نام رهبر فرقه بهایی چیست؟
دادگاه حق انحصار اسم اعظم بهائی
گلدبرگ همچنان اشاره می‌کند که بهائی به کسی می گویند که پیرو بهاءالله، شارع آئین بهائی است. این آئین بعد از بهاءالله چندین شاخه گشت. که همه آن‌ها خود را بهائی می دانند. و ادعای محفل ملی آمریکا به این می‌ماند که تنها آن‌ها هستند که بهائی اند و دیگر شاخه‌ها بهائی نیستند. واضح است که دیگر شاخه‌ها نیز خود را شاخه اصلی می دانند با وجود اینکه طرفداران آن‌ها تعداد اندکی از بهائیان دنیا را تشکیل می‌دهد. نکته جالب توجه این که گلدبرگ خود زمانی از بهائیان پیرو محفل ملی آمریکا و بیت العدل بود. اما به گفته خود او پس از بررسی‌ها و مطالعات ریشه ای در اعتقاداتش به این نتیجه رسید که بهائیان اورتدکس شاخه اصلی و حقیقی بهائیان است. لذا به آرامی از آن شاخه جدا شد و به نیومکزیکو، محل فعالیت‌های بهائیان اورتدکس نقل مکان نمود. خانواده بهاءالله
بهاءالله پایه‌گذار آیین بهایی است. او در سال ۱۱۹۶ در قریه نور در استان مازندران ایران به دنیا آمد. پدر او میرزا بزرگ و مادر او خدیجه خانم نام داشت. او از سران جنبش بابی بود و سپس آیین بهایی را در سال 1252 بنیان گذارد. خانواده او شامل سه همسر و فرزندان او هستند. بهاءالله
میرزا حسین‌علی نوری (۱۱۹۶–۱۲۷۱ شمسی؛ ۱۸۱۷، تهران – ۱۸۹۲ میلادی، عکا) شهرت یافته با لقبِ بَهاءُالله، رهبر دینی ایرانی، پایه‌گذار آیین بهایی و از پیروان باب بود. پیروان او بهائی خوانده می‌شوند. بهائیان معتقدند که حسینعلی نوری، بنیانگذار دین بهائی جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی، بودا، زردشت، مسیح و محمّد است و رسالتش برای ایجاد تمدّنی جدید و جهانی است که بشر در این زمان بدان نیازمند است. تا سال ۱۳۸۹ شمسی مطابق با ۲۰۱۰ میلادی شمار بهائیان بین ۵/۵ تا ۷ میلیون نفر برآورد شده‌است. او در عکا (واقع در اسرائیل کنونی) به «شیخ کبیر ایرانی»، معروف بود. مظهر ظهور
بهائیان معتقدند که بهاءالله، بنیانگذار دین بهائی جدیدترین فرستادهٔ الهی در سلسلهٔ پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی، بودا، زردشت، مسیح، محمّد و باب است.
دین‌های ابراهیمی
بهائیت توسط بهاءالله، در سده ۱۹ میلادی بنیان گذاشته شد. برخی از منابع علمی از این دین به عنوان دینی ابراهیمی نام برده‌اند. به باور بهائیان، بهاءالله از طریق قطوره، همسر سوم ابراهیم، به وی منسوب است. دین بهائی دارای اشتراکات زیادی با یهودیت، مسیحیت و اسلام است، بر توحید تأکید می‌کند، به یک خدای متعالی ابدی باور دارد،مقام ابراهیم و سایر پیامبران ادیان ابراهیمی را تأیید می‌کند و آنان را جزو مظاهر ظهور الهی می‌داند. البته دین بهائی پیامبران ادیان غیر ابراهیمی را نیز (مانند کریشنا، زرتشت و بودا) به رسمیت می‌شناسد و مانند پیامبران ادیان ابراهیمی آنان نیز را جزو مظاهر ظهور الهی می‌داند. بهائیان در حکومت پهلوی
پادشاهی رضاشاه، بنیان‌گذار سلسله پهلوی، تا سال ۱۹۴۱ یعنی تا زمانی که نیروهای متفقین یعنی شوروی و انگلستان ایران را به اشغال درآوردند، ادامه یافت. فرزندش محمد رضاشاه یعنی آخرین پادشاه ایران پس از عزل رضاشاه جانشین او گردید. بهائیت
بهائیان معتقدند که درک مستقیم ذات خداوند غیرممکن است. اگر چه دسترسی مستقیم به خداوند امکان‌پذیر نیست، ولی بهائیان اعتقاد دارند که خداوند قصد و اراده خود را به اشکال مختلف معرفی می‌کند. او هر از چند گاهی با استفاده از فرستادگان خودش که در دین بهائی به آن‌ها مظاهر ظهور الهی گفته می‌شود با بشر مکالمه می‌کند. این مظاهر ظهور قصد دارند ادیان را در جهان اشاعه داده و برپا کنند. در آموزه‌های آئین بهائی گفته می‌شود که خداوند بسیار بزرگ‌تر از آن است که توسط انسان‌ها به‌طور کامل درک شود و حتی تصویری کامل از وی به دست آید. بهائیان در حکومت پهلوی
آئین بهائی از طریق تعالیم دو بنیان‌گذار متوالی به وجود آمد. اوّلین آن شخصی بود معروف به باب که در اردیبهشت سال ۱۲۲۳ خورشیدی (مه ۱۸۴۴) اعلام کرد که حامل پیامی از طرف خداوند است که شاخه تشیع اسلام مدّت‌ها تحت عنوان امام دوازدهم منتظر آن بوده‌است. نکتهٔ اساسی در تعالیم باب مأموریت او جهت آماده‌سازی بشریت برای ظهور من‌یظهرالله، پیام‌آور جهانی الهی که در کتاب مقدّس همهٔ ادیان اصلی پیش‌بینی شده‌است، بود. چنین آموزه‌ای موقعیت روحانیون مسلمان را به مخاطره می‌انداخت زیرا آنها خود را در طی این سالیان دراز جانشینان امام دوازدهم به عامهٔ مردم معرفی کرده بودند و با آمدن باب کسب و کار آنان نیز تهدید می‌شد؛ بنابراین آنان با دسیسه و تحریک، حملات گسترده‌ای را بر ضد آئین بابی آغاز کردند و این حملات منجر به اعدام باب در سال ۱۲۲۹ خورشیدی (۱۸۵۰) شد. با این حال، در سال ۱۲۴۲ خورشیدی (۱۸۶۳)، یکی از پیروان برجستهٔ باب که از این حملات جان سالم به در برده بود، نجیب‌زاده‌ای بود ایرانی به لقب بهاءالله. بهاءالله همان شخصی است که باب راه را برای ظهورش آماده کرده بود. در مدّتی بسیار کوتاه، اکثر بابیان به آئین بهائی گرویدند، هم به خاطر جاذبه و تعالیم خود بهاءالله و هم به خاطر علائم تمایز غیرمعمولی‌ای که به وی از سوی باب اعطا شده بود. این سرآغاز مأموریت سی ساله‌ای بود که دین و جامعهٔ جهانی مستقلی را به وجود آورد. آئین بهائی یک سیستم مذهبی جدید و مستقل از اسلام یا هر دین دیگر است که در اقصی نقاط جهان استقرار یافته‌است. با اینکه از منظر بهائیان، تمام پیامبران گذشته مثل ابراهیم، موسی، بودا، زرتشت، عیسی مسیح و محمد، از سوی خدا آمده و تنها بنیان‌گذار آئین‌های مذهبی جداگانه‌ای هستند و بهائیان به همهٔ آنها احترام می‌گذارند، امّا برخی تعالیم آئین بهائی باعث شد که روحانیون شیعه به همان نسبتی که به باب به خاطر تعالیمش کینه داشتند به بهاءالله و پیروانش نیز کینه بورزند. یکی از این تعالیم وحی مترقی است. تساوی حقوق زن و مرد در دین بهائی
در تاریخ بهائی در بعضی برهه‌های زمانی، زنان نقش محوری ایفا کرده‌اند. بهیّه (ورقه‌علیا) چند بار در طول عمرش، به عنوان رهبر عملی بهائیان اقدام کند. برای مثال زمانی‌که عبدالبهاء ارض اقدس را به سوی غرب ترک کرد، او تصمیم گرفت زمام امور امر را به دست خواهرش بسپرد. در این مدت سه ساله بهیه رهبری جامعه بهائی را در سراسر دنیا بر عهده داشت. به همین نحو، پس از عبدالبهاء، و پیش از آنکه شوقی افندی، رهبری جامعه بهائی را بدست گیرد، ورقه‌علیا رهبری جامعه کوچک پیروان را مجدداً به دست گرفت. بهائیان ساکنان ارض اقدس به سوی او متمایل شدند. مجدداً در دوره‌هایی که شوقی افندی در سال‌های اولیه مسئولیت خود، از انظار عمومی غایب می‌شد او مکرراً امور بهائیان را به ورقه علیا واگذار می‌کرد. پس از فوت شوقی افندی، دیگر بار زنان بهائی فرصت یافتند تا در بالاترین سطح جامعه بهائی، نقش رهبری جامعه بهائی را بر عهده داشته باشند؛ این نقش در این زمان توسط ایادیان امر صورت گرفت که تعدادی از زنان و مردان که در زمان زندگی شوقی افندی به عنوان ایادیان امرالله انتخاب شده بودند به عنوان رهبران موقت جامعه بهائی، تا انتخاب بیت العدل اعظم، درآمدند. بهاءالله
بهاءالله در کتاب عهدی، وصیت‌نامهٔ خود، که به خط خود او نوشته شده بود به‌طور مشخص فرزند ارشدش عبدالبهاء را جانشین برای تببین آثار و ادارهٔ امور جامعهٔ بهائی تعیین کرد. او میرزا محمد علی دومین پسر در قید حیاتش را از نظر رتبه پس از عبدالبهاء به عنوان نفر دوم معرفی کرد. این وصیت‌نامه اندک زمانی پس از درگذشت بهاءالله در جمع بزرگی خوانده شد. جانشینی عبدالبهاء دور از انتظار و تعجب‌برانگیز نبود و اکثریت قریب بالاتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان جانشین بهاءالله و مبیّن و مفسّر رسمی آثار او پذیرفتند. بهائیت
نحوهٔ سازمان‌دهی و اداره امور جامعه بهائی، نظم اداری نامیده می‌شود. طرح کلی این نظام توسط بهاءالله در کتاب اقدس و سایر آثارش مشخص شده‌است. در آئین بهائی طبقه روحانی و مجتهد دینی وجود ندارد و در ساختار این جامعه اقتدار و مرجعیت به افراد داده نشده بلکه به شوراهای انتخابی سپرده شده‌است. این شوراهای انتخابی در سطح محلی، ملی و بین‌المللی فعالیت دارند. در سطح محلی، این شوراها محفل روحانی محلی و در سطح ملی، محفل روحانی ملی نامیده می‌شوند. شورای بین‌المللی انتخابی بهائی، بیت العدل اعظم نام دارد که اعضایش هر ۵ سال یک بار انتخاب می‌شوند. این نهاد در رأس ساختار اداری بهائی قرار دارد. شوراهای انتخابی در در حوزه عملکرد خود اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی دارند. بهائیت
عبدالبهاء در ماه ژوئن ۱۹۱۳ بعد از سه سال سفر در غرب از طریق مصر به حیفا بازگشت. در مدّتی کمتر از یک سال با آغازجنگ جهانی اول در اوت ۱۹۱۴ دیگر امکان سفرهای بیشتر برای وی وجود نداشت. آن روزها دوران خطرناکی برای وی و اطرافیان‌اش بود و عبدالبهاء از طرف جمال پاشا، فرماندار جدید سوریه مورد تهدید قرار گرفته بود. سال‌های جنگ باعث وقوع قحطی در منطقه شد که عبدالبهاء با تأمین غلات از مزارع بهائی در درّهٔ اردن توانست از وقوع فاجعهٔ محلّی جلوگیری کند. با آغاز حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین، دولت جدید در تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ میلادی به دلیل «تلاش‌های انسان‌دوستانه در طول جنگ جهانی اول» لقب سلطنتی «سِر» به او داد. عبدالبهاء سال‌های بعد از جنگ را به رسیدگی به امور جامعهٔ بهائی پرداخت. وی علاوه بر اینکه در این دوران یک چهرهٔ برجستهٔ محلّی بود، به عنوان رهبر یک آئین بین‌المللی نیز شناخته می‌شد. عبدالبهاء در سال ۱۹۲۱ درگذشت. بهائیان در حکومت قاجار
در سال ۱۸۵۱ بهاءالله که در آنوقت بین بابیان به "جناب بهاء" معروف بود، به شهر بغداد تبعید شد. بهائیت توحیدی
بهائیان آمریکا بعد از اینکه ابراهیم خیرالله به طرفداری از میرزا محمدعلی و مخالفت با عبدالبهاء برخاست موقتاً دچار سردرگمی شدند؛ به ویژه به این دلیل که اطلاعات دقیقی به زبان انگلیسی راجع به آئین بهائی در دست نداشتند. عبدالبهاء برای حل این مشکل و تحکیم این جامعه و ایجاد فهم عمیق‌تری از آئین بهائی دست به یک سلسله اقدامات زد. او بین سالهای ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۵ چهار مبلغ بهائی ایرانی به آمریکا فرستاد تا بهائیان آمریکا به درک درستی از عقاید و آموزه‌های بهائی دست یابند؛ او همچنین در سطح وسیعی شروع به مکاتبه با بهائیان آمریکا نمود و در نهایت خود به آمریکا سفر کرد و در بسیاری از شهرهای این کشور به شرح و بسط تعالیم بهائی در مجامع عمومی و خصوصی پرداخت. وقایع دیگری نیز به روند تحکیم  و افزایش آگاهی بهائیان آمریکا از آئین بهائی کمک کرد، من جمله اینکه گروهی کوچک ولی تاثیر گذار از بهائیان آمریکا برای دیدار عبدالبهاء به عکا رفتند، حجم وسیعی از آثار و متون بهائی به انگلیسی منتشر شد (تا سال ۱۹۱۲ حداقل ۷۰ کتاب و جزوه در باره دیانت بهائی، شرح آموزه های آن و ترجمه متون بهائی به انتشار رسید)‌ و رفته رفته مبلغین و رهبران بهائی در آمریکا از میان خود بهائیان آمریکایی ظهور کردند. بهائیت
