علت اصلی جنگ داخلی سوریه چه بود؟
نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
برخی از کارشناسان و رسانه‌های منتقد، بر این باورند که نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه شده‌است، که پی‌آمد آن مرگ صدها هزار نفر، میلیون‌ها آواره، میلیاردها دلار خسارت اقتصادی و ایجاد گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره شده‌است. جنگ داخلی سوریه
جنگ داخلی سوریه یا بحران سوریه که در ابتدا خیزش سوریه نام داشت، به یک سری تظاهرات گسترده و در نهایت درگیری‌های نظامی و یک جنگ داخلی در کشور سوریه گفته می‌شود که از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ (۶ بهمن ۱۳۸۹) شروع شده‌است که تأثیرگرفته از تحولات سیاسی غرب آسیا و شمال آفریقا موسوم به «بهار عربی» است. ناآرامی‌ها در سوریه پس از سرکوب خونین تظاهرات مردم سوریه توسط نیروهای دولتی، آغاز شد. معترضان، خواهان ایجاد تغییرات سیاسی و کناره‌گیری بشار اسد از قدرت بودند. این جنگ، در ژانویهٔ ۲۰۲۲ در میان ائتلافی شکننده از معارضان سوری عمدتاً سنی، از جمله ارتش آزاد سوریه، جبهه النصره، هیئت تحریر شام و چند گروه جهادگرای سلفی دیگر به پشتیبانی ترکیه، نیروهای دموکراتیک سوریه به پشتیبانی ایالات متحده و افراد باقی‌مانده از داعش، علیه نیروهای مسلح سوریه به رهبری بشار اسد و حامیان او و علیه یکدیگر، در جریان است. این درگیری‌های نظامی در سال ۲۰۱۵ به اوج خود رسید. در حال حاضر، از شدت درگیری‌ها کاسته شده اما این بحران، همچنان ادامه دارد. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
برخی از کارشناسان و رسانه‌های مخالف معتقدند که جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه شده‌است، که پی‌آمد آن مرگ بیش از ۴۰۰ هزار نفر، میلیون‌ها آواره، میلیاردها دلار خسارت اقتصادی و ایجاد گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره شده‌است. سیاست در سوریه
برخی کارشناسان و رسانه‌های مخالف معتقدند که جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه که نتیجه آن آوارگی بیش از ۴ میلیون نفر و کشتار بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ تن شده‌است.
جنگ داخلی سوریه
عبدالعظم، رهبر «کمیته هماهنگی ملی سوریه» به خبرنگار خبرگزاری فرانسه گفت: «هدف از این اتحاد، از جمله یافتن فصل مشترک و حصول توافق روی آن تغییرات بنیادی است که باید پس از سقوط حکومت بشار اسد انجام یابد.» مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
قبل از شروع بحران سوریه، بسیاری از مردم سوری از میزان بالای بیکاری، فساد و نداشتن آزادی سیاسی تحت حکومت بشار اسد، که در سال ۲۰۰۰ میلادی پس از مرگ پدرش حافظ اسد جانشین او شده بود، ناراضی بودند. در ماه مارس ۲۰۱۱ تظاهرات دموکراسی‌خواهی در شهر درعا در جنوب سوریه برپا شد که ملهم از جنبش بهار عربی در جهان عرب بود. اوج اعتراضات پس از آن شروع شد، که نیروهای امنیتی دولتی، چند دانش‌آموز را به جرم شعارنویسی علیه بشار اسد مورد ضرب‌وشتم قرار دادند و آنها را بازداشت کردند. سیاست خارجی حسن روحانی
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیم‌گیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالت‌های کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخابات ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تأکید کرد. دمشق
با گذشت بیش از ۶ سال از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی، در دمشق زندگی «عادی» به‌نظر می‌رسد. با این وجود، به دلیل شرایط جنگ داخلی، در سال ۲۰۱۴ میلادی، دمشق به ردیف «چهارمین شهر ارزان دنیا» از میان ۱۳۱ شهر مهم دنیا سقوط کرد. تلفات جنگ داخلی سوریه
تخمین‌ها از تعداد کشته شدگان جنگ داخلی سوریه بر اساس گروه‌های فعال اپوزیسیون، بین ۳۷۱،۲۲۲ و بیش از ۵۷۰،۰۰۰ نفر متفاوت است. فرستاده سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب به سوریه در ۲۳ آوریل ۲۰۱۶ تخمینی از ۴۰۰٬۰۰۰ کشته را در جنگ برآورد کرده‌است. جنگ داخلی لبنان
امام موسی صدر با توضیح اینکه سه عامل داخلی، عربی، و جهانی در بروز جنگ داخلی در لبنان نقش داشت، نخستین جرقه مهمی را که به آغاز نخستین جنگ در سال ۱۹۷۵ منجر شد و ۱۹ ماه طول کشید چنین بازگو می‌کند:«معروف سعد که یکی از رهبران مسلمان جنوب لبنان بود، در پیشاپیش تظاهراتی به نفع ماهیگیران محروم که اعتراض به تشکیل یک شرکت احتکار ماهیگیری داشتند، هدف گلوله (ارتش) قرار گرفت و کشته شد. بدین ترتیب، بحران شروع گردید. چند روز بعد اتوبوسی که ۳۷ نفر لبنانی و فلسطینی در آن بودند از منطقه عین‌الرمانه در حال عبور بود که اتومبیل منفجر شد و مردانی که داخل آن بودند یک به یک بیرون آورده شده و با گلوله مارونی‌ها کشته شدند و از این پس جنگ داخلی آغاز شد.» خروج سفیانی
جنگ قرقیسیا در مرزهای سوریه، عراق و ترکیه به وقوع خواهد پیوست. دلیل اصلی این جنگ پیدا شدن گنجی در رود فرات است. این گنج به صورت کوهی از طلا و نقره‌است که از درون فرات بیرون کشیده می‌شود. همهٔ مردم برای دستیابی به آن گنج وارد این سرزمین شده‌اند و به همین خاطر جنگ سختی رخ می‌دهد که به کشته شدن صدها هزار نفر می‌انجامد. رهبری سید علی خامنه‌ای
حزب‌الله یکی از مبارزان اصلی در جنگ داخلی سوریه بوده و به تضمین بقای دولت اسد مورد حمایت ایران کمک کرده‌است. پشتیبانی فعال و استقرار نیروها از سال ۲۰۱۲ آغاز شد و پس از آن به‌طور مداوم افزایش یافت. حزب‌الله چندین هزار جنگجو در سوریه مستقر کرد و تا سال ۲۰۱۵ تاکنون ۱۵۰۰ جنگنده را در جنگ از دست داد. حزب‌الله همچنین برای جلوگیری از نفوذ شورشیان از سوریه به لبنان بسیار فعال بوده‌است، زیرا یکی از فعال‌ترین نیروهای درگیر جنگ داخلی سوریه در لبنان است. گفته می‌شود تا مارس ۲۰۱۹، ۶۷۷ مبارز حزب‌الله لبنان در سوریه کشته شده‌اند. حلب
حلب پُرجمعیت‌ترین شهر سوریه بود، به‌نحوی که در سال ۲۰۱۰ میلادی و قبل از شروع جنگ داخلی سوریه، جمعیت شهر حلب و حومهٔ آن در حدود ۴ میلیون نفر برآورد شده‌است که بیش از ۸۰% مردم مسلمان سنی هستند. اما در حال حاضر به دلیل جنگ داخلی سوریه اکثر مردم آن آواره مناطق داخل سوریه بویژه دمشق و کشورهای لبنان و ترکیه و کشورهای اروپایی شده‌اند و کمتر از ۱۰٪ جمعیت اولیه آن یعنی نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ نفر در داخل شهر باقی مانده‌اند، یعنی در واقع حلب بیشترین آسیب و ویرانی را از جنگ داخلی سوریه دیده‌است. جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
حزب‌الله یکی از مبارزان اصلی در جنگ داخلی سوریه بوده و به تضمین بقای دولت اسد مورد حمایت ایران کمک کرده‌است. پشتیبانی فعال و استقرار نیروها از سال ۲۰۱۲ آغاز شد و پس از آن به‌طور مداوم افزایش یافت. حزب‌الله چندین هزار جنگجو در سوریه مستقر کرد و تا سال ۲۰۱۵ تاکنون ۱۵۰۰ جنگنده را در جنگ از دست داد. حزب‌الله همچنین برای جلوگیری از نفوذ شورشیان از سوریه به لبنان بسیار فعال بوده‌است، زیرا یکی از فعال‌ترین نیروهای درگیر جنگ داخلی سوریه در لبنان است. گفته می‌شود تا مارس ۲۰۱۹، ۶۷۷ مبارز حزب‌الله لبنان در سوریه کشته شده‌اند. سیاست خارجی حسن روحانی
حسن روحانی می‌گوید در سوریه شاهد طایفه‌گری، افراط‌گری، تروریسم و مداخله خارجی هستیم، بهانه اخیری که آمریکا و حامیانش شروع کرده‌اند، مسئله شیمیایی است که البته ما به طور قاطع استفاده از سلاح شیمیایی را در هر کشوری محکوم می‌کنیم، اما شاهدیم که به این بهانه می‌خواهند در سوریه مداخله کنند. جمهوری اسلامی ایران در زمینه تحولات اخیر در سوریه بسیار فعال بوده است. من مذاکرات دیپلماسی با سران برخی کشورها داشته‌ام و وزیر خارجه (محمدجواد ظریف) با بیش از ۳۵ وزیر خارجه مذاکره تلفنی داشته‌اند و امیدواریم تلاش‌ها کم‌کم به ثمر بنشیند و امیدواریم جنگی آغاز نشود. البته علامت‌هایی مشاهده می‌کنیم و اگر موفق شویم منطقه و سوریه را از حمله نظامی دور کنیم، قدمی مهم برای ثبات منطقه برداشته‌ایم. هر تلاشی را که موجب جلوگیری از جنگ شود، انجام می‌دهیم. اگر این جنگ آغاز شود، آثار مخربی به همراه خواهد داشت و موضوع خطرناکی است. از سوی دیگر، اول از همه دامن کسانی را می‌گیرد که شروع‌کننده جنگ بودند. همان‌طور که قبلاً نیز گفتیم، ما حمایت‌های نوع دوستانه خود به مردم سوریه را انجام می‌دهیم. شورش‌ها در زمان خلافت علی بن ابی‌طالب
شورش‌های زمان خلافت علی، مربوط به نخستین دوره از جنگ‌های داخلی اسلام است که با نام فتنه اول نیز شناخته می‌شود. مهم‌ترین این شورش‌ها، شورش شام به رهبری معاویه بود که در نهایت به تأسیس دولت بنی امیه انجامید. رقابت بنی هاشم و بنی امیه بر سر خلافت، و نیز رقابت ایران و عراق از یک سو و مصر و شامات از سوی دیگر برای برتری در امپراتوری اسلامی از عوامل مؤثر در این جنگ‌ها بودند. اعتراضات ۲۰۲۰ سویدا
