کاروانسرای مرنجاب در کدام استان قرار دارد؟
مرنجاب (آران و بیدگل)
مرنجاب روستایی در دهستان سفیددشت بخش مرکزی شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان ایران است. کویر مرنجاب
کویر مرنجاب آران و بیدگل در شمال شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان قرار دارد. این کویر از شمال به دریاچه نمک آران و بیدگل، از غرب به کویر مسیله و دریاچه‌های نمک حوض سلطان و حوض مره، از شرق به کویر بند ریگ و پارک ملی کویر و از جنوب به شهرستان آران و بیدگل محدود می‌شود.
کاروانسرای مهران
این مکان یکی از آثار تاریخی سر راه ارتباطی شهرستان لار به شهرستان بندر لنگه است. کویر مرنجاب
ارتفاع متوسط کویر مرنجاب از سطح آبهای آزاد در حدود ۸۵۰ متر می‌باشد. اعتدال نسبی، تنوع جاذبه‌های گردشگری، تنوع گونه‌های جانوری و پوشش گیاهی مناطق کویری فضای مناسبی را جهت گردشگری و سرمایه‌گذاری در این منطقه فراهم نموده‌است و گردشگران بسیاری را به این منطقه می‌کشاند. کاروانسرای نیمه
کاروانسرای نیمه آثاری تاریخی و باستانی در سره راه ارطباتی شهرستان لار، شهرستان بستک به شهرستان بندر لنگه واقع شده‌است. بنای موسوم به «کاروانسرای نیمه» در کیلومتر ۲ جاده آسفالته لار، بستک و در دشت صحرای نیمه در کنار برکهٔ نیمه قرار گرفته‌است. این بنا به صورت چهار ایوانی و چهارگنبدی بوده و از معماری متقارنی برخوردار است، شواهد نشان می‌دهد که تمامی مصالح به کار برده شده برای احداث بنا از مناطق اطراف جمع‌آوری شده‌است. کاربرد سنگ به عنوان ماده اصلی با ملات ویژه موجب استحکام بنا در طول قرن‌های متمادی در برابر حوادث طبیعی پابرجا مانده‌است. متأسفانه عدم استقرار میراث فرهنگی در این مناطق دور افتاده موجب شده بسیاری از آثارهای تاریخی لارستان و هرمزگان موجب بی مهری واقع شوند، نابود یا تخریب شوند. کاروانسرای نیمه در غرب استان هرمزگان واقع شده، و یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی جنوب ایران است. این (کاروانسرا) سرپناهی واستراحتگاهی در مسیر جاده بازارگانی لار، بندر لنگه به بندرعباس بوده‌است. وبا کارواسراهای :کاروانسرای بستک، کاروانسرای کوردان و کاروانسرای کوخرد هماهنگ بوداند در مسیر راه‌های بازارگانی واستراحتگاه قوافل که از این مناطق عبور می‌نموده‌اند اهمیت خاصی داشته بوده‌اند. این کاروانسرا دارای حیاط مرکزی بوده و در اطراف اصطبل‌ها، استراحت گاه‌ها قرار داشته بوده‌است، این بنای تاریخی سازه‌ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده‌اند. این اثر تاریخی در مسیر راه بازرگانی شیراز – لار – بندرلنگه به بندرعباس قرار داشته بوده‌اند، و در دوران گذشته از ویژگی‌های خاصی برخور دار بوده‌اند. رباط سبزوار
رباط سبزوار کاروانسرایی مربوط به دوره صفوی است و در مرکز شهر سبزوار واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در دوران پهلوی اداره امنیه سبزوار در این کاروانسرا مستقر بود. همچنین برای مدتی به سبب استقرار عرب‌ها در این کاروانسرا رباط عرب‌ها نامیده می‌شد. کاروانسرای اراک
کاروان‌سرای اراک بنایی مربوط به دوران صفویه است که در مشک آباد و در فاصله ۴۰ کیلومتری شرق اراک، نزدیک روستای انجدان و امان آباد قرار دارد این کاروانسرا مربع شکل در مسیر اصفهان به غرب ایران ساخته شده است. کویر مرنجاب
مسیر سوم: مسیر آران و بیدگل به ابوزیدآباد و سپس کاروانسرای سفیدآب و مرنجاب می‌باشد. کویر مرنجاب
پوشش جانوری منطقه به دلیل وجود آب و غذای فراوان بسیار غنی است. از جمله حیوانات موجود می‌توان به گرگ، شغال، کفتار، روباه شنی، گربه شنی، بزمجه، آفتاب‌پرست، انواع مارمولک، مار، عقرب، تیهو، عقاب، شاهین اشاره کرد. در سال اخیر یک جفت یوزپلنگ نیز در منطقه مرنجاب مشاهده شده‌است. به گفته ساکنان محلی هم‌اکنون ۲۹۱ قلاده یوزپلنگ در این منطقه وجود دارد.کویر مرنجاب یکی از زیباترین نقاط کویری ایران‌ محسوب می‌شود. تپه‌های شنی بلند و جنگل‌های تاغ جلوه زیبایی به این منطقه بخشیده‌است. دریاچه نمک آران و بیدگل و جزیره سرگردان از دیگر نقاط دیدنی منطقه محسوب می‌شوند. مرند
