توانبخشی چیست واهداف و برنامه درمانی آن کدام است؟
توان‌بخشی
در علوم بهداشتی، توانبخشی یا بازتوانی (به انگلیسی: Rehabilitation) فرآیندی است که در آن به فرد توانخواه کمک می‌شود تا توانایی از دست رفته خود پس از یک واقعه، بیماری یا آسیب را که منجر به محدودیت عملکردی وی شده‌است مجدداً به دست آورد [۱]. توانبخشی حوزه علمی بسیار وسیعی در مجموعه خدمات بهداشتی و درمانی محسوب می‌گردد و به افراد کمک می‌کند تا پس از ابتلا به مشکلاتی نظیر سکته مغزی، ضایعات نخاعی، جراحی‌های ارتوپدی، ضربه مغزی، سوختگی، کم شنوایی، اختلال پردازش مرکزی شنوایی، مشکلات تعادل و غیره، تا حد امکان بر مشکل خود غلبه نموده و استقلال عملکردی قبلی را بازیابد. توانبخشی دید
توانبخشی مشتق از کلمه لاتین "habilitas"که به معنی " دوباره قادر سازی " می‌آید. توانبخشی کمک می‌کند تا بیماران مبتلا به استقلال فیزیکی و اجتماعی و عاطفی و معنوی و کیفیت زندگی دست بیابند. توانبخشی علت آسیب را از بین یا خنثی نمی‌کند بلکه به دنبال ترویج عملکرد و استقلال از طریق انطباق است. افراد می‌توانند از توانبخشی در حوزه‌های مختلف مانند موتور توانبخشی پس از سکته مغزی یا فیزیکی و توانبخشی پس از با یک ماشین تصادف بهره ببرند. توان‌بخشی
به‌طور خلاصه تمامی افرادی که به علت مشکل یا مشکلاتی لازم است تحت درمان گیرند تا به استقلال در عملکردهای مورد نظر برسند تحت این روش درمانی قرار می‌گیرند. مشکلات این افراد دامنه وسیعی را دربرمی‌گیرد و می‌تواند حاصل یک صدمه، یا تصادف باشد یا ناشی از بیماری جسمی، اختلال عاطفی، تعارضات و فشارهای روانی یا حتی تأخیر در رشد یا اختلالات مادرزادی. این بیماران به تمام گروه‌های سنی از نوزادان، کودکان و … تا سالمندان می‌توانند تعلق داشته باشند که از دوره کوتاه مدت مراقبت در دوران حاد بیماری تا توانبخشی در دوره‌های تطابقی طولانی مدت را شامل می‌شود.
توانبخشی عصبی
در حالی که زمینه توانبخشی عصبی نسبتاً جدید است، بسیاری از درمان‌ها بحث‌برانگیز هستند و در حالی که برخی از آن‌ها بر مرزهای فناوری در نظر گرفته می‌شوند، ممکن است تحقیقات کمی برای حمایت از این که آیا پیشرفت مفید حاصل می‌شود یا خیر، وجود داشته باشد. اوج توانبخشی عصبی بسیاری از زمینه‌های مختلف برای ارائه بهترین مراقبت و آموزش برای بیماران مبتلا به آسیب‌ها یا بیماری‌هایی است که سیستم عصبی آن‌ها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. دانشکده علوم توانبخشی ایران
دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، با نام‌های قبلی «مدرسه عالی توانبخشی» و «دانشکده توانبخشی و رفاه اجتماعی»، اولین دانشکده توانبخشی در ایران می‌باشد. این دانشگاه شامل هشت گروه آموزشی و ۷ رشته است که اکثر این رشته‌ها برای اولین بار در همین دانشکده تأسیس شده‌اند. بیشتر این رشته‌ها در سه مقطع کارشناسی ()، کارشناسی ارشد () و دکترا () دانشجو می‌پذیرند. همچنین در کنار انجام پژوهش‌ها و ارائه مقالات علمی در زمینه توانبخشی، خدمات درمانی نیز در شش کلینیک فعال ارائه می‌شود که برآورندهٔ بخشی از نیازهای توانبخشی جامعه است. این دانشکده در «رتبه‌بندی دانشکده‌های توانبخشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور براساس معیار h-index (شاخص اچ) مقالات اعضای هیئت‌علمی در بانک اطلاعاتی اسکوپوس در انتهای سال ۲۰۱۷» که نشان‌دهنده عملکرد دانشکده‌ها در زمینه پژوهش است و توسط معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت نیز منتشر گردید، توانست رتبه اول را در بین دانشکده‌های توانبخشی کشور کسب کند. توانبخشی رباتیک
ربات‌های توانبخشی با استفاده از تکنیک‌هایی میزان توانایی بیمار را تعیین می‌کنند. تمرین فعال کمکی، تمرین فعال محدودکننده، تمرین مقاومتی، تمرین غیرفعال، تمرین قابل تطابق و تمرین فعال کمکی. اما به اینها محدود نمی‌شود. توانبخشی رباتیک
ربات‌های توانبخشی می‌توانند، نیاز به درمان مداوم برای زمان طولانی را تأمین کنند و نیز ربات‌های توانبخشی دستگاه‌هایی بسیار عالی برای استفاده به نقل از تعداد زیادی از بیماران، درمانگران و دانشمندانی است که به توانبخشی مراجعه کرده‌اند. مؤسسه توانبخشی تورنتو
مؤسسه توانبخشی تورنتو () که با نام تورنتو ری‌هَـب شناخته می‌شود، بزرگترین بیمارستان بازتوانی و توان‌بخشی کشور کاناداست که در شهر تورنتو واقع شده و از زیرمجموعه‌های شبکه دانشگاهی سلامت (از سال ۲۰۱۱) است. این بیمارستان علاوه بر مراقبت‌های توان‌بخشی به افراد کمک می‌کند که زندگی خود را بازسازی نموده و به اهداف فردی خود در زمینهٔ سلامت دست یابند. این مرکز بزرگ دارای ۵ ساختمان و شعبه در نقاط مختلف شهر تورنتو است. پزشکی فیزیکی و توانبخشی
استفاده از وسایل و مواد فیزیکی در درمان بیماری‌ها ریشه در تاریخ بشر دارد اما توجه روزافزون به این نوع درمان و گسترش اطلاعات علمی در این زمینه باعث شد از سال ۱۹۴۷ بورد تخصصی رشته طب فیزیکی و توانبخشی در آمریکا تصویب شود. در حال حاضر طب فیزیکی و توانبخشی شامل سه بخش طب توانبخشی، طب فیزیکی و الکترودیاگنوز است. این رشته به صورت مختصر «فیزیاتری» Physiatry و متخصصین این رشته «فیزیاتریست» Physiatrist نام دارند که از لغت یونانی physikos به معنای «فیزیک» و iatreia به معنای «هنر درمان» گرفته شده‌است. فیزیاتریست از درمانهای غیر داروئی در کنار سایر درمانهای متداول در درمان بیماری‌ها استفاده می‌کند و علاوه بر درمان بیماری در جهت رسیدن به حداکثر عملکرد بیمار و بهبود کیفیت زندگی تلاش می‌نماید. پزشکی فیزیکی و توانبخشی
طب فیزیکی و توانبخشی یک رشتهٔ پزشکی تخصصی بالینی است که به بررسی، پیشگیری و درمان معلولیت‌ها و ناتوانی‌های فیزیکی می‌پردازد. نقشه‌نگاری مداخله
نقشه‌نگاری مداخله به عنوان پاسخی به عدم وجود یک چارچوب جامع برای توسعه برنامه‌های ارتقاء سلامت توسعه داده شد. هدف نقشه‌نگاری مداخله کمک به ارتقاء دهندگان سلامت برای توسعه بهترین مداخله ممکن است. کلمات کلیدی در این پروتکل؛ برنامه‌ریزی، پژوهش و نظریه هستند. نقشه‌نگاری مداخله برای برنامه‌ریزی مداخله یک فرهنگ لغت، رویه‌ای برای فعالیت‌های برنامه‌ریزی، و کمک‌های فنی برای تغییر با شناسایی عوامل و روش‌های مبتنی بر نظریه فراهم می‌کند. نقشه‌نگاری مداخله همچنین می‌تواند در تطبیق مداخلات موجود به جمعیت و محیط‌های جدید کمک کند، و یک طبقه‌بندی از روش‌های تغییر رفتار برای تهیه محتوای مداخله فراهم می‌کند. نقشه‌نگاری مداخله با موفقیت در محیط‌های مختلف در زمینه ارتقاء سلامت با طیف گسترده‌ای از رفتارها و جمعیت‌های مختلف بکار رفته است. نقشه‌نگاری مداخله ممکن است به برنامه‌ریزان در توسعه مداخلات مبتنی بر نظریه و شواهد برای ترویج رفتارهای سالمت کمک کند. پزشکی فیزیکی و توانبخشی
از سوی دیگر پزشک متخصص داخلی بنام دکتر هوارد ای. راسک به ناتوانی سربازان بدنبال بستری طولانی مدت در طی جنگ جهانی دوم توجه نمود. بسیاری از سربازان پس از دوران نقاهت قادر به بازگشت به خدمت نبودند. او به سختی موافقت مسئولین برای ارائه یک برنامه توانبخشی را به گروهی از بیماران در دوره نقاهت ارائه کرد و نتایج را با گروهی که دوره نقاهت خود را بدون توانبخشی می‌گذراندند مقایسه نمود. نتایج بقدری خوب بود که در مدت کوتاهی ارتش تمام مراکز خود را به مراکز طب توانبخشی مجهز نمود. همچنین این روش را به مراکز درمانی جامعه معرفی کرد. بعد از جنگ، راسک محل کار خود در میزوری را ترک کرد و برای سی سال در نیویورک به کار مشغول شد و انستیتو طب توانبخشی در نیویورک را بنیاد نهاد. با جذب بودجه برای توسعه طب توانبخشی در سرتاسر دنیا، توانست صدها متخصص طب توانبخشی را در کشورهای مختلف دنیا تربیت نماید. راسک توانبخشی تهاجمی را معرفی نمود که در حال حاضر به‌طور وسیعی بکار می‌رود. او بر این نکته تکیه داشت که بیماران نباید در دوره نقاهت غیرفعال بمانند. راسک به عنوان پدر طب توانبخشی معرفی می‌گردد. کاردرمانی
فرایند کاردرمانی شامل ارزیابی، طرح درمان، اجرا، و ارزیابی مجدد است. در مراحل بیماریابی و ارزیابی افرادی که نیاز کاردرمانی دارند مشخص می‌شوند. در مرحله درمان با توجه به شرایط، امکانات و محدودیت‌ها طرح و زمان ریخته می‌شود و مورد اجرا قرار می‌گیرد. پس از اجرا ارزیابی مجدد برای بررسی تأثیر برنامه درمانی انجام می‌گیرد. پزشکی فیزیکی و توانبخشی
