بیماری های سیستم ایمنی چگونه تشخیص  داده می شوند؟
ایمونوژنتیک
بیماری‌های خود ایمنی، مانند دیابت نوع ۱، صفات ژنتیکی پیچیده‌ای هستند که ناشی از نقص سیستم ایمنی بدن است. با شناسایی ژنهایی که نقص ایمنی را تعیین می‌کنند، ممکن است ژنهای هدف جدید برای رویکردهای درمانی شناسایی شود. از طرف دیگر، تغییرات ژنتیکی نیز می‌تواند به تعریف مسیر ایمونولوژیکی منجر به بیماری کمک کند.دکتر فرهاد سلیمانزاده یکی از پژوهشگران در زمینه ایمنی شناسی و ژنتیک هست که در این زمینه فوق العاده درخشیده است.
جنگ بیولوژیک
تشخیص: تشخیص دقیق باید بر پایه مطالعات ویروس‌شناسی انجام شود؛ بنابراین سندرم تب و خون‌ریزی معمولاً تب خون‌ریزی دهنده ویروسی در نظر گرفته می‌شود. لنفوسیت تی نامتغیر وابسته به مخاط
لنفوسیت تی نامتغیر وابسته به مخاط () یا به اختصار «سلول‌های MAIT» گروهی از لنفوسیت‌های تی در دستگاه ایمنی بدن انسان هستند که از خود خواص شبه اثرپذیری در دستگاه ایمنی ذاتی نشان می‌دهند. این سلول‌ها در خون، کبد، ریه‌ها و غشاء مخاطی یافت می‌شوند و علیه فعالیت‌های میکروبی و عفونت‌ها مبارزه می‌کنند. پروتئین‌های مرتبط با مجموعه سازگاری بافتی اصلی کلاس یک مسئولیت دارند تا متابولیت‌های ویتامین‌های گروه ب را که توسط باکتری‌ها ساخته می‌شوند، به این نوع لنفوسیت‌ها ارائه کرده و آنها را فعال کنند. پس از ارائه کردن اجسام خارجی توسط MR1، سلول‌های MAIT شروع به ترشح سیتوکینی پیش‌التهابی می‌کنند و قادرند سلول‌های آلوده‌شده به باکتری را تجزیه کنند. البته سلول‌های MAIT توسط سیگنال‌های غیر وابسته به MR1 هم ممکن است فعال شوند. این سلول‌ها قادر به حمایت از پاسخ‌خای ایمنی تطبیقی هم هستند یک فنوتیپ شبیه به لنفوسیت تی خاطره دارند. علاوه بر اینها، سلول‌های MAIT احتمالاً در بروز برخی بیماری‌های خودایمنی نظیر ام‌اس، آرتریت‌ها (مثلاً روماتیسم مفصلی و لوپوس منتشر) و بیماری التهابی روده هم نقش دارند، اما مدارک قطعی در این‌باره هنوز منتشر نشده‌است. جنگ بیولوژیک
تشخیص: تشخیص بالینی است. بیماران افراد تب داری هستند که دچار سندرم تنفسی هستند ولی علایم غیرطبیعی در گرافی سینه ندارند. اگر تعداد زیادی از افراد (مخصوصاً سربازان) به‌طور هم‌زمان دچار این علایم گردند می‌توان آن را نشانگر تحت حمله قرار گرفتن با این توکسین دانست. تب خندق
تست‌های سرولوژیکی (مانند تست Weil-Felix) برای تشخیص قطعی استفاده می‌شود. بیماری باید از سایر بیماری‌ها مانند تیفوس، ارلیشیوز، لپتوسپیروز، بیماری لایم، سرخک و سرخجه تمایز داده شود. بیماری‌های غیر واگیر
به منظور انجام بهتر هماهنگی‌های لازم در سطح جهانی، در سال ۲۰۰۹ سازمان جهانی بهداشت خبر از اعلام موجودیت شبکه جهانی بیماری‌های غیر واگیر (NCDnet) داد. شبکه جهانی بیماری‌های غیر واگیر شامل سازمان‌های سلامت و متخصصین پیشرو و از سراسر جهان است. این افراد و سازمان‌ها به منظور مقابله با بیماری‌هایی از جمله سرطان، بیماری‌های قلب و عروق و دیابت با یکدیگر هم پیمان شده‌اند. علی الوان معاون مدیر کل بخش بیماری‌های غیر واگیر و سلامت روان سازمان بهداشت جهانی می‌گوید: یکپارچه سازی پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر و سوانح در برنامه‌های جهانی و ملی نه تنها قابل دست‌یابی است بلکه باید به عنوان یک اولویت برای کشورهای در حال توسعه قرار گیرد. سل
تشخیص سل فعال صرفاً بر اساس علائم و نشانه‌ها دشوار است. همچنین تشخیص بیماری در افرادی که دچار دپرسیون ایمنی هستند نیز مشکل است. با این حال، افرادی که دارای علائم بیماری ریوی یا علائم مزاجی هستند که بیش از دو هفته ادامه می‌یابند ممکن است سل داشته باشند. یک عکس از قفسه سینه با پرتو ایکس و چند کشت خلط برای باسیل‌های اسید فاست به‌طور معمول بخشی از ارزیابی اولیه می‌باشند. آزمون‌های اینترفرون گاما ترشح‌شده (IGRAها) و آزمون‌های پوستی توبرکولین در جوامع در حال توسعه مفید نیستند. IGRAها در افراد مبتلا به HIV نیز محدودیت‌های مشابهی دارند. اینترفرون
در سال ۱۹۵۷ پژوهشگران انگلیسی مولکول‌هایی به نام اینترفرون را در بدن کشف کردند که با مقاوم ساختن سلول به حمله ویروسی، می‌توانند علیه آن‌ها وارد عمل شوند. اینترفرون‌ها به خصوص در برابر عفونت‌های ویروسی مقاومت می‌بخشند و در واکنش‌های ایمنی طبیعی بدن، حتی در غیاب ویروس‌ها (مثلاً در سرطان) شرکت دارند. ماتیاس راد
پزشکی سلولی به عنوان یک گزینه برای کنترل بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان و نقص سیستم ایمنی بدن بکار می رود. و شیوه آن پیشگیری و درمان با رساندن مواد حیاتی به سلول است.http://www.drrathresearch.org پونکسیون کمری
به علاوه معاینه کشت CSF ممکن است میکروارگانیزم‌هایی را تولید کند که مسبب ایجاد عفونت بوده‌اند. با استفاده از روش‌های پیچیده‌تر، از قبیل شناسایی باندهای الیگوکلونال، می‌توان یک بیماری التهابی مداوم (مانند اسکلروز چندگانه یا ام اس) را شناسایی کرد. سنجش بتا-۲-ترانسفرین بسیار خاص و حساس برای تشخیص، مانند نشت CSF می‌باشد. سیفلیس
آزمایش‌های خونی قابل تقسیم به دو دسته غیر ترپونمال و آزمایش‌های ترپونمال هستند. معمولاً اول از آزمایش‌های غیرترپونمال استفاده می‌شود، که شامل آزمایش آزمایشگاه تجسس بیماری‌های آمیزشی (VDRL) و آزمایش‌های ریاگین سریع پلاسما است. البته، از آنجا که این آزمایش‌ها به ندرت از نوع مثبت کاذب هستند، برای تأیید این بیماری انجام آزمایش ترپونمال، از قبیل سنجش لختگی ذرات تارپیچ پالیدیوم (TPHA) یا آزمایش جذب پادتن ترپونمال فلورسنت (FTA-Abs) مورد نیاز است. مثبت‌های کاذب در آزمایش‌های غیرترپونمال می‌توانند برخی از عفونت‌های ویروسی از قبیل آبله مرغان و سرخک، و همچنین لنفوم، سل، مالاریا، اندوکاردیت، بیماری بافت همبند و بارداری را نیز نشان دهند. آزمایش‌های پادتنی ترپونمال معمولاً بین دو تا پنج هفته بعد از عفونت اولیه مثبت هستند. سیفلیس عصبی می‌تواند با بررسی بالا بودن تعداد گلبول سفید (غالباً لنفوسیت) و سطح بالایی از پروتئین در مایع مغزی–نخاعی در شرایط عفونت سیفلیس تشخیص داده شود. اگر شخصی آلوده به اسپیروکت سیفلیس باشد، باید پس از درمان نیز برای اطمینان از برطرف شدن عفونت، آزمایش‌های تعقیبی خون در ماه‌های ۳، ۶، ۱۲ و ۲۴ (پس از آغاز درمان) داشته باشد. البته معمولاً انجام آزمایش در ماه‌های ۶ و ۱۲ کفایت می‌کند، مگر اینکه بیمار به ویروس HIV نیز مبتلا باشد که در اینصورت باید حتماً در ماه‌های ۳، ۶، ۱۲ و ۲۴ آزمایش صورت گیرد. آسیب‌شناسی بالینی
آسیب‌شناسی بالینی یک تخصص پزشکی است که براساس آزمایش مایعات بدن، مانند خون و ادرار و استفاده از ابزارهای شیمی، میکروبیولوژی، خون‌شناسی و آسیب‌شناسی مولکولی، بیماری بدن را تشخیص می‌دهد. نشانگان آنتی فسفولیپید
سندرم آنتی فسفولیپید ممکن است اولیه یا ثانویه باشد. سندرم آنتی فسفولیپید اولیه در غیاب سایر بیماری‌های مشابه اتفاق می‌افتد، در حالیکه سندرم آنتی فسفولیپید ثانویه همراه با بیماری‌های خود ایمنی مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) رخ می‌دهد. در موارد نادر، APS به علت ترومبوز جنرالیزه منجر به نارسایی ناگهانی بعضی ارگان‌های بدن مثل کلیه می‌شود؛ که «سندرم فاجعه آمیز آنتی فسفولیپید» نامیده می‌شود که با خطر بالای مرگ همراه است. زوال عقل با اجسام لویی