هر ۴۷ پوند سوریه در هنگام شروع جنگ داخلی به ازای ۱ دلار معامله می‌شد و نرخ تبادل پوند سوریه در ازای ۱ دلار از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ در حدود ۵۰۰ پوند ثابت بود. در ژوئن سال ۲۰۲۰ نرخ تبادل پوند سوریه در ازای ۱ دلار به ۳۵۰۰ پوند سوریه رسید. چندین دلیل برای کاهش ارزش پوند سوریه ارائه شده‌است از جمله همه‌گیری کرونا ویروس، بحران مالی لبنان، قوانین جدید که در آن نیاز به استفاده از پوند سوریه است و اختلاف بین بشار اسد و پسر دایی وی، رامی مخلوف یکی از ثروتمندترین مردان سوریه. علاوه بر این، ایالات متحده تصمیم دارد تحریم‌های شدیدی که با نام سزار شناخته می‌شود علیه دولت سوریه وضع کند. سوریه
براساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، از آغاز جنگ سوریه تاکنون زیرساخت‌های زیادی در این کشور ویران و بیش از ۴۶۰ هزارتن کشته و بیش از نیمی از ساکنان داخلی و خارجی آن آواره شده‌اند اما بانک جهانی می‌گوید خسارت‌ها بیش از این است. حافظ غانم معاون وقت رئیس بانک جهانی در امور خاورمیانه و شمال آفریقا در سال ۲۰۱۷ دربارهٔ جنگ داخلی سوریه گفته‌است: جنگ در سوریه بافت اجتماعی و اقتصادی کشور را از بین برده‌است. جنگ علاوه بر شمار زیاد قربانیان، سازمان‌ها و نهادهایی را که جامعه برای انجام وظایف به آن‌ها نیاز دارند از بین برده‌است و بازسازی آن‌ها با چالشی بزرگ‌تر از بازسازی زیر ساخت‌ها مواجه خواهد بود زیرا این چالش با تداوم جنگ بزرگ‌تر می‌شود. سوریه از مارس (اسفند) ۲۰۱۱ تاکنون به دلیل ورود تروریست‌های خارجی به این کشور با بحران مواجه استایران و سوریه از سال‌های دور خصوصاً از زمان ریاست جمهوری حافظ اسد پدر بشار اسدرئیس‌جمهور کنونی سوریه روابط بسیار خوبی داشته‌اند. در جنگ ایران و عراق سوریه تنها کشور عربی و در عین حال تنها کشوری پس از کره شمالی بود که از ایران حمایت و پشتیبانی کرد. ایران نیز هم‌اکنون در جنگ سوریه با مخالفان و نیز در جنگ سوریه با داعش کمک‌های بسیاری را به سوریه می‌کند. جنگ داخلی سوریه
در سال ۲۰۱۰، سرانه تولید ناخالص داخلی سوریه ۲٬۸۳۴ دلار بود که با سرانه برخی کشورهای آفریقای سیاه مانند نیجریه قابل‌مقایسه بود و از سرانه کشورهای همسایه سوریه مانند لبنان و اغلب کشورهای در حال توسعه دیگر بسیار پایین‌تر بود. جنگ داخلی روسیه
جنگ داخلی روسیه (روسی: Гражда́нская война́ в Росси́и, تلفظ، گراژدانسکایا ووینا و راسیی؛ نوامبر ۱۹۱۷ – ۲۵ اکتبر ۱۹۲۲) یک جنگ داخلی چند حزبی در قلمرو امپراتوری روسیه سابق بود که بلافاصله پس از انقلاب روسیه آغاز شد که درآن جناح‌های سیاسی برای بدست گرفتن قدرت بایکدیگر به رقابت پرداختند. از دوره ۱۹۲۰–۱۹۱۷ معمولاً به‌عنوان جنگ کمونیسم یاد می‌شود که در طی آن، رژیم جدید علاوه بر کشمکش با نیروهای ضدانقلاب داخلی و متحدان خارجی آنها، کوشش کرد تا کنترل دولت را بر تمام فعالیت‌های اقتصادی برقرار سازد. دو گروه بزرگ نظامی به نام ارتش سرخ، که برای منافع بلشویک‌های کمونیست به رهبری ولادیمیر لنین می‌جنگیدند، و نیروهای متحدی که اتحادیه ناپایداری از گروه‌های بلشویک ستیز بودند. آنها در اصطلاح عامه ارتش سفید خوانده می‌شدند که دارای منافع مختلفی مانند سلطنت طلبی، اقتصاد سرمایه‌داری و فرم‌های دیگری از نوع سوسیالیسم، هرکدام با عقاید دموکراسی و ضد دموکراسی بودند. علاوه برآن ارتش‌های غیرایدئولوژی موسوم به ارتش سبزها با بلشویک‌ها و سفیدها مبارزه می‌کردند. هشت کشور خارجی علیه ارتش سرخ و حمایت از سفیدها که عمدتاً از کشورهای متفقین جنگ جهانی اول بودند که پیروز جنگ شده بودند، در جنگ داخلی مداخله می‌کردند. ارتش سرخ سفیدها را در سال ۱۹۱۹ در اوکراین و شرق سیبری که تحت رهبری الکساندر کولچک بودند شکست می‌دهد. باقی‌مانده سفیدها تحت رهبری پیتر نیکولاویچ ورنگل در شبه جزیره کریمه در اواخر سال ۱۹۲۰ شکست می‌خورد. جنگ البته تا دوسال دیگر ادامه یافت و نبردهای کوچک با باقی مانده‌های سفیدها در خاور دور تا سال ۱۹۲۳ ادامه داشت. جنگ درسال ۱۹۲۳ به دلیل تحکیم جایگاه دولت جوان بلشویک اسما پایان یافت ولی مقاومت علیه بلشویک‌ها تا سال ۱۹۳۴ در آسیای میانه همچنان ادامه داشت. تلفات این جنگ حدود ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود که اغلب آن از غیرنظامیان بودند. جنگ داخلی روسیه به عنوان یکی از بزرگترین فاجعه ملی تلقی می‌شود که اروپا تابه حال بخود دیده بود. روابط اسرائیل و سوریه
در طولجنگ داخلی سوریه چندین حادثه در خط آتش‌بس اسرائیل و سوریه رخ داده‌است و وضعیت صلح بین دو کشور را متشنج کرده‌است. این حوادث از زمان درگیری‌های استان قنیطره از سال ۲۰۱۲ و بعداً حوادث بین ارتش سوریه و شورشیان در منطقه تحت کنترل سوریه از جولان و منطقه خنثی جولان و درگیری حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه در نظر گرفته شده‌است. در دوران حوادث، که در اواخر سال ۲۰۱۲ آغاز شد، تا اواسط سال ۲۰۱۴، یک غیرنظامی اسرائیلی کشته و حداقل ۴ سرباز زخمی شدند. در طرف تحت کنترل سوریه، تخمین زده می‌شود که حداقل ده سرباز و همچنین دو شبه نظامی ناشناس کشته شده‌اند که قصد نفوذ به مناطق تحت اشغال اسرائیل در بلندی‌های جولان را داشتند. جنگ داخلی سوریه
سازمان‌های بین‌المللی، تقریباً همه طرف‌های درگیر، از جمله داعش، دولت سوریه، گروه‌های شورشی مخالف دولت سوریه، جمهوری اسلامی ایران، روسیه، ترکیه، و ائتلاف به رهبری ایالات‌متحده را به خاطر نقض شدید حقوق بشر و قتل‌عام‌ها مورد انتقاد قرار داده‌اند. این درگیری‌ها موجب یک بحران بزرگ پناهندگان شده‌است. طی دوره جنگ، تعدادی از اقدامات صلح از جمله کنفرانس صلح ژنو ۲۰۱۷ در سوریه به رهبری سازمان ملل آغاز شده‌است، اما جنگ همچنان ادامه دارد. جنگ داخلی سوریه
وضعیت حقوق بشر در سوریه سال‌ها مورد انتقاد شدید سازمان‌های جهانی بوده‌است. حق آزادی بیان و حق آزادی تجمع، همواره و حتی پیش از آغاز قیام در سوریه، به‌شدت محدود و تحت کنترل دولت بود. این کشور از سال ۱۹۶۳ تا ۲۰۱۱ در وضعیت اضطراری به سر می‌برد و تجمع عمومی بیش از پنج نفر ممنوع بود. نیروهای امنیتی قدرت و اختیار گسترده و بی قید و شرطی برای سرکوب و بازداشت معترضان داشتند. علیرغم امیدهایی که در جریان بهار دمشق در سال ۲۰۰۰ نسبت به ایجاد تغییرات دموکراتیک شکل گرفت، بشار اسد به وعده‌های خود عمل نکرد. گزارش دیده‌بان حقوق بشر که درست قبل از آغاز قیام سال ۲۰۱۱ منتشر شد نشان داد که اسد از زمان رسیدن به قدرت نتوانسته تغییر مؤثر و قابل‌توجهی در وضعیت حقوق بشر این کشور ایجاد کند. محمد ریاض شقفه، رهبر تبعیدی گروه می‌گوید که اخوان‌المسلمین در پی دگرگونی مسالمت‌آمیز و دموکراتیکی است که به جای حکومت خودکامه فعلی نظامی تکثرگرا را بنا نهد، نظامی که اخوان‌المسلمین می‌تواند در آن شعارهای اسلامی خود را در معرض رأی آزادانه مردم قرار دهد. سربازان شام
سربازان شام یکی از گروه‌های درگیر در جنگ داخلی سوریه است.ایدئولوژی این گروه سلفییت جهادی است.جنگجویان این گروه را لبنانی‌های تندرو تشکیل می‌دهند و عمده فعالیت آن در مرزهای شمالی لبنان می‌باشد.این گروه در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۲ تشکیل شد و موسسش ابوسلیمان المهاجر می‌باشد. بشار اسد
طبق گزارش ای‌بی‌سی نیوز مناطق تحت کنترل اسد در اثر جنگ داخلی آسیب‌دیده و فقیر شده‌اند. ایالات متحده آمریکا مدت‌ها پیش از آغاز جنگ داخلی تحریم‌های اقتصادی‌ای را علیه رژیم اسد وضع کرد و پس از آغاز جنگ داخلی سوریه، اتحادیه اروپا نیز این رژیم را تحریم اقتصادی کرد. این تحریم‌ها سبب فروپاشی اقتصادی سوریه شدند. حسن روحانی
حسن روحانی در مورد جنگ داخلی سوریه گفته‌است: حل معضلات سوریه بر عهده مردم سوریه است. تصمیم‌گیر نهایی نسبت به عاقبت سوریه؛ ملت سوریه است. البته ما با تروریسم، جنگ داخلی و دخالت‌های کشورهای دیگر موافق نیستیم. دولت کنونی سوریه باید به عنوان دولت در نظر همه کشورهای جهان باشد. در انتخابات ۲۰۱۴ نظر ملت سوریه هر چه بود، حاکم خواهد شد. وی بر لزوم حضور دولت کنونی (بشار اسد) تا انتخابات ۲۰۱۴ تأکید کرد. جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
ایران و سوریه متحدان استراتژیک نزدیکی هستند و ایران پشتیبانی قابل توجهی از دولت سوریه در جنگ داخلی سوریه می‌کند از جمله پشتیبانی لجستیکی، فنی و مالی و همچنین آموزش و برخی از ارسال نیروهای رزمی. ایران بقای دولت سوریه را برای منافع منطقه ای خود بسیار مهم می‌داند. علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سپتامبر ۲۰۱۱ به صراحت اعلام کرد که طرفدار دولت سوریه است. هنگامی که جنگ داخلی سوریه آغاز شد، گزارشات فزاینده ای در مورد حمایت نظامی ایران و آموزش نیروری نظامی ایرانی در سوریه وجود داشت. چچن
در داخل چچن گروه‌های مختلفی وجود دارند که علت جنگ شان با روسیه به عوامل مختلف سیاسی، اقتصادی یا انگیزه‌های عقیدتی برمی گردد. اساس برخی از این عوامل ناشی از نفرت و آرزوی گرفتن انتقام از اعمال نظامی و سیاسی گذشته روسیه در منطقه‌است. بدترین اعمال از این دست، عمل تبعید اجباری کل مردم کشور به سیبری در دهه ۱۹۴۰ است که نتیجه آن مرگ یک چهارم جمعیت کشور بود. ترکیب این انگیزه‌ها باعثی بر ایجاد دوره‌های خشونت و نفرت گردید که اغلب آتش درگیری‌های محلی را شعله‌ور ساخته و فرهنگ نظامی‌گری که افراد کشور مایل به بسیج شدن تحت لوای یک رهبر می‌نماید را رواج داده‌است. از دیگر عوامل مؤثر در درگیری‌های طولانی مدت می‌توان از بیکاری و فقر نام برد. روابط ایران و سوریه در جنگ ایران و عراق
