قدرت رئیس خانواده بودند. در خانهٔ پدری و در خانهٔ شوهر همواره زیر دست شوهر یا پدر بودند و پس از مرگ آن‌ها تحت کنترل جانشین رئیس خانواده قرار می‌گرفتند. دختران بنا بر مقررات قانونی باید در ۱۵ سالگی ازدواج می‌کردند. تعدد زوجات اثر نامطلوبی بر اوضاع خانوادگی ایرانیان می‌گذاشت، واضح است که تعدد زوجات بیشتر در طبقات بالای اجتماع رخ می‌داد زیرا فقط اعیان و اشراف قادر به نگهداری زنان متعدد بودند. فقط کدبانو و فرزندانش حق استفاده از ارث را داشتند و زنان موقت و فرزندانشان هیچ حقی بر ارث نداشتند. جمعیت زیاد زنان در حرمسراها برای تودهٔ مردم دشواری‌های بسیاری به بار می‌آورد؛ این امر موجب کمبود زن و اغتشاشات خطرناکی در میان طبقات پایین اجتماع می‌شد. شاهان می‌کوشیدند از طریق اسکان اسیران جنگی این مشکل را حل کنند. قباد در جنگ با بیزانس اسیران بسیاری را به ایران آورد. زنان در جمهوری اسلامی ایران
پس از انقلاب ۱۳۵۷، دبیرستان‌های دختران و پسران از یکدیگر جدا شد و بانوانی در منصب‌های دولتی حضور داشته یا به عنوان نمایندگان مجلس برگزیده شده‌اند؛ با این حال زنان حق اشتغال در برخی امور مانند قهوه‌خانه‌ها را ندارند. از میان زنان که سهم بیشتری از قدرت و احترام را پس از انقلاب اسلامی داشته‌اند، می‌توان معصومه ابتکار، مرضیه دباغ و مرضیه وحید دستجردی را نام برد. در همین دوران یک بانوی ایرانی(شیرین عبادی) اولین ایرانی برنده جایزه نوبل شد. بانوی ایرانی دیگری (انوشه انصاری) عنوان اولین فضانورد ایرانی را کسب کرد. بسیاری از بانوان ایران برنده جوایز مهم جهانی در زمینه سینما و هنر شدند. همچنین محمود احمدی‌نژاد برای نخستین بار در تاریخ جمهوری اسلامی ایران ۳ زن را برای تصدی مقام وزارت به مجلس معرفی کرد که فقط یکی از آن‌ها (وزیر بهداشت) موفق به اخذ رأی اعتماد شد. تاریخ اجتماعی غزنویان
از نظر سیاسی زنان قابل ذکری بودند که در تاریخ ایران نقش تعیین‌کننده ایی داشتند و کسانی مانند حره ختلی سلطان نقشی اساسی ایفا نموداون زن کاردان و جسوری بود که تاریخ ایران را تغییر داد و مردان ای دوره به خانواده اهمیت زیادی می‌دادند و حفظ ناموس از وظایف اصلی مردان شمرده میشدودر این دوران ازدواج‌های سیاسی برای حفظ روابط حسنه و نیز امنیت حکومت از جانب حکام و مدعیان حکومت صورت می‌گرفت این ازدواج‌ها کمک زیادی به استواری حکومت غزنوی می‌کرد و آنان را از جانب حکام ترکستان و خورازم آسوده می‌ساخت آموزش زنان در ایران
آمارهای دوران ریاست جمهوری خاتمی حاکی از افزایش آرام مشارکت زنان در آموزش است. در سال ۲۰۰۲، زنان بر نتایج کنکور سراسری دانشگاهی آن تسلط داشتند که ۶۲ درصد دانشجویان قبولی را شامل می‌شد. زنانی که در آموزش عالی به دنبال تدریس بودند نیز در این دوره با کسب تقریباً نیمی از استادیارهای دانشگاهی، دستاوردهایی کسب کردند که تقریباً دو برابر یک دهه قبل بود. تعداد زنان پذیرفته شده در دوره‌های استادی ممتاز و تمام وقت در سالهای ۲۰۰۱–۲۰۰۲ زیر ۱۷٫۳ درصد کم باقی مانده‌است زیرا تقریباً با تعداد زنان تحصیل کرده جامعه ایران متناسب نیست. زنان در ایران
تاکنون، چندین زن دارای پست‌های عالی در دولت یا مجلس بوده‌اند. قبل و بعد از انقلاب ۱۹۷۹، چند زن به عنوان وزیر یا سفیر منصوب شدند. فرخرو پارسا اولین زنی بود که در سال ۱۹۶۸ به عنوان وزیر آموزش و پرورش و مهناز افخمی به عنوان معاونت امور زنان در سال ۱۹۷۶ منصوب شد. زنان در ایران قاجاری
در دوران قاجار (۱۱۶۴-۱۳۰۴) زنان در جایگاه پایین‌تری نسبت به مردان قرار داشتند. تحقیقی مربوط به سال ۱۸۵۲–۱۸۵۳ از تهران نشان می‌دهد که حداکثر فقط یک درصد زنان صاحب ملک بودند و درصد کمتری حتی مغازه داشتند. امکان تحصیل برای زنان بسیار محدود بوده‌است. (اطلاعات زیادی دردست نیست، اما یک منبع میزان باسوادی زنان را تا سال ۱۳۰۴، ۳٪ می‌آورد) در باور عمومی، باسوادی زنان را مخالف اسلام و برای جامعه خطرناک می‌دانستند (بعضی از روحانیون نیز همواره بر این باور تأکید می‌کردند). باور دیگر این بود که زنان نمی‌توانند باسواد شوند و مغز آنان قدرت پذیرش دانش را ندارد. باسوادی زنان ننگ محسوب می‌شد و بسیاری از زنان باسواد، آن را پنهان می‌کردند؛ مثلاً بعضی از همسران ناصرالدین شاه توانایی خواندن و نوشتن داشتند ولی شاه از این امر اطلاع نداشت. زنان در مصر
حتشپسوت میان سال ۱۴۸۱ تا ۱۴۷۹ و به عنوان قدرت پشت تخت بجای شوهرش توتمس دوم بر مصر فرمان راند، و میان سال‌های ۱۴۷۹-۱۴۵۸ (پیش از میلاد) بر سر کار حکومت به صورت رسمی و مطلق بود و گمان می‌رود که هفت سال از این تاریخ را در کنار و همراه با پسرخوانده‌اش توتمس سوم به فرمانروایی می‌پرداخته‌است. بر پایهٔ دانسته‌ها او پس از شهبانو سوبک‌نفرو از دودمان دوازدهم دومین زنی است که شهبانوی هر دوبخش هم مصر پایین و هم بالا می‌بود. طبقات اجتماعی دوران ساسانی
زنان در دوران ساسانیان رهبران زن
رهبران زن به زنانی اطلاق می‌شود که در تاریخ کشور به رهبری رسیده‌اند. مصداق رهبری عموماً شامل ریاست جمهوری و نخست وزیری است. زنان در ایران
شاهزاده خانم ساسانی پوراندخت، دختر خسرو پرویز، پیش از کناره‌گیری تقریباً دو سال بر شاهنشاهی ایران حکومت کرد. در زمان سلسله ساسانیان، بسیاری از سربازان ایرانی که توسط رومیان اسیر شدند زنانی بودند که همراه با مردان در حال جنگ بودند. تاریخچه فمنیسم در دنیا به بیش از ۱۵۰ سال نمی‌رسد، اما «پوران دخت»، پادشاه ایرانی دوره ساسانی ۱۴۰۰ سال پیش اولین سخن «فمینیستی» ایرانی را بیان کرد. پوراندخت در نامه‌ای که به سپاهیانش نوشته بود جمله فمینیستی خود را بیان کرد و خود را در لیست اولین پیروان تساوی حقوق زن و مرد قرار داد. پس از کشتن خسروپرویز به دست پسرش شیرویه در سال ۶۲۸ م، شیرویه بیش از شش ماه حکومت نکرد و دختر بزرگ خسروپرویز پوراندخت به سلطنت نشست. زنان در ناسا
مارگارت همیلتون در این دهه به‌عنوان برنامه‌نویس ارشد رایانهٔ راهنما در برنامه فضایی آپولو در ناسا مشغول به کار بود و جوری سالیوان نیز مهندس ارشد زیست‌پزشکی در مأموریت آپولو ۱۱ بود. با این حال، همگان با این پدیده موافق نبودند. جرج لو، مدیر پروازهای سرنشین‌دار ناسا در سال ۱۹۶۲ به کنگره گفته‌بود که کار کردن با زنان کار او را با تأخیر مواجه می‌کند و با این کار به مبارزه علیه زنان پرداخته‌بود. در عین حال و در همان سال، جان اف. کندی حکم ریاست‌جمهوری در مورد وضعیت زنان را به منظور تشویق برابری جنسیتی در محیط کار، امضا کرد. این موضوع متعاقباً باعث شد تا جیمز وب، یکی از مدیران ناسا بخشنامهٔ سیاستی سراسری را تدوین کند که در آن اعلام شده‌بود که ناسا برای تمامی افرادی که خواستار همکاری با این سازمان هستند، فرصت‌هایی برابر ارائه می‌دهد. با این وجود، در سال‌های ۱۹۶۳ و ۱۹۶۵ تا ۶۷ هیچ زنی برای پیوستن به گروه فضانوردان انتخاب نشد. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در دوره سلجوقیان بانوانی که به سلطنت و حکومت می‌رسیدند یا آنانی که مستقیم یا غیرمستقیم در کار حکومت شوهر یا فرزندان خود شریک بودند بسیار است. زنان در ایالات متحده آمریکا