تست‌های تشخیصی را می‌توان برای تعیین برخی از ویژگی‌های این بیماری و تمایز آنها از علائم سایر شرایط، استفاده کرد. تشخیص ممکن است شامل گرفتن سابقه پزشکی فرد، معاینه فیزیکی و ارزیابی عملکرد عصبی باشد. آزمایش‌هایی مانند تصویربرداری مغزی، آزمایش عصبی-روانشناختی برای ارزیابی عملکرد مهارت‌های شناختی، مطالعات خواب و میوکارد با استفاده از سینتی گرافی نیز برای رد شرایطی که ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند، صورت می‌پذیرد. پزشکان با استفاده از نتایج آزمایشگاهی سایر شرایطی که می‌توانند علائمی مشابه زوال عقل داشته باشند، مانند عملکرد غیرطبیعی تیروئید، سیفلیس، HIV و کمبود ویتامین، را تا حد امکان رد می‌کنند. دوره پنجره
دوره پنجره در بیماریهای ویروسی مثل انواع هپاتیت و بیماری ایدز فاصله زمانی بین ورود عامل بیماری‌زا به بدن تا زمان توان تشخیص آن بیماری توسط آزمایشگاه (مثبت شدن آزمایش به دلیل وجود مقدار کافی پادتن ترشح شده در خون) گفته می‌شود. بسته به نوع آزمایش window period برای ویروس HIV می‌تواند متفاوت باشد اما به‌طور کلی این زمان دو هفته الی دوازده هفته تعریف شده‌است. ازمایش‌های آنتی بادی مانند الایزا یا رپیت تست می‌توانند در مدت زمان ۶ الی ۱۲ هفته پادتن حاصل از ویروس HIV را در خون تشخیص بدهند. این دوره ممکن است به تعویق بیوفتد اگر فرد دچار بیماری‌های خودایمنی باشد یا همزمان هپاتیتB را نیز دریافت کرده باشد. CD74
اتوآنتی‌بادی علیه CD74 شاید یک نشانگر زیستی نویدبخش در تشخیص زودرس برخی بیماری‌های خودایمنی (همچون اسپوندیلیت آنکیلوزان) باشد. جی‌ام‌اچ‌سی
تا سال ۱۹۸۴، مراکز کنترل بیماری از جی‌ام‌اچ‌سی برای برنامه‌ریزی کنفرانس‌های عمومی در مورد ایدز کمک می‌خواستند. در سال ۱۹۸۴، ویروس نقص ایمنی انسانی توسط فرانسواز باره سینوسی و لوک مونتانیه فرانسوی کشف شد. در طی دو سال، جی‌ام‌اچ‌سی به مردان و زنان دگرجنسگرا، بیماران هموفیلی، مصرف‌کنندگان مواد مخدر و کودکان نیز کمک می‌کرد. ایمنی سلولی
مکانیسم ایمنی سلولی به مبارزه با سلول‌های آلوده به ویروس و باکتری و سلول‌های سرطانی می‌پردازد. در این روش، لنفوسیت‌های T نقش اصلی را دارند. این سلول‌ها پس از اتصال با آنتی‌ژنی خاص، تکثیر پیدا کرده و انواعی از سلول‌های T را به وجود می‌آورند: خودایمنی
تعریف بیماری خودایمنی در کودکان چیست؟ به مجموعه‌ای از بیماری‌هایی گفته می‌شود که در برابر بافت‌های خودی، آنتی بادی تولید می‌کنند، این عمل باعث تخریب و اختلال در عملکرد بافت مذکور می‌شود. لوپوس منتشر
لوپوس منتشر یا لوپوس اریتماتوس سیستمیک در پزشکی با علامت اختصاری SLE گونه‌ای از انواع بیماری‌های خود ایمنی است که در آن سیستم دفاعی بدن، علیه ارگان‌ها و بافت‌های پیوندی خودی عمل کرده و به‌آن‌ها آسیب می‌رساند. زنان در مقابل این بیماری ده‌برابر بیشتر از مردان آسیب‌پذیرند. اچ‌آی‌وی
در اکثر افراد دچار HIV، در طول سه تا دوازده هفته پس از بیماری اولیه، یک سری پادتن‌های ویژه ایجاد می‌گردد. تشخیص اولیهٔ HIV قبل از تولید آنتی‌بادی، با اندازه‌گیری اچ‌آی‌وی-آران‌ای یا آنتی‌ژن P24 انجام می‌شود. نتایج مثبت به دست آمده توسط آنتی‌بادی یا آزمایش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)، با PCR یا با آزمایش آنتی‌بادی دیگری تأیید می‌شوند. کمبود اولیه پادتن
کمبود اولیه آنتی‌بادی به‌علت نارسایی در مراحل گوناگون تکامل و تمایز لنفوسیت‌های B ایجاد می‌شوند و شایع‌ترین گروه بیماری‌های نقص ایمنی نخستین را پایه ریزی می‌دهند. علایم بالینی مبتلایان به کمبودهای نخستین آنتی‌بادی، مانند دیگر بیماری‌های نقص ایمنی نخستین بروز عفونت‌های مکرر درارگان‌های گوناگون می‌باشد.دیر تشخیص دادن و درمان نامناسب منجر به بروز آسیب‌های پایدار و افزایش مرگ و میر در این بیماران می‌گردد. تیموس
وجود مشکلات در تیموس می‌تواند باعث توقف فعالیت و در نتیجه کاهش در تعداد لنفوسیت‌های تی شود و سبب ابتلای شخص به بیماری‌های خودایمنی مانند میاستنی گراویس یا بیماری APS-1 شود. دانشمندان از دورهٔ یونان باستان از وجود این عضو در بدن با خبر بودند ، اما در مورد وظیفه و عملکرد این عضو تا دهه ۱۹۶۰ میلادی اطلاعات دقیقی وجود نداشته‌است. تشخیص مولکولی
تشخیص مولکولی برای شناسایی بیماری‌های عفونی مانند کلامیدیا، ویروس آنفلوآنزا، سل یا سویه خاصی از ویروس H1N1 استفاده می‌شود. تشخیص ژنتیکی می‌تواند به سرعت انجام شود برای مثال آزمایش تکثیر هم دما بواسطه لوپ، برای تشخیص انگل مالاریا مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای کشورهای در حال توسعه قابل انجام انجام است. پیتر سی. دوهرتی
این کشف مبتنی بر مفهومی بود که خود انقلابی در زمینه ایمنی‌شناسی محسوب می‌گردید. بدین‌ترتیب که مکانیسم شناسایی سلول‌های T  را در سیستم ایمنی سلولی توضیح می‌داد. در این تحقیق مشخص شد که سلول‌های T  خود‌به‌خود تغییر یافته و کمپلکس پروتئین MHC  و آنتی‌ژن خارجی را بر سطح سلولهای آلوده شده به ویروس تشخیص می‌دهند. دستگاه ایمنی ذاتی
گرچه دستگاه ایمنی ذاتی به عنوان سدی فیزیکی بسیار مؤثر می‌باشد اما با این وجود هنوز تعداد قابل توجهی از عوامل بیماری‌زا به ویژه ویروس‌ها (مانند ویروس نقص ایمنی انسانی یا اچ‌آی‌وی) به گونه‌ای تکامل یافته‌اند که می‌توانند از این دستگاه ایمنی بگریزند و اثراتی مخرب و مرگباری در بدن داشته باشند. سیستم ایمنی مصنوعی
"الگوریتم انتخاب منفی:" با الهام از فرآیندهای انتخاب مثبت و منفی که در طول بلوغ سلول‌های T در تیموس به نام تحمل سلول T رخ می‌دهد. انتخاب منفی به شناسایی و حذف (آپوپتوز) سلول‌های خود واکنش‌دهنده اشاره دارد، یعنی سلول‌های T که ممکن است بافت‌های خود را انتخاب کرده و به آنها حمله کنند. این دسته از الگوریتم‌ها معمولاً برای طبقه‌بندی و حوزه‌های مسئله تشخیص الگو استفاده می‌شوند که در آن فضای مسئله در مکمل دانش موجود مدل‌سازی می‌شود. به عنوان مثال، در مورد یک حوزه تشخیص ناهنجاری، الگوریتم مجموعه ای از آشکارسازهای الگوی نمونه آموزش دیده بر روی الگوهای عادی (غیر غیرعادی) را آماده می‌کند که الگوهای نادیده یا غیرعادی را مدل و شناسایی می‌کند. سندرم روده تحریک‌پذیر
پژوهش‌های منتشر شده در اواخر سال ۱۹۹۰ میلادی حکایت از تغییرات زیست‌شیمیایی خاص موجود در نمونه‌های بافتی و نمونه سرمی بیماران آی‌بی‌اس دارد. این مطالعات سیتوکین‌ها و فراورده‌های ترشحی را در بافت‌های گرفته شده از بیماران مبتلا به آی‌بی‌اس شناسایی کردند. سیتوکین‌های شناسایی شده در بیماران مبتلا به آی‌بی‌اس، التهاب تولید می‌کنند و با پاسخ ایمنی بدن همراه هستند. مقاومت اکتسابی عمومی
