انواع گونه های شتر کدامند و در کجا زندگی می کنند؟
شتران
هرچند که خانواده شتران در گذشته گونه‌های زیادی داشته‌اند اما امروزه تنها هفت گونه از آن‌ها باقی مانده اند که عبارت اند از شتر یک‌کوهانه، شتر دوکوهانه و شتر دوکوهانه وحشی در بر قدیم و لاما، گواناکو ، آلپاکا و شترچه در بر جدید
سگ دشتی
سگ دشتی (سنجاب مرغزار) (تیره: Cynomys) از جوندگان بومی علفزارهای آمریکای شمالی است. پنج گونهٔ مختلف از سگ‌های دشتی وجود دارد: دم‌سیاه، دم‌سفید، گانیسون، یوتا و مکزیکی. این جانوران بر خلاف نامشان در اصل نوعی از سگ نیستند بلکه نوعی سنجاب زمینی هستند. سگ‌های دشتی گیاهخوار بوده و همه گونه میوه و سبزی و بخش‌های محتلف گیاهان مانند ریشه، ساقه و برگ و برخی از حشرات را می‌خورند. این جانور از روابط اجتماعی بسیار خوبی برخوردار است و سگ‌های دشتی مرتباً به یک‌دیگر سر می‌زنند خرس
حس بویایی در خرس‌‌ها بسیار قوی است و بویایی آن‌ها قوی‌تر از سگ و بسیاری از پستانداران دیگر است. بویایی، مهم‌ترین حس در چرخه ی زندگی خرس‌هاست و آن‌ها برای یافتن غذا، ارسال پیام به سایر خرس‌ها، تعیین قلمرو، یافتن رقبا و همچین برای جفت‌یابی، به حس بویایی وابسته‌اند. خرس‌ها همچنین بر خلاف بسیاری از گوشت‌خواران، قادر به دید رنگی هستند. خرس‌ها در حال حاضر در ۶۰ کشور زندگی می‌کنند و اغلب در نیمکره شمالی و در قاره‌های آسیا، اروپا و آمریکای شمالی تراکم بیشتری دارند. خرس عینکی یا "خرس آند" یک استثنا بوده و فقط در نیمکره جنوبی و در اطراف رشته کوه‌های آند در آمریکای جنوبی یافت می‌شود. خرس آفتاب گونه‌ای خرس است که در جنوب شرقی آسیا و در هر دو نیمکره زیست می‌کند و خرس اطلس به عنوان زیرگونه‌ای از خرس قهوه‌ای در شمال آفریقا پراکندگی داشته و در دهه ۱۸۷۰ میلادی، منقرض شده است. شترزنک
شترزنک‌ (به انگلیسی: Solifugae) نام یک راسته از رده عنکبوتیان است که عنکبوت شتری، عقرب باد و عنکبوت خورشید نیز نامیده می‌شوند. این راستهٔ جانوری، مشتمل بر ۱۰۰۰ گونه شناخته شده در قالب ۱۵۳ سرده در ۱۲ خانواده است. کفتار راه‌راه
کفتارهای راه‌راه در شمال آفریقا و جنوب غرب آسیا زندگی می‌کنند این در حالیست که هر سه نوع کفتار دیگر یعنی کفتار خال‌دار، کفتار قهوه‌ای و گرگ خاکی فقط بومی آفریقا هستند. محدوده زیستگاهی کفتارهای راه‌راه در آسیا از شبه‌جزیره عربستان به سوی ایران، افغانستان، بلوچستان و از آسیای صغیر به سوی جنوب آسیای میانه امتداد پیدا می‌کند. در ایران در بخش‌های مختلف کشور دیده می‌شوند اما در مجموع در سواحل خلیج فارس جمعیت بیشتری دارند و در بخش‌های شمالی کشور کمتر دیده می‌شوند. باغ‌وحش اسکندریه
در باغ‌وحش اسکندریه گونه‌هایی مانند اسب آبی، شیر، کفتار راه‌راه، شیر دریایی کالیفرنیا، گورخر، تیزشاخ آفریقایی، خرس، میمون، شتر یک‌کوهانه، گوسفند بربری، پلنگ سیاه، کفتار خال‌دار، شغال زرد، شتر دوکوهانه و لاما یافت می‌شود. شیر (گربه‌سان)
با آنکه در گذشته شیرها در آفریقا، خاورمیانه، و جنوب آسیا (از جمله ایران) به فراوانی یافت می‌شدند؛ امروزه تعداد کمی از آن‌ها در آفریقا و آسیا باقی مانده‌اند که جمعیتشان به سوی کمتر شدن پیش می‌رود. هم‌اکنون اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت وضعیت بقای گونهٔ شیر را در رده آسیب‌پذیر طبقه‌بندی کرده‌است. شتر دوکوهانه
شترهای دوکوهانه دارای استخوان‌های بزرگ و قوی، پاهای نسبتاً کوتاه، کوهان گرد، لب‌های بزرگ، پوشش پشمی ضخیم، کف پاهای بزرگ و مسطح می‌باشند. میانگین محصول پشم و کرک آن‌ها سالیانه پنج کیلوگرم و در حیوانات نر بالغ، بیش از هشت کیلوگرم و در نرهای اخته شده به ده کیلوگرم می‌رسد. رنگ شترهای دوکوهانه، اغلب قهوه‌ای تیره بوده و وزن زنده آن‌ها به ۷۵۰ تا ۸۵۰ کیلوگرم می‌رسد که در نتیجه وزن جسد آن‌ها ۳۷۵ تا ۴۲۵ کیلوگرم می‌باشد. دوره شیردهی آن‌ها ۱۶۰ روز بوده و در یک دوره شیردهی ۷۰۰ تا ۸۰۰ لیتر شیر تولید می‌کنند که از این مقدار ۳۰۰ لیتر برای مصرف انسان و بقیه به خوراک حاشي ها می‌رسد. شیر آن‌ها از لحاظ ویتامین C بسيار غنی بوده و می‌توان از آن به راحتی فراورده‌های لبنی تهیه نمود که این امر در شترهای یک‌کوهانه نیاز به افزودن بعضی مواد از جمله کلرید کلسیم دارد. بلوغ آن‌ها در چهار سالگی بوده و جفتگیری آن‌ها فصلی می‌باشد. دوره آبستنی آن‌ها ۱۳ ماه طول می‌کشد. به ازای هر ۱۶ تا ۲۵ نفر شتر ماده دوکوهانه، یک نفر شتر نر دوکوهانه بسته به توان شتر نر و تغذیه آن جهت جفتگیری نیاز است. میانگین وزن دیلاق‌های آن‌ها در بدو تولد به ۳۵ کیلوگرم می‌رسد. هر نفر شتر دوکوهانه روزانه در حدود ۱۴ کیلوگرم ماده خشک مصرف می‌کند. شتر ماده دوکوهانه روزانه در فصل تابستان ۳۵ تا ۴۰ لیتر و در فصل زمستان ۲۰ تا ۲۵ لیتر و شتر نر دوکوهانه در فصل تابستان ۴۰ تا ۵۵ لیتر و در فصل زمستان ۲۰ تا ۳۵ لیتر آب می‌آشامد. مورچه
تقریباً تمام مناطق کرهٔ زمین به جز قطب شمال و قطب جنوب و مناطقی مانند جزایر دور افتاده و غیرقابل دسترسی، مورچه وجود دارد. مورچه به بیشتر محیط‌زیست‌های زمین چیره گشته‌است و در بیشتر محیط‌زیست‌ها توانایی زندگی دارد. این موجود ۱۵–۲۰٪ موجودات زندهٔ خشکی‌زی زمین را تشکیل می‌دهد. علت موفقیت آن‌ها به زندگی اجتماعی، توانایی بالای انطباق‌پذیری و توانایی تغییر دادن محیط زیست‌شان و بهره‌برداری از منابع و دفاع از یکدیگر برمی‌گردد. انواع مورچه‌ها به صورت‌های مختلفی مانند زندگی انگلی و برده‌داری، همزیستی مسالمت آمیز و … تکامل یافته‌اند. شتر
گونه‌های دیگری از شتران نیز در آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند، به نام‌های لاما، آلپاکا، گواناکو که دارای کوهان نیستند. ببر
در دنیای وحش ببرها بیشتر از جانوران اندازهٔ بزرگ و متوسط تغذیه می‌کنند. بیشتر پژوهش‌ها نشان داده که ترجیح ببرها به شکار سم‌داران با کمینهٔ وزن ۹۰ کیلوگرم است. بر اساس تحقیقی که در منطقه تامیل نادو در جنوب هند انجام شد شکارهای ببر به ترتیب میزان علاقه عبارتند از: گوزن سمبر، گوزن خالدار، باراسینگا، گراز وحشی، نیلی‌گاو، بوفالوی آبی و گاومیش (بوفالوی اهلی). گاهی هم ببرها به شکار درندگان دیگر از جمله سگ، پلنگ، پایتون هندی، خرس تنبل و تمساح می‌روند. در سیبری خوراک اصلی ببر نوعی گوزن بومی شرق آسیا و گراز وحشی است (نزدیک ۸۰٪ شکارهای ببر) پس از آن گوزن ژاپنی، موس، شوکای سیبری و آهوی ختن در فهرست شکار قرار دارد. در سوماترا گوزن سمبر، گوزن فریادکش، گراز و تاپیر مالایی شکارهای اصلی ببراند. ببر مازندران هم در آسیای میانه از کل سکایی، شتر، ویسنت قفقاز، غژگاو و اسب وحشی و در شمال ایران از گراز و مرال تغذیه می‌کرد. ببرها هم مانند دیگر درندگان اگر فرصتش پیش آید جانوران کوچک را هم شکار می‌کنند از جمله می‌توان به میمون، طاووس و دیگر پرندگانی که بیشتر روی زمین هستند، خرگوش صحرایی، تشی و ماهی اشاره کرد. قو
قوها در بیشتر مناطق نیم‌کره شمالی یافت می‌شوند. در قاره استرالیا و آمریکای جنوبی نیز دو گونه از این پرنده زندگی می‌کنند. آن‌ها در مناطق آبگیری و مردابگونه زندگی و تخم‌گذاری می‌کنند و با آمدن و رفتن فصل‌ها به مناطق دیگر مهاجرت می‌کنند. ایران از جمله مناطقی است که قوهای مهاجر زمستان‌ها را در آن می‌گذرانند و سه گونه قو به مناطق شمالی ایران و دیگر مناطق خاورمیانه مهاجرت می‌کنند. شیر (گربه‌سان)
