قلعه رودخان مربوط به چه دورانی است؟
قلعه رودخان
قلعه رودخان از نظر زمین‌شناسی در منطقه‌ای بنا شده که در تقسیم‌بندی زمین‌شناسی به مجموعه گشت شهرت دارد و طبق بررسی‌های اشتوکلین شامل دو فاز دگرگونی است. اولی مربوط به پرکامبرین-پالئوزوئیک با شدت دگرگونی بالا است و دیگری به زمان مزوزوئیک و با شدت دگرگونی پایین مطلق است.
قلعه دختر روبیات
قلعه دختر روبیات مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خوسف، روستای روبیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه قلعه امیری
تپه قلعه امیری مربوط به دوره ساسانیان -میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سنقر، بخش کلیائی، روستای سیرکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه بهستان
برخی، پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت می‌دهند. مادها از طریق مصب و کناره‌های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماه‌نشان مستقر شدند و وجود قلعه‌های دفاعی همچون «قلعه بهستان» در ۱۲ کیلومتری ماه‌نشان معماری زیبا و هنرمندانه‌ای را به نمایش گذاشته‌است. اما بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی تاکنون، پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده‌است. این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز پابرجا بوده و کاربرد داشته‌است. مریوان
وجود دژهای گوناگون و استوار نشان‌گر این موضوع است که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم ادوار کردنشینی بوده‌است، یکی از این قلعه‌ها که سپس‌ترها به قلعهٔ مریوان آوازه یافت، قلعهٔ هلوخان است که بر اساس اطلاعات تاریخی در سده ۸ (هـ. ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام کوه امام به بلندای ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر است بنیاد نهاده شد و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوگر بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعهٔ مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن است که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است. قلعه منوجان
قلعه تاریخی منوجان یکی از قلعه‌های با ارزش حوزه میراث فرهنگی جنوب استان کرمان است که بر پایه پژوهش‌های صورت گرفته باستانشناسی، سابقه شکل‌گیری آن به سده چهارم هجری و قمری می‌رسد. قلعه پراچان
قدمت تاریخ قلعه پراچان مربوط به دوره سلجوقیان، ۱۰۰۰ سال پیش است. قلعه مورچان
قلعه مورچان مربوط به اواخر دوره آل بویه است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفیددشت، روستای علی‌آباد، بلوار اصلی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه شیرآهن پایین
قلعه شیرآهن پایین مربوط به سده‌های میانی دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاسک، بخش مرکزی ۰ دهستان کنگان، کمتر از ۱ کیلومتری شرق روستای شیر آهن پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه حاجی‌آباد
قلعه حاجی‌آباد مربوط به دوره‌های ایلخانیان، تیموریان، صفویان است و در مرکز شهر حاجی‌آباد، استان هرمزگان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه لوپلنگ‌آباد
قلعه لوپلنگ آباد مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان زرین دشت، ۱/۳ کیلومتری شمال روستای پلنگ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه چوگان
قلعه چوگان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بافق، کیلومتری ۷۵ جاده بافق، بهاباد، ابتدای جاده فضل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ارگ مورچه خورت
قدمت این قلعه به علت عدم مطالعات باستانشناسی منطقه ای در هاله ای از ابهام است اما بر اساس کتب تاریخی و به اعتقاد برخی کارشناسان، قدمت این قلعه و منطقه تاریخی به قرن نهم هجری قمری می‌رسد و عده ای نیز قدمت آن را قبل از دوران صفویه می‌دانند، ولی تاریخ دقیق بنای این قلعه که از آثار دوره اسلامی است، مشخص نیست. این ارگ تاریخی شاهد پیروزی نادرشاه افشار بر اشرف افغان در سال ۱۱۴۲ هجری قمری بوده که در نهایت منجر به فرار افغان‌ها از اصفهان می‌شود. قلعه رتک
قلعه رتک مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کوهبنان، بخش مرکزی، دهستان خرمدشت، روستای رتک واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه ضحاک
