اولین تجزیه لهستان درچه سالی صورت گرفت؟
اولین تجزیه لهستان
اولین تجزیه لهستان یا اولین تجزیه همسود لهستان–لیتوانی در سال ۱۷۷۲ میلادی به عنوان نخستین مرحله از تجزیه لهستان رخ داد؛ واقعه‌ای که عاقبت به پایان حیات همسود لهستان–لیتوانی در ۱۷۹۵ میلادی ختم گردید. رشد قدرت امپراتوری روسیه، که باعث تهدید پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش شد، انگیزه اصلی این تجزیه به حساب می‌آید.
جمهوری دوم لهستان
جمهوری دوم لهستان () معروف به لهستان بین جنگ به کشور لهستان مابین سال‌های جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم (۱۹۱۸–۱۹۳۹)اطلاق می‌گردد. پادشاهی لهستان (۱۹۱۷-۱۹۱۸)
پادشاهی لهستان یا نایب‌السلطنگی لهستان نام یک دولت دست‌نشانده از سوی امپراتوری آلمان در لهستان خلال سال‌های جنگ جهانی اول بود. تصمیم برپایی این دولت پس از تجزیه لهستان، از منظر دستگاه تبلیغاتی آلمان‌ها، سربازان آلمانی را به صورت آزادی‌بخشانی برای لهستان تحت سلطهٔ امپراتوری روسیه نشان می‌داد. پس از آتش‌بس ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸، دولت نوظهور جمهوری دوم لهستان جایگزین این دولت شد. اراضی ضمیمه‌شده لهستان به شوروی
قلمروهای لهستان که به اتحاد جماهیر شوروی ضمیمه شد () هفده روز پس از تهاجم آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹، که آغاز جنگ جهانی دوم بود، اتحاد جماهیر شوروی وارد مناطق شرقی لهستان (معروف به کرسی) شد و قلمروهایی به مساحت ۲۰۱۰۱۵ کیلومتر مربع (۷۷۶۱۲ مایل مربع) با جمعیت ۱۳٬۲۹۹٬۰۰۰ نفر را ضمیمه کرد. ساکنان علاوه بر لهستانی‌های قومی شامل گروه‌های اصلی جمعیت بلاروسی‌ها و اوکراینی‌ها و همچنین مردم چک، لیتوانیایی‌ها، یهودی و سایر گروه‌های اقلیت بودند. تخلیه غیرنظامیان لهستانی از اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم
مهاجرت لهستانی‌ها به ایران پیرو تخلیه غیرنظامیان لهستانی از اتحاد جماهیر شوروی در جنگ دوم جهانی روی داد که با وجود بی‌طرفی ایران، مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی برای ایران به همراه داشت. در طی سال‌های ۱۳۲۰ الی ۱۳۲۳ خورشیدی بیش از ۱۵۰ هزار لهستانی برای مهاجرت به فلسطین و آفریقا، از کشور اتحاد جماهیر شوروی وارد خاک ایران شدند. با گسترش جنگ دوم جهانی، کشور لهستان در سال ۱۳۱۸ خورشیدی (برابر با ۱۹۳۹ میلادی) مورد هجوم آلمان نازی از یک طرف و شوروی از طرف دیگر قرار گرفت و عملاً به دو قسمت تقسیم شد. اسرای زیادی به شوروی منتقل و در اردوگاه‌ها اسکان داده شدند و بسیاری نیز به‌طور دسته جمعی اعدام شدند. پادشاهی لهستان (۱۰۲۵–۱۳۸۵)
کازیمیر کبیر آخرین فرد مذکر دودمان پیاست بود که در نهایت بدون جانشین درگذشت و سلطنت لهستان به خواهرزاده‌اش لایوش یکم که در آن زمان پادشاه مجارستان بود رسید و پادشاهی متحد مجارستان-لهستان را به وجود آورد. این اتحاد مدت زیادی به دراز نینجامید زیرا لایوش یکم نیز فرزند پسری از خود به جا نگذاشت. سلطنت لهستان به دخترش یادویگا رسید که از سال ۱۳۸۹ به عنوان پادشاه لهستان بر کشور حکمرانی کرد. یادویگا با یوگایلا دوک بزرگ لیتوانی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج شروع دودمان یاگیلون که ۲۰۰ سال با اتحاد دو کشور موجب تشکیل مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی شد. پادشاهی گالیسیا و لودومریا
پادشاهی گالیسیا و لودومریا (به لهستانی: "Królestwo Galicji i Lodomerii")یا با عنوان ساده‌تر گالیسیا یا اتریش لهستان، در ۱۷۷۲ در قلمرو سلطنتی هابسبورگ و در نتیجه اولین تجزیه لهستان ایجاد شد و پس از سومین تجزیه لهستان در ۱۷۹۵ به یک پادشاهی تحت سلطه هابسبورگ تبدیل شد. در ۱۸۰۴ تبدیل به یک قلمرو سلطنتی در امپراتوری اتریش و از ۱۸۶۷ تا انحلالش در ۱۹۱۸ به یک منطقه خودمختار سلطنتی تحت مدیریت لهستانی ها و زیر نظر سیسلتنیای اتریش-مجارستان بود. این کشور از قسمت جنوب غربی قلمرو مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی جدا شده بود و در میان عناوین تشریفاتی فراوان شاهزاده مجارستان یکی هم "حاکم گالیسیا و لودومریا" بود. پس از جنگهای ناپلئونی و کنگره وین، امپراتوری اتریش قسمتهایی از گالیسیا، گالیسیای غربی و بخش تارنوپول، را به امپرتوری روسیه واگذار کرد. تاریخ لهستان
عصر برنز در لهستان از حدود ۲۳۰۰ ق. م و عصر آهن از حوالی ۷۰۰ قبل از میلاد در لهستان آغاز شدند. در این دوران تمدن‌هایی در لهستان شکل گرفت و اقوام سلت و ژرمن وارد خاک این سرزمین شدند که در حدود سال ۵۰۰ میلادی این اقوام طی دوره مهاجرت‌ها از خاک لهستان خارج شدند. در همین زمان بود که بالت‌ها در سواحل دریای بالتیک سکنا گزیدند و اقوام اسلاو بنا به تحقیقات باستانشناسی از حدود ۱۵۰۰ سال پیش در لهستان حضور پیدا کردند. اقوام اسلاو در قالب قبایل مختلف که به صورت کلی قبایل لهستانی خوانده می‌شوند طی سده‌های ۹ و ۱۰ میلادی در اطراف رود ویستولا، ساحل دریای بالتیک و لهستان بزرگ نخستین شکل‌های ساختار سیاسی و تشکیل کشوری به نام لهستان را به وجود آوردند. تاریخ یهودیان در لهستان
آخرین پادشاه لهستان در سال ۱۷۶۴ میلادی به پادشاهی رسید. ۸ سال بعد نیروهای آلمانی و روسی به لهستان حمله کردند و بیشتر لهستان به کنترل کشورهای خارجی درآمد. از این زمان به تدریج قوانین ضدیهودی در لهستان تشدید شد. یهودیان از مسیحیان جدا شدند و اجازه داشتن زمین در بعضی مناطق از آنها گرفته شد. لهستان برای بار دوم در سال ۱۷۹۳ تقسیم شد. گتو برست
پیش از جنگ جهانی دوم، Brześć nad Bugiem که امروزه برست در بلاروساست، پایتخت استان پولشه در جمهوری لهستان (از ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹) با جمعیتی فعال از یهودیان بود. در طی بیست سال استقلال لهستان، از مجموع ۳۶ مدرسه کاملاً جدید تأسیس شده در این شهر، ده مدرسه دولتی و ۵ مدرسه خصوصی یهودی افتتاح شدند که زبان‌های ییدیش و عبری در آن‌ها زبان آموزشی بود. نخستین مدرسه یهودی در تاریخ برست تقریباً بلافاصله پس از به استقلال رسیدن دوباره لهستان در سال ۱۹۲۰ باز شد. در ۱۹۳۶، یهودیان ۴۱٫۳ درصد از جمعیت برست، برابر با ۲۱۵۱۸ شهروند، را تشکیل می‌دادند. حدود ۸۰٫۳ درصد از شرکت‌های خصوصی متعلق به یهودیان بود. پیش از جنگ جهانی اول، برست (که آن هنگام به نام برست-لیتوفسک شناخته می‌شد) به دنبال تجزیه لهستان صد سال زیر حاکمیت امپراتوری روسیه بود، و کلیه فعالیت‌های تجاری تا حد زیادی به حاشیه رانده شده بودند. دولت در تبعید لهستان
در سال ۱۹۴۲ دولت در تبعید لهستان به کمک عوامل خود در مناطق اشغالی تعدادی از اولین و دقیق‌ترین مدارک مربوط به کشتار یهودیان در خاک اروپا را که بعدها به هولوکاست معروف شد را تحویل مقامات متفقین داد. لهستانی‌ها از طریق نمایندگان خویش مانند وزیر خارجه وقت ادوارد برنارد رازینسکی یا پیک جنبش مقاومت زیرزمینی یان کارسکی خواستار اقدامی در این مورد گشتند اما خواسته ایشان مورد توجه قرار نگرفت. یادداشتی که وزیر امور خارجه در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۲ به دولت‌های سازمان ملل ارسال نمود نخستین اعتراض رسمی توسط یک دولت در محکومیت پاکسازی گسترده و قصد نازی‌ها برای نابودی همگانی یهودیان بود. همچنین در این سند رسمی برای نخستین بار از رنج‌های یهودیان نه به عنوان شهروند یک دولت که به عنوان یک یهودی صحبت شده است. اعلامیه ۱۰ دسامبر ۱۹۴۲ و تلاش‌های دولت لهستان موجبات صدور اعلامیه ملل متحد در ۱۷ دسامبر ۱۹۴۲ را فراهم نمود. تهاجم شوروی به لهستان
سال ۱۹۲۰ لهستان با استفاده از ضعف شوروی در نتیجه جنگ جهانی اول و جنگ داخلی به این کشور حمله کرد و خط مرزی خود را ۲۴۰ کیلومتر به زیان شوروی جلو برد و در نتیجه چهار و نیم میلیون اوکراینی و یک و نیم میلیون بلاروسی تحت حکومت لهستان قرار گرفتند. از سوی دیگر قسمت‌های قابل ملاحظه‌ای از خاک آلمان مطابق پیمان ورسای به لهستان تعلق گرفته بود. بدین سان مرزهای شرقی و غربی لهستان برای آلمان و شوروی قابل قبول نبود.هنگامی که دو کشور قدرت یافتند و مطابق پیمان مولوتوف-ریبنتروپ در سال ۱۹۳۹ در مورد تقسیم لهستان به توافق رسیدند، موحبات از بین رفتن کشور مستقل لهستان فراهم آمد. پس از تهاجم آلمان به لهستان، شوروی با این بهانه که لهستان دیگر وجود خارجی ندارد و قرارداد عدم تعرض لهستان و شوروی از بین رفته و برای دولت شوروی لازم است که منافع خود و اقلیت‌های اوکراینی و بلاروسی را حفظ کند، تهاجم به لهستان را آغاز کرد. کمیته آزادی‌بخش ملی لهستان