روابط ایران و سوریه در جنگ ایران و عراق به پشتیبانی‌های لجستیکی سوریه از ایران در خلال جنگ ایران و عراق اشاره دارد. در این زمان سوریه قصد داشت ضمن پشتیبانی از ایران، نظر بدبینانه کشورهای عرب منطقه خاورمیانه را از ایران ملایم‌تر سازد و خصومت‌ها را نیز کمتر کند. همچنین رقابت حزب بعث سوریه با حزب بعث عراق نیز دلیل دیگر به شمار می‌رود. رئیس جمهور وقت سوریه حافظ اسد در سال ۱۹۸۲ و در طی جنگ ایران و عراق به پشتیبانی از ایران پرداخت. به این صورت که یک خط لوله اصلی نفت عراق به مدیترانه با ظرفیت انتقال روزانه ۵۰۰ هزار بشکه نقت را مسدود کرد تا باعث کاهش درآمد دولت صدام حسین شود. در پی این اقدام سوریه، عراق نیز در اقدامی تلافی‌جویانه کمکهای مالی و نظامی خود را به مخالفان حضور نظامیان سوری در لبنان بیشتر کرد. همچنین سوریه در سال ۱۹۸۶ اقدام به فروش و تحویل چندین موشک اسکاد-ب کرده که این موشک‌ها توسط سپاه پاسداران در سالهای ۱۹۸۶ الی ۱۹۸۸ استفاده شدند. جنگ داخلی سوریه
در ژوئیه ۲۰۱۸، کل حمعیت سوریه ۱۹٬۴۵۴٬۲۶۳ نفر تخمین زده شده‌است. تفکیک تقریبی گروه‌های قومیتی این کشور عبارتند از عرب (۵۰٪)، علوی (۱۵٪)، کرد (۱۰٪)، شامی (۱۰٪)، سایر (از جمله دروزیان، اسماعیلی‌ها، امامی‌ها، آشوری‌ها، ترکمن‌ها، ارمنی‌ها). گروه‌های مذهبی سوریه عبارتند از ۸۷٪ مسلمان (شامل ۷۴٪ سنی، و ۱۳٪ علوی، اسماعیلی و شیعه)، ۱۰٪ مسیحی (عمدتا کلیساهای مسیحیت شرقی)، ۳٪ دروز و یهودی (تعداد اندکی در دمشق و حلب باقی مانده‌اند). جنگ داخلی سوریه
تعداد قربانیان جنگ تا سال ۲۰۱۵ بین ۲۲۰ هزار نفر (برآورد سازمان ملل) تا ۳۱۰ هزار نفر (برآورد دیده‌بان حقوق بشر) بوده‌است. حدود ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر خانه خود را از دست داده‌اند. از این تعداد ۱٫۷ میلیون نفر به ترکیه، ۱٫۲ میلیون نفر به لبنان، ۶۲۵ هزار نفر به اردن و ۲۴۵ هزار نفر به عراق پناهنده شده‌اند طبق تخمین سازمان دیده‌بان حقوق بشر از اویل جنگ داخلی تا ژوئن ۲۰۱۸ بیش از ۶۵۰ هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. درگیری‌های بخش‌های کردنشین سوریه
منازعه کردهای سوریه که همچنین با عنوان انقلاب روژاوا نیز شناخته می‌شود، یک نزاع سیاسی و درگیری نظامی است که در شمال سوریه اتفاق می‌افتد و در بین ملی گرایان کرد به عنوان کردستان غربی یا روژاوا معروف است. در جریان جنگ داخلی سوریه که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، ائتلاف تحت کنترل کردها به رهبری حزب اتحادیه دمکرات و همچنین برخی دیگر از گروه‌های کرد، عرب، سریانی-آشوری و ترکمن سعی در ایجاد قانون اساسی جدید برای ایجاد منطقه خودمختار de facto داشتند، در حالی که بال‌های نظامی و شبه نظامیان متفقین برای حفظ کنترل منطقه جنگیده‌اند. این امر منجر به تأسیس اداره خودمختاری شمال و شرق سوریه (NES) در سال ۲۰۱۶ شد. حامیان NES اظهار داشتند که این رویدادها یک انقلاب اجتماعی را تشکیل می‌دهند.https://en.wikipedia.org/wiki/Rojava_conflict مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
به هر حال، پشتیبانی از حکومت بشار اسد در سوریه و در پی آن، کمک به سرکوب و کشتار معترضان سوری در سطح گسترده و در طی چندین سال، یکی دیگر از نقض‌های حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی است. جنگ داخلی در ایالات متحده
بخش عمده‌ای از مقالات و محتوای کتاب مباحث تاریخی و شرح وقایع جنگ است. نکته مهم در این میان نوع نویسندگان به ماهیت جنگ داخلی آمریکا است. مارکس و انگلس در این مجموعه مقالات توضیح می‌دهند که ماهیت جنگ شمال و جنوب در ایالات متحده آمریکا در واقع مبارزه دو نوع سیستم اجتماعی بوده است؛ مبارزه‌ای میان نظام کارمزدی سرمایه‌داری که در ایالت‌های شمالی تحکیم یافته بود و نظام برده داری که در ایالت‌های جنوبی وجود داشت. نویسندگان معتقدند که نظام برده داری جنوب مانع توسعه سرمایه‌داری در سراسر کشور بوده و ریشه این جنگ در همین مسئله نهفته است. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
در آوریل ۲۰۱۱، رئیس‌جمهور ایالات متحده، باراک اوباما و سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، سوزان رایس، ایران را به کمک مخفیانه به اسد برای خنثی کردن اعتراضات متهم کردند. و گزارش‌هایی از معترضین سوری وجود دارد که ادعا می‌کردند برخی از اعضای نیروهای امنیتی به زبان فارسی حرف می‌زدند. شبیحه
شبیحه اصطلاحی در سوریه برای اشاره به نیروهای لباس شخصی ِ شبه‌نظامی وابسته به حکومت است که ریشه آن به زمان حکومت حافظ اسد (۱۹۷۱–۲۰۰۰) بر می‌گردد. این نیروها در جریان ناآرامی‌های سال ۲۰۱۱ سوریه نیز به تهدید و ارعاب، ضرب و شتم و قتل معترضان به حکومت بشار اسد متهم شده‌اند. مخالفان سوری آن‌ها را «جوخه‌های مرگ» نامیده و ایشان را مسئول قتل و شکنجه هزاران معترض در جریان این ناآرامی‌ها می‌دانند همچنین شبیحه در کشتار حوله نقش بسزایی داشته‌اند. نیروی دانستر
ایران در آن زمان دچار قحطی بزرگی بود که مردم  لشکرکشی ارتش‌های بیگانه در ایران را عامل اصلی آن می‌دانستند. افزون بر قحطی گسترده بیماری‌های واگیردار مانند وبا و زکام فرنگی یا همان آنفلوآنزای اسپانیایی در سال پایانی جنگ موجب مرگ بسیاری از ایرانیان شد. این بیماری‌ها بیشتر توسط نیروی‌های نظامی اشغالگر و سیل پناهجویانی بود که در آن موقع به ایران پناه آورده بودند. در آن زمان بخش‌هایی از آذربایجان دچار جنگ فرقه‌ای شده بود. جنگی که علت اصلی‌اش دخالت نیروهای اشغالگر بود. در این حال، با حملهٔ ارتش عثمانی به آسوری‌ها و ارمنی‌های ساکن در ارومیه، نیروهای بریتانیایی در ایران با موج عظیمی از پناهجویان مسیحی مواجه شدند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
حملات شیمیایی غوطه یک سری از حملات شیمیایی بود که در تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۳ از سوی دولت بشار اسد در منطقه غوطه در استان ریف دمشق در سوریه برای سرکوب مخالفان خود با پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران و روسیه و حزب‌الله لبنان رخ داد. منابع مخالفین حکومت سوریه آمار تلفات این حملات را بین ۳۲۲ تا ۱٬۷۲۹ نفر اعلام کردند. دیدبان حقوق بشر سوریه در کمترین برآورد، میزان تلفات را ۳۲۲ کشته تخمین زد و اعلام کرد که ۴۶ جنگجوی شورشی نیز در جمع کشته‌شدگان این حملات بوده‌اند. این حملات در مناطق تحت کنترل مخالفان بشار اسد و ایران رخ داد، در نتیجه دولت سوریه و ایران را مقصر و عامل حملات می‌دانستند. دولت سوریه در ابتدا وقوع حملات شیمیایی را انکار کرد، اما بعد مخالفان را مسئول این حملات دانست. مدافعان حرم
در اوایل جنگ داخلی سوریه، اسلامگرایان مخالف بشار اسد با یک کامیون حامل مواد منفجره به طرف حرم زینب بنت علی حرکت می‌کنند. این کامیون در ترمینال منفجر می‌شود. انتشار خبر چنین اقدامی سبب می‌شود که افراد زیادی برای دفاع از حرم راهی سوریه شوند.در رابطه با اعزام داوطلبانه نیروهای موسوم به مدافعان حرم به سوریه انتقاداتی وجود داشته و بیان می‌شود که بسیاری از آن‌ها در ازای دریافت اقامت و مبالغ پول از ایران به جنگ می‌روند. تعداد کشته شدگان افغانستانی که مقیم ایران بوده‌اند، سبب توجه گروه‌های مدافع حقوق بشر شده‌است. جنگ داخلی
جنگ داخلی یا خانه‌جنگی یا جنگ شهروندی هرگونه درگیری مسلحانه عُمده در داخل کشوری واحد است که هدف از آن کسب غنیمت یا هدفی سیاسی از جمله به دست آوردن حاکمیت باشد. به عبارت دیگر جنگ داخلی به مبارزه میان جناح‌های سیاسی یا مناطق مختلف در داخل مرزهای یک کشور یا جنگ بین گروه‌های مختلف مردم در داخل یک کشور یا جنگ بین شهروندان یک کشور یا نظامیان و شبه نظامیان مسلح یک کشور گفته می‌شود. در سال‌های اخیر با نقش آفرینی و دخالت نیروهای خارجی و تأمین هزینه از سوی کشورهای دیگر در درگیری‌های درونی یک کشور، دادن عبارت «جنگ داخلی» به این درگیری‌ها کار مشکلی است. میانگین طول این جنگ‌ها هفت سال است. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۷ فوریه ۲۰۱۲، با تصویب قطعنامه‌ای یازده ماه سرکوبی معترضان در سوریه را محکوم کرد. قطعنامهٔ تصویب شده در مجمع عمومی از دولت بشار اسد می‌خواهد که ظرف ۱۵ روز طرح اتحادیهٔ عرب را اجرایی کند. اتحادیهٔ عرب خواستار کناره‌گیری بشار اسد از ریاست جمهوری و انتقال قدرت به معاونش بود. ۱۳۷ کشور که به این قطعنامه رأی مثبت دادند، خواستار پایان خشونت‌ها در سوریه شده‌اند. ۱۲ کشور از جمله ایران، روسیه، چین، کوبا، ونزوئلا و کره شمالی به این قطعنامه رأی منفی دادند. درگیری‌های جنوب لبنان (۲۰۰۰–۱۹۸۵)
علت جنگ، تنش تاریخی بین آوارگان فلسطینی و جناح‌های لبنانی بود که جنگ سیاسی داخلی لبنان را در میان جناح‌های مختلف به وجود آورد. با توجه به این موضوع، درگیری‌های لبنان جنوبی را می‌توان بخشی از جنگ داخلی لبنان نیز دانست. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
