نمایشنامه اتللو در چه سالی برای اولین بار به نمایش درآمد؟
کتابخانه ملی حلب
نمایشنامه‌های بسیاری بر روی صحنه تئاتر ملی کتابخانه در حلب اجرا شده‌است و هنرمندان بزرگی آن را ارائه داده‌اند، متون این نمایشنامه‌ها را تعدادی از نویسندگان از حلب و سایر شهرستانهای سوریه به رشته تحریر درآورده‌اند. از اوائل دهه ۱۹۴۰ ده‌ها نمایشنامه در تئاتر ملی انجام شده‌است و اولین تئاتر اجرا شده در آن نمایشنامه «اتللو» است.
ایلف کوچولو
ایلف کوچولو () عنوان نمایش‌نامه‌ای در سه پرده اثر هنریک ایبسن که در سال ۱۸۹۴ منتشر شد. این نمایش روان‌شناختی به خاطر پیچیدگی‌های ظریف و کنایه‌های عمیقش شهرت دارد. نمایش ایلف کوچولو در سال ۱۳۹۷ از زبان نروژی توسط میرمجید عمرانی ترجمه و از سوی انتشارات مهراندیش منتشر شد. دیابلو
نسخهٔ اول "دیابلو" در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۶، به بازار عرضه شد. موفقیت این بازی، باعث شد تا سه ماه بعد (مارس ۱۹۹۷) نسخهٔ افزودنی بازی با عنوان "" انتشار یابد. گیم‌اسپات دیابلو را به عنوان بهترین بازی سال برگزید و تا اوت ۱۹۹۷، سی‌صد هزار نسخه از این بازی به فروش رفت. پس از موفقیت بازی دیابلو، شرکت بلیزارد پروژهٔ دیابلو را متوقف کرد تا به ساخت بازی "استارکرفت" بپردازد. بعد از انتشار موفقیت‌آمیز بازی "استارکرفت" در سال ۱۹۹۸ میلادی، بلیزارد باز به سراغ سری دیابلو رفت و در سال ۲۰۰۰ نسخهٔ دوم بازی دیابلو را منتشر کرد. "دیابلو ۲" در نخستین هفتهٔ انتشار ۱ میلیون نسخه فروخت و به عنوان سریع-فروش‌ترین رسانهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای گینس ثبت شد. هم‌چنین در سال بعد نسخهٔ مکمل بازی با عنوان "دیابلو۲ : ارباب نابودی" به بازار عرضه شد که تعداد فروش نسخه‌های بازی دیابلو ۲ را به ۲٫۵ میلیون عدد رسانید. در سال ۲۰۰۸ در نمایشگاهی در پاریس اعلام شد که نسخهٔ سوم دیابلو در دست ساخت است. در سال ۱۹۹۸ یک نسخه از دیابلو برای کنسول پلی‌استیشن توسط شرکت الکترونیک آرتز عرضه شد که موفقیت چندانی نداشت. اتلو (فیلم ۱۹۲۲)
اتلو فیلمی صامت در سبک درام است که در سال ۱۹۲۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به امیل یانینگز، تئودور لوس و ورنر کراوس اشاره کرد. ارلن دال
در همان سال با برادران وارنر قرارداد امضا کرد و کار بازیگری را آغاز کرد اما معروفترین کارهایش با استودیو مترو گلدوین مایر بود و در واقع او به عنوان یک هنرپیشه مترویی مشهور است. اولین کارش در مترو «عروس وحشی می‌شود» بود که در سال ۱۹۴۸ این فیلم را به همراه ون جانسن و جون الیسون بازی کرد. دهه ۵۰ اوج درخشش او در سینما بود. فیلم‌های معروفی مثل «حکومت وحشت» (۱۹۴۹)، «سه حرف کوچولو» (۱۹۵۰)، «دنیای زنانه» (۱۹۵۴)، «سرخ کم رنگ» (۱۹۵۶) و «مسافرت به مرکز زمین» (۱۹۵۹). ژاله علو
نخستین فعالیت‌های هنری وی از سال ۱۳۲۷ با گویندگی زنده در رادیو و اعلام برنامه‌ها، شامل می‌شود. سپس وی به اجرای نمایش‌های رادیویی پرداخت و از پایه‌گذاران برنامه «داستان شب» بود. اولین نمایشنامه‌ای که به‌طور زنده برای «داستان شب» کار کرد، «دختر خورشید» نام داشت که نصرت‌الله محتشم آن را کارگردانی کرد. اجراهای موزیکال وی در رادیو، وی را بر آن داشت که نام هنری «ژاله» را برای خود برگزیند. فیدلیو
بتهوون "فیدلیو" را بار دوم، در ۲۹ مارس ۱۸۰۶ به معرض نمایش گذاشت؛ ولی بازهم توفیقی نیافت. هشت سال بعد، مقارن با تشکیل کنگرهٔ وین، هنگامی که شهر پر از جوش و خروش بود، اپرای مزبور با نام جدید "فیدلیو" برای بار سوم بر روی صحنه آمد، و تا اندازه‌ای با موفقیت روبه‌رو شد. نحوهٔ آهنگسازی بتهوون بیشتر با سازهایی هماهنگ شده بود که نسبت به صدای انسان قدرت و انعطاف‌پذیری بیشتری داشت؛ خوانندگان، هرقدر هم مشتاق بودند که سدهای جدید را بشکنند، نمی‌توانستند بعضی از قسمت‌هایی را که آهنگ آنها خیلی بالا می‌رفت بخوانند، و عاقبت از خواندن سر می‌تافتند. این اپرا امروز گاه‌گاه بر بال‌های شهرتِ آهنگساز -و با اصلاحاتی که خود او دیگر نمی‌تواند در آنها تجدیدنظر کند - بر روی صحنه می‌آید. جوزپه وردی
دو اپرای پایانیِ وردی، "اتلو" و "فالستاف"، نسبت به دیگر آثار او از پختگی موسیقاییِ بالاتری برخوردارند. هرچند که وردی پس از اپرای "آیدا" دیگر انگیزه و اشتیاقی برای ساخت اپرا نداشت، با این وجود اطرافیانش با ترفندهایی زمینهٔ ساختِ اثر جدید را فراهم آوردند. در تابستان ۱۸۷۹ ریکوردی (از دوستان نزدیک وردی) که باور نداشت عمر اپراسازیِ استاد به سر آمده باشد، پس از کسب اجازه از او، ترتیبی داد که وردی و آریگو بوئیتو با یکدیگر ملاقات کنند. او در واقع قصد داشت اشتیاق ساخت اپرایی براساس نمایش‌نامهٔ "اتلو"ی شکسپیر را در وردی ایجاد کند. بوئیتو سه روز پس از دیدار با وردی لیبرتو (اپرانامهٔ) "اتللو" را برای وردی آورد که توانست نظر مساعد وی را جلب کند. اما وردی قولی برای ساخت اپرا نداد، هرچند که جرقه‌هایی در ذهنش شکل گرفته و در حال گسترش بود. ژولیوس سزار (نمایش‌نامه)
این نمایشنامه ابتدا به سال ۱۶۲۳ در فیرست فولیو منتشر شد، اما توماس پلاتر جوان دیدن اجرایی از آن را به سال ۱۵۹۹ در یادداشت‌هایش ذکر کرده‌است. نام این نمایشنامه در لیست نمایشنامههای شکسپیر که "فرانسیس مرر" در سال ۱۵۹۸ منتشر کرد نیامده‌است. براساس این دو نکته و نیز شباهت این اثر ازلحاظ واژگان با نمایشنامه هملت و ازلحاظ وزن با نمایشنامههای هنری پنجم و هر طور شما دوست دارید، محققان سال ۱۵۹۹ را درست می‌دانند. بلبل سرگشته
این نمایشنامه یکی از بهترین نمونه‌های اقتباس نمایشی از قصه‌های عامیانه است که نصیریان آن را با الهام از قصه‌ای کهن به همین نام به نگارش درآورده است. بلبل سرگشته در سال ۱۳۳۵ در اولین مسابقه نمایشنامه‌نویسی هنرهای زیبا رتبه اول را به خود اختصاص داد. در سال ۱۳۳۷ برای اولین بار نمایش بلبل سرگشته به روی صحنه رفت و نیز در سال‌های ۱۳۳۸ و ۱۳۴۵ و ۱۳۵۴ در تالار سنگلج اجرا شد. بهرام بیضایی این نمایش را ستوده‌است و از نمونه‌های کمیاب نمایش خوب در آن سال‌ها برشمرده است. این تئاتر توسط تلویزیون ملی ایران در سال ۱۳۵۴ ضبط و پخش شد. سال‌ها بعد نیز نصیریان بلبل سرگشته را در فرانسه به روی صحنه برد. نصیریان خود در جایی دربارهٔ این نمایشنامه گفته‌است: «اولین بار که این افسانه را خواندم مرا به فکر واداشت، فکر روی کاری که دخترک به آن دست می‌زند، و همین مرا برانگیخت. او را وجود دیگری غیر از موجوداتی که دور و برش می‌پلکند و او لای آن‌ها گم است، دریابم. قید زمان و مکان را رها کردم و به اصل پرداختم، اصلی که میراث فطری ماست و سرزمین سایه روشن‌ها و رمزهاست. قصه برای بیان حقیقتی والا جز تمثیلی بیش نیست. تنها از آن نظر که برای بیان مقصود زمینه عادی و مساعدی داشت آن را به کار گرفتم. کار خود را ناقص و ناچیز می‌دانم و ادعایی ندارم». اطلس ابر
نخستین نمایش "اطلس ابر" در تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۱۲ و در طی جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو ۲۰۱۲ بود و سپس در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۲ در ایالات متحده اکران شد. آلخاندرو خودوروفسکی
او خود را غرق مطالعه کرد و همین‌طور نوشتن شعر را آغاز کرد. اولین شعرش در ۱۶ سالگی در کنار آشنایی با شاعران اهل شیلی مانند نیکانور پارا و انریکه لین به چاپ رسید. پس از علاقه‌مند شدن به ایدئولوژی سیاسی آنارشیسم به دانشگاه رفت و شروع به تحصیل روانشناسی و فلسفه کرد اما پس از دو سال دانشگاه را ترک کرد و با علاقه‌ای که به تئاتر و مخصوصاً پانتومیم داشت دلقک یک سیرک شد و کار کارگردانی تئاتر را شروع کرد. در این حین، در سال ۱۹۴۷ گروه تئاترش با نام تئاتر میمیکو را تشکیل داد که در سال ۱۹۵۲ پنجاه عضو داشت. سال بعد اولین نمایشنامه‌اش با نام "ال مینوتورا" (مینیتور: موجودی افسانه‌ای در داستان‌های یونان باستان که نیمی گاو و نیمی انسان بود) را نوشت. با این حال، خودوروفسکی احساس می‌کرد که در شیلی چیز زیادی برای وی نمانده و در آن سال به پاریس رفت. آرتو طریان
