کتاب.ریاحین الشریعه نوشته شیخ ذبیح‌الله محلاتی در چه سالی منتشر شد؟
ریاحین‌الشریعه
ریاحین الشریعه کتابی در شرح حال زنان مسلمان از گذشته تا عصر کنونی است. ریاحین الشریعه نوشته شیخ ذبیح‌الله محلاتی است. این کتاب شامل شش جلد است و شرح احوال زنان برجسته شیعه از فاطمه زهرا تا پروین اعتصامی در آن امده است. جلد اول آن به‌طور کامل به فاطمه زهرا وخصوصیات اخلاقی ایشان اختصاص دارد. در جلد دوم به خدیجه و زینب می‌پردازد . جلد سوم آن با فاطمه بنت اسد، مادر علی بن ابیطالب آغاز می‌شود وتا اواسط آن به شرح‌حال زنان خاندان محمد اختصاص دارد. از اواسط جلد سوم تا پایان سرگذشت زنان دانشمند از فاطمه تا پروین اعتصامی به ترتیب حروف الفبا می‌آید.
معین‌الدین محمد اسفزاری
معین الدین محمد زمجی اسفزاری عمده عمر خود را در زمان سلطان حسین بایقرا تیموری گذراند و از حمایت قوام الدین نظام الملک وزیر برخوردار بود. از سال ۸۹۷ خواجه قوام الدین نظام الملک به وزارت سلطان حسین بایقرا رسید و اسفزاری به خدمت او درآمد. به فرمان وی کتاب «روضات الجنات فی اوصاف مدینه هرات» را درتاریخ شهرهرات شروع به تألیف کرد. هدف وزیر هم خدمت به شاه و هم جاویدان کردن اثری بوده‌است از نویسنده‌ای دانا وادیبی کامل. گویا اسفزاری نیز از مدت‌ها پیش درچنین اندیشه‌ای بوده‌است. اسفزاری درصد افزودن کتاب دیگری در ادامه شرح وقایع کتاب روضات الجنات بوده‌است که به‌دلیل نا آرامی‌های ناشی از کشته شدن خواجه قوام الدین نظام الملک در ۹۰۳ هـ ق این کارصورت نپذیرفت. حسین قرچانلو
۱- حرمین شریفین «تاریخ مکه و مدینه» چاپ انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۲ش، «تألیف» مفاتیح الارزاق
مفاتیح الارزاق در سال ۱۲۶۳ش/۱۸۸۴م تألیف شده‌است. این کتاب در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در تهران منتشر شده‌است. فتح‌الله غروی اصفهانی
او به شریعه الحق و سپس به شیخ‌الشریعه ملقب و معروف گردید. شیخ الشریعه علاوه بر فضایل علمی، مجتهدی روشن بین و متعهد بود و به سرنوشت سیاسی و اجتماعی جهان اسلام و ترفندهای استعمار، وقوف کامل داشت. او به عنوان مبارزه با استیلای استعمار بر بازارهای مسلمانان در ۱۳۱۵. ق فتوای تحریم خود را در خصوص استفاده نکردن از کالاهای فرنگی صادر کرد. وی ضد استعمارگران ایتالیایی در حمله به لیبی (از متصرفات عثمانی)، حمله متجاوزان روس به شمال ایران و کشتار آزادی‌خواهان در ۱۳۲۹. ق/ ۱۹۱۱، حمله متفقین به عثمانی در ۱۳۳۲. ق/ ۱۹۱۴. م، و نیز تجاوز نیروهای بریتانیایی به عراق و اشغال بصره در ۱۳۳۸. ق/ ۱۹۲۰، هشت فتوای جهاد صادر کرد که در آن‌ها مسلمانان سراسر جهان اسلام را به مقاومت در برابر استعمارگران و بیرون راندن آن‌ها از سرزمین‌های اسلامی و نفی و طرد هرگونه حاکمیت سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی آنان فراخواند. روضات‌الجنات فی اوصاف مدینه هرات
روضات‌الجنات فی اوصاف مدینة هرات کتابی دربارهٔ شهر هرات از معین‌الدین محمد اسفزاری است. مؤلف کتاب را در سال ۹-۸۹۷ قمری تألیف کرده و به سلطان حسین بایقرا تقدیم کرده‌است. این کتاب که تاریخی از شهر هرات است وقایع را تا سال ۸۷۵ هـ.ق. ذکر کرده‌است. الذریعه الی تصانیف الشیعه
چهار جلد اول این مجموعه، در نجف با اشراف مؤلف چاپ گردیده و مجلدات بعدی، همه در ایران به کوشش فرزندان مؤلف علینقی منزوی و احمد منزوی منتشر شد. وسائل‌الشیعه
سید حسن صدر دربارهٔ این کتاب می‌فرماید: «کتاب وسائل الشیعة دربارهٔ احکام شرعی نگاشته شده‌است. این کتاب به گونه‌ای نوشته شده که به راحتی می‌توان از آن استفاده نمود و به مطالب آن دسترسی پیدا کرد. در این کتاب میان استدلال و فقه و کلمات فقها به بهترین شکل و صحیح‌ترین راه و معتبرترین مأخذ جمع شده‌است. هرگاه فقیه و مجتهد متبحری در این کتاب نظر کند آنچه را می‌خواهد همانند مرواریدهایی که به نظم چیده شده می‌یابد. هیچ مطلب مشکل و معضلی نیست که به آن نپرداخته باشد و موجب حیرت علما گشته و مانند آیه قرآن در برابر دیگر سخنان مطرح شده‌است.» علامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر دربارهٔ این کتاب می‌فرماید: «در هیچ کتاب رجال و تراجمی نامی از شیخ حر عاملی برده نشده مگر آنکه جملات مدح و ستایش فراوانی دربارهٔ کتاب گران‌بهایش یعنی وسائل الشیعة آن را فرا گرفته‌است.» روضةالمذنبین و جنةالمشتاقین
این کتاب با تصحیح علی فاضل در سال ۱۳۵۶ منتشر و برندهٔ جایزه کتاب سال سلطنتی شد. قاضی ربیحاوی
در نیمه دهه شصت مجموعه داستان «از این مکان» شامل هشت داستان کوتاه از او منتشر شد. داستانهای این مجموعه اغلب دربارهٔ زندگی مردم ساده جنوب است که از انفجار جنگ ناخواسته آنها را به تهران پرتاب کرده و حالا آنها باید خود را با شرایط ناعادلانه در پایتخت شلوغ منطبق کنند. کتاب به سرعت در بازار کتاب کمیاب شد اما وزارت ارشاد اسلامی اجازه چاپ دوم را به ناشر نداد. الأخبار الدخیلة
مستدرک الاخبار الدخیلة کتابی از شیخ محمدتقی شوشتری است که در سال ۱۳۵۸ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. واقعات اتفاقیه در روزگار
کتاب شامل یک مقدمه، چهار تذکره، پنج فصل و یک خاتمه است. از این کتاب تنها یک نسخه خطی باقی مانده‌است که در کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری می‌شود. این کتاب در سال ۱۳۶۲ هجری شمسی به کوشش منصوره اتحادیه(نظام مافی) و سیروس سعدوندیان منتشر شده‌است. کتاب شفا
این اثر شیخ الرئیس در طول قرون مورد توجه کم‌نظیر دانشمندان مسلمان و غیر مسلمان واقع گردیده است که حاکی از جایگاه علمی و منطقی آن در بین کتب علوم عقلی می‌باشد. فعلاً آنچه مورد نظر ما است بخش طبیعیات است. تقسیم‌بندی بخش طبیعیات شفا، بدین صورت است: این بخش، مشتمل بر هشت فن است و فن اول آن، دارای چهار مقاله است که به ترتیب مشتمل بر پانزده، سیزده، چهارده و پانزده فصل می‌باشند؛ فن دوم آن، دارای یک مقاله ده فصلی است؛ فن سوم آن، یک مقاله پانزده فصلی دارد؛ فن چهارم آن، یک مقاله نه فصلی و یک مقاله دو فصلی دارد؛ پنجمین فن آن، دو مقاله دارد که هر کدام دارای شش فصل است؛ فن ششم آن، از پنج مقاله تشکیل یافته‌است که به ترتیب دارای پنج، پنج، هشت، چهار و هشت فصل می‌باشند؛ فن هفتم آن دارای یک مقاله هفت فصلی است؛ هشتمین فن آن، از نوزده مقاله تشکیل یافته‌است که مجموعاً دارای شصت و پنج فصل می‌باشند. سفینه قهرمانیه
