جاده های بین شهری ایران چگونه مشخص شده اند؟
فهرست جاده‌های ایران
اولین سابقه برای شماره گذاری راه‌ها در ایران به سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ برمیگردد، پس از اینکه در قالب تعهدات بین‌المللی و با اخذ وام از بانک جهانی بازسازی یا بهسازی بخش‌های اصلی راه شرقی-غربی بازرگان (نقطه عبورمرزی ایران/ ترکیه)- تبریز- زنجان- قزوین- تهران- آمل- ساری- گرگان- بجنورد- قوچان- مشهد- فریمان- تربت جام- دوغارون (نقطه عبور مرزی ایران/ افغانستان) ارتباط کشور ترکیه به افغانستان و نیز راه شرقی-غربی خسروی (نقطه عبور مرزی ایران/ عراق)- کرمانشاه- همدان- قزوین- تهران- قم – اصفهان – نائین – یزد- کرمان- بم – زاهدان- میرجاوه- میل ۷۲ (نقطه عبورمرزی ایران / پاکستان) ارتباط کشور عراق به پاکستان، فراهم ساخت. کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد در بانکوک راه‌های مذکور را به عنوان بخشی از راه‌های آسیائی که اروپا را از طریق ترکیه و ایران به افغانستان و پاکستان متصل ساخت و خاورمیانه عربی را از طریق عراق به ایران و پاکستان مرتبط نمود، انتخاب کرد. متعاقب آن برای اولین بار شماره راه مطرح شد و راه‌های مذکور به ترتیب 1A و 2A شماره گذاری گردید و وزارت راه نسبت به نصب تابلو شماره راه در مسیر راه‌های مذکور اقدام نمود. در اسفند ماه سال ۱۳۴۴ اداره کل آمار و بررسیها و در سال ۱۳۵۲ اداره کل طرح و برنامه وزارت راه اقدام به چاپ نقشه راه‌های ایران نمودند در این نقشه‌ها برای محورهای سراسری کشور شماره راه تعیین گردید، ضمناً شماره گذاری مذکور تابع قاعده خاصی نمی‌باشد.
نشان‌های راهنمایی و رانندگی در ایران
این تابلوها بیشتر به شکل مثلث با نوارهای حاشیه قرمز رنگ و زمینه سفید رنگ هستند که یک راس آن به طرف بالا بوده و در داخل آن نوع خطر به وسیله علائمی خاص با رنگ مشکی نشان داده شده‌است. پلاک وسایل نقلیه در ایران
پلاک ملی تاکسی‌ها فقط برای ناوگان تاکسی رانی در ایران صادر می‌شود. شکل پلاک تاکسی‌ها شبیه به پلاک خودروهای شخصی است؛ با این تفاوت که رنگ زمینهٔ آن زرد و حرف الفبای آن ت است که در بالای آن کلمهٔ TAXI (تاکسی) به لاتین نوشته شده‌است. کد منطقهٔ صدور پلاک در واقع محل انجام وظیفه تاکسی را مشخص می‌کند. اعداد و حروف این پلاک مشکی بوده و بر روی یک پس‌زمینهٔ زردرنگ چاپ می‌شود. این نوع پلاک به صورت کد منطقه‌ایِ مرکز استان‌ها (غیر از استان تهران) صادر می‌شود. مسیریابی (شبکه)
مسیریابی حالت لینک و بردار فاصله پروتکل غالب می‌باشند. آن‌ها از سیستم ناشناخته درونی استفاده می‌نمایند ولی بین سیستم‌های ناشناخته نمی‌باشند. این دو نوع پروتکل می‌توانند در شبکه‌های بزرگ مسیریابی شوند و به این طریق مسیریابی درون حوزه‌ای عملی خواهد شد. مسیریابی حالت لینک می‌تواند اطلاعات زیادی را وارد جدول کند، این عامل تشکیل ترافیک بزرگ می‌باشد. مسیریابی بردار برای درون حوزه‌ها استفاده می‌شود و مانند بردار راه دور است. در این‌جا یک گره در هر سیستم ناشناخته وجود دارد که به عنوان کل سیستم عمل خواهد کرد. این گره از نوع سخنگو است. این گره جدول مسیریابی را تولید کرده و به گره‌های همجوار می‌فرستد. در این شرایط فقط گره‌های سخنگو در هر سیستم با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. این گره می‌تواند در مسیر پیش رود و در سیستم ناشناخته فعال شود. نکته جاده ۷۲ (ایران)
جاده ۷۲، جاده‌ای است که مرکز ایران را به جنوب غربی ایران پیوند می‌دهد. این جاده پس از گذر از بروجن، لردگان، سد کارون ۳، ایذه، باغملک و رامهرمز با جاده ۸۶ یکی شده و به اهواز می‌رسد. بوستان جوانمردان ایران
بوستان جوانمردان ایران (رود دره کن) یکی از مکان‌های تفریحی شهر تهران است که در مرز میان مناطق ۵ و ۲۲ شهرداری تهراناست که به دستور محمد باقر قالیباف شهردار وقت احداث شده‌است. این بوستان حد فاصل بزرگراه شهید همت و شهید حکیم قرار دارد و از شمال به بزرگراه همت و از جنوب به بزرگراه حکیم منتهی می‌شود. قطار
قطار «بین شهری» اصطلاحی کلی برای هر سرویس ریلی است که از قطارهایی با توقف‌های محدود برای ارائه مسافرت‌های سریع مسافت طولانی استفاده می‌کند. خدمات بین شهری را می‌توان به سه گروه عمده تقسیم کرد: فهرست جاده‌های ایران
ویژگیهای این طرح که به عنوان نقاط قوت تلقی می‌شوند به اختصار می‌توان به شرح زیر برشمرد: آزادراه‌ها را از ۱۱ به بعد ادامه داد. بلوار
در ایران، بلوار، خیابانی است که خودروها می‌توانند در آن رفت‌وآمد کنند. بعضاً مسیر رفت و برگشت خودروها با درختکاری یا گل‌کاری از هم جدا می‌شود. فهرست بزرگراه‌های شیراز
شیراز بعد از تهران با ۱۶ بزرگراه دومین شهر ایران از لحاظ تعداد بزرگراه‌ها است.کلانشهر شیراز حدود ١۶۰ کیلومتر بزرگراه درون شهری دارد. پلاک وسایل نقلیه در ایران
این نوع پلاک ویژهٔ موتورسیکلت‌ها است که فقط در قسمت عقب وسیله نقلیه نصب می‌شود و این پلاک به صورت مستطیل بوده و اندازه آن مطابق با استاندارد پلاک‌های موتورسیکلت در اروپا است. این پلاک به سه بخش تقسیم می‌شود که در قسمت بالا چپ، مستطیل آبی‌رنگ با پرچم و نوشتهٔ I.R. IRAN قرار گرفته‌است. در قسمت بالا یک عدد سه‌رقمی وجود دارد که نشانگر محل صدور پلاک است. در پایین نیز یک عدد پنج‌رقمی وجود دارد. این نوع پلاک ویژهٔ مناطق آزاد تجاری است. این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورد استفاده اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (پلاک‌های استاندارد آمریکایی با ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است. در سمت راست و قسمت بالای ان عدد پنج‌رقمی به فارسی و در قسمت پایین آن عدد پنج‌رقمی به لاتین نوشته شده و در سمت چپ این پلاک یک نوار آبی وجود دارد که در قسمت بالا پرچم جمهوری اسلامی ایران ومخفف I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران و در قسمت پایین آن نشان منطقه آزاد تجاری و نام ان به لاتین نوشته شده‌است. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ چاپ می‌شود. وسیله نقلیه کرایه‌ای
در ایران تاکسی‌های دربستی، تاکسی‌های خطوط و تاکسی‌های گردشی در کنار تاکسی تلفنی به عنوان رایج‌ترین وسایل نقلیه کرایه ای به کار می روند. استفاده از موتور کرایه ای در شهر تهران و در مسیرهای پر ترافیک رواج دارد. شرکت‌های مینی بوس رانی در بسیاری از شهرهای ایران فعالند. برای مثال تعداد مینی بوس‌های فعال در سیستم حمل و نقل درون شهری قم، در سال ۱۳۹۴ برابر با ۱۳۷ دستگاه بوده‌است. قائم‌شهر
فاصله این شهرستان تا تهران ۲۳۷، تا ساری ۲۱ و تا بابل ۱۵ کیلومتر است.  راه‌های آسفالته این شهر از شهرستان فیروزکوه به مرکز کشور یکی از پرترددترین مسیرهای اصلی به‌شمار می‌رود و همچنین از آمل به تهران متصل است. خیابان‌های اصلی این شهرستان به دلیل اینکه هرکدام به یکی از شهرستان‌های همجوار بابل، ساری، تهران و جویبار منتهی می‌شوند، در میان عامه مردم به نام این شهرستان‌ها شهرت یافته‌اند که این امر خود انتقادهایی را نیز به همراه داشته‌است. گواهی‌نامه رانندگی در ایران
