قلعه رودخان در کدام استان ساخته شده است؟
قلعه رودخان
دژ رودخان یا قلعه حسامی نام قلعه‌ای است متعلق به دوره امپراتوری ساسانی که بر فراز ارتفاعات جنگلی شهرستان فومن در روستای رودخان ساخته شده و ۲٫۶ هکتار مساحت و ۶۵ برج و بارو و دیواری به طول ۱۵۰۰ متر دارد. دژ رودخان در ۳۰ کیلومتری شهر فومن است. برخی کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله تازیان به ایران دانسته‌اند. فومن
دژ رودخان یا قلعه حسامی نام قلعه‌ای تاریخی در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر فومن در استان گیلان است. برخی از کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله عرب‌ها به ایران دانسته‌اند. این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد. دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته شده‌است. این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر از سطح دریا واقع شده و در کنار آن رودخانه‌ای با همین نام جاری است. این دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار تاریخی و ملی ماندگار شد. قلعه رودخان
نام بومی و گیلکی این قلعه، "رۊخان ٚ قلعه" می‌باشد و در زبان تالشی هم به قٚلٚه رۊخؤن معروف است. نام قلعه رودخان، مترادف فارسی نام گیلکی قلعه است. چون این قلعهٔ تاریخی در کنار رودخانه، بنا شده‌است؛ آن را قلعه رودخانه‌ای نامیده‌اند. این قلعه در دوره‌های گوناگون به نام‌های قلعهٔ "هزار پله"، "حسامی"، "سکسار"، "سگسار" و "سگسال" نیز خوانده شده‌است.
شهرستان ورزقان
این قلعه در محدوده شهر خاروانا واقع در دیزمار ارسباران و در دامنه کوه پرآوازه کمتال یا کامتال واقع شده که مسیرش جیب رو بوده و در منطقه حفاظت شده قرار دارد. گفته می‌شود وقتی در زمان فتحعلی شاه قاجار خاروانا توسط روسها اشغال شد شخصی بنام علی بیگ از اهالی خاروانا این قلعه را تعمیر کرده و در منطقه به روس‌ها ضربه می‌زده و با همراهانش در آنجا مخفی می‌شده‌است. در حال حاضر طایفه‌ای تحت عنوان علی بیگلو یا علی بگلو در شهر خاروانا زندگی می‌کنند که گفته می‌شود از نوادگان علی بیگ می‌باشد. قلعه ریزه سینقان
قلعه زیره سینقان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دلیجان، بخش مرکزی، روستای سینقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه باستانی اسپهبدان
بقایای قلعه باستانی اسپهبدان مربوط به دوره اسماعیلیان است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، روستای اسپهبدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه غنجعلیخان افشار
قلعه غنجعلیخان افشار مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بافت، بخش مرکزی، روستای هشون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطه قلعه بالاخان
محوطه قلعه بالاخان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، دهستان مشکین غربی، روستای ساطی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کریم‌خان (بروجرد)
قلعه کریم‌خان یا کریم‌آباد روستایی است در شهرستان بروجرد در استان لرستان. این روستا در دهستان همت‌آباد در بخش مرکزی این شهرستان قرار دارد و آب و هوای آن سرد و کوهستانی است. شهرستان رومشکان
این دژ در شهرستان رومشکان واقع شده و تماماً از سنگ ساخته شده‌است. سبک و نوع طاق آن با سایر آثار موجود در استان متفاوت است سنگ‌های بکارگرفته شده در این بنا به صورت حجاری شده و قلوه سنگ می‌باشد. دمورگان این اثر را از آثار دوره ایلامی می‌داند اما بنا بیشتر خصوصیات معماری ساسانی را دارد. بیشتر قسمت‌های آن در زیر خاک مدفون است. این قلعه تماماً از سنگ ساخته‌شده و بیشتر آن در زیر خاک دفن شده‌است. باستان شناسان با بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده‌اند که در قسمت جنوبی این قلعه کهن، به احتمال زیاد آتشکده‌ای که محل عبادت بوده، وجود داشته‌است. قلعه کوهزاد (وِزِنیار) شهرستان سروستان
مجموعه کاخ ساسانی سروستان در استان فارس و در ۹ کیلومتری جنوب شهر سروستان در بخش شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. این کاخ در زمان بهرام گور ساسانی ساخته شده و به عنوان اقامتگاه شکارگاهی کاربرد داشته‌است. این کاخ که از سنگ و گچ ساخته شده، یکی از قدیمی‌ترین گنبدهای آجری کشور را در خود جای داده و نسبت به دیگر بناهای این دوره چون کاخ فیروزآباد از معماری و طرح‌های پیچیده و کامل‌تری برخوردار است. قلعه کاظم
قلعه کاظم روستایی است از توابع شهرستان بروجرد در استان لرستان. این روستا در دهستان اشترینان در بخش اشترینان این شهرستان قرار دارد. قلعه کاظم درحد فاصل روستاهای کمره بالا و کوشکی پایین قرار دارد. دسترسی به این روستا از طریق جاده ای در انتهای بلوار ارتش امکان‌پذیر است.حمام خزینه ایی و تاریخی آن بسیار زیبا و تا سال 1388 دایر بوده است ولی بعد از سهمیه بندی گازوییل و گران شدن آن استفاده نشده و در حال تخریب میباشد. سایر اماکن تاریخی آن شامل تپه پاچقا بوده که قدمتی بسیار قدیمی و طی بررسیهای انجام شده حدود 2000 سال یا بیشتر قدمت دارد. اکثر ساکنین آن با نام خانوادگی خسروی بوده و سایر فامیلیهای موجود گودرزی، دارابی و کاظمی میباشد. ارتفاع این روستا از سطح دریا بیش از 2000 متر بوده و اختلاف دمایی آن نسبت به شهر بروجرد بین 5 تا 10 درجه است که در تابستان دارای هوایی بسیار مطبوع و در زمستانها بسیار سرد می باشد.اسامی شهدای جنگ تحمیلی این روستا شامل : شهید امراله خسروی، شهید محمود خسروی، شهید احمد خسروی و شهید حسین خسروی هستند. این روستا دارای آب، برق و جاده آسفالته و جدیداً سیستم گازکشی این روستا به همت مسئولان عزیز شهر بروجرد در حال راه اندازی می باشد. شغل مردم این روستا کشاورزی و دامپروری بوده که عمده محصولات آن انگور، گردو، بادام میباشد که انگور یاقوتی آن بسیار خوشمزه و مرغوب است. قلعه سموران
قلعه سموران (به روایتی محل اختفای دزدان که برای جلوگیری از غافلگیری در این محل اسکان داشتند ) از سنگ‌های رسوبی و ساخته شده و در فاصله ۳ کیلومتری شمال‌غربی روستای رودفرق و در۶۰ کیلومتری شرق شهر عنبرآباد بر بلندای کوهی احداث شده است. چاه نسبتاً عمیق قلعه با گذشت سده‌ها متمادی و آسیب‌های فراوان هنوز عمق خود را حفظ کرده و طریقه سنگ چینی کناره‌های آن بسیار جالب توجه می‌باشد. قلعه جونقان
قلعه جونقان در شهر جونقان از توابع استان چهارمحال و بختیاری به دستور سردار اسعد بختیاری ساخته شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این قلعه، شهرت خود را مدیون مشروطیت و شروع قیام بختیاریها در این قلعه و سپس فتح اصفهان و تهران است. قلعه محمد کریم خان
قلعه محمد کریم خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خاتم، بخش مرکزی، شهر هرات، در محله قلعه محمد کریم خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت. قلعه ارجان