نخستین گیرنده شناسایی الگو در گیاه برنج و در سال ۱۹۹۵ کشف گردیدند که با نام XA21 نامگذاری شدند. همچنین گیاهان شامل تعداد بسیاری گیرنده‌های سیستم ایمنی (به انگلیسی: immune receptors) هستند که در اصل شامل پروتئین‌های ان بی اس-ال آرآر (به انگلیسی: NBS-LRR class of proteins) می‌باشند و وظیفهٔ اصلی این پروتئین‌ها مقاومت در برابر عوامل بیماری زا در گیاه و همچنین کمک به بهبود یافتن گیاه پس از ابتلا به بیماری می‌باشد. نشانگان نارپ
تشخیص بیماری بر اساس ترکیبی از یافته‌های بالینی و آزمایشگاهی است. سطحِ سیترولین خون کاهش می‌یابد. آزمایش‌های ژنتیکی و بررسی دی‌ان‌ای میتوکندریال (mtDNA) در تشخیص بیماری حائز اهمیت بوده و قبل از تولد نوزاد هم قابل انجام هستند. ایدز
ایدز یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی ، نوعی بیماری است که با ورود ویروس و حمله به دستگاه ایمنی توسط ویروس نقص ایمنی (HIV) ایجاد می‌شود. بیماری ناشی از ویروس HIV دارای سه مرحله اصلی است. در مرحله اول (عفونت حاد) فرد ممکن است برای مدت کوتاهی بیماری شبه آنفلوآنزایی را تجربه کند که در همه افراد قطعی نیست. به همین دلیل معمولاً این بیماری تا یک دوره طولانی بدون هیچ علائمی دنبال می‌شود که به این مرحله از بیماری، دوره نهفتگی گفته می‌شود. هر چقدر که بیماری پیشرفت یابد، ضعف بیشتری در دستگاه ایمنی بدن پیدا می‌کند و باعث می‌شود که افراد به عفونت‌هایی مانند عفونت و سرطان‌های فرصت‌طلب و تومور دچار شوند، البته معمولاً در افرادی که دستگاه ایمنی آن‌ها به خوبی عمل می‌کند تأثیرگذار نیست. در نهایت بیماری زمانی وارد مرحله سوم یا ایدز خواهد شد که شمار سلول‌های CD4 T به کمتر از ۲۰۰ سلول در هر میکرولیتر برسد. HIV عمدتاً از طریق آمیزش جنسی (از جمله مقعدی و حتی دهانی) محافظت نشده، انتقال خون آلوده و سرسوزن آلوده و از مادر به فرزند در طول بارداری، زایمان یا شیردهی منتقل می‌گردد. بعضی از مایعات بدن مانند بزاق و اشک قادر به انتقال HIV نیستند. پیشگیری از عفونت HIV، عمدتاً از طریق آمیزش جنسی امن و تعویض سرنگ، راه حل‌هایی برای جلوگیری از گسترش این بیماری محسوب می‌شوند. البته این ویروس با خشک شدن خون آلوده به ویروس HIV به‌طور کامل از بین می‌رود و دلیل انتقال آن با سرنگ آلوده این است که درون سرنگ و در سر سرنگ از فاکتورهای ضد انعقادی استفاده شده‌است و همین موضوع سبب می‌شود خونی که درون و در سر سرنگ است خشک نشود و تازه بماند و مانع از بین رفتن ویروس بشود. در صورت استفادهٔ فرد بیمار از داروهای لازمه احتمال انتقال بیماری حتی از طریق رابطهٔ جنسی نیز تقریباً به صفر می‌رسد. هیچ‌گونه درمان یا واکسن وجود ندارد؛ اگر چه درمان ضدویروسی می‌تواند باعث کاهش دوره بیماری و بازگشت زندگی تقریباً به حالت طبیعی گردد. با وجود این که درمان ضدویروسی خطر مرگ و عوارض ناشی از این بیماری را کاهش می‌دهد، اما این داروها گران‌قیمت هستند و ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند. پژوهش‌های ژنتیکی نشان می‌دهند که HIV در اصل در اوایل قرن بیستم میلادی در غرب آفریقا جهش یافته و پدید آمده‌است. ایدز اولین بار در سال ۱۹۸۱ توسط مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) شناخته شد، در حالی که عامل آن (عفونت HIV) در اوایل آن دهه شناخته شده بود. از زمان کشف آن تا سال ۲۰۰۹، ایدز باعث مرگ ۳۰ میلیون نفر شده‌است. تا سال ۲۰۱۰، حدوداً ۳۴ میلیون نفر به ایدز مبتلا بوده‌اند. ایدز به عنوان همه‌گیری جهانی شناخته می‌شود که در حال حاضر حوزه شیوع آن بسیار وسیع و در حال گسترش است. ایمنی‌شناسی
بخش‌های مختلف سیستم ایمنی بدن: PD-1
PD-1 با عنوانِ کاملِپروتئین ۱ مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول () که با نامِ «CD279» هم شناخته می‌شود، یک پروتئین سطحی سلول است که نقش مهمی در تضعیف دستگاه ایمنی از طریقِ سرکوب فعالیت‌های التهابی لنفوسیت‌های تی ایفا می‌کند. این پروتئین در واقع یک نقطهٔ بازرسی و کنترل در سیستم ایمنی بدن است که با ۲ مکانیسمِ تشدید آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول) در لنفوسیت‌های تی اختصاصیِ پادگن در غدد لنفاوی و همچنین کاهش دادن آپوپتوز در لنفوسیت تی تنظیم‌کننده عمل می‌کند. با این دو مکانیسم، PD-1 سیستم ایمنی بدن را مهار می‌کند و جلوی بیماری‌های خودایمنی را می‌گیرد، اما اشکال کار اینجاست که از همین طریق، جلوی مبارزهٔ سیستم ایمنی را با سلول‌های سرطانی نیز می‌گیرد. هپاتیت خودایمنی
هپاتیت خود ایمنی بیماری خودایمنی کبد است که بر اثر پادتنهای ساخته شده توسط سیستم ایمنی علیه سلول‌های کبد به وجود می‌آید. نشانه‌های ابتدایی بیماری شامل درد ماهیچه، خستگی، زردی و درد در یک چهارم بالای سمت راست بدن می‌باشد. گاهی هم بیماران هیچ نشانه ای ندارند و بیماری توسط آزمون عملکرد کبد تشخیص داده می‌شود. دستگاه ایمنی
در بیماری گریوز نیز پروتئین های مترشحه از دستگاه ایمنی موسوم به TSI ( عملکرد آن ها مشابه TSH اما با این تفاوت توسط تنظیم بازخوردی کنترل نمی‌شوند) غده تیروئید را وادار به تولید بیش از حد هورمون های تیروئیدی میکند و و تقسیم سلولی را در تیروئید افزایش داده و سبب گواتر میشود. گیرنده شناسایی الگو
دستگاه ایمنی ذاتی قادر به شناسایی حدود ۱۰۰۰۰ الگوی مولکولی در میکروب هاست. سلول‌های آسیب دیده یا تحت استرس اغلب مولکول‌هایی بیان می‌کنند که در سلولهای سالم اندک هستند. این مولکول‌ها شامل مولکول‌های شوک حرارتی، برخی مولکول‌های شبه MHC کلاس I و فسفولیپیدهای غشایی تغییر یافته، به وسیلهٔ انواع گیرنده‌های دستگاه ایمنی ذاتی شناسایی می‌شوند. سلول‌هایی که به‌طور مستقیم آلوده شده یا در قلمرو سلول‌های الوده قرار دارند بیان این مولکول‌ها را افزایش می‌دهند. به این ترتیب ایمنی ذاتی، حتی در غیاب بیان فراورده‌های میکروبی در سطح سلول در حذف سلول‌های الوده به میکروب شرکت می‌کنند. سرم‌شناسی
آزمایش‌های سرم‌شناسی اغلب بر این اساس استوارند که به‌جای یافتن یک آنتی‌ژن یا عامل بیماری‌زا در بدن آسان‌تر است که پاسخ اختصاصیِ بدن به آن آنتی‌ژن (پادتن (آنتی‌بادی)) را جستجو کرد؛ مثلاً به‌جای جستجوی ویروس ایدز، پادتن علیه ویروس ایدز در بدن را سنجید؛ بالا بودن سطوح پادتن در خون نشانهٔ مواجههٔ فرد با ویروس ایدز است. ام‌اس
محققین کانادایی با بکارگیری سلول‌های بنیادی موفق به درمان بیماری ام‌اس شدند. محققین دانشگاه اُتاوا کانادا با انجام آزمایش‌ها بالینی متوجه شدند که "بازتقویتِ سیستم ایمنی بدن منجر به درمانِ ام اس می‌شود". نتیجهٔ آن منجر به شکل گیریِ سیستمِ ایمنیِ جدید برای بدن به وسیلهٔ این سلول‌های بنیادی شد که حافظه‌ای برای حمله به سیستم عصبی بدن نداشتند. با بکارگیری این تکنیک، ۲۴ بیمار که از اِم‌اِسِ شدید رنج می‌بردند، درمان شدند. همچنین در فرایندِ بعد از درمان نیز گزارشی از بازگشتِ ام اس ثبت نشد و در ۳۲۷ اسکنِ انجام گرفته از بیمارانِ ام اس در دورهٔ بعد از درمان، نشانه‌ای از ضایعه مغزی نیز مشاهده نشد. البته هنوز داروی آن به‌شکلِ فراگیر تولید نشده‌است. داروی کلماستین یکی از کاندیداهای اصلی درمان این بیماریست. بیماری لژیونر