به مناسبت پنجاهمین سال تأسیس مدرسهٔ مختلط هایگازیان (مدرسه ارمنیان تهران) در روز نهم آبانماه ۱۳۰۴، نمایشنامه «غریزه» اثر هانری کیست ماکلر و ترجمه هایک گاراکاش درام در چهار پرده به کارگردانی آرتور طریان در سال مدرسه هایگازیان اجرا گردید، نقش آفرینان نمایشنامه عبارت بودند از: وارتو طریان (لالا)، د. گوورگیان، برسابه هوسپیان، هایک گاراگاش، ب. آقاسیان، آرا هاروتیونیان، آرا در-هوهانسیان، گ. هاروتیونیان. هنرمندان «استودیو تئاتر» به سرپرستی و کارگردانی آرتو طریان، روز پنجم اسفندماه ۱۳۰۴ (۲۵ فوریه ۱۹۲۶) نمایشنامه «برای خوشبختی» نوشته س. بشی بشووسگی ترجمه آرتو طریان را بر روی صحنه آوردند. آرتو طریان در سال ۱۳۰۵ سه نمایشنامه در تالار مدرسه هایگازیان به روی روس صحنه آورد. ... در بهار سال ۱۳۰۷ آرتو طریان و همسرش رهسپار رشت شدند. ره آورد آنان برای هنردوستان رشت، نمایشنامه کمدی «مجسمه مرمری» یا «نیوبه» ترجمه ورویر بود. دومین نمایشنامه‌ای که آرتو طریان به روی صحنه آرود. نمایشنامه «عشق و خیانت» اثر فریدریش شیلر نویسنده نامدار آلمانی بود. سومین نمایشنامه، نمایشنامه در اوایل سال ۱۳۰۸ شمسی آرتو طریان، آرداشس قازاریان و افلاطون کیخسرو شاهرخ، در سالن تئاتر زرتشتیان تهران، تئاتر سیروس را بنیان نهادند و برای آموزش هنرهای دراماتیک، «استودیو تئاتر» را در محل تئاتر سیروس دایر کردند و برای جلب علاقه‌مندان اعلامیه‌ای منتشر ساختند. آرتو طریان روز پنجشنبه ۱۹ دی ماه ۱۳۰۸ نمایشنامه‌های «شرافت» درام در یک پرده نوشته هرمان زودرمان (آلمانی) و «زن گنگ» کمدی در دو پرده تصنیف آناتول فرانس را به روی صحنه آورد. در پائیز ۱۳۰۹ آرتو طریان نمایشنامه «شب هزار و یکم» اثر رضاکمال شهرزاد و دو تابلو از اپرای «آنوش» اثر هوهانس تومانیان را به روی صحنه آورد. ایرانیان (نمایش‌نامه)
ایرانیان، اثری شاعرانه و تخیلی در سبک نمایشنامه تراژدی است که توسط آیسخولوس (آشیل) در سال ۴۷۲ پ. م در آتن باستان، با پشتیبانی مالی پریکلس، دولتمرد آتن نوشته شده است. این نمایشنامه نخستین اثر مهم آیسخولوس و نخستین تراژدی مهم عصر طلایی آتن و کهن‌ترین نمایشنامه تاریخ بشر است که تا امروز باقی مانده است. تراژدی "ایرانیان" داستان یورش خشایارشا به یونان را روایت می‌ کند. توماس میدلتون
در سال ۱۶۲۴، میدلتون نمایشنامه‌ای میهن پرستانه را روی صحنه برد، با نام، ، که در آن وقایع سیاسی وقت را در قالب بازی شطرنج به سخره گرفت. نمایش مربوطه ۹ اجرا را تجربه کرد، و در طی این چند اجرا، مورد استقبال بی نظیری واقع شد، اما با اعتراض سفیر اسپانیا در انگلستان، اجرای نمایش متوقف شده، دست اندر کاران و هنرپیشگان به دادگاه فراخوانده شده و میدلتون نیز مدتی حبس را در زندان تجربه کرد. این نمایش پایان فعالیت میدلتون در تئاتر تجاری بود. میدلتون، سه سال بعد، یعنی در ژوئیه ۱۶۲۷، چشم از جهان فروبست. آوای طبل در شب
آوای طبل در شب (به آلمانی :Trommeln in der Nacht) نمایش‌نامه‌ای کمدی نوشته برتولت برشت نمایش‌نامه‌نویس آلمانی است. او این نمایش‌نامه را در میان سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۰ میلادی نوشته است و برای نخستین بار در سال ۱۹۲۲ در شهر مونیخ به اجرا درآمد. این نمایش‌نامه شباهت زیادی به سبک اکسپرسیونیسم ارنست تولر و گئورگ کایزر دارد. این نمایش‌نامه به همراه دو نمایش دیگر برشت (در جنگل شهر و بعل) جایزه ادبی کلایست را در سال ۱۹۲۲ از آن خود کردند. برشت بعدها اعتراف کرد که این نمایش‌نامه را تنها برای کسب درآمد و امرا معاش نگاشته است. رومئو و ژولیت
رومئو و ژولیت به همراه هملت نمایشنامه‌هایی هستند که به دفعات بر روی صحنه رفته‌اند. اقتباس‌های فراوان آن را تبدیل به یکی‌از مشهورترین و پایدارترین داستان‌های شکسپیر کرده‌است. حتی در زمان حیات شکسپیر نیز این نمایشنامه محبوبیت فراوانی داشت. محقق، گری تیلور، آن را جزو یکی‌از ۶نمایشنامه محبوب شکسپیر، پس از مرگ کریستوفر مارلو و توماس کید و پیش از استیلای بن جانسون می‌داند، و این زمان، دوره‌ای بود که شکسپیر بزرگ‌ترین نمایشنامه‌نویس لندن به‌شمار می‌رفت. زمان دقیق اولین اجرای این نمایشنامه مشخص نیست. اما گروه مردان چمبرلین نخستین اجراکنندگان آن بودند. ریچارد بورباگ احتمالاً بازیگر نقش اول بوده، و ارباب روبرت گوفه (یک پسر) نخستین بازیگر نقش ژولیت بوده‌است. این اجرا به احتمال فراوان در سالن تئاتر اجرا شده، و در کنار آن اجراهای دیگری در سالن تئاتر پرده انجام شده‌است. رومئو و ژولیت یکی از اولین نمایشنامه‌های شکسپیر بود که در خارج از انگلستان نیز اجرا شد: نسخه ساده و کوتاه‌شده‌ای آن در سال ۱۶۰۴ در شهرنوردینگلن اجرا گشت. اتلو
اُتِلو یا اُتِللو با عنوان کامل تراژدی اُتِلو، مغربی ونیز است، نمایش‌نامه‌ای تراژیک اثر ویلیام شکسپیر است که احتمالا در سال ۱۶۰۳ میلادی نوشته شده است. این تراژدی، در دورهٔ جنگ عثمانی و ونیز (۱۵۷۰ تا ۱۵۷۳) بر سر کنترل جزیرهٔ قبرس می‌گذرد. این جزیره از سال ۱۴۸۹ به تصرف جمهوری ونیز درآمده بود. عثمانیان پس از محاصرهٔ طولانی شهر بندری فاماگوستا، در سال ۱۵۷۱ این شهر را تصرف کردند. این نمایش‌نامه حول محور دو شخصیت اصلی، اُتِلو و یاگو، روایت می‌شود. اُتِلو یک فرماندهٔ نظامی مغربی در ارتش ونیز است که در نبرد دفاع از قبرس در مقابل ترک‌های عثمانی شرکت داشته است. او به‌تازگی و برخلاف میل پدرش، با دزدمونا که یک زن ونیزی زیبا و ثروتمند و بسیار جوان‌تر از اوست ازدواج کرده است. یاگو، افسر بیرق‌دار اتلو است که از سر بدخواهی، حسادت اتلو را نسبت به دزدمونا برمی‌انگیزد تا حدی که اتلوی خویشتن‌دار، در لحظه‌ای از خشم کور، همسر محبوب خود را به قتل می‌رساند. نمایش‌نامهٔ اتلو به دلیل پرداختن به موضوعاتی مانند عشق، حسادت و نژاد، کماکان جایگاه ممتازی در میان آثار شکسپیر دارد و تاکنون اقتباس‌های متعددی از آن انجام شده است.رودریگو، نجیب‌زاده‌ای ثروتمند اما فاسد، به دوست خود یاگو که یک افسر بیرق‌دار است، گلایه می‌کند که چرا دربارهٔ ازدواج مخفیانهٔ دزدمونا (دختر سناتوری به نام برابانسیو) و اتلو (فرماندهٔ نظامی مغربی در ارتش ونیز) چیزی به او نگفته است. رودریگو ناراحت است چون عاشق دزدموناست و او را از پدرش خواستگاری کرده بوده است. یاگو از اتلو نفرت دارد چون اتلو به افسر جوان‌تری به نام کاسیو که یاگو او را ضعیف‌تر از خود می‌داند، ترفیع درجه داده و به رودریگو می‌گوید که قصد دارد از اتلو به نفع خودش استفاده کند. یاگو، رودریگو را راضی می‌کند که برابانسیو را بیدار کرده و دربارهٔ نامزد دخترش یعنی اتلو با او صحبت کند. در همین حال، یاگو نزد اتلو می‌رود و به او هشدار می‌دهد که برابانسیو دارد به سراغ او می‌آید. برابانسیو، به تحریک رودریگو، عصبانی می‌شود و تصمیم می‌گیرد با اتلو رودررو شود، اما متوجه می‌شود که محل سکونت اتلو آکنده از نگهبانان دوجه (فرمانروای ونیز) است که اجازهٔ خشونت و درگیری را نمی‌دهند. اخباری به ونیز می‌رسد حاکی از آنکه ترک‌های عثمانی قصد دارند به قبرس حمله کنند، بنابراین اتلو برای مشاوره‌دادن به سناتورها احضار می‌شود. برابانسیو چاره‌ای جز همراهی اتلو به منزل دوجه (فرمانروای ونیز) ندارد و در آنجا اتلو را متهم می‌کند که دزدمونا را با سحر و جادو فریفته است. اتلو در مقابل دوجه (فرمانروای ونیز)، لودویکو (خویشاوند برابانسیو)، گراسیانو (برادر برابانسیو) و سناتورهای دیگر از خود دفاع می‌کند و توضیح می‌دهد که دزدمونا به‌خاطر شنیدن داستان‌های شگفت‌انگیز و غمباری که او دربارهٔ زندگی‌اش قبل از آمدن به ونیز تعریف کرده، دل‌باختهٔ او شده و نه به‌خاطر سحر و جادو. پس از آنکه دزدمونا علاقه‌اش به اتلو را تایید می‌کند، سنا قانع می‌شود اما بربانسیو مجلس را با ناخشنودی ترک کرده و به اتلو می‌گوید که دزدمونا روزی به او هم خیانت خواهد کرد: «"هی، مغربی، اگر چشم بینا داری مراقب او باش. پدرش را فریب داد، تو را هم می‌تواند فریب دهد"». یاگو که در مجلس حاضر است، به اشارهٔ برابانسیو دقت می‌کند. به دستور دوجه (فرمانروای ونیز)، اتلو ونیز را ترک می‌کند و برای فرماندهی سربازان ونیزی در مقابل تهاجم ترک‌های عثمانی به جزیرهٔ قبرس می‌رود. همسرش دزدمونا، معاونش کاسیو، افسر بیرق‌دارش یاگو، و امیلیا (همسر یاگو و ندیمهٔ دزدمونا) نیز راهی قبرس می‌شوند. رورسی
نسخه مدرن بازی روِرسی، به عنوان اتللو شناخته می‌شود. در سال ۱۹۷۱ توسط ساتوشی هاسگاوا در ژاپن ثبت شد. هاسگاوا در ابتدا توضیح داد که اتللو پیشرفتی در روِرسی داشت اما از حدود سال ۲۰۰۰، او شروع به ادعا کرد که او اتللو را بدون توجه به روِرسی اختراع کرده‌است. دکتر آنتونیو (اپرا)
دکتر آنتونیو () یک اپرای ایتالیایی است که در سال ۱۹۴۹ میلادی، توسط فرانکو آلفانو و بر پایهٔ رمان "دکتر آنتونیو" اثر جووانی روفینی ساخته شد. کنسرتو ویولن شماره ۱ (بروخ)
