جنگ داخلی افغانستان به چه علت روی داد؟
جنگ داخلی افغانستان (۱۹۹۶–۱۹۹۲)
جنگ داخلی افغانستان از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ به دوره خشونت‌باری از جنگ در افغانستان از سال ۱۹۷۸ تاکنون اشاره می‌کند که پس استعفای رئیس‌جمهور محمد نجیب‌الله و سقوط جمهوری دموکراتیک افغانستان رخ داد. پس از آن دولت اسلامی افغانستان در آن زمان طبق پیمان پیشاور تأسیس گشت. هدف این پیمان توافق صلح و تقسیم قدرت بود که تمام احزاب افغانستان در سال ۱۹۹۲ با آن توافق کردند و متحد شدند، به غیر از حزب اسلامی گلبدین حکمتیار که آن را نپذیرفت. اگرچه در این زمان به حکمتیار پیشنهاد نخست‌وزیری داده شد اما او درصدد حاکمیت کامل در افغانستان بود. حکمتیار سریعاً بمباران شهر کابل را آغاز نمود که باعث شروع دورهٔ جدیدی از جنگ در افغانستان شد. در طول این جنگ شهرهای کابل، هرات، مزار شریف و قندهار بیشترین میزان خشونت و تلفات را نسبت به شهرهای دیگر دادند. جنگ کابل (۱۹۹۶–۱۹۹۲)
در شهر کابل پیش از آن در طول جنگ شوروی در افغانستان از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ میلادی و سپس در جنگ داخلی بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲ میلادی درگیری‌های اندکی رخ داده بود. سقوط دولت محمد نجیب‌الله، جمهوری دموکراتیک افغانستان باعث شد که دولت اسلامی افغانستان طبق توافقنامه پیشاور تأسیس شود. هدف این پیمان توافق صلح و تقسیم قدرت بود که تمام احزاب افغانستان در سال ۱۹۹۲ با آن توافق کردند و متحد شدند، به غیر از حزب اسلامی گلبدین حکمتیار که آن را نپذیرفت. اگرچه در این زمان به حکمتیار پیشنهاد نخست‌وزیری داده شد اما او درصدد حاکمیت کامل در افغانستان بود. حکمتیار سریعاً بمباران شهر کابل را آغاز نمود که باعث شروع دورهٔ جدیدی از جنگ در افغانستان شد. در همین حال گروه‌های دیگر کمونیستی و جهادی با پشتیبانی کشورهایی همچون پاکستان، عربستان، ایران و ازبکستان به حمایت گروه‌های مختلف این جنگ پرداختند.
روند صلح افغانستان
روند صلح افغانستان به پیشنهادها و تلاش‌های برگزاری مذاکرات صلح به منظور پایان دادن به جنگ در افغانستان اشاره دارد. اگرچه از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۰۱ تلاش‌های پراکنده‌ای صورت گرفته بود، اما مذاکرات و جنبش صلح با شدت بیشتری در سال ۲۰۱۸ با گفتگوهایی بین طالبان، اصلی‌ترین گروه شورشی که علیه دولت افغانستان و سربازان آمریکایی می‌جنگید، انجام گرفت؛ این درحالی بود که ایالات متحده، تعداد ۲۰٬۰۰۰ سرباز را به منظور حمایت از دولت افغانستان در داخل کشور افغانستان داشت؛ ولی بیشتر مذاکرات در دوحه، پایتخت قطر انجام شد. انتظار می‌رفت که توافق متقابل بین طالبان و ایالات متحده با عقب‌نشینی مرحله‌ای آمریکا و آغاز مذاکرات صلح در داخل افغانستان دنبال شود. علاوه بر این ایالات متحده آمریکا و همسایگان افغانستان، از جمله پاکستان، چین و هند وایران همچنین روسیه نیز در تسهیل روند صلح نقش دارند. توافق‌نامه بن (افغانستان)
نقشه راه دولت‌سازی که با توافق‌نامه بن ایجاد شد، الگوی نامناسبی برای پرونده افغانستان بود و بعداً منجر به طیف وسیعی از موضوعات از جمله فساد دولت و بی کفایتی شد. از آنجا که توافق‌نامه بن نتوانست اختیارات مشترکی را در دولت افغانستان فراهم‌کند، باعث ایجاد جنگ داخلی بین دو "شبکه نخبگان" کشور و اتحاد شمال با فراکسیون پشتون شد. در نتیجه، اتحاد شمال بیشتر مواضع کابینه را در دولت افغانستان به عهده گرفت و از توانایی‌های زیادی برای تصمیم گیری برخوردار شد. این انحراف در قدرت سیاسی و رقابت‌های فراگیر درون کابینه در گزارش اولیه بانک جهانی ذکر گردید که "حتی در دولت مرکزی، اختلافات سیاسی فعلی، اجماعات معنی‌دار عناصر اصلی سیاست‌های برنامه جامع اصلاحات اداری را غیرممکن می کند. … " ناکامی‌های بعدی دولت افغانستان، از جمله ناتوانی در ارائه خدمات اساسی امنیتی و اجتماعی، ناشی از "مدل بازسازی فوق العاده جاه‌طلبانه" بود که در توافق‌نامه بن گنجانده شده‌بود. به‌دنبال این چالش‌ها، دولت افغانستان در امور عمومی پیمان‌سازی و دلالی سبک غیررسمی‌تری به‌خود گرفت. در نتیجه، توافق‌نامه بن را می‌توان عقب نشینی بزرگی در توسعه افغانستان به‌عنوان یک کشور و هم‌زمانی اقلیم‌های سیاسی دانست. جنگ داخلی افغانستان (۱۹۲۹-۱۹۲۸)
پس از تصرف کابل، سقاویان در ۹ فوریه یک دولت رقیب را در جلال‌آباد به رهبری علی احمد خان شکست دادند. سقاویان با وجود اینکه در جنگ شیخ‌آباد در اوایل ماه مارس از قندهار عقب‌نشینی کرده بودند، پس از مدت کوتاهی با محاصره توانستند قندهار را نیز تصرف کنند. با این حال، آن‌ها نتوانستند نادر خان را در دره لوگر، که همراه با امان‌الله در ماه مارس به آن وارد شده بود، شکست دهند، گرچه امان‌الله در ۲۳ مه کشور را ترک کرد. نادر خان پس از یک بن‌بست چند ماهه، سرانجام موفق شد سقاوی‌ها را مجبور به عقب‌نشینی به کابل در اکتبر ۱۹۲۹ و سپس به ارگ کند. با تصرف ارگ در ۱۳ اکتبر ۱۹۲۹ جنگ داخلی پایان یافت، اگرچه فعالیت سقاوی‌ها تا سال ۱۹۳۱ ادامه داشت. جنگ داخلی همزمان با عملیات شوروی در شمال افغانستان برای مبارزه با جنبش باسماچی صورت گرفت. جنگ داخلی افغانستان (۱۹۹۶–۱۹۹۲)
نیروهای شورای نظار (جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری احمد شاه مسعود و برهان الدین ربانی منطقه شمال شرق کابل، نیروهای حزب اسلامی افغانستان به رهبری گلبدین حکمتیار در مناطق وسیع جنوب کابل، اتحاد اسلامی برای آزادی افغانستان رسول سیاف مناطق افشار قرغه، جنبش ملی اسلامی افغانستان به رهبری عبدالرشید دوستم شمال کابل، نیروهای حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری عبدالعلی مزاری در مناطق شمال غرب و غرب کابل حضور داشتند. این نیروها از طرف کشورهای خارجی حمایت می‌شدند. کشورهای غرب و منطقه مانند روسیه، پاکستان، عربستان سعودی و ایران. جنگ داخلی
اغلب مورخان می‌پندارند که جنگ‌های داخلی از نوع جنگ‌های درجه دوم می‌باشد. این قبیل جنگ‌ها بر خلاف سایر جنگ‌ها موجب پراکندگی و تخریب روحیه و وحدت ملی و مذهبی افراد جامعه می‌گردد؛ بنابراین می‌توان اظهار نمود که فقدان وفاق فرهنگی و نظام اجتماعی منشأ جنگ‌های داخلی است. با آغاز جنگ‌های داخلی، خانواده‌ها، جامعه‌ها و یک پارچگی کشورها از هم می‌پاشد. زیرا هنگامی که جنگ داخلی اتفاق می‌افتد، هیچ‌کس از آثار جنگ بی نصیب نمی‌ماند، اسیران به قتل می‌رسند خانه‌ها ویران می‌شوند و افراد غیرنظامی آسیب می‌بینند. جنگ داخلی آنگولا
جنگ داخلی آنگولا جنگی بود که از آغاز استقلال این کشور تا سال ۲۰۰۲ در آنگولا وجود داشت. این جنگ طولانی‌ترین درگیری در آفریقا بود که طی آن میلیون‌ها نفر جان خود را از دست دادند. این درگیری‌ها میان جبهه آزادیبخش آنگولا و نیروهای مسلح کوبا علیه جنبش خلق برای آزادی آنگولا و یونیتا بود که توسط آمریکا و از طریق آفریقای جنوبی و زئیر حمایت می‌شد. ناآرامی‌های تاجیکستان
جنگ داخلی تاجیکستان حمله آمریکا به افغانستان
حمله آمریکا به افغانستان یا اشغال افغانستان به دست آمریکا در پی حملات ۱۱ سپتامبر در اواخر سال ۲۰۰۱ رخ داد و مورد حمایت متحدان نزدیک ایالات متحده قرار گرفت. این درگیری به جنگ آمریکا در افغانستان نیز معروف است. اهداف عمومی آن از بین بردن القاعده و همچنین پایگاه امن عملیات‌ها در افغانستان با حذف طالبان از قدرت بود. بریتانیا متحد اصلی ایالات متحده بود و از آغاز آماده‌سازی برای حمله، از اقدامات آمریکا پشتیبانی می‌کرد. این جنگ پس از جنگ داخلی ۲۰۰۱ تا ۱۹۹۶ افغانستان که میان طالبان و گروه‌های ائتلاف شمال بود، رخ داد، اگرچه طالبان ۹۰ درصد کشور را تا سال ۲۰۰۱ کنترل می‌کرد. حمله آمریکا به افغانستان به مرحله اول جنگ در افغانستان (۲۰۰۱-۲۰۲۱) تبدیل شد. شبکه عصر
کلیه فعالیت های این شبکه از تاریخ ۲۰مرداد ۱۴۰۰ شمسی، به دلیل بروز جنگ داخلی و ورود دوباره گروه طالبان، که از سال ۲۰۰۳ در پی ورود نیروهای ناتو به آن کشور، از افغانستان خارج شده بودند و پس از بیست سال در پی خروج نیروهای ناتو از افغانستان، در حرکت هایی قارچ گونه به اکثر ولایت های افغانستان تسلط پیدا کردن، شبکه تلویزیونی عصر به حالت تعلیق در آمده است.https://www.avapress.com/fa/news/157053/تلویزیون-عصر-هرات-جهانی  http://doorbin.af/?p=2226 افغانستان در ۱۹۲۹
رسانه‌های روسی و آلمانی به صدای بلند دولت بریتانیا را متهم به برانگیختن جنگ داخلی در افغانستان می‌کنند. این اتهام که هیچ مدرکی در پشت آن نبود به‌طور رسمی رد می‌گردد. حکومت هندوستان تدابیر جدی در دست می‌گیرد تا از وارد شدن قبایل آن‌سوی مرز در جنگ افغانستان جلوگیری نماید. نفوذ اروپا در افغانستان