محمود نبویان نماینده مجلس ایران، در ۲۳ بهمن ۹۲ گفت: «۱۵۰ هزار سوری را به ایران آوردیم و به آن‌ها آموزش نظامی دادیم و ۱۵۰ هزار نفر را همان‌جا آموزش داده و ۵۰ هزار نیروی حزب‌الله را به آن‌جا فرستادیم.» همچنین جواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی ایران در ۱۲ آبان ۹۲ در مشهد گفت: «صدها گردان از ایران در سوریه وجود دارد، هر چند خبر پیروزی‌های ارتش سوریه را از زبان یک فرمانده سوری می‌شنوید، اما پشت پرده آن نیروهای ایرانی قرار دارند.» این سخنان، تکذیب رمضان شریف، مسئول روابط عمومی سپاه پاسداران را به دنبال داشت که گفت: «ایران هیچگونه گردان سازمانی در سوریه ندارد و تنها برای انتقال تجارب دفاعی خود به مدافعان این کشور حضور مستشاری دارد». تا بهمن ماه ۹۲، مطابق آنچه به صورت رسمی اعلام شده‌است، دست کم ۱۵ نفر از اعضای سپاه پاسداران در سوریه کشته شده‌اند. همچنین سپاه پاسداران به آموزش و اعزام اتباع خارجه مقیم ایران برای جنگ در سوریه می‌پردازد که از میان آن‌ها مطابق اعلان رسمی، تا آذر ۹۲، تعداد ۱۰ نفر از اتباع افغان در سوریه کشته و در ایران دفن شده‌اند. در فروردین ۱۳۹۳ (آوریل ۲۰۱۴)، فرماندهٔ وقت نیروی هوایی سپاه پاسداران اعلام کرد که ایران مانع سقوط حکومت بشار اسد شده‌است. در ۳۰ فروردین ۱۳۹۳ (۱۹ آوریل ۲۰۱۴) محمد پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: سپاه پاسداران در سوریه حضور نظامی ندارد بلکه حضور مستشاری دارد. وی حضور مستشاری سپاه پاسداران در سوریه را شکل‌گیری آنچه بسیج مردمی در کنار ارتش سوریه و برای مقابله با جریانات تکفیری نامید، دانست. دولت اسلامی عراق و شام در لیبی
در پی جنگ داخلی لیبی ۲۰۱۱، که منجر به برکناری سرهنگ معمر قذافی و حکومتش شد، بسیاری از جنگجویان شورشی به سوریه رفتند تا در کنار گروه‌های ستیزه جویی که با بشار اسد و وفادارانش در جنگ داخلی سوریه می‌جنگیدند، بجنگند. در سال ۲۰۱۲، گروهی از لیبیایی‌هایی که در سوریه می‌جنگیدند تشکیل بریگاد بتار را اعلام کردند. بریگاد بتار بعدتر با داعش اعلام بیعت کرد و برایش هم در عراق و هم در سوریه جنگید. نبرد سری‌کانی
نبرد سری‌کانی مبارزه برای کنترل شهر سری‌کانی در جریان جنگ داخلی سوریه بین جنگجویان کُرد (حزب اتحاد دموکراتیک) و گروه‌های مخالف مسلح سوریه (از جمله جبهه النصره و ارتش آزاد سوریه) بود. البته نیروهای مسلح سوریه نیز گاه به گاه دخالت داشتند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
از ابتدای جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ شماری از اعضای سپاه پاسداران که در سوریه می‌جنگیدند کشته و در شهرهای مختلف ایران تشییع شدند. نبرد حلب (۲۰۱۲–۲۰۱۶)
نبرد حلب یا جنگ حلب ، به رویارویی نظامی در حلب، بزرگ‌ترین شهر سوریه گفته می‌شود، که میان نیروهای مخالف دولت سوریه و بر ضد دولت و ارتش سوریه از ژوئیه سال ۲۰۱۲ میلادی در جریان است. نیروهای دولت سوریه از حمایت حزب‌الله، شبه نظامیان شیعی و ارتش روسیه برخوردار هستند. این جنگ از ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲ شروع شد و بخشی از جنگ داخلی سوریه است. محوریت و اهمیت جنگ در حلب باعث شده که طرف‌های درگیر، آن را با عنوان «مادر جنگ‌ها» یا «استالینگراد سوریه» نام‌گذاری کنند. قیام اخوان المسلمین سوریه
قیام اخوان المسلمین سوریه یا جنگ طولانی ترور سلسله شورش‌هایی است که به توسط پیکارجویان اسلام‌گرای سنی‌ای که عمدتاً عضو اخوان‌المسلمین از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۲ به وقوع پیوست. هدف وجودی این قیام ضدیت با سیطره همه جانبه حزب بعث بر ارکان دولت سوریه بود. در طی این رویدادهای خشونت‌بار هم اسلام‌گرایان شهروندان غیر نظامی و نظامیانی که در محل خدمتشان نبودند را می‌کشتند و هم نیروهای امنیتی در حملات انتقامجویانه به قتل شهروندان غیرنظامی اقدام می‌کردند. این قیام در سال ۱۹۸۲ در کشتار حما به اوج خود رسید؛ جایی که ۱۰ تا ۴۰ هزار غیرنظامی در محاصره سربازان ارتش سوریه کشته شدند. انتخابات سراسری لبنان (۲۰۱۸)
با شدت گرفتن آتش درگیری‌ها در جنگ داخلی سوریه، فشارها علیه دولت نجیب میقاتی بالا گرفت. احزاب عضو ائتلاف ۱۴ مارس مخالف دولت بشار اسد در سوریه بودند. علاوه بر این‌ها، اعضای ائتلاف ۱۴ مارس، ائتلاف ۸ مارس را به همکاری با دولت بشار اسد در سوریه متهم می‌کردند. گسترش ناآرامی‌ها در سوریه، کم‌کم به لبنان نیز سرایت کرد. هجوم برخی از پناه‌جویان سوری به لبنان، سبب پیچیده‌تر شدن اوضاع سیاسی و اجتماعی لبنان شد. دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه
مشخص نبودن مرزهای بین ایران و روسیه و شورش‌ها و ناامنی‌هایی که بسیاری از حاکمان (از جمله حسین خان قاجار حاکم ایروان) و ساکنان مرزی برپا کرده بودند از علل اصلی شروع دوباره جنگ‌های ایران و روسیه بود. علت شورش حسین خان قاجار پس از انعقاد صلح بین ایران و روسیه (عهدنامه گلستان) این است که حسین خان قاجار چون نمی‌خواست به دولت ایران مالیات بپردازد و برای اینکه عباس میرزا به این منظور او را سرکوب نکند مایل به روشن کردن آتش جنگ بین ایران و روسیه و گرفتار شدن مجدد ولیعهد ایران در جنگ بود. دست اندازی روس‌ها به قلمرو ایران و قسمت ارس (از جمله گوگچه و قپان) و نارضایتی بسیاری از حاکمان سرزمین‌های قفقاز از جمله ابراهیم خان جوانشیر حاکم شوشی که مناطق تحت کنترل آنها به تصرف روسیه درآمده بودند و نیز نگرانی‌های دولت ایران از جهت از دست دادن سرزمین‌های وسیع، فشار روحانیون اسلامی بر دولت و تحریک و تهییج عامه مردم برای جنگ به وسیله مطرح کردن مسئله جهاد در برابر کفار، حاکمیت روس‌ها بر مسلمانان قفقاز و تقاضای کمک آنان از دولت ایران از عوامل اصلی شعله‌ور شدن دوباره آتش جنگ بین ایران و روسیه بود. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
مهدی طائب رئیس قرارگاه در بهمن ۱۳۹۱ اظهار داشت: خبرگزاری فارس گفته‌های سردار همدانی در اردیبهشت ماه ۹۳ را چند ساعت پس از انتشار حذف کرد. این فرمانده ارشد سپاه پاسداران گفته بود: «امروز ما به دلایل منافعی چون انقلاب اسلامی در سوریه می‌جنگیم و دفاع ما در حد دفاع مقدس است …۴۲ گروه و ۱۲۸ گردان متشکل از ۷۰ هزار جوان اسلامی، علوی، سنی و شیعه در قالب بسیج وطنی تشکیل شده و امنیت شهرها و استان‌های سوریه را در دست گرفتند… امروز ۱۳۰ هزار بسیجی آموزش دیده منتظر ورود به سوریه می‌باشند.» بخش‌های کردنشین سوریه
همزمان با آغاز جنگ داخلی در سوریه، کردها به عنوان جبههٔ سوم در این جنگ حضور پیدا کردند. بزرگترین حزب کردها یعنی حزب اتحاد دمکراتیک (پ.ی. د) معتقد بود: که در برابر خط دولت-ملت ناسیونالیستی حامیان بشار اسد و خط اسلام سیاسی که از سوی مخالفین بشار اسد تبلیغ می‌شد، باید جبههٔ سومی را شکل داد که نه با دولت بشار اسد باشد و نه با ارتش آزاد و داعش و دیگر مخالفان مذهبی و ناسیونالیست دولت. در پی حملات پیاپی در شهرهای بزرگ سوریه، نیروهای ارتش سوریه از شهرهای کردنشین مرزی خارج شدند و نیروهای کرد، با سازماندهی نیروهای خود، کنترل امور را در این مناطق در دست گرفتند و در این مناطق سیستم خودمدیریتی دموکراتیک اعلام کردند. در ادبیات سیاسی نیروهای هوادار پ.ی. د و پ.ک. ک از این تحولات و تغییرات اجتماعی و سیاسی مترتب بر آن به عنوان انقلاب غرب کردستان (روژاوا) یا انقلاب ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲ یاد می‌کنند و نظام سیاسی-اجتماعی برآمده از این رویدادها را خودمدیریتی دموکراتیک غرب کردستان می‌نامند. در همین حال نیروهای برآمده از این تحولات و نیز حزب اتحاد دموکراتیک اعلام کردند که قصد جدایی از سوریه و تشکیل یک دولت-ملت کردی را ندارد و در عوض خواهان دموکراتیزه شدن سوریه بر اساس خط خودمدیریتی دموکراتیک و گذار از دولت-ملت در هر شکل آن (عربی یا کردی) هستند. همچنین قصد ایجاد سیستمی تک حزبی را نیز ندارند و هر حزب و سازمان اجتماعی می‌تواند در مسائل سیاسی شرکت داشته و به کنگرهٔ خلق بپیوندد. از ابتدای تحولات در کردستان سوریه، نیروهای افراطی به‌خصوص داعش و جبهه النصره برای مقابله با قدرت گرفتن کُردها، به شهرها و روستاها و مردم غیرنظامی حمله‌ور شدند. اغلب گروه‌های مزبور هنوز هم به‌طور پراکنده و در برخی مناطق به صورت متمرکز به حملات خود علیه کردها ادامه می‌دهند. همچنین نیروهای کرد موفق شده‌اند در درگیری‌هایی که با گروه‌های تکفیری داشتند، بخش‌های زیاد دیگری از مناطق شمالی سوریه را نیز به کنترل خود درآورند. ۴۷ گروه افراطی به کردهای سوریه حمله کرده‌اند. حزب اتحاد دموکراتیک لیست کامل ۴۷ گروه افراطی را که به شهرها و روستاهای کُردنشین سوریه حمله‌ور شده‌اند منتشر کرده‌است: الصاعقه