این کنسرتو ویولن نخستین بار در ۱۸۶۶ میلادی کامل شد و نخستین اجرای آن در ۲۴ آوریل همان سال توسط اتو فن کنیگسلو و با رهبری بلوخ انجام گرفت. این کنسرتو بعدها به‌طور قابل توجهی با کمک نوازنده سرشناس ویولن، یوزف یواخیم مورد تجدید نظر قرار گرفت و در سال ۱۸۶۷ میلادی به شکل امروزی‌اش درآمد. نخستین اجرای نسخه اصلاح شده در ۵ ژانویه ۱۸۶۸ میلادی در برمن توسط یواخیم و با رهبری کارل مارتین راینتالر انجام گرفت. آنتون چخوف
نخستین نمایش‌نامهٔ چخوف بی‌پدری است که چندان شناخته شده نیست و پس از آن ایوانف. یکی دو نمایش‌نامهٔ بعدی چخوف هم چندان موفق از کار در نیامد تا اینکه با اجرای نمایش «مرغ دریایی» در ۱۸۹۷ در سالن تئاتر هنری مسکو چخوف طعم نخستین موفقیت بزرگ‌اش را در زمینهٔ نمایش‌نامه‌نویسی چشید. همین نمایش‌نامه دو سال قبل از آن در سالن تئاتر الکساندریسکی در سنت پترزبورگ با چنان عدم استقبالی روبه‌رو شده بود که چخوف در میانهٔ دومین شب نمایش آن، سالن را ترک کرده بود و قسم خورده بود دیگر هرگز برای تئاتر چیزی ننویسد. اما همان نمایش‌نامه در دست بازیگران چیره‌دست تئاتر هنر مسکو، چخوف را به مرکز توجه همهٔ منتقدان و هنردوستان تبدیل کرد. بعدها با وجود اختلافاتی که میان چخوف و کنستانتین استانیسلاوسکی - کارگردان نمایش‌نامه‌های وی - پیش‌آمد آثار دیگری از چخوف - همچون «دایی وانیا» (۱۸۹۹)، «سه خواهر» (۱۹۰۱) و… نیز بر همان صحنه به اجرا درآمد. عمدهٔ اختلاف چخوف و استانیسلاوسکی بر سر نحوهٔ اجرای نمایش‌نامهٔ «باغ آلبالو» بود. چخوف اصرار داشت که نمایش‌نامه کاملاً کمدی است و استانیسلاوسکی مایل بود بر جنبهٔ تراژیک نمایش‌نامه تأکید کند. چخوف نه فقط به ناتورالیسم افراطی استانیسلاوسکی می‌تازد، بلکه همچنین حال و هوای افسرده و غم‌انگیزی را که فکر می‌کرد به نمایشنامه‌اش تحمیل شده‌است، زیر سؤال می‌برد. در آوریل ۱۹۰۴، چخوف، در نامه‌ای به همسرش الگا می‌نویسد: «چرا دائماً در پوسترها و روزنامه‌ها، نمایشنامه مرا درام می‌نامید؟ نمیروویچ دانچنکو و استانیسلاوسکی، در نمایشنامه من چیزی پیدا کرده‌اند که مطلقاً به آنچه من نوشته‌ام شباهتی ندارد، و من شرط می‌بندم که هیچ‌کدام از آنها، برای یک‌بار هم که شده، نمایشنامه مرا با شیفتگی، تا به آخر نخوانده‌است. مرا ببخش، اما به شما اطمینان می‌دهم که این عین حقیقت است.»مشخصات کلی آثار داستانی چخوف را می‌توان در این محورها خلاصه کرد. میکادو
میکادو؛ یا، شهر تیتیپو () یک اپرت (اپرای هجو) در دو پرده با اپرانامهای از دابلیو. اس. گیلبرت و آهنگسازی آرتور سالیوان است. این اثر که نهمین همکاری گیلبرت و سالیوان بود نخستین بار در ۱۴ مارس ۱۸۸۵ در تئاتر ساووی لندن به روی صحنه رفت و در آن زمان ۶۷۲ بار اجر شد که تا به آن روز رکورد بیشترین اجرا در انگلستان بود. گفته می‌شود پیش از پایان سال ۱۸۸۵ پیش از ۱۵۰ گروه در اروپا و آمریکا این اپرا را اجرا می‌کردند. گیلبرت و سالیوان در این اپرت، با زبان طنز این رسوم و قوانین سخت‌گیرانه دربار امپراتوری ژاپن باستان را هجو می‌کنند. استانیسلاو استراتیو
او در دوران تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد رشته ادبیات دانشگاه صوفیه، کار خود را به عنوان روزنامه‌نگار آغاز کرد. در سال ۱۹۷۴ با موفقیت نمایشنامه، «حمام روم» که در سالن‌های پر از جمعیت بیش از ده فصل پی در پی در تئاتر صوفیه پایتخت بلغارستان اجرا شد، نام وی به عنوان یک نمایشنامه نویس طنز بر سر زبان افتاد و این موفقیت در نمایشنامه‌های «جلیقه جادویی»، «اتوبوس» و بسیار آثار دیگر وی ادامه یافت. نمایشنامه‌های استراتیو در بلژیک، چین، جمهوری چک، استونی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، هند، ایرلند، ایتالیا، مراکش، لهستان، رومانی، روسیه، سوئد، سوریه، جمهوری اسلواکی، ترکیه به اجرا درآمد و شهرتی بین‌المللی برای وی به ارمغان آورد. در سال ۱۹۹۰ نمایشنامهٔ او با عنوان «این زندگی کوتاه است» جایزه اول جشنواره بین‌المللی تئاتر موبوژ فرانسه را به دست آورد و در ادامه نمایشنامه «از سوی دیگر» او موفق به کسب دومین جایزه مسابقه نویسندگی رادیو بی‌بی‌سی جهانی در سال ۱۹۹۳ شد که این نمایش توسط بی‌بی‌سی تولید و پخش شد. در حالی که استراتیو بیشتر به عنوان نمایشنامه نویس محبوب بود، آثار ادبی وی نیز با ترکیب طنز اجتماعی و شعر به بیش از ۳۰ زبان در سراسر جهان ترجمه شد. همچنین اقتباس فیلم‌هایی از نمایشنامه‌های او به تحسین بین‌المللی او منجر شد. «تعادل» در سیزدهمین فستیوال بین‌المللی فیلم مسکو در سال ۱۹۸۳ توانست مدال نقره را به دست آورد؛ «خورشید دوران کودکی» در همان سال در میلان جایزه «کودک در زمان ما» را به دست آورد. استراتیو از سال ۱۹۷۵ تا زمان مرگش در سال ۲۰۰۰ به عنوان مدیر ادبی تئاتر شورای شهر صوفیه مشغول به فعالیت بود. کریستوفر مارلو
مارلو یکی از هفت دانشمند انگلیسی است که در سده شانزدهم نمایش‌نامه‌نویسی را در این کشور بنیان نهادند و به «خداوندان ذوق دانشگاه» معروف شدند. در مدت بیست و نه سال زندگی خود، چندین نمایش‌نامه نوشته است که مهم‌ترین آن‌ها «ادوارد دوم»، «یهودی مالت» و «دکتر فاستوس» (۱۶۰۴) است. از زندگی کریستوفر مارلو اطلاعات چندانی در دست نیست ولی معروف است که در سال ۱۵۹۳ در میکده‌ای به ضرب چاقو از پای درآمد. کریستوفر مارلو در زمان حیاتش یکی از مأموران اطلاعاتی سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا بود که حتی یکی از نظریه‌های مرگ زود هنگام او مربوط به همین مورد است. تئاتر هنری مسکو
تئاتر هنری مسکو در سال ۱۸۹۶ به ابتکار کنستانتین استانیسلاوسکی و ولادیمیر نمیروویج دانچنکو شروع به فعالیت کرد. اولین اثر نمایشی در این تئاتر نمایشنامه مرغ دریایی نوشته آنتوان چخوف بود. این اثر بعد از یک اجرای ناموفق در سن پطرزبورگ باعث گردید که چخوف قسم بخورد که تا آخر عمر نمایشنامه ننویسد. اما با پیشنهاد ولادیمیر نمیروویج دانچنکو این نمایشنامه به کارگردانی کنستانتین استانیسلاوسکی در تئاتر هنری مسکو اجرا شد و نویسنده را به وجد آورد و چخوف سه نمایشنامه معروف خود دایی وانیا، سه خواهر و باغ آلبالو را برای اجرا در این تئاتر نوشت. رومئو و ژولیت
رومئو و ژولیت کششی به داستان‌های عاشقانه دوران باستان دارد. درون‌مایه اثر براساس داستانی ایتالیایی است، که به صورت شعر با نام تاریخ باستانی رومئو و ژولیت توسط آرتور برووک در سال ۱۵۶۲، و به صورت نثر در سال ۱۵۹۱ توسط ویلیام پینتر نوشته شدند. شکسپیر از هردو اثر استفاده کرد، ولی برای گسترش داستان، شخصیت‌های مکمل داستان به‌خصوص مرکوتیو و پاریس را دچار تغییراتی نمود. این نظر وجود دارد که نمایشنامه بین سال‌های ۱۵۹۱ تا ۱۵۹۵ نوشته شده، و برای نخستین‌بار در قطع ربع کاغذ در سال ۱۵۹۷ به چاپ رسید. این نسخه کیفیت پایینی داشت و نسخه‌های بعدی اصلاح‌شده و با اصل اثر شکسپیر مطابق گشتند. لباست را بپوش
«لباست را بپوش» (؛ ) که با نامِ «در لباس دلقک» () هم شناخته می‌شود، یک آریای تنور مشهور از اپرای پالیاچی اثر روجرو لئونکاوالو است که نخستین بار در سال ۱۸۹۲ میلادی اجرا شد. این آریا در پایان پردهٔ اول اپرا اجرا می‌شود، جایی که «کانیو»، پی به خیانت همسرش می‌برد، اما مجبور است آماده شده و در نقشِ «پالیاچو»ی دلقک به روی صحنه برود، چرا که نمایش، علی‌رغم تمامی مشکلات و سختی‌ها، باید ادامه یابد. استان کرمانشاه
به جز انواع نمایش‌های سنتی با اهداف آئینی یا سرگرمی که در قالب تعزیه، روحوضی و … از دیرباز اجرا می‌شده‌است، نمایش به شکل مدرن آن در کرمانشاه سابقه‌ای بیش از یک قرن دارد. به گفتهٔ محمدعلی سلطانی نخستین نمایش در کرمانشاه در زمان حکومت علی‌خان ظهیرالدوله (صفاعلیشاه) که در ۱۲۸۸ خورشیدی حاکم کرمانشاه بوده‌است به روی صحنه رفت و عواید آن به مدرسهٔ علمیهٔ اسلامیه اختصاص پیدا کرد. نخستین گروه تئاتر در کرمانشاه «هیئت تئاترال ارامنه» نام داشت که تقی رهبر سرپرستی آن را برعهده داشت و تا سال ۱۳۲۰ فعال بود. سپس گروه‌های تئاتر دیگری تشکیل شد. در سال ۱۳۲۳ نمایش «اتللو» در سالن دبیرستان شاهپور به روی صحنه رفت که نخستین اجرای یک نمایش کلاسیک و سنگین در کرمانشاه بود. تا سال ۱۳۴۵ اجراهای تئاتر در کرمانشاه محدود و در دبیرستان‌ها بود، اما در آن سال کلاس‌های آموزش تئاتر با هدف تربیت هنرآموزان به مدت یک ماه با مربی‌گری بهرام بیضایی در کرمانشاه تشکیل شد. متعاقب آن «مرکز هنرهای دراماتیک کرمانشاه» تأسیس و «گروه نمایش کرمانشاه» نیز تشکیل شد و فعالیت خود را آغاز کرد که تحولی در تئاتر کرمانشاه به وجود آورد. حمید سمندریان