بهائیان به خدایی معتقدند که یگانه، جاوید و خالق همه چیز است. خدایی که به‌طور مستقیم در دسترس و قابل شناسایی نیست ولی از طریق پیامبران-که در آئین بهائی «مظاهر ظهور» نامیده می‌شوند-شناخته می‌شود. خداوند بنا به ظرفیت و نیازهای بشر اسماء و صفات خود را در فرآیندی تدریجی در پیامبران متجلی می‌سازد. یکتایی خداوند از آموزه‌های بنیادین دین بهائی است. خداوند در دین بهائی، غیرقابل ادراک، غیرقابل دسترس، منبع تمام وحی، ابدی، عالِم کل، همه‌جا حاضر و قدیر توصیف شده‌است. عهد و میثاق در آئین بهائی
اساس تعالیم بهاءالله بر اعتقاد به خالق جهان استوار است. به باور بهائیان شناسائی خداوند اما فراتر از حیطه درک بشر است. تنها راه شناخت او از طریق مربیان الهی (پیامبران) می‌باشد. در طول تاریخ بشر خداوند سلسله‌ای از مربیّان الهی را برای بشر فرستاده‌است که در آثار بهائی مظاهر ظهور الهی نامیده می‌شوند و تعالیم‌شان شالودهٔ پیشرفت تمدّن را در دوره‌های مختلف تاریخ فراهم آورده‌است. از میان این مظاهر ظهور می‌توان به ابراهیم، کریشنا، زرتشت، موسی، بودا، عیسی، محمّد، باب و بهاءالله اشاره کرد. به اعتقاد بهائیان بهاءالله، جدیدترین این پیام‌آوران است. بهاءالله بیان می‌دارد که منشأ تمامی ادیان عالم یکی است و ادیان مختلف، در حقیقت، بخش‌های متوالی یک دین الهی را تشکیل می‌دهند. به گفتهٔ او پیام آوران دیگری هم در آینده ظاهر خواهند شد اما نه قبل از تکمیل هزار سال. بهائیت
برخی از ادعاهای بی‌پایه و متناقضی که در ایران در مورد بهائیان مطرح می‌شود، عبارتند از اینکه آیین بهائی یک جنبش سیاسی است نه یک دین یا اینکه بهائیان عاملان و جاسوسان اسرائیل و صهیونیسم هستند یا بهائیان جاسوس و عامل امپریالیسم آمریکایی، انگلیسی یا روسی هستند… و بی‌پایه بودن همه این ادعاها از سوی سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق بشری و محققان بی‌غرض به اثبات رسیده‌است. برای مثال اتهام ارتباط با صهیونیسم و جاسوسی برای اسرائیل به این دلیل مطرح می‌شود که مرکز روحانی و اداری جامعهٔ جهانی بهائی در عکا و حیفا در اسرائیل قرار دارد که تنها دلیل این مسئله این است که بهاءالله توسط مقامات ایرانی و عثمانی زندانی و در سال ۱۸۶۸ به عکا تبعید شد و در سال ۱۸۹۲ در همان‌جا درگذشت. بهائیان در حالی عامل صهیونیسم قلمداد می‌شوند که آئین بهائی در سال ۱۸۹۰ و قبل از تشکیل جنبش صهیونیسم، در فلسطین مرکز جهانی خود را بنا نهاده بود. ایادی امرالله
ایادی امرالله (مخفف: ایادی یا ایادی امر، جمع: ایادیان یا ایادیان امر یا ایادیان امرالله) در دیانت بهائی به گروهی از بهائیان گفته می‌شود که توسط بهاءالله، عبدالبهاء ، و شوقی افندی، برای انتشار تعالیم بهائی و حفظ همبستگی جامعه آن منصوب شده بودند.  مجموع تعداد ایادیان در طول تاریخ امر بهائی۵۰ نفر بوده است. بهاءالله چهار نفر را در زمان زندگیشان به عنوان ایادی امرالله تعین نمود، عبدالبهاء نیز چهار نفر را بعد از درگذشتشان به عنوان ایادی امرالله اعلام نمود، و بعد از او شوقی افندی چهل و دو نفر را طی سی و شش سال به این مقام منصوب نمود.  عبدالبهاء نقش این افراد را به طور رسمی تعریف کرد و وظایف آن ها را مورد تشریح و تأکید قرار داد و در وصیتنامهٔ خود مرقوم کرد که وظیفهٔ‌ انتخاب و هدایت ایادیان امرالله آینده بر عهدهٔ جانشین او شوقی افندی است. شوقی افندی چند هفته قبل از درگذشتش با انتصاب آخرین گروه ایادیان در نامه ای به بهائیان جهان، هیئت ایادیان امرالله را «حارسان اعظم» این آئین معرفی نمود. این هیئت پس از درگذشت  شوقی افندی تا انتخاب بیت العدل اعظم وظیفه سرپرستی و مرجعیت بهائیان جهان  را به مدت شش سال بر عهده داشتند. بر خلاف سایر ادیان، در آئین بهائی به «افراد» مرجعیت داده نشده است، و تصمیم‌گیری به صورت گروهی در شوراهای بهائی که به صورت آزاد، با رای مخفی، و بدون تبلیغات  انتخاب می‌گردند، انجام می‌شود که در راس آن بیت العدل اعظم قرار دارد. پیش‌بینی اداره موقت امور توسط ایادیان امرالله تا تشکیل بیت العدل اعظم در کتاب اقدس آمده است. پس از تشکیل بیت العدل اعظم در اردیبهشت ۱۳۴۲ شمسی ( ۱۹۶۳ میلادی) وظایف هیئت ایادیان امرالله از طریق هیئت‌های جدیدی به اسم مشاورین قاره‌ای و سپس وسیله دارالتبلیغ بین المللی که با عضویت چند مشاور، و جمیع ایادیانِ امرالله که عضو دائم آن بودند دنبال شد. آخرین ایادی امرالله در سال ۱۳۸۶ شمسی درگذشت. عبدالبهاء
اگرچه عبدالبهاء، رهبر بهاییان در ایران و خارج از مرزهای ایران بود اما او در نگاه دوستان، همسایگان و سایر مردم فلسطین یک مسلمان بود. تعداد زیادی از روشنفکران و نویسندگان ترک و عرب در امپراتوری عثمانی در خاطراتشان از او با ارادت و محبت یاد کرده و او را به معرفی خودش سرکرده یک فرقه از فرقه‌های اسلام حساب می‌کردند. طوری که بهاییت در آن دوره تاریخی، در شرق جزئی از اسلام به حساب می‌آمد و حتی 50 سال پس از مرگ عبدالبها نیز روزنامه آلمانی زبان زهاد معروف به تمپلرها صریحا عباس افندی و پدرش، بهاءالله را مسلمان خواند و نه بهایی. منهیان امیر
منهیان امیر حتی در بین اقلیت‌های مذهبی و فرقه‌های گمراه نیز نفوذ کرده بودند و اقدامات آنها را مورد رصد و شناسایی قرار می‌دادند. در سال ۱۲۶۷ هجری قمری یکی از رهبران فرقه بابیه به نام ملا شیخعلی تصمیم به قتل و ترور میرزا ابوالقاسم امام جمعه و یورش به کاخ سلطنتی گرفت که بلافاصله نقشه و جزئیات آن توسط منهیان امیر به اطلاع امیرکبیر رسید و وی موفق شد قبل از وقوع ترور، همه شبکه ملا شیخعلی را کشف و آنها را دستگیر نموده و توطئه آنان را خنثی سازد. یک سال پیش از آن، سید علی‌محمد باب بنیانگذار فرقه بابیه به دستور امیرکبیر در تبریز اعدام شده بود. شیخ بهایی
معروف به اربعین بهائی مظهر ظهور
مظهر ظهور اصطلاحی در دین بهائی است که به پیامبران یا فرستادگان خداوند اطلاق می‌گردد. مظهر ظهور یا پیامبر از دیدگاه دین بهائی کسی است که واسطهٔ فیض و رحمت و هدایت خدا، نسبت به خلق باشد. در جوامع و فرهنگ‌های مختلف، پیامبری معنی و مظاهر متعددی دارد. از جمله مظاهر ظهور بنا به اعتقادات بهائی کریشنا، موسی، زرتشت، بودا، مسیح، محمد و البته باب و بهاءالله دو مظهر ظهور این عصر می‌باشند. محمد مقیسه
در پروندهٔ سران بهائیت و «محفل ملی غیررسمی بهائیان ایران» معروف به «گروه یاران» بر اساس گزارش‌های منتشر شده، شش تن از رهبران بهائی ایران به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل»، «توهین به مقدسات» و «تبلیغ علیه نظام» در اردیبهشت ماه سال ۸۷ دستگیر شدند. «محفل ملی»، عنوانی است که بهائیان برای گروه رهبران خود در کشورهای مختلف استفاده می‌کنند. عهد و میثاق در آئین بهائی
بهائیان معتقدند که خداوند به عهد خود در میعاد معین وفا کرده و می‌کند. به اعتقاد بهائیان سید علی محمد باب و بهاءالله تحقق نمادین بشارات و وعده‌های ادیان جهان هستند. به اعتقاد آنها بهاءالله همان «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در آیین یهود پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی مسیح در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، «بهرام شاه»، «ورجاوند»، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و «بازگشت امام حسین» که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، «بازگشت دوباره مسیح» در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، ظهور «من یظهره الله» یا همان موعود آئین بابی که سید علی محمد باب بارها در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود، «ظهور ثانی کریشنا» در آئین هندو و «پنجمین بودا» و «آمیتا بها» در آئین بودائی است. شیخ بهایی
آقا محمد علی (ملقب به صوفی کش) از پدرش وحید بهبهانی نقل میکند که ایشان مکررا اظهار میکرده اند که شیخ بهاء الدین عاملی (یکی از اساتید و مشایخ علامه محمد تقی مجلسی) بخاطر رعایت مصالح (و جو و فضای حاکم در دولت [صفوی] ) در ظاهر اظهار موافقت در افعال و اعمال با اهل تصوف میکرد ، ولکن در حقیقت شدیدا مخالف آنها بود و حتی امر میکرد ظروف آنها آب بشویند ... !! احکام بهائی
بهائیان معتقدند؛ تنها تلاوت و تعمق در آیات خداوند است که می‌تواند باعث ایجاد سرور حقیقی در انسان شود. آیات الهی از نظر بهائیان آیاتی است که فرستادگان خداوند هم چون موسی، عیسی، کریشنا، بودا، ابراهیم، محمد، باب و بهاءالله با استفاده از قدرت وحی خداوندی نازل فرموده‌اند آورده‌اند. از دیگر فرائض دینی برای بهائیان، مطالعهٔ قسمت‌هایی از آثار بهاءالله در هر صبح و شب و تفکّر بر معنای آن‌ها و همچنین تکرار ذکرالله‌ابهی ۹۵ مرتبه در شبانه روز است. بهائیت
میرزا حسین علی نوری، ملقب به بهاءالله، (۱۱۹۶–۱۲۷۱ هجری شمسی، ۱۸۱۷–۱۸۹۲ میلادی) در بیست و هفت سالگی، با مطالعهٔ برخی از آثار باب که از طریق مُلاحسین بشرویه‌ای (اولین مؤمن به باب) بدست او رسیده بود به او ایمان آورد و به ترویح آئین باب پرداخت. حکومت به تحریک روحانیون به آزار و اذیت و کشتار بابیان می‌پردازد و باب که چند سال در آذربایجان زندانی بود به همراه یکی از پیروانش در تبریز تیرباران می‌شود. سه سال بعد از اعدام باب بهاءالله به زندان می‌افتد و مدت چندین ماه در غل و زنجیر نگه داشته می‌شود. بهاءالله در این زندان شاهد اعدام بسیاری از دوستان بابی‌اش بود. وی می‌نویسد که در این سیاه‌چال، چندین بار حالات عرفانی-معنوی را تجربه کرده و به مقام رسالت خود آگاه شده‌است. بعد از آزادی از زندان یک ماه به او فرصت داده می‌شود تا از ایران خارج شود. بهاءالله برای ترک ایران عراق را انتخاب می‌کند و به همراه خانواده و دو برادرش ایران را به قصد عراق ترک می‌کند. آن‌ها پس از یک سفر سخت و عبور از مناطق کوهستانی در سرمای زمستان در اوایل آوریل ۱۸۵۳ وارد بغداد شدند. ایادی امرالله
بهاءالله چهار نفر را بین سالهای ۱۲۶۳ و ۱۲۶۸ شمسی به مقام ایادی امرالله برگزید: میرزا علی محمد خراسانی (ابن اصدق)، حاجی ملاَ علی اکبر شهمیرزادی (حاجی آخوند)، میرزا محمد تقی (ابن ابهر) و میرزا حسن ادیب (ادیب العلماء). این چهار ایادی یکی از راههای  ارتباطی بین بهاءالله و بهائیان ایران بودند و بعد از درگذشت بهاءالله نقشی اساسی در حمایت  از جانشینی عبدالبهاء و حفظ وحدت بهائیان ایفا نمودند. آنها در سال ۱۲۷۸ شمسی به دستور عبدالبهاء اولین محفل روحانی بهائی را در تهران تشکیل دادند. من‌یظهره‌الله
در بغداد بهاءالله به تدریج به عنوان رهبر جامعهٔ بازماندهٔ بابیان شناخته شد. مرجع اسمی بابیان، میرزا یحیی ازل که برادر ناتنی بهاءالله بود و در پی وقایع پس از سوءقصد به جان شاه در خفا به سر می‌برد خود را پس از مدتی به بغداد رساند. میرزا یحیی در بغداد نیز برای محافظت از خود، خود را از سایر بابیان پنهان می‌کرد. وی از نظر مالی به بهاءالله و برادر وی میرزا موسی وابسته بود و یک زندگی مخفی داشت. بهاءالله اما به تدریج از طرف تعداد فزاینده‌ای از بابیان به عنوان رهبر جامعه شناخته شد. این اتفاق مایهٔ خشم و نفرت روزافزون ازل را فراهم کرد. بهاءالله تنها حدود یک سال پس از ورود به بغداد برای جلوگیری از اختلافات داخلی تصمیم گرفت روانهٔ کوه‌های کردستان شود و زندگی درویشی پیشه کند. او بغداد را در ۱۰ آوریل ۱۹۵۴ ترک کرد. و دو سال از ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۶ را به زندگی درویشی در کوه‌های سرگلو در منطقهٔ سلیمانیه سپری کرد. وی در نهایت به درخواست بابیان برجسته که حضور وی را در بغداد ضروری می‌دیدند و به اصرار خانواده خود در مارس ۱۹۵۶ به بغداد بازگشت. چهار وادی
