تاریج و فرهنگ روسیه چند سال  قدمت دارد؟
تاریخ روسیه
تاریخ روسیه از گروه نژادی اسلاوهای شرقی آغاز می‌شود، که نهایتاً به روسی‌ها، اوکراینی‌ها و بلاروس‌ها تقسیم می‌شوند. نخستین ایالت اسلاویک شرقی، روس کیف، دین مسیحیت را در سال ۹۸۸ از امپراتوری بیزانس پذیرفت، ولی با شروع تجزیه بیزانس فرهنگ‌های اسلاویک فرهنگ روسیه را برای هفت قرن بعدی تعریف نمودند. روس کییف در نهایت به عنوان یک استان به چند ایالت تجزیه گردید که برای کسب مطالبات خود به عنوان وارثان تمدن و جایگاه غالب آن با یکدیگر رقابت می‌نمودند.
نیازوف عبدالوحید ولیدوویچ
مرکز فرهنگی اسلامی روسیه نه تنها بخش اجتماعی شورای مفتیان روسیه بلکه قدیمی‌ترین سازمان اجتماعی مسلمانان روسیه بشمار می‌رود. این مرکز حدود بیست سال است که به فعالیت مشغول می‌باشد و در سال‌های اخیر به بخش اجتماعی شورای مفتیان روسیه مبدل گردیده و به‌طور پیگیرانه طرح‌های گسترده‌ای را در راستای همبستگی مجامع اسلامی روسیه و گسترش تصویر حقیقی اسلام درجامعه روسیه عملی می‌سازد. اسلام در روسیه
اسلام در روسیه دارای بیشینهٔ تاریخی بالایی است. اولین مسلمانان روسیه را داغستانی‌ها (در ناحیهٔ دربند) را تشکیل می‌دادند که پس از فتوحات عرب‌ها در قرن ۸ هجری به اسلام گرویدند. ولگا بلغار اولین استان مسلمان‌نشین روسیه بود که تاتار‌ها از آنجا اسلام آوردند. سپس بسیاری از ترک‌های اروپا و قفقاز به اسلام گرویدند. حضور اسلام در روسیه پس از فتح خان قازان در سال ۱۵۵۲ میلادی گسترش یافت. فتوحات روسیه در سده ۱۸ و ۱۹ میلادی در شمال ناحیهٔ قفقاز سبب شد تا بسیاری از مسلمانان داغستان، چچن، اینگوش و استان‌های دیگر به روسیه بپیوندند. فتح چرکس و آبخاز باعث شد تا مردم این نواحی به مکان‌های دیگر مهاجرت کنند. پس از تصرف ناحیهٔ شمالی قفقاز توسط امپراتوری روسیه، و فتح شمال قفقاز سبب شد تا ایالت‌های مستقل آسیای میانه و آذربایجان نیز که مسلمان‌نشین بودند به روسیه بپیوندند. تاریخ روسیه
مغول‌ها روسیه و ولگا بلغاریا را از پایتخت غربی خود سارای که یکی از بزرگ‌ترین شهرهای دنیای قرون وسطا بود، تحت کنترل داشتند. سلاطین شرق و جنوب روسیه، به مغول‌های ارتش طلائی که عموماً تاتار نامیده می‌شدند، باج می‌دادند؛ درعوض این به آن‌ها این امتیاز را می‌داد که به عنوان نماینده مغول‌ها تحت عنوان خوانین حکومت کنند. کلاً، حاکمان آزادی قابل توجهی داشتند تا مطابق میل خود حکم نمایند، درحالی که کلیسای ارتودوکس روسیه حتی (مراسم) احیای معنوی خود را تحت نظارت سلطان تزارالکسیس (حاکم) پایتخت و سرژیوس از رادونژ برگزار می‌کرد. برای کلیسای ارتودوکس و بیشتر سلاطین روسی، جنگجویان صلیبی متعصب، به نظر می‌رسید تهدید بزرگ‌تری برای روال زندگی روس‌ها باشد تا برای مغول‌ها. دراواسط قرن سیزدهم، حاکم منتخب نوگورود، الکساندر نوسکی در نتیجه فتوحات بزرگ خود علیه سرداران تیوتونی و سوئدی‌ها به مقام قهرمانی دست یافت. الکساندر حمایت و مساعدت مغول‌ها را در مبارزه با مهاجمان غربی به دست آورد، که امیدوار بودند طی حملات مغول‌ها از فروپاشی روسی سود ببرند، و می‌کوشیدند تا این قلمرو را به چنگ آورده و روسیه را به کیش کاتولیک رمی متمایل سازند. تاتارهای کریمه
پس از جدایی کریمه از اوکراین و بازگشت آن به روسیه در مارس ۲۰۱۴ که از پشتیبانی اکثریت روس ساکن آن منطقه برخوردار است، تاتارهای کریمه بار دیگر در مقابل یک سؤال تاریخی قرار گرفته‌اند که آیا بی دردسر دست دوستی به طرف حکومت روسیه دراز کنند یا مانند نیاکانشان مشکلات را به جان بخرند و دستهایی غیر از دست روسی را بفشارند. اکثریت تاتارها طرفدار اوکراین هستند. تابشگری
تابشگری یا ریونیسم یا رییسم ("чизм") یک جنبش هنری روسی است که توسط میخائیل لاریونوف بنیان‌گذاری شد و اکنون به عنوان یکی از نخستین گام‌های توسعه‌دهندهٔ هنر انتزاعی روسیه شناخته می‌شود. لاریونوف یکی از اولین آثار تابشگری را با عنوان "شیشه" در سال ۱۹۱۲ خلق کرد و در همان سال بیانیهٔ جنبش را نیز نوشت (اگرچه تا سال ۱۹۱۳ انتشار نیافت). لاریونوف، تابشگری را که ترکیبی از حجم‌گری، آینده‌گری و ارفیسم بود بدین گونه شرح می‌دهد: «دربارهٔ اَشکال فضایی‌ای است که هنگام برخورد اشعه‌های منعکس شده از اشیای مختلف پدید می‌آیند.» بازگشت (محصول ۲۰۱۳)
ولادیمیر آندریف، کنسول روسیه در سیمفروپل، به دلیل اظهارنظرهایش مبنی بر اینکه این فیلم «حقیقت را تحریف می‌کند»، با عدم اشاره به همکاری ادعایی تاتارهای کریمه در طول اشغال اوکراین توسط آلمان نازی، جنجال عمومی را برانگیخت. او به چند ژنرال برجسته روسی که برای اولین نمایش دعوت شده بودند، گفت که در این مراسم شرکت نکنند و گفت که تاتارهای کریمه مستحق اخراج هستند که واکنش شدیدی را برانگیخت. او بعداً اعتراف کرد که واقعاً این فیلم را تماشا نکرده‌است و گفت: «من فیلم [سیتابلایف] را تماشا نکردم، اما می‌دانم که این فیلم بر اساس تاریخ جعلی است زیرا توسط تاتارهای کریمه تهیه شده‌است». اعضای مردم ابراز انزجار کردند و در ۲۳ مه ۲۰۱۳ حدود ۳۰۰ نفر در مقابل کنسولگری تظاهراتی برگزار کردند و خواستار آن شدند که آندریف "شخص غیرارادی اعلام" شود، در حالی که وزارت امور خارجه اوکراین اظهارات آندریف را «نامناسب» توصیف کرد. آندریف در ابتدا روی اظهارات تاتاروفوبیک خود که بدون اطلاع از محتوای فیلم بیان شده بود ایستاد و از پس گرفتن آنها خودداری کرد، اما روز بعد وزارت امور خارجه روسیه نیز سخنان آندریف را نامناسب و نادرست توصیف کرد. در نهایت او با عصبانیت از اینکه دولت روسیه از نظرات او حمایت نکرد استعفا داد. روسیه
تقریباً فقط توسط کلیسای ارتودوکس روسیه برای مناسبت‌های مذهبی استفاده می‌شود. این گاه‌شمار را تزار «پتر کبیر» (قرن ۱۸ میلادی) وارد روسیه کرد. تا پیش از آن در حکومت تزاری، تقویم اسلاوی رایج بود. در اروپا هم این گاهشمار تا سده ۱۶ میلادی مورد استفاده بوده، اما به دلیل کم دقتی در محاسبات (درست مانند گاه‌شمار قمری) کنار گذاشته شد، و گاه‌شمار گریگوری جایگزین شد. فرش شرقی
قدیمی‌ترین و شناخته شده‌ترین فرشی که به صورت گره دار و با دست در قالب فرش بافته شده و هنوز بقایای آن باقی‌مانده فرش پازیریک است که در دهه ۱۹۴۰ توسط باستان‌شناس سرگئی رودنکو و تیم همراه کشف شد و مربوط به قرن ۵ قبل از میلاد است. این فرش بخشی از هدایای درون یک قبر بود که توسط یخ منجمد محافظت شده بود. قبر از بقایای دوران سکاها بود و در دره Pazyryk در کوه‌های آلتایی در سیبری کشف شد. ریشه فرش پازیریک مورد بحث است و بسیاری از کشورها آن را به خود نسبت می‌دهند تاتارهای کریمه
اما در این زمان بنا به احتیاط سیاسی هنوز دست اشراف تاتار از حکومت کاملاً قطع نشد. با وجود این از همین زمان مهاجرت روس‌ها و اقوام دیگر با کمک دولت تزاری روسیه به کریمه شروع شد و در اواسط قرن ۱۹ میلادی کم‌کم آثار تمدن قدیمی کریمه که بخشی از آن مانند مساجد، حمام‌ها و چاه‌های آب دستاورد تاتارها بود ویران شد. روسیه
آیین‌ها و جشن‌های روس‌ها تنوع بسیاری دارد. ریشه و سرچشمه مراسم و آیین‌های تقویمی در روسیه از زمان باستان باقی مانده‌اند. جشن‌های تقویمی که به تغییر فصول یا ریشه مذهبی بر می‌گردد مانند ماسلنیتسا، سال نو میلاد مسیح، عید پاسخا، روز ایوان کوپالا همواره در روسیه با آداب خاصی برگزار می‌شوند. برخی جشن‌ها نیز یادبود روزهای مهم در تاریخ کشور و ملت است مانند روز جهانی زن، روز مدافعان میهن، روز پیروزی. در روسیه حتی روزهای مربوط به شهرها نیز وجود دارند که جشن‌های ویژه ای برای آن برگزار می‌شود؛ مانند روز مسکو که اوایل ماه سپتامبر برپا می‌شود. جشن‌های مربوط به مشاغل نیز از جایگاه ویژه ای برخوردارند. از جمله این جشن ها؛ روز کارگران معدن، روز معلم، روز پزشک، روز دیپلمات، روز کارمندان فرهنگی، روز پرستار و روز وکیل را می‌توان نام برد. تاتارستان
در قرن نوزدهم میلادی تاتارستان به مرکز تجدد تبدیل و با معرفی اسلام به عنوان دین تساهل و تسامح، روابط دوستانه‌ای با دیگر مردمان روسیه در پیش گرفته شد. اما با انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، مذاهب به شدت سرکوب شدند و دین اسلام نیز از این امر مستثنی نبود. نوروز
تا قبل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تنها کشور جهان که نوروز را به عنوان جشن ملی در تقویم خود داشته‌است کشور ایران بود و البته افغانستان نیز به صورت متناوب این جشن را داشته‌است. اما با استقلال کشورهای آسیای میانه، ابتدا جمهوری قرقیزستان و آذربایجان و سپس سایر کشورها نوروز را جشن ملی خود اعلام کردند. نوروز به عنوان یک میراث فرهنگی و جشن ملی در دوران معاصر همواره مورد توجه مردم ایران قرار داشته و هر ساله برگزار می‌شود. البته برگزاری جشن نوروز به صورت آشکار در برخی از کشورها توسط برخی حکومت‌ها برای مدت زمانی ممنوع بوده‌است. حکومت شوروی برگزاری جشن نوروز را در برخی از کشورهای آسیای میانه مانند ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان ممنوع کرده بود و این ممنوعیت تا زمان میخائیل گورباچف ادامه داشت. با این وجود، مردم این مناطق نوروز را به‌گونهٔ پنهانی یا در روستاها جشن می‌گرفته‌اند. همچنین برخی از مردم این مناطق برای جلب موافقت مقامات محلی، نام دیگری بر روی نوروز می‌گذاشتند؛ به‌طور مثال در تاجیکستان، مردم با اطلاق «جشن لاله» یا جشن ۸ مارس سعی می‌کردند که آیین‌های نوروز را بدون مخالفت مقامات دولتی به جای آورند. همچنین در افغانستان، در دوران حکومت طالبان، برگزاری جشن نوروز ممنوع بود و این حکومت تنها تقویم هجری قمری را به رسمیت می‌شناخت. تا پیش از سال ۲۰۰۰ میلادی، نوروز در ترکیه (که توسط کردها برگزار می‌شود) ممنوع و غیرقانونی بود؛ در اغلب مواقع نوروز با بازداشت کردها توسط نیروهای امنیتی ترکیه‌ای همراه بود. در سال ۱۹۹۲ (میلادی)، دست کم ۷۰ کرد در درگیری با نیروهای امنیتی ترکیه کشته شدند. اگرچه امروزه دولت ترکیه نوروز را به عنوان جشن بهار ترکی جشن می‌گیرد، اما همچنان نوروز به مثابهٔ نمادی نیرومند از هویت کردهای ترکیه است. در سال‌های اخیر نوروز، به معنای واقعی کلمه، جهانگیر شده‌است. مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۱۰ با تصویب قطعنامه‌ای ۲۱ مارس برابر با اول فروردین را روز جهانی نوروز اعلام کرد. بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان، مجمع عمومی سازمان ملل روز نوروز، با ریشهٔ ایرانی را در تقویم خود جای داد. امپراتوری روسیه