این دژ تاریخی، احتمالاً بازمانده‌ای از دوران اشکانیان، یا معبدی زردشتی یا محلی برای پادگان نظامی محلی بوده‌است. طاق این دژ، در کنار آثار به جا مانده در تپه میل، از نمونه‌های معماری روزگار اشکانی است که سپس‌تر به شکلی کامل‌تر و شکوهمندتر در طراحی ایوان خسرو در تیسفون دیده می‌شود. قلعه ضحاک نخستین بار در سال ۱۹۷۱ توسط یک هیئت باستانشناسی آلمانی بررسی شد. آثار برجای مانده از برج‌های نیم استوانه‌ای به نام دروازه قلعه و پوشش دیوارها که از سنگ‌های مکعب مستطیلی می‌باشد، نشان دهنده دیرینگی بنا تا دوره ساسانی می‌باشد ولی سفال‌های به دست آمده نشان دهنده سده‌های ششم و هفتم هجری است. این بنا تا دوره اسماعیلیه هم کاربرد داشته و بسیار آباد بوده‌است. قلعه رودخان
بر روی کتیبه سردر ورودی قلعه که اکنون در موزهٔ گنجینهٔ رشت نگهداری می‌شود، درج شده که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام‌الدین تجدید بنا شده‌است. امیره حسام الدین دباج فومنی (مظفرالسلطان)، فرمانروای بیه‌پس اولین قدرت منطقه‌ای بود که از اطاعت از صفویان سرپیچی کرد، و قلعه رود خان را بازسازی کرد تا از آنجا به مقاومت بپردازد او سپاه صفویان را دچار دردسر های بسیاری در قلعه رودخان کرد و شکست سختی به سپاه انگلیسی ها وارد نمود ولی سپس موفقیتی به دست نیاورد و به دربند گریخت و نهایتاً دستگیر و در تبریز اعدام شد. محوطه قلعه
محوطه قلعه مربوط به عصر آهن - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای عجمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه اسفندیار
قلعه اسفندیار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان پل‌دختر، بخش معمولان، روستای ریخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه شیاخ
قلعه شیاخ مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دهلران، بخش زرین آباد، دهستان بردی، کیلومتری ۸ ضلع شرقی روستای بردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کندی بولاغ
قلعه کندی بولاغ مربوط به عصر آهن دو، I - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان ازومدل شمالی، ۳ کیلومتری شمال شرق روستای مسقران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه قلعه رضاخان
تپه قلعه رضاخان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، شمال شرق روستای برخ باران سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه پالنگان
قلعه پالنگان مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان کامیاران، بخش مرکزی، روستای پالنگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه پالنگان در مجاورت روستای پالنگان شهرستان کامیاران بقایای قلعه‌ای کهن وجود دارد، که به قلعهٔ پالنگان مشهور است. آثار به دست آمده از قلعه مانند یک دروازه سنگی بزرگ و بقایای پل‌های ساخته شده بر رودخانه، قدمت آن را به دورهٔ پیش از اسلام می‌رساند. قلعه پالنگان مدت‌ها محل سکونت امرای کلهر بوده است؛ که در آن زمان هلوخان اردلان در سال ۹۶۴ه‍.ق قلعه را متصرف و جزو قلمرو خود درآورد از آنجا که آب و هوای قلعه زه لم در شهرزور مناسب نبود، مرکز فرمانروائی خود را به پالنگان انتقال داد. مدارک حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسی مرتبط با این دوره و نزدیک بودن قلعه به کتیبه تنگی ور انتقال از قلعه زلم به پالنگان را محرز می‌سازد. قلعه تا بعد از انتقال مرکز حکومت خاندان اردلان از پالنگان به حسن‌آباد یعنی در حدود قرن دهم ه‍.ق آباد بوده است. قلعه کمیز
قلعه کمیز مربوط به اواسط دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودان، بخش مرکزی، روستای کمیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه شهرآباد
بقایای قلعه شهر آباد مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره صفوی است و در شهرستان تربت جام، بخش پایین جام، دهستان زام، ضلع غربی داخل روستای شهرستانک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطه قلعه امامزاده سید علی
محوطه قلعه امامزاده سید علی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، شمال غربی روستای گرم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه شهرآباد (قلعه‌نو خرقان)
قلعه شهرآباد قلعه‌ای واقع در ورودی جاده قدیم قلعه‌نو خرقان است که احتمالاً قدمت آن به اوایل دوره قاجاریه برمیگردد، و با توجه به اینکه در ورودی شهر ساخته شده و در آن زمان با توجه به حملات زیادی که در منطقه خرقان شکل میگرفته است بعنوان قلعه نظامی جهت اتراق نظامیان استفاده می‌شده است.بنای این قلعه خشتی است و در چهار طرف این قلعه برج هایی وجود دارد. قلعه دختر (میانه)
ولی با توجه به پایه‌های ساخت قلعه و مصالح بکار برده شده تخمین به اوایل دوره ساسانیان نیز زده می‌شود. قلعه رودبار