یک پژوهش تخصصی ژنتیک که توسط آی‌یوسی‌ان در سال ۲۰۱۷ منتشر شد نشان می‌دهد که تنها دو زیرگونهٔ حقیقی شیر وجود دارند، یکی Panthera leo leo که جمعیت امروزی شیر در غرب آفریقا، آفریقای مرکزی و هند را شامل می‌شود، و دیگری Panthera leo melanochaita که جمعیت امروزی شیر در جنوب و شرق آفریقا را در بر می‌گیرد. زیرگونه Panthera leo leo به صورت تاریخی در شمال آفریقا، غرب آسیا و جنوب اروپا نیز می‌زیسته اما امروزه منقرض شده‌است. زیرگونه Panthera leo melanochaita نیز به صورت تاریخی در اریتره، جیبوتی و لسوتو حضور داشته اما جمعیت آن در این کشورها به دلایلی نظیر تخریب زیستگاه و کشتار به دلیل شکار تروفه امروزه منقرض شده‌است. نژادهای شتر در ایران
نژادهای شتر در ایران عبارتند از نژادهای زیر: کفتار
به استثنای گونه کفتار راه‌راه که زیستگاه آن قاره‌های آسیا و آفریقا است، سه گونه دیگر یعنی کفتار خال‌دار، کفتار قهوه‌ای و گرگ خاکی فقط در آفریقای جنوب صحرا زندگی می‌کنند. سیاره زمین (مجموعه تلویزیونی)
یک سوم سیارهٔ ما را بیابان‌ها تشکیل داده‌اند، این سرزمین‌ها به نظر خالی از زندگی می‌آیند اما به طوری شگفت‌آور این‌گونه نیست، هرچند در همه بیابان‌ها بقای زندگی روندی ناپایدار دارد. همه بیابان‌ها گرم نیستند از سمت سیبری بادهایی با سرعت ۵۰ کیلومتر بر ساعت می‌وزند و برف را با خود به صحرای گوبی در مغولستان می‌آورند. گرمای بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد در اوج تابستان و افت دما تا ۴۰ درجه زیر صفر در میانه زمستان اینجا را در زمره خشک‌ترین بیابان‌های جهان قرار می‌دهد. اندک حیواناتی قادرند تا در این تغییرات شدید آب و هوایی دوام بیاورند، یکی از نادرترین و شاید پر طاقت‌ترین پستانداران زمین شتر باختری می‌باشد. این‌ها شگفتی‌هایی است که در پنجمین قسمت این مجموعه به تصویر درمی‌آیند. شیر (گربه‌سان)
شیر همانند جانورانی چون ببر و کوسه از جمله جاندارانی است که مردم مشتاق دیدنشان در باغ‌وحش‌ها هستند و باغ‌وحش‌ها آن را برای شخصیت کاریزماتیکش در میان مردم و علاقه‌شان برای دیدنش، نگاه می‌دارند. امروزه نزدیک به ۱۰۰۰ شیر آفریقایی و ۱۰۰ شیر آسیایی در باغ‌وحش‌ها و پارک‌های حیات وحش در سراسر جهان نگهداری می‌شوند. از شیرها برای اهدافی چون گردشگری، آموزش و مقاصد حفاظتی نگهداری می‌شود. جغرافیای ایران
جانداران سرزمین ایران شامل پلنگ ایرانی، خرس، کفتار، گرازهای وحشی، بز کوهی، آهو و قوچ‌ومیش است که در کوه‌های دارای پوشش گیاهی زندگی می‌کنند. انواع شغال و خرگوش نیز در سراسر کشور وجود دارند. گور ایرانی نیز دشت و بیابان‌ها را برای حیات خود، انتخاب کرده‌است. یوزپلنگ آسیایی در جهان به عنوان یک گونهٔ در معرض انقراض ایرانی، شناخته شده‌است. قرقاول‌های ایرانی در شمال کشور یافت می‌شوند و کبک‌ها در بیشتر مناطق کشور زندگی می‌کنند. پرندگان آبزی همانند پرنده دریایی، اردک و غاز نیز در سواحل دریای خزر و خلیج فارس زندگی می‌کنند؛ در حالی که کرکس‌های ایرانی، در بیابان به حیات خود ادامه می‌دهند. گونه‌هایی از گوزن، جوجه‌تیغی، روباه و دست کم ۲۲ گونهٔ جوندگان، در مناطق نیمه صعب‌العبور و بلند این کشور، زندگی می‌کنند. سنجاب نخلی و خرس سیاه آسیایی در سیستان و بلوچستان یافت شده‌اند. ببرها نیز زمانی در جنگل‌های مناطق جنوبی دریای خزر سکونت داشتند اما هم‌اکنون منقرض شده‌اند. شیر ایرانی نیز در ایران منقرض شده‌است اما پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، طرح‌های احیای آن ریخته شد و در سال ۱۳۹۸، با توافق میان باغ وحش ارم و انجمن آبزیگاه و باغ‌وحش‌های اروپا، به ایران بازگشت تا احیای آن در این کشور آغاز شود. کفتار
کفتارهای خال‌دار به شکل گروهی زندگی می‌کنند و در ۹۵ درصد موارد از حیوان شکار شده توسط خودشان تغذیه می‌کنند. کفتارهای راه‌راه معمولاً از باقی‌مانده لاشه حیوانات مرده یا حیواناتی که توسط جانوران دیگر شکار شده‌اند تغذیه می‌کنند. کفتارها به‌طور عادی در طول شب و گاهی ابتدای صبح فعالیت دارند و در طول روز در لانه‌هایشان استراحت می‌کنند. در بررسی‌های دیرینه‌شناسی و با مشاهده اسکلت‌ها و فسیل‌ها، گونه‌های زیادی از کفتاران در سراسر دنیا شناسایی شده‌اند که اکثر گونه‌ها منقرض شده‌اند. به‌طور کلی کفتارها به دو گروه بزرگ کفتارهای استخوان‌شکن و کفتارهای سگ‌مانند، طبقه‌بندی شده‌اند. تنها گونهٔ باقی‌مانده از کفتارهای سگ‌مانند، گرگ خاکی است که حشره‌خوار بوده و کفتار راه‌راه، کفتار خالدار و کفتار قهوه‌ای از گروه کفتارهای استخوان‌شکن و همگی گوشت‌خوار هستند. شتر
شتر در بالای پس سر خود غده‌ای نرم و مرطوب دارد که ترشح آن در هنگام مستی شتر است. در حالی که بقیه اجزای بدن خشک می‌باشد. در ناحیه مفصل پاها، پوست شتر کلفت و خشن می‌گردد که به آن پینه می‌گوییم. پینه بیشتر در جاهایی از بدن مشاهده می‌گردد که شتر بر روی آن‌ها می‌نشیند تا باقی بدن خود را از اصطکاک با زمین محافظت نماید. شتر در ناحیه جناغ سینه نیز پینه بزرگی دارد که شتر را در هنگام نشستن در تعادل نگاه می‌دارد. کوهان شتر یک توده چربی است که حجم آن بر حسب شتر، سن وی و تندرستی وی تغییر می‌یابد. کویر پلوند
گونه‌های جانوری که در این منطقه زندگی می‌کنند، شامل قوچ و میش، کل و بز، گرگ، آهو، گربه شنی، کاراکال، روباه، شغال، تشی، شاهین، کبک، تیهو، انواع باقرقره، کبوتر چاهی، زاغ بور، غراب، کمرکولی، انواع چک چک، هوبره، شاهین، عقاب طلایی، دلیجه، قرقی، انواع گنجشک، بزمچه، انواع مارها و لاک‌پشت می‌باشد. خزندگان افغانستان
تا اکنون تحقیقات وسیع در مورد خزندگان افغانستان صورت نگرفته‌است. با وجود این همه یک سلسله تحقیقات از طرف جانورشناسان خارجی ومتخصصین داخلی مانند داکتر سید امیر شاه حسن یار، خوشحال حبیبی و خان صورت گرفته‌است. درین پژوهش توانسته‌اند نام‌گذاری و سایر خصوصیات خزندگان افغانستان را تا حدودی برازنده سازند. تا اکنون ۱۰۱ گونه خزندگان شناسائی گردیده‌است از جمله ۲۷ نوع آن مار و ۲۳ نوع آن سوسماریان می‌باشند. مارهای افغانستان زهری غیر زهری کفچه مار کبرا سندر شیر ماهی مار زنگی سیاه مار ومارهای آبی می‌باشد. در همه نقاط دیده می‌شوند. انواع لاک‌پشت افغانی دارای جسامت کوچک بوده فعلاً در بسیاری کشورهای آسیای مرکزی منحیث بازی اطفال در خانه‌ها نگهداری می‌شوند. زیاده انواع حشرات و خزندگان در دشت‌های گرم شمال و جنوب غربی افغانستان بخصوص هلمند قندهار فراه ونیمروز زیست دارند.در مجموع ۱۱۱ گونه خزنده در افغانستان زیست می‌نماید. خزندگان افغانستان عبارتند از مارمولک { چلپاسه، شلند|زبان دری}، سوسمارها، اژذهار، مارها می‌باشد. شغال
شُغال به سه گونه از سگ‌سانان گفته می‌شود: شغال پشت‌سیاه و شغال پهلونواری که هر دو در آفریقای جنوب صحرا زندگی می‌کنند و خویشاوند نزدیک یکدیگر هستند و شغال زرد که بومی شمال آفریقا و آسیا و اروپا است. شغال زرد هرچند از نظر ظاهری به دو گونهٔ دیگر شغال شبیه است اما خویشاوند نزدیک تر گرگ و سگ است. البته واژهٔ شغال تعریف دقیقی ندارد و گاهی کایوت نیز شغال آمریکایی نامیده می‌شود. آرتساخ (استان تاریخی)
در نواحی پست و دشت‌ها بز وحشی و در نی‌زارها گراز وجود دارد. در جنگل‌ها خرس خاکستری، گرگ، گربهٔ دشتی، روباه، خرگوش و غیره زندگی می‌کنند. غاز وحشی، اردک، بلبل، شاهین، باز (پرنده)، کرکس، جغد و غیره از پرندگان منطقه می‌باشد. استان مرکزی
حدود ۳۳۵ گونهٔ جانوری شامل: ۵۳ گونه پستاندار، ۲۰۵ گونه پرنده، ۵۴ گونه خزنده، ۴ گونه دوزیست و ۱۹ گونه ماهی در این استان موجود هستند. نماد محیط زیست طبیعی این استان پازن است که در استان به تگه نیز مشهور است. جانورانی مانند آهو، کل و بز، قوچ، میش، شغال، روباه، گرگ، خوک، خرگوش، تشی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گربه پالاس، سیاه‌گوش، سمور، لاک‌پشت، کبک، تیهو، کوکر، باقرقره و پرندگان مهاجر درنا، آنقوت، غاز و مرغابی چنگر در مناطق کوهستانی و استپی حفاظت شده‌استان زندگی می‌کنند. تاپیر