کاترین از سال ۱۷۹۶ میلادی به مدت ۳۴ سال بر روسیه حکومت کرد. کاترین پس از تاجگذاری همانند پتر کبیر به اصلاحات علاقه جدی نشان داد، او به نوسازی ارتش روسیه پرداخت به ویژه نیروی دریایی روسیه را که پتر کبیر آن را بنیان نهاده بود توسعه بخشید و نیروی دریایی بزرگ روسیه در دریای سیاه و دریای مدیترانه حضور پیدا کرد . در سال ۱۷۶۷ میلادی روسیه علیه امپراتوری عثمانی وارد جنگ شد که به پیروزی روسیه انجامید و روس‌ها جنوب سرزمین اوکراین، شبه جزیره کریمه و سرزمین مولداوی را تسخیر نمودند، همچنین کاترین موفقیت آمیز علیه لهستانی‌ها جنگید و به ادعای پادشاهی لهستان بر سرزمین لیتوانی پایان بخشید . اما مهم تر از موفقیت‌های نظامی کاترین، تأثیرات فرهنگی و اجتماعی دوران سلطنت او بود . کاترین علاقه وافری به هنر و فلسفه داشت، او بسیاری از برجسته‌ترین هنرمندان سراسر اروپا را به روسیه دعوت می‌کرد و بناهای با شکوه، باغ‌های رویایی و کاخ‌های مجلل بسیاری در این دوران ساخته شد .کاترین هم چنین به جمع‌آوری آثار هنری علاقه بسیاری داشت و با هزینه‌های گزاف برجسته‌ترین آثار هنری ،از نقاشی‌ها، مجسمه‌ها، ظروف، پرده و مبلمان گرفته تا نقاشی‌های دیواری و شیشه کاری‌های مجلل را جمع‌آوری می‌کرد، او به کتاب نیز عشق می ورزید و کتابخانه بزرگ سلطنتی سن پترزبورگ را افتتاح کرد و ده هزار کتاب از سراسر جهان را در آن جا گرد آورد.او تلاش می‌کرد مردم عادی روسیه را نیز با فرهنگ و هنر آشنا سازد به همین خاطر صدها سالن نمایش، اپرا و سالن‌های رقص و موسیقی باشکوه در شهرهای روسیه ساخته شد و چندین دانشگاه نیز افتتاح گشت و بناهای سازهایی با قیمت زیاد در کشور ساخته شد اما همه این ساخت و سازها هزینه گزافی را موجب می‌شد که نارضایتی مردم را در پی داشت، از همه بد تر آنکه کشور روسیه هنوز از ساختار ارباب و رعیتی رنج میبرد و سیستم فئودالی در کشور حاکم بود، کاترین ابتدا سعی کرد تغییراتی در این سیستم ایجاد کند اما هم به دلیل مخالفت‌های بسیار اشراف که حتی نزدیکترین افراد به کاترین یعنی معشوق‌هایش را هم شامل می‌شدند و هم به دلیل اینکه انجام طرح‌های پر هزینه کاترین بدون مالیات و حمایت‌های همین اشراف ممکن نبود نتوانست اصلاحی در این زمینه صورت نماید، اما نارضایتی‌های مردمی ستم‌های بی‌حد اربابان و بی تفاوتی ملکه سرانجام به شورشی بزرگ بین سال‌های ۱۷۷۳ تا ۱۷۷۵ انجامید، دهقانان روسیه به رهبری یک قزاق به نام پوگاچف این قیام را انجام دادند . پوگاچف ادعا کرد پتر سوم همسر کاترین است و مدعی شد که پس از مدتی که در مصر اقامت کرده و حالا بازگشته است. او به مردم وعده داد سیستم ارباب رعیتی را براندازد، بردگان را آزاد کند و زمین‌ها را میان دهقانان تقسیم نماید، او حتی موفق شد شهر قازان از شهرهای بزرگ روسیه را تسخیر کند و چند ماه ان شهر را در دست داشته باشد گرچه این شورش سرانجام توسط ارتش روسیه سرکوب شد از آن به عنوان بزرگ‌ترین قیام دهقانی روسیه و منشأ قیام‌ها و انقلاب‌های بعدی یاد می‌گردد. کاترین کبیر سرانجام در سال ۱۷۹۶، در سن ۶۴ سالگی پس از ۳۴ سال فرمانروایی درگذشت. امپراتوری روسیه
امپراتوری روسیه نام حکومتی قدرتمند بود که از ۲۲ اکتبر ۱۷۲۱ تا سرنگونی آن در فوریه ۱۹۱۷، به مدت ۱۹۶ سال بر بخش‌های عظیمی از اروپا، آسیا و آمریکا حکومت راند. پایتخت این امپراتوری شهر سن‌پترزبورگ و زبان رسمی آن روسی، واحد پول آن روبل بود و نیز پادشاهان آن تزار نامیده می‌شدند. امپراتوری روسیه پس از امپراتوری بریتانیا و امپراتوری مغول، سومین امپراتوری بزرگ تاریخ از لحاظ وسعت محسوب می‌شود. نخستین تزار روسیه در این دوران پتر یکم و آخرین آن نیکلای دوم بود. از مشهورترین و مقتدرترین امپراتورهای روسیه می‌توان کاترین دوم را نام برد که بیشترین دوران سلطنت را در میان آنان داشت و روسیه را به ابرقدرت اوراسیا بدل کرد. وزارت فرهنگ روسیه
در تاریخ ۲ مه ۲۰۰۸ تحت عنوان وزارت فرهنگ و رسانه‌های جمعی تشکیل شد. در گذشته این وزارتخانه بین سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۹۲ و ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۴ فعالیت داشت. روسیه
موسیقی بخش جدایی ناپذیر زندگی روس‌ها را تشکیل می‌دهد و از دیرباز موسیقی و باله جای خود را میان روس‌ها حفظ کرده‌است. پیُتر ایلیچ چایکوفسکی Пётр Ильич Чайковский موسیقی دان روس برای همگان آشناست. موسیقی فولکلور محلی روسیه همانند غذا رنگارنگی بسیاری دارد، اما پرداختن قومیت‌های مختلف به موسیقی محلی، سبب شده تا موسیقی در سراسر روسیه ریشه بدواند. آواز، آهنگ، و ترانههای محلی با اثرگذاری بر سرودهای حماسی توانستند گروهی از مردم را در سده ۱۹ و ۲۰ به انقلاب‌های گوناگون نزدیک کند. در واقع، اثرگذاری موسیقی‌های حماسی که از موسیقی محلی ریشه گرفته‌است در برهه‌های تاریخی توانست اهداف خاصی را در بین مردم پیش ببرد. از تأثیرات دیگر نواهای محلی می‌توان به شکل‌گیری گروه‌های موسیقی بنامی در این کشور اشاره کرد. به دیگر بیان، شمار زیاد اقوام در روسیه توانسته بر بار موسیقی این کشور بیفزاید. مسکو
موزه‌ها و مجموعه کلومنسکوئه Музей Коломенское؛ محل اقامت شاهزادگان روسی است که به قرن چهاردهم میلادی بازمی‌گردد. این مجموعه با معماری منحصربفرد از منظر هنری و تاریخی برای روسیه بسیار بااهمیت است. در این مجموعه کلیساهای متعددی از جمله کلیسای عروج قرار دارد که یکی از اولین کلیساهای سنگی با پایه چوبی ست که ساخت آن به سال ۱۵۳۲ میلادی برمی گردد. ساختمان کلیسا عمیقاً تحت تأثیر معماری سنتی شرق اروپاست و سال ۱۹۹۴ در فهرست میراث فرهنگی یونسکو قرار گرفت. در نزدیکی این کلیسا برج آب قرار دارد که در نوع خود دیدنی ست. قصر تزار الکسی میخاییلویچ از دیگر مکان‌های دیدنی این مجموعه به حساب می‌آید. معماری زیبای کلیساها و خانه‌های چوبی این مجموعه منحصربفرد و موزه‌های آن حاوی آثار تاریخی و هنری روسیه است. محوطه پیرامونی شامل باغ‌ها و دریاچه به رودخانه مسکو منتهی می‌شود. این مکان پذیرای بازدیدکنندگان بسیاری از داخل و خارج روسیه در فصول مختلف سال و همچنین محل گردهمایی نقاشان و هنرمندان برای خلق آثار هنری با الهام از معماری و طبیعت زیبای آن است. در این مجموعه، بزرگ‌ترین جشنواره عسل هرساله برگزار می‌شود. روسیه
در روسیه باستان، سال شامل ۱۲ ماه بود که آنها را بر اساس پدیده‌های طبیعت نامگذاری کرده بودند. در قرن دهم میلادی با پذیرش مسیحیت در روسیه باستان، از سال شمار مورد استفاده رومیان یعنی تقویم یولیانسکی و همچنین تقسیم‌بندی ماه‌ها و روزهای هفته استفاده شد. آنها نام ماه‌ها را از رومیان گرفتند ولی اسامی روزهای هفته را خود برگزیدند. هفته به روسی نیدلیا Неделя است. روز دوشنبه به عنوان اولین روز هفته پانیدلنیک понедельник به معنی روز پس از بیکاری ست. سه شنبه فتورنیک Вторник به معنی دومین روز بعد از روز بیکاری، چهارشنبه سرِدا Среда به معنی روز وسط، پنجشنبه چِتوِرگ Четверг به معنی روز چهارم، جمعه پیاتنیتسا Пятница به معنای روز پنجم، شنبه سوبوتا Суббота به معنی روز آرامش و یکشنبه واسکرِسِنیه Воскресенье است. تاریخ گیلان
حمل و نقل دریایی روسیه که در قرن ۱۸ آغاز شد در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم که کشتی‌های بخار در بنادر گیلان و مازندران ظاهر شدند شدیداً رشد کرد. ماشین‌های بخار روسیه از ۱۰ تا در ۱۸۶۷ به ۱۳۹ تا در ۱۸۹۳ و ۲۶۵ تا با تناژ ۱۱۸۰۰۰ در ۱۹۰۷ رسید. ترافیک ورودی بنادر ایران در خزر در ۱۹۰۷–۸ شامل ۲۱۷۱ ماشین بخار با تناژ ۸۰۰۰۰۰ و ۵۸۴ کشتی با تناژ ۱۵۰۰۰ تن بود. تأثیر اولیه افزایش کشتیرانی روسیه مرگ کشتیرانی ایران در خزر بود. توسعه تجارت در مسیر تهران انزلی و توسعه خط آهن روسیه تا باکو در ۱۸۸۴ و آستاراخان در ۱۹۰۹ در توسعه حمل و نقل دریایی خزر سودمند بودند. توسعه امکانات بندری در بازه ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۳ زمانی که روسیه ۱٫۳ میلیون روبل در پروژه‌هایی در انزلی سرمایه‌گذاری کرد هم مهم بود. در نتیجه این توسعه گمرک انزلی در ۱۹۱۰ عهده‌دار دو پنجم تجارت خارجی کشور بود. ماهیگیری که قرن‌ها در گیلان رواج داشت در نیمه دوم قرن نوزدهم رشد شدیدی کرد. خاویار جهانی و با کیفیت ایران از استروژن صید شده در رودهای سرازیر به جنوب خزر به دست می‌آیند؛ ولی با در نظر گرفتن این که جز ماهی سفید و آزاد بقیه آلوده و از لحاظ مذهبی مورد تردید بودند، مسلمانان در لمس و خوردن ماهی محتاط بودند. نتیجتاً این صنعت عمدتاً توسط روس‌ها و ارامنه توسعه یافت. در ۱۹۶۸ لیانوزوف ارمنی با تابعیت روسی اولین امتیاز ایجاد صیادی را گرفت که بعداً به کل خزر توسعه یافت. به گفته ابوت کنسول بریتانیا در ۱۸۷۵ تولید این صیادی‌ها ۲۰۰ هزار تومان در سال بود. طی فصل ماهی‌گیری لیانوزوف ۱۰۰ مرد عمدتاً از روس‌های باکو و لنکران را استخدام می‌کرد. ابوت می‌گوید که پایگاه آن‌ها در انزلی با کشتی‌سازی‌ها و آهنگری‌ها و چکمه و دستکش سازی‌هایش، کلبه‌هایش برای خفتن مردان و خانه‌های راحت چوبیش برای مدیران که اجزایش در آستاران ساخته شده بود و آورده شده بود خیلی به یک سکونتگاه روسی شبیه بود. روسیه تزاری
روسیه تزاری نام دولت متمرکز روسیه از زمان اتخاذ عنوان تزار توسط ایوان چهارم در سال ۱۵۴۷ تا تأسیس امپراتوری روسیه توسط پتر بزرگ در سال ۱۷۲۱، بود. تاریخ روسیه
تأثیر حمله مغول بر قلمروهای روسیه-کییف ناهنجار بود. فرهنگ این شهر پیشرفته تقریباً به‌طور کامل تخریب گردید. همچنان که شهرهای قدیمی تر همچون کییف و ولادیمیر هرگز از تخریب ناشی از حمله اولیه مغول‌ها بازسازی نشدند، شهرهای جدید مانند مسکو، توور و نیژنی نوگورود شروع به رقابت بر سر استیلا بر روسیه تحت سلطه مغول‌ها نمودند. اگرچه در سال ۱۳۸۰، یک ارتش روسی اردوی زرین را در کولیکوفو شکست دادند، اما تا حدود سال ۱۴۸۰، استیلای تاتار‌ها با گرفتن باج و خراج از سلاطین روسی ادامه یافت. تواریخ مصور ایوان مخوف
وقایع نامه ایوان مخوف یا تواریخ مصور ایوان مخوف (Лицевой летописный свод) بزرگترین مجموعه اطلاعات تاریخی است که تاکنون در روسیه قرون وسطی جمع‌آوری شده‌است. این وقایع نامه از خلقت جهان تا سال ۱۵۶۷ را در بر می‌گیرد. این کتاب همچنین به‌طور غیررسمی به عنوان کتاب تزار (Царь-книга) شناخته می‌شود. روسیه
ادبیات روسی نه تنها ارزش‌های زیباشناختی، ایده‌ها، اخلاق و معنویات را منعکس می‌کند بلکه در واقع انعکاس دهنده فلسفه روسیه است. تا قرن هجدهم میلادی عملاً ادبیات سکولار در روسیه وجود نداشت و متون ادبی بر پایه تاریخ، طبیعت و زندگی مردمان روس بنا شده بود. پس از آن از قرن هجدهم ادبیات سکولار میان شاعران و نویسندگان روسی نفوذ کرد. از جمله شاعران این دوره واسیلی تردیاکوفسکی Василий Тредиаковски، گاوریِل رومانوویچ درژاوین Гаврии́л Рома́нович Держа́вин، میخاییل واسیلیویچ لومونوسف Михаи́л Васи́льевич Ломоно́сов و نویسندگانی چون نیکلای میخاییلویچ کارامزین Никола́й Миха́йлович Карамзи́н والکساندر نیکلایویچ رادیشف Алекса́ндр Никола́евич Ради́щев را می‌توان نام برد. پس از آن از جمله شاعران معروف روسیه می‌توان به الکساندر سرگیویچ پوشکین Александр Сергеевич Пушкин میخاییل یوریویچ لرمانتوف Михаил Юрьевич Лермонтов آنا آندریِونا آخماتووا А́нна Андре́евна Ахма́това و ولادیمیر ولادیمیرویچ مایاکفسکی اشاره کرد. از نویسندگان بنام کلاسیک روس نیز فئودور میخاییلویچ داستایوفسکی Фёдор Михайлович Достоевский، لف نیکلایویچ تولستوی Лев Николаевич Толстой، آنتون پاولویچ چخوف Антон Павлович Чехов و ایوان الکساندرویچ بونین Иван Алексеевич Бунин شهرت جهانی دارند. اکنون نیز روس‌ها بسیار به فرهنگ و ادب کلاسیک خود می‌بالند و با وجود نویسندگان و شاعران جوان و اهل ذوق امروزی، همچنان در کتابخانه هر خانواده روس، ادبیات کلاسیک جایگاه ویژه ای داراست. تاریخ ایران