اقدامات پرتوشناسی ریه انجام می‌شود ولی اختصاصی نیست. در آزمایش خون علاوه بر علائم کلی عفونت و التهاب در سیستم دفاعی بدن، ممکنست با بررسی و کشت خون محیطی بتوان باکتری را کشف کرد هرچند رنگ‌آمیزی و یافتن باکتری مشکل است. از روش‌های دیگر می‌توان به کشت میکرب و یافتن باکتری در خلط و ترشحات سینه بیمار اشاره کرد. تیروئیدیت هاشیموتو
تیروئیدیت هاشیموتو نوعی التهاب مزمن تیروئید است که به علت نوعی بیماری خودایمنی به وجود می‌آید و در آن انواعی از سلول‌ها و پادتن‌ها در پاسخ ایمنی دخالت دارند. این بیماری نخستین بیماری خودایمنی است که در سال ۱۹۱۲ به وسیلهٔ هاکارو هاشیموتو در آلمان کشف شد. بیماری‌های سیستمیک
بیماری‌های سیستمیک بیماری‌هایی هستند که به طور همزمان چند اندام و بافت گوناگون بدن یا همهٔ بدن را هدف قرار می‌دهند. بررسی منظم وضعیت چشم‌ها کمک به‌سزایی به شناسایی بیماری‌های سیستمیک ممکن در بدن می‌نماید، زیرا چشم انسان از تعداد بسیاری بافت‌های گوناگون ساخته شده است. بررسی دگرگونی در وضعیت و ظاهر ناخن‌ها نیز در شناسایی بیماری‌های سیستمیک از دوران‌ها گذشته (۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح) کاربرد داشته‌است. یکی دیگر از نشانه‌های بروز بیماری‌های سیستمیک، دگرگونی و پدید آمدن حفره بر روی سطح دستگاه پوششی است. بیماری خودایمنی
علائم و شدت بیماری در انواع مختلف این بیماری‌ها متفاوت است. تب سه‌روزه گاوی
تشخیص بیماری از طریق آزمایش نمونه خون حیوان و با تکنیک‌های ایمونوفلورسنس و ایمونو استینینگ انجام می‌گیرد. همچنین افزایش سطح پادتن در نمونه‌های خونی که با فواصل دو تا چهار هفته از حیوان گرفته شده‌اند نیز نشانهٔ عفونت ویروسی است. دستگاه ایمنی تطبیقی
دستگاه ایمنی تطبیقی بخش مهمی از سیستم ایمنی مهره‌داران است. دستگاه ایمنی، بخشی از بدن است که وظیفهٔ شناسایی سلول‌ها و مولکول‌های خودی را از بیگانه و از بین بردن یا بی‌خطر کردن آن‌ها را برعهده دارد. این سامانه دارای هر دو جزء ایمنی سلولی و ایمنی هومورال است. اچ‌آی‌وی
سندرم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز) زمانی معنی پیدا می‌کند که شمار سلول‌های CD4 T به کمتر از ۲۰۰ سلول در هر میکرولیتر برسد یا بیماری‌های مشخص مربوط به HIV رخ دهد. در غیاب درمان، حدود نیمی از افراد دچار اچ‌آی‌وی در عرض ده سال مبتلا به ایدز می‌شوند. رایج‌ترین وضعیت‌هایی که هشداری بر وجود ایدز هستند التهاب ریه ناشی از پنوموسیستیس (۴۰٪)، نزاری به شکل نشانگان لاغری ناشی از اچ‌آی‌وی (۲۰٪) و برفک سرخنای می‌باشند. دیگر علامت شایع عفونت‌های دستگاه تنفسی به شکل تکراری است. عفونت فرصت‌طلب ممکن است توسط باکتری، ویروس، قارچ و انگل به وجود بیاید که در حالت عادی توسط دستگاه ایمنی بدن مهار می‌شود. اینکه کدام عفونت رخ بدهد تا حدودی به این بستگی دارد چه عواملی در محیط اطراف فرد قرار دارد. این عفونتها تقریباً می‌تواند هر دستگاهی از بدن را تحت تأثیر قرار دهند. افراد مبتلا به ایدز خطر دچار شدن به ویروس‌های سرطانزای مختلفی را دارند از جمله: سارکوم کاپوزی، لنفوم، لنفوم دستگاه عصبی مرکزی، و سرطان گردن رحم. سارکوم کاپوزی، شایع‌ترین سرطانی است که در ۱۰ تا ۲۰ درصد از افراد دچار HIV اتفاق می‌افتد. پس از آن لنفوم شایع‌ترین سرطان است و علت مرگ نزدیک به ۱۶ درصد از افراد مبتلا به ایدز می‌باشد و جزء نشانه‌های اولیه ۳ تا ۴ درصد از آن‌ها است. هر دوی این سرطان‌ها با ویروس هرپس ۸ انسانی همراه هستند. خیلی اوقات مبتلایان به ایدز به دلیل ارتباطی که با ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) دارد، دچار سرطان گردن رحم می‌شوند. علاوه بر این، آن‌ها به‌طور مکرر دچار علائمی مانند تب طولانی، تعریق شبانه، تورم غدد لنفاوی، لرز، ضعف، و کاهش وزن می‌شوند. اسهال یکی دیگر از علائم شایعی است که ۹۰٪ از افراد مبتلا به ایدز دچار آن می‌شوند. گلبول سفید
- بیماری لوپوس: لوپوس نوعی بیماری خودایمنی است که در طی آن سیستم ایمنی به سلول‌های خودی حمله می‌کند و آن‌ها را از بین می‌برد. در واقع سیستم ایمنی نمی‌تواند بین عامل خارجی و سلول‌های خود بدن تفاوتی قائل شود، در نتیجه به بافت خودی حمله می‌کند. در نتیجه باعث التهاب و درد و صدمه در قسمت‌های مختلف بدن می‌گردد. اچ‌آی‌وی
بیماری ایدز و HIV با توجه بروز علایم و نشانه‌های بیمار، از طریق آزمایش و بررسی آن در آزمایشگاه تشخیص داده می‌شود. آزمایش HIV به همه کسانی که در معرض خطر قرار دارند توصیه می‌شود، که شامل هر فرد مبتلا به هر نوع بیماری آمیزشی است می‌شود. در بسیاری از مناطق دنیا، یک سوم حاملان HIV زمانی متوجه می‌شوند که در مرحله پیشرفته‌ای از این بیماری هستند و AIDS یا نقص شدید دستگاه ایمنی آشکار می‌شود. ویتامین دی
این ویتامین بر همهٔ بیماری‌هایی که به نام بیماری‌های خود-ایمنی شناخته شده‌اند به‌شدت تأثیر گذار است؛ به عنوان مثال ممکن است که بیماری را بهبود بخشد یا پیشرفت بیماری را متوقف کند یا سرعتش را کاهش دهد. ایمنی جمعی
افراد می‌توانند با بهبودی از عفونت قبلی یا از طریق واکسیناسیون، مصون شوند. برخی از افراد به دلایل پزشکی مانند نقص ایمنی یا سرکوب سیستم ایمنی بدن نمی‌توانند ایمن شوند و برای این گروه ایمنی جمعی یک روش مهم محافظت است. پس از رسیدن آستانه مشخص، ایمنی جمعی به‌تدریج بیماری را از بین می‌برد. این حذف در صورت دست‌یابی به سراسر جهان ممکن است منجر به کاهش دائمی تعداد عفونت‌ها به صفر شود که در نهایت سبب ریشه‌کن‌شدن بیماری می‌شود. ایمنی جمعی ایجاد شده از طریق واکسیناسیون به ریشه کن کردن نهایی آبله در ۱۹۷۷، و به کاهش فراوانی سایر بیماری‌ها کمک کرده‌است. ایمنی جمعی در مورد همه بیماری‌ها عمل نمی‌کند و فقط در مورد بیماری‌های مسری، که در آن‌ها انتقال از یک فرد به فرد دیگر است عمل می‌کند. به عنوان مثال کزاز، یک بیماری عفونی است اما مسری نیست، بنابراین ایمنی جمعی در مورد آن عمل نمی‌کند. اچ‌آی‌وی
آزمایش آنتی‌بادی در کودکان کمتر از ۱۸ ماه، به دلیل وجود مداوم آنتی‌بادی‌های مادری معمولاً نتیجه درستی نمی‌دهند. بنابراین ابتلا به HIV تنها توسط آزمایش PCR مربوط به HIV RNA یا DNA یا از طریق آزمایش ایدز آنتی‌بادی P24 قابل تشخیص است. در اکثر نقاط دنیا دسترسی به آزمایش PCR قابل اعتماد وجود ندارد و افراد باید تا زمانی صبر کنند که علائم پیشرفت کند یا سن کودک به اندازه کافی باشد و آزمایش آنتی‌بادی درستی نتیجه دهد. در کشورهای جنوب صحرای آفریقا در بین سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹، بین ۳۰ تا ۷۰ درصد مردم، از وضعیت HIV خود آگاه بوده‌اند. در سال ۲۰۰۹، بین ۴ تا ۴۲ درصد مردم مورد آزمایش قرار گرفتند. این ارقام نشان دهنده افزایش قابل توجهی نسبت به ده سال گذشته‌است. ام‌اس