چهار وادی یکی از آثاربهاءالله بنیانگذار آیین بهایی است. شوقی افندی
در روز ۲۹ نوامبر ۱۹۲۱ میلادی، زمانی که شوقی افندی در آکسفورد مشغول به تحصیل بود، خبر درگذشت عبدالبهاء را دریافت کرد. پس از بازگشتش به حیفا و اطّلاع از مضمون الواح وصایا دریافت که به عنوان جانشین عبدالبهاء تعیین گشته و وظیفهٔ رهبری و سرپرستی جامعهٔ بهائیان عالم به او محوّل شده‌است. او این مسئولیّت را در سنّ ۲۴ سالگی برای خود بسیار سنگین می‌دانست و جهت آمادگی برای انجام این وظیفهٔ خطیر، حیفا را برای چند ماه ترک کرد و عزلت اختیار نمود و اداره امور، به بهیّه خانم، دختر بهاءالله و خواهر عبدالبهاء ملقّب به ورقهٔ علیا سپرده شد. شوقی افندی در ۱۵ دسامبر ۱۹۲۲ به حیفا بازگشت و تا پایان عمر، نزدیک به ۳۶ سال مسئولیّت ولایت امر را به عهده داشت. تساوی حقوق زن و مرد در دین بهائی
آقای تورنتون چیس، به عنوان اولین آمریکایی بهائی، شدیداً با مشارکت زنان در موسسات تشکیلاتی بهائی، در شرایطی که آقایان برای انجام آن امور وجود داشتند، مخالف بود. او عقیده داشت که زنان بیش از اندازه عاطفی و احساسی هستند و بهاءالله صراحتاً آن‌ها را از مشارکت در ” امور تجاری” کنار گذاشته‌است؛ ولی ظاهراً بنظر می‌رسید که عبد الب‌ها با توانایی برنامه‌ریزی و تشکیلاتی زنان مخالفتی نداشت. در سال ۱۹۰۳ (میلادی) ” بیت روحانی شیکاگو” تصمیم گرفت تا مشرق الاذکاری شبیه آنچه بهائیان عشق آباد – روسیه- شروع به ساخت کرده بودند، بنا کند. خانم کورین ترو در سال ۱۹۰۶ (میلادی) عبد الب‌ها را در فلسطین ملاقات کرد. در آنجا عبد الب‌ها دستورهای خاصی به او دربارهٔ ساخت معبد شیکاگو ابلاغ کرد. کمی بعد، تورنتون چیس هم برای زیارت وارد فلسطین شد. در پاسخ به سوال‌های چیس دربارهٔ معبد، عبد الب‌ها پاسخ داد که دستورهای لازم را به خانم ترو داده و چیس باید با او مشورت کند. وقتی مشخص شد که ساخت مشرق الاذکار فراتر از توان و مسولیت آنروز جامعه بهائی شیکاگو بود، خانم کورین ترو پیشنهاد کرد که یک مجمع ملی بهائی برای آن منظور تشکیل شود. در سال ۱۹۰۲ (میلادی) عبد الب‌ها از بیت عدل شیکاگو خواست تا نامش را به بیت روحانی تغییر دهد تا اطمینان حاصل کند که هیچ‌کس گمان فعالیت سیاسی از آن نخواهد داشت. پس از مدتی موسسات رهبری محلّی و ملّی بهائی بنام محفل روحانی محلی و ملّی شناخته شدند و عبارت بیت العدل برای مؤسسه رهبری جهانی بهائی اختصاص یافت؛ ولی در اوائل قرن بیستم، همه عناوین و اصطلاحات به صورت شناور استفاده می‌شد. با تأیید عبد البها، در سال ۱۹۰۹ (میلادی) نمایندگان جوامع بهائی سراسر آمریکای شمالی جمع شدند و اعضای هیئت اجرایی معبد بهائی را انتخاب کردند. از ۹ نفر فرد منتخب ۳ نفر زن بودند و کروین ترو هم به عنوان مسئول امور مالی مشغول به کار شد. برخی از مردان بهائی به این سرقت آشکار مناصب در موسسات مختلف امری توسط خانمها…. اعتراض کردند. ” بهائیت ارتدکس
در سال ۱۹۵۹ میسون ریمی یکی از ایادیان امرالله که در زمان تشکیل شورای بین‌المللی بهائی به عنوان رئیس آن جمع تعیین شده بود ادعا کرد که وی به همین دلیل باید پس از شوقی افندی به عنوان ولی دوم امرالله در نظر گرفته شود ریاست اداره امور بهائیان در تمام دنیا بر عهده اوست. ریمی در زمان اعلام جانشینی ۸۵ سال سن داشت. او همچنین خواست این بیانیه او در کنگره سالانه آئین بهائی در ویلمت اعلام شود. ریمی اعلام کرد که ایادیان امرالله مستقلاً هیچگونه قدرتی از خود نداشته و تنها در سایه ولی امرالله می‌توانند به وظایف خود عمل کنند. او همچنین دستور داد اقدامات در مورد تشکیل بیت العدل برای همیشه متوقف شود. استدلال او با مخالفت سایر ایادیان امرالله مواجه شد زیرا هیچ وصیتنامه یا یادداشتی مبنی بر اینکه شوقی افندی ریمی را به عنوان جانشین خود انتخاب کرده باشد وجود نداشت. ریمی خود در سال ۱۹۵۷ به همراه سایر ایادیان امرالله بیانیه‌ای رسمی به امضا رسانده بود که شوقی افندی جانشینی برای خود تعیین نکرده‌است. علاوه بر این در الواح وصایای عبدالبهاء ذکر شده که ولی امر باید از نسل بهاءالله باشد و ریمی حائز این شرط نیز نبود. طرفداران ریمی مدعی شدند عبدالبهاء در نامه‌های خود ریمی را با عنوان «پسر من» خطاب کرده‌است. اما این مطلب توسط ایادیان امرالله و عموم بهائیان مورد قبول قرار نگرفت. نهایتاً طبق الواح وصایای عبدالبهاء، میسون ریمی برای احراز مقام جانشینی نیاز به تصویب نه ایادی امرالله مقیم در مرکز جهانی بهائی داشت. ریمی با ادامه اصرار ریمی بر ادعای خود و بعد از شکست تلاشهای بسیار برای قانع کردن وی، در سال ۱۹۶۰ هیئت ایادی امرالله مقیم مرکز جهانی به اتفاق آراء او را به عنوان ناقض عهد و میثاق معرفی کرده و از جامعه بهائی طرد کردند. این هیئت مبنای این تصمیم را الواح وصایای عبدالبهاء و مصوبات مورخ ۲۵ نوامبر ۱۹۵۷ قرار داد که به اتفاق آراء تصویب شده بود و به این شورا اجازه طرد شکنندگان عهد و میثاق را می‌داد. کنگره جهانی بهائی
دومین کنگره جهانی بهائی از نوامبر ۲۳ تا ۲۶ نوامبر ۱۹۹۲ و به مناسبت بزرگداشت صدمین سال درگذشت بهاءالله، بنیانگذار آئین بهائی صورت گرفت. حدود ۳۰ هزار نفر بهائی در این مراسم که در مرکز یاکوب یاوتیز شهر نیویورک برگزار شد شرکت کردند. برنامهٔ این چهار روز شامل موسیقی، سخنرانی و برنامه‌های هنری بود. بهائیان حاضر در این کنگره که اهل ۱۸۰ کشور مختلف بودند تنوع قومی، زبانی و فرهنگی موجود میان پیروان این آئین را به نمایش گذاشتند. بهائیت
دیانت بهائی پذیرش فرهنگی و دینی را ترویج می‌دهد. بهائیان معتقدند پذیرش اصل یگانگی انسان ایجاب می‌کند که هر نوع تعصبی از جمله تعصب نژادی، طبقاتی، قومی، زبانی، دینی، جنسیتی و … از میان برداشته شود. منابع بهائی بیان می‌کنند تعصب تصویری نادرست دربارهٔ دیگران است که به افراد اجازه نمی‌دهد که همه انسان‌ها را برابر و شریف ببیند. تعصب معمولاً زمانی رخ می‌دهد که فرد احساس تعلق شدید به یک گروه و برتری آن بر سایرین پیدا کند و تصوری منفی نسبت به دیگران بدون در نظر گرفتن خصائص فردی آنها در ذهن بپروراند. در آثار بهائی انواع تعصب از جمله تعصبات سیاسی، نژادی، دینی و قومی مایهٔ ویرانی جامعهٔ انسان معرفی شده‌است و رفع تعصبات وسیلهٔ رسیدن به وحدت و پیشرفت جامعهٔ بشری در نظر گرفته می‌شود. تساوی حقوق زن و مرد در دین بهائی
از نظر الهیاتی، طاهره مهم‌ترین زن بهائی نیست. از این نظر نواب همسر بهاءالله و بهیه دختر بزرگ او ارجحیت دارند. از نفر اول، مطالب اندکی به زبان فارسی و انگلیسی وجود دارد. بهیه شناخته شده تر است، زیرا او چند بار، به‌طور عملی، رهبری جامعه بهائی را در دست گرفت. او همواره حامی عبد الب‌ها و شوقی افندی بوده‌است ولی او به اندازه طاهره مورد توجه قرار نگرفته‌است. طاهره در یک کلمه، اسطوره و افسانه است، و از اینرو نقش مهمتری به عنوان سمبل زن برای بهائیان دارد. شاید در میان بهائیان ایران و آمریکا، بیشترین نام برای دختران، نام او است. در سال ۱۲۶۰ سید علی محمد باب، مخفیانه خود را قائم اسلام معرفی کرد. او هجده نفر از طرفداران خود را گزینش و به همراه خود، جمعاً نوزده نفر را حروف حّی نامگذاری کرد. در آن زمان، طاهره یکی از چهره‌های سرشناس فرقه شیخیه بود. اگرچه طاهره هیچگاه باب را ملاقات نکرد، ولی خیلی زود عقیده و ادعای او را پذیرفت و به عنوان یکی از این حروف انتخاب شد. سفرهای عبدالبهاء به غرب
سفرهای عبدالبهاء به غرب مجموعه‌ای از سفرها بود که عبدالبهاء در سن ۶۷ سالگی از فلسطین به غرب پیش گرفت. این سفرها مدّت سه سال از ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۳ به طول انجامید. عبدالبهاء، پسر بهاءالله بنیانگذار آئین بهائی، از ۸ سالگی به همراه او در زندان و تبعید به سر می‌برد. او از طرف بهاءالله به عنوان جانشین و مرکز آئین بهائی تعیین شده بود و پس از درگذشت بهاءالله در ۲۹ می ۱۸۹۲ مسئولیت جامعه به عهده او قرار گرفت. شانزده سال بعد، در نتیجهٔ انقلاب ترکان جوان در سال ۱۹۰۸، وی به‌طور ناگهانی در سن ۶۴ سالگی از زندان آزاد شد. در زمان آزادی وی، عمده جوامع بهایی در ایران قرار داشت همچنین جوامع بهائی بزرگ دیگری نیز در باکو در آذربایجان عشق آباد در ترکمنستان و تاشکند در ازبکستان وجود داشت. عبدالبهاء
تحت سرپرستی و هدایت عبدالبهاء جامعهٔ بهائی از دوران پر از فراز و نشیب بعد از درگذشت بهاءالله عبور کرد. علی‌رغم حملات از طرف برادر ناتنی‌اش، عبدالبهاء توانست اتّحاد را در جامعهٔ بهائی حفظ کند. در دورانی که او مسئولیت سرپرستی جامعه را بر عهده داشت، آئین بهائی گسترش جغرافیایی چشمگیری یافت. در ۱۸۹۲ وقتی که عبدالبهاء ادارهٔ امور را به دست گرفت، جامعهٔ بهائی هنوز محدود به خاورمیانه و هندوستان بود و اکثر بهائیان را ایرانیان تشکیل می‌دادند. در دوران عبدالبهاء آئین بهائی به آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا، خاور دور و استرالیا و اقیانوسیه گسترش یافت. در دو سفری که وی به اروپا و آمریکا داشت (۱۹۱۱ و ۱۹۱۲–۱۹۱۳) جوامع نوپای بهائی در این مناطق را مستحکم کرد، با بسیاری افراد برجسته ملاقات داشت و سخنرانی‌های بسیاری نمود. عبدالبهاء در هر کجا که جامعهٔ بهائی به اندازهٔ کافی رشد کرده بود، کار تأسیس ساختارهای اداری جامعهٔ بهائی را آغاز کرد و برای هماهنگ‌کردن فعالیت‌های جامعه، نظامی از انجمنهای انتخابی شور محلّی و هیئت‌های ملّی را توسعه داد. بابیه
باب در لوحی که معمولاً به عنوان وصیت‌نامه باب از آن یاد می‌شود، میرزا یحیی به عنوان رهبر بابیان پس از بنیان‌گذار جنبش تعیین نمود. در همین لوح به وی دستور داده شده‌است که از من یظهره‌الله در زمان ظهورش پیروی کند. رهبری وی جنجال‌برانگیز بود. وی کمتر در میان بابی‌ها حاضر می‌شد. منوچهری ادعا می‌کند که دلیل در خفا ماندن او بخشی از وصیت‌نامه سید علی محمد شیرازی است که او را به محافظت از خویش توصیه کرده‌بود. براوان معتقد است رهبری میرزا یحیی در عراق رهبری اسمی بود و در عمل ساماندهی امور را بهاءالله، برادر ناتنی وی انجام می‌داد. دنیس مکین بر این نظر است که تعیین میرزا یحیی به عنوان جانشین رسمی باب، تنها برای حفظ بهاءالله از خطر و با پیشنهاد بهاءالله و عبدالکریم قزوینی و موافقت باب بوده‌است. خطری که بهاءالله را تهدید می‌کرد از جانب امیر کبیر بود. به گفته سعیدی اگر امیر کبیر به نقش کلیدی بهاءالله در جامعه بابی پی می‌برد حتماً او را به قتل می‌رساند. این تحلیل اول بار توسط عباس افندی در «مقاله شخصی سیاح» مطرح شد. شوقی افندی نیز می‌گوید: باب، میرزا یحیی را به عنوان «مرجع اسمی» جامعه بابی انتخاب کرده بود و به نقل از «مقاله شخصی سیاح» تحلیلی مشابه تحلیل فوق ارائه می‌دهد. ناقضین عهد و میثاق
