طبقه بندی ماهیان بر چه اساسی است؟
ویرایش دهم سامانه طبیعت
لینه، ماهیان را بر اساس موقعیت باله‌های شکمی و سینه‌ای به راسته‌ها و سرده‌های زیر تقسیم کرد:
ماهی‌دروایان
ماهی پس از خروج از تخم، وارد دوره لاروی شده که در این مرحله براساس روند رشد و تکامل لاروی به مراحل پیش‌خمیدگی، خمیدگی و پس‌خمیدگی تقسیم می‌شود. البته موارد استثناء نیز در نیم‌منقارماهیان و منقارماهیان وجود دارد که لارو خارج شده از تخم، در مرحله پس‌خمیدگی قرار داشته و کیسه زرده را هم با خود به همراه دارد. در اکثر موارد و حتی در خانواده‌هایی که کفزی می‌باشند، این مراحل در حالت شناوری (پلاژیک) طی شده و لارو دارای خصوصیاتی از قبیل: خارهای ناحیه سری، در ابتدای باله‌های پشتی و لگنی و مخرجی و رنگدانه‌های پراکنده در ناحیه سر، گوارش ¸ پشتی وشکمی بدن و …، زوائد و شعاع‌های در ناحیه سر، بدن حجیم، می‌باشد که به عنوان ویژگیهای شناوری محسوب شده و جهت شناوری، فرار از دشمن، مخفی شدن و دفاع و محافظت از نور بکار برده می‌شوند. این صفات با استقرار در محل اصلی زیست از بین می‌روند. این مراحل در بعضی از خانواده‌ها از قبیل کفشک‌ماهیان (تمام خانواده‌های کفشک‌ماهیان) با دگردیسی همراه است و طی آن جابجایی چشم و قرار گرفتن در طرف راست یا چپ بدن اتفاق می‌افتد همچنین در خصوص تعدادی از خانواده‌ها نظیر ساردین‌ماهیان، تون‌ماهیان هرگز مرحله بسترنشینی اتفاق نمی‌افتد. زیرا ماهیان مذکور تمامی مراحل زندگی خود را در حالت پلاژیک می‌گذارنند. مارماهیان دریایی
زیست‌شناسی : روی بسترهای نرم معمولاً تا عمق 1۱۰۰ متری زیست می‌کنند، همچنین وارد مصبها، مناطق کم عمق تا عمق زیاد (در بعضی گونه‌ها) نیز می‌شوند، تغذیه از ماهیان کوچک و سخت پوستان صورت می‌گیرد. ماهی‌شناسی
[۳] فریدپاک، ف. ۱۳۴۵. جدول تشخیص خانواده ماهیان حوزة دریای خزر، انیستیتو ماهی‌شناسی صنعتی، شرکت سهامی شیلات ایران، نشریه شمارة ۷، بندرانزلی. اقیانوسیه
بخش‌بندی و تعریف مناطق اقیانوسیه در منابع گوناگون متفاوتند. بخش‌بندی در نقشهٔ زیر بر پایهٔ ناحیه‌بندی سازمان ملل انجام شده‌است.ملانزی میکرونزی سوریمی
۳.ماهیچه‌های اسکلتی که ساختمان ماهیچه‌های ماهی بوده و قسمت اصلی گوشت ماهی را تشکیل می‌دهد که در میان سه نوع ماهیچه بالا تنها این ماهیچه در تولید فراورده شرکت می‌کند و بر اساس رنگ به دو دسته ماهیچه روشن و ماهیچه تیره تقسیم می‌شوند که بر حسب گونه ماهی این ماهیچه‌ها متفاوت بوده و ماهیچه‌های تیره به علت داشتن مقادیر زیادی عروق، پروتئین‌ها شامل میوگلوبین، سیتوکروم و هموگلوبین و همچنین مقدار زیادی چربی و گلیکوژن که به رنگ تیره می‌باشند. نسبت میزان ماهیچه‌های سفید به تیره در تعیین کیفیت سوریمی مؤثر بوده و سوریمی با کیفیت بالا از ماهیچه‌های سفید بیشتر، و تیره کمتر تهیه می‌شود. پروتئین‌های بدن یک ماهی در فرایند تهیه سوریمی نقش اولیه تعیین کننده‌ای را داشته که برای آشنائی بیشتر اینکه در عضلات ماهی سه گروه اساسی پروتئین‌ها بشرح ذیل هستند : نقشه
عمده این طبقه‌بندی بر دو محور اصلی قرار دارد. یکی طبقه‌بندی از نظر مقیاس و دیگری طبقه‌بندی از نظر محتوی. کالبدشناسی تطبیقی
وقتی دو بدن به هم شبیهند ولی منشا یکسانی ندارند، به آنها هوموپلاسی یا فرگشت هم‌گرا می‌گویند. باله آب‌بازان چون نهنگ و دلفین به باله ماهی‌ها به ویژه کوسه‌ها شباهت دارد. ولی نهنگ‌ها ماهی نیستند، آنها چون فیل و انسان پستاندار هستند. باله‌های آنها در واقع پاهای جلویی آنها بوده‌اند که در طول فرگشت به این شکل درآمده‌اند. ماهی
برای بیشتر ماهی‌ها، بینایی اهمیت خیلی زیادی دارد. ساختار چشم ماهی، کم‌وبیش شبیه سایر مهره‌داران است. چشم بیشتر ماهیانی که در آب‌های عمیق و تاریک زندگی می‌کنند بزرگتر از چشم آنهاست که در آب‌های کم‌عمق و روشنند. بیشتر آنها عدسی کروی دارند و برای تنظیم کردن دیدِ خود روی اشیاء دور یا نزدیک، آن را در کرهٴچشم به حرکت درمی‌آورند. علی‌رغم غیرشفاف بودن آب و شکست نور در آن، اغلب ماهی‌ها به‌خوبی می‌بینند. آزمایش‌های تجربی نشان می‌دهد که همه، یا بیشتر ماهی‌هایی که در آب‌های کم‌عمق زندگی می‌کنند، دید رنگی دارند. شبکیهٔ چشم ماهی دارای هر دو نوع یاخته‌های استوانه‌ای و مخروطی است (یاختهٔ مخروطی برای بینایی در نور کافی و تشخیص رنگ‌ها و سلول‌های استوانه‌ای برای بینایی در نور کم و طول موج کوتاه‌تر). برخی ماهی‌ها پرتوهای فرابنفش را نیز می‌بینند و برخی دیگر می‌توانند نور قطبی شده را هم ببینند. در میان بی‌آروارگان، مکنده‌ماهی چشمان پیشرفته‌تری دارد درحالی که بی‌فک‌ماهی‌ها بینایی بسیار ابتدایی دارند. بینایی ماهی‌ها با توجه به محل زندگی آن‌ها سازگاری پیدا کرده برای نمونه ماهی‌هایی که در بخش‌های عمیق اقیانوس زندگی می‌کنند بینایی آن‌ها با تاریکی سازگاری خوبی پیدا کرده‌است. ماهیان استخوانی
ماهیان استخوانی (نام علمی: "Osteichthyes") نام یک فرارده از زیرشاخه آرواره‌داران است. این گروه از ماهی‌ها بر خلاف ماهیان غضروفی دارای اسکلتی از جنس استخوان بوده و دارای تنوع بالا و شامل تعداد زیادی از گونه‌های ماهیان است. ماهی‌های استخوانی شامل ۴۵ راسته، بیش از ۴۳۵ خانواده و ۲۸۰۰۰ گونه از ماهیان هستند. ماهیان استخوانی خود به دو رده ی پرتوبالگان و گوشتی‌بالگان تقسیم می‌شوند. ماهی
در مقایسه با دیگر مهره‌داران، ماهی‌ها معمولاً نسبت به اندامشان، مغز کوچکی دارند؛ عموماً وزن مغز یک ماهی یک-پانزدهم وزن مغز یک پرنده یا پستاندار هم‌ردیفش (از نظر بزرگی) است. با این حال ماهی‌هایی وجود دارند که مغز نسبتاً بزرگی دارند، از آن میان می‌توان به پیل‌ماهیان و کوسه اشاره کرد. سنگینی مغز این ماهی‌ها همانند پرندگان و کیسه‌داران است. ماهی‌شناسی کاربردی
در واقع دانش ماهی‌شناسی کاربردی به عنوان راهنما و دستورالعملی در زمینة شناسایی و بررسی ماهی‌ها می‌پردازد؛ به‌طوری‌که، در این دانش به بیولوژی ماهیان، به ویژه ماهیان آب شیرین و شور پرداخته، به شناخت ابزار، تجهیزات، وسایل و مواد لازم برای صید و نیز با دقت بیشتر، به آماده‌سازی و چگونگی انتقال نمونهٔ ماهیان به آزمایشگاه جهت مطالعات علمی ماهی شناسی می‌پردازد[۲]. خارپشت‌ماهیان
-این خارها قاعده بزرگ یا ریشه‌هایی در زیر پوست دارند، معمولاً خارهای طویل قابل برخاستن هستند و دو ریشه دارند، در حالی که خارهای کوتاه توسط قاعده‌های سه‌ریشه‌ای خود در حالت ایستاده تثبیت شده‌اند. ماهی
ماهی‌ها برای جفتگیری از خود بوی خاصی ترشح می‌کنند برای نمونه ماهی قرمز این بو را از راه ادرار خود منتشر می‌کند، ماهی‌ها با این کار هم در می‌یابند که کدام ماهی‌ها برای جفت‌گیری آماده اند و هم اینکه آمادگی غده‌های خود را می‌سنجند. بوهای جنسی را بیشتر ماهی‌های نر تولید می‌کنند. حتی ماهی‌های بسیار کوچک که بویایی ضعیف تری نسبت به ماهی‌های بزرگ دارند اما از بویایی جنسی برخوردارند. ماهی