در اسفندماه سال ۱۳۸۶ سمندریان اجرای نمایش "گالیله" نوشته برتولد برشت را از وصیت‌های هنری خود برشمرد. او متنی نو از این نمایشنامه فراهم کرده بود و از سال ۱۳۶۰ خورشیدی کوشش کرده بود تا آن را به نمایش درآورد. در دههٔ ۱۳۷۰ نخستین دورهٔ تمرین‌های "گالیله" را آغاز کرده بود. مقامات فرهنگی ایران نیز بارها به او قول همکاری دادند؛ از جمله در سال ۱۳۶۹ حتی سالنی برای اجرای نمایش تعیین شد و او در تالار وحدت با گروه خود سخت مشغول کار و تمرین بود که ناگهان کار متوقف شد. سمندریان در سالیان بعد بارها برای اجرای این نمایش تدارک دید و زمانی هم احمد آقالو قرار بود نقش اصلی آن را بازی کند؛ اما این اتفاق نیفتاد تا سرانجام سمندریان در مراسم بزرگداشت خود، در آخر فروردین‌ماه ۱۳۸۹ اعلام کرد که هفت سال پس از توقف تمرین‌های نمایش "گالیله"، این اثر را در زمستان ۱۳۸۹ در سالن سمندریان تماشاخانهٔ ایرانشهر به صحنه می‌برد. در حالی که سال پیش از آن یعنی در سال ۱۳۸۸ طی مراسم بزرگداشت حمید سمندریان در تماشاخانهٔ ایرانشهر محمدباقر قالیباف، شهردار تهران، در حاشیه نامگذاری سالن شماره دو تماشاخانهٔ ایرانشهر نیز به نام حمید سمندریان، اعلام کرد که شهرداری حمایت‌های مادی و معنوی را از تولید و اجرای نمایش "گالیله" به کارگردانی سمندریان خواهد داشت. کاتاکالی
نخستین کتاب با نام «"کاتاکالی؛ تئاتر رقصان هند"» دو مقالهٔ کوتاه از کاپیلا واتسیایان و آلن دنیلو را در بر می‌گیرد و در 48 صفحه با ترجمهٔ جلال ستاری سال 1377 توسط «نشر نمایش» منتشر شده‌است. رومئو و ژولیت
در سال ۱۹۳۳ نمایشنامه توسط کاتارین کرنل و شوهر کارگردانش گوتری مک کلینتیک احیا شد و یک تور دور دنیا به مدت ۷ماه را آغاز نمود. این نمایش با حضور بازیگرانی چون اورسون ولز، برایان اهرن وباسیل راثبون انجام می‌شد. این اجرا موفقیت کمی به‌دست‌آورد، و در نتیجه در بازگشت‌شان به نیویورک، کرنل و مک کلینیت در ان تجدیدنظر کردند، و برای نخستین بار، نمایشنامه بدون حتی کوچکترین تغییر اجرا شد. این تولید جدید، در دسامبر۱۹۳۴ بر روی پرده رفت و رالف ریچاردسون در نقش مرکوتیو و ماوریس ایوانز در نقش رومئو بازی کردند. منتقدان عقیده‌داشتند که کرنل، «بهترین ژولیت زمان خود»، «تا ابد فراموش‌نشدنی» و جذاب‌ترین و زیباترین ژولیتی بود که صحنه تئاتر تا به امروز به‌خود دیده‌است. امپرسیون، طلوع آفتاب
این تابلو در سال ۱۸۷۴ میلادی و در جریان اولین نمایشگاه هنری مستقل امپرسیونیست‌ها (که در آن تاریخ به این نام شناخته نمی‌شدند)، به نمایش عمومی گذاشته شد. لویی لِروا منتقد، نقاش و نمایشنامه‌نویس فرانسوی در حالی که از نام این اثر استفاده کرده بود، متنی تمسخرآمیز در روزنامه "هیاهو" با عنوان "نمایشگاه امپرسیونیست‌ها" منتشر کرد و ناخواسته، جنبش هنری جدید را نامگذاری نمود. قرمز (نمایش‌نامه)
قرمز نمایش‌نامه‌ایست نوشتهٔ جان لوگان، فیلم‌نامه‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس آمریکایی که اولین بار در ۸ دسامبر ۲۰۰۹ به کارگردانی مایکل گرندیچ در لندن به اجرا درآمد. شخصیت اصلی نمایش‌نامه مارک روتکو نقاش سبک اکسپرسیونیسم انتزاعیست. در اجرای اصلی نقش او را آلفرد مولینا بازی کرد و ادی ردمین در نقش کِن، دستیار جوان نقاش، ظاهر شد. این نمایش، از ۱۱ مارس ۲۰۱۰ تا ۲۷ ژوئن ۲۰۱۰، در سالن تئاتر جان گلدن در برادوی روی صحنه رفت. استلا ادلر
استلا ادلر (؛ زاده درگذشته ) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۵۲ میلادی فعالیت می‌کرد.وی یکی از برجسته ترین اساتید تئاتر و بازیگری دنیا بشمار میرود. مارلون براندو از معروفترین شاگردان وی می‌باشد. یرما
یرما نمایشنامه‌ای در سه پرده اثر فدریکو گارسیا لورکا شاعر و نمایشنامه‌نویس اسپانیایی‌ست که در سال ۱۹۳۴ نوشته شده و برای نخستین بار در همان سال اجرا شد. لورکا یرما را در قالب یک شعر تراژیک بیان می‌کند. یرما داستان زنی بی‌فرزند است که در حاشیهٔ یکی از شهرهای اسپانیا زندگی می‌کند. انگیزه و آرزوی مادر شدن تمام ذهنش را گرفته و در نهایت دست به کاری فاجعه آمیز می‌زند. در آن جامعه انتظار داشتن فرزند باعث می‌شود که یرما با این مسئله کنار نیاید. گرچه منتقدان گفتند یرما در پایان شوهرش را به خاطر مقتصد بودن و اینکه علاقه‌ای به داشتن فرزند نداشت می‌کشد، در طول نمایشنامه علت کار به صراحت بیان نمی‌شود. به هر حال در طول نمایشنامه نشانی از تمایل شوهر به تغییر موضعش از داشتن فرزند دیده نمی‌شود. پدرو کالدرون
در جوانی و پیش از رسیدن به شهرت به خاطر انتقاد از کلیسا در یکی از نوشته‌هایش به زندان محکوم شد. بین سال‌های ۱۶۲۰ و ۱۶۲۲ کالدرون در چندین مسابقهٔ شعر به افتخار سنت ایزیدور در مادرید برنده شد. اولین اثر کالدرون به عنوان نمایشنامه‌نویس نمایشنامهٔ «عشق، احترام و قدرت» بود، که در ۲۹ ژوئن ۱۶۲۳ در رویال پالاس اجرا شد. این نمایشنامه با دو نمایشنامهٔ دیگر در آن سال دنبال شد: «جنگل گیج» و «مکابیان» . در طول دو دههٔ بعد، کالدرون بیش از ۷۰ نمایشنامه نوشت، که اکثر آن‌ها درام‌های دنیوی‌ای بودند که برای تئاتر تجاری نوشته شده بودند. اتلو (وردی)
وِردی اپرای "اتلو" را بر اساس نمایش‌نامهٔ "اتلو"، اثر ویلیام شکسپیر، و لیبرتو (اپرانامهٔ) آریگو بوئیتو ساخت. "اتلو" آخرین اپرای وردی بود و نخستین بار در ۵ فوریهٔ ۱۸۸۷ در لا اسکالا واقع در شهرِ میلان اجرا شد. شاه اوبو
شاه اوبو () نمایشنامه‌ای اثر آلفرد ژاری است. اولین اجرای این نمایش در Théâtre de l'Œuvre پاریس بود که نمایشش، به خاطر عکس‌العمل آشوب‌گرانه تماشاچیان، در ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶، همان شب اولین اجرا، متوقف شد. این نمایش‌نامه، سبعانه، غریب و کمیک، به خاطر روشش برای برانداختن و واژگونی هنجارها، قوانین فرهنگی و دیگر قراردادهای اجتماعی، برجسته است. برای کسانی که در آن شب در میان تماشاچیان، شاهد عکس‌العمل مخاطبان بودند، از جمله ویلیام باتلر ییتس، رویدادی به نظر می‌رسید که از اهمیت انقلابی برخوردار است. امروزه چنین به نظر می‌رسد که این نمایش، دریچه‌ای را به آنچه در سده بیستم، نوگرایی خوانده شد، باز کرده‌است. این اثر در دادائیسم، فراواقع‌گرایی و تئاتر ابسورد، پیشرو تلقی می‌شود. این نمایش‌نامه، اولین از سه هجویه دارای سبک ژاری است که در آن، قدرت، حرص و آز و شیوه‌های شیطانی، به ویژه میل بورژوازی راضی به سوءاستفاده از قدرت پدیدآمده از موفقیت را به سخره می‌گیرد. در ایران شاه اوبو ابتدا توسط مرحوم جواد ذوالفقاری به فارسی ترجمه و در نشر نوروز هنر منتشر شد و زمستان نود و شش با ترجمهٔ زهرا طهماسبی نمینی (مهتاب) و مقدمهٔ محمد مفتاحی در نشر گل آذین منتشر شد. ظهور قابل مقاومت آرتورو اوئی
ظهور قابل مقاومت آرتورو یوی () نمایشی که در ۱۹۴۲ توسط برتولت برشت نوشته شد و در ۱۹۵۸ به روی صحنه رفت. این نمایش ظهور و قدرت گرفتن یک گانگستر تخیلی اهل شیکاگو را در دهه ۱۹۳۰ میلادی به تصویر می‌کشد که سعی می‌کند مخالفانش را نابود کند و صنعت کلم را تحت کنترل بگیرد. این نمایش به صورت طنز و تمثیل به قدرت گرفتن هیتلر و حزب نازی آلمان اشاره دارد. کنسرتو ویولن (بتهوون)
بتهوون این کنسرتو را برای همکارش «فرانتس کلمنت»، که نوازندهٔ پیشروِ ویولن در آن زمان بود، نوشت. این اثر در ۲۳ دسامبر ۱۸۰۶ در «تئاتر ان در وین» در وین به اجرا درآمد که پیش‌نمایشی ناموفق بود. سرانجام پس از چند دهه این اثر در سال ۱۸۴۴ با نوازندهٔ ۱۲ سالهٔ ویولنِ آن دوره «یوزف یواخیم» و توسط ارکستر «انجمن فیلارمونیک لندن» به رهبری فلیکس مندلسون به اجرا درآمد و از آن زمان تاکنون به عنوان یکی از محبوب‌ترین کنسرتوهای ویولن بارها ضبط و اجرا شده‌است. چشم‌اندازی از پل
چشم‌اندازی از پل نمایشی است از آرتور میلر که نخستین بار سال ۱۹۵۵ اجرا شد. این نمایشنامه را منیژه محامدی به فارسی برگردانده است. تله (فیلم ۱۹۶۲)
"تله" برای اولین بار توسط انجمن هنری تئاتر ژاپن (ATG) در یک نسخهٔ محدود در ۱ ژوئیه ۱۹۶۲ عرضه شد. ATG توزیع فیلم‌ها را فقط در ۱۰ آوریل ۱۹۶۲ آغاز کرده بود. اکتاو میربو
مدتی اکتاو از اسم مستعار برای نوشتن آثارش استفاده کرد اما در سال ۱۸۸۶، در رمانش به نام «کالور» برای اولین بار اسم واقعی خود را به کار برد. در این رمان وی از عشق مخرب اش برای زنی به نام جودیث (که در این رمان به جولیت تغییر یافته بود) به عنوان زمینه اصلی داستان استفاده کرده بود. در سال ۱۸۸۸، «اَبِ ژولز» به چاپ رسید. این اولین رمان به سبک داستایوفسکی و ماقبل فروید در ادبیات فرانسه بود. دو شخصیت اصلی این داستان، اَبِ ژولز و پدر پاسفیل هستند. این اثر بسیار مورد پسند تولستوی قرار گرفت. اتلو (فیلم ۱۹۹۵)
