چه عواملی ضامن رشد اقتصادی کشور است؟
رکود تورمی
بسیاری از کارشناسان عوامل اقتصادی را تنها دلیل بروز رکود تورمی می‌دانند. ریشه‌های رکود تورمی در ویژگی‌های ساختاری هر اقتصاد، میزان کارایی سیاست‌های پولی و مالی، ساختار بودجه‌ای دولت، میزان کشش‌پذیری سرمایه‌گذاری نسبت به نرخ بهره، چگونگی جانشینی جبری، الگوهای مصرف، پس‌انداز و سرمایه‌گذاری و میزان نقش دولت در اقتصاد نهفته‌است. عواملی که در تشدید یا بروز این پدیده در برخی کشورها دخیل بوده‌اند همان عوامل به نوبه خود باعث مقابله و خروج از این وضعیت در کشورهای دیگر شده‌اند.
اقتصاد ارمنستان
از لحاظ بودجه، این دوره با یک سیاست مالی پر از نوسان، به همراه کسری بودجه حتی در سال‌های رشد دو رقمی توصیف می‌شود. به‌رغم این، هزینه‌های ارمنستان در بهداشت، آموزش و سرمایه‌گذاری عمومی در میان پایین‌ترین‌ها در جهان بود. هزینه‌هایی که به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی اندازه‌گیری می‌شوند. جمع‌آوری ضعیف درآمد مالیاتی که خود ناشی از نقش آفرینی طرفداران معدود و قدرتمند حکومت خارج از دسترس مقام‌های مالیاتی بودند، از جمله دلایل عمده پایین بودن هزینه‌های یاد شده به‌شمار می‌روند. این عده معدود تحت حمایت مستقیم رهبری سیاسی کشور عمل کرده‌اند و در زندگی عمومی و تصمیم‌سازی اقتصادی با نفوذتر از گذشته رشد کردند. این انحصارهای اقتصادی منتج به حذف رقابت در تولید و ورود کالاهای کلیدی شد و رشد اقتصادی را کاهش و قیمت‌ها را افزایش داد. سازمان ملی بهره‌وری ایران
در ماده ۳ قانون برنامه ششم توسعه اهداف کمی کلان بخش‌های اقتصادی در طول برنامه ششم هدف‌گذاری شده‌است که در جدول زیر تشریح شده‌است. بنا بر اهداف مذکور در این جدول، ۲٫۸ واحد درصد از رشد اقتصادی ۸ درصدی هدف‌گذاری شده باید از محل ارتقای بهره‌وری کل عوامل تولید حاصل شود که نشان از سهم ۳۵ درصدی بهره‌وری کل در رشد اقتصادی دارد. رشد اقتصادی
عوامل جمعیتی ممکن است با تغییر نسبت اشتغال به جمعیت و نرخ مشارکت نیروی کار بر رشد تأثیر بگذارد. صنعتی سازی یک تغییر جمعیتی ایجاد می‌کند که در آن میزان زاد و ولد کاهش می‌یابد و میانگین سنی جمعیت افزایش می‌یابد. نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی
کشف نفت دراوایل قرن بیستم از مهم‌ترین خصوصیات دولت ایران بود. بعد ازکشف نفت، منابع درآمدی دولت ایران به خاطر معاوضه نفت با ارزهای خارجی به شدت افزایش یافت. درآمدهای نفتی قرار بود به عنوان موتور رشد در ایران باشد، ولی دسترسی آسان به این درآمدها مانع از توسعه بخش کشاورزی، صنعت و فعالیتهای تولیدی دیگر شد و افزایش واردات، خدمات و فعالیت‌های سوداگرانه را جایگزین برنامههای بلندمدت کرد (کارل، ۱۹۹۷: ۵۳). اساس اقتصاد ایران مبتنی بر صادرات نفت می‌باشد که حدود ۸۵ درصد از بودجه سالانه این کشور را تشکیل می‌دهد. در نتیجه، حکومت به علت انحصار مالکیت منابع و درآمدهای نفتی، کمترین توجه را به منابع درآمدی دیگر که نیازمند برنامه‌های بلندمدت و طرح‌های توسعه‌اند، می‌کند. به علاوه، سیاست‌ها و برنامه‌های حکومتی درایران باعث کاهش سرمایه‌گذاری‌های خارجی در زمینه توسعه صنعت گردشگری می‌شود، که این مورد موانعی را در جهت ارتقاء بازار گردشگری بین‌المللی در ایران ایجاد میکند. همچنین قوانین و مقررات دست و پاگیر گمرکی، صدور ویزا، روادید و غیره را می‌توان در زمره مشکلات همیشگی ذکر کرد (حامدی، ۲۰۱۰: ۴۰). فشار روانی
بعضی از عوامل فشار، به خانواده و اجتماعی که در آن زندگی می‌کنیم برمی‌گردد؛ همچون: مشکلات شغلی و اقتصادی، مشکلات سیاسی، بی‌ثباتی و ناکارآمدی قوانین، نامطمئن بودن تکنولوژی، مشکلات خانوادگی، تحصیل فرزندان، محل سکونت... ، همه می‌تواند در میزان فشاری که تحمل می‌کنیم، نقش داشته باشد. حمایت‌های خانوادگی و فامیلی نیز در تحمل افراد در برابر فشارها نقش دارند. مسائل سیاسی و اقتصادی نیز باعث ایجاد فشار می‌شود. رکودهای کوتاه‌مدت هم، موجب افزایش تنش می‌شود، هنگامی که سیستم‌های اقتصادی به قهقرا می‌روند، سازمان‌ها از نیروی کار خود می‌کاهند، اضافه‌کاری کاهش می‌یابد، تعدادی از کارکنان منتظر خدمات می‌مانند، حقوقها کاهش می‌یابد، هفته‌های کاری کوتاه می‌گردد و از این قبیل مسائل که فشارزا هستند.علائم تحلیل‌رفتگی عبارت‌اند از: بی‌گمان، زیربنای بخش بزرگی از بیماری‌های جسمی و پریشانی‌های روانی، میزان تحمل فشار روانی و ناتوانی فرد برای مقابله با آن است؛ هر چند بسیاری از شغل‌های امروزی، فشار روانی را نیز همراه خود دارد؛ ولی دست‌اندرکاران آن می‌دانند که چگونه با چنین فشارهای تنش‌زایی مقابله کنند و با وجود محرک‌های فشارزایی که در کار روزانه با آن روبه‌رو می‌شوند، می‌دانند که چگونه از آثار زیان‌آور آن، دوری گزینند؛ اما برخی از افراد شاغل، بدین اندازه، توانایی یا امکان لازم برای مقابله یا فرار از محرک‌های تنش‌زا را ندارند و همواره در معرض این محرک‌ها هستند. چنین افرادی، گرفتار فرسودگی شغلی می‌شوند و مشکل خود را در زمینه‌های گوناگون شناختی، هیجانی و رفتاری نشان می‌دهند. تولید ناخالص داخلی
این شاخص، شاخصی است ترکیبی و کشورها را در سه عامل منابع انسانی می‌سنجد:۱. زندگی سالم و طولانی۲. دسترسی به دانش و آموزش۳. سطح زندگی استاندارد. حسن روحانی
سیاست‌های اقتصادی دولت روحانی بر مدار خصوصی‌سازی و رونق اقتصادی با برنامه‌های نئولیبرالی شکل گرفته بود.دیدگاه‌های اقتصادی حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران در بلند مدت توسعه اقتصادی و در کوتاه مدت افزایش قدرت خرید خانوارها، رشد تولید ملی، افزایش کافی سرمایه‌گذاری، اجرایی شدن سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و بهتر شدن فضای کسب‌وکار است. حسن روحانی معتقد است در کوتاه مدت، بهتر شدن وضع اقتصادی مردم باید با افزایش قدرت خرید خانوارها و کم شدن فاصله درآمدی دهک‌های بالا و پایین محقق شود. وی کسب این اهداف را در گرو تولید ثروت ملی و توزیع عادلانه ثروت ملی می‌داند. حسن روحانی بر این باور است که اگر ثروت ملی تولید نشود، باید فقر توزیع شود. وی می‌گوید تولید ثروت ملی باعث افزایش درآمد واقعی سرانه می‌گردد و توزیع عادلانه ثروت ملی با هدف افزایش کمک‌های مستقیم و غیرمستقیم به قشرها کم‌درآمد است. روحانی مقصود اقتصادی دولت تدبیر و امید را در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶، افزایش درآمد واقعی خانوارهای ایرانی و افزایش کمک‌های مستقیم و غیرمستقیم به قشرها کم‌درآمد برشمرده است. او گام اول دولت خود را احیای سازمان مدیریت و برنامه خوانده‌است. حسن روحانی به توزیع بهینه یارانه‌ها، کنترل نقدینگی و تورم، افزایش رشد اقتصادی، کاهش واردات اعتقاد دارد. اقتصاد ایران
برآیند تغییرات پایداری شاخصه‌ها در ۱۵ موضوع مورد بررسی در نهایت محاسبه عدد پایداری کل (توسعه پایدار) را برای مجموعه اقتصاد ایران ممکن کرده‌است. نتایج محاسبات نشان می‌دهد که عدد پایداری کل در دو دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ نامطلوب و در سه دهه دیگر مقدار پایداری کل هرچند پایین اما مطلوب بوده‌است. در پنج دهه گذشته، بالاترین مقدار توسعه پایدار در ایران در دهه ۱۳۵۰ با عدد ۶۷ درصد تجربه شده‌است. همچنین نتایج محاسبات نشان می‌دهد که با وجود کاهش شدید عدد مربوط به شاخصه‌های محیطی (زیست‌بوم، آب و کشاورزی)، با افزایش عدد پایداری کل از ۴۱ درصد در دهه ۱۳۷۰ تا رقم ۵۸ درصد در دهه ۱۳۸۰ مواجه بوده‌ایم. این محاسبه نشان می‌دهد که در صورت عدم تخریب شاخصه‌های محیطی جایگاه ایران در موضوع توسعه پایدار با توجه به بهبود شاخصه‌های اجتماعی و اقتصادی می‌توانست در رتبه‌ای به مراتب بالاتر قرار گیرد. سیمون کوزنتس
با پایان جنگ جهانی دوم، کوزنتس به یک منطقه تحقیقاتی جدید منتقل شد و این امر مربوط به روابط بین تغییرات درآمد و رشد است. وی برنامه تحقیقاتی ای را ارائه داد که شامل مطالعات گسترده تجربی در مورد چهار عنصر اصلی رشد اقتصادی است. عناصر شامل رشد جمعیت شناختی، رشد دانش، سازگاری در داخل کشور با عوامل رشد و روابط اقتصادی خارجی بین کشورها بودند. تئوری عمومی رشد اقتصادی باید توسعه کشورهای صنعتی پیشرفته را توضیح دهد و دلایلی که مانع از توسعه کشورهای عقب مانده می‌شود، شامل اقتصاد بازار و برنامه‌ریزی شده، کشورهای بزرگ و کوچک، توسعه یافته و در حال توسعه می‌شود، تأثیر رشد اقتصادی خارجی را در نظر می‌گیرد. روابط وی شاخص‌های آماری عملکرد اقتصادی ۱۴ کشور در اروپا، ایالات متحده و ژاپن را به مدت ۶۰ سال جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل کرد. تجزیه و تحلیل مواد منجر به پیشرفت تعدادی از فرضیه‌های مربوط به جنبه‌های مختلف مکانیسم رشد اقتصادی، در رابطه با میزان و تغییرپذیری رشد، ساختار درآمد ناخالص ملی و توزیع نیروی کار، توزیع درآمد بین خانوارها، ساختار تجارت خارجی کوزنتس تئوری رشد اقتصادی را با پایه و اساس تاریخی بنا نهاد. موضوع اصلی این مطالعات تجربی این است که رشد محصول کل کشور لزوماً دلالت بر تحول عمیق کل ساختار اقتصادی آن دارد. این تغییر و تحول جنبه‌های بسیاری از زندگی اقتصادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد - ساختار تولید، ساختار بخشی و شغلی اشتغال، تقسیم مشاغل بین فعالیت‌های خانوادگی و بازار، ساختار درآمد، اندازه، ساختار سنی و توزیع مکانی جمعیت، جریان‌های بین کشور. کالاها، سرمایه، کار و دانش، سازمان صنعت و مقررات دولتی. به نظر وی، چنین تغییراتی برای رشد کلی ضروری است و پس از شروع، ایجاد، محدود کردن یا حمایت از توسعه اقتصادی بعدی کشور. کوزنتس تجزیه و تحلیل عمیقی از تأثیر رشد اقتصادی با فرایندهای جمعیتی و خصوصیات انجام داد. رشد اقتصادی
