منظومه نظامی چند هزار بیت دارد؟
خسرو پرویز
دو اثر منظوم و معروف ادب فارسی دربردارندهٔ مطالبی دربارهٔ خسرو پرویز هستند؛ یکی داستان پادشاهی وی و پسرش شیرویه است که در شاهنامهٔ فردوسی ذکر شده. در اثر مزبور، حدود چهار هزار بیت به پادشاهی خسرو و حدود ششصد بیت به پادشاهی شیرویه اختصاص دارد (در مجموع ۴۶۸۳ بیت در نسخهٔ چاپ مسکو). البته داستان شیرویه با سرگذشت خسرو، و خاصه زندگانی شیرین ارتباط پیدا می‌کند. اثر دیگر، خسرو و شیرین نظامی گنجوی است که برخی آن را شاهکار نظامی دانسته‌اند. حقیقتاً هم این منظومه و هفت پیکر او در مقامی برتر از دیگر سروده‌هایش قرار دارند. خسرو و شیرین نظامی قدری مفصل‌تر از داستان‌های متناظر در شاهنامهٔ فردوسی است و متن نسخهٔ چاپ شوروی آن، ۶۱۳۴ بیت است؛ به‌استثنای ابیاتی که در حاشیه ثبت شده و وارد متن نشده‌است. بین دو سرگذشت مزبور اختلافات فاحشی به چشم می‌خورد، و البته وجود چنین اختلافاتی نیز طبیعی است؛ شاهنامه بیشتر به جنگ‌ها و گریزها و فراز و نشیب‌های زندگانی سیاسی خسرو و حوادث و احوال دربار او می‌پردازد و داستان عشق خسرو و شیرین را بسیار مختصر بیان می‌کند و عشق فرهاد کوه‌کن به شیرین را تماماً به کناری گذاشته‌است؛ حال آنکه جوهر اصلی داستان نظامی، داستان‌ها و حوادث عاشقانهٔ خسرو، شیرین و فرهاد است و این مسائل در اثر مزبور به تفصیل شرح داده شده.
بیت برش
بیت برش معمولاً شامل قسمتی به نام واحد منطق محاسباتی (ALU) است و دارای ۱،۲،۴ یا ۸ خط کنترلی است. این شامل سیگنال‌های داخلی کری یا سربار پردازنده‌های بدون بیت برش است. ای۵/۱
در سیستم A۵/۱ در هر ۴٫۶۱۵ هزارم ثانیه، ۱۱۴ بیت ارسال می‌شود. این ۱۱۴ بیت با دنبالهٔ ۱۱۴ بیتی که از یک مولد خارج می‌شود، XOR شده و سپس مدوله شده و ارسال می‌شود. A۵/۱ برای فعال‌سازی به یک کلید ۶۴ بیتی و یک عدد ۲۲ بیتی عمومی به نام شمارهٔ فریم نیاز دارد. پیاده‌سازی‌های قدیمی‌تر جی‌اس‌ام، برای تولید کلید از Comp128v۱ استفاده می‌کردند که ده بیت کلید خروجی آن همواره برابر صفر بود و در واقع طول مؤثّر کلید در آن ۵۴ بیت بود. این ضعف با معرّفی Comp128v۲ بر طرف شد. هنگام کار کردن در مد GPRS/EDGE، پهنای باند بیشتر اجازهٔ استفاده از فریم‌های ۳۴۸ بیتی را نیز فراهم می‌کند. در این شرایط در رمز دنباله‌ای از A۵/۳ استفاده می‌شود. در A۵/۱ از سه ثبات تغییر بازخورد خطی با کلاک نامنظّم استفاده می‌شود که XOR خروجی آنها، به عنوان خروجی مولد مورد استفاده قرار می‌گیرد. اس‌اچ‌ای-۳
در اس‌اچ‌ای۳، حالت "S" شامل یک آرایه شامل کلمات "w" بیتی ("w=۶۴")، و درکل "b" = ۵ × ۵ × "w" = ۵ × ۵ × ۶۴ = ۱۶۰۰ بیت است. کچاک(Keccak) همچنین برای کلمه‌های توان دویی با اندازه‌های کوچکتر "w" و حتی با ۱ بیت (که درمجموع حالتی با ۲۵ بیت می‌سازد) هم تعریف شده‌است. اندازه‌های حالت کوچک می‌تواند برای آزمایش حملات تحلیل رمزنگاری مورد استفاده قرار گیرد، و اندازه‌های حالت متوسط (از ، با ۲۰۰ بیت، تا ، با ۸۰۰ بیت) در برنامه‌های کاربردی سبک استفاده می‌شود. مثنوی
هر دو مصرعِ یک بیت در قالب مثنوی هم قافیه هستند، و هر مصرع معمولاً از ۱۳ بیت هجا تشکیل شده‌است. تعداد ابیات مثنوی می‌تواند متنوع باشد ولی نمونه‌های معروف این قالب شعری بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ بیت هستند. تحقیقات نوین نشان می‌دهد که این قالب شعری از یک قالب شعر فارسی نشئت گرفته‌است نه از قالب عربی مثنوی. شماره سریال الکترونیک
نخستین ۸ بیت شماره سریال الکترونیک، در آغاز، کدهای شرکت سازنده بودند و ۲۴ بیت دیگر، برای واگذاری به ۱۶،۷۷۷،۲۱۵ دستگاه همراه ساخت آن شرکت، یاقی می‌ماند. برای امکان شناسی بیش از ۲۵۶ سازنده، کد سازنده، به ۱۴ بیت افزایش یافت و ۱۸ بیت باقی‌مانده، به سازنده، اجازه داد تا ۲۶۲،۱۴۴ کد به تلفن‌های همراه واگذار کند. کد سازنده 0x80 قابل واگذاری نیست و در عوض، به جای پیشوند ۸ بیتی، برای شِبهِ شماره سریال الکترونیک استفاده می‌شود. ۲۴ بیت باقی‌مانده، کم‌اهمیت‌ترین بیت‌های آمیخته‌ای از تابع اس‌اچ‌ای-۱ برای شناسه تجهیزات سیار هستند. تضمینی نیست که کدهای شِبهِ شماره سریال الکترونیک، یگانه باشند و اگر دستگاه همراه، شِبهِ شماره سریال الکترونیک داشته باشد شناسه تجهیزات دستگاه همراه، شناسه یگانه آن است. ام‌دی۵
در این متن منظور از «کلمه» تعداد ۳۲ بیت و «بایت» تعداد ۸ بیت داده می‌باشد. یک صف از بیت‌ها دارای خصوصیات طبیعی یک صف از بایت‌ها می‌باشند که هر گروه هشت تایی متوالی از بیت‌ها یک بایت را تشکیل می‌دهند که پرارزش‌ترین بیت در ابتدا قرار دارد. یک صف از بایت‌ها دقیقاً می‌باشد. ۱۶ بیتی
۱۶ بیتی در معماری کامپیوتر به ثبات‌ها یا حافظه‌ها یا دیگر واحدهای داده گفته می‌شود که ۱۶ بیت (دو بایت) پهنای داده داشته باشند. به پردازنده‌هایی که ثبات‌ها و واحد حساب و منطق آنها ۱۶ بیت باشد، نیز پردازنده ۱۶ بیتی می‌گویند. دی‌ای‌اس سه‌گانه
در حالت کلی،DES سه‌گانه با سه کلید مستقل (کلید ۱)کلیدی است به طول ۱۶۸ (سه کلید DES،۵۶ بیتی) که برای حملات ملاقات در میان مناسب است. امنیت مؤثر که تنها ۱۱۲ بیت را فراهم می‌آورد، گزینه کلید ۲ سایز کلید را به ۱۱۲ بیت کاهش می‌دهد هر چند این گزینه برای حمله متن ساده انتخابی معین یا حملات متن آشکار و از این قبیل مناسب است و توسط NIST برای داشتن ۸۰ بیت امنیتی طراحی شد. بهترین حمله شناخته شده در گزینه کلید ۱ نیازمند ۲۳۲ متن ساده شناخته شده، ۲۱۱۳ گام، ۲۹۰ رمزگذاری DES واحد، ۲۸۸ حافظه (دیگر سبک و سنگین کردن‌ها بین زمان و حافظه حداقل در یک صفحه بیان می‌گردد) که تا کنون عملی نگردیده و NIST کلید ۱ را تا ۲۰۳۰ مناسب در نظر می‌گیرد[۵]، اگر حمله کننده به دنبال کشف یکی از کلیدهای رمز باشد یک حمله کارا یکی از ۲۲۸ کلید را پیدا خواهد کرد و یک مشت از متون ساده به ازای هر کلید و حدود ۲۴۸ عملگرهای رمزگذاری. گاتاها
گات‌ها منظوم و موزون به گونهٔ اشعار دینی ایران باستان‌اند که به شدت موجز و فشرده بوده و از نظر ساختار دستور زبان استثناء هستند. شاید نخست بلندتر و به نثر بوده اما برای در امان بودن از گزندِ فراموشی یا دستبردِ روزگار، آن‌ها را به نظم درآورده‌اند تا بهتر به خاطر سپرده شود. زبان شناسان وزن این اشعار را یافته و قواعد نظم را در آن‌ها تعیین کرده‌اند. در کل، ۱۷ سرودهٔ گاتها ۲۳۸ بند، حدود ۸۹۶ بیت یا ۵۵۶۰ واژه است که بعدها در میان ۷۲ هات (فصل) یسنا جای داده شده‌اند. این ۱۷ سروده با شمارهٔ فصل آن‌ها در یسنا شناخته می‌شوند. به هر یک از فصل‌های یسنا و گات‌ها هات گفته می‌شود. عبدی بیگ شیرازی
در عین حال، به دلیل علاقه اش به شعر عرفانی، به پیروی از نظامی و امیرخسرو دهلوی و دیگر شاعران حکیم، شعر عرفانی هم فراوان سروده و از داستانهای عارفانه و عاشقانه برای بیان عقاید عرفانی خود بهره جسته‌است. سر جمع مجموعه اشعار او را ۵۴۹۴۷ بیت دانسته‌اند. بنگرید، کدهای دودویی
در مدارهای دیجیتال هیچ تدارکی برای قرار دادن یک علامت بعلاوه یا منها در کنار عدد دیده نشده است. چون سیستم‌های دیجیتال با اعداد باینری کار می‌کنند که به‌صورت صفر و یک نمایش داده می‌شوند. زمانی که این «1» و «0» ها در مدارهای میکروالکترونیک کنار هم قرار می‌گیرند، بیت (bit) نامیده می‌شوند. این اعداد در چند واحد قرار می‌گیرند که به نام‌هایی مانند بایت (8 بیت) یا کلمه (word = دو بایت) نامیده شده‌اند. یک عدد باینری هشت بیتی (یک بایت) می‌تواند مقداری بین 0 (000000002) تا 255 (111111112) داشته باشد یعنی 28=256 ترکیب مختلف از بیت‌ها، یک بایت ۸ بیتی منفرد را تشکیل می‌دهند. بنابراین یک عدد باینری بی علامت مانند 010011012 برابر با مقدار ده‌دهی 64 + 8 + 4 + 1 = 7710 خواهد بود. اما سیستم‌های دیجیتال و رایانه‌ها باید توانایی استفاده و تغییر اعداد منفی را نیز مانند اعداد مثبت داشته باشند. سی--