زمانی که یک بهائی بر اساس تفسیر خاصی از آموزه‌ها یا وحی الهی بخواهد مکتب یا فرقه‌ای راه‌اندازی کند، یا از کسی به غیر از بهاءالله، عبدالبهاء، شوقی افندی و بیت‌العدل‌اعظم پیروی کند، و بر این تصمیم خود پافشاری کند، ناقض عهد و پیمانی است که بنیانگذار آئین بهائی با پیروان خود بسته است. بنابراین، این نقض پیمان به معنای مخالفت فعّال فرد با موسسات آیین بهائی به شمار می‌رود. بنابر احکام بهائی فقط رهبران آئین بهائی در هر زمان می‌توانند تصمیم بگیرد که فردی «ناقض» محسوب می‌شود یا خیر. در این برهه از زمان، بیت‌العدل اعظم مسئولیت این تصمیم را به عهده دارد. بنا بر دستور عبدالبهاء، زمانی که فردی به عنوان ناقض عهد و میثاق به بهائیان معرفی شود، از تمام اعضای جامعه‌ بهائی انتظار می‌رود که از ارتباط با وی پرهیز کنند. بهائیت توحیدی
با اینکه در تاریخ ادیان شقاق و شکافهای اعتقادی بعد از درگذشت پیامبر و موسس آئین جدید امری رایج  است اما عبدالبهاء با وجود حملات جدّی از ناحیه برادر ناتنی‌‌ خود توانست وحدت جامعه بهائی را بعد از درگذشت پدرش حفظ نماید و از تفرقه و به‌وجود آمدن شکافهای عقیدتی و انشعاب  در آن جلوگیری کند. میرزا محمدعلی نوری
این مخالفت‌های طولانی مدّت باعث شد که عبدالبهاء توّجه بهائیان را به اصل «عهد و میثاق» جلب نماید. این اصل بیان می‌کند که در هر زمان، پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده، باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود. عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند از جمله میرزا محمد علی را «ناقض عهد و میثاق» اعلام کرد. خانواده بهاءالله
بهیّه‌خانم در سال ۱۲۲۵ در تهران به دنیا آمد و بزرگترین دختر بهاءالله و آسیه خانم بود. او ملقب به ورقه علیا بود. او به خصوص بسیار نزد پدرش عزیز بود و در آیین بهایی به عنوان یکی از بزرگترین زنان تاریخ به‌شمار می‌رود. او در سالهاای متمادی دعوای داخلی بین خانواده بهاءالله، که منجر به طرد بسیاری از آنان شد، به مرکز عهد وفادار ماند و از آنان پشتیبانی کرد. وی در زمان غیبت عبدالبهاء (بین سالهای ۱۲۸۹ تا ۱۲۹۲) و شوقی افندی (بین سالهای ۱۳۰۱ تا ۱۳۰۳) از مرکز جهانی بهاییت در حیفا، به سمت رهبر اجرایی آیین بهایی در نظر گرفته می‌شد. به‌طور خاص شوقی افندی در دوران بسیار سخت پس از مرگ عبدالبهاء بسیار از حمایت او سود جست. او در ۲۴ تیر ۱۳۱۱ درگذشت و در باغهای بهایی کوه کرمل دفن شد. بنای یادبود ورقه علیا به خاطر او در مرکز جهانی بهایی ساخته شد. بهائیت توحیدی
افراد دیگری نیز در این میان با همکاری با میرزا محمد‌علی به مخالفت با عبدالبهاء برخاستند. عده‌ای از اولاد بهاءالله و ابراهیم خیرالله از جمله این اشخاص بودند. ابراهیم خیرالله از مسیحیان سوریه بود که به آئین بهائی گرویده بود. او بعدها به آمریکا مهاجرت کرد و به تبلیغ آئین بهائی در آنجا پرداخت. ابراهیم خیرالله در ابتدا آئین بهائی را به صورت تلفیقی از مسیحیت ارائه می‌داد و عبدالبهاء را به عنوان بازگشت دوباره مسیح در آمریکا معرفی میکرد، ادعایی که عبدالبهاء قاطعانه آنرا رد کرد و اقدام به اصلاح آن کرد. بعد از مدتی خیرالله که قصد داشت به عنوان رهبر مذهبی بهائیان آمریکا شناخته شود از در مخالفت با عبدالبهاء درآمد و شروع به همکاری با میرزا محمدعلی کرد. میرزا محمدعلی برای حمایت از خیرالله پسر خود شعاع‌الله را در سال ۱۹۰۴ به آمریکا فرستاد. گروه اندکی از تازه بهائیان در آمریکا که خود را مُوحّد می‌نامیدند از خیرالله پیروی کردند، ولی تعدادش رفته رفته رو به افول نهاد به طوری که در سال ۱۹۰۶ به یک جمع ۴۰ نفری در کنوشا، یک گروه کوچک در شیکاگو و تعدادی افراد پراکنده در جاهای دیگر تقلیل پیدا‌کردند. تلاشهای متعاقب برای بسط و توسعه این جریان و جذب افراد بیشتر ناموفق ماند و گروه کنوشا بعد ازسال ۱۹۵۰ غیر فعال شد. بعد از خیرالله، شعاع‌الله رهبر این گروه کوچک شد. شعاع‌الله بعدها برای مدت ۳ سال از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۷ اقدام به انتشار مجله‌ای به نام «Quarterly» به زبان انگلیسی کرد که به ترویج مطالب و نوشته‌های میرزا محمد‌علی و سایر افراد این گروه می‌پرداخت. بهائی‌ستیزی
در سال ۱۸۵۱ میرزا حسینعلی که در آنوقت بین بابیان به "جناب بهاء" معروف بود، به شهر بغداد تبعید شد. دشمنی با بهاییان چندان در دوران دودمان قاجاریه در جامعه ایران رواج داشت که متهم کردن مشروطه‌خواهان به «بابی‌گری»، مهم‌ترین سلاح نظری مستبدان به دوران انقلاب مشروطه ایران بود. بهائیان در حکومت پهلوی
بهائیان ایران از بطن ظهور آئین بهائی توسط زمام‌داران وقت تاکنون مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند. تبعیض بر علیه این گروه در سه دورهٔ قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی، یک وجه مشترک داشته‌است و آن هم احساس تهدید شدیدی است که روحانیون شیعه از سوی آئین بهائی داشته و دارند که در نتیجهٔ آن بهائیان ایران به یک قربانی دائمی تبدیل شده‌اند. ظهور باب که خود را همان امام زمان که روحانیون شیعه هنوز هم بشارتش را می‌دهند نامیده بود به علاوهٔ تعداد زیادی از تعلیمات بابی و بهائی اعم از وحی مترقی، عدم نیاز به روحانیون در این دور جدید، و برابری بین زنان و مردان باعث شد که جامعهٔ بهائی در هر دور به انحاء و درجات مختلف در معرض خشونت‌ها، آزار و اذیت‌ها قرار گیرد. فشار روحانیون قبل از اینکه خود حاکمیت مملکت را به دست بگیرند، یعنی در دوره‌های حکومت قاجار و پهلوی، بهائیان را همچنین به سپر بلای ناملایمات سیاسی و اجتماعی نیز تبدیل کرد. این‌ها همه در حالی است که بهائیان بر اساس تعالیم خود در سیاست شرکت نمی‌کنند و در پیشبرد جامعه، با وجود محدودیت‌ها، همواره کوشیده‌اند. برای بررسی بهتر وضعیت بهائیان در حکومت پهلوی باید نگاه مختصری به این آئین و موقعیت آن انداخت. بهائیت
شوقی افندی ربّانی (۱۲۷۶–۱۳۳۶ هجری شمسی، ۱۸۹۷–۱۹۵۷ میلادی) که به شوقی افندی هم شناخته می‌شود، نوه دختری عبدالبهاء بود، و طبق وصیت نامه عبدالبهاء (الواح وصایا) پس از وی، مسئولیّت رهبری جامعه بهائی را به مدت ۳۶ سال تا درگذشتش بر عهده گرفت. بهائیان در حکومت پهلوی
تهدید موقعیت روحانیون باعث ایجاد کینه در میان مسلمانان بنیادگرا شد. یکی از برچسب‌هایی قابل توجّهی که این مخالفت رو به رشد علیه رژیم به کار می‌برد، اصطلاح همه-منظورهٔ «بابی» بود که بدون استثنا برای گرایش‌های اصلاح‌طلبانه به کار می‌رفت. بدون شک این درک شاه جدید از قدرت این تعصب غالب بود که عامل تبانی وی و رژیمش در اوّلین واقعهٔ بزرگ ضد بهائی شد. در آوریل سال ۱۹۲۶، تنها چند ماه پس از تاج‌گذاری رضاشاه، بهائیان جهرم به تحریک روحانی آن محل به نام سیّد علی پیشنماز، قتل‌عام شدند. با اینکه فرماندار محلی ارتش، امیر لشکر، روحانیون و حوزویانی را که عامل این قتل‌ها بودند را دستگیر کرد تا زمانی که دستور از تهران برسد، امّا این قربانیان بودند، نه عاملان، که شاه مخالفتش را نسبت به آنها نشان داد. چیک می‌نوسید: «... اعلی‌حضرت، رضاشاه، به همهٔ دفاتر پستی و تلگرافی دستور داده‌اند که دادخواست‌ها یا شکایات بهائیان را نپذیرند. هیچ‌کس به دلیل قتل‌عام بهائیان در جهرم در ۷ آوریل مجازات نشده‌است. سیدهای دستگیرشده آزاد شده‌اند». ناقضین عهد و میثاق
بهاءالله تا پایان عمرش در سال ۱۸۹۲ در عکا تحت حصر خانگی باقی ماند. بنا بر وصیت‌نامه بهاءالله، پسر بزرگش عباس که بعدها به عبدالبهاء ملقب گردید به عنوان جانشین او تعیین شد. بهائیان معتقدند این برای اوّلین بار در تاریخ ادیان است که پیامبر یک دین پس از خود به صورت کتبی و با خط خود جانشین خویش را انتخاب می‌کند و این موضوع به در امان ماندن آئین بهائی از تفرقه و انشعاب کمک می‌کند. یحیی صبح ازل
پس از تیرباران باب، پیروانش که به «بابی» مشهور بودند، طبق بیانات باب در کتاب بیان به دنبال موعود آئین جدید که در این کتاب با عنوان «من‌یظهره‌الله» از او شده‌است، می‌گشتند. در سال ۱۸۶۳ بهاءالله، خود را من‌یظهره‌الله، موعود کتاب بیان معرفی کرد. اکثر بابیان به او ایمان آورده و بهائی نامیده شدند. گروه اندکی که به پیروی از میرزا یحیی، بابی ماندند، ازلی نام گرفتند. ازلیان با تقیه و پنهان کردن هویت دینی خود عملاً در جامعه اسلامی حل شدند. عبدالبهاء
انقلاب ترک جوان و انقراض امپراتوری عثمانی موجب گردید که عبدالبهاء در سال ۱۹۰۸ در دوران کهولت از زندان و تبعید رهایی یابد. بعد از آزادی از زندان و موفقیت در اتمام ساختمان مقام اعلی، مقبره باب، عبدالبهاء تصمیم به سفر و رساندن ابلاغ پیام بهاءالله به اروپا و آمریکا گرفت. به دعوت بهائیان غرب به یک مسافرت سه ساله (۱۹۱۳–۱۹۱۱) به مصر، اروپا و آمریکای شمالی رفت. در جریان این سفرها عبدالبهاء در مجامع فراوانی به سخنرانی و تبلیغ دین بهایی پرداخت. در آمریکای شمالی به حدود ۴۵ شهر در ایالات متحده و کانادا سفر کرد. در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب وی قرار گرفتند. عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف شد. مطبوعات آن زمان، اغلب او را «پیامبر ایرانی» می‌نامیدند. عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهام بل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و آدمیرال پری کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند. بهاءالله
میرزا حسین‌علی اگرچه از اولین پیروان باب بود، با بابی‌های دیگر متفاوت بود از این نظر که بیشتر آشناها و ارتباطاتش با درباریان بود و نه علمای شیعه و هستهٔ اصلی جنبش بابیه. میرزا حسین‌علی از مقام و ارتباطات خود در تهران نه‌تنها برای تبلیغ بابیت، بلکه برای محافظت از هم‌کیشان خود نیز استفاده کرد. تلاش او برای آزادسازی طاهره از زندان به زندانی‌شدن موقت خودش انجامید. سه سال بعد او به همراه برادرش میرزا یحیی در گردهمایی بدشت شرکت کرد. در بدشت او نقش کم‌اهمیتی داشت: او باغ‌هایی اجاره نمود و به تشویق باب برای بابی‌ها القابی را انتخاب کرد. خود او نام «بهاء» به معنی «شکوه (خداوند)» را برای خود برگزید و برادرش میرزا یحیی به «صبح ازل» ملقب گشت. در مناظره‌ای که بین طرفداران نگه‌داشتن شریعت اسلام و نسخ آن درگرفت، بهاءالله در گروه حامیان نسخ شریعت اسلام بود. در این گردهمایی استقلال بابیه و جدائی آن از اسلام اعلام شد. عهد و میثاق در آئین بهائی
کتاب عهدی (به معنی کتاب عهد من) وصیتنامهٔ بهاءالله است. وی این وصیت نامه را به خط خود نگاشت و در آخرین روزهای سال ۱۲۷۱ شمسی به عبدالبهاء داد. صبح روز نهم از وفات بهاءالله، «کتابُ عهدی» بین نُه شاهد که از میان اصحاب و خانواده بهاءالله انتخاب شده بودند خوانده شد، و عصر همان روز این اثر در جمع بزرگتری در روضه مبارکه مجدداً خوانده شد.در «کتابُ عهدی» بهاءالله با اشاره به آیه کتاب اقدس در مورد جانشینی خود، مشخص می‌کند که مقصود از آن آیه عبدالبهاء است. در این سند بهاءالله به صراحت کامل عبدالبهاء را به جانشینی خود منصوب داشته و به پیروان وصیت می‌کند از او پیروی کنند. بهاءالله در این اثر هدف خود را از نزول آیات ایجاد صلح و آرامش در بین مردمان اعلام کرده و نزاع و جدال را نهی می‌کند و پیروانش را نصیحت می‌کند که دیانت خدا را علت نفاق و دشمنی نکنند. میثاقی که در این کتاب تأسیس شده به‌طور خاص از اختلاف جلوگیری می‌کند. بهائیت توحیدی