قلعه رودبار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بستک، بخش مرکزی، دهستان دهستان دهتل روستای رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه و پای قلعه کلیشم
قلعه و پای قلعه کلیشم مربوط به عصر آهن - دوره اسماعیلیه است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای کلیشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه فیروزکوه
قلعه فیروزکوه مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در فیروزکوه، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه گردان
قلعه گردان مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان رودسر، بخش رحیم آباد، روستای تول لات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه اردان
قلعه اردان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان دهشیر، روستای اردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه شاخ
قلعه شاخ مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دهلران، بخش زرین آباد، دهستان بردی، کیلومتری ۸ ضلع شرقی روستای بردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه الله‌آباد
قلعه اله آباد مربوط به دوره متاخر اسلامی دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، بخش خرانق، دهستان اله آباد، روستای اله آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه ریگ
قلعه ریگ مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان کاشمر، بخش مرکزی، روستای قوژد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حال حاضر قسمتی از دیوارها و برج قلعه به جا مانده است. قلعه دخترلویه
قلعه دخترلویه مربوط به اواخر دوره ساسانیان -اوایل دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش مرکزی، روستای لویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه قورتان
قلعه قورتان مربوط به دوره ساسانیان ۴۲۱–۴۳۹ میلادی است و در استان اصفهان، شهرستان ورزنه ، دهستان گاوخونی واقع شده است .فاصله این اثر تاریخی تا مرکز شهرستان ورزنه ۱٢ کیلومتر است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسبر دسترسی به این قلعه :جاده اصفهان _یزد به فاصله ۱۰۰کیلومتری اصفهان قرار دارد . این ارگ تاریخی خشت و گلی با پنج هکتار مساحت و باروهای شمالی و جنوبی آن ۲۵۰ متر طول دارد و دارای ۱۴عدد برج دیده بانی است که یکی از آنها و بخشی از حصار قلعه بر اثر طغیان و منحرف شدن مسیر زاینده رود تخریب شده است. سه مسجد، یک حمام، دو قلعه خان نشین و بازار از مهمترین ابنیه تاریخی ساخته شده در این ارگ تاریخی است. قلعه نواب که قدمت آن به زمان قبل از ساخت ارگ قورتان و اوایل دوره اسلامی می رسد هم معروفترین قلعه داخل ارگ است. اکنون این قلعه تاریخی دارای بیش از ۴۳ هزار مترمربع مساحت همچنین با بیش از ۵۰ خانه تاریخی، ۳ مسجد، ۲ بازارچه، یک حمام، خانقاه و دو آسیاب است. خندق‌های سنگی قلعه سرورخان
خندق‌های سنگی قلعه سرورخان مربوط به دوره ساسانیان است و در ابرکوه، بین خیابان شهید مفتح و خبابان صفائیه، محله درب قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه رموک
از جهت گونه‌شناسی بنا شاید بتوان آن را به اواخر دوره ساسانی تخمین قدمت کرد. با این برداشت که ممکن است مربوط به دوره ساسانی باشد که مشخصات بناهای این دوره را نیز داراست برای تخمین قدمت بناهای دوره ساسانی اعم از بناهای منطقه تا بناهای دور از یک سوی و بناهایی با مصالح دیگر مانند سنگ، مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت در این رهگذر فقط دو بناست که مشابهت‌های زیادی با بنای قلعه رموک دارد که این هر دو نه در منطقه کرمانی بلکه یکی قلعه فهکند در اصفهان و دیگری قلعه پوسکان در فارس است. هر دو بنا در دو اشکوب ساخته شده‌است. پوسکان از سنگ ولی فهکند در پایین از سنگ و در قسمت بالا از خشت ساخته شده‌است.قلعه پوسکان کازرون/واندنبرگ، لوئی. قلعه شمیران
قلعه شمیران (سمیران) مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تصرف این قلعه توسط سالاریان موجب شد تا به قدرت برسند همچنین این قلعه قریب به دو قرن جزء قلعه‌های اسماعیلیان بوده و پس از هجوم هلاکو و نابودی اسماعیلیان تا پایان دوره صفوی نیز در کشمکش‌های سیاسی اهمیتی بسزا داشته‌است. شهرستان شهریار
به صورت دقیق مشخص نشده است که این قلعه زیبا به لحاظ تاریخی برای چه زمانی است اما کارشناسان احتمال می‌دهند که این بنا متعلق به دوران قاجار است. قلعه رودخان
