چای در چه استانهایی کشت می شود؟
اقتصاد گیلان
کشت چای در ایران به دلیل بهره بردن استانهای خزری از شرایط اقلیمی لازم محدود به این استانها ست: بارندگی فراوان بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیمتر، خاکهای اندک اسیدی. بیشتز کاشت در کوهپایه‌های البرز در زمین‌های شیبدار نامناسب برای برنجکاری در سه شهر لاهیجان، لنگرود و رودسر انجام می‌شود. حاج محمد میرزا کاشف‌السلطنه، کنسول ایران در هند پس از چندین تلاش ناموفق توسط دیگران، ۳۰۰۰ دانه چای آسامی را به کشورش قاچاق کرد. او آن‌ها را در لاهیجان به‌طور آزمایشی کاشت و به زودی موفق شد یک کیلوگرم چای ایرانی را برای مظفرالدین شاه بفرستد. او همچنین سعی کرد مجلس اول را متقاعد کند که یک شرکت ایرانی برای تأمین مالی توسعه چای در گیلان تأسیس کند. اولین کارخانه فراوری چای در ایران در ۱۳۱۱ در یک ایستگاه تحقیقاتی در لاهیجان تأسیس شد و انگیزه‌ای برای کشت این گیاه ایجاد کرد. کتان‌کش
این گیاه در اکثر استان‌های کشور در شرایط دیم کشت شده و عملکرد رضایت‌بخشی داشته‌است.
خس‌خس
این گیاه بعلت ویژگی خاصی که در ریشه و شاخ و برگ آن وجود دارد برای اصلاح و احیاء اراضی که تخریب شده‌اند بکار گرفته می‌شود و در خیلی از مناطق در دنیا از جمله آمریکای جنوبی، فی جی، هندوستان، آفریقا، استرالیا، مالزی و تایلند علاوه بر اصلاح و احیاء زمین‌های تخریب شده برای استفاده از شاخ و برگ و ریشه آن بخصوص برای اسانس و روغنی که در ریشة آن وجود دارد و در صنایع عطر و ادکلن‌سازی کار برد دارد، کاشته می‌شود. سماق
سماق در غرب آسیا و شرق آفریقا و آمریکای شمالی می‌روید. این گیاه در ایران در شازند، تبریز، اردبیل، گرمی(مغان)، شمیران، تفرش، خراسان، قم، محلات، شیراز، رودبار، هوراند، سردشت، اقلید می‌روید. جنگل سماق در کوه‌های شهر شازند، کوه‌های مجاور روستاهای عبدالله کندی و القناب از توابع گرمی (در استان اردبیل) واقع شده‌است. آنقوزه (سرده)
این گیاه عمدتاً در ارتفاع ۱۲۰۰ تا ۱۷۰۰ متری می‌روید و در کشور ایران در شهرستان کوهسرخ استان خراسان رضوی در روستای دهمیان ، دامغان، بلوچستان، شاهرود ، سبزوار ، کرمان، فردوس، سقز (کردستان)، لرستان، همدان، آذربایجان غربی، نائین و آباده می‌روید]] استان گیلان
کشت توت برای تغذیه کرم ابریشم که زمانی از برنج مهم‌تر بود قدیمی‌ترین فعالیت کشاورزی است و در خوشابر و گشت در غرب و در آستانه تا قاسم‌آباد در شرق در کوهپایه‌ها انجام می‌شود. امروزه گیلان اصلی‌ترین منطقه تولید ابریشم در ایران است، و ۸۰ درصد تولید ملی را که بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ تن در سال می‌شود را در اختیار دارد. تیلمبار، محل نگهداری کرم‌های ابریشم از مشخصه‌های معماری بومی گیلان است. شرکت سهامی پرورش کرم ابریشم ایران در رشت واقع شده‌است. اولین کارخانه فرآوری چای در ایران در ۱۳۱۱ در یک ایستگاه تحقیقاتی در لاهیجان تأسیس شد و انگیزه‌ای برای کشت این گیاه ایجاد کرد. چای امروز مهم‌ترین محصول زراعی است و لاهیجان منطقه اصلی آن است. تنباکو در فومنات و مرکز تالش و درختان میوه در دو حاشیهٔ ساحلی کشت می‌شوند و میوه‌هایی چون گیلاس و آلو در شمال تالش و میوه‌های مرکبات در شرق گیلان تولید می‌شوند. دامداری در همهٔ محلات جلگه مرکزی به دلیل فقدان مرتع خوب وضع پایینی دارد ولی برای ساکنان تالش و گالش کمربند کوهستانی منبع درآمدی اصلی ست. روستانشینان تالش و مرکبات پروران شرق گیلان هم گوساله و گوسفند نگهداری می‌کنند. در دیلمان، عمارلو و اشکورات مزارع وسیع دیمی گندم وجود دارد. منطقه رودبار و منجیل به دلیل اقلیم مدیترانه‌ایش نظام کشاورزی بی‌همتایی در ایران دارد که منشأ اصلی درآمد در آن زیتون و گندم و دامداری و شالیزارهای کنار سفیدرود در بخش رستم‌آباد است. شیلات و صنایع وابسته، یکی دیگر از حوزه‌های فعالیت در استان گیلان است و علاوه بر آبزی‌پروری در مزارع پرورش ماهی، صید ماهیان استخوانی و غضروفی (ماهیان خاویاری) از دریای خزر نیز بخشی از این فعالیت محسوب می‌شود. گیلان حدوداً نصف تولید خاویار (بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ تن در سال) و استروژن (بین ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰ تن) ایران را در اختیار دارد. علاوه بر این فعالیت خاص، ۲۶ تعاونی صیادی بین ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ تن ماهی‌های حلال صید می‌کنند. تجارت و استفاده از زعفران
در ایران، بزرگترین تولیدکننده جهان، استان خراسان سابق که در شمال شرق این کشور واقع است، و در سال ۲۰۰۴ به سه استان تقسیم شد، ۹۵ درصد زعفران ایران را تولید می‌کنند: کرانه‌های بیرجند، قائن، فردوس و بشرویه در استان خراسان جنوبی، به همراه مناطق مجاور گناباد و تربت حیدریه در استان خراسان رضوی مناطق کلیدی کشت زعفرانند. در سال‌های اخیر افغانستان کشت زعفران را از سر گرفته‌است. با وجود تلاش‌های گسترده برای کشت در کشورهایی مانند انگلستان، استرالیا، آلمان و سوئیس، تنها مناطق انتخابی در شمال و مرکز اروپا به کشت زعفران ادامه می‌دهند. در میان آن‌ها روستای کوچک «موند» در سوئیس در بخش کانتون قرار دارد که تولید سالانه زعفران آن به چندین کیلوگرم می‌رسد. در مقیاس خرد، در تاسمانی، چین، مصر، فرانسه، اسرائیل، مکزیک، نیوزلند، ترکیه (به ویژه سافران‌بولو)، کالیفرنیا و آفریقای مرکزی، زعفران کشت می‌شود. چای
امروزه مصرف چای، یکی از اجزای جدایی ناپذیر زندگی عادی مردم در ایران است. اما سابقه مصرف چای در ایران، کمتر از دو سده است. با این حال، برخی معتقدند که پیشینهٔ مصرف چای در ایران به سده دوم میلادی می‌رسد و برخی از جهانگردان از چایخانه‌هایی سخن گفته‌اند که بزرگان و توانگران در آن جا جمع می‌شدند و چای می‌نوشیدند. استان یزد
به دلیل خشکی آب و هوا و اندک بودن میزان بارندگی بین استان‌های ایران کمترین منبع آب کشاورزی در یزد قرار دارد. عمده محصولات کشاورزی این استان به ترتیب در شهرستان‌های خاتم و ابرکوه تولید می‌شود. محصولاتی همچون گندم، ذرت، زرد آلو، انار، بادام، پسته، انگور و غیره در این شهرستان‌ها تولید می‌شود و اغلب با شهرستان‌های شمال فارس مبادلات کشاورزی خود را انجام می‌دهند. در سال‌های اخیر با توجه به بازده بالای محصولات گلخانه ای و همچنین مبارزه با کم‌آبی در منطقه هرات گلخانه‌های زیادی شکل گرفته‌اند که تولیدات متنوعی همچون خیار، گوجه فرنگی، آلوئه ورا و فلفل دلمه ای را روانه بازار کرده‌است. یکی از موفق‌ترین کشت‌های گلخانه ای شهر هرات میوه استوایی پاپایا بوده‌است که برای نخستین بار در ایران به صورت گلخانه ای عمل آورده شده‌است. از دیگر محصولات کشاورزی استان یزد می‌توان به خرما اشاره کرد که در شهرستان بافق تولید می‌شود. علاوه بر شهرستان‌های نامبرده در شهرستان بهاباد کشت زعفران و در شهرستان‌های اشکذر و یزد کشت گلخانه‌ای رواج دارد. منطقه قاسم‌آباد در جنوب شهر یزد از قدیم محل کاشت محصولات صیفی و سبزیجات بوده‌است. همچنین کاشت برنج به‌طور محدودی در مناطقی از شهرستان مهریز و طبس رواج دارد که سطح زیر کشت آن تقریباً ۶۰ هکتار است. بدیهی است به دلیل کم‌آبی کشت دیم در استان یزد رواج ندارد به استثناء کشت گیاهان دارویی در دامنه‌های شیرکوه به صورت دیم. از دیگر مناطق کشاورزی استان یزد را می‌توان شهرستان‌های تفت و اردکان و میبد را نام برد، در این شهرستان‌ها بیشتر محصولات باغی مانند انار به عمل می‌آید. به علت کم‌آبی این استان بیشتر جنبه صنعتی دارد. قهوه
