قهوه‌خانه به چه مکانی گفته می شود؟
قهوه‌خانه
قهوه‌خانه ، کافی‌شاپ ، یا کافه به مکان‌های مشابهی گفته می‌شود که در آن‌ها در درجه‌ی اول قهوه سرو می‌شود. یک قهوه‌خانه ممکن است نوشیدنی‌های دیگر و وعده‌های سبک نیز سرو کند. همچنین، بسیاری از قهوه‌خانه‌ها در خاورمیانه یا در محله‌های مهاجران از خاورمیانه در کشورهای غربی قلیان نیز سرو می‌کنند.
قهوه‌خانه
مقامات مذهبی در مکه، قاهره و استانبول تلاش کردند تا مصرف آن را ممنوع کنند. قهوه‌خانه نهادی جدید بود که مردان در آن جمع می‌شدند و به صحبت کردن، شعرخوانی و بازی‌هایی مانند تخته نرد و شطرنج می‌پرداختند. آن‌ها به مرکزی برای گردهماییِ اندیشمندان و به صورت ضمنی به رقیبی برای مسجد به عنوانِ محل ملاقات جمعی بدل شده بودند. برخی عالمان دینی معتقد بودند که قهوه‌خانه حتی از میکده هم بدتر است و مقامات هم متوجه شده بودند که این اماکن می‌تواند تبدیل به لانه‌های فتنه شوند. باشگاه شبانه
باشگاه شبانه، رقاص خانه یا کلوب شبانه جایی برای رقصیدن، نوشیدن مشروبات الکلی و سرگرم‌شدن در جایگاه موسیقی است و از سرگرمی‌های پس از تاریک شدن هوا به‌شمار می‌رود. به کسانی که بسیار به باشگاه‌های شبانه در رفت‌وآمد هستند باشگاه‌رو با کلوپ‌باز (انگلیسی: clubbers) می‌گویند. مشخصه‌هایی که معمولاً در تمام باشگاه‌های شبانه می‌توان آن‌ها را یافت، شامل بار یا میخانه با سطحی برای رقصیدن و جایگاه ویژهٔ دی‌جی، در آنجا قطعه‌های موسیقی ضبط‌شده را . سقاخانه
سقاخانه در معماری سنتی ایرانی، به فضاهای کوچکی در معابر عمومی اطلاق می‌شد که اهالی و کسبه برای آب دادن به رهگذران تشنه درست می‌کردند. سقاخانه معمولاً ظروف سنگی بزرگی بودند که آب آشامیدنی در آن‌ها ریخته می‌شد و پیاله‌هایی با زنجیر به آن‌ها بسته می‌شد. قورخانه (تهران)
قورخانه تهران یا به اختصار: قورخانه یا تخشائی، به ساختمانی بزرگ در محدوده طهران قدیم اطلاق می‌شد که محل ساختن جنگ‌افزار و مهمات و ساز و برگ نظامی و جنگی بود. این ساختمان بزرگ در خیابان جلیل الملک، خیابان جلیلی یا خیابان جلیل‌آباد (خیابان خیام امروزی) واقع بود و در عصر قاجار، افزون بر تهیه سلاح و مهمات جنگی، تولید وسایل آتش‌بازی جهت نمایش شب‌های اعیاد و جشن‌های مذهبی و ملی را نیز بر عهده داشت. قهوه
ابوعلی سینا، حدود هزار سال پیش در کتاب خود شرح جامعی در مورد قهوه آورده که البته ایرانیان در آن عصر بر آن نام بونا نهاده بودند و بوعلی نیز همین واژه را به کار بسته‌است. این واژه‌ای است که هنوز در اتیوپی آن را برای قهوه بدون شکر به کار می‌برند. بوعلی سینا قهوه را به منظور تحریک بیماران افسرده، به‌کارگرفته بوده‌است. قهوه‌خانه عرش
محل این قهوه خانه در خیابان چراغ برق قرارداشت و مرکز شبانه روزی معتادها و و عرق خورهای تهران به‌شمار می آمد. به این کیفیت که: قوری موکا
قوری قهوه‌ساز اسپرسو، "قوری موکا" یا "موکا پات" یا "موکاپات" یا "موکا اکسپرس" نوعی ماشین قهوه‌ساز است که با گذراندن آب بسیار داغ و تحت فشار با بخار از میان قهوه آسیاب شده، تولید نوشیدنی قهوه می‌نماید. این نوع قوری نخستین بار در سال ۱۹۳۳ توسط لوئیجی دو پونتی و برای شرکت ایتالیایی آلفونسو بیالتی منحصراً به ثبت رسید. صنایع بیالتی این نوع قهوه‌ساز را تحت نام موکا اسپرسو تولید و روانه بازار کرد. نقاشی قهوه‌خانه‌ای
رواج نقاشی قهوه خانه‌ای برای عوام: یکی از سبک‌های نقاشی که شاهنامه فردوسی در شکل‌گیری آن تأثیر بسزایی داشته، نقاشی قهوه خانه‌ای است که از اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه وارد عرصه نقاشی ایران شده‌است.نقالی از پیش از اسلام به خصوص در دوره ساسانیان در دربار پادشاهان رواج داشته که معمولاً همراه موسیقی بوده‌است. در سه قرن اولیه اسلام، کار نقالان بیان داستان‌های حماسی و ملی گذشته ایران با همان سبک و سیاق دوره ساسانیان بوده‌است اما بدون همراهی موسیقی. با سروده شدن و به نظم درآوردن شاهنامه توسط حکیم طوس نقالان دوره‌های بعد به ویژه مغولی، ایلخانی، و تیموری به بیان داستان‌های حماسی و شبه حماسی و شاهنامه خوانی با توجه به مضامین شاهنامه فردوسی روی آوردند. با رواج یافتن قهوه خانه در دوره صفوی به خصوص در زمان شاه طهماسب که اولین قهوه خانه ایران در قزوین پایه‌گذاری شد، کار نقالی و شاهنامه خوانی به قهوه خانه‌ها کشیده شد. در ابتدا قهوه خانه اختصاص به دربار داشت. این روند تا اوایل دوره قاجار ادامه پیدا کرد تا این که در دوره قاجار به ویژه دوره سلطنت ناصرالدین شاه به علت ساخت و ساز زیاد و ایجاد قهوه خانه در هر کوی و بر زنی جنبه عمومی پیدا کرد، به‌طوری‌که اقشار مختلف جامعه می‌توانستند در آن جا حضور یابند. در این شرایط بود که کار نقالان نیز به قهوه خانه‌ها کشیده شد و قهوه چی‌ها نیز از این وضعیت برای جذب مشتری به نفع خود استفاده بردند. مهمانخانه نظافت