این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد. دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته‌است. فاصله مستقیم قلعه تا شهر ماکلوان ۲۵ کیلومتر، تا ماسوله ۴۵ کیلومتر و تا شفت ۲۰ کیلومتر است. اما از مسیر اصلی و آسفالته مسافت قلعه تا فومن ۲۵ کیلومتر، تا ماکلوان تقریباً ۳۵ کیلومتر و تا ماسوله ۶۰ کیلومتر است. این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر ارتفاع از سطح دریا واقع شده و در کنار آن رودی با همین نام جاری است. قلعه یوسف‌خان امیر مجاهد
قلعه یوسف‌خان امیر مجاهد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، روستای شمس‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه جلال‌الدین
قلعه جلال‌الدین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نزدیکی شهرستان گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه جلال‌الدین که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، عبارت است از شش برج و چند یورت که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است. قلعه سنگ سیرجان
قلعه سنگ سیرجان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه دختر کلاک
قلعه دختر کلاک مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، روستای کلاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه رودخان
بخش شرقی قلعه شامل دوازده ورودی، زندان، در اضطراری، حمام و آبریزگاه است. بخش غربی دوازده ورودی دارد، چشمه، حوض، آب‌انبار، سردخانه، حمام، آبریزگاه شاه‌نشین و چند واحد مسکونی که با برج و بارو محصور شده‌اند، دیگر بناهای این بخش را تشکیل می‌دهند. ۴۰ برج دیده‌بانی دور تا دور قلعه را احاطه کرده که اتاق‌های هشت ضلعی آن با طاق‌های گنبدی پوشانده شده‌است. دور تا دور دیوارها و برج‌ها روزنه‌هایی شیب‌دار دیده می‌شود که برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی تعبیه شده‌اند. لازم است ذکر شود که در طول تاریخ قلعه، هیچ‌گاه دشمنی به آن نفوذ نکرده و نتوانسته آن را فتح کند. قلعه گنجعلیخان
قلعه گنجعلیخان مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، بندر والی آباد، جاده خاکی به سمت سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه فتح‌آباد
قلعه فتح‌آباد مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره صفوی است و در شهرستان ورامین، روستای فتح‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه دختر (قز قلعه)
بعضی از مورخین ساختمان بنا را به اردشیر درازدست (پسرخشایارشاه هخامنشی) نسبت می‌دهند، درحالی که در تابلویی که اخیراً از طرف سازمان میراث فرهنگی در ابتدای ورودی نصب شده، تاریخ بنای قلعه، قرن هفتم هجری، نوشته شده‌است ولی با توجه به پایه‌های ساخت قلعه و مصالح به کار برده شده تخمین به اوایل دوره ساسانیان نیز زده می‌شود. به علت سرقت یا از بین رفتن کتبیه قلعه که در سردر ورودی اصلی قلعه نصب بوده و هنوز هم جای آن پیداست، تاریخ دقیق آن مشخص نیست و در این رابطه افسانه‌های پیرامون قلعه و پل دختر، که احتمالاً این نوع نگرش ریشه در فرهنگ مردم این خطه از میهنمان دارد، حقیقت و واقعیت تاریخی آن را پوشش داده است. قلعه کندر
قلعهٔ کندر؛ نام قلعه‌ای تاریخی مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ قمری است (امپراتوری سلجوقی) و در شهرستان خلیل‌آباد، بخش ششطراز، شهر کندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه میش پدام
قلعه میش پدام مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کهنوج، بخش رودبار، روستای میش پدام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خرابه‌های قلعه قوری
خرابه‌های قلعه قوری مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره ایلخانی است و در شهرستان چناران، بخش مرکزی، دهستان رادکان، روستای رادکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه همایون‌دژ