کتاب سفینه قهرمانیه کتابی است به نثر مسجع آمیخته به نظم، از آثار دوره قاجار نوشته قهرمان خان قهری ملایری (م۱۳۷۲ ه‍.ق). در این کتاب حادثه شگرف و بی نظیر قیام خونین امام حسین و حرکت آن امام از مدینه به طرف کوفه و وقایع روز عاشورای شصت و یک هجری به تفصیل و با کلامی حزین و استوار بیان شده‌است. نثر و شعر این کتاب نمونه ای از آثار خوب دوره بازگشت ادبی است. در کتاب سفینه قهرمانیه معمولاً هر مجلس با قصیده و تحمیدیه و مناجاتی آغاز می‌شود که متناسب با موضوع آن است و مؤلف در آن نهایت هنر خود را نشان داده و اثری به وجود آورده که آن را می‌توان تالی تلو مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری شمرد. برای مثال: آداب ناصری
آداب ناصری کتابی است در زمینهٔ اخلاق در زبان فارسی که با قلم محمدابراهیم محلاتی در سال ۱۳۰۱ قمری به نگارش درآمده است. این کتاب به نام ناصرالدین‌شاه نوشته شده و از خاندان او جانبداری کرده‌است. "آداب ناصری" در همان سال تألیف با مقدمه‌ای از اعتمادالسلطنه و مؤخره‌ای از محمدرضا صافی اصفهانی به چاپ رسید و پس از آن هم بارها منتشر شد. ضدخاطرات
این کتاب با ترجمهٔ ابوالحسن نجفی و رضا سیدحسینی در سال ۱۳۶۳ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. شیخ (رمان)
شیخ رمانی از که در سال ۱۹۱۹ نوشته شده‌است. این رمان به عنوان یکی از رمان‌های انگلیسیِ اوایل قرن بیستم در نظر گرفته می‌شود. این رمان اولین کتاب از سری رمان‌های او با مکان کویر (desert setting) است که نقشی عمده در احیای ژانر «عاشقانه کویر» (desert romance) در ادبیات رمان عاشقانه شد. این رمان تبدیل به پرفروش‌ترین و محبوب‌ترین کتاب ادیت ماد هال شد و از آن فیلمی به همین نام شیخ (فیلم) با بازی رودلف والنتینو در نقش "شیخ" اقتباس شد. سجاد
این کتاب مجموعهٔ دعاها و نیایش‌های سجاد است. به‌عقیدهٔ ویلیام چیتیک، "صَحیفهٔ سجّادیّه" قدیمی‌ترین کتابِ دعا در میان منابعِ اسلامی و اصیل‌ترین کتابِ روحانیِ دوره‌های اولیهٔ فرهنگِ اسلامی است. روایاتِ شیعه، این کتاب را از نظرِ ارزش، بعد از قرآن و "نهج البلاغه" قرار می‌دهند. تعلیماتِ این کتابِ معنوی از الهیات گرفته تا تعلیمات اجتماعی را شامل می‌شود. همچنین ریشه‌های فلسفه و کلام اسلامی و تصوف را می‌توان در این ادعیه جستجو کرد. زین‌العابدین در این کتابِ ادعیه، مکرر به ضرورتِ پیروی از قرآن و حدیث و همچنین ضرورتِ پیاده‌سازیِ عدالت در جامعهٔ اسلامی اشاره می‌کند. از دیگر مفاد ادعیه در این اثر، نقد اوضاع اجتماعی و سیاسی و همچنین شیوه ساخت شخصیت اسلامی در سطوح مختلف است. ویرایش‌های زیادی از "صحیفه" وجود دارد و بیش از بیست تفسیر بر آن نوشته‌اند. ترجمهٔ کاملِ "صحیفه" به زبان انگلیسی با مقدمه و شرحِ ویلیام چیتیک صورت گرفته‌است. ترجمهٔ فارسی آن به عصر صفویه برمی‌گردد. ادعیه این کتاب، با نثری مسجع ولی در عین حال ساده و شیوا بیان شده‌اند. در این دعاها، کلمات مهجور وجود ندارد. در برخی از ادعیه‌ها، از آیات قرآن اقتباس شده‌است و این اقتباس به گونه‌ای بوده‌است که ترکیب و بافت کلام را تحت‌الشعاع قرار ندهد. سفینه کهن رباعیات
در سی و پنجمین دوره کتاب سال ایران آثار منتشر شده در بازه زمانی فروردین تا اسفند ۹۵ مورد ارزیابی و داوری قرار گرفته‌است. در مجموع ۵۵ هزار عنوان کتاب در این دوره قرار داشت که در نهایت ۲۵۵ اثر به مرحله دوم داوری راه یافت که در ۱۱ موضوع از جمله شامل کلیات، فلسفه، روانشناسی، فیلم، کودک و نوجوان و … در ۷۲ گروه مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین ۲۸ اثر تألیفی، ۱۳ اثر ترجمه ای و دو اثر تصحیحی انتخاب و به عنوان برگزیده یا شایسته تقدیر تعیین شده‌اند. تقدیم و تصحیح و تعلیق خزائن
علاوه بر این در جای کتاب بر حسب مقتضای حال و تناسب مقام تعلیقاتی زده‌اند که خواننده را در فهم مطالب مشکل کتاب کمک می‌کند و با رمز «ح» مشخص گردیده است. خزائن مصحح حسن‌زاده در تاریخ ۱۳۸۰ هجری قمری توسط کتابخانه علمیه اسلامیه چاپ و منتشر گردید. مشکات المصابیح
مشکات المصابیح نام کتابی نوشته شده توسط محمد بین عبدالله خطیب تبریزی است. این کتاب در اصل نسخهٔ گسترش یافتهٔ کتاب مصباح السنه اثر حسین بن مسعود بغوی می‌باشد. تبریزی در سال ۷۴۰ یا ۷۴۱ قمری فوت کرد. وی این کتاب را برای کسانی عرضه کرد که آشنایی زیادی با علم حدیث نداشتند. وسائل‌الشیعه
در این اثر ۳۵۸۶۸ حدیث در ابواب مختلف فرائض، آداب و احکام گردآوری شده‌است و مصادر و منابع وسایل الشیعه علاوه بر کتب اربعه، بیش از ۱۷۰ اثر است. نام کامل کتاب «تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة» است. این کتاب اثر محدث بزرگ و علامه محقق، شیخ محمد بن حسن حُر عاملی از علمای بزرگ و از فقهای برجسته شیعه در قرن یازدهم هجری است (۱۰۳۳–۱۱۰۴ هجری). این کتاب رابه همراه الوافی وبحارالانوار جوامع حدیثی (ثانویه) می‌نامند. الحاشیه علی الهیات الشرح الجدید للتجرید
تصحیح این کتاب در سال ۱۳۷۵ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. دائرةالمعارف تشیع
دایرةالمعارف تشیع دانشنامه‌ای فارسی، در چندین جلد، پیرامون موضوعات مختلف دینی، کلامی، اعتقادی، فقهی، اصولی، تاریخی، جغرافیایی، علمی و فرهنگی جهان تشیع است، که تدوین آن از سال ۱۳۶۰ با حمایت مالی بنیاد طاهر (موقوفات سید ابوالفضل تولیت) آغاز و سپس با حمایت مالی فهیمه محبی انجدانی دنبال شد. تاکنون ۱۴ جلد از آن منتشر گردیده و جلد چهاردهم (کربلا - لیلة المبیت) آخرین جلد این مجموعه‌است، که در تابستان ۱۳۹۰ توسط انتشارات حکمت منتشر شد. این دانشنامه برنده دوره سیزدهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است. وسائل‌الشیعه
۱ - نسخه‌ای در کتابخانه آستان قدس رضوی در مشهد مقدس. این نسخه به خط مؤلف کتاب است و تاریخ نگارش آن ربیع‌الاول سال ۱۰۷۲ هجری است. این نسخه، اولین نسخه وسائل است. ۲ - نسخه‌ای در کتابخانه آیت‌الله نجفی مرعشی در شهر مقدس قم. این نسخه نیز به خط مؤلف بوده و تاریخ نگارش آن ۱۰۸۲ هجری است. این نسخه دومین نسخه وسائل است. ۳ - نسخه‌ای دیگر در کتابخانه آستان قدس رضوی در مشهد مقدس که تاریخ نگارش آن ۱۱۱۴ هجری است. این نسخه از روی نسخه سوم مصنف نگاشته شده‌است و تصحیح و ملحقات آن نیز به خط مصنف بر آن موجود می‌باشد. منتهی المقال فی احوال الرجال
منتهی المقال فی احوال الرجال کتابی از ابوعلی الحائری است  تصحیح این کتاب در سال ۱۳۷۴ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. وفیات الأعیان
ابن خلکان، تدوین این کتاب را در سال ۶۵۴ هـ ق، در قاهره شروع کرد و در سال ۶۵۹ هـ ق زمانی که به شرح یحیی بن خالدبن برمک رسید به دمشق منتقل شد. او به ناچار کارش را متوقف کرد ولی در سال ۶۹۹ هـ ق، مجدداً به قاهره برگشت و نوشتن کتاب را ادامه داد و سرانجام تألیف این کتاب را در سال ۶۹۹ (البته به روایتی هم در سال ۶۷۲ هـ ق) به پایان رساند. سرالصلوة