در آن زمان حاج کلانتر در تبریز در نزدیکی قاری کورپوسی و بازارچه باغمیشه قاپوسی، جنب سربازخانه و میدان مشق قدیم (دانشسرای پسران و کتابخانه تربیت) سر کوچه میرزا نصرالله کاروانسرای بزرگ و وسیعی داشت که به «کاروانسرای کلانتر» معروف بود، این مکان به توارث به «میرزا اسحق خان» کدخدای محله باغمیشه رسیده بود که او آنجا را خراب کرده، ساختمانی جدید با اتاق‌های متعدد و آشپزخانه و سالن غذاخوری (رستوران) پدید آورد و نام آن را «مهمانخانه نظافت» گذاشت. در جنب آن، قرائتخانه‌ای نیز بنیاد گذاشت که نخستین قرائتخانه در تبریز شمرده می‌شد. قهوه‌خانه عاشیقلار
ایلهان باشگوز (İlhan Başgöz) کسی بود که در اواخر دهه شصت میلادی با سفر به ایران گزارشی آکادمیک در مورد قهوه‌خانه عاشیقلار شهرهای تبریز، ارومیه و خوی منتشر کرد. این مقاله اجرای قهوه‌خانه‌ای را بعنوان بخشی از سنت موسیقی عاشیقی در محیط‌های آکادمیک جا انداخت. خانه
خانه یا مَنزِل در مفهوم عام بمعنی یک محدوده اختصاصی است. در زبان فارسی و نیز بعضی از زبانهای دیگر، کلمه خانه میتواند با کلماتی مانند آشپز، رختشور، سرباز، اسلحه و غیره، ترکیب شده و دلالت بر اختصاص یک محدوده، به فعالیتی معلوم کند. در گویش روزمره ، خانه بمعنی منزل یا محدوده ای است که اختصاص به سکونت یک خانواده دارد. یک خانه مکانی امن برای استراحت کردن، زندگی کردن و آسودن است در این مکان معمولاً یک فرد یا یک خانواده زندگی می‌کنند و وسایل خود را در آن نگهداری می‌کنند در فرهنگ سنتی و عامه ایرانی گاه از اصطلاحات «چهاردیواری (چاردیواری) کاشانه یا منزل» به جای خانه استفاده می‌شود. خانه‌های جدید شامل سرویس‌های بهداشتی و امکانات تهیه غذا نیز هستند اما در برخی مناطق همچنان برخی اقوام دارای خانه‌هایی هستند که پیشرفت نکرده، از امکانات رفاهی یا حتی مکان ثابتی برخوردار نیست. چادرنشینی یکی از انواع این نوع زندگی است.خانه معمولاً خصوصی‌ترین ملک یک فرد یا یک خانواده در اجتماع است که از امنیت و حریمی مشخص و ویژه برخوردار است. امروزه به دلیل کمبود زمین در شهرها خانه‌ها بیشتر به صورت آپارتمان ساخته می‌شوند. تاریک‌خانه
تاریک‌خانه محلی برای آن دسته از کارهای عکاسی (جاگذاری فیلم در کاست ها، ظهور و چاپ در تشتک و ...) است که باید در تاریکی انجام گیرند. ساختمان تاریکخانه از نظر نور باید طوری امن باشد که هیچ نوری از خارج وارد آن نشود. ورودی آن باید طوری طراحی شود که در مواقع ورود یا خروج اضطرای حین عمل ظهور فیلم‌ها به مخاطره نیفتد. اگر تاریکخانه دارای تهویه مناسب نباشد، وجود بخار مواد ظهور و ثبوث در روزهای گرم تابستان عملاً تاریکخانه را به یک سونای بخار تبدیل خواهد کرد. سیستم تهویه نیز باید از نظر نور دارای امنیت بالایی باشد. قهوه‌خانه سورات
قهوه‌خانه سورات نام یک کتاب ادبی است که توسط برناردن دوسن پیر، نویسندهٔ اهل فرانسه نوشته شده‌است. غرفه خوراکی
غرفه خوراکی، اسنک بار ، غرفه تنقلات یا ساندویچ فروشی مکانی برای خرید تنقلات یا غذا در اماکن عمومی و مراکز تفریحی مانند سینماها، شهربازیها، نمایشگاه‌ها، ورزشگاهها یا محل‌های تفریحی دیگر است. برخی از رویدادها یا مراکز، غرفه مواد غذایی خود را از طریق کنترات به اشخاص ثالث واگذار می‌کنند. به چنین قراردادهایی امتیاز (Concession) گفته می‌شود و بنابراین عنوان «غرفه امتیازی» (Concession) هم از همین رو نامیده می‌شوند. قیمت مواد خوراکی در غرفه‌های خوراکی بیشتر از جاهای دیگر است؛ علت آن نزدیکی خیلی زیاد به مخاطب و راحتی دسترسی است. علاوه بر آن، اجاره این غرفه‌ها معمولاً هزینه بالایی دارد. (به خصوص در مورد سینما). همه زن‌ها اینگونه‌اند
"نمای اول - یک قهوه‌خانه" آمفی‌تئاتر
آمفی‌تئاتر مکانی است در فضای باز که برای اجرای نمایش و سرگرمی از آن استفاده می‌شود. در زبان فارسی در یک معنی، تماشاخانه، به‌کار می‌رود. این واژه همچنین برای جایی که در آن هنرپیشگان داستانی را به نمایش درمی‌آورند و نیز برای تئاتر به‌کار می‌رود. در کاربرد انگلیسی، دو نوع سازهٔ ساختمانی وجود دارد که برای آن‌ها واژهٔ آمفی‌تئاتر به‌کار می‌رود: یک نوع آن آمفی‌تئاترهایی است که در روم باستان ساخته می‌شد که شناخته‌شده‌ترینِ آن‌ها بنای کولوسئوم است. از تماشاخانه‌های ایران می‌توان به تماشاخانه سنگلج، تماشاخانه ایرانشهر، تئاترشهر اشاره کرد. آشپزخانه