طب بازتوانی یا توانبخشی مجموعه فعالیت‌هایی است که به منظور بازتوانی بیماران انجام می‌شود و هدف آن بهبود و حفظ حداکثر عملکرد جسمی، روحی و اجتماعی فرد است. در این بخش، اغلب بیماران دچار ناتوانی‌های اکتسابی مانند بیماران دچار آسیب‌های ورزشی، سکته‌های مغزی، سکته‌های قلبی، ضایعات نخاعی و بیماران مبتلا به ناتوانی‌های مادرزادی مانند فلج مغزی تحت درمان قرار می‌گیرند. سادات سید باقر مداح
تألیف کتاب مبانی نظری پرستاری توانبخشی ۱۳۸۵ توانبخشی دید
به‌طور کلی درمان‌های شیمیایی برای کند کردن روند از دست دادن بینایی طراحی شده‌اند. تحقیقات با محافظت نورونی درمان انجام شده‌است که سرعت پیشرفت از دست دادن بینایی را کاهش می‌دهد. در مقایسه با سایر روش‌های موجود محافظت نورونی درمان به نظر می‌رسد شایع‌ترین در میان تمام درمان‌های شیمیایی. باشد. توانبخشی از راه دور
در توانبخشی از راه دور از فناوری‌های ارتباطی مختلفی استفاده شده‌است. در ابتدا با خدمات تلفنی و تلفن‌های ویدیویی شروع شده‌است و با پیشرفت فناوری امروزه تلفن‌های همراه، سنسورها و واقعیت مجازی نیز در این زمینه به کار می‌روند. فناوری‌های ارتباطی مورد استفاده در توانبخشی از راه دور عبارتند از: مهندسی توانبخشی
ثبت نام حرفه‌ای بیمه خدمات درمانی توانبخشی مهندسین با مؤسسه فیزیک و مهندسی پزشکی است (IPEM). توانبخشی عصبی
در دهه گذشته با کمک علم و تکنولوژی، ما بیشتر با مغز انسان و عملکرد آن آشنا شده‌ایم. توسعه در تکنیک‌های تصویر برداری عصبی دامنه و خروجی، توانبخشی عصبی را به شدت افزایش داده‌است. در حال حاضر دانشمندان با استفاده از مرزهای فناوری، توانبخشی عصبی را برای ارائه درمان جهت بهبود بیماران با مشکلات سیستم عصبی استفاده می‌کنند. به‌طور خاص، استفاده از رباتیک در توانبخشی عصبی بیشتر و بیشتر می‌شود. کاردرمانی
طبق تعریف انجمن کاردرمانی آمریکا در سال ۱۹۸۱؛ کاردرمانی علم استفاده از فعالیت‌های هدفمند در افراد مبتلا به بیماری‌ها یا ضایعات جسمی، اختلال در عملکردهای روانی_اجتماعی، ناتوانی‌های رشدی، اختلالات یادگیری و سالمندان؛ به منظور پیشگیری از ناتوانی، حفظ حداکثر استقلال و کسب سلامتی است. توانبخشی از راه دور
با توجه به افزایش رو به رشد جمعیت سالمندان و همچنین افزایش نرخ بیماری‌های مزمن دوران سالمندی، نیاز به توانبخشی و متخصصان توانبخشی روز به روز بیشتر می‌شود. علاوه بر این‌ها هزینه‌های بالای درمانی و دشواری‌هایی که دررفت‌وآمد به مراکز توانبخشی برای بیماران وجود دارد، از مشکلات موجود است. امروزه با پیشرفت تکنولوژی و استفاده گسترده از اینترنت، امکان بهره‌مندی از فناوری در پزشکی و بهداشت فراهم شده‌است. با ورود تکنولوژی در حوزه توانبخشی، بر پاره ای از مشکلات می‌توان فائق آمد. در واقع توانبخشی از راه دور، مفهومی است که در آن با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات الکترونیکی و تجهیزات مدرن در حوزه فناوری و توانبخشی به ارائه خدمات بازتوانی یا توانبخشی از راه دور می‌پردازد. ارتقاء سلامت
ارتقای سلامت محیط کار همچنین با واژه‌هایی مانند ارتقای سلامت محل کار نیز شناخته شده‌است و به عنوان ترکیبی از تلاش‌های کارفرمایان، مستخدمین و جامعه برای بهبود سلامت و رفاه مردم در محل کار تعریف شده‌است. سازمان سلامت جهانی بیان می‌کند محیط کار به عنوان یکی از جایگاه‌های در اولویت برای ارتقای سلامت در قرن ۲۱ در نظر گرفته شده‌است، زیرا تحت تأثیر رفاه فیزیکی، روانی، اقتصادی و اجتماعی قرار می‌گیرد ویک محیط ایدئال و زیرساختی برای حمایت از ارتقای سلامت مخاطبان بزرگ ارائه می‌دهد. برنامه‌های ارتقای سلامت در محیط کار (همچنین برنامه‌های ارتقای سلامت محل کار، برنامه‌های تندرستی محل کار، یا برنامه‌های تندرستی محیط کار نیز نامیده می‌شود) شامل ورزش، تغذیه، ترک سیگار و مدیریت استرس است. بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، فعالیت بدنی منظم یکی از اثربخش‌ترین رفتارهای پیشگیری از بیماری است. برنامه‌های فعالیت بدنی احساس اضطراب و افسردگی را کاهش می‌دهد، چاقی را کاهش می‌دهد (بویژه هنگامی که با بهبود رژیم غذایی ادغام شود)، خطر بیماری‌های مزمن از جمله بیماری قلبی عروقی، فشارخون بالا و دیابت نوع ۲ را کاهش می‌دهد، و در نهایت استقامت، قدرت و انرژی را بهبود می‌بخشد. بررسی‌ها و متاآنالیزهای منتشر شده بین سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۸ که متون علمی در برنامه‌های ارتقای سلامت را مورد بررسی قرار داده شامل موارد زیر است: مهندسی توانبخشی
مهندسی توانبخشی برنامه‌ای کاربردی از استفاده علوم مهندسی برای طراحی و توسعه، بررسی و ارزیابی، اعمال و توزیع راه حل‌های تکنولوژیکی برای مشکلات به وجود آمده برای افراد معلول است. این افراد ممکن است ترومای مغزی ناشی از چنین چیزهایی به عنوان PTSD, شوک، تجربه مرگ ناشی از مواد مخدر مغز را تغییر وحشت و اضطراب یا دیگر عدم تعادل شیمیایی تجربه کرده‌اند.با کمک اساتید دانشگاه شریف و دانشگده بهزیستی مهندس ابوالفضل حاجی حسن خان توانست این علم رو به صورت کمی در بیاورد. زمینه‌های کاربردی خطاب طریق مهندسی توانبخشی ممکن است که شامل تحرک و ارتباطات شنوایی بینایی و شناخت و فعالیت‌های مرتبط با اشتغال و زندگی مستقل از ادغام در جامعه است. مهندس توانبخشی نیز می‌تواند به عنوان یک مهندسی توانبخشی تکنولوژیست شناخته شود. مینی‌سیتی
مرکز توانبخشی امام علی (ع) (توانبخشی و نگهداری شبانه‌روزی دختران معلول ذهنی-جسمی) پزشکی فیزیکی و توانبخشی
طب فیزیکی یا استفاده از روش‌های فیزیکی شامل گرما، سرما، آب درمانی، ماساژ، مانیپولاسیون و جریان‌های الکتریکی از گذشته دور مورد استفاده بشر بوده و در نوشته‌های بقراط در ۴۰۰ سال قبل از میلاد به آن‌ها اشاره شده‌است. طب توانبخشی به معنی حفظ حداکثر عملکرد جسمی، روحی و اجتماعی فرد است. توان‌بخشی
آسیب‌شناسی گفتار و زبان (گفتاردرمانی) جزو رشته‌های توانبخشی است که خدمات کلینیکی ارائه داده و عهده‌دار ارائه خدمات پیشگیری، پشتیبانی، آموزش، مدیریت و تحقیق در حیطه ارتباط و بلع در سراسر طول زندگی افراد از نوزادی تا پیری می‌باشد. خدمات آسیب‌شناسی گفتار و زبان خدماتی هستند در زمینه تشخیص و درمان مشکلات بلع، اختلالات گفتار- زبان و اختلالات شناخت – ارتباط، که منجر به ناتوانیهای ارتباطی می‌شود. وظیفه آسیب‌شناس گفتار و زبان درمان اختلالات در حیطه‌های زیر می‌باشد: تولید گفتار (شامل تولید، اپراکسی، دیزارتری) تشدید (هایپر نیزالیتی و هایپو نیزالیتی) صوت (کیفیت آواسازی، زیروبمی، تنفس) روانی گفتار (لکنت و شتابان گویی) زبان (درک، بیان، کاربرد شناختی، صرف و نحو) شناخت (توجه، حافظه، حل مسئله، عملکردهای اجرایی) تغذیه و بلع (در سطوح دهانی، حلقی و مروی) شنوایی‌شناسی
توانبخشی تعادل برای کمک به بیمارانی است که از سرگیجه و عدم تعادل رنج می‌برند و شامل حرکات فیزیکی و مانورهای ویژه‌ای است که از خاصیت تغییرپذیری سیستم اعصاب مرکزی استفاده می‌کنند و سبب می‌شوند که اعصاب مرکزی، ضایعه سیستم تعادلی را جبران کنند. توانبخشی عصبی
توانبخشی عصبی یک فرایند پزشکی است که هدف آن کمک به بهبود یک سیستم عصبی آسیب دیده و به حداقل رساندن یا جبران هر گونه تغییرات عملکردی اعصاب، ناشی از آن آسیب است. توانبخشی از راه دور