با اینکه تاریخ آمریکا به زحمت از ۴۰۰ سال گذران کرده و هنوز در زمره جوان‌ترین کشورهای جهان محسوب می‌گردد، اما در همین مدت کوتاه زنان در تاریخ ایالات متحده آمریکا دارای جایگاه ویژه و درخشانی شده‌اند. در زمره شخصیتهای مهم زنان در تاریخ آمریکا، اغلب از زنان رئیس‌جمهور (همانند میشل اوباما و هیلاری کلینتون وجیل بایدن وایولنور روزولت غیره) بسیار نام برده می‌شود. اما زنان به نوبه خود نیز دارای سابقه پربار و فراوانی در تاریخ آمریکا هستند. تاریخ اجتماعی سلجوقیان
تأثیر زنان در دورهٔ سلجوقی در امور سیاسی و فرهنگی بیش از پیش بود و لازم است ذکر شود که زنان ترک در جامعهٔ متکی به دامپروری و کوچ‌نشینی در سکونت‌گاه ثابت خود از نظر اقتصادی نقش مهم و از پایگاه ارزشمندی برخوردار بودند و پس از ورود به ایران و جهان اسلام همچنان در دودمان سلطنتی از اقتدار ویژه بهره داشتند. از زنان معروف این دوره ترکان خاتون همسر ملکشاه دختر طمغان جان نوهٔ ایلک خان از آل افراسیاب است که در کار سلطنت شوهر دخالت مستقیم داشته است و یکی از مهم‌ترین کارهایی که این ملکه انجام داده برکناری خواجه نظام الملک وزیر معروف سلجوقی است که بر سر مسائل جانشینی با یکدیگر اختلاف داشتند؛ که گویا تا مدت‌ها این اختلاف حل نشد و ترکان خاتون در این مبارزه پیروز گردید. در زمان اتابکان سلجوقی همسران آنها در امور علمی نیز کوشا بودند برای نمونه زاهده خاتون همسر اتابک بوزابه مدرسه‌ای در شیراز ساخت و آن را وقف کرد. زن
نقش زنان در مسیحیت امروزه می‌تواند به میزان قابل توجهی متفاوت باشد؛ زیرا از زمان کلیسای عهد جدید در قرن سوم تاکنون دگرگونی یافته‌است. این مسئله خصوصاً در ازدواج و در کسب مناصب رسمی روحانیت در برخی از فرقه‌های مسیحی، کلیساها و نهادهای کمک‌کننده کلیساها (Parachurch) صادق است. بسیاری از سمت‌های رهبری سازمان یافته برای زنان در کلیسا ممنوع بود، اما اکنون اکثر کلیساها دیدگاه برابری طلبانه‌ای نسبت به نقش زن و مرد در کلیسا دارند. زنان در جایگاه قدرت
زنانی که در مناصب قدرت هستند، زنانی هستند که شغلی دارند که به آنها اقتدار، نفوذ اجتماعی یا مسئولیت زیادی می‌بخشد. از نظر تاریخی، قدرت بین جنسها به‌طور متفاوتی توزیع شده‌است. قدرت و مواضع قدرتمند در بیشتر مواقع با مردان در ارتباط با زنان بوده‌اند. با افزایش برابری جنسیتی، زنان به دلیل سیاستگذاری و اصلاحات اجتماعی مناصب قدرتمندتر و بیشتری را به دست می‌آورند. زنان در ایران
کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر سوخته، شهری باستانی در نزدیکی زابل مربوط به دوران ماقبل تاریخ در استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران، نشان داده‌است که زنان در این منطقه طی هزاره چهارم تا هزاره سوم پیش از میلاد از پایگاه اجتماعی بالایی برخوردار بوده‌اند. از مهرهای کشف شده در گورهای موجود، ۹۰٪ در اختیار زنان بود که بیش از ۶۰٪ از جمعیت را تشکیل می‌دادند. توزیع این مهرها - ابزارهای تجاری و دولتی که نمایانگر کنترل اقتصادی و اداری هستند - نشان داد که این زنان گروه قدرتمندی در جامعه ماقبل تاریخ بوده‌اند. زنان در ایران قاجاری
زنان در ایران قاجاری وضعیت زنان در ایران قاجاری میان سال های ۱۷۸۵ تا ۱۹۲۵ را شامل می‌شود. زنان در امپراتوری عثمانی
زنان در امپراتوری عثمانی () بسته به مذهب و طبقه خود از حقوق و موقعیتهای مختلفی برخوردار بودند. زنان عثمانی مجاز به شرکت در سیستم حقوقی، خرید و فروش املاک، ارث بردن و وصیت به ثروت، و مشارکت در سایر فعالیت‌های مالی بودند. اصلاحات تنظیمات در قرن نوزدهم حقوق اضافی برای زنان ایجاد کرد، به ویژه در زمینه آموزش. برخی از اولین مدارس دخترانه در سال ۱۸۵۸ آغاز به کار کردند، اگرچه برنامه درسی بیشتر به آموزش زنان و مادران مسلمان متمرکز بود. سلطنت زنان، دورانی که به دهه ۱۵۲۰ برمی گردد و تا اواسط قرن هفدهم ادامه داشت، دوره‌ای بود که در آن زنان بلندپایه از طریق مشارکت در سیاست داخلی، مذاکرات خارجی و کارگزاران از قدرت سیاسی و اهمیت عمومی برخوردار بودند. مادران ملکه و صیغه‌های اصلی از طریق سیاست حارم نفوذ قابل توجهی پیدا کردند. برخی از تأثیرگذارترین سلاطین والده سلطان، نوربانو سلطان، صفیه سلطان، خندان سلطان، حلیمه سلطان، کوسم سلطان و تورخان سلطان بودند. زنان در مصر باستان
زنان در مصر باستان از برخی حقوق خاص برخوردار بودند که زنان دیگر در جوامع مشابه دیگر از آن برخوردار نبودند. آن‌ها می‌توانستند دارایی داشته باشند و در دادگاه از نظر قانونی با مردان برابر بودند. با این حال، مصر باستان جامعه ای بود که تحت سلطه مردان بود و ماهیتی مردسالار داشت. زنان نمی‌توانستند پست‌های مهمی در دولت داشته باشند، اگرچه زنان حاکم و حتی زنان فراعنه وجود داشتند. زنان در دربار سلطنتی موقعیت خود را از طریق رابطه با پادشاهان مرد به دست آوردند. بیشتر زنان به دهقانان تعلق داشتند و در کنار همسرانشان به کار کشاورزی مشغول بودند. شناخته می‌شد که زنان در غیاب شوهر یا پسرانشان مزارع یا مشاغل را اداره می‌کردند. در میان طبقات بالای جامعه، یک زن معمولاً خارج از خانه کار نمی‌کرد و در عوض بر خادمان خانه و تحصیلات فرزندانش نظارت می‌کرد. یک استثنا صنعت نساجی است. در اینجا زنان به عنوان بافنده گواهی شده‌اند. نامه ای که در لاهون یافت شده و مربوط به حدود ۱۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است، شش زن بافنده را نشان می‌دهد. زنان در مجلس شورای اسلامی
در دوره‌های مختلف مجلس شورای اسلامی ایران، میزان حضور زنان همواره متغیر بوده‌است. مجلس دهم با دارا بودن هفده نماینده زن رکورددار حضور زنان در مجلس است. پس از انقلاب تعداد زنان در ادوار مختلف تا پیش از دوره دهم مجلس هیچ‌گاه به دو رقم نرسید. کم بودن تعداد زنان منتخب تأثیر گذاری آن‌ها در برابر تصمیماتی که مردان برای زنان می‌گرفتند را کم رنگ می‌کرد. زنان در روم باستان
مورخان رومی از زنان به دلیل نقش عمومی محدودشان کمتر از مردان نام برده‌اند. اما در حالی که زنان رومی از هیچ قدرت سیاسی مستقیمی برخوردار نبودند، کسانی که از خانواده‌های ثروتمند یا قدرتمند بودند می‌توانستند و از طریق مذاکرات خصوصی نفوذ می‌کردند. زنان استثنایی که اثری انکار ناپذیر در تاریخ برجای گذاشتند از لوکرتیا و کلودیا کوینتا، که داستان‌های آنها اهمیت اسطوره‌ای به خود گرفت، متغیر است. زنان عصبانی دوره جمهوری‌خواه روم مانند کورنلیا، مادر برادران گراکوس و فولویا، که فرماندهی ارتش را بر عهده داشتند و سکه‌هایی با تصویر او صادر می‌کردند. زنان دودمان ژولیو کلودین، برجسته‌ترین لیویا دروسیلا (۵۸ قبل از میلاد - ۲۹ میلادی) و آگریپینا کوچک (۱۵ میلادی - ۵۹ میلادی)، که در شکل‌گیری منش نیاکان امپراتوری روم سهیم بودند. و سنت هلنا (c 250/330 میلادی)، نیرویی محرک در ترویج مسیحیت. زنان در ایران