برخی از دانشمندان فیزیکی مانند سانیام میتال رشد مداوم اقتصادی را ناپایدار می‌دانند. عوامل متعددی ممکن است رشد اقتصادی را محدود کنند - به عنوان مثال: منابع محدود، اوج یا تخلیه. تامین مالی خرد
یکی از موانع رشد و توسعه کشورهای در حال توسعه، کمبود سرمایه و عدم بکارگیری صحیح و اصولی منابع سرمایه‌ای موجود است. یکی از راه‌های تأمین سرمایه برای کسب و کارهای خرد و نوپا در کشورهای در حال توسعه، تأمین مالی خرد یا همان اعتبارات خرد است. برنامه‌های تأمین مالی خرد به منظور اشتغال‌زایی و فقرزدایی، از جمله برنامه‌هایی است که با ایجاد و گسترش فعالیت‌های درآمدزا (به ویژه برای زنان کم درآمد) و توسعه جوامع محلی توجه زیادی به آن جلب شده‌است. در این گزارش به جوانب مختلف تأمین مالی خرد پرداخته می‌شود. نابرابری اقتصادی
به گفته اقتصاددان Branko Milanovic، در حالی که به‌طور سنتی اقتصاددانان فکر کردند که نابرابری برای رشد خوب بود."این دیدگاه که نابرابری درآمد به رشد اقتصادی آسیب می‌زند - یا اینکه برابری بهبود یافته می‌تواند به پایدار شدن رشد کمک کند - در سالهای اخیر به‌طور گسترده‌ای استفاده و نگه داشته شده‌است. دلیل اصلی این تغییر اهمیت فزاینده سرمایه انسانی در توسعه است. هنگامی که سرمایه فیزیکی مهم بود، پس انداز و سرمایه‌گذاری کلیدی بود. سپس مهم بود که یک گروه بزرگ از افراد ثروتمند که بتوانند درآمد بیشتری نسبت به فقرا پس انداز کنند و آن را در سرمایه فیزیکی سرمایه‌گذاری کنند. اما اکنون که سرمایه انسانی کمتر از ماشین آلات است، آموزش گسترده به رشد راز شده‌است. " زمانی که توزیع درآمد ناهموار است و تمایل به کاهش "شکافهای درآمد بین نیروی کار ماهر و غیر متخصص" دارد، "آموزش جامع در دسترس" در هر دو مورد دشوار است." به نظر نمی‌رسد مشکلات اقتصادی مستقل بدهی، به سیاست‌های توزیع مجدد در اروپا بستگی داشته باشد. به استثنای ایرلند، کشورهایی که در سال ۲۰۱۱ در معرض خطر پیش‌بینی قرار دارند (یونان، ایتالیا، اسپانیا، پرتغال) برای جینی بالا بود سطح نابرابری درآمد را در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی اندازه‌گیری کرد. همان‌طور که توسط شاخص جینی اندازه‌گیری شده بود، یونان در سال ۲۰۰۸ دارای نابرابری درآمد بیشتری نسبت به آلمان از لحاظ اقتصادی بود. کشورهای توسعه‌یافته
معیار مهم اقتصادی دیگر، میزان صنعتی بودن کشور است. یکی دیگر از معیارهایی که به‌تازگی مورد توجه قرار گرفته، شاخص توسعهٔ انسانی است. این شاخص، معیارهای اقتصادی نظیر درآمد را با امری همچون میزان امید به زندگی و سطح آموزش عمومی ترکیب می‌کند. به این ترتیب، کشورهایی که دارای نمرهٔ بالاتری در شاخص توسعه انسانی هستند، توسعه‌یافته محسوب می‌شوند و به دیگر کشورها، کشورهای در حال توسعه گفته می‌شود.کلماتی نظیر کشورهای صنعتی، کشورهای پیشرفته، و کشورهای جهان اول هم در معنی مشابه استفاده می‌شوند. حبیب‌الله ثابت
عباس میلانی می‌نویسد که با وجود اینکه نظام جمهوری اسلامی ایران، اموال ثابت را مصادره نمود، اما وی روحیه خوشبینانه ای که باعث موفقیتش در کل زندگی شده بود را حفظ کرد. میلانی عوامل خوشبینی، پایبندی دینی، نظم کاری و فراست را به عنوان عواملی می‌داند که ثابت را در زمره یکی از اصلی‌ترین کارآفرینان ایران قرار می‌دهد. میلانی به نقل قول‌هایی از ثابت اشاره می‌کند که می‌گوید: هم وطنان من، نباید دوری از وطن، باعث یاس و ناامیدی شما گردد. رشد اقتصادی
مشاهده شده‌است که رشد تولید ناخالص داخلی تحت تأثیر اندازه اقتصاد است. رابطه بین رشد تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی در سراسر کشورها در یک زمان خاص محدب است. رشد با افزایش تولید ناخالص داخلی به حداکثر خود می‌رسد و سپس شروع به کاهش می‌کند. ارزش‌های افراطی مانند درآمد متوسط هم وجود دارند؛ که دراقتصادهای توسعه یافته و هم در حال توسعه مشاهده می‌شود. در حقیقت، کشورهایی که دارای این دارایی هستند به حوزه رشد متعارف تعلق دارند. با این حال، این دارایی‌ها می‌توانند توسط نوآوری‌های فناوری و سیاست گسترش یابد و برخی از کشورها به دامنه رشد نوآورانه بالاتر بروند. عقاید اقتصادی باستانی
ایده او در مورد مزایای تقسیم کار نیز به "Asabiyya" مربوط می‌شود، هرچه انسجام اجتماعی بیشتر باشد، تقسیم موفقیت‌آمیز پیچیده‌تر است، رشد اقتصادی بیشتر می‌شود. وی خاطرنشان کرد: رشد و توسعه، هم عرضه و هم تقاضا را تحریک می‌کند و نیروهای عرضه و تقاضا همان چیزی هستند که قیمت کالاها را تعیین می‌کند. وی همچنین خاطرنشان کرد: نیروهای کلان از رشد جمعیت، توسعه سرمایه انسانی و تأثیرات تحولات تکنولوژیکی بر توسعه است. در حقیقت، ابن خلدون فکر می‌کرد که رشد جمعیت به‌طور مستقیم تابعی از ثروت است. سیاست اقتصادی حسن روحانی
روحانی بر این باور است که پیشتر در موضوع جمعیت، بیشتر به بحث فضا و مواد غذایی توجه می‌شد؛ ولی در موقعیت کنونی در مبحث جمعیت، موارد گوناگون دیگری مثل تحصیلات ابتدایی، مسائل بهداشتی، مسکن، اشتغال، مسائل تربیتی، ساعات فراغت، هنجارهای اجتماعی وغیره، در کنار غذا و فضا مورد بررسی هستند. در مبحث جمعیت، یکی از موضوعات مهم، مسئله روند رشد جمعیت است و نه رقم مطلق جمعیت، که باید مورد توجه برنامه‌ریزان و سیاستگذاران کشور قرارگیرد. در کنار موضوع رشد جمعیت، ساختمان جمعیت نیز دارای اهمیت است. رشد بالای جمعیت، ساختمان جمعیتی را حاصل می‌کند که از نظر اجتماعی و اقتصادی خیلی مطلوب به‌شمار نمی‌رود. در این شرایط گاهی بیشتر از ۴۵٪ جمعیت در سنین زیر ۱۵ سال قرار می‌گیرند که احتیاج به سرمایه‌گذاری‌های اساسی آموزشی و بهداشتی دارند. در برنامه‌ریزی‌ها برای کسب به رسالت‌های بلندمدت، یکی از موارد مورد بحث، رشد جمعیت است. رشد متناسب جمعیت می‌تواند فردایی متناسب و خوب را برای مردم و دولت تجسم کند. اما نه عدد بالای جمعیت نشانه‌ای از قدرت است و نه عدد کم آن نشانه‌ای از توسعه. ساماندهی جمعیت کشور در حد توان و امکانات، ظرفیت‌های خالی و مقاصد ملی ایران می‌تواند آینده دلخواهی را بسازد. اقتصاد ایران
موضوع زیرساخت‌های شهری و روستایی از جمله موضوعاتی است که در بهبود پایداری شاخصه‌های زیربنایی سهم عمده‌ای ایفا کرده‌است. وضعیت پایداری در این حوزه همواره صعودی بوده و در دو دهه ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰ به وضعیت مطلوبی رسیده‌است که نشان دهنده موفقیت برنامه‌های عمرانی شهری و روستایی در کشور است. سیاست اقتصادی حسن روحانی
روحانی می‌گوید رشد اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۱ طبق اعلام بانک مرکزی و مرکز آمار دولت پیشین منفی بوده‌است. وقتی رشد اقتصادی کشور منفی باشد، یعنی اینکه کشور در رکود است و این یعنی اینکه تولید رونق ندارد و نتیجه این وضع گرانی و نیاز به واردات است که همه این‌ها در شرایط کنونی متأثر از تحریم‌هاست در حالی که متأسفانه همچنان در طول سال‌های گذشته نفت به عنوان منبع اصلی درآمد دولت باقی‌مانده و مشکلات را مضاعف می‌کند و خود این تضییقات باعث می‌شود، دولت نتواند منابع درآمدی دیگری همچون مالیات را نیز تقویت کند، چرا که وقتی تولید رونق نداشته باشد، افزایش درآمد مالیاتی معنا نخواهد داشت. اقتصاد کشاورزی
کشاورزی را به عنوان نیروی محرکه رشد اقتصادی در مراحل اولیه توسعه دانسته‌اند و در مراحل بعدی رشد هم برای بخش کشاورزی حداقل پنج نقش عمده (تأمین درآمد، ایجاد اشتغال، تأمین غذا، ایجاد بازار وارز آوری) را در تغییر ساختار اقتصاد قائل هستند. به لحاظ خصوصیات عدم وابستگی بخش کشاورزی به خارج و فراهم بودن امکانات و منبع داخلی، حرکت اولیه رشد اقتصادی می‌تواند از بخش کشاورزی باشد. به طوری که ممکن است چنین اولویتی برای بخش‌های دیگر و در مراحل اولیه فراهم نباشد. پول داغ