سرفصل‌های این کتاب شامل این عنوان‌ها می‌باشد: وی در سال ۱۳۶۳ ضمن اهدای یک جلد از آن می‌نویسد: «... دخترم! هر چند در تو به حمد اللَّه لطافت روحی یافتم که امید آن است که هدایت اللَّه شامل حالت شود و با عنایت او- جلّ و علا- از چاه عمیق طبیعت خلاص شوی و به صراط مستقیم انسانیت راه‌یابی، لکن از کید شیطان و نفس خطرناکتر از آن غافل مباش و به خدای بزرگ پناهنده شو انَّهُ رَحیمٌ بِعِبادِه. دخترم! اگر از مطالعه این اوراق خدای نخواسته نتیجه حاصل نشود مگر خودنمایی و مجلس آرایی و سر توی سرها آوردن، بهتر است از مطالعه آن صرف نظر بلکه احتراز کنی که مبادا چون من گرفتار تأسف شوی؛ و اگر- ان شاء اللَّه- خود را مهیّا کنی که از مطالبی که از کتاب و سنّت و اخبار اهل بیت عصمت و افادات اهل معرفت اخذ شده‌است به جان استفاده کنی و استعداد و لطافت قریحه‌ای را که خداوند عطا فرموده به کار اندازی، بسم اللَّه! این گوی و این میدان. امید است در این معراج انسانی و معجون رحمانی دل از غیر خالی کنی و با آب حیات، قلب را شستشو دهی و چهار تکبیر زده، خود را از خودی برهانی تا به دوست برسی وَ مَنْ یَخْرُجْ مِنْ بَیْتِهِ مُهاجِراً الَی اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ یُدْرِکْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اجْرُهُ عَلَی اللَّه. بارالها! ما را مهاجر الی اللَّه و رسوله قرار ده و به فنا برسان…» سید علی میرافضلی
وی از پژوهشگرانی است که در زمینه رباعی و رباعی سرایان تحقیقات گسترده و مفیدی انجام داده که دو کتاب «رباعیات خیام در منابع کهن» و «در آستانه تازه شدن» از مهم‌ترین کتاب‌هایش در این زمینه می‌باشند. وی هچنین مقاله‌هایی را پیرامون شیوه رباعی سرایی شاعرانی همچون: اوحدالدین کرمانی، سنایی غزنوی، قاضی نظام الدین اصفهانی، ابوسعید ابوالخیر، زکی مراغی، مجد همگر و جلیل صفربیگی در نشریه‌های: نامه بهارستان، گزارش میراث، ادبیات و زبانها آینه میراث و نشر دانش منتشر کرده‌است. ذبیح‌الله رضایی
عناوین مهم‌ترین کتاب‌های ذبیح‌الله رضایی که توسط معتبرترین ناشران بین‌المللی منتشر شده‌اند عبارتند از: الاشارات و التنبیهات
این کتاب با ترجمه و شرح حسن ملک‌شاهی در سال ۱۳۶۷ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب شایسته تقدیر معرفی شد. مجمع البحرین و مطلع النیرین
مَجمعُ الْبَحْرَیْن و مَطلَعُ النَّیِّرَیْن معروف به مجمع البحرین کتابی از فخرالدین طریحی راجع به واژه‌شناسی قرآن و حدیث است. این کتاب را اولین اثر شیعی در شرح کلمات مشکل قرآن و حدیث می‌دانند. تفسیر کتاب‌الله
گویا این روش تعلیق‌نویسی در میان زیدیان گسترش یافته است. کتاب "الکفایة فی علم الاعراب" اثر ضیاء­الدین مکی (شاگرد جارالله زمخشری) با این روش کتابت در سه نسخه باقی مانده است. "مقامات حریری" نوشتهٔ قاسم بن علی حریری نیز از ترجمه‌های عربی به طبری دیگری است، که حائز اهمیت است. رسول جعفریان نیز به بررسی رساله‌ای پرداخته که در بخشی از آن بدون نام بردن از کسی، به «فساد» موجود در حکومت زیدیان گیلان انتقاد شده است و جعفریان از شباهت روش نگارش این کتاب به "تفسیر کتاب‌الله" سخن گفته‌است؛ این اثر در حوالی سال ۷۳۲ هجری با انشای ادبیانه‌ای نوشته شده است. همچنین محمدکاظم رحمتی، مورخ معاصر، نسخه‌هایی از "نهج البلاغه" نگاشته شده توسط عالمان زیدی نیشابور را با کمک شیوهٔ کتابت مذکور شناسایی کرده، که در قرن ششم هجری نوشته شده اند. موسوعه شهید ثانی
موسوعه شهید ثانی نام کتابی است با موضوع زین‌الدین بن علی بن احمد عاملی جبعی ملقب به شهید ثانی که سعی نموده تا تمام آثار مربوط به وی را در ۳۰ جلد جمع‌آوری نماید. پیش از این پیش‌بینی می‌شد تا تعداد مجلدات این اثر، به ۳۵ جلد برسد. این کار تحقیقی توسط مرکز پژوهشی احیاء آثار اسلامی و به سرپرستی علی‌اوسط ناطقی صورت گرفته و در سال ۱۳۹۲ منتشر گردیده‌است. در برخی از تحقیقات این کتاب، به نسخی که به دست خط خود مولف بوده‌است استناد شده‌است. این کتاب به عنوان کتاب سال حوزه و کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برگزیده شده است. وسائل‌الشیعه
شیخ حر این کتاب را در مدت بیست سال از عمر خود نگاشته و با این اثر خود خدمتی بزرگ در جهت حفظ روایات شیعه کرده‌است. این مدت مساوی با مدت زمانی است که محمد بن یعقوب کلینی کتاب کافی را جمع‌آوری نموده‌است. سید علی میرافضلی
بیشترین تمرکز وی در زمینه رباعی پژوهی معطوف به خیام بوده به‌طوریکه کتاب «رباعیات خیام در منابع کهن، پژوهش ارزنده‌ای در شناخت منابع قدیمی رباعیات منسوب به خیام است که به معرفی ۲۸ کتاب خطی و چاپی از سده‌های ششم تا اوایل قرن نهم هجری می‌پردازد. در هر بخش کتاب، ابتدا منبع مورد نظر به‌طور کامل معرفی شده و در مورد پیشینه پژوهش‌های صورت گرفته در مورد آن سخن رفته و سپس رباعی یا رباعیات خیام موجود در آن از روی دقیق‌ترین و کهن‌ترین نسخه‌ها نقل شده‌است. همچنین کتاب «در آستانه تازه شدن» نیز رباعی‌های سی تن از شاعران معاصر را ارزیابی کرده‌است. اعیان الشیعه
اَعیانُ الشّیعه کتابی تألیف سید محسن امین عاملی از علمای قرن ۱۳، در شرح زندگی و احوال بزرگان شیعه است. این کتاب که به زبان عربی نوشته شده، جامع‌ترین تذکره یا دانشنامه در احوالات بزرگان شیعه در دولت‌های اسلامی و شرح عقاید تشیع در اصول و فروع دین است. مرآت البلدان
"جلدِ اول" این کتاب که در سال ۱۲۹۴ ق. تألیف شده است بر اساس حروف تهجی تا حرف «ت» به شهر تهران رسیده است و تاریخِ این شهر را تا سال ۹۴۴ یعنی زمان ورودِ شاه طهماسب رسانده است و تا سال ۱۲۶۴ زمان به حکومت رسیدنِ ناصرالدین‌شاه تاریخ را پی گرفته است و سپس دو جلدِ دیگر بر آن افزود و تاریخ را تا سال ۱۲۹۵ ذکر کرد. درحقیقت پس از شهر تهران، مباحثِ جغرافیایی پایان گرفت و جلدِ دوم و سوم به مباحثِ تاریخی اختصاص یافت. این جلد که جلد سوم این دوره است، تحلیلِ هفده سال از سلطنت ناصرالدین شاه را دربردارد. منبع‌شناسی دوران شاه‌صفی
تألیف میرزا محمد بن یوسف واله اصفهانی است. این کتاب، تاریخ عمومی در هشت روضه و روضه هشتم آن مربوط به شاهان صفوی است. روضه اخیر خود شامل هفت «حدیقه» و هر حدیقه به نام یکی از پادشاهان صفویه از شاه اسماعیل تا شاه سلیمان است. محمد واله، تاریخ خود را از منابع متقدم مانند حبیب السیر، احسن التواریخ و عالم آرای عباسی برداشت کرده‌است. اما با به کارگیری لغات و تشبیهات و استعارات خوب توانسته‌است اثر خود مستقل جلوه دهد. حدیقه اول تا چهارم را میرهاشم محدث در ۱۳۷۲ منتشر کند و حدیقه پنجم یعنی شرح سلطنت شاه عباس، هنوز به صورت خطی است. روضه ششم و هفتم به کوشش یرهاشم محدث در سال ۱۳۷۹ خورشیدی حدیقه ششم و هفتم از روضه هشتم به کوشش محمدرضا نصیری در سال ۱۳۸۰ چاپ شده‌است. محمدامین ریاحی