اگر یک فرد اپیزودهای مجزایی از علائم عصبی بیماری را داشته باشد، ممکن است اطلاعات بالینی به تنهایی برای تشخیص ام‌اس کافی باشند. افرادی که به دنبال مراقبت پزشکی بعد از فقط یک حمله هستند، باید برای تشخیص بیماری آزمایش‌های دیگری را نیز انجام بدهند. رایج‌ترین ابزارهای تشخیصی عبارتست از تصویربرداری سیستم عصبی، تجزیه مایع مغزی نخاعی و پتانسیلهای برانگیخته. ممکن است تصویربرداری رزونانس مغناطیسی مغز و ستون فقرات مناطق دمیلیناسیون (ضایعات یا پلاک‌ها) را نشان بدهد. گادولینیم می‌تواند به صورت وریدی و به عنوان یک ماده حاجب تجویز شود تا پلاک‌های فعال را مشخص کند و، از طریق حذف، وجود ضایعات تاریخی را که به علائم موجود در هنگام ارزیابی مربوط نمی‌شوند، نشان بدهد. آزمایش مایع مغزی نخاعی به دست آمده از یک پونکسیون کمری می‌تواند شواهد وجود التهاب مزمن در سیستم اعصاب مرکزی را ارائه بدهد. مایع مغزی نخاعی برای بررسی گروه‌های اولیگوگلونال ایمنوگلوبولین (IgG) در الکتروفورز، که نشانه‌های التهابی هستند که در ۷۵–۸۵٪ افراد مبتلا به ام‌اس مشاهده می‌شوند، آزمایش می‌شود. ممکن است سیستم عصبی در افراد مبتلا به ام‌اس نسبت به تحریک عصب بینایی و اعصاب حسی به دلیل دمیلیناسیون این مسیرها واکنش کمتری نشان بدهد. این واکنش‌های مغزی می‌توانند با استفاده از بینایی و پتانسیل‌های برانگیخته حسی آزمایش شوند. دستگاه ایمنی
در این نوع اختلال، دستگاه ایمنی بدن سلول‌های خودی را بیگانه تلقی کرده و به تخریب آن‌ها می‌پردازد. این واکنش ممکن است در اثر تولید نابه‌جای پادتن‌هایی باشد که علیه مولکول‌های سطح سلول‌های بدن ترشح می‌شوند. سارکوئیدوز
گاهی اوقات تشخیص بیماری با توجه به علائم آسان است. اما گاهی تشخیص مشکل می‌باشد. چون بیماری‌های دیگری نیز هستند که می‌توانند علائمی شبیه سارکوئیدوز نشان دهند، انجام آزمایش‌های اختصاصی در این گونه موارد ضرورت پیدا می‌کند. عکسبرداری از قفسه سینه برای بررسی بافت‌های ریه و به ویژه غددهای لنفاوی برای تشخیص کمک می‌کنند. آزمایش‌های خون و آزمایش‌های ظرفیت عمل تنفسی خاص برای بررسی چگونگی عملکرد ریه نیز انجام می‌گیرد. یک نمونه برداری کوچک بهترین روش برای تشخیص این بیماری است. در مورد درگیری ریه‌ها از نایژه‌بینی (برونکوسکوپی) و بافت‌برداری استفاده می‌شود. در برخی موارد تشخیص سارکوئیدوز از طریق یک آزمایش پوستی خاص انجام می‌گیرد. اما معمولاً ۴ تا ۶ هفته زمان لازم است تا جواب آزمایش مشخص گردد. نشانگر زیستی سرطان
همه نشانگرهای زیستی سرطان لزوماً برای نوع خاصی از سرطان نیستند. برخی از نشانگرهای زیستی موجود در سیستم گردش خون را می‌توان برای تعیین رشد غیرطبیعی سلولهای موجود در بدن استفاده کرد. تمامی این نوع از نشانگرهای زیستی را می‌توان از طریق آزمایش خون تشخیصی شناسایی کرد. با آزمایش منظم، بسیاری از مسائل سلامتی مانند سرطان را می‌توان در مراحل اولیه کشف کرد و از مرگ‌های زیادی جلوگیری کرد. دستگاه ایمنی ذاتی
بافت پوششی بدن به عنوان نخستین سطح محافظتی بدن از ورود بسیاری از عوامل بیماری‌زا به بدن پیشگیری می‌کند. از دیگر روش‌های فیزیکی دفاعی بدن در مقابل عوامل بیماری‌زا می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: اعمال جنسی مردان مردآمیز
سندرم نقص ایمنی اکتسابی (AIDS) نوعی بیماری در سیستم ایمنی بدن انسان است که توسط ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) ایجاد می‌شود. در سراسر جهان، تخمین زده می‌شود ٪۵ تا ٪۱۰ از عفونت‌های HIV در نتیجه رابطه جنسی مردان با مردان است. با این حال، در بیشتر کشورهای غربی، آلودگی به ویروس اچ‌آی‌وی بیشتر از طریق سایر راه‌های انتقال، از طریق مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند ، منتقل می‌شود. در ایالات متحده، مردان همجنسگرا و دوجنسگرا، ٪۶۹ از ۳۷٬۹۶۸ مورد تشخیص جدید اچ‌آی‌وی در سال ۲۰۱۸ را تشکیل می‌دهند. از ۴٬۱۳۹ فرد مبتلا به اچ‌آی‌وی در انگلیس در سال ۲۰۱۹، ٪۴۱ مردان همجنسگرا یا دوجنس گرا بودند. طبق گزارش بهداشت عمومی انگلیس در سال ۲۰۱۷، این آمار در لندن در حال کاهش بوده‌است. ایمنی‌شناسی
ایمونولوژی بالینی مطالعه بیماری‌های ناشی از اختلالات سیستم ایمنی بدن (شکست، اقدام نابجا، و رشد بدخیم از عناصر سلولی از سیستم) است. همچنین شامل بیماری‌های سیستم‌های دیگر بدن، که در آن‌ها واکنش سیستم دفاعی بدن نقشی در آسیب‌شناسی و ویژگی‌های بالینی دارد. سرخجه
تشخیص بالینی سرخجه در اغلب مواقع درست انجام نمی‌شود. در موارد حاد بیماری تنها با کمک آزمایشگاه می‌توان بیماری را تشخیص داد. تشخیص بیماری براساس افزایش آنتی‌بادی اختصاصی ضدویروس سرخجه در دو بار آزمایش تأیید می‌شود در فاصله ۱ تا ۲ هفته پس از ظهور ضایعات پوستی می‌توان ویروس را از ترشحات گلوی بیمار جدا کرد. خون، ادرار و مدفوع بیمار می‌تواند حاوی ویروس باشد. اما جداکردن ویروس بسیار وقت‌گیر بوده و به ۱۰ تا ۱۴ روز وقت احتیاج دارد. پمفیگوس
تشخیص دقیق بیماری به عهده متخصص پوست(درماتولوژیست) بوده و علاوه بر علائم ظاهری زخم و بثورات و تاول، با آزمایش‌های تشخیصی سیتولوژی، نمونه برداری پوست و ایمنوفلورسنس (Immunofluorescence)مورد نیاز است. سارکوم کاپوسی
این بیماری اغلب در صورت ضعف دستگاه ایمنی بروز می‌کند. این ضعف نیز می‌تواند عوامل زیادی داشته باشد. یکی از مهم‌ترین تضعیف‌کنندگان دستگاه ایمنی، بیماری ایدز است؛ پس می‌توان این بیماری را عامل اصلی ابتلا به بیماری سارکوم کاپوسی دانست. پژوهشگران این بیماری را بر اساس نحوهٔ ابتلا به چهار دسته تقسیم می‌کنند: سورنا ستاری
ستاری، ساخت کیت تشخیصی، دارو، تجهیزات تنفس مصنوعی و تخت‌های آی سی یو، تجهیزات ساخت ماسک‌های بهداشتی نانو، ماسک و مواد ضدعفونی کننده را از اقداماتی عنوان می‌کند که توسط شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های فعال در زیست‌بوم نوآوری انجام می‌شود. در حال حاضر بیش از ۱۰۰ هزار کیت تشخیص در هفته، روزانه ۳۵ ونتیلاتور که جزو نیازهای اصلی برای تشخیص بیماری کرونا است توسط شرکت‌های دانش‌بنیان مورد حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ساخته می‌شود. همچنین سامانه تشخیص بیماری کووید۱۹ با استفاده از هوش مصنوعی روش جدیدی که برای تشخیص بیماری کرونا گسترش داده شده‌است رونمایی شد که معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری عنوان کرد به عنوان جدیدترین روش برای تشخیص، در مراحلی از بیماری از کیت هم دقیق‌تر است. این اقدام‌ها با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری از اکوسیستم نوآوری ایران به‌شمار می‌رود.ستاری بیش از ۴۰ مقاله علمی دارد که در نشریات بین‌المللی و داخلی به چاپ رسیده‌اند:*A mathematical model for the optimal operation of nested energy hubs towards economic and technical perspectives دستگاه ایمنی
در بیماری هاشیموتو غده تیروئید تحلیل رفته و منجر به کم کاری تیروئید میشود. NALP
این گیرنده‌ها را در بروز برخی بیماری‌های خودایمنی دخیل دانسته‌اند، اما در حال حاضر، اطلاعات ناچیزی از ماهیت و عملکرد واقعی آنها در دسترس است. پریون
شایان ذکر است که ضد پریون‌ها در بدن پاسخ ایمنی‌مصونیت‌زا ایجاد نمی‌شود، بنابراین تشخیص آلودگی یا بیماری با بررسی پادتن‌ها غیرممکن است. تنها راه شناسایی عامل بیماری در بافت آسیب‌دیده می‌باشد؛ بنابراین گرچه بهترین راه تشخیص بیماری‌های پریونی علایم بالینی می‌باشد ولی برای تشخیص قطعی بایستی بافت یا مایع مغزی‌نخاعی مورد آزمایش‌های پیشرفته‌ای قرار گیرد. تشخیص مولکولی