کمیته آزادی‌بخش ملی لهستان () که با نام کمیته لوبلین هم شناخته می‌شود یک قدرت اجرایی حکومتی بود که توسط کمونیست‌ها در مراحل پایانی جنگ در لهستان به وجود آمد. در ۲۲ ژوئیه ۱۹۴۴ در شهر خه‌اوم تشکیل آن اعلام و در ۲۶ ژوئیه در لوبلین و تحت نظارت شورای ملی شروع به کار کرد. کمیته آزادی‌بخش یک دولت موقت بود که توسط کمونیست‌ها و تحت هدایت شوروی در برابر دولت در تبعید لهستان که از جانب دنیا به عنوان دولت مشروع لهستان شناخته می‌شد به وجود آمد. این کمیته کنترل نواحی آزاد شده خاک لهستان از دست آلمان نازی توسط ارتش سرخ و ارتش خلق لهستان را در اختیار داشت. حمایت و تأثیر پذیری این دولت موقت از شوروی و نیروهای کمونیست بود. نیروهای مسلح لهستان در شرق
دو ارتش مختلف از نیروهای لهستانی در طول جنگ توسط شوروی ایجاد گشت که نخستین آن با نام ارتش آندرس در نیمه دوم سال ۱۹۴۱ بود. پس از آغاز تهاجم آلمان نازی به شوروی در عملیات بارباروسا و به تعاقب پیمان سیکورسکی-مایسکی فرمان عفو عمومی مردم لهستان در شوروی اعلام شد که به یاری آن ایجاد این واحد نظامی ممکن گشت. ارتش آندرس که وفادار به دولت در تبعید لهستان بود در سال ۱۹۴۲ ابتدا به ایران منتقل شده و سپس تحت فرماندهی نیروهای متفقین قرار گرفت که در آنجا به سپاه دوم لهستانی معروف گشت. این نیروها در ادامه جنگ و در کنار نیروهای متفقین در شمال آفریقا، ایتالیا و فرانسه با نیروهای محور جنگیدند که مهم‌ترین آن نبرد مونته کاسینو در جبهه ایتالیا بود. تاریخ یهودیان در لهستان
در بین سالهای ۱۰۲۵ میلادی تا ۱۵۶۹ میلادی لهستان راحتترین کشور اروپایی برای یهودیان بود. در این زمان لهستان، «بهشت یهودیان» نامیده می‌شد و تنها کشوری در اروپا بود که حملات علیه یهودیان در آن صورت نمی‌گرفت. بر اساس بعضی تخمینها در قرن ۱۶ میلادی سه چهارم یهودیان دنیا در لهستان زندگی می‌کردند. از قرن ۱۷ به بعد به دلایل مذهبی، لهستان تساهل مذهبی خود را از دست داد. بعد از اینکه در سال ۱۷۹۵ میلادی لهستان تحت کنترل امپراتوری روسیه قرار گرفت قوانین یهودستیزانه یهودی از این کشور وارد لهستان شد. بعد از جنگ جهانی اول لهستان استقلال خود را بازیافت و دوباره به مرکز یهودیان تبدیل شد. خوژوف
پس از پایان جنگ جهانی اول و شکست امپراتوری آلمان، لهستان استقلال خود را دوباره بازیافت و در سال ۱۹۱۸ رسماً اعلام استقلال کرد. اما دوران استقلال دیری نپایید و با یورش آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹، شهر هورشاو هم در سپتامبر همان سال به اشغال ورماخت درآمد. در این دوران آلمان با استفاده از کارخانجات و امکانات شهر صنعتی هورشاو بخشی از نیازهای چرخ عظیم جنگی خود را پر می‌کرد. در سالهای پایانی جنگ آلمانها در شهر خوژوف دو اردوگاه کار اجباری و اردوگاه مرگ هولوکاست را برپا کردند که نهایتاً با شکست ورماخت در سال ۱۹۴۵ شهر هورشاو آزاد شد. سازمان نظامی لهستان
در فوریه ۱۹۱۸ سازمانی به همین نام در نواحی از لهستان که در کنترل آلمان بود تشکیل شد. این سازمان بر اساس شیوه‌هایی که سازمان نظامی لهستان داشت خود را سازمان داد و با سازمان نظامی ارتباط داشت. این سازمان نام خود را سازمان نظامی لهستان در بخش تجزیه شده به دست پروس گذاشت و هدف اصلی‌اش آزادی این ناحیه و پیوستن به خاک لهستان بود. اعضا این سازمان پایه‌های اصلی قیام لهستان بزرگ در سال‌های بعد بودند. نخستین حکمیت وین
از هفدهم اکتبر درگیری با بر سر کارپاتین روتنیا فزونی گرفت. لهستان پیشنهاد کرد این منطقه بین لهستان، مجارستان و رومانی تقسیم شود. رومانی به عنوان متحد وفادار چکسلواکی این پیشنهاد را رد کرد و حتی پیشنهاد کمک نظامی به چکسلواکی در این منطقه را ارئه کرد. مجارستان به دنبال متقاعد کردن نمایندگان مجارستان جهت الحاق این منطقه به خود بود. ایجاد مرز مشترک بین لهستان و مجارستان با سلطه بر کارپاتین روتنیا آرزوی دیرینه دو کشور به حساب می‌آمد. از این رو لهستان جهت حمایت از مجارستان در حال انتقال نیروهای خود به سمت این منطقه بود. از آن جایی که ایجاد مرز و جبهه مشترک بین لهستان و مجارستان به معنای دور زدن آلمان به حساب می‌آمد، آلمان قصد داشت این مسئله را تنها در صورت دریافت کوریدور دانزیگ برای وصل کردن بدنه اصلی کشور خود به پروس خاوری بپذیرد. لهستان این مسئله را رد کرد. بیستم اکتبر عده ای در کارپاتین روتنیا خواستار برگزرای همه‌پرسی الحاق به مجارستان شدند. پنج روز بعد نخست‌وزیر دولت خودمختار این منطقه در پراگ دستگیر و وزیرخارجه این منطقه به جای او گماشته شد. نخست‌وزیر جدید با رد طرح همه‌پرسی، خواهان تحویل تنها مناطق با جمعیت غالباً مجار به مجارستان شد. جنگ روسیه و عثمانی (۱۷۷۴–۱۷۶۸)
با این وجود، روسیه توانست از ضعف امپراتوری عثمانی، پایان جنگ هفت‌ساله، و عقب نشینی پادشاهی فرانسه از لهستان استفاده کرده و موقعیت خود را به عنوان یکی از ابر قدرت‌های اروپا تثبیت کند. جنگ روسیه را در موقعیتی تقویت شده برای توسعهٔ قلمرو خود و حفظ هژمونی بر مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی قرار داد، که در نهایت منجر به اولین تجزیه لهستان شد. شکست ترک‌ها همچنین شامل از دست دادن کنترل انحصاری بر ملت، و آغاز کشمکش بین کشورهای اروپایی بر سر موانع برقراری توازن قوا و در نهایت منجر به سرنگونی امپراتوری عثمانی پس از جنگ جهانی اول شد. دولت در تبعید لهستان
علی‌رغم بی اعتمادی که نسبت به شوروی وجود داشت میکووایچک در نوامبر ۱۹۴۴ از سمت خود استعفا داد تا به لهستان بازگردد و مسئولیت خود را در آغاز نماید. این دولت زیر سایه مقامات شوروی که اکنون خاک لهستان را در اشغال خویش داشتند تشکیل شده بود و جناح میکووایچک و بسیاری از اعضا دولت موقت پیشین در آن حضور داشتند. بسیاری از تبعیدیان با این اقدام مخالفت کرده و این دولت جدید را تنها نمایی برای پوشاندن سلطه کمونیسم بر لهستان می‌دانستند. پیروزی متقلبانه جناح دموکرات که تحت سلطه کمونیست‌ها در انتخابات سال ۱۹۴۷ صحت دیدگاه تبعیدیان را آشکار نمود. در این انتخابات جناح کمونیست به مدد تقلب گسترده توانست ۸۰ درصد آرا را تصاحب نماید و مخالفان ادعا داشتند که در صورت عدم تقلب پیروزی از آن ایشان می‌گشت و احتمالا میکووایچک به نخست وزیری می‌رسید. در ماه نوامبر و طی جلسه با جامعه سیلزیایی‌ها به میکووایچک خبر داه شد که قرار است او و مشاورش دستگیر شوند و فرمان این دستگیری صادر شده است. با رسیدن این خبر میکووایچک و مشاورش برای خروج از کشور اقدام کردند. میکووایچک به سمت شمال رفت و مشاور او راه جنوب را پیش گرفت. این مشاور که پاول نام داشت با پنهان شدن در یک گاری کاه توانست از منطقه خطر بگریزد. فرمان ۵ نوامبر
فرمان ۵ نوامبر ۱۹۱۶ () اعلامیه‌ای بود که توسط قیصر آلمان ویلهلم دوم و امپراتور اتریش-مجارستان فرانتس یوزف یکم مبنی بر تلاش جهت تشکیل پادشاهی لهستان در سرزمین‌های لهستان کنگره صادر گشت. نویسندگان این اعلامیه در نظر داشتند تا لهستان جدید دولت دست‌نشانده قدرت‌های مرکز باشد. علت اعلان این فرمان نیاز مبرم آلمان به بسیج نمودن لهستانی‌ها برای جنگ با روسیه بود. هرچند که این اعلامیه تضمین‌های محکمی نداشت اما یکی از عوامل مهم در تلاش لهستانی‌ها برای بازیابی استقلالشان دانسته می‌شود. بر خلاف آنچه که در اعلامیه گفته شده بود پادشاهی آلمان قصد داشت ۳۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک انجمن لهستان را تصرف کرده و با پاک‌سازی قومی ۲ تا ۳ میلیون لهستانی و یهودی ساکن این مناطق فضا را برای مهاجرین آلمانی فراهم نماید. نبرد کستیوخنوفخکا
جنگ جهانی اول کشورهای دخیل در تجزیه لهستان را روبروی یکدیگر قرار داد. امپراتوری روسیه به عنوان جزئی از کشورهای متفقین در برابر آلمان و اتریش-مجارستان که قدرت‌های مرکز محسوب می‌شدند قرار گرفت. یوزف پیلسودسکی با استفاده از این فرصت هنگ‌های لهستانی را در اتریش-مجارستان تشکیل داد تا بعداً بتواند از این لشکریان برای بازیابی استقلال لهستان استفاده نماید. ورماخت
ورماخت از ۲۶ اوت سال ۱۹۳۹ بسیج مخفیانه جزئی خود را جهت مورد سفید، عملیات تهاجم به لهستان، آغاز کرد. این امر در سوم ماه سپتامبر به بسیج عمومی انجامید. نیروی زمینی ورماخت با بیش از ۱٫۵ میلیون نفر نیرو در قالب دو گروه ارتش متشکل از ۵۳ لشکر، از یکم ماه سپتامبر لهستان را از سه جبهه مورد حمله قرار داد. به جز ورشو، پایتخت که اندکی به مبارزه نیاز پیدا کرد، ارتش لهستان تنها در عرض هجده روز درهم‌کوبیده شد. با تسلیم رسمی نیروهای لهستانی در ۲۷ سپتامبر تمامی درگیری‌ها در این موضع تا ۶ اکتبر به پایان رسید تا عملیات در لهستان به نخستین پیروزی بزرگ ورماخت بدل شود. انتقال جمعیت لهستانی (۱۹۴۶–۱۹۴۴)