برای توجیه این طرح، فرماندار کل هند، لرد اوکلند، بیانیه سیملا Simla را در اکتبر ۱۸۳۸ منتشر کرد و دلایل لازم برای مداخلهٔ بریتانیا در افغانستان را مطرح کرد. در این بیانیه آمده‌است که به منظور تضمین رفاه هند، انگلیسی‌ها باید متحد قابل‌اعتمادی در مرز غربی هندوستان باشند. انگلیس مدعی شد که نیروهای آن‌ها صرفاً از ارتش کوچک شاه شجاع، در بازپس‌گیری آنچه که زمانی تاج و تخت او محسوب می‌شد حمایت می‌کردند. اگرچه بیانیهٔ سیملا Simla اظهار داشت که سربازان انگلیسی به محض به قدرت رسیدن شاه شجاع در کابل، عقب‌نشینی خواهند کرد، اما حکمرانی شاه شجاع، به‌طور کامل به سلاح‌های بریتانیایی برای سرکوب شورش و کمک‌های مالی بریتانیا برای جذب حمایت رؤسای سایر قبایل وابسته بود. انگلیسی‌ها این موضوع که آن‌ها در حال حمله به افغانستان بوده‌اند را انکار کردند و در عوض مدعی شدند که از دولت شاه شجاع در برابر دخالت خارجی و مخالفان حمایت می‌کنند. در نوامبر ۱۸۴۱، شورش و قتل‌عام در کابل بالا گرفت. بریتانیا دچار تزلزل و تردید شد و در شرایط نامناسبی قرار گرفت. انگلیسی‌ها با سردارها و رهبران تأثیرگذار مذاکره کردند، زیرا که آن‌ها به واسطهٔ فرارسیدن زمستان و قبایل شورشی از رسیدن به هر گونه رهایی در آن وضعیت قطع امید کرده‌بودند. محمد اکبرخان، پسر دوست‌محمد خان، وارد کابل شد و رهبری فرماندهان را به عهده گرفت. در این مذاکره سر ویلیام مک ناتن MacNaghten کشته شد، اما با این وجود، خواسته‌های فرماندهان مورد قبول انگلیسی‌ها قرار گرفت و آن‌ها عقب‌نشینی کردند. در خلال این عقب‌نشینی، آن‌ها توسط افراد قبیلهٔ چیلزایی Ghilzai مورد حمله قرار گرفتند و در این نبرد در حالی‌که در برف محصور شده‌بودند، تقریباً کل ستون ۴۵۰۰ سرباز و ۱۲۰۰۰ تن از ساکنین اردوگاه کشته شدند. تنها یک نفر از انگلیسی‌ها، دکتر ویلیام برایدن (William Brydon)، به جلال‌آباد رسید، در حالی‌که چند تن دیگر دستگیر شدند. جنایات جنگی در افغانستان
جنایات جنگی در افغانستان دورهٔ جنگ از سال ۱۹۷۹ تاکنون را در بر می‌گیرد. با تهاجم شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹، چهل سال جنگ داخلی به اشکال مختلف افغانستان را درهم شکست. جنایات جنگی از سوی تمام طرفین انجام شد، اگرچه طالبان مسئول اکثریت آن‌ها بوده‌اند. افغانستان
بریتانیای‌ها پیروز شدند و انگلیس به عنوان بخشی از معاهده گندمک سال ۱۸۷۹ کنترل روابط خارجی افغانستان را بدست آورد. در سال ۱۸۹۳، مورتیمر دیورند امیر عبدالرحمن خان را مجبور ساخت تا یک توافق‌نامه جنجالی را که بیش از ۵۰٪ خاک افغانستان را به انگلیس واگذار می‌کرد، امضا کند که در آن قومیت‌های پشتون و بلوچ توسط خط دیورند تقسیم شده باشند. این یک شکاف سیاسی استاندارد در زمان حاکمیت بریتانیا بود که موجب تیره شدن روابط، به ویژه با کشور جدید بعدی پاکستان با افغانستان گردیدید. آنها عبدالرحمن خان را جایگزین ایوب خان که قهرمان جنگ دوم افغان و انگلیس (نبرد میوند) بود، کردند تا در افغانستان حکومت نماید. جنگ داخلی افغانستان
جنگ داخلی افغانستان، می‌تواند یکی از موارد زیر باشد : جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
جنایات جنگی (نقض جدی قوانین و آداب و رسوم جنگ که منجر به مسئولیت کیفری فردی می‌شود) توسط هر دو طرف انجام شده‌است از جمله کشتار غیرنظامیان، بمباران اهداف غیرنظامی، ترور، استفاده از شکنجه و قتل اسرای جنگی به علاوه جنایات متداول دیگر شامل سرقت، آتش‌سوزی و تخریب اموال. تاریخ افغانستان
در سال ۱۲۵۴ هجری قمری (۱۸۳۳ میلادی) جنگ بین افغانستان و انگلیس در بخش جنوبی دره هلمند روی داد. دوست محمدخان که در کابل خود را در چنبر توطئه‌ها و دسایس گرفتار دید، ناگزیر به تبعید در هند تن در داد. افغانستانی‌ها در ایران
با آغاز درگیری‌های میان شوروی سابق و مجاهدین افغان در بیش از ۵۰ سال پیش، بسیاری از مردم افغان برای فرار از جنگ و فقر به کشورهای دیگر پناهنده شدند که بیشترین سهم مربوط به پاکستان و ایران بود. بعد از انقلاب جمهوری اسلامی در ایران و آغاز جنگ ایران و عراق مهاجرت مردم افغانستان به ایران افزایش یافت و به‌رغم برخی مخالفت‌ها، سید روح‌الله خمینی رهبر وقت ایران سپاه و بسیج را موظف کرد که با مهاجران افغان همکاری کرده و مرزها را برای ورود آن‌ها باز کند. آیت‌الله خمینی در یکی از سخنرانی‌های خود با استقبال از مهاجرت افغان‌ها گفتند: پس از آزاد شدن مرزها بسیاری از مهاجران در استان خراسان و مناطق تربت جام، تربت حیدریه و مشهد مهاجرت کرده و سپس کم‌کم به دیگر استان‌های ایران از جمله تهران، اصفهان، قم، فارس و یزد رفته و ساکن شدند. پس از پایان جنگ ایران و عراق و سقوط حکومت کمونیستی در افغانستان حضور مهاجران افغانستانی رو به کاهش رفت اما با تسلط طالبان بر افغانستان و پس از آن با آغاز جنگ میان آمریکا و طالبان مهاجرت‌های قانونی و غیرقانونی به ایران افزایش یافت و در سال ۱۳۸۹ تخمین زده شد که بیش از ۳ میلیون مهاجر افغانستانی در ایران چه به صورت قانونی و چه غیرقانونی زندگی می‌کند. جنگ داخلی افغانستان (۲۰۰۱–۱۹۹۶)
حادثه بمبگذاری اوت ۱۹۹۸ سفارت آمریکا از سوی رییس جمهور بیل کلینتون به بن لادن نسبت داده شده بود و کلینتون دستور حمله موشکی به کمپ‌های تعلیمی القاعده در افغانستان را صادر کرد. در همان زمان در سال ۱۹۹۹ آمریکا از طالبان خواست که بن لادن را به آنها تحویل دهند که طالبان این خواسته‌ها را رد کردند. سازمان اطلاعاتی آمریکا در دهه ۹۰ در افغانستان فعالیتهایی داشت که به دنبال دستگیری یا کشتن بن لادن بودند. این تیم چندین عملیات را انجام دادند اما هیچ‌وقت دستور قتل او را از طرف رییس جمهور دریافت نکردند. البته این ماموریت‌ها باعث روابط بسیار خوبی شد که در سال ۲۰۰۱ ورود آمریکا به خاک افغانستان را تسریع بخشید. پولیس ملی افغانستان
فعالیت‌های تروریستی در افغانستان هم‌زمان با جنگ‌های داخلی آغاز شد و افغانستان مورد مداخله کشورها قرار گرفت این مداخلات کشورها سر انجام سه پدیده خیلی نادرست را وارد افغانستان نمود که عبارتند از جرایم تروریستی، مافیای مواد مخدر و فساد اداری می‌باشد که باعث از میان بردن اکثر دارایی‌های مادی و معنوی افغانستان گردیده‌است. به همین منظور نیاز بود تا یک اداره ضد تروریزم در چوکات وزارت امور داخله فعال گردد تا از حملات و فعالیت‌های تروریستی جلوگیری نمای. وظائف این پولیس، فعالیت‌های مبنی بر مبارزه با شورش و تروریزم می‌باشد. تا اکنون دارای نیروی مجاز ۱۰۰۰نفر می‌باشد. موظفین این پولیس در ۳۴ ولایت و ۳۶۵ ولسوالی افغانستان حضور دارند که در ولایات به سطح مدیریت مبارزه با تروریزم فعالیت می‌نمایند و در قرارگاه‌های ولایت تحت اثر ولایات مربوطه ایفای وظیفه می‌کنند. تعقیب و دستگیری انتحاری وظیفه این پولیس است. روابط افغانستان و تاجیکستان
روابط دیپلماتیک بین دو کشور در ۱۵ ژوئن ۱۹۹۲ برقرار شد. بروز جنگ داخلی تاجیکستان مسائل را پیچیده کرد زیرا بیشتر مناطق مرزی جنوبی تاجیکستان (خاتلون و گورنو- بدخشان) بین نیروهای دولت تاجیکستان (و مرزبانان متحد روسیه) و مخالفان متحد تاجیکستان مورد مناقشه قرار گرفت که توسط نیروهای اسلامی پشتیبانی می‌شد. ایالت افغانستان. در طول سال ۱۹۹۲، حداقل ۸۰۰۰۰ تاجیکستانی به افغانستان پناهنده شدند. رهبران مخالف تاجیکستان از حمایت دولت افغانستان برخوردار شدند و خود را در آنجا مستقر کردند، عمدتاً استان بدخشان. جنگ داخلی در افغانستان نیز باعث مهاجرت پناهندگان بین دو کشور شده بود، این بار پناهندگان از افغانستان وارد تاجیکستان می‌شوند. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
جنگ راه‌اندازی شده توسط ایالات متحده با عنوان «عملیات آزادی بلندمدت» در ۲۰۰۱، با یک کمپین هوایی اولیه آغاز شد، که بلافاصله موجب نگرانی در مورد تلفات غیرنظامیان افغان شده و موجب تظاهرات بین‌المللی شد. افزایش حملات هوایی و تعداد کشته‌شده‌گان غیرنظامی افغان توسط عملیات نظامی خارجی، تنش را بین کشورهای خارجی و دولت افغانستان افزایش داد. در ماه مه ۲۰۰۷، رئیس‌جمهور حامد کرزی فرمانده‌های نظامی خارجی را احضار کرده و به آنها هشدار داد از عواقب مرگ و میر غیرنظامی بیشتر در افغانستان آگاه باشند و از آن جلوگیری کنند. البته تلفات در این دوره از جنگ، ادامهٔ تلفات غیرنظامی بسیار بالا در طول جنگ شوروی و افغانستان در دهه ۱۹۸۰ و سه دوره جنگ داخلی پس از آن: ۱۹۸۹–۱۹۹۲, ۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۱۹۹۶–۲۰۰۱ است. جنگ شوروی در افغانستان
رژیم نجیب الله با وجودی که در به دست آوردن پشتیبانی داخلی و به رسمیت شناختن بین‌المللی شکست خورده بود تا سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) مقاومت کرد اما به تدریج با تضعیف ارتش به ویژه دلیل فرار سربازان و افسران وارد مرحله جدید می‌شد که پیش از آن در دوران حضور شوروی سابقه نداشت و کابل با یک بن‌بست در ناکار آمدی سیاست و نظامی به رهبری نجیب الله می‌رسید، همچنین در طی این سه سال پس از عقب‌نشینی، چند دستگی و اختلاف در داخل دولت و پیوستگی با مخالفان خود مزید بر علت شده و رو به افزایش بود. مجاهدین افغانستان
پیروزی مجاهدین افغانستان، هم‌زمان شد با جنگ داخلی بین احزاب مجاهد: برهان الدین ربانی و احمدشاه مسعود تاجیک تبار به عنوان رئیس‌جمهور و وزیر دفاع دولت موقت، در تقابل با حزب‌های دیگر که خواستار قدرت بودند. ادبیات معاصر افغانستان
جنگ‌های داخلی و ورود ارتش سرخ به افغانستان (۱۳۵۸ خ. /۱۹۷۹)، امواج مهاجران آن کشور را به سوی ایران، پاکستان و کشورهای آمریکایی و اروپایی سرازیر ساخت. ادیبان، محققان و نویسندگان کشور در دوران مهاجرت به تحقیقات ادبی، تاریخی، زبان‌شناختی و… توجه کرده‌اند و زمینه‌های فرهنگی را خصوصاً در ایران، پاکستان و آمریکا، و در سال‌های اخیر در تاجیکستان و آلمان نیز، ادامه داده‌اند. افغانستان
در پی برقراری این حکومت و به ویژه پس از مداخله نظامی شوروی در افغانستان مقاومت گروه‌های اسلام‌گرا علیه آن آغاز شد. شورشیان که به نام مجاهدین افغان شناخته می‌شدند. بیش از یک دهه جنگ چریکی علیه نیروهای شوروی در افغانستان در هشت ثور ۱۳۷۱ کابل را به تصرف خود درآوردند.  رهبران اصلی مجاهدین افغان در توافق پیشاور برای تشکیل حکومت جدیدی به نام دولت اسلامی افغانستان به توافق رسیدند اما گلبدین حکمتیار پشتون که به عنوان نخست‌وزیر دولت تعیین شده بود، با این شیوه تقسیم قدرت مخالفت کرده و وارد جنگ علیه نیروهای حزب وحدت به رهبری عبدالعلی مزاری هزاره، شورای نظار به رهبری احمد شاه مسعود، جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری برهان‌الدین ربانی تاجیک و جنبش ملی اسلامی افغانستان به رهبری عبدالرشید دوستم ازبک شد. این در حالی بود که اختلافات گروه‌های مختلف مجاهدین بر سر تقسیم قدرت باعث آغاز مرحله جدیدی از جنگ داخلی افغانستان بود که با جنگ‌های پی‌درپی گروه‌های رقیب و بمباران شهرها و مناطق مسکونی همراه بود. در این دوران گروه‌های مختلف سیاسی و نظامی هر یک بخشی از کشور را در کنترل خود داشتند و شهر کابل و حومه آن بین پنج گروه مختلف مجاهدین تقسیم شده بود. جنگ شوروی در افغانستان