این قلعه مربوط به عصر شاه زندو و پیش از آن است امیر محی‌الدین از طرف سید عفیف الدین شاه زندو مامور فتح این قلعه شده با دلاوری بر آن چیرگی می‌یابد این دژ تاریخی در ادوار مختلف مرکز حکومت بود و در این اواخر در درگیری نیروهای رضاشاه پهلوی با زادان خان گراشی بناهای آن به وسیله هواپیما بمباران شده آثارش از بین می‌رود. این قلعه که در حال حاضر، فقط مخروبه‌های آن باقی است. بر روی تل بزرگی به ارتفاع ۱۰۷۰ متری، از سطح دریا، بنام «کلات» قرار دارد که شهر گرداگرد آن، توسعه یافته‌است. این قلعه نظامی، یکی از نقاط مهم منطقه بوده که ساخت آن، مربوط به دوره‌های مختلف تاریخی بوده‌است و در زمان حکومت فتحعلیخان گراشی، بیگلربیگی لارستان و بنادر (متوفی ۱۳۱۲ ه‍. ق) در درگیری خان گراش با قشون دولتی، تخریب شده‌است. علأالدوله در تاریخ لارستان می‌نویسد: این قطعه، دارای سه قلعه فوق هم بوده که قلعه‌اول محل سکونت مردم قریه گراش بوده و قلعه دوم، محل تفنگچیان و مستحفظین قلعه و قلعه سوم آن محل سکونت حاکم گراش و خانواده‌اش بوده‌است این قلعه دارای (هشتاد) آب‌انبار، مسجد، حمام، عمارت عالیه، مأمن و پناهگاه مردم لارستان بوده که در زمان رضاشاه، آن قلعه خراب گردیده‌است. قلعه شامل : چند باب خانه، مسجد، حمام- در قسمت غربی نارنج قلعه با کاشی‌های لاجوردی لوزی شکل به ابعاد ۱×۹ و ۲×۹ سانتیمتر، زندان و چندین آب‌انبار (برکه) ساروجی است. در سمت شمالی قطعه خانه‌ای بزرگ که به حاکم وقت تعلق داشته و به نارنج قلعه موسوم بوده با دو برج دیده‌بانی در قسمت شمالی و اطاقهای آینه کاری درقسمت شرقی بنا وجود داشته در سمت جنوبی قطعه، بالای در ورودی، برجی بنام «برج بارگاه» نیز وجود داشته. قلعه بلاله
قلعه بلاله مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۱/۲ کیلومتری جنوب غربی روستای چاله و وارگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه خرابه و رباط چاهک
قلعه خرابه و رباط چاهک مربوط به سدهٔ ۴ تا ۶ ق است و در شهرستان مشهد، بخش رضویه، روستای چاهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کرشاهی
این قلعه از خشت و گل ساخته شده‌است و هم‌اکنون از آثار بر جای مانده از زمان قاجار است. این قلعه یکی از قلعه‌های مهم سردار حسین کاشی یکی از راهزنان و یاغیان دوره رضا خان بوده و آثار گلوله‌های توپ در نبرد نیروهای دولتی و نیروهای سردار حسین کاشی در این قلعه بر برج اصلی باقی مانده بود که متأسفانه در اسفند ۹۸ تخریب شد. قلعه استخر
قلعه استخر مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، بخش درودزن، دهستان ابرج، جنوب روستای بنی یکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاخ رضاخان (ناهارخوران)
کاخ رضاخان (ناهار خوران) مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه قلعه نظرعلیخان
تپه قلعه نظرعلیخان مربوط به سده‌های ۴–۶ دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۳۰۰ متری جنوبغرب روستای پای آسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گشت (فومن)
گشت ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است. این دهستان در مسیر جاده اصلی فومن به قلعه رودخان (از آثار باستانی شهرستان فومن با قدمت حدود یکهزار سال) قرار دارد و در فاصله پنج کیلومتری شهر فومن واقع می‌باشد. تقریباً تمامی گردشگرانی که برای دیدن قلعه رودخان و سایر مناطق کوهپایه‌ای در اطراف گشت مانند گشت رودخان به این منطقه سفر می‌کنند از داخل دهستان گشت عبور می‌کنند. گردشگران عموماً جهت اقامت و تهیه اقلام مورد نیاز از امکانات این دهستان استفاده می‌کنند. قلعه فورگ
از نظر پیشینه تاریخی محوطه، ساخت قلعه فورگ در زمان نادرشاه افشار به وسیله میرزا بقاخان حاکم منطقه شروع شده و پس از وی پسرش میرزا رفیع خان ساختمان قلعه را به اتمام رسانده‌است. در زمان حکومت شوکت الملک به دستور وی سپاهیانش به قلعه هجوم برده، حاکم آن را دستگیر کرده و قلعه را فتح می‌نماید. تاریخ ساخت این قلعه در کتاب دیوان لامع، نوشته محمد رفیع بن عبدالکریم در میانی، سال ۱۱۶۰ ه‍.ق ذکر شده‌است. مؤلف کتاب عین الوتابع، قلعه را این گونه توصیف کرده‌است: قلعه فورگ در روی کوهی است که از آجر پخته، دیوار و باروج آن را به‌طور محکم ساخته‌اند و پایه آن را سنگ چین نموده‌اند و دو شیر در اطراف خود داشته با دو خاکریز که قطر هر یک پنج در پنج است. تاریخ بروجرد
اطلاعات مکتوب و جامع دربارهٔ دوره‌های قدیمی تاریخی پیش از اسلام ایران بسیار ناچیز است و بیشتر محدود به منابع یونانی می‌شود. مادها در سده ۱۷ پیش از میلاد در سرزمینی که بعدها به نام ماد شناخته‌شد ساکن شدند. در منطقه سیلاخور در دوره مادها و بعدها در دوره هخامنشیان قلعه‌های نظامی و ارتباطاتی متعددی وجود داشته‌است و یکی از آن‌ها هم قلعه بروجرد بوده‌است که با فاصله اندکی از قلعه‌های مشهور دیگر مانند قلعه رومیان قرار داشته‌است. ناحیه بروجرد و نهاوند در پایان دوره ساسانیان به دلیل حمله اعراب به ایران اهمیت نظامی و دفاعی ویژه‌ای داشتند و محل استقرار سپاهیان ایران بوده‌اند. محوطه قلعه بردی (۲)
محوطه قلعه بردی (۲) مربوط به عصر آهن ۳ - دوره اشکانیان است و در شهرستان پل‌دختر، بخش مرکزی، دهستان جایدر، ۲/۵ کیلومتری شمال شرق روستای ولیعصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه قلعه قلندرون