انتقال جمعیت لهستانی در ۱۹۴۶–۱۹۴۴ سیاستی بود که شوروی بعد از پایان جنگ جهانی دوم و با تأیید متفقین غربی جهت مهاجرت اجباری مردمان لهستانی از مناطق شرقی لهستان پیش گرفت. (به تبعید لهستانی‌ها از کلان منطقه کرسی نیز شناخته می‌گردد) پیش از آن نیز در بین سال‌های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱ و پس از تهاجم به لهستان توسط شوروی و آلمان، دولت کمونیستی شوروی سیاست‌های مشابه‌ای را جهت اخراج لهستانی‌ها از مناطق تحت تصرف خود پیش گرفته بود. پس از پایان جنگ جهانی دوم سیاست رسمی شوروی جهت انتقال مردمان لهستانی از نواحی اشغالی خود در طی مراحل مختلف بیش از یک میلیون نفر شهروند لهستانی را تحت تأثیر قرار داد. حزب کارگران متحد لهستان
در ژانویه ۱۹۹۰ بخش اصلی این حزب به «سوسیال دموکراسی جمهوری لهستان» تغییر نام داد. در آوریل ۱۹۹۹ این حزب به همراه احزاب دیگر به «اتحاد چپ دموکراتیک» پیوست که همچنان در مبارزات سیاسی لهستان حضور دارد. بخش‌های دیگر حزب به «اتحادیه سوسیال دموکرات لهستان» و «اتحادیه کمونیست‌های لهستان» پیوستند. این اتحادیه از سال ۲۰۰۲ حزب کمونیست لهستان را به وجود آورده‌است. ووژیتسا
پس از جنگ جهانی دوم بر اساس توافق پوتسدام، ووژیتسا میان آلمان تحت اشغال متفقین و جمهوری لهستان در امتداد خط اودر-نایسه تقسیم شد. حکومت کمونیستی لهستان در سال‌های ۱۹۴۵ و ۱۹۴۶ همهٔ آلمانی‌ها و سوربی‌های باقی‌مانده را از منطقهٔ شرق رود نایسه تبعید کرد. کمیتهٔ ملی ووژیتسا در پراگ حق داشتن حکومت، جدایی از آلمان و ایجاد دولت آزاد ووژیتسا یا الحاق به چکسلواکی را طلب کرد. اکثریت طبقهٔ روشنفکر ووژیتسا در دومووینا سازمان‌دهی شده بودند و علاقه‌ای به جدایی از آلمان نداشتند. جنبش ملی ووژیتسا نیز تقاضای الحاق به لهستان یا چکسلواکی را داشت. آنان در سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ حدود ده عریضه برای ایالات متحده آمریکا، فرانسه، شوروی، بریتانیا، لهستان و چکسلواکی تهیه کردند، ولی نتیجه‌ای دربرنداشت. همچنین کمیتهٔ ملی در ۳۰ آوریل ۱۹۴۶ طوماری را به دولت لهستان تسلیم کرد. تاریخ یهودیان در لهستان
در بین دو جنگ جهانی لهستان دوباره استقلال خود را بازیافت. یهودیان نقش مؤثری در این بازیابی استقلال داشتند. بعد از جنگ جهانی اول کشورهای غربی و ایالات متحده بسیار نگران وضعیت یهودیان در لهستان بودند و وودرو ویلسون رئیس جمهور آمریکا شخصاً هیاتی را مأمور تحقیق در این زمینه کرد. در بین دو جنگ جهانی یهودستیزی در لهستان شدت یافت. در این زمان ملیگرایان لهستانی یهودیان را سرمنشاء بسیاری مشکلات لهستان می‌دانستند. این یهودستیزی باعث تشدید ملیگرایی یهودی در بین یهودیان و علاقه بیشتر آنها به جنبش صهیونیسم شد. در اواخر دهه ۳۰ درگیریهای بین مسیحیان جنتیل و یهودیان در لهستان شدت گرفت. کلیسای کاتولیک نیز نقش زیادی در تهییج مردم علیه یهودیان داشت. در زمان حمله آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹ یهودستیزی در لهستان به اوج خود رسیده بود. تاریخ لهستان
جنگ‌های طولانی و حکمرانی پر هزینه بولسواو اول منابع کشور را به انتها کشاند و باعث سقوط سلطنت گشت تا آنکه کازیمیر اول توانست بار دیگر کشور را متحد کند. پسر او بولسواو دوم به جرم زنا توسط کلیسا تکفیر شد و به همین دلیل فرمان قتل اسقف کراکوف را صادر کرد. این عمل او شورش اشراف و نجبا لهستان را موجب گشت و در نتیجه بولسواو دوم از حکمرانی خلع و از کشور تبعید شد. اولین تاریخ نگاری از لهستان در دوران بولسواو سوم در سال ۱۱۱۶ میلادی نوشته شد که یکی از مهم‌ترین منابع مکتوب در مورد تاریخ ابتدایی لهستان است. هنگ‌های لهستانی در جنگ جهانی اول
پیشنهاد تشکیل هنگ‌های لهستانی را یوزف پیلسودسکی در ۲۲ اوت ۱۹۱۴ ارائه داد و در ۲۷ همان ماه مورد تأیید مقامات صلاحیت‌دار اتریشی قرار گرفت. با کمک اعضا لهستانی مجلس اتریش و کمیسیون موقت احزاب استقلال کنفدراسیون این واحد جدا از واحدهای رسمی ارتش اتریش-مجارستان بود. هنگ‌های لهستانی در گالیسیای اتریش تشکیل شدند و در کنار داوطلبانی از تمام اتریش-مجارستان، بیشتر سربازان را اعضا سابق گروه‌های پیشاهنگی و شبه‌نظامی طرفدار آزادی لهستان مانند جوخه تفنگداران لهستانی و انجمن تفنگداران تشکیل می‌دادند. لهستانی‌ها امید داشتند تا با کمک به قدرت‌های مرکز بتوانند امپراتوری روسیه را شکست داده و مقدمات تشکیل دوباره لهستان را فراهم آورند. تادئوس پلچینسکی
پلچینسکی با شکست لهستان و تقسیم آن میان آلمان و شوروی مشغول سازماندهی اولین گروه‌های مقاومت مانند سرویس پیروزی لهستان و اتحادیه مبارزه مسلحانه شد. او ابتدا در لوبلین مشغول بود اما به علت خطر دستگیری به ورشو رفت و از سال ۱۹۴۳ به عنوان معاون فرمانده ارتش میهنی معرفی گشت. دژ پوزنان
شهر پوزنان در جریان دومین تجزیه لهستان در سال ۱۷۹۳ به تصرف پادشاهی پروس درآمد. استحکامات قرون وسطایی شهر در آنزمان بدون استفاده بودند و جهت نیاز به گسترش شهر نابود گشتند. در سال ۱۸۱۵ مقامات پروس تصمیم گرفتند تا استحکامات جدیدی را برای شهر بسازند زیرا پوزنان در میان کوتاه‌ترین مسیر بین مرز امپراتوری روسیه تا برلین قرار داشت و از سوی دیگر ساخت این استحکامات نشانه‌ای از این بود که امپراتوری پروس قصد ندارد هیچگاه این سرزمین را بار دیگر به لهستانی‌ها بازگرداند. هنگ‌های لهستانی در جنگ جهانی اول
در ابتدا دو هنگ به نام‌های هنگ شرقی و هنگ غربی تشکیل شد اما پس از پیروزی نیروهای روس در نبرد گالیسیا سربازان هنگ شرقی از جنگیدن در کنار اتریشی‌ها علیه روس‌ها سرباز زدند و در ۲۱ سپتامبر ۱۹۱۴ این واحد منحل گشت. کتاب سیاه لهستان
کتاب سیاه لهستان گزارشی در ۷۵۰ صفحه است که در سال ۱۹۴۲ توسط وزارت اطلاعات دولت در تبعید لهستان منتشر شد و در آن جنایات انجام شده توسط آلمان نازی در لهستان اشغالی طی ۲۲ ماه از تهاجم به لهستان در سپتامبر ۱۹۳۹ تا پایان ژوئن ۱۹۴۱ توصیف شده‌اند. معاهده سوالکی
با درخواست کمک لیتوانی از جامعه، شورای اجرایی جامعه از لهستان خواست که نیروهای خود را از منطقه خارج کند. دولت لهستان اعلام کرد که به خواسته‌های جامعه احترام خواهد گذاشت، ولی به‌جای‌آن نیروهای بیشتری به شهر اعزام کرد. این امر باعث شد که جامعه اعلام کند آیندهٔ ویلنیوس را باید ساکنان آن در یک همه‌پرسی تعیین کنند و نیروهای لهستانی باید از شهر خارج شوند و نیرویی بین‌المللی از سوی جامعه کنترل آن را در دست بگیرد. این طرح با مخالفت لهستان، لیتوانی، و شوروی، که مخالف هر گونه حضور نیروهای بین‌المللی در لیتوانی بودند مواجه شد و جامعه در مارس ۱۹۲۰ از طرح همه‌پرسی صرف نظر کرد. پس از پیشنهاد ناموفق پل ایمانز برای ایجاد فدراسیونی متحد از لهستان و لیتوانی، که هدف آن تجسم دوبارهٔ مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی بود که پیش از از دست دادن استقلالش شامل هر دو کشور می‌شد، لهستان در مارس ۱۹۲۲ ویلنیوس (رسماً جمهوری لیتوانی مرکزی) را تصرف کرد. پس از آن که تصرف منطقه کلایپدا از سوی لیتوانی، اجلاس سفیران در ۱۴ مارس ۱۹۲۳ مرز بین دو کشور را به گونه‌ای تعیین کرد که ویلنیوس در داخل لهستان قرار می‌گرفت. مقامات لیتوانی این تصمیم را نپذیرفتند و تا ۱۹۲۷ به‌شکل‌رسمی با لهستان در جنگ بودند. این امر تا اولتیماتوم لهستان به لیتوانی در ۱۹۳۸ ادامه یافت. پس از آن پذیرش اولتیماتوم، لیتوانی روابط دیپلماتیک خود را با لهستان از سر گرفت و بدین ترتیب به‌شکل دفاکتو مرزهای خود با لهستان را پذیرفت. انتقال جمعیت لهستانی (۱۹۴۶–۱۹۴۴)
در سال ۱۹۴۳ طی کنفرانس تهران شوروی خواسته بود تا پس از پایان جنگ و شکست آلمان کلان منطقه کرسی به خاک جمهوری‌های سوسیالیستی اوکراین، بلاروس و لیتوانی اضافه گردد. در کنفرانس یالتا این تقاضا در کنار دیگر طرح‌های مهاجرت اجباری مورد توافق رهبران متفقین قرار گرفت و در مورد لهستان، طرح دولت شوروی طی کنفرانس پوتسدام در ۱۹۴۵ که بدون دعوت دولت در تبعید لهستان برگزار گشت از طرف دولت‌های متفق تأیید گشت. بحران سوگند
با آغاز جنگ جهانی اول، پیلسودسکی امیدوار بود تا بتواند با کمک قدرت‌های مرکز یکی از دولت‌های مسئول در تجزیه لهستان (روسیه) را شکست بدهد. اما با شکست روسیه در سال ۱۹۱۷ مشخص شد که قدرت‌های مرکز قصد ایجاد یک لهستان مستقل را ندارند. علی‌رغم اینکه فرمان ۵ نوامبر ۱۹۱۶ ایجاد پادشاهی لهستان را اعلام می‌نمود اما مشخص بود این دولت که جزوی از طرح اروپای میانه مورد نظر آلمان است چیزی بیش از یک دست‌نشانده نخواهد بود. جنگ لهستان و لیتوانی
تحت فشار جامعه ملل، لهستان به میز مذاکره آمد و معاهده سوالکی را امضا کرد. طرف لهستانی در این مذاکرات موفق شد تا گسترهٔ معاهدهٔ سوالکی را محدود نگه دارد تا برنامه‌ریزی‌های عملیات پنهانی برای حمله به ویلنیوس را تحت تأثیر قرار ندهد. لهستان اندکی بعد از امضای قرارداد به لیتوانی حمله کرد. ژنرال لهستانی لوتسیان ژلیگفسکی، تحت فرمان پنهانی پیلسودسکی، این گونه وانمود کرد که از فرمان ارتش لهستان سر باز می‌زند و به شهر ویلنیوس حمله کرد و این شهر را در نهم اکتبر تصرف کرد. معاهدهٔ سوالسکی قرار بود رسماً از دهم اکتبر اجرایی شود. ژلیگفسکی با وجود اعتراضات لیتوانی، اعلام کرد جمهوری لیتوانی مرکزی را به عنوان کشوری مستقل تأسیس می‌کند. جمهوری لیتوانی مرکزی در ۱۹۲۳ رسماً به لهستان پیوست و تا آغاز جنگ جهانی دوم در ۱۹۳۹ بخشی از این کشور ماند. لیتوانی در اعتراض به تصرف منطقهٔ ویلنیوس از سوی لهستان هر گونه روابط دیپلماتیک با این کشور را رد کرد و تا زمان اولتیماتوم لهستان به لیتوانی (۱۹۳۸) رابطه‌ای بین دو کشور برقرار نشد. سیل (تاریخ لهستان)