سیستم تایپ --c برای انعکاس محدودیت‌های اعمال‌شده توسط سخت‌افزار به جای قراردادهای تحمیل‌شده توسط زبان‌های سطح بالاتر طراحی شده‌است. مقدار ذخیره‌شده در یک رجیستر یا حافظه ممکن است تنها یک نوع داشته باشد: بردار بیتی. با این حال، بردار بیتی یک نوع پلی‌مورفیک است که در چند سایز وجود دارد، به عنوان مثال ۸بیت، ۳۲ بیت، یا ۶۴ بیت. یک خانواده مجزای ۳۲ یا ۶۴ بیتی از نوع ممیز شناور پشتیبانی می‌شود. علاوه‌بر نوع بردار بیتی، --c یک بول با نوع بولین را فراهم می‌کند، که می‌تواند توسط عبارات محاسبه و برای جریان کنترل استفاده شود اما نمی‌تواند در یک رجیستر یا حافظه ذخیره شود. همانطور که در زبان اسمبلی هر نظم از نوع بالاتر، مانند تمایز بین علامت‌دار‌ها، غیرعلامت‌دار‌ها، float، و نشانگر(pointer) توسط اوپراتور‌های --c و یا سایر ساختارهای نحوی اعمال می‌شود. --c مورد بررسی قرار نمی‌گیرد، همچنین قرارداد فراخوانی شده را اجرا یا چک نمی‌کند. ارتش شاهنشاهی هخامنشی
سازمان اولیه پیاده‌نظام پارسی براساس سیستم اعشاری یا ده‌دهی بود. ارتش ایران از هنگ‌های هزار نفری تشکیل می‌شد. اصطلاح پارسی باستان این هنگ‌ها (هزارابام) بود. فرمانده هر هنگ را (هزار پاتیش) می‌گفتند. هر هنگ هزار نفری به ده (صاتابا) یا فوج صد نفری تقسیم می‌شد. فرمانده هر صاتابا یک (صاتاباتیس) بود که به نوبه خود هر صاتابا به ده (داتابا) مرکب از ده مرد تقسیم می‌شد. داتابام یا جوخه ده نفری کوچکترین واحد تاکتیکی پیاده‌نظام بود که به ستون یک به میدان نبرد فرستاده می‌شد. داتاپاتیس یا سرجوخه ده نفری، در جلوی ستون قرار می‌گرفت و یک اسپارا (سپر) حمل می‌کرد. در پشت او بقیه افراد جوخه به صورت یک ستون نه نفری می‌ایستادند و هر مرد به کمان و شمشیر مسلح بود. معمولاً داتاپاتیس یک زوبین سبک کوتاه شش پایی به دست می‌گرفت و فرماندهی و نیز حفاظت از بقیه جوخه را بر عهده داشت. با وجود این گاه تمام افراد داتابام مسلح به کمان بودند و اسپارا (سپر) مانند دیواری در جلوی ستون از آن‌ها محافظت می‌کرد و امکان می‌داد که همه افراد داتابام با دست باز به تیراندازی یا شمشیرزنی بپردازند. سیستم اعشاری برای واحدهای بزرگ‌تر از هنگ‌های هزار نفری نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. ارتش‌های بزرگ از واحدهای مرکب از ده هزارابا یا ده هزار تن تشکیل می‌شدند. اصطلاح فارسی باستان این گروه‌های بزرگ از بین رفته ولی به یونانی به آن‌ها (myriad) معادل (بیور) فارسی در شاهنامه می‌گفتند. مهمترین واحدهای ده هزار تنی، گروه‌های نخبه‌ای بودند که گارد شاهنشاهی را برای محافظت از شخص شاه تشکیل می‌دادند. بهترین سربازان ارتش در این گارد که به (آمرتکا) (بی‌مرگ یا هنگ جاوید) معروف بود خدمت می‌کردند. از این رو به آن‌ها هنگ جاوید می‌گفتند که به محض کشته شدن یا مرگ یکی از آنان، فرد دیگری جانشین او می‌شد. . به‌طور کلی خدمت در واحدهای سواره‌نظام، پیاده‌نظام و ارابه‌رانی برای تمام مردان ایران، هم برای نجیب‌زادگان و همافراد عادی، اجباری بود. هر فرد مذکر بیست تا بیست و چهار ساله موظف بود دوره آموزش جنگی ببیند و در نبرد شرکت جوید. بسیاری نیز برای مدت زیادی که تا ۵۰ سالگی طول می‌کشید در ارتش می‌ماندند. ۱۲-بیت
۱۲ رقم دودویی، ۴۰۹۶ جایگشت متفاوت (۱۰٬۰۰۰ هشت‌هشتی، ۱٬۰۰۰ شانزده‌شانزدهی) دارد. بنابراین یک ریزپردازنده با ۱۲-بیت آدرس حافظه می‌تواند به ۴۰۹۶ بیت (۴ کیبی‌بایت) حافظه، دسترسی مستقیم داشته باشد. هفت‌پیکر
هفت‌پیکر یا بهرام‌نامه یا هفت‌گنبد، چهارمین منظومه نظامی از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او (با "خسرو و شیرین") از لحاظ کیفیت است. این دفتر را از جهت ساختار کلی و روال داستانی می‌توان به دو بخش متمایز تقسیم کرد: موسیقی ایران پس از اسلام
موسیقی ایرانی در این دوره، توسط دوازده مقام، بیست و چهار شعبه و چهل و هشت گوشه توضیح داده می‌شده‌است. مقام‌ها، در واقع ساختار مُدال موسیقی را تعریف می‌کردند (فواصلی که در یک قطعه موسیقی به کار می‌رود را تعیین می‌کردند). آهنگ‌ها با ترکیب این مقام‌ها ساخته می‌شدند و این ترکیب‌ها را در چارچوب شعبه‌ها و گوشه‌ها توضیح می‌دادند. مثلاً در "بهجت‌الروح" چنین آمده‌است که «اگر از نغمهٔ [یعنی نت] اول سه‌گاه آغاز کند، و بر عراق و مخالف رفته باز در سه‌گاه محط [یعنی فرود] کند، این را "نوروز عرب" گویند». قرآن
بسته به روش شمارش و تعریف واژه و نیز نحوهٔ رسم‌الخط، اعداد گوناگونی برای شمار واژه‌ها و حروف قرآن گفته شده‌است. مشهورترینِ آن‌ها ۷۷٬۷۰۱ واژه و ۳۲۳٬۶۷۱ حرف است که حدود ۱۰٬۰۰۰ واژه آن غیرتکراری است و ۱۲۶۰ واژه از آن‌ها به‌عنوان ریشهٔ ۸۰ درصدِ ۱۰هزار واژه شناخته می‌شود. برخلاف شماره‌گذاری آیات، قرآن از دیرباز به ۳۰ بخش تقریباً مساوی به نام جزء و هر جزء از دو قسمت مساوی به نام حزب تقسیم شده‌است. فارسی‌زبانان قرآن را به سه پاره و دو پاره و یک پاره تقسیم می‌کردند. پاره به معنی بخش یا فصل است در بعضی موارد همچنین یک چهارم از قرآن را هفتک و یک‌هفتم آن را هفت‌یک می‌نامیدند. در برخی مکتب‌های قدیم، کودکان نخست هفتک (از ۱ تا ۷) قرآن را بدون دانستن معنی حفظ می‌کردند و بعد به بقیه امور حفظی و معانی می‌رسیدند. شانسون د آنتیوش
براساس سطر ۹ هزار و چهارده این منظومه، گریندر مدعی است که منظومه را از شاهدی عینی به نام ریچارد زائر که از جنگجویان لشکر رابرت کنت فلاندرز بود، به دست آورده‌است. همچنین این منظومه به‌طور مشخص با دو منظومه دیگر این سیکل، یعنی "منظومه ناچیزان" و "منظومه یا فتح اورشلیم" ــ که آثاری شگفت‌انگیز و خیالی هستند یا داستان‌های هیولاها، آدم‌های خبیث، قهرمان و دوشیزگانی زیبا به پایان می‌رسند ــ متفاوت است. این منظومه، شامل حدود ۹ هزار یا ۱۰ هزار سطر شعر حماسی و مشتمل بر حوادث و رویدادهایی است که در جنگ صلیبی اول به وقوع پیوسته‌اند. این منظومه، پتر زاهد را به عنوان محرک جنگ‌های صلیبی معرفی می‌کند. سپس نحوه جلب نیروهای صلیبی ــ که در پاسخ به درخواست پاپ بعد از مجمع کلرمون بود ــ و سفر آنها به قسطنطنیه و آسیای صغیر را شرح می‌دهد. بعد از آن چگونگی تسخیر نیقیه و دستیابی بر ادسا ــ که قبل از ورود صلیبیون به انطاکیه رخ داد ــ را بیان می‌کند. در واقع، وقایع و حوادث مزبور در عمق اشعار "منظومه انطاکیه" بیان شده‌اند و با بیان پیروزی مسیحیان در نبرد انطاکیه پر ۱۰۹۸ میلادی، پایان می‌یابد. همچنین در این منظومه به برخی از شخصیت‌های غیرمنتظره شرکت‌کننده در این جنگ همچون تافورس، اشاره می‌شود که رهبر گروه نیمه‌مختار بودند که تحت فرماندهی پادشاه خود، صلیبیون را همراهی می‌کردند. دی‌ای‌اس سه‌گانه
DES سه‌گانه، یک سه‌تایی مرتب از کلیدهای formula_1 را که هر کدام شامل ۵۶ بیت (به جز بیت‌های توازن) هستند، به کار می‌برد. الگوریتم رمزنگاری این‌چنین است: ابن سینا و موسیقی
ابن سینا سه کتاب موسیقی دو عدد به زبان عربی و یکی به زبان فارسی دارد که از همه مبسوط تر و مهم تر بیست هزار کلمه از فصل دوازدهم از بخش ریاضی کتاب الشفا و بعدی سه هزار کلمه در کتاب النجات است که خلاصه‌ای از همان کتاب شفا است و سومی به فارسی در کتاب دانش‌نامه که خلاصه‌ای از کتاب النجات است. یوبی‌بیت
یوبی‌بیت یک ضریبی از واحد بیت است که برای انبارش داده کامپیوتری استفاده می‌شود. پیشوند "یوبی" به معنی ۲ می‌باشد در نتیجه یک یوبی‌بیت، ۱٬۲۰۸٬۹۲۵٬۸۱۹٬۶۱۴٬۶۲۹٬۱۷۴٬۷۰۶٬۱۷۶ بیت خواهد بود. علامت یوبی‌بیت، Yibit است. این واحد توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (آی‌ئی‌سی) ثبت شد و از طرف تمامی سازمان‌های اصلی مورد قبول واقع گردید. یوبی‌بیت طراحی شده بود تا جایگزین یوتابیت، به معنی ۱۰ بیت، شود. رشحه