این کاروان‌سرا که به جهت واقع شدن در نزدیکی مرند به این نام موسوم گشته‌است. قطعاً در اصل نام دیگری داشته‌است کاروانسرای مذکور در ۲۳ کیلومتری مرند و در سر راه جلفا و در دشت الکی واقع شده‌است تاریخ بنای این کاروانسرا (به سال ۷۳۱ هجری قمری و عهد ابوسعید بهادرخان) نسبت داده شده‌است فعلاً جز تلی خاک آثاری از آن باقی نمانده‌است این کاروانسرا (یکی از باشکوهترین بناهای زمان خود بوده و شاید هم قلعه یا مقر حکومتی شخص با نفوذی بوده‌است گروهی به جهت نزدیکی نام محل به نام هلاکوه ایلخان مغول ساختمان این بنا را به هلاکو نسبت می‌دهند چرا که الکی گاهی هلاکو خوانده می‌شود. تا چندین سال پیش سردر کاروانسرا که طاق روی آن خراب شده بود نمایان بود که ارتفاع آن به ۹ متر می‌رسید. صفحه خارجی آن از نیم ستون زاویه کتیبه‌ای به عرض ۲۵ سانتی‌متر شروع می‌شده که به حروف کوفی نوشته شده بود این حروف از سفال بدون لعاب در زمینة کاشی آبی روشن نوشته شده بود. کاروانسرای گرغابازار
کاروانسرای غرقه‌بازار () یک بنای تاریخی سده ۱۷ میلادی است. این کاروان‌سرا در روستای غرقه‌بازار، در شهرستان فضولی کشور جمهوری آذربایجان واقع شده‌است. کاروانسرای امین‌آباد
کاروانسرای امین آباد مربوط به دوره صفوی است و در جنوب استان اصفهان، و در۴۱ کیلومتری بزرگراه شهرضا به شیراز و در شهرستان شهرضا واقع شده که بعد از مرمت سازی به مکانی تفریحی گردشگری و ... تبدیل شد .و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سقنقور ماری مرنجاب
مناطق بیابانی خشک، دردشت‌های ماسه‌ای یا شنی یا نیز در تل‌ها و توده‌های شنی روان با پوشش گیاهی اندک بو ته‌ای و پراکنده مناطق ماسه‌ای شمال کاشان. کاروانسرای بابانجم
کاروانسرای بابانجم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان فیروزآباد، بخش مرکزی، روستای بابانجم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کویر مرنجاب
حمله ازبک‌ها و افغان‌ها از طریق دریاچه نمک به کاشان که تا اصفهان پیش رفتند، شاه عباس را به صرافت انداخت تا در سال ۱۰۱۲ قمری سریعاً یک پایگاه نظامی در این منطقه ایجاد کند و جلوی تهدید را بگیرد. بالای کاروانسرا به شکل سنگرهای دیدبانی است و ذکر شده‌است که همیشه ۵۰۰ پاسدار مسلح در قلعه حضور داشتند و امنیت عبور کالا از چین به اروپا و بالعکس را در این منطقه تأمین می‌کردند. قنات کنار کاروانسرا که برکه بزرگی به وجود آورده‌است، آب شیرین دارد و این در کویر نمک و شوره‌زار یک پدیده بسیار منحصر به فرد است. کاروانسرای شاه‌عباسی (آوج)
کاروانسرای شاه عباسی آوج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بویین زهرا، بخش آوج، جاده قزوین به همدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای معتمد
کاروانسرای معتمد مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لارستان، بخش مرکزی، شهر قدیم لار، خیابان مدرس جنوبی، محله زینبیه، ابتدای کوی گاله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای قائلوبلاغ
کاروانسرای قائلوبلاغ مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، دهستان ارشق مرکزی، روستای قانلوبلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای افضل
کاروانسرای افضل یا سرای افضل مجموعه‌ای مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، خیابان طالقانی، کوچه سنگ‌فرش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا نامزد ثبت جهانی در کنار چند کاروانسرای دیگر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۱۴۰۱است. مریوان
ملاقوبی در ۳ کیلومتری مریوان در شمال اراضی روستاهای «هجرت» و جنوب شرقی روستای «برقلعه» قرار گرفته و از قدیم‌الایام تاکنون به عنوان زیارتگاه و تفریح گاه مردم منطقه بوده‌است. در این مکان درختان جنگلی زیادی وجود دارد نام این محل به واسطهٔ وجود زیارتگاه شخصی به نام «ملا قوبی» نامگذاری شده و علاوه بر آن وجود طبیعت سرسبز و چشمه‌های آب و درختان جنگلی جزء مناطق دیدنی مریوان می‌باشد. کویر مرنجاب
چاه تاریخی دستکن در قسمت شرق کویر، محل آبشخور شترهای کاروان‌ها بوده‌است. قلعه مرنجاب، کاروانسرایی است در کویر که در مسیر راه ابریشم قرار دارد و کاروانها برای سفر به خراسان، اصفهان، ری و بالعکس از این مسیر می‌گذشتند. همچنین منطقه بیابانی ریگ شق (در گویش محلی رق شق) منطقه‌ای بیابانی شمال شهرستان بادرود اصفهان، ادامه ریگزار بزرگ بند ریگ است، ارتفاع بلندترین تپه‌های ماسه‌ای ریگ شرق حدوداً ۷۰ متر می‌باشد. کاروانسرای سفیدآب
مسیر دوم مسیر ورامین - پیشوا - مبارکیه (محیط بانی) - دو راهی قصر بهرام و سفیدآب و سپس کاروانسرای سفیدآب است که نسبت به مسیر قبلی بسیار هموارتر است ولی نیاز به کسب مجوز از اداره محیط زیست سمنان دارد. کاروانسرای البرز
