روزنامه حبل‌المتین در چه سالی تاسیس شد؟
حبل‌المتین (نشریه)
روزنامۀ حبل‌المتین، ابتدا در تهران و مدتی در رشت، شش روز در هفته منتشر می‌شد. اولین شمارۀ آن در ۲۸ آوریل ۱۹۰۷ و آخرین شمارۀ آن در ۳۱ ژوئیه ۱۹۰۹ منتشر شد. از شمارۀ ۲۰ به بعد، نام شیخ یحیی کاشانی (روزنامه‌نگار مشهوری که بعدا سردبیر روزنامه‌های «مجلس» و «ایران» شد و نشریۀ «ایران امروز» را منتشر کرد) به عنوان سردبیر روزنامۀ حبل‌المتین ذکر می‌شد. سیدحسن کاشانی که طرفدار فعال جنبش مشروطه بود، در یکی از شماره‌های حبل‌المتین به تاریخ ۱۶ مه ۱۹۰۷، ترجمۀ فارسی یکی از مقالات سید جمال‌الدین اسدآبادی را منتشر کرد که در آن از مشارکت فعالانه علما در سیاست حمایت شده بود. حبل‌المتین (نشریه)
هفته‌نامهٔ حبل‌المتین از ۱۹ دسامبر ۱۸۹۳ تا ۹ دسامبر ۱۹۳۰ (۲۸ آذر ۱۲۷۲ تا ۱۸ آذر ۱۳۰۹ شمسی)، با چندین نوبت وقفه، در کلکته توسط سیدجلال‌الدین مؤیدالاسلام کاشانی منتشر می‌شد. از هفتمین سال انتشار، عبارت «مقدس» به عنوان حبل‌المتین اضافه شد. مؤیدالاسلام در آخرین دههٔ زندگی خود نابینا شد و به همین خاطر مدیریت نشریه را به دخترش فخرالسلطان سپرد که با امضای ف.س.مؤیدزاده و عنوان «دبیرثانی» نشریه را اداره می‌کرد. فخرالسلطان مدتی بعد از سمت خود کناره‌گیری کرد و نام مؤیدالاسلام را دوباره در سرلوحۀ نشریه آوردند. نخستین «منتظم اداره» (مدیر داخلی) و «دبیر ثانی» پیش از فخرالسلطان، آقامحمدجواد شیرازی بود. در اوایل انتشار حبل‌المتین، سیدحسن (برادر مؤیدالاسلام) و در سال‌های پایانی، علی‌اصغر رحیم‌زاده صفوی از دست‌اندرکاران اصلی نشریه بودند. حبل‌المتین به بسیارى از نقاط جهان از جمله ایران، اروپا، عراق (نجف)، عثمانى، افغانستان، مصر، چین، برمه، روسیه، و تركستان فرستاده می‌شد. توزیع گستردۀ حبل‌المتین با كمک مالى زین‌العابدین تقی‌یف (بازرگان ایرانی مقیم بادکوبه) ممکن می‌شد. حبل‌المتین ده سال به رایگان میان روحانیان نجف و ایران و روشنفكران توزیع می‌شد. برخی از مراجع تقلید مانند حاج محمدحسن ممقانی، مقلدان خود را به خواندن حبل‌المتین تشویق‌ می‌کردند.
حسین توفیق (سردبیر)
مجله توفیق، هفته‌نامه فکاهی و طنزآمیز انتقادی بود که از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۵۰ شمسی در ایران فعالیت داشت. آغاز انتشار این مجله توسط حسین توفیق (بزرگ خاندان توفیق) در سال ۱۳۰۲ بود. بعد از مرگ او در سال ۱۳۱۸ انتشار توفیق متوقف شد. سپس فرزند وی محمدعلی توفیق برای یک دوره سردبیر آن شد ولی با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بسته شدن دفتر نشریه و تبعید شدن محمدعلی توفیق به مدت ۵ سال توفیق منتشر نشد. بعد از آن نوه‌های خواهری حسین توفیق بزرگ خاندان، در آخرین روزهای سال ۱۳۳۶ شمسی اولین شماره دوره سوم توفیق را منتشر کردند. سرمقاله‌های نشریه با امضای «کاکاتوفیق» و دیگر مطالب انتقادی طنزآمیز آن به وضعیت اجتماعی همچون بیکاری و گرانی، فقر و بی‌عدالتی و مانند اینها اختصاص داشت و انتقادات بسیار قوی و شیرین آن، هیئت حاکمه و نمایندگان مجلسین شورای ملی و سنا را نشانه می‌گرفت. تأثیرگذاری این نشریه واکنش‌های حاکمیت را به دنبال داشت و توفیق زیر فشار شدید سانسور قرار گرفت و با توقیف‌های مکرر همراه بود. حسین توفیق آخرین سردبیر نشریه در این باره می‌گفت: «هر بامداد پیش از چاپ مأمورین سانسور با نردبان وارد چاپخانه می‌شدند و صفحات توفیق را می‌دیدند و سانسور می‌کردند». این فشارها همچنان ادامه داشت و سرانجام مجله توفیق در سال ۱۳۵۰ تحت فشار امیرعباس هویدا، نخست‌وزیر وقت توقیف شد. حبل‌المتین (نشریه)
دوران طولانی انتشار حبل‌المتین را می‌توان بر اساس سیاستی که نشریه پیش می‌گرفت، به ۵ دوره تقسیم کرد. مهد آزادی (روزنامه)
روزنامهٔ سراسری و بین‌المللی مهد آزادی یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های ایران و اولین و بزرگ‌ترین روزنامهٔ خصوصی کشور است که در روز ۲ مرداد ۱۳۲۹ خورشیدی توسط «سید اسماعیل پیمان» در شهر تبریز —مرکز استان آذربایجان— تأسیس شده‌است. جشن شصت سالگی این روزنامه در مردادماه سال ۱۳۸۹ خورشیدی برگزار شد که در این مراسم، مقامات ارشد استان آذربایجان شرقی و نیز مسئولان رسانه‌های مختلف استان حضور داشتند. سید احمد خاوری کاشانی
خاوری علاوه بر همکاری با بسیاری از نشریات دوران مشروطه از جمله حبل‌المتین یومیه تهران و روزنامه مجلس، مدیر و سردبیر روزنامه هفتگی میزان (چاپ تهران) و سردبیر دوره سوم روزنامه ثریا (چاپ کاشان) نیز بود. شهاب ثاقب (روزنامه)
محمد مهدی صباح کازرونی بعداً در سال ۱۲۹۹ خورشیدی اقدام به چاپ نشریهٔ صباح کرد. سید عبدالکریم غیرت نیز که متولد همدان و از خانواده ای ملاک و از سادات عرب بود پس از همکاری با نشریهٔ اخوت (ارگان انجمن اخوت)، بیستون، غرب ایران، دانش، رهبر و نشریات دیگر کرمانشاه، در سال ۱۳۰۲ خورشیدی به همراه چند تن دیگر در تأسیس چاپخانهٔ شرکت چاپ سعادت مشارکت کرد. وی که شاعر و از مشروطه خواهان بود بعدها به همراه فرزندش سید محمد سعید غیرت نشریهٔ کوکب غرب را در کرمانشاه منتشر کرد. الشروق
الشروق () یک روزنامه تونسی مستقل است که در «دارالانوار» منتشر می‌شود که آن را «صلاح الدین العامری» فقید در سال ۱۹۸۴ تأسیس کرد. این روزنامه ابتدا به صورت موقت هفتگی منتشر شد و بعد در سال ۱۹۸۸ تبدیل به روزنامه گشت. نزدیک به ۸۰۰۰ تیراژ دارد. سازمان بلال مسلم میشن
این سازمان در سال ۱۳۴۷ خورشیدی ( ۱۹۶۷ م) توسط سعید اختر رضوی در تانزانیا تشکیل شد. هدف عمده این سازمان تبلیغ اسلام و تشیع در میان افریقاییان منطقه است. مجله لایت به انگلیسی و صوت البلال به سواحلی متعلق به آن است. فعالیت این سازمان به خارج از قاره افریقا نیز کشیده شده‌است، علاوه بر فعالیت در کشورهای خوجه‌نشین افریقایی مانند کنیا و... در کشورهای امریکا، سوئد و... نیز شعبه‌هایی دارد.سازمان در تانزانیا و با هدف تبلیغ اسلام و به ویژه مذهب شیعه در میان افریقاییان منطقه تأسیس شد، افزون بر بلال مسلم میشن تانزانیا که شعبه اصلی این سازمان است و در بیشتر شهرهای این کشور مراکزی دارد، این سازمان در کشورهای کنیا و ماداگاسکار، بوروندی، ایالات متحده امریکا،ترینیداد و گویان نیز شعبه‌هایی دارد. مهم‌ترین شعبه آن پس از تانزانیا در کنیا قرار دارد. حبل‌المتین (نشریه)
موفقیت مؤیدالاسلام کاشانی در انتشار حبل‌المتین باعث شد او دست به انتشار نشریات دیگری از جمله مفتاح‌الظفر، آزاد، تمدن (به زبان فارسی)، کلکته (به زبان اردو)، مُلک و ملت (به زبان انگلیسی)، و نسخۀ اردوی حبل‌المتین روی بیاورد. انتشار این نشریات تا زمانی ادامه یافت که مقامات بریتانیا در هند آنها را تحمل می‌کردند. سید حسن حبل‌المتین
دورهٔ جدید حبل المتین در ماه جمادی دوم آغاز شد و در شمارهٔ ششم (۱۳۲۷ هَ. ق) بمناسبت مقاله‌ای که به عنوان «اذا فسد العالم فسدالعالم» بقلم سیدنورالدین پسر ججسیداسداﷲ خرقانیچچ منتشر ساخت، تحت تعقیب قرار گرفت. شهاب ثاقب (روزنامه)
شهاب ثاقب نشریه ای محرمانه بوده که توسط سید عبدالکریم غیرت و محمد مهدی صباح کازرونی در حمایت از نهضت جدید منتشر می‌شد. نهضت جدید جریانی بود که از سوی روحانیون تهران علیه عین‌الدوله و رژیم استبدادی به راه افتاده بود و شهاب ثاقب به تبلیغ پیرامون حفظ احترام علمای دین و معرفی آنان به عنوان منشأ اولیهٔ جنبش مشروطه ایران می‌پرداخت. انتشار این نشریه بدون اخذ مجوز از وزارت انطباعات صورت می‌گرفته و چاپ آن به صورت ژلاتین انجام می‌شده‌است. رضا مرزبان
رضا مرزبان در سالهای پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷ در لیست سیاه نویسندگان «ممنوع‌القلم» جا گرفته بود. با پیروزی انقلاب و بازگشت آزادی نشر و بیان به مطبوعات، رضا مرزبان به انتشار روزنامه «پیغام امروز» دست زد. این روزنامه یکی از اولین نشریاتی بود که از «یکه‌تازی و انحصارطلبی» حکومت نوبنیاد جمهوری اسلامی به انتقاد پرداخت و نسبت به برقراری «دیکتاتوری نعلین به جای چکمه» هشدار داد. انتشار روزنامه «پیغام امروز» که به دلیل لحن تند انتقادی با اقبال زیادی روبرو شده بود، چند ماه بیشتر دوام نیافت و به زودی در کنار روزنامه «آیندگان» توقیف شد. اینترنشنال نیویورک تایمز