برخی مانند طاهره صفارزاده، معصومه ابتکار، اعظم طالقانی، فاطمه حقیقت جو، الهه کولایی، فاطمه جوادی، مرضیه دباغ و زهرا رهنورد پس از انقلاب در سیاست ایران نقش داشتند. سایر زنان ایرانی مانند گلی عامری و فرح کریمی در کشورهای غربی سمت دارند. زنان در شاهنشاهی هخامنشی
مرخصی بارداری ظاهراً ۵ ماه بوده‌است. پس از این مدت زن‌ها این امکان را داشته‌اند که کار روزانه را کوتاه کنند تا قادر به برآوردن وظایف خانه‌داری خود نیز باشند. البته کار نیمه وقت حقوق کمتری داشت. نوزادان را در طول کار له‌له‌ها نگهداری می‌کردند. در لوح‌های گلی دیده شده که زنان می‌توانستند به پست‌های بالاتر برسند، مثلاً در کارگاه‌های شاهی همواره سرپرستی و مدیریت با زنان است. در کارگاه‌های خیاطی که بیشتر در اشغال زنان است، گاه مردان زیردست زنان قرار می‌گیرند و حقوق زنان سرپرست بیش از مردان است. حتی در جیره شراب نیز تفاوتی وجود ندارد. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در این دوره تعصبات مذهبی دوره غزنوی کم شده بود و زنان آزادی بیشتری داشتند. به ویژه بانوان ترکی که نزدیکی بیشتری با دربار داشتند. از طرف دیگر شمار بانوان ترک وابسته به قبیلهٔ قنق که سلجوقیان نیز از آن بودند زیاد شد بود و در نتیجه تأثیرات سنت‌های قبیله‌ای ترکان بیشتر شده بود. در این دوره بانوان ترک کم‌کم مقام و جاهی را که در وطن قبلی خود در آسیای میانه داشتند، بدست آوردند و در مواردی برخی از آنان به مقامات مهم‌تری چون سلطانی و حاکمانی رسیدند. در این دوره کم‌کم بانوان از پس پرده بیرون آمدند و موقعیت خود را در اجتماع پیدا کردند و علت اصلی این شرایط مساعد افزایش نفوذپذیری سنت‌های قبیله‌ای و کاهش تظاهر و تعصبات مذهبی بود. تاریخ اقتصادی اروپا
زنان در قرون وسطی رسماً تابع مرد بودند، خواه آن مرد پدر، شوهر یا خویشاوندان دیگر باشند. بیوه‌ها اغلب اجازه کنترل بر زندگی خودشان به آنها داده می‌شد، اما در محدودیت‌های اعمال شده قانونی بودند. کار زنان به‌طور کلی شامل کارهای خانگی یا سایر کارهای داخلی بود. زنان دهقان معمولاً مسئول کارهای خانه، نگهداری از بچه، در کنار باغبانی و دامداری در نزدیکی خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند با کارهایی از قبیل نخ‌ریسی بردرآمد خانوار بیفزایند. در زمان برداشت محصول از آنها خواسته می‌شد در کار در مزرعه کمک کنند. زنان شهری همچون زنان دهقان مسئول کارهای خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند در کار تجارت هم وارد شوند. اما چه تجارت‌هایی بر روی زنان گشوده بود از کشور به کشور و در زمانهای مختلف فرق می‌کرد. زنان اشراف مسئول امور خانه بودند و بعضاً در غیاب اقوام مذکر می‌توانستند اداره املاک را نیز بدست گیرند. اما آنها در شرکت در کارهای نظامی و امورات دولتی محدودیت داشتند. کلیسا نیز تنها نقشی که برای زنان قائل بود راهبه شدن بود زیرا زنان نمی‌توانستند کشیش شوند. سازمان زنان ایران
فعالیت‌های سازمان زنان بیشتر جنبه خیریه‌ای داشت، هرچند که در دهه ۱۳۵۰، احتمالاً به دلیل روی کار آمدن مهناز افخمی، دبیرکل جدید تحصیل‌کرده و نسل جدید همکارانش به حوزه‌های غیرسنتی نظیر اصلاحاتی قانونی و سیاسی نیز پرداخت (از جمله لابی‌گری برای تصویب قانون حمایت خانواده ۱۳۵۴ و قانون سقط جنین در سال ۱۳۵۶). مراکز رفاه خانواده برای زنان طبقه پایین شهری امکانات آموزشی (سوادآموزی و آموزش‌های حرفه‌ای)، تسهیلات بهداشتی (آموزش بچه‌داری و تنظیم خانواده، چکاپ‌های منظم، توزیع وسایل پیشگیری از بارداری)، مشاوره حقوقی، و مهدکودک ایجاد می‌کرد. آموزش‌های حرفه‌ای بیشتر شامل فعالیت‌های سنتی زنانه مانند خیاطی، قالی‌بافی، تایپ و آرایشگری می‌شد هرچند که در اواخر کار سازمان زنان دوره‌های آموزش تعمیر رادیو و تلویزیون و آموزش مکانیکی نیز در مراکز محدودی برگزار می‌شد. تحقیق در حوزه زنان نیز از دهه ۱۳۵۰ در سازمان گسترش یافت و بر مسایلی مانند تبعیض علیه زنان، تصویر زن در کتابهای درسی مدرسه‌های ابتدایی، منزلت زن در جامعه عشایری، نقش زن و مرد در پیام‌های تجارتی تلویزیون ایران و … بود. زنان ایرانی در سده‌های میانه
زنان در دوران غزنویان حضور اجتماعی و سیاسی کمرنگی داشتند. با وجود اینکه آنان خود ترک بودند، کمرنگ‌تر از دوره‌های بعدی بوده‌است که ازجمله علل آن عدم آمادگی مردم ایران و تأثیرپذیری سلطان‌ها این دوره از قوانین دین اسلام بوده‌است. ازدواج‌های متقابل سیاسی بسیار رایج بوده‌است؛ بدین گونه که فرمانروایان برای آسوده‌خاطرشدن از جانب حاکمان دیگر، خواهر یا دختر یکدیگر را به نکاح خود در می‌آوردند. زنان در جنگ‌های باستانی
اوایل قرن ۳ قبل از میلاد - هوانگ گویگو به عنوان یک مقام نظامی تحت نظر چین شی هوانگ عمل می‌کرد. او کارزارهای نظامی علیه مردم شمال چین را رهبری می‌کرد. زنان در مجلس سنای ایران
در دوره چهارم برای نخستین بار ۲ زن، شمس‌الملوک مصاحب و مهرانگیز منوچهریان، به مجلس سنا راه یافتند. این دو در دوره بعد نیز از همین دوره موفق به راهیابی به مجلس شدند. دوره ششم شاهد حضور ۴ زن و از این نظر رکورددار بود؛ این چهار زن شامل منتخبان دوره‌های قبلی به علاوه هاجر تربیت و زهرا نبیل بودند. البته مهرانگیز منوچهریان در سال ۱۳۵۱ از سمت خویش استعفا داد. دوره هفتم، آخرین دوره مجلس، نیز دارای ۲ نماینده زن، شمس‌الملوک مصاحب و شوکت ملک جهانبانی بود. همه این نمایندگان از حوزه انتخابیه تهران بودند. زنان (ابهام‌زدایی)
زن به جنس مؤنث در انسان‌ها گفته می‌شود که از پیچیدگی‌های بسیار و تفاوت‌های فراوان نسبت به جنس مخالف خود مرد برخوردار است زنان در تاریخ همیشه نقش بسیار مهمی را ایفا کرده‌اند که می‌توان در بسیاری از جنگ‌ها و صلح‌ها به آن اشاره کرد زنان می‌تواند به موارد زیر اشاره کند: زنان در دوره پهلوی
با روی کار آمدن محمدرضا پهلوی قانون کشف حجاب لغو گردید و حجاب اختیاری شد؛ همچنین برای نخستین‌بار، زنان این کشور توانستند پای صندوق‌های رای رفته و در همه‌پرسی انقلاب سفید شرکت کنند که این، وضعیت تازه‌ای را برای زنان در تاریخ معاصر ایران رقم زد. درست پیش از انقلاب ۱۳۵۷، ۱۵۰۰ زن در مقام‌های ارشد مدیریتی در سطح کشوری، ۲۲ زن در مجلس شورای ملی، ۵ شهردار، و ۳۳٪ کل مشاغل آموزش عالی ایران بر عهدهٔ زنان بود. زنان در عراق
به‌طور کلی در دوران حکومت عباسیان زن به عنوان مظهر زیبایی و گرم کردن مجالس به‌شمار می‌آمد و غیر از این موارد ظاهری هیچ ارزش دیگری نداشت. همین تفکرات زمینه بروز خشونت‌های شدید را ایجاد کرد. با اینکه در همان برهه تاریخی فیلسوفان، دانشمندان و عارفان زن متعددی وجود داشتند، اما حکومت عباسی کمترین توجهی به دستاوردهای زنان نداشته‌است. با نگاه به کتب تاریخی می‌توان دریافت که ارزش زن در این دوره به کیفیت رقص، زیبایی و اندام خوبشان بوده‌است و نه نوع تفکر و زیستن آن‌ها. زنان در شاهنشاهی ساسانی
تحت انقیاد زنان در مزدیسنا