D.M. Angaran در سال ۱۹۹۹، مقاله ای تحت عنوان "Telemedicine and Telepharmacy: Current Status and Future Implications" را در مجله آمریکایی Health-System Pharmacy منتشر کرد. او یک تاریخچه جامع از ارتباطات راه دور، اینترنت و پزشکی از راه دور از دهه ۱۹۵۰ را ارائه داد. وزارت دفاع آمریکا و اداره ملی هوا و فضا آمریکا (ناسا) از جمله اولین سازمان‌هایی بودند که گسترش تکنولوژی در زمینه پزشکی از راه دور را هدایت کردند؛ هر دو سازمان همچنان به سرمایه‌گذاری در پیشرفت‌های پزشکی از راه دور ادامه می‌دهند. سه متولی اولیه پزشکی از راه دور در ایالات متحده آمریکا عبارتند از: سیستم‌های زندان ایالتی، سیستم‌های مراقبت‌های سلامت روستایی و رادیولوژی. توانبخشی از راه دور که یکی از زیر شاخه‌های پزشکی از راه دور است، در ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۹۸ آغاز شد، زمانی که مؤسسه ملی تحقیقات مربوط به ناتوانی و توانبخشی (NIDRR) اولین مرکز تحقیق و توسعه توانبخشی را برای توانبخشی از راه دور تأمین مالی کرد. پس از آن، کنفرانس علمی در سال ۲۰۰۲ اکثر پزشکان، مهندسان و مقامات دولتی نظامی و غیرنظامی را تشویق به استفاده از ارتباطات راه دور به عنوان یک روش برای ارزیابی و درمان توانبخشی تشکیل داد. این کنفرانس با حضور رئیس انجمن پزشکی از راه دور (ATA) تشکیل شد. دعوت ATA به شرکت کنندگان کنفرانس، منجر شد تا یک گروه ویژه در زمینه توانبخشی از راه دور ایجاد کند. طبقه‌بندی بین‌المللی عملکرد، ناتوانی و سلامت
عملکرد و ناتوانی به عنوان یک تعامل پیچیده بین وضعیت سلامتی فرد و عوامل زمینه ای محیط و همچنین عوامل شخصی مشاهده می‌شود. تصویری که توسط این ترکیب عوامل و ابعاد تولید می‌شود، مربوط به «فرد در دنیای خود» است. طبقه بندی این ابعاد را به عنوان تعاملی و پویا به جای خطی یا استاتیک تلقی می‌کند. این امکان را برای ارزیابی درجه معلولیت فراهم می‌کند، اگرچه ابزار اندازه‌گیری نیست. این برای همه افراد، از هر شرایط سلامتی، قابل استفاده است. زبان ICF در زمینه اتیولوژی خنثی است، و بیشتر بر عملکرد و نه بیماری یا بیماری تأکید دارد. همچنین با دقت طراحی شده‌است تا در بین فرهنگ‌ها و همچنین گروه‌های سنی و جنسیت مرتبط باشد و برای جمعیت‌های ناهمگن بسیار مناسب باشد. نمایش‌درمانی
از جمله تکنیکهای دراماتراپی می توان به تکنیک «نقش چند پاره»؛ «روایتگری نمایشی»؛ «بازی صندلی»؛ «نعل وارونه» ؛«صندلی داغ» ؛«صندلی خالی» ؛«بازی خیال»؛ «بازی توهم» و...اشاره کرد. اتحادیه جهانی دراماتراپی WADTh بزرگترین مجمع جهانی دراماتراپی است که ایران از سال ۲۰۱۷ به عنوان عضو موسس و بنیانگذار این اتحادیه در آن حضور دارد.[امرایی . مجید - دراماتراپی و تئوری نقش ها (۱۳۹۹) انتشارات دانژه] هدف اصلی دراماتراپی این است که توانایی اعضای گروه برای به دست آوردن تجربه بهتر زندگی ارتقاء یابد . دراماتراپی یک روش موثر برای کاهش اثرات روانی اختلالات روحی از طریق نتایجی است که در بازی جمعی به دست می آید(امرایی 2002). دراماتراپی شامل فعالیتهای کلامی و غیر کلامی و استفاده از طیف وسیعی از تکنیک های نمایشی و روانشناختی است.دراماتراپی فراگیران را قادر می سازد تا با تغییرات کنار بیایند، با اضطراب برخورد کنند، با سوگ ها و از دست رفتن شرایط و روابط حمایتی قوی برای خود ایجاد کنند. دراماتراپیست ها چه کسانی هستند؟ دراماتراپیستها شامل «هنرمندان تئاتر» و هم «روانشناسان» و «روانپزشکان» هستند . آنها تمرینات ترکیبی برای مواجهه با مسائل مراجعان ترتیب می دهند، تا روش هایی برای تغییرات روانی، احساسی و ادراکی مراجعان ایجاد کنند. داستان ها، اسطوره ها، بازی، خیمه شب بازی، ماسک ها و بداهه سازی ها ...نمونه هایی از طیف وسیعی از مداخلات هنری است که می توان از آن استفاده کرد. از نگاه انجمن نمایش درمانی ایران ،دراماتراپی مبتنی بر دو تئوری پایه ای اجرا می شود : تئوری نقش گزاری روانی یا نمایشگری و تئوری تاثیر متقابل یا مشاهده گری . در روش اول مراجع (بیمار) با مهارتی خاص توسط درمانگر در موقعیت بازی سازی با هدف بیان مسئله و در نهایت تخلیه روانی قرار میگیرد و با هدایت نمایش درمانگر به آرامش می رسد . در روش دوم مراجع در موقعیت مشاهده گری قرار میگیرد تا مسائل خود را در دیگران ببیند و با هدایت نمایش درمانگر به راهکار مناسب مواجهه دست یابد. توانبخشی عصبی
درموارد آسیب جدی، مانند آسیب ناشی از صدمه دیدن مغز یا ستون فقرات، زندگی بیمار و خانواده اش از لحاظ توانایی‌ها و نحوه زندگی ناگهان به شدت دچار مشکل می‌شود. برای مقابله با این مشکل، فرد و خانواده اش باید شیوه زندگی خود را تغییر داده و فرد به عنوان یک انسان تغییر یافته در جامعه شروع به زندگی کند. توانبخشی دید
پس توانبخشی در به‌طور فزاینده‌ای در حال تثبیت شدن است. بسیاری از محققان مطالعات مربوط به توانبخشی دید را انجام می‌دهند. روش‌های درمان بسیاری برای بیماران را از جمله جلسات آموزشی درمانی و جراحی وجود دارد.‌ترین روش‌های فیزیکی تمرکز بر کمک به مردم با تغییر محیط یا کسب مهارت‌های لازم برای زنده ماندن در شرایط دشوار است. روش عصبی تمرکز بر درمانی است که روند تخریب را آهسته می‌کند یا حدت بینایی را بهبود می‌دهد. روانشناسی مشاوره گاهی اوقات استفاده می‌شود به این دلیل که اعتباربخشی
اعتباربخشی (به انگلیسی Accreditation) روندی است که در آن صدور گواهینامه صلاحیت، اختیار یا اعتبار به یک واحد، مرکز یا سازمان ارائه می‌گردد. اعتبار بخشی برای تشریح کیفیت خدمات بهداشتی - درمانی و به عنوان مبنای تفکر آن به کارگرفته می‌شود. کاردرمانی
خدمات کاردرمانی با هدف ارتقای سلامت، و بهزیستی، و برای کسانی که دچار یا در خطر بیماری، ضایعه، اختلال، عارضه، نقص، ناتوانی، محدودیت فعالیت، یا محدودیت در مشارکت هستند، ارائه داده می‌شود. توانبخشی رباتیک
یک پژوهش در سال ۲۰۱۸ بر روی اثرات آینه درمانی با استفاده از حقیقت مجازی و ربات‌ها برای همه انواع پاتولوژی‌ها نتیجه گرفتند که: توان‌بخشی
شنوایی‌شناسی مطالعه اختلالات شنوایی از راه شناسایی و سنجش کاستی عملکرد شنوایی و توانبخشی آن است. از جمله این اقدامات شنوایی‌سنجی می‌باشد. البته حوزه علم شنوایی‌شناسی بسیار وسیع‌تر از مطالعهٔ انحصاری دستگاه شنوایی است و به بررسی دستگاه دهلیزی و تعادل و همچنین بررسی چگونگی پردازش اطلاعات دریافتی از حس شنوایی در دستگاه عصبی مرکزی نیز می‌پردازد. مدیریت بیماری ام‌اس
دارودرمانی و توانبخشی عصبی هردو، در کاهش بارِ علائم برای بیمار نقش دارند؛ هرچند هیچ‌کدام قادر به جلوگیری از پیشرفت بیماری نیستند. برای علائم دیگر بیماری ام‌اس، درمان‌های کنونی اثربخشی ناچیز و محدودی دارند. بیماری پارکینسون
طبق آمار موجود مبتلایان به پارکینسون سه برابر کمتر از هم‌سالان خود که به این بیماری مبتلا نیستند، فعالیت ورزشی دارند.پیشنهاد می‌شود که بیماران پارکینسون برنامه ورزش داشته باشند. برخی شواهد نشان داده‌اند که مشکلات گفتاری یا حرکتی می‌تواند با توانبخشی بهبود یابد، البته تحقیقات در این زمینه نادر و کم‌کیفیت هستند. ورزش و تمرین بدنی منظم، با یا بدون طب فیزیکی، می‌تواند برای حفظ و بهبود تحرک، انعطاف‌پذیری، قدرت، سرعت راه‌رفتن و کیفیت زندگی مفید باشد. در صورتی که برنامه ورزش زیر نظر یک فیزیوتراپیست انجام شود، بهبود بیشتری در علایم حرکتی، عملکردهای ذهنی و عاطفی، فعالیت‌های روزمره و کیفیت زندگی مشاهده می‌شود تا اینکه بیمار به تنهایی و در خانه ورزش کند. ورزش‌های بالینی هم می‌توانند مؤثر باشند و باعث بهبود عملکرد حرکتی و افسردگی بیمار شوند. توانبخشی رباتیک
فرد روی صندلی روبروی میز دستگاه می‌نشیند و به صفحه کامپیوتر نگاه می‌کند و سعی می‌کند هدف را بدست آورد. زمانی که شما به هدفی که دستگاه شما را به سمت آن راهنمایی می‌کند برسید، درمان شما موفق خواهد بود. توانبخشی از راه دور
با توجه به دلایل زیر نیاز به ارائه خدمات توانبخشی افزایش یافته‌است و امروزه اهمیت این موضوع بیشتر شده‌است. برخی از اهمیت‌های توانبخشی برای افراد نیازمند به خدمات توانبخشی، متخصصین توانبخشی و جامعه عبارتند از: توانبخشی رباتیک
توانبخشی رباتیک را می‌توان تحولی در مهندسی پزشکی و همچنین تعامل بین انسان و ربات دانست. در این زمینه پزشکان، درمانگران و مهندسان برای کمک به توان بخشی بیماران همکاری می‌کنند. توان‌بخشی
تَوانبَخشی به معنای بازتوانی و بازگرداندن توانایی‌های یک فرد به حالت حداکثر استقلال اطلاق می‌گردد. در توانبخشی بر خلاف پزشکی هیچگونه دارویی تجویز نمی‌شود و روند بازیافتن تواناییها تدریجی است. تئوری‌های موتورکنترلی از جمله یادگیری حرکتی از اصول پایه‌ای توانبخشی هستند. پزشکی فیزیکی و توانبخشی
