بهترین چشمه های آب گرم ایران کدامند و چه خواص درمانی دارند؟
گردشگری پزشکی در ایران
آب درمانی: جاذبهٔ مهم دیگر ایران، آب درمانی است که در توریسم سلامت بسیار مورد توجه است. طبق آمارها حدود ۴۵ میلیون گردشگر در جهان از آب درمانی برای معالجه خود استفاده می‌کنند که ایران با دارا بودن بیش از ۱۰۰۰ چشمه آب معدنی شناخته شده توانایی جذب سهم بالایی در این قسمت را دارد. در شمال غربی ایران، استان های اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی و در ارتفاعات رشته کوه البرز و غرب آن، ده ها چشمه آب گرم و سرد با ترکیبات مختلف وجود دارد؛ سرعین، گاومیش گلی، شابیل، قزل داغ از شناخته شده ترین این چشمه های طبیعی هستند. استان های اصفهان و مرکزی در مرکز ایران، دارای چشمه های آب گرم با ترکیبات سولفور، بی کربنات و آهن هستند که در بعضی موارد در محل چشمه ها مراکز اسپا ایجاد شده است و حوضچه های عمومی و خصوصی در آن وجود دارد. در شمال و جنوب ایران نیز دهها چشمه آب گرم و سرد با انواع مختلف عناصر کمیاب وجود دارد که بدلیل خواص درمانیشان از دیرباز مورد استفاده مردم بوده است. بیماری های روماتیسمی، آرتروزهای مفصلی، همچنین بیماری های مربوط به معده، روده، کلیه، پوست، ریه، قلب و عروق از مهمترین بیماری هایی هستند که با توجه به ترکیبات اصلی آب معدنی، می توان از بالنئوتراپی (آب درمانی) بعنوان درمان مکمل آن ها استفاده نمود. لجن درمانی: لجن درمانی در توریسم سلامت از جایگاه خوبی برخوردار است و ایران نیز با دارا بودن امکانات مناسب همچون سواحل دریاچه ارومیه یا دامنه‌های کوه تفتان، آمادگی دارد تا در این زمینه نیز جاذبهٔ توریستی باشد.
نودان
از نقاط دیدنی نودان چشمه آب غنی وچشمه مرواک و چشمه رنجان است که در مسیر جاده کازرون به شیراز واقع شده‌است. در دامنه کوه، چشمه‌ای جوشان دارد که آب آن بسیار گواراست. این چشمه که سرچشمه اصلی آن از نودان است به چشمه «پیر سبز» و از آنجا به رودخانه شاپور می‌پیوندد. در فصل زمستان نیز به هنگام بارندگی حجم آب آن بسیار زیاد می‌شود. همچنین دشت برم بزرگترین دشت بلوط ایران در این بخش واقع شده‌است. گرم‌چشمه، چترال
گَرم‌چشمه یکی از دره‌های متعدد در ناحیه چترال در منتهی‌الیه شمال غرب پاکستان است. این محل یکی از مرتفع‌ترین سکونتگاه‌های انسانی در رشته‌کوه هندوکش با ارتفاع تقریباً ۲۵۵۰ متر (۸۳۸۹ فوت) است. این دره با چشمه آب‌گرم خود یکی از مکان‌های جذب گردشگران است و به خاطر وجود ماهی قزل آلا نیز معروف است. رودخانه لوت‌کوه (رود گرم‌چشمه) که از قلل مرتفع هندوکش سرازیر می‌شود، برای زندگی نوع قهوه‌ای‌رنگ ماهی قزل آلا مناسب است. از دیگر ویژگی‌های این منطقه می‌توان به قله‌های پوشیده از برف و آب‌وهوای مطبوع، چشمه‌های طبیعی اشاره کرد و اخیراً به‌عنوان یک مکان بالقوه برای تولید انرژی برق‌آبی در کانون توجه قرار گرفته‌است. علاوه بر گردشگران، افرادی که از بیماری‌های پوستی رنج می‌برند نیز برای درمان (از نظر علمی ثابت نشده) از چشمه آب گرم دیدن می‌کنند. گرم‌چشمه در شمال غرب چترال در فاصله حدود چهل و هشت کیلومتری جاده واقع شده‌است. این محل با افغانستان که در منتهی‌الیه شمال غربی پاکستان قرار دارد مرزهای بین‌المللی دارد. گردنه دوراه (۱۴۹۴۰ فوت [۴۵۵۴ متر) این بخش از پاکستان را به استان بدخشان افغانستان متصل می‌کند. جاذبه‌های جغرافیایی و زمین‌شناختی ایران
جزیره خارک (از جزایر مرجانی) - معروفترین چشمه‌های آب گرم به قرار زیر می‌باشد: آب گرم لاریجان، چشمه گوگردی اسک،چشمه آب گرم نورآباد ممسنی. چشمه‌های گوگردی رامسر، چشمهٔ آبگرم فردوس، چشمه معدنی استراباکو و عمارت در جاده هراز، چشمه‌های سادات محله، سرعین، پیله دره، سردابه و بوشلی در استان‌های اردبیل و آذربایجان، چشمه‌های گرمسار، خرقان، آب ترش، حسنک و … در استان مرکزی، آب گرم مهدی شهرالف) غارهای حاصل از زلزله یا چین خوردگی چشمه گردو
چشمه گردو پرآب‌ترین چشمه در منطقه‌ی غربی استان است و به علت مناظر زیبای اطراف آن هر سال پذیرای مسافران فراوانی از اقصی نقاط کشور به این منطقه است. شهرستان تنکابن
آب گرم سه هزار معروف به آبگرم حضرت سلیمان یا نرگس است. منطقه‌ای زیبا در دره سه هزار تنکابن و در جوار تخت سلیمان، آب گرم چشمه ایست که دهانهٔ آن در دل توده‌ای از آهک، یک حوضچهٔ طبیعی حدود ۵ متر مربعی را شکل داده که رنگ سقف آن شیری تا قهوه‌ای است. حوضچه یک کریدور ۴ تا ۵ متری به سمت شمال دارد. برای ورود به حوضچه باید پنج پله را پائین رفته و نیم خیز از دریچه نیم دایره‌ای وارد آب گرم به عمق یک متر شوید. آبی زلال و گرم (حدود ۴۰ درجه سانتی گراد) همراه با چکیدن قطرات آب از سقف با کف پوشی از ریگ و شن. کنار آن هم حمامی به صورت طبیعی ایجاد شده‌است که در طول تمام روزها به خصوص فصول گرم سال میزبان دوستداران طبیعت است. این آب دارای ذخایر سرشاری از داروهای طبی از قبیل اسید کربنیک، گوگرد، آهن و… است. لرگان
چشمه ای است که در گذشته به صورت مکان مقدسی برای افراد بومی به‌شمار می‌رفت و بومیان به درخت مجاور این چشمه با پارچه دخیل می‌بستند. این چشمه در ابتدای زمین‌های کشاورزی لرگان و در ابتدای جنگل واقع شده‌است و به علت وجود املاح و گوگرد در برخی از منابع دارای خواص درمانی شناخته شده‌است. داراب
چشمه گلابی یکی از چشمه های پرآب استان فارس است که در شهرستان داراب و در 17 کیلومتری شهر داراب قرار گرفته است. این نام گذاری جالب چشمه هم ناشی از شباهت ظاهری چشمه به میوه گلابی است. چشمه گلابی تنها چشمه موجود در منطقه فسارود نیست اما بدون شک یکی از پرآب ترین چشمه های منطقه است که دارای سه خروجی آب شیرین و زلال است. امروزه چشمه گلابی یکی از مکان‌های گردشگری مهم در شهرستان داراب و استان فارس محسوب می‌شود. جریان آب چشمه در منطقه و همچنین حجم بالای آب آن باعث شده است اطراف چشمه، بسیار سرسبز و زیبا شود و انبوه درختان و گیاهان علفی دور تا دور چشمه را فرا گرفته اند که چشم انداز بسیار زیبایی را ایجاد کرده است. چشمه گلابی یکی از اصلی ترین تفرجگاه های شهرستان داراب است و همه روزه به خصوص در فصول گرم سال پذیرای خیل گردشگران و مسافرین است. آب و هوای کوهستانی و خنک منطقه و پوشش سرسبز آن سبب شده تا این منطقه به یکی از جذاب ترین مقاصد طبیعت گردی منطقه تبدیل شود. چشمه‌های معدنی مراغه
در اطراف شهر مراغه و در مناطق روستائی مانند سایر نقاط آذربایجان آب‌های گرم و سرد معدنی بسیاری وجود دارد که در فصل تابستان به وسیلهٔ مردم این منطقه و حتی اهالی شهرستان‌های اطراف مورد استفاده قرار می‌گیرد. مشهورترین این آب‌ها به شرح زیر می‌باشد. چشمه آب گرم فتویه
چشمه آبگرم فتویه یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. چشمه آب‌گرم
چشمه آب‌گرم فردوس دراستان خراسان جنوبی، شهرستان فردوس قرار دارد که از حیث تنوع املاح معدنی موجود در آب، رتبه نخست را در ایران دارد. انگاس
طبیعت بکر و دست نخوردهٔ روستا، رودخانه‌های زلال و چشمه‌های جوشان، بافت سنتی محل و جریان زندگی ساده و به دور از هیاهوی شهر در روستا، از امتیازات بارز انگاس برای جذب توریست به‌شمار می‌آید. از چشمه‌های زیبای این دهکدهٔ کوهستانی که آبی گوارا دارند می‌توان به ۱- آبشار جناب ۲- آبشار پنجاه چم ۳ - آبشار چشمه موزیا ۴ - آبشار اوسیاره ۵ - بز چشمه اشاره کرد. مراغه