فرهنگ زارزی که از ۲۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ قبل رواج داشته‌است، احتمالاً از فرهنگ برادوستی برآمده باشد، یا با فاصله زمانی از آن شکل گرفته باشد. در این دوره ابزارهای کوچکتری نظیر و ساخته شده‌است. در اواخر این دوره از سنگ برای آسیا کردن دانه گیاهان وحشی استفاده می‌شود. با تخمین دیگر فرهنگ زارزی از ۱۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سال پیش رایج بوده‌است و به دوره نوسنگی ختم می‌شود. در پایان دوره زارزی انقطاعی در نشانه‌های باستان شناختی پدید می‌آید، که احتمال دارد ناشی از آب و هوای نامناسب موسوم به یانگر درایاس در فاصله ۱۳۰۰۰ تا ۱۱۰۰۰ سال پیش باشد. در این دوره که سردتر یا خشک‌تر بوده‌است، ناحیه زاگرس، با ارتفاع بین ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ متر، تقریباً فاقد پوشش درختی بوده‌است. در نتیجه، انسان‌ها مجبور شدند برای یافتن غذا به ارتفاعات پایین‌تر بیایند و با اجداد وحشی بزسانان مواجه شدند. سکونت‌گاه قره‌کمر، در شمال شهر اَیبَک در ولایت سمنگان افغانستان، کشف شده که آثار بدست‌آمده از آن از سنخ فرهنگ اوریگنیشن است، اما به فرهنگ برادوستی شباهت ندارد. سکونتگاه‌های دشت ناور، در ولایت غزنی، که قدمتی بین ۳۰٫۰۰۰–۵۰٫۰۰۰ سال دارد و آثار یافت شده در آن شبیه آثار موجود در درهٔ کور بدخشان است. مردمان ایرانی‌تبار
اقوام ایرانی نقش بسیار مهمی را در تاریخ بازی کرده‌اند. مادها یکی از نخستین کشورها و امپراتوری‌های چند قومیتی را تشکیل دادند و قبایل کوچ‌رو سکاها-سرمتی بر زمین‌های گسترده‌ای از روسیه و بالکان حکم فرما بوده‌اند و احتمالاً یک قبیله زنان جنگاور سرمتی الهام بخش اسطوره یونانی آمازون‌ها بوده‌اند. همچنین پژوهشگران معتقدند آیین‌های گوناگونی از مردمان ایرانی‌تبار مانند مزدیسنا و آیین مانوی تأثیرات بسیار مهم فلسفی را بر مفاهیم یهودیت و مسیحیت داشته‌اند. اقوام ایرانی باستان نیای مردمان بسیاری مانند: فارسی‌زبانان (پارس‌ها، تاجیک‌ها، تات‌ها و...)، لرها (بختیاری‌ها و…)، لک‌ها، مردم آذری، مازندرانی‌ها (کتول‌ها و الیکایی‌ها)، کومشی‌ها (سمنانی‌ها، سرخه‌ای‌ها و...)،، تالش‌ها، گیلک‌ها، کردها، بلوچ‌ها، پشتون‌ها و… هستند. مردمان ایرانی با قدمت ۱۰٬۰۰۰ سال یکی از کهن‌ترین اقوام جهان هستند. گئورگ گورجیف
در پائیز ۱۲۹۸، گورجیف و نزدیک‌ترین شاگردانش به تفلیس رفتند. آنجا همسر گورجیف، جولیا اوستروسکا، آقا و خانم استجوئرنوال، آقا و خانم دو هارتمن و آقا و خانم دو سالزمن بسیاری از زیربناهای آموزهٔ او را گردآوری کردند. گورجیف روی بالهٔ هنوز بر صحنه نرفتهٔ خود کشاکش جادوگران متمرکز بود؛ توماس دو هارتمن (که نخستین پاگشایی هنری (دِبو) خود را سال‌ها پیش به نام سزار تمام روسیه پشت سر گذاشته بود) روی موسیقی این باله کار می‌کرد؛ و الگا ایوانوونا لازوویچ میلانف هینزنبرگ (که سالاها بعد با فرانک لوید رایت آرشیتکت آمریکایی عقد زناشویی بست) رقصهای باله را تمرین می‌کرد. در ۱۲۹۸ گورجیف نخستین نهاد برای تکامل هماهنگ مردم (انسان) را بنیاد نهاد. گفته شده که انگار نیکولای مار، باستان‌شناس و تاریخدانی گورجی تأثیر زیادی روی او داشته‌است. قرون وسطای میانه
از قرن نهم میلادی وارگ‌ها که تیره‌ای از وایکینگ‌ها بودند به سرزمین روسیه سرازیر شدند و شهر نووگراد توسط یرودیک روریک یکی از فرماندهان وایکینگ ساخته شد. برادر رودیک، الگ شهر کیف را بنا نهاد و به عنوان پایتخت در آن فرمانروایی خود را آغاز کرد. مناطقی که تحت سلطه وارگ‌ها قرار گرفت رس یا روس خوانده می‌شد. این عنوان به تدریج به مردم ناحیه نیز اِطلاق شد. جانشینان الگ بعداً در روسیه به حکومت رسیدند و همان کسانی بودند که آیین مسیحیت را بر این کشور حاکم کردند. از جمله این جانشینان یاروسلاو بود که در تاریخ روسیه به او لقب خردمند داده‌اند. او در سال ۱۰۱۹ به حکومت رسید. نسل‌کشی چرکس
اگرچه حتی پیش از پیشنهاد سال ۱۸۵۷ مایلوتین، نیروهای روسی در سال ۱۸۵۶ نیز اقدام به اخراج تاتارهای کریمه و نوقایی‌ها کرده بودند. برخی نویسندگان همچون راسر-اون، این مسئله را با اخراج چرکس‌ها مرتبط می‌دانند. با پیشروی ارتش روس در اواخر دهه ۱۸۵۰ و اوایل دهه ۱۸۶۰ در چرکسیه، آنان از سرزمین خود بیرون رانده شدند تا کازاک‌های وفادار به امپراتوری در این زمین‌ها اسکان داده شوند، زیرا نخبگان نظامی روسیه این عقیده را ایجاد کرده بودند که برای حفاظت کامل از حاکمیت روسیه باید چرکس‌ها از این مناطق اخراج شوند. امپراتوری روسیه
پتر یکم چهارمین تزار روسیه از دودمان رومانوف بود. پتر را با اصلاحات مشهور و وسیعی که در ساختار فرهنگی، اجتماعی، نظامی و علمی و حتی مذهبی روسیه به وجود آورد می‌شناسند. پتر کبیر فرمانروایی بود که سعادت کشورش را در غربی شدن می‌دانست او برای همین هدف تمام بنیان‌های کشور روسیه را از امور سطحی تا امور حساس هدف قرار داد، او الفبای زبان روسی را که در مناطق مختلف کشور تفاوت‌های محسوسی داشت را وحدت بخشید، تقویم میلادی را جایگزین تقویم سنتی روس‌ها کرد میلاد حضرت عیسی را به عنوان مبدأ تقویم پذیرفت درحالیکه مبدأ تقویم روسی باستان آغاز خلقت بود. پتر یکم نخستین روزنامه روسیه را بنیان گذاشت،لباس مردم روسیه را غربی کرد و قانون منع گذاشتن ریش برای مردان وضع کرد و فقط روحانیون و دهقانان را از این قانون معاف داشت، ارتش نوینی را برای روسیه به وجود آورد، نیروی دریایی روسیه را به سرعت گسترش داد و تسلیحات جدید برای ارتش تهیه نمود و ارتش سنتی روسیه را به یک ارتش مدرن و پر قدرت تبدیل کرد برای گسترش خاک روسیه شرق و غرب را در نظر گرفت. وسعت امپراتوری روسیه در دوران فرمانروایی پتر کبیر بیش از دو برابر گسترش یافت در شرق روس‌ها بخش‌های وسیعی از سیبری را تصرف کردند و در غرب نیز پتر کبیر در نبرد شمال موفق به شکست دادن سوئدی‌ها و تصرف بخش‌هایی از لیتوانی و لهستان شد و موفق به تصرف سواحل گسترده‌ای از دریای بالتیک شد در نتیجه این جنگ سیادت پادشاهی سوئد بر اروپای شمالی و سیادت لهستان بر اروپای شرقی پایان یافت و روسیه برتری اش را بر اروپای شمالی و شرقی تثبیت کرد. پتر به تحول علمی روسیه اهمیت بسیار می‌داد و فرهنگستان علوم سنت پترز بورگ را به عنوان جایی برای گردهم آیی دانشمندان مشهور آن روزهای امپراتوری روسیه به وجود آورد، پتر هم چنین شهر زیبای سنت پترز بورگ را بنا نهاد و آن شهر را با کاخ‌های باشکوه تزئین نمود تا آن شهر در جایگاهی برابر با شهرهای بزرگ اروپایی مانند پاریس و لندن باشد و سپس در سال ۱۷۱۲پایتخت روسیه را به این شهر منتقل کرد. پتر در سن۵۳ سالگی درگذشت. پس از پتر کبیر دورانی کوتاه مدت از سال ۱۷۲۵ تا ۱۷۴۱ هرج و مرج در روسیه حاکم بود و چندین تزار به قدرت رسیدند که توانایی‌های پتر را نداشتند تا اینکه در سال ۱۷۴۱ نوبت به دختر پتر کبیر ملکه یلیزاوتا رسید هر چند که الیزابت امپراتوری اطلاح طلب بود اما توانایی پدرش را نداشت بعد از مرگ الیزابت کاترین بعدن به کاترین دوم ملقب شد قدرتی برابر با پتر کبیر داشت و روسیه را قدرتمندتر و بسیار بزرگتر از قبل کرد. تپه ارگ شیروان
تپه ارگ شیروان (تپه نادری شیروان) مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد است و در شیروان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه باستانی ارگ شیروان عظیم‌ترین و مهم‌ترین محوطه باستانی شمال شرق کشور و از کهن‌ترین مراکز فرهنگ و تمدن در خطه خراسان شمالی است. این اثر باستانی از اولین محوطه‌های مسکونی حاشیه رودخانه اترک محسوب می‌شود که همانند کوهی در داخل شهر باستانی شیروان قرار گرفته و بر دشت شیروان اشراف داشته و رود اترک از مجاورت آن می‌گذرد. بلاروس
دولت روسیه بسیاری از جشنواره‌های فرهنگی سالانه را برگزار می‌نماید: «بازار اسلاویانتسکی در ویتبسک»، «چشمه مینسک»؛ «همایش‌های تئاتری اسلاوونیک»؛ «جشنواره ملی دروگری»؛ «هنرها برای کودکان و جوانان»؛ «مسابقه هنرهای نمایشی گروه جوانان»؛ «مشاعره‌های نیزویژ»؛ «قصر صلح»؛ و جشنواره ملی ترانه و شعر بلاروس. این وقایع اجرا کنندگان با استعداد بلاروسی را نمایش می‌دهد، اعم از این که در موسیقی، هنر، شعر، رقص یا تئاتر دارای ذوق باشند. در این جشنواره‌ها، جوایز گوناگونی تحت عنوان قهرمانان شوروی و بلاروسی به خاطر مهارت آن‌ها در موسیقی یا هنر اعطاء می‌شود. شماری از روزهای تعطیل در این کشور نظیر روز استقلال یا روز پیروزی جمعیت فراوانی را به خود جذب می‌کند و نمایش‌های متعددی همچون آتش بازی و رژه‌های نظامی در آن‌ها برگزار می‌شود. بیشتر این جشنواره‌ها در ویتبسک یا مینسک برپا می‌شود. کردهای ترکمنستان
میگویم در حالی که روستاهای کرد بسیاری حول ما را گرفته است که خدا عمرو را که ( سبب اورارگیم بود )جزا دهد پیشینهٔ کردهای ترکمنستان به قرن ۱۷ میلادی بازمی‌گردد. با ظهور حکومت صفوی و تغییر مذهب رسمی ایران به تشیع، اختلافات و درگیری‌های قومی و مذهبی گسترده‌ای در ایران به وقوع پیوست. در این بین به دلیل فساد و انتخاب حکام و کارگزاران نالایق حکومتی و شکست‌های پیاپی از ترکمن‌های یموت درخراسان موجب شورش و نا امنی در آنجا گردید. با گسترش روزافزون صفویان، از سویی دیگر طوایف و گروه‌های زیادی از قزلباش‌ها از جمله طوایفی از کردهای شیعه نیز وارد ایران شدند. با کمبود چراگاه و به وجود آمدن قحطی و گرسنگی در بین قزلباش‌ها بدستور شاه عباس اول، این کردها که بیشتر از قبایل کرمانج زیرکانی و جلالی بودند در منطقه خراسان اسکان یافتند. پس از صفویان نیز نادرشاه افشار که به اهمیت و نقش کردها در منطقه پی برده بود، کردهای بیشتری برای ایجاد امنیت و جلو بردن اهداف حکومت در منطقه سرازیر نمود. هدف نادرشاه از این عمل بیشتر برای دفع حملات ترکمن‌ها و کاستن از قدرت و نفوذ آنان در خراسان و ماورا خزر بوده، تا حدی زیادی در این کارش موفق بوده‌است. پس از انعقاد عهدنامه آخال در سال ۱۸۸۱ بین ایران و روسیه تزاری بخشی از کردها در آن سوی مرز در قلمرو روسیه ماندند. در سال ۱۹۳۷ با انحلال جمهوری کردستان شوروی در قفقاز مجدداً تعداد کثیری از کردها به ترکمنستان تبعید و مجدداً تعدادی نیز در سال ۱۹۴۴ به دستور استالین تبعید شدند. تاتارستان
تاتارها یکی از بزرگترین قومهای ترک‌زبان می‌باشند که در سراسر روسیه و برخی دیگر از جمهوریهای آسیای مرکزی و قفقاز پراکنده‌اند. قوم تاتار زمانی به مردم ساکن حاشیه رود ولگا و شبه جزیره کریمه اطلاق می‌شد. نخستین دولتی که در منطقه تاتارستان کنونی تأسیس گردید بلغاریای ولگا نام داشت که در فواصل قرون ۷ تا ۱۳ میلادی بر این سرزمین و برخی مناطق پیرامونی آن حکمروایی می‌کرد. این دولت مناسبات تجاری خود را بر حوزه‌های وسیعی از اوراسیا، خاورمیانه و منطقه بالتیک گسترانیده بود. سواد رسانه‌ای