پاسخ عبدالبهاء به مخالفتهای طویل‌المدت میرزا محمد علی و طرفدارانش همچون پدرش بهاءالله در طی سه مرحله متطّور شد. در ابتدا عبدالبهاء بدون علنی کردن مشکل سعی در مذاکره و مصالحه با میرزا محمدعلی و اعوانش داشت. سپس بعد از اطمینان از اینکه مصالحه راه به جایی نمی‌برد و خطر آسیب به جامعه وجود دارد، توّجه بهائیان را به اصل «عهد و میثاق» جلب نمود و به بهائیان دستور داد تا تمام روابط خود را با میرزا محمدعلی و همدستانش قطع کنند. بر اساس اصل عهد و میثاق در هر زمان پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده ضروری است و باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود. عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند (مانند میرزا محمدعلی) «ناقض عهد و میثاق» (شکننده پیمان) اعلام کرد. در نهایت نمایندگانی از طرف خود به مناطقی که بیشترین تاثیر را از این مشکل گرفته‌ بودند فرستاد. وظیفه این نمایندگان تشویق بهائیان به قطع کامل و دائمی روابط خود با میرزا محمدعلی و پیروانش بود. آنان از طرف عبدالبهاء این اختیار را داشتند تا با پیروان میرزا محمدعلی ارتباط برقرار کرده و آنان را تشویق به بازگشت نمایند. این نمایندگان در ایران همان چهار نفری بودند که از طرف بهاءالله به عنوان ایادیان امرالله تعیین شده بودند. جانشینی در آئین بهائی
افراد دیگری نیز در این میان با همکاری با میرزا محمد‌علی به مخالفت با عبدالبهاء برخاستند. عده‌ای از اولاد بهاءالله، میرزا آقاجان کاتب بهاءالله و ابراهیم خیرالله از جمله این اشخاص بودند. ابراهیم خیرالله از مسیحیان سوریه بود که به آئین بهائی گرویده بود. او بعدها به آمریکا مهاجرت کرد و به تبلیغ آئین بهائی در آنجا پرداخت. ابراهیم خیرالله در ابتدا آئین بهائی را به صورت تلفیقی از مسیحیت ارائه می‌داد و عبدالبهاء را به عنوان بازگشت دوباره مسیح در آمریکا معرفی میکرد، ادعایی که عبدالبهاء قاطعانه آنرا رد کرد و اقدام به اصلاح آن کرد. بعد از مدتی خیرالله که قصد داشت به عنوان رهبر مذهبی بهائیان آمریکا شناخته شود از در مخالفت با عبدالبهاء درآمد و شروع به همکاری با میرزا محمدعلی کرد. میرزا محمدعلی برای حمایت از خیرالله پسر خود شعاع‌الله را در سال ۱۹۰۴ به آمریکا فرستاد. گروه اندکی از تازه بهائیان در آمریکا که خود را موحد می‌نامیدند از خیرالله پیروی کردند، ولی تعدادش رفته رفته رو به افول نهاد به طوری که در سال ۱۹۰۶ به یک جمع ۴۰ نفری در کنوشا، یک گروه کوچک در شیکاگو و تعدادی افراد پراکنده در جاهای دیگر تقلیل پیدا‌کردند. تلاشهای متعاقب برای بسط و توسعه این جریان و جذب افراد بیشتر ناموفق ماند و گروه کنوشا بعد ازسال ۱۹۵۰ غیر فعال شد. بعد از خیرالله، شعاع‌الله رهبر این گروه کوچک شد. شعاع‌الله بعدها برای مدت ۳ سال از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۷ اقدام به انتشار مجله‌ای به نام «Quarterly» به زبان انگلیسی کرد که به ترویج مطالب و نوشته‌های میرزا محمد‌علی و سایر افراد این گروه می‌پرداخت. تطابق علم و دین
شخصیت‌های اصلی آئین بهائی مقام خرد را بسیار ستوده و ارج نهاده‌اند. در این رابطه بهاءالله، بنیانگذار آئین بهائی، می‌گوید: «زبان خرد می‌گوید هر دارای من نباشد دارای هیچ نه، از هر چه هست بگذرید و مرا بیابید.» همچنین به گفته عبدالبهاء، خرد بزرگترین عطیه خداوند به انسان است که او را از سایر موجودات متمایز می‌نماید. وی بارها اظهار داشته‌است که تعالیم بهائی ضدیت با علم را محکوم می‌کند و آن را نشانه نادانی، خرافات و اوهام می‌داند. به گفته عبدالبهاء دیانت حقیقی باید مطابق خرد باشد، دیانتی که با خرد سازگار نیست، ساخته دست بشر است و باید کنار گذاشته شود. وی جزم‌اندیشی و خردستیزی بسیاری از متدیّنین را مسبب اصلی رواج بی‌دینی و دین‌ستیزی می‌داند. بهاءالدوله رازی
بهاءالدوله رازی(۸۶۰–۹۱۵)، پزشک و صوفی ایرانی در قرن نهم و دهم هجری است که با توجه به اینکه پزشک مشهوری بود و یکی از بنیان‌گذاران جریان صوفی گرایانه در پزشکی بود در امور سیاسی هم دستی داشت و برای تشکیل حکومت صفویه مدتی به شاه اسماعیل صفوی پیوست. او متولد قریه طرشت در شهر ری (تهران) است. و بعد از سفرهای متعدد و نگارش آثار متنوع در حوزه پزشکی و تصوف در آذربایجان پس از دو سه سال اقامت در آذربایجان ""حَسب اقتضاء قضا مؤاخذه شده"" و درگذشت. انشعاب بابی بهائی
هنگامی که بهاءالله به بغداد بازگشت جامعۀ بابی اوضاع نابسامانی داشت و دچار ناامیدی و تفرقه شده بود. بهاءالله که مصمم بر تغییر وضعیت موجود بود شروع به تلاش برای احیای جامعۀ بابی در عراق و ایران نمود. او در آثار خود درکی جدید از دین بابی را در اختیار بابیان قرار داد. تعداد پیروان او به شکل فزاینده‌ای رشد کرد و ظرف مدت کوتاهی هم بابی‌ها و هم مقامات ایرانی و عثمانی او را به عنوان رهبر برجسته بابیان شناختند. وی در خارج جامعۀ بابی نیز از همراهی و تأیید ساکنان بغداد و مسافرانی که به این شهر می‌آمدند برخوردار بود و مقامات عثمانی، افراد برجسته ایرانی و حتی روحانیون سنی وی را شخصیتی مهم و محوری می‌دانستند. بهائیان در حکومت پهلوی
بیشتر افراد برجسته در مناصب سیاسی که معمولاً در روایت جمهوری اسلامی از آنها به عنوان بهائی یاد می‌شود، بهائی نبودند. برخی از خانواده‌های بهائی بودند یا اجداد بهائی داشتند، امّا هرگز خود را با این دین هم‌ذات‌پنداری نکردند و حتّی علناً وفاداری خود را به اسلام ابراز داشتند. این امر در مورد امیرعباس هویدا که پدربزرگش بهائی بود، امّا پدرش از دین فاصله گرفته بود، صدق می‌کرد. او یک موقعیت سیاسی را پذیرفت و با یک زن مسلمان ازدواج کرد. هویدا به عنوان یک مسلمان تربیت شد، امّا این مانع از ابراز نارضایتی علما از نخست‌وزیری او نشد. خود شاه می‌دانست که هویدا بهائی نیست و گفته می‌شود که از شایعات خلاف آن عصبانی شده بود. هویدا برای اثبات بهائی نبودن خود، قدم‌هایی مانند اجرای سفت و سخت‌تر قانون استخدام دولت که محدود به مسلمانان و اقلیت‌های مذهبی به رسمیت‌شناخته‌شده بود، برداشت که در نتیجهٔ آن بهائیان از استخدام ممنوع شدند. از قضا، وی همچنین به یک بهائی معروف به نام علی محمد خادمی که رئیس شرکت‌های هواپیمایی ملّی ایران (هما) بود پیشنهاد پست جدید وزیر حمل و نقل را داد، پیشنهادی که ژنرال خادمی با بیان صریح اعتقادات مذهبی خود آن را رد کرد زیرا این پست ماهیتی سیاسی داشت. ازلیان
پس از تیرباران شدن سید علی‌محمد باب، پیروانش که به «بابی»، مشهور بودند و بر پایهٔ گفتهٔ باب در کتاب بیان، در پی موعود آیین بابی-که در کتاب بیان با عنوان «من یظهره الله» از آن یاد شده-می‌گشتند. بهاءالله در سال ۱۸۶۳ میلادی، خود را «من یظهره الله» یا همان موعود کتاب بیان خواند. بیشتر بابیان به او باورمند شده و بهائی نامیده شدند؛ برخی از بابیان، به سنت موجود، وفادار مانده و با پیروی از نابرادری کوچک بهاءالله یعنی میرزا یحیی نوری (معروف به صبح ازل)، ازلی یا بیانی، نام گرفتند؛ شمار ازلی‌ها اکنون اندک است. میرزا یحیی نوری، فعالیت چندانی نشان نداد؛ ولی بهاءالله کیش بهائیت را پدیدآورد که به دینی جهانی، تبدیل شده‌است. البته در آمریکا و در زمان حیات عباس افندی، در سال ۱۹۰۶، یک بهاپی آمریکایی سوئدی‌تبار با نام آگوست استن استرندز پس از مطالعه آثار ادوارد جی. براون در مورد تاریخ و اندیشه‌های جریان بابی و انشعاب ازلی/بهائی، با انتشار نامه‌های سرگشاده ای به محفل ملی آمریکا، بهاءلله را پیامبری دروغین خواند و آن‌ها را به تجدید نظر در باور خود و پیوستن به صبح ازل ترغیب کرد. وی در رساله‌ای که از شیکاگو منتشر نمود، به صراحت در صفحه ۲۸ اعلام کرد که مطالعه "تاریخچه بابی بعلاوه دستنویس‌های مقدسشان ثابت می‌کند یک دستکاری وحشتناک، تغییر و پس و پیش کردن معانی، توسط بهائیان انجام شده‌است". بار دیگر (در صفحه ۲۸) می‌نویسد که "مدارک فراوانی داریم که دستکاری، پس و پیش کردن، تغییر، تحریف و دزدی از" دستنویس‌های مقدس "مذهب بابی" "را" بدست "بهائیان" "نشان می‌دهد." استن استرندز در سال ۱۹۲۷ و در دوران پیشوائی شوقی افندی، توسط شخص شوقی رسماً از ساختار اداری و تشکیلاتی بهائی به دلیل "ازلی بودن" طرد شد. ناقضین عهد و میثاق
با وجود اینکه در تاریخ ادیان اختلاف و شکاف‌های اعتقادی بعد از درگذشت پیامبر و مؤسس آئین جدید امری رایج است امّا عبدالبهاء با وجود حملات جدّی از ناحیه برادر ناتنی‌‌ خود توانست وحدت جامعه بهائی را بعد از درگذشت پدرش حفظ نماید و از تفرقه و به‌وجود آمدن شکاف‌های عقیدتی و انشعاب در آن جلوگیری کند. عبدالبهاء در وصیت‌نامه خود که «الواح وصایا»‌ نامیده می‌شود شوقی افندی نوه ارشد خود را به عنوان جانشین برگزید و با تشریح فعالیت‌های میرزا محمدعلی او را ناقض عهد اعلام و از جامعه بهائی طرد کرد. نشانه‌های بهائی
نقش اسم اعظم که بر روی نگین انگشتر یا تابلو، دیده می‌شود، توسط عبدالبهاء طرح گردیده‌است. این طرح شامل سه خط افقی است که نشان دهنده عالم حق (عالم خداوند)، عالم امر (عالم پیامبران) و عالم خلق (عالم انسان) است. خط عمودی که این سه خط را قطع می‌کند نشاندهنده مظهر ظهور یا پیامبر است که عالم خداوند را به عالم انسان مرتبط می‌سازد. دو ستاره در اطراف نشان دهنده باب و بهاءالله هستند. چهار حرف «هـ» نشانگر بهاءالله و دو خطی که به شکل «ب» هستند، نشانگر باب می‌باشند. عبدالحسین آیتی
آیتی که روحانی و امام جمعه تفت بود بعد از تبلیغ مبلغین بهائی به این آئین پیوست و از آنجا که در فن بیان توانایی خاصی داشت، از جمله مبلغان سرشناس آنان شد و ۱۸سال با عنوان «آواره» که عباس افندی به او داده بود به ترویج آئین بهائی در ایران، امپراتوری عثمانی، قفقاز و مصر مشغول گشت. و از تحسین و تقدیر رهبران آن (عبدالبهاء و شوقی افندی) برخوردار شده، به رئیس‌المبلغین شهرت یافت. برای نمونه، عبدالبهاء در لوحی خطاب به آیتی می‌گوید: «ای آواره سبیل الهی، پریشانی و بی‌سروسامانی در ره عشق، کامرانی و شادمانی است. نظر به پایان کار نما زیرا عاقبت این پریشانی جمعیت است و نهایت این آوارگی پناه حضرت احدیت. اگر از قطره محروم شدی الحمدلله بحر بی‌پایان در مقابل داری و اگر از ذره محجوب شدی آفتابی روشن در پیش داری. از حق طلبم که آنچه نهایت آمال و آرزوی توست میسر گردد و علیک التحیة و الثناء.» خانواده بهاءالله
میرزا محمد علی در سال ۱۲۳۲ءء در بغداد به دنیا آمد. بهاءالله او را با عنوان "غصن اکبر" خواهد و هنگامی که عباس افندی را جانشینی خود اعلام کرد، محمدعلی را به عنوان فرد پس از عبدالبهاء برگزید. بر اثر حسادت برای برهم زدن رهبری عبدالبهاء توطئه کرد اما نتوانست پشتیبانی زیادی از بهاییان بدست آورد. وقتی عبدالبهاء درگذشت، در وصیت‌نامه او، ضمن معرفی محمدعلی به عنوان یک ناقض عهد و میثاق، به جزئیات پیمان‌شکنی او اشاره شده بود و در عوض شوقی افندی به جای او به عنوان جانشین عبدالبهاء معرفی شده بود. شوقی افندی محمد علی را به عنوان سردسته ناقضان عهد بهاءالله توصیف کرد. محمدعلی در سال ۱۳۱۶ءء درگذشت. بهاءالله