"دیوان شعر بیگم"، به گفتهٔ محمودمیرزا، سه‌هزار بیت شعر داشت که از بهترین و بزرگترین دیوان‌های یک زن شاعر ایرانی بود که در دست نیست. در تذکرهٔ "نقل مجلس" صد بیت از شعرهای او و در ضمیمهٔ "دیوان هاتف" هفتادوپنج بیت آمده‌است. مقام (موسیقی)
در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز (که در پایین توضیح داده شده‌اند)، بیست و چهار شعبه نیز وجود داشته‌است. این شعبات توالی‌هایی از دو نت تا هشت نت بوده‌اند و نامشان عبارت بوده از: دوگاه، سه‌گاه، چهارگاه، پنج‌گاه، عَشیرا، نوروز عرب، ماهور، نوروز خارا، بیاتی، حصار، نَهُفت، عُزّال، اوج، نیریز (نیرز)، مُبَرقَع، رکب، صبا، همایون، زابل (زاول)، اصفهانک، بسته‌نگار، خوزی، نهاوند، و مُحَیّر. در برخی منابع گفته شده‌است که این شعبات را به "گوشه‌ها" نیز بازمی‌خواندند بعد از تحول مقام به دستگاه برخی از دستگاه‌ها (نظیر سه‌گاه، چهارگاه، راست پنج‌گاه، و همایون) نامشان را از همین شعبات گرفتند، و مفهوم گوشه نیز تغییر کرد. رمزگذاری قطعه‌ای
DES دارای بلوکی به اندازه ۶۴ بیت و اندازه کلید آن ۵۶ بیت می‌باشد. ۶۴-بیت بلوک‌های مشترک در طرح‌های رمز بلوک بعد از DES شد. طول کلید بستگی به عوامل متعددی، از جمله مقررات دولتی دارد. بسیاری از ناظرانکهدر دههٔ ۱۹۷۰ که به طول ۵۶ بیت کلید مورد استفاده برای DES بیش از حد کوتاه بود. با گذشت زمان، ناکافی بودن آن آشکار شد، یک نوع از DES، DES سه گانه، سه‌گانه کدگذاری هر بلوک با دو کلید مستقل (۱۱۲ بیتی کلید و امنیت ۸۰-بیت) یا سه کلید مستقل (۱۶۸ بیتی کلید و امنیت ۱۱۲-بیت) است. به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک جایگزین به تصویب رسید. در سال ۲۰۱۱، نسخه سه کلید هنوز هم در نظر گرفته امن، هر چند مؤسسه ملی استاندارد و فناوری (NIST) استانداردهای دیگر اجازه استفاده از دو کلید در برنامه‌های کاربردی جدید، با توجه به۸۰-بیت سطح امنیتی خود را دادند. مولوی
اگر بخواهیم مجموعهٔ عظیم و پربار بیست و شش هزار بیتی مثنوی معنوی را کوتاه و خلاصه کنیم، به هجده بیتی می‌رسیم که سرآغاز دفتر اوّل مولاناست و به «نی نامه» شهرت یافته‌است. گرچه آغاز مثنوی مولانا (نی نامه) با دیگر آثار نثر و نظم فارسی تفاوت دارد امّا روح نیایش و توجّه به حق، در تار و پود آن نهفته‌است. تغییر نام ثبات
برنامه‌های ماشین زبان، خواندن و نوشتن را به مجموعه‌ای محدود از ثبات‌ها به نام مجموعه دستورالعمل معماری (ISA) محدود می‌کنند. مثلاً در آلفا ISA تعداد ۳۲ ثبات عدد صحیح، که هر یک ۶۴ بیت پهنا دارد و ۳۲ ثبات ممیز شناور دارد که هر یک ۶۴ بیت می‌باشد. این ثبات‌ها، ثبات‌های معماری نامیده می‌شوند. برنامه‌های نوشته شده برای پردازنده‌هایی که مجموعه دستورالعمل آلفا را اجرا می‌کنند، عملیات خواندن و نوشتن در ۶۴ ثبات گفته شده انجام می‌شود. اگر یک برنامه‌نویس برنامه اش را در یک دیباگر متوقف کند، می‌توان محتویات این ۶۴ ثبات (و چند ثبات وضعیت) را مشاهده کرد و میزان پیشرفت ماشین را تعیین کرد. خمسه نظامی (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۲۰۸)
مجموعه خمسه اثر نظامی است و متنی کلاسیک از شعر فارسی محسوب می‌شود که بسیاری از نسخه‌های خطی مذهب لوکس از آن ساخته شده‌است. به ویژه این نسخه نباید با نسخه دیگری در کتابخانه بریتانیا اشتباه گرفته شود که با شماره ۲۲۶۵ شناخته شده‌است. شعرها به صورت دوبیتی قافیه‌ای "مثنوی" هستند و بخش اول مجموعه گفتارهای اخلاقی است که با داستان‌ها یا مثل‌هایی که بیشتر از زندگی شخصیت‌های تاریخی برگرفته شده‌است، نصیحت می‌کند؛ ولی چهار بخش باقیمانده عاشقانه هستند و از جمله بسیاری از داستانهای یافت شده در سنت ایرانی و آثار قبلی مانند "شاهنامه" فردوسی در آن اشاره شده. اکبر ابتدا سفارش داده بود تا یک نسخه خطی کوچکتر از "خمسه،" که در ۱۵۸۵–۱۵۹۰ ساخته شد را برای او کتابت کنند. بیس۶۴
بیس۶۴ را می‌توان یک دستگاه اعداد، مشابه دستگاه اعداد هشت‌هشتی و دستگاه اعداد شانزده‌شانزدهی، اما در مبنای ۶۴ دانست. در حالی که یک سامانهٔ هشت‌هشتی از ۳ بیت، و یک سامانهٔ شانزده‌شانزدهی از ۴ بیت برای ذخیره‌سازی هر رقم استفاده می‌کنند، در مبنای ۶۴ هر رقم در ۶ بیت ذخیره می‌شود. در عمل بیس۶۴ داده‌های دودویی ۸ بیتی را به قالب ۷ بیتی تبدیل می‌کند؛ به طور معمول ۳ بایتِ ۸ بیتی، تبدیل به ۴ بایت ۷ بیتی می‌شوند که ۳۳٪ از داده‌های اولیه حجیم‌تر است. برای نمایش اطلاعات، تنها از نویسه‌های A-Z، a-z، 0-9، / و = (برای پدگذاری) استفاده می‌شود. (هر یک از نتایج ۶ یا ۷ بیتی حاصل بر یکی از نویسه‌های اسکی منطبق خواهد شد) بسط چندرسانه‌ای
MMX هشت ثبات که از MM0 تا MM7 نامگذاری شده اند را شامل می شود و عملیات های روی آن ها را تعریف می کند. هر ثبات 64 بیتی است و می تواند اعداد صحیح 64 بیتی یا چند عدد صحیح کوچکتر را در قالب فرمت بسته بندی ( packed ) نگه دارد: یک دستورالعمل واحد می تواند روی دو عدد صحیح 32 بیتی، چهار عدد صحیح 16 بیتی یا هشت عدد صحیح 8 بیتی اعمال شود. ۱۲-بیت
در معماری رایانه، متغیرها، آدرس‌ها یا واحدهای داده‌ای ۱۲-بیتی آنهایی هستند که حداکثر ۱۲ بیت طول دارند. همچنین سی‌پی‌یو و معماری‌های ای‌یوال ۱۲-بیتی هستند که بر اساس رجیستر، گذرگاه‌های آدرس یا گذرگاه‌های داده با این اندازه کار می‌کنند. ۴-بیت
در معماری رایانه، متغیرها، آدرس‌ها یا واحدهای داده‌ای ۴-بیتی آنهایی هستند که حداکثر ۴ بیت طول دارند. همچنین سی‌پی‌یو و معماری‌های ای‌یوال ۴-بیتی هستند که بر اساس رجیستر، گذرگاه‌های آدرس یا گذرگاه‌های داده با این اندازه کار می‌کنند. مبی‌بیت
مبی‌بیت یک ضریبی از واحد بیت است که برای انبارش داده کامپیوتری استفاده می‌شود. پیشوند "مبی" به معنی ۲ می‌باشد در نتیجه یک مبی‌بیت، ۱٬۰۴۸٬۵۷۶ بیت خواهد بود. علامت مبی‌بیت، Mibit است. این واحد توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (آی‌ئی‌سی) ثبت شد و از طرف تمامی سازمان‌های اصلی مورد قبول واقع گردید. مبی‌بیت طراحی شده بود تا جایگزین مگابیت، به معنی ۱۰ بیت، شود. ساختار دایرکتوری
نام پرونده رشته‌ای است که برای شناسایی یک پرونده منحصر به فرد ذخیره شده در این ساختار استفاده می‌شود. تا پیش از ظهور سیستم عامل‌های 32 بیتی، نام پرونده‌ها معمولاً به نام‌های کوتاه (بین ۶ تا ۱۴ کاراکتر) محدود می‌شد. سیستم عامل‌های مدرن امروزه معمولاً نام پرونده‌های بسیار طولانی تری را مجاز می‌دانند (بیش از 250 کارکتر). موسیقی سنتی ایرانی
یک نمایش مرسوم این موسیقی، از «پیش‌درآمد» (مقدمه اولیه)، «درآمد» (مقدمه)، «تصنیف» (آهنگ، وزن دار به همراه آواز خواننده)، «چهار مضراب» (وزن دار) و تعداد انتخابی «گوشه» (حرکات) تشکیل می‌شود. به صورت غیر مرسوم، این قسمت‌ها را می‌توان تغییر داده یا حذف نمود. با نزدیک شدن به پایان دوره صفویه (۱۷۳۶–۱۵۰۲)، نواختن گوشه‌های پیچیده ۱۰، ۱۴ و ۱۶ ضرب متوقف گردیدند. امروزه قطعات در حالت ۶ یا حداکثر ۷ ضرب نواخته می‌شوند که مایه تاسف است. بسیاری از ملودی‌ها و مدهای این موسیقی در مقام‌ها ترکی و موسیقی عربی می‌شوند. تفصیل اینکه باید به صورت مشخص اظهار کنیم که اعراب پس از تهاجم به امپراتوری ایران، سرزمین‌های تسخیر کرده را با نام «جهان اسلام» معرفی نمودند. اگر چه اکثر حاکمان عرب فعالیت‌های مرتبط با موسیقی را ممنوع اعلام کردند، دیگران به موسیقی‌دانان ایران دستور دادند که قطعاتی را به صورت کتاب تصنیف کنند که به عربی آن را «کتاب موسیقی کبیر» بمعنای کتاب فراگیر موسیقی می‌خواندند. بیش از تأثیرات امپراتوری ساسانی، این دلیل دیگری بر این واقعیت است که ملودی‌های موسیقی سنتی ترکیه، سوریه، عراق و مصر شامل اسامی مقیاس‌ها و مدهای ایرانی هستند. لسانی شیرازی
لسانی حدود هشت‌هزار بیت دارد که بیشتر این شعرها در قالب‌های غزل، ترکیب‌بند، قصیده و رباعی سروده شده‌اند که از این میان بیشتر شعرهای او در قالب غزل‌اند. قوتادغو بیلیگ