در روسیه، تاریخ آموزش رسانه‌ها به دهه ۱۹۲۰ بازمی‌گردد، اما این نخستین تلاش‌ها توسط جوزف استالین متوقف شد. دهه ۱۹۷۰–۱۹۹۰ اولین برنامه‌های رسمی آموزش فیلم و رسانه را به وجود آورد، افزایش علاقه به مطالعات دکتری با محوریت آموزش رسانه و همچنین کارهای نظری و تجربی در زمینه آموزش رسانه توسط O.Baranov (Tver) , S.Penzin (Voronezh) , G.Polichko , U.Rabinovich (Kurgan), Y.Usov (Moscow), Alexander Alexander (Taganrog), A.Sharikov (مسکو) و دیگران. تحولات اخیر در زمینه آموزش رسانه ای در روسیه عبارتند از ثبت نام تخصصی ۲۰۰۲ «آموزش رسانه» (شماره ۰۳٫۱۳٫۳۰) ویژه دانشگاه‌های آموزشی، و راه اندازی سال ۲۰۰۵ مجله علمی آموزشی رسانه، که تا حدی توسط ICOS یونسکو حمایت می‌شود. برای همه'. روسیه
روسیه از نظر تنوع فرهنگی یکی از رنگارنگ‌ترین کشورهاست. بیش از ۱۶۰ گروه مختلف از فرهنگ‌ها و قومیت‌های گوناگون در این کشور زندگی می‌کنند. از سالیان پیش، اسلاوها، باشقیرها، تاتارها، اهالی چچن، چوواش‌ها، اینگوش‌ها و دیگر اقوام روسیه با اشتراکات زیاد توانسته‌اند تولیدات فرهنگی متفاوتی را به مردم جهان ارائه کنند. موسیقی، ادبیات، نقاشی، هنر مینیاتور و باله حاصل تلاش این فرهنگ‌های گوناگون است که با ارائه گونه‌های مختلف توانسته‌اند به رشد بخشهایی از فرهنگ روسیه یاری رسانند. به گفته روس شناسان، یکی از دلایل چیره شدن ادبیات روس بر غرب در قرن‌های ۱۸، ۱۹ و ۲۰ همین گوناگونی فکری و فرهنگی بوده‌است. فرهنگ روسیه بر پایه‌های فرهنگ شرقی بنا شده؛ فرهنگی با زیرساخت‌های شرقی که همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد. محور اغلب فعالیتهای فرهنگی در روسیه بر پایه احیاء و تقویت فرهنگ سنتی، پاسداشت مراسم آیینی و حفظ ارزش‌ها و میراث گذشته‌است. ولادی‌قفقاز
ولادی‌قفقاز در ماه مه ۱۷۸۴ میلادی و در دوران فرمانروایی کاترین دوم به عنوان پایگاه روسیه در منطقه اوستیا، در ساحل راست رودخانه ترک و در ورودی تنگه‌ای در رشته‌کوه‌های قفقاز ابتدا به شکل یک قلعه ساخته شد. در سالهای بعد کلیسای ارتودکسی در مجاورت این قلعه ساخته شد. این منطقه از لحاظ موقعیت ژئوپلتیک و استراتژیک برای روسیه بسیار مهم بود. زیرا این قلعه در ابتدای مسیر نظامی روسیه به گرجستان احداث شده بود. ولادی‌قفقاز در حقیقت نقطه‌ی آغازین مسیر ارتباطی روسیه به گرجستان بود. سال‌های زیادی گذشت و این مرکز همچنان به فعالیت خود ادامه داد تا اینکه در ۳۱ مارس ۱۸۶۱ میلادی، با پایان بخشی از جنگ قفقاز، ولادی‌قفقاز به صورت یک شهر در آمد و خیلی زود به مرکز اداری استان ترک تبدیل شد. توسعه روزافزون این شهر، امکان اتصال آن به خط آهن راستوف-نادون را فراهم کرد و پس از آن زندگی مدرن شهری روانه این منطقه شد و کم‌کم طبیعت زیبا، حیرت‌انگیز و بکر منطقه با فن‌آوریی‌های آهنین بی‌روح آمیخته شد، اما هویت و روح منطقه همچنان پایدار و سرافراز باقی ماند. شاعرانی مثل کوستا خیتاگوروف و پیشکسوتان فرهنگ اوستیایی مثل سکا هادییف، آرسن کاتسویف و مهاربیک توگانوف که در این شهر زندگی می‌کردند، در حفظ این فرهنگ و هویت نقش مهمی داشتند. یوگنی واختانگوف در این شهر متولد شد و تحصیل کرد. میخائیل بولگاکف، برگولتس، سرافیموویچ نیز بسیاری از تجربه‌های کاری خود را در این منطقه کسب کردند. برخی از نام‌آوران مشهور ادبیات روسیه مانند الکساندر گریبایدوف، الکساندر پوشکین، میخائیل لرمونتوف، لئو تولستوی، آلکساندر آستروفسکی، آنتون چخوف و ... نیز به این شهر سفر داشته‌اند و بی‌تردید بسیاری از آثار ارزشمند ادبی، از فرهنگ و تمدن مردمان این شهر تأثیر پذیرفته‌است. مسیر تجاری ولگا
این مسیر توسط وارنگی‌ها (گروهی از وایکینگ‌ها) که در قرن نهم در جنوب غربی روسیه ساکن بودند ساخته شده بود. آن‌ها شهری را در فاصله ۶ مایلی از مصب رود ولکوف به دریاچه لادوگا بنا کرده بودند که لادوگا (زبان نورس باستان: آلدایگ یوبورگ) نام داشت. شواهد باستان‌شناختی پیشنهاد می‌دهند که فعالیت‌های بازرگانی روس‌ها در مسیر تجاری ولگا از قرن هشتم آغاز شده باشد. اولین و گران‌قیمت‌ترین سکه‌های عربی‌ای که تا کنون در اروپا کشف شده‌است مربوط به جایی است که در روسیه امروزی قرار دارد به ویژه در تیمریوفو در استان یاروسلاول. در پتروف شهری در نزدیکی سنت پترزبورگ یک گنج از این سکه‌ها یافت شده‌است که شامل بیش از ۲۰ نوع سکه است که بر روی آن به عربی، روونی ترکی، یونانی، روونی نورس باستان حکاکی شده‌است که این آخری شامل بیش از نیمی از سکه‌ها می‌شود. این سکه‌ها شامل سکه‌های درهم ساسانی، عربی و عربی-ساسانی است که قدیمی‌ترین‌شان مربوط به ۸۰۵-۸۰۴ می‌شود. فرهنگ پازیریک
فرهنگ پازیریک یک فرهنگ ایرانی کوچ‌نشین وابسته به دوران باستان در عصر آهن می‌باشد. (با منشأ ایرانی سکایی؛ حدود سده‌های ۳ تا ۶ پیش از میلاد مسیح) نشانه‌ها و آثار این فرهنگ که دربردارنده انسان‌های مومیایی شده در خاک یخ‌زده سیبری می‌باشد، به دلیل کندوکاوها و کاوش‌ها در کوه‌های آلتای در مرز میان مغولستان و قزاقستان پدیدار گردید. مومیایی‌های یافت‌شده در گورپشته‌ها(کورگان) دقیقا به شکل گوردخمه‌های ایرانی در اوکراین، در فلاک اوکوک یافت‌شد. ‌‌آثار و بقایای انسانی زیادی در این فلات یافت شده‌است، از جمله دوشیزه ایرانی یخ‌زده سیبری، که این آثار نشان از شکوفایی فرهنگ ایرانی در این مکان دارد این فرهنگ از مسیرهای تجاری فراوان و کاروان‌های بازرگانانی در حال عبور از این منطقه بهره می‌برند. پازیریک‌ها زندگی پرتنش و جنگجویانه‌ای داشتند به دلیل درگیری با اقوام گوناگون پیرامون که در نهایت منجر به نابودی این فرهنگ گردید. مراغه
در میانهٔ قرن ۱۹ میلادی لایه‌هایی فسیلی در خاک مراغه کشف شد؛ اولین بار در سال ۱۸۴۰ یک مأمور شوروی به نام «خانیکوف» که به عنوان کنسول دولت روس در تبریز مقیم بود مقادیری استخوان و فسیل کشف کرد. از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۶ تیمی مشترک از موزه تاریخ طبیعی لس آنجلس و موزه ملی تاریخ طبیعی آمریکا اقدام به حفاری و مطالعه در منطقه کردند. قدمت این لایه‌ها ۱۱ تا ۵ میلیون سال پیش (اواخر میوسن تا اوایل پلیوسن) دانسته شده‌است. تاروت
ورقهای مصور احتمالاً بین سال‌های ۱۴۱۸ تا ۱۴۲۵ به‌وجود آمده‌اند. این دست ورق با ۱۶ کارت از تصاویر خدایان یونانی و خالهایی به شکل ۴ نوع پرنده توصیف شده که رایج نبوده‌است. سینتاشتا
سینتاشتا نام اقامتگاهی‌است در حوزهٔ فرهنگ آندرونوو و جنوب کوه‌های اورال که پیشینهٔ زیست در آن را میان سال‌های ۲۰۰۰ تا ۱۶۰۰ پیش از میلاد تخمین می‌زنند. این مکان باستانی میان سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ کشف شد و اهمیت کشفش سبب شد که فرهنگ آندرونوو را به نام فرهنگ سینتاشتا-پتروفکا هم بخوانند. سینتاشتا در استان چلیابینسک در روسیه کنونی جای گرفته‌است. خیارج
وجود دریای خزر در شمال استان و دشت‌های منحصربه‌فرد قزوین را معبر لشکرکشی‌ها و مهاجرت‌های کرده‌است. بر اساس حفاری‌های انجام گرفته در تپه‌های تاریخی قره تپه، تپه زاغه و تپه قبرستان در روستای سگزآباد قدمت سکونت و شهرنشینی در این منطقه به شش هزار سال پیش از میلاد می‌رسد. به دلیل سابقه مدنیت در این منطقه، بازمانده‌های تمدن نیز قابل توجه‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به وجود قوم تات و رایج بودن زبان تاتی در اقصی نقاط این استان اشاره نمود. از آن جا که زبان تاتی پیوندی عمیق با زبان پهلوی، اوستایی، تالشی و… دارد، به جرئت می‌توان گفت خیارج و مردم آن از جمله قدیمی‌ترین نسل‌های مردمان ایرانی از نژاد آریایی دانست. از میان نژادهای موجود در قزوین از جمله لک، لر، شاهسون، افشار، مراغی و تات، گروه اخیر از جمله اولین گروه‌های مهاجر آریایی در این منطقه هستند. در استان قزوین با وجود مشکلات عدیده در طول تاریخ هنوز هم چندین شهر و روستا به زبان تاتی تکلم می‌کنند که نشان پیوند عمیق آنان با این زبان می‌باشد. در این‌جا به معرفی یکی از این روستاها می‌پردازیم: وارنگیان
وارنگیان (; یونانی: Βάραγγοι "Varangoi"، Βαριάγοι "Variagoi") نامی است که توسط یونانیان و اسلاوهای شرقی به وایکینگ‌ها داده شد. این دسته از وایکینگ‌ها میان قرون ۹ تا ۱۱ میلادی حکومت قرون وسطایی روس کیف را در میان رودخانه‌های سرزمین‌های امروزی اوکراین، بلاروس و روسیه تشکیل دادند. آن‌ها همچنین پایه‌گذاران گارد وارنگیان در بیزانس بودند. این مردمان تا قرن ۱۲ام در کییف حکومت داشتند و با نام روس شناخته می‌شدند. آن‌ها پیش از فتح کییف در قرن هشتم میلادی در شهر نووگورود تحت رهبری روریک زندگی می‌کردند و تحت نام خاقانات روس محسوب می‌شدند. بعدها دودمان رریک در کییف پا بر جا شد. آذری‌های روسیه
برای اولین بار مأموریت‌های دیپلماتیک و تجار آذربایجانی در دوران شروانی‌ها و امپراتوری صفوی به روسیه در قرن چهاردهم و پانزدهم آغاز گردید، و با فتح اراضی جغرافیای کنونی جمهوری آذربایجان، توسط امپراطوری روسیه، جمعیت آذربایجانی تا نیمه دوم قرن بیستم، تمایل زیادی جهت سکونت در روسیه و ترک سکونتگاه‌های خود داشتند. با این حال جوامع جدا شده آذری در روسیه را می‌توان در اواسط قرن نوزدهم ردیابی کرد. جمعیت مناطق سواحل دریای خزر در طول تاریخ روابط اقتصادی قوی با شهر آستاراخان در ساحل شمالی دریای خزر داشته‌اند. آذری‌ها به‌طور خاص زمانی که حدود یک هزار نفر در روسیه جمعیت داشتند در میان مردم محلی با عنوان "ایرانیان" یا "تاتارهای شاماخی" شناخته می‌شدند، جمعیت آذری‌های شیعه در آستاراخان نسبت به دوران شوروی بیشتر شده و طبق آخرین سرشماری قومی سال ۲۰۱۰ با جمعیت ۵،۷۳۷ نفری معادل ۱٫۳۱٪ نفوس، چهارمین قومیت این منطقه به‌شمار می‌روند. زندگی آذربایجانی‌ها در اطراف مسجد کیریوشی در سال ۱۹۰۹ متمرکز بود؛ که در سال ۱۹۳۲ بسته شد. البته به تازگی مسجدی شیعی در آستاراخان واقع در خیابان باکو و به نام مسجد باکو بنیان‌گذاری شده‌است. ترنچی‌ها
نخستین اشاره‌ها به ترنچی‌ها به سدهٔ نوزدهم میلادی بازمی‌گردد که در آن زمان دولت چین گروهی از کاشغری‌ها را در کرانهٔ رود ایلی جاگیر ساخت. در پیرامون ۱۸۲۰ و با بهره از شورش ترکستان چین ترنچی‌ها نیز از این بخت بهره‌بردند و زیر فرمان سلطان ابول آغلان حکومتی خودمختار به راه انداختند. در ۱۸۸۱ و برپایهٔ پیمان سن‌پترزبورگ ترکستان شرقی به چین واگذار شد. در این زمان بیشتر ترنچی‌ها با خروج روس‌ها به روسیه کوچیدند و در هفت‌آب ساکن شدند. در ۱۸۹۷ جمعیت ترنچی‌های روسیه به بیش از ۶۶هزار تن می‌رسید. در ۱۹۱۱ از ۲۵ هزار جمعیت یارکند ۱۶هزارتایش ترنچی بودند. تا آغاز سدهٔ بیستم هنوز چند هزار ترنچی در چین مانده‌بودند. چینی‌ها در سدهٔ بیستم در سرشماری‌ها به‌طور مستقل از ترنچی‌ها نام نمی‌بردند و آنان را بخشی از اویغوران می‌شمردند. در پی شورش ۱۹۶۲ در سین کیانگ و رسرکوب سخت از سوی چینیان بسیاری از ترنچی‌ها در موج دیگری از مهاجرت به شوروی پناه‌بردند و بسیاری از آنان در قزاقستان جاگیر شدند. تاراس بولبا