دستگاه ایمنی ماهی‌ها، به اندازه پستانداران پیشرفته نیست. این دستگاه، از دو بخش تشکیل شده‌است: محافظت از تهاجم بیرونی و کنترل عوامل بیماری‌زای درونی. محافظت جسمی به صورت فلس و لایه‌های درم و اپیدرم ایجاد می‌شود که دفاع در برابر آسیب‌های جسمی و ارگانیسم‌های بیماری‌زای محیط را بر عهده دارد. پوشش مخاطی حاوی باکتری‌کش و قارچ‌کش است به دفاع از بدن در مقابل عوامل بیرونی کمک می‌کند و می‌تواند انگل‌ها را از اتصال به ماهی منصرف نماید. ماهی‌ها دارای برخی مصونیت‌های کلی هستند که از مواد شیمیایی موجود در خون آن‌ها تأمین می‌شود: اینترفرون شیمیایی ضدویروس و پروتئین واکنشی سی بلافاصله به باکتری‌ها و ویروس‌ها حمله می‌کنند. به محض اینکه بدن ماهی، یک بیماری‌زا را تشخیص دهد، اقدامات هماهنگی را برای مقاومت در برابر آن انجام می‌دهد: نخست، نقاط ورودی بدن مسدود می‌شود تا از نفوذ بیشتر عامل بیماری‌زا جلوگیری شود. سلول‌های آسیب‌دیده، هیستامین تولید می‌کنند تا ورودی‌های بدن در نزدیکی آنها دچار التهاب شود و سلول‌های خونی را به سمت خود نزدیک کنند. فیبرینوژن و فاکتورهای لخته شدن نیز مانعی از فیبرین ایجاد می‌کنند. گلبول‌های سفید به همان ناحیه جذب می‌شوند و اجسام خارجی را می‌گیرند و آن‌ها را برای قرنطینه یا دفع به طحال و کلیه منتقل می‌کنند. کارایی سیستم ایمنی ماهی‌ها تحت تأثیر محیط است. آب سرد، عملکرد دستگاه ایمنی را کند می‌کند و به همین دلیل، ماهی‌های آلوده تمایل دارند به مناطق گرم تر بروند. رنگ‌ماهی
بزرگترین جنس ماهی رنگین کمان، "Melanotaenia" ، که نامشان از یونان باستان گرفته شده است ترجمه آن "melano" (سیاه) و "taenia" (بنددار)، به معنای "بند سیاه" است، که اشاره به نوارهای سیاه جانبی اغلب چشمگیری که در امتداد بدن ماهی هایی از جنس "Melanotaenia قرار دارند میکند". ماهی‌شناسی کاربردی
ماهی‌شناسی کاربردی از دیگر سو به اختصاصات خانواده‌ها و جنس‌های ماهیان آب‌های داخلی، آب شیرین و دریایی [۱۳][۱۴] و چگونگی نگارش و تفسیر کلید شناسایی ماهیان را مورد بررسی قرار می‌دهد[۱][۲][۸]؛ و درنهایت، با دید بررسی ماهیان مختلف و با توجه به اهمیت ماهیان حوزه‌های اکولوژیک در گستره جهانی، گروه‌های ماهیان را، به سه دستة ماهیان اقتصادی درجة اول، ماهیان اقتصادی درجة دوم و ماهیان غیراقتصادی تقسیم می‌نماید[۱][۲]، و آن‌ها را به‌طور کامل مورد بررسی‌های سیستماتیک، ویژگی‌های بیولوژیک و پراکنش جغرافیایی قرار می‌دهد[۲][۴][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۵]. فاژ
مبنای طبقه‌بندی باکتریوفاژها نوع اسید نوکلئیک آن‌ها (DNA یا RNA) و بعد از آن، شکل و ساختار آن‌ها می‌باشد. آن‌ها بر اساس ساختار به سه شکل بیست وجهی مانند MS2، رشته‌ای یا مارپیچی مانند M13 و فاژهای دارای سر و دم مانند فاژهای فاژهای T4و λ طبقه‌بندی می‌شوند. ماهی
بیشتر ماهی‌ها با حرکت جانبی بدن و استفاده از دُم خود نیروی رانش برای حرکت رو به جلو را ایجاد می‌کنند و برای سرعت‌های کم و ایجاد پایداری بیشتر از باله‌های دیگر خود مانند بالهٔ مقعد، پشت و غیره استفاده می‌کنند. در مقابل، گونه‌هایی از ماهی با کمک جفت بال جلویی و میانی خود شنا می‌کنند. گروه دوم معمولاً آهسته‌تر شنا می‌کنند، اما در صورت نیاز، به‌ویژه هنگامی که در میان آب‌سنگ مرجانی باشند، می‌توانند سرعت شنای خود را افزایش دهند. با این حال نسبت به ماهی‌هایی که از دم و بدن خود برای شنا استفاده می‌کنند آهسته‌ترند. ماهی
برخی گونه‌های ماهی وظیفهٔ نظافت مواد زائد خارجی را بر عهده می‌گیرند، بهترین نمونه، زمردماهی خط آبی از خانوادهٔ زمردماهیان است که می‌توان آن را در آب‌سنگ مرجانی اقیانوس‌های هند و آرام پیدا کرد. این ماهی‌های کوچک به پاکسازی محل می‌پردازند از این رو ماهی‌های دیگر به گونه‌ای برخورد می‌کنند تا توجه این ماهی‌های نظافت چی را به خود جلب کنند. پاکسازی در میان دیگر گروه‌های ماهی هم دیده شده که جالب‌ترین مورد آن مربوط است به دو گروه سیکلید از یک سَردهٔ مشترک، Etroplus maculatus یا پاک‌کننده و Etroplus suratensis یا گروه ماهی‌های با اندام بزرگتر که خدمات می‌گیرد. ویرایش دهم سامانه طبیعت
این فهرست به شش کلاس ردۀ که لینه برای جانوران توضیح داده‌است، تقسیم شده‌است. پستانداران، پرندگان، دوزیستان، ماهیان، حشرات و کرمیان این رده‌ها در نهایت با مطالعه آناتومی داخلی ایجاد شدند، همان‌طور که در کلید او دیده می‌شود: لیدزماهی
لیدزماهی را جزو ماهی‌های ستبرتنه طبقه‌بندی کرده‌اند؛ ماهی‌هایی با اسکلت‌های نیمه‌کلسیمی. چون غضروف چندان خوب سنگواره نمی‌شود، به‌سبب این کم‌کلسیم بودنِ اسکلت، بسیاری از استخوان‌های این ماهی حفظ نشده‌اند و بعضی بقایایش هم چنان ظریفند که به‌آسانی می‌شکنند. اما دندان‌های لیدزماهی محکم‌تر از استخوان‌هایش بودند و می‌توان تخمین زد که این ماهی بیش از ۴۰ هزار دندان داشته‌است. ماهی
معمولاً ماهی‌ها خونسردند، و هندسهٔ بدن آن‌ها به گونه‌ای است که بتوانند به سرعت شنا کنند، آن‌ها با کمک آبشش اکسیژن را از آب بیرون می‌کشند یا اینکه از ابزاری برای تنفس هوای بیرون (جو) بهره می‌برند. ماهی‌ها دو باله دارند همچنین معمولاً یک یا دو (به ندرت سه) بالهٔ پشت دارند، یک باله در ناحیهٔ مقعد و یک دمِ باله-مانند. پوست ماهی‌ها معمولاً با پولک (فَلس) پوشانده شده‌است و تخم‌گذارند. زیست‌شناسی دریا
به جانوران دریایی گفته می‌شوند که قدرت شنا حتی بر خلاف جریانات دریایی را دارند. ماهی‌ها در این دسته قرار می‌گیرند. لای‌ماهی
لای ماهی در عمق دریاچه‌ها و رودخانه‌هایی که دارای جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی باشد، زندگی می‌کند. پراکندگی و انتشار لای ماهی در آب‌ها حتی شامل اب‌های لب شور و از طرفی تا رودخانه‌های به ارتفاع ۱۶۰۰ متر نیز می‌باشد. لای ماهی در روز خود را از نور مخفی می‌کند و با شروع شب برای تغذیه فعال می‌شود. این ماهی پس از جستجو و یافتن آبزیان کفزی شامل لارو حشرات و نرم‌تنانی که در درون لجن خود را مخفی کرده‌اند، از آن‌ها تغذیه می‌کند. زمان تخم ریزی بر حسب دمای آب بین ماه‌های اردیبهشت تا تیر است. دمای مناسب آب برای تخم‌ریزی ۲۰-۱۹ درجه سانتی گراد می‌باشد. ماهی
شنوایی یک حس مهم در بیشتر گونه‌های ماهی است اما توان شنیدن و ردیابی منبع صدا در زیر آب که سرعت حرکت صوت بیشتر از هوا است، کاهش می‌یابد. شنوایی در زیر آب با کمک هدایت استخوانی صورت می‌گیرد و ردیابی و جایابی منبع صدا به نظر از روی تفاوت‌های موجود در دامنه که به کمک هدایت استخوانی درک می‌شود، انجام می‌گیرد. حیوانات آبی مانند ماهی‌ها از ابزاری تواناتر در شنوایی برخوردارند که برای شرایط زیر آب بهینه است. ماهی‌ها صدا را با کمک خط جانبی و گوش‌هایشان درک می‌کنند. برخی ماهی‌ها مانند برخی گونه‌های کپور و شاه‌ماهی صدا را از راه کیسه‌های شنای خود می‌شنوند، این کیسه‌ها به عنوان ابزاری در شنوایی به آن‌ها کمک می‌کند. پرنده‌ماهی
پرنده‌ماهیان یا ماهیان پرنده نام خانواه‌ای از ماهی‌هاست که از بیش از ۵۰ گونه تشکیل می‌گردد. ماهی پرنده در تمامی اقیانوس‌ها به ویژه در آب‌های مناطق حاره‌های اقیانوس اطلس، اقیانوس آرام واقیانوس هند یافت می‌شوند. ماهیان طویلی هستند که بدنشان به میزان وسیعی حالت استوانه‌ای دارد (در مقطع عرضی گرد است) و در بعضی از گونه‌ها از سطح شکمی پهن است. تکامل ماهی
ماهی‌های پرتوبالگان، از راسته تاس ماهی سانان می‌باشد که با ماهی‌های گوشتی بالگان تفاوت دارند. از این رو که باله‌های آنها از تارهای پوستی پشتیبانی شده توسط ستون فقرات ("پرتوهای") ساخته شده از استخوان یا شاخ تشکیل شده‌است. تفاوتهای دیگری در ساختارهای تنفسی و گردش خون آنها نیز وجود دارد. سوف‌ماهی‌سانان
سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes همچنین Percomorphi یا Acanthopteri) چهل درصد از تمامی ماهیان را تشکیل می‌دهند و بزرگ‌ترین راسته مهره‌داران هستند. آن‌ها به رده ماهیان پرتوباله تعلق دارند و دارای بیش از ۷۰۰۰ گونه مختلف هستند که در همه محیط‌های آبی یافت می‌شوند. آن‌ها نخستین بار در دوره گچ (کرتاسه) پسین، پدید آمده و گونه‌گون شدند. کانی
طبقه‌بندی کانی‌ها ممکن است برپایه چگونگی شکل‌گیری آن‌ها انجام شود. بر این اساس، آن‌ها را به کانی‌های آذرین، رسوبی و دگرگونی طبقه‌بندی می‌کنند. روش دیگر برای طبقه‌بندی کانی‌ها، توجه به ترکیب شیمیایی آن‌ها است که در این‌جا مورد توجه است. ماهی
ماهی‌ها اعضای گروه نافراگیری از موجودات زنده‌اند که همهٔ آبزیان آبششدار جمجمه‌دار که دست و پای آن‌ها انگشت ندارد در این دسته جای می‌گیرد. دسته‌هایی مانند مخاطی‌واران، مکنده‌ماهی‌ها، غضروف‌ماهیان و ماهیان استخوانی همگی از این جمله‌اند. بیشتر ماهی‌ها خونسردند به عبارت دیگر اجازه می‌دهند تا دمای بدنشان با دمای فضای پیرامون تغییر کند اما برخی شناگران چابک و بزرگ مانند کوسه بزرگ سفید و ماهی تن دمای درونی بدنشان را کمی بالاتر نگه می‌دارند. ماهی‌ها در آب‌های جهان رها شده‌اند تقریباً در هر محیط آبی می‌توان ماهی پیدا کرد، از جریان‌های تند آب که از بالای کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد (مانند ماهی تندابه) تا منطقهٔ مغاکی و حتی ناحیهٔ هدل در عمیق‌ترین نقاط اقیانوس ماهی زندگی می‌کند (مانند مارماهی‌سانان پلیکانی و قلابچه‌ماهی). ماهی‌ها ۳۳٬۱۰۰ گونهٔ توصیف شده دارند که در میان مهره‌داران گسترده‌ترین گونهٔ جانوری است. محل زندگی ماهی آب یا به‌طور دقیق‌تر و علمی‌تر آب طبیعی است. هر جایی که آب طبیعی مثل برکه و رودخانه وجود داشته باشد، ماهی می‌تواند در آنجا زندگی کند به عبارت دیگر به عنوان یک اصل علمی می‌توان گفت که هر جا آب طبیعی وجود داشته باشد ماهی هم در آنجا وجود دارد. آبگیرشناسی
آبگیرشناسی دریاچه‌ها را بر مبنای شاخص غذایی طبقه‌بندی می‌کند. از این نظر یک دریاچه کم‌پرور (الیگوترافیک) محیطی است که شاخصه اصلی آن میزان پایین مغذی‌ها در آن است. دیسکاس
دیسکوس (یا دیسکاس) را شاه ماهی ماهی‌های آب شیرین می‌خوانند. این ماهی در آکواریوم آرام، صلح جو و تا حدی ترسو است. دیسکوس در حیات وحش به صورت گله‌ای زندگی کرده و این امر به ماهی آرامش خاصی می‌دهد، بنابراین باید حداقل در دسته‌های ۳ تایی نگهداری شود. این ماهی را نمی‌توان با هر ماهی آکواریمی نگهداری کرد و باید هم آکواریمی‌های دیسکوس را به دقت از میان ماهی‌های آرام انتخاب کرد. دیسکوس‌ها به دو دستهٔ کلی دیسکوس‌های وحشی (صید شده از رودخانهٔ آمازون) و Hybird(پرورشی و حاصل آمیزش گونه‌های گوناگون) طبقه‌بندی می‌شوند. رنگ‌های اصلی آن بین طیف‌های قرمز تا آبی متغیر است که شرایط نامناسب نگهداری از جمله تغذیه می‌تواند تأثیر بدی بر رنگدانه‌های این ماهی بگذارد. شگ‌ماهیان
بیش از ۱۹۰ گونه به این خانواده تعلق دارند. از مشخصات آن‌ها اینکه بدن بیضی تا کشیده و دراز، شکم گرد و از پهلو فشرده شده دهان انتهای با فک‌های غیرقابل ارتجاع که به وسیلهٔ پیش‌فکی‌های کوتاه و ماکسیلای طویل محدود شده‌است. دندان‌ها کوچک یا وجود ندارد، پلک سوم رشد یافته‌است شیارهای آبششی وسیع، خارهای آبششی باریک ودراز و متعدد دارند و از نظر رژیم غذایی پلانکتون خوار می‌باشند، فلس‌های سیکلوئیدی نازک و سست دارند، و درناحیه شکمی دارای keel هستند و بر روی سر فلس دارند، کیسه شنا هم به ابتدا وانتهای دستگاه گوارش و گوش داخلی ارتباط دارد. از لحاظ تولید مثل ماهیان این خانواده فقط برخی از آن‌ها برای تولید مثل به رودخانه وارد می‌شوند و از لحاظ زیست‌شناسی ماهیان این خانواده در دریا زندگی می‌کنند و جزء ماهیان پلاژیک کوچک هستند که در آب‌های سطحی و ساحلی در دستجات و گله‌های نسبتاً بزرگ مهاجرت می‌کنند. معمولاً مهاجرت آن‌ها فصلی و به تبعیت از دمای آب است، در تمام دریاهای گرمسیری و نیمه گرمسیری و معتدله انتشار دارند و تخم‌های آن‌ها پلاژیکی و حالت سطحی و شناوری داشته و در داخل دریا تخم‌ریزی می‌کنند. ماهی
بسیاری از آبزیان که در کاربرد معلوم، به عنوان ماهی معروف شده‌اند با توجه به توضیحات بالا دیگر ماهی دانسته نمی‌شوند از آن جمله می‌توان اشاره کرد به: سپیداج، ستاره دریایی، خارچنگ، حلزون صدف‌دار و عروس دریایی. در گذشته حتی زیست‌شناسان هم تفاوتی میان انواع آبزیان نمی‌دیدند و مواردی مانند تمساح، اسب آبی، دوزیستان، نهنگ‌ها، خوک دریایی و بسیاری از بی‌مهرگان دریا را به عنوان ماهی دسته‌بندی می‌کردند. اما در دانش امروز همهٔ پستانداران از جمله آب بازسانانی همچون نهنگ و دلفین به عنوان ماهی دانسته نمی‌شوند. باله ماهی
ماهی‌ها از نظر دستگاه استخوانی به دو دسته ماهیان استخوانی و غضروفی تقسیم می‌شوند. ماهی استخوانی بنوبه خود به دو دسته پرتوبالگان (سفره‌ماهی) و گوشتی‌بالگان تقسیم می‌شوند. اغلب ماهی‌ها (شامل ۳۰ هزار گونه) پرتوباله هستند. ماهی‌های استخوانی دارای ستون فقرات باله‌ای و ری‌ها هستند و نوعاً دارای «مثانه شنا» می‌باشند. مثانه شنا موجب توازن بین شناوری و غوطه‌وری آن‌ها می‌شود بدون اینکه مجبور به استفاده از باله‌ها باشند. این سیستم در بسیاری گونه‌ها از دست رفته و به صورت شش‌های اولیه در ماهی‌های ششی درآمده است. ماهی‌های استخوانی همچنین دارای اپرکولوم هستند که به آن‌ها کمک می‌کند بدون استفاده از باله‌ها برای شنا به تنفس بپردازند. مثانه ششی یک اندام داخلی پرشده از گاز است که به ماهی‌ها امکان شناوری می‌دهد تا بدون صرف انرژی در هر عمقی از آب به‌سر برند. این اندام برای تولید صدا نیز بکار می‌رود و از نظر تکاملی معادل شش‌ها است. ماهی‌های استخوانی شامل کوسه، پرتوماهی و موش‌ماهی می‌باشند. فسیل شاخص
فسیل‌ها بیشتر به جنس شکل طبقه‌بندی می‌شوند هرچند که حتی به سطح گونه نیز تقسیم می‌شوند. طبقه‌بندی براساس شکل، فرم و اخلاق آنهاست. ماهی‌شناسی
[۱۱] کیوانی. ی. ۱۳۸۷. خلاصه رده‌بندی فیلوژنتیکی ماهی‌ها. انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان. ۲۱۹ ص.. ماهی
هر کدام از مشخصاتی که دربارهٔ ماهی‌ها گفته شد، استثناهایی هم دارد، برای نمونه ماهی تن، شمشیرماهی و برخی گونه‌های کوسه دیده شده که خون‌گرم اند یا مشخصاتی همانند جانوران خونگرم پیدا کرده‌اند، آن‌ها می‌توانند بدنشان را از درون گرم کنند به گونه‌ای که از دمای آب پیرامون گرم‌تر شود. هندسهٔ بدن (گذر جریان آب از کنار بدن) و روش شنا کردن همهٔ ماهی‌ها یکسان نیست برای نمونه ماهی‌هایی مانند تُن، آزاد و گیش ماهیان در یک ثانیه می‌توانند ۱۰ تا ۲۰ برابر طول بدن خود را شنا کنند، در حالی که پرتوماهی‌ها و مارماهیان در یک ثانیه نمی‌توانند بیش از نیمی از طول بدن خود را شنا کنند. بسیاری از ماهیانی که در آب‌های شیرین زندگی می‌کنند با استفاده از ساختارهای گوناگون همان‌طور که از آب اکسیژن بدست می‌آورند از هوای بیرون هم اکسیژن بدست می‌آورند. شُش‌ماهی مانند چهاراندامان یک جفت شُش دارد، گورامی اندامی مانند ماز (هزارتو) دارد که مانند شُش کار می‌کند و می‌تواند از هوا اکسیژن بگیرد (مازماهیان). برخی گربه‌ماهی‌ها هم اکسیژن را از راه شکم خود دریافت می‌کنند. هندسهٔ بدن و باله‌های ماهی‌ها هم بسیار متغیر است به ویژه این تفاوت در میان آبزیانی که شبیه ماهی نیستند بیشتر دیده می‌شود مانند: اسب دریایی، قلابچه‌ماهی، بادکنک‌ماهی و مارماهی‌سانان پلیکانی. سطح پوست ماهی می‌تواند صاف باشد (مانند مارماهی رنگین) یا با انواع گوناگون پولک پوشیده شده باشد. همچنین ماهی‌هایی وجود دارند که بیشتر روی زمین زندگی می‌کنند؛ گل خورک خوراکش را روی گل پیدا می‌کند و روی زمین با دیگر ماهی‌ها اندرکنش دارد تنها هنگامی که بخواهد پنهان شود به زیر آب می‌رود. برخی گربه‌ماهی‌سانان در زیر زمین، سفره‌های آب زیرزمینی و در خاک برگ‌های اشباع از آب زندگی می‌کنند. ماهی