زنان در مزدیسنا در طی ادوار مختلف تاریخی، تحت تأثیر فرهنگ و باورهای دینی جوامع قرار داشت. پرستش الاهه‌های زن مانند آناهیتا، ایشتاروننه در ایران باستان- قبل از ظهور زرتشت- خود دلیل بر ارتقای مقام زن به منزله رکن اصلی خانواده می‌باشد. بعد از ظهور زرتشت به‌دلیل نیک‌نگری این دین به آفرینش زن ؟ و مرد، موقعیت زن و جایگاه او در اجتماع مشخص و مستحکم‌تر شد. ایرانیان باستان، زنان را کانون مهرورزی و باروری می‌دانستند ازین‌روی همواره آنان را مورد تکریم قرار می‌دادند. در اواخر دورة ساسانی دو تن از دختران سلسله ساسانی به پادشاهی رسیدند. این مسئله خود بیانگر عدم محرومیت زنان در دخالت نمودن در امور سیاسی می‌باشد. حقوق زنان در ایران
زنان ایرانی نقش پررنگی را در جنبش مشروطه ایران که در تاریخ ۱۲۸۳–۱۲۸۹ هجری خورشیدی (۱۹۱۱–۱۹۰۵ میلادی) بود ایفا کردند. آن‌ها در امور عمومی بسیاری شرکت کردند و موقعیت‌های مهمی در روزنامه‌نگاری و در مدارس و انجمن‌هایی که در سال‌های ۱۹۱۱–۱۹۲۴ میلادی در ایران رونق پیدا کرده بود داشتند. از زنان برجسته ایرانی که یک بخش حیاتی در انقلاب ایفا کردند می‌توان از بی‌بی‌خانم استرآبادی، نورالهدی منگنه، محترم اسکندری، صدیقه دولت‌آبادی و قمرالملوک وزیری نام برد. در ابتدای قرن بیستم بسیاری از زنان ایرانی به سمت روزنامه‌نگاری و نویسندگی جذب شدند. مجلهٔ دانش نخستین مجلهٔ تخصصی بود که بر روی مسایل زنان تمرکز داشت. بعدها شکوفه، نامه بانوان، عالم نسوان و نسوان وطن‌خواه نیز در تهران انتشار یافت. همین‌طور نسوان شرق در بندر انزلی، جهان زنان در مشهد و دختران ایران در شیراز و پیک سعادت نسوان در رشت که به مسایل زنان در ایران می‌پرداختند. زنان ایرانی در سده‌های میانه
زمانی که سلطان جدید تعیین می‌شد، همسر او که در واقع مادر بزرگ‌ترین فرزند مذکر او بود نیز به عنوان خاتون معرفی شده و تاجی بر سر می‌نهاد. این خاتون‌ها خود درباری مجزا داشتند و هر خاتونی برای دربار خود بودجه مشخصی داشت. غالباً هر خاتون شهر یا ولایتی داشت که از درآمدش برای دربار خود استفاده می‌کرد.  مهمانی‌های خاتون‌ها و شرکت آنان در مجلس سلطان نیز تشریفات خاصی داشت. هر یک از آنان دستگاهی مانند دستگاه حکومتی داشتند که شامل افرادی مانند منشی، معتمد و... بود. تاریخ زنان
در دوران ساسانیان، بوران‌دخت اولین زنی که در ایران بر تخت شاهی تکیه زد. خسرو پرویز بیش از هر چیز به ظروف تزئینی گرانبها، عطریات و روایح، غذاهای لذیذ و زنان زیبارو علاقه داشت. در عصر ساسانیان نگاه ابزاری به زنان و وجود چند شوهری برای زنان رواج داشت، بطوریکه شاهان و موبدان و ثروتمندان و درباریان زنان و کنیزان و حرمسراهای فراوانی بدون قید و شرط در اختیارشان بود و از طرف دیگر اکثریت مردان جامعه با کمبود زن مواجه می شدند که «قباد» پادشاه ساسانی برای حل این مشکل دستور داد مردان بصورت اشتراکی زن بگیرند. ازدواج با محارم در میان اولین پادشاه ساسانی رواج داشت. دینگ خواهر اردشیر بابکان بود که بعدها با هم ازدواج کردند. یکی از دلایل این سنّت این بود که خانواده های ایرانی به خاندان بیگانه زن نمی‌دادند و زنان و دختران در داخل خاندان باقی می‌ماندند. زن در اسلام
بسیاری از علمای متقدم اسلامی مانند طبری، رهبریِ سیاسی زنان را جایز شمردند. در صدراسلام، زنانی همچون عایشه، ام ورقه و سمره بنت وهب در فعالیت‌های سیاسی شرکت می‌کرده‌اند. عبدالرحمن بن عوف، زمانی که پس از مرگ عمر به انتخاب عثمان یا علی به عنوان خلیفهٔ سوم متهم شده بود، با زنان در اتاق‌هایشان مشورت کرد. خلیفه عمر زنان را به عناوینی همچون بازرس بازار در مکه، مدیر در مدینه، رئیس بهداشت و ایمنی در بصره منصوب کرده بود. زنان در مجلس سنای ایران
در چهار دوره مجلس سنای ایران ۵ زن موفق به کسب ۱۰ کرسی در دوره‌های مختلف شده‌اند که ۴٫۱٪ از مجموع ۲۴۰ کرسی این چهار دوره را می‌سازند. دوره ششم با حضور ۴ زن رکورددار حضور زنان است. شمس‌الملوک مصاحب با حضور در هر چهار دوره، رکورددار حضور در مجلس سناست. شمار نمایندگان زن در هر دوره به شرح زیر است. زنان در ایران قاجاری
در جریان نهضت مشروطه یا خود حضور داشتند یا مشوق مردان در نهضت بودند. آنها در صورت عدم توانایی شرکت مستقیم، از ایثار کمکهای مالی در راه پیشبرد اهداف مشروطه دریغ نداشتند. زنان در لحظه لحظهٔ این حرکت مهم سیاسی و اجتماعی فعالانه حضور داشتند و هنگامی که مخالفت با دولت آغاز شد و مردم در مسجد شاه تهران بارها و بارها بست نشستند، زنان نیز عهده‌دار مسئولیتهای مهمی بودند. آنان ضمن همراهی با مردان درآوردن علما به مسجد برای سخنرانی، مسئولیت حفظ جان علما را هم برعهده داشتند. ضمن اشغال اطراف منبر، آماده می‌شدند، تا در صورتی که طرفداران استبداد قصد بلوا و اغتشاش داشتند به سرکوب آنها بپردازند. زنان در مجلس شورای ملی
از تعداد کل زنان نماینده در چهار دوره مجلس قانون‌گذاری در عصر پهلوی، یک نفر در هر چهار دوره، سه نفر در سه دوره، پنج نفر در دو دوره و بیست‌وهفت نفر در یک دوره به نمایندگی مجلس شورای ملی دست یافته‌اند. با نگاهی به این نمایندگان می‌توان دریافت اکثر قریب‌به‌اتفاق آن‌ها دارای مشاغل دولتی بوده‌اند. افزون بر این تمامی نمایندگان زن، عضو یا رئیس جمعیت‌ها و سازمان‌های زنان بوده‌اند. بیشتر آن‌ها همچنین از طرف احزاب دولتی این دوره، نظیر حزب ایران نوین و رستاخیز، نامزد نمایندگی شده بودند. دودمان تانگ
در زمان و پس از سلطنت وو، بسیاری از زنان برجسته و قدرتمند در دادگاه حضور داشتند، از جمله شانگوان وانر (تولد؛۶۶۴ - مرگ؛۷۱۰)، یک شاعر، نویسنده، تاجر، و یک مقام معتمد، مشاور و مسئول دفتر خصوصی وو. و همچنین در سال ۷۰۶ همسر قدرتمند امپراتور ژونگ زونگ تانگ، امپراتریس وی (تولد؛۶۶۵ - مرگ؛۷۱۰) ، شوهر خود را متقاعد کرد که به همراه خواهر و دخترانش تا در دفاتر و دادگاه دولتی مشارکت داشته باشند و همچنین در سال ۷۰۷ از او خواست تا رسیدگی به امور تجاری را به دختر موردعلاقه خود پرنسس انل بدهد و در سال ۷۰۸ درخواست کرد که بخشی از زنان قدرتمند کاخ از جمله شانگوان، دخترانش، و خواهرش به امپراتور در امور مملکتی مشاوره دهند، او همچنین در سال ۷۰۹ درخواست کرد که به زنان حق محرومیت از وراثت فرزندان خود را بدهد؛ ( که قبلاً فقط یک مرد موجود بود و می توانست یک فرزند یا هر کس از عضو خانواده را از حق ارثی محروم کند). امپراتریس وی سرانجام ژونگ زونگ را مسموم کرد و پس از آن وی فرزندخوانده یازده ساله خود را در سال ۷۱۰ بر تخت سلطنتی گذاشت و خود همچنان اداره مملکت را در دست داشت و حتی این بار با استحکامات و قدرتی بسیار بیشتر زمام امور را در دست گرفت. دو هفته بعد ، خواهر شوهرش پرنسس تایپینگ و لی لانگجی (امپراتور بعدی شوان زونگ) با چند پیروان دیگر وارد کاخ شد و امپراتریس وی و جناح قدرتمندش را کشت، (که متشکل از ۴۰۰ نفر بودن). وی سپس امپراتور رویزونگ (سلطنت؛ ۷۱۰-۷۱۲) را بر تخت پادشاهی نصب کرد. درست همانطور که امپراتور ژونگ زونگ تحت سلطه و کنترل امپراتریس وی بود، رویزونگ نیز تحت سلطه و کنترل پرنسس تایپینگ بود. این سرانجام به پایان رسید زمانی که کودتای پرنسس تایپینگ در سال ۷۱۳ ناکام ماند (او خود را بعد از شکست کودتا در ۷۱۳ به دار آویخت) و امپراتور رویزونگ قدرت را کامل و یگانه به امپراتور شوان زونگ سپرد کرد. زنان کرد