این آزمایش‌ها در طیف وسیعی از تخصص‌های پزشکی، از جمله بیماری‌های عفونی، سرطان، تعیین آنتی ژن لکوسیتهای انسانی (که به بررسی و پیش‌بینی عملکرد سیستم ایمنی می‌پردازد)، انعقاد و فارماکوژنومیک (پیش بینی ژنتیکی اینکه کدام دارو بهترین عملکرد را خواهد داشت) مفید هستند. این تکنیک‌ها همچنین با شیمی بالینی (آزمایش‌های پزشکی بر مایعات بدنی) هم پوشانی دارند. گلبول سفید
- بیماری‌های خودایمنی گلبول سفید
گویچه‌های سفید یا گلبول‌های سفید یا لوکوسیت‌ها از سلول‌های خون هستند. گویچه‌های سفید بخشی از دستگاه ایمنی بدن هستند و بدن را در برابر بیماری‌های عفونی محافظت می‌کنند. لوکوسیت‌ها بر خلاف اریتروسیت‌ها هسته‌دار و متحرک هستند. در انسان بالغ گویچه‌های سفید در مغز استخوان جناغ و لگن خاصره و جمجمه ساخته می‌شوند (در کودکان مضافاً در استخوان لوله‌ای دست‌ها) و در خون آزاد می‌شوند. گویچه‌های سفید سپس در مغز استخوان، و تیموس «می‌آموزند» که دقیقاً چه نوع وظیفه دفاعی به عهده دارند و چه چیزهایی خودی و چه چیزهایی غیرخودی (دشمن یا خطر) محسوب می‌شوند. سارکوئیدوز
با انجام نمونه‌برداری بافتی از ضایعات پوستی و غدد لنفاوی درگبر می‌باشد. در برخی موارد بیماری فقط با عکس ساده سینه مشکوک تشخیص داده شده و سپس سی تی اسکن و برونکوسکوپی با انجام بیوپسی تشخیص قطعی را مسجل می‌سازد. تشخیص افتراقی ضایعات بیماری با سل، سرطان متاستاتیک، لنفوم و عفونت‌های غیرمعمول ریه می‌باشد. تشخیص افتراقی
تشخیص افتراقی یا به اختصار DDx, DD, D/Dx، یک متد تشخیص سیستماتیک در علم پزشکی است که برای یافتن یک مورد خاص (تشخیص بیماری) وقتی چندین گزینه جایگزین محتمل دیگر وجود دارند به کار می‌رود. این واژه ممکن است در مورد هر یک از این تشخیص‌های احتمالی به کار رود. در معنی دیگر تمایز یک بیماری یا شرایط خاص از سایر بیماری‌هایی است که با ویژگی‌های بالینی مشابه ظاهر می‌شوند. روش‌های تشخیصی افتراقی توسط پزشکان برای تشخیص بیماری خاص در یک بیمار، یا حداقل برای در نظر گرفتن هر شرایطی که به‌طور قریب‌الوقوع تهدید کننده زندگی بیمار باشد، استفاده می‌شود. اغلب، هر یک از گزینه‌های یک بیماری احتمالی، تشخیص افتراقی نامیده می‌شود (به عنوان مثال، برونشیت حاد می‌تواند یک تشخیص افتراقی در ارزیابی سرفه باشد، حتی اگر تشخیص نهایی سرماخوردگی باشد). در این روش تشخیصی، نشانه‌های مشابه که ممکن است در چند بیماری یکسان باشند و جزو دایره «احتمالات بیماری» باشند را با استفاده از شواهدی مانند علائم تفکیکی، تاریخچه بیمار و دانش پزشکی کاهش دهد. تشخیص افتراقی می‌تواند به وسیلهٔ یک متخصص یا با تشخیص رایانه ای به کمک رایانه یا نرم‌افزار سیستمی صورت پذیرد. علایم سیستمیک بیماریها
بیشتر بیماریهای جدی که فرد را مبتلا می سازند در بیشتر اوقات علاوه بر علایم محلی ، تعدادی علایم عمومی در بیمار تولید می‌کنند که اختصاص به نوع بیماری ندارد و توسط سیستم دفاعی بدن تولید می‌شود. این علایم معمولاً عبارتند از : تشخیص اچ‌آی‌وی/ایدز
بیماری ایدز و HIV با توجه بروز علایم و نشانه‌های بیمار، از طریق آزمایش و بررسی آن در آزمایشگاه تشخیص داده می‌شود. آزمایش HIV به همه کسانی که در معرض خطر قرار دارند توصیه می‌شود، که شامل هر فرد مبتلا به هر نوع بیماری آمیزشی است می‌شود. در بسیاری از مناطق دنیا، یک سوم حاملان HIV زمانی متوجه می‌شوند که در مرحله پیشرفته‌ای از این بیماری هستند و AIDS یا نقص شدید دستگاه ایمنی آشکار می‌شود. EMR
این گیرنده‌ها بیشتر در دستگاه ایمنی بدن بیان می‌شوند و به لیگاندهایی چون CD55 وصل می‌شوند. گیرنده شناسایی الگو
مولکول‌های شناسایی الگو دستگاه ایمنی ذاتی شامل انواع سطح سلولی یا داخل سلولی و پروتئین‌های محلول در خون یا مایعات خارج سلولی است. دستگاه ایمنی
گاهی ممکن است در یک یا تعدادی از اجزای دستگاه ایمنی نقصی بروز کند. نقص ایمنی ممکن است مادرزادی یا در اثر عوامل محیطی (اکتسابی) باشد. بیماری ایدز مثالی از نقص ایمنی اکتسابی است که در آن سلول‌های T کمک‌کننده مورد تهاجم ویروس اچ آی وی (HIV: Human Immunity Virus) قرار می‌گیرند که موجب تحلیل قدرت دفاعی بدن و ایجاد عفونتهای فرصت طلب می‌شود. برخی افراد نیز به‌طور مادرزاد فاقد غده تیموس هستند که موجب اختلال در بلوغ لنفوسیت‌های T می‌شود. تشخیص اچ‌آی‌وی/ایدز
به‌طور کلی برای تشخیص ابتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز، سه گروه اصلی آزمایش وجود دارد. این سه نوع عبارتند از آزمون آنتی‌بادی (پادتن)، آزمون آنتی‌ژن و آزمون سنجش مقدار. در آزمون آنتی‌بادی، وجود آنتی‌بادی یا پادتن تولید شده و ترشح شده در خون توسط گلبول‌های سفید دستگاه ایمنی بررسی می‌شود. در آزمون آنتی‌ژن، خون از نظر حضور خود ویروس مورد بررسی قرار می‌گیرد. آزمایش آنتی‌بادی یا پادتن دو گونهٔ اصلی است که عبارتند از الایزا (Elisa) و وسترن بلات (Western blolt). اگر در آزمایش الایزا، نتیجهٔ مثبت به دست آید، برای اطمینان و نتیجهٔ قطعی، باید آزمون وسترن بلات هم انجام شود. در مجموعهٔ آزمایش‌های آنتی‌بادی، آزمایش سریع یا رپید تست (Rapid test) نیز وجود دارد که نتیجهٔ آن در ۱۰ تا ۲۰ دقیقه آماده می‌شود و برای اطمینان، باید د وبار انجام شود یک نتیجهٔ مثبت یا منفی، دو بار به دست آید. آزمایش‌های آنتی‌ژن نیز دو گروه هستند: RT-PCR و P24. آزمایش پی‌سی‌ار، ژنوم ویروس در خون فرد را مورد بررسی قرار می‌دهد و اندکی گران‌تر است و امکان جواب کاذب نیز در آن وجود دارد. در اکثر افراد آلوده به HIV، در طول سه تا دوازده هفته پس از عفونت اولیه، یک سری آنتی‌بادی‌های خاص ایجاد می‌گردد. تشخیص اولیه HIV قبل از تغییر آنتی‌بادی، با اندازه‌گیری اچ‌آی‌وی-آران‌ای یا آنتی‌ژن P24 انجام می‌شود. نتایج مثبت به دست آمده توسط آنتی‌بادی یا آزمایش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)، توسط PCR یا توسط آنتی‌بادی دیگری تأیید می‌شوند. دستگاه ایمنی
مکانیسم ایمنی سلولی به مبارزه با سلول‌های آلوده به ویروس و باکتری، و سلول‌های سرطانی می‌پردازد. در این روش، لنفوسیت‌های T نقش دارند. این سلول‌ها نیز، پس از اتصال با آنتی‌ژنی خاص، تکثیر پیدا کرده و انواعی از سلول‌های T را به وجود می‌آورند: مقاومت اکتسابی عمومی
مقاومت اکتسابی عمومی (به انگلیسی: (Systemic acquired resistance (SAR) گونه‌ای از پاسخ ایمنی ویژهٔ گیاهان است که در آن همهٔ اجزای گیاه نسبت به بیمارگر و محل وجود آن واکنش نشان می‌دهند. نقش مقاومت اکتسابی عمومی مشابه با دستگاه ایمنی ذاتی در حیوانات می‌باشد. شواهد علمی نشان می‌دهند که هر دو مقاومت اکتسابی عمومی و دستگاه ایمنی ذاتی به گونه‌ای تکاملی و با مرور زمان در گیاهان و حیوانات به وجود آمده‌اند. گیاهان از گیرنده شناسایی الگو برای شناسایی الگوهای مولکولی مربوط به بیماریزایی استفاده می‌کنند. خودایمنی