کشت گیاه قهوه در انگلستان از همان زمان آغاز گردید، اما آفت‌ها و آب‌وهوای سرد منطقه، گیاهان قهوه را نابود نمود و انگلیسی‌ها مجبور شدند به جای کشت قهوه، به کشت چای روی بیاورند، نخست در اروپا به قهوه، به عنوان نوشیدنی مسلمانان، با دیدهٔ شک نگریسته می‌شد، اما گفته می‌شود که در حدود سال ۱۶۰۰، پاپ کلمنت هشتم چنان از یک فنجان قهوه لذت برد که انحصار آن در دست مسلمانان را خطایی بزرگ دانست و خواستار «تعمید دادن» آن شد. نوشیدن قهوه در اتریش، پس از شکست حصر وین در سال ۱۶۸۳ و مصادرهٔ ذخیرهٔ بزرگ قهوه آن‌ها، افزایش شدیدی یافت. شنگ (گیاه)
شنگ به‌طور خودرو در اوایل بهار می‌روید و در زمرهٔ گیاهان بهاری به‌شمار می‌آید. مناطق کوهستانی استان‌های اردبیل، قزوین، زنجان کرمانشاه، ایلام، لرستان، کردستان ، همدان و چهارمحال و بختیاری ، شهرستان مشگین شهر ، شهرستان خلخال و اکثر مناطق کوهستانی آذربایجان و زنجان از مناطقی هستند که شنگ در آن‌ها در اوایل بهار می‌روید. در استان کرمانشاه مردم شنگ و گیاهان بهاری دیگر مانند پاغازه را همراه با سرکه یا سکنجبین می‌خورند. چاتانا
این درخت در ایران در اطراف گرگان (آزادشهر و شاهرود) و آذربایجان (ارسباران، وینق و وایقان) می‌روید. استان قزوین
تولید انگور در قزوین دشت قزوین از نظر پیشینه تاریخی، محصولات کشاورزی و گونه‌های جانوری، اهمیت اقتصادی و تاریخی بسیار مهمی میان دشت‌های ایران دارد. به‌گونه‌ای که بسیاری از باستان‌شناسان ایرانی بر این باورند تمدن کشاورزی از دشت قزوین آغاز و سپس به شرق و قلب فلات ایران گسترش‌یافته‌است. به همین علت، این منطقه اولین دشت ایران است که دارای ردیف بودجه در کشور است. با توجه به این‌که استان قزوین یکی از مراکز مهم کشاورزی کشور است؛ به‌منظور بهره‌برداری از این امکانات، طی دهه‌های گذشته، سعی شده‌است که با ایجاد و توسعه سازمان‌های عمران و صنعتی کردن کشت به نحو چشم‌گیری به رونق کشاورزی منطقه افزوده شود و این اقدامات تأثیر بسیاری در افزایش محصولات کشاورزی داشته‌است. باید گفت که استان قزوین با داشتن فقط یک درصد از مساحت کشور قریب به ۵ درصد در اقتصاد و تولیدات ایران نقش دارد. در این میان انگور، بخش قابل‌توجهی از زمین‌های زیر کشت استان را هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی به خود اختصاص داده است. در استان بیش از ۳۰ رقم انگور شامل ۸۵ درصد رقم بی‌دانه سفید و قرمز و بقیه ارقام دیگری چون عسگری، میش پستان، صاحبی، شاهانی، کندری، ملایی، شصت عروس، احمدی تولید می‌شود و امکان اشتغال‌زایی برای مردم چه مستقیماً در تاکستان‌ها و چه در کارخانه‌های فرآوری و صادرات از مزیت‌های نسبی مو کاری است. سطح زیر کشت انگور استان قزوین حدود 29 هزار هکتار است و کل تولید 296 هزار تن و متوسط عملکرد آن 13 هزار کیلوگرم در هکتار است. قزوین بعد از استان فارس و خراسان رضوی با سهم 10/76 درصدی رتبه سوم در تولید انگور در کشور را داراست. مناطق عمده تولید انگور در این استان، تاکستان، قزوین، بوئین‌زهرا، آبیک و آوج هستند. تاکستان با داشتن سطح زیر کشت بیش از 25 هزار هکتار انگور، رتبه نخست کشوری را میان شهرهای مهم تولیدکننده انگور دارد. میزان صادرات کشمش استان قزوین در سال‌های اخیر از رشد چشمگیری برخوردار بوده و این استان بخش زیادی از تولیدات خود را به کشورهای ترکیه، امارات، آلمان، لهستان، روسیه، مجارستان، رومانی، عراق، جمهوری چک، اتریش، ایتالیا، بلغارستان، تایوان، اکراین و ارمنستان صادر می‌کند. هرچند بخشی از محصول نیز از استان خارج‌شده و از مبادی سایر استان‌ها مثل تهران و تبریز به خارج صادر می‌شود. پلرود
بمنظور استفاده بهینه از منابع آب و خاک و سرمایه‌گذاری ملی برای رسیدن به حداکثر ارزش اقتصادی همچنین تأمین نیاز غذایی جمعیت منطقه و با در نظر گرفتن نیروی کار و امکانات ماشینی، ترکیب کشت مناسب عبارت است از الگوی کشت برای ۲ محصول شالی و چای با سطح ۳۲۰۸۷ هکتار و در نظر گرفتن آبیاری ثقلی برای شالی و آبیاری بارانی برای باغات چای می‌باشد مطابق الگوی کشت ۵۸ درصد اراضی به کشت شالی و ۴۲ درصد باقی مانده به کشت باغات چای اختصاص می‌یابد. چای کوهی
چای کوهی یا چای چوپان یا چای پشمی (در زبان لری کهگیلویه و بویراحمد، پشموک گفته می‌شود) گیاهی پایا از سردهٔ سنبله‌ای است. این گیاه در ارتفاعات ۱۹۰۰ تا ۳۳۰۰ متری از سطح دریا، به صورت پراکنده و در مواردی به صورت لکه‌های متراکم در سطوح کم رویش دارد. فراوانی این گونه در مناطق کم شیب و به ویژه در یال‌های مناطق کوهستانی بیشتر است. امام‌چای
مهاجرت از روستای امام چای به تهران از زمان حکومت پهلوی تا به امروز ادامه داشته است که عمده دلیل آن را میتوان درآمد کم اهالی دانست .با توجه اینکه روستای امام چای خاک بسیار مساعدی هم برای کشاورزی و هم دامداری را داراست ،اما به علت کم لطفی و بی توجهی هم مسئولین روستایی(شورای روستایی و دهیاری ) و هم مسئولین شهری ( استانداری و فرمانداری ونمایندگان شهرستان) هیچ طرحی برای بهره برداری از آب های موجود سطحی که در نیمه دوم سال روان هستند اتخاذ نگردیده است.هم چنین از وجود چاه عمیق و نیمه عمیق بی بهره مانده است. لاهیجان
شهرستان لاهیجان به گواهی تاریخ در گذشته مرکز حکومت بیه پیش بوده و وسعت آن سرزمینی از سفیدرود تا چالوس را در بر می‌گرفته‌است.دومین دوره طلایی لاهیجان در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شروع شد. توسعه نوغانداری و تجارت ابریشم و کشت چای منجر به تجدید حیات شهر شد. رابینو در این خصوص در اوایل قرن بیستم نوشته‌است: «این شهر مرکز تجارت ابریشم و چندین ساختمان با سقف فلزی برای خشک کردن پیله‌ها در آن توسط کنسرنهای فرانسوی و شامی بنا شده‌است». در ۱۹۰۲ در لاهیجان بود که اولین کشت چای به ابتکار کاشف السلطنه کنسول وقت ایران در هند که ۳۰۰۰ دانه چای آسامی را به کشور قاچاق کرد آغاز شد. زان پس تپه‌های لاهیجان تدریجاً از باغات چای پوشیده شد و کارخانه‌ها برای فراوری چای در شهر و حومه اش تأسیس شد (اولین کارخانه در ۱۹۳۲ تأسیس شد). چای لاهیجان، که به خاطر تندی و عطرش شناخته می‌شود نوشیدنی محبوب ایرانیان شده‌است. لاهیجان در جریان نهضت جنگل که در پی انقلاب مشروطه گیلان را شعله‌ور کرد مرکزی برای خیزش سیاسی شد. در بیه پیش شورش توسط دکتر حشمت (اعدام ۱۹۱۹) سازماندهی شد. او کانال آبی حفر کرد که تا به امروز با عنوان حشمت رود نام او را بر خود دارد و سرزمین‌های شمال لاهیجان را آبیاری می‌کند. در جریان جنگ جهانی دوم هواپیماهای روسی در ۷ شهریور ۱۳۲۰ این شهر را بمباران کردند که منجر به کشتن عده‌ای در چهارراه اصلی شهر شد. چای در ایران