چشمه‌های آب معدنی از موهبت‌ها و پدیده‌های طبیعی است که می‌توان از آن‌ها در زمینه درمان جسم و از فضاهای طبیعی پیرامون آن‌ها برای سلامت روان استفاده کرد. آب این چشمه‌ها از لابه لای صخره‌های سنگی این دره و از کف رودخانه با فشار خارج شده و به رودخانه مردق چای می‌ریزد و از دیرباز ساکنان منطقه از این آب‌ها برای درمان بعضی بیماری‌ها به ویژه پوستی استفاده می‌کنند. هم‌اکنون شهرت درمانی این آب‌ها از منطقه مراغه فراتر رفته و گردشگران و علاقه‌مندان به طب سنتی، از آن استقبال زیادی می‌کنند به‌طوری‌که روز به روز بر اهمیت و ارزش آن در بین گردشگران افزوده می‌شود. دره گشایش در حد فاصل روستاهای گشایش و امیر واقع شده و کوه‌های سر به فلک کشیده صخره‌ای، آن را به آغوش کشیده‌اند. طول این دره حدود شش کیلومتر بوده و رودخانه خروشان، چشمه‌های معدنی و مناظر بکر طبیعی و دیدنی، آذین بخش طول مسیر این دره است. وجود باغات و مزارع سرسبز پوشیده از درختان میوه در ابتدا و انتهای دره گشایش منظره‌ای دیدنی را برای گردشگران به تصویر می‌کشد و از دیرباز تاکنون این دره در بهار و تابستان با دامنی گسترده از گل‌های رنگارنگ، صدای چهچهه پرندگان وحشی و بوی علوفه‌های معطر از علاقه‌مندان به طبیعت استقبال می‌کند. دره گشایش مراغه را می‌توان نگینی بر نقاشی نگارنده طبیعت در این منطقه دانست و از دیدن مناظر طبیعی آن به عظمت خالق هستی پی برد. استان اردبیل
چشمه آبشار سبیه خانی یا آق بلاغ، با قریب بر ۱۸۰ متر، طولانی ترین آبشار ایران است که در روستای لرد بخش شاهرود خلخال استان اردبیل واقع است.  چشمه آبشار سبیه خانی با طول ۱۸۰ متر، لقب طولانی ترین آبشار «چشمه آبشار» ایران را به خود اختصاص داده است و بدلیل عدم پیگیری مسئولان به ثبت نرسیده است. این آبشار در روستای توریستی لرد از توابع بخش شاهرود خلخال استان اردبیل با ارتفاع ۳۳۲۲ متر از سطح دریا، بلندترین نقطه شهرستان خلخال بشمار می‌رود. در دامنه‌های این رشته کوه چشمه سارهای فراوانی وجود دارد که تأمین‌کننده آب جریان‌هایی چون میانرودان، گلبند رود، رودخانه زال و... می‌باشند.مهم‌ترین چشمه این ناحیه که آبدهی قابل توجهی دارد، چشمه سبیه خانی است. این چشمه که در بالا قرار گرفته و آب بسیار سردی را حتی در گرم ترین روزهای تابستان دارد و خواص اعجاب انگیزی دارد، بلافاصله پس از خروج، آبشار بسیار زیبا و با دورنمای جالب و دیدنی و سفید رنگ تشکیل می‌دهد. چشمه آب‌گرم سایه‌خوش
چشمه آب‌گرم سایه خوش در روستای سایه‌خوش از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه واقع می‌باشد. این چشمه در مسیر جاده بندر خمیر به بندرلنگه قرار دارد. فاصله بندر خمیر تا روستای سایه خوش در حدود ۴۰ کیلومتری است و از روستای سایه خوش تا محل چشمه در حدود ۴ کیلومتری می‌باشد. مظهر چشمه در شکاف سنگهای آهکی مارنی و دردامن کوه جای دارد. طرز تشکیل چشمه سایه خوش بر اساس فرضیه تکنو نیک صفحه‌ای استوار است و آب آن در ردیف ابهای سولفات، کلسیم همراه با منزیم زیاد و کلور و سدیم گرم است. اسبفروشان
یکی دیگر از مهم‌ترین ویژگی های این دهستان آبگرم درمانی است که با نام آبگرم اسبفروشان یا منظقه نمونه گردشگری آبگرم اسبفروشان شناخته می‌شود که سالانه گردشگران زیادی را به مکان سرسبز و خوش آب و هوای اسبفروشان می‌کشاند، این آبگرم در دامنهٔ رشته کوه بزقوش قرار دارد که مکان ایده‌آلی را برای سایت‌های پرواز ایجاد کرده‌است. در منطقه نمونه گردشگری آبگرم اسبفروشان امکاناتی چون مهمانپذیر، غذاخوری، آلاچیق و دو استخر مجزا آبگرم درمانی وجود دارد. آبشار زیبایی در این روستا وجود دارد که از جاهای دیدنی این روستا به‌شمار می‌آید. دشتک (مرودشت)
چشمه‌های معدنی خنار، نهروم، مرشدی، آبگری، ده گاه، دره و آبگرمی که آب‌های شفابخشی دارند. از جاذبه‌های طبیعی روستای دشتک به‌شمار می‌آیند و همجنین چشمه‌های بید چنگ، آب چغور، باغ جمال(باباجمال)، سی چاه، پای بیدی، دم تنگ، بیدک، عابدو، گردوک، تدک، باغک، سیبکی و چشمه گل که جشمه ساران زیبا واقع در کوه‌های اطراف روستای دشتک می‌باشند. چشمه سراب‌سیاه
چشمه سراب‌سیاه از جمله چشمه‌های شهرستان رستم در استان فارس است. آب این چشمه دارای مواد معدنی است که برای معالجه امراض جلدی استفاده می‌شود. چشمه
آب چشمه‌ها به دلیل عبور از بین کارست‌ها و ماسه‌ها معمولاً زلال، گوارا و قابل شرب هستند.استفاده از آب چشمه‌های معدنی به عنوان درمان، سابقهٔ چندهزار ساله دارد ولی طی قرن اخیر بر اثر پژوهش‌ها و بررسی‌های علمی انجام شده روی آب‌های معدنی، استفادهٔ درمانی آن‌ها به‌طور جدی روز به روز گسترش یافته‌است. آب‌های معدنی بر حسب نوع و نمک‌های معدنی موجود در آن‌ها دارای کاربردهای گوناگون هستند، ولی علاوه بر خواص فیزیک و شیمیایی آب باید به عواملی مانند آب و هوای منطقه، ارتفاع از سطح دریا، روش درمان و وضعیت سلامت افراد توجه کرد. به عنوان مثال استفاده از آب‌های گرم معدنی به بیماران فشار خونی، قلبی، عروقی، مسلول، کلیوی و سرطانی توصیه نمی‌شود. ضمناً باید دورهٔ درمان، فصل استفاده و نیز منظم بودن درمان رعایت گردد. حتی ممکن است عکس‌العمل افراد در دوره‌های مختلف درمان با هم متفاوت باشد و مثلاً فردی در یک دوره، عکس‌العمل مناسب و در دورهٔ دیگری واکنش نامناسب نشان دهد که در این صورت نباید درمان را قطع نمود. جرموک
محل یکی از بزرگ‌ترین چشمه‌های آب گرم ارمنستان است و آب معدنی گازدار جرموک آن که خاصیت درمانی هم دارد در سراسر ارمنستان بفروش می‌رسد. تفرش
یکی از جاذبه‌های طبیعی تفرش آب معدنی «چشمه آب گراو» است. این چشمه به فاصله ۵ کیلومتری تفرش میان دو روستای قدس و طراران واقع گردیده و دسترسی به آن آسان است. آب آن معدنی و دارای خواص درمانی است. سیستم آبیاری و هدایت آب، از دیرباز در این شهر به صورت قنات و آب انبار بوده و ویرآب‌های متعددی با توانایی مهندسی بالا، جهت مصارف شرب یا کشاورزی ساخته شده‌است. شهرستان لاشار
آبشارها و چشمه‌های آبگرم شیرآباد (پی تاپ) با مناظر زیبا و دیدنی رودخانه و استخرهای عمیق طبیعی و همین‌طور آبشارهای زیبا آن واقع در فاصله ۱۵ کیلومتری محور ترانزیتی نیکشهر به ایرانشهر در محل دو راهی شرق روستای هریدوک، دهستان کوپچ با طبیعت پر جلوه وسوزندوزی منحصربه‌فردش و آبادی کشیگان با طبیعت و رودخانه زیبا در جنوب دهستان کوبچ قرار دارد جای زیبا برای تفریح و سرگرمی می‌باشد. همچنین در مسیر عبور به نیکشهر از جاده ترانزیتی درسمت راست با کوه بلند، جذاب ودیدنی آزباغ مواجه می‌شوید که بزرگ‌ترین کوه لاشار می‌باشد و دارای چشمه‌ها وآبادی‌های زیبا وسر سبز در دامنه کوه می‌باشد. آبشار گرموسی در منطقه لاشارجنوبی و در چهار کیلومتری جنوب غربی روستای کوپچ، در آبادی کشیگان (پشت گر) قرار دارد. حدود سه قرن پیش شخصی به نام موسی چندین بوته نخل در نزدیکی این آبشار کاشت. به همین دلیل نیز آبشار با نام گرموسی شهرت پیدا یافته‌است و آبادی پشت آن، معروف به پشت گر شد. نخل‌های به‌جامانده در پشت آبشار گرموسی، قدمتی حدود ۳۰۰ سال دارند و زیبای دو چندانی به این آبشار زیبا و دل‌انگیز داده‌اند. غار ملا سلیمان معروف به (هود سلیمان) یکی از غارهای تاریخی و جاذبه گردشگری در منطقه لاشارجنوبی نزدیک روستای کوپچ و از توابع این روستا است. این غار در یکی از دره‌های رود کوچهک از شعبه‌های رودخانه کوپچ در کوه‌های گراوانی به فاصله ۵ کیلومتری جنوب روستای کوپچ واقع شده‌است. روستای تنگ سرحه و بخش پیپ با طبیعت بکر و چشم‌اندازهای طبیعی و انواع پوشش گیاهی، وجود گیاهان دارویی، انواع پرندگان وحشی، نخلستانها، چشمه‌های آب در دامنه کوه، رودخانه تنگ سرحه با داشتن صخره‌ها و استخرهای طبیعی و سرسبزی طبیعت آن، گوشه‌ای از جذابیت‌های بخش لاشار نیکشهر است. چشمه آب‌گرم سراب بهرام
چشمه آب‌گرم سراب بهرام در شهرستان ممسنی و در مجاورت جادهٔ آسفالته چنارشاهیجان نورآباد واقع شده‌است و آب آن برای مصارف درمانی مورد استفاده قرارمی‌گیرد. این چشمه دارای املاح معدنی است که در آن ترکیبات گوگردی وجود دارند و برای مداوای بعضی از بیماری‌ها کاربرد درمانی دارد. چهل‌چشمه