کاروانسرای البرز مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای البرز واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای کنارگرد
کاروانسرای کِنارگِرد در بخش فشافویه حسن آبادِ شهر ری کنار جاده واقع است. کاروانسرا دارای ساختاری متشکل از گل، گچ و آجر به صورت دو ایوانه ساخته شده و از نظر قدمت به عهد صفویان می‌رسد. کاروانسراها عموماً از چند قسمت تشکیل می‌شدند؛ در وسط میدان فضای بزرگی که برای باراندازی و خالی کردن بارهای بسته‌بندی شده اختصاص داشت و در کنار این باراندازها چندین شبستان حجره و طاق نما وجود داشت، که مرکز اتراق صاحبان کالاها، باربران و ساربانان بوده‌است. کویر مرنجاب
کاروانسرای مرنجاب در موقعیت جغرافیاییِ’۷و °۳۴ عرض جغرافیایی و ’۴۸و °۵۱ طول جغرافیایی، در ارتفاع ۸۱۰ متری از سطح دریای آزاد در حاشیه جنوبی دریاچه قم واقع شده‌است. بیرون قلعه برکه‌ای وجود دارد که آب آن از دو چشمه آب شور و آب شیرین تأمین می‌شود و این دو چشمه با هم به سطح زمین می‌آیند که در عین حال وجود یک چشمه آب شیرین در کویر نمک، باعث تعجب بسیاری از زمین شناسان گشته‌است. مرنجاب از دهستان کویرات شهرستان آران و بیدگل و در ۵۰ کیلومتری شمال شرق مرکز این شهرستان قرار دارد. کاروانسرای شاه‌عباسی (ماهیدشت)
کاروانسرای شاه عباسی ماهیدشت کاروانسرایی مربوط به دوره صفوی است که در در شهر رباط (رباط ماهیدشت) در استان کرمانشاه واقع شده‌است. کاروانسرای ماهیدشت یکی از سه کاروانسرای شاه عباسی استان کرمانشاه به‌شمار می‌آید. کاروانسرای ناصریه
کاروانسرای ناصریه مربوط به دوره قاجار است و در رفسنجان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای شاه‌قدم
کاروانسرای شاه قدم مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مولوی، پایین تراز تقاطع شهید انصاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای زین‌آباد
کاروانسرای زین‌آباد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان بجستان، روستای زین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای ارجنان
کاروانسرای ارجنان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، روستای ارجنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این رباط در اواخر سدهٔ ۱۳ قمری ساخته شده و بانی آن "مرحوم حاجی شیخ آقابابای هرندی" است.۱. آقا فصیح شهیر به حاج شیخ آقابابا تاجر هرندی، فرزند مرحوم حاجی محمدعلی تاجر هرندی است. متولد قبل از ۱۲۲۷ ه‍.ق و متوفی قبل از ۱۳۱۳ ه‍.ق کاروانسرای کرمانی
کاروانسرای کرمانی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، بازار مسگرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سفیدآب
در پارک ملی کویر در فاصله ۵۰ کیلومتری شرق مرنجاب و در ۷۵ کیلومتری جنوب قصر بهرام کاروانسرای قدیمی قرار دارد که زمانی استراحتگاه کاروان‌ها بوده است. این کاروانسرا در حدود ۴۰۰ سال پیش توسط شاه عباس صفوی در جنوب شرقی دریاچه نمک آران و بیدگل ساخته شده و جزو ۴ کاروانسرای حاشیه این دریاچه است. شاه عباس برای سفر از اصفهان به فرح‌آباد ساری از این کاروانسراها استفاده می‌کرده است. نمای ظاهری این کاروانسرا آجری است و ساخت آن به شیوه معماری اسلامی می‌باشد. در حاشیه جنوبی کاروانسرا کوه سفیدآب و چشمه سفیدآب قرار دارد که آب کاروانسرا از این چشمه تأمین می‌شده است. کاروانسرای وزیر
کاروانسرای وزیر در قزوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای انارک
کاروانسرای انارک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نائین، بخش انارک، شهر انارک، خیابان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای رضا خان
کاروانسرای رضا خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تیران و کرون، بخش مرکزی، شهر رضوانشهر، مقابل ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای نیستانک
کاروانسرای نیستانک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نائین، بخش انارک، دهستان چوپانان، بافت تاریخی روستای نیستانک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای هلایجان
کاروانسرای هلایجان مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان هلایجان، روستای هلایجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای بست فاریاب