آشپزخانه یا مطبخ به اتاق یا بخشی از اتاقی گفته می‌شود که برای پخت و پز و تهیه غذا در یک خانه یا مکان تجاری استفاده می‌شود. آشپزخانه مسکونی مدرن و متوسط به‌طور معمول مجهز به اجاق گاز، سینک ظرفشویی با آب گرم و سرد، یخچال، میز کار و کابینت آشپزخانه است که مطابق با یک طرح مدولار مرتب شده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها به صورت تکمیلی دارای اجاق مایکروویو، ماشین ظرفشویی و سایر وسایل برقی هستند. وظایف اصلی آشپزخانه ذخیره و پخت موارد اولیه برای تهیه و پخت غذا (و انجام کارهای مرتبط مانند ظرفشویی) است. همچنین ممکن است از فضای آن یا منطقه نزدیک به آن برای صرف غذا (یا وعده‌های غذایی کوچک مانند صبحانه)، سرگرمی و لباسشویی استفاده شود. طراحی و ساخت آشپزخانه یک بازار عظیم در سراسر جهان است. دله قهوه
هنگامی که قهوه آماده سرو باشد آن را در ظرف کوچکتری به نام «دله» که شبیه همان «گم گم» است ریخته و سپس این مراسم آئینی شیوه خاص فرد توزیع‌کننده آن ادامه می‌یابد. این فرد دله را در دست چپ و فنجان مخصوص قهوه نوشی (که فنجانی بدون دسته‌است و فنیان خوانده می‌شود) را در دست راست گرفته، از سمت راست مجلس شروع به سرو قهوه می‌کنند، اگر در این مجلس سیدی وجود داشته باشد ابتدا از وی پذیرایی آغاز می‌شود و در غیر این صورت این مراسم از ریش سفید مجلس آغاز می‌شود و از سمت راستش قهوه دادن ادامه داده می‌شود. در مقابل شخصی که فنجان را از میزبان می‌گیرد جزء آداب و رسوم است که فنجان را با دست راستش دریافت کند. اگر فنجان را با دست چپ دریافت کند نوعی بی‌احترامی به آداب و رسوم است. قهوه‌ای که از دله در فنجان ریخته می‌شود مقدارش بسیار کم، غلیظ و تلخ است و باید در انتهای ریختن قهوه و قبل از دادن فنجان به میهمان باید یک مرتبه نوک دله را به لبه فنجان قهوه کوبیده تا صدای فنجان بلند شود و پس از آن قهوه را تعارف کند. میهمان نیز پس از دریافت و نوشیدن قهوه، قبل از پس دادن فنجان خالی، باید دستش را یک مرتبه تکان داده، این تکان دادن به معنای آن است که دیگر کافی است و قهوه نمی‌نوشم. سپس میزبان سراغ نفر سمت راستی میهمان می‌رود و همین روند را تا انتها ادامه می‌دهد، ولی موقع پذیرایی از خانم‌ها به احترام او، فرد مقابل پای راست خود را می‌شکند و قهوه به او می‌دهد و طبق آداب سنت گذشته، اگر بیش از ۳ بار او قهوه بدهد، به اصطلاح بین طرفین خواهر و برداری یک طرفه ایجاد می‌شود. قهوه‌خانه
کافه را نباید با کافی‌شاپ اشتباه کرد. کافی‌شاپ محل عمومی آمریکایی است که در آن معمولاً فقط قهوه عرضه می‌شود. در کافه معمولاً نوشیدنی الکلی همراه با ملددی عرضه می‌شود ولی در قهوه‌خانه فقط نوشیدنی سبک عرضه می‌شود. فرهنگ کافه‌نشینی
تقریباً در سال ۱۶۵۰ میلادی، قهوه به کشور انگلستان وارد می‌شد و قهوه‌خانه‌ها در شهرهای آکسفورد و لندن تأسیس شدند. در اروپا هم مانند خاورمیانه، قهوه خانه‌ها به مکانی برای معاشرت، مطالعه و تبادل نظر دربارهٔ موضوعات روز بدل شد. یک شباهت دیگر، امکان تبدیل آن‌ها به مکانی برای اجتماع عناصر نامطلوب و خرابکاران بود. چارلز دوم، پادشاه انگلستان قهوه خانه‌ها را "مکانی برای ملاقات خائنان و نشر شایعات سخیف درباره اعلیحضرت و وزیرانش" معرفی می‌کرد. در قرن ۱۸، قهوه‌خانه معروف پاریس، کافه پروکوپ، مشتریان ثابتی همچون مارا، دانتون و روبسپیر داشت که در طول انقلاب فرانسه در آنجا برای انقلاب طرح ریزی می‌کردند. کافه‌کتاب
کافه‌کتاب نوعی کافه با محیطی انبان‌شده از کتاب است که در آن افراد می‌توانند کتاب بخوانند، کتاب بخرند، خوراکی و نوشیدنی سفارش دهند و گفتگو کنند. قهوه‌خانه
قهوه‌خانه به صورت مردمی و عمومی اش در ایران در دوره صفوی شکل گرفت. برخی از سیاحت گران اروپایی که در این دوره به ایران آمده بودند، در سفرنامه‌های خود از قهوه‌خانه و چایخانه صحبت کرده‌اند. اولئاریوس، سیاح آلمانی که در ۱۰۴۷قمری مطابق ۱۶۳۷میلادی به ایران سفر کرده بود از چایخانهٔ ختایی و قهوه‌خانه صحبت می‌کند. در اولی چای از نوع چای وارداتی از چین و در دومی قهوه می‌پختند و به مشتریان می‌دادند. قبل از این که قهوه‌خانه و چایخانه به عنوان یک مکان عمومی در محیط بیرون از خانه و دربازار و کوی و برزن شکل بگیرد و مردان خانواده را از هر گروه، لایه و قشر به خود جذب کند، مردان ما در جامعهٔ کشاورزی و کارگری آن زمان، جایی برای جمع