این روزنامه در سال ۱۸۸۷ با نام «پاریس هرالد» به‌عنوان نسخه اروپایی نیویورک هرالد توسط "جیمز گوردون بنت پسر" بنیان گذاشته شد. در سال ۱۹۱۸ پس از مرگ بنت، "فرانک اندرو مونسی" نیویورک هرالد و پاریس هرالد را خرید. مونسی در سال ۱۹۲۴، این دو روزنامه را به نیویورک تریبیون فروخت و پاریس هرالد به پاریس هرالد تریبیون و نیویورک هرالد به نیویورک هرالد تریبیون تغییر نام دادند. در سال ۱۹۵۹، "جان ویتنی" بازرگان و سفیر آمریکا در بریتانیا، نیویورک هرالد تریبیون و نسخه اروپایی‌اش را خرید. در سال ۱۹۶۶، نیویورک هرالد تریبیون بسته شد، اما خانواده ویتنی روزنامه پاریسی را حفظ کردند. در دسامبر ۱۹۶۶، واشینگتن پست یکی از مالکان این روزنامه شد. در مه ۱۹۶۷ نیویورک تایمز نیز به دیگر مالکان هرالد پیوست که در نتیجه این روزنامه به اینترنشنال هرالد تریبیون تغییر نام داد. مگردیچ خریمیان
وی در سال ۱۸۲۰ میلادی در وان متولد شد. او نخست آموزگار و سپس کشیش شد؛ در مراکز مختلف ارمنی یعنی در قسطنطنیه، اورشلیم و کیلیکیه و در «صومعه سیس» اقامت گزید و در سال ۱۸۵۴ میلادی در زمان بازگشت به وان یک ماشین چاپ با خود آورد و در ۱۸۵۶ میلادی مجله‌ای به نام عقاب واسپوراکان منتشر کرد؛ هنگامی که به ریاست :واراگاوانک رسید بی‌امان به مبارزه با جهل و نادانی ارباب کلیسا پرداخت. او به :صومعه کاراپت مقدس، موش رفت و در آنجا یک مجله تحت عنوان «عقاب تارون» راه انداخت. الاخبار
الاخبار توسط یک شرکت لبنانی با نام أخبار بیروت اداره می‌شود. این شرکت در سال ۱۹۳۸ تأسیس شد و روزنامه‌ای با نام الاخبار منتشر ساخت. الاخبار به شکل نوین کنونی و اداره جدید برای بار نخست در ژوئیه ۲۰۰۶ منتشر و چاپ شد. این روزنامه با تلاش دو روزنامه‌نگار سرشناس لبنانی جوزف سماحه و ابراهیم الامین راه اندازی شد. در دسامبر ۲۰۱۰ الاخبار یک رونوشت از افشای اسناد دیپلماتیک آمریکا را دریافت و سپس منتشر کرد. پس از انتشار وبگاه روزنامه الاخبار هک شد. زندخت شیرازی
او «مجمع انقلابی نسوان» را در سال ۱۳۰۶ در سن ۱۸ سالگی تأسیس کرد و نشریه‌ای به نام «دختران ایران» را در ۱۳۱۰ با هدف آگاهی دادن به زنان در شیراز منتشر کرد. پس از چند سال به دلیل نامناسب بودن شرایط از شیراز به تهران رفت و بدون داشتن امکانات مادی کافی در میدان فردوسی اتاقی اجاره کرد و انتشار نشریه دختران ایران را پی گرفت. شعرهای زندخت نمونه‌ای از گرایش‌های فمینیستی رادیکال در ایران بود. او علاوه بر نوشتن مقاله در "دختران ایرانی"، در روزنامه‌هایی همچون حبل‌المتین نیز می‌نوشت. میخائیل نعیمه
نوشته های خویش را از سال (1916) در مجله الفنون که هم کلاسی دوران ابتدائی اش، نسیب عریضه، سردبیر آن بود، به چاپ می رساند و سپس در مجله السائح که توسط هم کلاسی دیگرش، عبدالمسیح حداد، منتشر می شد وی پس از آمدنش به نیویورک با جبران خلیل جبران و همکارانش - که چهار سال بعد، الرابطة القلمیة/ انجمن قلم را بنیان نهادند و نعیمه، به عنوان معاون آن انتخاب شد- آشنا گردید. هیمن موکریانی
هیمن، پس از سرنگونی پادشاهی پهلوی (۱۳۵۷)، دوباره به کمیتهٔ مرکزی حزب دموکرات کردستان ایران پیوست. پس از سال ۱۳۶۲ در ایران یک انتشاراتی کردی به نام انتشارات صلاح‌الدین ایوبی در شهر ارومیه برپا کرد. آن انتشاراتی از بهار ۱۳۶۴ یک فصلنامهٔ فرهنگی به نام "سروه" (نسیم) به چاپ می‌رساند که هیمن تا زمان درگذشتش مسئول آن فصلنامه بود. او قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سال ۱۳۵۷، در روزنامه کردستان که در تهران منتشر می‌شد، همکاری می‌کرد. هیمن در روزنامه‌های "کردستان"، "هه‌واری کورد" (فریاد کرد)، "هه‌واری نیشتمان" (فریاد میهن)، "گڕوگاڵی منداڵان" (قیل‌وقال کودکان)، "ئاگر" (آتش) و "هه‌ڵاڵه" (لاله) نیز می‌نوشت. پیوند گلمرادزاده
او سال ۱۹۹۷ نشریه آموزشی دانشکده روزنامه‌نگاری و ترجمانی «قلم» و بهار همان سال گاهنامه علمی و ادبی و فرهنگی «گل مراد» را تأسیس کرده بود. اقدام (روزنامه)
روزنامهٔ اقدام در سال ۱۲۹۹ هجری خورشیدی در تهران آغاز به کار کرد. مدیر مسئول آن عباس خلیلی عراقی بود که پیش از آن روزنامهٔ رعد را به همراه سیدضیاءالدین طباطبایی منتشر می‌کرد. پس از نخست‌وزیری طباطبایی در کودتای ۱۲۹۹ روزنامهٔ رعد تعطیل شد و خلیلی تصمیم به راه‌اندازی روزنامهٔ‌اقدام گرفت. ادیب‌الممالک فراهانی
دو سال پس از آنکه ادیب در ذیقعدهٔ ۱۳۱۴ق/آوریل ۱۸۹۶م با امیرنظام گروسی باز به تبریز برود، اقدام به تأسیس روزنامه ای کرد که نخست با عنوان جریدهٔ ادب و پس از چندی فقط با نام ادب از آغاز تا پایان سه دورهٔ مختلف را پشت سر گذاشت. رسالت (روزنامه)
تأسیس روزنامه رسالت به سال ۱۳۶۴ بازمی‌گردد که جمعی از مخالفین میرحسین موسوی و اعضای گروه ۹۹ نفر مانند احمد آذری قمی، احمد توکلی و سید مرتضی نبوی این روزنامه را برای بازتاب دیدگاه‌های خود منتشر کردند. در زمان جنگ ایران و عراق انتقادهای شدید این روزنامه از عملکرد دولت باعث شد تا سید روح‌الله خمینی رهبر جمهوری اسلامی ایران، توزیع آن را در جبهه ممنوع کند. تاریخچه چاپ روزنامه در خاورمیانه
در سال ۱۸۰۰، در زمان اشغال مصر توسط فرانسه، یک روزنامه به زبان عربی، "التنبیه" (هشدار)، با هدف انتشار ایده‌آل‌های انقلاب فرانسه در مصر، منتشر شد. این نشریه توسط ژاک فرانسوا منو تأسیس شد و اسماعیل الخشاب را به عنوان سردبیر آن منصوب کرد. با این حال، تردید وجود دارد که این روزنامه در واقع چاپ شده‌است. ژاک فرانسوا منو پس از محاصره اسکندریه توسط نیروهای انگلیسی در سال ۱۸۰۱ در نهایت تسلیم شد. لو ونتیم سیکل
لو ونتیم سیِکل (به معنی قرن بیستم) روزنامه‌ای بلژیکی با خط مشی کاتولیک محافظه‌کار بود که از ۱۸۹۵ تا ۱۹۴۰ منتشر می‌شد. ضمیمه هفتگی جوانان این روزنامه به نام لو پتی ونتیم، نخستین نشریه‌ای بود که به انتشار ماجراهای تن‌تن و میلو پرداخت. حسن عمید
حسن عمید در نیمهٔ دوم سده ۱۳ هجری خورشیدی، در شهر مشهد چشم به جهان گشود. او تحصیلات خود را نیز در همان شهر انجام داد. عمید در جوانی عضو انجمن ادبی شد و کار روزنامه‌نگاری، نویسندگی و فرهنگ‌نویسی را از همان سال‌ها آغاز کرد. او در نشریهٔ "خراسان" مطلب می‌نوشت. از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های روزنامه‌نگاری حسن عمید در مشهد، سردبیری سالنامهٔ خراسان و روزنامهٔ طوس بود. وی در سال ۱۳۱۳ چاپ روزنامه طوس را به صورت هفتگی در مشهد آغاز کرد. او سال‌ها در خراسان به پیشهٔ روزنامه‌نگاری‌اش مشغول بود. سپید (روزنامه)
سپید هفته‌نامه‌ای است که توسط مؤسسهٔ خصوصی ابن سینای بزرگ و برای شاغلین و فعالان عرصهٔ بهداشتی و درمانی کشور منتشر می‌شد و توزیع عمومی نداشت. این نشریه از سال ۱۳۹۳ تبدیل به اولین روزنامه پزشکی کشور شد. "سپید" بنا به ادعای وب‌گاه مؤسسهٔ ابن سینا، پرتیراژترین نشریهٔ پزشکی کشور است. سید احمد خاوری کاشانی
از جمله روزنامه حبل‌المتین هفتگی چاپ کلکته یک ویژه‌نامه هشت صفحه‌ای را به این مراسم اختصاص داد و نوشت: «عده جمعیت به یک‌صد هزار نفر تخمین زده شد. تمام انجمن‌ها و عموم شاگردان مدارس دسته دسته می‌آمدند، چادرها بر پا کرده چای و قهوه و سایر لوازم از همت وطن پرستان سبیل بود. دسته‌های سینه‌زن به ابیات جانگداز مترنم و رطب‌اللسان بودند.» قصیده فخرالواعظین نیز که در این مراسم خوانده شد با استقبال زیادی همراه شد: الندوه
الندوه برای نخستین بار در چهارشنبه ۲۶ فوریه ۱۹۵۸، توسط مؤسسه انتشارات الندوه در مکه منتشر شد. علی‌رغم اینکه صاحب امتیاز روزنامه احمد السیبی، دارای مجوز روزانه برای این روزنامه بود ولی انتشار آن ابتدا به صورت هفتگی بود و بعدها تعداد آن در هفته افزایش پیدا کرد . انتشار این روزنامه یازده ماه بعد از شروع کار در تاریخ ۱۸ ژانویه ۱۹۵۹ متوقف شد. بدنبال آن در تاریخ ۲۰ مارس ۱۹۵۹ با روزنامه حراء که توسط صالح محمد جمال منتشر می‌شد ادغام شد و تحت نام الندوه منتشر گردید و امتیاز آن را صالح محمد جمال خریداری نمود. در ۱۳ ژانویه سال ۱۹۶۴، بدنبال حکم سلطنتی که برای لغو مطبوعات غیردولتی صادر شد، مطبوعات در عربستان سعودی غیرقانونی شدند. براساس این حکم نظام مؤسسات مطبوعاتی اعلام شد. در این سیستم هشت سازمان مطبوعاتی تأسیس شد که یکی از آن‌ها بنیاد چاپ و رسانه مکه بود. در ۹ مارس سال ۱۹۶۴، هیئت مدیره‌ای متشکل از بیست عضو تشکیل گردید و این روزنامه توانست مجوز مؤسسه جدید را کسب کند و در چهاردهم مارس همان سال مجدداً منتشر شود و تنها روزنامه‌ای بود که در آن زمان در مکه منتشر می‌شد. میرزاده عشقی