سهم ایران ۴ تا ۵/۴ درصد از مصرف کل چای جهان است. چای ترش
در اکثر نقاط آفریقا و آسیا مصرف دارد، در جامائیکا متداول است و هم به عنوان چای و هم به صورت نوشابه سرد فروخته می‌شود. در کشور پاناما بنام saril که از کلمه Sorrel جامائیکایی گرفته شده به صورت نوشابه با یا بدون اضافه کردن الکل در ایام کریسمس و عید نو چینی‌ها مصرف دارد. در ایالات متحده آمریکا نیز به صورت چای مصرف می‌شود و از طریق اهالی مکزیک آورده شده و بخصوص در کالیفرنیا فراوان است. در کلیه کشورهای شمال آفریقا به صورت روزانه و در چایخانه‌های کنار خیابان یا سیار عرضه می‌گردد. چای (شهر)
چای شهری است در کشور ترکیه که در استان افیون قره‌حصار واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی ۱۴٬۳۵۳ نفر و بر اساس برآوردهای سال ۲۰۰۹ میلادی ۱۴٬۰۰۴ نفر می‌باشد. شاه‌دانه
در بعضی از کتب قدیمی به کانابیس گیاه مقدس می‌گفتند. از این گیاه برای درمان بعضی بیماری‌ها، کم کردن درد قاعدگی خانم‌ها، درمان افسردگی و درمان علایم اختلال توجه استفاده می‌شود. شاهدانه در استان‌های فارس، اصفهان، تهران و شمال ایران برای تولید الیاف یا بذر کشت می‌شود. جنس مؤنث این گیاه در ایران به نام وید، گل، و ماری نیز شناخته می‌شود که مورد مصرف تدخینی قرار می‌گیرد. چای
کشت چای در ایران، از سال ۱۳۱۴ هجری قمری آغاز شد. در این سال، یکی از رجال آن دوره به نام محمد میرزا کاشف السلطنه که به عنوان ژنرال کنسول ایران در هند مأمور به خدمت بود، توانست در بازگشت به ایران، چند بته چای را با زحمت فراوان وارد ایران کند. وی با توجه به مطالعاتی که بر روی انواع چای و نحوه کشت آن‌ها نموده بود، شهر لاهیجان را به دلیل وجود هوای مناسب برای کشت چای انتخاب کرد. این شهر امروز به عنوان مرکز کشت چای در ایران درآمده‌است و انواع مختلف چای مانند چای ایرانی عطر گیلان در آنجا تولید می شود. مقبرهٔ کاشف‌السلطنه در لاهیجان امروز به صورت گنجینهٔ تاریخ چای ایران در لاهیجان درآمده‌است. چای سیاه
زراعت چای بعد از چین، در هند و ژاپن و از قرن نوزدهم میلادی به‌تمامی نقاط مختلف و مستعد دنیا توسعه راه یافت. در روسیه و در سال ۱۸۸۵ به دستور دولت وقت، «پرنس-ورنتسف» در نواحی قفقاز شروع به کشت چای کردند. ژاپن در قرن نهم، در کشورهای آفریقایی و عثمانی در قرن نوزدهم به چای‌کاری پرداختند. نهال‌های چای در زمینی که خاک قرمز و مقداری آهن و هوای آن رطوبتی باشد و سرمای شدید کمتر از منهای ده درجه نباشد، به عمل می‌آید. البته شرایط دیگری مثل وجین مناسب و تقویت خاک و هرس هم جز عوامل مهم در این زراعت می‌باشد. چای در ایران
مشخص نیست ایرانیان چه زمانی اولین بار با این نوشیدنی آشنا شدند. بیرونی در کتاب الصیدنه اش که در نیمهٔ اول قرن پنجم نوشته شده، جزئیاتی در خصوص گیاه چای و استفاده از آن به عنوان نوشیدنی در تبت و چین آورده است. ظاهراً عادت چای نوشی تا قرن هفتم هجری به غرب آسیا نرسیده و ممکن است مغول‌ها در اشاعهٔ آن تأثیر داشته باشند. امیرکبیر، ممکن است نقشی در ترویج چای در ایران داشته باشد؛ او از دولت فرانسه دو دست ظروف چای خوری، شامل سماور نقره‌ای، وی یکی دیگر را از تاجری روس دریافت کرد. امیر کبیر انحصار سماورسازی با یارانهٔ دولتی را به استادکاری در اصفهان اعطا کرد. محوطه کانی چای
محوطه کانی چای مربوط به هزاره دوم و هزاره ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، بخش مرکزی، روستای گلبلاغ بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مصطفی‌چای
مصطفی‌چایی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اوچ‌هاچا بخش مرکزی شهرستان اهر و در 12 کیلومتری شمال شرقی این شهرستان واقع شده‌است. این روستا دارای 100 نفر جمعیت ثابت و حدود 1000 نفر جمعیت متغیر است (در جلد دوم از کتاب فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین نوشته ژنرال-دکتر محمود پناهیان تبریزی که در سال ۱۳۵۱ انتشار یافته ساکنین روستا در آن زمان ۲۸۴ نفر ذکر شده است) جمعیت متغیر آن در فصول گرم به کار کشاورزی مشغول بوده و در فصول سرد در شهرهای تهران ، تبریز و اهر در صنوف مختلف مشغول به کار می‌باشند. عمده فعالیت‌های قشر بزرگی از جمعیت متغیر این روستا ، فعالیت در صنعت شیرینی می‌باشد. به دلیل سختی گفتار کلمه مصطفی چایی برای فارسی زبانان ، شورای ده این روستا اخیراً نام صفا رود را به صورت غیررسمی بر این روستا نهاده اند قهوه
چندین گونه از درختچهٔ قهوه وجود دارد که دانه‌ها یا همان میوهٔ قهوه از آن‌ها استخراج می‌شود، دو گونهٔ اصلی تجاری بیشتر کشت می‌شود که یکی معروف به قهوهٔ عربیکا است که مورد توجه‌ترین گونه است و بومی ارتفاعات جنوب غربی اتیوپی و فلات بوما در جنوب شرقی سودان و احتمالاً کوه مارسابیت در شمال کنیا است. گونه دیگر، گونهٔ قهوهٔ کانیفورا است که بومی نواحی غربی و مرکزی زیر صحرای آفریقا از گینه تا اوگاندا و سودان جنوبی می‌باشد، چندین گونهٔ دیگر هم وجود دارد که کمتر مطرح هستند از جمله لیبریکا، موریتیانا، راکیموسا و استنوفیلا چای سیاه
چایی که در منزل یا در سفره‌خانه می‌نوشیم، نتیجه چندین فرآیندی است که بر روی برگ سبز چای انجام می‌شود. فرایند کلی تولید چای سیاه، شامل دو مرحله است: روش رسمی و روش غیررسمی. در روش رسمی کلیه فرآیندهای تولید چای مثل، پلاس مالش، تخمیر و خشک‌کردن برگ چای باید انجام شود، اما در روش غیررسمی بعضی از فرآیندهای تولید چای سیاه باهم میکس می‌شوند. بیشتر کشورهای خارجی تولیدکننده چای سیاه نظیر کنیا، هند و بنگلادش از روش غیررسمی استفاده می‌کنند. گواوا
گواوا سال‌ها قبل به ایران وارد شد و به گونه پرورشی در شمال و بیشتر جنوب ایران در استان های هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و بخش هایی از فارس و خوزستان قابل کشت می باشد. این گونه با نام زیتون محلی نیز شناخته می‌شود. شهرستانهای بندركنگان،بندر گناوه بندرعباس، میناب، رودان، سیاهو، چابهار،  نودژ، سرباز، نیکشهر از بسترهای تولید محدود گواوا در ایران است. زیتون در استان هرمزگان، بین مردم بومی طرفداران خود را دارد و دارای طعمی خاص و خوشمزه است ولی هنوز در فروشگاه‌های میوه، عمومیت نیافته است. این نوع گیاه در روستای مغدان شهرستان دیر از توابع استان بوشهر قابل کشت می باشد.و هم اکنون بعضی از مردم روستا در منازل خود از این درخت استفاده مینمایند تجارت گل و گیاهان زینتی ایران
بیشترین گل ایران در استان‌های تهران، استان مرکزی (محلات و خمین)، استان مازندران، استان خوزستان (دزفول)، اصفهان، شیراز، استان چهارمحال بختیاری و استان گیلان تولید می‌شوند. شاه‌چای