تاپیر نوعی پستاندار شبیه خوک است و پوزه‌ای کوتاه دارد. تاپیرها عمدتاً ساکن جنگل‌های آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و آسیای جنوب شرقی هستند. چهار گونه از تاپیرها عبارتند از: تاپیر برزیلی، تاپیر مالایایی، تاپیر بیرد و تاپیر کوهی. هر چهار گونهٔ تاپیرها در دستهٔ در معرض خطر و آسیب‌پذیر طبقه‌بندی می‌شوند. تاپیرها در سن کودکی به علت محلی که در آن زندگی می‌کنند روی بدنشان راه راه‌هایی دارند تا بتوانند راحت‌تر مخفی بشوند، اما وقتی بزرگ می‌شوند به مرور زمان این راه راه‌ها ناپدید و پوست تاپیر یک دست و یک رنگ می‌شود. جانوران وحشی افغانستان
تا اکنون تحقیقات وسیع در مورد خزندگان صورت نگرفته‌است. با وجود این همه یک سلسله تحقیقات صورت گرفته‌است. انواع خزندگان مانند مارها که در کشور ۲۷ نوع آن و سوسمارها که ۲۳ نوع آن شناسایی شده‌است، در همه نقاط دیده می‌شوند. انواع گژدم سیاه زرد؛ غندل در اکثر نقاط افغانستان بمشاهده می‌رسد. انواع سنگ پشت افغانی دارای جسامت کوچک بوده در نزدیکی آب حیات بسر می‌برند. پناهگاه حیات وحش رباط شور
مهم‌ترین گونه‌های جانوری این منطقه، کَل، بز و آهو است. این منطقه، همچنین زیستگاه پستانداران، پرندگان و خزندگان مختلفی است. پستانداران این منطقه شامل کَل و بز، خرگوش، آهو، جوجه تیغی، گربه شنی، سیاه‌گوش، روباه معمولی، روباه شنی، زرده بر، خفاش، گرگ، شغال، کفتار، انواع جوندگان مانند مانند تشی و پامسواکی می‌باشد. همچنین پرندگانی مانند کرکس، کبک، تیهو، هوبره، کوکر، دودوک، سبزقبا، چکاوک، سنگ چشم و سایر گنجشک‌سانان، انواع مختلفی از پرندگان شکاری بزرگ و کوچک از قبیل عقاب، سارگیه و دلیجه در این پناهگاه حیات وحش زندگی می‌کنند. خزندگانی که در این منطقه زیست می‌کنند، شامل لاک‌پشت، بزمجه، آگاما و انواع مختلف مار و مارمولک می‌باشد که تنوع این خزندگان به‌حدی است که این منطقه، به‌عنوان "موزه زنده خزندگان استان خراسان جنوبی" شناخته می‌شود. روباه
روباه‌ها جانورانی با جثهٔ متوسط و کوچک از تیرهٔ سگ‌سانان هستند که در آسیا و آمریکا و همهٔ قاره‌ها به جز جنوبگان زندگی می‌کنند. روباه‌ها در نواحی قطبی، جلگه‌های بی‌درخت و در بیابان‌های آفریقا و خاورمیانه، کویرها و دشت‌های خشک زندگی می‌کند. روباه‌های سرخ از فراوان‌ترین گونه‌های روباه بوده و دارای پراکندگی بسیار بالا و شامل ۴۷ زیرگونهٔ شناسایی شده‌است. این روباه‌ها در اروپا، آسیا و آمریکای شمالی یافت می‌شوند. ۱۲ گونه از روباه‌ها متعلق به سردهٔ "Vulpes" یا روباه‌های حقیقی می‌باشند. فریدون جنیدی دربارهٔ نام روباه می‌نویسد: «روباه که در زبان پهلوی روپاس rupas خوانده می‌شود، و اگرچه نام روباه در اوستا بگونهٔ اوروپی از ریشهٔ روپ است، اما پسوند اَس در زبان پهلوی نشان می‌دهد که در اوستا نیز گونهٔ روپ اَس یا ربایندهٔ تیز، روایی داشته‌است. دشت سهرین زنجان
وحوش و پستانداران دیگری نظیر گرگ، شغال، روباه معمولی، رودک، تشی، گراز، خرگوش و پرندگانی چون باقرقره شکم سیاه، کبوتر چاهی، کبک معمولی، سارگپه پابلند، عقاب طلایی، بحری، دلیجه، انواع چکاوک، زنبورخوار، جغدکوچک، سارصورتی و طرلان علاوه بر این آهوی زیبا در این زیستگاه زندگی می‌کنند. نژادهای شتر در ایران
این نژاد بیشتر در استان بوشهر ونوار ساحلی خلیج فارس دیده می‌شود. عمدتاً به رنگ سرخ وسیاه بوده وبعضاً در آن‌ها رنگ سفید نیز دیده می‌شود. در بین این توده ژنتیکی شتر شلواری به شتری اطلاق می‌شود که دارای بالاتنه سرخ و از پهلو وسینه وزیر شکم سفید رنگ است. این شتر از لحاظ تولید پشم حائز اهمیت ودارای موی گوش بلند است و تولید گوشت و شیر بیشتری نسبت به سایر نژادهای موجود در استان دارد. این توده عمدتاً در شهرستان‌های دیر، دشتی وبوشهر وجود دارد. ول
از حدود ۷۰ گونهٔ ول بیش از ۴۰ گونه که در آمریکای شمالی، اورآسیا و شمال آفریقا پراکندگی دارند در سردهٔ موش علف‌زار "(Microtus)" قرار می‌گیرند. این گروه از ول‌ها راهروهایی در علفزارهای پرپشت یا نقب‌هایی کم‌عمق در زیر زمین ایجاد می‌کنند و عمدتأ از علف تغذیه می‌کنند. هرچند پوست درخت‌ها، برگ‌ها، دانه‌ها و حشرات هم ممکن است غذای آنان باشد. این ول‌ها هم مثل انواع دیگر جوندگان گهگاه انفجار جمعیتی را تجربه می‌کنند. پلنگ
پلنگ‌ها در اکثر مناطق با شکارچیان دیگری همچون ببر، شیر، کفتار راه‌راه و کفتار خال‌دار، خرس قهوه‌ای، گرگ، سگ وحشی آسیایی و سگ وحشی آفریقایی و یوزپلنگ هم‌بوم هستند و رقابت بین‌گونه‌ای میان آن‌ها وجود دارد. در این شرایط ممکن است آن‌ها طعمه همدیگر را بدزدند یا توله‌های همدیگر را بکشند اما معمولاً با انتخاب نوع شکارهای متفاوت و پرهیز از مناطق اصلی محل حضور شکارچیان دیگر از درگیری اجتناب می‌کنند. شدیدترین رقابت در مناطقی است که پلنگ و ببر زیستگاه مشترکی دارند. در این شرایط معمولاً پلنگ‌ها به سراغ طعمه‌های کوچک‌تر می‌روند و در مناطقی که ببر جمعیت بیشتری دارد جمعیت پلنگ کمتر است. پلنگ به صورت انفرادی زندگی می‌کند و در مناطقی که احساس آرامش داشته باشد، روز و شب در حال فعالیت است؛ ولی در جاهایی که احساس خطر کند، شب‌ها، آن هم با احتیاط ظاهر می‌شود. پلنگ‌ها دارای قلمرو می‌باشند و آن را به وسیلهٔ ادرار خود مشخص می‌کنند. در شرایط عادی پلنگ آرام و با وقار حرکت می‌کند ولی به راحتی می‌تواند سرعت خود را به ۶۰ کیلومتر در ساعت افزایش دهد. پلنگ قادر است شش متر به صورت افقی و سه متر به حالت عمودی بپرد. خفاش
کشور آمریکا به تنهایی زیستگاه ۴۵ تا ۴۸ گونهٔ خفاش است. سه مورد از فراوان‌ترین گونه‌های آن‌ها عبارتند از: " Myotis lucifugus " (خفاش قهوه‌ای کوچک)، " Eptesicus fuscus " (خفاش قهوه‌ای بزرگ) "خفاش دم‌آزاد برزیلی" (خفاش مکزیکی دُم-آزاد). می‌توان گفت در دو-سوم ناحیهٔ شمالی آمریکا دو گونهٔ خفاش قهوه‌ای بزرگ و کوچک بیش از همه دیده می‌شود در حالی که گونهٔ سوم در جنوب غرب آمریکا بیش از همه وجود دارد. شتر
شتر حیوان مفیدی است و کاربردهای فراوانی دارد. این حیوان علاوه بر اینکه وسیله اصلی رفت‌وآمد ساکنین صحراست، از سویی دیگر می‌تواند خوراکی آدمی و وسایل مورد نیاز دیگر را به انسان عرضه کند و انسان می‌تواند با تغذیه با شیر و گوشت شتر، تا هفته‌ها در صحرا زنده بماند. هم چنین می‌توان از چربی کوهان به جای کره استفاده کرد و پشم شتر را در ساختن خیمه‌ها، پتو، فرش، لباس‌های پشمی، طناب و ریسمان به کار برد. هم چنین می‌توان از مدفوع خشک شده شتر برای روشن کردن آتش استفاده کرد و پس از کشتار شتر می‌توان از پوست آن برای ساختن کفش و مشک و چیزهای دیگر استفاده کرد. شتر از جانورانی است که با محیط‌های خشک و بی‌آب و علف و صحرا سازگار شده و این سازگاری انگیزه شده‌است که به خوبی بتواند آب و هوای گرم و خشک، بی‌آبی و کم‌خوراکی را تحمل کند. محیط زیست ایران