ماهی نام دسته‌ای از جانداران خون‌سرد آبزی است. آنها به کمک باله در آب حرکت می‌کنند، هنگام دور زدن از باله‌های سینه‌ای و هنگام حرکت سریع از بالهٔ دُمی استفاده می‌کنند. پوست بدن ماهی‌ها از پولک پوشیده شده و لغزنده است. ماهی‌ها با آب‌شش‌های دو طرف سر خود در آب تنفس می‌کنند. ادامهٔ نسل ماهی‌ها با تخم ریزی در آب صورت می‌گیرد که از هر تخم یک ماهی متولد می‌شود. به‌طور کلی می‌توان گفت ماهی‌ها در دستهٔ آبزیان جای دارند و تخم‌گذار هستند. کف دریا
آنچه امروزه پزشکان طب سنتی به عنوان کف دریا می شناسند، در حقیقت غضروفی است که در بدن این ماهی ها وجود دارد. پس از مرگ ماهیان مرکب، تمامی بدن آن ها در آب تجزیه شده و توسط دیگر ماهیان خورده می شود. به جز قسمت غضروفی پشت ماهیان مرکب که که توسط جانداران دیگر خورده نو تجزیه نمی شود و به خاطر سبکی روی آب شناور می شوند. به خاطر سبکی و سفیدی بخش غضروفی ماهیان مرکب، عامه مردم تصور می کنند که این سفیدی ها باید کف دریا باشند. به همین خاطر این نام روی آن ها مانده است! طبقه‌بندی علمی جانداران
در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند: طبقه‌ها (رتبه‌ها) ی گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. با آن‌که لینه برای آسانی شناسایی طبقه‌بندی می‌کرد، این امروز عموماً پذیرفته شده که طبقه‌بندی باید «اصل نسب مشترک» داروینی را بازتاباند. از دههٔ شصت گرایشی به نام آرایه‌شناسی شاخه‌بندی (یا شاخه‌بندی یا هم‌نیایی به انگلیسی: Cladistics or Cladism) پدیدار شد که آرایه‌ها را در یک درخت تکاملی می‌چیند. ماهی
عبارت «ماهی» به صورت دقیق‌تر توصیف‌کنندهٔ هر جانور غیرچهاراندام جمجمه‌داری (جانوری با جمجمه و در بیشتر موارد دارای استخوان پشت) است که در طول زندگی آبشش دارد و دست و پاهایش (اگر داشته باشد) همانند باله‌اند. برخلاف گروه‌های پستانداران و پرندگان، ماهی‌ها یک کلاد تکی نیستند بلکه مجموعه‌ای نافراگیر از آرایه‌های زیستی‌اند. شامل: مخاطی‌واران، مکنده‌ماهی‌ها، غضروف‌ماهیان، پرتوبالگان، تهی‌خارها و شُش‌ماهیان ماهی
در بحث توزیع اسپرماتوگونی، ساختار بیضه‌های پیوسته‌استخوانان بر دو گونه است: فراوان‌ترین حالت برای زمانی است که اسپرماتوگونی در سراسر لوله‌های منی‌ساز ایجاد می‌شود در حالی که ماهی‌های آترینومورف تنها محدود به بخش انتهایی این ساختاراند. ماهی‌ها بسته به وضعیت آزادسازی سلول‌های جنسی از کیست‌ها تا مجراهای لوله‌های منی‌ساز، می‌توانند اسپرماتوژنزها را به صورت یک مجموعهٔ کامل یا نیمه (کیستی یا نیمه کیستی) ارائه کنند. به ماهی‌هایی که از تخم خارج می‌شوند، لارو گفته می‌شود. به بدن لاروها یک کیسه ناف متصل است که از آن تغذیه می‌کنند. پس از جذب کامل کیسه ناف، ماهی باید خودش تغذیه کند. فرایند دگرگونی لارو به ماهی جوان که طی مدت کوتاهی رخ می‌دهد و با چشم قابل ملاحظه است، دگردیسی نام دارد. زیست‌شناسی دریا
زیست‌شناسی دریا () علمی است که به بررسی زیست‌شناسی موجودات اقیانوس و دیگر محیط‌های آبی می‌پردازد. با توجه به این که در زیست‌شناسی، رده‌ها، خانواده‌ها و گونه‌های زیادی وجود دارند که برخی از اعضای آن‌ها در خشکی و برخی در دریا زیست می‌کنند، از این رو در زیست‌شناسی دریا، جانداران بر اساس محیط زندگی خود دسته‌بندی می‌شوند و نه بر اساس تاکسونومی. پستاندارسانان
پستاندارسانان یک اصطلاح نام‌گذاری تبارشناختی است. در مقابل، انتساب ارگانیسم‌ها به Mammalia به‌طور سنتی بر اساس صفات است و بر این اساس، Mammalia کمی فراگیرتر از پستاندارسانان است. به‌طور خاص، طبقه‌بندی مبتنی بر صفت به‌طور کلی شامل "Adelobasileus" و "قیف‌دندان چینی" در Mammalia است، اگرچه آنها خارج از تعریف پستاندارسانان جای می‌گیرند. این سرده‌ها در کلاد وسیع‌تر "Mammaliamorpha" قرار می‌گیرند که از نظر تبارشناختی به عنوان کلاد منشأ آخرین جد مشترک سه‌تکمه‌دندانان و پستانداران گروه تاج تعریف می‌شوند. این گروه وسیع‌تر شامل خانواده‌هایی است که طبقه‌بندی مبتنی بر صفت در پستانداران شامل Tritylodontidae و برزیل‌دندانان نمی‌شود. دامنه (ویروس‌شناسی)
در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۱۷، طبقه آرایه‌شناسی رده (Order) بالاترین رتبه در طبقه‌بندی ویروس‌ها بود. اما در قرن بیست و یکم، روش‌های مختلف ابداع شده، امکان بررسی روابط عمیق‌تر بین ویروس‌ها را فراهم کرده‌است. کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها (ICTV) طی دو رای‌گیری در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، با تخصیص ۱۵ رتبه برای طبقه‌بندی ویروس‌ها از دامنه تا گونه موافقت کرد. ماهی (صورت فلکی)
صورت فلکی ماهی یا حوت از صور فلکی منطقةالبروج است که بعد از دلو و قبل از بره قرار دارد. فهرست تیره‌های ماهی‌ها
فهرست زیر، مجموعه ای از تیره‌های ماهی است که بر اساس نام علمی مرتب شده است. A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z ماهی
اندام‌های جنسی ماهی شامل بیضه‌ها و تخمدان‌ها است. در بیشتر گونه‌های ماهی، غده‌های جنسی به صورت جفت اند و بزرگی آن‌ها با هم برابر است اما گاهی بخشی از این غده‌ها یا همهٔ آنها در هم ادغام شده‌اند. ماهی نر با استفاده از بیضه، اسپرم را به‌صورت یک مایع سفیدرنگ تولید می‌کند که به آن منی ماهی گفته می‌شود. تخمک در بدن ماهی ماده، در تخمدان ساخته و از طریق مجرای ادرار به بیرون از بدن ماهی سرازیر می‌شود. در برخی موارد، تخمک‌ها ابتدا در داخل بدن ماهی ماده بارور می‌شوند. در برخی از گونه‌ها، تخم تا زمان تولد بچه‌ماهی‌ها در بدن ماهی باقی می‌ماند. به این روش تولید مثل، اصطلاحاً زنده‌زایی گفته می‌شود. بعضی از خانواده‌های متعلق به چارگوش‌ماهی‌ها، پرتوماهی‌ها و کوسه‌ماهی‌ها زنده‌زا هستند. همچنین برخی گونه‌های ماهی زینتی، مانند اعضای خانوادهٔ رنگین‌ماهیان (گوپی، مولی باله‌بادبانی و…) نیز زنده‌زایی می‌کنند. همچنین گونه‌های معدودی از ماهیان، در مقطعی از طول زندگی خود، نرماده می‌شوند؛ یعنی هم قابلیت تولید اسپرم و هم تخمک را پیدا می‌کنند. با این حال، خودباروری در ماهیان خیلی نادر است. سوسمارماهیان