در این جنگ بزرگ، مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی حدود ۴۰٪ از جمعیت خود و نیز اعتبارش به عنوان یک ابرقدرت را برای همیشه از دست داد. به گفته مورخان، گستردگی خاک لهستان در آن زمان از گستردگی جبهه جنگ این کشور در جنگ جهانی دوم بیش تر بود. به گفته لهستانی‌ها، ارتش سوئد طی این تهاجم وسیع، که به فتح لهستان انجامید، کالاها و سرمایه‌های گرانبهای این کشور را غارت کردند و به کشور خود بازگرداندند. ورشو، پایتخت لهستان، به کلی توسط سوئدی‌ها ویران شد؛ به طوری که، با پایان جنگ از جمعیت این شهر تنها ۲۰۰۰ نفر برجای ماند. برپایه آمار اقتصادی لهستان در سال ۲۰۱۲ میلادی، خسارات وارده بر لهستان طی این جنگ، حدود ۴ میلیارد زلوتی برآورد شده است. ارتش سوئد طی این جنگ در لهستان، ۱۸۸ شهر، ۸۱ قلعه و ۱۳۶ کلیسا را ویران کرد. قیام لهستان بزرگ (۱۹۱۹–۱۹۱۸)
قیام لهستان بزرگ () یا جنگ پوزنانیان (Posnanian War) یک قیام مسلحانه در لهستان بزرگ در برابر آلمان در سالهای ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹بود. این قیام تأثیر قابل توجهی بر معاهده ورسای داشت و به جمهوری دوم لهستان منتهی شد. قبل از دومین تجزیه لهستان در سال ۱۷۹۳ و تصرف شدن توسط پادشاهی پروس این کشور بخشی از اتحاد جمهوری‌های لهستان و لیتوانی بود. پیمان مولوتوف-ریبنتروپ
آدولف هیتلر مدعی نظارت آلمان بر گدانسک بود و این دخالت، برای لهستانی‌ها خوشایند نبود. لهستان همچنین به‌رغم فشارهای فزاینده آلمان پیشنهاد هیتلر را برای لشکرکشی مشترک برای اشغال اوکراین نمی‌پذیرفت. با آغاز تظاهرات ضد نازی در ورشو و به بن‌بست رسیدن گفتگو از سوی آلمان، هیتلر یک‌طرفه پیمان حسن همجواری را که در سال ۱۹۳۴ (میلادی) با دولت لهستان بسته بود به هم زد. موضوع درگیری، کریدور لهستان بود. کریدور لهستان نوار ارضی باریکی که به لهستان امکان دسترسی به دریا را می‌داد و پروس خاوری را از بقیه آلمان جدا می‌کرد. این کریدور دریایی پس از جنگ جهانی اول و بر اساس پیمان ورسای به لهستان واگذار شده بود. تاریخ لهستان (۱۹۴۵–۱۹۸۹)
این چرخه سرکوب و اصلاحات و مبارزه اقتصادی - سیاسی با انتخاب کارول وویتیشا به عنوان پاپ ژان پل دوم در سال ۱۹۷۸ دارای ابعاد جدیدی شد. صعود غیرمنتظره وویتیا، مخالفت با سیستم اقتدارگرا و ناکارآمد سوسیالیسم دولتی "نومنکلاتورا" را به ویژه با اولین سفر پاپ به لهستان در سال ۱۹۷۹ تقویت کرد. در اوایل ماه اوت ۱۹۸۰، موج جدیدی از اعتصابات منجر به تأسیس اتحادیه صنفی مستقل «همبستگی» ("Solidarność") به رهبری لخ وائسا شد. قدرت و فعالیت روزافزون مخالفان باعث شد که دولت وویچچ جاروزلسکی در دسامبر ۱۹۸۱ حکومت نظامی اعلام کند. با این حال، با اصلاحات میخائیل گورباچف در اتحاد جماهیر شوروی، فشارهای فزاینده غرب و اقتصاد ناکارآمد، رژیم مجبور به مذاکره با مخالفان خود شد. گفتگوهای میزگرد ۱۹۸۹ به مشارکت همبستگی در انتخابات ۱۹۸۹ منجر شد. پیروزی چشمگیر نامزدهای این حزب باعث ایجاد اولین جانشینی گذار از حکومت کمونیستی در اروپای مرکزی و شرقی شد. در سال ۱۹۹۰، یاروزلسکی پس از انتخابات ریاست جمهوری از این سمت استعفا داد و با موافقت والسا روبرو شد. نیروی زمینی لهستان
نیروی زمینی شاخه‌ای از نیروهای مسلح لهستان است که در حال حاضر با ۶۵۰۰۰ نفر نیرو در عملیات‌های ناتو و اتحادیه اروپا در سرتاسر جهان نقش مهمی دارد. تاریخچه نظامی‌گری لهستانی‌ها به صدها سال پیش بازمی‌گردد اما ارتش نوین لهستان در سال ۱۹۱۸ میلادی و پس از تشکیل دوباره این کشور در دوران جمهوری دوم لهستان شکل گرفت. زائولزی
زائولزی که در لهستانی زائولژه و در آلمانی اولزا گبیت نامیده می‌گردد ناحیه‌ای است متعلق به جمهوری چک که در دوره میان دو جنگ جهانی جمهوری دوم لهستان و جمهوری اول چکسلواکی بر سر آن اختلاف داشتند. نام این منطقه به معنی سرزمین‌های فراتر از رود اولزا است. این ناحیه در سال ۱۹۲۰ میلادی و پس از تقسیم ناحیه تشینسکه سوسکو میان لهستان و چکسلواکی ایجاد شد و قسمت شرقی بخش در کنترل چکسلواکی محسوب می‌گشت. این تقسیم‌بندی هیچ‌یک از طرفین را راضی نکرد و درگیری‌ها بر سر آن ادامه داشت تا آنکه در اکتبر ۱۹۳۸ و پس از توافقنامه مونیخ لهستان این ناحیه را به اشغال خویش درآورد. پس از تهاجم به لهستان در سال ۱۹۳۹ این ناحیه تا سال ۱۹۴۵ در اشغال آلمان نازی بود و بعد از پایان جنگ مرزها به حالت سال ۱۹۲۰ بازگشت. جنگ لهستان و اوکراین
جنگ لهستان و اوکراین () جنگ لهستان و اوکراین در نوامبر ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ مناقشه میان جمهوری دوم لهستان و نیروهای اوکراین بود (هر دو جمهوری خلق غربی و جمهوری خلق اوکراین). این درگیری منجر به تفاوت‌های قومی، فرهنگی و سیاسی میان جمعیت لهستانی و اوکراین در این منطقه شده‌است. جنگ پس از انحلال امپراتوری اتریش-مجارستان در شرق گالیسیا آغاز شد و به مناطق چلم و ولانی (Wołyń) که قبلاً متعلق به امپراتوری روسیه بود کشیده شد. اتحادیه همبستگی سولیدارنوشچ
اکثریت جامعه لهستان نسبت به حکومتی که پایه‌های آن بر ویرانه‌های جنگ جهانی دوم و به سال ۱۹۴۴ میلادی گذاشته شد به دلیل وابستگی به اتحاد جماهیر شوروی داشت نظر مساعدی نداشتند. نارضایتی از زمانی که در سال ۱۹۴۴ میلادی ارتش سرخ با شکست دادن نیروهای آلمان هیتلری در جبهه شرقی وارد خاک لهستان شد، خاطرات تلخ دوران استالینی، سرکوب شدید نیروهای پارتیزانی موسوم به «مبارزان زیرزمینی راه استقلال»، فشار روزافزون نیروهای امنیتی و اطلاعاتی (UB) و موارد دیگر دست به دست هم دادند تا لهستانی‌ها رفته رفته به حکومت جدید بی‌اعتمادتر شده و حکومت مشروعیت خویش را از دست بدهد. اصلاحات ظاهری و سطحی سیاسی و اقتصادی نیز نتوانستند جو ارعاب و وحشت موجود را به سود حکومت تغییر دهند. در این دوران حزب متحد کارگران لهستان (PPR و بعداً حزب کارگران متحد لهستان) به عنوان تنها تشکیلات رسمی کشور قوت گرفت و احزاب و سازمان‌های سیاسی دیگر عملاً از صحنه سیاست حذف شدند. تاریخ یهودیان در لهستان
در ابتدای جنگ جهانی دوم لهستان بین آلمان نازی و شوروی تقسیم شد. جنگ جهانی دوم باعث نابودی ۱۰ درصد جمعیت لهستان و ۹۰ درصد جمعیت یهودیان این کشور شد. با اینکه هولوکاست در قسمت تحت کنترل آلمان نازی در لهستان اتفاق افتاد همکاری لهستانیها با آلمانیها کمتر از سایر کشورها بود. تخمینهای اسرائیلیها نشان می‌دهد که کمتر از ۰٫۱٪ لهستانیهای جنتیل به آلمانیها در نابودی یهودیان کمک کردند. رفتار لهستانیهای جنتیل نسبت به رفتار آلمانیها متفاوت بود و حتی بعضی برای نجات یهودیان خود را به خطر انداختند؛ ولیکن بعضی دیگر نیز نسبت به آن ساکت بوده یا در کشتار یهودیان کمک کردند. لهستانیها بیشترین کمک را به یهودیان نسبت به ملتهای دیگر انجام دادند. تاریخ لهستان
پسر میشکو اول، دوک بولسواو اول (۹۹۲–۱۰۲۵ میلادی) نام داشت. او کلیسای کاتولیک در لهستان را پایه‌گذاری کرد، سرزمین‌های جدیدی را به خاک لهستان الحاق کرد و در نزدیکی روزهای انتهایی عمرش در سال ۱۰۲۵ میلادی رسماً به عنوان اولین پادشاه لهستان تاج‌گذاری نمود. او نقش مهمی در گسترش مسیحیت در سرزمین‌های شرق اروپا داشت. در سال ۱۰۰۰ میلادی اتوی سوم امپراتور روم مقدس اسقف‌نشین گینیزنا را به رسمیت شناخت که قدم مهمی در تأیید هویت مستقل کشور لهستان بود. پس از مرگ اتوی سوم، بولسواو اول جنگ طولانی را از سال ۱۰۰۲ تا ۱۰۱۸ بر علیه پادشاهی آلمان آغاز کرد. نیروهای مسلح لهستان در شرق
در مه ۱۹۴۳ از باقی مانده لهستانی‌ها در شوروی تیپ اول پیاده‌نظام تادیوش کوشچیوسکو ایجاد گشت که مدتی بعد ضمن گسترش و ساماندهی دوباره به سپاه اول لهستان و سپاه دوم لهستان تبدیل گشت که این دو سپاه در کنار یکدیگر ارتش خلق لهستان (Ludowe Wojsko Polskie, LWP) را تشکیل می‌دادند. این نیروها تحت فرماندهی شوروی در جبهه شرق طی جنگ حضور داشتند. پس از پایان جنگ این نیروها تبدیل به شاخه نظامی دولت کمونیستی لهستان شدند که مانند دیگر نهادهای دولت کمونیستی لهستان در مخالفت با دولت در تبعید قرار داشتند. دژ پوزنان