شرایط اقلیمی متغیر سبب ایجاد زیست بوم‌های متفاوت در ایران گردیده‌است. این تنوع اقلیمی تنوع زیستی قابل توجهی را در ایران به وجود آورده‌است، نزدیک به ۸۰۰۰ گونه یا واحد تحت‌گونه‌ای گیاهی در این کشور شناسایی شده‌است که از این تعداد حدود ۱۸۰۰ واحد بومی هستند. این تعداد گونه گیاهی با گونه‌های گیاهی سراسر قاره اروپا برابری می‌کند. شناخته شده‌ترین گونه‌های گیاهی بومی ایران لاله واژگون و سوسن چلچراغ است.پستانداران با ۱۹۴ گونه شناسایی شده طیف وسیعی از جانوران را از نظر جثه در بر می‌گیرد بطوریکه پستاندار بسیار کوچکی که حشره خوار کوتوله نامیده می‌شود و فقط در حدود ۲ گرم وزن دارد و نهنگهای بزرگی را که با طول بیش از سی متر و ۱۳۰ تن وزن دارد در آبهای دریای جنوب را می‌توان در این رده مشاهده نمود. از میان گونه‌های شناخته شده گونه‌های زیادی وجود دارند که فقط در ایران زیست می‌کند و در سایر نقاط دنیا یا وجود ندارد یا با مهاجرت و دستکاریهای بشر و روشهای دیگر انتقال یافته‌اند ازجمله این گونه می‌توان به یوزپلنگ، گوزن زرد و گورخر ایرانی اشاره کرد. از میان پستانداران ایران، راسته جوندگان با ۶۹ گونه (بیش از یک سوم کل پستانداران ایران) بعلت اهمیت در انتشار بیماریها، خسارات وارده بر محصولات زراعی، سهولت جمع‌آوری و نگهداری، بیشتر مورد توجه و مطالعه قرار گرفته‌اند البته عمده این مطالعات بر پایه ریخت‌شناسی صورت پذیرفته اما ضرورت مطالعات نوین نظیر مطالعات کروموزومی، بیوشیمیایی، مولکولی و رفتارشناسی نیز به شدت احساس می‌گردد. خر وحشی آفریقایی
خر وحشی آفریقایی از اعضاء وحشی خانواده اسبیان می‌باشد. این گونه نیای خرهای اهلی است که در درون همین گونه جای دارد. این گونه در بیابان‌های شمال‌شرقی آفریقا زندگی می‌کند. کشورهای سومالی، اریتره و اتیوپی محل زندگی این گونه خر است. گستره زندگی این جاندار در گذشته کشورهای لیبی، مصر و سودان را نیز شامل می‌شده‌است. تعداد فقط ۵۷۰ راس از این نوع خر در حال زندگی هستند. طول این حیوان حدود ۲ و قد آن حدود ۱٫۲۵ متر می‌باشد. خرس
خرس‌ها در اقلیم‌ها و مناطق مختلف جغرافیایی پراکنده هستند. گونه‌های مختلف خرس‌، در چمنزارها، بوته‌زارها، جنگل‌های مناطق حاره‌ای، جنگل‌های پهن‌برگ و سوزنی‌برگ، دشت‌ها، مناطق استپی، کوهستان‌های مرتفع و سردسیر، توندرا، تایگا و رانه‌یخ‌ها، پراکندگی دارند. نژادهای اسب
در حال حاضر تعداد کمی ازاین نژاد اسب به همت پرورش‌دهندگان بخش خصوصی در شهرهای تهران – شیراز – اصفهان (سمیرم آقای مسکوب) – آذربایجان‌غربی – کرمانشاه – بم – ورامین – جزیره کیش نگهداری می‌شوند ودر شیراز هنوز فرزند آقای زیاد خان آقای امان‌اله دره سترگ شوری تعدادی از اسبان گذشته را جمع‌آوری ونگهداری می‌کند. شتر سوری
شتر سوری نام یک گونه منقرض شده از سرده شتر است. قد آن در بسیاری اوقات از شتر های معمولی بسیار بلند تر بوده است. گوسفند وحشی اوریال
این پستاندار که مانند بقیه گوسفندها، جنس نر آن قوچ و جنس ماده آن میش نامیده می‌شود، به چندین زیرگونه تقسیم می‌شود که در ایران، افغانستان، پاکستان، کشمیر، شمال غربی هند و بخش‌های غربی آسیای میانه زندگی می‌کنند. چرخ‌ریسکان دم‌دراز
چرخ‌ریسک‌های بوته‌ای یا چرخ‌ریسک‌های دم‌دراز یک خانواده به نام Aegithalidae از پرندگان گنجشک‌سان کوچک و با دم نسبتاً بلند هستند. این خانواده دربردارندهٔ ۱۳ گونه در سه جنس است که همهٔ آنها به جز یکی در اوراسیا یافت می‌شوند. چرخ‌ریسک‌های بوته‌ای پرندگان پرجنب‌وجوشی هستند که تقریباً به‌طور دائم در حال حرکت هستند، در حالی که در درختچه‌ها و درختان به دنبال حشرات هستند. در طول فصل غیرزادآوری، پرندگان در گله‌های تا ۵۰ نفر زندگی می‌کنند. چندین گونه چرخ‌ریسک رفتار زادآوری مشارکتی را نشان می‌دهند که به آنها کمک‌کننده آشیانه نیز می‌گویند. در این خانواده ۱۳ گونه در ۳ سرده وجود دارند. کوهان
شترهای خاورمیانه دارای یک کوهان هستند و شترهای بلخی (Bactrian camels) (بومی آسیای میانه) دارای دوکوهان هستند. شتر بلخی را شتر دوکوهانه هم می‌گویند. آهو
آهو (غزال) شامل گونه‌های زیادی از سرده آهوها است. آهوها به عنوان جانورانی چابک شناخته می‌شوند. آن‌ها می‌توانند ناگهانی سرعت خود را به ۹۷ کیلومتر یا ۶۰ مایل در ساعت برساند یا هنگام دویدن سرعت خود را در ۴۸ کیلومتر (۳۰ مایل) در ساعت نگه دارد. غزال‌ها بیشتر در صحراها، مرغزارها (زمین‌های چمن) و ساوانای آفریقا، جنوب غرب آسیا، آسیای میانه و شبه‌قاره هند دیده می‌شوند. این جانور بیشتر به صورت گله‌ای زندگی می‌کند و از گیاهان نرم و لطیف و برگ‌ها می‌خورد و کمتر به گیاهان خشک رو می‌آورد. قو
قوها به گونهٔ معمول در نواحی معتدل زمین زندگی می‌کنند و به ندرت در مناطق گرمسیری پیدا می‌شوند. چهار نژاد قو در نیمکره شمالی، یک نژاد در استرالیا و نیوزلند و یک نژاد در آمریکای جنوبی یافت می‌شوند. قوها در بخش‌های گرمسیری آسیا، آمریکای مرکزی، بخش‌های شمالی آمریکای جنوبی و نیز کل آفریقا دیده نمی‌شوند. خفاش
در میان پستانداران خفاش از موش‌ها ۱۷۰۰ گونه کمتر دارد. خفاش‌ها در تمامی جهان پراکنده‌اند که بیش از ۲۰۰ گونه در آفریقا و ماداگاسکار هستند، بیش از ۳۰۰ گونه در آمریکای جنوبی و آمریکای مرکزی زندگی می‌کنند و به همین اندازه در جنوب شرقی آسیا٬استرالیا نیز دیده می‌شوند و بیش از ۴۰ گونه نیز در آمریکای شمالی٬اروپا نیز دیده می‌شوند. باغ‌وحش کپنهاگ
حیوانات نمایش داده شده در باغ‌وحش که در هیچ یک از مناطق اصلی قرار نمی‌گیرند شامل شتر دوکوهانه، فلامینگوی آمریکایی، اکراس آجری، کفچه‌نوک گلی، پلیکان پاخاکستری، کرکس بوقلمونی، پنگوئن هومبولت، شیر دریایی کالیفرنیا، خزمیمون کلاه‌سیاه، شامپانزه و شیر (گربه‌سان) هستند. گربه وحشی
گربه وحشی، گربه‌سانی کوچک از سرده زیستی گربه‌ها است. در حال حاضر، دو گونه گربهٔ وحشی، شامل گربه‌وحشی اروپایی (نام علمی: "Felis" "silvestris") بومی جنگل‌های قاره اروپا و منطقهٔ قفقاز و همچنین گربه‌وحشی آفریقایی (نام علمی: "Felis lybica")، بومی نواحی بیابانی، نیمه‌خشک و استپی قاره آفریقا و مناطقی از شبه‌جزیره عربستان، آسیای مرکزی، هند و نواحی غربی چین، شناسایی شده‌اند. این دو گربه در برخی ویژگی‌های بدنی، الگوی رنگ و پوشش و در اندازه، با یکدیگر تفاوت دارند. اسب آبی
این دو گونه شامل اسب آبی معمولی که پس از فیل و کرگدن سومین پستاندار بزرگ خشکی و سنگین‌وزن‌ترین گونه جفت‌سم‌سانان است و اسب آبی کوتوله که جمعیت کمی دارد و تنها در غرب آفریقا زندگی می‌کند. آن‌ها جانورانی نیمه آبزی هستند که در رودخانه‌ها و برکه‌ها زندگی می‌کنند. این جانوران در درازای روز با ماندن در آب رودخانه یا در گل و لای خود را خنک می‌کنند. این جانوران بزرگ ۲/۶ تا ۴ متر درازا و ۱/۶۶ متر بلندا دارند. وزن آن‌ها به‌طور میانگین ۱۳۰۰ کیلوگرم در ماده‌ها و ۱۵۰۰ کیلوگرم در نرها است. خیبوس و انجیل سی
گونه‌های اصلی جانوری منطقه مرال، شوکا، پلنگ، خرس قهوه ای، شغال، گراز، روباه معمولی، تشی، رودک، سنجابک، درختی، کبوتر جنگلی، توکای گلوسیاه، قرقاول، توکای پشت بلوطی، مار آبی و لوس مار هستند. تنوع زیستی بسیار، جنگل‌های کم‌نظیر و کم دست خوردهٔ هیرکانی، گونه‌های با ارزش شوکا و مرال و دره‌های پرآب و راه‌های دسترسی مناسب، موجب ایجاد زمینهٔ فعالیت‌های علمی و پژوهشی و گردشگری در منطقه شده‌اند. استپ جنگلی کوه‌های زاگرس
کوه‌های زاگرس زیستگاه چندین گونه در معرض تهدید و خطر مانند پلنگ ایرانی، خرس قهوه‌ای سوری، Mouflon، گرگ، کفتار راه‌راه، شاه‌روباه و همستر دم‌دراز زاگرسی است. کل و بز در بسیاری از نقاط زاگرس یافت می‌شود. گوزن زرد ایرانی که گمان می‌رفت منقرض شده در اواخر سده ۲۰ در استان خوزستان بازیافته شد و با اقدامات حفاظتی از خطر انقراض نجات یافت. پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا
تعداد گونه‌های پستاندار پارک ملی و منطقه حفاظت شده دنا عبارتند از: کل و بز، گراز، خرس قهوه ای، پلنگ، گرگ، روباه، کفتار، شغال، گورکن، موش کور، موش خرما، سنجاب جنگلی، خرگوش، سمور، راسو، خفاش، نعل اسبی، گربه وحشی، کاراکال، خفاش گوش بلند، سگ آبی، تشی، جوجه تیغی، سیاه گوش و گوزن زرد ایرانی (در اسارت) استان بوشهر