سوسمارماهیان (یا کاریچون‌ماهیان یا کیجارماهیان) (Synodontidae) خانواده‌ای از ماهی‌ها از راستهٔ لوله‌سانان (Aulopiformes) و ردهٔ پرتوبالگان (Actinopterygii). هستنداین ماهی‌ها بدنی کوچک و استوانه‌ای شکل و دهانی پر از دندان‌های تیز دارند. حتی روی زبان آنها هم دندان وجود دارد. سوسمارماهیان ۶۴ گونه دارند که در پنج جنس تقسیم شده‌اند. ماهیان خانواده سوسمارماهیان در همه آبهای جهان یافت می‌شوند.کیجارماهیان (نام‌های دیگر: ماهی برادر حسون، گریشو، ماهی شیر) از ماهی‌های تجاری خلیج فارس و دریای عمان است. در بنادر حاشیه خلیج فارس این ماهی به نام‌های متعددی از قبیل کریشو، کیمار، کیجار، کاریچون و حسون نامیده می‌شود. در برخی منابع بر اساس نام انگلیسی، آن را مارمولک‌ماهی و سوسمارماهی نیز نامیده‌اند. ماهی
گروه نافراگیر ماهی‌ها عبارت است از هر کلادی شامل همهٔ ماهی‌ها و همچنین چهاراندامانی که ماهی نیستند. به صورت سنتی ماهی‌ها به سه رده‌ای که منقرض نشده‌اند تقسیم می‌شدند و گونه‌های منقرض شده هم گاهی در میانهٔ این درخت قرار می‌گرفتند گاهی هم رده‌ای ویژهٔ خودشان به آن‌ها تعلق می‌گرفت: در زیر علامت † برای گونه‌های منقرض شده‌است. رده‌بندی که در بالا ارائه شد در کارهای عمومی و غیرحرفه‌ای کاربرد دارد. اما ماهی‌ها به گروه‌هایی با جزئیات دقیق تر تقسیم شده‌اند که در ادامه گروه‌های اصلی آن‌ها آورده شده‌اند: گروه‌های گوناگون ماهی‌ها بیش از نیمی از گونه‌های مهره‌داران را پوشش می‌دهد. نزدیک به ۲۸٬۰۰۰ گونهٔ شناخته شدهٔ موجود از ماهی داریم که نزدیک به ۲۷٬۰۰۰ گونه ماهی استخوانی، ۹۷۰ گونه غضروف‌ماهیان (شامل کوسه، پرتوماهی و …) و نزدیک به ۱۰۸ گونه هم مخاطی‌واران و مکنده‌ماهی است. یک سوم از این گونه‌ها در نُه خانوادهٔ بزرگ تقسیم می‌شوند، از بزرگ به کوچک این خانواده‌ها عبارتند از: کپورماهیان، گاوماهیان، سیکلید، کاراسینان، مکنده‌دهانان، سگ‌ماهیان جویباری، هامورماهیان، زمردماهیان و عقرب‌ماهیان. نزدیک به ۶۴ خانواده آرایه تک‌نمونه اند، تنها یک گونه در آن‌ها جای می‌گیرد. احتمالاً مجموع کل گونه‌های موجود ماهی (انقراض نیافته) به بیش از ۳۲٬۵۰۰ برسد. طبقه‌بندی علمی جانداران
«طبقه‌بندی علمی» نوین ریشه در کارهای کارل لینه، که جانداران را بر طبق مشخصه‌های همسان جسمی گروه‌بندی می‌کرد، دارد. البته پس از وی، این گروه‌بندی‌ها برای سازگاری هر چه بیشتر با «اصل نسب مشترک» داروینی مورد بازبینی قرار گرفته‌اند. در واقع چالرز داروین کاملاً طبق دیده‌ها و تحقیقات خودش تمامی علوم زیستی را دگرگون ساخته‌است تکامل ماهی
تکامل یا فرگشت ماهی ها از حدود ۵۳۰ میلیون سال پیش و همزمان با انفجار کامبرین شروع شد. در همین دوران در طنابداران ابتدایی، جمجمه و ستون مهره‌ها شروع به ایجاد شدن کرد و باعث به وجود آمدن جمجمه داران و مهره داران اولیه شد. دودمان اولین ماهی‌ها به ماهیان بی آرواره (Agnatha) به عنوان مثال ماهی هایکو باز می گردد. در کامبرین پسین، ماهی‌های بدون آرواره ی شبه مارماهی که قیف‌دندانان نامیده می‌شوند و ماهی‌های کوچک زره دار موسوم به صدف‌پوستان، برای اولین بار ظاهر شدند. امروزه اکثر ماهی‌های بدون آرواره منقرض شده‌اند، اما ممکن است لامپری های (دهان‌گردماهی ها) باقی مانده از ماهی‌های ابتدایی با پیش آواره بوده‌اند. طبقه‌بندی ویروس‌ها
از زمان کشف ویروس‌ها روش‌های مختلفی برای نام گذاری و طبقه‌بندی آن‌ها پیشنهاد شده‌است. ویروس‌ها بر اساس ویژگی‌های مختلف فنوتیپی، مانند مورفولوژی، نوع اسید نوکلئیک، نحوهٔ تکثیر، ارگانیسم‌های میزبان و نوع بیماری ایجاد شده توسط ویروس طبقه‌بندی شده‌اند. طبقه‌بندی و نام گذاری رسمی ویروس‌ها بر عهدهٔ کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها (ICTV) است. زیست‌شناسی
سیستم طبقه‌بندی غالب را طبقه‌بندی لینائن می‌نامند. این طبقه‌بندی شامل رتبه و نام علمی می‌باشد. چگونگی نامگذاری این ارگانیسم‌ها توسط توافقنامه‌های بین‌المللی از جمله قوانین جهانی نام‌گذاری برای جلبک‌ها، قارچ‌ها و گیاهان (ICN)، قوانین جهانی نام‌گذاری برای جانوران (ICZN)، و قوانین جهانی نام‌گذاری برای باکتری‌ها (ICNB) اداره می‌شود. طبقه‌بندی ویروس‌ها، ویروئیدها، پریون‌ها و تمام عوامل زیر-ویروسی که ویژگی‌های بیولوژیکی را نشان می‌دهند توسط کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها (ICTV) اداره شده و به نام قوانین جهانی طبقه‌بندی و نام‌گذاری ویروس‌ها شناخته می‌شود (ICVCN). هر چند، چندین سیستم طبقه‌بندی ویروسی وجود دارند. فهرست حسگرها
ماهی شمار فهرست ماهی‌های آکواریومی
ماهی‌های ابتدایی تر فقط دارای یک باله پشتی و فاقد شعاع‌های سخت هستند. بیشتر آن‌ها در یک باله چربی و باله‌های شکمی نیز فاقد شعاع سخت می‌باشند. ماهی‌های پیشرفته تر که در دوره‌های اخیر تکامل یافته‌اند دارای یک شعاع سخت در جلوی باله‌های شکمی و ۲ یا بیش از ۲شعاع سخت در جلوی باله مخرجی هستند. غضروف‌ماهیان
غضروف‌ماهیان ماهیانی آرواره‌دار با باله‌های جفت، حفره‌های قلب جفت و استخوان‌بندی غضروفی به جای استخوانی هستند. کوسه‌ها زیر مجموعه‌ای از غضروف ماهیان به شمار می‌روند. مهاجرت در ماهیان
مهاجرت‌های ماهیان سه دسته هستند: ماهی‌های تیرانداز
ماهی‌های تیرانداز ، ، سرده‌ای از ماهیان است که در اقیانوس‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در اعماق تا یافت می‌شود. به گفته پایگاه داده ماهی، آنها بخشی از خانوادۀ میگوماهیان هستند، اما نلسون (2016) آن خانواده را تقسیم کرد، در این صورت سردۀ "Macroramphosus" در خانواده Macroramphosidae قرار دارد. آنها خارهای دوم بلندی روی باله‌های پشتی خود دارند و دهان ریز و در نوک پوزه بسیار کشیده دارند. بدن ماهی‌های تیرانداز نسبت به ماهی‌های bellowfish ساده‌تر است. حداکثر طول آن‌ها به حدود می‌رسد ، و به رنگ نقره‌ای یا قرمز هستند. آن‌ها گاهی در توده بزرگ یافت می‌شوند. این تنها سرده از خانواده تک‌نماد Macroranphosidae است، اما برخی از مقامات سردۀ "Centriscops" و "Notopogon" را نیز در این خانواده می‌دانند. ویرایش دهم سامانه طبیعت
در طول زندگی لینه، "Systema Naturae" تحت بازنگری مداوم بود. پیشرفت در نسخه‌های جدید و همیشه در حال گسترش گنجانده شد. به عنوان مثال، در ویرایش نخست او (۱۷۳۵)، نهنگ‌ها و گاو دریایی در ابتدا به عنوان گونه‌های ماهی طبقه‌بندی می‌شدند (همان‌طور که در آن زمان تصور می‌شد) اما در ویرایش دهم، آنها به طبقه پستانداران منتقل شدند. آبشش ماهی
مجاری خونی قاعده‌ای غیر تنفسی یا سینوس‌های سیاهرگی‌لنفی، بخش قابل ملاحظه‌ای از خون اّبششی را منتقل می‌کنند. تیغه‌ها از یاخته‌های پوششی نازک در خارج و غشاهای پایه نازک به همراه سلول‌های پیلار پشتیبان در داخل تشکیل شده‌اند. ماهیها با افزایش تیغه‌ها و نزدیکتر کردن فاصله بین آن‌ها و افزایش طول تیغه‌ها، ناحیه سطحی آب‌شش‌ها را افزایش می‌دهند. جمجمه آبششی یک ردیف کمان که در اطراف ناحیه حلق شکل می‌گیرد، با جمجمه عصبی در ارتباط است. وظیفه این کمانها حفاظت از آب‌شش‌ها می‌باشد. در ماهیها بیشتر کمانها تغییر یافته‌اند و وظایف دیگری را بر عهده دارند. در ماهیان زنده، کمان قدامی را کمان زیرواره‌ای (ماندیبولار) می‌نامند زیرا در تشکیل فک تحتانی و فک فوقانی مشارکت دارد. اجزای تحتانی کمان آرواره پایین (ماندیبولار) را غضروف‌های زیرواره‌ای یا غضروف مکل می‌نامند. پرنده‌ماهی
آن‌ها هیچ خاری در باله ندارند و باله‌های پشتی و مخرجی به یک اندازه در عقب بدن قرار گرفته‌اند، قاعده‌های آن‌ها کوتاه هستند و در مقابل یکدیگر واقع شده‌اند. باله‌های سینه‌ای در قسمت بالای دو طرف بدن قرار دارند و بسیار طویل هستند و همواره به عقب مبدأ باله پشتی کشیده می‌شوند. باله‌های لگنی این ماهیان در موقعیت شکمی قرار دارند و در بسیاری از گونه‌ها بسیار بزرگ شده‌اند. باله دمی عمیقاً دو شاخه بوده و قطعه تحتانی آن طویل تر از قطعه فوقانی است. آبشش ماهی