از مشهورترین تألیفات محمدامین ریاحی می‌توان به «سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی»، «گلگشت در شعر و اندیشه حافظ»، «تاریخ خوی» و «زبان و ادب فارسی در قلمرو عثمانی» اشاره کرد که از نظر اصالت و دقت نظرهای ابرازشده مورد توجه ادب‌شناسان قرار داشته‌است. آثار محمدامین ریاحی در حوزه شناسایی و تصحیح متون کهن فارسی، و کوشش‌های او در این زمینه همچون مرصادالعباد، نزهةالمجالس، شش فصل علاوه بر آن‌که راهگشای پژوهندگان متون فارسی از نظر روش تحقیق و تصحیح بوده، با توجه به یافته‌های تحقیقی ارائه‌شده در مقدمه‌ها و تعلیقات همواره مورد استفاده و استناد پژوهشگران در حوزه‌های ادب و تاریخ و فرهنگ ایران قرار داشته‌است. جامع‌السعادات
این کتاب با ترجمهٔ سید جلال الدین مجتبوی در سال ۱۳۶۴ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. وسائل‌الشیعه
کتاب وسائل الشیعة از زمان نگارش بسیار مورد استقبال علمای بزرگ شیعه قرار گرفت و از این جهت شرح‌ها و تعلیقه‌های فراوانی نیز بر آن نگاشته شد که اولین آن‌ها توسط خود مؤلف نوشته شد مانند: این کتاب به بیان ما تقدم و ما تأخر و بیان مطالبی که از روایات باب استفاده می‌شود بیش از آنچه شیخ حُر عاملی استفاده کرده پرداخته و روایات دیگری که شیخ حُر به آن‌ها اشاره نکرده‌است را ذکر نموده‌است. این کتاب به قدری ارزشمند است که آخوند خراسانی دربارهٔ آن فرموده‌است: بعد از مراجعه به کتاب وسائل الشیعة با مراجعه به کتاب مستدرک الوسائل مجتهد یقین به فحص کامل پیدا می‌کند و مطمئن می‌شود که روایت دیگری در این باب نیست و گرنه در این دو کتاب می‌آمد. سید حسین یعقوبی قائنی
«در پی انتشار کتاب «سفینة الصادقین» در شرح حالات معنوی و زندگانی عالم ربّانی جناب حاج سید حسین یعقوبی قائنی بسیاری از علاقه مندان خواستار آن شدند که ادعیه، اذکار و دستورالعمل‌هایی که مورد توجه ایشان است یا به آن ملتزم می‌باشد در اختیارشان قرار گیرد. این مجموعه به همین منظور و با عنایت ایشان تهیه و تنظیم گردیده‌است.»‍علیرضا پناهیان درباره اين كتاب گفته است:«دربارۀ اثر اذکار در رفع مشکلات مختلف زندگی، کتاب انیس الصادقین نوشتۀ آیت‌الله یعقوبی، کتاب خوب و معتبری است. ذکرهایی هست که گره‌های ما را باز می‌کند، دل را قرص می‌کند و ترس و نگرانی و اندوهِ بد را از دل می‌برد، و بعد، تازه آدم شروع می‌کند به حال خوش معنوی پیدا کردن» وسائل‌الشیعه
کتاب وسائل الشیعة از بهترین جوامع روایی شیعه به‌شمار می‌آید که با توجه به روایات پیامبر اسلام و ائمه در قرون اخیر نگاشته شده‌است. این کتاب شامل حدود ۳۶ هزار روایت دربارهٔ احکام شرعی، واجبات، محرمات، مستحبات و آداب است که روایات آن گرفته شده از مجموعه‌های روایی معتبر شیعه و اصول اولیه قدمای اصحاب است. این کتاب از زمان نگارش پیوسته مورد توجه علما و فقهای شیعه قرار گرفته‌است و در این زمان از ارکان اصلی استنباط احکام شرعی و اجتهاد در حوزه‌های علمیه شیعه به‌شمار می‌آید و در تمام درس‌های خارج فقه روایات آن نقل شده و به آن استناد می‌شود. حق‌الحقایق
حق‌الحقایق یا «شاهنامه حقیقت» از تألیفات منظوم حاج نعمت‌الله جیحون‌آبادی (۱۲۵۰- ۱۲۹۸شمسی) به زبان فارسی است که اولین بار در سال ۱۳۴۵ شمسی توسط انجمن فرهنگی فرانسه در ایران تحت نظر هانری کوربن، خاورشناس و اسلام‌شناس فرانسوی منتشر شد. هانری کربن، منظومه‌ شاهنامه‌ حقیقت را، کتابی در جای خود، کتاب مقدس نامیده است. حلیةالمتقین
حِلْیَة المُتَّقین (به معنای زینت پرهیزکاران) یکی از کتب فارسی علامه مجلسی است که راجع به آداب و سنن و اخلاق نوشته شده. این کتاب در ۲۶ ذیحجه سال ۱۰۸۱ (قمری) نوشته شده‌است. موضوع کتاب عبارت است از اخلاق و آداب و سنن اسلامی که از منابع شیعی در ۱۴ فصل فراهم آمده‌است. منازل‌السائرین
منازل السائرین کتابی از خواجه عبدالله انصاری و از مهمترین آثار در زمینه عرفان عملی و سیروسلوک است و مدتها در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شده است. در این کتاب پیرامون صد مقام که فراروی سالک الی الله قرار دارد، بحث شده است. خواجه عبدالله در سال ۴۴۸ق. کتاب صد میدان را تألیف و ۲۷ سال پس از آن، منازل السائرین را املا کرد. این کتاب با صد میدان، در ۵۱ میدان مشترکند. منازل السائرین با یقظه و سپس توبه شروع شده و به توحید می‌انجامد. شرح سلیمان بن علی تلمسانی و [بخصوص] کمال‌الدین عبدالرزاق کاشانی از مهمترین شرحهای بر این کتاب است. سید روح‌الله خمینی ره منازل السائرین را در محضر آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی فراگرفت و سالها درس اخلاق خود را در حوزه علمیّه بر پایه آن کتاب ایراد کرد. متن عربی این کتاب به همراه ترجمۀ فارسی آن توسط عبدالغفور روان فرهادی در انتشارات مولی تهران منتشر شده است. در این چاپ ابواب علل المقامات و صد میدان با متن کتاب منازل تطبیق داده شده و هر یک از منزل‌ها از روی دیگر آثار خواجه شرح شده است. نزهت‌المجالس
یگانه نسخهٔ شناخته‌شده از نزهةالمجالس که در شوال ۷۳۱ ه‍.ق کتابت شده، در کتابخانهٔ سلیمانیه در استانبول جزءِ مجموعهٔ ولی‌الدین جارالله نگهداری می‌شود. نخستین معرفی از این کتاب را هلموت ریتر در سال ۱۹۳۳ منتشر کرد. به دنبال او کریستین رمپیس رباعی‌های خیام را از نزهةالمجالس استخراج کرد و در کتاب خود به نام «خیام و رباعی‌های او» (توبینگن، ۱۹۳۵) آورد. استفادهٔ مشابهی از نزهةالمجالس را بعدها فریتز مایر در مورد رباعی‌های مهستی گنجه‌ای در تألیف اثر خود به نام «مهستی زیبا» (ویسبادن، ۱۹۶۳) به عمل آورد. تلخیص البیان فی مجازات القرآن
این کتاب اولین بار توسط سیدمحمد مشکوة شناسایی و عکس آن را با مقدمه و تهیه فهرست‌های مختلف تدوین و در سال ۱۳۲۹قمری در تهران به چاپ رساند. سپس محقق مصری محمدعبدالغنی حسن در سال ۱۳۷۴ قمری با شیوه ای بدیع تحقیق کرد و در مصر چاپ کرد سپس در بیروت آن را چاپ افست کرد. همچنین نسخه دیگری از این کتاب در کتابخانه سیدمحمد جزائری پیدا شد و مکی سیدجاسم آن را در سال ۱۳۷۵ قمری در بغداد و درس ال ۱۴۰۷قمری در تهران چاپ کرد. سید محمدباقر سبزواری نیز در سال ۱۳۳۰ شمسی این کتاب را با استشهاد از اشعار فارسی به چاپ رساند. مقاتل الطالبین
مقاتل الطالبین یا مقاتل الطالبیین کتابی از ابوالفرج اصفهانی است که در سال ۳۱۳ هجری قمری نگاشته شده‌است. این کتاب که نخستین اثر عمده ابوالفرج اصفهانی است، در شرح احوال و مبارزه‌های علویان - از جعفر بن ابیطالب تا هفتاد نفری که در زندان خلیفه مقتدر درگذشتند - با حکومتهای اموی و عباسی است. اصفهانی در این کتاب تاریخچه قیام‌های علویان و تاریخ کشته‌شدن‌های خاندان ابوطالب (طالبیان) اعم از علویان و غیر علویان را جمع‌آوری کرده‌است. بخشی از این کتاب (از صفحه ۸۴ تا ۱۲۱) به حادثه کربلا اختصاص دارد. این کتاب قدیمی‌ترین و معتبرترین کتاب در شرح وقایع واقعه کربلا به حساب می‌آید. نقشه‌های کهن