این کتاب مشتمل بر ۶٬۶۴۵ بیت و در ۸۸ باب تنظیم گردیده‌است و معنی کتاب دانش سعادتبخش است. این کتاب در واقع در بردارندهٔ علم سیاست مدنی و تدبیر منزل، حکمت و علم قدیم است؛ چنان‌که بارتولد آن را با قابوسنامه و برخی دیگر با سیاست نامه قابل مقایسه دانسته‌اند. اشعار آن بر وزن عروضی است و بر وزن شاهنامهٔ فردوسی نوشته شده‌است. ولی در میانه‌های اشعار، اشعاری بر وزن هجایی که بایاتی نامیده می‌شوند نیز دارد. زبان اثر به رغم وجود پاره‌ای از لغات فارسی و عربی در آن، به‌طور کلی دارای ویژگی‌های ترکی خالص است و از ژانرهای مختلف ادبیات شفاهی و نیز مطالب بر گرفته از منابع عربی، فارسی، چینی و یونانی در آن استفاده شده‌است. کتاب پس از مقدمه که در ستایش پروردگار و نعت حضرت رسول و خلفا و بزرگداشت خاقان زمان و ذکر سبب تألیف آن، وارد متن اصلی می‌شود داستانی است بر اساس پرسش و پاسخ‌های میان چهار قهرمان اصلی و خیالی که هر کدام نمایندهٔ مفهومی مشخص هستند. این چهار شخصیت عبارت‌اند از: کیلوبایت
گرچه تعریف رسمی "کیلوبایت" در منابع برابر ۲ منظور شده‌است ، اما در منابع فنی قدیمی‌تر و همین‌طور امروزه گاهی در کاربرد عام و برای راحتی آن را برابر ۱۰۰۰ بایت نیز در نظر گرفته‌اند. دلیل این ابهام این است که در صنعت رایانه، برای ذخیره‌سازی اطلاعات از «صفر» و «یک» استفاده می‌شود و برای نشانی‌دهی به محل ذخیره‌سازی آن‌ها نیز "مبنای دو" و دستگاه اعداد دودویی به کار گرفته می‌شود. علت استفاده از ۱۰۰۰ نیز به دلیل راحتی محاسبات ظرفیت انباره‌های ذخیره‌سازی به صورت مضربی از عدد ۱۰۰۰ است. در نتیجه اندازه‌های حافظه مضرب صحیح از هزار می‌شوند. به دلیل این که ۲ برابر با ۱۰۲۴ (تقریباً ۱۰۰۰) است، علامت K (حرف بزرگ، برای کیلو) به عنوان یک پیشوند تقریبی برای یکاهای مضرب ۱۰۲۴ در گنجایش حافظه‌ها استعمال می‌شود. به عنوان مثال: بیت (رایانه)
بیت (کوتاه شدهٔ binary digit به معنی رقم دوتایی) به معنای رقم در دستگاه اعداد دودویی است. همان‌طور که در عددنویسی در مبنای ده، که عددنویسی رایج امروز در کارهای روزمره است، ده رقم ۰، ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸ و ۹ به‌کار می‌رود، در عددنویسی در مبنای دو فقط دو رقم وجود دارد: صفر و یک. به هریک از این ارقام یک بیت می‌گویند. مثلاً عددی مثل ۱۰۰۱۱۰۱ در مبنای دو، هفت رقم یا هفت بیت دارد. «بیت» در نظریه اطلاعات، بیان‌گر واحدِ (یکای) محتوای اطلاعاتی (Information content)؛ یا به‌طور خلاصه، واحد اطلاعات است. آن را نباید لزوماً با «بیت» به معنی رقم دستگاه دودویی که در بالا معرفی شد یکی دانست. رایانش کوانتومی
هر سیستم محاسباتی دارای یک پایه اطلاعاتی است که نماینده کوچکترین میزان اطلاعات قابل نمایش، چه پردازش شده و چه خام است. در محاسبات کلاسیک این واحد ساختاری را بیت می‌نامیم که گزیده واژه «عدد دودویی» است زیرا می‌تواند تنها یکی از دو رقم مجاز صفر و یک را در خود نگه دارد. به عبارت دیگر هر یک از ارقام یاد شده در محاسبات کلاسیک، کوچکترین میزان اطلاعات قابل نمایش محسوب می‌شوند. پس سیستم‌هایی هم که برای این مدل وجود دارند باید بتوانند به نوعی این مفهوم را عرضه کنند. در محاسبات کوانتومی هم چنین پایه‌ای معرفی می‌شود که آن را کیوبیت (qubit) یا بیت کوانتومی می‌نامیم. اما این تعریف کیوبیت نیست و باید آن را همراه با مفهوم و نمونه‌های واقعی و فیزیکی درک کرد. در ضمن فراموش نمی‌کنیم که کیوبیت‌ها سیستم‌هایی فیزیکی هستند، نه مفاهیمی انتزاعی و اگر از ریاضیات هم برای توصیف آن‌ها کمک می‌گیریم تنها به دلیل ماهیت کوانتومی آن‌ها است. جریان بیت
یک جریان بایت (انگلیسی: Bytestream) دنباله‌ای از بایت‌ها است. معمولاً هر بایت معادل ۸ بیت (هشت‌تایی یا اُکتت) است و بنابراین، عبارت جریان هشت‌تایی نیز برای نام‌گذاری آن به کار می‌رود. یک اُکتت می‌تواند با روش‌های مختلف به صورت دنباله‌ای ۸ بیتی رمزگذاری شود (مراجعه کنید به endianness). بنابراین، هیچ ترجمهٔ منحصربه‌فرد و مستقیمی بین جریان بیت‌ها و جریان بایت‌ها وجود ندارد. هفت رکن حکمت
در اوایل سال ۱۹۲۰، لورنس وظیفه دلهره آور بازنویسی را به همان اندازه که از نسخه اول به خاطر داشت شروع کرد. او که فقط از روی حافظه کارش را جلو می‌برد (با تکمیل قسمت‌های مربوط به متن اول بسیاری از یادداشت‌های خود را که در زمان جنگ نابود کرده‌بود، توانست «متن دوم» را که ۴۰۰٫۰۰۰ کلمه طول دارد، در مدت سه ماه تکمیل کند. لورنس این نسخه را از نظر ادبی «ناامیدکنندهٔ بد» توصیف کرد، اما از نظر تاریخی «کاملاً کامل و دقیق» بود. این نسخه خطی، تحت عنوان لورنس «شورش عربی»، توسط مرکز هری رانسوم همراه با نامهٔ تأییدی از برادر لورنس که آن را به عنوان اولین نسخه خطی باقی مانده از "هفت رکن حکمت تأیید می‌کند" آماده شد. اگزبی‌بیت
اگزبی‌بیت یک ضریبی از واحد بیت است که برای انبارش داده کامپیوتری استفاده می‌شود. پیشوند "اگزبی" به معنی ۲ می‌باشد در نتیجه یک اگزبی‌بیت، ۱٬۱۵۲٬۹۲۱٬۵۰۴٬۶۰۶٬۸۴۶٬۹۷۶ بیت خواهد بود. علامت اگزبی‌بیت، Eibit است. این واحد توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (آی‌ئی‌سی) ثبت شد و از طرف تمامی سازمان‌های اصلی مورد قبول واقع گردید. اگزبی‌بیت طراحی شده بود تا جایگزین اگزابیت، به معنی ۱۰ بیت، شود. فرمت اعداد رایانه‌ای
یک "نیبل" (گاهی اوقات "nybble")، یک عدد است که که از چهار بیت تشکیل شده‌است. به عنوان یک نیم بایت، نیبل به عنوان بازی با کلمات نامگذاری می‌شود. هشت‌تایی
هشت‌تایی یا آکتِت یا اُکتِت (اوکتِت) یکی از یکاهای اطلاعات دیجیتال در رایانش و مخابرات است که از هشت بیت تشکیل شده‌است. معمولاً در مواردی که استفاده از بایت ابهام‌برانگیز است، از هشت‌تایی استفاده می‌شود، زیرا به صورت تاریخی برای بایت تعریف استانداردی وجود نداشته‌است. گوست (رمزنگاری)
اندازه بلوک گوست ۶۴ بیت و طول کلید آن ۲۵۶ بیت است.های آن می‌تواند مخفی باشد، و نیز می‌تواند (354 ((log2 (16! 8)) بیت از اطلاعات محرمانه را شامل شود، به طوری که اندازه مؤثر کلید را می‌توان تا ۶۱۰ بیت افزایش داد، با این حال، حمله انتخاب کلید می‌تواند محتویات S-BOX را در حدود ۲۳۲ رمزگذاری بهبود دهد (Saarinen،1998). اس‌اچ‌ای-۳
MarsupilamiFourteen، نسخهٔ اندکی تغییریافتهٔ KangarooTwelve، از ۱۴ دور جایگشت Keccak استفاده می‌کند و ادعا می‌کند ۲۵۶ بیت امنیت دارد. توجه داشته باشید که امنیت ۲۵۶ بیتی در عمل مفیدتر از امنیت ۱۲۸ بیتی نیست، اما ممکن است طبق برخی استانداردها مورد نیاز باشد. درحال حاضر ۱۲۸ بیت برای پیروزشدن بر حملات brute-force بر روی سخت‌افزار فعلی کافی است، بنابراین داشتن امنیت ۲۵۶ بیتی ارزش عملی نمی‌افزاید، مگر اینکه کاربر نگران پیشرفتهای چشمگیر سرعت کامپیوترهای "کلاسیک" باشد. برای مقاومت در برابر رایانه‌های "کوانتومی"، به زیر مراجعه کنید. چهارگاه
در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز (که در پایین توضیح داده شده‌اند)، بیست و چهار شعبه نیز وجود داشته‌است. این شعبات توالی‌هایی از دو نت تا هشت نت بوده‌اند و نام یکی از آن‌ها «چهارگاه» بود؛ شعبهٔ چهارگاه، یکی از دو شعبهٔ مقام زنگوله بود. بعد از تحول مقام به دستگاه برخی از دستگاه‌ها، از جمله چهارگاه، نامشان را از همین شعبات گرفتند. (البته فواصل دستگاه چهارگاه، با فواصل این دانگ مطابقت ندارد؛ دانگ چهارگاهِ قدیم را امروزه می‌توان در دانگ بیات ترک یافت.) در عین حال، لفظ چهارگاه برای توصیف شعبه‌هایی که چهار نغمه داشته باشند نیز به کار می‌رفته‌است (و این شامل شعبهٔ چهارگاه، و شعبات دیگری نظیر رَکب، مُبَرقَع، ماهور، کردانیا، و نوروزِ خارا نیز می‌شده‌است. در دوران صفویه و در گیرودار شکل‌گیری مفهومی که امروزه با نام «دستگاه» شناخته می‌شود، چهار «شَد» تعریف می‌شده که چهارگاه یکی از این شَدود چهارگانه بوده‌است. فهرست کدهای باینری