کاروانسرای بست فاریاب مربوط به دوره صفوی است و در ۲۰ کیلومتری لار، بندرعباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سنگی آهوان
کاروانسرای سنگی آهوان در منطقهٔ سردسیر آهوان در ۴۲ کیلومتری خاور شهر سمنان قرار گرفته است. ساختمان این کاروانسرا از سنگ و ملات ساروج است. این کاروانسرا در قرن پنجم هجری ساخته شده است. در نزدیکی این بنا، کاروانسرای شاه‌عباسی آهوان نیز قرار دارد که در زمان صفویه در کنار کاروانسرای قدیمی ساخته شده است. کاروانسرای قدیمی میاندشت
کاروانسرای قدیمی میاندشت مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شاهرود، شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای شاه‌عباسی (آهوان)
کاروانسرای شاه عباسی آهوان مربوط به دوره صفوی است و در ۳۶ کیلومتری سمنان، در مسیر جاده سمنان به دامغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای هرجند
کاروانسرای هرجند مربوط به دوره قاجار - ۱۰۰ سال است و در شهرستان راور، بخش کوهساران، دهستان هرجند، جنب تکیه موسوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سن سن
کاروانسرای سن سن مربوط به دوره صفوی است و در ۴۰ کیلومتری جادهٔ شاهراه قم به کاشان شهرستان کاشان بین دو روستای آب شیرین و مشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای بستک
این اثر تاریخی در شهرستان بستک و در مسیر راه بازرگانی شیراز – لار – بندرلنگه به بندرعباس واقع شده‌است. این اثر تاریخی در چند سال اخیر توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت گردیده‌است. کویر مرنجاب
مسیر اول: مسیر شهر آران و بیدگل به سمت پادگان ارتش و سپس جاده خاکی مرنجاب که پس از طی مسافتی در حدود ۴۵ کیلومتر به مرنجاب می‌رسد کاروانسرای خراسانی
کاروانسرای خراسانی یا کاروانسرای میرزای خویدکی (میرزا کور) " (به گویش محلی: کاروونسَرا مِرزا خِتکی (مِرزا کور)) مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان سلمان فارسی، کوچه قصابها، کاروانسرای خراسانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای مسکون
کاروانسرای مسکون مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جیرفت، بخش جبالباز، دهستان مسکون، روستای دروغگو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای دربند
کاروانسرای دربند مربوط به دوره قاجار است و در ۴۸ کیلومتری جاده اصلی راور به مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای چهار سوق
کاروانسرای چهار سوق مربوط به اوایل دوره قاجار است و در کرمان، بازار بزرگ، چهار سوق بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا دو طبقه بوده و دارای دو در ورودی می باشد یک در از داخل بازار میدان قلعه و دیگری از بازار سراجی (بازار ارگ). در بخش ورودی از سمت بازار میدان قلعه دو راسته بازار کوچک داخل کاروانسرا وجود دارد. کاروانسرای مجدالملک
کاروانسرای مجد الملک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سهرج
سهرج (امیرآباد)، روستایی از توابع بخش کوهساران شهرستان راور در استان کرمان ایران است. کاروانسرای این روستا در زمان ناصرالدین شاه تاسیس شد. این بنای تاریخی جزء پرجاذبه ترین مکان های آن دوره بوده است .امیر انصاری پسر رئیس شورای روستا از مهمترین افراد این روستا و سرشناسترین شخص میباشد ‌.وی در رشته ورزشی والیبال فعالیت میکند و در روزهای چهارشنبه هر هفته با تیم قنات گرم تمرین و با این تیم قرارداد بسته مبلغ قرارداد وی یک چلوصافی ترشاله میباشد. کاروانسرای سفید
کاروانسرای سفید مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، روستای چهارباغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای مزینان