در اواخر قرن نوزدهم، حلیمه خانم از منطقه حکاری حاکم منطقه (باش کلا) بود که تا زمانی که پس از سرکوب قیام بدرخان در سال ۱۸۴۷ مجبور به تسلیم دولت عثمانی شد. زن جوان دیگری به نام فاطمه خان رئیس عشیره عزالدین Ezdinan شد در سال ۱۹۰۹ و در بین قبیله خود به عنوان حاکم منطقه خویش شناخته شد. در طول جنگ جهانی اول، نیروهای روسی در مورد عبور ایمن از سرزمینهم مرز روسها و عثمانی با زنی به نام مریم خان از خانواده معروف Neri که به گفتهٔ Basile Nikitine، نفوذ زیادی در میان پیروانش داشتند، مذاکره کردند. زنان در مجلس عوام انگلستان
نمایندگی زنان در مجلس عوام انگلستان () موضوعی در سیاست‌های انگلستان در نقاط مختلف قرن‌های ۲۰ و ۲۱ بوده‌است. در ابتدا بحث در مورد این بود که آیا زنان مجاز به رأی دادن و نامزدی به عنوان اعضای پارلمان هستند. قانون پارلمان (صلاحیت زنان) در سال ۱۹۱۸ به زنان بالای ۲۱ سال حق انتخاب شدن به عنوان نماینده مجلس را داد. انگلستان دو نخست‌وزیر زن داشته‌است: مارگارت تاچر (۱۹۹۰–۱۹۹۹) و ترزا می (۲۰۱۶–۲۰۱۹). انتشار کتاب زنان در خانه توسط الیزابت والنس در سال ۱۹۷۹ نمایندگی کمرنگ زنان در مجلس را برجسته کرد. در دوران مدرن تر، نگرانی در مورد کمبود نمایندگی زنان، حزب کارگر را به معرفی لیست‌های کوتاه تمام زنان دعوت کرد، چیزی که بعداً برای نقض قوانین تبعیض برگزار شد. بین سالهای ۱۹۱۸ و ۲۰۱۹، در مجموع ۵۵۲ زن به عنوان اعضای مجلس عوام انتخاب شده‌اند. از ژوئن سال ۲۰۲۰، ۲۲۰ زن در مجلس عوام وجود دارد که بالاترین میزان در زنان است. این یک رکورد جدید در کل تاریخ با ۳۴٪ است و اولین بار است که نمایندگی زنان در مجلس عوام بیش از یک سوم است. عدد قبلی ۲۰۸ نفر بود که در سال ۲۰۱۷ تعیین شده بود و ۳۲٪ از اعضای منتخب یا انتخاب مجدد آن سال را تشکیل می‌داد. علاوه بر این، در انتخابات عمومی سال ۲۰۱۹ تعداد بیشتری از زنان از نمایندگان پارلمان کار انتخاب و انتخاب شدند (۱۰۴ زن از مجموع ۲۰۲ نماینده) - این اولین بار در تاریخ کارگران است که این اتفاق می‌افتد. نماینده زن پارلمان با بیشترین مدت خدمت مداوم در حال حاضر به‌طور غیررسمی به عنوان مادر مجلس شناخته می‌شود. قرون وسطی
زنان در قرون وسطی رسماً تابع مرد بودند، خواه آن مرد پدر، شوهر یا خویشاوندان دیگر باشند. بیوه‌ها اغلب اجازه کنترل بر زندگی خودشان به آنها داده می‌شد، اما در محدودیت‌های اعمال شده قانونی بودند. کار زنان به‌طور کلی شامل کارهای خانگی یا سایر کارهای داخلی بود. زنان دهقان معمولاً مسئول کارهای خانه، نگهداری از بچه، در کنار باغبانی و دامداری در نزدیکی خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند با کارهایی از قبیل نخ‌ریسی بردرآمد خانوار بیفزایند. در زمان برداشت محصول از آنها خواسته می‌شد در کار در مزرعه کمک کنند. زنان شهری همچون زنان دهقان مسئول کارهای خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند در کار تجارت هم وارد شوند. اما چه تجارت‌هایی بر روی زنان گشوده بود از کشور به کشور و در زمانهای مختلف فرق می‌کرد. زنان اشراف مسئول امور خانه بودند و بعضاً در غیاب اقوام مذکر می‌توانستند اداره املاک را نیز بدست گیرند. اما آنها در شرکت در کارهای نظامی و امورات دولتی محدودیت داشتند. کلیسا نیز تنها نقشی که برای زنان قائل بود راهبه شدن بود زیرا زنان نمی‌توانستند کشیش شوند. زنان در ایران قاجاری
در این دوره در خانه‌ها و خیابان‌ها جدایی جنسیتی وجود داشت که تا دوره پهلوی نیز ادامه یافت به ویژه درمیان طبقات پایین‌تر جامعه: در خانه‌ها اندرونی و بیرونی مجزا بود، میهمانان زن توسط زنان پذیرایی می‌شدند و میهمان‌های مرد توسط مردان. در بیرون از خانه، زنان چادر، روبنده و چاقچور (شلواری گشاد) می‌پوشیدند. در خیابان‌های پرجمعیت مانند لاله‌زار، شاه آباد و امیریه نیز در ساعت‌های پرجمعیت عصر زنان باید از یک پیاده‌رو عبور می‌کردند و مردان از پیاده‌رویی دیگر. زنانی که می‌خواستند برای کاری به سمت دیگر خیابان بروند باید از پاسبان اجازه می‌گرفتند و تحت نظر او به سرعت حرکت می‌کردند. همچنین زنان و مردان حق نداشتند باهم در یک درشکه بنشینند، حتی اگر مادر و پسر یا خواهر و برادر بودند. واکاشودو
در دوره هی‌آن (۷۹۴ تا ۱۱۸۵ میلادی) در منطقه‌هایی که ممنوعیت زنان اجرا می‌شد بسیاری از راهبان و کوگه‌ها (دارای منصب اشرافی) از طریق استفاده از رابطهٔ مافوقی و زیردستی یا از طریق روسپیان مرد نیازهای جنسی خود را از طریق مردان برطرف می‌کردند. از قرون وسطی و دوره موروماچی (۱۳۳۶ تا ۱۵۷۳ میلادی) به بعد در منطقه‌های جنگی رابطه جنسی بین سامورایی‌های با کوشوها (نوجوانان کی در خدمت سامورایی‌ها بودند) نیز رواج پیدا کرد. از طرف دیگر نوجوانان زیادی نیز بودند که رابطه جنسی با مافوقشان را به عنوان ابزاری برای پیشرفت بکار می‌بردند و به عنوان پله ای برای ترقی تلقی می‌کردند. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در این دوره وظیفه اصلی زن در خانواده، فراهم آوردن آسایش شوهر و نظارت بر وضع سلاح و ساز و برگ جنگی او و تأمین آسایش خانواده و کودکان بوده‌است. آموزش زنان در ایران
بسیاری از اصلاحاتی که در اوایل ریاست جمهوری رفسنجانی و خاتمی انجام شد، با انتخاب محمود احمدی‌نژاد در سال ۲۰۰۵ از بین رفت. در سال ۲۰۰۶، یک زن متوسط در ایران به مدت ۹ سال در مدرسه تحصیل کرد. در آغاز ریاست جمهوری وی در سال‌های ۲۰۰۷–۲۰۰۸، دستاوردهای زنان در آموزش و پرورش ادامه یافت و ۴۴ درصد از دانشجویان مقاطع کاردانی، ۵۵ درصد دانشجویان مقطع کارشناسی، ۴۳ درصد دانشجویان کارشناسی ارشد و ۵۸ درصد دکترای حرفه ای را شامل می‌شدند. زنان همچنین در ۶ رشته از ۷ رشته دانشگاهی ارائه شده در سطح دانشگاه، به جز مهندسی، شامل اکثر دانشجویان تحصیل کننده علوم دامپزشکی، علوم پایه، علوم انسانی، علوم پزشکی، کشاورزی و هنر هستند. آموزش زنان در ایران
انقلاب ۱۳۵۷ در مارس ۱۹۷۹ دوره ای از رهبری محافظه کار را آغاز کرد که نقش و مفهوم مدل زن جدید را در جامعه ایران تغییر داد. این دوره با پس گرفتن قوانینی که قبلاً تصویب شده بود و وضعیت زنان در خانه را اصلاح می‌کرد و نهادی در جایگاه خانواده و قانون مدنی در مفاهیم پدر سالاری مشخص شد. زنان در مغولستان
زنان مغول از نظر تاریخی از وضعیتی نسبتاً بالاتر از زنان سایر فرهنگهای شرق آسیا برخوردار بوده‌اند. زنان در مغولستان نقش مهمی در زندگی خانوادگی و اقتصادی داشتند. برخی از زنان نخبه تر از زنان فقیر فرصت‌های بیشتری داشتند، با این حال سبک زندگی خواستار کار همه زنان بود. هر یک از اعضای خانواده مسئولیت‌هایی داشتند. انتظار می‌رود در بسیاری از فرهنگ‌ها، زنان وظایف خانگی را در خانه انجام دهند، اما زنان در مغولستان نیز از انجام امور خانه مانند مراقبت از حیوانات، تولید محصولات لبنی خودداری می‌کردند. از طریق مشاغل خانگی خود، زنان در رده‌های نخبه جامعه توانستند نقش‌های خود را بیشتر به دست آورند تا قدرت قابل توجهی کسب کنند. هنگامی که امپراطوری مغول فروپاشید، زنان فقیر جامعه نتوانستند از هر نوع مراقبت مناسب یا هر فرصتی برای آموزش و اوقات فراغت برخوردار شوند. زنان در انقلاب ۱۳۵۷