شدن نداشتند. مردم حرفه‌های مختلف از تاجر و بازرگان گرفته تا صنعتگر و پیشه‌ور و کارگر معمولاً در خانه‌های یکدیگر یا بزرگ و نقیب صنف جمع می‌شدند. با شکل گرفتن قهوه‌خانه، این نهاد توانست محفل مناسبی برای جمع شدن افراد هر صنف جامعه بشود. اولین قهوه‌خانه‌های ایران در شهر قزوین و در زمان شاه تهماسب پدید آمد، و در اصفهان در زمان شاه عباس توسعه یافت. نخستین قهوه‌خانه‌ها در اصفهان بیشتر در ضلع شمالی میدان نقش جهان، در سردر و در بازار قیصریه و زیر طاق نماهای آن بود. طبق ادعای سازمان میراث فرهنگی ایران، اولین قهوه‌خانه‌ها در ایران در دوره صفویه در زمان شاه طهماسب در شهر قزوین تأسیس شده‌اند و در زمان شاه عباس اول در شهر اصفهان گسترش یافتند و این در حالی است که ترکیه درخواست ثبت قهوه‌خانه را به عنوان میراث فرهنگی آن کشور داده‌است. کافه بازار
است. قمارخانه
قمارخانه یا همان کازینوها ابتدا در آمریکا به سالن شهرت داشتند و توسعه و شکل‌گیری انواع این سالنها به چهار شهر مهم مربوط می‌شده است: نیو اورلئان، سنت لوییس، شیکاگو و سانفرانسیسکو. در این سالنها مسافران می‌توانستند اشخاصی را بیابند که با آن‌ها هم صحبت شوند، بنوشند و قمار کنند. در ابتدای قرن بیستم، قمار در آمریکا ممنوع اعلام شد اما بعدها در سال ۱۹۳۱ در ایالت نوادا - لاس وگاس قانونی اعلام شد. بعد از آن در سال ۱۹۷۸ ایالت نیوجرسی، شهر آتلانتیک نیز به صنعت قمار آمریکا اضافه شد. حجره
حجره کلمه‌ای عربی به معنی اتاق است. از قدیم برای خوابگاه طلاب علوم دینی در حوزه‌های علمیه گفته می‌شده است. در مساجد قدیمی یا بازارهای قدیمی تعدادی حجره برای تحصیل در نظر گرفته می‌شده است. دله قهوه
دله قهوه ، ظرف مسی که به عنوان قهوه جوش توسط اعراب در اکثر مراسم رسمی و غیررسمی برای تهیه قهوه استفاده می‌شود. دله قهوه یکی از ابزارهای فرهنگی مردم عرب است که در مراسم‌های رسمی و حتی در جلسات اداری خوزستان جزایر وغرب هرمزگان و مناطق عرب نشین بوشهر استفاده شده‌است. کافه فلسفه
کافه فلسفه نوعی گردهمایی برای بحث فلسفی در میان عموم مردم است که مارک سوته، فیلسوف فرانسوی در ۱۳ دسامبر ۱۹۹۲ آن را در حومه پاریس پایه‌گذاری کرد. در سال ۱۹۹۸ که سوته درگذشت، حدود صد کافه در فرانسه و حدود صد و پنجاه کافه در سراسر جهان مشغول به فعالیت بودند. شعرخوانی
جلسات عمومی شعرخوانی معمولاً در کافه‌ها یا کتابفروشی‌ها برگزار می‌شود گرچه شاعران برجسته جلساتشان را با حضور افراد بیشتر در جاهای بزرگتر مثل آمفی تئاترها برگزار می‌کنند. کاباره
کاباره نام مکانی عمومی و سرپوشیده است که در آن بر روی سکویی اجرای نمایش موزیک، آواز، تئاتر، رقص یا کمدی می‌شود و تماشاگران بر روی صندلی‌هایی در پیرامون سکو نشسته و به خوردن و آشامیدن می‌پردازند. باب عالی
باب عالی معادل قاپی و به معنای «درگاه عالی» است. در زبانهای مختلف، اشاره واژگانی که به معنای «بابِ» عربی یا «درِ» فارسی است به قصر و کاخ و دربار یا دارالحکومه فرمانروایان از دیرباز، حتی از دوره مصرِ فراعنه و ایرانِ ساسانی، رسمی بسیار شایع بوده است. کلماتی چون آستان، در، دربار، درخانه، درگاه در زبان فارسی، باب، عتبه در عربی و «میکادو» (درگاه والا) در ژاپنی، Court در انگلیسی، Cour در فرانسوی، Hof در آلمانی (هر سه به همان معانی) از آن جمله است. واژه ترکی «قاپی» پیش از آن‌که جای خود را به «باب» و «باب عالی» بدهد، ابتدا به معنای کاخ سلطان بود. بعدها به کاخ وزیر اعظم «پاشا قاپی سی » گفته شد و تا همین اواخر «قاپی» به تنهایی به این معنی بکار می‌رفته است. قهوه مبادا
قهوه مبادا (ایتالیایی: Caffè_sospeso) و نیز قهوه پیش پرداخت یا قهوه تاخیری (انگلیسی: Suspended coffee) به معنای نوشیدنی و معمولاً قهوه‌ای است که هزینه آن قبلاً پرداخت شده باشد. این کار نوعی کار خیریه به حساب می‌آید و نخستین بار در شهر ناپل در کشور ایتالیا مشاهده شده است. در این فعالیت، افراد هنگام درخواست نوشیدنی، تعدادی قهوه مبادا هم سفارش می‌دهند و به این ترتیب هزینه قهوه را پرداخت می‌کنند اما آن را دریافت نمی‌کنند. در مقابل افراد فقیر با مراجعه به قهوه خانه، تقاضای «قهوه مبادا» می‌کنند و چون قبلاً هزینه آن پرداخت شده است، یک فنجان قهوه رایگان دریافت می‌کنند. قهوه‌خانه عرش
قهوه‌خانه عرش، نام یکی از معروفترین قهوه‌خانه‌های تهران در عهد قاجاریه است، که در خیابان چراغ برق این شهر قرار داشت. ایچیریکی چایا