تعدادی از کدهای پنج بیتی مختلف برای سیستمهای نوار پانچ شده‌استفاده می‌شدند. پنج بیت به ازای هر کاراکتر فقط اجازه استفاده از ۳۲ کاراکتر مختلف را به ما می‌دهد بنابراین بسیاری از کدهای ۵ بیتی از دو مجموعه کاراکتر برای نشان دادن مقدار حروف و ارقام استفاده می‌کردند و دو کاراکتر برای تعویض بین این دو مجموعه رزرو شده بودند. این روش اجازه می‌داد به‌طور مؤثر از ۶۰ کاراکتر استفاده شود. سیستم‌های کامپیوتری اولیه زیر از کدهای پنج بیتی خاص خودشان استفاده می‌کردند. محجوبه هروی
محجوبه پنج‌هزار بیت شعر دارد که از محتوای آزادی‌خواهی و دموکراسی نیز برخوردارند. کیلوبایت
کیلوبایت یا "KB"، یکای اطلاعات و ذخیره‌سازی در رایانه است. این واژه از پیشوند کیلو (به معنی ۱۰۰۰) و واژه بایت تشکیل شده‌است. هر کیلوبایت، بسته به مفهوم برابر با ۱۰۰۰ بایت (۱۰) یا ۱۰۲۴ بایت (۲) است. اندازه‌گیری توان عملیاتی شبکه
معمولاً افراد از اختصار عباراتی که کاربرد زیادی دارند، استفاده می‌کنند. در مورد اندازهٔ فایل‌ها، معمولاً عبارت '۶۴k' را به جای '۶۴kilobytes'، یا '۱۰۰meg'را به جای '۱۰۰megabytes' به کار می‌برند. هنگامی که صحبت در مورد نرخ بیت مدار است، از اصطلاحات توان عملیاتی، پهنای باند و سرعت استفاده کرده و سرعت مدار را به صورت '۶۴k' یا '۲meg' به معنی مداری با سرعت ۶۴ کیلوبیت بر ثانیه یا ۲ مگابیت بر ثانیه، نشان می‌دهند. با این حال یک مدار با سرعت ۶۴k، فایلی با حجم ۶۴k را نمی‌تواند در یک ثانیه منتقل کند. این مسئله ممکن است برای افرادی که با امور مخابراتی و محاسباتی ناآشنا هستند واضح و روشن نباشد، به‌طوری‌که گاهی دچار اشتباه می‌شوند. در حقیقت یک فایل با حجم ۶۴ کیلوبایت، ۶۴*۱۰۲۴*۸ بیت حجم دارد و یک مدار با سرعت ۶۴k، با سرعت ۶۴*۱۰۰۰ بیت در هر ثانیه عمل انتقال را انجام می‌دهد، بنابراین زمان لازم برای انتقال این فایل از طریق مدار ۶۴k حداقل (۶۴*۱۰۲۴*۸)/(۶۴*۱۰۰۰) ثانیه معادل ۸٫۱۹۲ ثانیه است. دستگاه (موسیقی)
با این حال در تقسیم‌بندی‌های قدیمی‌تر (اوایل قرن بیستم)، برخی نظریه‌پردازان دوازده دستگاه برمی‌شمردند، و پنج مورد از آوازهای یادشده را نیز جزو دستگاه‌ها برمی‌شمردند. برای مثال، گن‌ایچی تسوگه ابوعطا را جزو دستگاه‌ها برمی‌شمرد و ژان دورینگ نیز تعداد دستگاه‌ها را دوازده عدد ذکر می‌کند (که در شش یا هفت گام اجرا می‌شوند). هرمز فرهت نیز تعداد دستگاه‌ها را دوازده عدد ذکر می‌کند، که این امر اساساً به آن خاطر است که "فرود" (بازگشت به درآمد دستگاه) در این‌ها متفاوت است (مثلاً فرود بیات اصفهان متفاوت از فرود دستگاه همایون است). برونو نتل با استناد به تحقیقات دیگران نشان داده‌است که گوشه‌هایی که قابلیت پرده‌گردانی دارند در قرن اخیر بیشتر مورد توجه بوده‌اند، چنان‌که حتی برخی از آن‌ها به‌طور مستقل از دستگاهی که به آن وابسته بودند، اجرا می‌شوند و در حال تبدیل به یک دستگاه مستقل هستند؛ او از این جمله به بیات کرد اشاره می‌کند (مشتق از دستگاه شور، با افزودن درجهٔ پنجم به اندازهٔ نیم پرده) و آن را در حال تبدیل به یک دستگاه جداگانه می‌داند. برخی محققان دیگر از جمله ژان دورینگ و هرمز فرهت هم به این روند شکل‌گیری دستگاه‌های جدید صحه گذاشته‌اند. همچنین آقابابا مخمور که اولین کاربرد واژهٔ «دستگاه» به او نسبت داده شده نیز دوازده دستگاه برشمرده‌است اگر چه نام‌های آن‌ها با نام دستگاه‌های امروزی مطابقت کامل ندارد. رسالهٔ دیگری که احتمالاً در دورهٔ قاجار نوشته شده‌است نیز موجود است که عنوان آن "دربارهٔ شش دستگاه اصل و شش دستگاه فرع" است که یعنی تعداد دستگاه‌ها را ۶ یا ۱۲ برمی‌شمرد. دست آخر آن که حجاریان از شخصی با نام خانوادگی «پرورش» نام می‌برد که در سال ۱۹۳۸ در کتابی با نام «"راهنمای موسیقی"» با دستگاه خواندن بیات کرد و سایر آوازها، جمعاً سیزده دستگاه برمی‌شمرد. اما از سوی دیگر، حجاریان خود معتقد است که دستگاه‌ها برای «دستگاه بودن» نیاز دارند که یک «اوج» داشته باشند، و او آوازهایی نظیر شوشتری را به دلیل نداشتن اوج، دستگاه نمی‌داند. در همین راستا او همچنین اشاره می‌کند که اگر چه ردیف میرزاعبدالله و ردیف معروفی برای آواز بیات کرد اوج قائل نمی‌شوند، اما ردیف دوامی یک گوشهٔ اوج برای آن ذکر می‌کند و خودِ دوامی هم بیات کرد را در راه دستگاه شدن توصیف می‌کند. رشاد خلیفه
وی اعلام کرد که قرآن دارای ساختار ریاضی مبتنی بر عدد ۱۹ است و در ٢٩ سوره ای که با حروف مقطعه مثل ا -ل -م یا ی -س و ... شروع میشوند تعداد تکرار این حروف در هر یک از این سوره ها همگی ضریبی از عدد ١٩ است و این اثبات میکند قران کتابی است که از سوی خدا نازل شده است و اعلام چالش‌برانگیز دیگری کرد مبنی بر این‌که دو آیه آخر سوره توبه از قرآن بر اساس همین کد ۱۹ اضافه بر قرآنی هستند که با همین کد ۱۹ محافظت میشود، و به پیروانش گفت که آنها را انکار کنند؛ زیرا با ساختار ریاضی قران سازگاری ندارد . خلیفه در سال ۱۹۹۰ میلادی در آمریکا بدست مسلمانان منسوب به القاعده ترور شد .قاتلان او ١٩ سال فراری بودند و در سال ٢٠٠٩ دستگیر شدند . بند سوم از هات سی‌ام یسنا
یسنا یا یسنه نام مهم‌ترین نسک (به معنی فصلی از کتاب) اوستای کنونی است که ۷۲ هات (بخش) دارد و گاتاها (گاهان) پنجگانه زرتشت نیز جزو همین ۷۲ هات به‌شمار می‌آید. کل گاتاها ۱۷ هات است و شامل ۲۳۸ بند و ۸۹۶ بیت و ۵۵۶۰ کلمه است. گاتاها منظوم است و از جهت وزن شعر و تعداد مصراع‌ها در هر بند، به ۵ بخش به شرح زیر تقسیم شده‌است. دوبیتی
گونه دیگر دوبیتی سبک دوبیتی تک مطلعی آیت که دوبیتی خُرادی نیز خوانده می‌شود که شمار چهارمصرعی آن نباید از بیست دوبیتی زنجیره‌ای کمتر باشد که مصرع اول آن‌ها واحداست و جملگی از قافیه یکسان برخوردارند، و این از محدودترین قالب‌های شعری درحوزه ادب فارسی است. مطلع نخستین نیم‌بند هرپاره یا مصرع شعراست همهٔ انواع شعر یک مطلع را یکبار در گونهٔ خود می‌آورند اما در دوبیتی تک مطلعی تا بیست مصرع نخستین متن و سروده یا قافیهٔ آن بعینه تکرار می‌شود. نکته اصلی این گونه دوبیتی زنجیره‌ای و دارای وحدت موضوع بودن آن بدون خروج از قالب وزن و قافیهٔ بیت اول و تکیه اصلی پیوسته بر مصرع معیار است. میرزا محمود فدایی مازندرانی
نظام سوم دارای ۳۲ بند که شامل ۵۲۳ بیت است می‌باشد. آغاز این نظام به پیروی از آغازینهٔ ترکیب‌بند محتشم کاشانی با بیان شگفتی و پرسش از هلال قد خمیده و چرخ کبود سامان یافته‌است. در ادامه به مرثیه روی می‌آورد و محنت را نشان محبت می‌داند و از موضوع‌های متنوع و پراکنده در بندها یاد ی می‌کند. در بندهای ۲۸ و ۲۹ شب‌زنده‌داری‌ها و سوگواری‌های شبانه خود، و ماجرای خوانده‌شدن به تخلص 《فدایی》تعریف می‌کند. حلقه حفاظتی
سیستم Multics اصلی دارای هشت حلقه بود، اما بسیاری از سیستم‌های مدرن تعداد حلقه‌های کمتری دارند. سخت‌افزار به کمک ثبات‌ها از حلقه ای که یک رشته پردازش باید در ان اجرا شود آگاه است. در بعضی از سیستم‌ها، قسمت‌هایی از حافظه مجازی به حلقه‌های مختلف اختصاص داده شده‌اند. یک مثال Data General Eclipse MV / 8000 است که در آن سه بیت بالا رجیستر شمارنده برنامه (PC) به عنوان رجیستر حلقه استفاده می‌شود. به عنوان مثال، برنامه ای که رجیستر PC ان مقدار 0xE200000 را دارد، به صورت خودکار در حلقه ۷ قرار می‌گیرد و فراخوانی یک تابع در بخش‌های مختلف حافظه به‌طور خودکار باعث انتقال حلقه می‌شود. گاتاها
گات‌ها در ۵ بخش دسته‌بندی شده‌اند. ازآنجا که نخستین واژهٔ آن "اهون ویتی" خوانده می‌شده و در پهلوی "اهنودگات" می‌خوانند. شامل ۷ هات (فصل) می‌باشد. هر فصل مشتمل بر چند قطعه و هر قطعه دارای سه مصراع است؛ و هر مصراع شانزده هجا دارد که پس از هجای هفتم وقف یا سکته‌ای است (۹+۷) آغاز آن از شروع هات ۲۸ تا پایان هات ۳۴ است. فرمت اعداد رایانه‌ای