میرزا حسین‌علی، از اهالی منطقه نور مازندران، در تهران در خانواده‌ای که با دربار قاجار ارتباط داشت متولد شد. او که با تفکر شیخی آشنا بود، به سال ۱۲۲۳ شمسی برابر با ۱۸۴۴ میلادی در ۲۷ سالگی، دعوت سید علی‌محمد باب را پذیرفت و به تبلیغ آموزه‌های او پرداخت. او در گردهمایی بدشت لقب بهاءالله به معنی «شکوه خداوند» را برای خود برگزید. برخلاف انتظار، علی‌محمد باب قبل از تیرباران، حداقل در ظاهر، میرزا یحیی صبح ازل، برادر کوچکتر و ناتنی بهاءالله، را به جانشینی خود برگزید. پس از ترور نافرجام ناصرالدین شاه توسط بابی‌ها، بهاءالله در سیاه‌چال زندانی شد، اما پس از چهارماه تبرئه و به همراه خانواده اش به بغداد تبعید شد. دین‌های نوظهور
دین بهائی آئینی است که میرزا حسینعلی نوری بنیان‌گذار آن می‌باشد. بهائیان او را فرستاده خدا (پیامبر) در این دوره می‌دانند. مرکز بهائیان در حیفا واقع شده‌است. شمار پیروان این دین بیش از ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است یعنی کمتر از ۰٫۲٪ جمعیت دنیا. از نظر پراکندگی جغرافیایی بعد از مسیحیت دومین دین جهان است. بهائیان معتقدند که بهاءالله -بنیانگذار دین بهائی- جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران است. جانشینی در آئین بهائی
عبدالبهاء در همان سال‌های ابتدایی دوران قیادتش (۱۸۹۲–۱۹۰۸) ترتیباتی فراهم کرد تا چنانچه اتفاقی برای او بیفتند، پس از او وحدت و هماهنگی جامعهٔ بهائی محفوظ بماند. وی در آن سال‌ها وصیت‌نامه‌ای نوشت (الواح وصایا) و در آن، شوقی افندی، نوهٔ ارشد خود را به عنوان جانشین و ولی امر بهائی اعلام کرد. وی همچنین نظام و اصولی برای انتخابات بیت العدل اعظم- موسّسه‌ای که بهاءالله تشکیل آن را وضع کرده بود- پایه ریزی کرد. به جز اشاره کوتاهی در آثار بهاءالله در مورد اغصان (اخلاف مذکّر بهاءالله)، در مورد مقام ولی امر هیچ مطلبی تا زمان الواح وصایای عبدالبهاء وجود نداشت. شوقی افندی بعدها به همسر و نزدیکانش گفته بود که هیچ آگاهی قبلی در مورد مقام ولایت امری نداشته‌است و نمی‌دانسته که از طرف عبدالبهاء به عنوان ولی امر بعد از او تعیین شده‌است. شوقی افندی در سال ۱۹۲۱ و در سن ۲۴ سالگی هدایت جامعه بهائی را بر عهده گرفت. شوقی افندی در کالج پروتستان بیروت که بعداً به دانشگاه آمریکایی بیروت تغییر نام داد و در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرده بود. بهیه‌خانم
بِهیّه خانم (۱۸۴۶ در تهران - ۱۵ ژوئیه ۱۹۳۲ در حیفا) ملقب به ورقهٔ عُلیا و متولدشده با نام اصلی فاطمه سلطان، تنها دختر بهاءالله و آسیه‌خانم و خواهر تنی عبدالبهاء بود. وی دارای مقام بسیار والایی در دیانت بهایی است و از بزرگ‌ترین زنان تاریخ بهائیت به‌شمار می‌رود. او طی سال‌های متمادی و در دعوای داخلی بین خانواده بهاءالله که منجر به طرد بسیاری از اعضای خانواده شد، به مراکز عهد وفادار ماند و از عبدالبهاء و شوقی افندی پشتیبانی کرد. وی در زمان غیبت عبدالبهاء (بین سال‌های ۱۲۸۹ تا ۱۲۹۲) و شوقی افندی (بین سال‌های ۱۳۰۱ تا ۱۳۰۳) سِمت رهبر اجرایی آیین بهایی را برعهده داشت. ایادی امرالله
عبدالبهاء در مورد وظیفه حفظ وحدت جامعه بهائی در الواح وصایا از بهائیان و ایادیان امرالله می‌خواهد که با پیروی از ولی امرالله که برای اداره و هدایت جامعه بهائی منصوب شده و بعد از عبدالبهاء مرجع آئین بهائی است، وحدت جامعه را حفظ نمایند و از تفرقه و اختلاف جلوگیری کنند. در همین راستا ایادیان امرالله همواره تلاش در جهت حفظ یکپارچگی و انسجام جامعه بهائی داشتند و از هرگونه تفرقه و اختلاف درون این جامعه جلوگیری می کردند. با راهنمایی شوقی افندی چند سال بعد از تاسیس «هیئت‌های معاونت» برای انتشار آئین بهائی «هیئت‌های معاونت» برای حفظ وحدت جامعه نیز تشکیل شد که ایادیان امرالله را در راستای ایفای این وظیفه یاری می‌نمودند. بهاءالله
پس از مدتی، بهاءالله در اعتراض به سیاست‌های برادرش از بغداد به سلیمانیه رفته و درویشی پیشه کرد. اما دوباره به دعوت بابی‌ها به بغداد برگشت. سیاست غیبت صبح ازل و نوشته‌های بهاءالله مانند کتاب ایقان در بغداد باعث شدند که اکثر بابی‌ها پیرو بهاءالله شده و او به عنوان رهبر بابی‌ها شناخته شود. او سپس در سال ۱۲۴۲ خورشیدی مطابق با ۱۸۶۳ میلادی در بغداد اعلان کرد که همان من‌یظهره‌الله یا موعودی است که باب به آمدنش وعده داده‌بود. احتمالاً تحت فشار دولت ایران، دولت عثمانی او را به استانبول و سپس به ادرنه تبعید کرد. در سال ۱۲۸۰، او جدایی خود از صبح ازل را اعلان نمود و خود را پیامبری مستقل معرفی‌کرد.آ عموم بابیان به وی گرویدند و از آن پس بهائی نامیده شدند. بهاءالله
بهاءالله دو سال از ۱۲۳۳ تا ۱۲۳۵ خورشیدی برابر با ۱۸۵۴ تا ۱۸۵۶ میلادی را به زندگی درویشی در کوه‌های سرگلو در منطقهٔ سلیمانیه سپری کرد. در کردستان او با صوفیان طریقت‌های قادریه و خالدیه نقشبندیه معاشرت داشت و در مجالس آن‌ها شرکت می‌کرد و ظاهراً به نام «درویش محمد» مشهور بود. او در این زمان شعری عرفانی (قصیده ورقائیه) سرود و در آن به بعثت خود (به عربی «بعثتی») اشاره‌کرد. بهاءالله با عزلت‌گزینی در کردستان همان کاری را انجام داد که بسیاری از رهبران دینی قبل از او انجام داده بودند. او برای مدت طولانی عزلت گزید و سپس برای ایجاد نظم بازگشت. چنین انزوا و بازگشتی را می‌توان بخشی از آئین گُذار دانست که منجر به نوآوری دینی می‌شود. به عقیده امانت بازگشت از کوه‌های کردستان به جلگه‌های دجله و فرات به میان بابیان چندان بی شباهت به تمثیلی نیست که نیچه در آغاز چنین گفت زردشت دربارهٔ پیامبرش یعنی آن زردشت افسانه ای آورده‌است. پیامبری که دلزده از مردمان به انزوای کوهستان پناه می‌بَرد و پس از دورانی تأمل و تفکر در احوال خویش و جهان با پیامی نوبنیاد و آیین شکن به جهان مردمان بازمی‌گردد تا آنان را از پیام نوین خویش آگاهی دهد و در مقابل، تحقیر و رنج را برای خود باز خرد. محمدتقی فلسفی
وی در رمضان سال ۱۳۳۲ شمسی به افشاگری علیه بهائیت پرداخت. فلسفی می‌گوید: «در سخنرانی ماه مبارک رمضان … راجع به بهائیت و موقعیت آن‌ها در ایران صحبت کردم. فردای آن روز علم که وزیر کشور بود تلفنی به من هشدار داد که: «آقای فلسفی من اجازه نمی‌دهم که دربارهٔ بهائی‌ها این چنین صحبت کنید و امنیت را مختل نمائید و موجب خون ریزی شوید»! به او گفتم «مؤدب سخن بگویید والا گوشی تلفن را می‌گذارم» او هم لحن صحبت را عوض کرد. من گفتم: «با لحنی جدی به مسلمانان می‌گویم هدف من آشکار ساختن گمراهی بهائی‌ها است. مبادا مسلمانی دست تجاوز بگشاید و بر روی یک بهائی سیلی بزند و اینکه موجب قتل و خون ریزی گردید». نگرش مذهبی بهرام بیضایی
بیضایی در خانواده‌ای بهایی در اواخرِ روزگارِ پهلوی اوّل زاده شد. بهائیانِ ایران اغلب هوادارِ نوگرایی غیراسلامی رضا شاهی بودند، هرچند از آرمان‌های مشروطیت که نزدیکی با خواسته‌های بابیه داشت دور می‌شد. پیشینهٔ بهائیّت در خانوادهٔ پدری بیضایی به ادیب بیضایی می‌رسد، که بزرگ‌ترین عموی بهرام بیضایی بود و در کاشان به کیشِ نو گرویده بود. او روابطِ حسنه با بعضِ نزدیکانِ دربار چون محمّدتقی بهار و سعید نفیسی و احتمالاً احمد قوام داشت. ولی در خانوادهٔ پدری بیضایی بستگی حکومتی دیده نمی‌شود. پدرِ بهرام بیضایی، که به پیروی از برادر به بهائیت گرویده بود، هرچند مدّتی به فرهنگستان ایران رفت و آمد داشت، به اسبابِ غیرسیاسی زندانی هم شد، و خیلی زود تبرئه. در واقع از گله‌های اداری او دچاری به بهایی‌ستیزی بوده است. ملک‌الشّعرای بهار حتّی از ستمی که به خاطرِ دگراندیشی به ادیب رفته نیز سخن گفته است: «بود او نیز چو من در وطن خویش غریب». مادرِ بهرام بیضایی آیینِ بهایی را از مادرِ خود به ارث برده بود. وحدت عالم انسانی
عبدالبهاء فرزند ارشد بهاءالله (شارع دین بهائی) و مبین آثار بهائی در پاسخ به سؤال یکی از فلاسفه بزرگ فرانسه که از وی سؤال کرده بود که، هدف دین بهائی چیست که برای پیشرفت آن به سرزمین غرب آمده‌اید. گفت:  هر چند می‌توان هدف این آئین را در سه کلمه خلاصه کرد ولی در بیش از صد کتاب از آثار بهاءالله و نوشته‌ها و گفته‌های بسیاری از عبدالبهاء و شوقی افندی چگونگی وحدت عالم انسانی شرح داده شده است و روش آن بیان شده‌است. عهد و میثاق در آئین بهائی
جلوگیری از انشعاب و تفرقه در دین و حفظ انسجام و وحدت جامعه بهائی از مهمترین اهداف عهد و میثاق است. بهاءالله در وصیت نامه خود (کتابُ عهدی) بعد از اعلانِ جانشینی عبدالبهاء و تأسیس بنیان میثاق، هدف از دین الهی را ایجاد محبت و اتحاد ذکر می‌کند و به پیروان خود هشدار می‌دهد که آن را سبب اختلاف و دشمنی ننمایند. عهد و میثاق به‌طور خاص از وقوع چنین رویدادی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این نقش عهد و میثاق به عنوان تضمین کنندهٔ وحدت جامعهٔ بهائی ارتباط جدایی‌ناپذیری با اتّحاد عالم دارد که هدف نهائی آئین بهائی است. اگر جامعه بهائی خود متحد و هماهنگ نباشد نخواهد توانست به برقراری اتحاد و صلح در جهان کمک کند. عبدالبهاء در این رابطه می‌گوید «بدیهی است که محور وحدت عالم انسانی قوّهٔ میثاق است و بس.» نقض حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران
در تابستان ۱۳۹۲ انتشار فتاوای سید علی خامنه‌ای رهبر ایران دربارهٔ بهائیان نگرانی‌های آن‌ها را دربارهٔ برخورد حکومت با پیروان آیین بهائی بیشتر کرد. "دفتر حفظ و نشر آثار خامنه‌ای" در قسمت استفتائات بخش "احکام کافر" نظر او دربارهٔ معاشرت و رابطه با پیروان دین بهائیت را منتشر کرده‌است. خامنه‌ای در این فتوا که به شکل استفتاء (پرسش و پاسخ) منتشر شده دیانت بهائیت را «فرقه گمراه»، «نجس» و «دشمن ایمان» مسلمانان خواند. خامنه‌ای در این اظهار نظر خود از مسلمانان خواست که از هرگونه ارتباط با بهائیان خودداری کنند. بهائیان در ایران فاقد امکان تحصیل در دانشگاه یا اشتغال در اداره‌های دولتی هستند و اجازه برگزاری علنی مناسک دینی خود را ندارند.در ایران به علت فضای اجتماعی بسته، همجنس‌گرایان را تحت تحقیر و فشارهای روانی قرار می‌دهند. آنها را بیمار و ناهنجار می‌دانند، همچنین به آنان توهین می‌شود. رها بحرینی در سال ۲۰۱۳ در مصاحبه‌ای گفت، سالیانه صدها همجنس‌گرا به دلیل آسیب‌دیدگی به کشورهای دیگر پناهنده می‌شوند. بهائیت
در زمان حیات بهاءالله، او منشی و نماینده پدرش بود. عبدالبهاء اکثر عمر خود را در زندان و تبعید به سر برد. ۹ ساله بود که به همراه پدر به عراق تبعید شد و در نهایت در ۶۴ سالگی (در سال ۱۹۰۸ میلادی) با آزادی تمامی زندانیان عقیدتی امپراتوری عثمانی در نتیجهٔ انقلاب جوانان تُرک، بعد از بیش از پنج دهه از تبعید و زندان رهایی یافت. او بعد از آزادی برای انتشار آئین بهائی و ترویج آموزه‌های پدر به مصر، اروپا و آمریکای شمالی سفر کرد. سفرهای سه ساله او در غرب نقش به سزایی در ایجاد جوامع بهائی در آنجا و انتشار آئین بهائی در سایر نقاط دنیا ایفا نمود. در آمریکای شمالی به حدود ۴۵ شهر در ایالات متحده و کانادا سفر کرد. در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب وی قرار گرفتند. عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف شد. مطبوعات آن زمان، اغلب او را «پیامبر ایرانی» می‌نامیدند. عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهام بل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و آدمیرال پری کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند. بهائیت