آبشش‌ها تقریباً در تمام ماهیان، محل اصلی تبادل گازها هستند. آن‌ها از کمانهای استخوانی با غضروفی تشکیل شده‌اند که زوجهایی از رشته‌های آبششی به آن‌ها اتصال دارند. تعداد زیادی تیغه‌های ریز به صورت برآمدگیهایی در دو طرف رشته‌ها قرار گرفته‌اند و محلهای اصلی تبادل گاز به حساب می‌آیند با این وجود، تمام جریان خون آبشش‌ها به سمت تیغه‌ها جریان نمی‌یابد. طبقه آرایه‌شناختی
در طبقه‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک بدین قرارند: طبقه‌های (رتبه‌های) گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. باکتری
طبقه‌بندی باکتری‌ها در سال‌های گذشته بر اساس برخی از ویژگی‌های آن‌ها مانند نوع ساختار سلولی، نحوهٔ متابولیسم آن‌ها یا بر اساس شباهت‌ها و تفاوت‌های اجزا سلولی مانند نوع دی‌ان‌ای، اسیدهای چرب، رنگدانهها، آنتی‌ژنها و کینونها صورت می‌گرفت. امروزه با پیشرفت تکنیک‌های زیست‌شناسی مولکولی عمدتاً از روش‌های دقیق تر فیلوژنتیک مولکولی مانند توالی‌یابی دی‌ان‌ای و محاسبهٔ نسبت سیتوزین به گوانین برای طبقه‌بندی باکتری‌ها استفاده می‌شود. سلول‌های باکتریایی برخلاف سلول‌های گیاهی و جانوری و سایر یوکاریوتها، دارای هسته نیستند و به ندرت دارای اندامک‌های پیوند یافته به پوسته یاخته هستند. گرچه اصطلاح باکتری‌ها به شکل سنتی شامل تمامی پروکاریوت‌ها بود، در دهه ۱۹۹۰ پس از کشف این موضوع که پروکاریوت‌ها دارای دو گروه موجود زنده هستند که به شکل کاملاً جدا از هم از یک نیای مشترک تکامل یافته‌اند، طبقه‌بندی علمی جانداران نیز تغییر کرد. این بالافرمانرو یا حوزه تکاملی را باکتری‌ها و باستانیان یا آرکیا یا باکتری‌های باستانی می‌نامند. تیلاپیا
تیلاپیا، نام عمومی حدود ۱۰۰ گونه از ماهی‌های خانواده سیکلید، متعلق به راسته سوف‌ماهیان است. این ماهی‌ها در رودها، تالاب‌ها، آبگیرها و دریاچه‌ها و عموماً در آب شیرین زندگی می‌کنند اما برخی گونه‌ها در آب‌های لب‌شور نیز یافت می‌شوند. تیلاپیا به‌دلیل تهیهٔ آسان، قیمت پایین و طعم مناسب، از مهم‌ترین و محبوب‌ترین ماهیان پرورشی خوراکی است و در سال ۲۰۰۲، چهارمین ماهی پُرمصرف در ایالات متحده بوده‌است. ماهی (صورت فلکی)
این صورت فلکی در اوائل آبانماه در بهترین وضعیت رصدی قرار می‌گیرد. در نقشه‌ها به صورت دو ماهی ترسیم شده‌اند که با طنابی به هم متصل هستند. خورشید در زمان عبور از نقطه اعتدال بهاری یعنی شروع بهار در محدوده این صورت فلکی قرار می‌گیرد. پرنورترین ستاره این صورت فلکی رشاء نام دارد که در زبان عربی به معنای گره می‌باشد. این گره در طنابی که دو ماهی را در برگرفته وجود دارد. ماهی‌شناسی
[۶] فریدپاک، ف. ۱۳۴۵. جدول تشخیص خانواده ماهیان حوزة دریای خزر، انیستیتو ماهی‌شناسی صنعتی، شرکت سهامی شیلات ایران، نشریه شمارة ۷، بندرانزلی. وضعیت حفاظت
برخی از راهنمای مصرف‌کنندگان برای غذاهای دریایی ، مانند Seafood Watch ، ماهی‌ها و دیگر موجودات دریایی را به سه دسته تقسیم می‌کنند که مشابه با رده‌های وضعیت حفاظتی است: دایناسور
طبقه‌بندی دایناسورها رسماً در سال ۱۸۴۲ توسط دیرینه‌شناس انگلیسی ریچارد اوون نامیده شده بود که برای اشاره کردن به «تبار جدا یا از زیرراسته خزندگان سوسماری» استفاده کرد. در نتیجه در بریتانیا و سراسر دنیا به رسمیت شناخته شد. این اصطلاح از کلمه یونانی δεινός (دنیوس به معنی وحشتناک، نیرومند یا شگفت‌انگیز) و کلمه یونانی σαύρα (سورا به معنی مارمولک یا حیوان خزنده) گرفته شده‌است. با این وجود نام طبقه‌بندی اغلب به دندان، چنگال‌های و دیگر مشخصات ترسناک دایناسورها اشاره دارد. ریچارد اوون صرفاً قصد داشته به اندازه و عظمتشان اشاره کند. ماهی‌شناسی
ماهیان به شکل‌های انفرادی یا گله‌ای زندگی و حرکت می‌کنند. برخی از آن‌ها شناگران بسیار سریع هستند و برخی دیگر می‌توانند برخلاف جریان‌های شدید و شیب‌دار آبشارها نیز شنا کنند[۲]. سامانه‌شناسی
معمولاً هر سامانه‌شناس را بر اساس گروه مورد مطالعه، به آن گروه منتسب می‌کنند. مثلاً به فردی که سامانه‌شناسی ماهی‌ها را انجام می‌دهد سامانه‌شناس ماهی، به کسی که سامانه‌شناسی خانواده کپورماهیان را انجام می‌دهد، سامانه‌شناس کپورماهیان گفته می‌شود و … زمینه‌های مختلف دانش سامانه‌شناسی را بر اساس نوع صفاتی که به کار می‌برند نیز منتسب می‌کنند، مثل "سامانه‌شناسی ریختی" و "سامانه‌شناسی ملکولی". همچنین بر اساس نوع مکتب آنها به "سامانه‌شناسی تبارشناسی" یا فیلوژنی، "سامانه‌شناسی مصنوعی و سامانه‌شناسی صوری و رقومی" نیز تقسیم می‌شوند. گرچه اغلب سامانه‌شناسی، آرایه‌شناسی و رده‌بندی (طبقه‌بندی) به صورت مترادف به کار می‌روند، ولی هریک تعریف و کاربرد خاص خود را دارد. در واقع طبقه‌بندی و آرایه‌شناسی زیرمجموعه‌های سامانه‌شناسی هستند، همان‌گونه که طبقه‌بندی زیرمجموعهٔ آرایه‌شناسی است؛ بنابراین سامانه‌شناسان اغلب «آرایه‌شناس» نیز هستند ولی همه آرایه‌شناسان سامانه‌شناس نیستند. ماهی
دستگاه گردش خون ماهی‌ها به صورت یک حلقهٔ بسته‌است. به این معنی که قلب خون را در یک حلقه در سراسر بدن به گردش درمی‌آورد. در بیشتر ماهی‌ها قلب چهار بخش دارد شامل دو محفظه، یک بخش ورود و یک بخش خروج. بخش نخست که سینوس ونوسوس نام دارد کیسه‌ای با دیوارهٔ نازک است که خون را پیش از آنکه به بخش دوم، دهلیز برسد از سیاهرگ می‌گیرد. دهلیز خود یک محفظهٔ ماهیچه‌ای بزرگ است که مانند یک راه یک‌طرفه خون را به بخش سوم، بطن می‌برد. بطن دیواره‌های ماهیچه‌ای ضخیم دارد و خون را نخست به بخش چهار (یک لولهٔ ماهیچه‌ای بزرگ) و سپس به بیرون قلب پمپ می‌کند. بخش چهار که پیاز شریانی نام دارد به آئورت متصل است و از این راه خون به آبشش‌ها می‌رسد. ماهی
برخی ماهی‌ها مانند گربه‌ماهی برقی با کمک دستگاهِ درک میدان‌های الکتریکی مجاور، می‌توانند در میان آب‌های گلی راه خود را پیدا کنند. این ماهی‌ها با بهره‌گیری از دگرگونی‌های طیفی و مدولاسیون دامنه، فاکتورهایی مانند شکل، بزرگی، فاصله، سرعت و رسانایی جسم را تشخیص می‌دهند. همچنین تشخیص، جنس، سن و سلسله مراتب در میان گونه‌ها با کمک همین میدان الکتریکی قابل تعیین است. برای ماهی‌هایی که در آب‌های شور اند، تغییرات میدان الکتریکی در حدود 5nV/cm هم قابل تشخیص است. ماهی
درون میان‌مغز دو عضو تشخیص نور قرار دارند، در ماهی‌هایی که با کمک بینایی خود به شکار می‌روند مانند قزل‌آلای رنگین‌کمان و سیکلید این اندام‌ها بزرگتر است. تیکتالیک
تیکتالیک برخلاف ماهی‌ها دارای استخوان‌های مچ و انگشتان ساده بوده و وظیفه آن‌ها حمل جانور در خشکی بوده همچنین فسیل جمجه این جانور نشان دهنده این است این موجود هم دارای شش اولیه بوده و هم آبشش تا بتواند هم در آب و هم در خشکی زندگی کند و آبشش‌ها در دریاه‌های کم عمق کاربرد داشته‌است همچنین این موجود بر خلاف ماهی‌ها دارای استخوان‌های گردن بوده تا بتواند گردنش را بچرخاند و روی خشکی بهتر شکار کند. تیکتالیک همچنین دارای اجزای زیر بوده: غذای حیوانات خانگی