در تمام جبهه‌های این منطقه چشمه‌های فراوانی وجود که که معروف‌ترین و پُر آب‌ترین چشمه آن کانی چاۆڕەش نام دارد که در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارد. از ییلاق‌های چهل‌چشمه می‌توان از ییلاق گرمه در شمال غرب مریوان، ییلاق قولنگ احمد خدر در منطقهٔ شمال شرق دیواندره، ییلاق میکائیل کویره، هوار یا ییلاق کانی چاوره‌ش، ییلاق جمین، ییلاق کانی زلیخا و در آخر ییلاق مصطفی خان نام برد. در این مجموعه به دلیل مسیرهای پر شیب و دره‌های بهمن‌گیر ان در زمستان بسیار خطرناک می‌باشد و جهت صعود به آن باید حتماً از راهنماها و کوهنوردان آشنا به مسیر منطقه استفاده نمود. کوچنان
چشمه‌های اين ناحيه، داراي خواص معدني فوق‌العاده ای هستند ومزه ای بی نظیر دارند. از مهم ترين اين چشمه‌ها می توان به چشمه‌ وُقل ،چشمه گُنگ , هفت چشمه,چشمه گَرسرِک,چشمه های گِری چال پایین و بالا,چشمه دیو خانی,چشمه دل دل و چشمه دوبرادر ,چشمه كنگرين …را نام برد و از شاخص ترين رود خانه‌ها مي توان کوچنان رود, الموت رود،طالقان رود و شاهرود را نام برد كه با آب اين چشمه‌ها خروشان‌تر مي‌شوند. دهلران
دهانه این چشمه ۹ متر است و برای رسیدن به آن باید از شهر دهلران راهی بوستان جنگلی آبگرم شوید. این چشمه که یکی از مهمترین آثار توریستی استان ایلام است در ۷ کیلومتری شهرستان دهلران قرار دارد و گردشگران زیادی را به خصوص در ایام تعطیلات عید نوروز به خود جذب می‌کند. این چشمه قدمتی به بلندای تاریخ ایلام دارد و از آثار ملی ایران است. فاریاب سنگویه
تعدادی خانه‌های خیر از سوی نیکوکاران در اینجا ساخته شده‌است برای استفاده مسافران که از راه‌های دور می‌آیند، اما گهگاه شمار افراد آنقدر زیاد می‌شود که صدها چادر برپا می‌کنند، افرادی که برای درمان به آبگرم می‌آیند معمولاً چند روز در این مکان اقامت می‌نمایند. برای گردآوری این آب دو استخر در زمانی بسیار قدیم ساخته‌اند. چشمه آبگرم در دل کوه می‌جوشد که آب آن را به دو شاخه کرده‌اند، یک شاخه به استخر ویژه بانوان می‌ریزد، و شاخه دیگر به استخر مردان می‌ریزد. آب آن بسیار صاف و گواراست. و بیماران پوستی و روماتیسم را به قدرت خدای تعالی شفا می‌دهد. چشمه مهارلو
این چشمه در ۵۷ کیلومتری شهر سروستان و درون روستای مهارلو واقع است و از چشمه‌های معدنی ایران به‌شمار می‌رود و کاربرد آب‌درمانی دارد. این چشمه از جاذبه‌های گردشگری شهرستان سروستان محسوب می‌شود. خسروشیرین
روستا و نواحی پیرامون آن، به دلیل میانگین بارش سالیانه‌ی بالا، از تأمین‌کنندگان اصلی آب مزارع کشاورزی و همچنین آشامیدنی است، چشمه‌های آب زلالش سرچشمهٔ رود کر را تشکیل می‌دهد. خسروشیرین یکی از خوش آب و هوا ترین روستای های ایران به خصوص برای گردش تابستانه است. با وجود کوچک بودن محدوده و قلمرو، دارای جاذبه‌های فراوانی است . فهرست چشمه‌ها و مراکز آب‌درمانی استان هرمزگان
فهرستی از چشمه‌ها و مراکز آب درمانی استان هرمزگان ایران: چشمه سلیمانیه
آب آن فوق‌العاده صاف است ولی به واسطه داشتن بعضی املاح برای آشامیدن مناسب نیست. آب چشمه فین به واسطه کیفیتهای خاص خود مانند صافی و پاکی و روشنایی کم‌نظیر و همچنین کیفیت ثابت و تغییر ناپذیرش همواره مشهور و ضربالمثل بوده‌است و طبق نوشته فلاندن «مردم برای این آب عقاید موهوم دارند و می‌گویند خاصیت طبی دارد» این چشمه از بن صخره‌هایی به نام کوه دندانه و شکاف تخته سنگهای معدن گچ و آهک واقع در شش کیلومتری غرب کاشان از زمین می‌جوشد.برخی نیز اعتقاد دارند در دوران شاه سلیمان صفوی در اطراف این چشمه صفه یا بنایی ساخته شده‌است، به این سبب آن را به نام سلیمان صفوی چشمه سلیمانیه خوانند. یک نظر حیدرصفدر به سلیمان شاه کرد آب سرچشمه فین را ز عصا پیدا کرد که البته هر دو، روایت‌هایی شفاهی هستند که برای آن سند مکتوبی موجود نیست اما در فرهنگ عامه مورد قبول واقع گردیده‌اند گرماب هرسین
چشمهٔ آبگرم هرسین (به گویش محلی گرماو) یک چشمه از چشمه های آبگرم کرمانشاه است که در بستر محل تلاقی رودهای گاماسیاب و قره سو (شاخه ی گیزه رود شهرستان دلفان استان لرستان )است. دمای آب این چشمه حدود ۴۹–۴۷ درجه سانتیگراد است و جزو یکی از گرم‌ترین آب‌های معدنی دنیاست. این چشمه در منطقه ای باستانی واقع است و آثار تاریخی زیادی را در محوطهٔ آن می‌توان مشاهده کرد. در کتاب‌های محدود و قدیمی می‌توان راجب آن اطلاعاتی بدست آورد اما زیباترین تعبیر در کتاب فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، صفحهٔ ۱۶۶۱ به چشم می‌خورد که می‌نویسد: «گاماساب از دشت اسدآباد و نهاوند در مقابل کنگاور جاری شده، دهلاقانی کوه را بریده ، تشکیل تنگه‌های باریک متعدد در آن می‌دهد. بعد از آنکه رود دیناور ضمیمه آن می‌گردد، از پای کوه بیستون می‌گذرد و قبل از بیستون به جنوب منحرف می‌گردد و از دره‌های کوچکی عبور می‌کند. سپس سیاه آب یا قره سو ـ که از مشرق کرمانشاه می‌گذرد و پل تنگی دارد که در جاده همدان به کرمانشاه واقع شده ـ بدان ملحق می‌شود. پس از آن از تنگه‌های گله عبور می‌کند. این تنگه‌ها از حیث مناظر طبیعی زیباترین تنگه‌های ایران به شمار می‌رود. این رود (سیمره) در تاریخ قدیم به نام «اوکنی» (ou kni) معروف بود…» لازم است ذکر شود مسیر دسترسی به این چشمه از روستاهای سرخه ده، پاسار و چشمه کبود می‌گذرد و هنوز صعب العبور است از این رو تأمین امنیت منطقه بطور کامل انجام نشده و عبور و مرور به سهولت انجام نمی‌شود.  2. از ظرفیت چشمه‌های آب گرم کرمانشاه غافل مانده‌ایم - ایسنا (isna.ir) چشمه آب گرم دلفان
چشمه آب گرم دلفان کاکاوند در منطقه کاکاوند و در۶۰ کیلومتری غرب شهر نورآباد و در رشته کوه «گله» در زاگرس و در محل تلاقی ۳ رودخانه گاماسیاب، گیزه رود و سیمره، واقع شده‌است. و مرز استان لرستان و کرمانشاه است این جاذبه طبیعی به عنوان یک مکان در حوزه گردشگری درمانی همه روزه در اختیار عموم مردم قرار دارد. چشمه آبگرم کاکاوند با آبدهی ۳۰ لیتر در ثانیه و دمای ۶۰ درجه سانتی‌گراد از دامنه کوه گله کاکاوند از اعماق زمین می‌جوشد. این چشمه با غلظتی بیش از ۷۰۰ میلی گرم در لیتر و ترکیبات سولفات کلسیم، گوگرد، سولفور، دی کربنات منیزیم در درمان بیماری‌های مفصلی عفونی و امراض جلدی اثربخش است. غار یخی چما
این غار در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری چلگرد، بعد از روستای شیخ علیخان قرار دارد که مرکز توجه بسیاری از گردشگران است. در حال حاضر به مانند یک یخچال دائمی در همهٔ فصول سال پابرجاست و سال‌ها محل برگزاری مسابقات اسکی نیز بوده‌است. یک رودخانهٔ که حاصل ذوب برف می باشد از دل این غار به سدگوهرنگ می‌ریزد که در حال حاضر بزرگترین منبع آب شیرین در ایران را تشکیل می دهد. غار یخی چما به علت ناشناخته بودن و صعب العبور بودن، بسیار بکر و دست نخورده مانده‌است و این خود از ویژگی‌های منحصر به فرد آن به‌شمار می‌رود. سیاهکل
چشمه‌های آب معدنی سیاهکل شامل غازی گوابر، خورتاب، سیرگیلی، گرماخانی و لاریخانی که همگی چشمه‌هایی جوشان با آب معدنی و گوارا هستند که از جاذبه‌های طبیعی این منطقه محسوب می‌شوند. مردم این منطقه از آب این چشمه‌ها استفاده می‌کنند و آب چشمه گرماخانی را مقدس و شفابخش می‌دانند. گرم‌چشمه
گرم‌چشمه روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان نمین، بخش ویلکیج، دهستان ویلکیج مرکزی قرار دارد. فهرست جاذبه‌های طبیعی استان لرستان