اتلو فیلمی به کارگردانی الیور پارکر بر پایهٔ تراژدی "اتلو" اثر ویلیام شکسپیر است که در سال ۱۹۹۵ میلادی منتشر شد. شازده کوچولو
شازده کوچولو یا شاهزاده کوچولو داستانی اثر آنتوان دو سنت اگزوپری است که نخستین بار در سپتامبر سال ۱۹۴۳ در نیویورک منتشر شد. رومئو و ژولیت
نسخه‌های مدرن این اثر نخستین بار توسط نیکولاس روو در سال ۱۷۰۹، و پس از آن توسط الکساندر پاپ در سال ۱۷۲۳ پدید آمدند. پاپ سنت ویرایش نمایشنامه را با افزودن اطلاعاتی دستورهای بر روی صحنه که در نسخه دوم فراموش شده‌بودند، به نسخه اول افزود. این سنت تا اواخر دورهرومانتیک ادامه یافت. این نسخه برای اولین‌بار به‌طور کامل در دوره ویکتوریا ظاهر شد و تا به امروز ادامه دارد، که به همراه متن، پاورقی‌هایی وجود دارد که منابع و فرهنگ پشت صحنه را توضیح می‌دهد. سعید امیرسلیمانی
فعالیت حرفه‌ای او از هجده سالگی و با ورود به تئاتر آناهیتا که سرپرستان آن مهین و مصطفی اسکویی بودند، آغاز شد. او در آنجا با محمود دولت‌آبادی، محسن یلفانی، یدالله شیراندامی و مهدی فتحی هم‌بازی بود. پس از طی دوره یکساله گروه آناهیتا، امیرسلیمانی توانست نقشی جانبی در نمایش "اتللو" نوشته شکسپیر به دست آورد که مورد توجه مهین اسکویی واقع شد و یک سال بعد وقتی اسکویی نمایش "اینس مندو (Inès Mendo)" از پروسپر مریمه را به صحنه می‌برد، نقش‌های اصلی را به او و محمود دولت‌آبادی داد. مدتی بعد در نمایش "غار سالامانگ" نوشته میگل د سروانتس که به کارگردانی مهین اسکویی برای نمایش زنده در تلویزیون ملی ایران تهیه شد، نقش اول را به عهده داشت. سه خواهر
سه خواهر عنوان نمایشنامه‌ای است نوشته آنتوان چخوف که در سال ۱۹۰۰ نگارش یافت و برای اولین بار در سال ۱۹۰۱ به روی صحنه رفت. آنتوان چخوف علاوه بر این نمایشنامه، نمایشنامه‌های دیگری چون "باغ آلبالو"، "خرس و مرغ دریایی" را نیز خلق نموده‌است.نمایشنامه "ناتورالیستی" سه خواهر در باره پوسیدگی و نابودی تدریجی اشرافیت اواخر قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم روسیه است و جستجویی برای یافتن معنای زندگی در دنیای جدید. این نمایشنامه شرحی بر زندگی و دلمشغولی‌های خانواده پروزروف است که از سه خواهر بنام‌های "اولگا"، "ماشا" و "ایرینا" و برادرشان "آندره ئی" تشکیل شده‌است. این خانواده از وضعیت موجود خود ناراضی است و چشم انداز آینده را تیره و تار و امیدهای خویش را برباد رفته می‌بیند. سه خواهر این خانواده به همراه برادرشان آندره، همگی جوانان تحصیل کرده و با فرهنگی هستند که در مسکو بزرگ شده‌اند ولی از یازده سال پیش در شهری کوچک واقع در یک ناحیه روستایی روسیه زندگی می‌کنند. شهر مسکو در این نمایشنامه نقش برجسته‌ای دارد: سه خواهر همواره به آن می اندیشند و پیوسته آرزو می‌کنند روزی به آن باز گردند. مسکو، شهری که آنان شادترین روزهای خود را در آن گذرانده اند، به‌نظر ایشان مظهر کمال است.اما وقتی نمایش پیش می‌رود، این سه خواهر بیش از پیش و به تدریج از رویاهای خویش فاصله می‌گیرند. اولگا (دختر بزرگ خانواده) در ابتدا در مدرسه‌ای آموزگار است ولی در انتهای نمایش به مقام مدیریت آن مدرسه رسیده‌است، ترفیع مقامی که او چندان علاقه‌ای به آن ندارد. ماشا همسر یک معلم بنام فئودور ایلیچ کولیجین است. در ابتدای ازدواج شان ماشا فریفته استعداد و زرنگی شوهرش بود ولی اکنون هفت سال بعد از ازدواجشان او را مردی کودن بحساب می‌آورد که آنقدرها هم که او در ابتدا می پنداشت باهوش نیست. ایرینا جوانترین خواهر است. او در عالم رویاهایش همیشه در آرزوی رفتن به مسکو و پیدا کردن عشق واقعی خویش است. آندره ئی تنها پسر خانواده است. او عاشق ناتاشا ایوانوا است. نمایش با مراسم روز سالگرد درگذشت پدر خانواده آغاز می‌گردد، روزی که نام- روز ایرینا نیز هست. به همین مناسبت، بعد از مراسم سالگرد، یک مجلس میهمانی نیز برقرار می‌گردد که در آن آندره ئی به نزد ناتاشا می‌رود و به عشق خویش اعتراف می‌کند. پرده دوم نمایش وقتی آغاز می‌گردد که حدود ۲۱ ماه از وقایع پرده اول گذشته‌است. آندره ئی و ناتاشا با هم ازدواج کرده‌اند و صاحب یک فرزند شده‌اند و این در حالیست که ناتاشا با شخصی بنام پروتوپوپوف، که یکی از رؤسای آندره ئی است، نیز رابطه عاشقانه برقرار کرده‌است. شخصیت پروتوپوپوف در نمایش ظاهر نمی‌شود و فقط نامش آورده می‌شود. ماشا با یک افسر ارتش بنام آلکساندر ایگناتی‌ویچ ورشینین رابطه دارد. افسری که متاهل است و همسری دارد که مرتب اقدام به خودکشی می‌کند. در همین پرده، توزنباخ و سولیونی نسبت به ایرینا اظهار عشق می‌کنند. وقایع پرده سوم نمایش در اتاق مشترک اولگا و ایرینا اتفاق می افتد. اینکه اولگا و ایرینا مجبور شده‌اند به‌طور مشترک در یک اتاق زندگی کنند نشانه بارزی است بر اینکه ناتاشا دارد کنترل امور خانواده به دست می‌گیرد. او از دو خواهر شوهر خود خواسته است تا دو نفری در یک اتاق زندگی کنند تا فرزند خودش بتواند دارای یک اتاق مستقل باشد. در شهر یک آتش سوزی اتفاق افتاده است که همه سرگرم تعمیرات و پاکسازی‌های بعد از آن هستند. ماشا و ایرینا از اینکه برادرشان آندره خانهاشان را به گرو گذاشته تا با پول آن بدهی‌های ناشی از قمار بازیهایش را بپردازد، بسیار عصبانی هستند. ماشا نزد اولگا و ایرینا اعتراف می‌کند که با ورشینین رابطه دارد و هر چقدر شوهرش، کولیجین، دلبستگی بیشتری به او پیدا می‌کند، علاقه وی به شوهر برعکس کمتر و کمتر می‌گردد. ایرینا تصمیم می‌گیرد که با توزنباخ ازدواج کند زیرا اولگا (که کمی سنتی فکر می‌کند) این ازدواج را برای او به‌عنوان یک زن نوعی وظیفه به‌شمار می‌آورد. در این پرده چبوتکین مست بازی در می‌آورد و در عالم مستی ساعتی که متعلق به مادر آندره و خواهرها بوده‌است را می‌شکند. مادری که آندره او را بسیار دوست می‌داشته‌است. در پرده چهارم، که آخرین پرده نمایش است، سربازها، که اکنون دیگر دوستان خانواده پروزروف هستند، در حال آماده شدن برای ترک آن ناحیه هستند و درست در زمان رفتن آنان، توزنباخ در حین یک دوئل بدست سولیونی کشته می‌شود. این دوئل در نمایش نشان داده نمی‌شود ولی صدای شلیک گلوله شنیده می‌شود و مراتب کشته شدن توزنباخ نیز اندکی قبل از پایان نمایش اعلام می‌گردد. بسیاری از شخصیت‌ها نمایش بعد از شنیدن خبر کشته شدن نوزنباخ نمی‌دانند چگونه از خود عکس‌العمل نشان بدهند. اولگا مدیر مدرسه می‌شود و به همراه پرستار (آنفیسا)، که در پایان تنها شخصیت قانع و خشنود نمایش است، خانه را ترک می‌کند. اتلو (وردی)
اتلو () یک اپرا در چهار پرده اثر جوزِپه وِردی است. روشنی‌های صحنه
سال ۱۹۱۴ در لندن، کشور در آستانه جنگ جهانی اول قرار دارد. کالوِرو (چارلی چاپلین) که زمانی یک کمدین مطرح بود شهرتش را از دست می‌دهد و به الکل روی می‌آورد. او روزی در ساختمان محل سکونتش به یک رقصنده باله برمی‌خورد که او نیز به خاطر بیماری و اقبال بد به وضعیت وخیمی دچار است. این رقصنده که ترزا آمبروز یا به اختصار تِری (کلیر بلوم) نام دارد دست به خودکشی زده اما کالورو او را نجات می‌دهد. کالورو می‌کوشد خودباوری و اعتماد به‌نفس را به تری بازگرداند و به او کمک می‌کند تا بر مشکلات روحی فائق آمده و دوباره رقصندگی باله را شروع کند. در جریان این کمک‌ها، کالورو خود نیز تشویق می‌شود تا دوباره اعتماد به‌نفسش را بازیافته و پا به صحنه کمدی بگذارد. کالورو اما هم‌چنان در این زمینه با ناکامی‌ها روبه‌رو می‌شود. رومئو و ژولیت
تئاتر نوین جان گیلگود در سال ۱۹۳۵ با حضور لورنس اولیور در نقش رومئو و مرکوتیو، که به صورت متناوب در طول ۶هفته تغییر می‌کرد، و پگی اشکرافت در نقش ژولیت بود. گیلگود به‌صورت استادانه از ترکیب دونسخه اصلی شکسپیر استفاده کرد و فضای صحنه و لباس بازیگران را با توجه به عصر الیزابت انتخاب کرد. تلاش‌های او سبب‌شد تا موفقیت عظیمی در فروش داشته‌باشد و سبب‌شد تا رئالیسم تاریخی در تولیدات بعدی مدنظر قرارگیرد. پادشاه لیر
این نمایشنامه تحت عنوان "«معروف‌ترین تاریخچه از شاه لیر انگلستان و سه دخترش» ،" در ۱۴ مه ۱۵۹۴ توسط آدام ایسلیپ ثبت شد. اما نام ایسلیپ از سوابق حذف و نام همکارش ادوارد وایت جایگزین آن گردید. شاید این درگیری بین ثبت‌کنندگان مانع انتشار نمایشنامه در سال ۱۵۹۴ شده باشد؛ به هر حال به‌طور حتم تا دهه بعد نمایشنامه به چاپ نمی‌رسد. مجدداً در ۸ مه ۱۶۰۵ با عنوان "تاریخچه حزن‌انگیز شاه لیر و سه دختر و خانواده وی" توسط دفتر سیمون استافورد ثبت شد. چاپ اول بعداً در همان سال توسط استافورد برای کتابفروشی به نام جان رایت منتشر شد. عنوان کتاب، "تاریخ شاه لیر و سه دخترش، گونوریل، راگان و کوردلا بود". کوارتو ۱۶۰۵ تنها نسخهٔ نمایشنامه در طول قرن هفدهم بود. احمد آقالو