در مجموع ۳۱ گونه پستاندار از ۶ راسته در ۱۵ تیره گوناگون در این استان یافت می‌شوند. این‌ها شامل ۳ گونه خفاش، ۱۰ گونهٔ گوشت‌خوار (از جمله کفتار، پلنگ، گربه جنگلی و خدنگ بزرگ)، و ۵ گونه جفت‌سم می‌شوند. به تازگی همچنین موش سیاه به جنگل‌های حرا هجوم آورده و حیات بسیاری از پرندگان تخم‌گذار در آن ناحیه را تهدید کرده‌است. گیلار
سه گونه موجود است: اوراسیایی ("Mareca penelope")، آمریکایی و شیلوئه . گونه چهارم، گیلار آمستردام ، در قرن نوزدهم منقرض شد. نزدیک‌ترین بستگان گیلارها، که با آنها سردهٔ "Mareca" را تشکیل می‌دهند، اردک ارده‌ای و اردک ارده‌ای در شمال اروپا و آمریکا و خوتکای کاکلی هستند. کبوتر تجملی
حدود ۸۰۰ گونه کبوتر وجود دارد اما با توجه به گونه‌های محلی سراسر جهان ممکن است تا ۱۱۰۰ گونه برسد. فهرست اروپایی آنها به تنهایی ۵۰۰ گونه را نام‌گذاری کرده‌است. هیچ حیوان اهلی دیگری به این اندازه از تنوع شکل و رنگ شاخه بندی و منشعب نشده‌است. نژادهای شتر در ایران
شتر یک‌کوهانه با جثه‌ای قوی است که جزو شتران شیری می‌باشد بیشتر در منطقه ترکمن صحرا، گرگان و گنبد و شمال استان خراسان شمالی پراکنده‌اند و جمعیت آن در حدود ۳۳۰۰ نفر می‌باشد. شتر ترکمنی از لحاظ سواری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد حد متوسط بار برای شترهای متوسط‌الجثه ۱۴۰ کیلوگرم است که می‌تواند آن را روزانه تا مسافت ۳۵-۴۵ کیلومتر حمل کند. ترکمن‌ها شتر را به اسامی متفاوتی می‌خوانند :بارگار، ارونا، لوک، مایا، کایونف بلخی، نرجا و غیره. رنگ شتر تر کمن معمولاً از قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره‌است. پشم آن تا حدودی مجعد است که این صفت آن را از سایر شترها متمایز می‌سازد. در گذشته‌های نه چندان دور، تجار شتر آذربایجانی به منطقه ترکمن صحرا می‌رفتند و این شترها را از ترکمن‌ها می‌خریدند و به شاهرود و سایر شهرها می‌بردند. به همین جهت است که تعداد اندکی از این شترها در آذربایجان شرقی نیز دیده شده‌اند. پشم شتر ترکمن را هر سال در بهار می‌چینند و پشم چینی کار مردان ترکمن است. براساس آمار اداره کشاورزی گنبد کاووس تعداد شتران ترکمن در حدود ۳۰۰۰ نفر بوده‌است که از این تعداد ۱۰۰۰ نفر در حومه گنبد کاووس و ۱۳۰۰ نفر در مراوه تپه و هفتصد نفر در «داشلی برون» بوده‌است. در طی بررسی‌هایی که گوکلانی (۱۳۶۶) بر روی شتر ترکمن نموده‌است اظهار می‌دارد که اسدیته شیر این شتران (۲۱٪) وزن مخصوص آن (۱۰۳۱) میزان چربی آن (۱۶٫۴٪) میزان لاکتوز (۲۴٫۴٪) ماده خشک (۳۸٫۱۲٪) خاکستر (۷۷٪) و پروتئین (۹٫۲٪) بوده‌است. میانگین طول بدن شتران ترکمن ۱۴۵ سانتی‌متر و میانگین ارتفاع بدن ۱۷۵ سانتی‌متر، و میانگین دور سینه ۱۸۹ سانتی‌متر و میانگین عمق سینه ۸۳ سانتی‌متر و میانگین تولید سالیانه کرک در حدود دو کیلوگرم و میانگین لاشه کشتار شده ۱۸۷ کیلوگرم و میانگین وزن دیلاقهای متولد شده ۲۳ کیلوگرم است. پرورش شتر ترکمنی عمدتاً در مناطق گمیشان، بندر ترکمن، آق قلا، گنبد ومراوه تپه صورت می‌گیرد به‌طوری‌که نام یکی از طوایف و تیره‌های مهم ترکمنان، از شاخهٔ آتابای ایل یموت، دوجی یا دیه‌جی است که در قدی به حرفه شترداری می‌پرداخته‌اند. چاه دراز (نهبندان)
دامداران این روستا به پرورش بز،گوسفند،شترمرغ،مرغ محلی و شتر مشغول هستند که در این میان شتر و دام های سبک از جمله گوسفند و بز در الویت هستند. شتر تک کوهانه در چاهدراز در بگ هایی(هر وقت تعداد شترهای یک گروه به ۱۰۰ نفر برسد به ان بگ می گویند) در میان جنگل تاق وسیع در حال چرا هستند.در روستای چاهدراز بیشتر از گوسفندهای نژاد بومی و گوسفند و بزهای نژاد بلوچی و افشاری جهت پرورش داشتی و پرواری استفاده می شود. ژاپن
ژاپن دارای حیات وحشی بسیار منحصربه‌فرد است و برخی از گونه‌های دارکوب، قرقاول، سنجاقک، خرچنگ، کوسه ماهی، حلزون، سمندر و پستانداران دریایی ژاپن در هیچ جای دیگری یافت نمی‌شوند. با وجود این همه تنوع و گوناگونی، تنها ۱۱۸ نوع پستاندار وحشی زمینی در ژاپن زندگی می‌کنند که بیشتر آن‌ها جوندگان کوچکند. حیواناتی مثل خرس، گوزن، گراز، سنجاب‌های پرنده، خفاش، میمون و نوعی راکون به نام سگ راکون از جمله گونه‌های حیات وحش ژاپن هستند. بز
بز اهلی، نژادهای گوناگونی دارد که در سراسر جهان، پراکنده‌اند و به احتمال بالا، منشأ آنان، پازن یا بز وحشی ایرانی بوده‌است. امروزه بیش از ۳۰۰ نژاد بز اهلی ، با ویژگیهای مختلف ، در سراسر جهان دیده می‌شوند ، که شماری از آنها از نظر اقتصادی و زندگی انسان اهمیت فراوان دارد. مثلاً نژادهای آنقره و کشمیر را برای تولید کرک و موی آنها و نژادهای سانن ، توگن بورگ و چند نژاد اصلی دیگر را برای تولید شیر فراوان و بعضی نژادها را برای تولید گوشت پرورش می‌دهند. نژادهای شتر در ایران
این شتر بیشتر در منطقه مهاباد استان اصفهان پراکنده شده‌است. رنگ این شتر عمدتاً قرمز بوده و به شتر سرخ معروفند و به سایر مناطق کشور نیز برده شده‌اند و در جاهای دیگر با تلفظ عامیانه «مهبادی»، مغبادی» «بادی» و غیره معروف است. نژادهای اردک
نژادهای متعددی از اردک اهلی در جهان وجود دارد که این نژادها به گروه‌های گوشتی، تخم‌گذار، دو منظوره و تزیینی تقسیم می‌شوند. این مقاله به معرفی این نژادها می‌پردازد: شتر دوکوهانه
تاریخچه حضور شتر دوکوهانه در ایران روشن نیست، هرچند که در اوستا کتاب مقدس زرتشتیان که بین سال‌های ۵۳۰ تا ۵۷۰ پیش از میلاد نوشته شده‌است اشاره‌ای فراوان به شتر شده‌است اما مشخص نیست که منظور از شتر کدام گونه آن است. برخی معتقدند که منظور از شتر در اوستا شتر دوکوهانه بوده و شتر یک کوهانه سال‌ها بعد و هم‌زمان با فتوحات ایرانیان در بین النهرین، فلسطین و مصر به ایران وارد شده‌است. این فرضیه مبتنی بر نقش‌هایی است که بر روی دیوارهای تخت جمشید در فاصله زمانی بین قرن ۶ یا ۷ پیش از میلاد ساخته شده است. در جاده ابریشم که نقش بسیار مهمی را در تجارت دنیای قدیم بازی می‌کرد، از شتر دوکوهانه جهت حمل و نقل ابریشم و سایر محصولات تجاری استفاده می‌شد. استفاده وسیع از شتر یک کوهانه برای مقاصد عمومی، بارکشی و میزان تولید سریع گوشت و شیر منجر به عقب نشینی تدریجی شتر دوکوهانه به طرف مناطق شمالی و کشورهایی نظیر قزاقستان، ازبکستان، مغولستان و غیره گردید جایی که شرایط آب و هوایی و دیگر شرایط اقلیمی برای شتر یک‌کوهانه بسیار دشوار بوده و ناچار بوده‌اند که از شتر دوکوهانه استفاده کنند. زیرا شترهای دوکوهانه دارای سم‌های مقاومی برای راه رفتن در زمین‌های سنگلاخی بوده‌اند و همچنین به علت پشم و کرک زیادی که در بدن داشته‌اند در هوای سرد و باد و طوفان‌هایی که معمولاً در مناطق سرد و خشک مغولستان و دامنه کوه‌های هیمالیا وجود داشته حفاظت می‌شده‌اند و بنابراین احتمال می‌رود نسل شترهای دوکوهانه موجود در ایران از نسل شترهای ترددی فوق باشد. تعداد فعلی شترهای دوکوهانه در جهان حدود ۲ میلیون نفر می‌باشند که در کشورهای چین، مغولستان، افغانستان و آسیای مرکزی و به میزان کمتر در ایران و ترکیه و آذربایجان پراکنده‌اند. فیل
فیل جانوری بزرگ‌جثه و گیاه‌خوار از راسته فیل‌سانان و خانواده فیلان است. فیل‌ها تنها بازماندگان راسته فیل‌سانان محسوب می‌شوند و امروزه در مناطقی از جنوب آفریقا، جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا زیست می‌کنند. فیل‌ها امروزه تنها شامل ۲ سرده و ۳ گونه می‌شوند اما در گذشته از تنوع بیشتری برخوردار بودند و شامل ماموت‌ها و فیل‌های راست‌عاج نیز می‌شدند. در پایان پلیستوسن و آغاز هولوسن تنوع این جانوران رو به افول گذاشت و نسل آن‌ها در اروپا، شمال آسیا و آمریکای شمالی به‌طور کامل منقرض شد. گذشته از اندازه بزرگ فیل‌ها، دو چیز دیگر که آن‌ها را از بقیه پستانداران متمایز می‌کند، خرطوم و عاج آن‌هاست. فیل‌ها قادرند روزانه ۶۰ گالن آب و ۲۵۰ کیلوگرم یونجه مصرف کنند. شیر (گربه‌سان)