قلعه ارجان بهبهان در زمان ساسانیان و برای دفاع در برابر هجوم اقوام عرب در قسمت شمال غربی بهبهان توسط آریابرزن که در زبان رومی آریوبرزن گفته می‌شود ساخته شد. قلعه ارجان در شهرستان بهبهان واقع شده است. «پل آمیر» نویسنده کتاب خداوند الموت دربارهٔ ارجان می‌نویسد: اسلوب ساختمان برج‌ها از قلاع رومی اقتباس شده و به شکل مکعب می‌باشد. صحن قلعه ارجان نسبتاً وسیع است و از طرف صحن سه طبقه حجره یکی بالای دیگری دیده می‌شود و تمامی حجره‌ها دارای طاق چند شاخه معروف به طاق رومی می‌باشند. https://web.archive.org/web/20080512123711/http://aftab.ir/business/tourism/list/historic/citadel/index11.php قلعه والی
در مورد تاریخچه قلعه والی چنانچه از سنگ نوشته‌ای که در تخت خان (محله‌ای در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی صالح آباد-ایلام) پیداست چنین آمده که غلام رضاخان بعد از ذکر چندین سطر از کارهای انجام شده خود می‌نویسد: امر به ساختن قلعه حسین‌آباد فیلی که مشهور به ده بالا است نمودم. قلعه حمام و باغ به معماریت حاج درویش علی کرمانشاهی و حجاری رضاقلی بود مورد توجه غلام رضا خان قرار گرفته و خان ایلام مسئولیت حفاظت از زنانش را در تمامی جنگ‌هایی که غلامرضا ابوقداره انجام می‌داد به رضا قلی سپرد، از این پس رضا قلی در طول جنگ‌های غلامرضاخان زنانش را با لباس مبدل به ایلات و عشایر ایلام می‌برد. در آن زمان رضا قلی با دختر باقر یکی از بزرگان خاندان غیاثی ازدواج نمود و در ایلام ماندگار شد پس از فرار غلامرضا خان از ایلام و اقامت در بغداد در سال ۱۳۰۶ شمسی، رضا قلی چند وقتی را در یکی از شهرهای مرزی عراق به سر برده و پس از اعلام امان نامه حکومت وقت، به ایلام برگشته و اواخر عمر خود را در شهر ایلام سپری نمود. رضا قلی فرزند حیدر کرمانشاهی است. . فرزندان بجا مانده از رضا قلی دو دختر به نام‌های فردوس و ربابه محجوبی که در ایلام سکونت دارند. قلعه خوتین
قلعه خوتین مجموعه‌ای بسیار مستحکم واقع در سواحل رودخانه دنیستر در خوتین، در غرب اوکراین است. ساخت این قلعه در سال ۱۳۲۵ آغاز شد. این قلعه یکی از جاذبه‌های گردشگری بزرگ در منطقه و کل اوکراین به‌شمار می‌آید. به خاطر فضای تاریخی، این مجموعه اغلب به عنوان یک محیط مناسب برای فیلم‌برداری استفاده می‌شود. در بسیاری از فیلم‌ها از این قلعه به جای بسیاری از مکان‌های تاریخی، قلعه‌های مختلف فرانسه و انگلیس و استحکامات دیگر تصویربرداری شده‌است. قلعه (رودان)
قلعه، روستایی در دهستان جغین شمالی بخش جغین شهرستان رودان در استان هرمزگان ایران است. قلعه مورچان
قلعه مورچان مربوط به اواخر دوره آل بویه است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفیددشت، روستای علی‌آباد، بلوار اصلی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رحمانیه
قلعهٔ رحمانیه یا قلعهٔ رحمان‌گِرد؛ نام قلعه‌ای تاریخی مربوط به سدهٔ ۸ تا ۱۲ قمری (دورهٔ تیموری) است و در شهرستان بردسکن، بخش شهرآباد، روستای رحمانیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه دو کوهه
قلعه دو کوهه مربوط به سده‌های متأخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پل‌دختر، بخش مرکزی، دهستان جایدر، ۵۰۰ متری شمال روستای دو کوهه رشون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۴۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه قاسم خان
بقایای قلعه قاسم خان مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکز ی، دهستان آذری، ۱/۵ کیلومتری شمال شرق روستای قاسم خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه‌گنج
کنکاو یین تاریخ و قدمت این شهر کاری ست بس دشوار و شگرف. تاریخ آن به قبل از اسلام و میلاد مسیح می‌رسد که در حال حاضر در جای جای تاریخ شواهدی از اقوام ساکن در این شهرستان بدست می‌آید، آثار بدست آمده از تمدن این منطقه نشانگر قدمت بیش از ۵۰۰۰ سال را نشان می‌دهد. این شهرستان را می‌توان از نظر تاریخی جزء نواحی غربی کران دانست و علاوه بر این از قرون قدیم تا امروز قلعه گنج جزء برکات رودبار محسوب می‌شود، از آنجایی که ساکنان این شهرستان کوچ و قفص هستند در بسیاری از کتاب تاریخی این شهرستان به خیال قفص معروف بوده‌است. همچنین غالب جمعیتی که هم‌اکنون در این ناحیه زندگی می‌کنند فارس، بلوچ، آفریقایی و بختیاری هستند. رودبند
در محله رودبند در شمال غربی شهر دزفول و در ارتفاعی مشرف به رودخانه، بقعه پیر رودبند قرار دارد. گنبد این بنا مضرس ودارای ۲۰ سط است که این سبک معماری متعلق به خوزستان و بوشهر می‌باشد. تاریخ ساخت این بنا به دوره تیموریان (۷۷۱–۸۴۵ هجری قمری) تعلق دارد ولی مرمت آن مربوط به روزگار شاه عباس صفوی و به سال ۱۰۳۰ هجری قمری است. بنای این بقعه را به زمان گورکانیان و به دستور امیرتیمور گورکانی نسبت داده‌اند و در زمان شاه عباس اقدام به مرمت آن شده. بقعه رودبند در تپه‌ای به ارتفاع ۲۲ متر قرار گرفته‌است ودارای کنبد سفید مخروطی به ارتفاع ۱۸ متر می‌باشد. قلعه احمدآباد
قلعه احمدآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، بخش مرکزی، دهستان تیرجرد، روستای احمدآباد، قلعه احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه آقا خان لیراوی
این قلعه که در زمان قاجار بعد از فوت حسن شه قلی ضابط بلوک لیراوی به دست فرزندش مرحوم آقا خان لیراوی در زمان تصدی کلانتری منطقه ساخته شد از حیث معماری و بنایی در خور توجه است این ساختمان که در محدوده ۴۰۰۰ متری بنا شده است دارای اتاق های ردیفی است که پر زیر زمینی بزرگ بنا شده است مصالح آن از خشت خام گله چاری و سقف آن از چوب و بوریا است که قسمتی از آن تخریب گردیده است بسیار با ارزش و از جنس چوب های ساج گرانقیمت بوده است اکنون وجود ندارد و محل آن در با خشت و بلوک مسدود شده است پنجره ها و در اتاق های آن از جنس تخته محکم ساخته شده اند این ساختمان را آقاخانی را به عنوان منزل شخصی و حصار نظامی استفاده می‌کرد نابرده تا سال ۱۳۱۷ هجری شمسی همراه با عائله خود در این قلعه زندگی می کرد و از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ حکومت مرکزی او را به تهران احضار و بازداشت کرده بود قلعه توسط احمد شاه خان و به نیابت از آقا خان نگهبانی امور آن انجام گرفت. قلعه‌اصغرخان
قلعه‌اصغرخان، روستایی از توابع بخش کوزران شهرستان کرمانشاه در استان کرمانشاه ایران است. چالشتر
مجموعه قلعه تاریخی چالشتر، که به قلعه خانی مشهور می‌باشد، ۱۲۰ سال پیش در چالشتر احداث شد و در یکی از سرستون‌های سنگی این مجموعه، تاریخ ساخت آن به سال ۱۳۲۱هجری قمری حک شده‌است. قلعه چالشتر در استان چهارمحال و بختیاری، تلفیقی از معماری دوران قاجار با معماری اروپایی است که با ستون‌هایی ایستاده از سنگ و نقش برجسته‌های دیدنی خودنمایی می‌کند. مریوان
قلعهٔ تاریخی امام یا هلو خان در ۳ کیلومتری جنوب شرقی مریوان قرار دارد که بر اساس اطلاعات تاریخی در قرن ۸ ه‍.ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام «کوه امام» به ارتفاع ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر می‌باشد توسط «امیر حمزه بابان» در سال ۷۵۲ ه‍.ش) بنیاد نهاده شد و سپس «سرخاب بیگ اردلان» نیز در سال ۹۰۲ ه‍.ش) آن را از نو ساخت. قلعهٔ امام بعدها به «قلعهٔ مریوان» معروف گشت و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوکنندهٔ بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعه مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن می‌باشد که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است. قلعه دختر رضاآباد