وی دو بار نامزد جایزهٔ جشنوارهٔ بین‌الملی فجر شد. یک بار در ۱۳۸۱ (دورهٔ بیست و یکم) به‌عنوان نقش اول مرد در "گاهی به آسمان نگاه کن" و یک بار هم در ۱۳۶۸ (دورهٔ هشتم) به‌عنوان نقش دوم مرد در "تمام وسوسه‌های زمین". آرتو طریان
حسن مقدم متخلص به علی نوروز در سال ۱۳۰۰ ش. نمایشنامه «جعفرخان از فرنگ آمده» را نوشت و آرتو طریان با همکاری همسرش لالا و اعضای «گروه تئاتر کانون ایران جوان» در شب هشتم حمل (فروردین) ۱۳۰۱ در سالن گراند هتل تهران این نمایشنامه کمدی را به روی صحنه آورد. تئاتر آپولو
این سالن که دارای ۱۵۰۶ نفر ظرفیت می‌باشد در سال ۱۹۱۴ تأسیس شده و در سال ۱۹۳۴ به شکل کنونی برای آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار تغییر کرده است. اتلو (روسینی)
اتلو () یک اپرا به زبان ایتالیایی در سه پرده اثر جواکینو روسینی است. مرد و اسلحه
این نمایشنامه نخستین بار در ۲۱ آوریل ۱۸۹۴ در تئاتر پلی‌هاوس تولید شد و در ۱۸۹۸ به عنوان بخشی از "نمایشنامه‌های خوشایند" منتشر شد که در مجموعهٔ آن آثار دیگری مانند کاندیدا، هرگز نمی‌توانی بگویی و مرد سرنوشت نیز وجود دارد. مرد و اسلحه نخستین دست‌آورد تجاری شاو بود به گونه ای که پس از نمایش او به بالای سن فراخوانده می‌شد و مورد تشویق تماشاگران قرار می‌گرفت. مسیحا (هندل)
در سال ۱۷۳۵ هندل از چارلز جننز متن شعر اوراتوریوی "طالوت" را دریافت کرد. جننز یک مالک پولدار بود که به موسیقی و ادبیات علاقه داشت و لیبرتو هم می‌نوشت. از آنجا که در این زمان خلاقیت هندل کماکان صرف نوشتن اپرا می‌شد، آهنگسازی برای این شعر را تا سال ۱۷۳۸ به تعویق انداخت و نهایتاً برای اجرا در فصل ۱۷۳۸-۱۷۳۹ به صحنه برد. این تئاتر اولین بار در تئاتر پادشاه روی صحنه رفت و مورد استقبال قرار گرفت. مدتی کوتاهی پس از آن، هندل اوراتوریوی "یعقوب در مصر" را روی صحنه برد که شعر آن هم سرودهٔ جننز بود، اما این اثر مورد استقبال قرار نگرفت. تا پایان دههٔ ۱۷۳۰ گرایش به سمت آثار انگلیسی‌زبان اجتناب‌ناپذیر شده بود و نهایتاً هندل در فوریهٔ ۱۷۴۱ پس از آن که آخرین اپرایش با نام "دیدامیا" را روی صحنه برد، این ژانر را کاملاً کنار گذاشت. در ژوئیهٔ ۱۷۴۱ جننز یک لیبرتوی جدید برای یک اوراتوریو به او فرستاد و چندی بعد، در نامه‌ای مورخ ۱۰ ژوئیهٔ ۱۷۴۱، جننز در نامه‌ای به دوستش ادوارد هولدزورث نوشت که «امیدوارم [هندل] ذکاوت و مهارتش را بر این شعر به‌کار ببندد و آهنگی والاتر از دیگر آهنگ‌هایش برای آن بسازد چرا که موضوع این ترانه از تمام موضوعات والاتر است. موضوع این ترانه مسیحاست.» مارلون براندو
براندو در سال ۱۹۴۲ به مدرسه تئاتر حرفه‌ای آمریکا پیوست و در این مکان به تجربه‌های کارگاهی تئاتر دست یافت. پس از آن بود که سر از اکتورز استودیو درآورد و تحت آموزش استلا آدلر استاد بزرگ بازیگری زمان قرار گرفت و در این دوران، بازیگری به شیوه استانیسلاوسکی را آموخت. هر چند همواره با آدلر در کشمکش بود و عاقبت اکتورز استودیو را رها کرد. الیزابت سلرز
او از سن ۱۵ سالگی در صحنه تئاتر ظاهر شد و تحصیل‌کردهٔ آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک است. برای اولین بار در سال ۱۹۴۶ میلادی در لندن در اجرای "برادران کارامازوف" ظاهر شد و پس از آن در "ریچارد سوم"، "هملت" و "حکایت زمستان" به ایفای نقش پرداخت. سیندرلا (اپرا)
سیندرلا (چنرنتولا / یا پیروزی نیکی بر ظلم) یک اپرای آوازی - گفتاری در دو پرده می‌باشد که توسط جواکینو روسینی ساخته شده‌است. اپرانامه این اثر توسط جکوپو فرتی (Jacopo Ferretti) بر اساس داستان افسانه ایی سیندرلا - اثر شارل پرو نوشته شده‌است. این اپرا برای اولین بار به تاریخ ۲۵، ژانویه، ۱۸۱۷ در خانه اپرای رم (Teatro Valle) به روی صحنه رفت. کلارا استپانیانس
اتللو جهود مالت
جهودمالت ( یا به هجی اصلی The Ievv of Malta) نمایشنامه‌ای اثر کریستوفر مارلو است که در ۱۵۸۹ یا ۱۵۹۰ نوشته شده‌است. داستان در طی جنگ امپراتوری عثمانی و اسپانیا در مدیترانه اتفاق می‌افتد و در جزیره مالت واقع شده‌است. محققان روی نگاه نمایشنامه به یهودیان و اینکه تماشاگر دوران الیزابت چگونه ان را تعبیر می‌کرده اتفاق نظر ندارند. جهود مالت تأثیر زیادی روی نمایشنامه تاجر ونیزی اثر ویلیام شکسپیر گذارده‌است. پولین ویاردو
نخستین اجرای وی در سال ۱۸۳۷ و در سن ۱۷ سالگی در بروکسل بود و دو سال در لندن، در نقش «دِزدِمونا» در اپرای «اتللو» (اثرِ جواکینو روسینی) را ظاهر شد. در همان هنگام، آلفرد دو موسه از او خواستگاری کرد، اما پولین این درخواست را به توصیهٔ دوست صمیمی‌اش «ژرژ ساند» رد کرد و با «لوئیس ویاردو» که یک نویسنده و کارگردان نمایشنامه‌های ایتالیایی‌زبان بود و ۲۱ سال هم از او بزرگتر بود، ازدواج کرد. با این حال، شخصیت او آنچنان جذاب بود که مردان زیادی با دیدن وی یا شنیدن صدایش، شیفته‌اش می‌شدند. به‌عنوان مثال، نویسندهٔ مشهور روسی «ایوان تورگنیف»، پس از شنیدن صدای او در اپرای «آرایشگر شهر سویل» در سال ۱۹۴۳ در روسیه، عاشق او شد، به طوری که در سال ۱۹۴۵ روسیه را ترک و بدنبال پولین ویاردو، به پاریس آمده و حتی در منزل او مستقر شد و نقش پدرانه‌ای برای فرزندان او ایفا و تا پایان عمرش، واله و شیفتهٔ پولین ماند. پولین هم در عوض، ضمن نقد آثار تورگنیف، به‌واسطهٔ روابط گسترده‌ای که داشت او را در محافل هنری و عمومی مطرح کرد. ماهیت راستین رابطهٔ این دو چندان مشخص نیست و همچنان مورد بحث و بررسی است. از دیگر مردانی که رابطهٔ نزدیکی با او داشتند، می‌توان به شارل گونو و هکتور برلیوز اشاره کرد. تئاتر فردوسی
تئاتر فردوسی تا ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ که محمدرضاشاه پهلوی در دانشگاه مورد سوءقصد قرار گرفت با استقبال پرشور مردم نمایش نامه‌های: ولپن، مستنطق، مردم، پرندهٔ آبی، سرگذشت، سه دزد و دختر شکلاتی را به اجرا گذاشت. اتلو (نمایش ۱۳۸۹)
اتلو نمایشی بی‌کلام به کارگردانی و طراحی حرکات عاطفه تهرانی است که توسط گروه تئاتر «ایندرا» بر اساس نمایش‌نامه "اتلو" اثر شکسپیر اجرا شد. این اثر جایزه بهترین کارگردانی تئاتر را از جشنواره تئاتر فجر دریافت کرده است و سحر افتخار زاده طراح لباس این اثر از سوی منتقدان جهانی تئاتر جایزه بهترین طراحی لباس را نیز دریافت کرده است. تئاتر ملی اسلو
تئاتر ملی اُسلو (به نروژی: Nationaltheatret)، در اسلو، پایتخت نروژ، واقع شده؛ و در کنار صحنه ملی و اپرا و باله ملی نروژ، یکی از ۳ مؤسسه اصلی تئاتر در نروژ است که ۱۰۰ در صد بودجه رسمی آن توسط دولت نروژ تأمین می‌گردد. وزارت فرهنگ نروژ مالک این تئاتر است. تئاتر ملی اُسلو، در اول سپتامبر ۱۸۹۹ میلادی با مدیریت بیورن بیورنسون، پسر بیورنستیرنه بیورنسون، شاعر سرشناس نروژی، به عنوان اولین مدیر مؤسسه، افتتاح شد. عمارت اصلی تئاتر ملی اسلو در سبک معماری باروک، با طرح و معماری هنریک بول ساخته‌شده‌است. افول
نمایشنامه به سال ۱۳۴۲ نوشته شد و سال بعد در انتشارات طرفه چاپ شد. سال ۱۳۵۵ نسخهٔ نوینی از نمایشنامه چاپ شد که در سال ۱۳۵۱ آماده شده بود. چاپ‌های بعدی در نشر قطره بوده‌است. واپسین نسخهٔ نمایشنامه در دفتر نخست "روی صحنه آبی" چاپ شده‌است. اتل متل یه قصه
اتل متل یه قصه یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۹۰ به کارگردانی تلویزیونی احمد قربانی، کارگردانی هنری مجید قناد، نویسندگی اکرم بهرامیان، حبیب نریمانی، محمد امید و تهیه‌کنندگی مجید قناد می‌باشد که از برنامه کودک و نوجوان شبکه جهانی جام جم پخش شد. آلبر کامو
رمان طاعون نیز در سال ۱۹۴۷ به چاپ رسید که در زمان خود پرفروش‌ترین کتاب فرانسه شد. در سال ۱۹۴۷ کامو از روزنامهٔ کمبا بیرون آمد و نمایش‌نامهٔ عادل‌ها را در سال ۱۹۴۹ منتشر کرد و اثر فلسفی خود به نام انسان طاغی را نیز در سال ۱۹۵۱ به چاپ رساند. افعی طلایی
این نمایشنامه را نخستین بار گروه هنر ملی در اردیبهشت ۱۳۳۶ به کارگردانی نویسنده در تالار فارابی اداره کلّ هنرهای زیبا به نمایش درآورد. ارمنی‌ها در تئاتر ایران