ایران اولین کشوری بود که تهاجم به افغانستان را محکوم نمود. پس از آغاز درگیری‌های داخلی و ورود ارتش شوروی، ایران که خود مشغول به درگیری‌های داخلی و مرزی با گروه‌های مخالف و جنگ با عراق بود، به پشتیبانی مجاهدین افغان پرداخته و حتی در داخل خاک افغانستان به تأسیس مقررهای آموزشی با کمک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسط علی تجلایی کرده بود، که این پشتیبانی‌ها منجر به تأثیر شدید بر روابط ایران و شوروی شده بود. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
در پی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ جورج دبلیو بوش رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا به گروه طالبان هشدار داد که گروه تروریستی القاعده را از افغانستان تحویل آمریکا دهد. به دنبال خودداری طالبان از پذیرش درخواست ایالات متحده آمریکا فرمان حمله به افغانستان در ۷ اکتبر ۲۰۰۱ میلادی با نام رسمی عملیات بلندمدت آزادی صادر شد. بریتانیا از سال ۲۰۰۲ میلادی فعالیت‌های نظامی مستقل خود را آغاز کرد. هدف اصلی این جنگ، مبارزه و از بین بردن القاعده، طالبان و حامیان آن بود. تقریباً یک ماه بعد رژیم طالبان سقوط کرد و با برگزاری کنفرانس بُن حامد کرزی به قدرت رسید و در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به مقام ریاست جمهوری برگزیده شد. در سال ۲۰۰۳ طالبان شورشی علیه دولت جدید افغانستان آغاز کرد. طالبان جنگ نامتقارن با حملات چریکی و کمین در حومه شهر، حملات انتحاری علیه اهداف شهری، کشتن نیروهای ائتلاف با هدف انتقام همرزمانشان گزارش شده‌است. طالبان از ضعف‌های دولت افغانستان برای اعمال نفوذ در مناطق روستایی جنوب و شرق افغانستان استفاده کرد. درگیری از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ افزایش یافت. آیساف با افزایش گسترده نیروهای خود برای عملیات ضد شورشی به «پاکسازی و تصرف» روستاها پرداخت. تعداد سربازان در سال ۲۰۰۹ شروع به افزایش کرد و تا سال ۲۰۱۱ به ۱۴۰٬۰۰۰ سرباز خارجی تحت فرماندهی آیساف و ایالات متحده افزایش یافت که در افغانستان فعالیت می‌کردند. جنگ در افغانستان (۱۹۹۲–۱۹۸۹)
جنگ داخلی افغانستان در سال ۱۳۶۸ با خروج نظامیان شوروی از افغانستان وارد مقطع جدیدی شد که در آن دولت سوسیالیستی افغانستان به ریاست محمد نجیب‌الله به تنهایی با مجاهدین افغان می‌جنگید. این مرحله از جنگ تا سقوط دولت در اردیبهشت ۱۳۷۱ ادامه پیدا کرد. با این حال جنگ داخلی پس از پیروزی مجاهدین خاتمه نیافت و چندی بعد این گروه‌ها وارد جنگ خونینی با یکدیگر شدند تا اینکه طالبان با شکست تمامی آن‌ها دولت جدید را هم سرنگون کرد. جنگ شوروی در افغانستان
اطلاعات کسب شده توسط مأموران کاگ‌ب در کابل آخرین دلایل را جهت حذف امین فراهم کرد. احتمال داده می‌شد که دو محافظ شخصی اش عوامل قتل رئیس‌جمهور سابق نور محمد ترکی بوده باشند و این تردید نیز وجود داشت که وی خود عامل سیا باشد. مسئله آخری، در هر حالت، هنوز هم مورد تردید است زیرا امین به صورت رسمی مکرراً وفاداری خود را به اتحاد شوروی نشان داده بود. ژنرال شوروی واسیلی زاپلاتین، مشاور سیاسی، در آن زمان ادعا نمود که چهار وزیر رئیس‌جمهور ترکی (که به احتمال قوی امین نیز جز آنان بود) مقصر ایجاد بی‌ثباتی در کشور بودند. لیکن به هر ترتیب وی در تأیید این موضوع ناکام بود. فعالیت‌های سیا در افغانستان
پس از فرار دوستم، مسعود و شبه نظامیان متحدش فرودگاه بین‌المللی کابل را تصرف کردند و در خارج از کابل از شمال جمع شدند، در حالی که حکمتیار و سایر فرماندهان مجاهدین از چاراسیاب به سمت جنوب به کابل نزدیک تر شدند. نجیب الله در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که قصد دارد به عنوان بخشی از انتقال صلح آمیز سازمان ملل متحد (سازمان ملل) استعفا دهد. دو جناح درون حزب کمونیست افغانستان در مورد این که آیا تسلیم حکمتیار شوند یا به مسعود اختلاف نظر داشتند. مسعود ابتدا از ورود به پایتخت امتناع کرد تا زمانی که یک توافق سیاسی در مورد آینده افغانستان بین گروه‌های مجاهدی که سپس در پیشاور مذاکره می‌کردند، حاصل شود. پس از تبادل تنش از طریق رادیو که در آن حکمتیار درخواست‌های مسعود را برای سازش و آشتی رد کرد، نیروهای متحد مسعود وارد کابل شدند و از حمله برنامه‌ریزی شده حکمتیار به شهر جلوگیری کردند. یک دولت موقت با برهان الدین ربانی (یک عالم دینی که در دوران تحصیل در دانشگاه کابل به مسعود و حکمتیار تدریس می‌کرد) به عنوان رئیس‌جمهور تأسیس شد و مسعود زمام وزارت دفاع را بر عهده گرفت. علیرغم پیشنهاد نقش نخست‌وزیری، حکمتیار (که به شدت توسط آی اس آی حمایت می‌شود) کابل را با راکت بمباران کرد و تلفات گسترده‌ای را در تلاشی ضعیف برای تحمیل حکومت شخصی خود بر افغانستان به بار آورد. جنگ در پایتخت و اطراف آن افغانستان را وارد یک جنگ داخلی چند وجهی کرد که برای چندین سال ادامه خواهد داشت و همه طرف‌ها مرتکب جنایات اساسی می‌شوند. در نهایت طالبان که توسط یک عضو ناشناخته، نرم‌الحساب و منزوی عضو سابق جناح مجاهدین محمد یونس خالص به نام محمد عمر کنترل می‌شد، از مرکز پشتون‌ها قندهار بیرون آمدند و تا سپتامبر۱۹۹۵ کنترل تمام جنوب افغانستان و هرات را در دست گرفتند و قبل از رانندگی کردن. مسعود و دولت موقت افغانستان از کابل در سپتامبر ۱۹۹۶: طالبان زنان و دختران افغان را از مدرسه و زندگی عمومی منع کردند. حمایت گسترده پاکستان و عربستان در این پیروزی‌های طالبان نقش اساسی داشت. مسعود به زادگاهش دره پنجشیر عقب‌نشینی کرد و جبهه متحد (همچنین به عنوان «ائتلاف شمال» شناخته می‌شود) را تشکیل داد که توسط هند، ایران و روسیه به عنوان سنگری در برابر گسترش بیشتر بنیادگرایی سنی ستیزه‌جوی طالبان به آسیای مرکزی حمایت می‌شد. خشونت‌های قومی
خشونت‌های قومی در افغانستان از صدها سال بدین‌سو ادامه داشته‌است. افغانستان به عنوان کشوری که از نظر جغرافیایی به چند بخش تقسیم شده‌است، دارای ۱۴ گروه قومی می‌باشد و این گروه‌ها در طول تاریخ با هم اختلاف نظرهای داشته‌اند که در نهایت به خشونت گراییده است. این جنگ با ظهور طالبان در دهه ۱۹۹۰ به اوج خود رسید و منتج به نسل‌کشی چندین قوم بومی این کشور گردید. افغانستان در ۱۹۹۰ (میلادی)
مبارزه شدید در ابتدای سال بین نیروهای دولتی و مجاهدین بوقوع پیوست، اما در زمستان هیچ پیروزی نظامی برای هیچ‌کدام از طرفین جنگ کسب نشد. در مواجهه با بن‌بست گسترده برای پایان دادن به جنگ ۱۲ ساله، مسکو و واشینگتن توافق کردند که باید انتخاباتی برای تصمیم‌گیری در خصوص آینده سیاسی این کشور برگزار شود. هر دو ابرقدرت توانستند موافقت کنند که نجیب الله در دولت موقت چه نقشی می‌تواند داشته باشد. با این حال واشینگتن اصرار دارد که نجیب الله از کنترل ارتش و اطلاعات را رها کند، تقاضایی که نجیب الله و مسکو رد می‌کنند. با این وجود رئیس‌جمهور موافقت می‌کند در صورت برگزاری انتخابات جدید کنترل بر رسانه‌های دولتی و تعداد محدودی از نیروهای نظامی را به کمیسیون موقت واگذار کند. شوروی پس از خروج از افغانستان پس از ۹ سال، ماهیانه حدود ۵۰۰ میلیون دلار سلاح و تجهیزات به می‌فرستاد. ایالات متحده نیز نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار به مجاهدین افغانستانی در پاکستان کمک کرد. واشینگتن تلاش زیادی برای کاهش کمک به گلبدین حکمتیار که چهره بنیادگرا و ضد غربی از هفت رهبر مقاومت را داشت در نظر گرفت. این لابی‌گری پس از آن صورت گرفت که گزارش‌ها متعددی از جنایات او که افراد غیرنظامی و مجاهدین دیگر را کشته بود صورت گرفت. نخست‌وزیر پاکستان، بی‌نظیر بوتو نیز به دنبال کاهش نقش رهبران جهادی هست اما ارتش پاکستان که طرفدار افزایش جنگ‌های داخلی در افغانستان مخالفت کرده و کمک‌ها به حکمتیار به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. بی‌نظیر بوتو نیز در ۶ اوت با مخالفت جناح‌های راست اخراج شد. همزمان با تحویل تسلیحات، حملات موشکی در دو هفته اول ماه اوت در کابل صورت گرفت که منجر به کشته حدود ۶۰ تن و زخمی شدن عده دیگر شد.وزیر دفاع ستوان ژنرال شهنواز تنی متهم به حمایت از نیروی هوایی و برخی از بخش‌های ارتش برای انجام کودتای ناموفق علیه دولت نجیب الله شد. نظام جمهوری اسلامی افغانستان