با درگرفتن جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴ میلادی ۱۲۹۳ خورشیدی زمانی که بیست سال داشت و با تشویق یکی از بستگان خود محمد مردوخ کردستانی در همدان روزنامه‌ای با نام "نامهٔ عشقی" را به راه انداخت. شماره‌های اول و سوم این روزنامه به تاریخ‌های ۱۸ ذیقعده ۱۳۳۳ ه‍.ق و ۲۷ محرم ۱۳۳۴ ه‍.ق (۱۲۹۳ خورشیدی) خبر می‌دهد. "روزنامه قرن بیستم" که شماره‌های آن در سه سال و اندی به زحمت از بیست گذشت، بسیار نامنظم انتشار می‌یافت، خواننده چندانی نداشت و اگر فرضاً شهرتی هم داشت، مدیون نام خود عشقی بود. به گفتهٔ عشقی روزنامه "قرن بیستم" در زمان انتشارش تنها دو مشترک داشت. کلک (مجله)
مجله فرهنگی ادبی هنری کِلْک، مجلهٔ فرهنگی و هنری که از سال ۱۳۶۹ به‌صورت ماهنامه در تهران منتشر می‌شد و در آن مقالات و نقدها و خبرهای مربوط به ادبیات و هنر ایران و جهان منتشر می‌شد. صاحب امتیاز و مدیر مسئول کلک، کسری حاج سید جوادی، و سردبیر آن تا شماره ۹۴ علی دهباشی بود. این مجله در میان خاورشناسان به شهرتی همپای مجلات سخن و راهنمای کتاب رسید.  پس از دهباشی، محمدجواد خردمند سردبیری کلک را به عهده گرفت. بهرام بیضایی، محمدابراهیم باستانی پاریزی، داریوش آشوری، ایرج پارسی نژاد، احمد کامیابی مسک، بهزاد قادری سهی، فرشید دلشاد، مهرداد بهار و احمد تفضلی از نویسندگانی هستند که در کلک قلم زده‌اند. دولت علی‌اصغر اتابک
در این دوره هر روز بر شمار نشریات و انجمن‌ها افزوده می‌شد و این وضع کار را برای دولت سخت می‌کرد. روزنامه‌های جدیدالتأسیس مانند: آینه غیب نما، به مدیریت عبدالرحیم کاشانی، روح القدس، به مدیریت سلطان‌العلمای خراسانی، مساوات به مدیریت سیدمحمدرضا شیرازی و حبل‌المتین به مدیریت حسن کاشانی و چندین روزنامه دیگر، لبه تیز حملات خود را متوجه اتابک نموده و از هیچ اقدامی علیه او فروگذاری نمی‌کردند. با اینکه بسیاری اتابک را مردی سیّاس می‌دانستند اما وی نتوانست روزنامه‌های سرکش را مهار کند. جنبش مشروطه ایران
از حدود سال ۱۲۷۷ با گسترش صنعت چاپ و باسواد شدن مردم در اثر تأسیس مدرسه‌های جدید، چاپ و نشر مطبوعات، که از زمان محمد شاه شروع شده بود و با تیراژ کم، سانسور و انحصار دولتی مواجه بود، آرام آرام رونق گرفت. با وقوع انقلاب مشروطه، در قانون اساسی مصوب مجلس شورای ملی، آزادی مطبوعات به عنوان یکی از حقوق بنیادین ملت به رسمیت شناخته شد و به تعبیر محمد صدر هاشمی، هر کس که می‌توانست، به انتشار نشریه‌ای مبادرت کرد. تعداد آن‌ها از ۶ عنوان، به بیش از ۱۰۰ عنوان رسید. از جمله نشریات پرطرفدار در این دوره، مساوات، صور اصرافیل، روح‌القدس و ندای وطن بودند. یکی از نخستین روزنامه‌های این دوران، "ملانصرالدین" بود که در تفلیس به سردبیری جلیل محمدقلی‌زاده و به زبان ترکی منتشر می‌شد. بعد از شکست انقلاب ۱۹۰۵ روسیه، این نشریه تحت فشار سانسور قرار گرفت و به انتشار مطالبی در خصوص امور اجتماعی و سیاسی کشورهای همسایه مبادرت می‌کرد. درنتیجه در کشورهای مختلف منطقه از جمله ایران خواننده بسیاری پیدا کرد. این نشریه موضع‌گیری‌های تندی علیه استبداد سیاسی و تعصبات دینی داشت و طرفداران و مخالفان زیادی در ایران پیدا کرد. به گفته آفاری، این نشریه، الهام‌بخش نشریات مختلفی در ایران؛ از جمله "صور اسرافیل"، "ندای شمال" و "انجمن ملی آذربایجان" بود. باختر امروز
باختر امروز یک روزنامه رادیکال سیاسی، اجتماعی و خبری چاپ عصر در تهران بود. نخستین شماره این روزنامه در ۸ مرداد ۱۳۲۸ منتشر شد و حسین فاطمی بنیانگذار و سردبیر آن بود. این روزنامه به عنوان پایگاه غیررسمی جبهه ملی ایران شناخته می‌شد و در دوران ملی شدن صنعت نفت نقش مهمی در آگاهی رسانی، بسیج افکار عمومی و بازتاب افکار باطنی زمامداران حکومت در داخل و خارج کشور داشت. باختر امروز تا روز وقوع کودتا علیه دولت محمد مصدق در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ چاپ شد و در مدت کوتاه انتشارش چند بار توقیف شد. در نیمه نخست دهه ۱۳۴۰ خورشیدی نشریه‌ای تحت نام باختر امروز در اروپا و آمریکا به‌طور نامنظم منتشر شد. البلاد (روزنامه بحرینی)
البلاد در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۸ در طول یک دوره زمانی که کشور شاهد پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در زمینه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران بود، تأسیس شد و توسط انتشارات البلاد برای چاپ ، انتشار و توزیع منتشر می‌شود. وب سایت رسمی آن در همان روز به عنوان اولین شماره روزنامه منتشر شد. ابوالقاسم لاهوتی
وی نام مستعار ابوالقاسم لاهوتی را برای خود برگزید و نخستین اشعار وی در روزنامهٔ حبل‌المتین به چاپ رسید. او از نخستین کسانی است که قالب‌های شعری را درنوردید و به زبانی ساده و روان شعر گفت. از وی مجموعه‌ای شامل قطعه، غزل و مقداری تصنیف بر جای مانده‌است. او در کرمانشاه روزنامه بیستون را منتشر می‌کرد. وی همچنین در سال ۱۲۹۶ (۱۹۱۷ میلادی) حزب فرقه کارگر را در شهر کرمانشاه بنیانگذاری کرد. اسرار جلالی
روزنامه اسرار جلالی نام یکی از نشریات دوران مشروطه در همدان است. این مجله به‌طور هفتگی در سال۱۲۹۹٫ش در همدان تأسیس و منتشر می‌گردیده‌است. اسرار جلالی مجله‌ای بود ۸ صفحه‌ای به قطع وزیری که از دیگر مشخصات آن اطلاع دقیقی در دست نیست. فضل الرحمن فاضل
از کارهای موصوف در دهلی جدید، مسئولیت نشریه (میزان) ارگان نشریاتی سفارت افغانستان در دهلی جدید است که در ۲۸ میزان ۱۳۷۵ هـ ش، اندکی بعد از اشغال کابل توسط طالبان، به وسیله آقای مسعود خلیلی سفیر کبیر افغانستان در هند، تأسیس گردید و آقای فاضل مسؤلیت آن را را از آغاز تأسیس (میزان ۱۳۷۵ هـ ش) تا سقوط طالبان بر عهده داشت. سید حسن حبل‌المتین
اگرچه سیدحسن از عین الدوله هواداری می‌کرده لیکن دشمنی میرزاعلی اصغر اتابک بامؤیدالاسلام سبب شد که در سال ۱۳۱۹ هَ.ق. به خانهٔ سیدحسن ریختند و او را نزد عین الدوله حاکم تهران بردند. عین الدوله او را در مبارک‌آباد یکسال تحت نظر گذاشت و سپس بهند تبعید کرد. سیدحسن پس از دو سال ماندن نزد برادرش مؤیدالاسلام ناشر «حبل المتین» در کلکته، به تهران بازگشت روزنامهٔ حبل المتین تهران را پایه‌گذاری کرد. نخستین شمارهٔ این روزنامه در دوشنبهٔ پانزدهم اردیبهشت ماه ۸۲۹ شمسی، جلالی و ۲۹ آوریل ۱۹۰۷م. یعنی پس از چهارده سال از تأسیس «حبل المتین» کلکته که توسط مؤیدالاسلام پخش می‌شد، در تهران پخش گردید. در سرلوح این روزنامه مدیرکل «جلال الدین حسینی مؤیدالاسلام» و نایب مدیر «میرزا سیدحسن کاشانی» معرفی شده بود؛ ولیکن کارها، همه به عهدهٔ سیدحسن بوده‌است؛ و او آن را شعبه و شاخه‌ای از حبل المتین کلکته می‌شمرد، و سال تأسیس حبل المتین کلکته یعنی سال ۱۳۱۱ هَ.ق. را بر آن نوشته بود؛ و تا توپ بستن مجلس به همین شکل ادامه داشت و از مشروطیت دفاع می‌کرد. کسروی در تاریخ مشروطه می‌نویسد: در داستان پیمان روس و انگلیس و رخدادهای دیگر در این روزنامه گفتارهای پرمغز نوشت و سیدحسن پس از آن بدخواهی‌ها که با جنبش مشروطه خواهی کرده و به هواداری عین الدوله آن دشمنی‌ها را با کوششهای دو سید (بهبهانی و طباطبائی) کرده بود. این زمان به نیکی‌ها برخاست و شکست را بدین سان بست. یکی از همکاران باأرج سیدحسن در پخش «حبل المتین» نویسندهٔ معروف شیخ یحیی کاشی است که مدتی نیز سردبیرروزنامهٔ ایران بوده‌است. پس از توپ بستن مجلس در ۲۶ جمادی دوم ۱۳۲۶ هَ.ق. تقی‌زاده و سید محمدرضا مساوات شیرازی و ملک المتکلمین به خانهٔ عین الدوله رفته و از آنجا به خانهٔ سیدحسن که نزدیک بود می‌روند، لیکن زنان سیدحسن از ترس قزاقهای شاه شروع به زاری کرده به ایشان پناه نمی‌دهند همین که ایشان بیرون می‌آیند چند تن از آنان بدست قزاقها اسیر می‌شوند و سیدحسن در آغاز در میان آب‌انبار خانه پنهان شده و سپس به سفارت انگلیس رفته و همراه تقی‌زاده پناهنده شد و بدین روش از گرفتار شدن به سرنوشت جهانگیرخان صور اسرافیل و ملک المتکلمین رهیده و در پایان به اتفاق چهار تن دیگر از طرف شاه به قفقاز تبعید شد، لیکن پس از مدتی توقف در رشت شمارهٔ نخستین روزنامهٔ «حبل المتین» را در محرم ۱۳۲۷ هَ. ق . منتشر کرد وچهار ماه ادامه داد و سپس همراه مجاهدان مشروطه خواه بسرداری محمدولیخان سردارسپه و سرداریحیی به تهران آمده و پس از اخراج شاه و پایان دادن به استبداد صغیر، سیدحسن روزنامه را دوباره منتشر کرد. ابوالحسن صبا