الصاعقه ابزاری در دست دولت سوریه برای تأثیرگذاری در جنبش فلسطینیان بود؛ که به همین علت الصاعقه با استقبال گسترده مردمی در میان فلسطینیان مواجه نبود، در عین حال یک نیروی مهم در اردوگاه‌های فلسطینی در سوریه و لبنان به‌شمار می‌رفت. در جریان جنگ خانگی لبنان، سوریه یک جنبش در میان یکی از مهم‌ترین واحدهای جنگجویان فلسطینی به وجود آورد و بعد هم آن را در جریان تجاوز سوریه علیه سازمان آزادیبخش فلسطین بکار گرفت که به خراب شدن رابطه میان اسد و عرفات منجر شد؛ و در نتیجه آن الصاعقه در سال ۱۹۷۶ از سازمان آزادیبخش فلسطین اخراج گردید. اما مجدداً در دسامبر همان سال بعد از فروکش کردن شرایط و اینکه سوریه شرط حمایت از سازمان آزادیبخش فلسطین را عضویت الصاعقه در سازمان آزادیبخش فلسطین قرار داده بود مجدداً عضویتش پذیرفته شد. حملات علیه سازمان آزادیبخش فلسطین موجب ریزش گسترده فلسطینیان مستقر در سوریه از این جنبش شد. همچنانکه الصاعقه مسئول کشتار دامور در ۱۹۷۶ و نیز قتل‌عام‌های وحشیانه دیگر بود. بعد از جنگ داخلی لبنان و امضای قرارداد صلح اسلو در ۱۹۹۳ الصاعقه تقریباً خارج از جریان اصلی سازمان آزادیبخش فلسطین قرار گرفت و فقط در سوریه و بخش اشغالی لبنان توسط سوریه نفوذ داشت؛ و همچنان موضع مخالف پیشنهادهای صلح‌آمیز عرفات را در پیش گرفت و بخشی از اتحادیه‌ای که سوریه در مخالفت با عرفات راه انداخته بود بحساب می‌آمد. حزب‌الله لبنان
از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال۲۰۱۱، اسرائیل به‌طور مرتب حملاتی را در سوریه انجام می‌دهد، که بیشتر نیروهای ایران و حزب‌الله لبنان و نیروهای دولتی سوریه، را هدف قرار می‌دهد. شب جمعه ۳ سپتامبر ۲۰۲۱ یک ناظر جنگ سوریه گفت: اسراییل در طول شب با موشک به مواضع نظامی گروه‌های حامی ایران، در حومه برزه و جمرایا در نزدیکی دمشق پایتخت سوریه حمله کرد. دانشگاه حلب
هیچ‌کدام از گروه‌های مسلح درگیر در جنگ داخلی سوریه مسئولیت انفجارها را نپذیرفته‌اند و دولت را به دست‌داشتن در این انفجارها متهم می‌کنند. این در حالی‌ست که ارتش سوریه انفجار دانشگاه حلب را ناشی از پرتاب دو خمپاره توسط «تروریست‌های» اعلام کرد. پس از این واقعه دانشگاه حلب برای همیشه تعطیل شد. جمال عبدالناصر
ناصر بدون برنامه‌ریزی و مشورت، سیاست‌هایی را در ادارهٔ امور سوریه به کار گرفت. از طریق دفتر ارتشبد عامر افراد مصری امور سوریه را اداره می‌کردند. بخشی از سلاح‌های مدرن اتحاد جماهیر شوروی، به این دلیل که مصر به آن نیازمند است و یکپارچگی مرزی وجود دارد، از سوریه به مصر منتقل شد. از طرف دیگر طرحی وجود داشت که ذخیره طلا از بانک مرکزی سوریه به قاهره منتقل شود. مخالفت‌ها با یکپارچگی دوکشور بین برخی از عناصر اصلی سوری شدت گرفت، این افراد نخبگان اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی سوری بودند. حسن التهامی در خاطراتش بیان می‌کند که قبل از یکپارچگی، کشاورزی در سوریه آسان و پررونق بود و سوریه در این عرصه صادرات داشت و صنعت رو به رشد بود، اما در ژوئیهٔ ۱۹۶۱، ناصر دستور داد بخش‌های گوناگون اقتصاد سوریه ملی شود، که این امر منجر به بحران اقتصادی شد. ناصر دلیل پس رفت اقتصاد سوریه را تسلط کامل بورژوازیٔ بر آن می‌دانست. ناصر نگرانی‌های مردم سوریه، هشدارهای فروپاشی یکپارچگی دوکشور و توصیه‌های نزدیکانش مبنی بر اجرایی نکردن برخی اصلاحات در سوریه را آنچنان که باید جدی نگرفت. صلاح‌الدین بیطار هنگام بازدید از قاهره گفت: در سپتامبر همان سال، ناصر برای کاهش بحران روزافزون سیاسی، وزیر کشور اقلیم شمال (سوریه)، سراج، را اخراج کرد. ابو ریش می‌نویسد که ناصر اصلاً قادر نبود مشکلات سوریه را حل کند، زیرا او نسبت به مسائل این کشور بیگانه بود، اما در مصر وضع اقتصادی بهتر بود و تولید ناخالص داخلی رشد ۴/۵ درصدی داشت و این کشور رشد صنعتی سریع تری داشت. علاوه بر آن، تسلط مطلق عناصر مصری، بدرفتاری ناصر با مخالفان کمونیستی و بعثی و سیاست شکنجه، دلایل دیگرِ ناراحتی مردم و مخالفت با یکپارچگی بود. در ۱۹۶۰، ناصر روزنامه‌های مصر را ملی کرد تا مسائل اجتماعی اقتصادی را تحت پوشش قرار دهد تا مردم اقدامات سوسیالیستی وی را تأیید کنند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
به گزارش دو سایت وابسته به سپاه‌پاسداران، نیروی قدس تحت فرماندهی قاسم سلیمانی در اوایل سال ۲۰۱۱ (پیش از ظهور داعش در سوریه) در سرکوب اعتراضات مردم سوریه نقش داشت. ائتلاف ملی برای انقلاب و نیروهای مخالفین سوریه
ائتلاف ملی برای انقلاب و نیروهای مخالفین سوریه که معمولاً ائتلاف ملی سوریه نیز نامیده می‌شود، بزرگترین ائتلاف از گروه‌های مخالف در جنگ داخلی سوریه است که در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲ در شهر دوحه قطر بنیان نهاده شده است. امام جماعت مسجد اموی دمشق، «معاذ الخطیب» به رهبری این ائتلاف انتخاب شده است. حدود ۶۳ گروه مخالف سوری در این ائتلاف عضو هستند. حزب‌الله لبنان
در پی جنگ داخلی سوریه، حزب‌الله لبنان برای کمک به حکومت بشار اسد، رئیس‌جمهور هم‌پیمان ایران در سوریه، شمار زیادی جنگجو به سوریه فرستاد که تعداد آن‌ها در یکی از مقاطع زمانی به ۸ هزار نفر هم رسید. تلفات حزب‌الله لبنان در حمایت از اسد در سوریه حدود دو هزار کشته و چهار هزار مجروح برآورد می‌شود.بعد از انفجار بیروت حزب‌الله در کانون خشمی است که علیه طبقه حاکم کشور، منجمله از جانب تعداد فزاینده‌ای از هواداران شیعه سنتی این گروه، قرار گرفته‌است. تظاهرکنندگان که نسبت به فساد و بی‌مبالاتی که منجر به انفجار گردید خشمگین هستند، آدمک حسن نصرالله رهبر حزب‌الله را در میدان مرکزی شهدای بیروت دار زدند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
شهر الزبدانی سوریه برای اسد و ایران از اهمیت حیاتی برخوردار است زیرا حداقل تا اواخر ژوئن سال ۲۰۱۱، این شهر قطب تدارکاتی سپاه پاسداران ایران برای تأمین حزب‌الله لبنان بود. پیش از جنگ داخلی سوریه، ایران بین ۲ تا ۳ هزار نیروی سپاهی در سوریه مستقر کرده‌بود تا ضمن آموزش نیروهای محلی، ارسال اسلحه و پول به لبنان را نیز مدیریت کنند. کودتای ۱۹۶۶ (سوریه)
کودتای ۱۹۶۶ سوریه سه سال پس از کودتای حزب بعث در سوریه رویداد. علت این کودتا کشمکش بین طبقه جوان و مسن حزب بعث سوریه به دلایلی چون فساد و ضعف بود. در واقع این کودتا، عصیان نسل جوان حزب بعث بود. متعاقب این کودتا میشل عفلق و امین الحافظ سرنگون و حافظ اسد وزیر دفاع شد. محمدسعید رمضان البوطی
محمد رمضان سعید البوطی در جریان جنگ داخلی سوریه به صورت علنی از بشار اسد که متعلق به اقلیت شیعه مذهب علوی‌ست حمایت می‌کرد. وی قیام مسلّحانه علیه نظامِ حاکم را (هرچند آن نظام ظالم باشد) حرام می‌دانست؛ و معتقد بود که این رویه به جنگِ داخلی و آشوب خواهد انجامید. با آغازِ انقلاب و ناآرامی در سوریه، به تدریج از محبوبیتِ بوطی در میانِ گروه‌های مخالفِ نظام کاسته شد؛ و مخالفانِ اسد کتاب‌های او را سوزاندند. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
از سال ۲۰۱۱ که جمهوری اسلامی به پشتیبانی از حکومت بشار اسد برخاسته، هزینه مالی زیادی صرف جنگ در این کشور کرده‌است. از سال ۲۰۱۱ ایران علاوه بر کمک‌های نظامی و فرستادن محموله‌های حاوی نفت به قیمت ارزان‌تر از بازار، وامی به مبلغ ۳٫۶ میلیارد دلار در اختیار دولت سوریه قرار داد. پرویز فتاح، رئیس بنیاد مستضعفان، در برنامه‌ای از تلویزیونی اعتراف کرد که قاسم سلیمانی برای پرداخت حقوق لشکر فاطمیون به وی مراجعه کرده‌است، همچنین حشمت‌الله فلاحت‌پیشه عضو پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس گفته‌است که جمهوری اسلامی ایران ۲۰ تا۳۰ میلیارد دلار به سوریه کمک کرده‌است. جنگ نیابتی
جنگ داخلی سوریه را می‌توان یک جنگ نیابتی دانست که در آن قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای نظیر روسیه و ایران با حمایت از دولت سوریه و از سویی دیگر، عربستان، قطر، ترکیه، آمریکا، انگلستان و فرانسه و اسرائیل با پشتیبانی از گروه‌های مختلف شورشی، سعی در تضعیف غیرمستقیم دولت‌های رقیب، یا حفظ و افزایش دامنه نفوذ خود در این کشور دارند. مداخله خارجی در جنگ داخلی سوریه
منظور از مداخله خارجی در جنگ داخلی سوریه حمایت سیاسی، نظامی و عملیاتی از جوانب درگیر در منازعهٔ در جریان سوریه است که در مارس ۲۰۱۱ شروع شد و نیز درگیری خارجی در آن. بسیاری از جوانب درگیر در جنگ در سوریه حمایت‌های متنوعی از کشورها و نهادهای خارجی مستقر در خارج از سوریه دریافت می‌کنند. منازعهٔ درجریان در سوریه به‌طور گسترده به عنوان رشته جنگ‌های نیابتی بین قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی، خصوصاً بین آمریکا و روسیه و نیز بین ایران و عربستان سعودی توصیف شده‌است. جنگ داخلی سوریه
ارتش آزاد سوریه شماری از نظامیان جدا شده از ارتش دولت بشار اسد هستند و سرهنگ ریاض الاسعد، رهبری ارتش آزاد سوریه را به عهده دارد. نیروی موسوم به «ارتش آزاد سوریه» در ماه اوت سال ۲۰۱۱ توسط گروهی از نظامیان فراری و با هدف حمایت از غیرنظامیان در برابر حملات ارتش سوریه و تلاش برای سرنگونی حکومت بشار اسد تشکیل شد. تولسی گبرد