غذاهای ماهی به‌طور معمول حاوی درشت‌مغذی‌ها، عناصر کم‌مقدار و ویتامینهای کافی برای تأمین احتیاجات ماهیانِ در اسارت هستند. چیزی در حدود 80% ، به ماهی‌هایشان غذاهای آماده را می‌خورانند که عمدتاً به‌شکل پرَک، پلت یا قرص تولید می‌شوند. مصرف اَشکال پلِتی که بعضاً به‌راحتی بلعیده می‌شوند، اغلب برای تغذیه ماهیان بزرگتر یا گونه‌های ماهیان دارای تغذیه در کف اکوسیستم‌های آبی از قبیل یا گربه‌ماهی است. غذاهای ماهی بعضاً حاوی افزودنی‌هایی همچون بتا کاروتن یا هورمون‌های جنسی نیز هستند که هدف از آن، افزایش القاییِ رنگیزهٔ ماهی‌های زینتی است. آغازیان
امروزه سه پیشنهاد مختلف برای طبقه‌بندی آغازیان وجود دارد. تفاوتهای عمیق این طبقه‌بندی‌ها خود گواه اختلاف عقاید در این زمینه است. طبقه‌بندی اول بر اساس تفاوتهای مولکولی موجود در زیر واحدهای ریبوزومی انجام شده‌است. طبقه‌بندی دوم با تحلیل هم نیایی (کلادیستیک) ویژگی‌های بسیار گسترده (از جمله زیر واحدهای ریبوزومی) ارائه شده‌است. طبقه‌بندی سوم، خطوط اصلی ارزیابی مجدد تکاملی آغازیان را نشان می‌دهد و هدف از آن به دست دادن نوعی طبقه‌بندی موقتی «دم دست» است تا اینکه در آینده ارتباطات تکاملی بهتری ارائه شود. در جایی که دانشمندان می‌پذیرند که طبقه‌بندی آغازیان با مشکلاتی روبرو هستند، مقایسهٔ این سه طرح نشان می‌دهد که برخی گروه‌ها با یکدیگر مرتبط شناخته شده‌اند (مانند مژکداران و دینوفلاژلیتها) و در همان حال طبقه‌بندی گروهی دیگر همچنان در پرده‌ای از ابهام قرار دارد (مانند ژیاردیا) آشیل والنسیانز
در اوایل کار خود، او وظیفه طبقه‌بندی حیواناتی را که توسط الکساندر فون هومبولت (۱۸۵۹–۱۷۶۹) در سفرهایش در مناطق استوایی آمریکا (۱۷۹۹تا ۱۸۰۳) طبقه‌بندی شده بود، قرار داد و دوستی پایدار بین این دو نفر برقرار شد. او روی بسیاری از گونه‌های ماهی‌ها، از جمله آبشار فانی بارتلی است. دهلیز (قلب)
ماهیها تنها دارای یک دهلیز و یک بطن هستند. ماهی‌ها برخلاف سایر مهره‌داران که دستگاه گردش خون مضاعفی دارند (دو حلقه، یکی از آن‌ها مسیر خون از قلب به شش‌ها و سپس دوباره به قلب؛ و دیگری مسیر خون از قلب به اندام‌های مختلف بدن و سپس به قلب است)، دارای دستگاه گردش خون ساده یا تک‌حلقه‌ای هستند. به این ترتیب، خون از بطن خارج شده و در ابتدا به شش‌ها رفته، سپس اکسیژن را در امتداد مسیرش به سراسر بافت‌های بدن می‌رساند، و آنگاه با قلب بازمی‌گردد و به دهلیز می‌ریزد. محیط زیست ایران
ماهیان آبهای داخلی ایران شامل ۱۸۰ گونه می‌شود که در ۲۷ خانواده جای گرفته‌اند. در گروه ماهیان آبهای داخلی خانواده کپور ماهیان فون غالب ماهیان را تشکیل می‌دهد که به تنهایی دارای۳۱ جنس و ۷۴ گونه می‌باشد و ماهی کورغار، قزل آلای خال قرمز، ماهی آفینیوس از جمله گونه‌های منحصر به ایران بشمار می‌روند و دارای ارزش زیستی بالایی هستند. به دلیل عدم توجه لازم به حفظ و مدیریت آبزیان آبهای داخلی طی دو دهه اخیر مطالعات جامعی برای شناخت ماهیان در اکوسیستم‌های آبی مختلف صورت نگرفته و از فراوانی و پراکنش بسیاری از گونه‌ها اطلاعات و آمار دقیقی در دسترس نیست یا جمعیت برخی گونه‌ها نظیر ماهی کورغار در معرض تهدید می‌باشد. · باله ماهی
وقتی حرکت ایجاد شد، باید توسط دیگر باله‌ها کنترل شود. بدن ماهی‌های مرجانی متفاوت از ماهی‌های آب‌های آزاد است. ماهی آب‌های آزاد معمولاً برای سرعت خلق شده‌اند و باید مثل اژدر سریع حرکت کنند و کمترین اصطکاک را در آب به وجود آورند. ماهی‌های مرجانی برعکس در فضای محدود و چشم‌انداز پیچیده صخره‌های مرجانی به‌سر می‌برند و از این‌رو قابلیت مانور آن‌ها اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل بدن این ماهی‌ها قابلیت مانور بالایی دارد. آن‌ها به راحتی جهت حرکت خود را تغییر می‌دهند و از دست شکارچیان به شکاف‌ها و روزنه‌های سطح صخره‌های مرجانی پناه می‌برند و در قسمت‌های سطحی آن قایم موشک می‌کنند. در واقع باله انواع ماهیان صخره‌ای مثل پروانه‌ماهی، دوشیزه‌ماهی و فرشته‌ماهی نقش ترمز را بازی می‌کنند تا مانور خوبی به آن‌ها بدهند. اغلب آن‌ها بدن عمیق و توپر دارند که مثل کلوچه از دو طرف فشرده است و به راحتی در شکاف صخره‌ها جا می‌گیرند. باله‌های لگنی و سینه‌ای آن‌ها به صورت متفاوت طراحی شده و در کنار بدن مسطح آن‌ها برای بهینه‌سازی مانورشان بکار می‌روند. برخی ماهی‌ها مثل بادکنک‌ماهیان، سوهان‌ماهیان و صندوق‌ماهیان برای شنا عمدتاً به باله‌های سینه‌ای متکی هستند و از باله‌های دمی اساساً استفاده نمی‌کنند. تن‌ماهیان
ماهیان این تیره جزو گروه ماهیان پلاژیک می‌باشند، گونه‌های کوچکتر در آبهای ساحلی زیست می‌کنند و گونه‌های بزرگ به خصوص جنس Thunnus مهاجرت‌های بین اقیانوسی انجام می‌دهند، تغذیه گونه‌های مختلف از یکدیگر متمایز است به‌طوری‌که بعضی گونه‌ها پلانکتون خوار و برخی دیگر از گله‌های کوچک ماهیان مختلف، سر پایان، سخت پوستان و سایر آبزیان تغذیه می‌نمایند. اندازه متوسط تا بزرگ داشته و در دریاهای گرمسیری تا نیمه قطبی دنیا پراکنده می‌باشند. سنگ‌ماهی
سنگ‌ماهی یک سرده از ماهی‌ها است که در تیره Synanceiidae قرار دارد. گونه‌های سنگ‌ماهی می‌تواند سمی، خطرناک و حتی گاهی برای انسان کشنده باشند. نام این ماهی به دلیل شباهت ظاهری آن به سنگ است. روی قسمت پشت این ماهی ۱۳ باله تیغ مانند وجود دارد که زهر را از درون ۲ کیسه متصل به هر تیغه آزاد می‌کند. زهر این ماهی درد شدید همراه با شوک، فلج شدن و مرگ بافتی ایجاد می‌کند. این زهر به حدی دردناک است که گفته می‌شود قربانیان آن از شدت درد حاضر به قطع عضو آسیب دیده خود هستند. این ماهی در آب‌های دریای عمان یافت می‌شود که عموماً زیر صخره‌ها زندگی می‌کند به عنوان سمی‌ترین ماهی در دنیا شناخته شده‌است. پایگاه داده ماهی
پایگاه داده ماهی ، پایگاه داده‌ای جهانی از گونه‌های ماهی است. این پایگاه داده بزرگترین و گسترده‌ترین پایگاه داده آنلاین در مورد ماهیان بالغ بر روی وب است. با گذشت زمان به یک «ابزار زیست محیطی متنوع و پویا» تبدیل شده است که به طور گسترده‌ای در نشریات علمی ذکر می‌شود. سفره‌ماهی
این ماهی که به خاطر شاخکهایش چرتنه هم خوانده می‌شود بزرگترین نوع سفره ماهی‌ها می‌باشد این گروه از ماهیها از گروه‌های خیلی نزدیک به کوسه‌ها می‌باشند علی‌رغم اندازه آن این ماهی یک شکارچی خطرناک نیست او به آرامی در مسیر دریای باز شنا می‌کند و باله‌های بزرگ خود را به آرامی به یکدیگر می‌زند و با استفاده از شاخک‌های جلویی خود پلانگتونها و موجودات ریز دریایی را به درون دهان بزرگ خود هدایت می‌کند. ریخت‌شناسی ماهی‌ها
ریخت‌شناسی ماهی‌ها عمدتاً شامل بررسی ویژگی‌های ظاهری آنهاست. این ویژگی‌ها شامل شکل کلی بدن، شکل باله‌ها، دهان، فلس‌ها و سایر اندام‌های واقع بر روی بدن است. ماهی‌ها در طی سیر تکاملی خود تغییرات بسیاری نسبت به نیای دوکی شکل خودکرده‌اند و در نتیجه ماهی‌های کنونی آن چنان متنوع‌اند که دسته‌بندی و تعریف آن‌ها به‌طور مختصر مشکل است. نیای دیرین ماهی‌ها از نظر شکل کلی احتمالاً چیزی شبیه دندان‌مخروطی‌ها یا طنابداران اولیه امروزی آمفیوکسوس بوده‌است. در بین زیاگان کامبرین میانی بورگس شیل غرب کانادا، سنگواره طنابدارمانند کمیابی به نام پایکایا وجود دارد که به نظر می‌رسد بدن دوکی شکل با یک سری میوتوم‌های V شکل همانند آمفیوکسوس دارد که در طول نوتوکورد پشتی قرار گرفته‌اند. ولی هنوز دانسته‌های ما در مورد منشأ اولیه ماهی‌ها اندک است. ویرایش دهم سامانه طبیعت