کاروانسرای مزینان معروف به کاروانسرای شاه عباسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی روستای مزینان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا از خارج دارای یک پلان مستطیل شکل است که اضلاع شمالی و جنوبی آن طولانی‌تر از اضلاع شرقی و غربی آن است. ورودی بنا در میان یک ایوان رفیع واقع شده‌است که این ایوان در ضلع شمالی بنا قرار دارد و در طرفین ایوان در هر طرف سه طبقه طاقنما واقع شده که طاقنمای وسطی و آخری به صورت مربع می‌باشد. حال اینکه طاقنماهای طبقه اول و سوم به صورت مستطیل بوده که از طریق وروردی باریکی که این قوس هلالی روی آن زده شده به اتاقک انتهای آن راه پیدا می‌کنیم. در طرفین این طاقناها در هر طرف یک غرفه دو طبقه وجود دارد که هر دو دارای طاقنماها و قوسهای جناغی هستند. از انتهای دیوار غرفه‌ها در طبقه دوم دو در گاهی به اتاق پشت غرفه‌ها نورمی دهند. قوس این در گاهی‌ها نیز هلالی هستند. در طرفین این غرفه‌ها نیز در هر طرف دو غرفه یک طبقه وجود دارد که در دیوار انتهای هر کدام از غرفه‌ها یک یا دو سراخ مستطیل شکل ۲۰*۱۰است که به طاقنمای غرفه نور می‌دهند. در داخل ایوان بالای سر در کتیبه مربع شکل به ابعاد ۱*۱متر در وسط و داخل قاب ورودی در روی هر لچکی یک لوحه مستطیل به ابعاد۲۵*۶۰سانتیمتر نصب شده‌است. لوحه بزرگ وسطی و لوحه سمت راست از سنگ مرمر سفید و لوحه سمت چپ از سنگ خاکستری رنگ است. در طرفین ایوان دو سکو وجود دارد که هرکدام حدود یک متر از زمین ارتفاع دارند.داشتن ایوان‌های قرینه در مقابل یکدیگر و غرفه‌ها و طاقنماهای جناقی این بنارا مربوط به دوران ‌‌صفویه کرده‌است. کاروانسرای بون کوه
اهمیت «کاروانسرای بون کوه» از آنجاست که در بین کاروانسرای مِهران و کاروانسرای بلدنگ قرار گرفته بوده‌است؛ و به دلیل قرار گرفتن این کاروانسرا در مسیر راه بازارگانی مهم (درآن زمان) که از شیراز به لار و سپس به بندر لنگه و بندرعباس (گمبرون) متصل می‌نموده‌است. «کاروانسرای بون کوه» این بنای تاریخی سازه‌ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده‌اند. تاریخ بنای این کاروانسرا به زمان و دورهٔ زندیه ترجیح داده‌اند. کاروانسرای سفیدآب
مسیر اول مسیری است که از کاشان به آران و بیدگل و سپس جاده کویری مرنجاب می‌باشد. شایان ذکر است که حد فاصل کاروانسرای مرنجاب تا سفیدآب مسیری بسیار ناهموار است که فقط اتومبیلهای شاسی بلند قادر به عبور از آن هستند. کاروانسرای بلاآباد
کاروانسرای بلاباد نائین یکی از شهرستان های تاریخی و باستانی استان اصفهان است که به دلیل قدمت و آثار تاریخی که در خود دارد سالانه میزبان جمعیت بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی می باشد. جاذبه ای که در این مطلب می خواهیم درباره ی آن شرح دهیم کاروانسرای بلاباد در شهرستان نائین در استان اصفهان است.  کاروانسرای بلاباد نایین یکی از بزگترین کاروانسراهای تاریخی با قدمتی حدود 400 سال میباشد. این کاروانسرا که در مسیر بین نایین و اصفهان واقع شده است. کاروانسرای بلاباد بدون شک زیباترین کاروانسرای واقع در مرکزیترین استان ایران،استان اصفهان میباشد. این کاروانسرا در 25 کیلومتری نائین و با فاصله صد متری جاده نائین-اصفهان قرار دارد و به عنوان یکی از بناهای بی نظیری که از دوره صفویه در این شهر باقی مانده میتواند سالانه توریستهای زیادی را جلب نماید. پرور (مهدی‌شهر)
کاروان‌سرای سرتنگه در پانصد متری غرب ییلاق خرند واقع است. این بنا از نوع کوهستانی و مسقف و چهارگوش به ابعاد ۱۴×۱۶ متر می‌باشد که با سنگ و ملاط گچ ساخته شده‌است. سقف بنا با طاق‌های جناقی و گنبدهای کوچک پوشانده شده‌است. نورگیرهایی نیز روی سقف تعبیه شده‌است و تنها سقف کاروان‌سرا از سطح زمین ارتفاع دارد. ورودی بنا در ضلع شرقی پایین‌تر از سایر قسمت‌ها می‌باشد. پایه‌ای به صورت شمع زیر سقف شمع زده شده که نشان می‌دهد در آن زمان قسمت‌هایی از سقف در حال ریختن بوده‌است. کاروانسرای امام جمعه
کاروانسرای امام جمعه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، شهر اردبیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محمدآباد خره
محمدآباد، از توابع بخش مرکزی شهرستان بوئین‌زهرا در استان قزوین ایران است. کاروانسرای محمد آباد مربوط به دوره ی صفویه،یکی از آثار ملی ایران است که در این محل واقع شده،و محل مطالعاتی باستان شناسی دانشگاه تهران می باشد. علاوه بر کارخانه های موجود در این محل،من جمله:کارخانه ی الکل،کارخانه ی قارچ،صابون سازی و ...زمین های کشاورزی فراوان و سالن های گاوداری از منابع اقتصادی این محل میباشد. تاش‌رباط
تاش‌رباط (کاروانسرای سنگی) () کاروانسرایی است از سده پانزدهم میلادی واقع در شهرستان ات‌باشی استان نارین قرقیزستان. این کاروانسرا در ارتفاع ۳۲۰۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این ساختمان سنگی حدوداً سمت چپ شاهراه اصلی شمال به جنوب واقع شده است، شاهراهی که از شمال به یک قلعه مخروبه و از جنوب به یک دریاچه می‌رسد. در کل این منطقه مرکز کوه‌نوردی و اسب‌دوانی محسوب می‌شود. کاروانسرای کمانج علیا