در طی قیام لهستان بزرگ نیروهای آلمانی عمدتاً در استحکامات باقی ماندند و پس از مذاکرات تسلیم لهستانی‌ها شدند و تنها درگیری‌های کوچکی اتفاق افتاد. با ایجاد دولت لهستان و کنترل دوباره لهستانی‌ها بر شهر، حلقه بیرونی به عنوان خط دفاعی شهر باقی ماند اما تخریب استحکامات داخل شهر ادامه یافت که در نتیجه آن به جز ساختمان ارگ و چند ساختمان دیگر همه ساختمان‌های حلقه دفاعی اولیه ویران گشتند. با تهاجم به لهستان در سال ۱۹۳۹ نیروهای آلمان نازی بر شهر تسلط یافتند و در طول اشغال شهر دژ شماره هشت به عنوان یک اردوگاه کار اجباری مورد استفاده قرار گرفت که در آن ۲۰۰۰۰ لهستانی کشته شدند، همچنین پاره‌ای از ساختمان‌ها تبدیل به اردوگاه اسرا جنگی شدند. در انتها جنگ نیز نازی‌ها قصد داشتند به هر قیمتی از شهر دفاع کنند که نتیجه آن یک ماه نبرد شدید و آسیب شدید به استحکامات شهر بود. بحران سوگند
در این مقطع پیلسودسکی تصمیم گرفت تا به سراغ فرانسه و بریتانیا در تفاهم مثلث برود تا آن‌ها بتوانند او را در تشکیل کشور مستقل لهستان یاری نمایند. دستاویز لازم برای بریدن از اتحاد با دولت‌های مرکز در ژوئن ۱۹۱۷ به سراغ او آمد. در آن تاریخ آلمانی‌ها از هنگ‌های لهستانی خواستند تا پیمان وفاداری و اطاعت با امپراتور آلمان، ویلهلم دوم را ابراز کنند اما پیلسودسکی و به دنبال او بسیاری از سربازان از این عمل سر باز زدند. سربازانی که متعلق به نواحی در اشغال اتریش-مجارستان بودند (نزدیک به ۳۰۰۰ نفر) به اجبار و با تنزل درجه در واحدهای امپراتوری اتریش-مجارستان و ارتش سلطنتی لهستان ادغام شدند و سربازانی که متولد دیگر نواحی بودند به عنوان اسیر به اردوگاه‌های اسرا منتقل گشتند. ۷٬۵۰۰ نفر نیز به سپاه کمکی لهستان پیوستند. پیلسودسکی و رئیس ستادش سوسنکوفسکی در ۲۷ ژوئن دستگیر شده و به عنوان اسیر به دژ ماگدبورگ فرستاده شدند. تاریخ یهودیان در لهستان
تاریخ یهودیان در لهستان به حدود ۸۰۰ سال پیش باز می‌گردد. برای قرنها لهستان بزرگترین مرکز یهودیان در سراسر دنیا بود. به دلیل تساهل مذهبی، لهستان جزو معدود کشورهای اروپایی برای یهودیان بود؛ ولیکن بعد از تجزیه لهستان در سال ۱۷۷۲ میلادی یهودستیزی در لهستان شدت گرفت. در زمان جنگ جهانی دوم بیشتر یهودیان لهستان به دست آلمان نازی از بین رفتند که به واقعه هولوکاست منجر شد. بعد از فروپاشی کمونیسم در لهستان تلاش زیادی برای زنده کردن مجدد فرهنگ یهودی در لهستان صورت گرفته است. ولادیمیر لنین
بعد از خروج قوای آلمانی از اروپای شرقی در نتیجه پایان جنگ جهانی، نیروهای روسیه شوروی و لهستان روبروی یکدیگر قرار گرفتند. هم دولت تازه‌تاسیس لهستان و هم روسیه شوروی خواستار توسعه خاک خود در منطقه بودند. اولین درگیری در فوریه ۱۹۱۹ اتفاق افتاد که منجر به جنگ لهستان-شوروی شد. این جنگ برای صدور انقلاب و آینده اروپا اهمیت بیشتری داشت. قوای لهستان در مه ۱۹۲۰ وارد اوکراین شدند و کیف را اشغال کردند. ارتش سرخ نهایتاً موفق شد نیروهای لهستان را عقب براند و لنین با امید خیزش پرولتاریای لهستان و آغاز انقلاب در اروپا، دستور حمله به لهستان را صادر کرد. تروتسکی و دیگر بلشویک‌ها مطمئن نبودند اما به هر روی اطاعت کردند. پرولتاریای لهستان شورش نکرد و ارتش سرخ در نبرد ورشو شکست خورد. قوای لهستان ارتش سرخ را مجبور به عقب‌نشینی به داخل روسیه کرد و بلشویک‌ها خواستار صلح شدند؛ صلح ریگا به امضا رسید و روسیه مجبور شد بخش‌هایی از خاک خود را به لهستان بدهد. تجزیه چکسلواکی
تجزیه چکسلواکی رویدادی بود که در ۱ ژانویه ۱۹۹۳ رخ داد. طی این رویداد جمهوری فدرال چکسلواکی به صورت داوطلبانه به دو کشور مستقل جمهوری چک و اسلواکی تقسیم شد. وادیسواو اول
مهاجرت بزرگ یهودیان از اروپا غربی به سمت لهستان که در سال ۱۰۹۶ میلادی و مصادف با جنگ اول صلیبی بود در زمان وادیسواو اول اتفاق افتاد و او رویه‌ای صلح آمیز در برابر یهودیان در پیش گرفت و اجازه داد تا آن‌ها در سرتاسر قلمرو او ساکن شوند. جنایت‌های نازی علیه ملت لهستان
تا سال ۱۹۳۹، آلمانی‌ها همه لهستانی‌ها را بر مبنای‌تبار تقسیم کرده بودند. به عنوان بخشی از برنامه اخراج و به‌برده‌کشی، یهودیان از دیگر جمعیت غیرنظامی جدا شده و در گتوهای تازه تأسیس قرار داده شدند. در شهرهای کوچکتر، گتوها به عنوان مکان‌هایی موقت برای اخراج دسته‌جمعی عمل می‌کردند، در حالی که در مراکز شهری با وجود گرسنگی بی‌مانند و اجساد مردگانی که در خیابان‌ها تلنبار می‌شدند، آن‌ها به ابزاری برای «کشتار منفعلانه و کند» تبدیل شدند. گتوهای یهودی با محله‌های سنتی یهودی‌نشین تطابقی نداشتند. به لهستانی‌تبارها و اعضای دیگر گروه‌ها دستور داده شد که خانه‌هایی را که درون گتوها قرار می‌گرفتند ترک کرده و در مکان دیگری اقامت کنند. تجزیه لهستان
طی اولین تجزیه لهستان، در عهدنامه‌ای میان سه دولت روسیه، اتریش و پروس در تاریخ ۵ اوت ۱۷۷۲ تصمیم به تجزیه لهستان گرفته شد. دو دهه بعد، در هنگام دومین تجزیه لهستان، نیروهای روسیه و پروس وارد خاک لهستان شدند. (۲۳ ژانویه ۱۷۹۳) اتریش در دومین تجزیه لهستان شرکت نکرد. در سومین تجزیه لهستان، که در ۲۴ اکتبر ۱۷۹۵ میلادی به امضا رسید، لهستان استقلال خود را به‌طور کامل از دست داد و حتی قیام آزادی خواهان لهستانی نیز به موفقیت نینجامید. قیام لهستان بزرگ (۱۹۱۹–۱۹۱۸)
قیام لهستان تأثیر قابل توجهی بر تصمیمات ورسای گذاشت که نه تنها به لهستان مناطق تصرف شده توسط شورشیان را اعطا کرد، بلکه سرزمین‌های حد فاصل که همچنان بخشی از امپراتوری لهستان و لیتوانی قبل از اولین تجزیه لهستان در سال ۱۷۷۲ بود و این کشور را به دریای بالتیک وصل می‌کرد را نیز به آنها بخشید. بعضی از شهرهای بزرگ شامل بیدگوشچ (به آلمانی: Bromberg)، لسنو (لیسا) و همچنین رووچ (رووشیچ) را می‌توان از جمله این مناطق برشمرد. شورش‌هایی که توسط اقلیت‌های آلمانی آغاز شده بود، بعداً بر تصمیم‌گیری‌های ساکنان این مناطق تأثیر گذاشت، ساکنان این مناطق مجاز بودند تصمیم بگیرند که می‌خواهند بخشی از لهستان یا آلمان باشند. صلح ریگا
صلح ریگا یا معاهدهٔ ریگا () را کشورهای جمهوری دوم لهستان و جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی (به نمایندگی از جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس و جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین) در ۱۸ مارس ۱۹۲۱ امضا کردند. این معاهده به جنگ لهستان-شوروی پایان داد. پس از سقوط امپراتوری روسیه و شکست امپراتوری آلمان در جنگ جهانی اول، لهستان توانست پس از یک قرن استقلال خود را بازیابد. انقلابیون روسیه در عهدنامه برست-لیتوفسک از ادعا بر خاک لهستان چشم‌پوشی کردند. با این حال لهستان به رهبری یوزف پیلسودسکی جنگ داخلی روسیه را فرصت مناسبی دید که برخی از اراضی مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی که در کنترل روسیه بودند را تصاحب کند. این امر منجر به آغاز جنگ لهستان-شوروی شد. با پیروزی لهستان در نبرد ورشو (۱۹۲۰) و فشار جامعه ملل، دو کشور پای میز مذاکره آمدند. مذاکرات ماه‌ها طول کشید، ولی ولادیمیر لنین که درگیر جنگ داخلی و شورش‌های متعدد بود در نهایت به تقسیم اوکراین و بلاروس با لهستان موافقت کرد. لهستان همچنین ۳۰ میلیون روبل روسیه در برابر برداشت اقتصادی که در زمان حکومت امپراتوری روسیه صورت گرفته بود دریافت کرد. معاهده ۲۶ بند داشت. هنگ‌های لهستانی در عصر ناپلئونی
پس از سومین تجزیه لهستان در ۱۷۹۵ بسیاری از لهستانی‌ها باور داشتند که دولت انقلابی فرانسه می‌تواند یاور ایشان باشد زیرا دشمنان فرانسه مانند پروس، اتریش و روسیه همان کشورهایی بودند که لهستان را میان خود تقسیم نمودند. بسیاری از لهستانی‌های مهاجر در فرانسه و ایتالیا که دولت دست نشانده فرانسه بود وارد خدمت نظامی شدند و به زودی تعداد آن‌ها به هزاران نفر رسید. با پشتیبانی ناپلئون بناپارت واحدهای نظامی لهستانی ایجاد گشت که در آن از درجات نظامی لهستان استفاده می‌گشت و افسران لهستانی فرماندهی آن را به عهده داشتند. این واحدها به هنگ‌های لهستانی مشهور شدند و ارتش لهستان در تبعید و تحت فرماندهی فرانسوی‌ها به حساب می‌آمدند. مهم‌ترین فرماندهان لهستانی این هنگ‌ها عبارت بودند از یان هنریک دوبروفسکی، کارول کنیاژویج و یوزف ویبتسکی. نیروی هوایی لهستان
با سقوط فرانسه در سال ۱۹۴۰ لهستانی‌ها خود را به خاک بریتانیا رسانده‌اند تا در یکی از بزرگترین نبردهای هوایی تاریخ بر فراز جزیره بریتانیا به نبرد با لوفت وافه بپردازند. واحدهای لهستانی در چهار اسکادران زیر نظر نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تشکیل شدند که دو اسکادران آن بمب‌افکن و دو اسکادران دیگر از هواپیماهای جنگنده هاریکین ایجاد شده بود. اولین عملیات رزمی جنگنده‌های لهستانی در اوت ۱۹۴۰ و طی فاز سوم نبرد بریتانیا بود. خلبانان لهستانی که تجربه نبرد بر فراز لهستان و فرانسه را داشتند رقیبی قدرتمند در برابر خلبانان آلمانی بودند و به سرعت تبدیل به بهترین واحد جنگنده متفقین شدند که بسیار بهتر از خلبانان بریتانیایی و دیگر خلبانان امپراتوری بریتانیا بودند. در طول ادامه جنگ جهانی دوم چندین اسکادران دیگر لهستانی تشکیل شد که با پایان جنگ همه تجهیزات به بریتانیا بازگردانده شد اما تعداد کمی از خلبان‌ها به لهستان بازگشتند و بسیاری از ایشان در خاک بریتانیا باقی ماندند. سازمان نظامی لهستان