رود شاه‌چای شاخه‌ای از رودخانه کرج است که در استان‌های البرز، تهران و قم جریان دارد و از شهرستان‌های کرج، شهریار، اسلامشهر و قم می‌گذرد و سرانجام به دریاچه نمک قم می‌ریزد. درمان چای
درمان چای، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تاکستان در استان قزوین ایران است. قره چای (مانه و سملقان)
قره چای روستایی در دهستان اترک بخش مانه شهرستان مانه و سملقان استان خراسان شمالی ایران است. چای ترکی
چای ترکی معمولاً در استان ریزه تولید می‌شود و از انواع چای سیاه است. چای سیاه
همان‌طور که در روش رسمی دیدیم، کلیه فرآیندهای تولید چای سیاه انجام می‌شود، اما در روش غیررسمی یا روش غیر ارتدکس چای سیاه به‌گونه‌ای دیگر تولید می‌شود. در این روش، برگ‌های پلاسیده نشده یا کم پلاسیده شده تخمیر و خشک می‌شوند. در واقع مرحله پلاس تا حد زیادی حذف می‌شود و مرحله مالش و خشک‌کردن یا هم تلفیق می‌شود که در مقدار زیادی از زمان صرفه‌جویی می‌شود. این نوع چای در بیشتر کشورهای هند و کنیا و در کشورهای اروپایی مصرف می‌شود، اما در ایران تمرکز بر روی تولید چای سیاه به روش رسمی است و به روش CTC توجهی نمی‌شود. گل محمدی
مزارع گل سرخ به صورت عمده در ۱۴ استان کشور وجود دارد که بیشترین سطح زیر کشت گل سرخ در کشور به ترتیب در استان‌های فارس، اصفهان، مرکزی، قم، سمنان و کرمان و آذربایجان شرقی است. آش
در استان‌های همدان و کرمانشاه پخته می‌شود. نوش
این درخت در مناطق معتدل آسیا و به ویژه در شیب دامنه‌های خشک کوه به وفور یافت می‌شود. این درخت در ایران نیز بسیار دیده می‌شود. خان‌کندی (گرمی)
بالدیرغان گیاهی است با دانه‌های بسیار نازک دارای طعم تند و معطر که می‌توان از تمام بخش‌های آن در صنعت غذا و دارو استفاده کرد این گیاه بومی ایران بوده در نواحی نمناک کوهستانی آذربایجان و حاشیه‌های آن، مناطق کوهستانی جنوبی و شرق شهرستان گرمی به ویژه در ارتفاعات آرپاچوخوری روستای خان کندی گونه نادری از آن به صورت وحشی می‌روید. کوه‌های اطراف روستای خان‌کندی (قبله داشی و قلی تاش) سرچشمه رودخانه تولون(تولون چایی) یکی از مهم‌ترین رود خانه‌های فصلی شهرستان گرمی می‌باشد که با شیبی تند پس از طی مسیر میان روستاهای لسگه درق، عزیزلو، تولون، سلیمانلو، مشهدلو، قشلاق و روستای تنگ سرانجام به شهر گرمی می‌رسد و در آنجا برخی آن را گرمی چایی می‌نامند. قهوه
صوفی‌ها با کمک نوشیدن قهوه می‌توانستند خود را برای انجام مراسم مذهبی بیدار نگه دارند. در دوران صفوی بود که قهوه‌خانه‌ها به‌عنوان مکان‌هایی برای تجمع شاعران و هنرمندان در ایران رواج پیدا کرد. در سال ۱۶۶۴ کاشف‌الدین یک داروشناس صفوی، یک رساله در مورد ارزش‌ها و ویژگی‌های قهوه به شاه عباس دوم تقدیم کرد. تاریخ فرهنگ نوشیدن چای در ایران تنها از پایان قرن پانزدهم آغاز شد. از آنجایی که کشورهای تولید کنند قهوه مسافت بسیاری تا ایران داشتند، ترابری قهوه به ایران مشکلات بسیار داشت، اما نزدیکی تولیدکننده‌های عمده چای نظیر چین به جاده اصلی تجارت آن زمان یعنی جاده ابریشم سبب شد که تجارت و ترابری چای با سهولت بیشتری در ایران صورت بگیرد. دارجلینگ
صنعت چای و گردشگری دو تا از منابع اصلی و بسیار مهم تأمین اقتصاد دارجلینگ هستند. چای دارجلینگ بهترین چای سیاه محسوب می‌شود و محبوبیت بسیار زیادی دارد، به ویژه در بریتانیا و کشورهایی که در گذشته امپراطوری بریتانیا را تشکیل می‌دادند. در سال‌های اخیر دیگر شهرهای هندوستان و دیگر کشورها، از جمله نپال به رقیبان دارجلینگ از لحاظ تولید چای تبدیل شده‌اند. نگرانی‌های شایع و گسترده‌ای که در خصوص اختلافات کاری، اخراج کارگران و به تعطیلی کشیده شدن مؤسسات وجود دارد، بر سرمایه‌گذاری و تولید در منطقه تأثیر منفی گذاشته‌است. چای سیاه
سابقه مصرف چای در ایران از قرن هفدهم میلادی گزارش‌شده که جهانگردان از چایخانه‌هایی گزارش داده‌اند که رجال و افراد ثروتمند در آنجا جمع شده و چای می‌نوشیدند. در ضمن در همان قرن هفدهم میلادی تاجری اصفهانی که دامنه تجارتش تا هندوستان می‌رسیده و اجناس این نواحی را به اروپا می‌برد و می‌فروخت، برای اولین بار چای را به اروپا برد و به‌عنوان نوشیدنی مفرح جدیدی که در هندوستان به آن «تِی» می‌گفتند، به اروپاییان چشاند. گیلان‌چای
گیلان‌چای یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان اردوباد واقع شده‌است. گیلان‌چای ۲۸۷ نفر جمعیت دارد. چای
این روزها، سیاست‌های متناقضی راجع به چای وجود دارد. چایکاران در ژاپن، تایوان و چین اغلب از درآمدهای بهتری نسبت به کشاورزان تولیدکننده چای سیاه در دیگر کشورها برخوردارند… قهوه
بیشتر مناطق کشت عمده قهوه در اطراف استوا و مناطق پر باران قرار دارند. دانه‌های قهوه در هر منطقه عطر و بوی مخصوص به خود را دارد. بر این اساس بیشتر قهوهٔ تولیدی را به نام کشور یا منطقهٔ تولیدکننده می‌شناسند مانند قهوه جاوه، قهوه کلمبیا و قهوه کنا. فرهنگ چای چینی
چای یکی از هفت مورد نیاز روزانه کشور چین محسوب می‌شد موارد دیگر شامل هیزم، برنج، روغن، نمک، سس سویا و سرکه می‌شود. انواع مختلف چای شامل چای سبز ، چای اولونگ ، چای قرمز ، چای سیاه ، چای سفید ، چای زرد ، چای پوره و چای گل وجود دارند. به طور سنتی ، برگهای چای تازه به طور مرتب در یک کاسه عمیق چرخانده می‌شوند. این فرایند اجازه می‌دهد تا برگ‌ها به گونه ای خشک شوند که عطر و طعم کامل آنها را حفظ کرده و آماده استفاده باشد. کیوی
در ایران، در سال ۱۳۴۷ خورشیدی، نخستین نهال کیوی در روستای سر فقیه آباد بخش نشتارود شهرستان تنکابن مازندران به همت زنده یاد دکتر محمد امین البرزی و با آرزوی ارزانی و در دسترس بودن مردم ایران از فرانسه وارد و کاشته‌شد. در ایران، در حال حاضر این میوه در سه استان گیلان، مازندران و گلستان در حاشیه دریای خزر کشت می‌شود و هرساله بر سطح کشت آن افزوده می‌شود. امروزه، میوهٔ کیوی یکی از محصولات صادراتی ایران محسوب می‌شود. بخش قلعه‌چای
بخش قلعه‌چای یکی از بخش‌های تابعه شهرستان عجب شیر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش قلعه چای شهرستان عجب شیر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸۷۳۵ نفر بوده‌است.  بخش قلعه چای یکی از مناطق زیبای گردشگری شهرستان عجب شیر و حتی استان می‌باشد. از جمله موارد قابل ذکر آن می‌توان به قلعه ضحاک، کوه زندان، کتیبه اورارتو و خانه اربابی جوانقلعه... و همچنین آبشارهای چاخ چاخ و شرشر و دره کبوتران و ساحل سرسبز قلعه چای نام برد. انبه
بیشترین سطح زیر کشت انبه در ایران به استان هرمزگان اختصاص دارد. در استان هرمزگان سالیانه ۲۲هزار تن و در سیستان و بلوچستان ۱۴ هزار تن انبه تولید می‌شود انبه در ایران در سواحل دریای عمان شامل مناطق راسک، سرباز، قصرقند، نیک شهر، دشتیاری وچابهار در سیستان و بلوچستان و همچنین در استان هرمزگان در شهرستان‌های میناب، رودان، بندرعباس وجاسک کشت شده‌است. قدمت کشت این درخت در استان هرمزگان بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ سال می‌رسد، که این درختان در باغ‌های شهرستان میناب یافت می‌شوند. انبه همچنین در استان کرمان در شهرستان‌های جیرفت وکهنوج کشت گردیده‌است. در گویش محلی استان هرمزگان به انبه، انبا می‌گویند. چای‌خانه