برخی از زنان همچنین بخشی از حلقه داخلی رهبران رژیم جدید مانند مرضیه حدیدچی بودند. به غیر از سیاست زدگی زنان، شرایط خاصی در طول انقلاب وجود داشت که زنان را به درگیر شدن در سیاست سوق می‌داد. به عنوان مثال، ترکیب حکومت نظامی با ساعات ممنوعیت رفت‌وآمد و تعطیلی مغازه‌ها و محل کار، همراه با سرمای ماه‌های پاییز و زمستان منجر به این شد که مراکز بحث سیاسی اغلب در خانه باشند. زنان در کنار مردان با اخبار و رسانه‌ها و همچنین بحث‌های سیاسی درگیر بودند زیرا انقلاب تنها موضوعی بود که صرف نظر از سن و جنسیت مورد توجه هر کسی بود. طی سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹ اجتماعات زیادی در خانه‌های زنان برگزار می‌شد که در آن آنها اخبار و حکایات بین فردی را رد و بدل می‌کردند. زنان در هند
وضعیت زنان در هند طی هزاره‌های اخیر تغییرات بزرگی کرده‌است. زنان هند در راستای دست یابی به حقوق برابر با بسیاری چالش‌ها روبرو بوده‌اند در هند مدرن، زنان توانسته‌اند به مناصب بالایی مانند ریاست جمهوری، نخست‌وزیری، سخنگوی مجلس سفلای پارلمان و رهبری اپوزیسیون دست پیدا کنند. زنان ایرانی در سده‌های میانه
در نزد خان‌ها گذشته از زن اول، چند خاتون دیگر نیز مقام اصلی و بالاتری از دیگر بانوان داشتند که به‌مناسبت زیبائی یا اهمیت سیاسی در ردیفی بالاتر از دیگران قرار می‌گرفتند. زنان زمیندار
شواهد، اسناد و مدارک زیادی دال بر مالکیت زنان در نظام زمینداری ایران در دست است. در اسناد اجاره نامه زمین های کشاورزی مربوط به دوره ایلام باستان نام بسیاری از زنان به عنوان مالک زمین قید شده است. همچنین در دوره های ماد، هخامنشی و ساسانیان شواهدی از زمینداری زنان وجود دارد. اسناد و مدارک بیشتری از زمینداری زنان در دوره قاجاریه برجای مانده است. مناطق کرمانشاه، لرستان، خوزستان، کردستان، تهران، قزوین، همدان و نواحی شمالی ایران به لحاظ کثرت اربابان و مالکان زن اهمیت ویژه ای دارد.  در جریان سه مرحله اصلاحات ارضی در ایران از زنان زمیندار سلب مالکیت شد. قانون اصلاحات ارضی به دلیل محدود کردن مالکیت به حق نسق علیه زنان تنظیم شد. بنابر سنتی کهن در نظام زمینداری و کشاورزی ایران زنان فاقد حق نسق بودند و در نتیجه زمین های زنان طی مراحل سه گانه اصلاحات ارضی به کشاورزان مرد واگذار شد. بانبشن
دینگ، همسر یزدگرد دوم (حکومت از ۴۳۸ تا ۴۵۷)، در زمان ستیز میان پسرانش هرمز سوم (حکومت از ۴۵۷ تا ۴۵۹) و پیروز یکم (حکومت از ۴۵۹ تا ۴۸۴)، به عنوان نایب‌السلطنه موقتاً از تیسفون بر کشور فرمان می‌راند، که نشان می‌دهد زنان سلطنتی می‌توانند مناسب سیاسی را در مدیریت کشور اشغال کنند. ازدواج‌ها فقط با زنان ایرانی نبود؛ بهرام گور (حکومت از ۴۲۰ تا ۴۳۸) طبق گزارش‌ها با یک شاهزاده هندی به نام سپینود و خسرو پرویز (حکومت از ۵۹۱ تا ۶۲۸) نیز با دو زن مسیحی غیرایرانی، شیرین و مریم، ازدواج کرد. در زمان جنگ داخلی ساسانیان (۶۲۸–۶۳۲)، دو شهبانوی ساسانی، بوران‌دخت (حکومت در دو دوره در ۶۳۰ و همچنین از ۶۳۱ تا ۶۳۲ میلادی) و آزرمی‌دخت (حکومت از ۶۳۰ تا ۶۳۱), که هر دو دختر خسرو پرویز بودند، برای مدت کوتاهی بر کشور فرمان راندند. زنان کرد
در سال ۱۹۹۳، مارتین وان بروژن استدلال کرد که جامعه کردستان به عنوان جامعه‌ای تحت سلطهٔ مردان شناخته می‌شود. اما همچنان شاهد آن هستیم که زنان کرد به عنوان رهبران سیاسی در آن دوره نقش مهمی ایفا کرده‌اند. ترکان خاتون
ترکان خاتون نام چند تن از ملکه‌های ترک‌تبار به‌خصوص پیش از دوران مغولان بود. ترکان (در ترکی باستان: تَرکَن) عنوانی اشرافی بود که اغلب در مورد زنان به کار می‌رفت و تقریباً معادل «ملکه» بوده‌است. در دورهٔ سلجوقیان و خوارزمشاهیان، ترکن گاهی جزو نام مردان نیز بود. ترکن احتمالاً از زبان قومِ ختای یا سلسلهٔ لیائوی غربی (قراختائیان متأخر آسیای مرکزی) وارد زبان ترکی شده‌است. خاتون نیز به معنای «همسر شاه یا حاکم » بود که در ترکی "قاتون" و در عربی "خاتون" تلفظ می‌شده‌است. چند تن از زنان مشهور تاریخ ایران که دارای این عنوان بوده‌اند، عبارت‌اند از: زنان ایرانی در سده‌های میانه
همسران و دختران سلطان‌های مغول، قدرت و احترام بسیاری داشتند و زن اول سلطان مهم‌تر از سایر بانوان دیگر او بود و در کارهای شوهرش نقش داشت. زنان اول سلطان‌ها دست کم یکبار در عمر خود شانس سلطنت داشتند. برای نمونه اگر شوهرش می‌مرد، باید برای تعیین جانشینی او شورایی تشکیل می‌شد و تشریفات تشکیل این شورا لااقل یک سال طول می‌کشید و در آن مدت همسر اول سلطان مطابق قوانین مغول امور حکومت را بر عهده می‌گرفت. گاهی نیز اتفاق می‌افتاد که سلطان بنا به دلائلی مانند بیماری قادر به انجام وظائف نبود و در این شرایط همسر او یا مادرش امور حکومت را بر عهده می‌گرفت و این شرایط تا حل و رسیدگی موضوع یا تعیین جانشین دیگر ادامه داشت. زنان در شاهنشاهی ساسانی
روند صعودی وضعیّت سیاسی زن در دوران ساسانی در سدهٔ پنجم میلادی ادامه دارد. آنجا که به هنگام شاهنشاهی پیروز و درگیری‌اش با برادر شورشی، مادر او شهبانو دینگ در تیسفون به نام خود به تنهایی مُهر می‌زند. در همین زمان در خدای‌نامه که تاریخ رسمی کشور بود و تصویری از آن در شاهنامه‌های دوران اسلامی منعکش شد به پادشاهی زنی به نام «همای» در دوران کیان (کیانی) – نیاکان ساسانیان– اشاره می‌رود و این الگوسازی که به‌وضوح دست‌پخت ساسانیان بود، در دوران خسرو پرویز بیش‌تر خود را نمایان می‌کند. همسران او مریم و شیرین در سیاست دست بالا را داشتند و پس از خسرو پرویز، البتّه در هنگام نبود پسری از او، دخترش پوراندخت و پس از درگذشت او، خواهرش آذرمیدخت به پادشاهی می‌رسد. این برای نخستین بار در تاریخ ایران است که زنان به صورت دائمی و رسمی به تخت نشستند. کوتاهی فرمانروایی به سبب مرگ طبیعی پوراندخت و درگیری شخصی خاندان فرخزاد با آذرمیدخت از بخت و اقبال بود وگرنه از سوی جامعه پذیرفته شده بودند. این روند با فروپاشی دولت ساسانی، کاملاً عکس شد و سیر حرکت زنان، در ایران همچنان دیگر تمدّن‌ها، نزولی شد. تاریخ زنان
نقش زنان در مسیحیت امروزه می‌تواند به میزان قابل توجهی متفاوت باشد. زیرا از زمان کلیسای عهد جدید در سده سوم تاکنون دگرگونی یافته است. این مسئله خصوصاً در ازدواج و در کسب مناصب رسمی روحانیت در برخی از فرقه‌های مسیحی، کلیساها و نهادهای کمک‌کننده کلیساها (Parachurch) صادق است. بسیاری از سمت‌های رهبری سازمان یافته برای زنان در کلیسا ممنوع بود، اما اکنون اکثر کلیساها دیدگاه برابری طلبانه‌ای نسبت به نقش زن و مرد در کلیسا دارند. زنان در شاهنشاهی هخامنشی