گبرد با برانداختن بشار اسد از قدرت توسط آمریکا مخالف است. او از تلاش آمریکا برای تغییر رژیم سوریه به عنوان یکی از عوامل بروز بحران پناهندگان جنگ داخلی سوریه یاد کرده‌است. تولسی گابارد در دسامبر ۲۰۱۶ در صفحه توییتر خود نوشت سازمان سیا جنگجویان وابسته به سازمان تروریستی القاعده را به منظور سرنگون کردن حکومت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه مسلح کرده‌است. وی اعلام کرد: طی چهار سال، سیا به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حال مسلح کردن مخالفان به اصطلاح «میانه‌رو» بود که با القاعده متحد شده بودند تا حکومت سوریه را سرنگون کنند. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
اسماعیل قاآنی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه، حضور نظامی ایران در سوریه را تأیید کرد و گفت این دخالت برای جلوگیری از «کشتار مردم» است. جیش‌العدل
جیش العدل از جمله حامیان معارضین در جنگ داخلی سوریه است و یکی از دلایل اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی را حمایت از معارضین دولت سوریه اعلام کرده‌است. این گروه خود را مدافع حقوق اقلیت سنی بلوچستان ایران و مخالف «مداخله» جمهوری اسلامی در حمایت از حکومت سوریه معرفی می‌کند. نیروهای مسلح سوریه
نیروهای مسلح در سوریه هم مثل بسیاری از کشورهای جهان سوم فرصتی را برای بهبود جایگاه اقلیت‌های قومی فراهم کرده‌اند. به ویژه علویان سوریه از این فرصت استفاده کردند و و در دهه ۱۹۶۰ به پست‌های تأثیرگذاری در حکومت نظامی کشور رسیدند. در سال ۱۹۶۶ با کودتای ژنرال صلاح الجدید علیه ژنرال امین الحافظ برای اولین بار در دوران جدید یک علوی به ریاست کشور سوریه رسید. جدید خود در سال ۱۹۷۰ به دست یک علوی مذهب دیگر به نام حافظ اسد سرنگون شد. اسد که از سال ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۰ حکومت کرد پس از آن تنها خویشاوندان و دوستان مورد اعتماد خود را که بیشترشان علوی هستند در پست‌های حساس و نیرومند قرار داده و از آنجا که نیروهای مسلح هم تکیه‌گاه اصلی و هم خطرناک‌ترین تهدید حکومتش بود توجه زیادی به نیازهای نیروهای نظامی کرده و ارتقای استانداردهای زندگی ارتشیان کرد. این نیروها در جنگ داخلی سوریه درگیر جنگ فرسایشی با مخالفین مسلح و القاعده و داعش شدند که لطمات زیاد و جبران‌ناپذیری را به این ارتش واردکرده است. نقض حقوق بشر در جنگ داخلی سوریه
بر طبق آخرین آمارها، روی هم رفته، در جنگ داخلی سوریه بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته‌اند و نیز میلیون‌ها تن زخمی و زندانی و بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم، آواره شده‌اند.کمیساریای عالی حقوق بشر در سازمان ملل متحد تأیید می‌کند که تعداد ۹ کشتارجمعی در فاصله زمانی ۲۰۱۲ تا نیمه ژوئیه ۲۰۱۳ که توسط دولت سوریه و شبه‌نظامیان وابسته به آن که در ۸ رخداد مجزا انجام‌شده است، مورد شناسایی قرارگرفته‌است و در مقابل، یک گزارش نیز از موارد مشابه از گروه‌های مخالف، گزارش‌شده‌است. سیاست خارجی حسن روحانی
حسن روحانی می‌گوید ثبات و امنیت سوریه بسیار برای ما حائز اهمیت است. جمهوری اسلامی ایران در این زمینه وظیفه بسیار مهمی را برعهده دارد. خوشبختانه امروز غرب که به بهانه‌هایی تصمیم حمله به سوریه را دارد با مشکلاتی روبرو است، امروز نزدیکترین متحد آمریکا یعنی انگلیس در پارلمان خود دچار مشکل می‌شود به دلیل آن است که تبعات جنگ را در این منطقه دیده و می‌دانند که این آثار برای ملت‌های جهان بسیار مخرب است. اینکه آمریکا برای انجام اقدامات خود علیه سوریه از کنگره خود نظرخواهی کرده است به معنای آن است که آمریکا مشروعیت بین‌المللی از سازمان ملل و شورای امنیت و افکار عمومی برای انجام این اقدام ندارد و از سویی دیگر در داخل کشور خود نیز دچار مشکل است. بی‌تردید مداخله خارجی و تقویت تروریسم در منطقه عامل اصلی مشکلات در منطقه است. ما معتقدیم مهمترین مشکل در سوریه دخالت‌های خارجی و میدان دادن به تروریست‌ها در این کشور است در حالی که مبنا و ملاک رای و خواسته مردم است. جمهوری اسلامی ایران همه تلاش انسانی خود را نسبت به مردم سوریه انجام داده و خواهد داد و نسبت به تعهد خود به ثبات منطقه و اقداماتی که در این زمینه لازم بوده انجام داده و خواهد داد و می‌داند که شروع جنگ و حمله به سوریه چه مشکلاتی را برای کل منطقه بوجود خواهد آورد از این رو تمام اقدامات سیاسی و بین‌المللی خود را انجام داده و ادامه خواهد داد. البته اگر برای مردم سوریه مشکلاتی بوجود آید جمهوری اسلامی ایران به وظایف دینی و نوع دوستانه خود برای کمک غذایی و دارویی به مردم سوریه اقدام خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران همان‌طور که پیش از این نیز اعلام کرده هر گونه اقدام علیه سوریه را نه تنها به ضرر منطقه بلکه به ضرر دوستان آمریکا نیز می‌داند و معتقد است که این اقدام هیچ نفعی برای هیچ‌کس نخواهد داشت. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
رسانه‌های ایرانی مخالف جنگ، نظام ایران و دولت آن را به «بسیج آوارگان شیعه از کشورهای همسایه، جذب آنها در سپاه و تیپ‌ها و استفاده از آنها برای جنگ نیابتی به نمایندگی از نیروهای رژیم سوریه، در جنگی که بشار اسد علیه مردمش انجام می‌دهد»، متهم کردند؛ کشوری که «رژیم‌های ایران و سوریه از مکان‌های مقدس شیعیان برای بسیج و بسیج فرقه‌ای در صفوف این شبه نظامیان سوءاستفاده می‌کنند و آنها را فریب می‌دهند که این جنگ برای دفاع از مقدسات است.» «نامهٔ شام» یک گروه مبارزاتی مستقل با تمرکز بر نقش رژیم ایران در سوریه که اعضای آن گروهی شهروند خبرنگار و فعال ایرانی، لبنانی و سوری هستند، برای اولین بار، در آوریل ۲۰۱۴ فعال شد. جمعی از فعالان سیاسی ایرانی در سبتامبر ۲۰۱۵ کمپینی با نام «برای سوریه» راه‌اندازی کرده‌اند. هدف آنان «روشنگری پیرامون نقش‌آفرینی مجرمانهٔ حکومت ایران در بحران سوریه» عنوان شده‌است. به صورت داخلی، جنبش سبز ایران به رهبری میرحسین موسوی به دلیل مخالفت با رژیم سوریه و مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه شناخته می‌شوند. گفته می‌شود که دلیل حصر فراخوان تجمع برای همبستگی با بازداشت‌شدگان سوریه بود.در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۱، گروهی متشکل از ۴۰ پزشک ایرانی عضو آن جنبش از جمله مصطفی معین، در نامه ای سرگشاده رفتار رژیم سوریه در قبال اعتراضات را محکوم کردند، با این اشاره که بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، یک چشم پزشک است. جبهه ملی ایران و همبستگی جمهوری‌خواهان ایران نیز بیانیه‌هایی را در محکومیت رژیم سوریه صادر کردند، در اوت ۲۰۱۱ و 2015.از زمان آغاز جنگ، بسیاری از چهره‌های ایرانی با مداخله نظامی ایران در جنگ داخلی سوریه یا از رژیم سوریه بعثی ابراز مخالفت کرده‌اند، از آنان: دو رسانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار گزارشی دربارهٔ فعالیت‌های نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پس از سال‌ها تأیید کردند که نیروی قدس به فرماندهی قاسم سلیمانی از زمان آغاز اعتراضات مردم سوریه در اوایل سال ۲۰۱۱، در سرکوب این اعتراضات، نقش داشته‌است و به پلیس این کشور، دربارهٔ چگونگی سرکوب اعتراضات و اقدامات اطلاعاتی و امنیتی بر ضد معترضان، آموزش داده و به آن‌ها جنگ افزار و تجهیزات سرکوب داده‌است. قاسم سلیمانی در پی اعتراضات سراسری مردم سوریه، بشار اسد را متقاعد کرد که تسلیم خواسته‌های مردم سوریه نشود. روابط ایران و سوریه در جنگ ایران و عراق
سوریه، حمایت از جمهوری اسلامی ایران را باعث تقویت بنیه روحی و نظامی خود در برابر اسرائیل و مسائل داخلی لبنان و مبارزه علیه حضور بیگانه در این کشور می‌دانست. مهمترین کمک سوریه در جنگ، حمایت‌های سیاسی آن‌ها از ایران بود، چرا که موضع‌گیریهای سوریه در کنفرانس کشورهای عربی مانع از شکل‌گیری جبهه متحد کشورهای عرب علیه جمهوری اسلامی ایران شد. این در حالی بود که صدام تلاش داشت تا جنگ با ایران را جنگ عرب – عجم جلوه دهد. سوریه هیئتی از افسران سوری را به کشورهای بلوک شرق فرستاد تا تسلیحاتی را از این کشورها خریداری کند. این تسلیحات مستقیماً در اختیار ایران قرار گرفت تا تحریم‌های تسلیحاتی ایران دور زده شود. این کشور بخشی از فرودگاه بین‌المللی دمشق را به جمهوری اسلامی ایران اختصاص داد. دمشق حتی به حسن تهرانی مقدم و تیم ۵۰ نفره سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آموزش موشک داد. این آموزش‌ها اولین جرقه‌های دانش موشک بومی در ایران بود. از آنجایی که تیم ایرانی به دستور مستقیم حافظ اسد رئیس جمهور وقت سوریه در مهمترین پادگان موشکی این کشور استقرار یافته بود، تیم ایرانی از هر فرصتی برای آموزش بهره می‌برد به نحوی که اعضا بدون اینکه کسی مانع آن‌ها شود، به زاغه‌های مهمات، انبارهای موشکی و . .. سرکشی می‌کردند تا از نحوه نگهداری موشک‌ها هم آگاه شوند. جنگ‌های داخلی انگلستان