صبا در سال ۱۳۲۴، "دورهٔ دوم ردیف ویلن" خود را به کوشش لطف‌الله مفخم‌پایان و با خوشنویسی ابراهیم بوذری منتشر کرد. او همزمان به نت‌نویسی قطعهٔ «دیلمان» پرداخت که پس از مدتی با تلاش جواد معروفی تنظیم و توسط ارکستر ملی (انجمن موسیقی ملی) اجرا شد. صبا، مبانی اولیهٔ نت‌نویسی برای ساز سنتور را در سال ۱۳۲۵ طراحی و آغاز کرد. روح‌الله خالقی در همین سال، نخستین نشریهٔ مستقل موسیقی ایران را با نام مجلهٔ "چنگ" تأسیس کرد و سردبیری آن را به لطف‌الله مفخم‌پایان که از شاگردانش بود، سپرد. مجلهٔ "چنگ" به مدت یک سال فعالیت خود را ادامه داد و هر سه ماه، یک شماره و در مجموع چهار شماره به انتشار رساند. در این نشریه مقاله‌های "اگر گِردِ نقطه‌دار مأخذ واحد کشش می‌بود" و "تفحص در اطراف و پیرامون پنج‌ضربی و هفت‌ضربی" به قلمِ صبا منتشر شد. آتش دل (قمرالملوک وزیری)
در اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۴ خورشیدی، مجله تماشا که نشریه‌ای وابسته به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران و از جمله پرخواننده‌ترین نشریات کشور بود، با تلاش و پیگیری زیاد، با تنی چند از نزدیکترین یاران و همکاران و آشنایان بانو قمرالملوک وزیری، از جمله مرتضی نی داوود، عبدالله طالع همدانی و… مصاحبه‌هایی ترتیب داد، که هدف از آن ترسیم چهره‌ای واقعی از قمر، از شبکهٔ خاطره‌ها و کلاف سردرگم اسناد و یادبودها بود. در یکی از این مصاحبه‌ها، که تحت عنوان «بدری در کام خسوف» و در نشریه تماشا، مورخه روز ۲۰ اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۴ به چاپ رسید، مرتضی نی داوود، ضمن بیان مطالب متعدد و متنوعی پیرامون قمرالملوک وزیری و آثار او، از دو تصنیف قدیمی مرغ سحر و آتش دل، به عنوان دو تا از شاخصترین آثار مشترک خویش با قمرالملوک وزیری نام می‌برد و شرح مختصری در باب تاریخچه و نحوهٔ شکل‌گیری این دو تصنیف مشهور ارائه می‌کند. نی داوود می‌گوید: لطف‌الله میثمی
نشریه راه مجاهد به عنوان ارگان نهضت مجاهدین خلق ایران در سال ۱۳۶۰ ابتدا به صورت هفته‌نامه و در نهایت دوماهنامه منتشر شد و تا سال ۱۳۷۲ انتشار آن ادامه داشت که با حکم روح‌الله حسینیان، دادستان دادگاه ویژه روحانیت، انتشار آن متوقف و با تبرئه در دادگاه (توسط سعید مرتضوی) در سال ۱۳۷۶ ادامه کار آن میسر شد. میثمی در ادامه نام نشریه را به چشم‌انداز ایران تغییر داد که فعالیت آن از سال ۱۳۷۸ با این نام ادامه دارد. در دوره نشر چشم‌انداز چندین بار این نشریه توسط دادگاه توقیف و محاکمه شده‌است. سید حسن حبل‌المتین
https://web.archive.org/web/20141025055826/http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-0c8669b5a3de41f9826dcb77281ef5b3-fa.html لو پتی ونتیم
لو پتی ونتیم ضمیمه هفتگی جوانان روزنامه بلژیکی لو ونتیم سیکل بود که از ۱۹۲۸ تا ۱۹۴۰ منتشر می‌شد. ماجراهای تن‌تن و میلو نخستین بار در این نشریه منتشر شد. محمد کرد علی
در سال ۱۸۹۷ م تحریر مجله حکومتی هفتگی «الشام» را در سوریه به عهده گرفت که مدت سه سال ادامه یافت. در سال ۱۳۱۹ ق/ ۱۹۰۱ م به قاهره مهاجرت کرد و در آن جا به مدت ده ماه تحریر مجله «الرائد» مصر را به عهده داشت. سپس از ترس بیماری طاعون که در مصر انتشار یافته بود، به دمشق بازگشت. وی در سال ۱۳۲۶ ق/ ۱۹۰۸ م به دعوت شیخ علی یوسف صاحب، به نگارش در روزنامه «الظاهر» - که در آن روزگار، بزرگ‌ترین نشریه در عالم اسلام بود- مشغول شد. او در دمشق مجله «المقتبس» را که پیش از آن در قاهره منتشر می‌شد، دوباره انتشار داد و از سوی مغرضین و اصحاب نفوذ مورد اتهام واقع شد و به همین دلیل، به صورت مخفیانه به فرانسه رفت. وی مدتی را در فرانسه ماند و در این مدت با سیاسیون و متفکرین آنجا ملاقات نمود. او در مدت اقامتش در پاریس، ۳۵ مقاله نوشت که در کتابی با عنوان «غرائب الغرب» منتشر شد. وی بین در سال ۱۹۱۹ م مجمع علمی عربی در دمشق را تأسیس نمود و ریاست آن را تا زمان وفاتش (۱۳۷۲ ق/ ۱۹۵۳ م) به عهده داشت.آثار وی بالغ بر ۲۲ عدد می‌باشد که عناوین تعدادی از آن‌ها عبارت است از: ۱- خطط الشام ۱۳۴۴ ق/ ۱۹۲۵ م؛ ۲- الاسلام و الحضارة العربیة (در دو مجلد)، ۱۳۵۳ ق/ ۱۹۴۳ م؛ ۳- تاریخ الحضارة (ترجمه از فرانسوی)؛ ۴- غرائب الغرب (در دو مجلد)؛ ۵- اقوالنا و افعالنا، ۱۹۴۶ م؛ ۶- دمشق مدینة السحر و الشعر؛ ۷- غابر الاندلس و حاضرها؛ ۸- امراء البیان (در دو جزء)، ۱۹۳۷ م؛ تازیانه غیرت
این روزنامه از سال ۱۳۳۳ هـ.ق به وسیله منکو قاآن ذوالخیر، در شیراز به چاپ رسیده است. عزت‌الله سحابی
او در سال ۱۳۷۰ مجله ایران فردا را منتشر کرد که به روزگار خود از حرفه‌ای‌ترین و بانفوذترین نشریات ایران بود. ایران فردا در سال ۱۳۷۹ توقیف شد و از دهم خرداد ۱۳۹۳ با رفع توقیف و با هیئت تحریریهٔ جدید، انتشارش از سر گرفته شد. ادیب‌الممالک فراهانی
بیش از ۱۴ شماره از سال سوم ادب در مشهد منتشر نشده بود که ادیب الممالک به فرمان مظفرالدین شاه و تصویب میرزامحمد ندیم السلطان، وزیر انطباعات و جراید، دفتر روزنامه را از مشهد به تهران منتقل کرد. ادیب مبدأ انتشار مجدد ادب را نخستین شمارهٔ این روزنامه در تهران قرار داد. ادب از ۲۷ رجب ۱۳۲۱ تا ربیع الثانی ۱۳۲۴ق، جمعاً ۱۸۸ شماره منتشر کرد. در بیشتر این مدت، شیخ احمد مجدالاسلام کرمانی (۱۲۸۸–۱۳۴۲ق/۱۸۷۱–۱۹۲۴م)، از ادبای سرشناس و مدیر روزنامه‌های ندای وطن و کشکول و محاکمات، با ادیب همکاری فعال داشت. در حقیقت، او در دو سال پایانی عمر ادب (سال‌های چهارم و پنجم) با عنوان مدیرکل عهده‌دار تمامی کارهای روزنامه بود، زیرا در این دو سال ادیب الممالک یا بیرون از ایران به سر می‌برد یا متعهد مسئولیت‌های دیگر در داخل کشور بود. از آنجا که ادب به همت دو دانشمند سخندان، روشنفکر و آزادی‌خواه اداره می‌شد، مندرجاتش از کیفیتی بالا برخوردار بود. ادب در طول انتشارش «خدمات زیادی به نشر آزادی و بالا بردن سطح معلومات عمومی نمود.» این جریده حاوی مقالات تاریخی، ادبی، ترجمهٔ داستان‌هایی به ویژه از زبان فرانسه، اخبار سیاسی و اجتماعی و گزارش احوال بزرگان، اخبار خارجی و غیره بود. از سال چهارم به بعد، دو صفحه نیز با چاپ سنگی به تصاویر و کاریکاتورهایی با مضامین سیاسی اختصاص داده شد. بقیهٔ صفحات چاپ سربی بودند. حبل‌المتین (نشریه)
آرشیو روزنامۀ حبل‌المتین تهران در اغلب کتابخانه‌های ایران و کتابخانه‌های مربوط به مطالعات ایران‌شناسی در خارج از کشور موجود است. کامل‌ترین آرشیو در اختیار کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران و کتابخانۀ مجلس است. برخی از شماره‌های حبل‌المتین رشت در کتابخانۀ دانشگاه کمبریج موجود است. روزنامه
نخستین روزنامه خاورمیانه در سال ۱۸۲۸ هم‌زمان با سلطنت محمدعلی پاشا در مصر منتشر شد و نامش «الوقایع المصریه» بود. سه سال پس از آن روزنامه‌ای ترکی به نام «تقویم وقایع» منتشر گردید و هشت سال بعد در ایران روزنامه «کاغذ اخبار» (ترجمه کلمه Newspaper) به اهتمام میرزا صالح شیرازی یکی از نخستین دانشجویان اعزامی به اروپا انتشار یافت. الشرق الاوسط
روزنامه الشرق الاوسط را مى توان دومین روزنامه فرامنطقه اى عرب دانست که چون الحیات به طور همزمان در لندن و چند پایتخت عربى چاپ و منتشر مى شود. این روزنامه که در سال ۱۹۷۸ توسط هشام و محمدعلى حافظ تاسیس شد براى مدت ها سردبیرى آن با «عبدالرحمان راشد» نویسنده صاحب نام و نکته سنج سعودى بود، اما پس از آنکه سعودى ها تصمیم گرفتند در مقابل شبکه تلویزیونى «الجزیره» شبکه اى مشابه و با سرمایه خود تاسیس کنند وى به مدیریت شبکه «العربیه» انتقال یافت. با این وجود هنوز عبدالرحمان راشد یکى از نویسندگان اصلى همین روزنامه بوده و ستون ثابت او به طور مرتب به بررسى اوضاع جارى جهان عرب مى پردازد. پیش تر رسانه های ایرانی با انتشار مطلبی جعلی به نقل از الشرق الاوسط مدعی شده بودند فردی به نام "فهوی حسین" از روزنامه نگاران مصری و با سابقه در همین رسانه و دارای گرایش ضد ایرانی ضمن مقایسه دو کشور ایران و مصر با تاکید بر برتری ایران در حوضه های امنیتی و نظامی و در مقابل وجود بحران های مختلف از جمله گرسنگی در مصر علت اصلی این برتری را در مقاومت ایران در مقابل جبهه غرب دانسته است. این در حالی است که اساسا فردی با این نام هیچ مقاله ای در روزنامه الشرق الاوسط و هیچ روزنامه دیگر عرب زبان نداشته و اصل این مقاله نیز در وبسایت هیچ یک از رسانه های معتبر عربی موجود نیست مرآت‌الاخبار
مرآت‌الاخبار نخستین روزنامهٔ فارسی‌زبان است که از بیستم آوریل ۱۸۲۲ تا اوت ۱۸۲۳، روزهای آدینه در کلکته، هندوستان چاپ می‌شده‌است. این روزنامه به دست فردی به نام «رام موهان روی» اهل بنگال انتشار می‌یافت. شهاب ثاقب (روزنامه)
شهاب ثاقب نشریه ای غیررسمی بود که در دوران مظفرالدین‌شاه قاجار، پیش از سال ۱۳۲۴ هجری قمری (۱۲۸۵ خورشیدی و ۱۹۰۶ میلادی) در کرمانشاه توسط سید عبدالکریم غیرت و محمد مهدی صباح کازرونی منتشر می‌شد. شهاب ثاقب نشریه ای محرمانه و نخستین مطبوعهٔ غیررسمی در منطقهٔ کرمانشاه بوده‌است. جرج بردوود