نظام جمهوری اسلامی افغانستان با سقوط حکومت طالبان و با حمله نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا شکل گرفت. هرچند نیروهای بین‌الملل توانست حکومت طالبان را سرنگون کند اما جنگ در افغانستان هنوز ادامه دارد. نیروهای بین‌الملل (آیساف) در سال ۱۳۹۳ به مأموریت خود پایان داد و پس از آن وظیفه آموزش و مشاوره به نیروهای افغانستان را در اختیار گرفت. در مهر/میزان ۱۳۹۳ توافق‌نامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا به امضا رسید که طی آن حدود ۱۰ هزار نیرو خارجی می‌توانستند در افغانستان باقی بمانند و مأموریت آموزش و مشاوره و حمایت از نیروهای افغانستان را بر عهده بگیرند. اداره بازرسی آمریکا (سیگار) در گزارش خود در سال ۱۳۹۵ اعلام کرد که حکومت افغانستان تنها بر ۶۵ درصد از اراضی خود تسلط دارد. محمد اشرف غنی رئیس‌جمهور افغانستان اعلام کرد که دولت افغانستان با ۲۰ گروه تروریستی در حال جنگ است. شاخه خراسان گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۵ در ننگرهار اعلام موجودیت کرد و از آن زمان دست به حملات تروریستی متعدد زد. داعش مسئولیت حمله به جنبش روشنایی در سال ۱۳۹۵ را بر عهده گرفت و در حمله به روستای میرزاولنگ با طالبان همکاری کرد. دولت افغانستان برای پایان دادن به جنگ گفتگوهای صلح را تشکیل داد و خواهان مذاکره با نیروهای مخالف حکومت شد. هرچند گفتگوها دستاورد چندانی به همراه نداشت اما توانست با گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی که از مخالفین حضور نیروهای خارجی در افغانستان و حکومت مورد حمایت آن بود صلح کند. تلفات غیر نظامیان از نگرانی‌های اصلی جامعه جهانی در افغانستان بوده‌است. یوناما در گزارشی که در ماه دلو/بهمن ۱۳۹۵ منتشر کرد از سال ۲۰۰۹ که شروع به ثبت تلفات غیر نظامیان کرد تا سال ۲۰۱۶، در اثر جنگ، حدود ۲۵ هزار نفر کشته و بیش از ۴۵ هزار نفر زخمی شده‌اند. جنگ داخلی لبنان
امام موسی صدر با توضیح اینکه سه عامل داخلی، عربی، و جهانی در بروز جنگ داخلی در لبنان نقش داشت، نخستین جرقه مهمی را که به آغاز نخستین جنگ در سال ۱۹۷۵ منجر شد و ۱۹ ماه طول کشید چنین بازگو می‌کند:«معروف سعد که یکی از رهبران مسلمان جنوب لبنان بود، در پیشاپیش تظاهراتی به نفع ماهیگیران محروم که اعتراض به تشکیل یک شرکت احتکار ماهیگیری داشتند، هدف گلوله (ارتش) قرار گرفت و کشته شد. بدین ترتیب، بحران شروع گردید. چند روز بعد اتوبوسی که ۳۷ نفر لبنانی و فلسطینی در آن بودند از منطقه عین‌الرمانه در حال عبور بود که اتومبیل منفجر شد و مردانی که داخل آن بودند یک به یک بیرون آورده شده و با گلوله مارونی‌ها کشته شدند و از این پس جنگ داخلی آغاز شد.» اردوی ملی افغانستان
بعداز کودتای ۲۷ آوریل اردو، شوروی با دست باز در تمام امور کشور من‌جمله تسلیح، تجهیز و ارتقای سطح کمی و کیفی اردو دست بکار شد. تا اینکه در اثر تقاضای حکومت وقت افغانستان در سال ۱۹۷۹ قوتهای نظامی شوروی داخل خاک افغانستان شدند که در نتیجه باعث جنگ در افغانستان گردید. در این زمان تا خروج قوت‌های شوروی از افغانستان، قوت‌های شوروی و اردو افغانستان فعالیت‌های مشترک داشتند و اردو افغانستان مجهز به سلاح و تکنیک محاربوی پیشرفته شد و از احضارات محاربوی عالی بر خوردار گردید و تا سطح دفاع مستقلانه یا آغاز حکومت دکتور نجیب الله ارتقا یافت. در هشت ثور سال ۱۳۷۱ اردو افغانستان توقع داشت مجاهدین به آن‌ها وحدت نموده در حفظ اردو بکوشند؛ ولی برعکس تمام سلاح و مهمات افغانستان از طرف مجاهدین به حکومت پاکستان فروخته شد و کشور در دو دهه بدون سلاح و اردو باقی‌ماند. در این دو دهه هرج و مرج حاکم شد و نبود قانون و سطح جرم به حد نهائی بالا رفت. افغانستان
رقابت قدرت‌های منطقه‌ای نیز باعث شده بود تا جنگ گروه‌های افغان به یک جنگ نیابتی تبدیل شود. پاکستان که از حکومت جدید مجاهدین ناخشنود بود از حزب اسلامی گلبدین حکمتیار پشتون مهم‌ترین مخالف آن‌ها حمایت نظامی، عملیاتی، و مالی می‌کرد. گلبدین حکمتیار بدون پشتیبانی لجستیکی و راکت‌های ارتش پاکستان قادر نبود تا نیمی از کابل را به ویرانه تبدیل کند. عربستان سعودی نیز از جریان تنظیم دعوت اسلامی افغانستان به رهبری رسول سیاف پشتیبانی می‌کرد. ایران نیز برای تأمین هژمونی منطقه‌ای خود از گروه‌های متحد خود در این نبرد پشتیبانی می‌کردند. ایران از شورای نظار به رهبری احمد شاه مسعود و جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری برهان‌الدین ربانی تاجیک، کمک می‌کرد تا قدرت نظامی و تأثیرگذاری سیاسی آن‌ها را افزایش دهد. اختلافات این دو گروه نیز به سرعت به یک جنگ تمام عیار و خونین تبدیل شد که گروه‌های دیگر مجاهدین را نیز درگیر خود کرد. ازبکستان نیز از نیروهای جنبش ملی اسلامی افغانستان به رهبری عبدالرشید دوستم ازبک تبار حمایت می‌کرد تا این گروه بتواند بخش‌های شمالی افغانستان را در کنترل خود داشته باشد. افغانستان
افغانستان در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی پس از انقلاب ثور، که تأثیر یافته از اتحاد جماهیر شوروی بود، به حکومتی سوسیالیست تبدیل شده و شاهد جنگی طولانی با مجاهدین افغان بود که در طول یک دهه، جان بیش از دو میلیون غیرنظامی را گرفت و باعث آواره شدن بیش از پنج میلیون نفر شد. پس از چند کودتای پی‌درپی و پیروزی مجاهدین بر دولت محمد نجیب‌الله جنگ داخلی افغانستان آغاز شد و وارد دوره‌ای از جنگ میان احزاب مختلف مجاهدین شد. گروه بنیادگرای اسلامی طالبان در میانه‌های دهه ۱۳۷۰ کنترل بیشتر مناطق افغانستان را به دست گرفتند و بر آن تحت رژیم تمامیت‌خواهانه امارت اسلامی افغانستان حکومت کردند. اما با یورش ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا در سال ۱۳۸۰ از حکومت برکنار شدند ولی همچنان بخش قابل توجهی از این کشور را تحت کنترل داشتند. در دسامبر ۲۰۰۱، شورای امنیت سازمان ملل متحد نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت (ایساف) را مأمور کمک به حفظ امنیت و دولت جدید افغانستان به ریاست حامد کرزی کرد. جنگ بیست ساله بین حکومت و طالبان با هجوم طالبان در سال ۱۴۰۰ و سقوط متعاقب کابل پایان یافت که طالبان را به قدرت بازگرداند. جنگ داخلی کامبوج
این نبرد ابعاد بین‌المللی داشت. چرا که دولت مرکزی کامبوج مورد حمایت آمریکا بود و خمرهای سرخ توسط کشورهای کمونیست مانند چین و ویتنام شمالی حمایت می‌شدند که در وقوع جنگ میان آمریکا و ویتنام تأثیرگذار بود. حمید گل
گفته می‌شود که گل در دوران خود به عنوان رئیس ISI در جنگ شوروی و افغانستان عملیات تصرف جلال‌آباد از ارتش افغانستان را که در بهار ۱۹۸۹ مورد حمایت شوروی قرار داشت، برنامه‌ریزی و اجرا کرده بود. این تغییر به جنگ متعارف از سوی برخی اشتباه تلقی شد زیرا مجاهدین ظرفیت تصرف یک شهر بزرگ را نداشتند و این نبرد نتایج زمینی مورد انتظار را به همراه نداشت. با این حال، ارتش پاکستان قصد داشت یک دولت تحت حمایت مقاومت در افغانستان، با جلال‌آباد به عنوان پایتخت موقت، عبدالرسول سیاف به عنوان نخست‌وزیر و گلبدین حکمتیار به عنوان وزیر خارجه، نصب کند. برخلاف تصور پاکستان، این نبرد ثابت کرد که ارتش افغانستان می‌تواند بدون کمک شوروی بجنگد و اعتماد حامیان دولت را تا حد زیادی افزایش داد. برعکس، روحیه مجاهدین درگیر در این حمله سقوط کرد و بسیاری از فرماندهان محلی حکمتیار و سیاف با دولت آتش‌بس کردند. به قول سرتیپ محمد یوسف، افسر ISI، «جهاد [به معنای برنامه‌های حکمتیار برای نصب نخست‌وزیر] هرگز از جلال‌آباد بازیابی نشد». در نتیجه این شکست، حمید گل توسط بی نظیر بوتو نخست‌وزیر پاکستان برکنار شد و شمسور رحمان کالو جایگزین وی شد که سیاست کلاسیک تری را در حمایت از شورشیان در افغانستان دنبال می‌کرد. جنگ کابل (۱۹۹۶–۱۹۹۲)
جنگ کابل به مجموعه‌ای از نبردها در جریان جنگ داخلی افغانستان بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ میلادی گفته می‌شود که بر سر شهر کابل، پایتخت کشور افغانستان صورت گرفت. حمله آمریکا به افغانستان
بخش عمده هزینه‌های مالی این جنگ به عهده ایالات متحده آمریکا، ناتو و دیگر همپیمانان آمریکا در این جنگ است. در حالی که هزینه‌های بی‌شمار جسمی، روحی و نیروی انسانی نیز متوجه مردم افغانستان است. افغانستان از نیمه دوم قرن بیستم به دلیل جنگ‌های متعدد داخلی و خارجی مهاجرت‌های گسترده‌ای را شاهد بوده‌است. شروع جنگ آمریکا در قرن بیست و یکم، همچمنان پناهجویان افغان را در صدر جمعیت پناهجویان در جهان قرار داده‌است. جمهوری اسلامی افغانستان
نیروهای طالبان در عین حال شروع به تجدید قوا در پاکستان کردند، در حالی که نیروهای ائتلاف بیشتری برای کمک به روند بازسازی وارد افغانستان شدند. شورش طالبان برای به دست آوردن مجدد کنترل افغانستان آغاز شد. در طول دهه آینده، آیساف و سربازان افغان بسیاری از حملات علیه طالبان را رهبری کردند، اما موفق به شکست کامل آنها نشدند. از اینرو افغانستان به دلیل عدم سرمایه‌گذاری خارجی، فساد دولتی و شورش طالبان، یکی از فقیرترین کشورهای جهان باقی ماند. در همین حال کرزی تلاش کرد تا مردم کشور را متحد سازد، و حکومت افغانستان قادر به ساخت ساختارهایی دموکراتیک شد و یک قانون اساسی را در سال ۲۰۰۴ با نام «جمهوری اسلامی افغانستان» اتخاذ کرد. تلاش‌هایی اغلب با حمایت از کشورهای کمک‌کنندهٔ خارجی، برای بهبود اقتصاد کشور، مراقبت‌های بهداشتی، تحصیلات، حمل و نقل و کشاورزی در بازسازی در افغانستان ایجاد شد. نیروهای آیساف نیز شروع به آموزش نیروهای امنیت ملی افغانستان کردند. پس از سال ۲۰۰۲، نزدیک به پنج میلیون افغان‌های مقیم خارج به کشور بازگشتند. در سال ۲۰۱۱ تعداد نیروهای ناتو در افغانستان با ۱۴۰٬۰۰۰ به اوج خود رسید، و در در ۲۰۱۸ به ۱۶٬۰۰۰ نفر رسید. جنگ شوروی در افغانستان
از جمله عواملی که برای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی عنوان می‌شود، جنگ طولانی مدت و در عمل گرفتاری ۹ ساله در افغانستان است. جنگ افغانستان صرف نظر از موضع گیری‌های منفی بین‌المللی سبب تحمیل هزینه‌های هنگفت به ویژه در مسائل نظامی گردید که باعث ضعف بیش از پیش اقتصاد شوروی، گسترش نظرات منفی در داخل شوروی به دلیل ادامه جنگ و تلفات جانی، اعمال تحریم‌های بین‌المللی و دیگر موارد شد و فروپاشی آن کشور را تسریع بخشید. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