قلعه دختر رضاآباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوران، روستای رضااباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه قلعه نظرعلیخان
تپه قلعه نظرعلیخان مربوط به سده‌های ۴–۶ دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۳۰۰ متری جنوبغرب روستای پای آسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه همایون‌دژ
این قلعه مربوط به عصر شاه زندو و پیش از آن است امیر محی‌الدین از طرف سید عفیف الدین شاه زندو مامور فتح این قلعه شده با دلاوری بر آن چیرگی می‌یابد این دژ تاریخی در ادوار مختلف مرکز حکومت بود و در این اواخر در درگیری نیروهای رضاشاه پهلوی با زادان خان گراشی بناهای آن به وسیله هواپیما بمباران شده آثارش از بین می‌رود. این قلعه که در حال حاضر، فقط مخروبه‌های آن باقی است. بر روی تل بزرگی به ارتفاع ۱۰۷۰ متری، از سطح دریا، بنام «کلات» قرار دارد که شهر گرداگرد آن، توسعه یافته‌است. این قلعه نظامی، یکی از نقاط مهم منطقه بوده که ساخت آن، مربوط به دوره‌های مختلف تاریخی بوده‌است و در زمان حکومت فتحعلیخان گراشی، بیگلربیگی لارستان و بنادر (متوفی ۱۳۱۲ ه‍. ق) در درگیری خان گراش با قشون دولتی، تخریب شده‌است. علأالدوله در تاریخ لارستان می‌نویسد: این قطعه، دارای سه قلعه فوق هم بوده که قلعه‌اول محل سکونت مردم قریه گراش بوده و قلعه دوم، محل تفنگچیان و مستحفظین قلعه و قلعه سوم آن محل سکونت حاکم گراش و خانواده‌اش بوده‌است این قلعه دارای (هشتاد) آب‌انبار، مسجد، حمام، عمارت عالیه، مأمن و پناهگاه مردم لارستان بوده که در زمان رضاشاه، آن قلعه خراب گردیده‌است. قلعه شامل : چند باب خانه، مسجد، حمام- در قسمت غربی نارنج قلعه با کاشی‌های لاجوردی لوزی شکل به ابعاد ۱×۹ و ۲×۹ سانتیمتر، زندان و چندین آب‌انبار (برکه) ساروجی است. در سمت شمالی قطعه خانه‌ای بزرگ که به حاکم وقت تعلق داشته و به نارنج قلعه موسوم بوده با دو برج دیده‌بانی در قسمت شمالی و اطاقهای آینه کاری درقسمت شرقی بنا وجود داشته در سمت جنوبی قطعه، بالای در ورودی، برجی بنام «برج بارگاه» نیز وجود داشته. آق‌گنبد
قلعه هلاکوخان که با نام قلعه هولاکوخان نیز شناخته می‌شود، یکی از قلعه‌های تاریخی منطقهٔ آذربایجان است که در شرق دریاچهٔ ارومیه، در جزیرهٔ اسلامی قرار دارد. در مسیر قلعه آب‌انبارهای زیادی وجود دارد که در دل کوه، به شکل عجیبی ساخته شده‌اند. در کنار این آب‌انبارها نیز جوی‌های آبی دیده می‌شود که هنگام بارندگی، آب را به سمت آب‌انبارها هدایت می‌کنند و آب مورد نیاز را در تمامی فصول سال تأمین می‌کند. دیواره‌های قلعهٔ هلاکوخان به‌طور کلی از سنگ ساخته شده‌اند. این قلعه از نظر استحکامات، موقعیت و استقرار، شبیه قلعه‌های بابک، قهقهه و جوشون است. سه طرف قلعه را پرتگاه‌های خطرناک احاطه کرده‌اند که این موقعیت، دفاع از قلعه را برای قلعه‌بانان آسان می‌ساخت. پسکوه
قلعه پسکوه در شهرستان سراوان استان سیستان و بلوچستان، بخش سیب سوران و در روستای پسکوه قرار دارد. قدمت این قلعه به دوره اسلامی بازمی‌گردد و همچون دیگر قلعه‌های این شهرستان از دو قسمت حاکم نشین و عامه نشین تشکیل شده است. مصالح به‌کار رفته در بنای قلعه شامل خشت خام و گل می‌شود و ضخامت دیوار‌های آن بیش از یک متر بوده است. این اثر در تاریخ ۷ آذر ۱۳۸۳، با شماره ثبت ۱۱۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. استان لرستان
از دوره‌های هخامنشیان و ساسانیان، پل‌ها و دژهای ویران شده فراوانی به جای مانده‌است. پل گاومیشان، پل‌دختر، پل کشکان، پل شاپوری، پل کلهر، پل سی پله، پل معمولان و نیز قلعه نصیر، قلعه می‌شوند، کاروانسرای چمشک وقلعه فلک الافلاک از این دسته‌اند. گورستان‌ها و تپه‌های تاریخی فراوانی در بیشتر مناطق این استان وجود دارند که هنوز مورد کاوش باستان‌شناسی قرار نگرفته‌اند. فلک الافلاک یا دژ شاپورخواست قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است. فلک الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. قلعه فلک الافلاک بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم‌آباد و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار گرفته و چشم گیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر خرم‌آباد است. قلعه باجول و قلعه مندیش در الیگودرز نیز نشان از قدمت تاریخی این منطقه دارد. از جاذبه‌های تاریخی شهر دورود می‌توان به پل تاریخی چالانچولان اشاره کرد. پایه این پل در زمان ساسانیان پایه‌گذاری شده‌است و در زمان صفویه گسترش پیدا کرد. این پل بر روی رودخانه سزار احداث شده‌است و طول پل ۶ در ۱۲۰ متر است که دارای ۶ طاق چشمه می‌باشد که ارتفاع طاق چشمه‌ها به بیش از یک متر می‌رسد. پل تاریخی چالان چولان دارای موج شکن‌هایی در قسمت شمال غربی است. جهت امنیت عابرین از روی پل، دو طرف پل دارای دیواره آجری به ارتفاع ۹۰ سانتی‌متر است. این پل به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این پل در ۲۰ کیلومتری شهر دورود واقع شده‌است. مسجدها و امامزاده‌ها نیز از مهم‌ترین آثار به جای مانده از دوره‌های پس از اسلام در این منطقه هستند که مسجد جامع، مسجد سلطانی بروجرد مسجد جامع خرم‌آباد، امامزاده پیرشمس الدین بن موسی، امامزاده جعفر بروجرد، شاهزاده احمد پلدختر، شاهزاده محمد کوهدشت، امامزاده ابراهیم نورآباد، شاهزاده عبدالله، امامزاده زیدبن علی و امامزادگان ابوالوفا واقع در شهر خرم‌آباد، امامزاده محمد بن حسن الیگودرزاز قدیمی‌ترین و مهم‌ترین این آثار به‌شمار می‌آیند. از جمله مهم‌ترین مساجد استان لرستان می‌توان به مسجد جامع بروجرد که به مسجد جمعه نیز شناخته می‌شود اشاره کرد که یکی از نخستین مسجدهای ساخته شده در ایران است که در قرن دوم تا سوم هجری در شهر بروجرد بنا نهاده شده‌است. این مسجد در دل یکی از محله‌های تاریخی شهر با نام دودانگه واقع شده و به لحاظ معماری و قدمت، از بناهای منحصر به فرد استان لرستان و شهر بروجرد است. قلعه گلستان
قلعه گلستان یک قلعه باستانی در شهرستان گران‌بوی در کشور جمهوری آذربایجان است. این قلعه در دامنه رشته‌کوه مراوی و مرز با شهرستان‌های آغ‌دره و گران‌بوی جای گرفته است. این قلعه از جهت شرقی غربی و جنوب غربی توسط دره و پرتگاه، از ضلع شمالی با جنگل و از ضلع جنوب شرقی با شیب احاطه شده است. این قلعه در ساحل رود اینجه‌چای و ، در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است. راه ورود قلعه از سمت جنوب‌شرقی است. درازای قلعه در جهت شرقی-غربی ۲۰۰-۲۵۰ متر و در جهت شمالی-جنوبی ۲۰-۲۵ متر است. عرض دیوار در شمال و غرب ۰.۸-۰.۹ متر و در دیوار جنوبی ۱.۵ متر است. گزارش شده است که یک جاده مخفی نیز وجود دارد که به رودخانه منتهی می‌شود. برج‌های خاص این قلعه همچنان نگهداری شده است. به گفته محققان، تاریخ ساخت برج به دوره آلبانیای قفقاز بر می‌گردد. این بنا از سنگ‌های محلی ساخته شده است. این قلعه یک برج دفاعی مستحکم و مرکز پادشاهی محلی گلستان بود که در سده ۱۸ و ۱۹ میلادی وجود داشت. همچنین، پیمان گلستان در این قلعه امضا شد. سد رودبار الیگودرز