به نوشته نشریه حبل المتین چاپ کلکته، فکر حمایت پارسیان هند از زرتشتیان ایران به پیشنهاد او بوده‌است: نورالهدی منگنه
نورالهدی منگنه بعد از اتمام تحصیلات قدیمه، در رشتهٔ روانشناسی کودک در دانشگاه بیروت تحصیلات خود را ادامه داد. وی که به زبان‌های فرانسه و انگلیسی و عربی آشنا بود در شهریور ۱۳۳۴ قمری مجله «بی‌بی» را تأسیس و منتشر کرد. هم‌چنین او عضو مؤثر تشکیل جمعیت نسوان وطن‌خواه بود و با کانون بانوان همکاری داشت. مرآت‌الاخبار
از دیگر نشریات فارسی‌زبان در هند می‌توان، نشریه آموزگار شفیق، که سرمقاله‌های فارسی‌زبان داشت، روزنامه حبل المتین (۱۲۷۲–۱۳۰۹ خورشیدی)، شمس الاخبار، سید الاخبار، کوکب ناصری، دلگشا القلوب، اخبار ایرانی، روزنامه هندوستانی، جام جهان‌نما و… نام برد. سلامه موسی
پس از بازگشت از انگلیس، به مصر او اولین کتابش در مورد سوسیالیسم در جهان عرب را در سال ۱۹۱۲ منتشر کرد. همچنین او و شبلی شمیل یک هفته‌نامه به نام المستقبل در سال ۱۹۱۴ منتشر کردند، اما این هفته‌نامه پس از نشر شماره ۱۶ خود بسته شد. همچنین وی به همراه محمد عبدالله عنان حزب سوسیالیست مصر را در سال ۱۹۲۱ تأسیس کردند ولی بزودی از این حزب کناره‌گیری کرد چون نمی‌خواست که به محدودیت‌های تشکیلاتی تن دهد و این امر بر اثر اختلافاتی بود که رخ داد که ناشی از انتقادات او از انقلاب اکتبر بود، بدنبال آن از زندگی سیاسی کناره گرفت و تنها به فعالیت‌های فکری پرداخت، و از ۱۹۲۳ به مدت ۶ سال ریاست مجله هلال را به عهده گرفت. در سال ۱۹۳۰، آکادمی فرهنگ علمی مصر را تأسیس کرد و مجله‌ای مجله بنام مجله الجدیده را منتشر کرد که هدف آن ترجیح دادن به روند علمی بر فرهنگ عربی بود، اما دولت صدقی پاشا این آکادمی را بست. انجمن «مصری برای مصری» را تشکیل داد و این انجمن کالاهای انگلیسی را تحریم کرد که با الهام گرفتن از تجربه گاندی رهبر هند صورت گرفت. ورقه ماه دارالفنون
نشریهٔ ورقه ماه دارالفنون نخستین نشریه در تاریخ مطبوعات ایران است که به‌طور تمام و کمال، از بهر و ویژهٔ دانش‌آموزان تهیه و منتشر می‌شد. این نشریه که مصداق کامل یک نشریهٔ آموزشگاهی، به معنی نشریهٔ داخلی یک محیط آموزشی می‌بود، به سال ۱۳۱۱ (قمری)، در مدرسهٔ دارالفنون تبریز _ که دربردارندهٔ دوره‌های ابتدایی و متوسطه می‌بود _ با سردبیری ایرج میرزا (با امضای "صدرالشعرا") که خود یکی از شاگردان آن مدرسه بود، آغاز به انتشار کرد. «ورقه ماه دارالفنون» تبریز کاملاً رایگان بود. تنها چهار شماره از این نشریه منتشر شد. تمام مطالب ورقه ماه دارالفنون تبریز را، که به گفتهٔ خویش، «برای هشیاری ابناء وطن» منتشر می‌گردید، اخبار، رویدادها و برنامه‌های داخلی مدرسه تشکیل می‌داد. در هر شمارهٔ آن حدیثی از یکی از پیشوایان دینی پیرامون فضیلت یادگیری و دانش‌اندوزی درج می‌شد. در شمارهٔ سوم این نشریه چنین آمده‌است: «هر کسی از مطالب علمیه و نکات ذوقیه که اسباب مزید شوق شاگردان مدرسه و مایه حصول بصیرت و استفاده باشد و بخواهد که نشر کند و برای مدیر این ورقه مظفریه بفرستد با کمال امتنان پذیرفته خواهد شد و به تصدیق رییس به حلیه طبع خواهد رسید». محمدعلی سپانلو
سپانلو در سال ۱۳۴۳ به همراه نادر ابراهیمی، اسماعیل نوری علاء، مهرداد صمدی، احمدرضا احمدی، بهرام بیضایی، اکبر رادی، جعفر کوش‌آبادی، مریم جزایری و جمیله دبیری گروه طرفه را با هدف چاپ و انتشار کارهاشان بنیان نهادند. انتشار دو شماره "جُنگِ طُرفه" و تعدادی کتابِ شعر و داستان از کارهای این گروه‌است. علم موفقیت (نشریه)
نشریه «علم موفقیت» ابتدا به صورت ماهنامه و سپس فصلنامه توسط گروهی از اعضای مؤسسه علم موفقیت، از زیر مجموعه‌های جمعیت ال یاسین و با محتوای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری- بین سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ منتشر می‌شد. هدف اصلی این فصلنامه افزایش آگاهی عمومی در زمینه‌های ذکر شده و بستر سازی جهت آموزش روشهایی از موفقیت بود که به‌طور اختصاصی توسط ایلیا م. (پیمان فتاحی) ارائه شده بودند. این نشریه در سال ۱۳۸۷ توسط هیئت نظارت بر مطبوعات لغو امتیاز شد. جنبش مشروطه ایران
محمدامیر شیخ‌نوری، استاد دانشگاه در رشته تاریخ، پنج نشریه "حبل‌المتین"، "صور اسرافیل"، "تربیت"، روح‌القدس و "انجمن ملی آذربایجان" را، هر یک به دلیلی، نشریات مهم این دوران برمی‌شمارد. به گفته او، "حبل‌المتین" طی ۳۳ سال عمر مطبوعاتی خود، ۴۷ بار توقیف شد و انتقال‌دهنده جریان روشنفکری از خارج به داخل ایران بود. "تربیت" که نشریه‌ای مستقل و میانه‌رو بود، از ده سال قبل از انقلاب مشروطه منتشر می‌شد و تداوم انتشار آن، در کنار نثر زیبایی که به کار می‌برد، آن را متمایز ساخته بود. "انجمن ملی آذربایجان"، ارگان رسمی انجمن آذربایجان بود که از جریان‌های فکری قفقاز و عثمانی تأثیر می‌گرفت و یک نشریه شهرستانی تأثیرگذار بود. "صور اسرافیل" و "روح‌القدس" نیز نشریات شاخص از بین نشریات مشروطه‌طلب تندرو بودند. اعتدالین (تلما)
"اعتدالین" به صورت شش ماهه از سال ۱۹۰۹ میلادی تا ۱۹۱۳ میلادی شروع شد. جلد ۲ هیچ گاه منتشر نشد و جلد ۳:۱ آخرین شماره‌ای بود به صورت پیاپی منظم منتشر شد. نسخه‌های "اعتدالین" به صورت نامنظم توسط تشکیلات مختلف منتشر شدند و بیشتر با عنوانشان شناخته می‌شوند. نشریات ۳:۵ به به بعد پس از مرگ کراولی در ۱۹۴۷ منتشر شده‌اند. متین‌السلطنه
عبدالحمید ثقفی ملقب به متین‌السلطنه روزنامه‌نگار و سیاستمدار ایرانی دوران مشروطه است. او پسر حاج میرزا عبدالباقی اعتضادالاطباء پزشک تهران بود و در سال ۱۲۵۷ شمسی (۱۲۹۵ قمری) یا به تعبیری ۱۲۶۹ شمسی (۱۳۰۸ قمری) به دنیا آمد. وی مدیر اولین مجله فکاهی و کاریکاتوری ایران به نام طلوع (بوشهر، ۱۳۱۸ قمری) و همچینی مدیر روزنامه عصر جدید بود. متین‌السلطنه نماینده دور دوم مجلس شورای ملی از طرف مردم مشهد بود. در همین دوره در شانزدهم مهر ۱۲۸۹ به عنوان نایب رئیس دوم مجلس انتخاب شد. او جزو اعضای بلندپایه حزب اعتدالیون در مجلس بود. در هشتم آذر ۱۲۹۰ که اولتیماتوم روسیه برای اخراج مورگان شوستر مستشار امریکایی مالیه به مجلس رفت، متین السلطنه موضعی بینابینی گرفت و خواهان این شد که بخشی از اولتیماتوم پذیرفته شود اما پیشنهاد او رأی نیاورد. متینه پس از مجلس دوم و در سال ۱۲۹۱ شمسی (۱۳۳۰ قمری) به وزارت مالیه رفت و خزانه دار کل کشور شد. در این سمت مورد اتهام قرار گرفت و پس از محاکمه از خدمت دولتی منفصل شد. وی در اول خرداد ۱۲۹۶ در دفتر کار خود در روزنامه عصر جدید به دست کمیته مجازات ترور شد. نگین (مجله)
نخستین شماره «نگین» در خرداد ۱۳۴۴ با قیمت ۱۵ ریال و آخرین شماره آن با قیمت ۱۰۰ ریال منتشر شد. این مجله به مدت ۱۵ سال به عنوان یکی از مجلات روشنفکری دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ به فعالیت خود ادامه داد و بعد از انتشار ۱۷۷ شماره در سال ۱۳۵۹ یعنی دو سال بعد از انقلاب ۱۳۵۷ انتشار آن متوقف شد. نویسندگانی چون محسن هشترودی، فخرالدین شادمان، محمود صناعی، علی‏‌اصغر حاج‏‌سیدجوادی، شاپور راسخ، عبدالرضا امیرابراهیمی، بهمن فرسی، احسان نراقی، حمید نطقی، داریوش آشوری، عباس میلانی، محمد قائد، سید محمد دبیرسیاقی، انور خامه‏‌ای، سعیدی سیرجانی، منصوره اتحادیه، رضا براهنی، ابوالقاسم انجوی شیرازی و محمدرضا شفیعی کدکنی در مجلهٔ نگین قلم زدند. تاریخچه چاپ روزنامه در خاورمیانه
اولین روزنامه غیررسمی ترکیه، توسط، ویلیام چرچیل، در سال ۱۸۴۰ منتشر شد. اولین روزنامه خصوصی که توسط روزنامه نگاران ترک به نام، "ترمانمن اهوال" (مترجم رویدادها)، توسط ابراهیم شیناسی و آگاه افندی تأسیس و در اکتبر ۱۸۶۰ منتشر شد. صاحبان اظهار داشتند که «آزادی بیان بخشی از طبیعت بشر است»، در نتیجه عصر مطبوعات آزاد را با الهام از آرمانهای روشنگری فرانسه قرن ۱۸ آغاز کرد. در این میان، اولین روزنامه خصوصی انحصاری به زبان عربی نوشته شده‌است، "مرآت الزمان اهوال،" توسط یک شاعر سوری بنام، رزق الله حسون، در سال ۱۸۵۵ تأسیس شده بود اما یک سال بعد توسط مقامات عثمانی به دلیل لحن انتقاد خود را به حالت تعلیق درآمده بود در مورد سیاست‌های آنها متعاقباً چندین روزنامه در استانها رونق گرفت. قوانین مطبوعاتی جدید با الهام از قوانین فرانسه، در سال ۱۸۶۴ با تأسیس دفتر سانسور منتشر شد. محمد هادی