طبق مقررات جدید علامت اخطاری راننده مبتدی باید در سمت راست جلوی خودرو و در سمت چپ شیشه عقب خودرو نصب شود. پلاک وسایل نقلیه در ایران
این پلاک ویژهٔ معلولین و جانبازان طراحی شده‌است. دلیل طراحی این پلاک این بوده‌است که در صورت پارک در محل پارک ویژهٔ معلولین و جانبازان قابل تشخیص باشند و همچنین برای دادن سهمیه بنزین و درمان نیز ساماندهی شوند. این پلاک کاملاً شبیه به پلاک ملی شخصی صادر می‌شود و تنها تفاوتش در این است که در آن به جای حروف از نماد ویژه معلولین و جانبازان استفاده شده‌است. این پلاک در برخی سامانه‌ها مانند تاکسی‌های اینترنتی یا سامانه‌های مربوط به عوارض خودرو - که از نماد استفاده نمی‌کنند- به صورت حرف «ژ» نمایش داده می‌شود. در این پلاک سرشماره ۱۱ تا ۴۹ برای افراد جانباز و سرشماره ۵۱ تا ۹۹ برای افراد معلول در نظر گرفته شده است. ترابری در ایران
ایجاد راه‌های مدرن در ایران به صورت تاریخی، به دوره‌ای می‌رسد که با قدرت گرفتن رضاشاه، هزاران کیلومتر راه‌های اصلی و فرعی میان شهرها و دهات‌های ایران، احداث شد و در عرض تنها چند سال، راه‌های خاکی تبدیل به جاده‌های عریض و ماشین‌رو شدند. پس از این، به‌جای گاری، اسب و شتر و دیگر موارد این‌چنینی، میان شهرهای ایران، اتوموبیل‌های سواری، باری و اتوبوس به‌راه افتاد. فهرست جاده‌های ایران
طرح شماره گذاری ارائه شده بوسیله مهندسین مشاور اتکینز برای اولین بار بر روی نقشه راه‌های ایران که وزارت راه و ترابری در سال ۱۳۵۷ بوسیله شرکت آمریکائی HNTB به چاپ رسانید درج گردید. با گسترش راه‌های کشور پس از انقلاب اسلامی و عدم جوابگویی طرح شماره گذاری انجام شده در سال ۱۳۵۶ و ضرورت پیاده کردن شماره گذاری راه‌ها در مسیرهای مختلف شبکه راه‌ها کمیته برنامه‌ریزی راه‌ها درخواست انجام مطالعه شماره گذاری راه‌ها را در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۷ به مرکز تحقیقات وزارت راه و ترابری ارائه داشت و متعاقب آن گروه کارشناسی عهده‌دار انجام این مهم شدند، در این مطالعه برای انواع راه‌ها شامل آزادراه، راه اصلی و راه فرعی شماره راه تعریف شد. شماره گذاری انجام شده برای مدتی اجرائی نشده و آثار این طرح بر روی نقشه راه‌های ایران در سال ۱۳۶۸ وجود ندارد. نقشه هائی که حاوی اطلاعات شماره راه می‌باشند عبارتند از: نشان‌های راهنمایی و رانندگی در ایران
به تابلوها یا نشان‌های بازدارنده، تابلوهای انتظامی نیز می‌گویند. این علائم بیشتر به صورت دایره با نوار حاشیه قرمز رنگ هستند و نوع ممنوعیت را به وسیله علامت خاص نشان می‌دهند. از تابلوهای بازدارنده، تابلوی ایست به جهت اهمیت و دقت بیشتر رانندگان به صورت هشت ضلعی با زمینه کاملاً قرمز رنگ و با نوشته ایست یا STOP در نظر گرفته شده‌است. به لحاظ اهمیت تابلوی رعایت حق تقدم تنها راس یا سر این تابلو به سمت پایین می‌باشد. جاده ۹۹ (ایران)
جاده ۹۹ شرقی‌ترین جادهٔ ایران است. این جاده استحکامات مرزی ایران را به هم متصل می‌کند و برای حمل و نقل منابع مورد نیاز این استحکامات که وظیفهٔ جنگ با قاچاق مواد مخدر را بر عهده دارند، استفاده می‌شود. مهمترین قسمت این جاده جنوب آن است که زابل را به زاهدان و جادهٔ بیرجند متصل می‌کند. بزرگراه
تفاوت بزرگراه با آزادراه در این است که آزادراه هیچ‌گونه تقاطع هم‌سطحی ندارد و ورود و خروج از آن محدود می‌باشد و معمولاً در خارج از شهرها ساخته می‌شود. برخلاف بزرگراه، آزادراه‌ها عاری از تقاطع‌های هم‌سطح، محل گذر خط آهن و خطوط عابر پیاده به طور هم‌سطح هستند. جاده ۸۸ (ایران)
جاده ۸۸، جاده‌ای درون استانی است. این جاده در استان کرمان، شهرهای سیرجان را به بافت و جیرفت پیوند می‌دهد. فهرست کلان‌شهرهای ایران
در تعریف بین‌المللی کلانشهر که توسط سازمان ملل متحد آورده شده کلان‌شهر یا مادر شهر به شهرهایی گفته می‌شود که بیش از ۴ میلیون نفر جمعیت داشته باشند. از این رو از دیدگاه تعریف بین‌المللی در ایران تنها شهر تهران به عنوان کلان‌شهر شناخته می‌شود. درعین حال همان‌طور که تعریف مفهوم شهر در کشورهای مختلف متفاوت می‌باشد، تقسیم‌بندی انواع شهرها نیز برحسب سطح فعالیت‌ها، میزان جمعیت پذیری و حوزه نفوذ شهر در کشورهای گوناگون با یکدیگر یکسان نیست. اما در ادبیات رایج کشور ایران اصطلاح کلان‌شهر معادل مادرشهر (متروپلیس) است و به شهرهایی اطلاق می‌شود که حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته و واجد مرکزیتی اقتصادی - سیاسی که در مقیاس ناحیه‌ای یا ملی از موقعیتی مرکزی برخوردار باشد. تعریف کلانشهر در سال ۱۳۸۷ توسط محمد سعیدی‌کیا وزیر وقت مسکن و شهرسازی در شورای عالی شهرسازی و معماری اصلاح شد و طبق آن شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلان‌شهر محسوب می‌شوند. به دلیل نداشتن تعریف حقوقی واحد از کلان‌شهر در ایران فقط شهرهای بالای یک میلیون نفر می‌توانند از مزایای قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری شهرهای زیر یک میلیون نفر می‌توانند به صورت قانونی و رسمی کلان‌شهر شوند اما نمی‌توانند از قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. اکنون شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، کرج، شیراز، تبریز، قم و اهواز به صورت رسمی کلان‌شهر محسوب می‌شوند. ایران
کانون‌های جمعیتی ایران، در سراسر کشور گسترش یافته‌اند و این پراکندگی، ترابری در ایران را دشوار ساخته‌است. بودجه و نگهداری کم، کارایی بزرگراه‌های این کشور را کاهش داده‌است. با این وجود، وسایل نقلیهٔ موتوری به ویژه اتوبوس و کامیون، مهم‌ترین وسایل برای حمل مسافر و کالا هستند. در دهه‌های گذشته، دولت ایران منابع قابل توجهی را صرف بهبود راه‌های ارتباطی کشور کرده‌است و اکنون، تقریباً نیمی از جاده‌ها آسفالت شده‌اند. نشان‌های راهنمایی و رانندگی در ایران
روکش‌های جاده استفاده از خطوط و علائم فیزیکی خاص است که بر روی جاده‌ها نصب می‌گردد. زیگزاگ توقف ممنوع از این نوع است. رالی زمان سرعت مسافت
حریم شکل نقشه یا تقاطع شامل کلیهٔ مبلمان شهری و راه‌های منتهی به آن است که بایستی در نظر گرفته شود. هرآنچه که در حریم شکل نقشه یا تقاطع قرارگرفته خصوصاً در میادین، به استثناء متراژ آن متعلق به حریم مسیر همان نقشه است و برای نقشهٔ بعد به حساب نمی‌آید. حریم تقاطع‌ها و تابلوها برطبق آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی ۱۵ متر است. جاده ۵۶ (ایران)
جاده ۵۶ یک بزرگراه در مرکز ایران است که بین قم تا بروجرد امتداد دارد. این جاده قم را به اراک و سپس اراک را به بروجرد، در شمال لرستان متصل می‌کند. طول جاده در مجموع نزدیک به ۲۶۰ کیلومتر است و بیشتر بخش‌های آن به صورت بزرگراه چهارخطه است. این جاده از ابتدای بخش غربی کمربندی شهر قم شروع می‌شود و از کمربندی جنوبی اراک گذر می‌کند و در بروجرد خاتمه می‌یابد. بزرگراه‌های تهران