در بغداد بهاءالله به تدریج به عنوان رهبر جامعهٔ بازماندهٔ بابیان شناخته می‌شود و به احیای جامعه به شدت سرکوب شده و نابسامان بابی می‌پردازد. او در آثار خود درکی جدید از دین بابی را در اختیار بابیان قرار داد. تعداد پیروان او به شکل فزاینده‌ای رشد کرد و ظرف مدت کوتاهی هم بابی‌ها و هم مقامات ایرانی و عثمانی او را به عنوان رهبر برجسته بابیان شناختند. عبدالبهاء
بهاءالله به‌طور رسمی و مشخص در وصیتنامه‌اش (کتاب عهدی) که به دست خط خود نوشته بود عبدالبهاء را به عنوان جانشین خود اعلام نموده و از بازماندگان خواسته بود تا پس از وی به عبدالبهاء روی بیاورند. این وصیت‌نامه اندک زمانی پس از درگذشت بهاءالله در جمع بزرگی خوانده شد. در این وصیتنامه همچنین ذکر شده بود که میرزا محمدعلی- پسر دوّم بهاءالله- در رتبهٔ دوم بعد از عبدالبهاء قرار دارد. بهاءالله، عبدالبهاء را «غصن اعظم» به معنی بزرگ‌ترین شاخه و محمد علی را «غصن اکبر» به معنی شاخه بزرگتر نامید. جانشینی عبدالبهاء دور از انتظار و تعجب‌برانگیز نبود و اکثریت قریب بالاتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان مبیّن و مفسّر رسمی آثار بهاءالله، مرکز عهد و میثاق و سرمشقی از زندگی بهائی پذیرفتند. بهاءالله
بهائیان، بهاءالله را «مظهر ظهور الهی» و «محل تجلی الهی» در این زمان می‌دانند. آن‌ها معتقدند که حسینعلی نوری، بنیانگذار دین بهائی جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی و بودا و زردشت و مسیح و محمّد است و رسالتش برای ایجاد تمدّنی جدید و جهانی است که بشر در این زمان بدان نیازمند است. بهائیان پیامبران را تجلی روح اعظم الهی بروی زمین می‌دانند. نظم اداری
جامعه بهائی طبقه روحانیون و مجتهدان دینی ندارد و امور جامعه خود را از طریق نظامی از مؤسسات که بر پایه تصمیم‌گیری جمعی و مشورت عمل می‌کند، اداره می‌کند. اصول این نظام در آثار بهاءالله مؤسس آئین بهائی آمده‌است. عبدالبهاء و شوقی ربانی جزئیات اصول این نظام را تشریح کردند و به مرحله اجرا درآوردند. مجموع این نظام با عنوان نظم اداری شناخته می‌شود. بهائیت توحیدی
بهاءالله تا پایان عمرش در سال ۱۸۹۲ در عکا تحت حصر خانگی باقی ماند. بنا بر وصیت‌نامه بهاءالله، پسر بزرگش عباس که بعدها به عبدالبهاء ملقب گردید به عنوان جانشین او تعیین شد. بهائیان معتقدند این برای اولین بار در تاریخ ادیان است که پیامبر یک دین پس از خود به صورت کتبی و با خط خود جانشین خویش را انتخاب می‌کند و این باعث می‌شود که آئین بهائی از تفرقه و انشعاب در امان بماند. متون بهائی
آثار بهائی به تمام متونی گفته می‌شود که توسط بهاءالله، عبدالبهاء و شوقی افندی نوشته شده‌است. بهائیان نامه‌هایی را که توسط بهاءالله و عبدالبهاء خطاب به دیگر افراد نوشته می‌شود را لوح (جمع: الواح) می‌نامند. نوشته‌های شوقی افندی هم عمدتاً با نام دستخط یا لوح شناخته می‌شود. آثار بهاءالله به زبان‌های فارسی و عربی است. آثار عبدالبهاء، علاوه بر فارسی و عرب شامل متونی به ترکی نیز می‌شود. آثار شوقی افندی علاوه بر فارسی و عربی، به انگلیسی نیز می‌باشند. در ادبیات بهائی، آثار بهاءالله و باب به عنوان کلمةالله یا کلام الهی شناخته می‌شود. عبدالبهاء و شوقی افندی نقش مبین را دارند و یکی از وظایف شان تبیین کلمةالله بوده‌است. بدان معنا که اگر نکته مبهمی در آثار باب و بهاءالله باشد، حق تبیین با عبدالبهاء و شوقی افندی است. حق تبیین عبدالبهاء، از سوی بهاءالله در کتاب اقدس به او داده شده‌است. حق تبیین شوقی افندی نیز در کتاب الواح وصایا از سوی عبدالبهاء به او داده شده‌است. بیت العدل وظیفه تبیین ندارد و عمدتاً وظیفه قانونگذاری را دارد. متونی نیز که توسط بیت العدل منتشر می‌شود، در فارسی تحت عنوان پیام، دستخط یا هدایت شناخته می‌شود. بهائیت
به اعتقاد بهائیان تاریخ آئین بهائی با رسالت دو پیامبر ایرانی، باب و بهاءالله آغاز می‌شود. باب شارع آئین بابی است که بشارت به ظهور آئینی جهانی بعد از خود داد. با گذشت کمی بیش از یک دهه از تیرباران باب، اکثر پیروان باب به بهاءالله به عنوان پیام‌آوری که باب به ظهورش مژده داده بود ایمان آورند. آئین بهائی با اعلان رسالت بهاءالله و آموزه‌های او و جانشینانش شکل گرفت. بهاءالله برای تضمین این که بعد از درگذشتش و در گذر زمان جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد در مسیر به اجرا درآوردن تعالیمش پیش رود اساسی را تأسیس نمود که به عنوان «عهد و میثاق» شناخته می‌شود. به این ترتیب او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و نیز توضیح و تبیین آثارش را با دستورالعمل‌های روشن، واضح و کتبی مشخص نمود. بر اساس این عهد و میثاق، مسئولیت هدایت و رهبری جامعه پس از بهاءالله، به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپس به شوقی ربانی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌گونه که بهاءالله تعیین نموده بود به بیت العدل اعظم مُحوّل شده‌است. اصل عهد و میثاق وحدت جامعه را تضمین می‌کند و آنرا از اختلاف و تفرقه حفظ می‌کند. انتخابات بهائی
بهاءالله و عبدالبهاء در آثار و متون بهائی تأکید کرده‌اند که بیت العدل اعظم تحت حمایت و مراقبت بهاءالله خواهد بود و بیت العدل اعظم با الهام و تأیید الهی تصمیم‌گیری و وضع حکم می‌کند و تصمیمات آن عاری از خطا هستند و منشأ خیر خواهند بود. در آئین بهائی طبقهٔ روحانیون و مجتهدان دینی وجود ندارد و هیچ‌کدام از اعضای بیت العدل اعظم به تنهایی دارای مقام ویژه یا مرجعیت و اقتدار نیستند. مرجعیت و اقتدار در آئین بهائی منحصراً در اختیار مؤسسات و شوراهایی است که به صورت جمعی تصمیم‌گیری می‌کنند ولی تک تک افراد عضو این شوراها مرجعیت و امتیازی ندارند. بهاءالله
بهاءالله برای حفظ وحدت جامعه بهائی، و جلوگیری از انشقاق، اصلی را بنا نهاد که با عنوان عهد و میثاق شناخته می‌شود. بر طبق این اصل او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و توضیح و تبیین آثار خود را با دستورالعمل‌های صریح، روشن و کتبی مشخص نمود. بر اساس این اصل بهاءالله مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را پس از خود به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپرد سپس بنا به وصیت عبدالبهاء در الواح وصایا این مسئولیت به شوقی افندی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌طور که بهاءالله و جانشینانش مشخص کرده بودند به بیت‌العدل اعظم مُحوّل شد. بهاءالله طبقه پیشوایان دینی را در آئین بهائی منسوخ نمود و اداره امور جامعه را بر عهده سیستمی متشکل از موسسات انتخابی نهاد، که در راس آن بیت‌العدل اعظم قرار دارد و بر پایه تصمیم‌گیری جمعی و مشورت عمل می‌کند. اصول این نظام در آثار بهاءالله آمده‌است و عبدالبهاء و شوقی افندی جزئیات آن را تشریح کردند و به مرحله اجرا درآوردند. مجموع این نظام با عنوان نظم اداری شناخته می‌شود. یحیی صبح ازل
کمی قبل از اعدام سید علی‌محمد باب عبدالکریم، یکی از پیروانش توجه او را به اهمیت تعیین جانشین جلب کرد لذا باب تعداد مشخصی لوح نوشته آن‌ها را به عبدالکریم داد تا به دست میرزا یحیی ازل و بهاءالله برساند. بعدها ازلیان و بهائی‌ها هر دو به این لوح‌ها به نفع خود استناد کردند. در یکی از این لوح‌ها که معمولاً به عنوان وصیت‌نامه باب از آن یاد می‌شود، میرزا یحیی ازل به عنوان رهبر بابیان پس از بنیان‌گذار جنبش تعیین شده‌است. در همین لوح به وی دستور داده شده‌است که از من یظهره‌الله پیروی کند. بعد از مرگ باب، میرزا یحیی ازل به عنوان شخصیت محوری جنبش، مورد توجه قرار گرفت. رهبری میرزا یحیی ازل جنجال‌برانگیز بود. وی کمتر در میان بابی‌ها حاضر می‌شد. منوچهری ادعا می‌کند که دلیل در خفا ماندن میرزا یحیی ازل، بخشی از وصیت‌نامه سید علی‌محمد باب است که او را به محافظت از خویش توصیه کرده بود. مهاجرین بهایی
آیین بهایی هیچ رهبر مذهبی حرفه‌ای ندارد. بنابراین همهٔ اموری که این افراد به طور معمول انجام می‌دهند، از قبیل فعالیت‌های تبلیغی، وظیفهٔ بهاییان معمولی است. در جامعهٔ بهایی، بهاییان معمولی به مناطق جدید نقل مکان می‌کنند، در آنجا کار پیدا می‌کنند یا کسب و کار خود را به راه می‌اندازند و آنگاه در محل جدید پیِ پیرو می‌گردند. این نقل مکان ممکن است به محلی دیگر در همان کشور یا به کشوری خارجی باشد که هیچ بهایی در آن نیست، یا ممکن است به منطقه‌ای باشد که جامعه بهایی موجود ضعیف است. این فعالیت و آنانی که انجامش می‌دهند به ترتیب مهاجرت و مهاجرین خوانده می‌شود. مهاجر باید در محل بماند تا آیین بهایی در بین مردم بومی منطقه به خوبی تثبیت شود و نهادهای آن به درستی فعالیت کنند. لوح احمد
لوح احمد یکی از آثار بهاءالله، بنیان‌گذار آئین بهائی است که در زمان اقامت او در ادرنه نگاشته شده‌است. تاریخ دقیق نگارش این لوح مشخص نیست ولی در حدود سال ۱۸۶۵ تخمین زده می‌شود. مخاطب این لوح یکی از بهائیان یزد به نام احمد است. بهائیان اغلب این لوح را در هنگام مشکلات و سختی‌ها و برای قدرت مقابله با مشکلات می‌خوانند. در یکی از نامه‌هایی که از جانب شوقی ربانی نوشته شده آمده‌است که بهاءالله به این لوح قدرت مخصوصی بخشیده‌است. عبدالبهاء
این مخالفت‌های طولانی مدّت باعث شد که عبدالبهاء توّجه بهائیان را به اصل «عهد و میثاق» جلب نماید که بر اساس آن در هر زمان پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده، باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود. عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند (مانند محمد علی) «ناقض عهد و میثاق» اعلام کرد. فرید بهمردی
نام بهمردی در میان ۲۰۶ تن از بهاییان ایران در گزارش سال ۱۹۹۹ جامعهُ جهانی بهایی منتشر شده‌است. همچنین نام وی در فهرستی از بهائیانی که از سال ۱۳۵۷ در ایران کشته شده‌اند دیده می‌شود. بهاءالله
بهاءالله در آثارش، بالاخص در نامه‌هایش به رهبران دینی و سران ممالک، خود را موعود تمامی ادیان و مصلح عالم می‌خواند از جمله «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در آیین یهود پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، بهرام شاه ورجاوند، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و بازگشت امام حسین که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، بازگشت دوباره مسیح در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، و ظهور «من یظهره الله» یا همان موعود آئین بابی که باب به کرات در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود. اکثریت قریب به اتفاق بابیان، بهاءالله را به عنوان موعود آئین بابی پذیرفتند. اگر چه در ابتدا اکثریت باورمندان به آئین بهائی پیشینه بابی یا شیعی داشتند، ولی در اواخر قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم شمار قابل توجهی از ایرانیان یهودی و زرتشتی بهاءالله را پذیرفتند و به آئین بهائی گرویدند. طبق آمارِ سالِ ۲۰۱۰ دانشنامه بریتانیکا آئین بهائی از لحاظ پراکندگی در کشورهای جهان بعد از مسیحیت در مقام دوم ایستاده‌است. میرزا موسی نوری