«مسالک و ممالک» از نفیس‌ترین نُسخ خطی اثر استخری در زمینه تاریخی و جغرافیایی است که در قرن چهارم هجری قمری (۱۰ میلادی) نوشته شده‌است. از مهم‌ترین نقشه‌های این کتاب می‌توان به موقعیت و نام خلیج فارس با عنوان «بحر صوره فارس» اشاره کرد. این نسخهٔ خطی به همراه نقشه‌های آن دوم دی ماه ۱۳۸۷ در فهرست کمیته ملی حافظه جهانی یونسکو و به شمارهٔ ۱۰۰۵ به ثبت رسیده و اکنون در موزه دوران اسلامی، موزه ملی ایران نگهداری می‌شود. نزهة المشتاق فی اختراق الآفاق، نوشته ابی عبدالله شریف ادریسی مراکشی، یکی از علماء و فلاسفهٔ و جغرافی‌دان قرن ششم هجری قمری. مورخین، تاریخ نوشتن این کتاب را به سال ۶۰۰ هجری قمری گزارش کرده‌اند. کتابی است برجسته و تنها کتاب جغرافیایی است که در سده ششم تألیف شده‌است. این کتاب در دوران حکومت پادشاه راجر دوم پادشاه سیسیل نوشته شده‌است؛ و نقشه جهان آن شهرت دارد. عبقات الانوار
محدث قمی این اثر را در سال ۱۳۲۱هجری قمری در نجف اشرف به سامان رساند و تا هنگام تصحیح به صورت نسخه خطی در اختیار فرزندش قرار داشت که در سال ۱۳۶۴ هجری شمسی به همت آیت‌الله استادی با همکاری رضا مختاری و سید علی میرشریفی تصحیح و تحقیق شده‌است و در سال ۱۴۰۶هجری قمری نخستین بار با همت مؤسسه در راه حق چاپ و بار دوم به کوشش مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در ۴۶۲ صفحه چاپ شد. الصیدنة فی الطب
الصیدنة فی الطب کتابی از ابوریحان بیرونی است. تصحیح این کتاب در سال ۱۳۷۰ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. مصباح‌الشریعه
از این کتاب نسخه‌ای در به خط مولی محمد علی مشهدی بسال ۱۰۸۲ وجود دارد که با سه واسطه از روی نسخه به خط شهید ثانی نگاشته شده‌است. نسخه‌ای دیگر نیز به خط مولی عبدالرزاق بن محمد بن سعید مقابی که تاریخ نگارش آن ۱۱۱۵ هجری قمری است موجود می‌باشد. تحریرالوسیله
این کتاب حاشیه ای بر کتاب وسیلةالنجاة سید ابوالحسن اصفهانی (وفات: ۱۳۶۵ قمری) است. کتاب اصفهانی نیز حاشیه‌ای بر کتاب ذخیرة الصالحین سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (وفات: ۱۳۳۷ قمری) است. خمینی در دوران اقامت در قم بر کتاب وسیلةالنجاة حاشیه نگاشت. اما احترام نویسنده به مرجع تقلید وقت، سید حسین بروجردی (متوفی ۱۳۴۰ خورشیدی)، مانع او از چاپ و انتشار این اثر شد. اما بعدها به‌طور جداگانه و چند بار نیز همراه با وسیلة النجاة به چاپ رسید. تبعید خمینی به شهر بورسای ترکیه در ۱۳۴۳ خورشیدی فرصتی فراهم آورد تا وی آنطور که خود می‌گوید «از فراغتش در حدود یازده ماه اقامت اجباری در آن شهر برای وارد کردن حاشیه مذکور در متن وسیلة النجاة استفاده کند و آن حواشی را به صورت متن مستقلی درآورد تا استفاده از آن آسان‌تر باشد و نیز بر آن مسائل مورد نیاز روز را بیفزاید و آن را «تحریر الوسیلة» بنامد». به نظر می‌رسد در آن زمان تحریر الوسیلة مانند وسیلة النجاة به کتاب المیراث ختم می‌شده‌است. مسارالشیعه
مسارالشیعه کتابی است تاریخی و مختصر پیرامون زندگانی امامان شیعه و ایام و مناسبت‌های اسلامی تألیف مُحمّد بن مُحمّد بن نَعمان (شیخ مفید). نزهت‌المجالس
متن تصحیح‌شدهٔ نزهةالمجالس توسط محمدامین ریاحی در سال ۱۳۶۶ همراه با مقدمهٔ مصحح، فهرست و شرح حال گویندگان، و فهرست‌های گوناگون منتشر شد، و چاپ دوم آن در سال ۱۳۷۵ با تهذیب و تکمیل بخش گویندگان نزهةالمجالس که خود تذکرهٔ مستقلی از شاعران ناشناختهٔ ادوار کهن شعر فارسی است انتشار یافت. سید محمدعلی نجفی یزدی
کتاب سرّی از عشق شرحی بر ادعیهٔ روزهای ماه رمضان است که توسط نجفی در سال ۱۴۰۹هـ. ق ایراد گردیده‌است. این کتاب توسط هیئت تحریریه مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس‌الشموس جمع‌آوری و تدوین شده و در بهار سال ۱۳۹۰ شمسی در قطع وزیری و در ۶۰۰ صفحه با جلد گالینگور منتشر گردیده‌است .این لوح، مجموعه سخنرانی‌های استاد سید علی نجفی در شرح فرازهایی از زیارت جامعه کبیره است. ایشان در این مجموعه با ابتکاری نو با عنایت بر کتاب مصباح الهدایه امام خمینی، فرازهای ابتدایی زیارت جامعه کبیره را در سال ۱۳۷۰ شمسی در مسجد پنبه چی و مسجد المهدی تهران شرح داده‌اند. این لوح فشره که محتوی ۹۰۰ دقیقه سخنرانی می‌باشد، برای اولین بار توسط انجمن پژوهشی ـ مذهبی کادح،  در بهار سال ۱۳۹۲ منتشر شد. الحیات (کتاب)
این کتاب در دو جلد اول خود به معارف اسلامی به‌طور کلی پرداخته‌است. جلد سوم تا ششم خاص مبحث اقتصادی اسلام است. غالب شهرت کتاب مربوط به جلدهای ۳ تا ۶ است. در این کتب، نویسندگان از منظر آیات و روایات با نگرشی امروزی و ناظر به نیازهای اجتماعی به اقتصاد اسلامی و عدالت اقتصادی و اجتماعی پرداخته‌اند. جلدهای ۷ و ۸ این مجموعه توسط انتشارات دلیل ما به طبع رسیده‌است که در زمینه جایگاه و ارزش انسان و معرفی ارزشمندترین وجودی آنو مسئولیت‌های انسان در قبال خداوند، قرآن، معصومین و جامعه صحبت می‌کند. بخشی از جلد نهم این مجموعه با عنوان حکومت اسلامی در سال ۱۳۹۱ توسط انتشارات دلیل ما منتشر شده‌است. این مجموعه بر اساس نظر نویسندگان آن تا ۱۴ مجلد ادامه خواهد داشت رحله کنانی
رحله کنانی یا رحله ابن جبیرُ اثر سیاح و جهانگرد مسلمان اندلسی به نام ابن جبیر بود که طی قرون ۱۲ نوشته شده است. سفرنامه او که شرح سفر او به برخی از سرزمین‌های اسلامی است مشهور است. این اثر علاوه بر محتوا از نظر ادبی نیز حائز اهمیت است. وی، در این کتاب ماجرای سفر خود را به صورتی دقیق با ذکر تواریخ هجری قمری، مسیحی و گاه سریانی نوشته‌است. این کتاب، مطالب بسیار ارزنده‌ای دربارهٔ مکه، مدینه، عراق، مصر و سوریه به ویژه در نخستین دوره جنگ‌های صلیبی و حکومت‌های تحت حاکمیت نورالدین زنگی و صلاح‌الدین ایوبی ارائه کرده‌است. داعی کبیر
در سال ۱۹۸۷ میلادی ویلفرد مادلونگ کتابی تحت عنوان "اخبار ائمه زیدیه در طبرستان، دیلمان و گیلان" را در بیروت چاپ کرد که برای نخستین بار در آن از منابع یمنی مرتبط با زیدی‌های شمال ایران استفاده شده‌بود. این کتاب از نظر فنی، ویراستاری علمی، دقت و صحت بسیار ممتاز بوده‌است. منابع مورد نظر این کتاب از منابع دست اول مرتبط با علویان طبرستان در قرون سوم تا هفتم هجری است که برخی مستقیماً و برخی بر اساس منابع دیگری نوشته شده‌اند. مادلونگ معتقد است که در نتیجهٔ ضعیف شدن زیدی‌های حاشیهٔ دریای مازندران، در دوران صفویه، منابع دست اول آنان در این ناحیه از بین رفته و تنها در یمن گردآوردی شده‌است. سپهر ذبیح