ایچیریکی چایا یک چایخانه تاریخی (اوچایا) در کیوتو در ژاپن است. یک مکان انحصاری و عالی محسوب می‌شود و دسترسی فقط با دعوت امکان‌پذیر است. شهرت این چایخانه اغلب با رویداد چوشینگورا همراه است. کشاورزخانه
در استرالیا به یک محدوده دامداری، «ایستگاه» و به خانه مالک دامداری و ساختمان‌های جانبی آن Homestead (کشاورزخانه) می‌گویند. در آفریقای جنوبی این واژه برای مجموعه‌ای از چندین خانه استفاده می‌شود که معمولاً یک خانوار چندنسلی بزرگ در آن‌ها زندگی می‌کنند. کافه تورتونی
در اواخر قرن ۱۹ و با الهام از قهوه‌خانه ای اروپایی این کافهٔ هنر نو، ایستگاه فرهنگی آرژانتین بوده‌است. بسیاری از نامهای مشهور بوینس آیرس، کافه تورتونی را به عنوان خانهٔ دوم خود می‌پندارند. دکوراسیون بی همتا آن شامل شیشه‌های رنگ آمیزی شده، سنگ‌های مرمر، برنزها، چوبها و عکس‌های آویخته شده به دیوار آن برای سالهاست که به همین شکل باقی مانده و دست نخورده‌اند. علاوه بر قهوه و شیرینی‌های فوق‌العاده، این مکان، شو رقص تانگو، جاز و شعر خوانی در شب را پیشنهاد می‌دهد. علاوه بر توریستها، محلی‌های عاشق شکلات نیز زمانی طولانی را در این جو شگفت‌انگیز می‌گذرانند. آشخانه
-روایت اول: در زبان کرمانجی به آسیاب آبی «اَش» گفته می‌شود که در قدیم به‌دلیل وجود چشمه‌های ذکر شده در آشخانه و وجود آسیاب‌های آبی در جهت تبدیل گندم به آرد بوده‌است «اَشخانه» گفته می‌شده که بعدها با تغییر لفظ از اَشخانه به آشخانه تبدیل شده‌است. -روایت دوم: وجود سلسلهٔ اَشکانیان در این منطقه که بعدها اَشکانه به آشخانه تبدیل شده‌است. قهوه‌خانه
تقریباً در سال ۱۶۵۰ میلادی، قهوه به کشور انگلستان وارد می‌شد و قهوه‌خانه‌هایی در شهرهای آکسفورد و لندن تأسیس شدند. در اروپا هم مانند خاورمیانه، قهوه‌خانه‌ها به مکانی برای معاشرت، مطالعه و تبادل نظر دربارهٔ موضوعات روز بدل شد. یک شباهت دیگر، امکان تبدیل آن‌ها به مکانی برای اجتماع عناصر نامطلوب و خرابکاران بود. چارلز دوم، پادشاه انگلستان قهوه‌خانه‌ها را «مکانی برای ملاقات خائنان و نشر شایعات سخیف دربارهٔ اعلیحضرت و وزیرانش» معرفی می‌کرد. در قرن ۱۸، قهوه‌خانه معروف پاریس، کافه پروکوپ، مشتریان ثابتی همچون مارا، دانتون و روبسپیر داشت که در طول انقلاب فرانسه در آنجا برای انقلاب طرح‌ریزی می‌کردند. ترکش قهوه‌خانه
ترکش قهوه‌خانه، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان پیرانشهر استان آذربایجان غربی ایران. کوزه
کوزه یا خمر، ظرف سفالین گردن‌دراز با سری تنگ است که در آن آب و دیگر مایعات را نگه می‌دارند. کوزه‌ها گاه دارای دسته هستند. به کسی که کوزه می‌سازد، "کوزه‌گر" و به عمل او "کوزه‌گری" گویند. به محل کوزه‌گری، "کوزه‌گرخانه" (یا کارگاه یا کارخانهٔ کوزه‌گر) و به دستگاهی که کوزه‌گران به وسیلهٔ آن دستگاه از گِل کوزه سازند "چرخ کوزه‌گری" گویند. آبدارخانه
آبدارخانه به فضای معماری‌ای گفته می‌شود که بسته به مکان و فرهنگ، معانی و مفاهیم متفاوتی دارد. کلبه
کلبه معمولاً به خانه‌ای کوچک گفته می‌شود. کلبه ممکن است معنی ضمنی قدیمی یا از رواج افتاده را با خود همراه داشته باشد. در کاربرد مدرن کلبه اغلب به منزلگاهی گرم و نرم و ساده در مناطق روستایی یا نیمه روستایی اطلاق می‌شود. کافه ماکیاتو
کافه ماکیاتو یا اسپرسو ماکیاتو نام نوعی نوشیدنی ایتالیایی با پایهٔ قهوه است که از ترکیب اسپرسو مقدار خیلی کمی شیر (به صورت کف شیر) درست می‌شود در ایتالیایی کافه به‌معنای قهوه و ماکیاتو به‌معنای «خال‌خال»، «نشان‌دار» یا «لکه‌دار» شده‌است و در این نوشیدنی، اشاره به مقدار خیلی کم شیری دارد که پس از آماده‌سازی به صورت کف، در حد یک یا دو قاشق غذاخوری بر روی یک فنجان اسپرسوی داغ گذاشته می‌شود و آن را نشان‌دار می‌کند. یک شات قهوه اسپرسو که به آن یک لکه شیر اضافه می‌شود اسپرسو ماکیاتو نامیده می‌شود. حجم و مقدار اندازه قهوه اسپرسو برای اسپرسو ماکیاتو ۲۵ الی ۳۰ سی سی می‌باشد. قهوه‌خانه
قهوه از قرن ۱۳ میلادی شروع به محبوب شدن کرد و تا اوایل قرن ۱۵ میلادی در مصر، شام و عثمانی پرمصرف شد و در همه این شهرها قهوه‌خانه‌هایی برپا شد. توحیدخانه
بنای توحید خانه که در محدوده باغ‌ها و عمارات (قصرها، حرمسراهاو…) شاهان صفوی و با عملکرد خاص خود و در غرب میدان نقش جهان قرار داشته، امروز به عنوان بنایی با ویژگی‌های ممتاز، مانند قرارگرفتن گنبد خانه در وسط حیاط و…، در محدوده تاریخی فرهنگی اصفهان (مصوب سال ۱۳۴۹) قرار دارد. این بنا همچنین در محدوده تعیین شده توسط طرح تجدید نظر نظر طرح جامع اصفهان و متعاقب آن طرح تفضیلی اصفهان نیز واقع شده‌است. در محدوده‌های تاریخی موصوف علاوه بر توحید خانه، بسیاری از بناهای ارزشمند شهر اصفهان، همچون تالار اشرف نیز استقرار یافته‌اند. قهوه‌خانه