سازمان نظامی لهستان () یک سازمان مخفی نظامی در طول جنگ جهانی اول بود که در اوت ۱۹۱۴ توسط یوزف پیلسودسکی تأسیس و در نوامبر به این نام معین شد. وظیفه این سازمان جمع‌آوری اطلاعات و خرابکاری در بین دشمنان ملت لهستان بود. هدف پیلسودسکی از تأسیس این سازمان، داشتن سازمانی مستقل از دید حامیان اتریش-مجارستان خود بود که با دقت حرکات او را زیر نظر داشتند. سازمان نظامی لهستان همتای مهم و کمتر شناخته شده هنگ‌های لهستانی در جنگ جهانی اول است. در ابتدای جنگ این سازمان با امپراتوری روسیه درگیر بود اما در مراحل پایانی جنگ امپراتوری آلمان تبدیل به هدف اصلی این سازمان شد. اعضای سازمان نظامی در سال ۱۹۱۴ چند صد نفر بود اما تا ۱۹۱۸ به ۳۰٬۰۰۰ نفر افزایش یافت. لهستان
لِهِستان بزرگ در سال ۹۶۶ میلادی توسط میزکوی اول بنا نهاده شد که متعلق به خاندان پیاسْت بود. قبایل جنوبی لهستان، لهستان کوچک را تشکیل دادند. دو لِهِستان در سال ۱۰۴۷ میلادی توسط کازیمیر اول با یکدیگر متحد شدند، لهستان با یک ازدواج سلطنتی در سال ۱۳۸۶ میلادی بین دختر پادشاه لهستان و پسر پادشاه لیتوانی با این کشور ادغام شد. این دولت لِهِستانی - لیتوانیایی بین قرون ۱۴ تا ۱۶ میلادی به اوج اقتدار خود رسید. این دولت توانست در مقابل قدرت‌های برتر آن زمان مانند شوالیه‌های آلمانی، توتنی‌ها، روسیه تزاری و عثمانی، موفقیت‌هایی حاصل کند. فقدان یک پادشاهی نیرومند در سده ۱۸ میلادی باعث شد که ابرقدرت‌های آن زمان مثل، روسیه، پروس و اتریش بتوانند، لهستان را سه بار در سال‌های ۱۷۷۲، ۱۷۹۲ و ۱۷۹۵ میلادی تجزیه و تقسیم کنند، از آن پس دوران زوال لِهستان آغاز شد. کتاب سیاه لهستان
این کتاب دنباله‌ای بر "تهاجم آلمان به لهستان" است که توسط دولت در تبعید لهستان گردآوری شده و در سال ۱۹۴۰ منتشر شد، که گاه به عنوان جلد نخست این مجموعه در نظر گرفته می‌شود. جلد اصلی مربوط به جنایات جنگی در حمله سپتامبر ۱۹۳۹ به لهستان است. «کتاب سیاه» منتشر شده توسط انتشارات جرج پالمر پوتنام و پسران در نیویورک (یا «جلد دوم» از "کتاب سیاه لهستان")، در لندن توسط هاچینسون و شرکا تحت عنوان دیگری به شکل «نظم جدید آلمان» منتشر شد، و تنها ۵۸۵ صفحه و ۶۱ صفحه عکس‌دار داشت. "کتاب سیاه" از نه بخش تشکیل شده‌است، و مقدمه‌ای تحت عنوان «Hora Tenebrarum» دارد. همه بخش‌ها شامل پیوست‌های طولانی هستند. لهستان کنگره
لهستان کنگره یا پادشاهی لهستان یک موجودیت سیاسی بود که به عنوان کشور مستقل لهستان در سال ۱۸۱۵ توسط کنگره وین ایجاد شد. این کشور تا سال ۱۸۳۱ به عنوان یک اتحاد شخصی تحت سلطنت تزار روسیه بود. از این سال به بعد استقلال این کشور در عمل از میان رفت و به عنوان جزئی از روسیه اداره می‌شد. در جریان جنگ جهانی اول، قدرت‌های مرکز حکومت لهستان را با نایب‌السلطنگی لهستان جایگزین کردند که تا سال ۱۹۱۸ برقرار ماند. بعد از آن لهستان مجدداً استقلال خود را بازیافت و جمهوری دوم لهستان تشکیل شد. جامعه ملل
پس از پایان جنگ جهانی اول، لهستان و لیتوانی هر دو استقلال خود را پس گرفتند و بی‌درنگ درگیر مناقشات مرزی شدند. همزمان با جنگ لهستان-شوروی، لیتوانی پیمان صلحی با شوروی امضا کرد که مرزهای دو کشور در آن مشخص شده بود. این پیمان کنترل شهر ویلنیوس (، ) را به لیتوانی می‌داد. این شهر پایتخت باستانی لیتوانی بود و اکثریتی لهستانی‌زبان داشت. این امر موجب افزایش تنش‌ها بین دو کشور شد و خطر ازسرگیری جنگ لهستان و لیتوانی را تشدید کرد. با فشار جامعهٔ ملل لهستان به میز مذاکره آمد و در ۷ اکتبر ۱۹۲۰ معاهده سوالکی را امضا کرد. این معاهده بین دو کشور آتش‌بس برقرار می‌کرد و مرزی علامت‌گذاری‌شده بین دو کشور تعیین می‌کرد. بااین‌حال در ۹ اکتبر ۱۹۲۰ و یک روز پیش از اجرایی‌شدن معاهده، ژنرال لهستانی لوتسیان ژلیگفسکی به شهر ویلنیوس حمله کرد و با تصرف آن جمهوری لیتوانی مرکزی را تأسیس کرد. معاهده سوالکی
معاهده سوالکی () قراردادی بود که بین جمهوری دوم لهستان و لیتوانی در ۷ اکتبر ۱۹۲۰ در شهر سوواوکی به امضا رسید و در ۱۹ ژانویه ۱۹۲۲ در جامعهٔ ملل ثبت شد. هر دو کشور استقلال خود را پس از جنگ جهانی اول به‌دست آورده بودند و جزئیات مرزهای بینشان مشخص نبود و بر سر این مناقشات مرزی جنگ لهستان و لیتوانی شکل گرفته بود که با پیروزی لهستان همراه بود. در اواخر سپتامبر ۱۹۲۰، لهستان در جنگ لهستان-شوروی پیروز شد و موقعیت نظامی خود را در منطقهٔ سوالکی تثبیت کرد و فرصتی برای حمله به شهر ویلنیوس فراهم شد. رهبر لهستان، یوزف پیلسودسکی تصمیم داشت در عملیاتی از نوع پرچم دروغین کنترل شهر را به‌دست بگیرد. تاریخ لهستان (۱۹۴۵–۱۹۸۹)
تاریخ لهستان از ۱۹۴۵ تا ۱۹۸۹ شامل دوره حاکمیت کمونیستی در لهستان پس از پایان جنگ جهانی دوم است. این سال‌ها، اگرچه شامل صنعتی شدن، شهرنشینی و پیشرفت‌های زیادی در بالا بردن سطح استانداردهای زندگی بود، اما با سرکوب‌های اولیه استالینیستی، ناآرامی‌های اجتماعی، نزاع‌های سیاسی و مشکلات اقتصادی شدیدی نیز همراه بود. تیپ دوم هنگ‌های لهستانی
تیپ دوم لهستان تنها واحد لهستانی در جنگ جهانی اول است که علیه هر سه کشور دخیل در تجزیه لهستان یعنی روسیه، اتریش و آلمان جنگیده است. دولت در تبعید لهستان
تفاوت‌های سیاسی منجر به انشقاق دولت در تبعید در سال ۱۹۵۴ شد. طیفی که خود را نماینده ۸۰ درصد از ۵۰۰ هزار لهستانی ضد کمونیست تبعیدی می‌دانست با ادامه دوران ریاست جمهوری که دوره هفت ساله‌اش به پایان رسیده بود مخالفت کردند. این طیف را در ژوئیه ۱۹۵۴ تاسیس و که متشکل از ، و ادوارد برنارد رازینسکی بود را جهت اعمال وظایف رییس دولت تعیین نمود. این تفاوت‌ها با مرگ زالسکی در سال ۱۹۷۲ به پایان رسید و تبعیدیان دوباره متحد گشتند. قانون اساسی ۱۹۳۵ لهستان
یکی از بارزترین نکات این قانون اساسی حق رئیس‌جمهور جهت انتخاب جانشین خود در زمان جنگ بود که این مقرره توانست مبنای حقوقی لازم جهت تشکیل دولت در تبعید لهستان طی سال‌های جنگ جهانی دوم و پس از آن را ایجاد نماید. این قانون اساسی در سال ۱۹۴۴ توسط مقامات کمونیست لهستان به صورت رسمی منحل گشت و قانون اساسی دیگری که دارای قوانین استالینیستی زیادی بود تصویب شد. اما دولت در تبعید لهستان همچنان بر اساس قانون اساسی آوریل به کار خویش ادامه داد تا آنکه در سال ۱۹۹۰ اختیاراتش را به لخ والسا که اولین رئیس‌جمهور غیر کمونیست لهستان پس از ۴۶ سال بود تفویض نمود. جنگ داخلی روسیه
امپراتوری آلمان پس از پیمان برست - لیتوفسک چندین کشور حائل چند ساله ای را ایجاد کرد که در حوزه نفوذ خود قرار داشتند: دوک‌های متحد بالتیک، دوک‌های کورلند و سمیگالیا، پادشاهی لیتوانی، پادشاهی لهستان، جمهوری خلق بلاروس، و دولت اوکراین، پس از شکست آلمان در جنگ جهانی اول در نوامبر ۱۹۱۸، این ایالت‌ها لغو شد. فنلاند اولین جمهوری بود که استقلال خود را از روسیه در دسامبر ۱۹۱۷ اعلام کرد و کشور مستقل خود را در ژانویه و مه ۱۹۱۸ در جنگ داخلی بعدی فنلاند تأسیس کرد. جمهوری دوم لهستان، لیتوانی، لتونی و استونی ارتش خود را بلافاصله پس از لغو پیمان برست - لیتوفسک و حمله شوروی به سمت غرب در نوامبر سال ۱۹۱۸ تشکیل دادند. قیام لهستان بزرگ (۱۹۱۹–۱۹۱۸)
زمان قیام برای رزمندگان شورشی سودمند بود، زیرا جنگ‌های داخلی آلمان در اواخر سال ۱۹۱۸ و اوایل ۱۹۱۹، این کشور را تضعیف کرده بود و بسیاری از سربازان و ملوانان درگیر اقدامات خرابکارانه علیه آلمان بودند. حکومت جدید آلمان، با امضای قرارداد آتش‌بس در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸، خود را در معرض وقوع یک انقلاب می‌دید. تا ۱۵ ژانویه ۱۹۱۹، لهستانی‌ها زمین‌های زیادی را تصرف کردند. رزمندگان شورشی با ارتش منظم آلمان و واحدهای نامنظم آن می‌جنگیدند. این جنگ تا تجدید آتش‌بس در ۱۶ فوریه همین سال ادامه داشت. اولین تجزیه لهستان
فردریش دوم، شاه پروس، این تجزیه را برای محافظت از اتریش در برابر پیشروی ارتش روسیه در خاک عثمانی که تهدیدی برای اروپای مرکزی بود، مهندسی کرد. دولت همسود لهستان–لیتوانی که طی سالهای قبل به شدت تضعیف شده و از جانب همسایگان نیرومندش یعنی پروس، اتریش و روسیه تهدید می‌شد، قصد داشت به نوعی موازنه قدرت را در اروپای شرقی و مرکزی حفظ کند اما از آنجا که در این کار موفقیتی بدست نیاورد، به سرعت مغلوب نیروهای خارجی شد و از دست دادن بخش‌هایی از قلمرو خود را قبول کرد. تاریخ لهستان (۱۹۴۵–۱۹۸۹)