کاروانسرای کمانج علیا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تبریز، بخش مرکزی، دهستان اسپران، شمال روستای کمانج علیاء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای شاه عباسی مسیر تسوج-مرند
کاروان سرای شاه عباسی مسیرتسوج-مرند تسوج از اعصار قدیم، سه راهی بود که علاوه بر راه شرقی و غربی راهی نیز به شمال داشته و دارد موسوم به راه «بوغارسیق دره» (روده دره) و داش باشی (سرسنگ) مالرو. پیش از این اهالی منطقهٔ تسوج و حتی سلماس و ارومیه که می‌خواستند به مرند یا قفقاز مسافرت کنند از این راه رفت‌وآمد داشته‌اند در مسیر این راه کوهستانی دو کاروانسرای شاه عباس وجود داشت که اکنون در اثر برف و باران از میان رفته و تنها محل و نام آنها باقی است. در فصل بهار کارگران فصلی که از روستاهای مرند به ارومیه می‌رفتند در گروههای ۵۰ ـ ۶۰ نفری با لباس‌های مخصوص نیلی رنگ مشهور به آرخالیق بافته شده از قدح (یک نوع پارچه) دوخته محلی به تسوج سرازیر می‌شدند و پس از یک شب بیتوته با پای پیاده عازم ارومیه می‌شدند و معاودت نیز همین طور از تسوج برمی‌گشتند. در سر کوه همان جا که محل کاروانسراهای مخروبه بود راه دو شعبه می‌شد یکی وارد دره پیچ در پیچی می‌شد که همان بوغارسیق دره بود و روستاهای کوشک سرای مرند می‌رسد راه مارپیچی دیگر نیز به ارلن می‌رسید. شهرستان آوج
این کاروانسرا در مرکز شهر آوج و در مسیر قزوین-همدان قرار گرفته، کاروانسرای مذکور دارای طرح مستطیلی شکل است که گوشه‌های آن به چهار ضلع کوچک ۷۰/۳ متری تبدیل یافته و در واقع طرح کاروانسرا به صورت هشت ضلعی درآمده که دو ضلع بلندتر آن ۲۰/۲۶ متر و پهنای آن ۷۰/۲۵ متر است. در بالی درب ورودی کاروانسرا کتیبه‌ای به خط نستعلیق بر روی یک قطعه سنگی مرمر به شرح زیر کنده کاری شده‌است. کاروانسرای خرگوشی
کاروانسرای خرگوشی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، بخش ندوشن، بیابان خرگوشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سرپوش
کاروانسرای سرپوش مربوط به دوره قاجار است و در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی سبزوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای امیری
کاروانسرای امیری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، جبهه جنوب غرب مسجد حاج نبی واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای انار
کاروانسرای انار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان انار، جنوب شرقی امامزاده محمد صالح واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تالاب زریوار
تالاب زریوار در غرب ایران و ۱۳۰ کیلومتری شمال غربی سنندج و در غرب شهر مریوان واقع شده‌است. این تالاب در یک فوریه ۲۰۱۹ با شماره ۲۳۶۹ به عنوان ۲۵امین تالاب ایران در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای قدمگاه
کاروانسرای قدمگاه؛ نام کاروانسرایی تاریخی مربوط به دورهٔ صفوی است و در شهرستان زبرخان، بخش مرکزی، شهر قدمگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کویر مرنجاب
در کنار تپه‌های شنی که اصلی‌ترین جاذبه کویرند، وجود قلعه کرشاهی و جزیره سرگردان در کویر مرنجاب، تاش‌رباط
کاروانسرای سنگی تاش‌رباط در ۱۱۰ کیلومتری جنوب استان نارین، از عجایب هفتگانه و جاذبه‌های گردشگری به نام این مرز و بوم تلقی می‌شود. با این که بنای کلی متعلق به قرن پانزدهم است اما به خوبی حفاظت شده و از بسیاری دیگر از بناهای مشابه ساخته شده در آن زمان، سالم‌تر مانده است. برخی معتقدند که این بنا در اصل کاروانسرا نبوده، بلکه صومعه نسطوریان یا بودائیان در قرن دهم بوده است و ساخت و طراحی آن نیز به مسیحیان و بودائیان نسبت داده می‌شود. با چنین نظریه‌ای، این صومعه که در مسیر راه ابریشم قرار داشته به دلیل موقعیت خاص آن پس از مدتی اهمیت خود به عنوان یک مکان دینی را از دست داده و به نوعی کاروانسرا تبدیل شده است. برخی باستان‌شناسان و تاریخ‌دانان نیز بر این باورند که هم‌زمان هم به عنوان عبادتگاه و هم به عنوان محلی برای سکنی مسافرین در راه، کاربرد داشته است. بدون شک بیشتر تجار در گذر از راه ابریشم، مدتی در این مکان اقامت داشته‌اند. کاروانسرای سرایان