در جامعه سنتی ایران، هر نهادی که بنیاد می‌گرفت با نظام‌های اجتماعی، فرهنگی واقتصادی جامعهٔ ما همخوانی داشت. یک نهاد اجتماعی یا فرهنگی در این جامعه بدون پشتوانهٔ خواست و نیاز مردم، ناگهان سبز نمی‌شد و شکل نمی‌یافت. جامعهٔ سنتی مثل امروز بی در و پیکر نبود که در پی ارتباطات با جهان شرق و غرب هر چیزی را بدون تعمق در آنها و بی‌توجه به همخوانی یا ناهمخوانی آنها با فرهنگ و باورها و نیازهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مردمان بگیریم و به صورت یک نهاد عَلَمش کنیم. قهوه‌خانه یکی از نهادهای سنتی بود که نیاز مردم آن زمان را در جامعه پدید آورد. البته این را هم بگویم که پیش از این که قهوه‌خانه به صورت یک نهاد عمومی- اجتماعی درجامعه پدید آید، در دربارهای صفوی و قاجار بیوتاتی به نام آبدارخانه و قهوه‌خانه وجود داشتند که درآنها انواع شربتها و عرقی جات و نوشیدنی‌ها را تهیه می‌کردند و به درباریان و میهمانان داخلی و خارجی عرضه می‌کردند. یکی از نوشیدنی‌ها نیز در آبدارخانه‌های دربار قهوه بود. در آغاز، قهوه پزی و قهوه نوشی در ایران عمومیت نداشت و مخصوص درباریان و رجال مملکتی بود. پادشاهان صفوی و قاجاری قهوه چی و قهوه چی باشی داشتند که از منصب‌های درباری به‌شمار می‌رفتند. کم‌کم قهوه‌خانه به محیط بیرون از دربار و به خانواده‌های اشرافی و اعیانی راه یافت و قهوه نوشی در جامعه و میان مردم شکل گسترده‌تر یافت. قهوه
قَهوه، گونه‌ای نوشیدنی رایج است که از دانه‌های بوداده و آسیاب‌شدهٔ گیاه قهوه به‌دست می‌آید. گیاه قهوه بومی مناطق نیمه‌گرمسیری آمریکا و برخی از جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا است، هنگام رسیدن میوهٔ گیاه قهوه، دانه‌های قهوه را برداشت و فرآوری می‌کنند. دانه‌های قهوهٔ خشک‌شده به درجات مختلف برشته می‌شوند، بسته به عطر و طعم موردنظر، درجه‌بندی‌های پخت گوناگونی برای این محصول درنظر گرفته شده. قهوه کمی اسیدی است و به‌علت داشتن کافئین بالا، یک ماده محرک است. باریستا
باریستا به کسی گفته می‌شود که تخصص‌ش قهوه بوده وبه صورت حرفه‌ای به آماده کردن قهوه‌های مختلف مشغول است. باریستا در اصل شخصی (خانم یا آقا) حرفه‌ای است که در کافه مسئولیت تهیه نوشیدنی‌های گرم و سرد بر پایه اسپرسو را بر عهده دارد. امروزه در بسیاری از کافه‌ها باریستا، نوشیدنی گرم و سرد بر پایه قهوه یا حتی غیر از آن را نیز تهیه می‌کند. لباس باریستاها معمولاً با یک ژاکت، جلیقه یا پیشبند (اپرون) از دیگر کارکنان کافه متمایز می‌شود. یک باریستای خوب باید به‌طور دقیق بداند که مثلاً برای تهیه یک شات اسپرسو با توجه به نوع قهوه، نوع روست (برشته) و نوع آسیاب آن، از چه مقدار دما و فشار آب و چه مدت زمانی باید استفاده کرد. قهوه‌خانه امیری
قهوه‌خانه امیری مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شمال غرب شهر ایوانکی، ۱۰۰ متری شمال غرب پل اصلی جاده تهران، مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قهوه ترک
برای جوشاندن قهوه از حرارت نسبتاً کم استفاده می‌شود تا قهوه فوراً به جوش نیاید؛ زیرا که دانه‌های قهوه باید به اندازهٔ کافی در آب داغ بمانند تا مزهٔ خود را پس بدهند. در یک محیط مدرن، یک دستگاه گرمازای الکتریکی یا گازی مناسب است. منابع گرمازای سنتی شامل خاکه‌های نیمسوز زغال، یا یک سینی با عمق ۱۰ سانتی‌متری است که پر از شن شده‌است. سینی بر روی مشعل قرار می‌گیرد و هنگامی که شن‌ها داغ شدند، قهوه‌جوش را درون شن‌ها قرار می‌دهند. بدین شکل گرما به‌طور مساوی و آرام‌تری به قهوه‌جوش منتقل می‌شود. کافه سینما
امیر قادری هنگام راه‌اندازی این وب سایت در مصاحبه با تبیان می‌گوید که کافه سینما، قرار است رسانه‌ای مستقل باشد برای سینمادوستان، سینماگران و آن‌ها که سینمانویسی را، تازه آغاز کرده‌اند و دنبال رسانه‌ای می‌گردند؛ و البته قرار است که در کنار همه این‌ها، انرژی بدهد به این سینما، شور و شوق و انگیزه بدهد به این سینمای کمی تا قسمتی بی‌شور و انگیزه. کوران هوا