رابطه بین اعداد و الگوهای بیت برای راحتی در کارهای رایانه انتخاب شده‌است. هشت بایت ذخیره شده در حافظه کامپیوتر ممکن است نشان دهنده یک real64 بیتی، دو عدد real32 بیتی، یا چهار عدد صحیح علامت دار یا بدون علامت، یا نوع دیگری از داده‌ها باشد که در هشت بایت قرار می‌گیرند. تنها تفاوت این است که چگونه کامپیوتر آنها را تفسیر می‌کند. اگر رایانه چهار عدد صحیح بدون علامت را ذخیره می‌کرد و سپس آنها را از حافظه به عنوان واقعی ۶۴ بیتی می‌خواند، تقریباً همیشه یک عدد واقعی کاملاً معتبر خواهد بود، اگرچه داده‌های ناخواسته است. پتابایت
همه واحد‌های اندازه‌گیری فضای موجود روی دستگاه‌های ذخیره‌سازی بر اساس بایت (Byte) است. هر بایت شامل هشت بیت (Bit) خواهد بود. بعد از بایت به مقدار اندازه گیری کیلوبایت می‌رسیم و به ترتیب بعد از آن شاهد ظهور مگابایت، گیگابایت، ترابایت، پتابایت، اگزابایت، زتابایت و حتی یوتابایت هستیم. برای رسیدن به عدد ترابایت در قالب گیگابایت، باید آن را ضرب‌در عدد 1024 کنیم. مثلا یک ترابایت با ضرب‌در شدن در 1024، مقدار 1024 گیگابایت را به شما نمایش خواهد داد. برای باز کردن بیشتر مسئله باید بگوییم که 1 گیگابایت در واقع 1024 مگابایت است. 1024 مگابایت نیز شامل 1,048,576 کیلوبایت خواهد بود و در نهایت این مقدار برابر با 1,073,741,824 بیت است. این اعداد به نظر شما شاید عجیب به نظر برسد، مخصوصا وقتی که در سر فصل‌های مختلف به شما آموزش داده شده که هر کیلوبایت شامل هزار بیت است و هر مگابایت شامل هزار بایت. گنگ بودن مطلب از آنجا آغاز می‌شود که کامپیوتر‌ها از اعداد باینری به جای هگزادسیمال (اعداد پایه 16) استفاده می‌کنند. در واقع 1111101000 برای کامپیوتر معادل باینری عدد 1000 است. این واحد اندازه‌گیری همانطور که مشاهده می‌کنید، واحد مناسبی برای نمایش حجم دستگاه‌های ذخیره‌سازی نیست. استفاده از کلمه “کیلو” نیز سردرگمی را بیش از پیش افزایش داده است چون هر کیلومتر در واقع 1000 متر است نه 1024 متر. موسسه International Electrotechnical Commission نیز در سال 1998 واحد‌های جدیدی را معرفی کرد که به عنوان مثال در آن kibibytes با kilobytes مترادف بودند اما هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفتند. جدول زیر اندازه مختلف را به نمایش می‌گذارد. ۱۲۸-بیت
۱۲۸-بیت () در معماری رایانه، متغیرها، آدرس‌ها یا واحدهای داده‌ای هستند که حداکثر ۱۲۸ بیت (۴ ردیف هشت‌تایی) طول دارند. همچنین سی‌پی‌یو و معماری‌های ای‌یوال ۱۲۸-بیت هستند که بر اساس رجیستر، گذرگاه‌های آدرس یا گذرگاه‌های داده با این اندازه کار می‌کنند. لیلی و مجنون
منظومه لیلی و مجنون در ۴۷۰۰ بیت و در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف یا مقصوراست. پیش از نظامی شاعری در این وزن منظومه‌ای نسروده بود و پس از نظامی این بحر، وزن رایج برخی منظومه‌های عاشقانه گردید. اگرچه وزن لیلی و مجنون با وزن خسرو و شیرین در یک بحر (با کمی تفاوت) است، ولی برخلاف خسرو و شیرین از حرکت و جنبش حکایت نمی‌کند و حتی در وصف زیبایی‌ها هم غم‌انگیز و پرسوز به نظر می‌آید. خمسه نظامی (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۲۰۸)
این نسخه خطی در لندن دارای ۳۲۵ برگ کاغذ «کاغذ صیقلی قهوه ای روشن» با اندازه صفحه ۳۰۲ در ۱۹۸ میلی‌متر است. در صفحات متنی، "خط نستعلیق" در چهار ستون از ۲۱ سطر است. همچنین مقداری متن در اکثر صفحات مینیاتور، درون قاب مستطیل شکل در محفظه‌هایی با اندازه، شکل و مکان‌های مختلف وجود دارد. مینیاتور دارای قاب‌های مستطیل شکل تا حدودی متغیر از خطوط ساده و دسته‌های باندهای رنگی، که به شکلی سخاوتمندانه با طلای با کیفیت بسیار بالا تذهیب شده‌اند. در خارج از این قابهای ساده دیگری وجود دارد، با یک منطقه نهایی از تزئینات ساده قلم که احتمالاً جدید است زیرا فرم بین صفحات لندن و صفحه‌های بالتیمور متفاوت است. تورات
تورات شامل ۶۱۳ فرمان از جانب خداوند است که این فرمان‌ها به «میتس وات» معروفند و از زمان بردگی در سرزمین مصر تا زمان آزادی در سرزمین کنعان به صورت وحی بر پیامبران نازل شده‌اند. این فرامین پایه قانون مذهبی یهودیان (هلاخاء) را تشکیل می‌دهد. به ۱۰ تا از بهترین این فرامین، ده فرمان گفته می‌شود. تورات از ۵۴ بخش تشکیل شده که به ترتیب در آیین عبادت یهودیان قرائت می‌شود و از ابتدای کتاب پیدایش تا انتهای کتاب تثنیه را در بر می‌گیرد. این قرائت در پایان بخش سکوت مجدداً آغاز می‌گردد که این بخش را «تورات سیمکات» می‌نامند. بیس۶۴
اگر در پایان متن، کمتر ۲۴ بیت (۳ بایت) برای کدبندی باقی‌مانده باشد، برای ممکن‌شدن کدبندی، به سمت راست بایت‌ها، بیت‌های 0 می‌افزایند، این موضوع با استفاده از نویسهٔ «=» مشخص می‌شود. به عبارت دیگر اگر آخرین گروه داده، تنها دارای ۲ بایت باشد، ۱۲ بیت نخست آن به طور معمول (از روی جدول) کدگذاری می‌شوند و ۴ بیت باقی‌مانده با استفاده از دو بیت 0 کامل می‌گردند تا تبدیل به دادهٔ ۶ بیتی شود، سپس نتیجه را به مبنای ۶۴ می‌برند. برای مشخص‌شدن این موضوع یک علامت «=» به پایان رشتهٔ حاصل افزوده خواهد شد. به طور مشابه اگر در پایان متن تنها ۱ بایت (۸ بیت) باقی‌مانده باشد، ۶ بیت نخست به طور معمول کدبندی می‌شوند، دو بیت پایانی با استفاده از چهار 0 تکمیل می‌گردند، و رشتهٔ حاصل با استفاده از دو علامت «=» نشانه‌گذاری خواهد شد. شاهنامه لکی
نسخهٔ نخستینِ این کتاب شامل ۱۴۶۷ بیت بوده‌است؛ که هم‌اکنون بالغ بر ۳۰۳۳ بیت است. دستگاه (موسیقی)
بیشتر متون امروزی، ردیف موسیقی ایرانی را به هفت دستگاه تقسیم می‌کنند و در کنار آن چند آواز نیز بر می‌شمرند (دست کم سه مورد آواز دشتی، آواز ابوعطا، آواز بیات ترک، اگر چه برخی آواز شوشتری، آواز بیات کرد، و آواز بیات اصفهان را نیز بر می‌شمرند). در تعداد این متعلقات (آوازها) اختلاف نظر وجود داشته‌است، ولی رایج‌ترین تقسیم‌بندی‌ها متشکل از هفت دستگاه (شور، ماهور، سه‌گاه، چهارگاه، راست‌پنج‌گاه، همایون، نوا) و پنج آواز (افشاری، دشتی، ابوعطا، بیات ترک، و بیات اصفهان) هستند. برخی (از جمله محسن حجاریان) این تقسیم‌بندی و به خصوص انتخاب نام «آواز» برای ملحقات دستگاه‌ها را به علینقی وزیری نسبت می‌دهند. اما معرفی هفت دستگاه به شکل امروزی، پیش از وی و توسط فرصت شیرازی در "بحورالالحان" انجام شده‌است، و تقسیم‌بندی پنج آواز به عنوان ملحقات آن دستگاه‌ها نیز احتمالاً توسط علی‌اکبر فراهانی و فرزندانش صورت گرفته‌است. آدرس‌دهی بایتی
واحد اصلی ذخیره‌سازی دیجیتال بیت نامیده می‌شود که به صورت ۱ یا ۰ ذخیره می‌شود. بسیاری از معماری‌های رایج می‌توانند بیش از ۸ بیت داده را در هر زمان آدرس دهی کنند. به عنوان مثال، پردازندهٔ اینتل ۸۰۳۸۶ می‌تواند داده‌های ۱۶ بیتی (دو بایتی) را مدیریت کند، زیرا داده‌ها از طریق یک گذرگاه ۱۶ بیتی منتقل می‌شوند. با این حال داده‌های موجود در حافظه ممکن است دارای طول‌های مختلفی باشند. حافظه آدرس پذیر بایت به معماری‌هایی اشاره دارد که در آنها می‌توان به داده‌ها در واحدهایی باریکتر از گذرگاه دسترسی پیدا کرد و آدرس داد. یک پردازنده هشت بیتی مانند اینتل ۸۰۰۸ هشت بیت را آدرس دهی می‌کند، اما از آنجایی که این عرض کامل گذرگاه است، به عنوان آدرس پذیری کلمه در نظر گرفته می‌شود. پردازنده 386SX که حافظه را در واحدهای ۸ بیتی آدرس دهی می‌کند، اما می‌تواند آن را در ۱۶ بیت منتقل و ذخیره کند، بایت آدرس پذیر نامیده می‌شود. نوع داده