پس از جنگ جهانی دوم سازمان سربازان سابق The Veterans Administration با توجه به تجارب فراوان خود در برخورد با سربازان دچار معلولیت دوره نوین طب فیزیکی و توانبخشی را بنیاد نهاد و در حال حاضر این رشته در تمام ۱۷۱ مرکز آن تدریس می‌شود. در سال ۱۹۴۷ بورد تخصصی طب فیزیکی تصویب شد و دو سال بعد با نظر راسک، طب توانبخشی نیز به آن افزوده شد. در ۱۹۵۰ خانم سواتزر که برای بهبود کیفیت زندگی افراد دچار ناتوانی و معلولیت فعالیت می‌نمود تحت تأثیر نتایج توانبخشی بیماران تحت نظر متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی قرار گرفت و تلاش‌های او باعث جذب بودجه فراوانی جهت آموزش متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی شد و مراکز متعدد تحقیقات توانبخشی در آمریکا گشایش یافت. در دهه ۱۹۵۰ الکترومیوگرافی نیز در کنار طب فیزیکی و توانبخشی قرار گرفت تا به تشخیص بیماری‌های نروماسکولار که عمده کار فیزیاتری را تشکیل می‌دهد کمک نماید. از نظر درمانی با آشنا شدن جامعه با طب فیزیکی و توانبخشی مراکز متعددی در سرتاسر آمریکا شروع به کار نمود و از دهه ۱۹۶۰ تحقیقات طب توانبخشی در مرکز توجه قرار گرفت و با گسترش دانش بتدریج فلوشیپ‌های متعددی در این رشته تشکیل شد که شامل طب ورزش، آسیب مغزی، توانبخشی قلبی، بیماری‌های نوروماسکولار، نوروفیزیولوژی بالینی، الکترومیوگرافی، آسیب نخاع، سکته مغزی، تحقیقات توانبخشی، توانبخشی بیماری‌های اعصاب، طب درد، طب توانبخشی اطفال، درمانهای تهاجمی و ستون فقرات است. تاکنون رشته‌های فوق تخصصی طب آسیب نخاع(۱۹۹۵)، درمان درد(۱۹۹۸)، طب توانبخشی اطفال(۱۹۹۹) مورد تأیید قرار گرفته‌اند. روان‌شناسی
درمان شناختی-رفتاری یا CBT) Cognitive Behavior Therapy) از شهرتی فزاینده برخوردار شده و به عنوان یک روش درمانی مؤثر و بادوام برای درمان بسیاری از اختلالات شناخته شده‌است. درمان شناختی رفتاری یا رفتاری-شناختی هدفش کمک به کسانی است که با مشکلاتی مواجه شده‌اند. بُعد شناختی، اشاره به فکر دارد. بُعد رفتار، شامل هر کاری است که انجام می‌دهید. درمان شناختی رفتاری بر این بُعد، متکی است که هر گونه که فکر کنید، احساس کرده و رفتار می‌کنید. پس اگر سالم فکر کنید، زندگی شادمانی خواهید داشت. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش یا به اختصار مخلوطی از ۴ رویکرد توجه آگاهی، پذیرش، تعهد و تغییر رفتار است و هدف کلی آن در نهایت رسیدن به انعطاف‌پذیری روانی است به گونه ای که نیاز به حذف یا از بین بردن احساس بد نباشد، بلکه به رغم وجود این احساس فرد به سوی رفتار مبتنی بر ارزش اندیشیده حرکت کند. این روش توسط استیون هیز ()در سال ۱۹۸۲ معرفی شد، و جزو درمانهای موج سوم رفتاردرمانی محسوب می‌شود. دو مبنای فلسفی اکت، بافت گرایی عملکردی () و نظریه چارچوب رابطه ای است که ریشه آنها در فلسفه رفتارشناسی رادیکال بی‌اف اسکینر است.رنج روانی فرد به دلیل افسردگی یا اضطراب نیست بلکه دلایل رنج عبارتند از: توان‌بخشی
رشته شنوایی‌شناسی به مباحث آموزشی و پژوهشی آخرین دستاوردهای علمی در حیطه‌های تشخیصی، حفاظت شنوایی و پیشگیری از اختلالات شنوایی و تعادل و توانبخشی به موقع افراد دچار آسیب شنوایی (مانند درمان شنوایی-کلامی) و تعادل و مدیریت طراحی وسائل و تجهیزات شنوایی‌شناسی می‌پردازد. از جمله این اقدامات می‌توان به تجویز سمعک، وسایل کمک شنوایی و اقدامات ادیولوژیک در جراحی کاشت حلزون شنوایی اشاره نمود. توانبخشی رباتیک
نرم‌افزارهای واکنشی به ربات اجازه می‌دهد میزان کمک مقرر شده را بر اساس سرعت بیمار و زمان حرکت بیمار تغییر دهد که به افزایش شخصی‌سازی جلسات درمان بدون نیاز به دخالت دائم منجر می‌شود. تاب‌آوری روانی
تاب‌آوری (به انگلیسی: Resilience) ظرفیت بازگشتن از دشواری پایدار و ادامه‌دار و توانایی در ترمیم خویشتن است. تاب‌آوری یعنی اینکه فرد بتواند قوام و سلامت روانشناسی خود را در مواجهه با سختی‌ها حفظ کند. این ظرفیت انسان می‌تواند باعث شود تا او پیروزمندانه از رویدادهای ناگوار بگذرد و علی‌رغم قرار گرفتن در معرض تنش‌های شدید، شایستگی اجتماعی، تحصیلی و شغلی او ارتقا یابد. تاب‌آوری به معنای توانایی مقابله با شرایط دشوار و پاسخ انعطاف‌پذیر به فشارهای زندگی است. ، به افراد قدرت می دهد تا با مشکلات پیش رو مواجهه سالم داشته باشند، بر سختی ها فائق آیند و با جریان زندگی حرکت کنند، با موقعیت های غیر منتظره کنار  بیایند.تاب‌آوری نوعی ویژگی است که از فردی به فردی دیگر متفاوت است و می‌تواند به مرور زمان رشد کند یا کاهش یابد و براساس خوداصلاح‌گری فکری و عملی انسان، در روند آزمون و خطای زندگی شکل می‌گیرد. تاب آوری پدیده ای صرفا ذاتی نیست. تاب‌آوری حاصل تعامل ویژگی‌های شخصیتی فرد و محیط است و از طریق آموزش، یادگیری، تمرین و تجربه حاصل می‌شود. مفهوم تاب‌آوری از روانشناسی مثبت گرا به مفاهیم روانشناسی افزوده شده‌است. مارتین سلیگمن بنیان گزار روانشناسی مثبت گرا می گوید بدبینی میراث نامطلوب والدین برای فرزندان است.تاب‌آوری گذر از بحران را پشتیبانی و به موفقیت کمک می‌کند. یعنی دستیابی به موفقیت بدون تاب‌آوری ممکن نیست و تاب‌آوری مقدم است بر هرموفقیتی. همین تعریف کوتاه نشان می‌دهد که تعاریف غیرتخصصی موجود از تاب‌آوری که آن را حمل بر صبر و تحمل شرایط می‌کند، اشتباه است. توانبخشی از راه دور
توانبخشی از راه دور یک زیرشاخه مهم پزشکی از راه دور و روشی نوین برای کمک به توانمند سازی افراد کم توان و ناتوان در ابعد مختلف مراقبتی، بهداشتی، عملکردی و سلامت روان است. توانبخشی از راه دور کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت ارائه خدمات توانبخشی از راه دور می‌باشد. توانبخشی از راه دور می‌تواند ارتباط میان درمانگر با درمان جو یا ارتباط میان درمانگر و درمانگر باشد. در توانبخشی از راه دور خدماتی از قبیل ارزیابی، پایش، پیشگیری، مداخله، نظارت، آموزش و مشاوره با استفاده از فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی انجام می‌شود. دو حوزه مهم پژوهش در توانبخشی از راه دور عبارتند از: کاردرمانی
کاردرمانگران نیازهای توانبخشی و مشارکت افراد دچار ناتوانی را آموزش می‌بینند. کاردرمانگران شرایط درمانی را برای تمام سنین در گستره‌ای با تنوع بسیار زیاد فراهم می‌کنند. مانند توانبخشی در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، توانبخشی در منزل، برنامه‌های توانبخشی روزانه و …. برای ریختن طرح درمانی، کاردرمانگران باید به تمام جنبه‌های فیزیکی، شناختی، روانی-اجتماعی و نیازهای محیطی که می‌تواند بر مراجع تأثیر بگذارد آگاهی کامل داشته باشند. توانبخشی مراجعان تنوع بسیار زیادی (در زیر فقط نمونهٔ بسیار کوچکی از کار کاردرمانگران ارائه می‌شود و شامل تمام موارد نیست، حتی در جزئیات نیز صرفاً شامل موارد زیر نمی‌شود و تنوعی از کارها را می‌توان انجام داد) دارد مانند: آرتروز
درمان فیزیکی برای توان‌بخشی عضلات و مفاصل (تنها برای موارد شدید). فیزیوتراپی یکی از درمان‌های قابل توجه در این بیماری است. در فیزیوتراپی، درمانگر با دادن تمرینات مناسب به بیمار و حرکات مفصلی و تحریکات اولتراسوند زمینه را برای بهبودی مهیا می‌کند توانبخشی کار درمانی برای افرادی که در کارهای روزمره دچار مشکل شده‌اند. ممکن است جلوگیری از حرکت زیاد مفصل لازم باشد (با استفاده از چوب‌های زیربغل، عصا، واکر و زانوبند کشی)https://familydoctor.org/condition/osteoarthritis عدالت ترمیمی
یک برنامه عدالت ترمیمی با هدف جلب مجرمان به بر عهده گرفتن مسئولیت اقدامات خود و درک صدمه ای که ایجاد کرده‌اند، به آنها فرصتی برای بازخرید و پشیمانی آنها از ایجاد آسیب بیشتر می‌دهد. برای قربانیان، هدف این است که به آنها نقش فعالی در روند کار و کاهش احساس اضطراب و ناتوانی داشته باشد. عدالت ترمیمی براساس نظریه ای جایگزین روشهای سنتی عدالت پایه‌گذاری می‌شود که غالباً بر قصاص تمرکز می‌کنند. با این حال، برنامه‌های عدالت ترمیمی می‌توانند روش‌های سنتی را تکمیل کنند. توانمندسازی