امروزه بیشتر شیرها در شرق و جنوب آفریقا زندگی می‌کنند و تعدادشان با سرعت زیادی در حال کم شدن است؛ بررسی‌های جمعیتی کاهش تقریبی ۳۰ تا ۵۰ درصدی در طی دو دهه گذشته را نشان می‌دهند. برآوردهای جمعیتی شیرهای آفریقایی میان سال‌های ۲۰۰۴–۲۰۰۲، تعداد آن‌ها را میان ۱۶٬۵۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ تخمین می‌زنند. تخمین‌های اولیه در دهه ۱۹۹۰ تعداد آن‌ها را تا بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ و حتی ۴۰۰٬۰۰۰ عدد پیش‌بینی می‌کردند. علت اصلی کاهش جمعیت این‌گونه بیماری و دخالت انسانی بوده‌است و از دست دادن زیستگاه و کشته شدن توسط انسان‌ها مهم‌ترین عوامل تهدید کننده این جانور هستند. جمعیت‌های باقی‌مانده نیز در گروه‌ها و مناطق جدای از هم زندگی می‌کنند که این امر باعث درون‌زایی می‌شود و به طبع آن، کم شدن تنوع ژنتیکی. برای نمونه درون‌زایی در شیرهای جنگل گیر باعث پایین آمدن تنوع ژنتیکی، بالا رفتن سطوح تستوسترون، و کم شدن کیفیت اسپرم و لقاح در این جانوران شده‌است. از این رو، اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست شیرهای آفریقایی را در رده گونه‌های آسیب‌پذیر گذاشته و شیرهای آسیایی را در رده در معرض خطر. از جمله موارد ضروری برای پاسداری از تنوع ژنتیکی در میان شیرها، پخش کردن شیرهای نر در میان جمعیت‌های محلی گوناگون است. حیات وحش ایران
جانداران سرزمین ایران شامل پلنگ ایرانی، خرس، کفتار، گرازهای وحشی، بز کوهی، آهو و قوچ‌ومیش است که در کوه‌های دارای پوشش گیاهی زندگی می‌کنند. انواع شغال و خرگوش نیز در سراسر کشور وجود دارند. گور ایرانی نیز دشت و بیابان‌ها را برای حیات خود، انتخاب کرده‌است. یوزپلنگ آسیایی در جهان به عنوان یک گونهٔ در معرض انقراض ایرانی، شناخته شده‌است. قرقاول‌های ایرانی در شمال کشور یافت می‌شوند و کبک‌ها در بیشتر مناطق کشور زندگی می‌کنند. پرندگان آبزی همانند پرنده دریایی، اردک و غاز نیز در سواحل دریای خزر و خلیج فارس زندگی می‌کنند؛ در حالی که کرکس‌های ایرانی، در بیابان به حیات خود ادامه می‌دهند. انواعی از گوزن، جوجه‌تیغی، روباه و دست کم ۲۲ گونهٔ جوندگان، در مناطق نیمه صعب‌العبور و بلند این کشور، زندگی می‌کنند. سنجاب نخلی و خرس سیاه آسیایی در سیستان و بلوچستان یافت شده‌اند. ببرها نیز زمانی در جنگل‌های مناطق جنوبی دریای خزر سکونت داشتند اما هم‌اکنون منقرض شده‌اند. شیر ایرانی نیز در ایران منقرض شده‌است اما پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، طرح‌های احیای آن ریخته شد و در سال ۱۳۹۸، با توافق میان باغ وحش ارم و انجمن آبزیگاه و باغ‌وحش‌های اروپا، به ایران بازگشت تا احیای آن در این کشور آغاز شود. چمن (سرده)
برخی از گونه‌های علوفه‌ای چبر دارای خوش‌خوراکی خاص و ارزش تغذیه‌ای مناسبی می‌باشد. این گیاه در اکثر مناطق ایران پراکنده است. دو گونه از این گیاه به نام‌های P.Buibosa و P.Sinaica که در منطقه مدیترانه می‌رویند مورد استفاده شتر قرار می‌گیرند.به نقل از مقاله گیاهان مرتعی مورد استفاده شتر تألیف دکتر احسان مقدساز انتشارات معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ۱۳۷۴ خارشتر ایرانی
خارشتر ایرانی گونه خارشتر غالب نقاط ایران است. نام‌های دیگر فارسی خارشتر عبارت است از خاراشتر، خاربز و ترنجبین، که در گناباد به آن خرنگبین (خارانگبین) می‌گویند خارانگبین در اصل نوع محصول ده خار اشتری است اینگونه از خار اشتری که در مرداد ماه شیره‌ای مانند عسل ولی سفید رنگ تولید می‌کند شیره یا شکر این خار را را خار انگبین یا خرنگوی یا ترنجبین می گویند که موقع خشک شدن در بعضی جاها رنگ زرد به خود می‌گیرد. یکی از زیستگاه‌های اصلی خار انگبین که دارای محصول بسیار مرغوبی است دشت زیبد می‌باشد که بخشی از دشت ریواس زیبد را در بر می‌گیرد. نام عربی این گیاه، الحاج است که نام علمی گیاه، Alhagi نیز از همین واژه گرفته شده است. واژه camelorum نیز به زبان لاتین، به معنی شتر است. شتر
لب‌های شتر دارای گسترش حرکتی خوبی است و لب بالائی به دو بخش تقسیم شده‌است. ملاحظه می‌گردد که لب زیرین در شترهای پیر به‌وضوح آویزان است. در این حیوان نیز، همانند دیگر نشخوارکنندگان، بر روی فک پایینی شتر تنها دندان پیشین وجود دارد و این دندان‌ها در فک بالائی وجود ندارد. دهان شتر همیشه باز است و حیوان گاه بانگ بلند و گوشخراش می‌زند و هنگامی که حیوان چنین آواهایی از خود درمی‌آورد اگر به دهان او بنگریم در موخره دهان می‌توانیم توده‌ای سرخ رنگ ببینیم که احیاناً تا بخش جلوئی دهان می‌رسد و به دید می‌رسد که برگرده این توده مرطوب کردن ناحیه انتهایی حنجره است و در نتیجه کمک می‌کند حیوان در برابر تشنگی مقاومت کند. (این توده بالاخص درهنگام فصل جفتگیری، که شتر نر مست بدون دلیل به دیگران حمله می‌کند، و بیضه‌ها و مثانه و اجزای دیگر بدن را گاز می‌گیرد، در خارج از دهان نیز مشاهده می‌گردد). شتر
شیر شتر غذای اصلی ساکنین صحرا و بادیه را تشکیل می‌دهد. ملل آسیای میانه از دیر باز تا کنون در تغذیه خود متکی به شیر شتر بوده‌اند. تولید شیر به وسیله شتر به مراتب بهتر از تولید شیر توسط گاوهای مناطق خشک و کویری است. شتر می‌تواند مقدار زیادی در حدود ۴ تا ۸ کیلوگرم در روز شیر دهد و این میزان در برخی اوقات از ۱۲ تا ۱۵ کیلوگرم در روز می‌رسد. پارک ملی تندوره
از ۸ گونه گربه‌سان ایران ۵ گونه یعنی پلنگ ایرانی، گربه جنگلی، گربه دشتی، گربه پالاس و سیاه‌گوش اورآسیا در این منطقه زندگی می‌کنند. این منطقه بهترین زیستگاه پلنگ در ایران است به‌طوری‌که در سال ۱۳۷۰ تعداد ۱۳۴ قلاده پلنگ در آن دیده شد و جمعیت آن در سال ۱۳۸۷ نزدیک به ۶۰ قلاده برآورد می‌شود. طعمه اصلی پلنگ کل و بز است. از سمداران منطقه هم می‌توان به بز وحشی که گله‌های ۱۰۰-۱۵۰ رأسی آن در ارتفاعات منطقه دیده می‌شود و گوسفند وحشی که از گونه قوچ و میش اوریال و خالص‌ترین نژاد این گونه در ایران است، اشاره کرد. شمار قوچ و میش‌های پارک را در سال ۱۳۵۶ حدود ۶۰۰۰ رأس برآورد کرده‌اند و اکنون جمعیت گوسفندان وحشی پارک بالغ بر ۴۰۰۰ رأس است. شتر
طبیعت شیر شتر گرم و خشک است و از بین برنده اخلاط مزاحم وباز کننده منافذ و تحلیل برنده تورم‌های سفت خصوصاً در نواحی مربوط به سر و سیستم دفعی و کبد. شتران
شُتُران (Camelidae) خانواده‌ای از پستانداران هستند که متعلق به زیرراسته پینه‌پایان از راسته جفت‌سمُان هستند. جانوران این تیره جثه‌ای متوسط تا بزرگ دارند و گردن‌شان بلند و لاغر و سرشان کوچک و باریک است؛ این جانوران پوزه کشیده ای دارند و لب بالایشان دارای یک شکاف است. شتران کاملاً گیاه‌خوار هستند. نژادهای شتر در ایران
دارای رنگ سیاه تا قرمز ودست وپای کوتاهتر نسبت به سایر نژادهای ایرانی است. تیپ این حیوان بیشتر به نوع گوشتی دارد سهره تبتی
سهره تبتی نام یک گونه از تیره سهره است. این گونه در بوتان، جمهوری خلق چین، هند، میانمار، و نپال پراکنش دارد زیستگاه این گونه بیشتر جنگل در سرزمین‌های پست می‌باشد اما در ارتفاعات بلند در کوه‌های هیمالیا نیز دیده شده است. شبدر (سرده)