سد رودبار لرستان و نیروگاه آن بر روی رودخانه رودبار (از سرشاخه‌های شرقی حوزه آبگیر رودخانهدز) و در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب شهرستان الیگودرز در استان لرستان واقع گردیده‌است. مورفولوژی رودخانه رودبار در این محدوده و چرخش مسیر آن در پایین‌دست محل احداث سد به‌گونه‌ای است که اختلاف ارتفاعی طبیعی حدود ۳۰۰ متر را ایجاد می‌کند (در محلی که رودخانه نام الکن بخود می‌گیرد). نیروگاه این سد دارای ظرفیت ۴۵۰ مگاوات می‌باشد. هدف از این طرح استفاده از پتانسیل توپوگرافی منطقه برای اخذ انرژی الکتریکی است.هزینه‌های اجرای پروژه: طبق برآورد اولیه هزینه‌های اجرای پروژه ۴۵۰۰ میلیارد ریال بوده‌است که از منابع سرمایه گذاری عمومی، منابع داخلی، تسهیلات بانکی داخلی، اوراق مشارکت، و تسهیلات خارجی (فاینانس ، وام و...) تأمین گردیده است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارتند از افزایش قیمت تمام شده طرح و عدم‌النفع حاصل از فروش برق. منافع حاصل از تولید برق مطابق برآورد اولیه درآمد سالانه به بر۶۳۳ میلیارد ریال (بر حسب کیلوواتی ۶۴۲ ریال)می‌شود. قلعه رموک
از جهت گونه‌شناسی بنا شاید بتوان آن را به اواخر دوره ساسانی تخمین قدمت کرد. با این برداشت که ممکن است مربوط به دوره ساسانی باشد که مشخصات بناهای این دوره را نیز داراست برای تخمین قدمت بناهای دوره ساسانی اعم از بناهای منطقه تا بناهای دور از یک سوی و بناهایی با مصالح دیگر مانند سنگ، مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت در این رهگذر فقط دو بناست که مشابهت‌های زیادی با بنای قلعه رموک دارد که این هر دو نه در منطقه کرمانی بلکه یکی قلعه فهکند در اصفهان و دیگری قلعه پوسکان در فارس است. هر دو بنا در دو اشکوب ساخته شده‌است. پوسکان از سنگ ولی فهکند در پایین از سنگ و در قسمت بالا از خشت ساخته شده‌است.قلعه پوسکان کازرون/واندنبرگ، لوئی. سقاخانه رودبار
سقاخانه رودبار مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در روستای رودبار، دهستان چاشم از توابع شهرستان مهدی‌شهر واقع در حیاط حسینیه رودبار در غرب روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه باجول
قلعه باجول یا قلعه ناکام در ۳۵ کیلومتری الیگودرز در شرق استان لرستان و در روستای آب باریک علیا قراردارد. این بنا در دوره زندیه و اوایل دوره قاجار احداث شده‌است. برج مدور آجری، ایوانی با دو ستون سنگی، نقش برجسته‌های شکار، گل و گلدان، رخت و صحنه شکار شیر توسط اژدها از ویژگی‌های منحصر به فرد این بنای تاریخی است. این بنا هم‌اکنون در شرایط بسیار بدی قرار دارد به دلیل توجه کم به این بنا هم‌اکنون اکثر نقاط قلعه را زباله فراگرفته و درمحوطه آن گیاهانی روییده‌اند که ارتفاع آن‌ها به ۴۰ سانتیمتر می‌رسد و هم چنین برخی از دیوارهای داخلی قلعه در حال تخریب است. شیر قلعه
شیر قلعه از آثار تاریخی استان سمنان مربوط به پیش از اسلام - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است. شیرقلعه در فاصله ۱ کیلومتری شمال غرب شهمیرزاد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محل مذکور در بین دو رشته کوه و داخل دره واقع شده و بر روی قله کوه شمالی آن آثار قلعه‌ای بچشم می‌خورد که به نام شیر قلعه معروف می‌باشد. ساختمان شیر قلعه شهمیرزاد در ردیف قلعه‌های سارو است و این قلعه نیز از پناهگاه‌های مستحکم اسپهبدان طبرستان بوده است. قلعه رودخان
بخش شرقی قلعه شامل دوازده ورودی، زندان، در اضطراری، حمام و آبریزگاه است. بخش غربی دوازده ورودی دارد، چشمه، حوض، آب‌انبار، سردخانه، حمام، آبریزگاه شاه‌نشین و چند واحد مسکونی که با برج و بارو محصور شده‌اند، دیگر بناهای این بخش را تشکیل می‌دهند. ۴۰ برج دیده‌بانی دور تا دور قلعه را احاطه کرده که اتاق‌های هشت ضلعی آن با طاق‌های گنبدی پوشانده شده‌است. دور تا دور دیوارها و برج‌ها روزنه‌هایی شیب‌دار دیده می‌شود که برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی تعبیه شده‌اند. لازم است ذکر شود که در طول تاریخ قلعه، هیچ‌گاه دشمنی به آن نفوذ نکرده و نتوانسته آن را فتح کند. قلعه جلال‌الدین
قلعه جلال‌الدین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نزدیکی شهرستان گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه جلال‌الدین که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، عبارت است از شش برج و چند یورت که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است. قلعه رزه (بنا)
قلعه رزه (قلعه رزمان یا رزمانان) این قلعه منزلگاه کاروانیان جاده خرم‌آباد به اندیمشک (صالح آباد قدیم) بوده و اکنون نیز جاده سراسری خوزستان از کنار آن می‌گذرد که در ۴۵ کیلومتری جاده ارتباطی اندیمشک خرم‌آباد و در حدود ۵۰۰ متری جنوب شرقی روستای قلعه رزه و در حاشیه جاده می‌باشد که در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رزه که در ادوار گذشته در محلی بنام رزه بر سر راه کاروانها ساخته شده محل حکومت سلاطین اشکانی بوده که گرهشکان یا به زبان محلی گرشکان یا گرشگو در قسمت جنوبی این قلعه وجود دارد که قسمت غرب و جنوب غربی آن رودخانه کرخه می‌باشد. این کاروانسرا دارای پلان چهارگوش و مستطیل شکل در جهت شرقی و غربی بوده و از نوع چهار ایوانی و از بناهای دوره صفوی می‌باشد؛ و توسط شخصی به نام «حسین خان والی» عصر صفوی در سال ۱۰۰۸ هجری ساخته شده‌است. قلعه رزه دارای ۱۴ اتاق مسکونی بوده که در داخل هر اتاق ۴ طاقچه ساخته شده و تمام اتاق‌ها به هم ارتباط دارند و برای ورود و خروج از قلعه، تنها یک در وجود داشته‌است. مصالح بکار رفته در ساخت کاروانسرا از سنگ قلوه، ساروج و گچ بوده ولی در دوره‌های بعدی برای بازسازی آن به مقدار بسیار کم از کاروانسرا کنگره‌هایی جهت نگهبانی ساخته شده، در جهت شمالی و جنوبی کاروانسرا به پرتگاه منتهی می‌شود. قلعه، به هنگام تصرف لرستان به دست قوای دولتی رضاشاه، اهمیت نظامی فراوان داشته و یک از قرارگاه‌های مهم جلوگیری از شورش، یاغیگری و غارت به‌شمار می‌رفته است ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسی (۳۳۶–۳۸۰ ه‍. ق) که ۱۱۰۰ سال پیش می‌زیسته، مسیر «خرم‌آباد» تا «اندیمشک»  همچنین در شمال این قلعه، یک بنای دو طبقه کوچک‌تر نیز وجود دارد که به حسینه یا قلعه حسینی مشهور است.قلعه رزه در گذشته محل سکونت ایل بزرگ بهاروند و طایفه شیخ که بزرگان این طایفه بیشتر خواهر زاده بهاروند ها می باشند چون از ریشه هر دو طایفه به هم میرسند بهاروندها پسر کرم وطایفه شیخ پسر حسین رباطی میباشند قلعه چوارقلا