در سال ۱۹۱۱–۱۹۱۲، همراه با «طنین»، شعرها، مقالات، ترجمه‌های محمد هادی در مجلات مختلف مانند «روباب»، «شهبال»، «مکتب» و «شاهراهی صباح» منتشر شد. در اینجا او چندین شعر به شاعر انقلابی ترکیه، توفیق فکرت اختصاص داد. الندوه
ملک عبدالله بن عبدالعزیز مبلغ ۱۰ میلیون ریال (۳٫۷۵ میلیون دلار) از حساب شخصی خودش را وقف هزینه‌های این روزنامه که توسط انتشارات مکه چاپ و منتشر می‌گردید نمود. زیرا تنها روزنامه‌ای بود که در مکه منتشر می‌شد و از بحران مالی رنج می‌برد. بدنبال آن در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۴ مراسم افتتاحیه‌ای برای روزنامه مکه که از این روزنامه مشتق شده بود در دانشگاه ام‌القراء در مکه برگزار شد. سردبیر روزنامه مکه علی الزید و معاون او موفق النویصر است. افغانستان تایمز دیلی
افغانستان تایمز دیلی یک روزنامهٔ انگلیسی زبان و مستقل در شهر کابل افغانستان است. این روزنامه توسط شفیع راحل در سال ۲۰۰۵ بنیانگذاری شد. این روزنامه دارای ۱۲ صفحه است که بیشتر به موضوعات سیاست، مسائل اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد. این روزنامه از رسانه‌های تأثیر گذار و پرمخاطب افغانستان است و جایگاه خوبی در میان رسانه‌های چاپی این کشور کسب کرده‌است. حبل‌المتین (نشریه)
نسخه آنلاین: Ḥabl al-matīn ادیب‌الممالک فراهانی
ادیب از سال ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۱ ه‍.ق همراه امیر نظام در مناطقی مانند آذربایجان، کردستان، کرمانشاه به سر می‌برد. درسال‌های ۱۳۱۲ و ۱۳۱۳ ه‍.ق در تهران به سر می‌برد در دارالترجمه دولتی مشغول به کار بود. در سال ۱۳۱۴ ق بار دیگر همراه امیرنظام به آذربایجان رفت و هنگامیکه مدرسه لقمانیه تبریز در سال ۱۳۱۶ ق افتتاح شد، نیابت ریاست آنجا را عهده‌دار گشت و در همین سال روزنامه ادب را در تبریز منتشر ساخت. در سال ۱۳۱۸ ه‍.ق راهی خراسان شد و انتشار روزنامهٔ ادب را تا سال ۱۳۲۰ در آنجا پی گرفت. در سال ۱۳۲۱ه‍.ق به تهران آمد و سردبیری روزنامهٔ ایران سلطانی را تا سال ۱۳۲۳ عهده‌دار شد. در این سال به بادکوبه رفت و انتشار بخش فارسی روزنامه ارشاد را که به ترکی منتشر می‌شد، بر عهده گرفت. حبل‌المتین (نشریه)
در دورۀ دوم، از سال ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۶ یعنی سال صدور فرمان مشروطیت، حبل‌المتین گرایش پان‌اسلامیستی پیدا کرد و به انتقاد ملایم از وضع اقتصادی و سیاسی ایران می‌پرداخت. در سال ۱۹۰۰ میلادی، سلسله مقالاتی به قلم شیخ یحیی کاشانی در حبل‌المتین منتشر شد که صدراعظم وقت ایران، میرزا علی‌اصغر اتابک، را به‌تندی مورد انتقاد قرار می‌داد. پس از آن، میرزا علی‌اصغر اتابک ورود و توزیع کلیۀ نشریاتی را که در خارج از کشور منتشر می‌شدند ممنوع کرد، از جمله حبل‌المتین. این ممنوعیت تا سال ۱۹۰۲ ادامه داشت و پس از صدراعظم‌شدن عبدالمجید میرزا عین‌الدوله، که اتفاقا مورد حمایت حبل‌المتین بود، این ممنوعیت لغو شد. نبرد ملت
نَبَردِ مِلَّت نشریه‌ای هفتگی بود که در آغاز دهه ۳۰ خورشیدی (۱۳۲۹) در ایران منتشر می‌شد. این نشریه تا سال ۱۳۳۱ سخن‌گوی سازمان فدائیان اسلام شمرده می‌شد. مدیر آن امیرعبدالله کرباسچیان بود. انتشار این هفته‌نامه از سال ۱۳۳۴ خورشیدی متوقف شد. بعد از انقلاب ۵۷ نیز مدتی منتشر شد. طبل حلبی
او در گفتگویی که سال ۱۳۸۹ با ماهنامه ادبی ـ هنری نافه کرد دربارهٔ این رمان گفته بود «من مدیون گروه ۴۷ هستم. آن موقع نویسنده جوانی بودم و در گروه ۴۷ شعرهای اولیه‌ام را می‌خواندم. بعداً در همان گروه اولین رمانم "طبل حلبی" را خواندم.» گرگان
از نخستین نشریهٔ گرگان اطلاعات موثقی در دست نیست اما به‌گفتهٔ سید محمدکاظم مداح، نخستین نشریه، بولتن یا خبرنامهٔ بدون عنوان چاپخانه گرگان است که در سالگرد تأسیس چاپخانه ریحانی و ۲۴امین سالگرد مشروطیت مصادف با ۱۴ مرداد ۱۳۰۹ چاپ و توزیع شد. این نشریه در بین مدعوین از طبقات مختلف، شامل معاریف، بزرگان، روحانیون، رؤسای ادارات، نظامی و انتظامی که در جشن شرکت داشتند، پخش شد. «نامهٔ قابوس» یکی از نخستین نشریه‌های گرگان است که در سال ۱۳۱۴ توسط میرزا محمدعلی خان عبهری منتشر شد. در فاصله سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ به‌علت پایان یافتن دولت رضاشاه و در نتیجه ایجاد فضای باز سیاسی مطبوعات مختلفی از جمله ندای گرگان (هفته‌نامهای به زبان فارسی و ترکمنی مربوط به حزب توده در گرگان)، آذر گرگان (هفته‌نامه‌ای با روش سیاسی، اجتماعی و خبری)، پیام گرگان (هفته‌نامه دیگری با روش سیاسی، اجتماعی و خبری) و… به چاپ می‌رسیدند. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ این فضای باز پایان یافت و مطبوعات رونق چندانی نداشتند. منوچهر نوازش یکی از فعال‌ترین چهره‌های مطبوعاتی در دوران پس از کودتا بود که هفته‌نامه «نهضت» را در ۱۳۲۶ در ساری و هفته‌نامه «شمال ایران» را در ۱۳۴۲ در گرگان منتشر کرد. شمال ایران در قطع روزنامه و در ۴ و گاه ۸ صفحه منتشر می‌شد. این نشریه بعدها به علت نوشتن مقاله‌ای دربارهٔ تصاحب زمین توسط تیمسار مزین توقیف شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ تا سال ۱۳۶۰ مطبوعاتی همچون ندای ترکمن، چکلش، ندای مستضعفین، فصل گرگان و… در گرگان فعالیت داشتند. از سال ۱۳۶۰ به علت ایجاد فضای جدید در کشور فعالیت فرهنگی رونقی نداشت و از این سال تا سال ۱۳۷۶ نشریات مستقلی برای گرگان و دشت منتشر نمی‌شد. البته «گرگان و دشت» ضمیمه‌ای از هفته‌نامه «اقتصاد خراسان» بود که نخستین شماره آن در ۴ صفحه در خرداد ۱۳۷۴ و آخرین شمارهٔ آن در بهمن همان سال منتشر شد. در سال ۱۳۷۶ با تصویب لایحهٔ تأسیس استان گلستان و روی کار آمدن دولت خاتمی فضای جدیدی ایجاد شد. در این سال‌ها نشریاتی همچون گلشن مهر، گرگان امروز، استرآباد، میرداماد و… منتشر شدند. از سال ۱۳۸۴ با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد به علت تفاوت دیدگاه با دولت پیشین فعالیت‌های مطبوعاتی کمرنگ شد و دوران پرتحرک مطبوعاتی ۸۴–۱۳۷۶ از تب و تاب افتاد. الصباح
اولین شماره الصباح در اول فوریه سال ۱۹۵۱ منتشر شد و از این تاریخ به بعد؛ دوبار این روزنامه کارش متوقف شد؛ که بار اول در سال ۱۹۵۶ بعد از حمایت صاحب امتیاز روزنامه از «صالح بن یوسف» علیه «حبیب بورقیبه» در زمانی که اختلاف و درگیری بین این «دو مرد» وجود داشت اتفاق افتاد؛ و بار دوم در سال ۲۰۰۰ به دلایل مالی تعطیل شد؛ این روزنامه در تیراژ ۷۰۰۰۰ تا ۷۸۰۰۰ توزیع می‌شد. مراد ثقفی
مراد ثقفی در دهه هفتاد اقدام به انتشار نشریه گفتگو با مشی اجتماعی و فرهنگی کرد. اولین شماره این فصلنامه در پاییز ۱۳۷۲ منتشر شد. در فصلنامه گفتگو مطالب و مقاله‌های تألیفی وزن بیشتری نسبت به ترجمه داشت و با نگاهی سکولار به علوم انسانی یکی از نشریات تأثیرگذار دهه هفتاد به‌شمار می‌رفت. غسان توینی
او فعالیت مطبوعاتی خود را از ابتدای دههٔ بیست زندگی‌اش در روزنامهٔ النهار آغاز کرد. این روزنامه را پدرش سال ۱۹۳۳ تأسیس کرده بود. غسان توینی بلافاصله وارد فضای سیاسی شد و در بیست و پنج سالگی به عنوان نمایندهٔ مردم به مجلس لبنان راه پیدا کرد. مرضیه ضرابی
مرضیه ضرابی، متولد ۱۲۸۲ (قمری) در بندر انزلی است. او از نخستین بانوان فرهیختهٔ گیلانی بود که در زمینهٔ آموزش، آگاهی دادن به زنان، انتشار روزنامه قدم‌های اساسی برداشت. نخستین اقدامات وی در جهت تأسیس مدارس برای دختران بود. وی اولین روزنامه اختصاصی زنان را در گیلان به‌نام «نِسوان‌شرق» منتشر کرد. نشریهٔ «نسوان شرق» در راستای آگاهی دادن به زنان در سال۱۳۰۴هـ. ش/۱۹۲۵م. به صورت مجله در ۲۴ صفحه به ابعاد ۱۶*۱۲ سانتی‌متر هر ۱۵ روز یک‌بار در بندر انزلی منتشر گردید؛ و امتیاز آن در تاریخ ۸ آذر ۱۳۰۴ هـ. ش/۱۹۲۵م. از تصویب شورای عالی معارف گذشته است؛ ولی این کار ادامه نیافت و نامهٔ نسوان شرق به صورت روزنامه هر ده روز، یک شماره راه خود را ادامه داد.نشریه "نسوان شرق" در هزار و سیصد و پنج (۱۳۰۵) خورشیدی در بندر انزلی توسط مرضیه ضرابی از نخستین فعالان زن در ایران تأسیس شد. سید هبة الدین شهرستانی
"سید هبةالدین شهرستانی" برای تبلیغ دین اسلام به هندوستان رفت تا بعد از دیدار با علمای آنجا و نشست‌ها و تشکیل انجمن مذهبی به ژاپن برود، ولی دیدار او با سید جلال‌الدین کاشانی مسیرش را عوض کرد. "سید جلال‌الدین کاشانی" که مدیر مسٔول و نویسنده نشریه حبل‌المتین بود، سفر به ژاپن را بی‌فایده می‌دانست. از این رو، "سید هبة‌الدین" به یمن رفت و از آنجا به حجاز، سوریه، لبنان و ایران سفر كرد و سپس به نجف بازگشت. "سید هبةالدین شهرستانی" می‌خواست که در هر سرزمینی، انجمن مذهبی تشکیل و آن را با انجمن مرکزی نجف پیوند دهد تا در مواقع حساس، این نیروها وارد عمل شده و از مرزهای اعتقادی دین اسلام، پاسداری کنند. علی‌اکبر دهخدا