شَبدَر جزء مهم‌ترین گیاهان علوفه‌ای خانواده لگومینز (Leguminous) در مناطق معتدل و مرطوب است که از نظر علوفه‌ای و مرتعی دارای ارزش بسیار زیادی است و در تغذیه دام‌ها نقش بسزایی دارند. شبدرها گیاهی سه برگچه‌ای اند و به همین خاطر اسم علمی آنها از دو کلمه لاتین "Tria" به معنی سه و "Folia" به معنی سه بر گچه‌ای گرفته شده‌است. تعداد گونه‌های شبدر در دنیا حدود ۳۰۰ گونه ذکر شده که از این تعداد ۲۵ گونه از نظر کشاورزی مهم است که از این تعداد فقط ۹ گونه آنها از جمله شبدر زیر زمینی به صورت تجارتی کشت می‌شوند. بیشترین پراکنش شبدرها در منطقه مدیترانه است، به طوری که در منطقه اورآسیا ۱۶۰–۱۵۰ گونه، آمریکا ۶۵–۶۰ گونه و در آفریقا ۳۰–۲۵ گونه گزارش شده‌است. بر اساس تحقیقات بانک ژن گیاهی و ذخایر توارثی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر تعداد گونه‌های تاکنون شناخته شده شبدر در ایران حدود ۵۴ گونه‌است که از این تعداد دو گونه شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum) و شبدر برسیم (Trifolium alexandrium) به صورت وسیع کشت می‌شوند. کوهستان کرکس
موقعیت جغرافیایی و شرایط زیستی منطقه کرکس به گونه‌ای است که امکان وجود انواع جانوران وحشی اعم از خزندگان، پرندگان و پستاندارانی نظیر کل و بز، قوچ و میش وحشی، آهو، گراز (خوک وحشی)، گرگ، شغال، روباه، کفتار، گربه وحشی، پلنگ، تشی، پایکا (نوعی موش صحرایی که در ارتفاعات زیست می‌کند) و غیره در آن وجود دارد.انواع مارها در دامنه های این کوهستان و دشت های مجاور یافت می شود که از جمله آنها به مارهای سمی جعفری و مارهای کم خطرتر دوسر می توان اشاره کرد. خر
معروف‌ترین نژادهای خرهای اهلی: خر امروزه به گونه وحشی فقط در شمال آفریقا، از سومالی گرفته تا حدود رود نیل، به‌سر می‌بَرد، حال آنکه در زمان‌های قدیم گروه‌های وحشی آن در شرق و مرکز آفریقا و در آسیای صغیر به حد وفور وجود داشت. طوطی
طوطی‌ها عبارتند از نزدیک به ۳۹۳ گونه پرنده در ۹۲ سرده گوناگون که راستهٔ طوطی‌سانان از فروردهٔ نوآروارگان را تشکیل می‌دهند و اغلب در سرزمین‌های گرمسیر و نیمه‌گرمسیر زندگی می‌کنند. راسته طوطی‌سانان دربرگیرندۀ سه بالاخانواده است که شامل طوطی‌واران (طوطی‌های راستین)، طوطی‌کاکلی (طوطی‌های کاکل سفید) و طوطی نیوزیلندی (طوطی‌های نیوزیلندی) می‌شود. بیشترین تنوع طوطی‌ها در آمریکای جنوبی و استرالزی است. حدود یک سوم از مجموع گونه های طوطی در خطر انقراض هستند. شترچهره
شترچهره (نام علمی: "Camelops") که با نام شتر آمریکایی نیز شناخته می‌شود یک سرده از تیره شتران است که از حدود ۳٫۲ میلیون سال پیش تا حدود ۱۰ هزار سال پیش یعنی از اواخر پلیوسن تا اوایل هولوسن در آمریکای شمالی زندگی می‌کرد. شتر آمریکایی خویشاوندی نزدیکی با شترهای بر قدیم یعنی شتر بلخی و شتر عربی دارد و همچنین خویشاوندی دورتری با شترهای بر جدید یعنی لاما، گواناکو، آلپاکا و شترچه دارد. شکار گسترده شتر آمریکایی توسط انسان اغلب به عنوان عامل انقراض این جانور مطرح می‌شود. حیات وحش ارمنستان
حیات وحش ارمنستان ()، گرازهای وحشی، تشی کاکلی‌ها، انواع مارمولک‌ها، مار‌ها و گونه‌های متعدد پرندگان را شامل می‌شود. گونه‌های در معرض خطر که در ارمنستان زندگی می‌کنند عبارتند از: خرس قفقازی، بز ریش‌دار قفقازی، (گوسفند) ارمنی و پلنگ نژادهای شتر در ایران
. سایت پرورش ونگهداری شتربه آدرس: https://web.archive.org/web/20130313124030/http://shotor.persianblog.ir/pages/1 پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق
از گونه‌های مهم دیگر این منطقه از رده پستانداران، می‌توان به گراز، گرگ، روباه معمولی، شغال، کفتار، گربه پالاس، تشی، خرگوش و از رده پرندگان می‌توان به انواع پرندگان شکاری (نظیر بالابان، شاهین، بحری)، هوبره، چاق لق، بلدرچین، کبک، تیهو، هدهد، شاه بوف، جغد، سینه سرخ و از خزندگان می‌توان به افعی، کفچه مار، مار جعفری، انواع آگاما، بزمجه، لاک‌پشت و از دوزیستان می‌توان به انواع وزغ‌ها اشاره نمود. نژادهای شتر در ایران
منطقه اصلی محل زیست این شتر استان فارس بوده‌است، و در حدود دویست سال پیش با ایل کلکوئی از فارس به اطراف قم برده شد و هنوز در اطراف قم و تهران وجود دارند. از این شتران قبلاً جهت بارکشی و سواره در ارتش استفاده می‌شد و هنگی به نام شتران جماز وجود داشت که در حقیقت بخش سواری نظام ارتش را تشکیل می‌داد؛ و ایل کلکوئی وظیفه نگهداری این شتران را بر عهده داشت و پس از فروپاشی هنگ شتران جماز و گرایش افراد ایل کلکوئی به شهرنشینی تعداد شتران این ایل روز به روز کاهش گذاشت و اکنون گله‌های پراکنده از این شتران در کویر قم، و مسیله تا دریاچه نمک پراکنده‌اند. وزن نر بالغ ۸۰۰ کیلورم و ماده بالغ حدود ۶۰۰ کیلوگرم است و ارتفاع نرها حدود ۱۸۸۸ سانتی‌متر است و حدود ۱۵۰۰ نفر از این نژاد به‌طور ناخالص وجود دارد. پارک ملی خجیر
پستاندارانی چون پلنگ، کفتار راه‌راه، کل و بز، قوچ و میش، روباه قرمز، گراز، گربه وحشی، گربه پالاس، گرگ خاکستری، شغال و گورکن؛ انواع مارها چون افعی شاخ‌دار، شترمار، تیرمار، مار پلنگی، مار آتشی، کورمار دوسر، مار کرمی، افعی کوفی، سوسن مار، مار کرمی، یله‌مار و خزندگان دیگری مثل بزمجه بیابانی و نیز لاک‌پشت مهمیزدار؛ و از پرندگان هم کبک، هدهد، سبزه‌قبا، خوتکا، تیهو، و انواع پرندگان شکاری چون دال، عقاب و سارگپه در این منطقه زندگی می‌کنند. نژادهای شتر در ایران
۱. شتر و پرورش آن، تألیف دکتر محمد مصطفی شکری، ترجمه دکتر احسان مقدس، انتشارات نوربخش، تهران ۱۳۷۶. بی‌تیغه‌ها
امروزه از راستهٔ شترمرغ‌سانان تنها ۱۰ گونه در ۶ سرده باقی مانده‌است. از میان این گونه‌ها، شترمرغ لقب بزرگترین پرنده روی زمین را دارد. این پرنده در مناطق نیمه‌خشک و ساوانایی آفریقا زندگی می‌کند و ۲۵۰ سانتی‌متر ارتفاع و بیش از ۱۱۵ کیلوگرم وزن دارد. در آمریکای جنوبی، ریه‌ها ساکن هستند که شامل دو گونه می‌شوند. ریه ها۹۰ سانتی‌متر ارتفاع دارند و وزنشان به ۱۰ کیلوگرم می‌رسد. شترمرغ استرالیایی از دیگر اعضای این راسته است که با ارتفاعی بیش از ۱۷۵ سانتی‌متر و وزنی برابر ۵۰ کیلوگرم در بیشتر مناطق غیرجنگلی و کویری استرالیا یافت می‌شود. سگ (سرده)
سگ‌ها یا گرگ‌ها سرده‌ای است از خانواده سگان. این سرده شامل ۱۰ گونه موجود (منقرض نشده) می‌باشد. برخی گونه‌های منقرض نشده شامل شغال زرد، شغال پهلونواری، کایوت، شغال پشت‌سیاه، گرگ سرخ، گرگ اتیوپیایی، سگ (زیرگونه)، دینگو (زیرگونه) و گرگ خاکستری می‌باشند. شترمرغ
۹ گونه شناخته‌شده در این سرده وجود دارد که هفت گونه منقرض شده‌اند. در سال ۲۰۰۸، "S. linxiaensis" به جنس "Orientornis" منتقل شد "." سه گونه دیگر، "S. pannonicus" , "S. dmanisensis" و "S. transcaucasicus"، در سال ۲۰۱۹ به سردهٔ "Pachystruthio" منتقل شدند. چندین شکل فسیلی اضافی، ichnotaxa هستند (یعنی بر اساس فسیل‌های شاخص موجودات مانند ردپاها و نه بدن آن طبقه‌بندی می‌شوند) و ارتباط آن‌ها با آن‌هایی که از استخوان‌های متمایز توصیف شده‌اند بحث برانگیز است و نیاز به تجدیدنظر در انتظار نمونه‌های خوب بیشتری دارد. شتر
شُتُر یا اُشتر را که در زبان پهلوی (ushtar) می‌گفتند حیوانی است نیرومند و تنومند با توش و توان بالا از خانواده شتران؛ شبه نشخوارکننده و با دست و گردنی دراز. بر پشت خود یک یا دو کوهان دارد که ساختارش از پیه و چربی است. در دین اسلام گوشت او حلال است. اما ذبح آن با دیگر جانوران حلال گوشت متفاوت است و آن را نحر (بریدن گلو) می‌کنند و اگر سر آن را مانند گوسفند پیش از نحر ببرند گوشت آن حلال نیست. شیرش نیز نوشیده می‌شود ولی بیشتر کاربرد بارکشی دارد. پشم و پوستش نیز برای ریسندگی و پارچه‌بافی و کفش‌دوزی کاربرد دارد. سهره
انواع گونه‌های مختلف این پرندگان در تمامی نقاط آسیا، اروپا، استرالیا، آمریکا و… حضور دارند. جانوران وحشی افغانستان