تفرجگاه رصد خانه کاسین لرستان (بام لرستان) ازجمله موارد طبیعی و اکوتوریستی در لرستان‌‌‌ وجود چشمه‌ها و سراب‌های متعدد در سطح این استان است.این سراب‌ها وچشمه‌ها شرایط مناسبی را جهت جذب جمعیت توریستی داخل استان و خارج از استان را فراهم می‌نماید. سراب هنام، سراب کهمان در الشتر، سراب چگنی، کیو و چشمه‌های گلستان،، گرداب دارایی در خرم آباد، سراب جانیزه، سراب زرشکه، سراب سفید، سراب زارم، سراب کرتول، و چشمه‌های ونایی، دره خونی، هفت چشمه و اسل در بروجرد و اشترینان، سراب غارتمندر و گردکانک، ماهی چال، فرسیان، گایکان، دورک، کیگوران، سر دره، رود آب در الیگودرز، سراب چشمه و رودک در دورود، و چشمه فلفلی در ازنا، اطراف برخی از این چشمه‌ها و سرابها از پوشش گیاهی نادری برخوردار بوده و در طول فصول مساعد شرایط مناسبی را جهت جذب گردشگران فراهم می‌نماید. سجزی
مجموعه گردشگری ورتون در ۱۰ کیلومتری شمال شهر سجزی قرار دارد. این منطقه که در بین تپه ماهوری ارتفاعات شمال شرق اصفهان واقع شده، آب وهوای معتدل و مطلوبی دارد و وجود چشمه‌های آبگرم ورتون بر جذابیت این منطقه افزوده‌است. این مجموعه شامل چشمه‌های آب گرم معدنی، حمام‌ها و حوضچه‌های آب گرم و ساختمان سنگی تاریخی معروف به حوض مراد و بقعه متبرک آن معروف به امامزاده آب گرمی است. برخی از این چشمه‌های آبگرم به نام‌های مقدس حضرت علی بن موسی الرضا و حضرت امام حسن مجتبی نامگذاری شده که به همین لحاظ، آب این چشمه‌ها مورد تکریم و احترام عموم مردم بوده‌است. بنای ایجاد شده بر روی چشمه آبگرم مربوط به دوره صفوی است. آب گرم ورتون، جزوآب‌های کلروبیکربناته و سولفاته کلسیک بوده و دارای سدیم و آهن است. دمای آب چشمه حدود ۴۰ درجه سانتیگراد است که از دمای محیط اطراف ۱۲درجه بیشتر است. آب گرم این مجموعه خاصیت ملین دارد و به سبب وجود آهن در ترکیب آن در درمان کم خونی مؤثر است. تأیید خاصیت درمانی آب گرم چشمه‌های ورتون در ماهنامه طب دانشگاه تهران در سال ۱۳۴۲ درج شده‌است. لاهرود
چشمه آب گرم شابیل لاهرود چشمه‌ای‌ست که در دامنهٔ کوه سبلان، در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری لاهرود واقع شده‌است. دمای آب این چشمه ۴۹ درجه سانتی‌گراد است و به دلیل فراوانی اسید بی‌کربنیک در آن، بیماران برخی بیماری‌های حرکتی و عصبی برای درمان مراجعه می‌کنند. قروه
مقبره امامزاده از چند بخش تشکیل شده، اتاق اصلی و گنبدی شکل آن در بخش جنوبی و اتاق‌های دیگر در ضلع شرقی جای دارد چشمه آب معدنی باباگرگر ترکیبی گوگردی دارد که احتمالاً از دهانه یک آتشفشان خاموش بیرون می‌آید و برای درمان بسیاری از بیماری‌های پوستی مفید است آب چشمه از دل زمین می‌جوشد و در استخر دایره‌ای شکل جمع می‌شود و منظره جالبی را به وجود آورده‌است در این محل چشمه‌های آهک‌ساز فراوان، برجستگی‌هایی به وجود آورده‌اند که مشهورترین آن‌ها اژدها نام دارد. این پدیده در حدود ۳۰۰ متر طول، ۵ متر ارتفاع و پهنایی بین ۴ تا ۷ متر دارد. اردبیل
از دیگر جاذبه‌های گردشگری اردبیل، آب‌های معدنی که اغلب مزین به زیبایی‌های بی‌نظیر طبیعی می‌باشند عبارت‌اند از: خلخال سویی، قطورسویی، دودو، ایلاندو (که بر اثر زلزله ویران شده‌است)، مشه سویی، شابیل، قینرجه، ویلادره، سردابه و… همچنین آبشارها و عوارض طبیعی دیدنی مانند آبشار سیبیه خانی «آق بلاغ» در روستای لرد خلخال که در کوه آق داغ مرتفع‌ترین نقطهٔ خلخال واقع است، آبشار نره‌گر در روستای اسبوی خلخال، آبشار شورشورنه عنبران، آبشار سردابه، دریاچه واقع در قله سلطان سبلان، روستای زیبای اندبیل(خلخال) و سواحل رود قزل اوزن، مراتع وسیع دامنه سبلان روستای اناردر جاده اردبیل به مشکین شهر زادگاه مادر بابک خرمدین و قلعه مربوط به بابک خرمدین مبارز اردبیلی می‌باشد. اردبیل به واسطه داشتن مناظر بی‌نظیر طبیعی، شاید به جرات بتوان گفت رتبه نخست گردشگری درایران را دارا می‌باشد. اردبیل وسرعین به واسطه پذیرش گردشگر، میزبان مسافران تابستانی و زمستانی می‌باشد. در تابستان استفاده از مناطق خوش آب و هوای اردبیل و در پاییز و زمستان به واسطه دارا بودن پیست اسکی آلوارس و آبگرم‌های معدنی سرعین میزبان مسافران می‌باشد؛ لذا هتل‌های زیر در خدمت میهمانان می‌باشد:ضمناً دو هتل ۵ ستاره دراردبیل (سرعین) دردست ساخت می‌باشد. سرچشمه محلات
این سرچشمه که از چشمه‌های پرآب طبیعی استان مرکزی است در شمال شهر محلات و در دامنه رشته‌کوه هفتاد قله قرار داد، این سرچشمه در بلندترین نقطه این شهر قرار گرفته‌است، سرچشمه محلات متشکل از یک بوستان با درختان چنار تنومند و یک دریاچه تفریحی است که در سال ۱۳۸۹ رتبه نهم جذب گردشگر در کشور ایران در بین ۹۰ مرکز تفریحی را کسب کرده‌است. سرچشمه محلات از عوامل پرورش گل در محلات می‌باشد. استان فارس
چشمه‌های طبیعی و چشمه‌های آب گرم عبارتند از چشمه ریچی، چشمه خارگان، چشمه بالنگان، چشمه قدمگاه، چشمه چویو، چشمه سرچشمه جویُم، چشمه ساسان، چشمه ابوالمهدی، چشمه شش‌پیر، چشمه پلنگان، چشمه جونجان (جونون)، چشمه محمد رسول‌الله، چشمه بناب قادرآباد، چشمه آتشکده، چشمه تنگاب، چشمه حنیفقان، چشمه آب‌گرم سراب بهرام، چشمه اسرا، چشمه برم‌هیر، چشمه براق، چشمه تاسک، چشمه حاجت، چشمه سراب‌سیاه، چشمه سراب‌دختران، چشمه سراب‌اردشیر، چشمه کان‌زرد، چشمه تزنگ، چشمه له‌یاسی، چشمه غنیبی، چشمه مهارلو، چشمه آبریز جبل، چشمه نباتی، چشمه انجیرک، رباط، چشمه سرگ‌چینه، چشمه نیگی، چشمه یاقوتی، چشمه سرو نخودی، چشمه گنجینه، چشمه میل‌اژدها وچشمه مودگان چشمه خرچنگ جنت شهر که به دلیل آب درمانی و تفرجگاهی از نظر صنعت گردشگری و گذراندن اوقات فراغت از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. چشمه آبگرم خمیر (لشتغان)
چشمه آبگرم خمیر (لشتغان) در ۷ کیلومتری شرق شهر بندر خمیر قرار دارد. آب چشمه از شکاف سنگهای مارین خارج می‌شود. در اطراف چشمه دو استخر با ابعاد ۱۰× ۵/۳ متر با عمق ۵/۱ متر است که در امتداد یکدیگر ساخته شده‌اند. آب از استخر اول وارد استخر دوم می‌شود. در این محدوده ۱۲ اتاقک جهت استراحت و اقامت مسافران ساخته شده‌است و به‌طور رایگان در اختیاز مراجعین قرار می‌گیرد. طرز تشکیل آن این چشمه بر اساس فرضیه تکتونیک (ساخت زمین شناختی) صفحه‌ای استوار است آب چشمه لشتغان خمیر در ردیف آبهایی با کاتیون‌ها یونهای منفی و آنیونهای، یونهای مثبت مختلف گرم است. دهلران
چشمه‌ها در شهرستان دهلران استان ایلام قرار دارد و از جاذبه‌های طبیعی و ملی این استان به‌شمار می‌رود. این چشمه در ۷ کیلومتری شهرستان دهلران قرار دارد، حوضچه ای با قیر روان که دمای آب آن ۳۵ درجه سانتی گراد است و مواد نفتی از میدان‌های نفتی زیرزمینی منطقه دهلران با آن ترکیب شده و قیر مذاب به وجود می‌آید. بلو لاگون (چشمه آبگرم)
بلو لگون (ایسلندی: "Bláa lónið") یک چشمهٔ آبگرم و یکی از پر بازدیدترین جاذبه‌های ایسلند است. این چشمه آبگرم در یک زمین گدازه‌ای در گرینداویک در شبه جزیرهٔ ریکیانس در جنوب غربی ایسلند در منطقه‌ای که از سطح مطلوبی از انرژی زمین گرمایی برخوردار است قرارگرفته. این چشمهٔ آبگرم در حدود از فرودگاه بین‌المللی کفلاویک و از شهر ریکیاویک قرار گرفته و فاصله آن از فرودگاه حدود ۲۱ دقیقه و از ریکیاویک حدود ۵۰ دقیقه رانندگی است. آبهای گرم سرشار از مواد معدنی مانند سیلیس و گوگرد هستند و گفته می‌شود حمام کردن در بلولاگون به بهبود برخی از افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس کمک می‌کند. دمای آب در قسمت حمام و شنای این چشمهٔ آبگرم به‌طور متوسط بین است. بلو لاگون همچینن بخشی برای تحقیق و توسعه در زمینهٔ کمک به پیدا کردن درمان بیماری‌های پوست با استفاده از آب غنی از مواد معدنی دارد. خان‌کندی (گرمی)