تمام خودروهایی که در تهران قصد ورود به محدود شمال غرب یا شمال شهر را دارند حتماً باید از بزرگراه یادگار امام عبور کنند. به همین دلیل باید بزرگراه یادگار امام را اصلی‌ترین بزرگراه در شریان شمالی – جنوبی و شرقی – غربی پایتخت در محدوده شمال غرب و غرب دانست. این بزرگراه که طولی معادل ۱۶ کیلومتر دارد تقریباً یکی از شبکه‌های پرتردد شهر محسوب می‌شود که از خیابان سئول در شمال آغاز و به خیابان هاشمی در غرب تهران ختم می‌شود. حدود شش کیلومتر از این بزرگراه در شمال تهران قرار دارد که از خیابان سئول آغاز می‌شود و تا دره فرحزاد ادامه پیدا می‌کند. ۱۰ کیلومتر باقی‌مانده بزرگراه یادگار امام در جهت شرقی – غربی است. اما کارشناسان معتقدند محدوده شش کیلومتر شمالی آن بیشترین محدوده‌ای است که توسط شهروندان برای تردد انتخاب می‌شود. این بزرگراه از محله‌های اوین، سعادت آباد، فرح زاد، شهرک غرب، شهرک ژاندارمری، آریا شهر، خیابان ستارخان، طرشت، خیابان زنجان شمالی و جنوبی، خیابان آزادی و خیابان هاشمی عبور می‌کند. بزرگراه نه تنها برای مسافران شمال پایتخت بلکه برای مسافران غرب و جنوب غربی هم تأثیرگذار است و کارشناسان اعتقاد دارند تمام بار ترافیکی محدوده شمالی شهر بر دوش این بزرگراه قرار دارد که در صورت قفل بودن آن، محدوده شمال شهر با ترافیک شدید مواجه خواهد شد. ترابری در ایران
در سال ۲۰۱۲، نرخ سانحه‌های رانندگی در ایران ۲۰ برابر میانگین جهانی آن بوده‌است و این کشور در استانداردهای ایمنی جاده، ردهٔ بد ۱۸۹ را داشت. همچنین در این دوره، نبود نشانه‌گذاری در جاده‌ها، از چرایی‌هایی تصادف‌ها دانسته شد. به‌روز نشدن جاده‌ها و استاندارد نبودنشان نیز مورد توجه قرار گرفت. مشهد
در کلان‌شهر مشهد تقریباً ۳۵۹ کیلومتر بزرگراه داخل شهری وجود دارد که با وجود توسعهٔ آن‌ها، طرح اصلی و پایهٔ اکثر آن‌ها به قبل از انقلاب ۱۳۵۷ برمی‌گردد. جاده
جاده معمولاً بهترین مسیر برای رفتن از یک مکان به مکان دیگر است٬ ولی همیشه مستقیم‌ترین راه نیست.گاهی مانع‌های طبیعی نظیر رودخانه‌ها یا تپه‌ها باعث مستقیم نبودن جاده می‌شوند.جاده‌های جدید غالباً مراکز شهر یا نواحی مسکونی را دور می‌زنند تا از تراکم رفت و آمد یا ایجاد سر و صدا جلوگیری شود.جاده‌های روستایی املاک شخصی مردم را دور می‌زنند. جاده ۴۴ (ایران)
بخشی از این جاده که از محدودهٔ شهر شاهرود می‌گذرد، کمربندی شاهرود نام دارد و تقاطع آن با جاده ۸۳ نزدیک این محدوده است. جاده ۵۷ (ایران)
جاده ۵۷ یک راه در مرکز ایران است که ملایر و کمیجان را به نوبران، ساوه و تهران وصل می‌کند. سیاست‌های اقتصادی رضاشاه
با قدرت گرفتن رضاشاه، هزاران کیلومتر راه‌های اصلی و فرعی میان شهرها و دهات‌های ایران، احداث شد و در عرض تنها چند سال، راه‌های خاکی تبدیل به جاده‌های عریض و ماشین‌رو شدند. پس از این، به‌جای گاری، اسب و شتر و دیگر موارد این‌چنینی، میان شهرهای ایران، اتوموبیل‌های سواری، باری و اتوبوس به‌راه افتاد. شهران
پیش از ساخت بزرگراه آبشناسان، شهران به تنهایی یک محله جداگانه در تهران به‌شمار می‌رفت اما پس از ساخته شدن این بزرگراه، شهران به ۲ بخش شمالی و جنوبی تقسیم گردید. کم‌کم خانه‌های ویلایی محله، جای خود را به برج‌ها و ساختمان‌هایی لوکس دادند. معماری داخلی و بیرونی ساختمان‌های جدید محله، گاه در رسانه‌های مرتبط شهرتی یافتند. جاده ۲۲ (ایران)
این جاده در شمال ایران قرار دارد و ترکمنستان را از طریق مشهد به بنادر دریای خزر متصل می‌کند. جاده شمالی مشهد - تهران هم نام دیگر این جاده می باشد که مشهد را به شهر های استان های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان و اردبیل متصل می کند. امتداد این جاده شرقی-غربی است. محورهای چناران - مشهد و قائمشهر - ساری که در این جاده قرار دارند، جز شلوغ ترین جاده های کشور می باشد. بیشتر بخش‌های این جاده به‌صورت بزرگراه است و بخشی از آن هم از دل جنگل‌های گلستان عبور می‌کند. استان مرکزی
استان مرکزی اتصال دهنده شهرهایی نظیر تهران و قم به استان‌های همجوار مانند استان لرستان و استان همدان است. مقدار راه‌های اصلی معمولی در استان مرکزی ۵۴۰ کیلومتر و راه‌های بین شهری ۳۲۰ کیلومتر بوده و طول راه‌های روستایی در استان ۷۰۰ کیلومتر برآورد می‌شود. از جمله آزادراه‌ها و بزرگراه‌های موجود در استان مرکزی می‌توان به آزادراه تهران - ساوه - سلفچگان، آزادراه ساوه - همدان، آزادراه اراک - خرم‌آباد، آزادراه سلفچگان - اراک، بزرگراه اراک - ملایر، بزرگراه اراک - خمین، بزرگراه خمین - محلات - دلیجان، بزرگراه خمین - گلپایگان، بزرگراه اراک - فرمهین و بزرگراه قم - اصفهان در محدوده شهرستان دلیجان و همچنین راه ارتباطی که جاده ۵۷ است از مسیر ارتباطی از استان همدان به سمت استان مرکزی است که از شهرستان ملایر شروع می‌شود و پس از گذشتن از شهرستان کمیجان و دره زیبای وفس به طول ۱۵ کیلومتر به آزاد راه ساوه - همدان می‌رسد را اشاره کرد. تهران
تهران دارای شبکهٔ متراکم بزرگ‌راهی است و این شبکه توسط گروهی گسترده از خیابان‌ها و جاده‌ها همراهی می‌شود. بزرگ‌راه آزادگان طولانی‌ترین بزرگ‌راه تهران با داشتن ۳۶/۴ کیلومتر طول است. مسائل زیست‌محیطی در ایران
مسائل زیست‌محیطی در ایران به ویژه در مناطق شهری، شامل تولید گازهای گلخانه‌ای توسط وسایل نقلیه، عملیات پالایشگاه‌ها، و پساب‌های صنعتی است که به آلودگی هوا کمک می‌کنند. بیشتر خودروها از بنزین سرب‌دار استفاده می‌کنند و فاقد تجهیزات کنترل انتشار گازهای گلخانه‌ای هستند. تهران به عنوان یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان ارزیابی شده‌است. بهر حال قرار است در آینده اتوبوس‌ها و ماشین‌هایی که با سوخت طبیعی کار می‌کنند جانشین ناوگان حمل و نقل عمومی کنونی بشوند. در ایران قیمت انرژی هم با پرداخت یارانه بالا، به‌طور مصنوعی پایین نگه داشته شده‌است که این امر منجر به پدید آمدن الگوهای مصرف بسیار ناکارآمد و آلوده‌کننده هوا شده‌است. مدیریت ترافیک، بررسی وسایل نقلیه، استفاده عمومی از دوچرخه برقی و دولت الکتریکی هم بخشی از راه‌حل‌ها هستند. پلاک وسایل نقلیه در ایران
این پلاک برای خودروهایی طراحی شده‌است که از خارج از کشور و یا از مناطق آزاد تجاری وارد شهرها می‌شوند و برای آن‌ها مهلت محدودی مشخص شده‌است. در این پلاک از حرف گ استفاده می‌شود و یک تاریخ نیز در قسمت پایینی کادر مربع‌شکل به پلاک اضافه شده‌است. جاده ۴۴ (ایران)
جاده ۴۴ یا جاده تهران-مشهد از جاده‌های مهم و پرتردد در ایران است. تقریباً تمام این جاده به صورت بزرگراه است. این جاده یکی از حادثه خیزترین جاده‌های کشور است. خطوط دوچرخه‌سواری در تهران
خطوط دوچرخه سواری در تهران، راه‌های ویژه عبور دوچرخه در تهران هستند که از جملهٔ راه‌های ترابری درون‌شهری در این شهر به حساب می‌آیند. معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران از تعریف شبکه دوچرخه سواری برای همه مناطق شهرداری خبر داده‌است و در طرح جامع حمل و نقل و ترافیک تهران، احداث حدود ۳۶۰ کیلومتر خط دوچرخه سواری پیش‌بینی شد و جاهایی که امکان جداسازی مسیر نباشد، مسیرهای عبور دوچرخه را با علایم و نشانه‌ها جداسازی می‌کنند تا دوچرخه‌ها نیز مانندِ سایر وسایل نقلیه بتوانند در شهر به راحتی تردد کنند؛ و در معابر شریانی درجه دو دوچرخه باید بتواند مثل بقیه وسایل نقلیه به راحتی در شهر تردد کند. همچنین بنا بر این است که علاوه بر احداث مسیرهای دوچرخه سواری در برخی از معابر پارکینگ‌هایی را نیز برای افرادی که با دوچرخه شخصی خود در سطح شهر تردد می‌کنند، فراهم گردد تا رفت‌وآمد برای راکبان دوچرخه آسان‌تر شود. سامانه شماره‌گذاری راه‌های ایران