چای‌خانه () یک مکان عمومی است که امروزه در سرتاسر جهان در اشکال گوناگون وجود دارد. چای‌خانه‌ها ریشه در تاریخ و سنت یک کشور دارند. برقراری چای‌خانه‌ها در درجه اول در خدمت چای و صرف دیگر خوراکی‌هاست. گاهی اوقات وعده غذایی نیز «چای» نامیده می‌شود. اگر چه عملکرد آن متفاوت و به‌طور گسترده‌ای بسته به فرهنگ ملل دارد، چای‌خانه‌ها اغلب به عنوان مراکز تعامل اجتماعی، مانند قهوه‌خانه‌ها و دیگر مراکز صرف غذا و نوشیدنی هستند. چای در کشورهای مختلف با مراسم گوناگون کشت و برداشت می‌شود که به عنوان فرهنگ چای نامیده می‌شود و صرف آن نیز آداب و رسوم خاص خود را دارد. مثلاً چایخانه‌های انگلیسی یا آمریکایی چای بعد از ظهر را با انواع کیک کوچک سرو می‌کنند. چای در ایران
سابقه مصرف چای در ایران به عنوان یک نوشیدنی سطح بالا به قرن هفدهم میلادی می‌رسد. آبیاری در گیلان
در منطقه خزری ایران، که رودخانه‌های سرچشمه گرفته از کوهها، به‌طور گسترده در آن روان است، روش‌های آبیاری به طرز قابل توجهی با تکنیک‌ها و روش‌های استفاده شده در نواحی خشک این کشور، که مشخصهٔ آن استفاده از قنات می‌باشد، متفاوت است. در مناطق پشت ساحل خزر که در آن برنج کشت می‌شود، نیاز به آب قابل توجه است و برای آبیاری نیاز به سازماندهی دقیق وجود دارد. تخمین زده می‌شود که یک هکتار برنج در فومنات از ۹،۰۰۰ متر مکعب، تا ۱۸،۰۰۰ متر مکعب با متوسط ۱۲،۴۰۰ متر مکعب آب نیاز دارد. سیلاب تراس‌های برنج درشروع چرخه محصول به تنهایی شامل ۲،۷۰۰ متر مکعب در هکتار می‌شود. سیاه‌دانه
در ایران این گیاه به‌ویژه در اراک و اصفهان به فراوانی می‌روید. بید سفید
بید سفید در ایران در استان‌های کردستان، کرمانشاه، همدان، لرستان و تهران می‌روید. اقتصاد افغانستان
استان‌های شمالی و غربی افغانستان به تولید پسته معروف هستند. در سالهای اخیر، کشاورزان در ولایت‌های جنوبی نیز اقدام به کشت پسته کرده‌اند. ولایت‌های شرق کشور به تولید آجیل کاج معروف هستند. استانهای شمالی و مرکزی به تولید بادام و گردو نیز مشهور هستند. ولایت بامیان در مرکز افغانستان به پرورش کچالو (سیب زمینی) با کیفیت برتر معروف است که در سال ۲۰۲۰, ۳۷۰٬۰۰۰ تن تولید کرد. ننگرهار به تولید لیمو، کینو (پرتقال)، زیتون، کچالو (بادام زمینی) و خرما مشهور است. کشت این محصولات اکنون به سایر ولایت‌های کشور نیز گسترش یافته‌است. دولت حتی درختان کیله (موز) را در ولایت هلمند کاشت تا ببیند آیا آنها رشد کرده یا کیله (موز) تولید کرده می‌توانند. چای ترش
چای ترش یا چای مالمیر یا چای مکه (نام علمی: "Hibiscus sabdariffa") یا چای روزل یا چای قرمز از کاسبرگ گیاه چای ترش تهیه می‌شود و در بسیاری از مناطق دنیا به صورت نوشیدنی گرم یا سرد مصرف دارد. در آمریکای لاتین و به ویژه در جامائیکا مصرف آن متداول است و بنام گل جامائیکا یا Sorrel، و شمال آفریقا به نام چای سودانی و در مصر به نام کرکده Karkade مشهور است. مزه آن ترش است و معمولاً با شکر نوشیده می‌شود. این چایی همچنان ضد سرماخوردگی است و مقدار قابل ملاحظه یی ویتامین(c) را دارا بوده که برای (سرما خوردگی) مفید می باشد. چای
ابتدایی‌ترین نوع چای مصرف شده در مراسم‌های چای، به شدت تحت تأثیر استفاده از قالب‌های چای سیاه قرار داشته، و معادل قدیمی آن چای پوئر هنوز هم در چین رایج است. بهترین نمونه‌های چای مورد توجه قرار داشته، و چای با قدمت زیاد از چین وارد شده و رواج خاصی در دربار داشته‌است. اما واردات گیاه چای توسط راهبان بودائی نمونه‌های مرغوب‌تری از چای را وارد کره و مراسم چای در آن نمود. دهستان قره‌چای
دهستان قره‌چای یکی از دهستان‌های شهرستان ساوه در استان مرکزی ایران است. این دهستان در بخش مرکزی شهرستان ساوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۹۶۶۵ نفر (در ۲۵۳۹ خانوار) بوده‌است. زیره سبز
امروزه بیشترین کشت به ترتیب در کشورهای هند، ایران، ازبکستان ٬تاجیکستان ٬ترکیه، مراکش، مصر، سوریه، مکزیک، شیلی و چین است. فندق (گیاه)
مهمترین مناطق تولید فندق در ایران ناحیه اشکور رحیم‌آباد (سفلی و علیا)، به ویژه روستاهای پرندان،کاکرود، ارکم، شاهراج، کیارمش، و… است. این منطقه بیش از ۶۰ درصد تولید فندق ایران را تحت پوشش دارد و همچنین شهرستان تالش نیز از قطب‌های تولید فندق در ایران است و در مجموع نیز هشتاد و پنج درصد فندق تولیدی ایران در استان گیلان صورت می‌گیرد همچنین ایران در سال 2009 در رتبه هفتم جهان در تولید فندق قرار دارد. برخی دیگر از مناطق تولید فندق ایران می‌توان به استان قزوین اشاره کرد. برنج
نوعی برنج نیز در جنوب غربی کشور به خصوص استان خوزستان کشت می‌شود که به این نوع برنج چمپا می‌گویند. این برنج در شهرستان‌هایی مانند لردگان، رامهرمز، باغملک، میداوود، ایذه، اندیکا کشت می‌شود. خرفه پرپهن
در ایران معمولاً پرپهن را می‌کارند، ولی نوع وحشی‌اش نیز در مناطق شمالی ایران، در اطراف رشت، لاهیجان، تهران، تفرش و اراک به‌طور خودرو می‌روید و در استان‌های جنوبی از جمله استان بوشهر بعنوان یک سبزی بسیار پرکاربرد کاشته و با انواع غذاها از جمله نوعی ماهی حشینه شور آب‌نمکآوری شده یا ماهی نمک‌سود استفاده می‌شود. نکته جالب نام این گیاه است که در استان خوزستان بسیار کاشت میشود و تیغنی ها به آن پرپین نیز می گویند زالزالک زرد
این درخت در ایران در استان‌های خراسان شمالی مازندران، گیلان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، اراک، همدان، فارس، کرمان، چهارمحال و بختیاری، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد و تهران می‌روید. کاکائو
امروزه بیشترین تولید کاکائو در نواحی استوایی آفریقا مانند ساحل عاج و بخشی از آمریکای جنوبی مانند برزیل کشت می‌شود. تجارت گل و گیاهان زینتی ایران
عمده تولیدات گل در ایران در حوزه شاخه بریده‌است و حدود ۷۰ درصد کشت، به گل‌های شاخه بریده، و تقریباً ۲۰ درصد گل‌های گلدانی و ۱۰ درصد نیز به فضای باز (فضای سبز) اختصاص دارد. در حوزه فضای باز استان‌های مازندران، استان مرکزی، تهران، استان خوزستان و استان البرز به صورت گسترده فعالیت دارند و در حوزه تولیدات گلخانه ای تهران رتبه نخست و سپس استان‌های مرکزی، استان خوزستان، استان مازندران، اصفهان و استان البرز قرار دارند. چای
بوته چای برای نخستین بار در چین و در حدود پنج هزار سال پیش شناخته شد که به تدریج خواص درمانی آن کشف شد. علاوه بر آن از چای برای مصارف رنگ‌آمیزی نیز استفاده می‌شده‌است. اسپرس (سرده)