همچنین باشگاه خبر نگاران جوان با انتشار گزارشی تحت عنوان "برای رسیدن به چشمه حیات به خان کندی سفر کنید" به معرفی چشمه خان بلاغی پرداخته و نوشته است که:روستای خان کندی یکی از روستاهای استان اردبیل است که در جنوب خود یک چشمه همیشه جوشان به نام خان بولاغی (چشمه حیات) را دارا است. خبرگزاری دانا روستای خان کندی شهرستان گرمی را جزء ۱۰ مکان برتر سفر و گردشگری ایران در شهریورماه ۱۳۹۲ قرار داد. پایگاه اطلاع رسانی گردشگری جاذبه ها نیز از روستای خان کندی بعنوان یکی از روستاهای کم نظیر و زیبای استان اردبیل یاد کرده است. خبرآنلاین از معروفترین پایگاههای خبری ایران با انتشار تصویری زیبا از طبیعت خان کندی،نوشت: این بهشت زیبا «خان کندی» اردبیل خودمان است. پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان تصاویری از طبیعت سرسبز و دیدنی در روستای خان‌کندی شهرستان گرمی منتشر نموده به کاربرانش توصیه کرده است که: از تماشای طبیعت زیبای روستای خان‌کندی در شهرستان گرمی استان اردبیل لذت ببرید. خان بولاغی چشمه آبی خودجوش (آرتزین) با حداکثر دبی ۳ لیتر بر ثانیه که در جنوب روستای خان کندی شهرستان گرمی مغان و در بالادست روستا واقع شده‌است. دمای آب این چشمه در تابستان و زمستان همواره نزدیک صفر است و خاصیت شفابخشی برخی امراض پوستی و استخوانی را نیز دارا می‌باشد. به گفته اهالی خان کندی آب چشمه خان بولاغی از قدیم‌الایام مورد توجه خوانین و رؤسای قبایل محلی و ایلات شاهسون بوده‌است تا آنجا که برخی از اهالی علت پیدایش روستای خان کندی را آب فراوان، گوارا و خنک چشمه خان بولاغی می‌دانند؛ و معتقدند که حتی نام روستای خان کندی و مرتعزار زیبای خان یوردی نیز بر گرفته از نام زیبای چشمه خان بولاغی می‌باشد. چشمه آبگرم چارک
چشمه آبگرم چارک واقع در دهستان بندر چارک، این چشمه در مسیر جاده بندر لنگه به گاوبندی قراردادر و از طریق بستانه و روستای باوردان قابل دسترسی است . مظهر چشمه در بستر رودخانه تنگ خوان است و از شکاف سنگهای مازنی بیرون می‌جوشد . عامل تشکیل چشمه تکنو نیک صفحه‌ای است و آب آن در ردیف آبهای گوگردی و آنیونها ی مختلف گرم می‌باشد . چشمه آب گرم دلفان
خبرگزاری تسنیم سراب گرم
چشمه سراب گرم در کم‌بارانترین سالها نیز همچنان پرآب و جاری بوده است. آب این سراب برای تأمین آب آشامیدنی و همچنین مصارف کشاورزی منطقه استفاده و بهره‌برداری می‌گردد. این چشمه دارای یک مخزن اصلی می‌باشد که دیوارکشی شده و کاملاً تحت محافظت است چرا که آب آشامیدنی شهرستان از این محل تأمین می‌گردد. مازاد آب این کانال از طریق دریچه‌های خروجی به مخزن استخر مانندی می‌ریزد، که در ایام تابستان محلی برای استراحت و شنای اهالی و مهمانان شهرستان می‌باشد. ویژگی بی‌نظیری که در مورد این چشمه وجود دارد این است که آب این چشمه در فصول سرد سال گرم است و علت نام گذاری آن به سراب گرم نیز همین می‌باشد. خص
سرچشمه آبگرم از زیر «بر خص» از طرف شمال جاری است. مردم برای درمان بیماری‌های گوناگون به آنجا می‌روند و از آن آب گرم بهره می‌گیرند. هرساله صدها نفر برای درمان بیماری‌های پوستی و روماتیسم به این آبگرم رو می‌آورند. در اوایل تابستان و اواخر زمستان این محل مملو از افرادی است که برای استفاده از آبگرم به این مکان آمده‌اند. تعدادی خانه‌های خیر از سوی نیکوکاران در اینجا ساخته شده‌است برای استفاده مسافران که از راه‌های دور می‌آیند. استان بوشهر
آبهای معدنی و چشمه‌های استان بوشهر شامل آب‌های کلردار، گوگردی، و کلروسولفاته است که دارای خواص درمانی می‌باشند. چشمه‌ها و آب‌های معدنی استان عبارتند از: آب گرم دالکی، آب گرم برازجان، آب گرم خانیک، آب گرم اهرم، آب گرم میراحمد، آب گرم قوچارک، آب گرم نیکو، آب گرم گنویه (گنوی)، آب گرم میانلو، چشمه فاریاب (سرد)، چشمه بنیان (سرد). آبشار آب‌گرمه
آبشار آب‌گرمه یا آبشار چنار(ابشار آبگرمه چنار) یا بیشه گرمه که دارای آبی بسیار خنک و زلال می باشد یکی از آبشارهای زیبای استان لرستان واقع در شهرستان خرم اباد بخش پاپی است. این آبشار در داخل کوه در نزدیکی روستای چنار که دارای بیشه و طبیعت سرسبز و چشمه سارها متعدد و درختان و حیات وحش متنوع قرار دارد.بعد از عبور از آبشار قطره ای و آبشار پلکانی به آبشار اصلی خواهید رسید. این آبشار در ۱۵کیلومتری آبشار بیشه و ۲۳ کیلومتری شهر دورود و در امتداد راه‌آهن شمال به جنوب واقع شده‌است و از نظر تقسیمات جغرافیایی جزو اراضی روستای چنار بیشه منطقه پاپی(سپیددشت) در شهرستان خرم اباد می باشد راه دسترسی به آبشار از طریق روستای چنار (جاده خرم اباد بیشه-چنار) و از سمت دورود هم از جاده دورود عمارت که پیرعبدالله نام دارد و همچنین قطار محلی ایستگاه راه آهن قارون امکان‌پذیر است.جاده کوهستانی پیرعبدالله بسیار باریک و پرپیج و خم که دارای پل های متعدد هست و کنار یک دره و پرتگاه عمیق قرار گرفته است.و جاده نسبتا خطرناکی است.برای رسیدن به آبشار از پایین کوه تا خود آبشار که در بالای کوه قرار گرفته حدود یکساعت کوهنوردی هست که در بعضی جاها شیب بسیار تند و لیزی دارد.و نیاز به کفش کوهنوردی هست.حدود این آبشار در مسیر رودخانه سزار قرار دارد مردم منطقه(روستای چنار) اقدام به احداث دو سکوی سیمانی به همراه سرویس بهداشتی جهت آسایش گردشگران نموده اند ثلاث باباجانی
چشمه «ریزه» که در درمان بیماری‌های کلیوی بسیار مؤثر است در این شهرستان است. این چشمه در ۲۰ کیلومتری شرق شهر تازه آباد (مرکز شهرستان ثلاث باباجانی) قرار دارد. سرخه
آب این چشمه از یک رشته قنات تشکیل شده‌است که در شمال غربی شهر سرخه قرار دارد. مردم در فصل تابستان با پیمودن مسیر ۵ کیلومتری از شهر سرخه به مظهر (محل خروج) آب قنات شورآب می‌روند و در آن استحمام می‌کنند. این آب، گوگرد فراوانی دارد که برای درمان بیماری‌های سردرد و چشم درد استفاده می‌شود و نمی‌توان مدت زیادی در آن ماند چون گازهای زیادی که از آن متصاعد می‌شود، سرگیجه‌آور است. چشمه آبگرم سرخان
چشمه آبگرم سرخان یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. آبگرم گیوی
از سایر مزایای این آبگرم که باعث شناخته شدن آن در اقصی نقاط کشور شده‌است جنبه درمانی آن در موارد درد مفاصل و گرفتگی اعضای بدن و درد کمر و سایر موارد می‌باشد که همه روزه شاهد حضور مسافران و گردشگران از این منطقه می‌باشد در حال حاضر امکاناتی چون استخر بهداشتی و مکان‌های مناسب کمپ و اتاق‌های اقامتی و فروشگاه‌های مواد غذایی در محل مستقر بوده و وظیفه استقبال از میهمانان را بر عهده دارند. مدیریت چشمه معدنی آبگرم گیوی با امورآب شهرستان کوثر بوده وچشمه معدنی آبگرم دارای دو استخر زنانه و مردانه با تعدادی دوش می‌باشد. چشمه آب‌گرم
استان اردبیل با دارا بودن بیش از ۱۱۸ دهنه چشمه معدنی (به نقل از کتاب درمان با آب‌های معدنی تألیف تورج مهدیزاده - مریم پنجعلی اصل - انتشارات باغ اندیشه ۱۳۸۲) مقام اول را در ایران از این نظر داراست. از آن گذشته چشمه شابیل لاهرود با ظهور آب گرم با دمای ۵۰ درجه در ارتفاع ۲۷۰۰ متری، مرتفع‌ترین و گاومیش گلی سرعین پرآب‌ترین چشمه ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چشمه آب گرم حاجی‌آباد
چشمه آبگرم معدنوئیه(بین روستای معدنوئیه وتزرج)در جاده بندر عباس به حاجی آباد ۳۰کیلومترمانده به حاجی آبادبعد از تونل که در نزدیکی ایستگاه قطار تزرج واقع گردیده است جغرافیای ایران
آبشارهای ایران تا ۳۹۲ عدد و آبشارهای غیرفصلی یا قابل توجه تا ۲۸۷ عدد که مهم‌ترین آن‌ها از این جمله‌اند:آبشار آسیاب خرابه- آبشار عیش‌آباد - آبشار اسکندر - آبشار ماهاران (آذربایجان شرقی)، آبشار شلماش (آذربایجان غربی)، آبشار مارگون سپیدان (فارس)، آبشار گورگور (مشگین‌شهر) - آبشار سردابه (اردبیل)، آبشار خضر - آبشار کردعلی - آبشار تخت سلیمان - آبشار بی بی سیدان - آبشار سمیرم (اصفهان)، آبشار چم آو (ایلام)، آبشار سنگان - آبشار امامزاده داوود - آبشار اوسون دربند - آبشار دوقلو - آبشار فصلی پیچ آدران واقع در ۱۵ کیلومتری کرج-چالوس (تهران)، آبشار چشمه کوهرنگ - آبشار آتشگاه - آبشار دره عشق (چهارمحال و بختیاری)، آبشار شوی (خوزستان)، آبشار اخلمد (خراسان رضوی)، آبشار بل (کردستان)، آبشار بهرام بیگی بویراحمد - آبشار کنج بنار گچساران - آبشار سی‌سخت - آبشار کمردوغ (کهگیلویه و بویراحمد)، آبشار مینودشت - آبشار شیرآباد - آبشار کبودوال (گلستان)، آبشار لاتون (گیلان)، آبشار بیشه - آبشار آب سفید - آبشار چکان - آبشار دورود - آبشار تاف - آبشار نوژیان-آبشار افرینه-آبشار گلهو-آبشار سرکانه-آبشار وارکآبشار برنجه-آبشار وارگ (لرستان)، آبشار یخی - آبشار شاهاندشت - آبشار هریجان - آبشار آمل - آبشار ایج یا ده قلو (مازندران) می‌باشند. کلشتر