واژه فرانسوی (Courant) به معنی جریان هوا و به همه نوع آن اطلاق می‌گردد، ولی این واژه چند سالی است در فارسی (با کمی تفاوت از معنی آن در زبان فرانسوی) به شکل تخصصی در علوم معماری استفاده می‌گردد و به معنی عبور آزادانه، یکنواخت و نسبتاً سریع جریان هوا از پنجره‌ای یا هر حفره ای به پنجرهٔ یا حفره دیگر در محیط سربسته مانند اتاق اطلاق می‌گردد که موجب جدا شدن لایه هوای گرم و مرطوب از اطراف بدن ساکنین می‌گردد. در زبان زرتشتیان مبارکه دقیقاً این باد را وُزگاه (Vozgah) می‌نامند. در این گویش وُز به معنی باد است و گاه احتمالاً اشاره به شمال دارد. و گاهی به شکل عامیانه آن را وش وش (Vesh Vesh) نیز می‌نامند. با این همه باد دبور نیز در ادبیات پارسی و عربی بکار گرفته شده‌است. همچنان کش باد، باد خور بری، خنک باد یا بادگشا نیز می‌توانند جانشین پارسی این واژه قرار گیرند.ویکی‌پدیا دانشنامه آزاد https://de.wikipedia.org/wiki/Luftzug قهوه‌خانه عرش
در تهران قدیم، برخی از قهوه خانه‌های شهر، مرکز اجتماع و به اصطلاح پاتوق اشرار و افراد بدنام و ناراحت بودند و محل فسق و فجور آن‌ها به‌شمار می آمدند. یکی از شاخصترین و معروفترین این قهوه خانه ها، قهوه خانه عرش بود که پاتوق و محل تجمع افراد معتاد و الکلی محسوب می‌شد. به نظر می‌آید که وجه تسمیۀ این قهوه خانه از سفر خیالی افراد معتاد و الکلی پس از مستی و نشئگی به عرش، گرفته شده باشد و این قهوه خانه به دلیل سیر دادن مشتریان خود در عرش، بدین نام نامیده می‌شد. مراکز اجتماعی
مراکزی مانند قهوه‌خانه‌ها هم ممکن است مرکز اجتماعی محسوب شوند بدون این که با این هدف ساخته شوند. غذاخانه
غذاخانه محل مشخصی است در هواپیماها، کشتی‌ها یا قطارها برای نگهداری و ارائه مواد غذایی و انواع نوشیدنی. فرهنگ کافه‌نشینی
کافه‌نشینی مفهومی فراتر از رفتن به کافه، قهوه‌خانه، چایخانه، کافی‌شاپ و مانند آن‌ها دارد و معمولاً به کنشی اجتماعی اشاره دارد که ریشه‌های آن به سده‌های هجده و نوزده اروپایی و دوران انقلاب فرانسه و انقلاب‌های سیاسی این پهنه بر می‌گردد. کافه‌نشینی عمدتاً در اقامتگاه افراد نیکوکار و فرهنگی و دارا برگزار می‌شد؛ که از هنرمندان و اندیشمندان نامدار پشتیبانی می‌کردند. کلوب‌های انقلابی در انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه را نیز می‌توان نوعاً آغاز کافه‌نشینی (شاید سیاسی) دانست؛ یعنی گرد هم آمدن در یک محیط بیرونی، برای سرگرمی و همزمان بحث و گفتگو. این کنش در سده بیستم تا دهه ۱۹۸۰ به شدت رشد کرد و هر بار که جنبش‌های اجتماعی پدیدار می‌شد، کافه‌نشینی هم فراگیرتر می‌شد. و از دهه ۱۹۶۰ همراه با مفهوم روشنفکری و دیگر شیوه‌ها به کشورهای دیگر جهان نیز سرایت کرد. قهوه دوستان
برنامه در مورد چهار هنرمند است که تصمیم دارند در جزیرهٔ ججو و در میان یک باغ نارنگی یک کافه را اداره کنند. ایدهٔ اصلی برنامه براساس پروژهٔ خیریه‌ای بود که یو یون‌سوک و سون هوجون به عنوان دو دوست قدیمی در سال ۲۰۱۸ اجرا کردند. آن‌ها به مردم قهوهٔ رایگان اهدا می‌کردند و مردم نیز در مقابل هر مقداری را که در توان داشتند برای امور خیریه در اختیار آن‌ها قرار می‌دادند. قهوه کانفورا
قهوه کانفورا، که معمولاً به عنوان هم خانواده قهوه روبوستا شناخته می‌شود، یک نوع قهوه است که در آفریقای مرکزی و غربی آفریقای جنوبی وجود دارد. این گونه از گیاهان گلدار در خانواده Rubiaceae است. اگر چه به‌طور گسترده‌ای به نام "Coffea robusta" شناخته شده‌است. نقاشی قهوه‌خانه‌ای
درون‌مایهٔ این شیوهٔ نقاشی موضوعات رزمی، مذهبی و بزمی بوده‌است. نقاشی قهوه‌خانه در تاریخ نقاشی ایران پدیده‌ای نوظهور بوده که تلفیقی از ارزش‌های مذهبی و میهنی ایرانیان است و بیش‌تر دارای نقش‌هایی از حماسه‌های جانبازی و ایثار پیشوایان دینی ایرانیان و امامان شیعه، و نیز پهلوانان ملی ایران می‌باشد. درون‌مایهٔ بسیاری از این نقاشی‌ها حادثهٔ عاشورا و حکایات شاهنامه است که بر دیوارها نقاشی شده‌است. پیرامون جنبهٔ احساسی و عشق و احساسات این هنرمندان، سایت هنر اسلامی چنین آورده‌است: با تولد جنبش مشروطیت، همگام با بیداری افکار عامه و رشد و تعالی اندیشه‌های آزادیخواهانه، این هنر مردمی به یکباره جانی تازه می‌گیرد. نقش داستان‌های حماسی و مبارزات آزادیخواهانهٔ مذهبی و میهنی، به وسیله‌ای برای آگاهی و ایجاد حس مبارزه در مردم تبدیل می‌شود و در همین دوران است که این هنر به اوج خود می‌رسد. مداحان و نقالان، در حسینیه‌ها و تکیه‌ها و قهوه‌خانه‌های رو به رشد پایتخت (تهران) و دیگر شهرها، سهمی به سزا در حفظ این بیداری داشتند. قهوه‌خانه خران