دربارهٔ برابری حقوق شواهدی مخصوصاً در زمینه کارهای هنری وظریف داریم و برابری صدها زن دیگر با مردان نیز مسلم است که دربارهٔ شغل شان چیزی نمی‌دانیم. میزان حقوق فقط همین قدر روشن است که به نوع کار و نه انجام دهنده، بستگی داشت. به این ترتیب، در امپراطوری بزرگ دوران داریوش اول با تساوی حقوق زن و مرد سر و کار داریم. البته این راهم باید گفت که زن‌ها علاوه بر کار بیرون، سر و سامان دادن به کارهای روزمرهٔ خانواده را نیز بر عهده داشته‌اند. زن در یهودیت
برخی محققین، نقش زنان را در روایات تنخ یهودی کم‌رنگ دانسته‌اند؛ استانسون کتاب مقدس را کتابی سرتاسر مردانه دانست. البته در بین اسرائیلیان، شکلی از مادرسالاری وجود داشته‌است که نشان‌دهندهٔ موقعیت زن در خانواده‌های اسرائیلی است. ساره همسر ابراهیم، راحیل و لیه همسران یعقوب، صفورا همسر و میریام خواهر موسی، استر همسر خشایارشاه، مهم‌ترین زنان عهد عتیق هستند. بنا بر روایت تورات، زن از دندهٔ مرد آفریده شده‌است و در باغ عدن، حوا بود که آدم را به خوردن میوه ممنوعه اغوا کرد؛ و به جزای این گناه شوهرش تا ابد بر وی مستولی شد. در بین اسباط یهود، تنها زنی که به داوری رسید، دبوره بوده‌است؛ که بر اساس هاگادا و متون میدراش، به وی وحی نمی‌شده و در نتیجه، شأن پیامبری نداشته‌است. بر اساس هاگادا، تنها زنی که خدا با او سخن گفته، ساره بوده‌است. در عهد عتیق، تنها بخشی که به جای «پسران اسرائیل»، عبارت «دختران اسرائیل» به کار رفته‌است، موردی بوده‌است که اشعیا دختران صهیون را برای تکبر و خودآرایی سرزنش می‌کند. آناهیتا
خانه‌های انسان‌های آغازینی که در ایران زندگی می‌کردند، حفره‌هایی بودند که حفر می‌کردند. در این زندگی، وظیفهٔ خاصی به عهدهٔ زن بود؛ او جز این که نگهبان آتش و مخترع سفال بود، باید چوب دستی به دست می‌گرفت و در کوه‌های اطراف به دنبال ریشه‌های خوراکی می‌رفت. شناسایی این گیاهان و تشخیص این که در چه فصلی از سال رویش دارند خود باعث شد آن‌ها در زمینه‌های مختلف پیشرفت کنند و مردان از این قابلیت برخوردار نبودند؛ و این امر بود که عدم تعادل میان مرد و زن را ایجاد کرد و باعث شد این زن باشد که نسبت به مرد برتری داشته‌باشد. زن قبیله را اداره می‌کند و به روحانیت دست پیدا می‌کند «... و زنجیر اتصال خانواده هم توسط زن ایجاد می‌شود.» و این زن بود که ناقل خون قبیله به حساب می‌آمد و همین تصور از زن میان آریایی‌هایی که وارد ایران شدند هم نفوذ پیدا کرد. در گاهان، زن از دو جهت تعریف شده، یکی به عنوان یکی از دو جنس بشر که نقش مهمی هم دارد و دیگری به عنوان گروندهٔ زرتشتی از دوران کهن. زن نقش مهمی در زندگی اجتماعی انسان داشت؛ ایرانیان گمان می‌کردند اگر زن احترام قابل قبولی در جامعه داشته باشد می‌تواند فرزندان شایسته‌ای تربیت کند و به همین خاطر بود که به زن بسیار احترام می‌گذاشتند و البته رهنمودهای زرتشت هم تأثیرگذار بود. ماکس مولر در این مورد می‌گوید: «هیچ ملت کهنه و نوینی نیست که در آن مقام و منزلت زن به ارجمندی مقام و منزلت زنان ایران باستان رسیده باشد.» زنان در قرون وسطی
کلیسای کاتولیک که در این دوران به عنوان یکی از بزرگترین واحدهای قدرت که با انتخاب آموزش لاتین، حفاظت از هنر نوشتن و قدرت متمرکز که توسط شبکه اسقف‌ها اداره می‌شد به عنوان تأثیرگذارترین نیروی فرهنگی به‌شمار می‌آید. به‌طور تاریخی در کلیسای کاتولیک و دیگر کلیساهای باستان نقش اسقف و دیگر نقش‌های مشابه مانند مقام کشیش تنها به مردان محدود می‌شد. شورای نخست اورانژ (سال۴۴۱ میلادی) انتصاب زنان را به عنوان دیکون ممنوع کرد که این قانون در شورای ایپاوان (سال ۵۱۷ میلادی) و شورای دوم اورلئان (سال ۵۳۳ میلادی) تمدید شد. با تأسیس رهبانیت مسحیت نقش‌های دیگری در کلیسا برای زنان قابل دسترس شد. از قرن پنج میلادی به بعد صومعه‌های مسیحی فرصتهایی را برای برخی از زنان به وجود آوردند تا با یادگیری سواد و تحصیل از راه ازدواج و نگهداری فرزندان بگریزند ونقش دینی فعالتری را بازی کنند. رئیسه صومعه زنان می‌توانست با در اختیار داشتن مقدار قابل ملاحظه‌ای از زمین، قدرت و حکمرانی بر صومعه‌هایی که متشکل از زنان و مردان می‌شد به چهره مهمی در حوضه حقوق خود تبدیل شود. اشخاصی مانند هیلدای ویتبای در مقیاس ملی و بین‌المللی افراد با نفوذی شدند. تاریخ زنان
دارای چندین نقش گوناگون اجتماعی بودند. زنان در این دوره که سده پنجم تا پانزدهم میلادی را در تاریخ اروپا به خود اختصاص می‌دهد نقش‌هایی مانند همسر، مادر، دهقان، صنعت‌گر، راهبه و همچنین نقش‌های مهم رهبری مانند رئیسه صومعه یا ملکه سلطنتی را عهده‌دار بودند. مفهوم "زن" از جهات مختلف و توسط نیروهای گوناگون در سده‌های میانه دگرگون شد. زنان در قرون وسطی رسماً تابع مرد بودند، خواه آن مرد پدر، شوهر یا خویشاوندان دیگر باشند. بیوه‌ها اغلب اجازه کنترل بر زندگی خودشان به آنها داده می‌شد، اما در محدودیت‌های اعمال شده قانونی بودند. کار زنان به‌طور کلی شامل کارهای خانگی یا سایر کارهای داخلی بود. زنان دهقان معمولاً مسئول کارهای خانه، نگهداری از بچه، در کنار باغبانی و دامداری در نزدیکی خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند با کارهایی از قبیل نخ‌ریسی بردرآمد خانوار بیفزایند. در زمان برداشت محصول از آنها خواسته می‌شد در کار در مزرعه کمک کنند. زنان شهری همچون زنان دهقان مسئول کارهای خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند در کار تجارت هم وارد شوند. اما چه تجارت‌هایی بر روی زنان گشوده بود از کشور به کشور و در زمانهای مختلف فرق می‌کرد. زنان اشراف مسئول امور خانه بودند و بعضاً در غیاب اقوام مذکر می‌توانستند اداره املاک را نیز بدست گیرند. اما آنها در شرکت در کارهای نظامی و امورات دولتی محدودیت داشتند. کلیسا نیز تنها نقشی که برای زنان قائل بود راهبه شدن بود زیرا زنان نمی‌توانستند کشیش شوند. تاریخ زنان در ایالات متحده آمریکا
با اینکه تاریخ آمریکا به زحمت از ۴۰۰ سال گذران کرده و هنوز در زمره جوان‌ترین کشورهای جهان محسوب می‌گردد، اما در همین مدت کوتاه زنان در تاریخ ایالات متحده آمریکا دارای جایگاه ویژه و درخشانی شده‌اند. در زمره شخصیتهای مهم زنان در تاریخ آمریکا، اغلب از زنان رئیس‌جمهور (همانند میشل اوباما و هیلاری کلینتون وجیل بایدن وایولنور روزولت غیره) بسیار نام برده می‌شود. اما زنان به نوبه خود نیز دارای سابقه پربار و فراوانی در تاریخ آمریکا هستند. زنان در شاهنشاهی هخامنشی
در لوح‌ها و سنگ نوشته ها به کارها و پیشه های سخت و سنگین بر می‌خوریم که در آن‌ها زنان به کار گرفته نمی‌شده‌اند. در مدیریت و گرداندن نهادهای دیوانی یا امارگان یا حساب رسی‌ها از کار زنان خبری نیست. چنین بر می‌آید که اگر کاری، به انگیزه کنترل و سرکشی به کارهای گوناگون سازمانی، نیاز به واهشتن جایگاه کار و جابه‌جایی و رهسپاری به دور و نزدیک را داشت، برای انجام آن از زنان بهره برده نمی‌شده‌است. زنان در دوره پهلوی