توانمندسازی زنان، که توانمندسازی جنسیتی نیز نامیده می‌شود، تبدیل به یکی از موضوعات مهم مورد بحث در دو زمینهٔ توسعه و اقتصاد شده‌است. تمامی جوامع، مشاغل، انجمن‌ها و احزاب از پیاده‌سازی برنامه‌ها و سیاست‌هایی که نظریهٔ توانمندسازی زنان را اتخاذ می‌کنند منفعت می‌برند. در پرداختن به مسائل حقوق بشر و توسعه، یکی از دغدغه‌های اصلی این روند توانایی‌بخشی یا قدرت‌دهی است. «رویکرد توسعه و قابلیت‌های بشری»، «اهداف توسعه هزاره» و دیگر رویکردها/اهداف معتبرْ همگی به توانایی‌بخشی و مشارکت به‌عنوان قدمی ضروری اشاره می‌کنند که به یک کشور اجازه می‌دهد بر موانع مرتبط با فقر و توسعه فائق آید. توانبخشی رباتیک
زمانی که ربات‌های توانبخشی ساخته شدند، هدف استفاده از آن‌ها بهبود بیماران نبود، بلکه برای کمک به تشخیص اشیاء از طریق لمس برای افراد دچار بیماریهای سیستم عصبی طراحی شده بود. توانبخشی رباتیک
مثالی دیگر برای ربات توانبخشی، hip bot نام دارد. Hip bot یک ربات است که برای بیماران با محدودیت حرکتی استفاده می‌شود. مفصل ران یک مفصل مهم در بدن است که وزن ما را حمایت کرده و اجازه حرکت و حفظ وضعیت ایستاده را به ما می‌دهد. فیزیوتراپی
رکن هر برنامه توانبخشی قلبی، ورزش درمانی پیشرونده می‌باشد و مسئولیت تجویز، طراحی، برنامه‌ریزی و اجرایی پروتکل ورزش درمانی ایدئال و بهینه، بعهده فیزیوتراپیست گروه بازتوانی قلبی می‌باشد. کم‌توانی ذهنی
عقب ماندگی ذهنی درمان ندارد و بهترین راه کنترل آن جلوگیری از بروز آن است. به نظر نمی‌رسد داروهای خاصی نیز در کنترل پیشرفت اختلال مؤثر باشد. مهم‌ترین روش درمانی افراد عقب مانده ذهنی افزایش میزان سازگازی آنها، محیط زندگی و تنظیم توقعات محیطی و سطح کارایی این افراد در خانواده و جامعه است. مهندسی توانبخشی
مهندسی توانبخشی شامل مراکز تحقیقاتی به انجام تحقیقات در مهندسی توانبخشی می‌پردازد که هر یک با تمرکز بر یک منطقه به طور کلی یا جنبه‌ای از کار افتادگی به کار می‌پردازند. برای مثال اسمیت-Kettlewell پژوهشکده چشم تحقیق برای نابینایان و در دید مشکل را انجام می‌دهد. بسیاری از معلولان توانبخشی مورد تحقیق و توسعه توسط مراکز انجام مهندسی توانبخشی انجام می‌پذیرد. پزشک
پزشکی شاخه‌ای از علوم سلامت است. هدف پزشکی حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب دیدگان «مانند فیزیوتراپی» می‌باشد. این هدف با شناخت بیماری‌ها، تشخیص و درمان و جلوگیری از بروز آنها به انجام می‌رسد. توانبخشی رباتیک
ربات توانایی انجام تمریناتی که یک درمانگر می‌تواند ارایه دهد را دارد و همچنین ربات‌ها می‌توانند برخی تمرین‌ها را که انجام آن توسط فرد آسان نیست را نیز انجام دهند. ربات‌های پنوماتیک به افرادی که دچار سکته مغزی یا هر نوع بیماری با ناتوانی اندام فوقانی شده‌اند کمک می‌کنند. مهندسی توانبخشی
مهندسی توانبخشی و تکنولوژی‌های کمکی جامعه آمریکای شمالی مأموریت است که برای «بهبود بالقوه افراد معلول برای رسیدن به اهداف خود از طریق استفاده از فناوری» جوامع حرفه‌ای برای مهندسین توانبخشی ایجاد کند. پیشگیری پزشکی
در پیشگیری سومین یا ثالثیه زمانی که دو سطح پیشگیری قبلی مؤثر نبوده یا به‌طور صحیح و مؤثری انجام نشده‌است انجام می‌شود و تلاش بر آن است تا از عوارض یا بازماندن آثار غیرقابل جبران بر فرد می‌باشد که توانبخشی‌ها در این دسته از سطوح پیشگیری قرار می‌گیرد. نمایش‌درمانی
نمایش‌درمانی ؛ درمانی کمکی ؛ غیر دارویی ؛ بازی محور و گروهی است (انجمن بین المللی دراماتراپی ایران DTCI) شاخه‌ای از هنر درمانی است. دراماتراپی یا نمایش‌درمانی، بهره‌گیری از جنبه‌های دراماتیک و زیبایی شناسانهٔ هنر نمایش، جهت تأثیرگذاری بر شخصیت افراد است که بـیـش از آنکه یک فعالیت فـردی باشـد بنا به ذات وجـودی نمایش، یک فعالیت گروهی اسـت شاید بتوان نـخـسـتـیـن نشانه‌های نـمـایـش درمانی را در رفتارهای رازآلود جادوگران و شفادهندگان بدوی قبایل جستجو کردکه به شکلی بیانگر تأثیر فعالیت‌های نمایشی بر روان و حتی جسم آدمی بودند. این شیوه درمانی به‌طور مشخص نخستین بارتوسط روانپزشک و نظریه پرداز رومانیایی اصل ژاکوب لویی مورنو۱۸۹۲ و از مشاهده، مطالعه و تحلیل بازی‌های کودکان شکل گرفت. او به همراه تعدادی از پزشکان یک گروه درمانی کوچک به نام «یاری به خود» را تأسیس کرد که بعدها به «اولین مرکز رسمی تئاتردرمانی» در حومهٔ نیویورک تبدیـل شـد مورنو، نقش مهمی در انسجام اصول نمایش‌درمانی داشت و در کتابی که به سال ۱۹۴۷ با عنوان «تئاتر خودجوش " نوشت، اساس و شیوهٔ نـمـایـش درمانـی را تعریف و تبیین کرد. روان تماشا = سایکودراما به افراد اجازه می‌دهد تا از قوه تخیل و توان انگاره‌زایی خود به عنوان پایه و اساس اجرای نمایش‌بهره ببرند. استفاده از این قوه و توانایی به‌بهترین شکل، ظرفیت فرد را برای حضوردر دنیایی که بزرگتر از زندگی است اثبات‌می‌کند. به قول دکتر مورنو خیال‌زایی یک عنصراساسی در هنر به‌طور عام و در اجراهای‌نمایشی به‌طور خاص است. فردی که درجلسات روان تماشا حاضر می‌شود نه تنهامی‌تواند صحنه‌های واقعی زندگی‌اش رابازنمایی و بازی کند بلکه تشویق می‌شود تاصحنه‌هایی را که هرگز اتفاق نیفتاده‌اند، هرگز اتفاق نخواهند افتاد یا اصلاً نمی‌تواننداتفاق بیفتد نیز بازی کند و به تصویر بکشد. این صحنه‌ها غالباً عرضه‌کننده امیدها، ترس‌ها و کارها و تحولات ناتمام مانده روان‌ما هستند که از برخی جهات‌واقعی‌تر از وقایع زندگی روزمره جلوه می‌کنند. نمـایش درفرآیـند درمان هـنگامی جنبهٔ محوری می‌یابد که هـدف از پـروسهٔ درمان کاهـش یا رفـع کامـل اختلالات روانـی و رفـتاری باشد. ایـن تصور که صرفاًافرادعادی می‌توانند در چهارچوب فعالیـتهـای نمایشی تحت درمان قرار گیرند کاملاً مردوداست.[فخری، فاطمه و همکاران (۱۳۸۲)] هرگاه A نـقـش B را برای C بازی کند سـاده‌ترین تعـریف نمایش حاصل می‌شود. بر پـایـه این تـعـریـف، A و B در نمایش درمانـی معـمـولاً یک نـفـر اسـت، یـعـنـی A غالبا نقـش خـود را بازی می‌کنـد C تماشا گـر یا «دراماتراپـیست» اسـت که به شکلـی مداخله گـرا نـه بر فرایند نمایش بـعـنـوان کارگردان و مشاور نظارت کامـل دارد. تکنـیـک‌های فراوانی از جـمـلـه «فن خودبازنمایی - وارونگی نقش – واقعـیـت بـخـشـی – فن آئـیـنه - فن صنـدلـی خالـی، عـروسک درمانی و داستان گویی و...» د رنمایش درمانی مطرح اسـت. اما در همه آن‌ها نقش درمانی نمایش به صورت گروهی نتایج قابل توجـه و حائـزاهـمـیـت تری نسبت به فعالیت‌های فردی دارد، زیراامـکان مـداخله سایراعـضای گروه و بـیـان دیدگاههای دیگری در یک مقوله خاص وجود دارد. در یک تعریف کلی سایکودراما عـبارت اسـت از روشـی که در جریان آن افراد مشکلا ت شخـصـی خود را دریک گروه به نمایش درمی آورنـد [زابلی. پریسا - ثنایی ذاکر، دکتر باقر (۱۳۸۰)]. در واقع سایکودراما، خاصیت شفابخشی حاصل از ادغام بازی و عمل بداهه‌است. به تازگی کتابی با عنوان مبانی سایکودراما نوشته‌شده توسط ادام بلاتنر و ترجمه ساناز فلاح زاده و ارزو سیاردوست تبریزی توسط انتشارات المپیک به چاپ رسیده است؛ که یکی از اصلی ترین منابع آشنایی با نظریه سایکودرام و روش های آن است. تتا شفا
هدف این است که سلامت و بهزیستی عمومی را بهبود بخشیم، همانگونه که Vianna می‌گوید، «کار اعتقادی به ما این توانایی را می‌دهد که الگوهای منفی تفکر را حذف و با الگوهای مثبت و مفید جایگزین کنیم». مهندسی توانبخشی
فرآیند توانبخشی افراد معلول اغلب مستلزم طراحی و ساخت وسایل کمک حرکتی است تا سطح زندگی این افراد را ارتقا دهد و به جریان معمول زندگی و جامعه بازگرداند. مهندسان توانبخشی در تلاش هستند که صندلی‌های چرخداری را طراحی کنند تا سبب بهبود وضعیت حرکتی و حرکت مستقل فرد توانیاب شود. صندلی‌های چرخدار برقی و سبک وزن و کنترل شونده یا ذهن از جمله صندلی‌های چرخدار در حال پیشرفت هستند. افرادی که به طور کلی یا جزئی توانایی استفاده از دست، پا یا اندام‌های خود را از دست داده‌اند می‌توانند از طریق بیان فرمان‌ها و دستورهای صوتی صندلی چرخدار خود را کنترل کنند. بازتوانی شناختی