در سال ۱۹۹۶، طالبان، حرکت اسلامی که در سال ۱۹۹۴ تشکیل شده بود شهر کابل را تسخیر کردند و بیش از ۹۰٪ کشور را تحت کنترل گرفتند و منطقهٔ کوچکی را در شمال شرقی برای مجاهدین اختصاص دادند که پایان جنگ‌های داخلی بین مجاهدین و شروع حکومتی نو توسط طالبان برای افغانستان بود. اگرچه در همین سال، جامعه جهانی، شامل آمریکا، بیان نمودند که طالبان نیروی بسیار پایداری برای به دست گرفتن کنترل این کشور جنگ‌زده هست. افراط آن‌ها در قوانین اسلامی و مذاکره نکردن با دشمنان به زودی این حرف را نقض کرد. در سال ۱۹۹۶، اسامه بن لادن و گروهش القاعده وارد افغانستان شده و از آنجا به عنوان مرکز عملیات‌های خود استفاده نمودند. با وجود طالبان، القاعده توانست از افغانستان برای اهداف نظامی، تعلیم سربازانش، خرید و فروش اسلحه، هماهنگی با دیگر جهادیها و نقشه برای طرح‌های جدید تروریستی خود استفاده کند. پیش از حادثه ۱۱ سپتامبر بین ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر در کمپ‌های القاعده تعلیمات نظامی دیدند. جنگ شوروی در افغانستان
تصمیم اصلی به‌کارگیری ارتش افغانستان توسط شوروی اتخاذ شد که باعث ناراحتی دولت افغانستان بود زیرا حامی اصلیشان در حال رها کردن آن‌ها بود. ترکمن‌های افغانستان
جمعیت دقیق ترکمن‌های افغانستان نامشخص است. در بعضی منابع نوشته شده‌است که جوانان ترکمن بیشترین تلفات را در جنگ‌های داخلی شمال داشته‌اند. ترکمن‌ها به تناسب ازبک‌ها طی سال‌های جنگ تا حدودی از گزند جنگ دور مانده‌است؛ ترکمن‌ها مستقیماً در جنگ‌های داخلی سی و هفت سالهٔ افغانستان اشتراک نکرده‌اند، بلکه به‌واسطهٔ دولت‌های پیشین و موجوده، قوماندان تنظیمی، جنبش ملی امثال آن بزور به جنگ برده شده تلف شده‌اند. اعضای خانواده‌های قربانی پس از مرگ مرحوم از هیچ نوع کمک دولتی و غیردولتی برخورد دار نشده توسط اقارب نزدیک اعاشه و اباطه گردیده‌است. حمله آمریکا به افغانستان
پس از جنگ جهانی دوم و در دوران جنگ سرد، پیرو انقلاب ثور بهانه‌ای برای حضور ارتش سرخ در خاک افغانستان پیش آمد. این جنگ که با اشغال بخش عمده افغانستان همراه بود، حدود نه سال از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ به طول انجامید. در طول جنگ ارتش سرخ طی نه عملیات تلاش کرد تا دره پنجشیر را به تصرف درآورد اما تا پایان جنگ این اتفاق رخ نداد. تاریخ افغانستان (پس از اسلام)
در سال ۱۲۵۴ هجری قمری (۱۸۳۳ میلادی) جنگ بین افغانستان و انگلیس در بخش جنوبی دره هلمند روی داد. دوست محمدخان که در کابل خود را در چنبر توطئه‌ها و دسیسه ها گرفتار دید، ناگزیر به تبعید در هند تن در داد. واقعه ۳ حوت ۱۳۵۸
با توجه به جنگ‌های داخلی بین اقوام و احزاب مختلف در افغانستان در طول سال‌ها، این واقعه از سوی بسیاری از افغان‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین همبستگی‌های ملی افغانستان به حساب می‌آید که در آن تمامی مذاهب و اقوام شرکت داشتند. مجاهدین افغانستان
پس از آنکه نیروهای شوروی از افغانستان بیرون رفتند، جنگ داخلیِ قومی بین گروه‌های مجاهدین رخ داد که در پایان این جنگ‌ عده ای از آن‌ها به‌نام طالبان به قدرت رسیدند. جنگ شوروی در افغانستان
پدیده‌ای مشابه فعالیت مبارزین افغان در کشورهای اسلامی_عربی، ظهور مبارزانی بود که به خاطر پول یا مسائل اعتقادی برای جهاد با نیروهای کمونیست راهی افغانستان می‌شدند. برجسته‌ترین شخصیت در این میان جوانی سعودی به نام اسامه بن لادن بود که گروه عرب وی سرانجام با نام القاعده دارای شهرت بین‌المللی شد. جنگ باعث به وجود آمدن رهبران مطرحی شده بود. جنگ قندوز
جنگ قندوز، از آوریل تا اکتبر ۲۰۱۵ برای کنترل شهر قندوز در شمال افغانستان به وقوع پیوست. جنگجویان طالبان در ۲۸ سپتامبر سال ۲۰۱۵ به‌طور ناگهانی کنترل نقاط بسیاری از این شهر را به دست گرفتند. این نخستین بار از سال ۲۰۰۱ است که طالبان کنترل یک شهر بزرگ را در افغانستان بدست می‌گیرند. دولت افغانستان ادعا کرده‌است که در ۱ اکتبر ۲۰۱۵ کنترل بیشتر قسمت‌های این شهر را به دست گرفته و حدود ۳۰۰ عضو طالبان در این شهر را کشته است. موزه جهاد
افغانستان برای چندین دهه درگیر جنگ بوده‌است، اما بندرت جایی وجود دارد که شهروندان بتوانند در مورد وقایع جنگ و اینکه چگونه بر آنها تأثیر گذاشت بدانند. از آنجا که بسیاری از افغان‌ها آموزش رسمی دریافت نکرده‌اند آنها لزوماً نمی‌دانند که چرا پیشینیانشان علیه شوروی‌ها جنگیدند. متون مدرسه در دهه ۱۹۷۰ متوقف می‌شوند تا تنش‌ها را تشدید نکند. در این نمایشگاه بی‌رحمی و اثرات انسانی جنگ از طریق نقاشی‌های دیواری، تصاویر متحرک و کتیبه‌هایی از اسامی بر روی ساختمان قرار گرفته‌اند. موزه پیام وحشت جنگ را تلقین می‌کند. سازندگان مراقب بوده‌اند با نمایش ندادن نبردهای جهادی که به دنبال جنگ با اتحاد جماهیر شوروی ادامه یافت، این نمایشگاه‌ها را غیر سیاسی نگهدارند. بازدیدکنندگان می‌توانند خود در مورد چگونگی پیشرفت تاریخ خود پس از پایان مأموریت جنگی ناتو در سال ۲۰۱۴ تعمق کنند. توافقنامه پیشاور
درحالی که رهبران مجاهدین در پیشاور ملاقات می‌کردند، وضعیت نظامی در اطراف کابل گرفتار فرماندهان داخلی، پیچیده شده بود. در حالی که مسعود از روند تشکیل دولت ائتلافی و با حضور همه طرف‌ها حمایت می‌کرد، گلبدین حکمتیار به دنبال حاکمیت فردی (مرکزی) در افغانستان بود: «"در کشور ما تشکیل دولت ائتلافی غیرممکن است؛ چرا که، به این ترتیب، باعث ضعف و ناتوانی در تثبیت وضعیت در افغانستان می‌شود"». اما مسعود می‌گفت: «"تمامی احزاب در جنگ در جهاد مشارکت داشته‌اند، بنابراین باید سهم خود را در دولت و تشکیل حکومت داشته باشند. افغانستان از ملیت‌های مختلف تشکیل شده‌است. ما نگران کشمکش و اختلافات ملی میان قبایل مختلف و ملیت‌های مختلف بودیم. برای دادن حق تمامی افراد و همچنین اجتناب از خونریزی در کابل، ما این مسئله را به احزاب واگذار کردیم تا آنها در مورد کل کشور تصمیم بگیرند. ما در مورد یک مرحله موقت صحبت کرده بودیم و پس از آن شرایط باید برای برگزاری انتخابات فراهم شود"». امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶–۲۰۰۱)
ظهور طالبان و امارت اسلامی افغانستان معلول هرج و مرج و جنگ‌های داخلی در افغانستان پس از تهاجم شوروی بود. این جنبش به عنوان یک جنبش سیاسی-مذهبی اسلامی و پشتون‌گرایی متشکل از طلبه‌هایی در جنوب افغانستان آغاز شد. طالبان با پشتوانه قریب به اتفاق پشتون‌ها، رسوم قبیلوی پشتونوالی را با عناصری از آموزه‌های سلفی در هم آمیختند تا یک ایدئولوژی اسلام گرایانه ضد غربی و ضد مدرن را شکل دهند و با آن در افغانستان حکومت کنند. این سازمان از همسایه خود، پاکستان، و همچنین از عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمایت دریافت می‌کرد. روابط افغانستان و ایران
امان‌الله خان کوشید تا به کمک قبایل دوباره خود را به کابل برساند، اما رقابت و خصومت قبایل غلزایی و درانی مانع این کار شد. امان‌الله خان شکست خورد و به هند گریخت و از آنجا به ایتالیا رفت. در این وقت ژنرال محمد نادرخان، وزیر جنگ پیشین که از وزیر مختاری در فرانسه استعفا کرده بود و در شهر نیس زندگی می‌کرد، به کمک برادرانش، گویا پس از مذاکره با انگلستان در هند، قصد کابل کرد و سرانجام به کمک قبایل مخصوصاً افراد دو قبیلهٔ جاجی و وزیری در ۲۱ میزان (مهر) ۱۳۰۸ پایتخت را گرفت و حبیب‌الله کلکانی و یارانش را به دار کشید. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
اگرچه در دفاع از مشروعیت این جنگ، آمریکا اعلام نمود که اجازه جنگ از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد از آنجا که این جنگ براساس نوعی دفاع شخصی زیر ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد حساب می‌شود، نیاز نیست و این یک حمله متجاوزانه نیست. همچنین انتقادهای وجود داشت که حمله به افغانستان و تجاوز آن تحت ماده ۵۱ به هیچ وجه قانونی نیست و توجیه آن برای حملات ۱۱ سپتامبر به دلیل آنکه این حمله یک «حمله مسلحانه» (Armed Attack) از طرف کشوری نبود بلکه حمله‌ای تروریستی از جانب گروه‌ها بود غیرقابل قبول است. جنگ داخلی افغانستان (۲۰۰۱–۱۹۹۶)
در همین سال، جامعه جهانی، شامل آمریکا، بیان نمودند که طالبان منبع بسیار پایداری برای به دست گرفتن کنترل این کشور جنگ‌زده هستند. ولی افراط آنها در قوانین اسلامی و مذاکره نکردن با دشمنان به زودی این حرف را نقض کرد. در سال ۱۹۹۶، اسامه بن لادن و گروهش القاعده وارد افغانستان شده و از آنجا به عنوان مرکز عملیات‌های خود استفاده نمودند. با وجود طالبان، القاعده توانست از افغانستان برای اهداف نظامی، تعلیم سربازانش، خرید و فروش اسلحه، هماهنگی با دیگر جهادی‌ها و نقشه برای طرح‌های جدید تروریستی خود استفاده کند. پیش از حادثه ۱۱ سپتامبر بین ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر در کمپ‌های القاعده تعلیمات نظامی دیدند. جنگ‌های افغانستان (۱۳۵۷–اکنون)
مناقشه افغانستان یا جنگ‌های افغانستان () رشته جنگ‌هایی است که از ۱۹۷۸ در افغانستان جریان داشته‌است. از کودتای نظامی انقلاب ثور یک رشته مناقشات مسلحانه تقریباً مداوم افغانستان را دچار خود کرده و بر آن سیطره داشته‌است. این جنگ‌ها شامل اینهایند: افغانستان
سینما در افغانستان به دلیل سه دهه جنگ پیشرفت چندانی نداشته‌است. در دوره طالبان سینما نیز ممنوع شد. در این دوره طالبان حتی اقدام به تخریب آثار سینمایی نیز کرد، اما در این میان برخی از این آثار به ویژه آرشیو تلویزیون ملی افغانستان به وسیله افراد هنردوست از نابودی نجات یافتند و امروز در دسترس می‌باشند. حمله آمریکا به افغانستان