پول داغ معمولاً ناشی از سرمایه غنی می‌باشد، کشورهای توسعه یافته‌ای که نرخ رشد تولید ناخالص ملی و نرخ بهره کمتری نسبت به نرخ رشد تولید ناخالص ملی و نرخ بهره بازارهای اقتصادی نو ظهور مانند هند، برزیل، چین، ترکیه، مالزی و … اگر چه دلایل اصلی گردش پول داغ موضوعی هستند که عموماً در هر دوره‌ای متفاوت بوده‌اند، در زیر دلایل گردش پول داغ را بررسی می‌کنیم. کاهش پایدار نرخ بهره در کشورهای توسعه یافته‌ای که صنعت قوی دارند: کم بودن نرخ بهره در مناطق توسعه یافته سرمایه گذاران را به سرمایه‌گذاری‌های با بازده بالا جذب می‌کند و چشم‌انداز اقتصادی را در آسیا و آمریکای لاتین بهبود می‌بخشد. یک تمایل عمومی به سمت انواع سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در مراکز اصلی مالی و به سمت افزایش یکپارچگی بازارهای جهانی سرمایه. کشورهای در حال ظهور بازار که شروع می‌کنند به تصویب پول صحیح و سیاست‌های مالی به خوبی اصلاحات بازار گرایی که تجارت و آزاد سازی بازار سرمایه را در بر می‌گیرند. مثل اصلاحات سیاسی در بقیه کشورها که بر افزایش قابل اعتماد در نرخ برگشت سرمایه تأثیر دارد. همان‌طور که در بالا توصیف کردیم، پول داغ می‌تواند در حالت‌های مختلفی باشد. بودجه هزینه، بقیه صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهام و قرض بین‌المللی موسسات مالی منطقه‌ای معمولاً به عنوان وسیله نقلیه (ابزار انتقال) پول داغ توصیف می‌شوند. در بحران‌های مالی ۱۹۹۷ شرق آسیا و۱۹۹۸ روسیه پول داغ معمولاً از بانک‌ها سر چشمه می‌گرفت نه سرمایه گذاران سهام. سؤال نمایندگان مجلس از محمود احمدی‌نژاد
احمدی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود به سؤالات نمایندگان در مورد آمار خلاف واقع در مورد رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال و همچنین ارتباط گرانی با نحوه اجرای هدفمندی یارانه‌ها پرداخت و گفت که اقتصاد ایران در دو سال اخیر رشد قابل توجهی داشته و اظهار داشت که هدف اعلام شده دولت در ایجاد اشتغال نیز قابل تحقق بوده‌است. توسعه اقتصادی
توسعه اقتصادی با تغییرات بنیادین در اقتصاد کشور همراه است. تعدادی از این تغییرات عبارت‌اند از: رشد اقتصادی
افزایش بهره‌وری نیروی کار (نسبت مقدار تولید به ورودی نیروی کار) از نظر تاریخی مهمترین منبع رشد اقتصادی واقعی سرانه بوده‌است. در یک برآورد مشهور، پروفسور ام آی تی، رابرت سولو، نتیجه گرفت که پیشرفت فناوری ۸۰ درصد از افزایش بلند مدت درآمد سرانه ایالات متحده را به خود اختصاص داده‌است، افزایش سرمایه‌گذاری در حساب تنها ۲۰ درصد باقیمانده را توضیح می‌دهد. پیشگامان کشاورزی آزاد
شرایط مختلف آب و هوایی از جمله دما، رطوبت نسبی، دی‌اکسید کربن و سطح اکسیژن، pH آب، هدایت الکتریکی آب و قرار گرفتن در معرض مواد مغذی مختلف و کودهای شیمیایی تعیین می‌کنند که آیا یک گیاه رشد می‌کند یا این که چگونه رشد می‌کند. شرایط مختلف آب و هوایی می‌تواند منجر به موقعیت‌های فنوتیپی متفاوت در گیاهانی که از نظر genotypical بسیار مشابه یا یکسان هستند بشوند. صفات مختلف ظاهری یک گیاه از جمله رنگ، اندازه، بافت، عملکرد، نرخ رشد، طعم و تراکم مواد مغذی آن پدیده را می‌سازد. تولید ناخالص داخلی
با این‌حال، برخی اقتصاددانان و سیاست‌گذاران در دهه ۱۹۵۰ شروع به زیر سؤال بردن GDP کردند. برای مثال، برخی از آنها شاهد تمایلی برای پذیرش GDP به‌عنوان شاخصی قطعی از موفقیت یا شکست یک کشور بودند، و این‌ها علی‌رغم آن بود که GDP نتوانست سلامت، شادی، برابری و سایر عوامل رفاه اجتماعی را در نظر بگیرد. به بیان دیگر، این انتقادات توجه را به فاصلهٔ بین پیشرفت اقتصادی و پیشرفت اجتماعی جلب کرد. با این‌حال، برخی از مقامات مثل آرتور اوکان، اقتصاددان انجمن مشاورین اقتصادی جان. اف. کِنِدی، بر این باور بودند که GDP شاخص قطعی موفقیت اقتصادی است و مدعی بودند که هرگونه افزایش GDP موجب کاهش بیکاری می‌شود. نسبت فداکاری
رشد اقتصادی سریعتر شرکای تجاری به عنوان یک عامل بیرونی و انتخابات به عنوان یک عامل سیاسی هر دو باعث کاهش هزینه تورم زدایی می‌شوند و از این طریق بر نسبت فداکاری تأثیر می‌گذارند. اصلاحات مالیاتی هم به عنوان یک اصلاح ساختاری به‌طور مستقیم بر روی نسبت فداکاری تأثیر نمی‌گذارد، ولی می‌تواند روی روند تولید اثر گذارد و باعث کاهش هزینه‌های تورمزدایی شود. ابلاغیه سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی
بند ج سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی ج. ا. ا: با توجه به ضرورت شتاب گرفتن رشد و توسعه اقتصادی کشور مبتنی بر اجرای عدالت اجتماعی و فقرزدایی در چارچوب چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور بیکاری در ایران
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که بخشی از رشد اقتصادی چند سال اخیر حاصل افزایش درآمدهای بالای نفتی بوده‌است در حالی که دولت بدون سرمایه‌گذاری کافی نمی‌تواند به رشدی قابل اتکا دست یابد تا با آن شعار افزایش فرصت‌های شغلی را تحقق بخشد. حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی
سرمایه‌گذاری در زیرساخت بخشی از انباشت سرمایه‌ای است که برای توسعه اقتصادی لازم است و نیز می‌تواند به عنوان بخشی از رشد رفاه اجتماعی در ساختار اجتماعی – اقتصادی جامعه تعبیر شود. از سوی دیگر تأثیر زیرساخت در رشد اقتصادی همواره یکی از بحث‌های اساسی در بین اقتصاد دانان بوده‌است. در کشورهای توسعه یافته توسعه و گسترش شبکه‌های برق، جاده‌ها و شبکه راه‌آهن توسعه اقتصادی بارزی را سبب شده‌است. در عین حال زیرساخت تأثیر غیرمستقیمی بر زنجیره تأمین، ارزش زمین، رشد کسب و کارهای کوچک و توسعه جوامع و استفاده از فرصت‌های اقتصادی می‌گذارد. رشد اقتصادی
رشد اقتصادی به عنوان یک نتیجه از افزایش همزمان فرصت‌های شغلی و افزایش بهره‌وری نیروی کار، از پتانسیل غیرمستقیم کاهش فقر برخوردار است. مطالعه‌ای که توسط محققان انستیتوی توسعه خارج از کشور (ODI) روی ۲۴ کشور انجام شد، نشان داد که در ۱۸ مورد فقر کاهش یافته‌است. نظریه رشد درون‌زا
نظریه رشد درون‌زا بر آن است که رشد اقتصادی به علت نیروهای درونی اقتصاد و نه عوامل بیرونی رخ می‌دهد. براساس این نظریه سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی، نوآوریو دانش اثر قابل توجهی در رشد اقتصادی دارد. این نظریه با تمرکز بر اثرات جانبی مثبت و اثرات سرریز حاصل از یک اقتصاد دانش بنیان به دنبال توسعه اقتصادی است. نظریه رشد درون زا در درجه اول ادعا می‌کند که در دراز مدت نرخ رشد اقتصاد بستگی به سیاست‌های تشویق تولید علم دارد. برای مثال یارانه برای تحقیق و توسعه یا آموزش و پرورش موجب افزایش نرخ رشد در برخی از مدل‌های رشد درون زا می‌شود چرا که انگیزه‌ای برای نوآوری ایجاد می‌کند. تاثیرات نابرابری اقتصادی
به گفته اقتصاددانان صندوق بین‌المللی پول، نابرابری در ثروت و درآمد با مدت طلسم‌های رشد اقتصادی (نه با نرخ رشد) رابطه منفی دارد. سطح بالای نابرابری نه تنها از رونق اقتصادی جلوگیری می‌کند، بلکه همچنین از کیفیت نهادهای یک کشور و سطح بالای تحصیلات نیز جلوگیری می‌کند. به گفته اقتصاددانان کارمندان صندوق بین‌المللی پول، "اگر سهم درآمد ۲۰ درصد برتر (ثروتمندان) افزایش یابد، رشد تولید ناخالص داخلی در واقع در میان مدت کاهش می‌یابد، و این نشان می‌دهد که این مزایا کاهش نمی‌یابد. در مقابل، افزایش سهم درآمد ۲۰ درصد پایین (فقیر) با رشد بالاتر تولید ناخالص داخلی همراه است. فقیر و طبقه متوسط بیشترین رشد را از طریق تعدادی از کانالهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مرتبط دارند. " رشد اقتصادی
رشد معمولاً به صورت واقعی (با اصطلاحات تعدیل‌شده تورم) محاسبه می‌شود تا اثر تحریف‌کنندهٔ تورم بر قیمت کالاهای تولیدشده را از بین ببرد. اندازه‌گیری رشد اقتصادی از حسابداری درآمد ملی استفاده می‌کند. از آنجا که رشد اقتصادی به عنوان درصد تغییر سالانهٔ تولید ناخالص داخلی (GDP) اندازه‌گیری می‌شود، از این رو تمام مزایا و معایب آن را دارد. نرخ رشد اقتصادی کشورها معمولاً با استفاده از نسبت تولید ناخالص داخلی به جمعیت (درآمد سرانه) مقایسه می‌شود. رشد اقتصادی
نداشتن عنوان حقوقی مشخص در مورد مالکیت، استفاده از آن را به عنوان وثیقه برای تأمین وام محدود کرده و بسیاری از کشورهای فقیر را از یکی از مهمترین منابع بالقوه سرمایه خود محروم می‌کند. مشاغل ثبت نشده و فقدان روشهای پذیرفته شده حسابداری از دیگر عواملی است که باعث محدود شدن سرمایه بالقوه می‌شود. رادیو اقتصاد
· زمینه‌سازی در جهت رشد اقتصادی کشور رشد اقتصادی