وی با نگارش مقاله‌های بند در روزنامه صور اسرافیل (روزنامه)، در زمره مشروطه خواهان قرار گرفت. به همین سبب بود که او نیز مورد غضب محمدعلی شاه واقع شد و اگر کمک سفارت انگلستان در امان گرفتن برای او نبود، سرنوشتی چون همکارانش، می‌یافت. نخستین شماره این روزنامه هفتگی پنج‌شنبه هفدهم ربیع‌الآخر ۱۳۲۵ قمری برابر هشتم خرداد ۱۲۸۶ و ۳۰ مه ۱۹۰۷ در هشت صفحه در تهران منتشر شد. صوراسرافیل طی چهارده ماه بعدی با تعطیلی‌ها و توقیف‌هایی که دید جمعاً سی و دو شماره منتشر شد که تاریخ آخرین شماره بیستم جمادی‌الاولی ۱۳۲۶ بود. دهخدا در آغاز هر شماره روزنامه مقاله‌ای در زمینه مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و در پایان مقاله‌ای با عنوان چرند و پرند با نام مستعار می‌نوشت. سبک نگارش این مقالات در ادبیات فارسی بی‌سابقه بود و مکتب جدیدی را در روزنامه‌نگاری ایران و نثر فارسی معاصر پدیدآورد. نصرت رحمانی
رحمانی در سال ۱۳۳۰ به استخدام وزارت پست و تلگراف درآمد اما مدت زیادی در این شغل نماند و برای کسب درآمد به دنبال نوشتن رفت. مدتی برای نشریه «امید ایران» (که در سال ۱۳۲۸ توسط علی‌اکبر صفی‌پور تأسیس شد) و نشریه «سپید و سیاه» (که در سال ۱۳۳۲ توسط علی بهزادی پایه‌گذاری شد) داستان کوتاه می‌نوشت. مدتی مسئول بخش ادبی هفته‌نامه «فردوسی» بود که در سال ۱۳۲۸ توسط نعمت‌الله جهانبانویی تأسیس شده بود. همان‌طور که رحمانی در مقدمه «میعاد در لجن» اشاره کرده، این تجربه‌ها نقش مهمی در آشنایی او با شعر غربی و استفاده او از درون‌مایه‌ها و تصویرسازی‌های غربی داشت. محمدابراهیم باستانی پاریزی
شوق نویسندگی وی در دوران کودکی و نوجوانی در پاریز و با خواندن نشریاتی مانند حبل‌المتین، آینده و مهر برانگیخته شد. باستانی، اولین نوشته‌های خود را در سال‌های ترک تحصیل اجباری (۱۳۱۸ و ۱۳۱۹) در قالب روزنامه‌ای به نام باستان و مجله‌ای به نام ندای پاریز نوشت، که خود در پاریز منتشر می‌کرد و دو یا سه مشترک داشت. حبل‌المتین (نشریه)
آزادی مطبوعات پس از پیروزی انقلاب مشروطه در ایران، باعث شد مدیریت حبل‌المتین تصمیم به انتشار روزنامه‌ای در تهران بگیرد. علت دیگر تصمیم آنها این بود که حبل‌المتین چاپ کلکته حدودا یک ماه بعد از انتشار به تهران می‌رسید و به دلیل کثرت روزنامه‌ها در این دوره، بخش زیادی از محبوبیتش را در ایران از دست داده بود. انتشار روزنامۀ حبل‌المتین تهران برعهدۀ برادر کوچک‌تر مؤیدالاسلام کاشانی یعنی سیدحسن کاشانی (معروف به سیدحسن حبل‌المتین) بود که در کلکته و حین همکاری با برادرش در انتشار نشریات مفتاح‌الظفر و آزاد، روزنامه‌نگاری را آموخته بود. به‌علاوه، سیدحسن کاشانی شرایط ایران را بهتر از برادرش می‌شناخت و در سیاست فعال بود. سیدحسن در سال ۱۹۰۱ به عنوان یکی از اعضای انجمن مخفی که شب‌نامه‌ای در انتقاد از میرزا علی‌اصغر اتابک منتشر کرده بود، دو سال به زندان افتاده بود. اندیشه نو (مجله)
در ۱۵ آذر ۱۳۲۷ "خلیل ملکی" و یارانش به دنبال انشعاب از حزب تودهٔ ایران، که در اواخر پاییز ۱۳۲۶ صورت گرفته بود، مجله‌ای تئوریک به نام اندیشهٔ نو کردند. اندیشهٔ نو به هنر نیز می‌پرداخت و به‌نوعی مجله‌ای ادبی-هنری نیز بود. اندیشهٔ نو، قدم در جاپای چندین سال پیش ماهنامهٔ مردم، یا از آن پیش‌تر، قدم در جاپای نامهٔ مردم می‌گذارد (البته به لحاظ هنری). در سرمقالهٔ نخستین شمارهٔ اندیشهٔ نو، به دنبال ضرب‌المثل معروف فرانسوی «دوران نو، آهنگ نو» و برشمردن تفصیلی مشخصات دوران نو، می‌خوانیم: محمدعلی طاهر
محمدعلی طاهر روزنامه «شورا» را در سال ۱۹۲۴ تأسیس کرد که یکی از معروف‌ترین روزنامه‌های عربی در ابتدای قرن بیستم بود. شورا یک روزنامه سیاسی و خاص موضوعات فلسطین، سوریه، لبنان و شرق اردن بود. این روزنامه به دلیل سیاستی که دنبال می‌کرد در کشورهای عربی ممنوع گردید. سیروس علی‌نژاد
او در اوایل انقلاب دوباره به کار مطبوعات بازگشت. مدتی سردبیر ماهنامه «سبز»، سپس معاون سردبیر مجله «تهران مصور» شد. با بسته شدن مطبوعات در سال ۵۸ خانه نشین شد تا آنکه در سال ۶۲ به مجله صنعت حمل و نقل پیوست. علی‌نژاد در سال ۱۳۶۴ همراه فرج سرکوهی، مسعود بهنود و غلامحسین ذاکری، مجله آدینه را بنیان نهاد و اولین سردبیر این نشریه بود. آدینه مهم‌ترین و پرنفوذترین نشریه مستقل و غیردولتی ایران در دهه ۶۰ و ۷۰ به شمار می‌رود. حبل‌المتین (نشریه)
حَبلُ‌المـَتین (به معنی رشته و ریسمان استوار که اشاره‌ای به سوره آل عمران آیه ۱۰۳ دارد)، نام نشریه‌ای بود که در دوران قبل و بعد از جنبش مشروطه در کلکته و تهران منتشر می‌گردید. مقالات این نشریه به همراه ۵ نشریه دیگر دوران مشروطیت (ندای وطن، صبح صادق، مجلس، مساوات، صوراسرافیل) نقش مهمی در بیداری افکار مردم و ترویج اندیشه آزادی‌خواهی و مشروطه‌طلبی داشت. مدیریت آن برعهدۀ سیدجلال‌الدین کاشانی، متخلص به «ادیب» و ملقب به «مؤیدالاسلام» بود. حیات (روزنامه)
این روزنامه از سال ۱۳۲۸ هـ. ق به وسیله محمدحسین شریعت مشهور به حیات که بعد از نهضت مشروطه نام خانوادگی آزادی را برگزیدند در شیراز به چاپ رسیده‌است. شیخ محمد حسین شریعت (آزادی) از فضلا و دانشمندان و آزادی خواهان شیراز بود. او در سال ۱۳۲۵ ق. دبستان شریعت را بنا به درخواست آقا میرزا ابراهیم مجتهد محلاتی تأسیس کرد. در سال ۱۳۲۸ ق. با یاری آقا صوفی امیرشاه- آزادی‌خواه هندی- که از انگلستان فرار کرده بود، روزنامه حیات را انتشار داد. او با این کار به مبارزه با نفوذ بیگانگان پرداخت اما چون آقا صوفی مورد تعقیب دولت انگلیس قرار گرفت و مجبور به فرار از شیراز شد، روزنامه نیز بعد از انتشار ۸ شماره تعطیل گردید. دوره دوم انتشار آن از شعبان ۱۳۳۳ ق. شروع شد. از آنجا که این روزنامه ارگان حزب دمکرات فارس بود و در قضایا و انقلابات فارس در سال‌های ۱۳۳۳ و ۱۳۳۴ ق. نقش داشت و با ظلم و دخالت خارجیان در ایران مبارزه می‌کرد، بار دیگر در سال ۱۳۳۴ ق. تعطیل و شیخ محمد حسین شریعت نیز دستگیر و به جرم وطن‌خواهی به زندان افتاداما او میدان مبارزه را رها نکرد بلکه با پیوستن به حزب دمکرات فارس فعالیت سیاسی و فرهنگی خود را دنبال کرد و سومین دوره انتشار حیات را در جمادی‌الاول ۱۳۳۶ ق. پی گرفت. در اولین شماره این دوره آمده: نامه حق گوی حیات در حالی که مهر فروزان در وسط السماء سیاست، افق ایران را با نور راستی نورافشان نمود و در هنگامی که چون چراغ هدایت ملت محبوب خود را ظلمات و گمراهی و گریوه‌های سخت هولناک، هوشیار و آگاه می‌کرد ناگهان تیره ابری مصادف شد و تندبادی بر او وزیدن گرفت. چهره در نقاب خفا کشید و خاموش شد. ولی از آنجایی که چراغ ایزدی را فرونشاندن و آفتاب تابان را گل اندودن خلاف رأی خردمندان و منافی انتظار پاک بینان است، این بود که از رخ پرده ظلمت فرو هشت و آتش ملت خواهیش باز مشتعل ساخت. از این رو بر وظیفه خود بازآمده و خامه مسئولیت به دست گرفت. روزنامه حیات معمولاً در ۴ صفحه و با خط نستعلیق و به صورت هفته‌ای یک بار منتشر می‌شد و روزنامه‌ای سیاسی - تاریخی بود. سردبیری آن را مدت‌ها محمد حسین استخر (وکیل، قاضی، نویسنده، و روزنامه‌نگار مشروطه خواه معروف شیراز و مدیر روزنامه استخر، اهل بوانات فارس) به عهده داشت که سرانجام پس از سال‌ها فعالیت سیاسی و فرهنگی در ۲۰ شهریور ۱۳۰۲ درگذشت. آفتابگردان (روزنامه)
روزنامهٔ آفتابگردان اولین روزنامه تخصصی برای کودکان و نوجوانان در ایران بود که به همراه روزنامه همشهری (روزنامه صبح تهران) به صاحب امتیازی شهرداری تهران توسط مؤسسه همشهری از ۱۸ تیر ۱۳۷۳ تا ۲۹ آبان ۱۳۷۶ منتشر می‌شد. این روزنامه نخستین روزنامه کودکان و نوجوانان در خاورمیانه و از اولین روزنامه‌های کودکان در دنیا بود. این روزنامه در پی انتشار مطلب طنزی دربارهٔ عملکرد جانبدارانه صدا و سیمای ایران در طرفداری از یکی از کاندیداهای هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۶ در تاریخهای ۱۱ و ۲۹ اردیبهشت ۱۳۷۶ (چهار روز پیش از انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶)، توقیف و تعطیل شد. سید حسن حبل‌المتین