یکی از ویژگی‌های مهم روستای کلشتر وجود تعداد زیاد چشمه‌های پرآب، با آب بسیار سرد و گوارا می‌باشد که این روستا را از روستاهای دیگر متمایز می‌کند. آب شرب و کشاورزی روستا تماماً از این چشمه‌ها تأمین می‌شود و آب مازاد بر مصرف برای آبیاری زمین‌های کشاورزی روستاهای اطراف جاری می‌شود.چشمه بار (چیمه وار) از بزرگترین و زیباترین چشمه‌های آب موجود در کشور است. از ویژگی‌های این چشمه می‌توان به سرمای خیلی زیاد آب حتی در تابستان اشاره کرد. مهم‌تر از سرمای زیاد آب موضوعی است که اخیراً بیشتر به آن پرداخته می‌شود و آن سبک بودن آب از لحاظ وجود املاح می‌باشد که طبق آزمایش‌های انجام شده نتیجه گرفته شده که آب این چشمه حتی از آب معدنی دماوند هم سبک‌تر است. شهرستان گرمی
گرمی آب وهوایی مطبوع در تابستان و زمستانهایی نسبتاً سرد دارد. وجود کوه‌های سر سبز، چشمه ساران متعدد، روستای چلک، روستای قره یتاق، دریاجه سد گیلارلو، منطقه جنگلی اینی و آلاییله (آلیله)، رودخانه‌های دره رود، آزادلو، بالهارود، جیین چایی، روستاهای تنگ، تولون، خان‌کندی، قوزلو (مغان)، گیگال، داش دیبی، بیگ باغی، افجه، موران، آوسوران «Av,Soran» (مکاتبات دولتی افسوران)، سالالا (سلاله)، اله دره، درین کویود (درین کبود) و سایر روستاهای منطقه قره آغاج از جاذبه‌های دیدنی آن می‌باشد. از محلات قدیمی این شهر می‌توان محله موجره، قالاباشی، یوخاری باش (صاحب الزمان) چشمه باشی را نام برد. چشمه آبگرم بادون
چشمه آبگرم بادون یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. گرماب هرسین
4.چشمه آبگرم هرسین در استان کرمانشاه از گرمترین آب‌ های دنیا - هونل پورتال (hoonel.com) کندیس‌کلا
این روستا دارای چشمه آب های فراوانی است که از برجسته ترین آن میتوان به چشمه ی گَرو اشاره نمود که خواص درمانی پوستی را به اثبات رسانیده است به طوری که از گذشته تا کنون اهالی روستا های اطراف برای درمان از آن بهره جسته اند. چشمه آبگرم ملایجی
چشمه آبگرم ملایجی در مسیر جاده بندرلنگه به بندر کنگ و در جنوب مسیر ایستگاه قرار دارد. آب چشمه از شکاف آهکی مارنی خارج می‌شود و عامل تشکیل آن عوامل تکتونیک صفحه‌ای است. آب چشمه ملایجی در ردیف آبهای گوگردی با آنیونهای مختلف گرم می‌باشد. انزان (مشگین‌شهر)
«چشمه آب معدنی انزان با 6 دهانه خروجی در22کیلومتری غرب مشکین شهردرمجاورت جنگلهای سرسبزوفشرده سبلان و شکارگاه مربوط به آن که درمیان طبیعت بکرو زیبای روستای انزان واقع شده قراردارد.این منطقه زیبا ودل انگیز ازتفرجگاه های زیباودیدنی دامنه سبلان به شمار می رود.مجموع دبی آب چشمه هاحدود 2.1 لیتردرثانیه و بیشتر ازدبی چشمه های قهوه سویو، گوزسویو و قاراسوی سرعین است.شرکت آب منطقه ای اردبیل دمای متوسط آن را 13.3سانتیگراد، دبی متوسط آن را 1.28 لیتردرثانیه درجه اسیدی آن را 6.63 وتیپ آن را کلراید گزارش کرده است. این چشمه درارتفاع 1542 متری سطح دریاهای آزاد قرار دارد و مورد استفاده های تفریحی ، درمانی قرارمی گیرد.». استان اردبیل
برخی از جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل عبارتند از: آرامگاه شیخ صفی‌الدین (میراث جهانی یونسکو)، منطقه حفاظت شده آق داغ در روستای گردشگری لرد،بقعه سید امین الدین جبراییل، روستای گردشگری لرد،آبشار سیبیه خانی«طولانی ترین چشمه آبشار ایران» در روستای گردشگری لرد،مقبره شیخ حیدر،غار سنگی کوخول عنبر در روستای گردشگری لرد،کلیسای مریم مقدس اردبیل، قزل بولاغی«دشت شقایق»روستای سجهرود]] خلخال،موزه مردم شناسی اردبیل، جمعه مسجد، سنگ نبشه ساسانی، آثار صخره‌ای ویند،امامزاده محمد در روستای توریستی لرد خلخال،کاروانسرای شاه عباسی (اردبیل)، شهر یئری، بازار اردبیل، دریاچه شورابیل، سبلان، شیروان دره‌سی، عمارت آقازاده اردبیلی، جنگل فندقلو، پیست اسکی روی چمن جنگل فندقلوی نمین (اردبیل)، پیست اسکی آلوارس، منطقه گردشگری کپز، تفرجگاه بولاغلار،منطقه گردشگری ازناو،آب گرم روستای تیل،روستای گردشگری کزج، ژئوپارک دربندمشکول (شهرستان کوثر)، گیلوان، دریاچه نئور، مجتمع آبدرمانی سرعین، چشمه آب گرم شابیل، قوتورسویی، آبگرم گیوی، آبشار سردابه، آبشار گورگور آلوارس، آبشار شورشورنه (نمین)، آبشار دیز (خلخال)، آبشار نره گر اسبو، مجموعه گردشگری سوگی داغی _ بام اردبیل در شهرستان (نیر)، آبشار شیروان دره، آبشار گورگور (مشگین‌شهر)، قلعه بربر، قلعه بوینی یوغون، دژ قهقهه، کهنه قلعه، قلعه بربر، دیو قالاسی، قیزقالاسی، قلعه اولتان، قلعه خسرو، غار تاریخی لاهرود، غار هفت خانه، غار تاریخی لاهرود، حمام درو، حمام سنگی شهر گیوی. در ۱۵ دی ماه ۱۳۹۹ شهر عنبران به عنوان شهر ملی گلیم و شهر اصلاندوز به عنوان شهر ملی ورنی در سطح کشور معرفی گردید. حاجی‌آباد (هرمزگان)
این آب گرم در مسیر جاده حاجی‌آباد به سمت بندرعباس و در جنوب غربی در روستای معدنوئیه در دامنه کوه قرار دارد. سرچشمه آن از چشمه‌های زیر زمینی منطقه و شمال روستای معدنوئیه واقع شده‌است. آب چشمه دارای خواص درمانی منجمله درمان بیماری‌های پوستی می‌باشد و در ردیف آب‌های گوگردی است. کبودوال
و دوم اینکه بدلیل تامین آب این آبشار از تنها چشمه بالادست مجموعه آبشارهای کبودوال که از دل زمین و در ارتفاع به بیرون می جوشد و در مسیر خود هیچگونه منبع آبی دیگری از جمله رودخانه دائمی یا فصلی متشکل از آبهای سطح زمین بخاطر نزدیکی به آبشارها وارد آن نمیگردد پاک ترین آبشار ایران نام دارد و گواراترین آب آشامیدنی را داراست. چشمه آبگرم نیان
چشمه آبگرم نیان یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. ارد (گراش)
مهم‌ترین جاذبهٔ گردشگری شهر ارد، چشمهٔ آبگرم بِنو می‌باشد. بنو چشمه‌ای با قدمتی بیش از ۲۸۰ سال است که زمین‌های کشاورزی وسیعی را آبیاری می‌کند و به عقیدهٔ مردم این شهر توسط برادران امام‌زاده بی‌بی شاه‌دختر که مقبرهٔ وی در ۲ کیلومتری شهر قرار دارد حفر و احداث شده‌است، و هم‌اکنون به دلیل خشکسالی‌های متعدد، آب آن بسیار کم شده‌است. این چشمه با دارا بودن خاصیت درمانی هر ساله توجه عدهٔ زیادی از مردم شهرهای اطراف را به خود جلب می‌کند. خنک بودن آب آن در تابستان و گرم بودن آن در فصل زمستان از ویژگی‌های منحصر به فرد این چشمه می‌باشد. این چشمه سه سرچشمه دارد که یکی آب گرم و دومی آب سرد و دیگری آب ولرم می‌باشد که ترکیب آن‌ها آبی ملایم با خاصیت درمانی به وجود آورده‌است. چشمه گیلاس
چشمه گیلاس، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گلبهار در استان خراسان رضوی ایران است. چشمه گیلاس در اطراف خود حوضچه یا دریاچهای کوچک ایجاد کرده‌است که از چشمه‌های معروف ایران است و دارای عمق ۴ تا ۵ متر و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۱۰ متر است و نوع چشمه کارستی ( آهکی ) بوده و با هوای خنک و پاکیزه خود تابستان‌ها می‌تواند محلی برای گردشگران و طبیعت دوستان باشد. استان کرمان