در دسامبر ۲۰۰۱، شورای امنیت سازمان ملل متحد برای نظارت بر عملیات نظامی در این کشور و آموزش نیروهای امنیت ملی افغانستان ، نیروی بین‌المللی کمک به امنیت (ISAF) را تأسیس کرد. در کنفرانس بن در دسامبر ۲۰۰۱، حامد کرزی به عنوان سرپرست دولت موقت افغانستان برگزیده شد، که پس از یک جلسه لویه جرگه (گردهمایی بزرگ) در سال ۲۰۰۲ در کابل به عنوان دولت انتقالی افغانستان درآمد. در انتخابات مردمی سال ۲۰۰۴، کرزی به عنوان رئیس‌جمهور کشور انتخاب شد که اکنون جمهوری اسلامی افغانستان نامیده می‌شود. در اوت ۲۰۰۳ ناتو نیز به عنوان یک متحد وارد درگیری شد و سکان ISAF را به دست گرفت. بخشی از نیروهای آمریکایی در افغانستان تحت فرماندهی ناتو فعالیت می‌کردند و سایرین تحت فرماندهی مستقیم ایالات متحده قرار داشتند. ملا عمر رهبر طالبان این جنبش را دوباره سازماندهی کرد و در سال ۲۰۰۲ شورشی علیه دولت و ISAF به راه انداخت که تا سال سقوط کابل در ۲۰۲۱ به طول انجامید. جنگ شوروی در افغانستان
در تاریخ ۶ جدی (دی‌ماه) ۱۳۵۸، با ورود لشکر ۴۰ام ارتش سرخ به افغانستان، جنگ شوروی در افغانستان رسماً آغاز شد. جنگ شوروی در افغانستان
گسترش فقر و تشدید جنگ‌های داخلی از تأثیرات این جنگ بود تلفات غیرنظامیان جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–۲۰۲۱)
جنگ راه‌اندازی شده توسط ایالات متحده با عنوان «عملیات آزادی بلندمدت» در ۲۰۰۱، با یک کمپین هوایی اولیه آغاز شد، که بلافاصله موجب نگرانی در مورد تلفات غیرنظامیان افغان شده و موجب تظاهرات بین‌المللی شد. افزایش حملات هوایی و تعداد کشته‌شده‌گان غیرنظامی افغان توسط عملیات نظامی خارجی، تنش را بین کشورهای خارجی و دولت افغانستان افزایش داد. در ماه مه ۲۰۰۷، رئیس‌جمهور حامد کرزی فرمانده‌های نظامی خارجی را احضار کرده و به آنها هشدار داد از عواقب مرگ و میر غیرنظامی بیشتر در افغانستان آگاه باشند و از آن جلوگیری کنند. البته تلفات در این دوره از جنگ، ادامهٔ تلفات غیرنظامی بسیار بالا در طول جنگ شوروی و افغانستان در دهه ۱۹۸۰ و سه دوره جنگ داخلی پس از آن: ۱۹۸۹–۱۹۹۲, ۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۱۹۹۶–۲۰۰۱ است. جنگ داخلی آنگولا
ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی به دلایل مشکلات نظامی که در ویتنام و افغانستان داشتند در این درگیری‌ها دخالت می‌کردند. دخالت این دو کشور از طریق گروه‌های وابسته آنها صورت می‌گرفت. در این جنگ بسیاری از افسران روسی کشته شدند یا به اسارت نیروهای آفریقای جنوبی درآمدند. کوبا تنها کشور غیر آفریقایی بود که در این درگیری‌ها شرکت علنی داشت. این جنگ با توافق یونیتا و جنبش خلق برای آزادی آنگولا-حزب کار MPLA بر سر انتخاباتی دمکراتیک در آنگولا به پایان رسید. مجاهدین افغانستان
رفتار خشن افسران و سیاست‌مداران رژیم کمونیستی که با کودتا، رژیم جمهوری را ساقط کرده بودند با مخالفین و به ویژه برخورد تند آن‌ها با جامعهٔ مذهبی و رهبران مذهبی، موجب روگردانی عمومی از حکومت کودتا گردید. در اثر سرکوب‌های خشن حکومت، ابعاد مخالفت با رژیم بیشتر گردید و اتحاد جماهیر شوروی، برای نجات «انقلاب» به خواستهٔ حکومت وقت افغانستان وارد خاک افغانستان شد و آن را اشغال نظامی کرد. اشغال نظامی توسط ارتش سرخ، موجب مقاومت گسترده با رژیم کمونیستی افغانستان و ارتش شوروی گردید که در اثر آن صدها هزار نفر کشته شدند و حدود هشت میلیون نفر از اتباع افغانستان به کشورهای دیگر مهاجر گردیدند. جنگ شوروی در افغانستان
درگیری‌های داخلی در افغانستان پس از خروج نیروهای شوروی ادامه پیدا کرد. شوروی با آگاهی از ترسی که بین مقامات کابل بدین دلیل بروز کرده بود در زمستان سال ۱۹۸۹ خاک این کشور را ترک کرد. حملات مجاهدین افغان به‌طور ثابت به شهرها و روستاها و در نهایت کابل وجود داشت. پناهندگان افغان
پناهندگان افغانستانی شهروندان افغانستان هستند که در نتیجه ترس از آزار و اذیت و جنگ‌های عمده مانند تهاجم شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ که باعث شد، در اولین موج جابجایی پناهندگان در داخل کشور و کشورهای همجوار مانند پاکستان و ایران آغاز شود و آن‌ها سرپناهی برای پناهندگان افغانستانی تأمین کنند. در ۱۹۸۹ که جنگ شوروی در افغانستان به پایان رسید. صحت درمان و آموزش پزشکی در افغانستان
جنگ‌های ۳۳ ساله افغانستان با خود امراض شدید روانی را داشته که بعضی ازین مریضان اعتیاد به مواد مخدر گردیده‌اند. بیکاری فقر گرسنگی بی خانمان شدن از دست دادن اعضای فامیل تهدید و ترس همه وهمه باعث ازدیاد امراض روانی گردیده‌است. این امراض بعضاً باعث خود کشی انتقام سو قصد می‌گردد. زیاده مریضان پس از یک حادثه از زبان می‌مانند. در ثور سال ۱۳۸۷ وزارت صحت عامه دولت افغانستان چنین ابراز کرد که ۶۶ درصد افغان‌ها از افسردگی یا نوعی از اختلال روانی رنج می‌برند، بیماری روانی و سوءاستفاده دوا، اضطراری‌ترین مشکل صحی است که کشور با آن مواجه است.. طبق سروی ملی صحت در سال ۱۳۸۱ در مورد اعضای ۱۵ ساله و بالاتر خانواده‌ها نشان داد که ۷۸ درصد پاسخگویان نشانه‌های اضطراب، حدود ۷۰ درصد نشانه‌های افسردگی و حدود ۴۲ درصد نشانه‌های اختلال فشار روانی پس از یک حادثه از خود بروز داده‌اند. این سروی همچنین نشان داد که طی ده سال اخیر، ۶۲ درصد افراد حداقل چهار مورد از این واقعات تکان دهنده را تجربه کرده‌اند. علاوه بر مشکل فقدان معلومات در مورد اختلالات روانی و بررسی آنها، با وجود ناامنی مداوم، خشونت، بی‌پناهی اجتماعی و بی بضاعتی، در افغانستان کاملاً واضح گردانیده‌است که حل این مشکلات مزمن در آینده نزدیک مشکل بنظر می‌رسد. جنگ شوروی در افغانستان
ببرک کارمل ریاست جمهوری جدید افغانستان به علت افزایش ناآرامی و درگیری‌ها و به دلیل عدم اعتماد نسبت به ارتش افغانستان که ناکارآمدی خود را در مبارزه با اغتشاشات ثابت کرده بود، از سپاه چهلم تقاضا داشت که خود پا به میدان گذاشته و شورش‌ها را سرکوب نماید. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
به دنبال کشته شدن اسامه بن لادن در سال ۲۰۱۱ (علت اصلی بهانه جنگ)، رهبران ناتو استراتژی خروج نیروهای خود را آغاز کردند. در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۴، ناتو به‌طور رسمی عملیات رزمی آیساف در افغانستان را پایان داد و مسئولیت امنیتی کامل را به‌طور رسمی به دولت افغانستان واگذار کرد گل‌چهره
اشرف خان صاحب سینمای کابل است که پس از سقوط دولت کمونیستی نجیب‌الله و تسلط مجاهدین بر کابل می‌خواهد سینمایش را بازسازی کند، اما یکپارچگی دولت دیری نمی‌پاید و جنگ‌های داخلی بار دیگر از خرابه‌های کابل سر برمی‌آورد و این جنگ به فیلم‌خانه ملی افغانستان نیز راه می‌یابد؛ جایی که تاریخ تصویری یک ملت در آن نهفته است. افغانستان در ۲۰۱۶
حوادث ذیل به ترتیب ماه‌ها در سال ۲۰۱۶ در افغانستان به‌وقوع پیوست.جنگ افغانستان (از ۲۰۰۱ الی اکنون) ادامه دارد. روابط افغانستان و ایالات متحده آمریکا
ایالات متحده از اداره جدید اسلامی که در آوریل ۱۹۹۲ میلادی پس از فروپاشی حکومت قبلی که از سوی شوروی حمایت می‌گردید به قدرت استقبال کرد. سپس، گروه‌های مجاهدین که برنده جنگ بودند میان خود به جنگ داخلی‌رو آوردند، اما توجه ایالات متحده در آن‌زمان از افغانستان دور شده بود. افغانستان
جنگ میان گروه‌های مجاهدین زمانی آغاز شد که دولت جدید افغانستان هنوز نتوانسته بود ادارات دولتی، واحدهای پلیس و نظام دادگستری خود را تشکیل دهد و در چنین وضعیتی رفتار سبعانه برخی اعضای گروه‌های مختلف مجاهدین باعث شده بود تا کابل به شهری بی‌قانون و آشوب‌زده تبدیل شود. با توجه به همین وضعیت آشوبناک بسیاری از رهبران مجاهدین هم در عمل کنترلی بر فرماندهان زیردست خود نداشتند و قتل، زورگیری و تجاوز جنسی به پدیده‌ای رایج تبدیل شده بود. جنگ استقلال هزاره‌ها
جنگ استقلال هزاره‌ها یا نسل‌کشی هزاره‌ها توسط عبدالرحمن‌خان به مجموعه قیام‌های مردمان هزاره گفته می‌شود که بین سال‌های ۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳ میلادی، در برابر ظلم و استبداد حاکمان پشتون افغانستان به وقوع پیوست و در جریان آن بیش از ۶۰ درصد هزاره‌ها قتل‌عام شد و ۲۰ درصد دیگر فرار ممالک خارجه گردید طوریکه هزاره‌های امروزی افغانستان، بازماندگان همان ۲۰ درصد باقی‌مانده‌است. این جنگ پس از جنگ دوم افغان و انگلیس، هنگامی رخ داد که عبدالرحمان خان با امضای معاهدهٔ گندمک، نصف افغانستان را به قلمرو هند بریتانیا واگذار کرد و با حمایت انگلیس تلاش کرد تا ترکستان، هزاره‌جات و کافرستان را تحت کنترل خود درآورد. پس از حاکمیت کامل عبدالرحمان‌خان بر تمامیت ارضی افغانستان، او ظلم و سرکوب هزاره‌ها را آغاز کرد و به دلیل مقاومت هزاره‌ها پس از چندین نبرد سرنوشت‌ساز، نسل‌کشی را بر روی جمعیت هزاره‌جات انجام داد، زمین‌های‌شان را بین پشتون‌ها توزیع کرد، زنان و مردان هزاره به‌عنوان برده فروخته شدند. از این واقعه به‌عنوان فاجعه‌بارترین رویداد تاریخ مدرن جغرافیای افغانستان کنونی یاد می‌شود. حزب دموکراتیک خلق افغانستان
حزب دموکراتیک خلق افغانستان اجرای اصلاحات سوسیالیستی و سکولاریستی را آغاز کرد؛ ولی تودهٔ مردم افغانستان به ویژه در مناطق روستایی از آن استقبال نکردند. رژیم در نتیجهٔ مقاومت مسلحانهٔ نیروهای مخالف در برابر اصلاحات سوسیالیستی به گونهٔ وسیع متزلزل گردید. بحران در نتیجهٔ مبارزه برای کسب قدرت بین رئیس‌جمهور نورمحمد تره‌کی و وزیر دفاع حفیظ‌الله امین به اوج خود رسید. تره‌کی کشته شد و امین مقام ریاست جمهوری را به عهده گرفت. افغانستان در ۱۹۲۵