مشروطه خواهان که به آسانی شاه را اخراج کرده و پسرش را بجای او نشانده بودند چنان مغرور بودند که نیازی به تصفیهٔ دستگاه فاسداستبدادی نمی‌دیدند و این دستگاه فاسد برای جلوگیری از پیشرفت نهضت از هیچگونه خرابکاری کوتاهی نکرد. ازجمله این مقاله را بهانه کرده و عوام را تحریک کردند و محکمه‌ای به عضویت معاون حضرت و صدرالاشراف و مشاورالملک و شیخ هادی که همگی از اطرافیان محمدعلی شاه بودند تشکیل داده و سیدحسن حبل المتین را به پرداخت ۲۵۰ تومان و سه ماه زندان و ۲۳ ماه توقیف روزنامهٔ «حبل المتین» محکوم کردند. باختر امروز
حسین فاطمی از سن ۲۰ سالگی کار در نشریات را ابتدا از روزنامه ستاره، مرد امروز و بعدتر در روزنامه باختر آغاز کرد و در دوره حکومت رضا شاه پهلوی به خاطر چاپ مطلبی در روزنامه باختر زندانی شد. فاطمی در سی و یک سالگی با قلم تند و آتشینش در محافل سیاسی شناخته شده بود و در مدت کوتاهی پس از دریافت مدرک دکترای حقوق و بازگشت از پاریس امتیاز چاپ روزنامه باختر امروز را دریافت کرد. فاطمی به عنوان سردبیر و مؤسس روزنامه در نخستین شماره روزنامه‌اش را چنین معرفی کرد: روزنامه معمولاً در ۴ تا ۸ صفحه شامل اخبار داخلی و خارجی، تفسیرهای سیاسی، مقالات اجتماعی و نوشتارهای تحلیلی از تحولات جهانی منتشر می‌شد، مطالب متنوعی هم از چند تن از دانشجویان ایرانی در اروپا ارسال می‌شد. مقالات معروف سه‌گانه حسین فاطمی بین ۲۵ تا ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ که در آن‌ها محمدرضا شاه پهلوی با عناوینی چون "نوزاد ناپاک کودتا"، "نوکر انگلیس"، "بی شرم"، "منفور"، "دشمن ملت"، "فراری بغداد" و "خیانت کار" خوانده شده و به سیاست‌های انگلستان در برابر ایران حمله شده بود نیز در همین روزنامه چاپ شدند. این مقالات نقشی تعیین‌کننده در تصمیم به اعدام حسین فاطمی داشتند. باختر امروز در سال ۱۳۳۰ در ۳۰٬۰۰۰ نسخه چاپ می‌شد، رقمی که تا آن زمان در مطبوعات ایران بی‌سابقه بود. شریف مجدلانی
از سال ۱۹۹۵ همکاری خود را با مجلهٔ L'Orient Express در تحریر ستون ادبی آن مجله، آغاز نمود. این همکاری تا سال ۱۹۹۸ یعنی زمان پایان انتشار این روزنامه ادامه داشت. بهلول (مجله)
ابوالقاسم صادقی، طنزنویس پیشکسوت ایرانی می‌گوید: فضای یک سالِ نخستین پس از انقلاب از حیث آزادیِ کم‌سابقه مطبوعات، یادآور دوران طلایی آزادی مطبوعات پیش از کودتای سال ۱۳۳۲ بود. اتفاقاً اولین نشریه طنزی هم که بعد از انقلاب منتشر شد، «بهلول» بود که پیش از کودتا هم منتشر می‌شد. «بهلول» را ما در سال ۱۳۵۷ راه‌اندازی کردیم. ماتیلده سرائو
ماتیلده در رم همراه با شوهرش ادوارد اسکارفولیو روزنامه "کوریره دی رما" "(Il Corriere di Roma)" را پایه‌گذاری کردند که نخستین تلاش ایتالیایی‌ها برای انتشار یک روزنامه به سبک مxبوعات پاریسی بود اما این نشریه عمر کوتاهی داشت و چندی بعد این زوج به ناپل رفته و شروع به انتشار روزنامه جدیدی به نام کوریره دی ناپولی "(Il Corriere di Napoli)" کردند. ماتیلده سرائو در سال ۱۸۹۲ روزنامه دیگری به نام "ماتینو" "(Il Mattino)" را پایه‌گذاری کرد که به مهمترین و پرخواننده‌ترین روزنامه در جنوب ایتالیا تبدیل شد. وی در نهایت در سال ۱۹۲۷ در شهر ناپل درگذشت. زنجان
اولین نشریه زنجان به دست میرزا عیسی قانونخواه (ناصرالمله) با عنوان پروین خمسه منتشر شد. این نشریه سه روز در هفته با قطع بزرگ در چهار صفحه منتشر می‌شد. سه صفحه به اعلانات ثبتی و یک صفحه به سرمقاله و اخبار خارجی و داخلی اختصاص داده شده بود. انتشار این نشریه پس از شش سال در ۱۳۱۵ با فوت ناصرالمله پایان یافت. پس وقفه‌ای یک دهه‌ای در انتشار مطبوعات محلی، هفته‌نامه آذر به مدیریت منوچهر سعیدوزیری آغاز به کار کرد. این نشریه که هم‌زمان با قدرت گرفتن فرقه دموکرات آذربایجان انتشار می‌یافت، خود را ارگان کمیته ولایت زنجان و زیر مجموعه فرقه دموکرات معرفی می‌کرد. آذر پس از یک سال انتشار پیش از آزادسازی زنجان توسط ارتش ملی، تعطیل شد. در اواخر دهه بیست نشریات متعددی در زنجان انتشار می‌یافتند که اغلب حامی سیاست‌های محمد مصدق بودند و به همین سبب جز یکی، انتشار باقی آن‌ها پس از کودتای ۲۸ مرداد متوقف شد. موحدین انقلابی
سازمان موحدین در دهه ۶۰ در قزوین تشکیل شد. آنان نشریه‌ای تحت عنوان خروش موحدین را نیز در طی سالهای جنگ منتشر کردند. که شدیداً علیه نظام موضع می‌گرفت. در سال ۶۵ عناصر اصلی این گروهک نظیر شیخ محرم محمدی، درویش، تقی رحمانی، رضا علیجانی، فاطمه گوارائی، محترم رحمانی و … توسط وزارت اطلاعات دستگیر شدند، شیخ محرم محمدی و درویش در سال ۶۷ آزاد و از کشور گریختند و با رفتن به فرانسه شاخه خارجی گروه موحدین را تشکیل دادند تبریز
روزنامهٔ انجمن تبریز –که از رمضان ۱۳۲۴ هجری شروع به فعالیت کرده بود– به دلیل فراهم آوردن اطلاعاتی راجع به شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران در دوران مشروطه و استبداد صغیر، مورد توجه ویژهٔ محققان معاصر قرار گرفته و آنان نسخه‌های به دست رسیده از این روزنامه را باارزش‌ترین اسناد برای مطالعهٔ دوران استبداد صغیر می‌دانند. محمد قائد
فعالیت روزنامه نگاری را در سال های انتهایی دهه‌ی ۱۳۴۰ با فرستادن مطالبی برای برخی مجلات نظیر رودکی و نامه‌ی پژوهشکده و همین‌طور روزنامه­‌ی آیندگان آغاز کرد. سپس در سال ۱۳۵۵ به تحریریه‌ی روزنامه‌ی آیندگان پیوست، و به فاصله‌ی کوتاهی، ویراستار صفحه‌ی فرهنگی­‌اش شد. در آن سال‌ها معتقد بود شیوه‌ی مطلوبش دوسال زندگی در فرنگ و دوسال در ایران است. با این حال، زمستان ۵۷ پس از اقامتی نه چندان طولانی به ایران بازگشت. بلافاصله به عنوان یکی از اعضای شورای سردبیری آیندگان به ادامه‌ی کار مطبوعاتی بازگشت و تا پایان کار روزنامه‌ی آیندگان تقریبا تمام سرمقاله‌ها به قلم او به چاپ رسید. روزنامه­ ی آیندگان در روز ۱۶ مرداد ۱۳۵۸توقیف شد، و محمد قائد به همراه تنی چند از فعالین مطبوعات دستگیر و راهی زندان شدند. شرحی مبسوط از آنچه در دوران حبس بر وی و دیگران گذشته را در مقاله‌ای با عنوان "هتل، ایام محبس در کنار اهل قشون" نگاشته است. کمی پس از آزادی، به دعوت احمد شاملو و جهت همکاری، به هفته نامه‌‌ی کتاب جمعه پیوست، مطالبش با امضای م. مراد، در ابتدای مجله چاپ می‌‌شد و به نوعی حکم سرمقاله داشت سید جلال‌الدین کاشانی
حَبلُالمـَتین نشریه‌ای هفتگی به زبان فارسی بود که از ۱۳۱۱ هجری قمری در کلکته به مدیریت و نویسندگی سید جلال‌الدین کاشانی، ملقب به مویدالاسلام منتشر می‌شد. یا لثارات الحسین
در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۷۳ نخستین شماره خود را منتشر کرد. صاحب امتیازش «مؤسسه انصار حزب‌الله» و مدیر مسئول و سردبیر آن عبدالحمید محتشم است. معمولاً هر شمارهٔ آن ۱۲ صفحه‌ای است که در ۶ یا ۸ ستون چاپ می‌شود. تنها صفحهٔ یکم و پایانیِ آن رنگی است. آگهی بازرگانی چاپ نمی‌کند. ساختار صفحاتش پایدار نیست و ممکن است در یک صفحه بیش از ۱۰ تیتر بزرگ داشته باشد. صفحهٔ آخرش، شهیدنامه‌نگاری است. عنوان صفحاتش «خبر»، «گزارش»، «سیاسی»، «فرهنگی»، «بین‌الملل»، «ادب و هنر»، «فضای مجازی»، «روایت یاران» و غیره است. تحلیل‌های این نشریه، برپایهٔ پیروی از برنامه‌ها و سیاست‌های انصار حزب‌الله است؛ آمریکاستیز، اصولگرا، انقلابی است. برپایه هنجار پذیرفتهٔ رسمی (حکومتی) در ایران دربارهٔ پوشش زنان، از نگاه این نشریه بدحجابی یک «فساد اجتماعی» شمرده می‌شود. خود را «یک گروه که براساس ارزش‌های انقلاب اسلامی عمل می‌کند» معرفی کرده‌است. همه ایرانیان مسلمان را اصول‌گرا می‌داند و مخالفان خود را غیراصول‌گرا نمی‌داند. خبرها از «احمد علم‌الهدی»، «رضا سبط الشیخ انصاری» و «محمدرضا اکبری» را به‌طور ویژه پوشش می‌دهد. حبل‌المتین (نشریه)
در دورۀ سوم، از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۰۹ یعنی سال خلع محمدعلی‌شاه از سلطنت، حبل‌المتین نقش فعال و چشمگیری در تنویر افکار عمومی در ایران داشت و در مقابله با حامیان احیای پادشاهی مطلقه در ایران نیز نقش میانه‌روی در پیش گرفت. حبل‌المتین یکی از منابع مهم تاریخ انقلاب مشروطه محسوب می‌شود. این نشریه در سال‌های بعد هم از احترام عمومی برخوردار بود اما هیچگاه به اندازۀ این مقطع اثرگذار نبود. علیرغم گرایش اسلامی حبل‌المتین، این نشریه ابایی از انتقاد علیه تعصب مذهبی نداشت و به‌خصوص تعصب شیخ فضل‌الله نوری و هواداران او در جریان انقلاب مشروطه را به باد انتقاد می‌گرفت. آفتاب یزد
روزنامهٔ آفتاب یزد با سردبیری مجتبی واحدی و صاحب امتیازی منصور مظفری در سال ۱۳۷۹ تأسیس شد. این روزنامه از روزنامه‌های اصلاح‌طلب است و در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ در بین نامزدهای انتخاباتی از مهدی کروبی حمایت کرد.