رنگ آبی در بزرگراه‌ها و سبز در جاده‌های غیر بزرگراهی استفاده می‌شود. یک عدد ۳ رقمی در یک مستطیل سفید به رنگ مشکی ظاهر می‌شود که در واقع شماره راه در سامانه شماره‌گذاری است. آزادراه ۵ (ایران)
آزادراه ۵، آزادراهی است که از تهران آغاز می‌شود و شهرهای مرکز و غرب ایران را به شهرهای جنوب و بندر امام خمینی متصل می‌کند. این آزادراه بخشی از محور شمال به جنوب می‌باشد. آزادراه تهران–ساوه یکی از بخش‌های فعال این آزادراه در فاصله تهران تا ساوه است.آزادراه خرم زال که با نام آزادراه خرم‌آباد - پل زال نیز شناخته می‌شود و عملیات ساخت آن از سال ۱۳۸۴ آغاز شده بود در حد فاصل دو شهر خرم‌آباد و اندیمشک به طول ۱۶۴ کیلومتر قرار گرفته‌است. از جمله اهداف ساخت این آزادراه کاهش تصادفات، کاهش زمان سفر و همچنین صرفه جویی سالانه ۴۰۰ میلیارد ریال در مصرف سوخت، کاهش ۶۰ کیلومتری طول آزاد راه نسبت به مسیر قدیمی خرم‌آباد - پلدختر - اندیمشک، کاهش بار ترافیکی و افزایش سرعت مطمئن در این محور عنوان شده‌است. سامانه اتوبوس تندرو
آنچه بعنوان یکی از معضلات در سامانه اتوبوس تندرو در ایران دیده شده، تردد انواع خودروهای شخصی (با چراغ ال ای دی) در خطوط ویژه است. این خودروها بدون اینکه از سوی مأموران راهنمایی و رانندگی متوقف و جریمه شوند، به راحتی در خطوط ویژه تردد می‌کنند. به گونه‌ای که از گونه رانندگی افراد پشت فرمان احتمال داده می‌شود که آنها برای فرار از ترافیک است که از خطوط ویژه تردد می‌کنند. اما بنا به قوانین ایران، تنها خودروهای مشخص شدهٔ امدادرسانی اورژانس یعنی آمبولانس‌ها، خودروی آتش‌نشانی و خودروهای نیروی انتظامی آن هم در تحت شرایط خاص و اضطراری، می‌توانند از این‌گونه خطوط استفاده کنند تا به یاری آسیب‌دیدگان ناشی از سوانح و حوادث یا دیگر کسانی بشتابند که نیاز به کمک یا رسیدگی فوری دارند. بنابر قانون این خودروها باید در «مرتفع‌ترین» نقطهٔ خود، که قسمت سقف است، چراغ گردانِ همراه با آژیر نصب شده داشته باشند، در غیر اینصورت خودرو در گروه خودروهای عادی ارزیابی شده و مطابق قانون با آنان برخورد خواهد شد. عابر پیاده
بر اساس گزارش‌هایی در ایران همیشه مردم تصور می‌کنند وقتی با خودرویی تصادف می‌کنند صد درصد راننده مقصر بوده‌است، اما در قدیم عابران پیاده در صورت تخلف اگر در محدوده تهران قدیم بوده‌اند، توسط شهربانی به محل دورتر انتقال می‌یافته‌اند تا از این طریق تنبیه شوند. شهروندان ایران در محل‌هایی که پیاده‌رو است، نمی‌بایست از سطح سواره‌رو استفاده کنند اگر احیاناً در محلی پیاده‌رو نیست، یا راه پیاده‌رو به دلیلی غیرقابل تردد شده‌است، در اینصورت می‌توانند از انتهای سمت چپ عبور کنند. عابران پیاده برای گذشتن از عرض معابر، فقط باید از گذرگاه پیاده، یا پل هوایی ویا پل‌های زیرزمینی عبور کنند، از دویدن و پریدن و ورود ناگهانی به سواره‌رو خودداری کرده و به‌ هیچ‌ عنوان از حصار آزادراه‌ها نیز نگذرند. افراد پیاده در تقاطع‌ها تنها با روشن شدن چراغ سبز اجازه حرکت‌دارند. در ماده ۸ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی مصوب سی‌/سه‌/هزار و سیصد و پنجاه آمده است: درصورتی‌که عابر پیاده در عبور از سواره رو و معابر و خیابان‌ها جز از نقاطی که خط‌کشی شده و مخصوص عبور عابر پیاده است (محل مجاز) از محل دیگری (محل‌های غیرمجاز) عبور کند، متخلف شناخته می‌شود و مکلف به پرداخت جریمه مقرر در آیین‌نامه است و درصورتی‌که در این قبیل نقاط غیرمجاز وسیله نقلیه موتوری با عابر پیاده تصادف کند راننده وسیله نقلیه درصورتی‌که تمامی مقررات راهنمایی و رانندگی را رعایت کرده باشد، مقصر شناخته نمی‌شود. جاده ۹۵ (ایران)
جاده ۹۵ مهمترین جادهٔ شمال-جنوب در شرق ایران و طولانی ترین جاده ایران است. این جاده از باغچه(ملک آباد ) شروع می شود و با عبور از تربت حیدریه، شادمهر(دو راهی کاشمر ، بردسکن و خلیل آباد )، مهنه(دوراهیفیض آباد، بجستان و فردوس)، گناباد، قاین، بیرجند، سربیشه، نهبندان، زاهدان، خاش و ایرانشهر، نهایتا به بندر چابهار و دریای مکران منتهی می گردد. طول این جاده ۱۵۲۶ کیلومتر است. شمال ایران
شبکه‌های وسیعی از جاده‌ها در شمال ایران مثل نقاط دیگر جهان وجود دارد که شهرها را به یکدیگر وصل می‌کنند. عملیات ساخت آزادراه تهران-شمال که طرح نخست آن در سال ۱۳۵۳ داده شد، پس از گذشت دهه‌ها، این پروژه هنوز گشایش نیافته‌است و در دست ساخت است. این آزادراه قرار است تهران را به چالوس و نوشهر وصل کند. هم‌اکنون قطعات ۱ و ۴ این آزادراه در دست بهره‌برداری و قطعات ۲ و ۳ در دست ساخت هستند. جاده‌های شمال ایران به شرح زیر می‌باشند. پلاک وسایل نقلیه در ایران
مرداد ماه ۱۳۹۶ پلیس راهور از پلاک‌های جدید منطقهٔ آزاد رونمایی کرد که مشخصات بارز آن یکسان‌سازی پلاک تمامی مناطق آزاد و تخصیص کد عددی علاوه بر درج نام و لوگوی منطقهٔ آزاد در سمت راست پلاک است؛ که همانند قبل حروف به صورت فارسی در بالا و به صورت انگلیسی در پایین نوشته می‌شود. به‌طور مثال کد ۱۱ مربوط به خودروهای شخصی پلاک سفید منطقه آزاد قشم و کد ۱۲ مربوط که خودروهای تاکسی و عمومی پلاک زرد است. (با کدهای پلاک ملی اشتباه گرفته نشود). هم‌اکنون این پلاک جایگزین پلاک‌های طرح قدیم شده و مالکین خودروهای منطقهٔ آزاد می‌توانند نسبت به تعویض پلاک خودروی خود به پلاک جدید اقدام کنند. راه
راه اساساً به چهار دسته کلی تقسیم می‌شود:متولی تمامی این راه‌ها در ایران وزارت‌خانه راه و شهرسازی می‌باشد. فهرست شهرهای ایران
جدول تقسیمات کشوری،درگاه ملی آمار:https://www.amar.org.ir/Portals/0/Geo/GEO98.xlsx اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای
اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای (IRU) به انگلیسی: "INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION" در ۲۳ مارس ۱۹۴۸ در ژنو تأسیس شد. این اتحادیه توسط شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل و شورای اروپا به عنوان مشاور سازمان‌های مذکور برگزیده شد. با وجود اینکه اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای (IRU) در ابتدا مسائل خاص اروپا را مدنظر داشت ، پس از مدت کوتاهی به عنوان تنها سازمان بین‌المللی، نماینده حمل و نقل جاده‌ای شناخته شد و توسط سازمان‌های بین‌المللی از این اتحادیه خواسته شد که تجربیاتش را در اختیار کلیه کشورهای جهان قرار دهد. اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای (IRU) در حال حاضر دارای حدود ۱۵۲ عضو از جمله جمهوری اسلامی ایران است که به اعضای فعال (فدراسیون‌های ملی حمل و نقل جاده‌ای) و وابسته (شرکت‌ها، گروه‌ها و دست‌اندرکارانی که به فعالیت‌های اتحادیه‌ای علاقه‌مندند) تقسیم می‌شوند . تفکیک جنسیتی در ایران