شواهد نشان می‌دهد که این تپه سه دوره تاریخی را طی کرده، ساخت و ساز اولیه مربوط به دوره هخامنشی بوده، سپس در دوره سلجوقیان ساخت و سازهایی بر روی همان بنای هخامنشی صورت گرفته و در نهایت دوره سوم ساخت و ساز در این تپه تاریخی به زمان قاجار بازمی‌گردد. قلعه سروعلیا
قلعه سروعلیا مربوط به دوره متاخر اسلامی است و در شهرستان اردکان، بخش عقدا، دهستان نارستان، روستای سروعلیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. میمون‌قلعه
میمون قلعه مربوط به دوره اواخر ساسانیان است که در دوره آل بویه از آن به عنوان قلعه نظامی استفاده می‌شده است، این بنا در شرق مقبره شاهزاده حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه پری
قلعه پری محوطه ای باستانی در روستای پری (پیروز) در نزدیکی شهرستان ملایر است. این قلعه محل تولد کریم‌خان زند ‚ سرسلسله خاندان زند است که خود را وکیل الرعایا می‌خواند. وی یکی از افراد نامدار ارتش نادرشاه بود که پس از پایان سلسله افشاریه، به حکومت رسید و سلسله زندیه را بنیان نهاد. در کل در تپه پری ۱۵۰ قبر شناسایی و مطالعه اولیه شده که اکثر سنگ قبرها از جنس سنگ آذرین و ساختار آن مستطیل شکل هستند. روی قبور زنان زندیه معمولاً نقش مهر و تسبیح، شانه دوطرفه، آئینه و جانماز حک و روی قبور مردان مهر و تسبیح، قلیان، خنجر، تفنگ برنو و گاهی اسب نقش شده‌است. باباپیری افزود: «بالای قبر خان‌ها و بزرگان ایل یک سنگ ایستاده قرار می‌گرفت. روی این سنگ معمولاً صحنه‌های آوردن قلیان و چای برای خان یا بزرگ ایل به تصویر کشیده شده است.» وی افزود: «همچنین بررسی‌ها روی سیستم آبرسانی قلعه زندیه کشف شده در تپه پری نشان دهنده شباهت سیستم آبرسانی در این قلعه با حمام فین‌کاشان است. در این سیستم، لوله‌های سفالی به صورت مارپیچ از رودخانه به طرف قلعه کشیده شده‌اند تا بتوان آب را با فشار به داخل بنا رساند.» کشف ۲ قطعه لوله سفالی یا تن‌پوشه که حدود ۴۵ سانتی‌متر طول و ۱۵ سانتی‌متر قطر دارد، باستان شناسان را متوجه سیستم آبرسانی محوطه تپه پری کرد. لوله‌های سفالی کشف شده مربوط به دوره زندیه است و اطراف آن با ساروج و نخاله‌های خشت پخته پوشانده شده است. این لوله‌ها در جبهه‌غربی گمانه‌های زده شده در حاشیه رودخانه پری به دست آمده است. مسیر لوله‌های آبرسانی شناسایی شده و با توجه به آثار به دست آمده مقصد این سیستم ابرسانی قلعه زندیه است. این قلعه برای نخستین بار در سال ۱۳۴۹ توسط مهندس حکیمی کاوش شد و منجر به پیدایی قبور مربوط به هزاره اول میلادی گردید. قرار گرفتن اسکلت در درون قبر به این شکل بود که مرده روی بازوی چپ یا راست (بسته به زمان دفن مرده) قرار داده می‌شد، به طوری که زانوها خم می‌شد و دست‌ها روی سینه قرار می‌گرفت. قراین و شواهد نشان می‌دهد که طرز تدفین مرده‌ها ارتباط مستقیم با سمت استقرار خورشید در آسمان داشت و سعی بر این بود که صورت جسد رو به خورشید قرار گیرد. پیدایش قبور در این تپه همچنین نشان می‌دهد که ظروف و تزئیناتی از قبیل دست‌بند، گردن‌بند و انگشتر را، که در زمان حیات با شخص بوده است همراه جسد دفن می‌کردند. ارتفاع تپه در حدود ۱۵ متر است و در ۲۰۰ متری جاده آسفالته اراک - ملایر واقع شده است. به رغم قدمت تاریخی این تپه و ارزش باستان‌شناسی آثار به دست آمده از آن، هنوز هم این مکان به ثبت نرسیده و از آن استفاده باستان‌شناسی یا جهانگردی نمی‌شود. استودان میان قلعه
استودان میان قلعه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، ۲ کیلومتری جنوب روستای میان قلعه دامنه غربی، کوه قلعه شکسته (گزین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه رودخان
این قلعه بدون شک یکی از بزرگ ترین و شکست ناپذیرترین قلعه‌های تاریخ ایران باستان بوده است اما متاسفانه فقط 10 درصد بنا مرمت شده و باقی با بی کفایتی مسئولین با توجه به درامد سالانه 500 هزار دلاری تجدید بنا نشده است. ُاین دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار تاریخی و ملی ثبت شد. تپه قلعه حسن‌آباد
تپه قلعه حسن‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، فاصله کوتاهی ازخرابه‌های استخر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قره قلعه
قره قلعه مربوط به عصر آهن ۳ - دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، دهستان مشکین غربی، روستای کللر محمد حسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه سلطان محمود