زنان ایران پس از اجرای اصل پنجم انقلاب شاه و مردم در همه کارهای ملی شرکت جستند و به مقاماتی چون وزارت، سفارت، نمایندگی دو مجلس سنا و شورای ملی، استادی دانشگاه‌ها، قضاوت، وکالت دادگستری، شهرداری، مدیریت شرکت‌ها و مقامات کلیدی دیگر رسیدند. مردم ایران نمایندگان خود را در تعاونی‌ها، خانه انصاف، انجمن‌های شهر و شهرستان و شوراهای داوری انتخاب کردند. در مرحله بالاتر در رای‌گیری حزبی و رای‌گیری برای انتخاب نمایندگان مجلس شورای ملی و مجلس سنا نیز که برای هر کرسی آن چندین نفر نامزد معرفی می‌شوند شرکت داشتند. زنان در ویتنام
در حال حاضر، دانگ تی نجوک تینه اولین زنی است که به عنوان رئیس‌جمهور ویتنام، پس از مرگ تران دای کوانگ این مقام را کسب کرده‌است. علاوه بر این، نگوین تی کیم نگان در مارس ۲۰۱۶ به عنوان رئیس مجلس شورای ملی ویتنام انتخاب شد و اولین باری بوده‌است که یک زن تاکنون این سمت را به عهده داشته‌است. با این وجود، امروزه هنوز هم در ویتنام تأثیر نقش‌های جنسیتی و تأثیر فرهنگی وجود دارد، که هم در داخل خانه و هم در خارج، در حوزه اقتصادی و اجتماعی همچنان ادامه دارد. زنان در روشنگری
نقش زنان در جامعه در دوران روشنگری به موضوع بحث تبدیل شد. فلاسفه و اندیشمندان تأثیرگذاری مانند جان لاک، دیوید هیوم، آدام اسمیت، مارکی دو کندورسه و ژان-ژاک روسو در مورد مساوات جنسیتی بحث کردند قبل از روشنگری، زنان در جامعه غربی از نظر موقعیت برابر مردان نبودند. به عنوان مثال، روسو معتقد بود که زنان تابع مردان هستند و زنان باید از مردان اطاعت کنند. لاک با به چالش کشیدن نابرابری مردمی، عقیده داشت که این مفهوم که مردان از زنان برتر هستند، توسط مرد به‌وجود آمده‌است. کاندورست همچنین با حمایت از برابری سیاسی زنان، نابرابری جنسیتی موجود را به چالش کشید. نویسندگان از ملکه الیزابت، ملکه کاترین از روسیه و ملکه ماریا ترزا از اتریش به عنوان زنان قدرتمندی که توانایی تعقل داشتند نام بردند. در سال‌های اخیر رابطه دین و روشنگری، به عنوان مثال در روشنگری کاتولیک، در آثار و زندگی زنان نویسنده مورد توجه مورخان قرار گرفته‌است. زنان در ارتش
زنان در ارتش () در طی سالیان مقوله عجیبی نبوده‌است، اگر چه اکثریت قریب به اتفاق همه نظامیان در دوران‌های مختلف همواره مرد بوده‌اند ولی بیش از ۳۰۰۰ سال است که در بسیاری کشورها، زنان در صحنه‌های نظامی نقش داشته‌اند، از زنان جنگجو در دوران باستان گرفته، تا زنانی که در حال حاضر در خدمت ارتش هستند. زنان در مجلس شورای ملی
حوزه انتخابیه تهران با داشتن ۱۵ کرسی زن در دوره‌های مختلف مجلس (۱۶ با احتساب حوزه انتخابیه شمیرانات که در آن زمان مستقل بود)، رکورددار حضور زنان بود. حوزه‌های رشت، کرمانشاه و همدان، به ترتیب با داشتن ۴، ۳ و ۳ کرسی زن در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. در آن دوران استان مرکزی (به مرکزیت تهران) با داشتن ۱۷ کرسی زن، از این نظر در کشور رکورددار بود و پس از آن استان‌های خراسان، اصفهان و گیلان به ترتیب با ۶، ۴ و ۴ کرسی قرار داشتند. استان‌های آذربایجان غربی، ایلام، بختیاری و چهارمحال، بلوچستان و سیستان، بوشهر، بویراحمد و کهگیلویه، زنجان، ساحلی (هرمزگان)، سمنان و یزد در هیچ دوره‌ای نماینده زن را راهی مجلس نکردند. زنان در قرون وسطی
دربارهٔ نقش زنان در کلیسا پاپ اینوسنت سوم در سال ۱۲۱۰ میلادی می‌نویسد: «مهم نیست که متبرکترین مریم جایگاه رفیع تر و درخشان تری از تمامی حواریون داشته باشد. اما بر او (مریم) نیست بلکه بر آنها (حواریون) است که خدا کلید پادشاهی بهشت را به آنها سپرده‌است.» زنان در مجلس سنای ایران
حضور زنان در مجلس سنا با اعطای حق رای به آنان در سال ۱۳۴۱ و انتخابات ۱۳۴۲ مجلس آغاز شد و تا ۴ دوره ادامه یافت. در این چهار دوره جمعاً ۵ زن در ۱۰ کرسی حضور داشتند. از تعداد کل زنان نماینده در چهار دوره مجلس سنا در عصر پهلوی، یک نفر در هر چهار دوره، یک نفر در سه دوره و سه نفر در یک دوره به نمایندگی مجلس سنا دست یافته‌اند. تساوی حقوق زن و مرد در دین بهائی
در تاریخ بهائی در بعضی برهه‌های زمانی، زنان نقش محوری ایفا کرده‌اند. بهیّه (ورقه‌علیا) چند بار در طول عمرش، به عنوان رهبر عملی بهائیان اقدام کند. برای مثال زمانی‌که عبدالبهاء ارض اقدس را به سوی غرب ترک کرد، او تصمیم گرفت زمام امور امر را به دست خواهرش بسپرد. در این مدت سه ساله بهیه رهبری جامعه بهائی را در سراسر دنیا بر عهده داشت. به همین نحو، پس از عبدالبهاء، و پیش از آنکه شوقی افندی، رهبری جامعه بهائی را بدست گیرد، ورقه‌علیا رهبری جامعه کوچک پیروان را مجدداً به دست گرفت. بهائیان ساکنان ارض اقدس به سوی او متمایل شدند. مجدداً در دوره‌هایی که شوقی افندی در سال‌های اولیه مسئولیت خود، از انظار عمومی غایب می‌شد او مکرراً امور بهائیان را به ورقه علیا واگذار می‌کرد. پس از فوت شوقی افندی، دیگر بار زنان بهائی فرصت یافتند تا در بالاترین سطح جامعه بهائی، نقش رهبری جامعه بهائی را بر عهده داشته باشند؛ این نقش در این زمان توسط ایادیان امر صورت گرفت که تعدادی از زنان و مردان که در زمان زندگی شوقی افندی به عنوان ایادیان امرالله انتخاب شده بودند به عنوان رهبران موقت جامعه بهائی، تا انتخاب بیت العدل اعظم، درآمدند. زن‌سالاری
در جوامع زن سالار خانواده‌ها توسط زنان اداره می‌شوند و اصل و نسب از مادران به فرزندان منتقل می‌شود. در این جوامع اموال متعلق به زنان هستند و از مادر به دختر به ارث می‌رسند. پس از ازدواج هم این شوهر است که به خانه همسرش می‌رود و زیر یک سقف با او زندگی می‌کند. در این جوامع نیز بسیاری از مسئولیت های تصمیم‌گیری درباره مسائل سیاسی و اجتماعی با مردان است. همچنین رهبری با زنان بوده و سلسله ای از تبار زنان اداره امور را بدست دارند. زن سالاری بر این پایه استوار است که زنان نیروی مسلط اجتماعی هستند. در طول تاریخ همواره اغلب جوامع دارای ساختار مرد سالار بوده اند اما همچنان شماری معدودی از جوامع زن سالارانه نیز وجود داشته اند. تاریخ زنان
در دوران هخامنشیان مرد و زن در کنار یکدیگر کار می‌کرده‌اند، از حقوقی برابر برخوردار بوده‌اند و گاه حتی کارهای سخت تر را به عهده داشته‌اند. مثلاً گروه‌های بزرگی از زنان کشاورز را می‌بینیم. سنگ سابان معمولاً بیشترشان زن هستند. البته دقیقاً نمی‌توانیم بگوییم که کار این زنان چه بوده‌است. شاید پس از حاضر شدن نگاره‌ها، صیقل نهایی را زن‌ها انجام می‌دادند، زیرا که برای این کار دست‌های ظریف زن‌ها کارآیی بیش تری داشته‌است. در سال ۱۷۰۰ (میلادی) در میان بردگانی که نمایندهٔ امپراتور اتریش در استامبول خریداری و آزاد کرد، زن سنگ تراشی بود از بغداد وجود داشت. بدین ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که سده‌ها بعد هم هنوز به زن‌هایی بر می‌خوردیم که با سنگ سر و کار داشته‌اند. مسلم است که این کار برای زن‌ها باید دشوار بوده باشد. زنان در دوره پهلوی
در بخش وضعیت زنان در این دوره، موضوع حجاب سنتی مورد توجه بسیاری بوده‌است؛ بر پایهٔ گفتهٔ حمیده صدقی، «سیاست غربی‌سازی» پیش از سفر شاه به ترکیه نیز شروع شده‌بود. به عنوان نمونه، رضاشاه در سال ۱۹۲۶/۱۳۰۵، شهربانی ایران را وظیفه‌دار کرد که از زنان کشور که مایل به رعایت حجاب سنتی در جای‌های همگانی نبودند، پشتیبانی کند.