تاراس بولبا (به انگلیسی:Taras Bulba) رمانی است اثر نیکولای گوگول (۱۸۰۹–۱۸۵۲)، نویسندهٔ روس، که در سال ۱۸۳۵ میلادی به همراه چند داستان دیگر در مجموعهٔ «میرگرود» انتشار یافته‌است. گوگول در این داستان راجع به زندگی کازاکی به نام «تاراس بولبا» و دو پسرش «اُستاپ» و «آندری» سخن می‌گوید و شرح حال زندگی آن‌ها اعم از رشادت‌ها و خیانت‌ها را توصیف می‌کند. داستان تاراس بولبا، به دلیل اهمیتی که داشت و توفیقی که بعدها در بین مخاطبان حاصل کرد، به صورت رمان جداگانه‌ای به چاپ رسید و اکنون اگر معروف‌ترین اثر گوگول نباشد بی شک یکی از شناخته شده‌ترین و معروف‌ترین رمان‌های او به‌شمار می‌رود. درون مایه داستان تاراس بولبا ستایشی است از کازاکها و شرح شیوه زندگی و احوالات و آداب و رسوم ایشان. گرچه به نظر می‌رسد گوگول در وصف ویژگی‌های عجیب و منحصربه‌فرد کازاک‌ها اندکی زیاده‌روی کرده باشد اما شخصیت تاراس بولبا را می‌توان آیینه تمام نمای یک کازاک واقعی که طبیعتی شجاع و وحشی دارد برشمرد. کتاب تاراس بولبا توسط آقای فریدون عطایی به زبان فارسی ترجمه گردیده و در سال ۱۳۶۵ هجری شمسی توسط انتشارات دادجو به چاپ رسیده است است. همچنین در سال ۱۹۶۲ فیلمی از داستان تاراس بولبا با همین نام به کارگردانی J. Lee Thompson و با بازی Yul Brynner و Tony Curtis ساخته شده‌است. زبان‌های فینو-اوگری
از گواهی‌ها برمی‌آید که اسلاوها پس از کوچشان به سرزمین‌های روسیه، فینو-اوگری‌زبانان را از منطقه میان کوه‌های اورال تا دریای بالتیک که زیستگاهشان بوده‌است، تارانده‌اند. این را از پخش فرهنگ سفال‌ابزاری وابسته به دوره پارینه‌سنگی برداشت کرده‌اند. این فرهنگ را که به ۴۲۰۰ تا ۲۰۰۰ (پیش از میلاد) بازمی‌گردد را از آن توده‌های فینو-اوگری‌زبان می‌انگارند. تاتارهای کریمه
این نوع حرکت‌ها علیه تاتارهای کریمه نشان از مقاومت برای حفظ سرزمینی دارد که به اعتقاد آنها سرزمین اجدادیشان بود. حاکم روس کریمه در اواسط قرن نوزدهم برای کم کردن دردسر تاتارها خواهان اخراج کامل آنها از کریمه و اسکان آنها در ترکیه شد ولی آلکساندر دوم، تزار وقت روسیه با آن مخالفت کرد. مردم روس (واریاگ)
روس‌ها (، , ) گروهی از واریاگان یا وارانگیان (بنا به نگره به اصطلاح نورمنیست، ایشان وایکینگ‌هایی بودند عمدتاً از منطقه کنونی سوئد). بنا به تاریخ‌نگاری اولیه روس، نوشته ۱۱۱۳ بعد میلاد روس‌ها از منطقه بالتیک اول به شمال شرق اروپا کوچانده شدند و منطقه‌ای در آنجا شکل دادند که نهایتاً تحت رهبری روریک درآمد. سپس، اولگ فامیل روریک، کیف را فتح کرد و روس کیفی را بنیان نهاد. بازماندگان روریک پس از ۸۶۲ سلسله روس را فرمانروایی می‌کردند. تات‌های قفقاز
در میانهٔ سدهٔ ۱۸، روسیه برتری خود را در منطقه گسترانید و در هنگام جنگ‌های روسیه-ایران (۱۸۰۳–۱۸۲۸) بود که قفقاز جنوبی بخشی از امپراتوری روسیه گردید. از این زمان به بعد می‌توان از داده‌های موجود در مورد چندی و باشندگی تات‌ها، که به دست بلندپایگان روس گردآوری شده‌است، بهره گرفت. در زمان اشغال باکو توسط روس‌ها در آغاز سدهٔ ۱۹، سراسر جمعیت باکو (در حدود ۸٬۰۰۰ نفر) را تات‌ها تشکیل می‌دادند. این نخستین نتیجهٔ سرشماری باشندگان باکو از سوی مقامات تزاری است. بر طبق «سالنامهٔ قفقاز» در سال ۱۸۹۴ میلادی، ۱۲۴٬۶۹۳ نفر تات در قفقاز جنوبی زندگی می‌کردند. ولی زبان تاتی، به شوند گسترش تدریجی ترکی آذری رو به ضعف نهاد. پس از اینکه در زمان شوروی و در پایان دههٔ ۱۹۳۰ واژهٔ «آذربایجانی» به جای هویت جغرافیایی باشندگان آران جا انداخته شد، خودآگاهی تاتی دستخوش دگرگونی بزرگی گردید. به گونه‌ای که شمار زیادی از آن‌ها خود را آذربایجانی نامیدند، چنانچه در سال ۱۹۲۶، تنها ۲۸٬۴۴۳ نفر تات شمارش شدند و در ۱۹۸۹ تنها ۱۰٬۲۳۹ نفر خود را با نام «تات» شناساندند. در سال ۲۰۰۵ بدنبال بررسی انجام شده در شماری از روستاهای شهرستان‌های قبه، شابران، خیزی، سیاه‌زن، اسماعیللی و شماخی، پژوهشگران آمریکایی نشان دادند که ۱۵٬۵۵۳ تات در این مناطق زندگی می‌کنند. آذری‌های روسیه
سخنی از ولادیمیر پوتین در مورد پراکنش آذربایجانی‌های روسیه در سفر خود به جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۰۱در جمهوری داغستان، زبان ترکی آذربایجانی یکی از زبان‌های رسمی مصوب قانون مجلس روسیه در این منطقه می‌باشد، روزنامه‌ها و مجلات بسیاری در داغستان به زبان ترکی آذربایجانی منتشر می‌شود. در ۷۲ مدرسه دولتی جمهوری داغستان ترکی آذربایجانی به عنوان زبان دوم، در کنار زبان روسی، به آذربایجانی‌های داغستان آموزش داده می‌شود. و از سال ۱۹۰۴ میلادی تئاتر فولکوریک آذربایجانی در دربند بنیان‌گذاری شده‌است. از نظر تاریخی آذربایجانی‌های داغستان به قالی‌بافی نیز مشغول هستند، تولید و ساخت جواهرات و ظروف مسی نیز در بین‌شان رواج دارد. روستانشینان آذربایجانی داغستان اغلب به شغل کشاورزی مشغول هستند. قالی آذربایجانی
«لطیف کریموف» (۱۹۰۶–۱۹۹۱) بنیان‌گذار تدریس هنر قالی‌بافی به عنوان یک رشته علمی در جمهوری آذربایجان و با این روش دلیل پیشرفت مدرن در آفرینش نقاشان آذربایجانی می‌باشد. ایشان که کار آزموده ماهری در قالی‌های شرقی از جمله آذربایجانی و در هنر تزئینی– کاربردی، آرایشگر و نقاشی برجسته و محقق بودند، سال‌های مدیدی پژوهش‌هایی در رابطه با قالی‌های آذربایجانی انجام داده، هنرتزئینی آذربایجان را با زیورآلات جدیدی غنی ساخته و نقوش تزئینی جدید بر اساس عناصرتزئینی سنتی ایجاد کردند. فرش‌های تزئینی و پرتره‌ای همچون «افشان» (۱۹۳۲)، «قُوناق کَند» (۱۹۳۹)، «لَچَک تُورُونج» (۱۹۵۲)، «شوشی» (۱۹۵۳)، «گئگول» (۱۹۵۸)، «قره‌باغ» (۱۹۶۰)، «اسلیمی» (۱۹۶۴)، «بوتالی» (۱۹۶۵)، «بهار» (۱۹۶۶–۱۹۷۶)، «درجهان حیوانات» (۱۹۶۹)، «شب هجران» (۱۹۷۵)، «زرخارا» (۱۹۷۷)، «فردوسی» (۱۹۳۴)، «صمد وورغون» (۱۹۵۶)، «واقف» (۱۹۶۷)، «فضولی» (۱۹۷۲)، «نسیمی» (۱۹۷۴)، «صفی الدین اروموی» (۱۹۷۵)، «عجمی» (۱۹۷۶) و غیره… که بر اساس طرح‌های «لطیف کریمف» درست شده‌اند، بلحاظ انطباق عناصر تزئینی، تکمیل ترکیب، ظرافت نقش‌ها و سرشاری رنگ‌ها یکی از الگوهای ارزشمند هنر بالی بافی تلقی می‌شوند. ایشان به دلیل قالی «استالین» که در سال ۱۹۴۹ میلادی با مؤلفان جمعی خلق کرده بودند، برندهٔ جایزهٔ دولتی شوروی در سال ۱۹۵۰ میلادی شدند. در سال ۱۹۸۶ میلادی نمایشگاه وی در شهر «لندن» با موفقیت برگزار شده و در نمایشگاه مذکور آثار وی مثل «بند رومی» (۱۹۸۰–۱۹۸۱)، «لَچَک تُورُونج» (۱۹۸۱)، «خطایی» (۱۹۸۱–۱۹۸۵)، «آچما-یومّا» (۱۹۸۲)، «لچک بندلیک» (۱۹۸۳)، «کتبه بندلیک» (۱۹۸۴)، «نوای قرن‌ها» (۱۹۸۵) و غیره… به نمایش گذاشته شده‌است. هنر سومری
هنر سومری از کهن‌ترین دوره‌های هنری تاریخ بشر است. از آثار هنری این تمدن می‌توان به زیگورات اوروک (معبد سفید اوروک) (۳۵۰۰-۳۰۰۰ ق. م) اشاره کرد. بانی این زیگورات اورنامو است. در اصل سومری‌ها اولین زیگورات‌ها را تأسیس کردند. از آثار هنری مهم دیگر تمدن سومر پیکرهای سنگی است. سردیس ایزدبانوی اوروک (وارکا) (۳۵۰۰-۳۰۰۰ ق. م)، پیکره‌های معبد ابو در تل اسمر (۲۷۰۰-۲۵۰۰ ق. م) و پیکر بز نر و درخت از چوب و طلا و لاجورد (۲۶۰۰ ق. م) از جمله این آثار هستند. الواح گلی با قدمت بیش از ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد از این تمدن به دست آمده است. این پیکره‌ها همگی چشمان بزرگی دارند. چراکه چشم از دید مردم میان‌رودان دریچهٔ روح بوده است. از دیگر آثار تمدن سومر می‌توان به منبت‌کاری روی کاسه چنگ در اور (۲۶۰۰ ق. م) اشاره کرد. این منبت‌کاری حالتی روایی دارد. در مجموع می‌توان گفت آثار تمدن سومری حالتی اسطوره‌ای و غیرزمینی دارند. تاریخ باستان
کارتاژ در سال ۸۱۴ قبل از میلاد توسط شهرک نشینان مهاجر فنیقی از شهر صور تأسیس شد و خدای شهر خود یعنی ملقارت را با خود به همراه آوردند.کارتاژ باستان یک هژمونی غیررسمی از شهرهای فنیقی در سراسر آفریقای شمالی و اسپانیا مدرن از ۵۷۵ قبل از میلاد تا ۱۴۶ قبل از میلاد بود. پس از سقوط شهر تایر به دست نیروهای بابل، این کشور کم و بیش تحت کنترل دولت شهر کارتاژ قرار داشت. در اوج نفوذ این شهر، امپراطوری آن بیشتر قسمتهای غربی مدیترانه را شامل می‌شد. این امپراتوری در یک مبارزه مداوم با جمهوری روم بود، که منجر به یک رشته درگیری‌های معروف به جنگهای پونیک شد. پس از سومین و آخرین جنگ پونیک، کارتاژ ویران شد و سپس توسط نیروهای رومی اشغال شد. تقریباً تمام قلمرو در دست کارتاژ به دست رومیان افتاد. مصر باستان تمدنی طولانی مدت بود که از لحاظ جغرافیایی در شمال شرقی آفریقا قرار داشت. این تمدن در امتداد میانه به پایین رودخانه نیل متمرکز شده بود و بیشترین گسترش را در طول هزاره ۲ قبل از میلاد داشت که از آن به عنوان دوره پادشاهی جدید یاد می‌شود. به‌طور گسترده‌ای از دلتای نیل در شمال، تا جنوب به جبل بارکال در چهارم آب مروارید نیل، رسید. واسیلی تاتیشچف
واسیلی نیکیتیچ تاتیشچف () (۱۹ آوریل ۱۶۸۶–۱۵ ژوئیه ۱۷۵۰) دولتمرد، مورخ، فیلسوف و مردم‌شناس برجسته اهل امپراتوری روسیه بود. از او به عنوان تهیه کنندهٔ اولین تاریخ تمام مقیاس روسیه و بنیانگذار سه شهر روسیه شامل: استاوپرول-روی-ولگا (اکنون تولیاتی)، یکاترینبورگ و پرم یاد می‌شود. وی در طول اثر مشهورش از این ایده که خودکامگی کاملترین شکل حکومت برای روسیه است حمایت می‌کند. تاتیشچف از نژاد مذکر شاهزاده رووریک در قرن ۹، در نزدیکی پسکوف در ۱۹ آوریل ۱۶۸۶ متولد شده‌است. وی که از مدرسه مهندسی در مسکو فارغ‌التحصیل شده بود، در جنگ بزرگ شمالی با سوئد در طول سالهای ۱۷۰۰–۱۷۲۱ شرکت کرد. وی در خدمت پتر بزرگ مقام برجسته ای را در وزارت امور خارجه به دست آورد که از آن برای مخالفت با سیاست‌های شورای خصوصی علیاحضرت و حمایت از صعود آنا به تاج و تخت روسیه در ۱۷۳۰ بهره برد. شیروان
شیروان از کهن‌ترین مراکز فرهنگ و تمدن و تاریخ در خراسان شمالی و ایران است و قدمت تمدن در این شهر به ۷۰۰۰ سال (۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح و ۲۵۰۰ سال قبل از امپراتوری هخامنشیان) می‌رسد. تاکنون بیش از ۴۹ اثر باستانی ثبت شده و ۲۵۲ مکان فرهنگی در آن شناسایی شده‌است. تپه باستانی ارگ شیروان سابقاً مرکز حکومت و فرماندهی خطه شمال خراسان بوده‌است و اکنون عظیم‌ترین و مهم‌ترین محوطه باستانی شمال شرق کشور است. این ارگ که در اطراف آن سفال‌های دارای قدمتی ۷۰۰۰ ساله به دست آمده‌است، به عنوان کهن‌ترین زیستگاه خراسان شمالی مورد تحقیق و بررسی و پژوهش باستانشناسان ایرانی و خارجی قرار گرفته‌است. قبرهای زرتشتی در اطراف تپه مذکور و روستاهای قدیمی گلیان و خانلق و بعضی از آداب و رسوم مردم شیروان زندگی زرتشتیان در شیروان را تأیید می‌نماید. فرهنگ برادوستی
بر اساس آثار سکونتگاه‌های وارواسی و شانه‌در، فرهنگ برادوستی به دو دوره قدیم و جدید تقسیم شده‌است، که دورهٔ قدیم از ۳۸۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ پیش و دورهٔ جدید از ۳۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ سال پیش قدمت دارد. در برخی اقامتگاه‌ها آثار فرهنگ برادوستی همراه با آثار فرهنگ زرزی یافت شده‌است، که شاید گواه جدا شدن فرهنگ زرزی از فرهنگ برادوستی باشد. شاید بروز کمبود منابع غذایی حیوانی در ارتفاعات زاگرس در آخرین بیشینه یخچالی (حدود ۲۵۶۰۰ تا ۱۹۰۰۰ سال پیش) که طی آن دما حدود ۷ درجه از دمای امروزی کمتر بوده‌است، منجر به تحول فرهنگ برادوستی به فرهنگ زرزی شده باشد. مطالعات چینه‌شناسی نشان دهندهٔ هیچ گسستی، بین فرهنگ برادوستی و زرزی در سه سکونتگاه مطالعه شده، نیست. اوریگنیشن