زمان کاشت: مناطق مهم کشت و کار اسپرس در ایران: اردبیل، کردستان، شهر کرد، آذربایجان شرقی و غربی، اصفهان، دماوند و فیروزکوه، قزوین، زنجان، طالقان و بعضی دیگر از مناطق سردسیری کشور می‌باشد و در تمامی مناطق فوق الاشاره به علت مقاومت گیاهچه به سرما می‌توان این گیاه را به صورت پاییزه و بهاره کشت نمود البته در ایتن ارتباط بهتر است در پاییز قبل از فرارسیدن سرمای زمستانه و یخبندان گیاه به مرحله ۲ تا ۳ برگی رسیده باشد و در بهار احتمال یخبندان زمین وجود نداشته باشد. صوفی‌چای
صوفی‌چای یا گپی‌چای یا صاف رود یکی از رودهای استان آذربایجان شرقی است. این رود از کوه سهند سرچشمه می‌گیرد و پس از عبور از غرب شهر مراغه و جنوب شهر بناب، به دریاچه ارومیه می‌ریزد. سد علویان بر روی این رود احداث شده‌است. چای
چای شامل کاتچین (Catechin) (نوعی آنتی‌اکسیدان) است. دربرگ تازه چای، کاتچین می‌تواند ۳۰٪ کل وزن برگ خشک را تشکیل دهد. بالاترین مقدار کاتچین در چای‌های سفید و سبز متمرکز شده‌است، اما اساساً چای سیاه به دلیل استعداد اکسید شوندگی خود کمتر از آن برخوردار است. چای همچنین دارای مواد محرکی چون کافئین (حدود ۳٪ وزن چای خشک و برابر با ۴۰ میلیگرم به ازای هر فنجان چای دم کرده)، تئوفیلین و تئوبرومین است، که مقدار این دو ماده بسیار اندک می‌باشد. زالزالک (سرده)
زالزالک، خَفجه،کیالک،رَمَلُک یکی از گیاهان است. این گیاه دارای سه نوع زرد، سیاه و قرمز (شغالی) می‌باشد. زالزالک در ایران در استان‌های خراسان شمالی، قزوین، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، زنجان، اردبیل، لرستان، گیلان، مازندران، مرکزی، قم، همدان، اصفهان، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، خوزستان، کرمانشاه، چهارمحال وبختیاری و ایلام می‌روید. که رتبه اول تولید زالزالک در ایران به آذربایجان شرقی تعلق دارد زعفران
کشت زعفران در ایران در شهرستان تربت حیدریه، شهرستان زاوه، شهرستان کاشمر، شهرستان بردسکن، شهرستان خلیل‌آباد، شهرستان کوهسرخ، شهرستان تایباد، شهرستان باخرز، شهرستان گناباد، شهرستان سبزوار، شهرستان نیشابور، شهرستان بجستان، شهرستان خواف، شهرستان تربت جام و شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی، شهرستان‌های قاینات، فردوس، بشرویه، سرایان و بیرجند در استان خراسان جنوبی کشت می‌شود. چای
نام این گیاه در گویش چینی جنوبی چای و در گویش چینی شمالی به صورت تِی تلفظ می‌شد و هردو تلفظی از یک حرف چینی یگانه در چین قدیم هستند. مردم اروپای غربی نام این گیاه را از چینیان شمالی و مردم خاورمیانه و شمال آفریقا نام آن را از چینیان جنوبی آموختند. چای دارجیلینگ
چای دارجیلینگ، در باغ‌های چای منطقه دارجیلینگ در ایالت بنگال غربی، در شمال هند، در پای کوه‌های هیمالیا، کشت، تولید و فرآوری می‌شود. این چای، هنگامی که دم می‌کشد، عطر و مزه متمایز و رنگ روشنی دارد. داستان چای دارجیلینگ در حدود سال ۱۸۵۰ آغاز شد؛ زمانی که دکتر کمپبل، بذر چای را در باغچه خود در منطقه دارجیلینگ و ۷۰۰۰ فوت بالاتر از سطح دریا به‌طور آزمایشی کاشت. او در پرورش این گیاه موفق بود چرا که دولت، در سال ۱۸۴۷، این منطقه را برای تأسیس گلخانه‌های چای انتخاب کرده بود. دارجیلینگ قبل از آن، تنها یک دهکده کم جمعیت بود که به عنوان یک تفریحگاه توسط ارتش و برخی از مردم مرفه استفاده می‌شد. چای گل داودی
چای گل داودی () یک نوشیدنی است که از دو گونه گل داودی با نام‌های داودی و داودی ایندیسوم تهیه می‌شود. یکی از محبوب‌ترین چای‌ها در شرق آسیا به خصوص در کشور چین است. برای تهیه چای گل داودی، گل (معمولاً خشک) را در قوری فنجان یا شیشه‌ای که حاوی آب داغ (معمولاً 90 تا 95 درجه سانتیگراد پس از سرد شدن از نقطه جوش) قرار می‌دهند. اغلب نبات یا شکر نیز به چای اضافه می‌شود. در نتیجه نوشیدنی شفاف، به رنگ زرد روشن رنگ با عطر گل به دست می‌آید. در سنت چینی افزودن آب داغ به یک قوری چای گل داودی چندین بار تکرار می‌شود. منشأ پیدایش چای گل داودی بود به زمان حکمرانی دودمان سونگ (960-1279) باز می‌گردد. چای
تقاضای فراوان برای چای در بریتانیا سبب کسر (تراز) تجاری نسبت به چین شد، و باعث شد تا انگلستان در میانه سده نوزدهم خود به تولید آن بپردازد. استفاده از بذرهای آن که از چین قاچاق می‌شد (نوعی ممنوعیت ورود برای خارجی‌ها به نواحی کشت چای وجود داشت)، و سبب ایجاد آزمایش‌های ناموفق برای انگلستان گردید اما نهایتاً موفق شدند کشت مولد آن را در بخش‌هایی از مستعمرات آن کشور در هند که واجد آب و هوا و خاک مناسبی بود، انجام دهند. آن‌ها تلاش نمودند تا کسری تجاری خود را با فروختن تریاک به چین جبران نمایند که بعدها سبب جنگ اول تریاک در سال‌های ۱۸۳۸ تا ۱۸۴۲ گردید. ارجنک
این درخت در ایران در استان‌های کرمانشاه (بین اسلام‌آباد غرب و ایلام)، اراک (کوه کهرود، اطراف اراک)، اصفهان (کوه داراب شاه نزدیک دامنه، غرب اصفهان، سعد آباد جنوب اصفهان)، چهارمحال بختیاری (کوهرنگ، زردکوه، بن: ارجنک)، لرستان (بین درود و ازنا، شهبازان، نوژیان جنوب خرم‌آباد، اشترانکوه)، کهگیلویه و بویراحمد (یاسوج، سپیدان، بین یاسوج و بابا میدان) و فارس (جنگل‌های اطراف سد درودزن، سروستان، جنگل‌های بوانات) می‌روید. تمشک قرمز
تمشک قرمز نام یک گونه از سرده تمشک است. تمشک قرمز به صورت وحشی در استان‌های گیلان، مازندران، گرگان، آذربایجان، خراسان، لرستان و کهگلویه و بویراحمد رشد می‌کند. اما کشت انبوه این گیاه به صورت تجاری برای ارائه به بازار صورت نگرفته است. تمشک قرمز دارای خواص دارویی و غذایی بالایی است و حاوی انواع ویتامینها، آنتی اکسیدان‌ها و مواد معدنی مفید به میزان زیاد می‌باشد. همچنین عصاره تولیدی از این گیاه اثرات تأیید شده‌ای در درمان بیماری‌هایی نظیر آنفلوانزا و دیابت دارد. گیلان در انقلاب مشروطه ایران
منطقه خزر در نیمه دوم قرن نوزدهم بیشتر از هر منطقه دیگری در کشور بازرگانی شدن کشاوری را تجربه کرده بود. در گیلان رشد کشاوری بازرگانی به ویژه مورد تشویق سرمایه گذاران خارجی ای بود که مزارع بزرگ در آنجا گشودند. محصول عمده کشاورزی گیلان ابریشم بود، و پس از ضرباتی که به تولید این محصول وارد شد، رونق به کشت برنج، تنباکو و چای آمد. درختان زیتون که صدها سال بود در گیلان می‌رویید، در سال ۱۸۹۰ توسط شرکتی یونانی به نام کوسیس و تئوفیلاکتوس که تحت حمایت روسیه قرار داشت اداره می‌شد. این شرکت انحصار ۲۵ ساله کل محصول زیتون شمال ایران را در اختیار داشت و در سال ۱۸۹۵ کارخانه مدرنی افتتاح کرد. از ۱۸۹۵ کشت مزارع چای شروع شد. تا سال ۱۹۰۲ کنف و چتایی توسط شرکت یوژنو-روسکوئه در گیلان کشت و به روسیه صادر می‌شد. صنایع بسیار مهم ماهیگیری و نوغانداری نیز اغلب در کنترل منافع خارجی بود. این صعنت مزرعه داری بزرگ به معنای استثمار بیشتر کارگران، مخصوصاً در مورد صنعت ماهیگیری بود، اما به آگاهی اجتماعی و همبستگی طبقاتی بیشتر در در میان کارگران و دهقانان جدید هم که خود را در دوره انقلابی نشان دادند انجامید. چای گل