خودایمنی دسته‌ای از اختلالات دستگاه ایمنی است که در آن برخی از سلول‌ها و مولکول‌های درون بدن، بیگانه تلقی شده و به اشتباه مورد حملهٔ دستگاه ایمنی بدن قرار می‌گیرند. به این ترتیب علیه سلول‌های خودی پاسخ ایمنی ایجاد می‌شود و دستگاه ایمنی به مبارزه با آن‌ها می‌پردازد. دستگاه ایمنی
دستگاه ایمنی یا سیستم ایمنی (انگلیسی: Immune System) بخشی از بدن است که سلول‌ها و مولکول‌های خودی را از بیگانه مثل میکروبها و ویروسها را شناسایی می‌کند و آن‌ها را از بین می‌برد یا بی‌خطر می‌کند. گاهی به دلیل تشابه آنتی‌ژن سلول‌های خودی با غیرخودی و گاهی به دلیل اشتباه در عملکرد سیستم ایمنی در سنین بالا یا به دلایل ارثی، سیستم ایمنی به سلول‌های خودی حمله می‌کند. (بیماری‌های خودایمنی) (انگلیسی: Autoimmune Diseases) بدن با دو روش دفاع غیر اختصاصی و دفاع اختصاصی عوامل بیماری‌زا و بیگانه را از بین می‌برد یا بی خطر می‌کند و مانع بروز بیماری می‌شود. دفاع غیر اختصاصی در برابر اغلب میکروب‌ها یکسان عمل می‌کند و نمی‌تواند میکروب‌های مختلف را از یکدیگر تشخیص دهد. حساسیت فصلی
با ارزیابی علائم و نشانه‌های بیمار و انجام معاینات فیزیکی، پزشکان می‌تواند تشخیص دهند که بیمار دارای حساسیت فصلی هست یا خیر. پس از تشخیص، پزشک قادر به شناسایی عامل اصلی آلرژیک می‌باشد و می‌تواند درمان را شروع کند. برای اینکار دو نوع آزمایش لازم است انجام شوند:آزمایش خون و آزمایش از طریق پوست مایع مغزی-نخاعی
به علاوه معاینه کشت CSF ممکن است میکروارگانیزم‌هایی را تولید کند که مسبب ایجاد عفونت بوده‌اند. با استفاده از روش‌های پیچیده‌تر، از قبیل شناسایی باندهای الیگوکلونال، می‌توان یک بیماری التهابی مداوم (مانند اسکلروز چندگانه یا ام اس) را شناسایی کرد. سنجش بتا-۲-ترانسفرین بسیار خاص و حساس برای تشخیص، مانند نشت CSF می‌باشد. بازماند
برخی بیماری‌ها را از روی بازماندهای آن‌ها تشخیص می‌دهند برای نمونه جَنب‌آماس . ایمنی‌شناسی
در این مکانیسم، علاوه بر ماکروفاژها (در بافت) نوعی از گلبول‌های سفید به نام لنفوسیت‌ها نقش دارند که از سلول‌های بنیادین مغز استخوان (مغز قرمز استخوان) حاصل می‌شوند. لنفوسیت‌ها به‌طور اختصاصی عمل می‌کنند، یعنی یک نوع خاصی از عوامل بیگانه را شناسایی و از بین می‌برند. لنفوسیت‌ها پس از به وجود آمدن نابالغ هستند و برای کسب ویژگی‌های لازم برای شناسایی و مبارزه با میکروب‌ها، باید تکامل یابند. بر اساس محل کسب تکامل، لنفوسیت‌ها را به دو دستهٔ لنفوسیت‌های B و لنفوسیت‌های T تقسیم می‌کنند. لنفوسیت‌های B در مغز استخوان و لنفوسیت‌های T در تیموس تخصص یافته‌اند. نشانگان آنتی فسفولیپید
نشانگان آنتی فسفولیپید یک بیماری خودایمنی است که در آن "آنتی‌بادی های ضد فسفولیپید" (آنتی بادی آنتی کاردیولیپین و لوپوس آنتی کوآگولانت) در مقابل پروتئین‌هایی که به فسفولیپیدهای آنیونی در غشای پلاسما پیوند دارند، واکنش نشان می‌دهند. مانند بسیاری از بیماری‌های خودایمنی، در زنان شایع تر از مردان است. علت دقیق شناخته شده نیست، اما فعال شدن سیستم انعقاد مشهود است. آنتی‌بادی‌های ضد فسفولیپید (که به علت فرایند خود ایمنی به وجود می‌آیند) با ترومبوز و بیماری‌های عروقی مرتبط هستند. این سندروم را می‌توان به موارد اولیه (بدون بیماری بیماری زمینه ای) و ثانویه (در ارتباط با حالت بیماری زمینه ای) تقسیم کرد. اتوآنتی‌بادی
اتوآنتی‌بادی یک آنتی‌بادی است که توسط سیستم ایمنی ساخته شده و علیه یکی یا چند مورد از پروتئین‌های خودی هدف‌گیری شده است. بسیاری از بیماری‌های خودایمن، همچون لوپوس اریترماتوز به علت اتوآنتی‌بادی‌ها ایجاد می‌شوند. تست الایزا
تست الیزا یا الایزا و از سرنام (Enzyme-linked immuno_sorbent assay) روشی عمومی در بیوشیمی غربالگری است. "تست الیزا" در اصل برای کنترل کیفیت در گیاه‌پزشکی به وجود آمد و ابتدا در دامپزشکی به منظور تشخیص بیماری‌های عفونی استفاده شد سپس به عنوان روش تشخیص آزمایشگاهی در برخی بیماری‌های انسان بکار گرفته شد. تست الیزا یک آزمایش استاندارد برای کشف ویروس و اندازه گیری میزان ترشح هورمون ها در خون است و استانداردی جهانی برای استفاده در بیمارستان‌ها٬ بانک خون و سازمان‌های انتقال خون به ویژه در تشخیص ایدز می‌باشد. در الیزا خود ویروس جستجو نمی‌شود بلکه اندازه پادتن(آنتی‌بادی) که در بدن شخص آلوده به یک ویروس(مانند اچ‌آی‌وی) تولید شده٬ اندازه گرفته می‌شود. تب دنگی
تب دنگی را می‌توان به کمک تست‌های میکروبیولوژی آزمایشگاهی تشخیص داد. تعدادی تست متفاوت در آزمایشگاه صورت می‌گیرد. در یک تست (جداسازی ویروس) متخصصان ویروس دنگی را در کشت‌های (نمونه‌های) سلولی ایزوله (تفکیک) می‌کنند. در تست دیگری (شناسایی نوکلئیک اسید) نوکلئیک اسید موجود در ویروس‌ها را با تکنیکی به نام واکنش زنجیره‌ای پلیمراز یا PCR ردیابی می‌کند. در تست سوم (شناسایی آنتی‌ژن) به دنبال آنتی‌ژن‌های ویروس می‌گردند. در تستی دیگر برای یافتن آنتی بادی که بدن برای مبارزه با ویروس دنگی تولید می‌کند، خون را جستجو می‌کنند. تست جداسازی ویروس و شناسایی نوکلئیک اسید بهتر از تست شناسایی آنتی‌ژن عمل می‌کنند. اگرچه این دو هزینه بیشتری داشته و در نتیجه در مناطق زیادی انجام نمی‌شوند. هنگامی که ویروس دنگی در مراحل ابتدایی بیماری است، ممکن است همه این تست‌ها منفی باشند (به عبارت دیگر بیمار بودن فرد را نشان نمی‌دهند). به استثنای تست آنتی بادی، این تست‌های آزمایشگاهی تنها زمانی قابل استفاده‌اند که بیماری، حاد (مراحل ابتدایی) باشد. اگرچه تست آنتی بادی در مراحل بعدی نشان‌دهنده ابتلای فرد به دنگی است. بدن پس از ۵ تا ۷ روز آنتی بادی خاصی تولید می‌کند که وظیفه‌اش مبارزه با ویروس دنگی است. دستگاه ایمنی
گاه توانایی لنفوسیت‌ها برای شناسایی عوامل بیگانه از خودی مطلوب نیست. در پیوند عضو، دستگاه ایمنی عضو پیوندی را بیگانه تلقی کرده و به آن حمله می‌کند. در این حالت گفته می‌شود که "پیوند پس‌زده" شده‌است. برای جلوگیری از چنین روندی، آنتی‌ژن‌های سطح عضو پیوندی باید بیشترین شباهت ممکن را به سلول‌های فرد گیرنده داشته باشد (مانند خانواده؛ زیرا آنتی‌ژن‌های سطح سلول‌های بدن آن‌ها با فرد گیرنده مشابه است) به علاوه، مصرف داروهایی (مانند داروهای کُرتُنی) برای تضعیف دستگاه ایمنی نیز تجویز می‌شود. تست فیکساسیون کمپلمان
آزمایشهای سرم‌شناسی اغلب براین اساس استوار هستند که بجای یافتن یک آنتی ژن یا عامل بیماری‌زا در بدن آسانتر است که پاسخ اختصاصی بدن به آن آنتی ژن (آنتی بادی) را جستجو کرد مثلاً بجای جستجوی ویروس ایدز، آنتی بادی علیه ویروس ایدز در بدن را سنجید؛ بالابودن سطوح آنتی بادی در خون نشانه مواجهه فرد با ویروس ایدز است. بیماری سلیاک