طی دوره پارینه‌سنگی پسین از 40000 تا 29000 سال پیش فرهنگ اوریگنیشن در اروپای مرکزی و شام رواج داشت. البته آثار آن در اروپای شرقی و اروپای جنوبی شامل روسیه، یونان، شبه جزیره ایتالیا و غرب ایبری کمیاب و نادر است. این فرهنگ قدیمی‌ترین فرهنگی است که در اروپا به‌طور قطع با انسان خردمند امروزین ارتباط دارد. این فرهنگ دارای آثار هنری، خاکسپاری، روابط پیچیده اجتماعی و تجارت بوده‌است. همچنین ابزارهای تیغه ای پیچیده ای می ساخته است و موفق شده در دوره ای که هوا بشدت سرد و خشک بوده با محیط سازگاری یابد. نیروی دریایی روسیه
ریشه های نیروی دریایی روسیه را می توان به دوره بین قرن ۴ تا ۶ ردیابی کرد. اولین ناوگان اسلاوی شامل کشتی های قایقرانی کوچک و قایق های ردیفی بود که دریانوردی شده بودند و قادر به پیمایش در بستر رودخانه ها بودند. در طول قرن ۹ تا ۱۲، فلوتیلا در روس کیفان متشکل از صدها کشتی با یک، دو یا سه دکل وجود داشت. کشتی های ریورین در قرن نهم کیفان روس از مسیرهای تجاری به قسطنطنیه محافظت می کردند شناخته شده است که شهروندان نوگورود در دریای بالتیک لشکرکشی کرده اند (مثلاً محاصره سیگتونا در سال 1187) - اگرچه منابع معاصر اسکاندیناوی بیان می کنند که ناوگان از کارلیا یا استونی بود. لادیا (ладья به زبان روسی یا قایق دریایی) یک قایق معمولی بود که توسط ارتش نووگورود استفاده می شد (طول 30 متر با عرض پنج تا شش متر و دو یا سه دکل با تسلیحات قوچ های کوبنده و منجنیق مکمل. : 50 تا 60 مرد). همچنین قایق‌های بادبانی و قایق‌های پارویی کوچک‌تری وجود داشتند، مانند اوشکویس (اوشکوی) برای قایقرانی در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و اسکری ها، کوچیس(ترمزها) و نوسادها(نوسادها) که برای حمل و نقل بار استفاده می‌شدند در طول قرن های ۱۶ و ۱۷، کوساک ها با استفاده از قایق های بادبان و قایق های ردیفی، کمپین های نظامی علیه خانات کریمه و امپراتوری عثمانی انجام می دهند. دون کوساک ها آن ها را استروژ (струб) می نامیند. این قایق ها قادر به حمل و نقل تا ۸۰ مرد بودند. فلوتیلاهای کوساک ۸۰ تا ۱۰۰ قایق بودند. دولت متمرکز روسیه از قرن ۱۷ برای دسترسی خود به دریای بالتیک، دریای سیاه و دریای آزوف می جنگید. تا پایان آن قرن، روس ها تجربه ارزشمندی را در استفاده از قایق های رودخانه ای همراه با نیروهای زمینی انباشته بودند در زمان تزار میخائیل فئودوروویچ، ساخت اولین کشتی سه ماست که به طور کامل در داخل روسیه ساخته شد، در سال ۱۶۳۶ به پایان رسید. او در بالاخونا توسط کشتی سازان دانمارکی از هولشتاین با طراحی اروپایی ساخته شد. اون فردريک رو غسل تعميد داده بود در سال های ۶۹–۱۶۶۷ روس ها به منظور دفاع از مسیرهای تجاری در امتداد رودخانه ولگا که منجر به دریای خزر شد، سعی در ساخت کشتی های دریایی در روستایی از دیدنوو در سواحل رودخانه اوکا کردند. آن ها در سال ۱۶۶۸ یک کشتی ۲۶ تفنگی به نام اورئول (Орёл یا عقاب)، قایق بادبانی، قایقی با دکل و بوسپریت و چند قایق ردیفی ساختند در طول بخش عمده ای از بازرگانان و کوساک های روسی قرن هفدهم با استفاده از قایق های کخ، در سراسر دریای سفید بادبان می کردند، رودخانه های لنا، کلیما و ایندیگرکا را کاوش می کردند و شهرک هایی را در منطقه آمور فوقانی تأسیس می کردند. بدون شک جشن گرفته شده ترین کاشف روسی سمیون دژنف بود که در سال ۱۶۴۸ تمام طول روسیه کنونی را در امتداد ساحل قطب شمال بادبان می کرد. دژنف که شبه جزیره چوکوتسک را گرد می کرد از دریای برینگ عبور کرد و به اقیانوس آرام رفت. فرهنگ زرزی
فرهنگ زارزی یکی از فرهنگ‌های باستان‌شناختی فرا پارینه‌سنگی و میان‌سنگی در عراق، ایران، و آسیای مرکزی است. دوره این فرهنگ از حدود ۱۸ تا ۸ هزار سال پیش از میلاد برآورد شده است. در همین منطقه پیش از فرهنگ زارزی فرهنگ برادوستی وجود داشت و با فرهنگ ایمرتی قفقاز مرتبط بود. تاروت
نخستین کارت‌های شناخته شده تاروت بین سال‌های ۱۴۳۰ تا ۱۴۵۰ میلادی در میلان، فرارا و بولونیا خلق و در این حین تصاویر نمادین به دست رایج دارای ۴ خال افزوده شدند. کارت‌های جدید «خال حکم» نام گرفتند؛ کهن‌ترین تاروت بجا مانده به پانزده دست ورق چندپاره بازمی‌گردد که برای خانواده «ویسکانتی- اسفورزا»، حکمرانان میلان، نقاشی شده بوده‌است. به نظر می‌رسد این بازی در ۱۴۵۰ که سال شاد و پرجشن و سروری در تاریخ ایتالیاست، اهمیت یافته‌است. آرسنی تارکوفسکی
آرسنی الکساندرویچ تارکوفسکی در تاریخ ۲۴ ژوئن ۱۹۰۷ در کیرووهراد امپراتوری روسیه به دنیا آمد. (کیرووهراد در حال حاضر در خاک اوکراین قرار دارد) پدرش الکساندر تارکوفسکی کارمند بانک و بازیگر غیرحرفه‌ای بود و یک انقلابی ضد تزار نارودنیک بود. مادرش ماریا دانیلونا راچکفسکایا نام داشت. در سال ۱۹۲۱ آرسنی به همراه دوستانش اشعاری دربارهٔ لنین چاپ کردند که به خاطر آن اشعار دستگیر و جهت اعدام به شهر میکولائیف اعزام شدند. آرسنی تارکوفسکی تنها کسی بود که توانست بگریزد. در سال ۱۹۲۴ آندری به مسکو نقل مکان کرد و در روزنامه گودک مشغول به کار شد. در همان زمان با اسیپ ماندلشتام و مارینا تسوتایوا آشنا شد. در سال‌های ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ مشغول به تحصیل ادبیات در دانشگاه شد. در آن زمان او اشعاری از زبان‌های ترکمنی، گرجی، ارمنی و عربی به روسی ترجمه کرد. با شروع جنگ جهانی دوم او به صورت داوطلبانه به عنوان خبرنگار جنگی در روزنامه ارتش مشغول به کار شد و در سال ۱۹۴۳ در عملیاتی از ناحیه پا مجروح شد. جراحتش در نهایت تبدیل به قانقاریا شد و پزشکان مجبور به قطع عضو وی شدند. آرسنی تارکوفسکی آثار و اشعاری از نظامی گنجوی، ابوالعلا معری، مختوم‌قلی فراغی، سایات‌نووا، واژا پشاولا، آدام میتسکیه‌ویچ را به روسی ترجمه کرد. اولین مجموعه شعر آرسنی با نام "پیش از برف" در سال ۱۹۶۲ به چاپ رسید. او که بیشتر عمرش را در مسکو سپری کرده بود در تاریخ ۲۷ مه ۱۹۸۹ در مسکو درگذشت. وی در همان سال و پس از مرگ برنده جایزه دولتی اتحاد شوروی شد. گرجستان
ادبیات گرجی قدمتی ۲٬۵۰۰ ساله دارد و چند قرن پیش از میلاد حضرت عیسی پا به عرصهٔ وجود نهاده‌است. از قدیمی‌ترین آثار ادبی اصیل گرجستان که تا دورهٔ معاصر به یادگار مانده عبارت است از یاکوب تسورتاولی تحت عنوان «شهادت شوشانیک» (قرن پنجم) که اثری است فوق‌العاده هنری و مشحون از ایده وفاداری به میهن، قرون ۱۲–۱۳ میلادی، دوران ادبیات کلاسیک گرجی را تشکیل می‌دهد. در این هنگام است که داستان عاشقانه و رمانتیک به نام «ویسرامیانی» ترجمه سارگیس تموگولی و مجموعه داستان‌های مربوط به «آمیران دارجانیان» نوشتهٔ موسه خونلی، منظومه‌های مدح و تحسین‌آمیز دربارهٔ «عبدالسمیع» اثر ایوانه شاوتلی و «تاماریانی» اثر چاخروخادزه به وجود آمدند. زبان تاتی ایران
حوزه ادبیات تاتی با در نظر گرفتن اشعار پراکنده، سده هشتم هجری قمری می‌باشد که بر جای مانده‌است و دارای سابقه طولانی است. اما تاریخ آغاز جدید آن در ایران به پس از دوره مشروطه، و در قفقاز به پس از وقوع انقلاب ۱۹۱۷ روسیه می‌رسد که اشعار و نمایشنامه‌های م. بخشی اف (متولد ۱۹۱۰) و اشعار و داستان‌های ده آنتی لوف (متولد ۱۹۱۳) گواه این موضوع است. ترجمه‌های دیوان حافظ
آشنایی با حافظ در حوزهٔ روسیه و شورویِ سابق بیش از سیصد سال سابقه دارد. همزمان با آشنایی با ادبیاتِ فارسی در دورهٔ کاترینِ دوم و ترجمهٔ آثارِ شرقی به‌واسطهٔ زبان‌های اروپایی — و به‌ویژه فرانسوی — به روسی، ترجمه‌هایی از "دیوانِ" حافظ انجام گرفت. جایگاهِ حافظ در فرهنگِ روسی، افزون بر شاعری بزرگ، جایگاهِ آزاداندیشی و نمونهٔ مبارزه با تزویر و ریاکاری است. آگاهیِ ادیبانِ روسی در نیمهٔ نخستِ سدهٔ نوزدهمِ میلادی، به‌واسطهٔ ترجمهٔ آلمانی و به‌ویژه "دیوانِ غربی–شرقیِ" گوته است. این اثرپذیری سببِ ترجمه‌هایی روسی از اشعارِ حافظ شد. ترجمهٔ اوسیپ سنکوفسکی، نخستین ترجمهٔ روسیِ غزل‌های حافظ است. او در سفرِ استانبول با "دیوانِ" حافظ آشنا شد و مقاله‌ای با عنوانِ «دیوان خواجه حافظ شیرازی، شاعرِ شهیرِ فارسی‌گوی» در شمارهٔ ماهِ مارسِ ۱۸۲۰ م مجلهٔ «یادداشت‌های روزانهٔ ولینسکی» منتشر کرد. در این مقاله ۳ غزل با ترجمهٔ نثر ارائه شده است. این ترجمه‌های از روی ترجمه‌های ترکیِ "دیوانِ" حافظ انجام گرفته است. دومین ترجمه را از ۵ غزلِ حافظ در سال ۱۸۲۸ م و از زبانِ آلمانی به روسی انجام داد. او دو غزل هم از فارسی به روسی ترجمه کرد. نیکلای چرنیشفسکی هم ترجمه‌هایی پراکنده از ابیاتِ حافظ به روسی انجام داد. ترجمهٔ سومْ کارِ ، شاعرِ روسی است. شاعر بودنِ وی، سببِ فهمِ بهتر و بیشتر وی از اندیشه‌های حافظ و راهیابی‌اش به جهانِ معنویِ او شد. ترجمهٔ فت، تمامِ "دیوانِ" حافظ را دربرمی‌گیرد و این ترجمه از زبانِ آلمانی به روسی صورت گرفته است. آخرین کاری که در زمینهٔ ترجمهٔ اشعارِ حافظ به روسی انجام شده، کاری است که در درحال انجام است. این اثر ترجمهٔ کاملی از "دیوانِ" حافظ توسط سه ایران‌شناسِ برجسته و استادِ زبان فارسیِ روس و به‌سرپرستیِ است. تاکنون بیش از ۲۰۰ غزلْ ترجمه شده و باقی در دستِ انجام است. پژوهش‌ها در زمینهٔ اشعار و ترجمه و شرحِ بعضی از اشعار نیز، مرتباً در مجلهٔ ایرانو اسلاویکا متعلق به انستیتو منتشر می‌شود. مسکو
موزه دولتی تریتیاکوف Государственная Третьяковская галерея؛ این موزه را می‌توان از بزرگ‌ترین مجموعه آثار هنر ملی روسی به حساب آورد. این موزه از لحاظ تجمع آثار هنری ارزشمند و غنی روسی معروف است. موزه تریتیاکوف دارای سه هدف اصلی ست: - کشف، حفظ و نمایش محبوبیت هنر روسی - شکل‌دادن به هویت فرهنگی روسیه و توجه جامعه و مردم به نقش بی بدیل هنر - غنابخشیدن به زندگی مردم با دسترسی آن‌ها به شاهکارهای هنر روسی. ایده تأسیس این موزه به قرن نوزدهم میلادی و سال ۱۸۵۶ بازمی‌گردد که بانی آن؛ تریتیاکوف آثار هنرمندان روسی را جمع‌آوری و رسماً در سال ۱۸۹۲ به عنوان موزه با بیش از ۲۰۰۰ اثر هنری شامل ۱۸۸۸ نقاشی و طراحی و تعدادی مجسمه گشایش یافت. کرملین مسکو
قدیمیترین ساختار غیر مذهبی باقی‌مانده قصر مرصع (۱۴۹۱) ایوان سوم است که تخت‌های شاهنشاهی در آن قرار دارند. بعد از این بنا، قدیمیترین ساختار مربوط به اولین منزل خاندان سلطنتی یعنی قصر تررم است. قصر تررم اصلی نیز به فرمان ایوان سوم ساخته شد ولی زمان ساخت اکثر قصرهای موجود، به قرن هفدهم برمی گردد. قصر تررم و قصر مرصع توسط قصر کرملین کبیر بهم متصل شده‌اند که فرمان ساخت آن را نیکلاس اول در سال ۱۸۳۸ صادر نمود. برای ساخت بزرگترین سازه داخل کرملین، رقم نجومی یازده میلیون روبل و بیش از یک میلیارد دلار جهت نوسازی در دهه۱۹۹۰ هزینه شده‌است. این عمارات شامل تالارهای خیره‌کننده، یک راه پله قرمز مخصوص مراسم، آپارتمان‌های خصوصی تزارها و طبقه زیر زمین کلیسای رستاخیز لازاروس (۱۳۹۳)، که به عنوان قدیمی‌ترین بنای کرملین و کل مسکو محسوب می‌گردد. تاتارهای کریمه