آبگرم و آب درمانی جوشان، چشمه‌های آب معدنی آرتزین چمن جیرفت، آبگرم دیمند و گویگان و آبگرم گور ساردوئیه و اختیارآباد کرمان، چاه آرتزین واقع در غرب رباط شهربابک، چشمه حسین‌آباد راین، چشمه سرمور فیض آبادراور، حوض نو کرمان، چشمه بوجان سیرجان، آب معدنی قاسم‌آباد رفسنجان، سولو و ده شیخ بافت، آبگرم قلعه عسکر بردسیر، چشمه ته خاتون کرمان، چشمه‌های معدنی یاس چمن بافت چشمه معدنی غرغرهراین، چشمه ابارق بم، چشمه معدنی پاچنار کرمان، آوران رفسنجان، چشمه آب معدنی حسین‌آباد رفسنجان، گلی آونگ سیرجان، باب تنگل زرند این چشمه‌ها از خواص معدنی برخوردارند در درمان بیماری‌های لنفاتیک و غددی و پوستی و بیماری‌های عصبی و زنان مؤثر است. همچنین به علت دارا بودن منیزیم و سولفات کلسیم اثرات صفراآور و مدر را نیز داراست. و همچنین دریاچه زیبای فصلی مخرگه در جنوب شهربابک و دریاچه فصلی نمک در غرب سیرجان از دیگر جاذبه‌های گردشگری استان می‌باشد. چشمه آبگرم ملایجی
چشمه آبگرم ملایجی یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. شهرستان بابل
چشمه آب گرم اَزرو: این چشمهٔ آب گرم در روستای آری از توابع بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد؛ که دارای جاذبه‌های توریستی فراوانی می‌باشد. مدحاء
همچنین چند چشمه آب شیرین و آب گرم نیز در مدحاء وجود دارند که از بارزترین آن‌ها نام می‌بریم: چشمه «عین الشریکی»، چشمه «عین الیشمة»، «عین الصمای» این چشمه آبش گرم است، چشمهٔ آب معدنی (آب باد) «عین الصمای» (آبگرم) برای درمان بیماری‌های پوستی و روماتیسم استفاده می‌شود، در اوایل تابستان و اواخر زمستان این محل پر از افرادی است که برای استفاده از آبگرم به این مکان می‌آیند. چند درخت تنومند اطراف چشمه وجود دارد که هزار سال از عمر آن‌ها می‌گذرد، این درخت‌ها بنام «الرولة» معروف است، مردم در سایه آن‌ها اتراق می‌کنند. چشمه‌های معدنی مراغه
همان‌طور که از نام این چشمه مشخص است دارای آب گرم و املاح معدنی می‌باشد و در شرق آبادی چای باغی نزدیک آبادی تازکند سفلی قرار گرفته‌است. علاوه بر آب‌های معدنی یادشده در اطراف جاده آسفالته مراغه به آذر شهر اثر سازندگی آب‌های معدنی بیکربناته در محل‌های مختلف به چشم می‌خورد. هم چنین در برخی از نقاط چشمه‌های معدنی بیکر بناته کلسیک گاز دار وجود دارد یکی از این چشمه‌ها را که در دهکده داش کسن است می‌توان یاد برد. لازم به یادآوری است که از آب دریاچه اورمیه به خصوص گل و لای اطراف دریاچه جهت مداوای امراض پوستی و مخصوصاً دردهای مفصلی استفاده شایان بدست می‌آید. سرچشمه محلات
سرچشمه محلات یکی از جاذبه‌های گردشگری شهر محلات، ایران می‌باشد. چشمه آب‌گرم
از آنجا که حلالیت آب گرم بالاتر است، املاح موجود در آب چشمه‌های آب گرم بسیار بالاست. این املاح، بسته به ساختار زمین‌شناسی منطقه، می‌توانند شامل یونهای مختلف مانند کلسیم، لیتیوم و، حتی رادیوم، متفاوت باشند. به دلیل اعتقاد عامیانه به خواص طبی بعضی از این املاح، چشمه‌های آب گرم اغلب به مقاصد گردشگری با هدف درمانی تبدیل می‌شوند. بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تأسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی ایران است. این مجتمع در زمینی به وسعت ۱۲۸۷۰ متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد. آب‌گرم لاریجان
به علت شرایط خاص زمین‌شناختی در دامنه‌های البرز به ویژه اطراف قله دماوند، آب‌های معدنی با خواص مختلف درمانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها در روستای آبگرم مجموعه‌ای جذاب را پدیدآورده‌است. روستای ییلاقی و خوش آب‌وهوای آب‌گرم در دامنهٔ قله دماوند قرار دارد. جاده دسترسی به آن پس از طی ۷۰ کیلومتر در مسیر توریستی هراز که شهر آمل را به تهران متصل می‌کند در محل گزنک بخش لاریجان از راه اصلی جدا شده و به سمت غرب در مسیر کوهستانی و آسفالته ادامه یافته و پس از عبور از روستای ییلاقی گزانه به آبگرم می‌رسد. آبهای گرم معدنی این روستا با حرارتی در حدود ۶۲ درجه سرشار از مواد گوگردی بوده و به همین دلیل برای درمان انواع بیماریهای پوستی، دردهای استخوان، مفاصل و روماتیسم مفید می‌باشد. نقده
از جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌توان به هفت چشمه در ۳ کیلومتری جنوب باختری شهر نقده و در بخش خاوری به سلطان یعقوب اشاره کرد. در گذشته طعم و مزه هر چشم و آب جوشان هر یک از این ۷ نقطه (هفت چشمه) با دیگری متفاوت و دارای املاح معدنی ویژه‌ای بوده‌است. بعد از خشک شدن چشمه‌ها حوضی به شکل کوزه در پائین کوه و در محل چشمه‌ها ساخته شده‌است. این تفرجگاه امکاناتی مثل آب آشامیدنی ٬فضای سبز، امکانات رفاهی، ورزشی، خدماتی، درمانی، بهداشتی، غذاخوری، شهربازی و پارکینگ را دارا می‌باشد. مردم نقده هر روز برای پیاده‌روی به این تفرجگاه می‌روند. تپه حسنلو، رودخانه گادار، سد حسنلو و تالاب بین‌المللی پارک لاله از دیگر جاذبه‌های گردشگری این شهر است. متعلق
بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تاسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه‌اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در زمینی به وسعت ۱۲۸۷۰ متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد. از زمان شروع عملیات مجتمع مردم محل نارضایتی خود را از پروژه به روش‌های مختلف ابراز کرده‌اند. آن‌ها بر این اعتقاد هستند که چشمه آب گرم ملک مشاع اهالی روستاست و صاحبان مجتمع حقوق روستائیان را غصب کرده‌اند. چشمه اعلاء
منطقه گردشگری چشمه اعلا از تفرجگاه‌های حاشیهٔ پایتخت است و در فاصله حدود ۴۵ کیلومتری شرق تهران و در ۴ کیلومتری شهر دماوند قرار دارد. منطقهٔ ییلاقی چشمه اعلا با آب و هوای دلپذیر و خنک در ایام فراغت و تابستان پذیرای هزاران گردشگر است. روستای چشمه اعلا جزو دهستان حومهٔ بخش مرکزی شهرستان دماوند است و راه فرعی ماشین رو به دماوند دارد. آب و هوای چشمه اعلا کوهستانی و سردسیر است و سکنهٔ اصلی آن حدود ۱۵۲ تن هستند. محصولات اصلی چشمه اعلا شامل، قیسی. گیلاس .زردآلو . سیب . گردو. آلبالو. و عسل است. دیو چشمه
یک ضرب مثلی کجوری هم می‌گوید: هرکس، دیو چشمهٔ او ره بَخارِه اَی گِردِنه هَیجه یعنی هر که آب دیو چشمه را بخورد، دوباره به این منطقه بازمی‌گردد. آب این چشمه در فصل تابستان بیش از فصل زمستان سرد و یخ است که این بر جاذبه این چشمه رؤیایی افزوده است. فضای سبز و وجود انواع گونه‌های درختی و درختچه‌ای در حاشیه، این چشمه را به مکان رؤیایی مبدل ساخته که در تمام فصل‌های سال گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. هم اکنون نیز یک استراحتگاه در دست احداث می‌باشد که مسافرین بتوانند در آنجا اسکان پیدا کنند. آب چشمه در فاصله حدود یکصد متری از طریق یک نهر سنگ چین شده به سمت توربینی هدایت و آن را به حرکت درمی‌آورد که دیدن این صحنه خاطره آمیز و جذاب است. دیو چشمه نه تنها از نطر جاذبه‌های طبیعی و بلکه آب آن نیز برای مصارف کشاورزی و مزارع پرورش ماهی مناسب است. میزان آبدهی این چشمه بین ۱۸۶ تا ۲۷۰ لیتر در ثانیه لیتر در ثانیه است. دیوچشمه از طریق رودخانه اِواز به رودخانه بزرگ چالوس می‌پیوندد و سرانجام به دریای خزر می‌ریزد. ایسکیا
ایسکیا به خاطر چشمه‌های آب گرم و حمام‌های گِل درمانی خود مشهور است. گفته می‌شود که آب این چشمه‌ها برای رماتیسم، دستگاه گوارش، و بیماری‌های استخوان خاصیت دارد. چشمه‌های معدنی مراغه
آب معدنی قره پالچیق در دامنه کوه سنجان قرار گرفته‌است این چشمه در فصل تابستان جهت استحمام مورد استفاده اهالی آبادی‌های اطراف و شهر مراغه قرار می‌گیرد به گفته مردم بومی منطقه، آب‌های این دو چشمه نیز دارای خواص طبی می‌باشند. گرماب (فیروزه)
گرماب دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. این شهر دارای قنوات و چاه‌های عمیق بسیاری می‌باشد. چشمه آبگرم کنار امامزاده ابوالقاسم (ع) گرماب یکی از مشهورترین قنوات آن می‌باشد که به عنوان آب درمانی از آن استفاده می‌شود. فیروزکوه (تهران)