عواملی که به بروز چند دستگی میان مردم انگلستان انجامید و جنگ‌هایی داخلی را در آن کشور رقم زد که درد و رنج بسیاری را نیز برای مردم آن به‌همراه آورد هم سیاسی بودند و هم مذهبی. چارلز نخست اغلب با تصمیمات پارلمان مخالف بود و همین موضوع سبب شد تا با پایان دادن به ملاقات‌هایش با اعضای پارلمان در ۱۶۲۹ خود رأساً حکومت کشور را در اختیار بگیرد. درعین‌حال چارلز در صدد بود تا سیاست‌های مذهبی مشابهی را نیز در اسکاتلند پیاده سازد و کلیسای اسکاتلند را همچون کلیسای انگلستان پدیدآورد که با مخالفت پرسبیتریهای اسکاتلند مواجه شد. با بروز شورش در اسکاتلند چارلز یکم وارد جنگ با آنها شد و در ۱۶۴۰ برای تأمین هزینه‌های مالی لشکرکشی خود علیه اسکاتلند به کمک پارلمان نیاز پیدا کرد و از آنان یاری خواست. پارلمان که در این زمان با عنوان پارلمان بلندمدت شناخته می‌شد از کمک به پادشاه خودداری ورزید و همین موضوع به آغاز جنگ‌های داخلی انگلستان در ۱۶۴۲ انجامید. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
در ایران موضعگیری‌های متفاوتی نسبت به درگیری‌های سوریه نشان داده شده‌است. از طرفی گروه‌های اصلاح‌طلب، جنبش سبز و گروه‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی با صدور بیانیه‌هایی، همراهی خود با «انقلاب مردم سوریه» را نشان دادند و از طرف دیگر جمهوری اسلامی بر پشتیبانی خود از بشار اسد و حکومت فعلی ادامه داده‌است. فعالان جنبش سبز با ایجاد کمپین اسد باید برود از مردم سوریه پشتیبانی کردند. البته این حمایت‌ها در تغییر سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی ایران نسبت به حکومت اسد تأثیری نداشت و در نهایت پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران از بشار اسد سبب شد تا نیروی انتظامی ایران همراه با اسماعیل احمدی مقدم و احمدرضا رادان، فرمانده و جانشین فرمانده این نیرو، به اتهام کمک به دولت بشار اسد در سرکوب معترضان سوریه از سوی دولت آمریکا تحریم شوند. جنگ داخلی سوریه
حافظ اسد در سال‌های آخر حکومتش دست به اجرای برخی از سیاست‌های بازار آزاد در سوریه زد که این امر منجر به افزایش چشمگیر نابرابری اقتصادی و اجتماعی در این کشور شد و این نابرابری پس از به قدرت رسیدن بشار اسد سرعت گرفت. این سیاست‌ها بر بخش خدمات تمرکز داشت و فقط اقلیتی محدود از جمعیت کشور را منتفع می‌کرد: طبقه تاجر سنی‌مذهب در دمشق و حلب و کسانی که با دولت ارتباط نزدیک داشتند. القاعده
تا پیش از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ القاعده حضور قابل ذکری در سوریه نداشت. اما با شروع این جنگ تندروها به سرعت سازماندهی یافته و به مؤثرترین نیروی جنگی در اپوزیسیون سوریه تبدیل شدند. گروه‌هایی همچون جبهه النصره و داعش جنگجویان خارجی زیادی را نیز برای جنگیدن و آموزش نیروهای خود به خدمت گرفتند. در آوریل ۲۰۱۳ امارت اسلامی عراق، اعلام کرد که با جبهه نصرت، متحد می‌شود تا یک کشور واحد موسوم به «دولت اسلامی عراق و شام» را تأسیس کنند اما جبهه نصرت و رهبری القاعده با این ادغام مخالفت کرد. پس از آن القاعده ضمن حمایت از النصره به عنوان تنها شاخه رسمی خود در سوریه با داعش وارد جنگ شد. النصره از ۲۴ مارس ۲۰۱۵ تا ۲۷ ژانویه ۲۰۱۷ با سایر گروه‌های شورشی در شمال سوریه ائتلاف کرد و گروه جیش‌الفتح را تشکیل داده‌بود و پس از آن موفقیت‌های نظامی چشمگیری را در استان ادلب کسب کرد اما جبهه نصرت در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۶ نام خود را به جبهه فتح شام تغییر داد و از القاعده جدا شد. جنگ داخلی سوریه
این کمیته در سپتامبر ۲۰۱۱ و از میان گروه‌های سیاسی مخالف درون خود سوریه تشکیل شده‌است. این کمیته، منادی دگرگونی مسالمت‌آمیز است، با مداخله نظامی مخالفت می‌کند و علی‌الظاهر معتقد است اعضای حکومت فعلی می‌توانند در دوران‌گذار نقش مثبتی ایفا کنند. اخوان‌المسلمین سوریه
در مرحله نخست که در سال ۱۹۷۶ آغاز شد، رهبران علوی، ماموران امنیتی و حزبی هدف قرار گرفتند. مرحله بعد در ژوئن سال ۱۹۷۹ با قتل ۳۹ دانشجوی علوی دانشکده افسری و حمله به مراکز حزب بعث و پلیس و ساختمان‌های دولتی آغاز شد. در شدیدترین بخش، در مارس ۱۹۸۰، به دنبال ۱۷امین سالگرد کودتای حزب بعث، اخوان تظاهرات وسیعی در شهرهای مختلف سوریه برپا کرد. متعاقب آن سو قصدی به حافظ اسد توسط اخوان صورت گرفت که ناکام ماند. این اتفاق اعدام و دستگیری بسیاری از اعضای اخوان را به دنبال داشت. در حقیقت از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰،سوریه درگیر جنگ داخلی بین اخوان و رژیم بعث سوریه بود. نقطه اوج این درگیری در شهر حما اتفاق افتاد، پس قیام اخوان در شهر حما موجب حمله همه‌جانبه رژیم بعث از زمین و هوا به این شهر شد. در این واقعه که به کشتار حما معروف است.در نتیجه این حمله رژیم بعث به حما نزدیک به ۳۰ هزار غیر نظامی کشته شدند. درگیری بین اخوان و اسد تا زمان مرگ او ادامه داشت. جنگ داخلی سوریه
حسن عبدالعظیم، از شخصیت‌های باسابقه اپوزیسیون، می‌گوید: «ما مداخله خارجی را رد می‌کنیم و به زعم ما خطر آن به اندازه استبداد داخلی است. ما هر دوی آن‌ها را مردود می‌دانیم». گاه‌شمار جنگ داخلی سوریه
همچنین ده‌ها نفر در گلوله‌باران شهرهایی در حومه استان‌های حلب و ادلب، کشته شدند. بنا بر اعلام دیده‌بان حقوق بشر سوریه، نیروهای دولتی به شهر اریحا در استان ادلب یورش برده و ده‌ها منزل را به آتش کشیدند. شهر المیادین در حومه دیرالزور نیز شاهد یورش نیروهای دولتی و دستگیری ده‌ها تن از اهالی آن بود. ویدیوهایی که توسط فعالان در اینترنت منتشر شده‌است نشان می‌دهد که صدها نفر در نقاط مختلف حلب در راهپیمایی‌های ضد دولتی شرکت کرده‌اند.تنها طی یکماه اخیر بیش از ۱۱۰۰ غیرنظامی در این منطقه کشته شده‌اند. بنا بر اعلام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد حدود ۳۹۰ هزار نفر در غوطهٔ شرقی در جهنمی روز زمین به سر می‌برند.در جنگ داخلی سوریه، تا کنون، بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته شده و میلیون‌ها نفر نیز زخمی و زندانی گشته‌اند؛ همچنین بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم آواره شده‌اند. شورای ملی سوریه
شورای ملی سوریه یا شورای ملی انتقالی سوریه از گروه‌های اصلی مخالف دولت سوریه است و هدف خود را براندازی دولت حاکم در سوریه (دولت بشار اسد) قرار داده‌است. این گروه که در جریان جنگ داخلی سوریه و به واسطهٔ نشست‌های گروه‌های مخالف، در استانبول ترکیه در سال ۲۰۱۱ تأسیس گردید، بیش‌تر متشکل از تبعیدیان سوریه است. شورای ملی سوریه روابط و همکاری بسیار نزدیکی با ارتش آزاد سوریه دارد. کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای شیمیایی
دولت سوریه پس از بحران استفاده از سلاح‌های شیمیایی در جنگ داخلی در سال ۲۰۱۳ و تهدید نظامی ایالات متحده آمریکا، مجبور به پیوستن به این کنوانسیون شد. روابط عراق و سوریه
هر دو کشور علیه دولت اسلامی عراق و شام (داعش) جنگیدند. در جنگ داخلی سوریه ، داوطلبان عراقی در کنار ارتش سوریه در سوریه می جنگند. این دو کشور بخشی از ائتلاف روسیه - سوریه - ایران - عراق هستند که در نتیجه توافق در اواخر سپتامبر ۲۰۱۵ بین روسیه ، ایران ، عراق و سوریه برای "کمک و همکاری در جمع آوری اطلاعات در مورد داعش به بر اساس بیانیه صادر شده توسط فرماندهی عملیات مشترک عراق ، با پیشرفت های این گروه مبارزه کنید. از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ ، عراق از طرف دولت سوریه به جنگ داخلی سوریه پیوست و به نابودی دولت اسلامی عراق و شام در داخل این کشور کمک کرد. جنگ داخلی سوریه
در دسامبر ۲۰۱۱ بزرگ‌ترین کنگره مخالفان بشار اسد در تونس تشکیل شد. برهان غلیون پیش از آغاز کنگره با رئیس‌جمهور جدید تونس، منصف مرزوقی دیدار و گفتگو کرد. هم چنین عبدالله ترکمانی، یکی از سخنگویان شورای ملی سوریه به خبرگزاری آلمان گفت، این شورا از جامعه جهانی می‌خواهد برای حفاظت از جان شهروندان معترض سوری اقدام کند. جنگ داخلی سوریه
گروه‌های کرد به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت کرد کشور بودند، اما مقامات حکومتی خطر بالقوه بدل شدن آنان به یک نیروی سیاسی اثرگذار را با حبس رهبران و ساکت کردن طوایف کُرد پاسخ دادند. کردها هم‌اکنون در جنگ با داعش، متحد دولت هستند. از سال ۲۰۱۲ کردها در سوریه به عنوان قوم به رسمیت شناخته شدند. اعتراضات ۱۹۳۹ سوریه
در پی تغییر دولت، آشوب‌های سوریه برای چند روز در دمشق و دیگر شهرهای سوریه آرام شد و دولت حفار برای ایجاد نشدن دوباره اغتشاشات تدابیری اجرا کرد؛ به «کمیتهٔ آزادی شخصی» یکی از بزرگ‌ترین شخصیت‌های برپا کنندهٔ تظاهرات را افزود. همچنین «کمیتهٔ آزادی شخصی» چند ویرایش را بر روی قوانینش صورت داد که مهم‌ترین آن: اجازه ندادن به مسلمان برای تغییر دینشان و اجازه ندادن ازدواج مسلمان با غیر مسلمان بود. تظاهرات‌های سنگین‌تری با بازگشت آوارگان استان اسکندورن که دولت ترکیه آن‌ها را بیرون کرده بود رخ داد. با این تظاهرات دولت جدید سوریه نتوانست بیشتر از ۲۳ روز مقاومت کند که در نهایت در ۱۴ مارس ۱۹۳۹، استعفا کرد. با وجود اینکه دولت استعفا کرده بود باز هم اغتشاشات ادامه یافت و به برخی اماکن تجاری آسیب وارد شد که ارتش مراکشی-فرانسه در ۲۰ مارس، با هدف بازگردان آرامش بعد از ناتوانی نیروهای امنیتی داخلی، وارد عمل شد. سوریه