تاتارهای کریمه از اواخر قرن ۱۵ میلادی خانات خود را به امپراتوری عثمانی سپردند و تحت‌الحمایه آن شدند. آنها اکنون مسلمانانی سنی مذهب از شاخه حنفی هستند. بعدها در اواخر قرن هجدهم میلادی و با عقب‌نشینی دولت عثمانی از کریمه، روسیه تزاری آرام آرام حکومت کریمه را به دست گرفت، طوری که در سال ۱۷۸۳ حاکم آن یک روس شد. تاتارهای فنلاند
نیاکان تاتارها امروزی به فنلاند از ۱۸۷۰ تا اواسط دهه ۱۹۲۰ از ۲۰ روستا در منطقه سرگاچایسکی در نزدیکی رودخانه ولگا به جنوب شرقی نیژنی نووگورود آمدند. بسیاری از آنها قبلاً کشاورز بودند. آنها در فنلاند به عنوان تجار در تجارت خز و پارچه منطقه اطراف هلسینکی مقیم شدند. ماتروشکا
تاریخ ماتریوشکا به سال ۱۸۹۰ بازمی‌گردد و الهام گرفته از عروسک‌های سوغات ژاپن است. اگرچه اصل اشیای تودرتو در روسیه آشنا بوده‌است و به سیب‌های تراشیدهٔ چوبی و تخم‌مرغ‌های عید پاک در سال ۱۸۸۵ بازمی‌گردد که دارای مرغ، جوجه، تخم‌مرغ و زرده تخم‌مرغ تودرتو بوده‌اند. تاریخ روسیه
تأثیر بیزانس و حجیا صوفیا بر معماری روسی در کییف آشکار می‌باشد که در قرن ۱۱از سوی یاروسلاو خردمند ساخته شده‌است. تا قرن یازدهم، خصوصاً در دوره حکومت یاروسلاو خردمند، روسیه- کییفی توانست به شکوفایی اقتصادی و دستاوردهای معماری و ادبیات برسد که نسبت به آنچه که در بخش‌های دیگر این سرزمین وجود داشته، برتری داشت. در قیاس با زبان‌های تحت نفوذ مسیحیت اروپایی، زبان روسی کمتر تحت نفوذ نوشته‌های نخستین مسیحیت در یونانی و لاتین قرار گرفت. این به آن خاطر بود که زبان اسلاونیک کلیسا به‌طور مستقیم به جای نیایش مذهبی استفاده می‌شد. مردم بیابانگرد ترک Kpchacks در اواخر قرن ۱۱، به عنوان نیروی غالب جایگزین پچنگ‌ها شدند که در همسایگی روسیه در نواحی استپ جنوبی قرار داشتند، و یک حکومت بیابانگرد را در امتداد دریای سیاه دشت کیپچک پایه‌گذاری نمودند. طی حملات منظم خود، خصوصاً به ناحیه کییف، آن‌ها فقط در طول یک روز حمله برای بیرون راندن آن‌ها از ناحیه استپ، خسارات سنگینی را به نواحی جنوبی روسیه وارد ساختند. تاخت و تازهای بیابانگردان سبب سرازیر شدن جمعیت اسلاوها به سوی نواحی امنتر و جنگلی انبوه در شمال و علی‌الخصوص منطقه معروف Zalesye شد. نهایتاً در اثر مبارزات مسلحانه بین اعضای خانواده سلطنتی که به اتفاق هم حکومت را در اختیار داشند، روسیه- کییفی به عنوان یک سرزمین متلاشی شد. سیطره کییف به نفع ولادیمیر-سوزدال در شمال- شرق، و نوگورود در شمال، و Halych-Volhynia در غرب- جنوب رو به افول نهاد. ضربه نهایی در قرن سیزدهم فتوحات مغول‌ها و اردوی زرین بود. کییف ویران شد. Halych-Volhynia در نهایت جذب همسود لهستان و لیتوانی شد درحالی که نواحی ولادیمیر-سوزدال که تحت سیطره مغول‌ها قرار داشت و نیز جمهوری نوگورود مبنایی برای تأسیس کشور جدید روسیه گردید. دودمان رومانوف
صعود خاندان رومانوف به قدرت از زمان ازدواج آناستازیا زاخارینا با ایوان چهارم آغاز شد. وی دختر فردی به نام رومان زاخارین یوریف بود که بعداً نام خاندان رومانوف از وی گرفته شد. بعد از مرگ ایوان، پسر کوچک وی فیودور به سلطنت رسید. با مرگ فیودور بدون فرزند، دودمان روریک منقرض شده و برادر همسر وی بوریس گودونوف به سلطنت رسید که در دوران سلطنت‌اش، سعی در از میان بردن افراد خانواده رومانوف داشت. بعد از مرگ بوریس گودونوف در سال ۱۶۰۵ میلادی، روسیه وارد دوران هرج و مرج شد و برای چند سال با شورش‌ها و مدعیان تاج و تخت گوناگونی روبرو شد. سرانجام در سال ۱۶۱۳ میلادی، به تصمیم مجلس اشراف روسیه، سلطنت به میخائیل فیودرویچ رومانوف، نوه برادر آناستازیا که در آن زمان ۱۶ ساله بود، سپرده شد. به این ترتیب میخائیل به عنوان اولین تزار روسیه از خاندان رومانوف به سلطنت رسید. عروسک
عروسک های ماتریوشکا عروسک های سنتی روسی هستند که از تعدادی مجسمه های چوبی توخالی تشکیل شده‌اند که در داخل هم قرار می‌گیرند. آنها معمولاً دهقانان سنتی را به تصویر می کشیدند و اولین ماتریوشکا در سال 1890 تراشیده و رنگ آمیزی شد. در آلمان ، عروسک های سفالی از قرن سیزدهم ، و ساخت عروسک چوبی از قرن پانزدهم ثبت شده است. از حدود قرن پانزدهم ، عروسک های بسیار پیچیده ای برای نمایش صحنه های تولد ، عمدتا در ایتالیا به طور ماهرانه‌ای ساخته شدند. عروسک هایی با لباس های شیک و مد روز در فرانسه در قرن شانزدهم به فروش می رسید ، اگرچه بدن آنها اغلب ساختاری خشن و به دور از ظرافت داشت. عروسک های چوبی آلمانی و هلندی ارزان بودند و به سادگی ساخته می‌شدند. این عروسک‌های ارزان از قرن شانزدهم اسباب بازی کودکان فقیر در اروپا بودند. چوب تا قرن نوزدهم همچنان ماده اصلی ساخت عروسک ها در اروپا بود. در طول قرن های 18 و 19 ، چوب برای ساخت عروسک با سایر مواد مانند چرم ، موم و پرسلن ترکیب شد. مشخص نیست از چه زمانی چشمان شیشه‌ای برای عروسک‌ها استفاده شد ، اما رنگ چشم بیشتر عروسک‌ها قهوه‌ای بود تا دوران ویکتوریا که چشم های آبی با الهام از ملکه ویکتوریا محبوبیت بیشتری پیدا کرد. تاتارها
تاتارها (تاتار: Tatarlar / Татарлар) و گاه: Tartars)، یکی از اقوام ترک‌تبار هستند که محل اصلی سکونت آن‌ها جمهوری تاتارستان در غرب مرکزی فدراسیون روسیه و بخش‌هایی از سیبری و آسیای میانه است. جمعیت تاتارهای روسیه در سرشماری سال ۲۰۰۲ روسیه ۵٬۵۴۵٬۶۰۱ نفر اعلام شده‌است. تاتارهای تاتارستان که به "تاتارهای قازان" هم معروف هستند شاخه اصلی قوم تاتار را تشکیل می‌دهند که به زبان تاتاری از شاخه قبچاق خانواده زبان‌های ترکی صحبت می‌کنند.در برخی مکتوبات به مغولان نیز نام تاتار یا تتر داده اند. پراسکوویا کوالیووا
حدود ۲۵۰ سال پیش در این جامعه به شدت طبقاتی، «کاترین کبیر» به قدرت رسید. زنی اصالتاً آلمانی (اهل پروس) که ۳۰ سال حکمرانی‌اش به «دوران طلایی» تاریخ روسیه معروف است. در دوران او روسیه قدرتمندتر شد و فرهنگ و هنر رو به رشد گذاشت. با این وجود بسیار خوشگذران و ولخرج بود و در دوران او رعیت‌ها فقیرتر و اربابان پول‌دارتر شدند. بلغارستان ولگا
بلغارستانِ ولگا سرزمینی تاریخی در خلال سده ۷ تا سده ۱۳ میلادی میان رودهای ولگا و کاما در غرب روسیه بود که امروزه تاتارستان و چواش در آن قرار گرفته‌اند. بلغارستان ولگا کشوری چند قومی بود که شامل تعداد زیادی بلغارهای‌تُرک، فین‌های ولگا، اوگری‌ها و بسیاری از اسلاوهای شرقی می‌شد. موقعیت بسیار استراتژیک بلغارستان ولگا، امکان ایجاد انحصار بین تجارت اعراب، نورس‌ها و آوارها را به آنها داد. تاریخ روسیه
تا اواسط قرن ۱۴، قدرت مغول‌ها رو به تنزل نهاد، و سلاطین بزرگ (روسی) احساس کردند می‌توانند علناً مخالفت خود را نسبت به سیطره (یوغ) مغول‌ها نشان دهند. در سال ۱۳۸۰، کولیکوفو در کنار رود دن، خان مغول را شکست داد، و اگرچه این پیروزی حاصل از یک مبارزه سخت به حکومت تاتارها در روسیه پایان نداد، اما اعتبار و وجهه بزرگی برای سلطان بزرگ به همراه داشت. پایه قدرت روسیه هم‌اکنون محکم شده بود، و تا اواسط قرن چهاردهم، قلمرو آن تا حدود زیادی در اثر خرید و فروش (تجارت)، جنگ، و ازدواج گسترش یافت. فرهنگ آرتساخ
هنر تئاتر در زمان‌های کهن در آرتساخ پدید آمد اما حیات فعلی آن از ژوئیه سال ۱۸۶۵ آغاز گردید. در این تاریخ هنرمندان اهل تفلیس (گ. چمشکیان، م. آمریکیان، س. مازرینیان) نمایش‌های "وارتان مامیکونیان"، "شوشانیک"، "اشکولی وارژاپده" و غیره را به صحنه بردند. از سال ۱۸۶۸ نمایش‌هایی در سالن منزل شخصی به نام "هامبارسوم هاخومیان"، مدرسه و کلیسا و باشگاه شهر اجرا گردید. ولادیمیر (شهر)
شهر «ولادیمیر» رسماً در سال ۹۹۰ یا ۱۱۰۸ میلادی در ساحل رودخانه کلازما تاًسیس شده بود که در این محل حدود ۳ هزار سال پیش مکان مسکونی مردم قرار داشت. شهر ولادیمیر بعد از شهر «کیف» برای مدت طولانی پایتخت روسیه بود. ولادیمیر تنها شهری است که در آن یک میراث فرهنگی به نام «دروازه طلایی» به صورت اولیه و کاملاً دست نخورده که در سال ۱۱۶۴ ساخته شده بود، به مانده است. همچنین در این شهر کلیساهای بسیار قدیمی وجود دارد، از جمله کلیساهای «اوسپنسکی» و «دمیتروفسکی» که به قرن ۱۲ میلادی بر می‌گردد و جزو مهمترین نمونه‌های معماری قدیمی روسی است. به طور کلی در ولادیمیر حدود ۲۰۰ جای تاریخی و فرهنگی وجود دارد. علاوه بر این چند بام در ارتفاع بلند وجود دارد که از آن می‌توان منظره زیبا از شهر و اطراف آن را تماشا کرد. روسیه
تئاتر روسی نیز همچون تاریخ این کشور به بخش‌های مختلف از تئاتر دوران قدیم روسیه، تئاتر دوران پادشاهی، دوران کاترین، امپراتوری، تئاتر دوران شوروی تا تئاتر معاصر تقسیم و ژانرهای متفاوتی از قبیل رمانتیک، موزیکال، باله، طنز، پانتومیم و تجربی را دربرمی گیرد. از قرن‌های گذشته این هنر نزد روس‌ها رشد کرده و اکنون به یکی از قابل توجه‌ترین و مهم‌ترین ارکان هنر در روسیه تبدیل شده‌است. سالن تئاتر روسیه، بالشوی تئاتر Большой театр و مالی تئاتر Малый театр از معروف‌ترین و فعال‌ترین در مسکو و تئاتر مارینسکی Мариинский театр در سنت پتربورگ محل اجرای نمایش‌ها در ژانرهای مختلف اند. تاتارهای چینی
تاتارهای چینی () یکی از ۵۶ گروه قومی هستند (فهرست گروه‌های قومی در چین) که به‌طور رسمی به رسمیت شناخته شده‌اند. اجداد آن‌ها از تاتارهای ولگا هستند که به دلیل آزار استالین در دهه ۱۹۴۰ به شبه جزیره کریمه و سین کیانگ مهاجرت کردند. ورزش در روسیه
قدمت راگبی در امپراتوری روسیه قبل از انقلاب روسیه بر می گردد ، اما فقط به صورت پراکنده بازی می کردند. آقای هاپر ، فردی اسکاتلندی ، که در مسکو کار می کرد ، یک مسابقه را در دهه ۱۸۸۰ ترتیب داد. نخستین مسابقه فوتبال در سال ۱۸۹۲ بود. در سال ۱۸۸۶، پلیس روسیه در نظر گرفت که فوتبال "وحشیانه، و موجب تظاهرات تحریک و شورش" می شود محکومیت راگبی توسط پلیس تزار بسیاری از مردم را از بازی، و نتایج راگبی بی اطلاع گذاشت. تاریخ روسیه
در طی قرن هشتم، گروهی از مردم ترک خزرها بر حوزه آبگیر ولگا در نواحی استپ بین خزر و دریای سیاه حکومت می‌کردند. خزری‌ها با توجه به قوانین و روحیه آزادی و جهان‌وطنی خود، اتصال اصلی بازرگانی بین ناحیه بالتیک و امپراتوری مسلمان عباسیان بودند که، مرکز حکومتش در بغداد واقع بود. آن‌ها متحدین مهمی برای امپراتوری بیزانس بودند، و جنگ‌های موفقیت‌آمیزی را علیه خلیفه‌های عرب به راه انداختند. آن‌ها در قرن هشتم، دین یهودیت را پذیرفتند. شیگیر
مردمان آن دوران جادوباور بودند. روس‌ها تا کمی بیش از هزار سال پیش، و قبل از ورود مسیحیت، شمن‌باور بودند. بعضی از مراسم مذهبی و ملی روسیه امروزی، مانند ماسلنیتسا و ایوان کوپالا ریشه در همین اعتقادات شمن‌باوری دارد. لشکرکشی‌های روس‌ها به کناره دریای خزر
لشکرکشی‌های روس‌های وارنگی به دریای خزر مجموعه‌ای از حملات نظامی در بین سال‌های ۸۶۴ تا ۱۰۴۱ میلادی به سواحل دریای خزر بوده‌است. روس‌های وارنگی ابتدا در قرن نهم میلادی به عنوان بازرگانان پوست، عسل و برده در سرزمین‌های اسلامی(سرکلند) ظاهر شدند. این بازرگانان در مسیر تجاری ولگا به خرید و فروش می‌پرداختند. تاریخ روسیه