چشمه آب معدنی خمده در فاصله ۱۵ کیلومتری جاده تهران، فیروزکوه و در مسیر رودخانه حبله رود و در نزدیکی روستای خمده واقع شده‌است. فاصله این چشمه تا جاده فیروزکوه – زرین دشت ۵ کیلومتر است. آب این چشمه برای درمان بیماری‌های مفاصل و استخوان، بیماری‌های پوستی (جوش- زخم و …) و زردی کاربر دارد. فصل استفاده از این آب بهار و تابستان است. بابل (مازندران)
چشمه آب گرم اَزرو: این چشمهٔ آب گرم در روستای آری از توابع بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد؛ که دارای جاذبه‌های توریستی فراوانی می‌باشد. «معرفی بیشتر» آب گرم محلات
چشمه‌های آبگرم محلات شامل ۶ چشمه به نام‌های شفا، دنبه، روماتیسم، حکیم، سودا (بختیاری) و سلیمانیه‌است که در این میان چشمه حکیم دمای کمتری نسبت به چشمه‌های دیگر دارد. تنکابن
آب گرم سه هزار معروف به آبگرم حضرت سلیمان یا نرگس است. منطقه‌ای زیبا در دره سه هزار تنکابن و در جوار تخت سلیمان، آب گرم چشمه ایست که دهانهٔ آن در دل توده‌ای از آهک، یک حوضچهٔ طبیعی حدود ۵ متر مربعی را شکل داده که رنگ سقف آن شیری تا قهوه‌ای است. حوضچه یک کریدور ۴ تا ۵ متری به سمت شمال دارد. برای ورود به حوضچه باید پنج پله را پائین رفته و نیم خیز از دریچه نیم دایره‌ای وارد آب گرم به عمق یک متر شوید. آبی زلال و گرم (حدود ۴۰ درجه سانتی گراد) همراه با چکیدن قطرات آب از سقف با کف پوشی از ریگ و شن. کنار آن هم حمامی به صورت طبیعی ایجاد شده‌است که در طول تمام روزها به خصوص فصول گرم سال میزبان دوستداران طبیعت است. این آب دارای ذخایر سرشاری از داروهای طبی از قبیل اسید کربنیک، گوگرد، آهن و… است. ارسباران
چشمه‌های آب گرم ارسباران در زمرهٔ جاذبه‌های گردشگری هستند که اخیراً مورد توجه قرار گرفته‌اند. بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تأسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در نزدیکی روستای متاللی احداث شده و شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد. بخش لاریجان
تقریباً در همه نقاط لاریجان چشمه و رودخانه‌های فراوانی وجود دارد که در نواحی کوهستانی در فصل زمستان و اوایل بهار پرآب و در تابستان کم‌آب و گاهی خشک است. از دیگر منابع آب این منطقه دریاچه‌های کوچک محلی است که به هنگام طغیان رودها در قسمت‌هایی که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است به وجود می‌آید و برای کشاورزی، صید و شکار مورد استفاده قرار می‌گیرد. رودی که از جنوب به شمال جریان دارد رود هراز است که به دریای مازندران می‌ریزد. نوع دیگر ذخایر آبی که در آن ماهی پرورش می‌یابد و از جاذبه‌های گردشگری استان است. در لاریجان چشمه‌های آب معدنی فراوانی یافت می‌شود که خاصیت درمانی دارد و در معالجه امراض پوستی، مفصلی، عصبی و گوارشی موثرند که چشمه‌های (آب اسک) (آبگرم لاریجان) و (استراباکو) حمام‌های آب معدنی (گوگردی) از آن جمله‌اند. چشمه‌های آبگرم در سراسر ایران و به ویژه در دامنة کوه‌های البرز و زاگرس پراکنده‌اند و بسیاری از آبادیها به علت داشتن این‌گونه چشمه‌ها، شهرت و اهمیت یافته و آبگرم نام گرفته‌اند. برخی از این آبها به علت دربرداشتن پاره‌ای مواد شیمیایی، دارای رنگ، بو یا مزه خاصی می‌شوند. برخی ترکیبات گوگرد (سولفور و سولفات) به آب رنگ شیری یا آبی می‌دهند و آبی که هیدروژن سولفوره داشته باشد، بوی تخم‌مرغ فاسد دارد. آبگرمهای دارای ترکیبات آهن، رنگ سرخ یا اُخرایی و مزه گس دارند. نمکهای دیگر، مانند کلرور سدیم (نمک طعام) و یدور سدیم، آب را شور یا تلخ می‌سازند. چشمه‌های معدنی مراغه
مراغه در مشرق دریاچه ارومیه، بر دامنه جنوبی کوه سهند قرار گرفته و دارای چشمه‌های متعدد معدنی است که جنبه‌های درمانی دارند. از چشمه‌های معدنی معروف اطراف شهر مراغه می‌توان به شورسو، گشایش، ایستی‌بلاغ، قره‌پالچیق و ساری‌سو اشاره کرد. هفت‌چشمه (آذرشهر)
روستای هفت چشمه داری مکان های دیدنی وتاریخی زیادی است که از معروف ترین آن ها میشه به بویک چشمه اشاره کرد که یک چشمه معدنی با خواص درمانی است.واز لحاظ تاریخی دارای قدمت بسیاری میباشد(بدلیل واقع شدن چندین روستاومکان تاریخی متروکه در اطراف روستا) وتپه معروف در اطراف روستا (تپه داش دیبی)که مربط به زمان اشکانیان وقبل از اسلام بوده ثبت ملی شده است(میتوان گفت یکی از قدیمی ترین مکانهای قدیمی استان میباشد) وبلندترین کوه اذرشهر به نام کرکس (کرگز)به ارتفاع ۲۶۰۰ متر دراین روستا قرار دارد واین روستا دارای مناظر وطبیعت بکر ودره های سر سبز میباشد(کت دره سی _قدیمچان_توفار _کولگری چای _بستان اجر _ وچندین دره سر سبز دیگر) وشغل اکثر مردم این روستا دامپروری وکشاورزی وقالیبافی میباشد و دارای حدودا ۲۰۰۰ نفر جمعیت میباشد وعده کثیری از خانوارهای این روستا در گذشته به شهر مقدس قم مهاجرت کرده اند. کوهنجان
روستای مهارلو، مهم‌ترین روستای هدف گردشگری بخش است. این روستا دارای جاذبه‌هایی طبیعی بسیاری است؛ و جز مناطق گردشگری کشور محسوب می‌شود. از جمله جاذبه‌های طبیعی این روستا می‌توان به باغهای انبوه بادام و انار، چشمه مهارلو که برای آب درمانی است، چشمه کوه چنار، آب مهارلو کهنه در اطراف روستای مهارلو کهنه، آب طلیکو، چشمه آب خونی و از همه مهم‌تر دریاچه مهارلونام برد. این دریاچه در مجاورت روستا است و در سال ۱۳۸۵ با تصویب هیئت وزیران، به عنوان یکی از ۷ منطقه نمونه گردشگریایران برگزیده‌شده‌است. فهرست آبشارهای ایران
بسیاری از آبشارهای ایران هم‌چون: اخلمد، افرینه، گنج‌نامه، نیاسر، شوشتر، بیشه، قره سو، سمیرم و تنگه واشی، شاه لولاک چرمهین قدمتی تاریخی داشته و از نظر جنبه‌های سیاحتی و اقتصادی مورد توجه پادشاهان و حاکمان وقت بوده و از بسیاری برای ساخت آسیاب‌های آبی کمک گرفته شده‌است. آبشارهای شوشتر به عنوان نخستین تأسیسات صنعت آب و صنایع جانبی جهان در زمان ساسانیان، که مجموعهٔ تاریخی - فرهنگی آبشارهای شوشتر در یونسکو ثبت جهانی شده‌است و آبشار گنج‌نامه همدان در کنار کتیبه‌های تاریخی کوروش، نشانگر اوج شکوه و عظمت ایران باستان است. چشمه سرگ‌چینه
سرگچینه محل ییلاقی می‌باشد در سی کیلومتری شهر یاسوج مابین دهستان دشتروم و شهر بابامیدان،منطقه ای خوش آب و هوا در فصل بهار و تابستان و زمستان پربرف و سرد، محل سکونت ییلاقی عشایر بویراحمد که قشلاق را در دیار فارس بسر می‌برند ،و دارای چشمه‌های روان بسیاری ازجمله چشمه پلنگی،هفت چشمه،چشمه تلاشی،آب اشکفتک ،چشمه تل گرگی..‌ سرگچینه از دیر باز مورد توجه طوایف و ایلات بویراحمد و ممسنی بوده که از لحاظ جغرافیایی جز استان کهگیلویه و بویراحمد می‌باشد ،مردم ساکن در این دیار به علت همجواری و کوچ رو بودن به شهرستان رستم ممسنی قرابت بالایی با فرهنگ این بوم دارند. از لحاظ کشاورزی گرچه پهنه وسیعی را در بر نمی‌گیرد ولی زمین‌های حاصل خیزی دارد که منبع خیر فراوان برای ساکنین و چشم‌انداز روح افزایی برای مسافران می‌باشد . چشمه ثریا
چشمه ثریا در شمالی‌ترین نقطه جغرافیایی ایران (۴۴°۳۶'۵۷"E.)بین مرز ایران و ترکیه در استان آذربایجان غربی و از توابع شهرستان ماکو است. گردشگری در آستارا
چشمه آبگرم علی داشی در روستای سرسبز گیلده قرار گرفته‌است. این چشمه به دلیل نزدیکی به جادّهٔ اصلی از طرف آستارا و گردنه حیران از رونق زیادی برخوردار بوده و همه ساله پذیرای عدّهٔ کثیری از توریستهای نواحی اطراف می‌باشد. این چشمه در پای یک پرتگاه سنگی در محلّی به نام علی داشی در بالای درّهٔ گیله ده واقع شده‌است. خواص درمانی آب گرم علی داشی بسیار معروف است و دردهایی همچون درد مفاصل (روماتیسم) چشم درد، دل درد، کمر درد، رفع باد و قولنج و تقویت اعصاب را شامل شده و بسیاری از این ناراحتی‌ها را درمان می‌کند. علاوه بر خاصیّت درمانی، به دلیل واقع شدن در یک محیط ییلاقی و خوش منظر و خوش آب و هوا از ویژگی توریستی و تفریحی خاصّی برخوردار است.