از جمله کتابهای او می‌توان به اینها اشاره کرد: «تاریخ جنبش کمونیستی در ایران» که در سال ۱۹۶۶ میلادی در انتشارات دانشگاه کالیفرنیا به چاپ رسید. کتاب «روابط خارجی ایران» که به همراه شهرام چوبین در سال ۱۹۷۴ به چاپ رسیده‌است. دو کتاب «دوران مصدق: ریشه‌های انقلاب ایران» و «ایران پس از انقلاب» در سال ۱۹۸۲، همچنین «چپ در ایران معاصر» در سال ۱۹۸۶ و «ارتش ایران در انقلاب و جنگ» که در سال ۱۹۸۸ به چاپ رسیده‌است. ذبیح، مقالاتی نیز در مجله وزارت امور خارجه آمریکا و مجله کمونیسم، دربارهٔ ایران نوشته‌است. دو کتاب وی توسط محمد رفیعی مهرآبادی به فارسی ترجمه شده‌اند. مهرآبادی معتقد است که آثار نویسنده تحت تأثیر بینش ملی‌گرایانه بوده و همچنین تلاش کرده تا از نقش آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بکاهد. سید محمدعلی نجفی یزدی
این کتاب گلچینی از روضه‌های سید علی نجفی است که در پایان سخنرانی‌هایشان در خصوص شهدای کربلا و حسین ابن علی ذکر گردیده. کتاب کتاب فوق در سال ۱۳۸۸ توسط آقای مهدی مؤمنی در قطع رقعی تدوین گشته و توسط انتشارات عابد منتشر گرید . چاپ دوم این کتاب در سال ۱۳۹۰ توسط انجمن کادح منتشر گردید. حدیقة الشیعه
این کتاب اثر مقدس اردبیلی است. سفینه کهن رباعیات
سفینه کهن رباعیات کتابی به تصحیح و مقدمۀ دکتر محمد افشین‌وفایی و دکتر ارحام مرادی است که در سال ۱۳۹۵ توسط نشر سخن به زبان فارسی منتشر شد. این کتاب در بخش متون قدیم در زمستان ۱۳۹۶ در فهرست نامزدهای دریافت جایزه کتاب سال قرار گرفت. ربیع‌الاول
-مرگ سید محمد طباطبایی عاملی صاحب مدارک الاحکام ۱۰۰۹ قمری. -مرگ ذبیح‌الله محلاتی صاحب ریاحین الشریعه -حکومت ولید بن یزید اموی - سال ۱۲۵ قمری ماشاءالله خان در بارگاه هارون‌الرشید
ایرج پزشک‌زاد مقدمهٔ کتاب را در آذر ماه ۱۳۳۷ نگارش کرده، آن را با تخلص خود «ا. پ. آشنا» تمام کرده و در آن چنین می‌نویسد: «سیر و سفر در زمان، بخصوص در زمان گذشته، همیشه یک رؤیای بشر بوده‌است. آدم امروز آرزو می‌کند که با علم و اطلاع به توانایی خود و کمبودهای قدیم می‌توانست بمیان آدمهای قرون گذشته برگردد و برتریهای خود را به رخ آنان بکشد و تفریح کند. این تفریح و تفرج در گذشته، موضوع بسیاری از آثار تخیلی نویسندگان، بخصوص بعد از اختراع سینماتوگراف قرار گرفته و فیلمبرداران کشورهای مختلف این موضوع را به کرات به عنوان تفریح دلپذیر مورد استفاده قرار داده‌اند. چند شب پیش با دوستی در این مقوله حرف می‌زدیم، بفکر افتادیم که ما هم در این زمینه آزمایشی بکنیم، فکر برگرداندن ماشاالله خان دربان بانک، به دوران پرجلال هارون الرشید در ذهن ما شکل گرفت و طرح آن را به تقلید ادبیات خارجی ریختیم. اما از آنجاکه هنوز سینمای نوخاستهٔ ما توانایی آن را پیدا نکرده که این‌گونه قصه‌های پر ماجرا را به پردهٔ سینما بکشاند و از آنجا که یک مجلهٔ مختص جوانان شروع به انتشار کرده‌است، به ناچار ماشاءالله خان را بر صفحهٔ کاغذ راهی می‌کنیم تا به دوران پرشکوه هارون الرشید بگردد. ان‌شاالله سفرش بخیر باشد.» قصص و حکایات المرضی
این کتاب در سال ۲۵۳۶ شاهنشاهی به سعی و اهتمام دکتر محمود نجم‌آبادی از روی نسخه چاپ عربی مطبعه الرحمانیه مصر، توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ دوم، و توسط دیگران به چاپ‌های متعدد دیگر رسیده است. حدیقة الشیعه
کتاب "کشف الحقیقه فی اعتبار الحدیقه" به کوشش علی رضا دوستی در چهار فصل، به پاسخ نقدهای وارد بر اعتبار این کتاب پرداخته است؛ در فصل اول این کتاب اشکالات وارد بر اعتبار و انتساب این کتاب به مقدس اردبیلی پرداخته و در فصل دوم، ادله اعتبار کتاب بیان شده است. در فصل سوم اسامی محققان و علمایی که انتساب کتاب به مقدس را صحیح می دانند بیان شده و در فصل چهارم اشکالات بیان گردیده و پاسخ داده شده‌است. روضةالصفات
روضةالصفات کتابی است منظوم به فارسی نوشته عبدی بیگ شیرازی در سال ۹۷۶ هجری برابر با ۱۵۵۹ میلادی. این اثر دربارهٔ توصیف باغ‌های تاریخی شهر قزوین است. حاجی سیاح
از حاجی سیاح دو کتاب به جا مانده؛ یکی خاطرات حاج سیاح (دورهٔ خوف و وحشت) و دیگری سفرنامه حاجی سیاح محلاتی است که در واقع جلد دوم خاطرات محسوب می‌شود و نایاب است و به شرح سفرهای او مربوط می‌شود. شرایع‌الاسلام
شرائع‌ الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام با نام کوتاه شرائع‌ الاسلام یا شرائع اثر ابوالقاسم نجم‌الدین جعفر بن حسن معروف به محقق حلی (۶۷۶–۶۰۲ ه. ق) کتابی است در مورد فقه امامیه که از زمان نگارش تاکنون (حدود ۷۵۰ سال) از مهمترین کتاب‌های آموزشی فقهی در حوزه‌های علمیه شیعه به شمار می‌رود و موجب شده تا نویسندهٔ آن به "صاحب شرائع" معروف شود. سفرنامه حاجی سیاح محلاتی
خاطرات حاج سیّاح یا دوره خوف و وحشت مربوط به عصر مشروطیت ایران است. این خاطرات، از بازگشت حاج سیّاح به ایران در ۱۲۹۴ ق آغاز می‌شود و با رویدادهای ۱۳۲۷ ق و ماجرای فتح تهران پایان می‌یابد و جمعاً حوادث ۳۴ سال قمری را در برمی‌گیرد. کتاب، آمیزه‌ای است از سفرنامه، خاطرات، گزارش اوضاع سیاسی - اجتماعی و توصیفهای تاریخی که از دو بخش اصلی و تا اندازه‌ای متفاوت تشکیل می‌شود: بخش اول تا ۱۳۱۱ ق و ماجرای پناهنده شدن به سفارت که بیشتر سفرنامه و خاطره‌نویسی است؛ و بخش‌دوم تا ۱۳۲۷ ق که بیشتر تاریخ‌نگاری است. خلیج فارس و مسائل آن
خلیج فارس و مسائل آن کتابی از همایون الهی است که در سال ۱۳۶۸ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب شایسته تقدیر معرفی شد. تاریخ خوی
تاریخ خوی کتابی از محمد امین ریاحی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. سفرنامه حاجی سیاح محلاتی
میرزا محمدعلی محلاتی معروف به حاجی سیاح از سفرنامه نویسان دوره قاجاریه است. از او دو اثر به نام‌های " سفرنامه حاج سیاح " و " خاطرات حاج سیاح " در حوزه سفرنامه نویسی، به جای مانده‌است. حاج سیاح وقایع دوران سفر خود را به اقصی نقاط اروپا و آمریکای شمالی و همچنین کشورهای شرق از جمله هندوستان را شرح داده‌است. سفرنامه حاج سیّاح به فرنگ (چاپ علی دهباشی، تهران ۱۳۶۳ شمسی) شرح سفرهای او در اروپاست. الحیات (کتاب)
الحیات، مجموعه‌ای از معارف اسلامی اثر محمدرضا حکیمی، محمد حکیمی و علی حکیمی است که تا کنون دوازده جلد از آن به چاپ رسیده. این مجموعه کتاب دایرةالمعارف اسلام و شیعی بالاخص در زمینه اقتصاد اسلامی خوانده می‌شود و در کشورهای اسلامی اقبال خاصی از آن شده و به چندین زبان ترجمه شده‌است. اصل کتاب به زبان عربی بوده که احمد آرام آنرا به فارسی برگردانده است. تأسیس الشیعه الکرام لعلوم الاسلام
همچنین این اثر توسط مرتضی میرسجادی مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته و به عنوان تلخیصی از کتاب اصلی با عنوان الشیعه و فنون الاسلام تألیف نموده‌است که توسط انتشارات سبطین در قم منتشر شده‌است. محقق در این کتاب، دانش و فنون را بر مبنای اهمیت و شرافت دسته‌بندی کرده‌است. شایان ذکر است که از اولین چاپ‌های این کتاب در عراق به سال ۱۳۵۴ ه‍.ق صورت گرفته‌است و در انتشارات اعلمی تهران نیز تجدید چاپ شد. همچنین از دیگر انتشاراتی که این کتاب را نشر کرده‌اند می‌توان به انتشارات ذوی‌القربی در شهر قم اشاره کرد که کتاب را در سال ۱۳۹۲ شمسی در قطع وزیری و ۴۴۲ صفحه به چاپ رسانده‌است. عوالی اللئالی العزیزیة فی الاحادیث الدینیة