بر اساس نوشته‌های محمودیان (۱۳۸۳)، این قلعه یکی از بزرگ‌ترین قلاع منطقع است که بر فراز تپه‌ای بلند در مسیر چوار، مورت تجریان به سمت دهستان چکر بولی و ناحیه مرزی با کشور عراق ایجاد شده‌است. این اثر در حاشیه شمالی رود فرعی قلا که به رود گدار خوش می‌پیوندد، قرار گرفته‌است. جاده خاکی روستای مورت به قلاع درست از جنوب این محل می‌گذرد. تقریباً شمال و غرب این تپه به پرتگاه طبیعی محدود می‌شود که این امر شرایط مناسب امنیت را برای ساکنان قلعه در این قسمت فراهم می‌ساخته است. دامنه جنوبی و جنوب شرقی این محوطه با شیبی تقریباً ملایم به محیط زمین‌های اطراف خود منتهی می‌شود. بنای قلعه بر روی این تپه به گونه است که نشان می‌دهد این مکان در ادوار گذشته جایگاهی استراتژیک برای ساکنان آن بوده‌است. می‌توان گفت پشت قلعه از جمله قلاع مهم تدافعی است که در موقعیتی مناسب بر سر راه گنجوان و حاشیه غربی استان ایلام واقع شده‌است. موقعیت جغرافیایی این قلعه با دیگر قلاع مهم منطقه به گونه‌ای است که با هم در ارتباط بوده‌اند. ارتباط جاده‌ای، ارتباط با امکانات اولیه و قلعه سرنی در ناحیه مرزی ایران و عراق و در غرب تپه قلاع واقع شده‌است و برخی قلاع در نواحی کوهستانی شرقی آن نیز وجود داشته که زنجیره ارتباطی آن‌ها قابل تصور است. قلعه بیوک خان
بقایای قلعه بیوک خان مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان ابهر، بخش مرکزی، دهستان دولت‌آباد، منتهی‌الیه شرق روستای امیربستاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. رشتیان
تپه علی محمد خان در روستای رشتیان (حدود ۲۰ کیلومتری شهرستان کنگاور) واقع شده است. این قلعه در مرکز روستا قرار دارد و دیگر خانه‌های روستا در اطراف آن قرار گرفته‌اند. این قلعه مربوط به زمان‌های بسیار دور است که چندین بار تخریب شده و مالکان و خان‌زادگان بعدی روستا در همان مکان قلعه جدید را بنا می‌کردند. گلپایگان
قلعه تاریخی وداغ: در مرکز روستای وداغ در ۱۵کیلومتری گلپایگان قلعه‌ای عظیم خشتی وجود دارد که بر روی تپه بنا شده‌است طبق آخرین کاوش‌های باستان‌شناسی قدمت این قلعه بیش از سه هزار سال می‌رسدو در فهرست ثبت آثار تاریخی کشور قرار دارد. از سازه‌های روی تپه سه برج به صورت تقریباً سالم است که آثار دیوارهای بین برج‌ها و محل شاه نشین نیز مشخص است. ساختمان دو برج شبیه به هم و دیگری متفاوت که در قسمت جنوبی قلعه و در پایین بنا یک حمام خزینه ای مشاهده می‌شود که تا قبل از احداث حمام جدید حدود ۵۰ سال قبل مردم از آن استفاده می‌شد. در کنار حمام یک چاه آب نیز بود که هم‌اکنون مشاهده می‌شود، دور تا دور این بنا خندقی بوده که اکنون دیگر آثاری از آن نیست، این بنا به نظر می‌آید که روی تپه ساخته شده اما این‌طور نیست و طبق جستجوی کاوش‌های باستان‌شناسی این بنا دارای یک در از ضلع شرقی که هم‌اکنون زیر آوار بسته شده‌است و به داخل قلعه راه داشته‌است.قلعه تاریخی وداغ گلپایگان شهرستان تنکابن
این قلعه در سه هزار واقع است و در سال ۸۹۰ خورشیدی (۹۱۶ ه‍.ق) تعمیر شد، کاخ این قلعه دوازده برج داشت و ساختش سه سال به طول انجامید، خان احمد خان در جنگ با سپاهیان شاه عباس صفوی مدتی در این قلعه پناهنده شد. قلعه دهکرد
قلعه دهکرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجرد، بخش مرکزی، دهستان والانجرد، روستای دهکرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه شیخ سلطان
این بنای تاریخی در بندر مغویه واقع شده‌است، و متعلق به شیخ سلطان المرزوقی یکی از حکمرانان منطقه و رئیس «قبیله المرازیق» و حاکم مغویه می‌باشد و به «حصن شیخ سلطان المرزوقی» مشهور است. ساختمان قلعه دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی بوده که قدمت حیاط اندرونی از بیرونی بیشتر است. این بنا در دو طبقه و در قسمت‌هایی نیز در سه طبقه ساخته شده و دارای تعداد زیادی اتاق به همراه حمام سنتی، یک برج نگهبانی و دو بادگیر می‌باشد. ساخت این بنا در سال ۱۳۲۱ هجری قمری پایان یافته‌است. برج دیوخانه رودبارک
برج دیوخانه رودبارک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در روستای رودبارک در شهرستان مهدی‌شهر در استان سمنان، واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گشت (فومن)
گشت ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است. این دهستان در مسیر جاده اصلی فومن به قلعه رودخان (از آثار باستانی شهرستان فومن با قدمت حدود یکهزار سال) قرار دارد و در فاصله پنج کیلومتری شهر فومن واقع می‌باشد. تقریباً تمامی گردشگرانی که برای دیدن قلعه رودخان و سایر مناطق کوهپایه‌ای در اطراف گشت مانند گشت رودخان به این منطقه سفر می‌کنند از داخل دهستان گشت عبور می‌کنند. گردشگران عموماً جهت اقامت و تهیه اقلام مورد نیاز از امکانات این دهستان استفاده می‌کنند. قلعه رودبار
قلعه رودبار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بستک، بخش مرکزی، دهستان دهستان دهتل روستای رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کرشاهی
این قلعه از خشت و گل ساخته شده‌است و هم‌اکنون از آثار بر جای مانده از زمان قاجار است. این قلعه یکی از قلعه‌های مهم سردار حسین کاشی یکی از راهزنان و یاغیان دوره رضا خان بوده و آثار گلوله‌های توپ در نبرد نیروهای دولتی و نیروهای سردار حسین کاشی در این قلعه بر برج اصلی باقی مانده بود که متأسفانه در اسفند ۹۸ تخریب شد. شهرستان تویسرکان
قلعه اشتران در دویست سال پیش توسط مراد خان اردلان جد بزرگ خاندان اردلان در روستای اشتران احداث گردیده‌است این بنا یکی از قلعه‌های بجای مانده از دوران قاجاریه در شهرستان تویسرکان است قلعه به لحاظ موقعیت جغرافیایی و وسعت یکی از قلعه‌های نادر در استان همدان می‌باشد. قلعه رودخان
با توجه به گزارش‌های زمین‌شناسی، احتمال وجود ذخایر آهن در این منطقه بالا است. شواهدی برای فعالیت معدن کاری باستانی در این منطقه گزارش شده‌است. از جملهٔ آن‌ها پس‌مانده‌های ذوب در این منطقه‌است. قلعه رودخان
قلعه رودخان از نظر زمین‌شناسی در منطقه‌ای بنا شده که در تقسیم‌بندی زمین‌شناسی به مجموعه گشت شهرت دارد و طبق بررسی‌های اشتوکلین شامل دو فاز دگرگونی است. اولی مربوط به پرکامبرین-پالئوزوئیک با شدت دگرگونی بالا است و دیگری به زمان مزوزوئیک و با شدت دگرگونی پایین مطلق است. قلعه شیرخان
قلعه شیرخان روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساوه در استان مرکزی ایران. قلعه کرک
قلعه کرک (به عربی: قلعة الکرک)، قلعه‌ای است استان کرک در کشور اردن که طی دوره جنگ‌های صلیبی و پادشاهی اورشلیم در این منطقه ساخته شده است. این قلعه بزرگ‌ترین قلعه‌ای است که در ناحیه لوانت یا شام ساخته شده است. ساخت این دژ در سال ۱۱۴۰ میلادی و تحت نظارت پادشاه اورشلیم، فولک آغاز شد. استودان میان قلعه
استودان میان قلعه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، ۲ کیلومتری جنوب روستای میان قلعه دامنه غربی، کوه قلعه شکسته (گزین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کول (قلعه تپه)
قلعه کول (قلعه تپه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای انار کول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اندیمشک