در اردیبهشت ماه ۱۳۰۵ خورشیدی نمایشنامه (عشق و خیانت) نوشته فریدریش شیلر، به وسیله اعضای استودیو دراماتیک در تالار مدرسه هایگازیان اجرا شد. هایک کاراکاش نمایشنامه‌های (مردی که شیطان را دیده‌است) اثر گاستون لورو، را ترجمه کرد. او کتابی تحت عنوان (سالنامه ارمنیان) منتشر می‌ساخت. در ۱۹۲۸ میلادی گروه‌های تئاتر ارمنیان تهران چند نمایشنامه به کارگردانی «داوید داویدخانیان» که از برلین به تهران آمده بود اجرا کردند. آرتو طریان، آرداشس قازاریان و کیخسرو شاهرخ در ۱۹۲۹ میلادی در تالار تئاتر زرتشتیان، (تئاتر سیروس) را بنیان نهادند. آرتو طریان دومین مرکز آموزش هنرهای دراماتیک را در تئاتر سیروس دایر کرد. زوج هنرمند «میشا و مارگو گوستانیان» در بهمن ماه ۱۳۱۰ خورشیدی نمایشنامه (قیصر روم و اتللو) را نمایش دادند. در ماه دسامبر ۱۹۳۱ میلادی نمایشنامه (انوشیروان عادل و مزدک) نوشته «گریگور یقیکیان» در پنج پرده به زبان فارسی در تالار گراند هتل (تهران) به روی صحنه آمد. این نمایشنامه تا اواخر هفته اول ژانویه ۱۹۳۲ میلادی اجرا شد. میشا گوستانیان در ۱۳۱۱ خورشیدی هفت نمایشنامه در تهران اجرا کرد. مایک نیکولز
او برای چهارمین کار مشترک با نیل سایمون، همچنین نمایشنامه‌های «لاو» در سال ۱۹۶۵، «یک چیز واقعی» در سال ۱۹۸۴، «اسپاملوت» در سال ۲۰۰۵ و اجرای تازه‌ای از نمایش "مرگ دستفروش" اثر آرتور میلر در سال ۲۰۱۲ و نمایش موزیکال «آنی» در سال ۱۹۷۷ برنده جایزه تونی شد. آئینوآ آرته‌تا
نخستین اجرای حرفه‌ای او در صحنهُ در نقش «کلوریندا» در اپرای «سیندرلا» اثرِ «جواکینو روسینی» در سال ۱۹۹۰ میلادی در «وست پالم بیچ، فلوریدا» بود. تئاتر عروسکی آلت تناسلی مرد
باوجوداین، نخستین تئاتر عروسکی آلت تناسلی که به‌صورت عمومی اجرا گردید در جشنوارهٔ بین‌المللی کمدی ملبورن استرالیا در سال ۱۹۹۸ برای عموم مردم به اجرا گذاشته شد که در آن دو مرد برهنه آلت‌های تناسلی خود را خم می‌کنند، پیچ می‌دهند و می‌چرخانند و آن را به اشکال گوناگون درمی‌آورند. یک نوک زبان عسل (نمایشنامه)
یک نوک زبان عسل یا طعم عسل اولین نمایشنامه نمایشنامه‌نویس انگلیسی شیلا دلانی است ، که در سن ۱۹ سالگی نوشته شده است. این اثر در ابتدا به عنوان یک رمان در نظر گرفته شده بود، اما او امیدوار بود که بتواند دوباره موضوعات اجتماعی در تئاتر انگلیس را احیا کند. این نمایش برای اولین بار توسط کارگاه تئاتر جوآن لیتل‌وود تولید شد و اولین بار در تئاتر Royal Stratford East، یک تئاتر حاشیه‌ای کوچک در لندن، در تاریخ ۲۷ می ۱۹۵۸ به نمایش درآمد. کوکتیل پارتی
کوکتیل پارتی از نمایشنامه‌های تی. اس. الیوت است که نخستین بار سال ۱۹۴۹ به روی صحنه رفت و در سال ۱۹۵۰ جایزه تونی بهترین نمایش را از آن خود کرد. تئاتر شهر
مجموعه تئاتر شهر در سال ۱۳۴۶ توسط علی سردارافخمی یکی از شاگردان هوشنگ سیحون طراحی شد و ساخت آن پنج سال به طول انجامید. این مجموعه در روز یکشنبه هشتم بهمن ۱۳۵۱ با روی صحنه رفتن نمایش "باغ آلبالو" نوشته آنتون چخوف و به کارگردانی آربی اوانسیان و با بازی داریوش فرهنگ، سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی، فریده سپاه منصور، فهیمه راستکار و پرویز پورحسینی به عنوان مدرن‌ترین سالن تئاتر تهران افتتاح شد. نجات‌یافته (الفهید اگرل)
این نمایش نامه اولین بار در سالن دراماتن (Dramaten) به اجرا درآمد. الفهید اگرل برای این پیس از اسم مستعار تیرا (Thyra) استفاده کرد. به نظر عده زیادی این نمایش نامه جوابی است برای نمایش نامه عروسکخانه (Dukkehjem) اثر هنریک ایبسن (Henrik Ibsen). این نمایش نامه در سال ۱۸۸۳، هم به اجرا درآمد و هم به صورت کتاب منتشر شد. همچنین در همین سال به آلمانی ترجمه و چاپ شد. از سال ۲۰۰۰ به بعد این پیس مجددا مورد توجه قرار گرفته است. استیوتاتاترن (Östgötateatern) و ریکس تاترن (Riksteatern) در پروژه مشترکی به نام سپتس (Spets) این نمایش نامه رادر طول پاییز و زمستان ۲۰۰۷ در شهرهای مختلف سوئد به نمایش گذاشتند. این نمایش نامه در سال ۲۰۰۷ توسط انتشارات آتریوم  و انتشارات روسن لارو تجدید چاپ شد و در سال ۲۰۰۹ به فارسی ترجمه و توسط انتشارات سپیده سحر در تهران به چاپ رسید. لودویگ فان بتهوون
در ژوئن ۱۸۱۳، پس از ایجاد ائتلافی توسط نیروهای تحت رهبری آرتور ولزلی و خبری مبنی بر شکست نیروهای ناپلئون در شهر بیتوریا، بتهوون مشتاق شد تا قطعه‌ای ارکسترال با موضوع نبردِ معروف به "پیروزی ولینگتون" بنویسد. این اثر نخستین بار در ۸ دسامبر به‌همراه هفتمین سمفونیِ وی در یک کنسرت خیریه برای قربانیان جنگ اجرا شد. اجرای این اثر مورد استقبال قرار گرفت و محبوب شد، که احتمالاً به‌دلیل برنامهٔ سرگرم‌کننده و ساده‌ای بود که برای این کنسرت به کار بست. این برنامه اجراهای مکرری در کنسرت‌های ژانویه و فوریه ۱۸۱۴ داشت. محبوبیت تجدید شدهٔ بتهوون منجر به تقاضا برای احیای (بازنویسی) اپرای "فیدلیو" شد که سومین نسخهٔ اصلاح شدهٔ آن در اولین اجرای ماه ژوئیه همان سال، با استقبال خوبی روبرو شد. الن ترنان
الن فعالیت هنری خود را در ۱۵ نوامبر ۱۸۴۲ در شفیلد در حالی آغاز کرد که تنها سه سال داشت و در یک ملودرام آلمانی از آگوست فن کوتزبوئه به نام Menschenhass und Reue که در انگلستان به نام بیگانه ترجمه و معروفیت داشت. او را به عنوان کودک نابغه و یک پدیده معرفی کرده بودند اما با اینحال او را کم استعداد تر از سه خواهرش می‌دانستند. با وجود این او دنباله راه خانوادگی را که همانا بازیگری تئاتر بود ادامه داد. برای مثال در می ۱۸۴۵ در یورک و مارس ۱۸۴۹ درنیوکسل. در سال ۱۸۵۰ خانه‌ای در شمال لندن اجاره کرد و همچنان به بازیگری و خوانندگی ادامه داد او در نقش پسر(girl-as-boy) نیز در نمایشنامه‌ای به نام آتلانتا (Atlanta) بازی می‌کرد و هفته‌ای ۴ لیور دریافت می‌کرد. درحالیکه یک کارگر سالیانه تنها ۵۰ لیور دستمزد داشت برای او دستمزد هفته‌ای ۴ لیور بسیار خوب بود. دریکی از همین اجراهایش در ۱۳ آوریل ۱۸۵۷ در تئاتر (Haymarket) در لندن این سری در ژوئیه ۱۸۵۸به پایان رسیده‌بود که توجه چارلز دیکنز به او جلب شد و این احساس را در ماه دسامبر برای نخستین بار برای یکی از دوستانش خانم واتسون بازگو کرد. انریکو ماریا سالرنو
پس از یک همکاری کوچک با تئاتر کوچک شهر میلان از سال ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۵ با تئاتر شهر جنوا با نمایش‌های اقتباسی موفقی از کسانی چون ژان ژیرودو، ویتوریو آلفیری، لوئیجی پیراندلو، ویلیام شکسپیر و فئودور داستایوفسکی را اجرا کرد. در سال ۱۹۷۰ اولین فیلم خود را که یک درام عشقی بود تهیه کرد که برنده جایزه شد. امیر تتلو
تتلو در میانه‌های دههٔ ۱۳۸۰ به دبی سفر کرد و پس از مدتی به ایران بازگشت. او نخستین آلبوم رسمی خود به نام "زیر همکف" را در سال ۱۳۹۰ بدون گرفتن مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر کرد. او تاکنون سه بار توسط پلیس بازداشت شده‌است. نخستین بازداشت تتلو در سال ۱۳۹۲ توسط پلیس امنیت اخلاقی بود و پس از آن در سال ۱۳۹۵ به اتهام «تشویش اذهان عمومی و اشاعه فساد و فحشا» به مدت بیش از دو ماه در بازداشت موقت به‌سر برد. تتلو در سال ۱۳۹۷ به استانبول ترکیه رفت و نخستین کنسرت خود را نیز همان سال با حواشی بسیاری در تفلیس، گرجستان برگزار کرد. تتلو بهمن ۱۳۹۸ در ترکیه به علت آنچه «نقض مقررات ویزا» عنوان شد، برای یک هفته بازداشت بود. در کنار کارهای هنری، اما رفتارها و گرایش‌های سیاسی وی در دوره‌های گوناگون، مایهٔ مجادلات فراوانی شده‌است. دیدگاه‌های او دربارهٔ موضوع‌های گوناگونی از جمله سوگواری محرم، قربانی کردن حیوانات، حجاب و هواداری وی از برخی مقامات جمهوری اسلامی در کنار اتهاماتی مانند «توهین و دعوت به ضرب و شتم زنان» و «دعوت از کودکان زیر سن قانونی برای رابطهٔ جنسی»؛ همگی باعث شکل‌گیری نقدهای فراوانی از سوی منتقدانش شده‌است. او از چهره‌های خبرساز و پرهوادار شبکه‌های اجتماعی در ایران بوده‌است. حساب کاربری تتلو در اینستاگرام، به دلیل زیر پا گذاشتن قوانین این سرویس، دو بار بسته‌شده‌است؛ یک بار در سال ۱۳۹۷ و بار دیگر در سال ۱۳۹۹. بنابر اعلام بی‌بی‌سی فارسی، اینستاگرام در بار دوم اعلام کرد که تتلو دیگر اجازهٔ فعالیت در این سرویس را ندارد. ایلو ایلو
ایلو ایلو ( و ) فیلمی در ژانر درام به کارگردانی آنتونی چن است که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد. فیلم، نخستین اثر این کارگردان است. این فیلم برای نخستین بار در در ۱۹ مه ۲۰۱۳ میلادی در جشنواره کن به نمایش درآمد و برنده دوربین طلایی از جشنواره فیلم کن شده است. فیلم، همچنین در ۶ رشته در جشنواره و جوایز فیلم اسب طلایی نامزد، و در ۴ رشتهٔ بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌نامهٔ اصلی و بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای یئو یان یان؛ برنده اعلام شد. ماریو کازرینی