بقایای قلعه سلطان محمود مربوط به سده ۷ ه.ق است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان رودبار، روستای کهلو سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطه داش قلعه
محوطه داش قلعه مربوط به عصر آهن ۳ - دوره اشکانیان - سدهٔ ۶ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مشکین شرقی، دهستان قره سو، روستای چپقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مریوان
قلعهٔ تاریخی امام یا هلو خان در ۳ کیلومتری جنوب شرقی مریوان قرار دارد که بر اساس اطلاعات تاریخی در قرن ۸ ه‍.ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام «کوه امام» به ارتفاع ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر می‌باشد توسط «امیر حمزه بابان» در سال ۷۵۲ ه‍.ش) بنیاد نهاده شد و سپس «سرخاب بیگ اردلان» نیز در سال ۹۰۲ ه‍.ش) آن را از نو ساخت. قلعهٔ امام بعدها به «قلعهٔ مریوان» معروف گشت و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوکنندهٔ بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعه مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن می‌باشد که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است. سقاخانه رودبار
سقاخانه رودبار مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در روستای رودبار، دهستان چاشم از توابع شهرستان مهدی‌شهر واقع در حیاط حسینیه رودبار در غرب روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه هولاکوخان
بقایای قلعه هولاکوخان مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسکو، بخش ایلخچی، دهستان جزیره، ۲ کیلومتری جنوب روستای آق گنبد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کهنه اردئین
قلعه کهنه اردئین مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره صفوی است و در شهرستان اسفراین، روستای مهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه قلعه رضا
تپه قلعه رضا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جوانرود، بخش روانسر، روستای قلعه رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه پوسکان
قلعه پوسکان از قلعه‌ها و آثار تاریخی مهم بخش جره و بالاده در استان فارس است که بر بلندای تپه‌ای، قلعه ای تاریخی به جا مانده است که به قلعه پوسکان شهرت دارد. قعله مذکور متعلق به دورهٔ ساسانی و اوایل دوره اسلامی و به صورت چهار گوش و با شش برج و بارو در دوطبقه ساخته شده‌است به احتمال زیاد این قلع محلی برای حاکم‌نشین منطقه بوده وامروزه در اطراف ان اثار و بقایای تمدنی را می‌توان شاهد بود. ساختمان قلعه مذکور با وجود گذشت ۱۸۰۰ سال هنوز تقریباً سالم مانده‌است. قلعه تنکا
کتاب تاریخ رویان، پیشینه این دژ را دست‌کم به میانه‌های سدهٔ پنجم هجری قمری تخمین می‌زند. این قلعه در دوره مشروطه، مدتی پناهگاه میرزا کوچک خان جنگلی و یارانش بود، ولی پس از مشروطه موقعیت راهبردی خود را از دست داد و رو به ویرانی نهاد. قلعه و محوطه کلاس کمر
قلعه و محوطه کلاس کمر مربوط به عصر آهن دو وIII- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای ویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه بیوک خان
بقایای قلعه بیوک خان مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان ابهر، بخش مرکزی، دهستان دولت‌آباد، منتهی‌الیه شرق روستای امیربستاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه اردی
قلعه اردی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، بخش بهمن، شهر مهردشت، محله اردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.۲. کانال اطلاع‌رسانی ابوالفضل اردی قلعه رومیان
تپه قلعه رومیان یا قلعه رَمیان (بروجردی: قِلا رَمیون) که با نام‌های قلعه ارمیان و قلعه وامیان نیز در برخی کتاب‌های تاریخی از آن نام برده شده است، قلعه و تپه‌ای باستانی و تاریخی در جنوب شهر بروجرد است. این محوطه دارای آثاری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجرد، روستای نصیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه مغویه
قلعه مغویه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بندر لنگه، بندرمغویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کافرها
بقایای قلعه کافرها مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان استهبان، بخش رونیز، شهر رونیز علیا، بر ارتفاعات تفرجگاه مرغک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهرستان تیران و کرون
قدمت ساخت قلعه به ۱۴۰ الی ۱۶۰ سال قبل بر می‌گردد. تپه قلعه فاروق