این حمایت اخیر از پیش‌بینی‌های مدل Galor-Zeira با یافته‌های قبلی مطابقت دارد. روبرتو پروتی نشان داد که مطابق با رویکرد نقص بازار اعتبار، ارائه شده توسط گالور و زیرا، نابرابری با سطح پایینتری از تشکیل سرمایه انسانی (تحصیلات، تجربه، کارآموزی) و سطح بالاتر باروری همراه است، در حالی که سطح پایینتری از سرمایه انسانی مرتبط است با سطح رشد اقتصادی پایین‌تر. رولان بنابو، اقتصاددان پرینستون، دریافت که روند رشد کره و فیلیپین «کاملاً با فرضیه انباشت سرمایه انسانی محدود شده به اعتبار سازگار است». بعلاوه، اندرو برگ و جاناتان اوستری اظهار داشتند که به نظر می‌رسد نابرابری از طریق انباشت سرمایه انسانی و مجاری باروری بر رشد تأثیر می‌گذارد. نرخ ارز
نرخ ارز رسمی ممکن است درصورت وجود شرایطی دچار ضعف شود. این عوامل عبارت‌اند از: ۱- ادامه کسری در موازنه پرداخت‌های کشور؛ ۲- کاهش در میزان ذخیره طلا و ارزهای خارجی؛ ۳- تورم داخلی؛ ۴- بی‌اعتمادی به پول داخلی؛ ۵- سیاست‌های دولت که به جای مبارزه با علت، با معلول مبارزه می‌کند؛ ۶- خط مشی‌های دولت که سبب تضعیف اقتصاد داخلی می‌شود؛ ۷- احتمال‌تضعیف نرخ‌رسمی ارز کشورهایی که‌یک اقتصاد به آن‌ها تعهد و وابستگی نزدیک دارد. رشد اقتصادی
در نتیجه، اقتصاددانان محیط زیست رشد گرا مداخله دولت را در تغییر منابع تولید انرژی، به سمت انرژی باد، خورشید، برق و هسته ای پیشنهاد می‌کنند. این امر تا حد زیادی استفاده از سوخت‌های فسیلی را فقط به نیازهای پخت‌وپز خانگی (مانند مشعل‌های نفت سفید) محدود می‌کند یا اینکه فناوری جذب و ذخیره کربن می‌تواند مقرون به صرفه و مطمئن باشد. در استرن رویو، که توسط دولت انگلستان در سال ۲۰۰۶ منتشر شد، نتیجه‌گیری شد که سرمایه‌گذاری ۱٪ از تولید ناخالص داخلی (بعداً به ۲٪ تغییر یافت) برای جلوگیری از بدترین تأثیرات تغییرات آب و هوایی کافی است و عدم انجام آن می‌تواند آب و هوا را به خطر بیندازد. هزینه‌های مربوطه برابر با ۲۰٪ از تولید ناخالص داخلی است. از آنجا که جذب و ذخیره کربن هنوز به‌طور گسترده اثبات نشده‌است و اثربخشی طولانی مدت آن (مانند مهار نشت دی اکسید کربن) ناشناخته است، و به دلیل هزینه‌های فعلی سوخت‌های جایگزین، این پاسخ‌های سیاست تا حد زیادی به ایمان به تغییر تکنولوژی بستگی دارد. توسعه اقتصادی
او رابطه‌ای را که بین درآمد، پس‌انداز، نرخ رشد اقتصادی، و تولید ناخالص ملی، وجود دارد بیان می‌کند. به عبارتی عواملی را که او در نظر می‌گیرد عبارتند از: میل به سرمایه‌گذاری، میل به پس‌انداز در جامعه، نرخ رشد اقتصادی و درآمد ملی. توسعه اقتصادی
در توسعهٔ اقتصادی متغیرها از نظر کیفی مدنظر است لذا توسعه در واقع تغییرات کیفی یک جامعه را بیان می‌کند که تظاهر آن می‌تواند، در رشد تبلور یابد. به این ترتیب توسعهٔ اقتصادی عبارت است از تغییرات کیفی در ساختار اقتصاد یک جامعه و آن دسته از تغییرات بنیادی که بر تولید ناخالص ملی اثر می‌گذارد. به این ترتیب دو لغت رشد و توسعه را با توجه به تعاریف بالا از یکدیگر تمیز می‌دهیم. او معتقد است که تمام جوامع بشری یا به عبارتی تمام کشورهای دنیا در روند توسعه خود از مراحل زیرین گذار می‌کنند: تئوری رشد متعادل راگنار نورکس
دلیل دیگر برای جلوگیری از تشویق صادرات این است که به احتمال زیاد یک کشور توسعه‌نیافته فقط می‌تواند به اندازه‌ای مهارت و دانش فنی داشته‌باشد که کالاهای‌اساسی مانند محصولات کشاورزی را صادر کند. با این حال، از آنجا که چنین کالاهایی با تقاضای کم کشش روبرو هستند، میزان فروش آنها در بازار محدوداست. اگرچه وقتی جمعیت رو به رشداست، ممکن است تقاضای ‌اضافی برای صادرات ایجاد شود، نورکس به‌طور ضمنی فرض کرد که کشورهای توسعه‌یافته با نرخ جایگزینی رشد جمعیت فعالیت می‌کنند؛ بنابراین، برای نورکس، صادرات به عنوان وسیله ای برای ایجاد توسعه اقتصادی کاملاً منتفی است. رشد اقتصادی
«اگر بتوانیم در مورد گزینه‌های سیاست دولت که تأثیرات اندکی نیز روی نرخ رشد بلند مدت دارند، یاد بگیریم، می‌توانیم در بهبود سطح زندگی سهیم باشیم. تنظیم رشد اقتصادی بخشی از اقتصاد کلان است که واقعاً مهم است». رشد اقتصادی
در حالی که تصدیق نقش اصلی رشد اقتصادی می‌تواند به‌طور بالقوه در توسعه انسانی، کاهش فقر و دستیابی به اهداف توسعه هزاره باشد، اما در میان جامعه توسعه به‌طور گسترده‌ای درک شده‌است که باید تلاش‌های ویژه ای انجام شود تا اطمینان حاصل شود که قشرها فقیرتر جامعه قادر به مشارکت در رشد اقتصادی هستند. تأثیر رشد اقتصادی بر کاهش فقر - کشش رشد فقر - می‌تواند به سطح نابرابری موجود بستگی داشته باشد. به عنوان مثال، با نابرابری کم، کشوری با نرخ رشد ۲٪ به ازای شخص و ۴۰٪ از جمعیت آن در فقر زندگی می‌کند، می‌تواند فقر را در ده سال به نصف کاهش دهد، اما برای کشوری با نابرابری بالا، رسیدن به همان کاهش تقریباً ۶۰ سال طول می‌کشد. به گفته دبیرکل سازمان ملل متحد بان کی مون: «در حالی که رشد اقتصادی لازم است، اما برای پیشرفت در کاهش فقر کافی نیست». جایزه بهره‌وری ۱۴۰۴
در چشم‌انداز بیست ساله کشور پیش بینی شده است که: در سال ۱۴۰۴ ایران کشوری است توسعه یافته از نظر اقتصادی علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین‌الملل. در راستا دستیابی به این مهم در برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به عنوان ایستگاه‌های اول و دوم توسعه در برنامه ۲۰ ساله، پیش بینی شده است که ایران اسلامی می‌بایست در سال‌های برنامه سالانه متوسط ۸ درصد رشد اقتصادی به قیمت‌های ثابت داشته باشد. بعلاوه سهمی از رشد اقتصادی می‌بایست از طریق ارتقاء بهره‌وری صورت پذیرد. (به عنوان مثال در برنامه پنجم سهم ۳۳ درصدی از رشد اقتصادی به بهره‌وری اختصاص یافته است) به همین منظور و در پی اجرای طرح ملی سنجش بهره روی کشور (در سال ۱۳۸۷) جایزه بهره‌وری ۱۴۰۴ به منظور شناسایی و تقدیر از سازمان‌های همراستا با سند چشم‌انداز افق ۱۴۰۴ طراحی و تاکنون سه دوره از جایزه بهره‌وری ۱۴۰۴ از سال ۱۳۸۸ برگزار گردیده است. برنامه اعطای جایزه متعلق به یک مؤسسه خصوصی است و فاقد ارتباط یا اعتبارسنجی از سوی دولت می‌باشد. رکود تورمی
اساس فقر انرژی
انرژی خدمات لازم را برای تأمین بسیاری از نیازهای اساسی انسان، به ویژه گرما، نیروی محرک (به عنوان مثال پمپ‌های آب و حمل و نقل) و نور ارائه می‌دهد. تجارت، صنعت، تجارت و خدمات عمومی مانند مراقبت‌های بهداشتی مدرن، آموزش و ارتباطات به دسترسی به خدمات انرژی وابسته است. در واقع، بین عدم خدمات انرژی کافی و بسیاری از شاخص‌های فقر مانند مرگ و میر نوزادان، بی سوادی، امید به زندگی و میزان باروری در کل رابطه مستقیمی وجود دارد. دسترسی ناکافی به انرژی همچنین با رانندگی مردم به دنبال شرایط بهتر زندگی، شهرنشینی سریع در کشورهای در حال توسعه را تشدید می‌کند. افزایش مصرف انرژی مدت طولانی است که به طور مستقیم با رشد اقتصادی و بهبود رفاه بشر گره خورده‌است. با این وجود مشخص نیست افزایش مصرف انرژی شرط لازم برای رشد اقتصادی است یا برعکس. اگرچه کشورهای توسعه یافته در حال حاضر شروع به جدا کردن مصرف انرژی خود از رشد اقتصادی (از طریق تغییرات ساختاری و افزایش بهره وری انرژی) کرده‌اند، اما رابطه مستقیمی بین مصرف انرژی و توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه وجود دارد. تئوری رشد متعادل راگنار نورکس
اندازه بازار، صرف نظر از ماهیت اقتصاد، انگیزه سرمایه‌گذاری را تعیین می‌کند. دلیل این امر این است که کارآفرینان همیشه با در نظر گرفتن تقاضا برای محصول مورد نظر، تصمیمات تولیدی خود را اتخاذ می‌کنند. به عنوان مثال، اگر یک تولیدکننده خودرو بخواهد تصمیم ‌بگیرد که در کدام کشور کارخانه‌ تأسیس‌ کند، به‌ طور طبیعی در کشورهایی سرمایه‌گذاری می‌کند که در آنها تقاضا بالا است. وی ترجیح می‌دهد در یک کشور توسعه‌یافته سرمایه‌گذاری کند، اگرچه جمعیت این کشورها کمتر از کشورهای توسعه نیافته است، اما مردم مرفه هستند و تقاضای قطعی دارد. نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی
بر اساس گزارش انجمن جهانی مسافرت و گردشگری(۲۰۱۳) کیفیت زیرساخت‌های هوایی، جاده‌ای، راه‌آهنی و دریایی ایران در بین کشورهای جهان به ترتیب در رتبه ۱۲۹، ۶۸، ۴۵ و ۸۰ قرار دارد (گزارش انجمن جهانی مسافرت و گردشگری، ۲۰۱۳: ۱۴). ظرفیت و کارایی پایین و بنگاههای اقتصادی مرتبط با بخش گردشگری کشورمان، از جمله شبکه حمل و نقل شهری، زمینی، دریایی، هوایی و راه‌آهن و مشکلات ناشی از تأخیر پرواز، بلیت هواپیما، نبود امکانات مناسب در مبادی ورودی گردشگران، کمبود تجهیزات ارتباطی و غیره از جمله موانع و مشکلات بزرگ در راه توسعه گردشگری به‌شمار می‌روند. تشویق بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری، ایجاد زمینه‌های لازم جهت ورود سرمایه‌های خارجی، اخذ وام از سازمان‌های جهانی جهت تکمیل پروژههای موجود و انجام مطالعات وتحقیقات توجیهی فنی و اقتصادی جهت احداث زیرساخت‌هایی نظیر پایانه‌های حمل و نقل مسافرتی، جادهها، فرودگاه‌ها، از جمله راهکارهای پیشنهادی جهت توسعه حمل و نقل می‌باشند. جدا از امکانات سخت‌افزاری، تدوین قوانین و مقررات دقیق و ساده گمرکی و جلوگیری ازتشریفات زاید و دست و پاگیر در مورد ورود و خروجکالا و مسافر، ایجاد یا تقویت مراکز اطلاع‌رسانی و عرضه کتب راهنمای گردشگری، نقشه استان‌ها، آدرس هتل‌ها و رستوران‌ها، مسیر و برنامه وسایل نقلیه عمومی و همچنین افزایش کارایی مأموران گذرنامه در مرزهای ورودی، نتایج مطلوبی در راستای توسعه صنعت گردشگری خواهد داشت (صمدیان و همکاران، ۱۳۸۸: ۱۱۱). اقتصاد آسیا