این قلعه منزلگاه کاروانیان جاده خرم‌آباد به اندیمشک (صالح آباد قدیم) بوده و اکنون نیز جاده سراسری خوزستان از کنار آن می‌گذرد که در ۴۵ کیلومتری جاده ارتباطی اندیمشک خرم‌آباد و در حدود ۵۰۰ متری جنوب شرقی روستای قلعه رزه و در حاشیه جاده می‌باشد که در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رزه که در ادوار گذشته در محلی به نام رزه بر سر راه کاروانها ساخته شده محل حکومت سلاطین اشکانی بوده که گرهشکان یا به زبان محلی گرشکان یا گرشگو در قسمت جنوبی این قلعه وجود دارد که قسمت غرب و جنوب غربی آن رودخانه کرخه می‌باشد. این کاروانسرا دارای پلان چهارگوش و مستطیل شکل در جهت شرقی و غربی بوده و از نوع چهار ایوانی و از بناهای دوره صفوی می‌باشد؛ و توسط شخصی به نام «حسین خان والی» عصر صفوی در سال ۱۰۰۸ هجری ساخته شده‌است. قلعه رزه دارای ۱۴ اتاق مسکونی بوده که در داخل هر اتاق ۴ طاقچه ساخته شده و تمام اتاق‌ها به هم ارتباط دارند و برای ورود و خروج از قلعه، تنها یک در وجود داشته‌است. مصالح بکار رفته در ساخت کاروانسرا از سنگ قلوه، ساروج و گچ بوده ولی در دوره‌های بعدی برای بازسازی آن به مقدار بسیار کم از کاروانسرا کنگره‌هایی جهت نگهبانی ساخته شده، در جهت شمالی و جنوبی کاروانسرا به پرتگاه منتهی می‌شود. قلعه، به هنگام تصرف لرستان به دست قوای دولتی رضاشاه، اهمیت نظامی فراوان داشته و یک از قرارگاه‌های مهم جلوگیری از شورش، یاغیگری و غارت به‌شمار می‌رفته‌است. ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسی (۳۳۶–۳۸۰ ه‍.ق) که ۱۱۰۰ سال پیش می‌زیسته، مسیر «خرم‌آباد» تا «اندیمشک» را چنین بیان می‌کند: سابرخواس/شابرخاست/شاپورخواست همان خرم‌آباد کنونی و لور، لوریا، بلاد اللوریا، صحرای لوریا، اللور، یا اللریه همان اندیمشک فعلی در منطقه‌ای که امروز به آن قلعهٔ رزه (شهر رزمانان RaZmanan) می‌گویند، واقع شده‌است. همچنین در شمال این قلعه، یک بنای دو طبقه کوچک‌تر نیز وجود دارد که به حسینه یا قلعه حسینی مشهور است. قلعه زندان
قلعه زندان (قلعه چهارطاقQal`eh Chahar Taq mapcarta.com) مربوط به دوره ساسانیان - قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام در بخش بردخون از توابع شهرستان دیر استان بوشهر است که در ۶ کیلومتری شمال شرق شهر بردخون و ۴ کیلومتری جنوب شرق روستای شهنیا واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۳۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خرابه‌های قلعه قوری
خرابه‌های قلعه قوری مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره ایلخانی است و در شهرستان چناران، بخش مرکزی، دهستان رادکان، روستای رادکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه شیرکوه
قلعه شیر کوه مربوط به دوران ساسانیان است و در شهرستان قزوین، بخش رود بار الموت، روستای شیر کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه ثمورخان
قلعه ثَمورخان (گویش محلی: قلا سماخون) روستایی است در شهرستان بروجرد در استان لرستان. این روستا در دهستان والانجرد در بخش مرکزی این شهرستان قرار دارد. قلعه قورتان
قلعه قورتان مربوط به دوره ساسانیان ۴۲۱–۴۳۹ میلادی است و در استان اصفهان، شهرستان ورزنه ، دهستان گاوخونی واقع شده است .فاصله این اثر تاریخی تا مرکز شهرستان ورزنه ۱٢ کیلومتر است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسبر دسترسی به این قلعه :جاده اصفهان _یزد به فاصله ۱۰۰کیلومتری اصفهان قرار دارد . این ارگ تاریخی خشت و گلی با پنج هکتار مساحت و باروهای شمالی و جنوبی آن ۲۵۰ متر طول دارد و دارای ۱۴عدد برج دیده بانی است که یکی از آنها و بخشی از حصار قلعه بر اثر طغیان و منحرف شدن مسیر زاینده رود تخریب شده است. سه مسجد، یک حمام، دو قلعه خان نشین و بازار از مهمترین ابنیه تاریخی ساخته شده در این ارگ تاریخی است. قلعه نواب که قدمت آن به زمان قبل از ساخت ارگ قورتان و اوایل دوره اسلامی می رسد هم معروفترین قلعه داخل ارگ است. اکنون این قلعه تاریخی دارای بیش از ۴۳ هزار مترمربع مساحت همچنین با بیش از ۵۰ خانه تاریخی، ۳ مسجد، ۲ بازارچه، یک حمام، خانقاه و دو آسیاب است. مریوان
وجود دژهای گوناگون و استوار نشان‌گر این موضوع است که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم ادوار کردنشینی بوده‌است، یکی از این قلعه‌ها که سپس‌ترها به قلعهٔ مریوان آوازه یافت، قلعهٔ هلوخان است که بر اساس اطلاعات تاریخی در سده ۸ (هـ. ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام کوه امام به بلندای ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر است بنیاد نهاده شد و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوگر بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعهٔ مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن است که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است. قلعه کافران
قلعه کافران مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان راز و جرگلان، بخش راز، شهر راز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شهرستان ورزقان
این قلعه تاریخی را شاید به خاطر رنگ دیواره‌ها و برج‌های سفیدش که با ملات آهکی سفید در قلهٔ کوهی سبزفام ساخته شده‌است «آغجاقالا» می‌گویند. در فاصلهٔ ۵۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر ورزقان واقع شده‌است. موقعیت جغرافیایی و مکانی قلعه و نوع معماری و کاربرد این قلعه نیز شبیه به دیگر قلعه‌های تاریخی آذربایجان می‌باشد. قلعه گردکوه
قلعه گردکوه بر روی گرد کوه در دامغان قرار دارد. شهرت این قلعه به زمان اسماعیلیان و مبارزه‌های حسن صباح بازمی‌گردد. دژ گنبدان در شاهنامه فردوسی را نیز همین قلعه می‌دانند. رئیس مظفر به توصیه حسن صباح بر آن شد که بر قلعه گردکوه که اهمیت نظامی داشت و در جناح چپ متصرفات و قلاع الموت قرار داشت مستولی شود. در تحقق این مقصود رئیس مظفر با استفاده از روابط نزدیک و صمیمانه‌ای که با امیردادحبشی داشت وی را بر آن داشت که قلعه گردکوه را با اقطاع از سلطان طلب کند. اینکار عملی بود زیرا که امیرداد خود در دامغان صاحب املاک و اقطاع فراوان بود و گذشته از آن وزراء و امرا و صاحب منصبان سلجوقی با وی روابط خوبی داشتند. امیرداد حبشی امور قلعه گردکوه را نیز صمن کارهای دیگر خود به رئیس مظفر سپرد. رئیس، خزائن امیرداد را به گردکوه منتقل نمود و سپس به تعمیر قلعه و احداث بناهای جدید در آن پرداخت. قلعه منوجان
قلعه تاریخی منوجان یکی از قلعه‌های با ارزش حوزه میراث فرهنگی جنوب استان کرمان است که بر پایه پژوهش‌های صورت گرفته باستانشناسی، سابقه شکل‌گیری آن به سده چهارم هجری و قمری می‌رسد. قلعه بهستان
قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان و در نزدیکی روستای بهستان و در کنار رود قزل اوزن جای گرفته‌است. دیرینگی این دژ به دوره مادها بازمی‌گردد. این دژ در تاریخ ۱۳۵۶/۰۷/۱۱ و با شماره ثبت ملی ۱۴۵۸ به نام قلعه بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است. قلعه‌ای منحصر به فرد که متأسفانه به علت عدم توجه مسئولان میراث فرهنگی کشور و بخصوص استان در آستانه تخریب است. توجه به ساخت دیوارهای حائل در کنار رودخانه قزل‌اوزن برای حفاظت از قلعه بسیار ضروری است. گلپایگان