نسخه‌ای از کتاب در نجف اشرف است که تاریخ آن ۸۹۹ ذکر شده و در حضور مصنف نوشته شده‌است. حواشی فراوانی نیز با عنوان «منه مد ظله» در آن به چشم می‌خورد. این نسخه از نظر اعتبار در بالاترین درجه ممکن است و نسخه آیت‌الله بروجردی از روی آن استنساخ شده که در زمان حیات مؤلف بوده‌است. چاپ فعلی کتاب از روی این نسخه و بعد از مقابله با نسخهٔ کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی آماده شده‌است. همچنین تحقیق بسیار جامعی از مجتبی عراقی همراه آن آمده‌است. علاوه بر این مقدمه‌ای به قلم آیت‌الله مرعشی نجفی با عنوان رسالة النقود و الردود علی الکتاب و مؤلفه در ابتدای کتاب ذکر شده‌است. الحوادث الجامعه
الحوادث‌الجامعه عنوان کتابی تاریخی به زبان عربی است از ابن فوطی مورخ قرن ۷ و ۸ ه.ق و کتابدار رصدخانه مراغه که در آن وقایع سده هفتم هجری قمری در سرزمین‌های اسلامی گزارش شده‌است. این کتاب با ذکر حوادث سال ۶۲۵ هجری شروع می‌شود و به‌صورت سال شمار حوادث سال‌های بعد از آن را تا سال ۷۰۰ هجری ذکر می‌کند؛ بنابراین به نظر می‌رسد بخش‌هایی از آن که به بیست و پنج سال نخست این سده مربوط می‌شده، از میان رفته‌است.در لغت نامه دهخدا مولف کتاب الحوادث الجامعه کمال الدین عبدالرزاق بن احمد بن محمد که او را ابن فوطی نیز می‌گفتند ذکر گردیده است. البته در نظرات دیگری انتساب آن به ابن فوطی امروزه مورد تردید جدی صاحب نظران است. به‌طور مثال، "مصطفی جواد" ضمن مقایسه کتاب "ابن فوطی"، مجمع الآداب فی معجم الالقاب، امکان نوشته شدن هردو کتاب توسط وی را رد می‌کند. وی با توجه به شواهدی که در این کتاب وجود دارد، نویسنده آن را ایرانی و شیعه به نام محب الدین کرجی می‌داند. نثر این کتاب، ساده و روان است و در خلال آن از آیات قرآن و اشعار نیز استفاده شده‌است. مسارالشیعه
موضوع اصلی این کتاب، ثبت وقایع و اذکار روزهای سال است و نوشتن آن در ۱۶ ربیع‌الاول ۳۸۹ قمری به پایان رسیده‌است. مولف در این کتاب به نحو مختصر به بیان تاریخچه زندگانی امامان شیعه و رویدادهای مهم آنان در طول تاریخ پرداخته است. این کتاب از جمله معدود کتابهایی است که نسخه اصل آن به خط نویسنده موجود است. حدیقة الشیعه
اهمیت این کتاب در انتسابش به مقدس اردبیلی است. این اثر به جهت مبارزه با صوفی‌گرایی و علم فلسفه حساسیت‌های فراوانی را برانگیخته است. بسیاری از مخالف تصوف، بسیار تلاش کردند تا ثابت کنند حدیقة الشیعه از آنِ محقق اردبیلی است. در مقابل بسیاری از صوفی‌گران تلاش نمودند تا در اعتبار این کتاب و نسبتش به مقدس اردبیلی خدشه وارد سازند. علت شهرت و مقبولیّت حدیقةالشیعه و معروف شدن آن در میان شیعیان، غیر از ساده و سلیس بودن آن، وجود قسمت نکوهش صوفیه و ذکر مطاعن و مفاسد آنها تأثیر گذار بوده‌است. مؤلف در ذیل بیان زندگی جعفر صادق، بابی در ذکر مذاهب صوفیه باز کرده و آن را این‌گونه آغاز می‌کند: «بدان که مذاهب صوفیه بسیار است بعضی گفته‌اند که از آن جمله چهار مذهب اصل است و باقی فرع آن است و آن چهار مذهب: اول مذهب حلولیه است؛ دوم مذهب اتحادیه است؛ سوم مذهب واصلیه است؛ چهارم مذهب عشاقیه است.» اردبیلی این باب را در دو فصل خلاصه کرده‌است. باب اول در بیان مذاهب صوفیه است که به معرفی مذاهب صوفیه پرداخته و بعد از آن به احادیثی در مذمت صوفیه اشاره می‌کند. در فصل دوم، بعضی از فروع مذاهب صوفیه و اندکی از عقاید ایشان را توضیح داده‌است. در این فصل از بیست و یک فرقه نام برده و برخی از مهمترین عقاید ایشان را به بوته نقد می‌گذارد. در ادامه به ذکر آیات و اخباری که در بیان انحرافات امت‌ها آمده‌است اهتمام می‌ورزد. احمد دریابیگی
تقریباً سه سال بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی شاه، کتاب «لئالی المربوطه فی وجوب المشروطه» نوشته شیخ محمد محلاتی که در مخالفت با محمد علی شاه و حکومت دیکتاتوریست در زمان حکومت احمد خان دریابیگی در بوشهر و بنادر به چاپ می‌رسد. زین‌العابدین شیروانی
شرح زندگی زین‌العابدین شیروانی در بسیاری از کتب تذکرهٔ دوران قاجار نظیر "ریاض‌العارفین" رضاقلی‌خان هدایت و "طرائق الحقائق" نایب الصدر شیرازی آمده‌است. شیروانی در "حدائق‌السیاحه" زندگی‌نامهٔ خودنوشت مفصّلی از شرح وقایع زندگی و سفرهای خود را تا سال ۱۲۴۲ قمری آورده که این منبع، یکی از مراجع اصلی دیگر کتبی‌ست که شرحی از زندگی وی در آن‌ها آمده‌است. نورعلی الهی
«حاشیه بر حق‌الحقایق» در سال ۱۳۴۶ منتشر شد. این رساله کوچک شامل توضیحاتی است بر بعضی از اصطلاحات کتاب «شاهنامه حقیقت» اثر حاج نعمت‌الله مکری جیحون‌آبادی، پدر نورعلی الهی. او در این رساله، به توضیح بعضی اصطلاحات پیچیده و تعبیرات شاعرانه پدرمی‌پردازد. در این میان ابهامات تاریخی، موضوع مظهریت و تناقض‌هایی که ممکن در کتاب به نظر برسد را رفع نموده‌است. همچنین «حاشیه بر حق‌الحقایق» براین نکته تأکید دارد که مطالب ارائه شده در کتاب «شاهنامه حقیقت» همگی مبتنی بر واقعیات رمزآمیز باطنی می‌باشند نه افسانه‌های اساطیری. علل‌الشرایع
علل الشرایع کتابی به زبان عربی، تألیف شیخ صدوق، فقیه برجسته و راوی شیعی قرن چهارم هجری قمری است. عِلَلُ الشَّرائِع، مشتمل بر روایاتی از رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) است که موضوع آن‌ها علت و فلسفه برخی از احکام شرعی و عقیدتی است، مانند عللِ وضع اسامی اشیا و اشخاص، عوامل حوادث و وقایع، علل گرایش به عقاید و اعمال و چگونگی خلق حیوانات. شیخ صدوق در این کتاب، به علت برخی از کارهای پیامبران، پیامبر اسلام، اهل بیت و ائمه معصومین (ع) نیز اشاره کرده‌است. روضه الصفا فی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفا
روضه الصفا فی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفا اثری از میرخواند حمیدالدین محمد بن خاوند شاه بن محمود البلخی است که در قرن نهم نگارش یافته‌است. این اثر در قالب تاریخ عمومی تألیف شده‌است و مشتمل بر هفت جلد می‌باشد که از آغاز آفرینش آغاز گشته و با تاریخ پیامبران ادامه می‌یابد. در ادامه تاریخ امویان و عباسیان روایت می‌شود و سپس دولت‌های مستقر در عهد عباسی را بیان می‌کند. بخشی از این قسمت، اختصاص به سلجوقیان دارد که با وجود کوتاه بودن، به علت استفاده از گزارش‌هایی از بین رفته همچون ملک‌نامه، پیرامون تاریخ سلجوقیان دارای اهمیت ویژه‌ای است. مفاتیح الجنان