رشد بلند مدت اقتصاد در هند به دلیل جمعیت جوان آن، نسبت وابستگی کم به دیگر کشورها، پس‌انداز سرمایه و نرخ سرمایه‌گذاری و افزایش ادغام در اقتصاد جهانی از نکات مثبت در مورد رشد اقتصادی هند در جهان است. کشور هند به خوبی این قابلیت را دارد که در آینده جزء ۳ قدرت برتر اقتصادی در سر تا سر جهان باشد. چشم‌انداز رشد کوتاه مدت نیز خوب است زیرا طبق صندوق بین‌المللی پول، اقتصاد هند آینده ای روشن در اقتصاد جهان است. اقتصاد ارمنستان
در سال ۱۹۹۴ بازگشت ارمنستان به رشد اولین کشور در میان جمهوری‌های شوروی سابق که هنوز پس از فروپاشی اتحاد شوروی در حال بازسازی است، چیزی کم از یک رویداد چشمگیر نبود و در حالی به‌دست آمد که اقتصاد ارمنستان در پی زمین‌لرزه اسپیتاک و جنگ قره‌باغ، داشت بهبود می‌یافت. رشد اقتصاد با کارآفرینان دولتی کوچک و متوسط اما به شدت موفق و چابک و خصوصی‌سازی زمین پشتیبانی و تأیید شد. در آن زمان، ناتوانی در ایجاد شرایط برای ایفای نقش مناسب بازارها و نبود نقش معناداری برای دولت، تنگناهای کلیدی پیشرفت به‌شمار می‌رفت. تداوم نزاع در منطقه قره باغ و ماترکِ صنعتی شوروی تا آن زمان اساساً به ساختار اقتصادی فرسوده کمکی نکردند. در اینجا فهرستی کوتاه از عواملی که بحران را تثبیت کرد و روی بیشتر رویدادها تأثیر گذاشت، ارائه می‌شود: سیاست اقتصادی حسن روحانی
روحانی معتقد است که افزایش کافی سرمایه‌گذاری و رشد آن باعث رشد تولید ملی، افزایش درآمد واقعی خانوارها و در نهایت بهبود معیشت مردم می‌گردد. وی رشد سرمایه‌گذاری در سال‌های گذشته را به شکلی نزولی ترسیم می‌کند. حسن روحانی می‌گوید با وجود این که بهای نفت از ۵۰/۶ دلار برای هر بشکه به ۱۰۷/۴ دلار افزایش یافته‌است ولی سرمایه‌گذاری در کشور صورت نگرفته‌است. وی بر این باور است برای رشد سرمایه‌گذاری‌های لازم در جهت بهتر شدن وضعیت اقتصادی مردم باید در کنار منابع دولتی، از منابع غیردولتی به‌نحو مطلوب برخوردار بود. رشد اقتصادی
تغییر ساختاری را می‌توان از زاویه دیگری نیز مشاهده کرد. می‌توان رشد اقتصادی واقعی را به دو بخش تقسیم کرد: شاخص رشد اقتصادی گسترده - تولید ناخالص داخلی «کمی» و شاخص بهبود کیفیت کالاها و خدمات - تولید ناخالص داخلی «کیفی». رشد اقتصادی
نرخ رشد اقتصادی از داده‌های مربوط به تولید ناخالص داخلی که آژانس‌های آماری کشورها تخمین می‌زنند، محاسبه می‌شود. نرخ رشد تولید ناخالص داخلی سرانه از داده‌های مربوط به تولید ناخالص داخلی و افراد برای دوره‌های اولیه و نهایی شامل تجزیه و تحلیل تحلیلگرها محاسبه می‌شود. رکود تورمی
شرایط اقتصادی ایران به‌طور بالقوه آمادگی پذیرش پدیده رکود تورمی را دارد. با توجه به ویژگی‌های ساختاری اقتصاد ایران، کسری بودجه‌های مداوم و شوک‌های ارزی حاصل از درآمد نفت و بی‌انضباطی مالی دولت و سیاست انبساطی پولی از مهم‌ترین عوامل بروز این پدیده در کشور هستند. محمدرضا پهلوی
شاه سرمایه‌گذاری‌های عمده‌ای را در زیرساخت‌ها، سوبسیدها و کمک‌های بلاعوض زمین برای جمعیت دهقانی، مشارکت در سود کارگران صنعتی، ساخت تأسیسات هسته‌ای، ملی‌سازی منابع طبیعی ایران و برنامه‌های سوادآموزی که از مؤثرترین برنامه‌ها در جهان تلقی می‌شد، آغاز کرد. شاه همچنین تعرفه‌های سیاست اقتصادی و وام‌های ترجیحی را به شرکت‌های ایرانی وضع کرد که در پی ایجاد یک اقتصاد مستقل برای کشور بود. تولید خودرو، لوازم خانگی و سایر کالاها در ایران به‌طور قابل ملاحظه ای افزایش یافت و منجر به ایجاد یک طبقه صنعتی جدید شد که مصون از تهدیدهای رقابت خارجی تلقی می‌شد. این اصلاحات منجر به چندین دهه رشد اقتصادی پایدار شد که ایران را به یکی از سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد در بین کشورهای توسعه‌یافته و توسعه نیافته تبدیل کرد. شاه در طول حکومت ۳۸ ساله خود میلیاردها دلار برای صنعت، آموزش، بهداشت و نیروهای مسلح هزینه کرد و از نرخ رشد اقتصادی فراتر از ایالات متحده، انگلیس و فرانسه برخوردار بود. درآمد ملی نیز ۴۲۳ برابر افزایش یافت. در نتیجه، مردم شاهد افزایش بی‌سابقه درآمد سرانه بودند که به بالاترین سطح در هر مقطعی از تاریخ ایران و سطوح بالای شهرنشینی رسید. تا سال ۱۹۷۷، هزینه‌های خدمات مسلحانه ایران، که شاه آن را وسیله ای برای پایان دادن به مداخله خارجی در ایران می‌دانست، این کشور را به پنجمین ارتش قدرتمند جهان تبدیل کرد. رشد غیراقتصادی
نرخ یا نوع رشد اقتصادی ممکن است پیامدهای مهمی برای محیط زیست داشته باشد (مانند اثر بر آب و هوا و سرمایه‌های طبیعی محیط زیست). نگرانی‌ها برای اثرات منفی احتمالی رشد اقتصادی بر محیط زیست و جامعه، برخی را بر این واداشته که خواهان میزان رشد اقتصادی کمتری باشند، به علت این نگرانی‌ها ایده رشد غیراقتصادی داده شد و احزاب سبز ایجاد شدند. احزاب سبز استدلال می‌کنند که اقتصادها بخشی از یک جامعه جهانی و یک بوم‌شناسی (زیستگاه) جهانی هستند و نمی‌توانند از مقدار رشد طبیعی خود پیشی بگیرند مگر آنکه بر جامعه و محیط زیست آسیب بزنند. پیشران‌های نوآوری
تغییرات بسیار سریع در نیازهای عمومی و لزوم تغییرات سریع در محصولات و فرایندها، شرایطی را به وجود آورده‌است که نوآوری به عنوان مهم‌ترین عامل رقابت‌پذیری سازمانی مطرح شده‌است. در فضای اقتصاد دانش بنیان، توانمندی‌های علمی و فناوری و توانایی تغییرات سریع در این توانمندیها از طریق نوآوری به عنوان موتور محرک رشد اقتصادی از اهمیت اساسی برخوردار است. تئوری رشد متعادل راگنار نورکس
هیرشمن تأکید کرد که اقتصادهای توسعه نیافته به این دلیل "توسعه نیافته" نام گذاری شده‌اند که با کمبود منابع مواجه اند، شاید نه لزوماً منابع طبیعی ، بلکه منابعی مانند نیروی کار ماهر و فناوری. بنابراین این فرض که یک کشور توسعه‌نیافته می‌تواند همزمان در بسیاری از صنایع اقتصاد خود سرمایه‌گذاری گسترده انجام دهد به دلیل کمبود منابع‌ غیرواقعی است. وی می‌گوید: رشد اقتصادی
طبق گفته عجم اوغلو و همکارانش "دموکراسی باعث رشد می‌شود". به‌طور خاص، "دموکراسی با تشویق به سرمایه‌گذاری، افزایش تحصیلات، اصلاحات اقتصادی، بهبود تأمین کالاهای عمومی و کاهش ناآرامی‌های اجتماعی، تولید ناخالص داخلی آینده را افزایش می‌دهد. رشد اقتصادی
اقتصاددانان بین رشد اقتصادی بلند مدت و تغییرات اقتصادی کوتاه مدت در تولید تفاوت قائل می‌شوند. تغییر کوتاه مدت در رشد اقتصادی چرخه تجارت نامیده می‌شود. به‌طور کلی، اقتصاددانان فراز و نشیب‌های موجود در چرخه تجارت را ناشی از نوسانات تقاضای کل می‌دانند. در مقابل، رشد اقتصادی مربوط به روند طولانی مدت تولید است که به دلایل ساختاری مانند: رشد فناوری و تجمع عوامل مربوط می‌شود. رشد اقتصادی
در حسابداری درآمد ملی، تولید سرانه با استفاده از عوامل زیر قابل محاسبه است: تولید در واحد ورودی نیروی کار (بهره‌وری نیروی کار)، ساعت کار (شدت)، درصد جمعیت در سن کار (نرخ مشارکت) و نسبت جمعیت در سن کار به کل جمعیت (جمعیت). «نرخ تغییر تولید ناخالص داخلی / جمعیت، مجموع نرخ تغییر این چهار متغیر به علاوه محصولات متقابل آنهاست». رشد اقتصادی
رشد اقتصادی در ایالات متحده و سایر کشورهای پیشرفته از طریق تغییر در نرخ مشارکت نیروی کار و اندازه‌های نسبی بخش‌های اقتصادی، فازهایی را تحت تأثیر قرار داد. گذار از اقتصاد کشاورزی به تولید، اندازه بخش را با تولید بالا در ساعت (بخش تولیدی با بهره‌وری بالا) افزایش داد، در حالی که اندازه بخش را با تولید کمتر در ساعت کاهش داد (بخش کشاورزی با بهره‌وری پایین). سرانجام رشد بالای بهره‌وری در تولید، با کاهش قیمت‌ها و کاهش اشتغال نسبت به سایر بخش‌ها، باعث کاهش اندازه بخش شد. بخش های خدمات و دولت، که تولید و رشد بهره وریشان در ساعت پایین است، در طول دهه ۱۹۹۰ با افزایش سهم خود در اقتصاد و اشتغال روبرو شدند. بخش دولتی از آن زمان منقبض شده‌است، در حالی که اقتصاد خدمات در دهه ۲۰۰۰ گسترش یافته‌است. محمدرضا پهلوی