رویدادهایی که در سال ۱۹۲۵ میلادی در افغانستان رخ داده‌اند، در ذیل بیان شده‌اند.امیر تدابیر جدی را روی دست می‌گیرد، تا از ظهور مجدد شورش در میان قبایل خوست که سال گذشته درد سر زیادی به وی داده بودند، جلوگیری کند. در اوایل فوریه، دو دکان‌دار در شهر کابل که اعضای جامعه مسلمانان احمدیه و پیروان ملا قادیان بودند، ملا قادیان نیز تابستان سال گذشته به جرم تحریک شورش اعدام شده بود، به جرم مرتد شدن سنگسار شدند. این سنگسار با بربریت تمام در مقابل چشمان مقامات افغان صورت گرفت. در جریان همین ماه یک حمله کلی به قبایل شورشی انجام شد. طبق روزنامه‌های افغانستان، در جریان دو هفته تمامی قریه‌های منتسب به قبیله منگل تصرف شدند، ۳٬۵۰۰ خانه بمباران و آتش زده شدند، ۱٬۵۷۵ شورشی کشته و مجروح گردیدند، ۴۶۰ زن و کودک بر اثر سرما و گرسنگی در جریان فرار در برف‌ها جان دادند و ۶٬۰۰۰ حیوان و مقدار زیاد غنیمت به‌دست آورده شد. نیروهای بازگشت‌کننده به‌طور پیروزمندانه وارد جلال‌آباد می‌شوند و امیر و مادرش گل‌ها را بر آن‌ها می‌افشاند. در ۲۵ می به تعداد ۶۰ شورشی که اغلب از غل‌زایی‌ها هستند به فرمان امیر کشته می‌شوند. امیر، پس از این شورش، دیگر به طرح‌های اصلاحی خود ادامه نمی‌دهد و کشور را به حالت سنتی آن رها می‌کند. وی انرژی خود را وقف افزایش قدرت نظامی ارتش خود می‌کند، پنجاه سرباز جوان افغان در بخش نیروهای هوایی آموزش می‌بینند و او چندین هواپیما از روسیه و مقدار زیاد مهمات از طریق هندوستان وارد می‌نماید. جنگ شوروی در افغانستان
حملات مجاهدین بر روی اهداف نظامی و غیرنظامی از جمله تخریب پل‌ها، مسدود نمودن جاده‌های اصلی، حمله به کاروان‌های عبوری، قطع سیستم‌های انتقال الکتریکی و محصولات صنعتی و حمله به مقرهای پلیس و ارتش افغانستان و شوروی و پایگاه‌های هوایی تمرکز یافته بود. آنان همچنین دست به ترور صاحب منصبان دولتی و اعضای حزب دموکراتیک و تصرف پستهای مرزی و دورافتاده می‌زدند. در مارس ۱۹۸۲ (اسفند ۱۳۶۰ یا فروردین ۱۳۶۱)انفجار بمبی در وزارت آموزش باعث آسیب به چند ساختمان شد. در همان ماه انفجار یک دکل انتقال برق از ایستگاه برق ناقلو باعث خاموشی گسترده در کابل شد. در ژوئن ۱۹۸۲ (خرداد یا تیر ۱۳۶۱) یک گروه متشکل از ۱٬۰۰۰ تن از اعضای جوان حزب کمونیست که برای کار در دره پنجشیر اعزام شده بودند در ۳۰ کیلومتری کابل در کمین قرار گرفته و دچار تلفات سنگین شدند. در ۱۳ شهریور ۱۳۶۴ (۴ سپتامبر ۱۹۸۵)، تعدادی از اعضای گروه‌های شورشی اقدام به ربایش یکی از هواپیماهای داخلی خطوط هوایی باختر پس از برخاستن از فرودگاه قندهار نموده و کلیه ۵۲ سرنشین آن را به قتل رساندند. جنگ داخلی افغانستان (۲۰۰۱–۱۹۹۶)
در سال ۱۹۹۶ برابر با ۱۳۷۴ خورشیدی طالبان، کابل پایتخت افغانستان را تصرف و امارت اسلامی افغانستان را تأسیس نمود. آنها بیش از ۹۰٪ کشور رابه استثنای مناطق کوچکی در شمال شرق (پنجشیر، بدخشان و قسمتی از تخار تحت کنترل جمعیت اسلامی و مناطق شمالی دره صوف و بلخاب تحت کنترل حزب وحدت) تحت کنترل گرفتند. گلبدین حکمتیار
در بهار سال ۱۹۸۹ هیچ نشانه‌ای از سقوط جمهوری دموکراتیک افغانستان وجود نداشت. از این‌رو حامیان آمریکایی و پاکستانی گروه‌های مجاهدین نقشه‌ای را ضد دولت طرح کردند که توسط سفیر ایالات متحده در پاکستان و نخست‌وزیر وقت پاکستان بی‌نظیر بوتو برای تصرف جلال‌آباد برنامه‌ریزی شد. طرف‌های آمریکایی و پاکستانی هر دو یک پیروزی معمولی را آرزومند بودند. آمریکایی‌ها می‌خواستند که مارکسیستها را تحقیر کنند و آن‌ها را از افغانستان خارج کنند و در نتیجه انتقام سقوط ویتنام جنوبی را بگیرند. پاکستان از آن‌سو خواهان گرفتن انتقام از اتحاد جماهیر شوروی به‌دلیل حمایت از رقیب منطقه‌ای سابقش هند بود. در پی این جنگ‌ها که به جنگ جلال‌آباد مشهور است حزب اسلامی گلبدین حکمتیار و تنظیم دعوت اسلامی سیاف همراه با حدود ۱۰ هزار عرب به شهر جلال‌آباد حمله و فرودگاه آن را تسخیر کردند. نیروهای دولت مرکزی با حمله به جلال‌آباد شکست سختی به آن‌ها دادند و نیروهای ائتلاف حکمتیار بعد از دادن ده هزار کشته به کوه‌ها متواری شدند. این بزرگ‌ترین شکستی بوده که در یک جنگ در افغانستان رخ داده‌است. در طول این جنگ‌ها حدود ۳هزار نفر از افراد مجاهدین کشته شدند. همچنین بین ۱۲ تا ۱۵ هزار غیرنظامی کشته شده و بیش از ۱۰هزار نفر افغانستان را در این زمان ترک کردند. در سال ۱۹۹۱ در کودتایی در همکاری با گروه خلقی‌ها تحت رهبری شهنواز تنی وزیر دفاع وقت و محمدگلاب زوی علیه حکومت دکتر نجیب دست داشت ولی ناکام گردید. در مدت جنگ‌های داخلی وی از طرف عربستان سعودی، پاکستان و ایالات متحده کمک می‌شد. بعد از خروج ارتش سرخ از افغانستان کمک‌های خارجی قطع شد. وزارت معارف افغانستان
جنگ، ناآرامی های داخلی و منازعات مسلحانه میان سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۸۱ تمامی عرصه های زندگی، زیربنا های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در افغانستان را کاملا از بین برده و میکانیزم های عرضۀ خدمات اجتماعی به شمول معارف را نیز تا حد زیادی متلاشی نموده بود. اداره موقت افغانستان در سال ۱۳۸۱ چه از نگاه نیروی بشری دارای ظرفیت و مهارت های لازم و چه از نگاه ساختمان و زیربنا یک نظام ناقص و معیوب معارف را به ارث برده بود که توانائی محدود ارایۀ خدمات تعلیمی و تربیتی را داشت و کیفیت آن جداً زیر سؤال بود. احصائيه های ذیل صرف پاره ای از مشکلات موجود در آن مقطع زمانی  را نشان میدهد: گلبدین حکمتیار
وی سریعاً بمباران شهر کابل را آغاز نمود که باعث شروع دورهٔ جدیدی از جنگ داخلی در افغانستان در سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ شد. در این جنگ‌ها تنها در شهر کابل بیش از ۵۰٬۰۰۰ غیرنظامی کشته‌شده و موج عظیمی از مهاجرت‌ها از افغانستان بخصوص از شهر کابل آغاز شد. جنگ شوروی در افغانستان
ستوان ترلان عیوضف از نظامیان حاضر در جنگ اظهار داشته که: آینده کودکان افغان با جنگ گره خورده‌است. وی می‌افزاید: کودکان متولد در آغاز جنگ که رشدشان در وضعیت جنگ شکل گرفته، جنگ مسیر زندگیشان است. نظریه عیوضف بعدها با قدرت‌گیری طالبان که از جمع کودکان یتیم یا مهاجر سابق که به دلیل بروز جنگ ناچار به گریز از دیار خود شده بودند و در پاکستان مستقر گردیده بودند، تأیید شد. طالبان جوان به سرعت برخاسته و در سال ۱۳۷۵ (۱۹۹۶) قدرت را که در افغانستان به دلیل جنگ داخلی و وحشیگری و قدرت طلبی برخی جنگ سالاران به شدت آشفته گردیده و پس از عقب‌نشینی شوروی و به ویژه بعد از تشکیل دولت مجاهدین به همان دلایل دچار بی قانونی و بی‌ضابطگی شده بود را، به دست گرفتند. محمدافضل‌خان
در دوره اول زمام‌داری امیر شیرعلی‌خان، افغانستان درگیر جنگ‌های داخلی بود و در همین زمان امیر عبدالرحمان به بخارا می‌گریزد و امیر شیرعلی‌خان به جنگ برادر دیگرش، سردار محمدامین، به قندهار می‌شتابد و در این جنگ هم برادر و هم فرزندش را از دست می‌دهد. حمله آمریکا به افغانستان
ایالات متحده در افغانستان دو دسته هدف داشت. یکی از میان برداشتن عوامل حادثه یازدهم سپتامبر و دیگری توسعه جامعه مدنی در افغانستان و تبدیل افغانستان به یک متحد در آسیای مرکزی. این که آمریکا به تمام اهداف خود از این حمله ۲۰ ساله که طولانی‌ترین جنگ تاریخ ایالات متحده آمریکا رسیده باشد، باید بحث شود. جنگ شوروی در افغانستان
کمک‌های همه‌جانبه اتحاد جماهیر شوروی به سرعت از سال ۱۲۹۸ (۱۹۱۹) با استقلال این کشور از انگلستان، در دوران سلطنت امان‌الله شاه آغاز شد و همچنین اولین کشوری در جهان بود که استقلال آن کشور را به رسمیت شناخت. این پشتیبانی‌ها در زمانی صورت می‌گرفت که هنوز از انقلاب روسیه چندی نگذشته بود و هنگامی که حکومت تازه تأسیس روسیه، خود درگیر جنگ داخلی با طرفداران رژیم سابق تزاری معروف به روس‌های سپید بود. در آن زمان این کشور اقدام به تهیه سلاح‌های سبک، مهمات و تأمین زرادخانه، کارخانه باروت سازی، تعدادی هواپیما و (مطابق اسناد منتشره از منابع شوروی) مبلغ یک میلیون روبل طلا جهت پشتیبانی از مقاومت افغان‌ها در طول جنگ سوم انگلیس و افغانستان نمود، در موردی دیگر به دنبال ممنوعیت ترانزیت کالاهای افغان از خاک هندوستان (پاکستان کنونی)، با ایجاد معاهده‌ای، کالاهای افغانستان بدون پرداخت عوارض از خاک شوروی عبور می‌کرد. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
بعد از رد طالبان مبنی بر قطع کردن پشتیبانی از القاعده، دولت ایالات متحده عملیات نظامی خود را در ۷ اکتبر ۲۰۰۱ در افغانستان آغاز نمود. تیم‌هایی از بخش عملیات‌های خاص (Special Activities Division)، سیا اولین نیروهای آمریکایی بودند که پای به خاک افغانستان برای جنگ گذاشتند. آن‌ها بعداً همراه با نیروهای ویژه (نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا) که با نام مستعار «کلاه سبزها» (Green Berets) نیز شناخته می‌شوند، گروه نیروهای ویژه ۵ام و دیگر واحدهای نظامی از ستاد فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده آمریکا ادغام شدند. این نیروهای بیشتر همراه با نیروهای افغان مخالف طالبان (بیشتر اتحاد شمال) کار می‌کردند. بریتانیا و استرالیا نیز بعداً نیروهای ویژه‌ای را برای حمایت از نیروهای آمریکایی و افغان وارد افغانستان کردند که با حمایت بسیاری از کشورها روبرو شد. حبیب‌الله کلکانی
چون اقدامات اصلاحی امان‌الله خان با تندرویهایی همراه بود و اساساً با جنبه‌های فرهنگی و دینی مردم افغانستان سازگاری چندانی نداشت، اسباب نارضایتی عمومی را فراهم نمود و در نهایت به شورش قبایل، مخالفت روحانیان و مردم و سرانجام سقوط او انجامید. در این میان حبیب‌الله کلکانی، که یک سرباز معمولی در ارتش امان‌الله شاه بود، عملکردهای امان‌الله خان را مغایر سنت‌های دینی و ارزش‌های مردمی دانسته و با پشتیبانی علما و رهبران نقشبندیه که نفوذ بسیار داشتند، دست به شورش زده و در کلکان خود را فرمانروای افغانستان خواند و با قوای خود روی به کابل نهاد. از این‌رو، امان‌الله از مواضع خود دست برداشت و اصلاحات را متوقف کرد. امان‌الله خان برای نخستین بار در تاریخ کشور زنش را با لباس غیرمعمول به سبک اروپایی روی صحنه آورد و از مردم خواست تا آن شیوهٔ را به عنوان الگو بپذیرند. اما با واکنشهای مردمی مواجه شد. جنگ داخلی افغانستان (۱۹۲۹-۱۹۲۸)