کاروانسرای سرایان مربوط به دوره صفوی است و در سرایان، میدان کوثر واقع شده است. این کاروانسرا که متعلق به دوره صفویه می‌باشد و به رباط شاه عباسی نیز مشهور است می‌باشد، به روش دو ایوانی ایجاد گشته است و شامل محوطه‌های معماری مختلفی از جمله سردر ورودی، صحن، حجره‌های متعدد، ایوان، انبار، فضای خدمات و اصطبل شتران می‌باشد که امروزه به موزه مبدل گشته است. کاروانسرای سرایان در سال ۱۳۸۴ مرمتش آغاز گردید و در سال ۱۳۸۸ نیز پایان یافت و فاز اول موزه مردم‌شناسی شهرستان نیز در محل شترخانه این بنای تاریخی در سال ۸۸ افتتاح گردید. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای حضرت
کاروانسرای حضرت مربوط به دوره قاجار است و در ساری، میدان ساعت، خیابان جمهوری (نادر)، کوچه بهرام اتر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای آیراندیبی
بقایای کاروانسرای آیراندیبی مربوط به دوره صفوی است و در جاده مرند جلفا، سه راهی روستای میابهرزند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سنگی محمدآباد (قم)
کاروانسرای سنگی محمدآباد مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای محمدآباد واقع شده است. این کاروانسرا مساحتی چند هکتاری دارد و یکی از بزرگترین کانوانسراهای ایران است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای چاه کوران
کاروانسرای چاه کوران مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان راور، مسیر جاده خراسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چاله سنبک
کویر چاله سنبک در استان اصفهان در ۷ کیلومتری شمال شرقی شهرستان آران و بیدگل در دل ماسه‌های روان منطقه بند ریگ و در جنوب غربی کویر مرنجاب قرار دارد. کاروانسرای خونسرخ
کاروانسرای خونسرخ مربوط به دوره صفوی است و در بندرعباس، جاده پالایشگاه، روبروی شهرک شهید رجائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سپهسالار امیرآباد
کاروانسرای سپهسالار امیرآباد مربوط به دوره قاجار است و در ۳ کیلومتری جاده آسفالته دامغان به سمنان (امیریه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای رضی
کاروانسرای رضی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، جنوب شهر رضی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای ابریشم گران
کاروانسرای ابریشم گران مربوط به دوره زند است و در سمنان، منشعب از معبر کهن دژ و بازار شیخ علاالدوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای قوژد
کاروانسرا قوژد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای قوژد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای منظریه
کاروانسرای منظریه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، داخل پادگان منظریه واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۲۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای الله‌وردی‌خان
کاروانسرای الله وردیخان مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، بلوار امام خمینی، شهر باغین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای رباط نو
کاروانسرای رباط نو مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهریز، روستای سریزد، مجاور مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای چارگنبد
کاروانسرای چارگنبد، بنایی تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در بخش ارسک شهرستان بشرویه و در مسیر جاده فردوس به دیهوک و ۴۰ کیلومتری دو راهی بشرویه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سرخ‌حصار
کاروانسرای سرخه حصار مربوط به دوره قاجار - دوره معاصر است و در شهرستان دماوند، ۸ کیلومتری جاده تهران به دماوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای کوزه گران
این کاروانسرا با ۱۰ حجره در بازار میدان قلعه قرار دارد و از آنجا که لحاف دوزهای این بازار از کاروانسرای مذکور برای دوخت لحاف استفاده می کنند به کاروانسرای لحاف دوزها مشهور شده است. این کاروانسرا از جمله کاروانسراهایی است که در دل بازار کرمان قرار گرفته مثل خیلی از کاروانسرای عصر قاجاریه دارای دو درب بزرگ بوده است که احتمالا یکی از درب ها مربوط به ورود کالا و خدمات به کاروانسرا بوده و به کوچه ای که به میدان اصلی بازار یعنی میدان قلعه منتهی می شود و درب دوم که به بازار متصل است جهت تردد به بازار طراحی شده است. در وسط این کاروانسرا حوضی قرار داشته که کاروانی ها جهت رفع خستگی دست و روی خود را می شستند. کاروانسرای آجری علی‌آباد