شاه سرمایه‌گذاری‌های عمده‌ای را در زیرساخت‌ها، سوبسیدها و کمک‌های بلاعوض زمین برای جمعیت دهقانی، مشارکت در سود کارگران صنعتی، ساخت تأسیسات هسته‌ای، ملی‌سازی منابع طبیعی ایران و برنامه‌های سوادآموزی که از مؤثرترین برنامه‌ها در جهان تلقی می‌شد، آغاز کرد. شاه همچنین تعرفه‌های سیاست اقتصادی و وام‌های ترجیحی را به شرکت‌های ایرانی وضع کرد که در پی ایجاد یک اقتصاد مستقل برای کشور بود. تولید خودرو، لوازم خانگی و سایر کالاها در ایران به‌طور قابل ملاحظه ای افزایش یافت و منجر به ایجاد یک طبقه صنعتی جدید شد که مصون از تهدیدهای رقابت خارجی تلقی می‌شد. این اصلاحات منجر به چندین دهه رشد اقتصادی پایدار شد که ایران را به یکی از سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد در بین کشورهای توسعه‌یافته و توسعه نیافته تبدیل کرد. شاه در طول حکومت ۳۸ ساله خود میلیاردها دلار برای صنعت، آموزش، بهداشت و نیروهای مسلح هزینه کرد و از نرخ رشد اقتصادی فراتر از ایالات متحده، انگلیس و فرانسه برخوردار بود. درآمد ملی نیز ۴۲۳ برابر افزایش یافت. در نتیجه، مردم شاهد افزایش بی‌سابقه درآمد سرانه بودند که به بالاترین سطح در هر مقطعی از تاریخ ایران و سطوح بالای شهرنشینی رسید. تا سال ۱۹۷۷، هزینه‌های خدمات مسلحانه ایران، که شاه آن را وسیله ای برای پایان دادن به مداخله خارجی در ایران می‌دانست، این کشور را به پنجمین ارتش قدرتمند جهان تبدیل کرد. تاثیرات نابرابری اقتصادی
به گفته اقتصاددان برانکو میلانوویچ، در حالی که به‌طور سنتی اقتصاددانان فکر می‌کردند نابرابری برای رشد خوب است: این دیدگاه که نابرابری درآمدی رشد را ضرر می‌کند - یا اینکه برابری بهبود یافته می‌تواند به رشد رشد کمک کند - در سالهای اخیر گسترده‌تر شده‌است. . . . دلیل اصلی این تغییر اهمیت روزافزون سرمایه انسانی در توسعه است. وقتی سرمایه فیزیکی بیشترین اهمیت را داشت، پس‌انداز و سرمایه‌گذاری مهم بودند. آنگاه داشتن یک جمع بزرگ ثروتمند که می‌توانست سهم بیشتری از درآمد خود را نسبت به فقرا صرفه جویی کند و سرمایه آن را در سرمایه بدنی سرمایه‌گذاری کند، مهم بود. اما اکنون که سرمایه انسانی کمیاب تر از ماشین آلات است، آموزش گسترده به راز رشد تبدیل شده‌است. هنگامی که توزیع درآمد نابرابر دستیابی به «آموزش گسترده در دسترس» مشکل است و تمایل به کاهش «شکاف درآمدی بین ماهر و غیر ماهر» دارد. اقتصاد کلان
مدل رشد نئوکلاسیک رابرت سولو تبدیل به یک مدل رایج کتب درسی برای تشریح رشد اقتصادی در بلند مدت شده‌است. مدل با تابع تولید آغاز شده و تولید ملی محصول دو عامل معرفی می‌شود: سرمایه و نیروی کار. مدل سولو فرض می‌کند که نرخ استفاده از نیروی کار و سرمایه ثابت است، بدون نوسان‌هایی که معمولاً در بیکاری و استفاده از سرمایه در چرخه‌های تجاری دیده می‌شود. گلدمن ساکس
گلدمن ساکس در سال ۲۰۰۵ میلادی پیش‌بینی نمود، که ۴ کشور چین، هند، روسیه و برزیل تا سال ۲۰۱۰ در مسیر توسعه اقتصادی قرار گرفته و دارای بالاترین نرخ رشد اقتصادی خواهند بود، که با گذشت زمان و به واقعیت پیوستن بخش عمده‌ای از پیش‌بینی‌های این موسسه، اعتبار بیشتری در میان تحلیل‌گران اقتصادی پیدا نمود. براساس نتایج مطالعات گلدمن ساکس در سال ۲۰۰۷ که علاوه بر آمارهای اقتصادی مبتنی بر سال مالی ۲۰۰۶ محور شاخص‌های محیطی رشدثبات و شرایط اقتصاد کلان، سرمایه انسانی، شرایط سیاسی، تکنولوژی و نوآوری بدست آمده، ۱۱ کشور می‌توانند بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ میلادی، دارای بیشترین نرخ رشد اقتصادی بوده و نگاه سرمایه‌گذاران را به خود معطوف دارند. این کشورها عبارتند از: ایران، کره جنوبی، مکزیک، اندونزی، ترکیه، ویتنام، پاکستان، مصر، فیلیپین، نیجریه و بنگلادش. رکود تورمی
الف- «از انبساطی بستن بودجه خودداری شود.» درآمدهای پیش‌بینی شده در بودجه غیرواقعی و اغراق‌آمیز نباشد و مخارج، به ویژه هزینه‌های جاری، کاهش یابند و کسری بودجه برطرف شود. «با توجه به ساختار اقتصاد ایران، یکی از دلایل عمده تورم مزمن در کشور، تداوم کسری بودجه دولت است؛ لذا دولت می‌تواند با هماهنگی کامل با سیاست‌های مالی و پولی از افزایش بی‌رویه در هزینه‌های جاری خودداری کند و هزینه‌ها را متناسب با منابع داخلی درآمدی (مالیاتی، صادرات غیرنفتی و…) در بودجه سالانه لحاظ کند و علاوه بر آن خود را پایبند به بودجه مصوب شده کرده و خارج از چارچوب آن هزینه نکند. در واقع انضباط مالی دولت از عوامل مهم جلوگیری از بروز پدیده رکود تورمی در ایران است.» رشد اقتصادی
یک نظریه که رشد اقتصادی را با کیفیت زندگی مرتبط می‌کند «فرضیه آستانه» است که بیان می‌کند رشد اقتصادی تا حدی افزایش کیفیت زندگی را به همراه دارد. اما در آن مرحله - که نقطه آستانه نامیده می‌شود - رشد بیشتر اقتصادی می‌تواند کیفیت زندگی را با زوال روبرو کند. این منجر به یک منحنی U شکل وارونه می‌شود، جایی که راس منحنی نشان دهنده سطح رشد است که باید هدف قرار گیرد. نشان داده شده‌است که خوشبختی با تولید ناخالص داخلی سرانه، حداقل تا سطح ۱۵۰۰۰ دلار برای هر نفر افزایش می‌یابد. ساسکاچوان
مهاجرت یک عامل مهم در شکل‌گیری فرهنگ و تاریخچهٔ این استان استاست. در ضمن، مهاجرت عامل افزایش جمعیت استان در آینده محسوب می‌شود. این استان درصدد جذب مهاجر (حداقل ۵۰۰۰ نفر در سال) جهت رشد اقتصادی است. یکی از روش‌های جذب مهاجر برنامهٔ انتخابی استانی PNP است که روند جذب مهاجر به این استان را سرعت می‌بخشد. در این برنامه برای متخصصان، تجار و دانشجوی بین‌المللی امتیازاتی محسوب شده‌است. سرعت بالای مهاجرت باعث رکود اقتصادی شده‌است. نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی
محدودیت‌های سیاسی و برنامه‌ریزی منحنی کوزنتس
یک توضیح برای این پدیده این است که در مراحل اولیه توسعه اقتصادی، فرصت‌های سرمایه‌گذاری، برای آن کسانی که پول دارند زیاد می‌شود و در همان حال هجوم نیروی کار ارزان روستایی به شهرها باعث کاهش دستمزدها می‌شود. در حالی که در اقتصادهای توسعه یافته، ذخایر سرمایه انسانی (تخمینی از هزینه ای که متحمل شده اما هنوز پرداخت نشده‌است) به جای ذخایر سرمایه فیزیکی به عنوان منبع اصلی رشد اقتصاد مطرح می‌شود؛ و نابرابری اقتصادی با کاهش سطوح آموزش، سرعت رشد اقتصادی را کاهش می‌دهد، زیرا افراد فقیرتر و محرومتر در شرایط ناقص بازارها و اعتبار، پول کافی برای تأمین مخارج تحصیل خود را ندارند. رشد اقتصادی
در واقع، نرخ رشد طبیعی بالاترین نرخ رشد قابل دستیابی است که باعث ایجاد بیشترین اشتغال ممکن در منابع موجود در اقتصاد می‌شود. اقتصاد ترکیه
ثبات سیاسی نابرابری اقتصادی
طبق اظهارات اقتصاددانان صندوق بین‌المللی پول، نابرابری در ثروت و درآمد با مدت زمان رشد اقتصادی همبستگی منفی دارد (نه نرخ رشد). سطوح بالایی از نابرابری نه تنها مانع از رفاه اقتصادی نمی‌شود، بلکه مانع از کیفیت نهادهای کشور و سطح تحصیلات بالا می‌شود. طبق گفته اقتصاددانان کارکنان صندوق بین‌المللی پول، «اگر سهم درآمد از ۲۰ درصد (ثروتمند) افزایش یابد، رشد تولید ناخالص داخلی عملاً در میان مدت کاهش می‌یابد، و پیشنهاد می‌کند که مزایای آن نادیده گرفته نشود. در مقابل، افزایش سهم درآمد پایین ۲۰ درصدی (فقرا) با رشد تولید ناخالص داخلی بالاتر همراه است. طبقه فقرا و طبقه متوسط برای رشد بیشتر از طریق تعدادی از کانال‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی وابسته به هم هستند.» با این حال، کارهای بیشتری انجام شده در سال ۲۰۱۵ توسط Sutirtha Bagchi و Jan Svjnar نشان می‌دهد که تنها نابرابری ناشی از فساد و جنون است که به رشد اقتصادی آسیب می‌رساند. . وقتی که آن‌ها برای این واقعیت که بعضی از نابرابری‌ها از طریق بیلیونرها با استفاده از ارتباطات سیاسی آن‌ها ایجاد می‌شود، کنترل می‌شود، به نظر می‌رسد نابرابری ناشی از نیروهای بازار تأثیری بر رشد ندارد. مطالعات بر روی نابرابری درآمد و رشد گاهی اوقات شواهدی را تأیید کرد که فرضیه منحنی کوزنتس را نشان می‌دهد که بیان می‌کند که با توسعه اقتصادی، ابتدا نابرابری افزایش می‌یابد و سپس کاهش می‌یابد. اقتصاددان Thomas Piketty این مفهوم را به چالش می‌کشد، ادعا می‌کند که از سال ۱۹۱۴ تا ۱۹۴۵ جنگ‌ها و «شوک‌های سیاسی و اقتصادی خشونت‌آمیز» نابرابری را کاهش داد. علاوه بر این، Piketty استدلال می‌کند که فرضیه «جادویی» منحنی کوزنتس، با تأکید بر توازن رشد اقتصادی در بلند مدت، نمی‌تواند افزایش قابل توجهی در نابرابری اقتصادی در سراسر جهان توسعه یافته از دهه ۱۹۷۰ در نظر بگیرد. آموزش
بحث‌های فراوانی در رابطه با اینکه نرخ بالای آموزش برای کشورها برای دستیابی به سطوح بالایی از رشد اقتصادی ضروری است، وجود دارد. تحلیل‌های تجربی از این پیش‌بینی نظری حمایت می‌کنند که کشورهای فقیر باید سریعتر از کشورهای ثروتمند رشد کنند، زیرا آنها می‌توانند از فناوری‌های پیشرفته ای که قبلاً توسط کشورهای ثروتمند آزمایش و امتحان شده‌اند استفاده کنند. با این حال، انتقال فناوری به مدیران و مهندسانی آگاه نیاز دارد، که بتوانند با ماشین‌ها یا روش‌های تولیدی قرض گرفته شده از کشور پیشرو کار کنند، و از طریق تقلید این فاصله را کاهش دهند. به همین دلیل، توانایی یک کشور در یادگیری از کشور پیشرو تابعی از سهم «سرمایه انسانی» آن است. مطالعه اخیر در مورد عوامل تعیین‌کننده رشد اقتصادی کل، بر اهمیت نهادهای اساسی اقتصادی و نقش مهارت‌های شناختی تأکید دارد. مالیات