کلیه داده های رایانه ای بر اساس الکترونیک دیجیتال و به عنوان بیت (گزینه های 0 و 1) در پایین ترین سطح نمایش داده می شود. کوچکترین واحد آدرس پذیر معمولاً گروهی از بیت ها به نام بایت (معمولاً یک هشت رقمی است که ٨ بیت است) است. واحد پردازش شده توسط دستورالعمل های کد ماشین یک کلمه (به طور معمول 32 یا 64 بیت) خوانده می شود. اکثر دستورالعمل ها این کلمه را به عنوان یک عدد باینری تفسیر می کنند ، به گونه ای که یک کلمه 32 بیتی می تواند مقادیر عدد صحیح علامت زده شده را از صفر تاformula_1 و یا مقادیر عدد صحیح از formula_2 تا formula_3 را دارا باشد. اعداد شناور مورد استفاده در ریاضیات شناور از تفسیر متفاوت بیت ها در یک کلمه استفاده می کنند. برای توضیحات بیشتر ممیز شناور را مشاهده کنید. نظامی گنجوی
اگرچه نام لیلی و مجنون پیش از نظامی گنجوی نیز در اشعار و ادبیات پارسی به چشم می‌خورد، ولی نظامی برای نخستین بار، آن را به شکل منظومه‌ای واحد به این زبان در ۴۷۰۰ بیت به درخواست پادشاه شروان به نظم کشید. نظامی خود از بابت این سفارش ناراضی و بی‌میل بوده‌است و کار را در چهار ماه به پایان برده‌است. ۸ بیتی
۸ بیتی در معماری کامپیوتر به ثبات‌ها یا حافظه‌ها یا دیگر واحدهای داده گفته می‌شود که ۸ بیت (یک بایت) پهنای داده داشته باشند. به پردازنده‌هایی که ثبات‌ها و واحد حساب و منطق آن‌ها ۸ بیت باشد، نیز پردازنده ۸ بیتی می گویند. علی‌نامه
شاعر این منظومه را در یازده هزار و دویست و بیست و دو بیت در بحر متقارب مثمن محذوف (مقصور) سروده و در ماه ذی حجه سال ۴۸۲ هجری به پایان آورده است. از علی نامه تنها یک نسخه خطی باقی‌مانده که دارای ۳۰۱ورق است و هر ورق شامل نوزده بیت و در مجموع دوازده هزار بیت است. تاریخ نگارش این اثر قرن ششم تا هشتم حدس زده شده است و در موزه قونیه ترکیه نگهداری می‌گردد. بسط هگزادسیمال
هر رقم هگزادسیمال را میتوان با استفاده از چهار بیت نمایش داد. بایت ها رشته های بیتی با طول هشت هستند را می توان با دو رقم در هگزادسیمال نشان داد. بی‌سرنامه
این منظومه در ۲۱۴ بیت، شامل مقدمه‌ای کوتاه و هشت بند و خاتمه، سروده شده است که آغازش با بیت: برزونامه
منظومهٔ برزونامه در تقلید از شاهنامه فردوسی در قالب مثنوی، به بحر متفاوت مثمّن محذوف یا مقصور سروده شده‌است. در این منظومه از واژه‌های عربی زیاد استفاده نشده‌است. برزونامه منظومه‌ای است بزرگتر از شاهنامه فردوسی و دارای ۶۸۰۰۰ بیت. حماسه هژبرسلطان
منظومه حماسی هژبرسلطان قالبی مخصوص خود دارد و هر مصرع آن حکم بیت را دارد. از همین رو هم‌قافیه بودن تمام مصرع‌ها همانندی آن را از مثنوی دور می‌کند. تکرار یک مصرع آن را با ترجیع‌بند مشابه می‌سازد، اما مصرع یا بیت ترجیع‌بند مشخص آورده نمی‌شود. ولی این ویژگی در منظومه هژبرسلطان واقف نیست. سرایندگان این منظومه از عوام بوده‌اند و بنابراین فقط با ذوق و استعداد خدادادیشان این اشعار را سروده‌اند و به وزن و قافیه توجهی نداشته‌اند. این منظومه مانند بسیاری از اشعار سروده‌شده در پیش از اسلام یا اشعار گیلکی با موسیقی خوانده می‌شود و لحن خاصی در خواندن آن وجود دارد. و فقط زمانی که با آهنگ مخصوص خود خوانده شود موزون است و به صورت مجرد وزنی ندارد. همای‌نامه
متن این منظومه که در ۴۳۳۲ بیت است، از دید دارا بودن واژگان فارسی نمونه وار و چشمگیر است. آدرس‌دهی کلمه‌ای
رایانه‌ای را در نظر بگیرید که می‌تواند ۵۲۴،288 (2 ) بیت حافظه را فراهم کند. اگر آن حافظه با استفاده از بایت‌های ۸ بیتی در یک فضای آدرس مسطح آدرس‌دهی بایتی، با استفاده از بایت‌های ۸ بیتی مرتب شده باشد، آنگاه 65536 (2 ) آدرس معتبر، از ۰ تا ۶۵٬۵۳۵ وجود دارد که هر یک نشان‌دهنده ۸ بیت حافظه مستقل است. اگر در عوض در یک فضای آدرس مسطح قابل آدرس دهی کلمه با استفاده از کلمات ۳۲ بیتی مرتب شده باشد، 16384 (2 ) آدرس معتبر از ۰ تا ۱۶۳۸۳ وجود دارد که هر کدام نشان دهنده ۳۲ بیت مستقل است. مجموعه دستورالعمل
یک مجموعه دستورالعمل RISC، معمولاً دارای طول دستورالعمل ثابتی است (معمولاً چهار بایت که معادل ۳۲ بیت است)، در حالیکه مجموعه دستورالعمل CISC ممکن است دارای دستورالعمل‌هایی با طول بسیار متغیر باشند(۱ تا ۱۵ بایت برای x86). مدیریت دستورالعمل‌های دارای طول ثابت در مقایسه با دستورالعمل‌های با طول متغیر، به دلایل مختلفی پیچیدگی کمتری دارد (برای مثال، لازم نیست که چک کنیم که آیا یک دستورالعمل از یک خط حافظه پنهان یا محدودهٔ صفحه حافظه مجازی عبور کرده‌است یا خیر)، و بنابراین برای بهینه‌سازی، تا حدودی سرعت آسان‌تر هستند. نظامی گنجوی
نظامی گرچه شاعری داستان‌سراست و بیشتر به داستان‌های عاشقانه یا به قول خود وی به «هوسنامه» ها پرداخته‌است، ولی او شاعری است حکیم و اندیشه‌ور، آشنا با فرهنگ و تاریخ ایران، که در پس قصه‌ها و هوسنامه‌هایش نکاتی عمیق نهفته‌است، و به همین سبب است که او چند بار از خوانندگان مثنوی‌هایش خواسته‌است تا رازها و رمزهای موجود در شعر او را نیز کشف کنند، از جمله در این دو بیت در هفت پیکر: معماری میپس
شمارنده برنامه ۳۲ بیت دارد. از آنجا که طول دستورهای میپس ۳۲I بیت است و هم اندازهٔ حد طبیعی یک کلمه است، دو بیت مرتبه پایین‌تر همواره صفر است. پنج گنج
خمسهٔ نظامی یا پنج گنج نظامی عنوان مجموعهٔ پنج منظومه – حدود ۲۸۹۰۰ بیت – ملقب به پنج گنج از نظامی گنجوی است، شامل: فرمت اعداد رایانه‌ای
رایانه‌ها داده‌ها را در مجموعه ای از ارقام باینری نشان می‌دهند. این نمایش شامل مجموعه ای از بیت‌ها است که به نوبه خود در مجموعه‌های بزرگتر مانند بایت‌ها (۸ بیت) گروه‌بندی می‌شوند. "بیت" یک رقم باینری است که یکی از دو حالت را نشان می‌دهد. مفهوم بیت را می‌توان به عنوان یک ارزش یا "۱" یا "۰" در نظر گرفت، "روشن" یا "خاموش،" "آری" یا "نه،" "درست" یا "غلط،" یا کد گذاری توسط یک سوئیچ یا کلید. گلشن راز
سئوالات امیر حسین هروی به صورت منظوم بود و محمود شبستری به اشارت بهاءالدین یعقوب تبریزی، فی المجلس بیتی از سئوال را به بیتی جواب گفته و بعد بر آن‌ها ابیاتی افزوده است. گلشن راز در مجموع شامل ۹۹۳ بیت است. فایل ثبات
فایل‌های ثبت دارای یک خط کلمه در هر ورودی در هر پورت، یک خط بیت در هر بیت عرض در هر پورت خواندن و دو خط بیت در هر بیت عرض در هر پورت نوشتن هستند. هر سلول بیت نیز یک Vdd و Vss دارد؛ بنابراین، مساحت زمین سیم با مجذور تعداد پورت‌ها افزایش می‌یابد و مساحت ترانزیستور به صورت خطی افزایش می‌یابد. در برخی مواقع، ممکن است به جای یک فایل ثبات منفرد با همه پورت‌های خوانده شده، داشتن چندین فایل ثبات اضافی، با تعداد پورت‌های خواندن کمتر، کوچکتر و/یا سریعتر باشد. برای مثال، واحد عدد صحیح MIPS R8000 دارای یک فایل رجیستر ۶۴ بیتی ورودی ۳۲ درگاه ۹ خواندنی ۴ نوشتنی بود که در ۰٫۷ پیاده‌سازی شده بود. فرایند میکرومتر، که با نگاه کردن به تراشه از طول بازو قابل مشاهده است. گیبی‌بیت
گیبی‌بیت یک ضریبی از واحد بیت است که برای انبارش داده کامپیوتری استفاده می‌شود. پیشوند "گیبی" به معنی ۲ می‌باشد در نتیجه یک گیبی‌بیت، ۱٬۰۷۳٬۷۴۱٬۸۲۴ بیت خواهد بود. علامت گیبی‌بیت، Gibit است. این واحد توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (آی‌ئی‌سی) ثبت شد و از طرف تمامی سازمان‌های اصلی مورد قبول واقع گردید. گیبی‌بیت طراحی شده بود تا جایگزین گیگابیت، به معنی ۱۰ بیت، شود. وحشی بافقی
دیوان وحشی بافقی شامل ۹۰۷۶ بیت مشتمل بر ۳۹۵ غزل شامل ۲۳۳۸ بیت، ۴۳ قصیده شامل ۱۸۷۰ بیت، ۴۳ قطعه شامل ۲۲۴ بیت، ۶۶ رباعی شامل ۱۳۲ بیت، ۱۱ ترکیب بند شامل ۵۸۵ بیت، ۱ ترجیع بند شامل ۱۲۵ بیت، ۱ مخمس شامل ۱۲ بیت، ۱۰ مثنوی شامل ۳۷۹۰ بیت است که با تصحیح عزیزالله علیزاده در انتشارات فردوس در تهران در سال ۱۳۹۲ در ۶۷۲ صفحه منتشر شده‌است. نظامی گنجوی
اثر معروف و شاهکار بی‌مانند نظامی، خمسه یا پنج گنج است که در قلمرو داستان‌های غنایی امتیاز بسیار دارد و او را باید پیشوای این‌گونه شعر در ادب فارسی دانست. شاعر بر روی هم رفته سی سال از زندگانی خود را بر سر نظم و تدوین آن‌ها گذاشته‌است. خمسه یا پنج گنج نظامی شامل پنج مثنوی است: هفت دبیرگ ساسانی