پس از مرگ استالین در سال ۱۹۵۳، یک «ذوب» سیاسی به جناح لیبرال تری از کمونیستهای لهستان، به رهبری وادیسلاو گوموشکا، اجازه افزایش قدرت را داد. در اواسط دهه ۱۹۶۰، لهستان با افزایش مشکلات اقتصادی و همچنین سیاسی روبرو شد. اوج آنها در بحران سیاسی ۱۹۶۸ لهستان و اعتراضات ۱۹۷۰ لهستان بود که افزایش قیمت مصرف‌کننده منجر به موج اعتصاب شد. دولت برنامه اقتصادی جدیدی را مبتنی بر وام‌های کلان از طلبکاران غربی معرفی کرد که منجر به افزایش سطح رفاه زندگی و انتظارات شد، اما این برنامه به معنای ادغام فزاینده اقتصاد لهستان با اقتصاد جهانی بود و پس از بحران نفتی ۱۹۷۳ دوبراه متزلزل شد. در سال ۱۹۷۶، دولت ادوارد گایرک مجبور شد تا دوباره قیمت‌ها را افزایش دهد که منجر به اعتراضات ژوئن ۱۹۷۶ شد. لهستان
در ۱ مارس ۲۰۰۴ میلادی لهستان به اتحادیهٔ اروپا پیوست، در ۲ مه همین سال لسزاک میلر از سمت خود استعفا داد، زیرا محبوبیت او به علت فساد گسترده و افسار گسیخته و همچنین ادامهٔ آشفتگی اقتصادی این کشور به کمتر از ۱۰ ٪ رسیده بود، مارک بلکا وزیر پیشین دارایی لهستان جایگزین او شد. در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۵ لخ کاچینسکی از حزب محافظه کار رئیس‌جمهور جدید لهستان معرفی و جایگزین الکساندر کواشنیوسکی از حزب کمونیست شد، کازیمیرز مارسینکیویسز نیز به سمت نخست‌وزیر منصوب شد. در ژوئیه ۲۰۰۶ رئیس‌جمهور لهستان، نخست‌وزیر مارسینکیویسز را برکنار و برادر دوقلوی خود، یاروسواف کاچینسکی که رهبر حزب قانون و عدالت بود را به عنوان نخست‌وزیر جدید لهستان منصوب کرد. یاروسلاو، نخست‌وزیر به علت داشتن حمایت برادرش که رئیس‌جمهور بود از هیچ اعمال خلافی فروگذار نکرد و این امر دست او را برای اختلاس‌های کلان اقتصادی باز گذاشت، رسوایی‌های اقتصادی بی‌شماری که یاروسلاو در طی دوران نخست‌وزیری اش مرتکب شد، پارلمان لهستان را وادار کرد که دیگر سکوت نکند، همچنین او نام حزبش «قانون و عدالت» را نیز با اعمال خلاف قانونش زیر سؤال برده بود. پارلمان سرانجام در آوریل ۲۰۰۷ رای به عدم صلاحیت یاروسلاو کاسزینسکی داد، این بار برادرش نیز نتوانست کاری برایش انجام دهد، رئیس‌جمهور لخ کاسزینسکی در سپتامبر ۲۰۰۷ حکم عزل همزادش را صادر نمود، و در نوامبر ۲۰۰۷ دونالد توسک را به عنوان نخست‌وزیر جدید لهستان انتخاب کرد، جنگ عثمانی و لهستان (۱۶۸۳–۱۶۹۹)
جنگ عثمانی و لهستان (۱۶۸۳–۱۶۹۹) یا جنگ سوم عثمانی و لهستان یا جنگ اتحاد مقدس به جبهه لهستان در جنگ بزرگ عثمانی اشاره دارد. این جنگ با پیروزی بزرگ ارتش لهستان در نبرد وین به سال ۱۶۸۳ میلادی آغاز شد و با امضای پیمان کارلویتز، که سرزمین‌های از دست رفته مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی در جنگ پیشین (جنگ عثمانی و لهستان (۱۶۷۲-۱۶۷۶)) را به این دولت بازگرداند، به پایان رسید. این جنگ آخرین برخورد نظامی میان مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی و امپراتوری عثمانی بود و اگرچه، به شکست عثمانی‌ها انجامید اما مقدمه و سرآغاز ضعف و زوال هردو دولت شد؛ به خصوص، لهستان-لیتوانی که طی قرن بعد دچار تجزیه از جانب همسایگانش شد. گتو لاخوا
نخستین یهودیان پس از قیام خملنیتسکی (۱۶۵۰–۱۶۴۸) در لاخوا، تاج پادشاهی لهستان، ساکن شدند. در ۱۷۹۵، ۱۵۷ شهروند یهودی در لاخوا مالیات می‌دادند و در همان هنگام نیز اکثریت ساکنان را تشکیل می‌دادند. منابع اصلی درآمد شهر تجارت محصولات کشاورزی و ماهیگیری بود که به تولید گوشت و موم، خیاطی و خدمات ترابری گسترش یافت. چندین دهه پس از تجزیه لهستان توسط روسیه، پروس و اتریش، خط آهن ویلنیوس-لونینت-ریونه تا لاخوا امتداد یافت و به اقتصاد محلی کمک کرد تا در برابر رکود مقاومت کند. در سال ۱۸۹۷، تعداد ۱٬۰۵۷ یهودی در این شهر زندگی می‌کردند. جمهوری دوم لهستان
پس از پایان جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸ کشور لهستان دوباره ایجاد شد و با به حکومت رسیدن مارشال یوزف پیلسودسکی لهستان بار دیگر در اروپا عرض اندام کرد، در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ در لهستان یک نظام جمهوری برقرار گردید. در سال ۱۹۱۹، پیانیست و میهن‌پرست مشهور، ایگناس پادورسکی نخست‌وزیر لهستان شد. در سال ۱۹۲۶ پیلسودسکی در یک کودتا قدرت کامل را از آن خود کرد و تا زمان مرگش در ۱۲ می۱۹۳۵ در لهستان یک حکومت دیکتاتوری برقرار نمود. در سال ۱۹۳۹ و پس از جنگ جهانی اول پیمان محرمانهٔ عدم تجاوز بین آدولف هیتلر (آلمان نازی) و ژوزف استالین (شوروی)، موسوم به پیمان مولوتوف - روبین تروپ امضا شد و این دو کشور لهستان را به‌طور مخفیانه بین خود تقسیم نمودند و با هم قرار گذاشتند که اتحاد شوروی از شرق و آلمان نازی از غرب لهستان را اشغال کنند، در ۱ سپتامبر ۱۹۳۹ همین اتفاق هم افتاد و شوروی و آلمان از شرق و غرب لهستان را اشغال کردند، و معاهدهٔ تقسیم لهستان در ۲۸ سپتامبر ۱۹۳۹ به امضای دو طرف رسید. سومین تجزیه لهستان
سومین تجزیه لهستان (۱۷۹۵) آخرین مرحله از تجزیه لهستان و نابودی مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی بود که توسط همسایگان این ملت یعنی امپراتوری روسیه ، پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش انجام پذیرفت که به طور موثری به موجودیت و حیات مشترک ملل لهستانی و لیتوانیایی تا ۱۹۱۸ میلادی خاتمه بخشید. بلاروس غربی
بلاروس غربی () منطقه ای تاریخی از بلاروس امروزی است که در دوره میان‌دوجنگ به جمهوری دوم لهستان تعلق داشت. قبل از تهاجم آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹، این بخش شمالی منطقه کلان کرسی (سرزمین) لهستان بود. پس از پایان جنگ جهانی دوم در اروپا، بیشتر بلاروس غربی توسط متفقین به اتحاد جماهیر شوروی واگذار شد، در حالی که بخشی از آن، از جمله بیالیستوک، به جمهوری خلق لهستان داده شد. تا زمان انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، بلاروس غربی بخش غربی جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس (BSSR) را تشکیل می‌داد. امروزه، غرب بلاروس مدرن را تشکیل می‌دهد. نیروهای مسلح لهستان در غرب
این نیروها که وفادار به دولت در تبعید لهستان بودند پس از آنکه لهستان در سپتامبر ۱۹۳۹ به دست آلمان و شوروی اشغال شد ابتدا در فرانسه و مستعمرات آن در خاورمیانه ایجاد گشتند و بعد از سقوط فرانسه در ژوئن ۱۹۴۰ بار دیگر در بریتانیا منسجم شدند. نیروهای مسلح لهستان در غرب متشکل از نیروی زمینی، نیروی هوایی و نیروی دریایی بود و نیروهای لهستانی که به سرعت تبدیل به واحدهای تهاجمی متفقین شده بودند در نبردهای مهمی نقش تأثیر گذاری ایفا نمودند. در نبرد مونته کاسینو طی جنگ در ایتالیا نیروهای لهستانی با تصرف مواضع نیروهای آلمانی پرچم لهستان را در ۱۸ مه ۱۹۴۴ بر فراز صومعه ویران شده به اهتزاز درآوردند، همچنین این نیروها در نبرد بلونیا در ایتالیا و نبرد تپه ۲۶۲ در فرانسه شجاعت بسیاری از خود به نمایش گذاردند. نیروهای مسلح لهستان در غرب سال ۱۹۴۷ منحل گشت و بسیاری از سربازان آن مجبور شدند تا در تبعید و دور از میهن‌شان باقی بمانند. نخستین حکمیت وین
تحت فشار آلمان نازی اسلواکی در چهاردهم ماه مارس سال ۱۹۳۹ اعلام استقلال کامل کرد و با اشغال مابقی سرزمین‌ها توسط آلمان، چکسلواکی تماماً از میان برداشته شد. دو روز پیش از آن، آلمان اجازه اشغال مابقی کارپاتین روتنیا به شرط چشم پوشی از اسلواکی را به مجارستان داده بود. ۱۴ و ۱۵ مارس مناطق باقی مانده از کارپاتین روتنیا تحت عنوان کارپاتو-اوکراین اعلام استقلال کرد اما بلافاصله مورد تهاجم مجارستان واقع و پس از سه روز به‌طور کامل اشغال شد. در جریان این حمله بخش کوچکی از شرق اسلواکی نیز به اشغال مجارستان درآمد. با توجه به عدم مواجهه با واکنشی قابل توجه، مجارستان از بیست و سوم ماه مارس حملات به مناطق شرقی اسلواکی را با شدت بیشتر ادامه داد. ارتش مجارستان قصد داشت تا جایی که می‌تواند در خاک اسلواکی پیشروی کند. پس از یک جنگ کوتاه مدت بین دو کشور، آلمان، مجارستان را مجبور به توقف عملیات خود آغاز مذاکره ساخت. با انجام این مذاکرات مجارستان بر خلاف حکمیت وین بدون داشتن دلایل موجه قومیتی مناطق بیشتری در شرق اسلواکی (۱۸۹۷ کیلومتر مربع و ۷۰ هزار نفر جمعیت عموماً اسلواک) دریافت کرد. انحلال اتحاد جماهیر شوروی
در پایان سال ۱۹۹۱، بزرگ‌ترین مشکل گورباچف، جنبش‌های استقلال‌طلبانه در تعدادی از جمهوری‌های شوروی بود. ادامه حیات شوروی، بدون جمهوری‌های کشورهای حوزه دریای بالتیک یعنی استونی، لتونی، لیتوانی ممکن اما بدون اوکراین یا روسیه غیرممکن بود. نخستین شکاف در اتحاد جمهوری‌های پانزده‌گانه شوروی در مارس ۱۹۹۰ با اعلام استقلال سه جمهوری لیتوانی، استونی و لتونی پدیدار شد. اتحاد جماهیر شوروی پس از استقلال این سه جمهوری کوچک می‌توانست پابرجا بماند اما شکاف بزرگ در بنیان اتحاد شوروی که به فروپاشی آن منجر شد، از تحولات داخلی بزرگترین جمهوری این اتحاد؛ یعنی روسیه آغاز گردید و آغازگر این حرکت کسی نبود جز یکی از یاران سابق گورباچف؛ بوریس یلتسین. حزب کارگران متحد لهستان