تپه قلعه فاروق مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان مي باشد و در شهر فاروق در ۳۰ کیلومتری شهرستان مرودشت، جاده مرودشت به فاروق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه‌پایان
قلعه پایان مربوط به اواخر دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گلوگاه، بخش کلباد، دهستان کلباد، جنوب روستای قلعه پایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه باستانی اسپهبدان
بقایای قلعه باستانی اسپهبدان مربوط به دوره اسماعیلیان است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، روستای اسپهبدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شمس‌آباد (شهرکرد)
قلعه یوسف خان امیر مجاهد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، روستای شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه پولاد
قدمت قلعهٔ پولاد براساس برآوردهای باستان شناسان به زمان سلسله پادوسپانیان طبرستان در حدود ۷۰۰ سال پیش می‌رسد. امروزه می‌توان پیاده تا بالای قلعه – قسمت شاه‌نشین آن - را پیمود. قلعه پولاد تمامی قسمت‌های یک مجموعه حکومت محلی از دروازه تا استبل واتاق‌های نگهبانی و محل‌های دیده‌بانی را داراست. نارین قلعه (اردبیل)
نارین قلعه قلعهٔ مستحکمی بوده‌است در درون شهر اردبیل و در کنار بالیقلی‌چای که در دورهٔ رضاشاه پهلوی در سال ۱۳۱۵ خورشیدی تخریب گردیده‌است. نارین قلعه که از قدمت و تاریخ ساخت آن اطلاع دقیقی در دست نیست، دژ حکومتی شهر اردبیل بود و در جنگ‌های ایران و روس و مرکز ذخیرهٔ لوازم جنگی بشمار می‌رفت. این قلعه در سال ۱۳۱۵ تخریب شد و متأسفانه بنای قابل توجهی از آن برجای نمانده‌است. این قلعه محل سکونت حاکمان شهر اردبیل بوده و پادگان و زندان شهر نیز در آنجا قرار داشت. از زمان دقیق ساخت آن اطلاع دقیقی در دست نیست، ولی احتمالا بنای آن به پیش از دوران صفویان باز می‌گردد. این قلعه در زمان فتحعلی شاه قاجار و به دست هیأت نظامی فرانسوی به سرپرستی ژنرال گاردان تحکیم و بازسازی شد. این هیئت نظامی قلعه را با الزامات جنگ‌ها و جنگ‌افزاری جدید متناسب نمی‌دیدند و در نتیجه در اطراف آن باروی محکمی با برج‌های مستحکمی ساختند و افزون بر خندق قدیمی قلعه که در داخل دیوارهای جدیدتر قرار گرفته بود در بیرون آن نیز خندق عمیق و عریضی کندند و نهر آب را هم از محلهٔ شاه‌باغی شهر به آن بردند. این قلعه در جنگ‌های ایران و روس از مستحکم‌ترین مواضع دفاعی ایران و مهم‌ترین مرکز ذخیرهٔ لوازم جنگی بود. قلعه شمیران
پیشینه این قلعه را به دوران قبل از اسلام نسبت می‌دهند و در طول سال‌های سده چهارم هجری تختگاه کنگریان- آل مسافر و برخی دیگر حکومت های محلی بوده‌است. رودبند
در محله رودبند در شمال غربی شهر دزفول و در ارتفاعی مشرف به رودخانه، بقعه پیر رودبند قرار دارد. گنبد این بنا مضرس ودارای ۲۰ سط است که این سبک معماری متعلق به خوزستان و بوشهر می‌باشد. تاریخ ساخت این بنا به دوره تیموریان (۷۷۱–۸۴۵ هجری قمری) تعلق دارد ولی مرمت آن مربوط به روزگار شاه عباس صفوی و به سال ۱۰۳۰ هجری قمری است. بنای این بقعه را به زمان گورکانیان و به دستور امیرتیمور گورکانی نسبت داده‌اند و در زمان شاه عباس اقدام به مرمت آن شده. بقعه رودبند در تپه‌ای به ارتفاع ۲۲ متر قرار گرفته‌است ودارای کنبد سفید مخروطی به ارتفاع ۱۸ متر می‌باشد. تپه قلعه رمن
تپه قلعه رمن مربوط به مس وسنگ - دوره نوسنگی -مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۱۰۰ متری غرب روستای کسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کریمخانی
قلعه کریمخانی مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شیراز، خیابان جمهوری، شمال باغ تخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطه قلعه‌تپه
محوّطهٔ قلعه تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های آغازین دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوثر، بخش مرکزی، دهستان سنجبد شمالی، روستای سقاواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه باستانی باغ‌دره
قلعه باستانی باغ دره مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در لواسان، شمال محله ناران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه اردلان (اشتران)
قلعه اردلان مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان تویسرکان، روستای اشتران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خاندان اردلان تویسرکان از نسل خان احمدخان اردلان حاکم کردستانات هستند. های وابسته