۲- گشته دبیره؛ این دبیره ۲۸ وات داشته که برای پیمان‌ها و بر روی دینار و درهم نوشته می‌شد.  ۳- نیم‌گشته دبیره؛ این دبیره دارای ۲۸ وات بوده و باآن پزشکی و فرزان (فلسفه) را می‌نوشتند.  ۴- فرورده دبیره؛ این دبیره دارای ۳۳ وات بوده و منشورهای پادشاهان را می‌نوشتند، نام دیگر این دبیره «نامه دبیره» است.  ۵- راز دبیره؛ این دبیره دارای ۴۰ وات بوده و رازهای شاهان را با آن می‌نوشتند، نام دیگر این دبیره «شاه دبیره» یا «راز سهریه» است.  ۶- دین دبیره؛ دارای ۶۰ وات بوده و سرودهای دینی را می‌نوشتند و از رساترین دبیرگان جهان است.  ۷- ویسپ دبیره؛ این دبیره در بردارندهٔ همهٔ دبیرگان بوده و با این دبیره زبان‌های رومی، کپتی (قبطی)، بربری، هندی، چینی، ترکی، نبطی، تازی، حتی نمایگان و هر صدایی و صدای شرشر آب را نیز می‌نوشتند. دبیرهٔ نامبرده ۳۶۵ وات داشته‌است که ۱۶۰ وات آن برای زبان‌های ملت‌ها، ۲۰۵ وات آن برای آواهای نامردمی (ون‌مایه‌ها) بود. قرآن
سوره‌های قرآن به بخش‌های کوچک‌تری به نام آیه تقسیم شده‌اند. شماره‌گذاری آیات پدیده‌ای معاصر است و قرآن استاندارد فعلی ۶٬۲۳۶ آیه دارد. آیه در لغت به معنی «نشانه» است و حدود ۳۰۰ بار در قرآن در اشاره به چیزهایی مثل کوه که قرار است صحت پیام محمد را ثابت کنند، به کار رفته و در گذر زمان، آیه‌های قرآن به این نام موسوم شدند. آیاتِ کنار هم اغلب قافیه‌های یکسانی دارند اما میان مسلمانان دربارهٔ اینکه برخی آیات کجا به پایان می‌رسند، اختلاف نظر وجود دارد. حجم آیات تناسبی با هم ندارد و از یک کلمه تا چند خط متفاوت است. آیات کوتاه قدیمی‌تر، مسجع هستند، مشابه موعظه‌های عربستان باستان؛ آیه‌های جدیدتر این ویژگی را ندارند. مسلمانان به‌طور سنتی سوره‌ها را به دو بخش مکی و مدنی تقسیم کرده‌اند اما میان سوره‌های مکی نیز برخی آیات را مدنی می‌دانند و بالعکس. اتفاق نظری وجود دارد که آیات ۱ تا ۵ سوره علق یا آیات ۱ تا ۷ سوره مدثر قدیمی‌ترین آیات قرآن هستند. متن قرآن به ظاهر بدون آغاز، میانه و پایان است. ساختار آن غیرخطی و مانند یک تار عنکبوت است. تریویوم (سایفر)
استیت داخلی ۲۸۸ بیتی تریویوم شامل سه رجیستر شیفت با طول‌های مختلف است. در هر دور، یک بیت با استفاده از ترکیبی غیرخطی به یکی از این سه رجیستر منتقل شده و یک بیت از خروجی تولید می‌شود. برای مقدار دهی اولیه رمز، کلید و IV در دوتا از این شیفت رجیسترها نوشته می‌شوند. حالت رمزگذاری 4 × ۲۸۸ = ۱۱۵۲ بار به روز می‌شود؛ به طوری که هر مقدار از استیت داخلی، به روشی غیرخطی و پیچیده، به تمام بیت‌های کلید و IV وابستگی دارد. ماشین انیگما
انیگما طوری طراحی شده بود که حتی در صورتی که دشمن سیم‌بندی روتورها را بداند امن باشد، هر چند در عمل تلاش قابل توجهی برای حفاظت از ساختارهای سیم‌بندی انجام می‌شد. اگر سیم‌بندی مخفی باشد، تعداد تمام حالت‌های ممکن حدود 3 x 10 محاسبه شده‌است (تقریباً ۳۸۰ بیت)؛ با دانستن سیم‌بندی‌ها و سایر قیدهای عملیاتی، این عدد به حدود 10(۷۶ بیت) کاهش پیدا می‌کند. به دلیل تعداد زیاد حالات، کاربران انیگما از امنیت آن مطمئن بودند؛ همچنین برای یک حمله‌کننده ممکن نبود که از حمله بروت فورس("Brute-Force Attack") استفاده کند (به دلیل تعداد زیاد حالات). قطعه (شعر)
از نظر محتوایی، شعر از آغاز تا پایان درباره یک موضوع خاص سخن می‌گوید (شعر وحدت موضوع دارد). تعداد بیت‌های قطعه دست کم دو بیت است و محتوای آن بیشتر اخلاقی، اجتماعی، آموزشی و تعلیمی، مدح و هجو است. و در زمینه ژانر محتوایی تاثیر مستقیم در شکل گیری سبک‌هایی چون غزل مینی مال در ادبیات معاصر داشته است. تبی‌بیت
تبی‌بیت یک ضریبی از واحد بیت است که برای انبارش داده کامپیوتری استفاده می‌شود. پیشوند "تبی" به معنی ۲ می‌باشد در نتیجه یک تبی‌بیت، ۱٬۰۹۹٬۵۱۱٬۶۲۷٬۷۷۶ بیت خواهد بود. علامت تبی‌بیت، Tibit است. این واحد توسط کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (آی‌ئی‌سی) ثبت شد و از طرف تمامی سازمان‌های اصلی مورد قبول واقع گردید. تبی‌بیت طراحی شده بود تا جایگزین ترابیت، به معنی ۱۰ بیت، شود. لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور
نرم‌افزار اف-۲۲ از حدود ۱٫۷ میلیون خط کد تشکیل شده که بیشتر آن برای پردازش داده‌های رادار استفاده می‌شود. مایکل واین، وزیر پیشین نیروی هوایی ایالات متحده، استفاده از ایدا توسط وزارت دفاع را به دلیل هزینه‌تراشی و ایجاد تأخیر در بسیاری از پروژه‌های نظامی از جمله اف-۲۲ مورد انتقاد قرار داد. طبیعت مجتمع قابلیت‌های اویونیک، ارتقای جنگنده را با چالش مواجه کرده‌است؛ در نتیجه، مهندسی سامانه‌باز برای انجام ارتقای بعدی این جنگنده در نظر گرفته شده‌است. در سال ۲۰۰۹، جان لمن، دبیر پیشین نیروی دریایی، اف-۲۲ را مصون از حملات سایبری تشخیص داد و دلیل آن را هم عمر نرم‌افزار آی‌بی‌ام دانست. مهره‌های نیایش
تعداد دانه‌ها بر اساس مذهب یا استفاده متفاوت است. مهره‌های نیایش اسلامی، به نام مسبح یا تسبیح، معمولاً دارای ۱۰۰ مهره هستند (در کل ۹۹ دانه ۹۹ + ۱ یا ۳۳ مهره سه بار و ۳+ می‌خوانند). بودایی‌ها و هندوها از جاپ مالا استفاده می‌کنند، که معمولاً ۱۰۸ مهره دارد، یا ۲۷ مورد که چهار بار شمارش می‌شوند. مهره‌های نیایش بهائی از ۹۵ مهره یا ۱۹ مهره تشکیل شده‌است که با اضافه کردن پنج مهره در زیر آن رشته می‌شوند. سیک مالا نیز دارای ۱۰۸ مهره است. فرمت اعداد رایانه‌ای
یک "بایت" یک رشته بیت است که شامل تعداد بیت‌های مورد نیاز برای نمایش یک کاراکتر است. در بیشتر کامپیوترهای مدرن، این یک رشته شامل هشت بیت است. از آنجایی که تعریف بایت به تعداد بیت‌های تشکیل دهنده یک کاراکتر مربوط می‌شود، برخی از کامپیوترهای قدیمی از طول بیت متفاوتی برای بایت خود استفاده کرده‌اند. در بسیاری از معماری‌های کامپیوتری، بایت کوچک‌ترین واحد آدرس‌پذیر است. برای مثال پردازنده‌های ۶۴ بیتی ممکن است در یک زمان شصت و چهار بیت حافظه را آدرس دهی کنند، اما امکان دارد آن حافظه را به قطعات هشت بیتی تقسیم کنند. این حافظه آدرس پذیر بایت نامیده می‌شود. از لحاظ تاریخی، بسیاری از CPU‌ها داده‌ها را در مضربی از هشت بیت می‌خوانند. از آنجایی که اندازه بایت هشت بیت بسیار رایج است، اما تعریف استاندارد نشده‌است، اصطلاح octet گاهی اوقات برای توصیف یک دنباله هشت بیتی استفاده می‌شود. گاتاها
ویژگی وزن گاهان شکل پاره‌ای است. هر پاره دارای تعداد معینی بیت و هر بیت تعداد مشخصی هجا دارد. شمار هجاهای هر مصراع جای درنگ و شمار ابیات یک پاره، وزن هر پاره را معین می‌کند. مصراع‌های هفت هجایی اصلی‌ترین رکن در هر پنج وزن گاهان است. سپنتامینوگاه دارای پاره‌های چهار بیتی است و هر بیت دو مصراع چهار و هفت‌هجایی دارد. یسن ۴۷ کمترین پاره(۶ پاره) و یسن‌های ۳۱ و ۵۱ بیشترین پاره(۲۲ پاره) را دارند. مگابیت
در صورت استفاده کردن بایت‌های ۸ بیتی، یک مگابیت برابر ۱۲۵ کیلوبایت یا حداکثر ۱۲۲ کیبی‌بایت خواهد بود. برهان جامع
این فرهنگ بین پنج تا شش هزار لغت دارد و شامل یک مقدمه و ۲۹ باب است. مقدمه آن نیز یک «مدخل» و ده «طراز» دارد. در مدخل به فتحعلی شاه و ولیعهد او، محمد میرزا و مشوّق تألیف کتاب، بهمن میرزا، و کیفیت اقدام به تألیف اشاره شده‌است. طراز اول در باب اطلاق واژه «پارس» بر ایران و حدود آن؛ طراز دوم در تعداد حروف هجای عرب و عجم؛ طراز سوم در بیان ترتیب لغات برهان جامع؛ طراز چهارم در اقسام کلمه (اسم و فعل و حرف) با بحثی درباره هر یک از آنها؛ طراز پنجم در ضبط معانی حروف مفرده (در آغاز و میان و پایان) با اظهارنظرهایی درباره آن؛ طراز ششم درباره حروفی که جز به ترکیب، معنایی ندارند (پسوندها و پیشوندها)؛ طراز هفتم در تجویز تبدیل حروف به یکدیگر؛ طراز هشتم در ضمایر؛ طراز نهم در املاء (طرز نگارش کلمات)؛ و طراز دهم در عقدِ اَنامل (رقم‌نویسی اعشاری).