چای گل () یکی از انواع چای چینی است. در برخی از انواع آن از برگ‌های پیچیده شده چای به دور گل خشک، استفاده می‌شود. در این نوع از چای گل، برگ چای و گل به یکدیگر وصل شده و سپس خشکانده می‌شوند. هنگامی که گل و چای پیچیده شده به دور آن در درون آب جوش قرار می‌گیرند، به مانند گلی که شکفته می‌شود به نظر می‌آید. در حالی که گل به عنوان محور آن در می‌آید. پیدایش این چای به استان یوننان در چین نسبت داده می‌شود. گل‌های زیر معمولاً در چای گل مورد استفاده قرار می‌گیرند، گل تکمه‌ای، گل داودی، گل یاس، سوسن، چای ترش (گیاه) و اسمانتوس. یاسه چا
روستای یاسه چای، واقع در استان چهارمحال و بختیاری ،شهرستان سامان، بخش زاینده‌رود و دهستان هوره است. پیش از این که یاسؽ‌چای تبدیل به روستا گردد، مزرعهٔ ییلاقی (سردسیر) خانواری از ایل قشقایی بوده‌است. افرادی که در فصول گوناگون به دلیل عدم وجود پل به ناچار از درون رودخانهٔ زاینده‌رود عبور می‌کرده‌اند پس ناگزیر به عبور از نقطه و محلی بوده‌اند که آب عمق کم‌تری نسبت به نواحی دیگر داشته باشد تا خود و محصولات و نیز دام‌هایشان آسیب کم‌تری ببینند. روبه‌روی این مزرعه (یاسه چاه) چنین موقعیت مناسبی وجود داشته‌است. زیره سبز
خراسان: سبزوار، علی‌آباد، مشهد، صالح آباد تهران، بین تهران و سمنان در ناحیه ای بنام کیش لک در ارتفاعات ۹۰۰ متری به حالت خودرو و نیمه خودرو سمنان، دامغان، سرخه در ۱۱۰۰ متری و شمال شرق استان گلستان پرورش آن در غالب نواحی مساعد صورت می‌گیرد. چای ترکی
چای ترکی یک نوع از چای است که به طور عمده در سراسر ترکیه و همچنین در قبرس شمالی و برخی از کشورهای بالکان مصرف می‌شود. چای
از لحاظ تاریخی در چین، روش دم کردن چای به چند دسته تقسیم می‌شود. مرحله اول دم کردن که عبارتست از شستن فوری چای با آب، و سپس مراحل دوم وبعدی آن انجام می‌گیرد. از مرحله سوم تا پنجم تقریباً همیشه به عنوان بهترین بخش‌های عمل دم کردن چای به حساب می‌آید، اگرچه انواع چای به‌طور متفاوتی پاک و شسته می‌شوند، و ممکن است برای دم کردن آن‌ها نیاز به مراحل بیشتری از استفاده از آب جوش باشد. به عنوان نمونه، بهترین دما برای دم کشیدن چای را براساس نوع آن می‌توان تعیین نمود. چای‌هایی که دارای دوره اکسیداسیون کوتاه باشند یا اصلاً این دوره را طی نکرده باشند، همچون چای سبز یا سفید، به خوبی در دمایی پایین حدود ۸۰ درجه سانتیگراد دم می‌کشند، درحالی که چای‌های دارای دوره طولانی اکسیداسیون، با در دمایی بالاتر از ۱۰۰ درجه سانتیگراد دم بکشند.افزودنی‌های متداول به چای شامل شکر یا عسل، لیمو، شیر، عصاره میوه جات است. برخی از کارشناسان از افزودن خامه به آن به دلیل تقویت بیش از حد طعم آن خودداری می‌کنند. آنچه از این قاعده مستثناست، استفاده از چای‌های بسیار مقوی همچون معجون چای جزایر فریزلند شرقی است. اما، تصور بر این است که شیر مقدار ماده تانین باقی‌مانده را خنثی کرده و اسیدیته آن را کاهش می‌دهد. چایان (رزن)
این روستا از توابع بخش سردرود شهرستان رزن در استان همدان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۹۷۵ نفر بوده‌است. چای
تخمیر چای ارتباطی به تخمیر با مخمر ندارد. آن در واقع اکسایش برگ‌های چای است. در سده ۱۷، پیشرفت‌های متعددی در تولید چای صورت گرفت. در بخش جنوبی چین، برگ‌های چای را در ابتدا در زیر آفتاب خشک شده و سپس نیمه تخمیر گردیده، و از آن چای سیاه دراگون (اژدها) یا اولانگ تولید می‌نمودند. اما، این روش در باقی نقاط چین معمول نبود. آغ چای
رود آغ چای رودی دائمی است که از ارتفاعات شهرستان چالدران در مرز ایران و ترکیه سرچشمه گرفته و پس از عبور از دره قره دره و دریافت آب مناطق زرآباد خوی از روستای بسطام وارد دشت چایپاره شده و پس از آبیاری این دشت در روستای مرکان به رود قطورچای می‌پیوندد. در ادامه مسیر و طی دره‌ای عمیق به رود ارس می‌ریزد. ریزشگاه این رود به رودخانه ارس مرز استانهای آذربایجان غربی و شرقی می‌باشد. رود آقچای رودی است نسبتاً پرآب که در منطقه مرکان از آب این رود برای کشت برنج نیز استفاده می‌گردد. محمدباقر نیو
پس از دو دهه فعالیت در این حوزه توانست از متخصصین کشاورزی و تکنسین های چای ژاپنی دعوت نماید تا از کارخانه چای شمال و همینطور باغ چای شخصی خود که دومین مزرعهٔ بزرگ چای در شمال کشور بود و بخش اعظم برگ سبز ورودی به این کارخانه را فراهم می آورد، بازدید نمایند. ژاپن کشوریست که از قرن نهم میلادی، توسط مبلغین بودیست، با چای آشنا گردیده بود و پس از چندی، به صلاحدید امپراطوری زمان، اقدام به کشت وسیع این محصول و بومی سازی آن نموده و موفقیتی بسیار در کاشت چای در در سطح جهانی دارد. در این بازدید اعضای هیات ژاپنی در مواجهه با فعالیت های ایران تحت تاثیر قرار گرفته، تبادلات اطلاعاتی بیشتری را به واسطه ایشان به انجام رساندین که نتیجه آن به قول خود ایشان در مصاحبه با روزنامه همشهری "صنعت چای را از حضیض مذلت به اوج قدرت رسانده و در سطح بین المللی معرفی نمود". هند
هند با تولید ۹۷۹٬۰۰۰ تن چای دومین تولیدکننده چای دنیا و چهارمین صادرکننده این محصول پس از کنیا، سریلانکا و چین است. محصول اصلی کشاورزان هندی مانند دیگر کشورهای شرق آسیا برنج است و این کشور پس از چین دومین تولیدکننده برنج دنیاست. فائو در سال ۲۰۰۴ میزان تولید برنج هند را ۱۲۴ میلیون تن برآورد کرده بود. هند همچنین رتبه اول دنیا در تولید موز، ارزن، کنف و بادام زمینی و رتبه دوم در تولید ذرت، نیشکر و شاهدانه را داراست. برنج
در نواحی جلگه‌ای استان مازندران همچون شالیزارهای شهرستان‌های لنگرود، فریدونکنار، آمل، بابلسر، محمودآباد، نور، جویبار بیشتر ارقام سنتی و مرغوب نظیر (طارم محلی یا سنگ طارم)، هاشمی و بینام کشت می‌شود و ارقام پرمحصول همچون شیرودی، فجر، خزر و ندا بیشتر در شالیزارهای شهرستان‌های بابل، آمل، ساری، نکا و بهشهر کشت می‌شود. مازندران با حدود ۲۱۴ هزار هکتار سطح زیرکشت اول، حدود ۱۱۰ هزار هکتار کشت دوم و رتون و با تولید سالیانه حدود یک میلیون و ۴۲۰ هزار تن شلتوک ۴۵ درصد تولید برنج کشور را به خود اختصاص می‌دهد. در استان گیلان، شامل ارقام ایندیکایی چون غریب، هاشمی، حسنی و گرده می‌باشند که بنظر می‌رسند در نتیجه انتخاب سنتی توسط کشاورزان (و احتمالاً در ادامه تعدادی نیز در پی انتخاب توسط محققین) هر یک در نواحی جلگه‌ای و دره‌ای استان گیلان به ترتیب شالیزارهای مناطق اطراف شهرستان‌های صومعه سرا، فومن، تالش به مرور زمان حاصل شده‌اند. یک نوع برنج در منطقه سیروان ایلام طی سال‌های طولانیست که کشت می‌شود به نام برنج عنبربو که بسیار خوش عطر و مزه می‌باشد ولی چون به نسبت وسعت آن منطقه کشت می‌شود به فروش انبوه نرسیده‌است اما این چند سالی است که به کردستان عراق و تهران نیز صادر می‌شود. آش
در استان‌های کرمانشاه، ایلام، لرستان، کردستان پخته می‌شود. این آش را با ترخینه درست می‌کنند که به صورت خشک تهیه می‌شود. ترخینه یا ترخوانه از جوشاندن بلغور در شیر یا دوغ ترش بدست می‌آید. برای تهیهٔ این آش به ترخینه، عدس، پیاز، سبزی شامل تره، جعفری، گشنیز و اسفناج احتیاج است. تنگرس