آزمایش خون (اندازه‌گیری آنتی‌بادیهای ضد گلیادین و ضد اندومایزیال (anti-tTG) در آزمایش‌ها سرولوژی)، HLA تایپینگ، بیوپسی دئودنوم با آندوسکوپی و تستهای تحمل خوراکی (گزیلوز و لاکتوز) از روش‌های تشخیصی رایج هستند. همچنین یکی از راه‌های تشخیص توسط خود فرد این است که اگر رژیم غذایی بدون گلوتن استفاده کرد و اگر علائم بیماری اش برطرف شد احتمالاً سلیاک دارد. اگر درماتیت هرپتی فرم دارد، مبتلا به سلیاک هست. آزمایش خون به پزشک کمک می‌کند که این بیماری را تشخیص دهد. قبل از شروع رژیم غذایی بدون گلوتن، انجام آزمایش خون ضروری است. تشخیص بیماری با برداشتن تکه‌ای از بافت با استفاده از یک لوله باریک که وارد روده می‌شود، تأیید می‌شود. بیماری خودایمنی
از جمله بیماری‌های خودایمنی شناخته‌تر می‌توان به لوپوس، آرتریت روماتوئید و اسکلروز متعدد (ام‌اس) اشاره کرد. اغلب این بیماری‌ها مزمن هستند، اما بسته به نوع عارضه ممکن است قابل کنترل باشند. تاکنون ۸۰ نوع از بیماری‌های خود ایمن شناسایی شده‌است که طیف وسیعی از بافت‌ها و سلول‌های بدن را در بر می‌گیرد. این بیماری‌ها بیماری‌های مزمنی هستند که مادام‌العمر با فرد باقی‌مانده و قابلیت درمان صد در صد ندارند. ایمنی‌شناسی
ایدز، نقص ایمنی است که با سرکوب CD4 + ("یاور") سلول‌های T، سلولهای دندریتیک و ماکروفاژها توسط ویروس نقص ایمنی انسان (HIV) است. ایمنی‌شناسان بالینی نیز راه‌هایی برای جلوگیری از تلاش سیستم ایمنی بدن برای پس زدن عضو پیوندی را مطالعه می‌کنند. گلبول سفید
این سلول‌ها، سلاح مهم سیستم ایمنی بدن در برابر بیماری‌های عفونی هستند، یعنی هنگام ابتلاء به یک بیماری عفونی (میکروبی)، گلبول‌های سفید خون با میکروب‌ها می‌جنگند و از بدن دفاع می‌کنند. بیماری‌های التهابی با واسطه سیستم ایمنی
یک بیماری التهابی با واسطهٔ سیستم ایمنی هر یک از گروهی از شرایط یا بیماری‌هایی است که فاقد علت قطعی، اما که توسط مسیرهای مشترک‌التهابی که منجر به التهاب مشخص، و که ممکن است از نتیجه، یا توسط آن باعث اختلال در نظم پاسخ ایمنی طبیعی شود است. همه IMIDها می‌تواند سبب ضایعه عضو بدن بی‌بازگشت شود، و با افزایش بیماری و/یا مرگ همراه است. ایمنی‌شناسی
ایمنی ذاتی، اولین خط دفاعی در برابر میکروب‌ها و عوامل خارجی می‌باشد. مکانیسم‌های ایمنی ذاتی، قبل از برخورد با میکروب‌ها و شکل‌گیری پاسخ‌های ایمنی اکتسابی صورت می‌گیرد. ایمنی ذاتی به لحاظ تکاملی، قدیمی‌ترین سازوکار دفاعی در برابر میکروب‌ها به‌شمار می‌رود و همگام با میکروب‌ها تکامل یافته تا از تمام جانداران پرسلولی، نظیر گیاهان و حشرات، در برابر عفونت‌ها محافظت نماید. اهمیت ایمنی ذاتی در پاسخ اولیه به میکروب‌ها است، که مانع از بروز عفونت در میزبان شده یا آن را کنترل و حذف می‌نماید. اهمیت ایمنی ذاتی در دفاع میزبان، در مطالعاتی به اثبات رسیده‌است که نشان می‌دهند مهار یا کاهش کارکرد هر یک از مکانیسم‌های ایمنی ذاتی، سبب افزایش چشمگیر استعداد ابتلا به عفونت‌ها می‌شود، حتی اگر سیستم ایمنی تطبیقی، سالم و دارای عملکرد باشد. بسیاری از میکروب‌های بیماری‌زا، راهکارهایی را برای مقابله با ایمنی ذاتی کسب کرده‌اند، و این راهکارها برای قدرت بیماری‌زایی میکروب‌های مذکور اهمیت حیاتی دارند. در عفونت با این قبیل میکروب‌ها، دفاع‌های ایمنی ذاتی می‌توانند عفونت را در حالت مهار شده نگه دارند تا پاسخ‌های ایمنی تطبیقی فعال شوند. پاسخ‌های ایمنی تطبیقی، که قوی‌تر و تخصصی‌تر هستند، قادر به از‌بین‌بردن میکروب‌هایی می‌باشند که در برابر مکانیسم‌های دفاعی ایمنی ذاتی مقاومت می‌کنند. خون‌شناسی ایمنی
ایمونوهماتولوژی که معمولاً به عنوان بانک خون شناخته می‌شود یکی از شاخه‌های خون شناسی است که به مطالعهٔ واکنش‌های آنتی ژن - آنتی بادی برای تشخیص بیماری‌های خونی می‌پردازد. از جمله وظایف یک ایمونوهماتولوژیست می‌توان به تعیین گروه خونی، آزمایش کراس مج، و تعیین نوع پادتن اشاره کرد. تی‌ال‌آر
آنها در ابتدا بر اساس نقش شان در ایجاد قطبیت پشتی –شکمی در طول تکامل محور بدن در زمان جنینی شناسایی شدند. TLRsها علاوه بر نقش شان در سیستم ایمنی در پروسه غیر ایمنی مثل متابولیسم استخوان نوروژنزیز و تکامل مغز در گیر هستند. دستگاه ایمنی
دیابت نوع یک نیز نوعی بیماری خود ایمنی است که در آن سلول های β جزایر لانگرهانس واقع در پانکرآس مورد تهاجم قرار می‌گیرد. بیماری آسم هم نوعی بیماری خود ایمنی است که مخاط ریه بوسیله سیستم ایمنی صدمه میبیند. کمبود ایمنی
کمبود ایمنی (نقص ایمنی) (Immunodeficiency) به معنی عملکرد نامناسب سیستم ایمنی بدن است؛ به گونه‌ای که افراد نسبت به انواع عفونت‌ها مستعد می‌شوند.  کمبود ایمنی می‌تواند اولیه یا ثانویه (اکتسابی) باشد. کمبود ایمنی اولیه ناشی از نواقص ژنتیکی مادرزادی است ولی کمبود ایمنی ثانویه به دنبال ابتلا به سایر بیماری‌ها ایجاد می‌شود. مشهورترین کمبود ایمنی ثانویه بیماری ایدز (AIDS) است. در بین نقص‌های اولیهٔ ایمنی، کمبود پادتن (آنتی بادی) شایع‌ترین نوع است. بیماران مبتلا به کمبود اولیهٔ پادتن مستعد ابتلا به انواع عفونت‌های باکتریایی هستند. این افراد نیاز به دریافت منظم و مداوم داروی ایمونوگلوبولین تزریقی و نیز در مواقع لزوم آنتی‌بیوتیک دارند.اساس آسیب شناختی این گروه از بیماری‌ها عدم توانایی لنفوسیت‌های B برای ترشح پادتن به میزان کافی یا با کیفیت مطلوب است. در واقع، عدم تمایز لنفوسیت‌های B در مغز استخوان یا بافت‌های لنفی محیطی به هر دلیل، می‌تواند باعث این امر شود. سرماخوردگی
علائم بیماری توسط دستگاه ایمنی بدن پدیدار می‌شوند و نه توسط ویروس. مواد ضدعفونی‌کننده‌ای که توسط گلبول‌های سفید تولید می‌شوند، می‌تواند به سلول‌های بدن آسیب برساند یا باعث تولید آنزیم و در نتیجه واکنش‌های شیمیایی درون بدن شود و این گونه علائم بیماری پدیدار می‌گردد. در واقع علائم بیماری از واکنش‌های شیمیایی پیچیده درون رگ‌های خون، غدد و بافت‌های عصبی پدیدار می‌شوند. گرفتگی بینی به دلیل متورم شدن رگ‌های درون حفره بینی است که میزان تورم رگ‌ها توسط عصب‌هایی کنترل می‌شود که مواد شیمیایی با نام نوراپی‌نفرین (یا نورآدرنالین) تولید می‌کنند. هنگامی که بینی ملتهب می‌شود، اگر راه یکی از حفره‌های بینی سد شود و حفره دیگر خالی باشد، به آن حفره فشار وارد شده و راه برای ورود باکتری یا ویروس به بافت‌های بینی باز خواهد بود. علاوه بر بافت‌های بینی، حفره سینوس نیز می‌تواند از باکتری یا ویروس پُر شود و منجر به سینوزیت و عفونت گوش میانی در کودکان شود. سرفه که از علائم بعدی سرماخوردگی است، به دلیل متورم و عفونی شدن گلو، نای و راه‌های هوایی تحتانی به وجود می‌آید. سرفه‌های خشک نشان‌دهندهٔ التهاب راه هوایی فوقانی و سرفه‌های دارای خلط نشان‌دهنده التهاب راه هوایی تحتانی هستند. دستگاه ایمنی
هنگامی که فرد برای نخستین بار در معرض یک "ماده حساسیت زا" قرار می‌گیرد، لنفوسیت‌های B او فعال شده و پادتنی را ترشح می‌کنند. این پادتن، پس از ترشح، بر سطح ماستوسیت‌ها قرار می‌گیرند. در صورتی که فرد بار دیگر در معرض همان آلرژن قرار گیرد، پادگِن(آنتی‌ژن) های آن به پادتن‌های موجود بر سطح ماستوسیت‌ها می‌چسبند. این موجب می‌شود تا سلول ماستوسیت گرانولهای حاوی میانجی‌های التهابی به خصوص هیستامین را آزاد کند، آزاد شدن این میانجی‌ها علایم حساسیت را به دنبال دارد: تورم، خارش، آبریزش بینی و چشم، قرمزی، تنگی نفس، و...