پیش از دوره مسیحیت، نواحی گسترده استپ محل سکونت قبیله‌هایی همچون نیاهندواروپاییان و سکاها بود. بازمانده تمدن‌های قدیمی نواحی استپ که در دوره قرن بیستم کشف شدند در نواحی همچون ایپاتووو کورگان، سینتاشتا، آرکائیم و پازیریک قرار داشتند. در قرن ۷ پیش از میلاد، تجار یونانی تمدن کلاسیک را به مراکز تجاری تانائیس و فاناگوریا آوردند. بین سده‌های سوم و ششم پس از میلاد، در قلمرو بوسفر به عنوان یک حکومت یونانی جانشین مستعمرات یونان گردید از طریق امواج پیاپی حملات چادرنشینان سرکوب گردید که توسط قبایل جنگجویی هدایت می‌شد که اغلب به سوی اروپا حرکت می‌کردند، و از جمله آن‌ها هون‌ها و آوارها بودند. تاتارهای ولگا
تاتارهای ولگا گروه قومی ترک‌تباری‌اند که در منطقه اورال-ولگای روسیه می‌زیند. اینان ۵۳ درصد جمعیت تاتارستان را تشکیل می‌دهند و دومین گروه قومی روسیه از حیث جمعیتی شمرده می‌شوند. آذری‌های روسیه
اولین بار تاجری به نام شمسی اسدالله‌یف در سال ۱۹۰۳ در مسکو استقرار یافت، که در زمینه تجارت و صنعت نفت فعالیت داشت، که در سال ۱۹۱۳ در مسکو درگذشت، وی هزینه‌های ساخت مدارسی برای دختران و پسران و مرکز جامعه مسلمانان در مسکو را متقبل شد. ساختمان چهار طبقه‌ای که بعد از مرگ وی به عنوان "کاخ اسدالله یف" شناخته می‌شود، در حال حاضر در اداره سازمان خودمختار ملی – فرهنگی تاتارهای مسکو می‌باشد. به همین ترتیب تمام مسلمانان قفقاز و آسیای مرکزی، از جمله آذری‌ها از خدمت سربازی در ارتش امپراتوری روسیه معاف بودند، اما پرداخت مالیات ویژه‌ای نیاز بود. در صورت نیاز و مایل بودن می‌توانستن در ارتش خدمت کنند. یعنی محدودیتی برای سربازی و افسر شدن مسلمانان امپراطوری روسیه نبود، ولی محمدحسن آقا جوانشیر پدر جعفرقلی آقا جوانشیر از نخستین ژنرال‌های امپراطوری روسیه با منشاء آذربایجانی بود. بعدتر افسران آذری در نبردهای بزرگی فرماندهی ارتش امپراطوری روسیه را بر عهده داشتند که به برخی از آنان از قبیل دوره اول جنگ‌های ایران و روسیه، دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه، جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۲۹-۱۸۲۸) و جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷-۱۸۷۸) و بعدتر به انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان، نبرد کریمه، جنگ قفقاز و فتح آسیای مرکزی اشاره کرد. بوریس گودونوف
پس از مرگ فیودور اول روسیه که فرزندی نداشت، در تاریخ ۷ فوریه ۱۵۹۸ گودونوف تزار روسیه شد. در سالهای ابتدای سلطنتش متوجه عقب ماندگی روسیه نسبت به کشورهای غربی شد و سعی در پیش برد اصلاحات اجتماعی و آموزشی نمود. او اولین تزاری بود که معلم‌های خارجی را به صورت گسترده به کشور روسیه دعوت کرد، افراد زیادی را برای تحصیل به خارج از روسیه فرستاد، و اجازه تأسیس اولین کلیسای پروتستان در روسیه را صادر کرد. وی در جنگ‌های روسیه و سوئد (۹۵-۱۵۹۰) به پیروزی‌های چشم‌گیری دست پیدا کرد. وی در تاریخ ۱۳ آوریل ۱۶۰۵ پس از بیماری دراز مدت و بر اثر سکته مغزی درگذشت. پس از وی فیودور دوم روسیه، پسرش تنها چند ماه تزار روسیه بود. فیودور دوم و بیوه گودونوف توسط دشمنان گودونوف در مسکو در ۲۰ ژوئن ۱۶۰۵ به قتل رسیدند. الکساندر پوشکین با الهام از زندگی بوریس گودونوف نمایش نامه ای را به نام او نگاشت. تئاتر روسی، تالین
از اواخر قرن نوزدهم در تالین یک جامعه تئاتر کوچک روسی وجود دارد. این امر پس از انقلاب روسیه زمانی رشد کرد که بازیگران روسی به عنوان پناهنده در استونی اقامت گزیدند. با این وجود تا سال ۱۹۴۸ یک تئاتر دائمی روسی زبان در این شهر برپا نشده بود. با این حال در زمان اشغال استونی توسط شوروی، این تئاتر یکی از چندین تئاتر روسی‌زبان اتحاد جماهیر شوروی بود که در کل کشور به اجرا تئاتر می‌پرداخت. از زمان استقلال دوباره استونی، تئاتر بیشتر روی مخاطب محلی تمرکز کرده‌است. فرهنگ در افغانستان
پیشینهٔ دقیق قالی‌بافی معلوم نیست و تا آنجا که دانسته شده‌است به هزارهٔ پنجم و ششم پیش از میلاد در آسیای مرکزی برمی‌گردد. قالی پازیریک قدیمی‌ترین فرش دنیا است که در سال ۱۳۲۸ (خورشیدی) (۱۹۴۹) توسط سرگی رودنکو، باستان‌شناس روس در دره پازیریک در کنار اشیاء باستانی دیگری در در گور یخ‌زدهٔ یکی از فرمانروایان سکایی کشف شد. دوردی بایراموف
ژانر اصلی خلاقیت دوردی بایراموف پرتره روانی شد، که در ترکیب آن بهترین سنت آموزشگاه ترکمن و درس‌های رئالیسم کلاسیک استادان، نوآوری امپرسیونیست‌ها بود. نقاش، فلسفه‌ای که چندین فرهنگ را می‌پیوست در نظر می‌گرفت و توانست شخصیت هرانسان را در پرتره‌ها منعکس کند. اوج مهارت پرتره‌های بایراموف «سری پرتره‌های کارگران برجسته فرهنگ و شخصیت‌های تاریخی ترکمنستان» شد و این سری در جهان منحصر به فرد است. شامل آن ۱۵۰ پرتره معاصران او و نماینده گان روشنفکران ترکمن پایان قرن ۲۰ـ آغاز قرن ۲۱ هستند. غیر از پرتره‌ها نقاشی‌های مناظر و اشیاء بی جان که رنگ‌های ملی فرهنگ ترکمن و ثروت طبیعی سرزمین ترکمن را منعکس می‌کنند شایان توجه می‌باشند. همین‌طور نقاش کشیدن گل‌های وحشی که در دامن کوه کوپت داغ رشد می‌کنند و میوه‌ها در پس زمینه فرش‌ها و قلیم‌های ترکمن را محصوصاً دوست می‌داشت. تصویر «سرمزمین صلح‌آمیز» (۱۹۶۹) به عنوان مثا ل کلاسیک نقاشی چشم‌اندازترکمن به رسمیت شناخته شد. در همان زمان طی مسافرت‌های خلاق خود، نقاش فرهنگ‌های کشورهای روسیه، هلند، بلژیک، آلمان، کانادا، هندوستان، ژاپن، تایلند، ترکیه مالدیو و امارات متحد عربی را در نقاشی‌های خود ابراز کرده‌است. مردم روس
فرهنگ روس‌ها در حقیقت از فرهنگ اسلاوهای شرقی ریشه می‌گیرد که در نظر مسیحیان رومی پگان و کافر قلمداد می‌شدند. در شکل‌گیری اولیه هویت قومی و فرهنگی مردم روس اقوام دیگر تأثیرات بسزایی گذاشتند. از میان این اقوام می‌توان به اورالی‌ها و وایکینگ‌ها اشاره نمود. در اواخر هزاره یکم (میلادی)|هزاره یکم اقوام روس مسیحی شده و به مذهب ارتودوکس شرقی گرویدند. پس از سقوط قسطنطنیه در اواخر قرن پانزدهم میلادی روسیه بزرگترین پایگاه مذهب ارتدکس باقی‌ماند. از دیدگاه دیگر روسیه از نظر فرهنگی نیز تحت تأثیر اروپا قرار گرفت و این تأثیرات پس از اصلاحات اساسی پطر کبیر بیشتر و بیشتر شد. فرهنگ روس به دنبال آن از حالت سنتی و شرقی خود به سوی فرهنگ غربی گرایید و در ابتدای قرن بیستم هم تغییرات اساسی بسیاری نمود که علت آن انقلاب بلشویکی سال ۱۹۱۷ روسیه و سلطه کمونیسم برای مدت هفتاد سال بر این کشور بود. روسیه در برخی مسائل فرهنگی مانند ادبیات، فلسفه، موسیقی کلاسیک، نقاشی، سینما و انیمیشن صاحب سبک می‌باشد. قالی پازیریک
قالی پازیریک قدیمی‌ترین فرش جهان است که در سال‌های ۱۳۲۶ تا ۱۳۲۸ خورشیدی (۱۹۴۹–۱۹۴۷) توسط سرگی رودنکو، باستان‌شناس روسی در درهٔ پازیریک واقع در ابتدای رشته‌کوه‌های آلتای در محدودهٔ کشور روسیه، در کنار اشیاء باستانی مشهوری مانند گلدان چوبی، مومیایی دوید، نقش اسب سواری به همراه آثاری دیگر در گور یخ‌زدهٔ یکی از فرمانروایان سکایی کشف شد. اخراج تاتارهای کریمه
تا سال ۲۰۰۴، تعداد کافی از تاتارهای کریمه به کریمه بازگشته بودند که ۱۲ درصد از جمعیت شبه جزیره را تشکیل می‌دادند. مقامات اتحاد جماهیر شوروی نه به بازگشت آنها کمک کردند و نه برای زمینی که از دست دادند به آنها غرامت پرداخت کردند. فدراسیون روسیه، کشور جانشین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، جبران خسارت ارائه نکرد، به کسانی که اخراج شدند غرامت اموال از دست رفته را پرداخت نکرد، یا علیه عاملان اسکان اجباری اقدام قانونی نکرد. تبعید و تلاش‌های متعاقب آن برای همسان سازی در آسیا یک رویداد مهم در تاریخ تاتارهای کریمه بود. چندین کشور تبعید را به عنوان یک نسل‌کشی به رسمیت می‌شناسند، اگرچه برخی از گروه‌های ملی‌گرای روس همچنان به تأیید، جشن گرفتن و تجلیل از این تبعید ادامه می‌دهند. جورج قدیس و اژدها
Reggio Calabria حداقل از سال 1757 از سنت جورج و اژدها در خود استفاده کرد ، که برگرفته از نمادهای اولیه (قرن 15) بود که در مهر و موم شهر استفاده می شد. سنت جورج و اژدها شده است در به تصویر کشیده نشان ملی مسکو از اواخر قرن 18، و در نشان ملی گرجستان از سال 1991 (بر اساس یک نشان ملی در سال 1801 برای گرجستان در معرفی امپراتوری روسیه ). تاریخ بلغارستان
تاریخ بلغارستان را می‌توان از اولین شهرک‌ها در سرزمین بلغارستان مدرن تا شکل‌گیری آن به عنوان دولت-ملت دنبال کرد. این تاریخ شامل تاریخ مردم بلغارستان و منشأ آن‌ها است. اولین شواهد مربوط به سکونت انسان‌ها در منطقه کنونی بلغارستان به حداقل ۱٫۴ میلیون سال قبل بازمی‌گردد. در حدود ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد، تمدنی پیچیده وجود داشته‌است که برخی از نخستین ظروف سفالی، جواهرات و طلا در جهان را تولید کرده‌است. پس از ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد، مردم تراکی در شبه جزیره بالکان ظاهر شدند. در اواخر سده ششم پیش از میلاد، قسمت‌هایی از بلغارستان امروزی، به ویژه مناطق شرقی آن، تحت تسلط شاهنشاهی هخامنشی قرار گرفت. در دهه ۴۷۰ پیش از میلاد، تراکی‌ها پادشاهی قدرتمند اودریسی را تشکیل دادند که تا ۴۶ قبل از میلاد ادامه داشت و سرانجام توسط امپراتوری روم فتح شد. در طول سده‌ها، برخی از قبایل تراکی تحت سلطه مقدونی مقدس و هلنیستی و همچنین سلتیک قرار گرفتند. این ترکیب از اقوام باستانی توسط اسلاوها جذب شد که پس از ۵۰۰ پس از میلاد به‌طور دائم در یک شبه جزیره ساکن شدند. تاتارها
اکثریت تاتارها سنی هستند، و پیرو مکتب حنفی هستند؛ از سده ۱۶ تا ۱۸ میلادی شمار اندکی از آن‌ها به مسیحیت تغییر آیین دادند؛ ولی در اواخر سده ۱۹ و اوایل سده بیستم میلادی بسیاری از آنان مجدداً به دین اسلام بازگشتند. جمعیت تاتارهای مسیحی پیرو کلیسای ارتدوکس شرقی که به "تاتارهای کریشن" معروف هستند در سرشماری سال ۲۰۰۲ روسیه ۲۴٬۶۶۸ نفر بوده‌است. ایوان تورگنیف
ایوان سرگئی‌یویچ تورگنیف (زاده (۹ نوامبر ۱۸۱۸ در استان اریول، روسیه - درگذشته ۳ سپتامبر ۱۸۸۳ در بوگیوال؛ حوالی پاریس) رمان‌نویس، شاعر و نمایشنامه‌نویس روس بود که نخستین بار کشورهای غربی را با ادبیات روسی، آشنا کرد. آثار او تصویری واقع‌گرایانه و پر عطوفت از دهقانان روس و بررسی تیزبینانه‌ای از طبقه روشنفکر جامعه روسیه، که در تقلای سوق‌دادن کشور به عصری نوین بودند، ارائه می‌دهد. موزه دولتی روسیه
این موزه در ۱۳ آوریل ۱۸۹۵ در پی فرمانروایی نیکلای دوم برای یادبود پدرش، الکساندر سوم تأسیس شد. آثار هنری موجود در موزه از کارهای هنری موجود در موزه ارمیتاژ، کاخ الکساندر و آکادمی سلطنتی هنر بود. پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه بسیاری از مجموعه‌های شخصی، ملی اعلام شد و به موزهٔ دولتی روسیه منتقل شد که از آن جمله می‌توان به مربع سیاه کازیمیر ماله‌ویچ اشاره کرد.