این درخت در ایران در استان‌های مرکزی شهرستان های اراک، خنداب و شازند، کوه های زنجان، گیلان (اطراف رودبار)،((خراسان جنوبی ارتفاعات شاسکوه، کوه‌های خضری و دهشک تا روستای زول و شاهیگ))آذربایجان شرقی (تبریز)، کرمانشاه (شمال‌شرق کرمانشاه، بین کرمانشاه و سنندج، طاق بستان)، همدان (خرقان)، قم (خلجستان)، لرستان (دورود، بین دورود و خرم‌آباد)، یزد (دره دام‌گاهان مهریز)، کرمان (کوه‌های جبال بارز)، فارس (شمال آباده)، تهران (شهرستانک، آب‌علی، علی‌آباد کرج، کوه دشته، نزدیک قزوین، کوه کلاک، کوه قم) و سمنان (بین سرخه و بشم) می‌روید. چای سفید
چای سفید تمامی خواص چای سبز را دارد با این تفاوت که تأثیرگذاری و خاصیت این چای در مقایسه با چای سبز چند برابر است، چون چای سفید از غنچه‌های نورس و بازنشده برگ‌های چای تهیه می‌شود و همین مسئله موجب شده تا چای سفید این روزها در بسیاری از کشورهای مشرق زمین به ویژه چین، ایران و هند در گروه گرانترین چای‌ها و دمنوش‌های طبیعی شناخته شود. چوشل
استان مازندران رتبه اول(۹۳۸۷۳۲٫۱۹) و گیلان(۷۴۱۲۴۱٫۹)، گلستان(۲۲۹۴۵۴٫۹۹)، فارس(۲۲۶۲۹۶٫۷۲)و خوزستان(۲۱۹۸۰۹٫۱۵) در رتبه‌های بعدی از نظر میزان تولید قرار دارند. چای ترش
گل جامائیکا (Roselle) گیاهی است یک ساله بوته‌هایی به ارتفاع ۲–۳ متر برگ‌های ۳–۵ وجهی سبز مایل به زرد گل‌های زرد با کاسبرگ‌های سبز که بعد از رسیدن میوه، کاسبرگ‌ها برنگ قرمز در می‌آید. در بعضی کشورها از الیاف ساقه‌های آن در تهیه وسائل استفاده می‌شود. این گیاه به صورت گونه مهاجر وارد ایران و در منطقه گلمورتی (دلگان) استان سیستان و بلوچستان برای اولین بار کشت شد.در استان خوزستان هم این محصول کشت میشود و اهواز قطب کشت این محصول در کشور است . نام دیگر آن؛ چای مکی است زیرا به صورت گسترده‌ای در شبه جزیره عربستان کشت و مورد استفاده است. مارچوبه
معمولاً برداشت مارچوبه از سال سوم، یعنی دو سال بعد از انتقال تاج آن به محل اصلی آغاز می‌شود. محل کاشت آن در ایران قزوین (شهر سگزاباد)، خوی، تبریز، نواحی مختلف البرز، قصر قجر، جلفای اصفهان، اراک، کرمانشاه، جنوب ایران، و مهارلو در شیراز است همچنین در روستای رز از توابع شهرستان ماهنشان استان زنجان و روستای رباط از توابع شهرستان شهربابک در استان کرمان در فروردین ماه به صورت خودرو رشد می‌کند. این گیاه به‌عنوان یک سبزی خوراکی به صورت خام یا پخته استفاده می‌شود. کاشت این گیاه در شهرستان دزفول رواج پیدا کرده‌است. چای گل یاس
یاس گیاهی است که در ارتفاعات بالا در کوه‌ها رشد می‌کند. چای یاس تولید شده در استان فوجیان بهترین شهرت را در این زمینه دارد. همچنین چای یاس در استان‌های دیگر چین نظیر هونان، جیانگ سو، جیانگشی، گوانگ، گوانگشی و ژجیانگ نیز تولید می‌شود. کشورهای ویتنام و ژاپن نیز برای تولید چای گل یاس شهرت دارند. چایان (رزن)
چایان، روستایی ازتوابع بخش سردرود شهرستان رزن در استان همدان ایران است.این روستا دارای چشمه های جوشانی میباشد.مردم روستا از اب این چشمه ها برای ابیاری باغات خود استفاده میکنند.شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و دامداری میباشد.غالب کشت روستا گندم و جو است.جوانان سخت کوش روستا به علت عدم وجود کار در روستا و حتی شهرستان به شهر های بزرگ مانند تهران و کرج میروند.شغل جوانان روستا گچکاری میباشد که در کار خود توانایی های زیادی دارند و از بهترین های گچکاری در ایران هستند.این روستا دارای دو مسجد میباشد که باعث تشکیل دو دسته در ماه محرم میشود.سنقر اباد اقلیم افغانستان
اب هوا این مناطق در تابستان در اطراف ۴۰ درجه و در زمستان در حدود منفی ۱۵ درجه سانتی گراد می‌رسد.این اب و هوا ولایات تخار قندوز بلخ جوزجان میمنه و بادغیس را پوشانیده‌است.ساحات شمالی تمامی این ولایات را دشت‌ها خشک و بوته زار را پوشانیده‌است. این اب و هوا خیلی زیاد مساعد به کشت نباتات صنعتی از قبیل تنباکو پنبه چغندرقند گل افتاب پرست شرشم زغر کنجد توت برای تربیه کرم ابریشم سنجد بمنظور عطر می‌باشد.محصولات میوه جات این مناطق عبارتند از انار انجیر بادام زردالو انگور می‌باشد .محصولات سبزیجات این مناطق عبارتند از خربوزه ۱۲ نوع هندوانه ۵ نوع بامیه کاهو کدو و ترائی می‌باشد. درین ولایات پس از پایان کوها نواحی بیشتر از میلون هکتار را تپه‌ها احتوا می‌نمایند.محصولات فعلی این تپه‌ها گندم بارانی للم یا گندم سفید است .۴۵۰ هزار هکتار این مناطق را طبعیتا پسته خود روی پوشانیده‌است .این تپه‌ها ولی از لحاظ تکنالوجی جدید برای کشت پخته گندم تربوز تخم روغن شرشم و زغر و پسته اصلاح شده مساعد است.زیاده ساحات این مناطق را مردم شمال بمنظور علفچر غرض تربیه اسپ و گوسفند قره قل مورد استفاده قرار می‌دهند.از کنار این مناطق دریا بزرگ امو می‌گذرد که تا فعلاً مردم افغانستان از این دریا استفاده نمی‌نمایند. چای‌والا
چایوالاها به عنوان یک گروه کارآفرین تمایل دارند از مناطق مختلف هند جابجاشوند کنند تا تجارت کوچک خود را در شهرهای بزرگ اداره کنند. آنها مخلوطی از آب و شیر، اغلب با ادویه جات یا مخلوط ادویه به نام چای ماسالا را می‌جوشانند، برگ‌های چای و شکر را اضافه می‌کنند و سپس چای را در ظروف یا کتری چای صاف می‌کنند. معمولاً چای را در لیوان‌های کوچک یا "فنجان‌های" سفالی بدون لعاب (کلهر) سرو می‌کنند، اما در عصر مدرن شروع به سرو چای در فنجان‌های پلاستیکی کرده‌اند. به‌طور سنتی، چای را در ظروف برنجی درست می‌کردند. بهداشت چای تهیه شده به این روش مورد بحث است. رز چای
رز چای علامت اختصاری T، نام یک گروه از رزهای باغی قدیمی است. خاستگاه این نوع رز چین است. از ترکیب رز چینی و رز گیگانتی (Rosa gigantea × Rosa chinensis)بوجود آمده‌است. همانطور که از نامش برمی‌آید عطری به مانند بوی چای دارد. فصل گلدهیِ بیشتر انواع آن چهار فصل است. بوته آن برافراشته است. پاپایا
پاپایا در ایران به صورت عمده کشت نمی‌شود، بلکه به صورت اندک در استان سیستان و بلوچستان و خیلی کم در استان هرمزگان و برخی استان‌های دیگر مانند یزد، بوشهر و نی‌ریز فارس کشت می‌شود. به گفته سازمان جهاد کشاورزی استان سیستان و بلوچستان، سطح زیر کشت پاپایا در این استان مجموعاً به ۲۵ هکتار می‌رسد. شکرتیغال
گیاهان مولد شیرابه‌های قندی (مان) شکرتیغال در اغلب استان‌های ایران به ویژه یزد (مهریز) خراسان، فارس(جهرم)، اصفهان، کرمان، کرمانشاه، همدان، لرستان، شاهرود مازندران و تهران و زنجان در بلندای ۱۸۰۰ متری از سطح دریا رویش و پراکندگی داشته و جمع‌آوری محصول نیز کم و بیش در این مناطق صورت می‌گیرد. در بسیاری از مناطق ایران به رغم وجود و وفور گیاه شکرتیغال آثاری از فعالیت و وجود حشره مشاهده نمی‌شود. این دارو برای تارهای صوتی مفید است و در رفع خش صدا مؤثر است. توصیه می‌شود مقداری از آن را در نصف لیوان آب جوش بریزید یک قاشق غذا خوری عسل به آن اضافه کنید و به مدت ۲۰ دقیقه منتظر بمانید بعد آن را در فواصل زمانی مختلف جرعه جرعه میل کنید.