تفکیک جنسیتی در فضاهای معماری از دیرباز بخصوص از دیدگاه‌های دینی و متعصبانه مطرح و بیشتر برای حفاظت از زن در برابر نامحرمان بوده‌است. یکی از ویژگی‌های بارز معماری اسلامی ـ ایرانی وجود فضاهایی برای حفظ حدود شرعی محرم و نامحرم است؛ چنانچه «حریم» و «هشتی» در خانه‌های قدیمی حرمت درون و بیرون خانه را حفظ می‌کرد. وجود هشتی در خانه‌های قدیمی ایرانی که به نحوی مرز میان خلوت و جلوت یا حریم و فضای خارج از خانه را شکل می‌داد، به عنوان یکی از اصول خانه‌سازی، با فضا و راهروهای پیچ درپیچ مانع نگاه اغیار به داخل منزل می‌شد. در معماری سنتی ایران، پوشیدگی درونی خانه به گونه‌ای بود که خانواده هیچ‌گاه در معرض دید مهمانان نامحرم قرار نمی‌گرفتند و فضاهای خصوصی خانه همچون آشپزخانه، سرویس‌ها و اتاق‌های استراحت را که معمولاً خانم‌ها بیشتر استفاده می‌کردند طوری طراحی می‌شد که در معرض دید عموم نباشند. جاده ۲۱ (ایران)
جاده ۲۱، جاده‌ای در غرب و شمال غرب ایران با امتداد شمالی-جنوبی است. این جاده مراکز استان‌های غرب ایران را به هم متصل می‌کند و به مرز جمهوری آذربایجان ختم می‌شود. کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها
در داخل تنگه هرمز سه قسمت ۱) آب‌های سرزمینی ایران (۱۲ مایل دریایی یا ۲۲ کیلومتر از ساحل ایران)، ۲) آب‌های سرزمینی عمان (۱۲ مایل دریایی یا ۲۲ کیلومتر از ساحل عمان) و ۳) آب‌های آزاد (۲ کیلومتر از میان آب‌های سرزمینی ایران و عمان) وجود دارد. دولت ایران نمی‌تواند برای بخش‌های دیگر تنگه هرمز هیچگونه اعمال کنترل، نظارت یا مسدود کردن، حتی بابت بهبود جریان عبور کشتی‌های دیگران تعیین کند. قابل توجه است که قسمت عمده طرح‌های تفکیک تردد کشتی‌ها در داخل تنگه هرمز در طرف عمانی تنگه هرمز قرار گرفته‌است. جاده ۶۵ (ایران)
فهرست جاده های ایران محدوده شهر
در "قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها"، محدوده شهر به شکل زیر تعریف شده است: ماده 1 - محدوده شهر عبارت است از حد کالبدی موجود شهر و توسعه آتی در دوره طرح جامع و تا تهیه طرح مذکور در طرح هادی شهر که ضوابط و مقررات شهر سازی در آن لازم‌الاجراء می باشد.شهرداریها علاوه بر اجرای طرحهای عمرانی از جمله احداث و توسعه معابر و تأمین خدمات شهری و تأسیسات زیربنایی در چارچوب وظایف قانونی خود کنترل و نظارت بر احداث هرگونه ساختمان و تأسیسات و سایر اقدامات مربوط به توسعه و عمران در داخل محدوده شهر را نیز به عهده دارند. ناحیه تجاری مرکزی
در ایران، معمولاً از نواحی تجاری مرکزی شهرها با عنوان بازار یاد می‌شود. این مسئله به دلیل وجود بازارهای بزرگ در شهرهای ایران به عنوان مراکز اصلی تجارت سنتی است. همچنین عبارت «مرکز شهر» و برابر انگلیسی آن یعنی City centre در تابلوهای راهنمایی و رانندگی در خیابانها و جاده‌های ایران به کار می‌رود. به‌طور سنتی مرکز شهرهای ایران شامل بازار و مناطق اطراف آن می‌شود که هسته قدیمی و اولیه شهر را تشکیل می‌دهد. خیابان ایران‌زمین
خیابان ایران‌زمین با شکلی مانند یک نیم دایره، شمال و جنوب خیابان خوردین را به یکدیگر متصل کرده و کل خیابان‌های فرعی فاز ۱ شهرک غرب را پوشش می‌دهد. همچنین دو خیابان اصلی مهستان و گلستان در میان این شکل هندسی قرار گرفته‌اند. وسعت و اهمیت آن منجر شده از این ناحیه به عنوان یک محله مستقل نیز یاد شود. مختصات جغرافیایی خیابان ایران زمین در قسمت ورودی جنوب آن (از سوی خیابان خوردین)، برابر "۱۳'۲۲°۵۱ طول شرقی و "۱۷'۴۵°۳۵ عرض شمالی است و در میانه راه به "۳'۲۳°۵۱ طول شرقی و "۳۲'۴۵°۳۵ عرض شمالی می‌رسد. شمالی‌ترین قسمت خیابان نیز در "۴۴'۲۲°۵۱ طول شرقی و "۰'۴۶°۳۵ عرض شمالی قرار دارد. پایانه مسافربری
پایانه مسافربری که با عنوان ترمینال مسافربری هم شناخته می‌شود فضایی برای سوار و پیاده کردن مسافران اتوبوس‌های شهری و بین شهری است که غالباً به شکل یک ساختمان بزرگ همراه با امکانات رفاهی طراحی می‌شود. شرکت‌های مسافربری دارای دفاتر فروش بلیط در پایانه‌ها هستند و مسافران از طریق سکوهای مشخص سوار یا پیاده می‌شوند.درحال حاضرپرترددترین پایانه مسافربری کشور پایانه امام رضا(ع)درشهرمقدس مشهد می باشدبسیاری از شهرهای ایران دارای پایانه‌های مسافربری بین شهری هستند که مسافران را با اتوبوس بین شهرهای مختلف کشور جابجا می‌کنند. علاوه بر اتوبوس، معمولاً برای مسیرهای درون استانی و شهرهای نزدیک، سرویس مینی‌بوس و سواری هم وجود دارد.  اولین اتوبوس در ایران توسط یک تاجر بلژیکی در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به مرور زمان و با توجه به میزان کرایه، سودآوری و زیر ساخت‌های حمل و نقل توجیه اقتصادی آن رد شد و به همین دلیل اتوبوس به کار گرفته شده به یکی از تجار ایرانی به نام (معین التجار) فروخته شد. او نیز پس از انقلاب مشروطه اتوبوس خود را به تهران آورد و با کرایه هر نفر ۳ شاهی مشغول به فعالیت شد که به مرور زمان تقاضا برای استفاده از این خودرو بیشتر از قبل شد و پس از چند سال با ورود چند اتوبوس توسط تجار مختلف به شهر رونق زیادی در جابه جایی مسافر شکل گرفت.  اما اغلب اتوبوس‌های شاغل با توجه به مسافت طی شده از اروپا تا مقصد به‌کارگیری در ایران، بعد مسافت و زمان حمل، مستهلک بودند و هزینه حمل و نقل بالایی را طلب می‌کردند که در نهایت باعث پایه‌گذاری صنعت اتومبیل‌سازی در ایران شد. براین اساس اولین اتوبوس‌های مونتاژ شده در سال ۱۲۹۰ شمسی وارد تهران شدند که حدود ۵ درصد جابه جایی مسافران آن زمان توسط ۵۰۰ دستگاه اتوبوس انجام می گرفت. فهرست جاده‌های ایران
ایران در سال ۱۳۸۹ دارای ۲۰۰٬۰۰۰ کیلومتر راه اصلی، فرعی و روستایی بود که از این مقدار ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر راه اصلی و فرعی و ۱۲۰٬۰۰۰ کیلومتر راه روستایی بود. در سال ۱۳۹۱، ایران دارای ۱۰٬۷۸۹ کیلومتر بزرگراه بود که در سال ۱۳۸۸، ۱٬۵۴۵ کیلومتر و در سال ۱۳۸۹ ۱٬۶۰۸ کیلومتر و در سال ۱۳۹۰، ۱٬۸۴۸ کیلومتر بزرگراه احداث شده بود. در دهه ۸۰، ۲۴۱٬۲۳۶ نفر در ایران بر اثر تصادفات رانندگی جان خود را از دست داده‌اند. استان تهران با ۲۸٬۴۰۸ کشته بیش‌ترین کشته در ایران را به خود اختصاص داده‌است که پس از آن خراسان رضوی با ۲۴٬۴۱۶ نفر و فارس با ۱۸٬۰۰۶ نفر در رتبه‌های بعدی بیشتری کشته‌ها در ایران هستتند. آزادراه ۲ (ایران)