اصطلاح بازتوانی شناختی شامل طیف وسیعی از روش‌های درمانی است که توسط متخصص‌های مختلف توانبخشی قابل اجراست. بسیاری از متخصصین توانبخشی از جمله کاردرمانگران، فیزیوتراپیست‌ها، متخصصین آموزش استثنایی و عصب-روانشناسان، جهت ارتقاء سطح عملکردهای شناختی مراجعین خود، از رویکردهای توانبخشی شناختی بهره می‌گیرند. CARFدر سال ۱۹۹۹، تعریفی کاربردی از توانبخشی شناختی ارائه کرده‌است که در این تعریف توانبخشی شناختی، شامل ارائه فعالیت‌های درمانی معطوف به عملکرد است که هدف آن‌ها، تقویت یا تثبیت مجدد الگوهای رفتاری پیشین و نیز تثبیت الگوهای رفتاری جدید، برای انجام فعالیت یا ارائه مکانیسم‌های شناختی جهت جبران عملکردهای آسیب دیده سیستم عصبی می‌باشد. در توانبخشی شناختی با دو رویکرد عمده مواجهیم، رویکرد جبران یا سازش و دیگری رویکرد درمان شناختی. باید توجه داشت که در عمل هیچگاه جداسازی این دو رویکرد اتفاق نمی‌افتد و هم‌پوشانی این‌دو در درمان اجتناب ناپذیر است. رویکرد اول، رویکرد جبران یا تطبیق است. در این رویکرد هدف آن است تا با ایجاد تغییراتی در محیط، عادات و روش انجام کارها و نیز راهکارهای اجرایی، محدودیت‌های فرد کنار گذاشته شوند. این سه هدف درمانی یادآور مفهوم ارگونومی شناختی هستند که بر اساس اصول پردازش اطلاعات بوده و سبب کاهش درگیری حافظه کاری می‌گردد پزشکی از راه دور
در توانبخشی از راه دور متخصص توانبخشی می‌تواند بیمار را به روش ویدئو کنفرانس ویزیت کرده و علاوه بر تشخیص، مشکل طرح درمانی مناسب را برای وی ارائه دهد. این موضوع بخصوص برای بیمارانی که مبتلا به ناتوانی بر اثر سکته مغزی، ضربه مغزی یا فلج به دلایل دیگر هستند بسیار کمک کننده می‌باشد. توانبخشی از راه دور
توانبخشی از راه دور کاربردهای بسیاری برای افراد نیازمند به توانبخشی و جامعه دارد که برخی از این موارد عبارتند از: واقعیت درمانی
واقعیت درمانی () یک شیوه روان درمانی و مشاوره است. این سبک توسط ویلیام گلسر در سال ۱۹۶۰ توسعه یافت. راه‌های درمانی در این روش متفاوت از راه‌های روان پزشکی و روان کاوی و قواعدی که در آکادمی‌های پزشکی روان درمانی آموزش داده می‌شود است و به‌جای توجه به بیماری‌های روانی تمرکز دارد بر چیزی که گلسر آن را در سه واژه انگلیسی با سرنمون R خلاصه کرده: "Reality" واقع گرایی، "Responsibility" مسئولیت پذیری و "Right and wrong" تفکیک درست و غلط. مکتب واقعیت درمانی عنوان می‌کند که فرد، نه از یک بیماری بدنی روانی، که از شرایط انسانی، اجتماعی و جهانی رنج می‌برد. توانبخشی از راه دور
در سال ۲۰۰۱، O. Bracy، یک روانپزشک، اولین برنامه مبتنی بر وب به منظور ارائه خدمات توانبخشی از راه دور در درمان توانبخشی شناختی معرفی کرد. این سیستم درابتدا برای درمانگر از طریق یک ابزار مقرون به صرفه امکان درمان بیماران خود را از طریق اینترنت فراهم می‌کند. ثانیاً، سیستم امکان ارتباط مستقیم درمانگر با بیمار را مهیا و امکان ارائه تجویز درمانی که توسط پزشک متخصص تنظیم شده و توسط کادر درمانی کنترل می‌شود، را فراهم می‌نماید. تمام برنامه‌ها و داده‌های آن‌ها از طریق اینترنت در زمان واقعی مبادله می‌شوند. بیمار می‌تواند وارد سیستم شود تا درمان خود را از خانه، کتابخانه یا هر جایی که به کامپیوتری که قابلیت اتصال به اینترنت دارد دسترسی داشته باشید، انجام دهد. در سال ۲۰۰۶ این سیستم پایه سیستم جدیدی شد که به عنوان یک برنامه بهبود مهارت شناختی برای دانش آموزان، طراحی شده بود. بچه‌ها به صورت فردی یا کل کلاس می‌توانند در این برنامه از طریق اینترنت شرکت کنند. در سال ۲۰۰۶، M.J. McCue و S.E. Palsbo، یک مقاله در مجله "Telemedicine and Telecare" منتشر کرد که در مورد اینکه چگونه پزشکی از راه دور برای بیمارستان‌ها می‌تواند سودآور بود، بوده‌است. آن‌ها استدلال می‌کنند که مراقبت‌های توانبخشی از راه دور باید گسترش یابد تا افراد دارای ناتوانی و افراد مبتلا به درد (شاید پس از عمل جراحی تعویض مفصل یا افراد مبتلا به آرتروز) بتوانند درمان‌های توانبخشی را که نیاز دارند، دریافت کنند. تحقیقات در حوزه توانبخشی از راه دور در دوران اولیه خود است. محققان توانبخشی باید آزمایش‌های کنترل شده بیشتری را انجام دهند و شواهد مبتنی بر تأثیر توانبخشی از راه دور را برای کادر درمانی و پرداخت کننده‌ها ارائه دهند. توانبخشی از راه دور
برخی از حوزه‌های توانبخشی که در زمینه توانبخشی از راه دور مورد بررسی قرار گرفته‌اند عبارتند از: کاردرمانی
این رشته تنها از طریق آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش کشور دانشجو می‌پذیرد و در هنگام تحصیل زیر نظر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی اداره می‌شود. این رشته جز علوم پزشکی محسوب شده و دارندگان مدرک می‌توانند پس از گذارندن دوره اقدام به تأسیس مطب و کلینیک یا بیمارستان‌های توانبخشی نمایند. در میان دانشگاه‌های ارائه دهنده، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، ایران، شهید بهشتی، تهران، شیراز، اصفهان، تبریز، سمنان و جندی شاپور اهواز و زنجان انعطاف‌پذیری عصبی
انعطاف‌پذیری عصبی به عنوان نظریه ای محبوبیت پیدا می‌کند که حداقل تا حدی بهبود نتایج عملکرد با فیزیوتراپی پس از سکته مغزی را توضیح می‌دهد. تکنیک‌های توانبخشی که با شواهدی پشتیبانی می‌شوند که از سازماندهی مجدد قشر به عنوان مکانیسم تغییر استفاده می‌کنند، شامل حرکت درمانی ناشی از محدودیت، تحریک الکتریکی عملکردی، آموزش تردمیل با پشتیبانی از وزن بدن و درمان واقعیت مجازی است. درمان با کمک ربات یک تکنیک نوظهور است که فرض بر این است که از طریق انعطاف‌پذیری عصبی نیز کار می‌کند، اگرچه در حال حاضر شواهد کافی برای تعیین مکانیسم دقیق تغییر هنگام استفاده از این روش وجود ندارد. پزشکیار ورزشی
۱. مطالعات مختلف اثبات کرده اند که توانبخشی ورزشکاران (تفریحی و حرفه ای) باید به عنوان یک مهارت پیشرفته که نیاز به آموزش تخصصی دارد، شناخته شود. زیرا اصول توانبخشی و بازگشت فرد آسیب دیده ورزشکار با غیرورزشکار متفاوت است. توانبخشی دید
آموزش مهارت خانگی اجازه می‌دهد تا بیماران برای بهبود مهارت‌های ارتباطی ، خودمراقبتی ، مهارت‌های شناختی ، مهارت‌های اجتماعی ، مهارت‌های فنی و حرفه‌ای ، آموزش تست روانشناسی و آموزش و پرورش تلاش کنند. یک مطالعه نشان می‌دهد که چند گروه مداخله برای افراد مسن با دید کم به عنوان یک رویکرد مؤثر مربوط به آموزش‌های خانگی است. به چند گروه مداخله شامل یادگیری دانش جدید یا مهارت‌های هر هفته جلسات متعدد اجازه می‌دهد تا شرکت کنندگان به درخواست دانش آموخته یا مهارت‌های خود در محیط زندگی و روابط خود را با ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی ادامه دهند. مهم‌ترین عامل در این مداخله حمایت از خانواده که شامل کمک با تغییرات در شیوه زندگی نگرانی‌های مالی و برنامه‌ریزی‌های آینده است. توانبخشی رباتیک
توانبخشی رباتیک یک زمینه تحقیقاتی است که با استفاده از دستگاه فیزیوتراپی رباتیک به درک و تقویت توانبخشی اختصاص داده شده‌است. توانبخشی رباتیک شامل توسعه دستگاه‌های رباتیک برای کمک به عملکردهای مختلف حسی و حرکتی است (مانند بازو، دست، پا، مچ پا). توان‌بخشی
با توجه به آن که توانبخشی بیشتر در مورد کودکان و بزرگسالانی کاربرد دارد که از نظر توانایی‌های جسمی ذهنی یا گفتاری دچار مشکل می‌باشند رشته‌های دخیل در این فرایندها را شاخه‌ها یا اعضای تیم توانبخشی می‌دانند. این رشته‌ها (به ترتیب حروف الفبا) عبارتند از:کار درمانی استفاده از فعالیتهای هدفمند برای جلوگیری از ناتوانی و حفظ سلامتی افرادی است که به نوعی دچار آسیب جسمی، ذهنی یا روانی هستند. از نظر انجمن کار درمانی آمریکا (A.O.T.A) کار درمانی عبارت است از استفاده از فعالیتهای هدفمند برای افرادی که در اثر آسیب یا بیماری دچار محدودیت اختلال عملکرد روانی، اجتماعی، رشدی یا اختلالات یادگیری شده‌اند، به منظور ایجاد حداکثر استقلال، جلوگیری از ناتوانی و حفظ سلامتی. این حرفه شامل ارزیابی، درمان و مشاوره است. موسیقی‌درمانی
موسیقی درمانی روشی است در جهت برخی اهداف درمانی با کمک موسیقی که می‌تواند مواردی از جمله تقویت و ساماندهی سلامت روحی و جسمی افراد را به دنبال داشته باشد. به عبارت دیگر از موسیقی درمانی برای بازیافت، نگهداری و تقویت سلامت جسمی و روحی و عاطفی استفاده می‌شود. آمادگی جسمانی