محققان نوشتند که درآمد داخلی بخش مهمی از تأمین اعتبار مالی عمومی یک کشور در حال توسعه را تشکیل می‌دهد زیرا این نوع تأمین مالی از کمک‌های خارجی (تأمین کننده کشورهای خارجی) برای توسعه با ثبات تر و قابل پیش‌بینی تر است و برای خودکفایی یک کشور ضروری است. آنها دریافتند که جریان درآمد داخلی به‌طور متوسط در حال حاضر بسیار بزرگتر از کمک‌های خارجی برای توسعه (Overseas Development Assistance است. با این حال، در یک چهارم از کشورهای آفریقایی کمک‌های خارجی توسعه از جمع‌آوری مالیات بیشتر است، که احتمالاً این کشورها از نظر داشتن منابع فقیر اند. این نشان می‌دهد کشورهایی که پیشرفت‌های بیشتری را در زمینه جایگزین کردن کمک‌های خارجی با درآمد مالیاتی داشته‌اند، آن‌هایی اند که از افزایش قیمت انرژی و مواد اولیه به‌طور نامتناسب (نا همگن) سود می‌برند. رشد اقتصادی
کیفیت منابع از عوامل مختلفی از جمله درجه‌بندی سنگ معدن، مکان، ارتفاع از سطح دریا یا پایین آن، نزدیکی به راه‌آهن، بزرگراه‌ها، تأمین آب و آب و هوا تشکیل شده‌است. این عوامل بر سرمایه و هزینه عملیاتی استخراج منابع تأثیر می‌گذارد. در مورد مواد معدنی، مقدار کمتری از منابع معدنی استخراج می‌شوند که به سرمایه و انرژی بیشتری برای استخراج و فرآوری نیاز دارند. عیارهای سنگ مس طی قرن گذشته به میزان قابل توجهی کاهش یافته‌است. مثال دیگر گاز طبیعی از شیل و سنگهای دیگر با نفوذ پذیری کم است که استخراج آنها به انرژی، سرمایه و مواد ورودی بسیار بالاتری نسبت به گاز معمولی دهه‌های گذشته نیاز دارد. نفت و گاز دریایی با افزایش عمق آب به‌طور تصاعدی هزینه را افزایش داده‌اند. رشد اقتصادی
این تئوری نشان می‌دهد که در بیشتر عمر بشر، پیشرفت تکنولوژی با رشد جمعیت جبران شده و سطح زندگی در طول زمان و مکان تقریباً معیشت داشته‌است. با این حال، تعامل تقویت کننده بین میزان پیشرفت فناوری و اندازه و ترکیب جمعیت به تدریج سرعت پیشرفت فناوری را افزایش داده و اهمیت آموزش را در توانایی افراد در انطباق با محیط تغییر یافته فناوری افزایش می‌دهد. افزایش تخصیص منابع به آموزش باعث کاهش باروری شده و اقتصاد را قادر می‌سازد تا سهم بیشتری از ثمرات پیشرفت فناوری را به جای افزایش رشد جمعیت به افزایش مداوم درآمد سرانه اختصاص دهد و زمینه را برای ظهور رشد پایدار اقتصادی فراهم کند. این تئوری همچنین نشان می‌دهد که تغییرات در ویژگی‌های زیست جغرافیایی، و همچنین ویژگی‌های فرهنگی و نهادی، یک سرعت افتراقی از رکود به رشد در سراسر کشورها و در نتیجه واگرایی در سرانه درآمد آنها طی دو قرن گذشته ایجاد کرده‌است. آموزش ضمن خدمت
ایران سال‌هاست برای رسیدن به پیشرفت و توسعه مطلوب در تکاپوست، یکی از اهداف راهبردی و بلندمدت مدیران بلندپایه این کشور، رهانمودن اقتصاد کشور از درآمدهای نفتی و اتکاء به درآمدهای غیرنفتی به عنوان مهم‌ترین منبع درآمد و مؤثرترین ابزار توسعه می‌باشد. در این راستا آموزش نیروی انسانی و ارزیابی آثار آن بر افزایش عملکرد آنان، بسیار حایز اهمیت است. آموزش صحیح نیروی انسانی، ضمن اینکه در سطح سازمان‌های دولتی باعث ارتقاء عملکرد کارکنان و سازمان می‌گردد زمینه‌های برخورد مناسبتر کارکنان با مراجعان را نیز فراهم می‌نماید. رابطه‌ای که در ایران هنوز از جایگاه مطلوبی برخوردار نیست. در این زمینه تاکنون پژوهش‌های کاربردی قابل توجهی انجام نگرفته‌است. قوانین رشد کلدور
قوانین رشد کلدور () مجموعه ای از سه قانون مربوط به علت رشد اقتصادی است. با نگاهی به کشورهای جهان در حال حاضر و در طول زمان، نیکلاس کلدور رابطه بالایی را بین استاندارد زندگی و سهم منابع اختصاص یافته به فعالیت‌های صنعتی، حداقل تا حدودی از درآمد، متذکر شد. فقط نیوزیلند، استرالیا و کانادا ثروتمند شده‌اند در حالی که بیشتر به کشاورزی اعتماد می‌کنند. وی سه قانون در مورد این قاعده‌های تجربی را پیشنهاد کرد: اقتصاد ارمنستان
بخش ساخت و ساز که موتور اصلی رشد طی این دوره بود، مقادیر قابل توجهی از اعتبارات مالی و منابع تولید را جذب کرد، نرخ بهره و نرخ مبادله را تحریک کرد و دستمزدها به کلی بالا رفت. تحت این شرایط و بدون مداخله سیاسی مؤثر، و برخلاف نشانه‌های بسیار قدرتمند از سوی برخی بخش‌ها (به‌طور قابل توجهی از سوی آی. تی و بخش کشاورزی) اقتصاد در تنوع‌سازی ناتوان بود و به‌طور مؤثری، زمینه را برای کاهش شدید تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۰۹ آماده کرد. حواله وجه و سایر انتقال‌های مالی از خارج که رونق ساختمان‌سازی را برانگیخت، مدیریت اقتصاد کلان را پیچیده کرد و وابستگی معکوس به سطح اقتصاد خرد/خانگی را به بار آورد. رشد اقتصادی
در سال ۲۰۱۹، هشدار دربارهٔ تغییر آب و هوا با امضای ۱۱۰۰۰ دانشمند از بیش از ۱۵۰ کشور جهان گفت که رشد اقتصادی نیروی محرکه «استخراج بیش از حد مواد و بهره برداری بیش از حد از اکوسیستم‌ها است» و این «تا پایداری طولانی مدت زیست کره، باید به سرعت کاهش یابد». آنها اضافه می‌کنند که «اهداف ما نیاز به تغییر از رشد تولید ناخالص داخلی و پیگیری ثروتمندی به سمت حفظ اکوسیستم‌ها و بهبود رفاه انسان با اولویت بندی نیازهای اساسی و کاهش نابرابری دارند». مقاله ۲۰۲۱ که توسط دانشمندان برتر در مرزها تألیف شده‌است؛ در علم حفاظت معتقد است که با توجه به بحرانهای زیست‌محیطی از جمله از دست دادن تنوع زیستی و تغییرات آب و هوایی و «آیندهٔ وحشتناک» احتمالی که بشریت با آن روبرو است، باید «تغییرات اساسی در سرمایه‌داری جهانی» ایجاد شود، از جمله «لغو رشد اقتصادی دائمی». توسعه پایدار
همچنین علم اقتصاد بر موضوع ارتباط انسان و رشد اقتصادی تأکید دارد، که در نتیجه آگاهی و استفاده از آن، موجب افزایش تولیدات، به عنوان یک اولویت، مطرح می‌گردد. این نگرش، کلیدی بود برای ایجاد رفاه در زندگی بشر چون از طریق رشد اقتصادی، فقر و تهیدستی می‌توانست از میان برود. نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی
یکی از مهمترین عواملی که باعث افول صنعت گردشگری در هر کشور می‌شود، فقدان امنیت در آن کشور است. ناگفته پیداست که با افزایش ضریب امنیت در کشور در هر دو بعد مرزی و داخلی بر میزان تمایل گردشگران افزوده می‌شود. به عبارت دیگر، با گسترش ناامنی در ابعاد جانی و مالی، میزان تمایل و رغبت گردشگران به صورت تصاعدی کاهش مییابد (غفاری و دیگری، ۱۳۸۸: ۲۲۱). بر اساس گزارش انجمن جهانی مسافرت و گردشگری(۲۰۱۳)، ایران در متغیر میزان آرامش و امنیت؛ با ابعادی مثل میزان جرم و خشونت، میزان تصادف در جاده‌ها، میزان اعمال تروریستی و قابلیت اعتماد به نیروی پلیس؛ با نمره ۴ (از ۷) دربین کشورهای جهان درجایگاه نازل ۱۰۶ قرار دارد (انجمن جهانی مسافرت و گردشگری، ۲۰۱۳: ۳۶). گام اول در ارتقاء صنعت گردشگری در ایران، برقراری و تضمین امنیت فراگیر هم در بعد خارجی و هم در بعد داخلی می‌باشد. برای تحقق این هدف باید ابتدا اقداماتی مثل افزایش امنیت مرزی و داخلی، جلوگیری از وقوع حوادث و رخدادهای داخلی علیه گردشگران بین‌المللی، تربیت پلیس راهنمای گردشگری، تأمین امنیت برای گردشگران در ساعت‌های خلوت و کم تردد دربافت‌های تاریخی و استفاده از تجربیات دیگر کشورها به ویژه کشورهای موفق درحوزه گردشگری انجام داد و سپس با ایجاد شبکه-های ماهواره‌ای و انجام تبلیغات در سطح بین‌المللی، به صورت گسترده چهره واقعی ایران نشان داده شود (صیدایی و دیگری، ۱۳۸۹: ۱۰۸). رشد اقتصادی
مدل گالور و زیرا پیش‌بینی می‌کند که تأثیر افزایش نابرابری بر سرانه تولید ناخالص داخلی در کشورهای نسبتاً ثروتمند منفی است اما در کشورهای فقیر مثبت است. این پیش‌بینی‌های قابل آزمایش به‌طور تجربی در مطالعات اخیر بررسی و تأیید شده‌است. به‌طور خاص، بروکنر و لدرمن با در نظر گرفتن تأثیر تعامل بین سطح نابرابری درآمد و سطح اولیه تولید ناخالص داخلی سرانه، پیش‌بینی مدل را در کشورها طی دوره ۱۹۷۰–۲۰۱۰ آزمایش می‌کنند. مطابق با پیش‌بینی‌های مدل، آنها دریافتند که در صدک بیست و پنجم درآمد اولیه در نمونه جهانی، با افزایش ۱ درصدی ضریب جینی، درآمد سرانه ۲٫۳٪ افزایش می‌یابد، در حالی که در صدک ۷۵ درآمد اولیه ۱ درصد افزایش در ضریب جینی، درآمد سرانه را ۵/۵٪ کاهش می‌دهد. علاوه بر این، مکانیسم پیشنهادی سرمایه انسانی که تأثیر نابرابری بر رشد را در مدل گالور-زیرا واسطه می‌کند نیز تأیید می‌شود. افزایش نابرابری در درآمد باعث افزایش سرمایه انسانی در کشورهای فقیر می‌شود اما در کشورهای با درآمد بالا و متوسط باعث کاهش آن می‌شود. اقتصاد فرهنگی