حزب کارگران متحد لهستان حزبی کمونیست بود که طی سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۹ میلادی در یک نظام تک‌حزبی در جمهوری خلق لهستان حاکم بود. این حزب در دسامبر ۱۹۴۸ از ادغام "حزب کارگران لهستان" و "حزب سوسیالیست لهستان" بنیان پدید آمد. حزب کارگران متحد از نظر ایدئولوژی حزبی مارکسیسم-لنینیست با گرایش‌های قوی ملی‌گرایی چپ‌گرا بود. این حزب در دوران حکومت خود کنترل کاملی بر موسسه‌های دولتی لهستان، ارتش خلق لهستان، آژانس‌های امنیتی این کشور، نیروهای پلیس و رسانه‌های دولتی داشت. پروس
فریدریش بزرگ همچنین به همراه روسیه و اتریش، صلح‌جویانه سال ۱۷۷۲، به اولین تقسیم لهستان پرداخت و پروس غربی را صاحب شد. سیاست وی در مقابل لهستان، زمان فریدریش ویلهلم دوم (۱۷۸۶-۱۷۹۷) ادامه پیدا کرد، طوری‌که با دومین و سومین تقسیم لهستان (۱۷۹۳ و ۱۷۹۷)، پهناوری پروس به ورشو، حتی نیز رسید. مناطق انضمامی لهستان به خاک آلمان نازی
مناطق انضمامی لهستان به خاک آلمان نازی به بخشی از خاک لهستان مرتبط بود که پس از جنگ جهانی اول و تشکیل کشور لهستان از خاک آلمان جدا و ضمیمه خاک لهستان شده بود. در آغاز جنگ جهانی دوم حدود یک چهارم از خاک لهستان توسط نازی‌ها به خاک آلمان ضمیمه شد و مابقی نیمه غربی اشغال شده توسط یک دولت نظامی اداره می‌شد. نحوه تقسیم لهستان پس از تهاجم مدتی پیش از حمله در چهارچوب پیمان مولوتوف–ریبنتروپ میان آلمان نازی و شوروی مشخص گشته بود و شوروی نیز شرق لهستان را طبق برنامه اشغال و آن را ضمیمه خاک خود کرد. حمله به لهستان آغاز جنگ جهانی دوم بود. جنگ شوروی و لهستان
در پایان این درگیری‌ها، یک معاهده صلح رسمی مشهور به صلح ریگا در ۱۸ مارس ۱۹۲۱ به امضا رسید. بر اساس این معاهده مناطق مورد مناقشه میان لهستان و شوروی تقسیم گردید و لهستان دویست کیلومتر فراتر از آن چیزی که پیشتر بر اساس خط کرزن مشخص شده بود را به دست آورد. این درگیری پس از جنگ جهانی اول و قبل از جنگ جهانی دوم صورت گرفت. به همین دلیل در زمره درگیری‌های میان جنگ جهانی شمرده می‌شود. قسمت اعظم مناطق و خاک مورد مناقشه در پیمان صلح ریگا به لهستان اختصاص داده شده بود که پس از جنگ جهانی دوم به خاک اتحاد جماهیر شوروی الحاق گردید. سیم (مجلس لهستان)
نخستین مجلس سفلا در لهستان در ۱۴۹۳ میلادی برپا شد که مجموعه‌ای از نجیب‌زادگان شِلَختا یا نمایندگان‌شان بود. در دوران پادشاهی لهستان (۱۳۸۵–۱۵۶۹)، واژهٔ «سـِـیم» به کل سیستم دومجلسی این کشور اطلاق می‌شد. از دوران جمهوری دوم لهستان واژهٔ «سـِـیم» تنها به بخش بزرگتر مجلس گفته می‌شود. دومین تجزیه لهستان
دومین تجزیه لهستان در سال ۱۷۹۳ میلادی ، به دومین مرحله از تجزیه لهستان اطلاق می‌شود که در ۱۷۹۵ میلادی با سقوط مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی به پایان رسید. دومین تجزیه لهستان پس از جنگ در دفاع از قانون اساسی رخ داد. محاسن بسیاری که این جنگ برای امپراتوری روسیه و پروس در پی داشت و به توسعه‌طلبی آنان کمک می کرد ، عامل مهمی برای آغاز این جنگ بود. طی دومین تجزیه ، لهستان حدود ۵ میلیون نفر از جمعیت خود و ۳۰۷٬۰۰۰ کیلومتر مربع از خاکش را از دست داد. سنای لهستان در سال ۱۷۹۳ میلادی تشکیل جلسه داد ؛به این امید که بتواند کشور را از بحران نجات دهد اما تنها ۲ سال بعد با وقوع سومین تجزیه لهستان ، موجودیت این کشور تا ۱۲۳ سال بعد از میان رفت. میشکو اول لهستان
میشکو اول را نخستین شاه و مؤسس کشوری مستقل به نام لهستان دانسته‌اند. او سیاست پدر و پدربزرگش (شمومسو و لستک) را ادامه داد که هر دو روسای قبایل ملحد در لهستان امروزی بودند. اگرچه، قدرت نظامی میشکو بسیار زیاد بود اما وی در نخستین سال‌های فرمانروایی خویش، زیردست و مطیع دولت‌های کویاویا، گدانسک پومرانی و مازویا بود. میشکو اول در بیش تر دوران حکومتش، درگیر جنگ بر سر تسلط بر پومرانی غربی بود؛ جنگی که سرانجام با پیروزی او و گسترش قلمرو لهستان تا جنوب ناحیه اودر انجامید. میشکو در آخرین سال‌های عمرش، به بوهم حمله کرد و سیلزیا را تصرف کرد. تیپ اول هنگ‌های لهستانی
تیپ اول در ۱۹ دسامبر ۱۹۱۴ و به عنوان جزئی از هنگ‌های لهستانی تشکیل شد و تا اکتبر ۱۹۱۶ تحت فرماندهی یوزف پیلسودسکی قرار داشت و پس از او مارین یانوشایتیس ژگوتا فرماندهی را در دست گرفت. تیپ اول و تیپ سوم پس از بحران سوگند منحل گشتند. جنگ عثمانی و لهستان (۱۶۷۲–۱۶۷۶)
این جنگ ضعف نظامی مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی را به ظور کامل نشان داد که این موضوع به تجزیه لهستان در قرن ۱۸ میلادی انجامید. اسلواکی
در ۱ ژانویه ۱۹۹۳، چکسلواکی به دو کشور جمهوری چک و اسلواکی تقسیم شد. میشکو دوم لهستان
میشکو در ۱۰۳۲ دوباره به لهستان بازگشت و برادرش را کنار زد اما این بار همه چیز به ضرر او تمام شد؛ زیرا، نواحی مهم لهستان که در زمان بولسلاو اول فتح شده بودند، همگی از دست رفتند شامل لوزاتیا علیا، بخشی از لوزاتیا سفلی، غرب و مرکز مجارستان علیا (اسلواکی و موراوی امروزی). تهاجم آلمان به لهستان
با تقسیم لهستان در سال ۱۷۹۵ بین سه امپراتوری آلمان، اتریش و روسیه، این کشور برای بیش از ۱۲۰ سال از روی نقشه حذف شد. با شکست قدرت‌های مرکز در جنگ جهانی اول و تحمیل پیمان ورسای بر گرده امپراتوری آلمان، کشور مستقل لهستان مجدداً توانست به کمک متفقین به صحنه حیات بازگردد. تاریخ لیتوانی
در ۱۶ فوریهٔ ۱۹۱۸ لیتوانی به عنوان یک کشور دموکراتیک بازتأسیس شد. لیتوانی توانست تا آغاز جنگ جهانی دوم مستقل باقی بماند، و سپس در آن هنگام توسط اتحاد جماهیر شوروی، تحت شروط پیمان مولوتوف-ریبنتروپ به تصرف درآمد. پس از یک دوره اشغال کوتاه‌مدت توسط آلمان نازی، بعد از جنگ تحمیلی نازی‌ها علیه شوروی، لیتوانی مجدداً به مدت ۵۰ سال به اتحاد جماهیر شوروی پیوست. در سال‌های ۱۹۹۰–۱۹۹۱ لیتوانی حاکمیت خود را به سبب مصوبه بازتأسیس‌شدن کشور لیتوانی، مجدداً به دست آورد. لیتوانی در سال ۲۰۰۴ به عنوان بخشی از برنامهٔ توسعهٔ اتحادیهٔ اروپا (۲۰۰۴)، به عضویت در ناتو و اتحادیهٔ اروپا درآمد. ارتش سلطنتی لهستان
در نتیجه بحران سوگند در ژوئیه ۱۹۱۷، ۱/۴ سربازان لهستانی از خوردن سوگند وفاداری نسبت به قیصر آلمان خودداری کردند که در نتیجه آن، هنگ‌های لهستانی منحل شدند. ۱۵۰۰۰ نفر به زندان فرستاده شدند و ۳۰۰۰ نفر در ارتش اتریش-مجارستان ادغام گشتند و ۵۰۰۰۰ نفر نسبت به قیصر آلمان سوگند وفاداری خوردند. پس از آنکه این واحد تحت دستور شورای سلطنت لهستان قرار گرفت اعضای به ۹۰۰۰ تن کاهش یافت و پس از استقلال لهستان در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ به ارتش تازه تأسیس لهستان ملحق گشت. لیتوانی
پس از پایان جنگ جهانی یکم، در تاریخ ۱۶ فوریه ۱۹۱۸ قرارنامه استقلال لیتوانی به امضا رسید و در آن برپایی دوباره یک کشور مستقل در این سرزمین اعلام شد. از سال ۱۹۴۰ لیتوانی نخست از سوی اتحاد شوروی و سپس از سوی آلمان نازی به اشغال درآمد. با نزدیک شدن پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۴ و واپس‌نشینی آلمان‌ها، شوروی لیتوانی را اشغال کرد. از آن پس، کشور لیتوانی با نام جمهوری سوسیالیستی لیتوانی شوروی، یکی از جمهوری‌های شوروی شد. در ۱۱ مارس ۱۹۹۰، لیتوانی نخستین جمهوری اتحاد شوروی بود که اعلام استقلال کرد. رایخس‌گائو وارته‌لاند
در طی تجزیه لهستان از سال ۱۷۹۳، قسمت عمده ای از این منطقه تا سال ۱۸۰۷ به عنوان پروس جنوبی به انضمام پادشاهی پروس درآمد. از ۱۸۱۵ تا ۱۸۴۹، این سرزمین در قلمرو خودمختار دوک‌نشین بزرگ پوزن بود که شامل استان پوزن می‌شد که در سال ۱۹۱۸–۱۹۱۹ پس از جنگ جهانی اول در جمهوری دوم لهستان برقرار شده بود. این منطقه در حال حاضر استان لهستان بزرگ است. حزب ملی لهستان
در دهه ۱۹۳۰ میلادی بر اساس سن و برنامه‌های سیاسی دو شاخه "نسل قدیم" و "نسل جدید" در درون حزب ایجاد شدند. نسل قدیم از ابزارهای پارلمانی در رقابت سیاسی حمایت می‌کردند اما نسل جدید مشتاق استفاده از راه‌های فرا پارلمانی در رقابت‌های سیاسی بودند و در سال ۱۹۳۵ نسل جدید رهبری حزب را به دست گرفت. همچنین بخش مهمی از شاخه جوان حزب در سال ۱۹۳۴ اعلام انشعاب کرده و اردوگاه ملی رادیکال را به وجود آوردند. انتقال جمعیت لهستانی (۱۹۴۶–۱۹۴۴)
طبق گزارش‌های رسمی در بین سال‌های ۴۶–۱۹۴۵ نزدیک به ۱٬۱۶۷٬۰۰۰ لهستانی که کمتر از ۵۰ درصد آن‌ها متقاضی انتقال بودند از جمهوری‌های غربی شوروی انتقال داده شدند. دور دیگری از انتقال لهستانی‌ها پس از مرگ استالین در سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۹ اجرایی گشت.