آزادراه ۲ آزادراهی است در ایران که از تهران به سوی شمال غرب تا شهر تبریز می‌رود. این بزرگراه تقاطع بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری با بزرگراه آیت الله مهدوی کنی در غرب تهران را به جاده ۱۴ در غرب فرودگاه بین‌المللی تبریز متصل می‌کند. همچنین حدفاصل مشهد تا باغچه در استان خراسان رضوی به طول ۴۰ کیلومتر در نقشه‌ها با شماره ۲ مشخص گردیده است. در صورت تکمیل نیمه شرقی این آزادراه ارتباط نیمه شرقی و غربی کشور به صورت مستقیم برقرار میشود. آزادراه ۲ از مهم‌ترین خطوط ترانزیت کشور ایران است که در جهتی شرقی-غربی از پایتخت کشور، شهر تهران، به بزرگترین مرکز اقتصادی شمال غرب کشور، تبریز و دومین شهر ایران مشهد، وصل شده‌است. در برنامه توسعه این بزرگراه قرار است این بزرگراه تا مرز ایران با ترکیه امتداد یابد. این بزرگراه در مسیر خود از شهرهای زنجان، قزوین، و کرج عبور می‌کند. آزاد راه مشهد - تهران درحال ساخت است، آزاد راه تبریز - ارومیه نیز در ۵ قطعه در حال ساخت است که به ادامه آزادراه ۲ متصل خواهد شد. قطعه ۱ و ۲ این آزادراه افتتاح شده و قطعه چهار در مراحل اتمام ساخت قرار دارد. به تازگی نیز قطعه ۶ این آزادراه به تصویب رسیده است. سامانه اتوبوس تندرو تهران
آنچه بعنوان یکی از معضلات در سامانه اتوبوس تندرو در ایران دیده شده، تردد انواع خودروهای شخصی (با چراغ ال ای دی) در خطوط ویژه است. این خودروها بدون اینکه از سوی مأموران راهنمایی و رانندگی متوقف و جریمه شوند، به راحتی در خطوط ویژه تردد می‌کنند. به گونه‌ای که از گونه رانندگی افراد پشت فرمان احتمال داده می‌شود که آنها برای فرار از ترافیک است که از خطوط ویژه تردد می‌کنند. اما بنابه قوانین ایران، تنها خودروهای مشخص شدهٔ امدادرسانی اورژانس یعنی آمبولانس‌ها، خودروی آتش‌نشانی و خودروهای نیروی انتظامی آن هم در تحت شرایط خاص و اضطراری، می‌توانند از این‌گونه خطوط استفاده کنند تا به یاری آسیب‌دیدگان ناشی از سوانح و حوادث یا دیگر کسانی بشتابند که نیاز به کمک یا رسیدگی فوری دارند. بنابر قانون این خودروها باید در «مرتفع‌ترین» نقطهٔ خود، که بخش سقف است، چراغ گردانِ همراه با آژیر نصب شده داشته باشند، در غیر اینصورت خودرو در گروه خودروهای عادی ارزیابی شده و بنابر قانون با آنان برخورد خواهد شد. خیابان اصلی (نشانه راهنمایی و رانندگی)
خیابان اصلی جزء نشان‌های بازدارنده یا انتظامی راهنمایی و رانندگی است. راننده در هنگام مشاهده این علامت باید خود را برای وارد شدن به خیابان اصلی آماده کند. این نشان در ایران نیز رایج است. بوکان
در طرح جامع حمل و نقل ایران، براساس آن کشور به پنجاه‌وچهار منطقه تقسیم شده‌است که شهر بوکان در منطقهٔ هشتم این تقسیم‌بندی قراردارد. سامانه شماره‌گذاری راه‌های ایران
سامانهٔ شماره‌گذاری راه‌های ایران یک شبکه بزرگراه‌ها و جاده‌ها در ایران است که تحت مدیریت سازمان حمل و نقل جاده ای ایران قرار دارد. این شبکه شامل بزرگراه‌های اصلی و چندین جاده بزرگ و کوچک در سطح کشور است. نظریه گراف
یال‌ها بر دو نوع ساده و جهت دار هستند، که هر کدام در جای خود کاربردهای بسیاری دارد؛ مثلاً اگر صرفاً اتصال دو نقطه -مانند اتصال تهران و زنجان با کمک آزادراه- مد نظر شما باشد، کافیست آن دو شهر را با دو نقطه نمایش داده، و اتوبان مزبور را با یالی ساده نمایش دهید. اما اگر بین دو شهر جاده‌ای یکطرفه وجود داشته باشد آنگاه لازمست تا شما با قرار دادن یالی جهت دار مسیر حرکت را در آن جاده مشخص کنید. همچنین برای اینکه فاصله بین دو شهر را در گراف نشان دهید، می‌توانید از گراف وزن دار استفاده کنید و مسافت بین شهرها را با یک عدد بر روی هر یال نشان دهید. راه
راه‌های زمینی با توجه به مشخصاتی مانند عرض، نوع پوشش، محدوده شیب، محدوده شعاع گردش و ... به انواع مختلف نام‌گذاری شده‌است. مرکز شهر
در ایران، عبارت «مرکز شهر» و برابر انگلیسی آن یعنی (City centre) در تابلوهای راهنمایی و رانندگی در خیابان‌ها و جاده‌ها به کار می‌رود اما معمولاً مرکز شهر فاقد محدودهٔ معینی است. به‌طور سنتی مرکز شهرهای ایران شامل بازار و مناطق اطراف آن می‌شود که هستۀ قدیمی و اولیۀ شهر را تشکیل می‌دهد.مرکز شهر تهران از قوانین ترافیکی ویژه‌ای نظیر مقررات طرح ترافیک و مقررات طرح ترافیک زوج و فرد برخوردار است. شهرستان فردوس
محور اصلی ارتباطی مشهد به استان‌های جنوبی ایران (به‌جز سیستان و بلوچستان) از فردوس عبور می‌کند. مسیر اصلی ارتباطی استان‌های یزد، اصفهان، فارس و بوشهر به مشهد، از طریق جاده ۶۸ تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت فردوس و سپس مشهد از طریق جاده ۹۱ می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی استان‌های کرمان و هرمزگان، از طریق جاده ۹۱ بوده که از فردوس عبور می‌کند. جاده بجستان - فردوس - دیهوک، بخشی از بزرگراه ۷۸ آسیا بوده که ارتباط دهندهٔ ترکمنستان و کشورهای آسیای میانه با بندرعباس می‌باشد. پیشینه تقسیمات کشوری ایران
قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری در سال ۱۳۶۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. چارچوب این قانون همان چارچوب قانون مصوب ۱۹ دی ۱۳۱۶ بوده بدین‌گونه که واحدهای تقسیماتی و سطوح موجود در هر دو قانون، عبارت بودند از استان، شهرستان، بخش و دهستان. در قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری برای هر یک از سطوح تقسیماتی تعاریف، معیارها و ضوابط معینی برای شناسایی و ایجاد و تأسیس آن‌ها در نظر گرفته شد. این معیارها شامل پارامترهای جمعیت با درنظرگرفتن تراکم، و شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و … مناطق است. بزرگراه
بزرگراه معبری است دوطرفه و دارای حفاظ میانی با تقاطع‌های نامحدود و تقاطع‌های همسطح محدود و همچنین کنترل دسترسی که عملکرد اصلی آن برقراری ارتباط سریع بین مناطق و نواحی عمده شهری است. بر پایهٔ تعریف مرکز آمار ایران بزرگراه «راهی است حداقل با چهار خط که مسیر رفت و برگشت آن به طور فیزیکی از یکدیگر مجزا و تقاطع‌های آن می‌تواند به صورت هم‌سطح باشد.» تبریز
در سال ۱۳۸۸ خورشیدی، مناطق ۹ و ۱۰ در بخش‌های شرقی و شمالی محدودهٔ این شهر تأسیس شدند. منطقهٔ ۱۰ از پیوستن بخش‌هایی از مناطق ۱، ۴ و ۸ ایجاد شده‌است. همچنین عملیات الحاق باسمنج به تبریز آغاز شده‌است. در سال ۱۳۹۴ نیز دو منطقه ۱۱ و ۱۲ به فهرست مناطق شهرداری تبریز افزوده شد که البته بعداً حذف و به محدودهٔ سایر مناطق ملحق شدند. در حال حاضر، تبریز دارای چند بزرگ‌راه و آزادراه است. آزادراه کسایی، آزادراه باکری، بزرگراه پاسداران، بزرگراه بابایی و بزرگراه سنتو به عنوان کنارگذر، در اطراف شهر مسیرهای بین شهری را هدایت می‌کنند. علاوه بر این، در داخل شهر نیز، بزرگراه‌های کمربندی، کمربندی میانی و چای‌کنار نیز، از مسیرهای اصلی شهر به حساب می‌آیند. تبریز به عنوان «شهر زیرگذرها و روگذرها» شناخته می‌شود که بیشتر آن‌ها در بزرگراه‌های کمربندی، کمربندی میانی و چای‌کنار واقع شده‌اند. ترابری در نیشابور