کاروانسرای آجری علی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای علی‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای کمبوج (گامبوش)
کاروانسرای کمبوج (گامبوش) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، منطقه پلور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای زعفرانیه
کاروانسرای زعفرانیه مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، دهستان رباط، روستای زعفرانیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای کمارج
کاروانسرای کمارج در ۳۰ کیلومتری کازرون و در سمت راست جاده کازرون - بوشهر در روستای ده کهنه کمارج واقع شده‌است. نقشه کاروانسرا چهار ایوانی و چهار برج در چهار گوشه آن بنا شده‌است. احداث بنای چهار ایوانی با حیاط بازمرکزی سابقه‌ای طولانی در معماری ایران داشته که نمونه این نقشه را می‌توان در کاخ آشور در بین‌النهرین مشاهده کرد. کاروانسرای لات
کاروانسرای لات مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، روستای سراوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاروانسرای کوهاب نطنز
کاروانسرای کوهاب یا رباط کوهاب یا کاروانسرای نطنز کاروان‌سرا یا رباطی مربوط به دوره صفوی است و در نطنز، بلوار شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای طرلاب
کاروانسرای طرلاب مربوط به دوره سلجوقی - دوره صفوی است و در شهرستان قم، بخش سلفچگان، روستای طرلاب واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۳۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای دشت نیمه
کاروانسرای دشت نیمه مربوط به دوره قاجار است و در ۱۷ کیلومتری لار، صحرای سه نخود، جنب مرغداری ایثارگران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای میان‌کتل
کاروانسرای میان‌کتل از بناهای دوره صفویه در کازرون است. این کاروانسرا تنها کاروانسرای سنگی ایران بوده و در دشت برم واقع شده‌است. این کاروانسرا به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده و به همین علت آن را کاروانسرای شاه عباسی نیز می‌نامند. مساحت کل این بنای بزرگ که پلانی مستطیل شکل دارد در حدود ۳۵۰۰ متر مربع بوده که ۲۵۰۰ متر مربع از آن را زیربنای حجره‌ها در اطراف حیاط مرکزی شامل می‌شود. اصلی‌ترین ویژگی این کاروانسرا، نما و دیواره‌های ویژه آن است که تماماً از سنگی با نام مالون (مارن) ساخته و پرداخته شده‌است. شهرستان تویسرکان
در کتاب «نگینی بر جاده عتبات» در خصوص نقش کارونسرای فرسفج در مسیر عتبات آمده‌است: این کارونسرا در جاده عتبات تویسرکان با قدمتی بسیار طولانی در حدود دو هزار و ۶۰۰ سال و در همسایگی پایتخت مادها و هخامنشیان از موقعیت ویژه ای برخوردار بوده‌است. قرار گرفتن آن در جوار راه شاهی یعنی همان راهی که پایتخت تابستانی را به پاسارگارد در جنوب ایران متصل می‌کرده‌است، اهمیت این منطقه را دوچندان می‌کند زیرا منطقه ای خوش آب و هوا بوده و معطر و دلپذیر که دل‌های مشتاقان به معرفت و عرفان را به این سو می‌کشانیده‌است. بعد از ورود اسلام به ایران تویسرکان اهمیت ویژه خود را حفظ کرده‌است، مأمنی بوده آرام و آسوده و مکانی برای استراحت و آسایش و مقتضای چنین طبیعتی وجود اندیشمندان و خوش فکران و سخنوران و شعرا و ادبیان است که راهیان کوی حسینی را بدین سوی می‌خوانده‌است و برای رفتن به عتبات ترجیح می‌دادند که از تویسرکان بگذرند و چند روزی را در جوار عالمان و فهیمان به تفرج در بوستان‌های معرفت و عرفان بگذرانند. کاروانسرای پیچه بن
کاروانسرای پیچه بن مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قزوین، بخش الموت، دهستان معلم کلایه، روستای پیچه بن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای بهشتی
کاروانسرای بهشتی مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان امام خمینی، تقاطع خیابان سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای آسمانجرد
کاروانسرای آسمانجرد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جهرم، بخش خفر، روستای برایجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کرشاهی
مسیر دوم مسیر شهرستان آران و بیدگل به قلعه مرنجاب به سمت سفیدآب پس از عبور از تپه ماهورها به یک بستر رودخانه می‌رسید که در صورت ورود به آن و گذر از حاشیه غربی کوه‌های یخاب به این قلعه می‌رسید.