نیروهای نادر در جریان تسخیر کابل، بر خلاف دستورهای وی شهر را غارت کردند. پس از جنگ داخلی، نادر تاج‌وتخت را به امان‌الله واگذار نکرد و این منجر به چند شورش، از جمله شورش شینواری، شورش کوهستان، شورش غلجی و شورش مزرک شد. امان‌الله در طول جنگ جهانی دوم با کمک نیروهای محور برای به دست آوردن دوباره تاج‌وتخت تلاش کرد که ناکام ماند. اعتراضات ۱۴۰۰ افغانستان
در طول هجوم طالبان زمانی که شورشیان طالبان بخش‌های بزرگی از خاک افغانستان را تصرف و به چندین ولایت حمله کردند، تعدادی از غیرنظامیان تظاهرات ضد طالبان را برای طرفداری دولت جمهوری اسلامی افغانستان را آغاز کردند. در ۲ اوت، تعداد زیادی از مردم در ولایت هرات به پشت بام خود رفته و "تکبیر" سردادند. روز بعد، تظاهرات مشابهی در مکان‌های دیگر گسترش یافت؛ ساکنان کابل در حالی که در خیابان‌ها پرچم افغانستان را تکان می‌دادند، شروع به فریاد تکبیر کردند. مدت کوتاهی پس از آن، طالبان یک بمب قدرتمند را در خانه وزیر دفاع انفجار دادند. تظاهرات در هرات الهام بخش تظاهرات در ولایت‌های ننگرهار، خوست، کنر و بامیان بود. جنگ داخلی
جنگ داخلی یا خانه‌جنگی یا جنگ شهروندی هرگونه درگیری مسلحانه عُمده در داخل کشوری واحد است که هدف از آن کسب غنیمت یا هدفی سیاسی از جمله به دست آوردن حاکمیت باشد. به عبارت دیگر جنگ داخلی به مبارزه میان جناح‌های سیاسی یا مناطق مختلف در داخل مرزهای یک کشور یا جنگ بین گروه‌های مختلف مردم در داخل یک کشور یا جنگ بین شهروندان یک کشور یا نظامیان و شبه نظامیان مسلح یک کشور گفته می‌شود. در سال‌های اخیر با نقش آفرینی و دخالت نیروهای خارجی و تأمین هزینه از سوی کشورهای دیگر در درگیری‌های درونی یک کشور، دادن عبارت «جنگ داخلی» به این درگیری‌ها کار مشکلی است. میانگین طول این جنگ‌ها هفت سال است. شرکت نظامی خصوصی
یکی از دلایلی که کشور ایالات متحده آمریکا بخاطر آن متهم به جنگ طلبی و جنگ‌افروزی می‌شود دخالت و نفوذ بخش خصوصی در امور نظامی است و برخی معتقدند یکی از اهداف جنگ‌هایی که بعد از یازدهم سپتامبر در عراق و افغانستان به وجود آمده و کشور آمریکا نیز در آن‌ها دخالت داشته‌است سود آوری و انعقاد قرارداد برای شرکت‌های ساختمانی از قبیل هالیبرتون، و شرکت‌های تولید تسلیحات مانند لاکهید مارتین و شرکت‌های خصوصی نظامی و امنیتی از جمله بلک واتر و … می‌باشد. به‌طوری‌که گفته می‌شود شرکت بلک واتر که در حال حاضر یکی از شرکت‌های خصوصی نظامی و امنیتی حاضر در عراق و افغانستان است به و یکی بزرگ‌ترین برندگان جنگ آمریکا علیه تروریسم در دوران پس از یازده سپتامبر بدل شده‌است. همه چیز درباره بزرگترین ارتش خصوصی جهان جنگ در افغانستان (۱۹۹۲–۱۹۸۹)
برخلاف انتظار آمریکایی‌ها و پاکستانی‌ها دولت افغانستان در بهار ۱۳۶۸ نشانه‌ای از فروپاشی نداشت. سفیر آمریکا در پاکستان و بی‌نظیر بوتو نخست‌وزیر پاکستان طرحی برای تصرف جلال‌آباد شهر مهم مرزی افغانستان توسط نیروهای مجاهدین آماده کردند. آن‌ها قصد داشتند با تصرف این شهر یک دولت موقت به رهبری گلبدین حکمتیار را به قدرت رسانده و مقدمات فتح کابل و سقوط کامل دوبت افغانستان را فراهم کنند. حمید گل رئیس آی‌اس‌آی (سازمان اطلاعات ارتش پاکستان) سازمان‌دهنده اصلی این حمله بود و حمله توسط نیروهای حزب اسلامی حکمتیار و اتحاد اسلامی سیاف به استعداد ده هزار جنگجو انجام می‌شد. مراحل ابتدایی حمله موفقیت‌آمیز بود و میدان هوایی جلال‌آباد به تصرف مجاهدین درآمد اما شکنجه و اعدام نیروهای دولتی و برخی غیرنظامیان توسط مجاهدین موجب شد تا گزینه تسلیم برای سایر نیروهای دولتی منتفی شود و آن‌ها با تمام قوا به دفاع ادامه دهند. نیروهای مهاجم در مقابل پادگان‌های اصلی ارتش متوقف شدند و نیروهای دولتی با حمایت هوایی ضدحمله‌ای را علیه آن‌ها ترتیب دادند. نیروی هوایی افغانستان با بیست سورتی پرواز در طول روز پشتیبانی نزدیک هوایی را انجام داد و با حملات ارتفاع بالا خود را از برد مؤثر موشک‌های استینگر دور نگه می‌داشت. جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)
حملات ۱۱ سپتامبر دلیل اصلی شروع جنگ افغانستان می‌باشد. این طرح به صورت رسمی در سال ۱۹۹۹ توسط بن لادن تصویب شد و او خودش دو نفر از هواپیمارباها را انتخاب کرده بود و به آن‌ها تعلیمات مخصوص را در کمپ مس عینک داده بود. بعد از آن در همان سال، چهار نفر از دیگر هواپیمارباها در شهر قندهار به دیدار بن لادن رفتند که آن‌ها نیز همان‌جا تعلیمات خویش را دیدند. هواپیماربای دیگری در سال ۲۰۰۰ به کمپ الفاروق رفت و به جمع دیگران ملحق شد. ۱۳ نفر برای هواپیماربایی سال ۲۰۰۱ توسط بن لادن انتخاب شدند و از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱ در حال تعلیم دیدن بودند. در ژوئیه ۲۰۰۱ تمامی ۱۳ نفر وارد ایالات متحده آمریکا شدند. در حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، حدوداً ۳٬۰۰۰ نفر غیرنظامی به علاوه هواپیماربایان کشته شدند. هواپیمای دیگری هنگامی که خدمه آن درتلاش برای بازپس‌گیری کنترل آن بودند، به زمین سقوط کرد. در کمتر از یک هفته بعد از این حادثه، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده آمریکا جرج واکر بوش، اسامه بن لادن مسئول این کار به عنوان مظنون اصلی شناسایی کرد. بن لادن در همان زمان در افغانستان به سر می‌برد و به همین دلیل در ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۱، در یک کنفرانس بین کنگره آمریکا، رئیس‌جمهور بوش با صلاحدید کنگره ۵ نقطه نهایی برای طالبان در افغانستان مشخص نمود: آموزش در افغانستان
در هنگام اشغال افغانستان توسط شوروی (دهه ۱۳۶۰) و جنگهای داخلی این کشور (دهه ۱۳۷۰)، شالوده آموزش و پرورش افغانستان از هم پاشید. در دورهٔ قدرت طالبان دختران خانه‌نشین شده و اجازهٔ تحصیل از آنها گرفته شد. در این دوره، به جای درسهای علمی مانند کیمیا و فیزیک در مدارس، بیشتر بر آموزش‌های مذهبی تأکید می‌شد. انفجار انتحاری اسد ۱۳۹۶ کابل
ارگ ریاست جمهوری افغانستان این حمله را محکوم کرد و گفت که هدف یک خودرو کارمندان غیرنظامی بوده‌است. این بیانیه علت حمله را «تلفات سنگین تروریست‌ها در میدان‌های جنگ، از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان» عنوان کرده‌است.طالبان در چند روز پیش از این حمله کنترل دست کم دو شهرستان را در افغانستان در دست گرفته‌است و جنگ شدید میان نیروهای دولتی و جنگجویان طالبان در ولایت‌های بغلان، بدخشان و کندز در شمال افغانستان و قندهار، هلمند و اوروزگان در جنوب ادامه دارد. محمدیعقوب خان
در جریان جنگ دوم افغانستان و انگلیس، نیروهای بریتانیایی، سربازان شیرعلی خان را در زمستان در جلال‌آباد شکست دادند. منتظر ماندند تا پادشاه جدید یعقوب خان قوانین و شرایط مورد نظر آنان را بپذیرد. یکی از چهره‌های اصلی مذاکرات، پیر لوئیس ناپلئون کیوناری که یک اشراف‌زاده ایرلندی-ایتالیایی بود، وی در ابتدا در اولین هنگ تفنگداران بنگال فعالیت کرد و سپس به سرویس سیاسی منتقل و به عنوان معاون کمیسر پیشاور تعیین شد. وی در سال ۱۸۷۸ به عنوان نماینده لرد لیتون برای مأموریتی به کابل فرستاده شد که افغانستانی‌ها حاضر به ادامه دادن نبودند. این امتناع منجر به جنگ دوم افغانستان و انگلیس شد. در مه ۱۸۷۹، محمد یعقوب خان به روستای گندمک که یک روستا خارج از شهر جلال‌آباد بود رفت. در نتیجه این مذاکرات معاهده گندمک امضا شد. طبق این توافق محمد یعقوب خان، مناطق علاقه کرم تا ابتدای جاجی، درهٔ هیبتناک خیبر تا کناره شرقی هفت چاه، لندی کوتل و سیبی و پشین را تا کوه کوژک و استقلال افغانستان را یکجا به هند بریتانیا تسلیم کرد. کیوناری در ژوئیه ۱۸۷۹ به عنوان نماینده سلطنتی در کابل تعیین شد. اقدامات متکبرانه و بی پروا وی منجر شد وضعیت کابل وخیم شود که در نتیجه آن برخی نیروهای افغانستانی در سپتامبر ۱۸۷۹ وی و هیئتش را در کابل کشتند. این اقدام منجر به حضور سربازان بریتانیایی به افغانستان و برای مجازات افغانستانی‌ها شد. با حضور نیروهای بریتانیایی یعقوب خان استعفا داد و به اردگاه بریتانیا پناه برد و در ماه دسامبر به هندوستان فرستاده شد. جنگ شوروی در افغانستان
در اواسط سال ۱۳۶۶ (۱۹۸۷)، اتحاد شوروی اعلام کرد که قصد آغاز خروج از افغانستان را دارد. صبغت الله مجددی از جانب گروه‌های مجاهد در جهت کوشش برای دفاع از حقانیتشان و مشروعیتشان در مقابل رژیم دست نشانده مسکو، به عنوان ریاست دولت موقت اسلامی افغانستان منصوب شد. مجددی به عنوان رئیس دولت موقت افغانستان طی ملاقاتی با معاون رئیس جمهور آمریکا، جرج هربرت واکر بوش (بوش پدر)، به پیروزی مهمی برای جنبش مقاومت افغان نایل شد. به عقیده آنان شکست و کنار رفتن رژیم کابل، راحل حل نهایی ایجاد صلح بود. این اعتقاد همراه با شدت یافتن بدگمانی مجاهدین نسبت به سازمان ملل، عملاً تضمینی بر خودداری ایشان از پذیرفتن هر گونه سازش سیاسی شد. جنگ شوروی در افغانستان
بنا به گفته علی اکبر ولایتی، وزیر امور خارجه وقت ایران در یک برنامه تلویزیونی در ایران، روابط نظامی و فروش تسلیحات مورد نیاز جنگ که به دلیل بروز اختلافات و جاسوسی در نیروهای مسلح ایران از طرف شوروی، متوقف شده بود، با پیشنهاد قطع پشتیبانی از گروه‌های مجاهدین از سر گرفته می‌شد که مورد پذیرش ایران قرار نگرفت.