تناسب اندام حالت سلامت و تندرستی عمومی است و به‌طور مشخص تر، توانایی انجام گونه‌هایی از ورزشها، مشاغل و فعالیت‌های روزانه می‌باشد. تناسب اندام از طریق تغذیه مناسب، تمرینات جسمانی با شدت متوسط و استراحت کافی حاصل می‌گردد. پیش از انقلاب صنعتی، تناسب به صورت توانایی انجام فعالیت‌های روزانه بدون خستگی بی‌مورد تعریف شده بود اما با ماشینی شدن و تغییراتی در سبک زندگی، اکنون تناسب اندام، معیار توانمندی بدن برای کافی و مؤثر عمل کردن در فعالیت‌های کاری و اوقات فراغت، سالم بودن، مقاومت در برابر بیماریهای ناشی از کم‌تحرکی و مواجهه با شرایط اضطراری در نظر گرفته می‌شود. مهارت شناختی
عملکرد شناختی اشاره به توانایی‌های فرد برای پردازش (افکار) دارد که باید در یک فرد سالم باشد و به صورت «توانایی‌های یک فرد برای انجام فعالیت‌های مختلف ذهنی که بیشتر مرتبط با یادگیری و حل مسئله است.» تعریف می‌شود. به‌طور مثال مواردی همچون مهارت‌های کلامی، محیطی، روانشناختی و پردازش سریع می‌باشد معمولاً شناخت به چیزهایی مانند حافظه، توانایی یادگیری اطلاعات جدید، گفتار، درک مطالب نوشته شده، اشاره دارد. افزایش سن و بیماری ممکن است روی عملکرد شناختی تأثیر بگذارد و باعث از دست دادن حافظه و مشکل در انتخاب کلمات مناسب در حین صحبت کردن یا نوشتن شود. برای مثال، تصلب بافت چندگانه (MS) در نهایت می‌تواند باعث از دست رفتن حافظه، ناتوانی در درک مفاهیم و اطلاعات جدید و سرخوردگی کلامی شود. توانبخشی عصبی
شبیه‌سازی واقعیت مجازی و بازی‌های ویدیویی به بیماران امکان یک روش تعاملی برای کشف و بازسازی جنبه‌های مختلف زندگی و محیط‌های آن‌ها را می‌دهد در حالی که فرایند درمان توسط درمانگران و پزشکان مشاهده می‌شود. این دستگاه‌های شبیه‌سازی همراه با دیگر تکنولوژی‌های روباتیک، درمان به بیمارانی که سکته، ضربه‌های مغزی، دیگر اسیب‌های مغز یا نخاع را دارند را ارائه می‌دهند. ترکیب این دو تکنولوژی این امکان را می‌دهد که خیلی زودتر از آن ممکن است بهبود امکان‌پذیر شود و در نتیجه دوره بازگشت کوتاه شود. .موضوعات این مقاله را از انستیتو Guttmann که با مجوز آزاد گنو / GFDL موافقت می‌کند، برگرفته شده‌است. طبقه‌بندی بین‌المللی عملکرد، ناتوانی و سلامت
استفاده از ICF برای بیمار و پزشک متخصص فوایدی دارد. یک مزیت عمده برای بیمار، ادغام جنبه‌های جسمی، روحی و اجتماعی وضعیت سلامتی وی است. تمام جنبه‌های زندگی فرد (توسعه، مشارکت و محیط)، به جای اینکه فقط بر روی تشخیص وی تمرکز کند، در ICF گنجانده شده‌است. یک تشخیص در مورد توانایی‌های عملکردی شخص کمی نشان می‌دهد. تشخیص برای تعیین علت و پیش آگهی مهم است، اما شناسایی محدودیت‌های عملکرد اغلب اطلاعاتی است که برای برنامه‌ریزی و اجرای مداخلات استفاده می‌شود. هنگامی که تیم توانبخشی از فعالیت‌های روزمره ای که مشتری برای شرکت در آن آگاهی دارد، مطلع شد، می‌توان از توالی حل مسئله تنظیم شده توسط ICF استفاده کرد. به عنوان مثال یک متخصص کاردرمانی، بیمار را مشاهده می‌کند که فعالیتهای روزمره خود را انجام می‌دهد و توانایی‌های عملکردی بیمار را یادداشت می‌کند. سپس از این اطلاعات برای تعیین میزان بهبود توانایی‌های فرد از طریق درمان و تغییر میزان محیط برای تسهیل عملکرد فرد استفاده می‌شود. مداخله در یک سطح (توانایی‌های فعلی) این امکان را دارد که از وقایع در سطح موفقیت‌آمیز جلوگیری کند یا تغییر دهد (مشارکت). به عنوان مثال، آموزش علائم دستی به کودک ناشنوا تعامل مosterثری را تقویت می‌کند و مشارکت فرد با توانبخشی رباتیک
معمولاً تکنولوژی رباتیک سعی در به‌کارگیری اهرم‌های اصلی نوروپلاستیسیتی با بهبود کیفیت حرکت، افزایش شدت و تکرار آن حرکت می‌باشد. فیزیوتراپی
پیوند کلیه یکی از مکانیسم‌های درمانی در ده‌های اخیر است که در دنیا و کشور ما به‌طور گسترده رایج شده‌است (The Best Solution for End Stage Renal Disease) و بر کار آمدی ان افزوده می‌گردد، ولی این سیستم جراحی دارای مشکلات و عوارض عام عضو پیوندی و خاص خود است (Post transplant complications). مشکلات موجود شامل موارد زیر می‌تواند باشد: فیزیوتراپی: فیزیوتراپی در حقیقت از پیوند عملیات بازتوانی جراحان به‌خصوص ارتوپدها و درمان‌های فیزیکی پزشکان فیزیوتراپی که اکنون وجود ندارند و متخصصین سلامت جسمانی که بازهم اکنون وجود ندارند به وجود آمد؛ یعنی بر سه رکن اصلی: اکنون تئوری مداخله درمانی حرکت بسیار پر رنگ شده‌است و اگر چه هنوز قادر به کشف بسیاری از علل نیستسم ولی قادریم در یک Clinical Trial تأثیرات مثبت آن را مشاهده کنیم. حرکت درمانی اکنون برای فشار خون، دیابت، مشکلات بیوشیمی خون تجویز می‌گردد.حرکت دیگر یک مداخلهٔ درمانی شناخته می‌شود که دانش آن در نزد فیزیوتراپی موجود است و تحرک برای بیماران و پزشکان از اولویت خاصی برخوردار شده‌است و فیزیوتراپیست‌ها به عنوان یک عضو تیم‌های چندرشته‌ای در درمان بیماران از دیدگاه خود شراکت می‌کند. بیماری مزمن انسدادی ریه
توانبخشی ریوی یک برنامه ورزشی، مدیریت بیماری و مشورتی است که به منظور کمک به فرد تنظیم شده‌است. ثابت شده‌است توانبخشی ریوی در افرادی که به تازگی در آن‌ها بیماری شدت گرفته باعث بهبود کلی کیفیت زندگی و توانایی ورزش و کاهش مرگ‌ومیر شده‌است. این برنامه همچنین حس کنترلی که فرد در برابر بیماری خود دارد و همچنین احساسات بیماران را بهبود بخشیده‌است. به نظر می‌رسد فعالیت‌های مربوط به داخل دادن هوا به ریه نقش چندانی در این موارد ندارد. وزن زیاد یا کم می‌تواند بر نشانه‌های بیماری، میزان ناتوانی و تشخیص COPD تأثیر بگذارد. افرادی دچار COPD که وزن کمی دارند می‌توانند به وسیله افزایش دریافتی کالری، قدرت عضله‌های تنفسی خود را افزایش دهند. این امر با ترکیب با ورزش منظم یا برنامه توانبخشی ریوی می‌تواند منجر به بهبود علائم COPD شود. تغذیه مکمل برای افراد دچار سوء تغذیه مؤثر است. روان‌درمانی
پس از تشخیص و معاینه وضعیت روانی بیمار MSE روان‌شناس درمان‌گر به تدوین و تهیه طرح درمان می‌پردازند و با استفاده از روش‌ها و تکنیک‌های گوناگون مبتنی بر نظریه‌های روان‌درمانی این فرایند بسیار تخصصی را انجام می‌دهد. لازم است ذکر شود که روان درمانی با مشاوره متفاوت است و روان درمانی مجموعه خدمات تخصصی جهت درمان و ایجاد تعادل روانی در فرد بیمار می‌باشد در صورتی که خدمات مشاوره‌ای از جنس مشورت کردن و آگاهی‌بخشی است. درمان دارویی نیز برای بیماران روانی توسط روان‌پزشک انجام می‌گیرد. روان‌درمانی روشی است که توسط درمان‌گری آموزش دیده به شکل حرفه‌ای، با توجه به خاستگاه «اختلال تحت درمان»، انجام گیرد. روان‌درمان‌گری بر دوپایه «رابطه» و «ارتباطات» به شکل کلامی و غیرکلامی استوار است. رابطه‌ای حرفه‌ای میان بیمار و درمانگر است که مبتنی بر اصالت، جدیت، صمیمیت و آزادی است. روان‌درمانی کاربرد آگاهانه و هدف‌مند روش‌های بالینی و نگرش‌های میان‌فردی به دست آمده از اصول روان‌شناختی ریشه‌دار با هدف کمک به افراد برای تغییر دادن رفتار، شناخت‌ها، هیجان‌ها یا سایر ویژگی‌های شخصی خودشان در مسیرهایی است که شرکت‌کنندگان در درمان آن‌ها را مطلوب می‌دانند. پرسشنامه
روانشناس چگونه شما را درمان می‌کند؟ مرکز حمایت از پناهجویان
مرکز حمایت از پناهجویان ۵ هدف اصلی دارد شامل کمک، عدالت، توانمند سازی، جامعه و پایداری و با اهداف فرعی اش مجموعاً ۲۰ موضوع را دنبال می‌کند. برنامه‌های کمک رسانی به پناهجویان عبارتند از: کمکهای مادی، بانک غذا و غذاهای عمومی، برنامه توانمند سازی اجتماعی که شامل توسعه اجتماعی و اشتغال است، گذراندن زبان انگلیسی ELS و همچنین برنامه‌های حقوقی شامل حقوق بشر یا پرونده‌های کیفری، بهداشت، مشاوره، کمپین‌ها، حمایت از پناهجویان در مراحل دادرسی. برنامه‌هایی که درون جامعه عرضه می‌شود عبارتند از: بازاریابی، مشارکت دوستانه، مشارکت‌های سازمانی، حمایت داوطلبانه، مشارکت جوانان و دانشجویان و سخنرانان محلی؛ و برنامه‌های پایدار سازمانی که عبارتند از: امور مالی، اداری و عملیات. حرکت درمانی