لینه ماهی‌ها را این‌گونه توصیف می‌کند: «همیشه در آب‌ها ساکن هستند، در حرکت سریع و در اشتهای خود حریص هستند. آنها با آبشش‌هایی تنفس می‌کنند که عموماً با یک قوس استخوانی به هم متصل شده‌اند. با باله‌های شعاعی شنا می‌کنند و بیشتر با پولک‌های غضروفی پوشیده شده‌اند. علاوه بر بخش‌هایی که با جانوران دیگر مشترک هستند، غشای نشاط‌کننده و بیشتر آنها مثانه‌ای دارند که با انقباض یا گشاد شدن آن می‌توانند از روی نیاز خود، عنصر خود را بالا ببرند یا به بیرون بفرستند.» فهرست ماهی‌های آکواریومی
این مجموعه بسیار گسترده، بر اساس خویشاوندی و مطالعه دقیق ساختار و رفتار ماهی‌ها توسط دانشمندان طبقه‌بندی و نظام‌مند شده‌است. جنس‌ها یا گروه‌هایی از گونه‌های خویشاوند با یکدیگر به صورت خانواده‌های مربوط قرار داده شده و خانواده‌های نزدیک نیز به صورت راسته‌ها دسته‌بندی می‌شوند. ماهی
در ماهیان استخوانی آبشش‌ها در یک اتاقک شاخه-شاخه قرار گرفته‌اند که روی آن را یک استخوان پوشانده‌است. این استخوان به آنها کمک می‌کند تا فشار آب داخل آبشش را تنظیم کنند و آب بتواند در مجراها حرکت کند. به این ترتیب، ماهی مجبور نیست برای ورود آب به آبشش همواره در حال حرکت باشد. روی آبشش هم غشائی وجود دارد که مانع از فرار آب به بیرون می‌شود. ماهیان خاویاری
ماهیان خاویاری که استورژن نیز نامیده می‌شوند و از راسته ی تاس‌ماهی‌سانان هستند در شمار گونه‌های آبزی هستند که از پیشینه‌ای چندصدمیلیون ساله که به عصر کرتاسه بازمی‌گردد برخوردارند. رقم گونه‌های خاویاری، به ۲۷ گونه و چهار سرده و چندین زیرگونه در جهان تقسیم می‌شود که از این تعداد، ۵ گونه در دریای خزر زندگی می‌کنند. چهار سردهٔ این خانواده عبارت اند از فیل‌ماهی‌ها، تاس‌ماهی‌های اصلی، پوزه‌بیلچه‌ایها و شبه پوزه‌بیلچه‌ای‌ها اوزون‌برون
[[رده:تاس‌ماهیان]] [[رده:تاس‌ماهی‌های اصلی]] [[رده:دریای خزر]] [[رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در بحران انقراض]] [[رده:ماهیان آسیای مرکزی]] [[رده:ماهیان اوکراین]] [[رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۷۱ (میلادی)]] [[رده:ماهیان دریای خزر]] [[رده:ماهیان دریای سیاه]] [[رده:ماهی‌ها]] [[رده:ماهی‌های اروپا]] ماهی آب‌شور
اجزای مختلفی وجود دارد که زیستگاه یک موجود دریایی را تشکیل می‌دهند. بعضی از این اجزاء عبارتند از: درجه حرارت، کیفیت و مقدار آب (جریان و عمق آب). ویژگی‌های دیگر فیزیکی هم وجود دارد که در ایجاد یک زیستگاه کمک می‌کنند که مواد فیزیکی مانند سنگ‌ها، صخره‌ها و شن و ماسه یا پوشش گیاهی مانند مقدار جلبک‌ها، گیاهان دریایی و شوره‌زار ساحلی است. ماهی‌های خاص بر اساس آنچه می‌خورند یا چرخه‌ای از زندگی که در حال حاضر درآن به سر می‌برند، در زیستگاه‌های خاصی زندگی می‌کنند، چیز دیگر مقدار نمکی است که در آب آن محل خاص وجود دارد. چیز دیگر این است که برخی از زیستگاه‌های اقیانوس در واقع در اقیانوس نیستند و پای‌رود نامیده می‌شوند، و آن‌ها مناطقی هستند که اقیانوس‌ها و رودخانه‌ها به هم رسیده و با ایجاد مخلوطی از آب‌شور و آب‌شیرین زیستگاه متفاوتی برای زندگی انواع متفاوتی از ماهی‌ها و موجودات دیگر برای زندگی در آن پدیدمی‌آورند. اقیانوس خانهٔ جاندارانی به بزرگی نهنگ و همچنین جانداران میکروسکوپی کوچکی مثل فیتوپلانکتون‌ها است. با این حال، اکثریت عظیمی از جانداران اقیانوس که انسان‌ها می‌شناسند، ماهی‌های سادهٔ آب‌شور هستند. ماهی‌های آب‌شور می‌توانند در عمیق‌ترین مناطق اقیانوس که در آن هیچ نور خورشیدی نیست زندگی کنند، اما در سطح آب هم می‌توانند زندگی کند. پرورش ماهی
روش‌های مختلفی برای تولید و تکثیر ماهی وجود دارد از جمله پرورش درون استخر، پروش در مسیر رودخانه‌ها و سد سازی و …. یکی از جدیدترین روش‌های پرورش ماهی استفاده از محیط دریا برای پرورش ماهی است. در این روش ماهی در محیط دریا پرورش یافته و برای اینکه دسته ماهی در محدوده مشخصی نگهداری شوند از قفس‌های توری استفاده می‌شود. در این روش زیست‌بوم ماهی تغییر نکرده و کیفیت ماهی با ماهی صید شده در روش طبیعی تفاوتی ندارد. از طرف دیگر کنترل بر روی ماهی‌ها افزایش یافته و هنگام صید ماهی به محیط زیست آسیبی وارد نمی‌شود. ماهی طعمه
به ماهی‌های کوچکی که عمدتاً به صورت گروهی در آب‌های نسبتاً عمیق زندگی می‌کنند و همواره خوراک ماهی‌های بزرگ‌تر یا دیگر جانوران طعمه‌خوار می‌شوند اصطلاحاً ماهی طُعمه گفته می‌شود. به‌جز ابزیان بزرگ، طعمه‌خوارانی چون پستانداران دریایی و پرندگان دریایی از ماهی‌های طعمه تغذیه می‌کنند. ماهی
با اینکه بیشتر ماهی‌ها خونسردند اما استثناهایی وجود دارد. تنها ماهی‌های استخوانی (زیرردهٔ پیوسته‌استخوانان) که خونگرم اند در زیرراستهٔ تن‌ماهی‌واران قرار دارند که نول‌ماهی، ماهی تُن و ماهی تن پروانه‌ای را شامل می‌شود که ریشهٔ تبار آن به ماهی خال‌خالی بازمی‌گردد. ماه‌ماهی نیز این گونه است، این ماهی که از جملهٔ دهان‌گردماهی‌سانان است در سال ۲۰۱۵ به خوبی مورد بررسی قرار گرفت و روشن شد که این ماهی با کمک ماهیچه‌های شنایش تولید حرارت می‌کند تا بدنش را هنگامی که جریان آب خلاف جهت از خود بیرون می‌دهد (هنگام تنفس) گرم می‌کند تا حداقل گرما را ازدست داده باشد. این ماهی برای شکار طعمه‌هایی مانند ماهی مرکب می‌تواند خیلی فعال عمل کند و مسافت‌های طولانی را شنا کند چون این توان را دارد که تمام بدنش حتی قلبش را گرم نگه دارد. این ویژگی بیشتر در پستانداران و پرندگان دیده می‌شود. توانایی تنظیم دمای بدن در غضروف‌ماهیان، کوسه‌های خانوادهٔ سفیدکوسگان (پوربیگل، ماهی خال‌خالی، سالمون، و کوسهٔ سفید) و کوسه دم‌دراز دیده می‌شود اما میزان این توانایی متفاوت است کمترین آن در نول‌ماهی است که تنها می‌تواند چشم‌ها و مغزش را گرم کند و بیشترین آن در ماهی تن باله آبی و کوسهٔ پوربیگل است که می‌تواند تا ۲۰ درجه بالاتر از دمای آب پیرامون، بدنش را گرم کند. شگ‌ماهیان
از لحاظ زیستی و تجارتی و زنجیره غذایی دارای اهمیت بوده و در زنجیره غذایی، غذای اصلی تون‌ماهیان و بسیاری از ماهیان گوشتخوار به‌شمار می‌آیند و علاوه بر این به مصرف خود انسان نیز می‌رسد. صندوق‌ماهیان
صَندوق‌ماهیان (Ostraciidae) خانواده‌ای از ماهیان هستند. زیستگاه صندوق‌ماهیان اقیانوس‌های اطلس، هند و آرام است. آن‌ها در رنگ‌های گوناگون وجود دارند و ویژگی اصلی آن‌ها نقش‌های شش‌ضلعی و کندومانند بر روی پوست و اسکلتشان است. سلسله‌مراتب سلطه
سلسله‌مراتب سلطه در بین اکثر گونه‌های حیوانات اجتماعی که به شکل گروهی زندگی می‌کنند وجود دارد، ازجمله نخستی‌ها. سلسله‌مراتب سلطه در میان ماهی‌ها، پرندگان، و پستانداران وسیعاً مورد مطالعه قرار گرفته‌است. سلسله‌مراتب سلطه می‌تواند به شکل ساختارهای مرحله‌ای ساده نیز باشد؛ عامل پیدایش این نوع ساختارها غالباً تفاوت‌های جسمانی‌ای است که در میان اعضای یک گروه وجود دارد، که برای دست‌یابی به منابع به یکدیگر وابسته هستند. به‌علاوه، سلسله‌مراتب سلطه، تحت تأثیر برهم‌کنش‌های اجتماعی پیچیده‌ای قرار دارد که در میان اعضای یک گروه رخ می‌دهند.