ماریو کازرینی (؛ ۱۷ نوامبر ۱۸۷۴ – ) یک کارگردان فیلم، هنرپیشه، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایتالیا بود. وی از پیشگامان اولیه ساخت فیلم در اوایل قرن بیستم به شمار می‌آید. کازرینی در رم، ایتالیا متولد شد و در اوایل قرن بیستم با بازیگر ایتالیایی ماریا کازرینی ازدواج کرد. او در ۱۹۰۶ میلادی فیلم اتللو را ساخت. اعتقاد بر این است که این اثر سینمائی، اولین فیلم اقتباسی از نمایشنامه اتلو اثر ویلیام شکسپیر می‌باشد. از دیگر فیلم‌های او می‌توان به "مکبث" اشاره کرد. عباس میرزا شریفزاده
عباس میرزا نقش «هاملت» را برای اولین بار در آذربایجان ایفا نمود. این نمایش که مترجم آن «جعفر جبارلی» و کارگردانش «آ.آ. توگانوف» بودند، در سال ۱۹۲۶ در تئاتر درام باکو در معرض نمایش گذاشته‌شد. علاوه بر این وی نقش‌های اصلی در نمایش‌های ساخته‌شده بر اساس آثار نویسنده‌های معروف آذربایجانی و خارجی را داشت. مادام باترفلای
اولین اجرای اپرا در ۱۷ فوریه سال ۱۹۰۴ در تالار لااسکالای شهر میلان روی صحنه رفت. این اجرا که در دو پرده بود و با اقبال چندانی روبرو نشد. مادام باترفلای چهار ماه بعد مجدداً در شهر برشا و این بار در سه پرده روی صحنه رفت، به این شکل که در این اجرای جدید، پرده دوم که بیش از اندازه طولانی بود به دو قسمت تقسیم شد و اندک تغییراتی دیگری هم در اپرا انجام شد. این اجرا با موفقیت زیادی همراه بود. مادام باترفلای امروزه به یکی اپراهای اصلی در برنامه‌های اپراهای جهان بدل شده و رتبه ششم را در فهرست بیشترین اجرای اپرا در سرتاسر جهان را داراست. تئاتر سان کارلو
تئاتر سان کارلو تالار اپرا تاریخی در شهر ناپل ایتالیا، که در سال ۱۷۳۷ گشایش یافته است. اتلو (فیلم ۱۹۵۲)
اتلو () فیلمی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی اورسن ولز محصول سال ۱۹۵۲ است. ولز همچنین نمایشنامهٔ شکسپیر را اقتباس و نقش «اتلو» را در فیلم بازی کرد. این فیلم در جشنواره فیلم کن ۱۹۵۲ برندهٔ جایزهٔ نخل طلایی شد.فیلم در اروپا همراه با تحسین در سال ۱۹۵۲ منتشر شد و در جشنواره فیلم کن ۱۹۵۲، زیر پرچم مراکش، برندهٔ جایزهٔ نخل طلایی شد. ولز برای بیشتر از سه سال نمی‌توانست توزیع‌کننده‌ای در ایالات متحده برای فیلم پیدا کند و حتی پس از توزیع در آمریکا، تا حد زیادی مورد بی‌توجهی قرار گرفت. فیلم در سال ۱۹۹۲ دوباره در سینماها اکران شد و در جشنواره فیلم کن ۱۹۹۲، خارج از رقابت نمایش داده شد و در آمریکا همراه با تحسین پخش گردید. لرتا
نمایشنامه‌هایی که نوشین و لرتا مشترکاً کار کردند، با موفقیت و استقبال مردم روبرو شدند. از جمله این آثار می‌توان به "ولپن"، "پرنده آبی"، "توپاز"، "مستنطق" و "چراغ گاز" اشاره کرد. در سال ۱۳۱۳ (۱۹۳۴) در جشن هزاره فردوسی، نوشین سه تابلو از داستان‌های "شاهنامه" را با همکاری محمد علی فروغی و مجتبی مینوی تنظیم کرد و با استفاده از موسیقی غلامحسین مین باشیان و با بازیگری خودش و لرتا و خیرخواه و محتشم در «هتل پالاس» تهران و کلوپ فردوسی به صحنه برد. در ۱۳۱۴ پس از ازدواج با عبدالحسین نوشین فعالیت تئاتری‌اش را گسترش داد. سه تابلو آنقدر مورد استقبال داستان‌های "شاهنامه" ایرانی‌ها و میهمانان خارجی قرار گرفت که در سال ۱۳۱۵ (۱۹۳۶) نوشین، لرتا و خیرخواه به وسیلهٔ شرق‌شناسان شوروی برای شرکت در فستیوال تئاتر به مسکو دعوت شدند. پس از پایان فستیوال هم آن‌ها به پاریس رفتند و مدت یک سال تئاترهای روی صحنه پاریس را مورد مطالعه قرار دادند و سپس به ایران بازگشتند. مدتی پس از بازگشت لرتا و نوشین به ایران، در سال ۱۳۲۳ (۱۹۴۴) تئاتر فرهنگ در خیابان لاله‌زار افتتاح شد. در چند ماه آخر سال ۱۳۲۲ (۱۹۴۳) که سالن تئاتر فرهنگ ساخته می‌شد نوشین در اتاق دفتر تئاتر، نمایشنامه ولپن را با افراد گروه تمرین می‌کرد. در این زمان لرتا که حامله بود در این تمرین‌ها نقش "گلبهار" را به اجرا درآورد. از آن به بعد لرتا دیگر منحصراً در تئاترهایی که همسرش نوشین روی صحنه می‌برد، بازی کرد و پس از تولد پسرش، کاوه، که در مهر ۱۳۲۲ (اکتبر ۱۹۴۳) به دنیا آمد، بیشتر به زندگی خانوادگی و سرپرستی فرزندش پرداخت. ساتنیک آقابابیان
نمایشنامه "شب هزار و یکم" در روز جمعه ۲۱ آذر ۱۳۰۹ در تئاتر سیروس به نفع «انجمن متفقهٔ نسوان» به اجرا درآمد. نقش‌آفرینان نمایشنامه عبارت بودند از: وارتو «لالا» تریان در نقش دنیازاد خواهر زوجهٔ امیر، ملوک ضرابی در نقش شهرزاد زوجهٔ امیر، پری آقابابوف در نقش ستارهٔ بالت، و آرتو طریان در نقش امیر. در سال ۱۳۱۱ در تالار تئاتر زرتشتیان، نمایشنامهٔ "لیلی و مجنون"، به کارگردانی میشا مانوکیان در پنج پرده با نقش‌آفرینی آقابابوف در نقش لیلی و میشا مانوکیان در نقش مجنون اجرا شد. آلازون
این شخصیت نخستین بار در نمایشنامهٔ "پهلوان‌پنبه" اثر پلاتوس، نمایشنامه‌نویس روم باستان، ظاهر شد. نیکولا اودال اولین نمایش‌نامه‌نویس انگلیسی بود که در نمایش‌نامهٔ "رویستر دویستر" از آن استفاده کرد. بعدها ویلیام شکسپیر در "هنری ششم" با شخصیت فالستاف و بن جانسن در "هرکس سرخُلق خویش" با شخصیت بوداریل، آلازون را دوباره خلق کرد. در "ملکهٔ پریان" ادموند اسپنسر هم شخصیتی با همین نام وجود دارد. نیروی سرنوشت
نیروی سرنوشت اپرایی در چهار پرده از جوزپه وردی است. اپرانامهٔ آن توسط فرانچسکو ماریا پیاوه، برپایهٔ یک نمایش‌نامهٔ اسپانیایی به‌نام "آلوارو یا نیروی سرنوشت" (۱۸۳۵)، از آنخل د ساودرا، همراه با صحنهٔ اقتباس‌شده‌ای از نمایش‌نامه‌های سه‌گانهٔ "والنشتاین" فریدریش شیلر نوشته شده‌است. "نیروی سرنوشت "نخستین بار در ۲۲ نوامبر ۱۸۶۲ در تئاتر بولشوی سن پترزبورگ روسیه اجرا شد. رئیس تئاتر
پس از اجراهای موفق در وین، این قطعه به دیگر سالن‌های اپرا نیز راه یافت؛ در تاریخ ۳۰ مه ۱۸۵۷ در سالن St James Theatre (لندن-انگلستان) و در ۹ نوامبر ۱۸۷۰ در Stadt Theatre (نیویورک-آمریکا)، برای نخستین بار به روی صحنه رفت. اپرای رئیس تئاتر هم‌چنان در سراسر جهان در حال اجراست؛ در حالی‌که متن آن معمولاً برای برقراری ارتباط بهتر با مخاطب و تأثیرگذاری بیشتر، به زبان معاصر و استفاده از اصطلاحات روزمره، بازنویسی می‌شود. مدت زمان اجرای این اپرا، حدود ۳۰ دقیقه است که علاوه بر پیش نوا، ۴ بخش آوازی داشته و بقیه قسمت‌های آن به صورت گفتار می‌باشد. لولیتا (نمایش‌نامه)
لولیتا () نمایش‌نامه اقتباسی اثر ادوارد آلبی نمایشنامه‌نویس نامدار آمریکایی است. این اثر که اقتباسی از رمان لولیتا اثر ولادیمیر ناباکوف است در سال ۱۹۸۱ برای نخستین بار به روی صحنه رفت و پس از ۳۱ پیش نمایش و ۱۲ اجرا متوقف شد. تالار بولشوی
باله "دریاچه قو" اثر پیوتر ایلیچ چایکوفسکی، نخستین‌بار در سال ۱۸۷۷ در تالار بالشوی به روی صحنه رفت. پرویز بهرام
در همان ابتدای کار با رضایی در اواخر دهه ۱۳۳۰ به نقش‌گویی نقش‌های اول فیلم‌ها می‌پرداخت. همچنین در آزمون دوبله در ایتالیا موفق بود. اما به دلایل خانوادگی از رفتن به ایتالیا صرف نظر کرد. در دوبله فیلم اتللو اثر با بازی سرگئی باندارچوک که توسط هوشنگ لطیف‌پور در اوایل دهه ۱۳۳۰ (خورشیدی) انجام شد با فرستادن نمونه صدا از چندین گوینده به مسکو، صدای پرویز بهرام توسط کارگردان فیلم و همچنین شخص سرگئی باندارچوک برای این نقش (اتللو) انتخاب شد. رؤیای آمریکایی (نمایش‌نامه)
رؤیای آمریکایی () نام نمایش‌نامه تک‌پرده‌ای از ادوارد آلبی نمایش‌نامه‌نویس نامدار آمریکایی است. این اثر برای اولین بار به کارگردانی آلن اشنایدر در ژانویه ۱۹۶۱ در تماشاخانه یورک نیویورک بر روی صحنه رفت. نمایش‌نامه با لحنی طنزآمیز زندگی یک خانواده آمریکایی و دغدغه‌های آنان را روایت می‌کند. اتلو (فیلم ۱۹۸۶)
اتلو () فیلمی در ژانر درام به کارگردانی فرانکو زفیرلی است که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد. رومئو و ژولیت
بازیگران آمریکایی به رقابت با همتایان انگلیسی خود پرداختند. ادوین بوث (برادر جان ویلکس بوث) و ماری مک‌ویکر (همسر ادوین) در۳فوریه سال ۱۸۶۹ در سالن مجلل تئاتر بوث رومئو و ژولیت را اجرا کردند. برخی گزارش‌ها حاکی از این است که این تولید و اجرا یکی از باشکوه‌ترین و استادانه‌ترین اجراهای رومئو و ژولیت در آمریکا بوده‌است. این اجرا بسیار مشهور شده، و در عرض ۶هفته به فروش ۶۰۰۰۰دلاری رسید. (معادل با ۱۰۶۳۰۰۰دلار امروزی). چنین می‌نویسند که: «تراژدی با دقت فراوان و با رعایت ادب و نزاکت از تمامی جهات، شبیه متن اصلی نوشته شده توسط شکسپیر بود.» در طول قرن ۱۹، و بر اساس معیارهای اجرای حرفه‌ای، رومئو و ژولیت، به عنوان محبوب‌ترین اثر در بین آثار شکسپیر شناخته‌شد. اما در قرن بیستم، پس‌از هملت دومین اثر محبوب شکسپیر شد.