حرکت درمانی «"kinesiotherapy"» یا ورزش درمانی، تنها روش مؤثر درمان برای برخی اختلالات و بیماری‌ها می‌باشد. در واقع امروزه به ورزش و حرکت درمانی به عنوان قسمتی یا بخشی از درمان بیماری‌ها و اختلالات نگاه می‌شود و گاهی مواقع هم ممکن است. کمر درد، آرتروز مفاصل، چاقی، بیماری‌های قلبی، فشار خون، پوکی استخوان و اختلالات تنفسی، از جمله بیماری‌هایی است، که حرکت درمانی، نقش عمده‌ای در درمان پیشگیری آنها دارد. همین‌طور امروزه، علاوه بر تأثیر ورزش بر روی بیماری‌ها و اختلالات جسمی، نقش و تأثیر ورزش، بر روی اختلالات روحی و روانی، همانند افسردگی هم تحت بررسی قرار گرفته‌است و طبق بعضی از تحقیقات و مطالعات، حرکت درمانی تأثیر مهمی در درمان و پیشگیری از اختلالات روحی و روانی داشته‌است. کاردرمانی
سلامت روان و جنبش درمان اخلاقی به عنوان ریشهٔ کاردرمانی شناخته شده‌اند. براساس سازمان سلامت جهانی(WHO)، اختلال روانی یکی از رو به رشدترین انواع ایجادکنندهٔ ناتوانی است. بر پیشگیری ودرمان اختلال روانی در گروه‌های مختلف افراد، شامل کودکان، نوجوانان، سالمندان و افراد دارای مشکلات شدید و پایدار سلامت روان، تمرکز شده‌است. به‌طور اختصاصی تر، پرسنل نظامی و سربازان جنگی سابق، گروه‌هایی از افراد هستند که می‌توانند از کاردرمانی سود ببرند. کاردرمانگران، خدمات سلامت روان را در موقعیت‌های مختلفی شامل بیمارستان‌ها، برنامه‌های روزانه و تسهیلات مراقبت طولانی مدت فراهم می‌کنند. توانبخشی رباتیک
دسته‌های (ساعد) رباتیک برای بازآموزی حرکت اندام‌ها از قبیل MIT-Manus و دستگاه‌های توانبخشی انگشتان از قبیل تایروموشن Amadeo هستند. بعضی دستگاه‌ها هدفشان بهبود کشش در حرکات خاصی است در حالی که سایر دستگاه‌ها به دنبال کمک مستقیم به این حرکات هستند. فیزیوتراپی
فیزیوتراپی مجموعه اعمال درمانی است که شامل:برآورد، تشخیص، طرح درمان، مداخله درمانی و ارزیابی است که منجر به مداخلات فیزیوتراپی شامل: تمرین درمانی، مدالیته‌ها و توصیه‌هایی می‌شود و در خطوط سه‌گانه بهداشتی، درمانی و توانبخشی کاربرد دارد. حیطه فیزیوتراپی اکنون تمامی بیماری مانند: استخوانی و عضلانی، قلبی و عروقی، ریوی، نورولوژی و تقریباً تمامی گروه‌های بیماری‌ها را در بر می‌گیرد. توانبخشی رباتیک
توانبخشی رباتیک از دو دهه پیش برای بیماران با بیماری‌های نورولوژی معرفی شده‌است و افرادی که بیشتر از ربات‌های توانبخشی استفاده می‌کنند، درمانگران و افراد دارای معلولیت هستند. برنامه عمران ملل متحد
اصلاح و بازسازی امور شامل: خلع سلاح افراد مسلح، ایجاد صلح بین گروه‌ها هماهنگ‌سازی مبارزات سیاسی و اجتماعی، تلاش برای اسکان افراد بی‌خانمان، بهبود و اصلاح مراکز خدماتی، اصلاح سیستم‌های قضایی نظام قضایی در گردش برای کشورهایی که پس از جنگ نیاز به بازسازی و اصلاح دارند از دیگر برنامه‌های این سازمان است. توانبخشی رباتیک
توانبخشی رباتیک ممکن است شامل تکنولوژی واقعیت مجازی نیز باشد.این فهرست به شما کمک می‌کند تا با موسسات و مراکزی که در حال مطالعه و ارائه خدمات در زمینه توانبخشی رباتیک هستند، آشنا شوید. توانبخشی از راه دور
توانبخشی از راه دور (یا بازتوانی از راه دور) (به انگلیسی: ) عبارت است از ارائه خدمات توانبخشی از طریق شبکه‌های ارتباطات از راه دور و اینترنت. اغلب انواع خدمات در دو دسته طبقه‌بندی می‌شوند: ارزیابی بالینی و درمان بالینی. برخی از زمینه‌های درمان توانبخشی که تاکنون به عنوان توانبخشی از راه دور شناخته شده‌است عبارتند از: روانشناسی اعصاب، آسیب‌شناسی گفتار و زبان، شنوایی سنجی، کاردرمانی و فیزیوتراپی. توانبخشی از راه دور برای افرادی که به دلیل ناتوانی یا به دلیل کمبود وقت نمی‌توانند به کلینیک مراجعه نمایند، امکان دریافت خدمت بدون حضور در محل را ممکن می‌کند. توانبخشی از راه دور همچنین متخصصان توانبخشی را قادر به ارائه مشاوره بالینی می‌نماید. اغلب فرایندهای توانبخشی از راه دور به صورت بصری امکان‌پذیر است و این امر با امکاناتی از قبیل وب کم، ویدئو کنفرانس، خطوط تلفن، تلفن ویدئویی و صفحات وب انجام می‌شود که لازمه آن‌ها خطوط تلفن و اینترنت پرسرعت است. ماهیت بصری فناوری توانبخشی از راه دور، ارائه انواع خدمات را با محدودیت‌هایی مواجه می‌کند که با ایجاد زیرساخت فنی مناسب می‌توان تاحدودی آن‌ها را برطرف کرد. توانبخشی رباتیک
مزیت این گونه ربات‌های درمانی با قدرت تطابق کاهش اسپاستیسیتی و افزایش توان عضلانی در ساعد مورد نظر می‌باشد. همچنین جهت‌یابی با فاصله‌های مختلف برای ربات به حرکات افقی و عمودی یا ترکیب در صفحات مختلف کمک می‌کند که این عمود و ضد جاذبه بودن به‌طور مشخص برای بهبود حرکات شانه و آرنج مفید است. پزشکیار ورزشی
بر طبق اسناد بریتیش جورنال (پزشکی ورزشی بریتانیا)، «توانبخشی ورزشکاران (تفریحی و حرفه ای) باید به عنوان یک مهارت پیشرفته که نیاز به آموزش تخصصی دارد، شناخته شود. درمانگری ورزشی (Athletic Therapy) این کار را انجام می دهد. سازمان درمانگران توانبخشی ورزشی ایرلند (ARTI) یک نهاد حاکمیتی است که مسئول ارتقاء، تنظیم مقررات و آموزش مداوم درمانگران ورزشی معتبر در ایرلند است.  ARTI متعهد شده است اطمینان حاصل کند که تمام درمانگران ورزشی معتبر (ATC) بالاترین کیفیت مراقبت‌های بهداشتی را برای همه بیماران و ورزشکاران ارائه می‌دهند. این امر با تأکید بر عملکرد مبتنی بر شواهد از طریق ارتقای شغلی مستمر (CPD) و از طریق حفظ گواهی مراقبت‌های اورژانسی حاصل می شود. برای دریافت مدرک درمانگر ورزشی معتبر از سازمان ARTI، پس از گذراندن دو مرحله آزمون، باید ریز نمرات/گواهینامه کالج رشته مرتبط و یک گواهینامه امدادگر اورژانس (EFR) ارائه شود. فیزیوتراپی
فیزیوتراپی با تأکید بر بهبود عملکرد استخوانی – عضلانی و سیستم حرکتی و همچنین با استفاده از ابزارهای غیر دارویی و تکنیک‌های دستی و ریلکسیشن و مداخلات تمرین درمانی) می‌تواند در کاهش عوارض جانبی دیالیز (تراکافت) به بیماران کمک نماید. ارزیابی(Physical Therapy Evaluation)، برنامه تمرین درمانی(Exercise Therapy Program) یا مداخلات غیر داروی و غیر جراحی بدون عارضه(Non-invasive Intervention) و ارزیابی مجدد(Re-evolution) می‌تواند شرایط مناسبی برای بیماران دیالیزی پدیدآورد و با توسعه ADL مناسب و بهبود Life Style به اینان و پزشکان و خانوده بیمار کمک شایانی نماید. اگر چه هنوز نحوه تأثیر تمرین درمانی بر بهبود بیماری‌ها مشخص نشده‌است ولی Clinical Trial متعدد بر اثر بخشی روش تأکید دارد و منابع (EBM)نیز برآن اذعان دارند. دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی براساس مصوبه شورای معاونین وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مبنی بر تأسیس موسسه آموزش عالی در حوزه توانبخشی، سلامت اجتماعی و روانی پایه‌گذاری شده‌است. اساسنامه دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در تاریخ 71/8/9 با تصویب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور رسماً تأسیس گردید. فعالیت این دانشگاه در ابتدا، با ایجاد گروه آموزشی مددکاری اجتماعی آغاز شد و به تدریج گسترش یافت تا اینکه، درحال حاضر با برخورداری از 22 گروه آموزشی و هشت مرکز تحقیقات و همچنین بهره مندی از توان علمی بیش از 150 عضو هیئت علمی در تعلیم و تربیت یک هزار و 700 دانشجو که 65% آنان در مقاطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل می باشند، فعالیت می کند. این دانشگاه یکی از معتبرترین دانشگاه های علوم پزشکی ایران است. توانبخشی رباتیک
ربات توانبخشی نیازهای بیمار را در روند بهبودی مانند یک درمانگر با تجربه متوجه نمی‌شود. ربات‌های امروزی توانایی درک ندارند، اما در آینده این قابلیت را نیز خواهند داشت. یکی دیگر از نکات مثبت استفاده از دستگاه‌های توانبخشی رباتیک این است که دیگر نیاز به صرف انرژی فیزیکی زیاد توسط درمانگران نیست. مهندسی توانبخشی
در حالی که برخی مهندسین توانبخشی دارای مدرک کارشناسی ارشد در مهندسی توانبخشی معمولاً فوق تخصصی از مهندسی پزشکی هستند و بیشترین مهندسین توانبخشی باید در مقطع کارشناسی یا تحصیلات تکمیلی در مهندسی پزشکی با مهندسی مکانیک یا مهندسی برق باشند. یک دانشگاه پرتغالی مدرک کارشناسی و یک مدرک کارشناسی ارشد در مهندسی توانبخشی فراهم می‌کند. صلاحیت برای تبدیل شدن به یک مهندس توانبخشی در انگلستان ممکن است از طریق یک دانشگاه کارشناسی یا دوره مانند بهداشت طراحی و فناوری مؤسسه دانشگاه کاونتری می‌باشد.