در جورجیا، مشخص شد که ۸۴٪ متغیر در بازده سهام با استفاده از عرضه مخربی، ساختار مدت نرخ بهره، رشد بهره‌وری در صنعت و حق بیمه ریسک تعیین شده‌است. اما در همه موارد با نرخ تورم یا سود سهام تحت تأثیر قرار نگرفت. در نیجریه هر دو شاخص واقعی تولید ناخالص داخلی و شاخص قیمت مصرف‌کننده هر دو عوامل پیش‌بینی کننده مفید بودند، اما نرخ ارز خارجی نبود. در زیمبابوه، تنها عرضه پول و قیمت نفت به عنوان پیش‌بینی کننده سود ارزیابی بازار سهام شناخته شد. [۴۵] هند نرخ ارز، شاخص قیمت عمده فروشی، قیمت طلا و شاخص بازار را به عنوان عوامل مفید تعیین کرد. مطالعه جامع جهانی از رومانی تلاش کرد تا شناسایی کند که آیا عوامل ارزیابی بازار سهام از لحاظ فرهنگی جهانی هستند، شناسایی نرخ‌های بهره، تورم و تولید صنعتی، اما متوجه شد که نرخ ارز، حجم مبادله ارز و تجارت همه را به رومانی منحصر می‌کند. توسعه اقتصادی در هند
رشد اقتصادی در هند بیشتر ناشی از گسترش خدمات است که به‌طور مداوم سریعتر از سایر بخش‌ها رشد می‌کند. می‌شود استدلال کرد که الگوی توسعه هند به‌طور خاصی بوده‌است و شاید کشور قادر شود که فاز رهبری صنعتی و میانجی را در تغییر ساختار اقتصادی کنار بگذارد. البته نگرانی‌های جدی در خصوص ماهیت بیکاری ناشی از رشد اقتصادی نیز مطرح شده‌است. عملکرد مطلوب اقتصاد کلان برای کاهش قابل توجه فقر در میان جمعیت هند شرط لازم است ولی کافی نیست. نرخ کاهش فقر در دوره پس از اصلاحات از سال ۱۹۹۱ بالاتر نبوده‌است. پیشرفت‌های برخی دیگر از ابعاد غیر اقتصادی در توسعه اجتماعی حتی کمتر از مطلوب بوده‌است. مثال برجسته سطح سوءتغذیه کودکان فوق‌العاده بالا و پایدار است (۴۶٪ در سال ۲۰۰۵–۲۰۰۶). حکمرانی زیست‌محیطی
رشد اقتصادی-چشم‌انداز توسعه اقتصادی که در اغلب کشورها و موسسات بین‌المللی وجود دارد، برای رشد اقتصادی شتاب بیشتری به خود می‌گیرد. از طرف دیگر اقتصاددانان زیست‌محیطی، به همبستگی نزدیک بین رشد اقتصادی و تخریب محیط زیست اشاره کرده و آنرا لازمه رشد اقتصادی استدلال می‌کنند. رشد اقتصادی
سرمایه در اقتصاد به‌طور معمول به سرمایه فیزیکی اشاره دارد که متشکل از ساختارها و تجهیزات مورد استفاده در تجارت (ماشین آلات، تجهیزات کارخانه، رایانه و تجهیزات اداری، تجهیزات ساختمانی، وسایل نقلیه تجاری، تجهیزات پزشکی و غیره) است. در توسعه نظریه اقتصادی، توزیع درآمد بین کار و صاحبان زمین و سرمایه در نظر گرفته شد. در دهه‌های اخیر چندین کشور آسیایی با نرخ رشد اقتصادی بالا ناشی از سرمایه‌گذاری وجود داشته‌است. رشد اقتصادی
افزایش بهره‌وری عامل اصلی رشد اقتصادی سرانه است؛ این امر به ویژه از اواسط قرن نوزدهم آشکار شده‌است. بیشتر رشد اقتصادی در قرن بیستم به دلیل افزایش تولید در واحد کار، مواد، انرژی و زمین بود (ورودی کمتر به هر عنصر). تعادل رشد تولید با استفاده از ورودی‌های بیشتر حاصل شده‌است. هر دوی این تغییرات باعث افزایش تولید می‌شود. افزایش تولید شامل تولید کالاهای مشابه قبلی و کالاها و خدمات جدید بود. توسعه اقتصادی
در رشد اقتصادی متغیرها از نظر کمی مدنظر است، لذا رشد تغییرات کمی اقتصادی است، تغییرات کیفی را بیان نمی‌کند پس به این ترتیب رشد چیزی نیست، جز تغییرات (کمی) تولیدات ناخالص ملی (y∆) یعنی تغییرات نسبت به یک سال پایه بیان رشد خواهد بود؛ بنابراین تغییرات کمی اقتصادی در یک جامعه را رشد گویند. رشد غیراقتصادی
دیوید سوزوکی ، دانشمند کانادایی در دهه ۱۹۹۰ استدلال کرد که محیط زیست هر اقتصاد فقط می‌تواند به‌طور معمول حدود ۱٫۵ تا ۳ درصد رشد اقتصادی در هر سال را پشتیبانی کند (بیش از آن دیگر رشد، رشد پایدار نیست) و بنابراین هرگونه نیاز به بازده بیشتر (محصول بیشتر) از کشاورزی یا جنگل‌ها موجب مصرف بیش از اندازه یا از بین رفتن سرمایه‌های طبیعی (خاک یا جنگل) می‌شود؛ همچنین برخی معتقدند که این استدلال حتی در اقتصادهای پیشرفته تر نیز قابل تعمیم است. رشد اقتصادی
ارتباط نزدیکی بین رشد اقتصادی و میزان انتشار دی اکسیدکربن در سراسر کشورها وجود دارد، اگرچه در شدت کربن نیز یک واگرایی قابل توجهی وجود دارد (انتشار کربن درنتیجه تولید ناخالص داخلی). در دنیای امروز، بین ثروت اقتصادی جهانی و میزان انتشار جهانی نیز رابطه مستقیمی وجود دارد. استرن ریویو خاطرنشان می‌کند که پیش‌بینی می‌کند: در حال حاضر انتشار گازهای گلخانه ای کافی است که غلظت گازهای گلخانه ای را تا سال ۲۰۵۰ به بیش از 550 ppm CO2 و بیش از650ppm-۷۰۰ تا پایان قرن برساند. اتفاق نظر علمی این است که عملکرد اکوسیستم سیاره ای بدون ایجاد شرایط خطرناک نیاز به تثبیت در 450-550 ppm دارد. کشورهای توسعه‌یافته
از اصطلاح‌های کشور توسعه‌یافته، کشور صنعتی، کشورهای رشد یافته، کشور بیشتر توسعه یافته یا کشور بیشتر توسعه‌یافته از لحاظ اقتصادی برای اشاره به کشورهای مستقلی استفاده می‌شود که اقتصادی پیشرفته و زیرساخت فناوری پیشرفته‌تری نسبت به کشورهای کمتر صنعتی‌شده دارند. تعیین مصداق برای معیار توسعه‌یافتگی همواره مورد بحث بوده‌است اما به‌طور کلی معیارهای اقتصادی معمولاً شاخص اصلی کشورهای توسعه‌یافته بوده‌است. برای مثال، میزان سرانه درآمد یکی از مهمترین معیارها است و بنابراین کشورهایی که دارای نرخ سرانه تولید ناخالص داخلی بالایی هستند، توسعه‌یافته محسوب می‌شوند. اقتصاد فرهنگی
یکی از حوزه‌هایی که اقتصاد فرهنگی در آن حضور زیادی دارد، توسعه پایدار است. توسعه پایدار به عنوان "توسعه ای که نیازهای فعلی را در سازش با توانایی نسل‌های آینده برای برآوردن نیازهای خود پیش می‌برد …" تعریف می‌شود. فرهنگ نقش مهمی در این موضوع دارد، زیرا می‌تواند تعیین کند که چگونه مردم در حال آماده شدن برای نسل‌های آینده هستند. رضایتمندی یک موضوع اقتصادی فرهنگی است که کشورهای توسعه یافته در حال حاضر با آن روبرو هستند. اقتصاددانان معتقدند که برای اطمینان از اینکه آینده بهتر از امروز است، باید اقدامات خاصی نظیر جمع‌آوری مالیات یا «سبز شدن» برای حفاظت از محیط زیست انجام شود. سیاست‌هایی مانند این‌ها برای سیاستمداران امروزه برای ارتقای افرادی که می‌خواهند برنده رای رای‌دهندگان باشند، که دربارهٔ زمان حال عمل می‌کنند و نه در مورد آینده، سخت است. مردم می‌خواهند مزایا را در حال حاضر ببینند نه در آینده. رشد اقتصادی
در اقتصاد و تاریخ اقتصادی، گذار به سرمایه‌داری از سیستم‌های اقتصادی قبلی با اتخاذ سیاست‌های دولتی که تجارت را تسهیل می‌کند و آزادی شخصی و اقتصادی بیشتری به افراد می‌دهد، امکان‌پذیر شد. این قوانین جدید مطلوب برای ایجاد تجارت، از جمله قانون قراردادها و قوانینی برای حمایت از مالکیت خصوصی و لغو قوانین ضد ربا بود. رشد اقتصادی
منظور از «نرخ رشد اقتصادی» نرخ هندسی سالانهٔ رشد تولید ناخالص داخلی بین سال‌های اول و آخر در یک بازهٔ زمانی است. این نرخ رشد نشان‌دهندهٔ روند سطح متوسط تولید ناخالص داخلی در طول دوره است و هرگونه نوسانات تولید ناخالص داخلی را در اطراف این روند نادیده می‌گیرد. رشد اقتصادی
رابرت بارو رابطه بین شکل نابرابری در رشد اقتصادی را در چند کشور مورد بررسی مجدد قرار داد. او ادعا می‌کند که «رابطه کلی کمی بین نابرابری درآمد و نرخ رشد و سرمایه‌گذاری وجود دارد». با این حال، استراتژی تجربی وی به چند دلیل کاربرد آن را در درک رابطه بین نابرابری و رشد محدود می‌کند. اول، تحلیل رگرسیون وی از نظر آموزش، باروری، سرمایه‌گذاری با ساخت و ساز، تأثیر مهم نابرابری بر رشد از طریق آموزش، باروری و سرمایه‌گذاری را حذف می‌کند. یافته‌های وی به سادگی حاکی از آن است که نابرابری از طریق مجاری اصلی ارائه شده در ادبیات، تأثیر مستقیمی بر رشد فراتر از تأثیرات مهم غیرمستقیم ندارد. دوم، مطالعه وی تأثیر نابرابری بر متوسط نرخ رشد در ۱۰ سال بعدی را تجزیه و تحلیل می‌کند. با این حال، نظریه‌های موجود نشان می‌دهد که تأثیر نابرابری بعداً مشاهده خواهد شد، مثلاً در شکل‌گیری سرمایه انسانی. سوم، تجزیه و تحلیل تجربی تعصب‌هایی را که به دلیل علیت معکوس و متغیرهای حذف شده ایجاد می‌شوند، در نظر نمی‌گیرد. نقش صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی
مدیران باید امنیت را برای مردم و گردشگران در یک کشور بهبود ببخشند. مدیریت محیطی همه حوزه‌ها مثل امنیت اجتماعی، مدیریت بحران، مدیریت سبز محیط، جلوگیری از حمله‌های تروریستی و … را شامل میشود. یکی از مهمترین عواملیکه منجر به کاهش گردشگر دریک کشور می‌گردد، نبود امنیت درآن کشور می‌باشد. به عبارت دیگر، گسترش ناامنی در زندگی و ابعاد مالی و درخطر بودن منافع گردشگران، منجر به کاهش پتانسیل گردشگری و صنعت آن می‌گردد (هریسون، ۱۹۹۵: ۳۲).