قلعه باقرخان: باقرخان از سواران دلیر و سرکرده فوج گلپایگان بود و قلعه وی (قلعه باقرخان) در شمال شرقی شهر و در دشت باباعبدالله بنا شده بود و در جنگ‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت. اکنون اطراف قلعه مزبور کشت و زرع می‌شود اما هنوز آثار آن پابرجا است. دیگر قلعه‌های شهر عبارتند از: قلعه دختران
«قلعه دختران» از قلاع مشهرو منطقهٔ هرمزگان است، این قلعه در فاصله ۵کیلومتری شمال شهرستان رودان (دِهبارز) ومنتهی الیه کوی گرم واقع است، این قلعه که در اثر بو توجه‌ای در حال حاضر به ویرانه‌ای مبدل شده به وسیله سنگ‌های بزرگی بنا گردیده بوده که وجود سنگرهای سنگی متعددی در اطراف قلعه و غاری نیز در پایین آن نشان دقت و توجه خاص ساکنان قلعه به بالا بردن ضریب امنیتی پناهگاهشان می‌باشد. گفته می‌شود این قلعه توسط دختر یکی از بزرگان اقوام گذشته رودان اداره می‌شده‌است. چنگ رودکی
تصنیف چنگ رودکی توسط روح‌الله خالقی و در بیات اصفهان ساخته شده‌است. شعر این قطعه، قصیده‌ای است رودکی که با «بوی جوی مولیان آید همی» آغاز می‌شود. در "لغت‌نامه دهخدا" آمده‌است که «مولیان» نام رودخانه‌ای در نزدیکی بخارا بوده‌است و امروزه نیز در همان منطقه رودخانه‌ای به اسم «جوی موالیان» وجود دارد. در این لغت‌نامه همچنین اشاره شده که مولیان نام منطقه‌ای در نزدیکی بخارا بوده که امیر اسماعیل سامانی در آن باغ‌ها و کاخ‌هایی ساخته و به موالیان وقف کرده‌است. شهرستان سوادکوه
با توجه به شواهد موجود و در مقایسه با سبک معماری قلعه‌های مشابه بمانند کنگلو بیانگر احداث آن در عهد ساسانی و قبل از اسلام می‌باشد و قدمتی در حدود ۱۵۰۰ سال برای آن متصور می‌شود. قطر پایه‌ها و دیواره‌های قلعه در برخی نقاط به ۵ متر هم می‌رسد که مصالح به‌کار رفته در آن سنگ، آجرها در ابعاد مختلف و ساروج است. در محوطه قلعه آثار زیادی از سفال‌های ناودانی‌شکل دیده می‌شود و در مرکزیت بنا آب‌انباری با حجم خیلی زیاد وجود داشته که شواهد گویای وجود سیستم پیشرفته جمع‌آوری و انتقال آب باران به مخزن اصلی و استفاده آب در طول سال می‌باشد که دوام سفال‌ها و استحکام آن پس از قرن‌های متمادی و همچنین طراحی مهندسی مخزن و سیستم انتقال آب جای افتخار و تحسین دارد. قلعه رفاع
استان جنوبی واقع شده‌است. این قلعه در قرن هیجده هم میلادی بنیادگذاری شده‌است و روی تپه‌ای صخری در کنار دره الرفاع قرار دارد، و در دوران گذشته یکی از قلعه‌های دفاعی بحرین بوده‌است. فهرست روستاهای گردشگری ایران
۵- روستای قلعه رودخان، شهرستان فومن، بخش مرکزی، وجود قلعه ۶/۲ هکتاری قلعه رودخان، پارک جنگلی قلعه سردار بوکان
قلعهٔ سردار بوکان بنایی تاریخی در بوکان، واقع در استان آذربایجان غربی ایران است. این اثر تاریخی مربوط به سدهٔ نوزدهم میلادی و در سال ۱۸۶۸ م/ ۱۲۴۷ خورشیدی توسط عزیزخان مکری سردار کل عساکر منصوره و فرماندهٔ کل قوای ایران در حکومت ناصرالدین شاه قاجار بنا شده‌است. قلعه دارالامان و چهل برکه
قلعه دارالامان و چهل برکه در ۵ کیلومتری شهر ایج در استان فارس واقع شده‌است و به فرمان محمود شبانکاره در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری قمری ساخته شده‌است. قلعه آسکران
قلعه آسکران (به لاتین: Əsgəran qalası، همچنین به ارمنی: "مایرابرد") قلعه‌ای تاریخی در شهر آسکران واقع در جمهوری آرتساخ است. این قلعه در کناره رود کارکار قرار دارد و توسط حاکم خانات قره‌باغ، پناهعلی‌خان جوانشیر ساخته شده‌است. این قلعه و از دو بخش تشکیل شده‌است. در بخش سمت چپ این قلعه یک دیوار دو جداره از دیوارهای سنگی وجود دارد. قلعه اردلان (اشتران)
قلعه اردلان مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان تویسرکان، روستای اشتران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خاندان اردلان تویسرکان از نسل خان احمدخان اردلان حاکم کردستانات هستند. های وابسته بوکان
قلعهٔ سردار یا ارگ بوکان از مکان‌های تاریخی این شهر است. بخش نخست ساختمان این قلعه در سال ۱۲۸۵ هجری قمری برابر با ۱۲۴۷ خورشیدی توسط عزیزخان مکری ساخته شده و مرکز حکومت خانواده‌اش بود. این قلعه در دورهٔ قاجار به‌عنوان دژ نظامی و سکونتگاه مورد استفاده قرار می‌گرفت و نماد این شهر است. قلعه آقا باشتین
قلعه آقا باشتین مربوط به دوره ایلخانی تا دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش باشتین، مرکز روستای باشتین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاخ رودسر
کاخ رودسر مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، جنب ساختمان فرمانداری رودسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رودخان
قلعه رودخان از دو بخش ارگ و قورخانه تشکیل شده‌است. ارگ در قسمت غربی این بنا در دو طبقه واقع شده و جنس آن از آجر است. قراول‌خانه‌ها در قسمت شرقی در دو طبقه با نورگیرها و روزنه‌های متعدد بر اطراف مسلط است. چشمه‌ای نیز میان قلعه و گودترین محل آن وجود دارد. حصن سدح
یکی از قلعه‌های مشهور کشور پادشاهی عمان است، ویکی از (نقاط دیدنی سلطنت عمان) به‌شمار می‌آید.  یکی از مهم‌ترین تحصینات نهایی منطقهٔ شرقیه استان ظفار  می‌باشد، این قلعه برای حمایت ساحل ظفار ایجاد نموده بوده‌اند، قلعه مزبور در شهر آباد (سدح) واقع شده‌است. همچنین در دوران گذشته قلعه مذکور در حمایت از تجارت بخور و لبان (اللبان) نقش مهم داشته‌است، چنانکه نگهبانانی در قلعه مستقر بودند و در حمایت قوافل تجارتی اللبان مساهمت چشم‌گیری داشته بودند. این قلعه در سدهٔ نهم میلادی ساخته شده‌است، و در حفظ وامنیت منطقه نقش ایفایی داشته بوده‌است.  قسمتی از قلعه نیز نیز به عنوان مسکن مسافرین استفاده شده‌است. قلعه در سال ۲۰۰۰ به شکل کامل مرمت وباسازی شده‌است. قلعه‌گردن (رودسر)
قلعه گردن ، روستایی از توابع بخش رحیم‌آباد شهرستان رودسر در استان گیلان ایران است. قلعه اکبرآباد
قلعه اکبرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشتخوار، بخش مرکزی، دهستان رشتخوار، جنوب روستای اکبرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سیکان (دژ)