موقعیت سوریه در غرب آسیا و ساحل شرقی مدیترانه در طول تاریخ جایگاهی استراتژیک به این کشور بخشیده‌است. جنگ داخلی سوریه از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ (۶ بهمن ۱۳۸۹) آغاز شده و موجب ویرانی‌ها و ناامنی‌های گسترده در این کشور شده‌است. پس از آغاز جنگ داخلی در سوریه گروه‌های شبه نظامی کُرد در شمال و شمال شرق سوریه اعلام خودمختاری کردند و مناطق تحت کنترل خود را که اکثراً کُردنشین بودند را روژآوا ( به کردی کرمانجی: رۆژئاڤا) نامیدند.زبان رسمی در اقلیم روژآوا ، کردی کرمانجی است و این منطقه دارای پرچم است که از سه رنگ زرد(بالا) ، سبز (پایین) و قرمز (وسط) تشکیل شده است. البته کردها بارها اعلام کرده اند که به تمامیت ارضی سوریه احترام می‌گذارند. سیستم حکومت داری در این منطقه به‌خاطر استفاده برابر از زنان و آزادی‌های قومی و مذهبی یکی از دموکراتیک‌ترین حکومت‌هاست. روژآوا بیشتر به خاطر یگان‌های زنان مدافع‌خلق در مبارزه با داعش در جهان شناخته شده است. نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
از ابتدای جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱، برخی منابع خبری از حضور نیروهای سپاه قدس برای کمک به بشار اسد خبر دادند. در سال ۲۰۲۰، خبرگزاری فارس در گزارش خود با اشاره به شروع اعتراضات مردمی علیه حکومت بشار اسد در جریان بهار عربی در سال ۲۰۱۱ گفته‌است نیروی انتظامی با هماهنگی نیروی قدس به کمک پلیس سوریه رفته تا با شورش‌های خیابانی مقابله کند. بنابر این گزارش، «کارشناسان» نیروی انتظامی به آموزش و توجیه پلیس سوریه برای سرکوب «شورش‌های خیابانی» پرداخته‌اند و از آنجا که پلیس سوریه از کمبود تجهیزات برای مقابله با معترضان برخوردار بوده، تجهیزات مقابله با «شورش خیابانی» به پلیس سوریه داده‌اند. تا قبل از ظهور داعش، دیده‌بان حقوق بشر سوریه در گزارش خود شمار قربانیان درگیری‌های داخلی این کشور را بر اساس مستنداتی که در اختیار دارد ۱۲۰ هزارو ۲۹۶ تن اعلام کرده‌است. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
در ۲۵ اردیبهشت ۹۳ محمد اسکندری فرمانده سپاه ملایر گفت: جنگ امروز در سوریه در واقع جنگ ما با آمریکاست که در خاک سوریه رخ داده‌است… فرماندهان سپاه در این کشور ۴۲ تیپ و ۱۳۸ گردان مجهز را آماده کرده‌اند و از نظر نظامی آمادگی کامل برای جنگ با دشمن را دارند…۱۴ استان سوریه معین استان‌های ایران قرار گرفته‌است و استان حما در سوریه معین استان همدان قرار داده شده‌است، که مردم استان همدان پس از جمع‌آوری کمک‌های نقدی و مواد غذایی به‌طور مستقیم این کمک‌ها را به این استان ارسال می‌کنند. کلاه‌سفیدها (جنگ داخلی سوریه)
کلاه‌سفیدها با نام رسمی دفاع مدنی سوری سازمانی است که خود را سازمانی داوطلبانه برای کمک و نجات غیرنظامیان در مناطق جنگی اعلام می کند که مورد حمایت غرب قرار دارد. اما توسط مقامات سوری به ارتباط با افراط گرایان و اقدامات تبلیغاتی خصمانه متهم شده است. کلاه سفید ها بارها به جنگ اطلاعاتی علیه دمشق متهم شده اند. سازمان «کلاه سفیدها» هدف خود را دفاع از غیر نظامیان اعلام کرده و ادعا می کنند که از لحاظ سیاسی بی طرف بوده و در عملیات مسلحانه شرکت ندارد. این سازمان در مناطق تحت کنترل شورشیان سوری در جنگ داخلی سوریه، فعالیت می‌کند. می‌دی رسکیو بنیادی است ثبت‌شده در هلند که کلاه‌سفیدها را با منابع مالی دولت‌های غربی، حمایت می‌کند. رهبری سید علی خامنه‌ای
علی خامنه‌ای در سپتامبر ۲۰۱۱ به صراحت اعلام کرد که طرفدار دولت سوریه است. هنگامی که جنگ داخلی سوریه آغاز شد، گزارش‌های فزاینده ای در مورد حمایت نظامی ایران و آموزش نیروری نظامی ایرانی در سوریه وجود داشت. ایران و سوریه متحدان استراتژیک نزدیکی هستند و ایران پشتیبانی قابل توجهی از دولت سوریه در جنگ داخلی سوریه می‌کند از جمله پشتیبانی لجستیکی، فنی و مالی و همچنین آموزش و برخی از ارسال نیروهای رزمی. ایران بقای دولت سوریه را برای منافع منطقه ای خود بسیار مهم می‌داند. کارزار بیابانی سوریه (مه-ژوئیه ۲۰۱۷)
کارزار بیابانی سوریه عملیات نظامی نیروی زمینی سوریه است که در آغاز در راستای بزرگراه دمشق به مرز با عراق علیه نیروهای شورشی در جریان جنگ داخلی سوریه شروع شد. هدف آن ابتدائاً به چنگ آوردن بزرگراه و گذرگاه مرزی التنف و بدین ترتیب ایمن‌سازی حاشیهٔ روستایی دمشق در برابر حملهٔ احتمالی شورشیان بود. بعدها چندین جبههٔ دیگر در چارچوب عملیات در سراسر بیابان گشوده شد، و عملیات «طلوع بزرگ» علیه داعش با هدف بازگشایی بزرگراه دمشق-تدمر و آماده شدن برای هجوم به دیرالزور نیز آغاز شدند. زنان در سوریه
سال ۲۰۱۱ آغاز جنگ داخلی سوریه بود، جایی که بسیاری از غیرنظامیان قربانی هدف حملات قرار گرفته در بیمارستان‌ها، مدارس و زیرساخت‌ها بودند. برخی از گروه‌های شورشی افراطی، در درجه اول جبهه النصره و گروه تروریستی داعش، سیاست‌های سختگیرانه ای را برای محدود کردن آزادی زنان در مناطقی که آنها کنترل می‌کنند، اعمال کردند. حزب‌الله سوریه
حزب‌الله سوریه شاخهٔ مقاومت اسلامی در کشور سوریه است. این گروه از مبارزان حامی بشار اسد در جنگ داخلی سوریه است و به صورت محدود به ارتش این کشور در پیکار با مخالفان دولت اسد یاری می‌رساند. بشار اسد
سازمان ملل بشار اسد را به خاطر اقداماتش در جنگ داخلی سوریه به عنوان یک جنایتکار جنگی می‌شناسد. و تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی به خاطر جنایات جنگی است. دولت اسد خود را سکولار توصیف می‌کند، اما برخی از دانشمندان علوم سیاسی باور دارند که دولت وی از تنش‌های فرقه‌ای بهره می‌برد و با تکیه بر اقلیت علویان تلاش در حفظ قدرت دارد. سیاست در سوریه
وزات امور خارجه ایالات متحده آمریکا در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷ گزارش سالانه خود دربارهٔ تروریسم در سال ۲۰۱۶ را در ۷ فصل منتشر کرد که در آن ضمن پرداختن به موضوع تروریسم توسط حکومت ایران گزارش کرده‌است که ایران همچنان در راس کشورهای حامی تروریسم است. در این گزارش سوریه نیز به عنوان کشور حامی تروریسم معرفی شده‌است.در سال ۲۰۱۱ با بالا گرفتن اعتراضات مردمی در جهان عرب(بهار عربی)، تظاهرات‌هایی نیز در شهرهای مختلف سوریه نظیر حمات، جبله، دمشق، لاذقیه، درعا و حمص به وقوع پیوست که با سرکوب شدید نیروهای رژیم سوریه مواجه شد. تظاهرات‌های پراکنده‌ای در شهرهای دیگر سوریه نیز به وقوع پیوست که در سه شهر حمص، درعا و حماه شدیدتر بود. بشار اسد در ابتدا در مورد این اعتراضات در رسانه‌های سوریه نظری نمی‌داد. اما پس از آن که سرکوب‌ها مرگبار توسط ارتش بالا گرفت و هم چنین در برخی شهرها بخصوص در شهر حمص قیام مسلحانه توسط ارتش آزاد سوریه علیه حکومت وی رخ داد، به مصاحبه با رسانه‌های دولتی سوریه پرداخت و بدون اشاره به کشتار مردم توسط ارتش؛ اسرائیل را عامل این اعتراضات در سوریه دانست، او اعلام کرد که با اقتدار در برابر این توطئه‌ها می‌ایستد. اتحادیه عرب پس از خیزش سوریه ۲۰۱۲-۲۰۱۱ و کشته شدن هزاران معترض سوری توسط دولت بشار اسد، عضویت سوریه در اتحادیه عرب به حالت تعلیق درآورد. جبهه اسلامی سوریه
جبهه اسلامی سوریه ( "al-Jabhah al-Islāmiyya as-Sūriyyah") یک ائتلاف متشکل از گروه‌های شورشی اسلام‌گرای سلفی است که در جنگ داخلی سوریه بر ضد دولت بشار اسد می‌جنگند. بزرگترین گروه این جبهه احرار الشام است که رهبری آن را نیز بر عهده دارد. در ۲ نوامبر ۲۰۱۳ این گروه منحل شد و به جای آن جبهه اسلامی تأسیس شد که شامل چند گروه جبهه اسلامی آزادیبخش سوریه هم می‌شود. تهاجم به شمال غربی سوریه (آوریل-اوت ۲۰۱۹)
تهاجم به شمال غربی سوریه موسوم به سحر ادلب عملیات نیروهای مسلح سوریه و متحدانش برای مقابله با گروه‌های شورشی در شمال غربی سوریه در جریان جنگ داخلی سوریه بود. این عملیات در شمال غربی استان حما، جنوب استان ادلب و شمال شرقی استان لاذقیه به اجرا درآمد. اهداف اصلی دولت سوریه از انجام این عملیات بازکردن بزرگراه M5 و اخراج گروه‌های تروریستی مثل هیئت تحریر شام مرتبط با القاعده بود. واکنش‌های بین‌المللی درباره جنگ داخلی سوریه
شورای ملی سوریه ۱۲ خرداد ۱۳۹۱، اعلام کرد که ایران «میلیاردها دلار پول از طریق بانک‌های لبنان و عراق» به حکومت بشار اسد می‌فرستد و «در تلاش برای افروختن شعله‌های جنگ در سوریه شریک جرم است». جنگ داخلی سوریه
بنا به گفته این اعضای کمیته، آنان نگران این هستند که سرنگونی حکومت موجب آشوب در کشور شود. مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی در گفتگوی تلویزیونی با شبکه العربیه در سپتامبر ۲۰۱۵ میلادی گفت: «ایران باید آخرین کشوری باشد که دربارهٔ ثبات در سوریه سخن می‌گوید، زیرا همه می‌دانند که عامل ویرانی و بدبختی مردم سوریه، ایران است.» جنگ داخلی سوریه
این دو جریان عمده مخالف دولت بشار اسد؛ ضمن تسریع و تسهیل روند تغییر حکومت، مانع از مداخله نظامی خارجی در کشور می‌شود. در این سند هردو ی این جریان‌ها بر تقویت و حمایت از «ارتش آزاد سوریه» تأکید کردند. به موجب این توافقنامه پس از سقوط دولت بشار اسد یک دولت انتقالی تا مرحله انتخابات قدرت را به دست گرفته و کشور را اداره خواهد کرد.