طولانی‌ترین خیابان در نیشابور، «امام خمینی» با ۳٫۷ ک. م است که خیابان اصلی و مرکزی شهر است؛ طولانی‌ترین بلوار، «طالقانی» با ۶٫۵ ک. م است. ترابری درون‌شهری، تک هسته‌ای با محوریت خیابان اصلی است. شهر نیشابور، ده میدان دارد (به‌نام‌های ابوسعید، ادیب، ایران، آزادی، حافظ، خیام، شادیاخ، صنعت، فردوسی و فضل) که از این میان، میدان خیام (ساختهٔ ۱۹۴۰) برجستگی ویژه و کهن دارد. میدان مرکزی نیشابور، «ایران» نام دارد؛ "ایران" نامیدنِ آن برگرفته از نام سینمایی است که «بالاسان مِلیک ـ مِلکومیانس» در پیرامون این میدان با نام «ایران» ساخت که دومین سینمای نیشابور بود. این میدان رسماً پیش از ۱۳۵۷ش «شهناز» و سپس «امام خمینی» نامیده شده‌است. سامانه هوشمندسازی تقاطع‌های نیشابور، در فروردین ۱۳۹۴ راه‌اندازی شد. یک پژوهش نشان می‌دهد که شهر نیشابور در زمینهٔ پیاده‌روی با اینکه امکانات فراوانی دارد، با محدودیت‌های بیشتری به‌ویژه در حوزه‌های اجتماعی، کالبدی و اقتصادی روبروست. یک فرایند تحلیل سلسله مراتبی برپایهٔ پژوهش دانشجویی دانشکدهٔ علوم اجتماعی علامه طباطبایی، مناسب‌ترین ترکیب ترابری برای شهر نیشابور را اینگونه تعریف می‌کند: ۳۳٫۸٪ پیاده‌روی، ۲۲٪ دوچرخه‌سواری، ۱۴٫۵٪ اتوبوس و مینی‌بوس، ۱۲٫۵٪ تاکسی ۹٫۶٪ اتومبیل شخصی و ۷٫۷٪ موتورسیکلت.؛ بررسی‌های گستردهٔ «شرکت مهندسین مشاور» در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نشانگر این است که در در ترکیب کنونی ترابری درون‌شهری نیشابور، سهم ترابری خصوصی‌محور (خودروی شخصی و موتورسیکلت) بسیار بالاست و بیش از ۶۰درصد است و در برابر آن، گونه‌های پایداری چون پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری بسیار ناچیز می‌باشد. جاده اصلی
جاده اصلی که با نام‌های دیگری مثل محور اصلی، جاده پرتردد، جاده استراتژیک یا جاده محوری هم شناخته می‌شود به راه یا جاده ای مهم گفته می‌شود که دو یا چند شهر، ایستگاه، فرودگاه و مانند آن را به هم وصل می‌کند. وقتی که بین دو نقطه چند راه مختلف وجود دارد، جاده اصلی جاده ای است که استفاده از آن توصیه می‌شود. جاده‌های محوری عمدتاً در دوبانده هستند و یا استانداردهای یک آزادراه را دارند. بزرگراه‌های تهران
بزرگراه شهید نواب صفویآزادراه تهران کرج- بزرگراه امام علی- بزرگراه شهید قاسم سلیمانی- بزرگراه آزادگان - بزرگراه آفریقا- بزرگراه آیت‌الله کاشانی- بزرگراه آیت‌الله مدرس- بزرگراه آیت الله مهدوی کنی- بزرگراه بسیج- بزرگراه بعثت - بزرگراه تندگویان- بزرگراه جلال آل احمد- بزرگراه اشرفی اصفهانی- بزرگراه شهید بابایی - بزرگراه شهید باکری -بزرگراه شهید باقری- بزرگراه شهید چمران- بزرگراه شهید حکیم- بزرگراه شهید حقانی - بزرگراه شهید خرازی- بزرگراه شهید دوران - بزرگراه شهید زین الدین - بزرگراه شهید شوشتری- بزرگراه شهید صیاد شیرازی - بزرگراه شهید همت- بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری- بزرگراه شهید صدر- بزرگراه کردستان- بزرگراه شهید همدانی- بزرگراه شهید لشکری- بزرگراه شهید یاسینی - بزرگراه هاشمی رفسنجانی- بزرگراه یادگار امام- بزرگراه طبقاتی صدر - و… معماری عصر برنز در ایران
بافت شهری شهر سوخته شامل سه خیابان اصلی به عرض ۳٫۵ متر بود که خانه‌ها به صورت نامنظم در دو سوی آن واقع شده بوده‌اند. این محوطه شامل چهار منطقه بود که عبارت بودند از: جاده ۹۳ (ایران)
جاده ۹۳ جاده‌ای است در جنوب شرقی ایران که ارتباط چابهار به نیک‌شهر, ایرانشهر و جاده ۸۴ (ایران)در نزدیکی بم را برقرار میکند. بزرگراه ساحلی دریای‌خزر
شمال ایران به عنوان اولین مقصد سفر ایرانی‌ها از ضعف‌های زیر ساختی بزرگی رنج می‌برد که گفته‌می‌شود در صدر این ضعف‌ها فقدان راه و جاده مناسب و استاندارد است، در دولت نهم ایران، طرح ساخت «بزرگراه دو طبقه» در طول نوار ساحلی تصویب شد که پس از سالها، که از آن تصویب می‌گذرد، اثری از عزم دولت‌ها برای احداث این اتوبان دیده‌نشده‌است. شهرداری در ایران
با وجود شعارها و نقشه‌هایی که فقط روی کاغذ وجود خارجی دارند، تهران و دیگر کلان‌شهرهای ایران در ایجاد ارتباط بین فضاهای شهری برای شهروند پیاده کاملاً ناموفق بوده‌اند. جاده ۹۶ (ایران)
جاده ۹۶ جاده‌ای ساحلی در جنوب ایران است که از مرز شلمچه در استان خوزستان شروع و با گذر از استان بوشهر، در استان هرمزگان به دوراهی باباغلام بندرعباس منتهی و به جاده ۷۱ وصل می گردد. قسمت کوتاهی از این جاده با جاده ۹۴ مشترک است. آبدانان
به دلیل قرار گرفتن بین دوکوه دینارکوه و کبیرکوه از نظر ارتباطی مشکلاتی زیادی برای شهروندان شهرستان آبدانان ایجاد شده‌است زیرا راه ارتباطی به دره شهر و تهران، مسیری پر پیچ و خم است. با وجود این، این جاده مربوط به پیش از انقلاب ۱۳۵۷ است. این جاده در سال ۱۳۵۰ خورشیدی به سفارش ارتش ساخته شده‌است. جاده کبیرکوه بین به عنوان راه ارتباطی آبدانان-دره شهر مطابق اصول مهندسی ساخته شده‌است و از کبیرکوه می‌گذرد. این جاده توریستی در بهار منظره‌های جالبی را برای دیدن فراهم می‌سازد و در زمستان بدون داشتن زنجیر چرخ عبور از آن ممکن نیست. از دیگر راه‌های ارتباطی می‌توان به جاده مواصلاتی به خوزستان اشاره کرد که در سال ۱۳۷۰ به سفارش اداره راه و ترابری آبدانان ساخته شد. جغرافیای ایران
راه‌ها و وسایط نقلیه نیز دارای اهمیت است. راه‌آهن سرتاسری ایران از خلیج فارس تا دریای خزر (همچنین نگاه کنید به راه‌آهن مازندران) راه‌آهن تهران به مشهد راه‌آهن تهران به تبریز تهران به کاشان، راه‌آهن بندرعباس به تهران وراه آهن بندرعباس به سرخس که مشغول بهره‌برداریست و راه‌های دیگری که در دست ساختمان است. جاده‌های شوسه همه شهرهای را بهم مربوط می‌سازد. راه‌های کشتیرانی در دریای خزر، دریای عمان و خلیج فارس است. راه‌های هوایی میان اغلب کشورهای بزرگ جهان و شهرهای درجه اول ایران بر قرار است. جاده ۶۳ (ایران)
جاده ۶۳ جاده‌ای در مرکز ایران است که شهرضا را به یاسوج متصل می‌کند. از شهرضا تا سمیرم بزرگراه است. افسریه
این سه‌راه، از طرفی به سمت جاده تهران-مشهد، از طرف دیگر به بزرگراه بسیج و از طرفی به اتوبان بعثت منشعب می‌شد. به عبارت دیگر، سه بزرگراه اصلی تهران (بزرگراه‌های افسریه، بعثت و جاده تهران-مشهد) در این نقطه به هم متصل می‌شدند. پس از راه‌اندازی بزرگراه آزادگان و تغییر نام اتوبان افسریه به بسیج، پل بسیج جایگزین این سه‌راه شد ولیکن در اصطلاح عموم همچنان با نام سه‌راه افسریه شناخته می‌شود. جاده ۶۵ (ایران)
جاده ۶۵ ایران جاده‌ای مهم از شمال به جنوب ایران است که تهران را به جنوب استان بوشهر متصل می‌کند. این جاده‌ یکی از معروف ترین جاده ها در ایران است. از تهران، اسلامشهر آغاز و از طرق رباط‌کریم، پرندک، زرندیه، ساوه، سلفچگان، دلیجان (مرکزی)￼￼، میمه، شاهین‌شهر، اصفهان، شهرضا، آباده، صفاشهر، سعادت‌شهر، مرودشت، زرقان، شیراز، کوار، فیروزآباد و جم عبور کرده و در سیراف به اتمام می رسد که در مجموع ١٢٠٨ کیلومتر را پوشش می دهد. و با گسترش شبکه آزادراهی ایران بخش زیادی از این جاده کنار زده شده و رونق خود را از دست داده است. بزرگراه‌های تهران
نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳. بزرگراه ایالتی
سامانه مسیرهای ایالتی استرالیا مسیرهای شهری و میان‌منطقه‌ای را پوشش می‌دهد که در سامانه‌های مسیرهای ملی یا بزرگراه‌های ملی گنجانده نشده‌اند. این مسیرها با یک نماد سپر آبی‌رنگ علامت‌گذاری شده‌اند. بعضی اوقات ممکن است با از رده خارج شدن یکی از مسیرهای ملی سابق، یک مسیر ایالتی شکل بگیرد. زیرساخت دوچرخه‌سواری