این مجموعه، با دقت احاطه‌ای که مؤلف آن بر آثار اهل بیت و کتب دعا و زیارات داشته، از معتبرترین کتب و ادعیه، گردآوری شده‌است، و در مدت کوتاهی، این کتاب همه‌گیر شده و در تمام منازل، مساجد و اماکن متبرکه شیعیان وجود دارد. بعدها ملحقاتی توسط نویسنده به کتاب اضافه شده‌است. این مجموعه توسط دانشمندان بزرگی، بارها و بارها ترجمه شده‌است. لکن مشهورترین ترجمه‌ها از علامه شیخ عباس مصباح زاده می‌باشد. شیخ عباس قمی، بعدها ملحقاتی به این کتاب، اضافه کرده که در بعضی از نسخ مفاتیح، به صورت «ملحقات مفاتیح الجنان» به چشم می‌خورد. این ملحقات، در همان تقسیم‌بندی، قید شده‌است. بسیاری از این ادعیه و زیارت به کتب معتبر و افراد موثقی چون اقبال (سیدبن طاوس) و کفعمی ارجاع داده شده‌است. مادةالحیوة
مادةالحیوة رساله‌ای است به زبان فارسی در مورد صنعت طباخی در دوره صفوی که توسط «نورالله» نوشته شده‌است. این رساله ۷۶ سال پس از کارنامه در باب طباخی و صنعت آن تألیف شده‌است. نورالله آشپز شاه عباس اول (۹۸۵–۱۰۳۸هجری) بوده است و خودش می‌نویسد که پدرانش از عهد شاه اسماعیل صفوی (۹۰۷–۹۳۰ هجری) در دربار پادشاهان صفوی سمت آشپزی داشته‌اند. دو نسخه خطی از این کتاب یافت شده است. یک نسخه از آن به همت ایرج افشار در سال ۱۳۳۳ برای نخستین بار در «مجله فرهنگ ایران زمین» به چاپ رسیده است. نسخهٔ دیگر به کتابخانه مجلس شورای ملی تعلق دارد و از نسخهٔ قبلی قدیمی‌تر است. روضات الجنان و جنات الجنان
این کتاب با تصحیح جعفر سلطان القرائی در سال ۱۳۴۹ منتشر و برندهٔ جایزه کتاب سال سلطنتی شد. آثار الباقیه عن القرون الخالیه
نخستین ترجمه و تصحیح فارسی این کتاب در سال ۱۳۲۱ هجری شمسی به همت اکبر داناسرشت و با نام ترجمه آثارالباقیه ابوریحان بیرونی به زیور طبع آراسته شد. تعداد چاپ‌های ترجمهٔ اکبر داناسرشت تا بهمن ماه سال ۱۳۹۳ هجری شمسی به عدد ۷ رسیده‌است. سید رضی شیرازی
"درس‌هایی از شرح منظومه": ابیات حکیم الهی، ملا هادی سبزواری (۱۲۱۲–۱۲۹۰ه‍.ق) در حکمت الهی و مباحث مرتبط با آن (۱۰۴۹بیت) تحت عنوان المنظومه فی الحکمه شناخته می‌شود. همچنین شرح جامع او بر همین ابیات، به شرح منظومه، در نزد اهل حکمت شناخته شده‌است. این کتاب مجموعه تقریرات دروس سید رضی شیرازی و توضیحات لازم و ضروری پیرامون فهم هر قطعه از ابیات منظومه می‌باشد. این اثر در دو مجلد و بیش از ۲۰۰۰صفحه توسط انتشارات حکمت در سال ۱۳۸۳برای اولین بار منتشر گردید و به عنوان کتاب برگزیده سال حوزه انتخاب گردید. نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار
نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار کتابی از السید علی الحسینی المیلانی است که در سال ۱۳۷۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. سفینةالبحار
محدث ارتباط خود با میرزا حسن نوری مؤلف کتاب مستدرک الوسایل را بهترین نعمت الهی می‌داند. محدث در سال ۱۳۱۸ هجری قمری به حج بیت الله مشرف می‌شود و سپس به قم و دیدار خانواده می‌پردازد و بلافاصله از آنجا به نجف و به محضر استاد خویش بازمی‌گردد. او در تدوین کتب و آثار استاد خویش مرحوم حاجی نوری بسیار کمک کرد. او پس از دو سال که از فوت استادش می‌گذشت به قم هجرت بازمی‌گردد و به مدت هفت سال در این شهر به کسب علم در محضر استادان مختلف می‌پردازد. سپس او برای دومین بار به حج بیت الله مشرف می‌شود. دو سال بعد او عازم مشهد مقدس می‌شود او ارتباط خود با آیت الله حاج آقا حسین قمی را از برکات حضرت رضا (ع) می‌داند. او در همان شهر ازدواج می‌کند وشش ماه بعد از مشهد برای سومین بار عازم حج بیت الله می‌شود. سپس او به مشهد بازمی‌گردد و تألیف کتب مختلف می‌پردازد. از جمله آثار وی می‌توان به مفاتیح الجنان- الفوائد الرجبیه- بییت الاحزان- منازل الآخرة- فوائد الرضویه و… ومهمترین اثر وی سفینة البحار ومدینة الحکم و الآثار اشاره کرد. محدث قمی پس از بیست سال مجاورت حضرت رضا (ع) عازم نجف اشرف شد و تألیف و ترویج مذهب جعفری پرداخت تا در شب سه شنبه ۱۳۵۲هجری قمری دار فانی را وداع گفت و جنازه وی با شکوه بی نظیری از طرف علما و فضلا تشییع شد و در حرم امیرالمؤمنین (ع) به خاک سپرده شد. ملا محمدجعفر سبزواری
همچنین او برخی از کتابهای دینی و علمی زمان خود را با خط نسخ زیبایی کتابت کرده است. یکی از آنها نسخه‌ای از کتاب حق الیقین تالیف علامه محمدباقر مجلسی است که این نسخه خطی به شماره ۱۹۴۲ در کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی موجود است.ملا محمد جعفر سبزواری در دوران تحصیل، از محضر استادان مشهوری استفاده کرده‌است که شامل: ملا محمد جعفر سبزواری شاگردان برجسته‌ای را نیز تربیت کرده است، از جمله:شیخ محمد علی حزین در کتاب خود، «تاریخ و سفرنامه حزین» در مورد ملا محمدجعفر سبزواری می‌گوید: «"مولانای فاضل، ملا محمدجعفر سبزواری که از اتقیای معروف و مرتاضان بود"» سلامة القرآن من التحریف و تفنید الافتراءات علی الشیعه الامامیه
سلامة القرآن من التحریف و تفنید الافتراءات علی الشیعه الامامیه کتابی از فتح‌الله محمدی است که در سال ۱۳۸۲ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. عرفات‌العاشقین و عرصات‌العارفین
کتاب عرفات‌العاشقین و عرصات‌العارفین یکی از بزرگترین و مهمترین تذکره‌ها و رساله‌های فارسی است که در سالهای ۱۰۲۲–۱۰۲۴ هـ.ق. توسط تقی‌الدین محمد اوحدی حسینی دقاقی بلیانی (۹۷۳–۱۰۴۰) مشهور به اوحدی بلیانی، شاعر، ادیب و نویسنده نام‌آور دوره صفوی به رشته تحریر درآمده است. وسائل‌الشیعه
تصحیح این کتاب در سال ۱۳۶۷ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. معین‌الدین محمد اسفزاری
وی مؤلف کتاب روضات الجنات فی تاریخ مدینة هرات است که آن را در سال ۹–۸۹۷ هـ. ق. تألیف کرده و به سلطان حسین بایقرا تقدیم کرد. این کتاب که تاریخی است از شهر هرات وقایع را تا سال ۸۷۵ هـ. ق. ذکر کرده‌است. جامع‌السعادات
جامع‌السعادات از معروف‌ترین کتاب‌های اسلامی در زمینه علم اخلاق است که ملا مهدی نراقی آن را به عربی نوشته است. جامع السعادات در ۳ جلد و توسط ملا مهدی نراقی نوشته شده است. این کتاب به عربی بوده و در کنار کتاب‌های چون احیاء الاحیاء فیض کاشانی و معراج السعاده از کتاب‌های اخلاقی شیعه محسوب می‌شود. جامع السعادات بارها در ایران، لبنان و عراق چاپ شده است. نزهت‌المجالس
در ایران، نخستین بار محمدعلی فروغی عکسی از نسخهٔ نزهةالمجالس را توسط حسین دانش به ایران آورد و در تنظیم رباعیات خیام از آن استفاده کرد (مقدمهٔ فروغی، فروردین ۱۳۲۰). بعد از او، سعید نفیسی در تعلیقات لباب‌الالباب (۱۳۳۵) از آن بهره برده و بعدها در تاریخ نظم و نثر در ایران (۱۳۴۴) آن را معرفی و فهرستی از شاعران گمنام آن را به ترتیب الفبایی آورده‌است. محمدتقی دانش‌پژوه نیز مقاله‌ای در معرفی این کتاب نوشت و فهرست شاعران آن را به ترتیب شهرهای زادگاه آنها مرتب کرد.