پستانداران به حیوانات اطلاق می‌شوند که مانند انسان تولید چوچه را نمایند و تا مدتی چوچه را از شیر خود تغذیه نمایند. در افغانستان تااکنون ۱۲۰حیوان پستاندار تشخیص گردیده‌است. از جمله ۷نوع حشرات ۳۴ نوع خفاش یک نوع میمون ۲۸ نوع گوشتخوار یک نوع سم دار ۹ نوع شنگلدار ۴ نوع خرگوش و ۳۴ نوع موش می‌باشد. در افغانستان پستانداران گوشتخوار مانند گرک شغال روباه، کفتار، پلنگ، پشی پلنک، پشک وحشی، موش خرما، راسو، دله خفک، سمور سنگی و غیرگوشتخوار مانند گوزن، جیره، خارپشت، بز، آهو، گوسفند، سنجاب، خرگوش، گوسفند مارکوپولو، گوزن آبی، غزگاو می‌باشد. علاوه بر این یکتعداد پسانداران ذومعیشتین یعنی گوشتخوار و علف خوارنیز وجود دارد مانند خرس سیاه، خرس نصواری، شادی و بعضی آن‌ها هم درآب و هم در خشکه زندگی دارند مانند سگ آبی، سمورآبی می‌باشد. فهرست زیرتیره‌های مورچه‌ها
مورچه‌ها فراوان‌ترین گونهٔ حشرات اجتماعی هستند، با بیش از ۱۲۰۰۰ گونه طبقه‌بندی شده و بسیاری گونهٔ دیگر که در انتظار طبقه‌بندی هستند. تیرۀ مورچه‌ها به ۲۱ زیرتیره تقسیم می‌شود که ۱۷ زیرتیره حاوی گونه‌های موجود هستند، در حالی که چهار زیرتیره منحصراً فسیلی هستند. مورچه‌ها تقریباً تمام زیستگاه‌های اصلی زمینی را اشغال کرده‌اند، به استثنای جنگل‌های تندرا و سرد و همیشه مرطوب. آنها طیف گسترده‌ای از رفتارهای اجتماعی، عادات جستجوگر و ارتباط با سایر موجودات را نشان می‌دهند که باعث ایجاد علاقهٔ علمی و عمومی شده‌است. گرگ هندی
گرگ هندی یا ایرانی (به انگلیسی: indian wolf) زیرگونه‌ای از گرگ خاکستری است که در جنوب غربی آسیا و شبه قاره هند و در کشورهایی از جمله هند، ترکیه، ایران، عربستان سعودی، عراق و فلسطین و اسرائیل زندگی می‌کند. این جانور از نظر اندازه بین گرگ‌های هیمالیایی و گرگ عربی قرار می‌گیرد و دارای پوشش ضخیم مو نیست. در مقایسه با سایر گرگ‌های خاکستری این جانور در دسته‌های کوچک‌تری زندگی می‌کند و کم سر و صدا تر است. گرگ خاکستری ایرانی در خطر انقراض است و طبق محاسبات، در حال حاضر، حدود ۲ تا ۳ هزار گرگ ایرنی به‌طور وحشی زندگی می‌کنند. لرد (خلخال)
انواع گونه‌های جانوری در این منطقه وجود دارد. عده‌ای از مردم هنوز هم در حد محدود و معدود به پرورش حیوانات اهلی مثل گاو و گوسفند و بز و و مرغ و خروس و اردک و بوقلمون و غاز و زنبور عسل اقدام می‌کنند که از فروش فراورده‌های آن از قبیل (شیر، ماست، کره، پنیر، دوغ، لور، شور، کشک، پوست، گوشت، پشم، تخم مرغ و عسل) بخشی از هزینه‌های زندگی خود را تأمین می‌کنند. تعدادی اسب و استر (قاطر) و الاغ و سگ و گربه هم در روستا وجود دارد. از گونه‌های جانوران وحشی نیز می‌توان به بزکوهی، گرگ، روباه، خرگوش، خرس، گراز، خوک، ندرتاً پلنگ، سمور، سنجاب، راسو، موش خانگی و موش صحرایی انواع پرندگان مثل کبک، بلبل، انواع کلاغ، زاغ، جوجه تیغی، سار، گنجشک، بلدرچین، مرغ کوهی، چلچله، دارکوب، کبوتر، عقاب، جغد، شانه بسر، پرستو، قرقی و فاخته، یا کریم، دم جنبانک و … و از خزندگان و حشرات مثل مار، عقرب، لاک‌پشت، سوسمار، مارمولک، کرم خاکی، قورباغه، آفتاب‌پرست، انواع زنبور، مگس، کژدم، ملخ، مورچه، گوش خزک، کنه، زالو، پشه، انواع پروانه، خرچنگ، کفشدوزک، سوسک، سرگین گردان، کک، شپش، ساس، جیرجیرک، خرمگس، هزار پا و … اشاره نمود. زرافه
زرافه‌ها معمولاً ساکن دشت‌ها، مراتع و جنگل‌های بازاند. محل زندگی کنونی آن‌ها آفریقاست و در جنگل‌های اقاقیا و باز زندگی می‌کنند. زرافهٔ آنگولایی را می‌توان در محیط‌های بیابانی نیز یافت. زرافه‌ها در فهرست درختان، اقاقیا را ترجیح می‌دهند که برگ‌هایش حاوی منابع رشد زرافه‌ها مانند کلسیم و پروتئین است. آن‌ها هم چنین از درختچه، چمن و میوه نیز تغذیه می‌کنند. هر زرافه در هر روز حدود ۳۴ کیلوگرم شاخ و برگ می‌خورد. هم چنین او لاشه، گوشت و استخوان‌های خشک را لیس می‌زند. جانوران وحشی افغانستان
عموماً زنده گی این نوع حیوانات در مناطق کوهی، جنگلی تالاب‌ها مانند ارتفاعات پامیر مناطق مرکزی و جنگلات مناطق شرقی افغانستان تثبیت گردیده‌است. بعضی از انواع حیات وحش رو به انقراض رفته و کمتر موجودیت آن‌ها تثبیت می‌گردد. از جمله ۴ نوع در معرض خطر ۱۲ نوع آن تحت تهدید انقراض ۵ نوع آن در تهدید شدن نزدیک است. ۷ نوع حیوان شنگل دار ۲۸ نوع گوشتخوار ۳۷ نوع خفاش ۲ نوع خرگوش و ۳۴ نوع جونده وجود دارد از جمله بز مار خور و پلنگ برفی در حال منقرض گردیدن است. حیوانات وحشی مانند ببر و شیر و یوزپلنگ و آهوی ختن در این کشور منقرض گردیده‌اند. دو نوع پرنده کمیاب بنام‌های بلبل نهی و گنجشک طلائی به ندرت دیده می‌شود. منابع آب‌های افغانستان غنی از انواع و اقسام ماهی ها؛ چه از نوع شیرماهی، گل ماهی (ماهی تروت) سگ ماهی می‌باشد. اکثر انواع حیات وحش آبی افغانستان در مناطق پامیر، آب‌های روان هندوکش مرکزی، جنوب هندوکش و آب‌های دریای هیرمند و کوکچه زیست می‌نمایند. دریای آمو دارای ماهی‌های بزرگ و بدون خار می‌باشد که از اهمیت اقتصادی برخوردار می‌باشد. الشتر
در حال حاضر جز حسنوندها که در همان سلسله پراکنده هستند قسمت اعظمی از ترکاشوندها و کولیوند‌ها و یوسف وند‌ها به شهرهای کنگاور، هرسین، دره‌شهر،آبدانان، کرج، کلاردشت و رودهن مهاجرت کرده‌اند. اَلَشْتَر، شهری از شهرستان سلسله در استان لرستان است. نام الشتر در مآخذ اسلامی به صورت‌های لاشتر (اصطخری، ۱۹۷؛ ابن حوقل، ۲/۳۵۸، ۳۶۰)، لیشتر (حدود العالم، ۴۰۷؛ ابن اثیر، ۱۰/۳۹۸؛ راوندی، ۲۰۹، ۲۲۹) و اشتر (ظهیرالدین، ۵۵) آمده‌است. یاقوت آن را به دو گونه اشتر و لاشتر آورده، ولی تلفظ محلی آنجا را لیشتر دانسته‌است (۱/۲۷۶، ۳۴۱). وجه اشتقاق آن را، برخی با کلمه ایشتار (عشتر) ممکن دانسته‌اند (باستانی، ۲۸۶–۲۸۷)، ولی مبنای علمی برای این گفته وجود ندارد. کفتار
کَفتار به هر یک از جانوران عضو خانواده کفتاران گفته می‌شود. در حال حاضر تنها چهار گونه کفتار وجود دارد و این خانواده زیستی، پنجمین خانواده کم‌جمعیت در میان تمامی پستانداران است. این جانوران، از گوشت‌خواران خشکی‌زی و بومی آفریقا و آسیا هستند. کفتارها در فروراسته گربه‌سانان از راسته گوشت‌خوارسانان قرار می‌گیرند. ارمنستان
در ارمنستان حدود ۴۵۰ نوع حیوان مهره‌دار وجود دارد که ۷۶ نوع آن‌ها حشره خوارند. ۳۰۴ نوع پرنده و بالغ بر ۱۰ هزار نوع از نرم تنان و ۲۴ نوع ماهی ثبت شده که بسیاری از آن‌ها خاص ارمنستان است. در دشت‌ها شمار بسیاری موش صحرایی، روباه، لاک‌پشت، مار گرزه و افعی وجود دارند. در مناطق نزدیک رود ارس؛ گراز، خرس، گرگ، گربه وحشی، شغال و از پرندگان؛ اردک، غاز، لک لک، هدهد، عقاب، کرکس، بلدرچین، قرقاول و هوبره وجود دارند. در مناطق کوهستانی، بز کوهی، یوزپلنگ و پلنگ را می‌توان مشاهده کرد. شترمرغ شاخدار
امروز سه گونه زنده از آن‌ها با نام‌های شترمرغ شاخدار جنوبی، شترمرغ شاخدار شمالی و شترمرغ شاخدار کوتوله باقی‌مانده است. رایج‌ترین گونه کاسوآری، کاسوآری جنوبی است که سومین پرنده بلندقامت جهان و دومین پرنده سنگین زنده (پس از شترمرغ و شترمرغ استرالیایی) به‌شمار می‌آید. پناهگاه حیات وحش و پارک ملی موته
۲۵ گونه پستاندار، ۸۸ گونه پرنده، ۲۵ گونه خزنده و یک گونه دو زیست در پناهگاه حیات‌وحش موته شناسایی و ثبت شده‌اند.آهوی ایرانی شاخص‌ترین جانوری است که در دشت موته زیست می‌کند؛ قوچ و میش، کل و بز، پلنگ، گربه وحشی، کفتار، گرگ، شغال، روباه، گراز، انواع جوندگان،خزندگان،آگامای پولک شاخی و پرندگانی از جمله کبک، تیهو، کوکر شکم‌سیاه، انواع چکچک، انواع چکاوک، شاهین، بالابان، دلیجه،عقاب و کرکس از گونه‌های جانوری دیگر این منطقه هستند.