دوچرخه‌رو به یک راه باریک، کوچه، راه یا مسیری گفته می‌شود که به شیوهٔ خاصی طراحی شده و/ یا برای عبور دوچرخه تخصیص یافته‌است. خط‌های دوچرخه‌روی که توسط یک مارک رنگی مشخص شده‌باشند، در بسیاری از شهرها معمول است. مسیرهای دوچرخه‌روی تعیین حدود و مجزا شده توسط موانعی مانند؛ نرده‌ها، ستونک‌ها، یا بلوارها، در برخی از کشورهای اروپایی مانند هلند، دانمارک و آلمان بسیار رایج هستند. این‌گونه مسیرها همچنین به‌طور فزاینده‌ای در سایر شهرهای بزرگی مانند کلان‌شهر نیویورک، ملبورن، اتاوا، ونکوور و سانفرانسیسکو رایج هستند. مونترال و دیویس، کالیفرنیا، که دارای امکانات دوچرخه‌سواری با موانع جداسازی شده برای چندین دهه هستند، از اولین نمونه‌ها در شهرهای آمریکای شمالی محسوب می‌شوند. دامغان
دامغان>به عنوان مرکز اتصال راه‌های ایران شناخته می‌شود، بدین جهت که جاده تهران مشهد که غرب و شرق ایران را به هم وصل می‌کند و همچنین کریدور جنوب - شمال که بخش‌های شمالی و جنوبی ایران را بهم متصل می‌کند، از دامغان می‌گذرد. کمپین خط
ایده تشکیل این کمپین اولین بار توسط چند کاربر توییتر و در پی بحث بر سر تأثیرات رانندگی منظم و بین خطوط بر حجم ترافیک و شلوغی معابر شهر تهران شکل گرفت. این کمپین با توجه به موج نفوذ شبکه‌های اجتماعی برخط در میان مردم ایران، با استفاده از ابزارهایی چون هشتگ و تعریف هشتگ #بین_خطوط برای پیگیری اخبار و فعالیت‌های وابسته به این کمپین توسط کاربران شبکه‌های مجازی، و با شعار تبلیغاتی "من بین خطوط می‌رانم"، اهداف خود را دنبال می‌کند. فردوس
شهر فردوس در مسیر اصلی ارتباطی شمال شرق به جنوب و جنوب غرب ایران قرار گرفته‌است. جاده بجستان - فردوس - دیهوک، بخشی از بزرگراه ۷۸ آسیا بوده که ارتباط دهندهٔ ترکمنستان و کشورهای آسیای میانه با بندرعباس می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی مشهد به استان‌های جنوبی ایران (به‌جز سیستان و بلوچستان) از فردوس عبور می‌کند. مسیر اصلی ارتباطی استان‌های یزد، اصفهان، فارس و بوشهر به مشهد، از طریق جاده ۶۸ تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت فردوس و سپس مشهد از طریق جاده ۹۱ می‌باشد. همچنین محور اصلی ارتباطی استان‌های کرمان و هرمزگان، از طریق جاده ۹۱ بوده که از فردوس عبور می‌کند. گاردریل
از حفاظ میانی طولی برای جدا کردن ترافیک جهتهای مختلف در بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها و بعضی راه‌های اصلی و همچنین جدا کردن ترافیک در خطوط مشخص استفاده می‌شود. حفاظهای میانی برای دوباره جهت دادن وسایل نقلیه‌ای که با حفاظ برخورد کرده‌اند می‌باشد تا از عبور وسیله نقلیه از میانه و وارد شدن آن در ترافیک جهت مقابله (در میانه‌های باریک) جلوگیری به عمل آید. ضوابط عملکردی آن‌ها همانند حفاظهای کناری و مطابق با NCHRP350 می‌باشد. شکل ضوابط نصب حفاظهای میانی را در راه‌های با سرعت بالا و کنترل دسترسی با میانه‌های تقریباً صاف و قابل عبور نشان می‌دهد. برای تعیین ضرورت نصب حفاظ، عرض میانه و حجم ترافیک روزانه نیاز است، اطلاعات خاص هر ناحیه نیز (در صورت امکان) باید به دست آید که پس از بررسی و تحلیل کلیه جوانب کار تصمیم‌گیری انجام شود. بزرگراه شهید مدرس
بخشی این بزرگراه در منطقه ۳ شهرداری تهران واقع است و باقی آن مرز جداکنندهٔ مناطق ۱ شهرداری تهران، ۳ شهرداری تهران، ۶ شهرداری تهران و ۷ شهرداری تهران از یک‌دیگر است. این بزرگراه در طول مسیر خود از شمال به جنوب، از محله‌های الهیه، زرگنده، کاوسیه، ونک و عباس‌آباد عبور می‌کند و در طول مسیر خود از شمال به جنوب، با بزرگراه‌های آیت‌الله صدر، شهید حقانی، شهید همت و بزرگراه شهید قاسم سلیمانی تقاطع دارد و به‌وسیلهٔ پل‌ها و تقاطع‌های غیرهمسطح با آن‌ها در ارتباط است. پل شهید مطهری، شهید بهشتی،پل رسالت، پل فجر، پل شهید حقانی، پل میرداماد از روی این بزرگراه عبور می‌کنند که هرکدام به بزرگراه مدرس ورودی و خروجی دارند و در انتها به پل پارک وی متصل می‌شود. این بزرگراه هم‌چنین با خیابان‌های ظفر، بلوار میرداماد، عباس آباد و تخت طاووس به‌وسیلهٔ پل‌های زیرگذر و روگذر ارتباط دارد. نشان‌های راهنمایی و رانندگی در ایران
نشان‌های راهنمایی و رانندگی در ایران به سه دسته تقسیم می‌شوند. جاده فیروزکوه
جاده بین‌المللی فیروزکوه یکی از سه محور ارتباطی شهر تهران به شمال ایران است. طبق آمار حدود ۲۵٪ از مسافران نوروزی استان مازندران، از طریق این جاده وارد استان می‌شوند. این محور در بیشتر مواقع از ترافیک کمتری نسبت به محور هراز برخوردار است. جاده ۶۵ (ایران)
این جاده از استان تهران شروع شده و از استان های مرکزی، اصفهان، فارس عبور کرده و به استان بوشهر می‌رسد. اراک
به دلیل قرارگرفتن شهر اراک میان دریای خزر و خلیج فارس و همچنین قرارگرفتن آن در میان مسیرهای ترانزیتی غرب و جنوب، این شهر یکی از شاهراه‌های مهم کشور می‌باشد. مهم‌ترین مسیری که از شهر اراک عبور می‌کند، مسیر بین‌المللی و ترانزیتی آزادراه ۵ (ایران) می‌باشد. اما اکنون ادامه مسیر این آزادراه از شهر قم تا اراک به صورت بزرگراه است. ساخت آزادراه اراک - سلفچگان - قم با ارتقای بزرگراه اراک - قم در دستور کار وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته‌است. همچنین آزادراه اراک - خرم‌آباد نیز یکی از طرح‌های دردست اجرای وزارت راه و شهرسازی است که در راستای تکمیل آزادراه شماره ۵ اجرا خواهدشد. طول این آزادراه ۱۵۰ کیلومتر خواهدبود. فهرست جاده‌های ایران
فهرست جاده‌های ایران پیرامون بررسی در رابطه با جاده‌های ایران است. در پایان حکومت قاجاریه طول راه‌های ایران حدود ۳۹۰۰ کیلومتر بود. در دوران حکومت رضاشاه طول راه‌ها به ۲۴ هزار کیلومتر رسید. در آغاز انقلاب سفید محمدرضا شاه ایران دارای ۳۵۰۰۰ کیلومتر راه بود. با اجرای برنامه‌های عمرانی اول تا چهارم قبل از انقلاب سال ۱۳۵۷ طول راه‌ها به ۴۲ هزار کیلومتر و در برنامه عمرانی پنجم قبل از انقلاب به ۴۶۰ کیلومتر راه افزایش یافت. ایران در سال ۱۳۸۷، دارای ۱۴۶۵ کیلومتر آزادراه، ۵۴۶۸ کیلومتر بزرگراه بود. ترابری در ایران
بر پایه گزارشی در فروردین ۱۳۹۹، شمار کشته‌های تصادف‌های رانندگی در ایران بسیار بالا است و در سال ۱۳۹۸، نزدیک ۸۰۰ هزار تصادف در این کشور رخ داده بود. اصلی‌ترین دلیل‌های آن نیز جاده‌های ناامن، روش رانندگی و ایمنی پایین خودروهای ایران دانسته شده‌است. پلیس راه ایران در تیر ۱۳۹۸ اعلام داشت که بیش از ۱۰ هزار جای حادثه‌خیز در جاده‌های این کشور وجود دارد. کمال هادیانفر، رئیس پلیس راهور ایران، گفت که ۵۶ درصد تصادف‌ها مربوط به نقطه‌های حادثه‌خیز در جاده‌ها بوده‌اند. درجۀ شهرداری‌های ایران
درجهٔ شهرداری‌ها ایران معیاری برای درجه‌بندی یا طبقه‌بندی شهرداری شهرهای ایران براساس شاخص‌های معین است که توسط وزارت کشور صورت می‌گیرد. برای نخستن بار، این رتبه‌بندی در قانون شهرداری‌ها مصوب سال ۱۳۳۴ براساس درآمد آن‌ها با انگیزه تعیین حقوق شهرداران مطرح گردید. جاده ۵۳ (ایران)
جاده ۵۳ جاده‌ای در مرکز ایران است که شهرکرد را به بروجن متصل می‌کند.