پسر میرزا موسی به نام میرزا مجدالدین برای مدتی کاتب بهاءالله بود، ولی بعداً به علت طرفداری از میرزا محمد علی نوری (رهبر گروهی از بهائیان) یکی از مخالفین سر سخت عبدالبهاء، (برادر کوچک‌تر میرزا محمد علی و رهبر شاخه دیگری از بهائیان) شد و جزء ناقضین قرار گرفت. او کسی بود که بعد از فوت بهاءالله وصیتنامه او به نام کتاب عهد را برای کل خانواده بهاءالله قرائت کرد. جانشینی در آئین بهائی
وصیت‌نامهٔ عبدالبهاء یک ماه پس از درگذشت او، در تاریخ ۳ ژانویه ۱۹۲۲ برای اولین بار به‌طور عمومی خوانده شد و مطابق آن، شوقی افندی عهده‌دار امور جامعهٔ بهائی شد. اگر چه تعیین شوقی افندی به عنوان مرجع امر برای خود او و دیگر بهائیان غیرمنتظره بود، امّا از طرف قریب بالاتفاق بهائیان پذیرفته شد. وصیت‌نامهٔ عبدالبهاء بسیار واضح و روشن بود؛ شوقی افندی به عنوان مرکز عهد و میثاق تعیین شده بود و از همهٔ بهائیان خواسته شده بود به او روی بیاورند. تساوی حقوق زن و مرد در دین بهائی
پس از وفات بهاءالله در سال ۱۲۷۱، رهبری جامعه بهائی به پسر بزرگش عبدالبهاء رسید. سال بعد یک بهائی لبنانی الاصل که قبلاً مسیحی بوده به نام ابراهیم خیرالله، آیین بهائی را به غرب برد. همانگونه که در سایر گروه‌های دینی قرن ۱۹ (میلادی) آمریکا ملاحظه می‌شود، زنان در آن دوره، نقش مهمی در گروه‌های مذهبی داشتند. معمولاً تعداد زنانی که کیش خود را تغییر می‌دادند دو برابر مردان بود. در نشریه بهائی نیوز منتشره ذر تاریخ ۲۸ مرداد ۱۲۸۹ مطرح شده‌است که ۹۰ درصد نیروی فعال در کار امر در غرب را زنان تشکیل می‌دهند؛ و البته همه آقایان بهائی از این روند راضی و خوشحال نبودند؛ و در همان شماره بهائی نیوز مطلبی از چارلز میسن ریمی چاپ شده که گله و شکایت می‌کند اکثریت جلسات محلی بهائی را خانم‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند؛ و وقت جلسات در بعد از ظهر است و عموماً آقایان نمی‌توانند در این جلسات شرکت کنند. او عقیده داشت که خانم‌ها فقط به تشکیل و برگزاری جلسات دلخوش هستند ولی آقایان به نتیجه کارو بهره‌وری مطلوب توجه دارند. چارلز میسون ریمی
در سال ۱۹۵۹ ریمی که در زمان تشکیل شورای بین‌المللی بهائی به عنوان رئیس آن جمع تعیین شده بود ادعا کرد که وی به همین دلیل باید پس از شوقی افندی به عنوان ولی دوم امرالله در نظر گرفته شود ریاست اداره امور بهائیان در تمام دنیا بر عهده اوست. ریمی در زمان اعلام جانشینی ۸۵ سال سن داشت. او همچنین خواست این بیانیه او در کنگره سالانه آئین بهائی در ویلمت اعلام شود. ریمی اعلام کرد که ایادیان امرالله مستقلاً هیچگونه قدرتی از خود نداشته و تنها در سایه ولی امرالله می‌توانند به وظایف خود عمل کنند. او همچنین دستور داد اقدامات در مورد تشکیل بیت العدل برای همیشه متوقف شود. استدلال او با مخالفت سایر ایادیان امرالله مواجه شد زیرا هیچ وصیتنامه یا یادداشتی مبنی بر اینکه شوقی افندی ریمی را به عنوان جانشین خود انتخاب کرده باشد وجود نداشت. ریمی خود در سال ۱۹۵۷ به همراه سایر ایادیان امرالله بیانیه‌ای رسمی به امضا رسانده بود که شوقی افندی جانشینی برای خود تعیین نکرده‌است. علاوه بر این در الواح وصایای عبدالبهاء ذکر شده که ولی امر باید از نسل بهاءالله باشد و ریمی حائز این شرط نیز نبود. طرفداران ریمی مدعی شدند عبدالبهاء در نامه‌های خود ریمی را با عنوان «پسر من» خطاب کرده‌است. اما این مطلب توسط ایادیان امرالله و عموم بهائیان مورد قبول قرار نگرفت. نهایتاً طبق الواح وصایای عبدالبهاء، میسون ریمی برای احراز مقام جانشینی نیاز به تصویب نه ایادی امرالله مقیم در مرکز جهانی بهائی داشت. ریمی با ادامه اصرار ریمی بر ادعای خود و بعد از شکست تلاشهای بسیار برای قانع کردن وی، در سال ۱۹۶۰ هیئت ایادی امرالله مقیم مرکز جهانی به اتفاق آراء او را به عنوان ناقض عهد و میثاق معرفی کرده و از جامعه بهائی طرد کردند. این هیئت مبنای این تصمیم را الواح وصایای عبدالبهاء و مصوبات مورخ ۲۵ نوامبر ۱۹۵۷ قرار داد که به اتفاق آراء تصویب شده بود و به این شورا اجازه طرد شکنندگان عهد و میثاق را می‌داد. جانشینی در آئین بهائی
بهائیان آمریکا بعد از اینکه ابراهیم خیرالله به طرفداری از میرزا محمدعلی و مخالفت با عبدالبهاء برخاست موقتاً دچار سردرگمی شدند؛ به ویژه به این دلیل که اطلاعات دقیقی به زبان انگلیسی راجع به آئین بهائی در دست نداشتند. عبدالبهاء برای حل این مشکل و تحکیم این جامعه و ایجاد فهم عمیق‌تری از آئین بهائی دست به یک سلسله اقدامات زد. او بین سالهای ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۵ چهار مبلغ بهائی ایرانی به آمریکا فرستاد تا بهائیان آمریکا به درک درستی از عقاید و آموزه‌های بهائی دست یابند؛ او همچنین در سطح وسیعی شروع به مکاتبه با بهائیان آمریکا نمود و در نهایت خود به آمریکا سفر کرد و در بسیاری از شهرهای این کشور به شرح و بسط تعالیم بهائی در مجامع عمومی و خصوصی پرداخت. وقایع دیگری نیز به روند تحکیم  و افزایش آگاهی بهائیان آمریکا از آئین بهائی کمک کرد، من جمله اینکه گروهی کوچک ولی تاثیر گذار از بهائیان آمریکا برای دیدار عبدالبهاء به عکا رفتند، حجم وسیعی از آثار و متون بهائی به انگلیسی منتشر شد (تا سال ۱۹۱۲ حداقل ۷۰ کتاب و جزوه در باره دیانت بهائی، شرح آموزه های آن و ترجمه متون بهائی به انتشار رسید)‌ و رفته رفته مبلغین و رهبران بهائی در آمریکا از میان خود بهائیان آمریکایی ظهور کردند. قبله (بهائیت)
قبله بهائیان، همان روضه مبارکه یعنی آرامگاه بهاءالله(بنیانگذار بهائیت) است. این محل در بهجی در شمال عکا قرار دارد. آرامگاه بهاءالله، متبرک‌ترین و مقدس‌ترین مکان برای بهائیان است. بهائیان هنگام خواندن نماز، به این محل متوجه هستند و به این سمت نماز می‌خوانند. نقد بهائیت
در یکی از این لوح‌ها که معمولاً به عنوان وصیت‌نامه باب از آن یاد می‌شود، "صبح ازل" به عنوان رهبر بابیان پس از بنیان‌گذار جنبش تعیین شده‌است. در همین لوح به وی دستور داده شده‌است که از من یظهره‌الله پیروی کند. برخی گزارش‌ها حاکی از این است که ادعای جانشینی "صبح ازل" آشکار است. و برخی دیگر از منابع بر این باورند که باب برای حفظ جان بهاءالله نامه‌ها را خطاب به "صبح ازل" صادر کرده‌است. بعد از مرگ باب "صبح ازل" به عنوان شخصیت محوری جنبش مورد توجه قرار گرفت. رهبری "صبح ازل" جنجال‌برانگیز بود. وی کمتر در میان بابیها حاضر می‌شد. منوچهری ادعا می‌کند که دلیل در خفا ماندن "صبح ازل" بخشی از وصیت‌نامه سید علی محمد باب است که او را به محافظت از خویش توصیه کرده بود. مهاجرین بهایی
باب از هجده پیروی نخست خود که حروف الحی خوانده می‌شوند، خواست پراکنده شوند و پیام او را در سراسر ایران و کشورهای همسایه منتقل کنند. موارد زیادی نیز وجود دارد که بهاء الله مستقیماً بهاییان را برای مسافرت به کشورهای خارجی (نظیر هند)، یا در میان بختیاری‌ها و عشایر کرمانشاه هدایت می‌کرد تا آیین بهایی را در آنجا بپراکنند. ولی چنین شخصی معمولاً مبلغ بود و در منطقه برای مدت زیادی نمی‌ماند. در عصر عبدالبها، شواهد بیشتری از تعالیم او به بهاییان برای سکنی گزیدن در اماکن گوناگون وجود دارد؛ برای مثال او از برخی بهاییان ترک زبان آذربایجان خواست به شهرهایی در آناتولی نقل مکان کنند. بهائیت
دین بهائی، آیین بهائی یا دیانت بهائی (که برخی آن را به صورت بهائیت و بهایی نیز می‌نویسند) دینی یکتاپرستانه، ابراهیمی و ایرانی است که حسینعلی نوری، ملّقب به بهاءالله، در سده ۱۹ میلادی بنیان گذاشت. بهائیان معتقدند پیامبران از طریقِ فرایندِ «ظهور تدریجی وحی» به هم پیوند می‌خورند. طبق این فرایند خداوند آموزه‌های خود را به صورت پیاپی و تدریجی و با توجه به مقتضیات زمان و ظرفیت فهم بشر به او ارائه می‌کند؛ از همین رو، ادیان، سیری تکاملی می‌پیماند و ظهور ادیان را پایانی نیست. همچنین بهائیان معتقدند که بهاءالله (۱۸۱۷–۱۸۹۲) جدیدترین فرستاده خدا در سلسله پیامبران پیشین است و هدف از ظهور او ایجاد وحدت و صلح بین نوع بشر است. بهائیان بهاءالله را موعود تمامی ادیان می‌دانند. بهائیت
کتاب‌ها و نامه‌های بسیاری توسط بهاءالله، عبدالبهاء و شوقی افندی نوشته شده‌است که همگی جزو آثار بهائی دسته‌بندی می‌شوند. در آئین بهائی آثار باب و بهاءالله به عنوان وحی یا کلام الهی، متون و سخنرانی‌های عبدالبهاء و آثار شوقی افندی به عنوان تفسیر و تبیین رسمی و آثار بیت العدل اعظم به عنوان تشریع و توضیحات رسمی در نظر گرفته می‌شود. شیخ بهایی (مجموعه تلویزیونی)
شیخ بهایی نام یک مجموعه تلویزیونی در مورد زندگی شیخ بهایی به کارگردانی شهرام اسدی است. این مجموعه تلویزیونی، روایتگر زندگی شیخ بهایی دانشمند ایرانی تبار عصر صفوی در دو بخش نوجوانی و کهنسالی است. این مجموعه تلویزیونی در ۱۷ قسمت ۵۰ دقیقه‌ای از شبکه دوم پخش شد. بهائیت توحیدی
بهائیان مُوَحّد یا توحیدی به گروه کوچکی از بهائیان گفته می‌شود که بعد از درگذشت بهاءالله به طرفداری از میرزا محمد علی و مخالفت با عبدالبهاء پرداختند. بهاءالله به طور رسمی و مشخص در وصیتنامه‌اش- کتاب عهدی- عبدالبهاء را به عنوان جانشین خود اعلام نموده و از بازماندگان خواسته بود تا پس از وی به عبدالبهاء روی بیاورند. در این وصیتنامه همچنین ذکر شده بود که میرزا محمد علی- پسر دوّم بهاءالله- در رتبهٔ دوم بعد از عبدالبهاء قرار دارد. اکثریت قریب بالاتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان مرجع آئین بهائی پذیرفتند. اندکی بعد امّا، محمد علی، برادر ناتنی عبدالبهاء، بر خلاف این وصیت‌نامه مرجعیّت عبدالبهاء را انکار کرد و در ابتدا به صورت پنهان و سپس آشکارا به مخالفت با او پرداخت. اگرچه این مخالفت‌ها نتوانست در وفاداری تودهٔ بهائیان به عبدالبهاء خللی وارد کند، امّا باعث بروز مشکلات فراوانی برای عبدالبهاء از جانب مقامات عثمانی شد. در پاسخ به این مخالفت‌های طویل‌المدت مدّت عبدالبهاء توّجه بهائیان را به اصل «عهد و میثاق» جلب نمود که بر طبق آن در هر زمان، پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده، باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود. عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند از جمله میرزا محمد علی و طرفدارانش را «ناقض عهد و میثاق» اعلام نمود و از جامعه بهائی طرد کرد. طرفداران میرزا محمد علی در عکا و نواحی آن حداکثر شش خانواده بودند که عملاً در جامعه اسلامی آن منطقه حل شدند. او میرزا محمد علی در آمریکا نیز گروه کوچکی از طرفداران داشت که توسط ابراهیم خیرالله و بعد از او شعاع الله پسر میرزا محمد علی رهبری می‌شد. تعداد این گروه رفته رفته رو به افول نهاد و تلاشهای متعاقب برای جذب افراد بیشتر ناکام ماند.