قلعه میر غلام هاشمی یکی از بناهای دوران قاجاریه در ایلام می‌باشد که طبق سنگ نوشته نصب شده بر دیوار ورودی بنا، در سال ۱۳۰۳هجری قمری، توسط میرغلام هاشمی درروستای فرخ‌آباد ساخته شده‌است. بنای قلعه به سبک دوره ساسانی و به شکل چهار ایوانی و با مصا لحی از سنگ و ملات گچ ساخته شده که در زمان خود کاربرد نظامی-مسکونی داشته‌است. با توجه به گذشت قریب به یکصد سال از ساخت قلعه سیکان، وضعیت ظاهری این بنای تاریخی به دلیل سبک معماری و نوع مصالح به کار رفته از استحکام قابل توجه‌ای برخوردار است به طوریکه اسکلت ظاهری بنا سالم باقی مانده است. بنای مذکور دارای پلانی تقریباً مربع شکل و به ابعاد ۴۰/۲۹*۵۰/۳۱متر است. در راس شمال شرقی و غربی دو برج نگهبانی دارد. در مجموع قلعه دارای سی و پنج اتاق بوده‌است و به صورت تو در تو به یکدیگر مرتبط هستند. ضلع‌های شرقی و غربی آن کاملاً قدیمی است. از دیگر خصوصیات این قلعه می‌توان به وجود سه عدد اتاقک نگهبانی در دو راس ضلع غربی و بالای سر در ورودیهای ضلع شمالی اشاره نمود که احتمالا محلی برای دیده بانی بوده‌است و علاوه بر آن دور تا دور قلعه در قسمت بالای پشت بام با ارتفاع حدود یک متر جان پناه داشته که به شکل کنگره مانند بوده‌است و این خود نشان دهنده این است که قلعه هم کاربرد نظامی و هم کاربرد مسکونی داشته‌است. نمای بیرونی قلعه با گل و گچ اندود کاری شده و هیچ فضای خالی در دیوارهای بیرونی آن به چشم نمی‌خورد. در وسط حیاط قلعه همانند سایر قلاع موجود در ایلام یک حوض تقریباً مربع شکل دارد که آب آن از طریق کانالی که از رودخانه سیکان منشعب می‌شود تأمین می‌گردد که پس از گذر از زیر دیوار ضلع جنوبی قلعه وارد حوض شده و از ضلع شمالی قلعه نیز به خارج هدایت می‌گردد. قلعه هولاکوخان
بقایای قلعه هولاکوخان مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسکو، بخش ایلخچی، دهستان جزیره، ۲ کیلومتری جنوب روستای آق گنبد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه اردان
قلعه اردان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان دهشیر، روستای اردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه شیرآهن پایین
قلعه شیرآهن پایین مربوط به سده‌های میانی دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاسک، بخش مرکزی ۰ دهستان کنگان، کمتر از ۱ کیلومتری شرق روستای شیر آهن پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. رباط ترک (دلیجان)
قلعه تخت کوه بر بالای صخره ای آهکی در دامنه کوه ی به همین نام و در شمال غرب روستای رباط ترک ۶ کیلومتری جاده اصفهان – تهران واقع شده‌است. این بنا از ساخته‌های دوره اسلامی می‌باشد قلعه تخت کوه دارای پلانی مستطیل شکل و در جهت جنوب غربی – شمال غربی بنا شده‌است. قلعه با سنگهای نامنظم آهکی همان کوه و با ملات گل ساخته شده‌است. ارتفاع باقی‌مانده دیوارها بین ۱ تا ۵ متر و ضخامت دیوارها ۱ تا ۵/۱ متر می‌باشد دیوار جنوب غربی و غربی تقریباً" سالم مانده و دیوارهای شمال شرق و شرق قلعه تخریب شده‌اند. قلعه دارای چهار برج توخالی بوده که بجز برج جنوب غربی بقیه تقریباً" سالم مانده‌اند بالای برج‌ها با چینه ساخته شده که در حال حاضر بین نیم تا یک متر از چینه باقی‌مانده‌است. در داخل قلعه آثاری از دیوارهای بناهای داخلی به چشم می‌خورد که محدوده سه اتاق در جنوب غربی قلعه مشاهده می‌گردد. همچنین در قسمت جنوب غربی قلعه خارج از بنا آثاری از دیواری به طول ۷۰/۵ متر و ضخامت ۱ متر و ارتفاع ۲۰ سانتی‌متر باقی‌مانده که ساخت و سازهایی در خارج از قلعه‌است. در قسمت جنوب و شرق صخره سنگی زیر قلعه کنده شده که در گذشته گله داران از آن به عنوان پناهگاه دام استفاده می‌کنند. قلعه اولتان
«قلعه اولتان نام دژی کهن که در ۵۰۰ متري روستاي اولتان در نزدیکی شهر پارس آباد استان اردبیل است. این قلعه در کنار رود ارس واقع شده است و به دلیل مجاورت با روستای کهن اولتان به همین نام معروف شده است. این دژ در زمینی به مساحت ۳۲۰ هزار متر مربع بنا شده وآثاربه جای مانده ازآن یک دژ نظامی را تداعی میکند. قلعه اولتان در دوره اشکانی ساخته شده وبانيان نخستين آن اشكانيان بوده اند اما شکوفایی آن در دوران ساسانی و اوایل اسلامی بوده و به واسطه استحكام و موقعيت مناسبي كه داشته تا قرن دوازدهم هجري از آن استفاده شده است.کارشناسان گمان می برندکه قسمت اعظم ساختمان های قلعه هنوزدر زیر خاک مدفون است باستان شناسان در کاوش «قلعه اولتان» با مجموعه منسجم معماری متعلق به دوره‌های مختلف اشکانی تا اسلامی مواجه شدند که بیشتر آثار یافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجری و ادامه معماری دوره ساسانی تعلق داشت.آثار متعددی از قبیل تنور، اطاق‌های متعدد، بخاری وچهار طبقه طاقچه که با استفاده از اندود گچ تزئین شده بودند در فضاهای معماری قلعه کشف شده‌است. سفالهای بي نظير و متنوع دوره‌های مختلف اسلامي قلعه اولتان درخور توجه و شايان اهميت است. درون محوطه قلعه نيز تپه هايي وجود دارد كه واحد هاي كوچك ساختماني بوده و ساختمانهای عمده واصلي درضلع شرقي قرار داشته ، كه به علت تغيير مسيررودخانه ارس قسمتي از آن شسته شده و از بين رفته و با وجود اين قسمت اعظم آن هنوز در زيرخاك مدفون است . اولتان قالاسی باتوجه به وسعت 50 هکتاری خود یک قلعه شهر به شمارمی رود که فضاهای مسکونی داخل قلعه و فضاهای صنعتی از قبیل کارگاه‌های مختلف فلزگری ، شیشه گری وسفال گری دربیرون ازقلعه بوده‌است.دورتا دور شهرخندقی 15 متری ساخته شده بود تا قلعه را از گزند دشمنان در امان نگه دارد . این خندق را به وسیله دو کانال آبی که ازرود ارس کشیده شده بودندپرنگه می داشتند. این قلعه درصورت مرمت می‌تواند به یک مکان گردشگری تبدیل شود.». قلعه هزار در
قلعه هزار در آبدانان در خاور این شهرستان واقع در استان ایلام جای دارد که قدمتش به دوره ساسانی می‌رسد. نمای اصلی این اثر دارای طاق‌های هلالی شکل است. با توجه به ساختار معماری قلعه هزار در، این اثر به احتمال قلعه یا پادگان نظامی بوده‌است. پلان اصلی بنا مستطیل شکل است. راهروهای طولانی در چهار جهت آن قرار گرفته و به‌وسیله درگاه‌هایی به اتاق‌های داخل مرتبط می‌شوند. این بنا دارای چند طبقه است که زیرزمین طبقه همکف و طبقه بالایی (باتوجه به پی) را شامل می‌شود. به دلیل پوشش قطور و محکم دیوار و نبود پنجره‌های باز در راهروها اتاق‌ها و دالان‌ها انتظار می‌رود که فضا تاریک باشد اما تأمین نور از طریق دریچه‌هایی به قطر تقریبی یک متر در سقف، دالان، راهرو و اتاق صورت می‌گیرد که کار تهویه را نیز انجام می‌داده‌است. مصالح بنا نیز شامل سنگ‌های تراشیده و قلوه‌سنگ‌هایی است که در ملات آن‌ها گچ پخته به کار می‌رفته‌است. از آنجا که معماری این بنا همانند شهر تاریخی دره‌شهر است این‌گونه تخمین زده می‌شود که قدمت این بنا به دوره ساسانی برگردد (حبیب‌الله محمودیان ۱۳۸۳). قلعه هلاکوخان
قلعه هلاکوخان، یکی از قلعه‌های تاریخی استان آذربایجان شرقی است که در شهرستان اسکو، بخش ایلخچی، دهستان جزیره، روستای آق‌گنبد واقع شده‌است. قلعه هلاکوخان همچنین به قلعه «حسین بیگ جان» نیز معروف است. قلعه ارنان
قلعه ارنان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مهریز، بخش مرکزی، دهستان ارنان، روستای ارنان واقع شده و این اثر در با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در چهارگوشهٔ دیوارهای قلعه، چهار برج دوطبقهٔ خشتی ساخته شده‌است، و درون قلعه مردم روستا در خانه‌هایی سوای‌ازهم، تا بیست سال پیش از ثبت ملی قلعه زندگی می‌کرده‌اند. این اثر ملی از آغاز ساخت زیستگاه مردم روستای ارنان بوده‌است. قلعه کریم‌خان
قلعه کریم‌خان، روستایی از توابع بخش مرکزی در منطقه ولات نظامی شهرستان بروجرد در استان لرستان ایران است. تپه قلعه گردن رودبارک
تپه قلعه گردن رودبارک در شهرستان سمنان، روستای باروک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.