در سال ۱۳۵۵ کارت مخصوصی همراه با آرم مخصوص و عکس صاحب کارت، برای هر یک از اعضای قهوه‌خانه چاپ شد. «ماشاالله رزمی»، در مقاله‌ای که در آن به قهوه‌خانه‌های تبریز پرداخته، دربارهٔ این قهوه‌خانه چنین نوشته است: «این قهوه‌خانه، جای هر کسی نبود و رفتن به آنجا مستلزم آن بود که تحمل هر توهین و حتی تحقیری را داشته باشد.» این قهوه‌خانه تا چند سال پس از انقلاب ۱۳۵۷ دایر بود که در نهایت از ادامه فعالیت آن جلوگیری به عمل آمد. با این حال، بعدها در گوشه و کنار شهر، قهوه‌خانه‌هایی به این نام شکل گرفته و بعد از مدتی از بین رفت. با توجه به اینکه ارتباطات در آن دوره مثل دوره امروزی ما قوی و با سرعت انجام نمی گرفت. حتی آن ها در زمان اشغال آذربایجان توسط روس ها حتی قهوه خانه ای و محفلی تشکیل دادند در محله «ایکی قاپیلی» یا ایکی قالا به نام «ائششک لر قهوه سی» و خیلی ها هم فرض کرده بودند، کسانی که به این قهوه خانه می روند، افرادی بی شعور و لمپن هستند. در حالی که اقتضای زمان ایجاب کرده بود که آنها برای انتقال پیام خود به جامعه در کسوت چنین اسمی کار خود را انجام دهند. آنها سیاستمداران و افراد متفکری بودند که به دلیل اختناق حاکم در جامعه در این محفل از طریق طنز و ماجراهای طنز افکار و عقاید را در جامعه تبریز انتشار می دادند. احمد گلشیری
احمد گلشیری به کافه‌نشینی علاقه‌مند است. او معتقد است کافه‌نشینی جزئی ضروری از شهرنشینی است. او عصرها که از کار تدریس زبان فراغت حاصل می‌کرد، به کافهٔ پارک اصفهان واقع در چهارباغ می‌رفت و در آنجا با یاران جُنگ اصفهان دیدار می‌کرد. گلشیری داستان «یک گوشهٔ پاک و پرنور» همینگوی را که نخستین ترجمهٔ اوست، در همین کافه ترجمه کرد و در جمع یاران جُنگ خواند. گلشیری معتقد است که هنر و ادبیات در سایهٔ تبادل آرا و عقاید در کافه‌هاست که می‌تواند رشد کند و احتمالاً به کشف راه‌های تازه دست یازد و به هنر و ادبیات قرن بیستم اشاره می‌کند که در کافه‌های پاریس و مادرید به بالندگی رسید و تحول پیدا کرد. یاران جنگ اصفهان در کافهٔ یاد شده گرد می‌آمدند، آثار خود را برای هم می‌خواندند و به تبادل نظر می‌پرداختند. مارکو گریگوریان
یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های این هنرمند گردآوری آثار هنری سنتی ایران است. مخصوصاً جمع‌آوری تابلوهای نقاشی که به نقاشی قهوه‌خانه معروف شده‌اند. مارکو، تنها بازماندگان نقاشی قهوه‌خانه‌ای را در تهران یافت و از طریق سفارش پرده‌های نقاشی از آن‌ها حمایت نمود تا دوباره نقاشی را شروع کنند و به آن‌ها اسم نقاشان «دوره‌گرد» را داد. مارکو از ارزش و اهمیت نقاشی قهوه‌خانه‌ای و علی‌الخصوص جایگاه ارزشمند نخستین بانیان آن - حسین قوللر آغاسی و محمد مدبر - به خوبی آگاه بود و با گردآوری آثار استادان این شیوه نقاشی - از قهوه‌خانه‌ها و از گوشه و کنار کشور نمایشگاهی در «خانه ایران» پاریس ترتیب داد که سخت مورد استقبال قرار گرفت و سپس توسط موزهٔ نگارستان تهران خریداری گردید. بدین ترتیب نقاشی قهوه‌خانه به عنوان یکی از شاخه‌های هنرهای تجسمی در فرهنگ مردمی ما، توجه عموم را برانگیخت. سیدخندان
به رسم آن روزگار که بزرگان محله‌های تهران مکانی برای گردهمایی داشتند، سید جعفر نیز دارای قهوه خانه ای برای مسافران و اهل تهران واقع در چهارراه سید خندان کنونی بوده‌ است. قهوه‌خانه حاج رجب
قهوه‌خانه حاج رجب مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، میان خیابان شهید بهشتی شهر ایوانکی و جاده تهران، مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قهوه
تا پیش از آغاز قرن هجدهم میلادی، استفاده از نوشیدنی قهوه در سراسر اروپا رایج شده بود. کشورهای اروپایی این گیاه را به مناطق گرمسیری معرفی کردند تا این کشورها نسبت به کشت و تولید انبوه گیاه قهوه اقدام نمایند. در اروپا هم مانند خاورمیانه و ایران بزرگ، قهوه‌خانه‌ها به مکانی برای معاشرت، مطالعه و تبادل نظر دربارهٔ موضوعات روز بدل شد. یک شباهت دیگر، امکان تبدیل آن‌ها به مکانی برای اجتماع عناصر نامطلوب و خرابکاران بود. چارلز دوم، پادشاه انگلستان قهوه‌خانه‌ها را «مکانی برای ملاقات خائنان و نشر شایعات سخیف دربارهٔ اعلی‌حضرت و وزیرانش» معرفی می‌کرد. در قرن ۱۸، قهوه‌خانه معروف پاریس، کافه پروکوپ، مشتریان ثابتی همچون مارا، دانتون و روبسپیر داشت که در طول انقلاب فرانسه در آنجا برای انقلاب طرح‌ریزی می‌کردند. قهوه‌خانه میر (روستا)
قهوه‌خانهٔ میر روستای کوچکی از توابع بخش رویدر شهرستان خمیر استان هرمزگان ایران است. در یک کیلومتری مشرق تقی خان در بین راه بندرعباس - بستک واقع شده‌است. اسپرسو کوبایی
کافه کوبانو (همچنین شناخته‌شده به عنوان اسپرسو کوبایی، قهوه کوبایی، کافه‌سیتو، و شات کوبایی) گونه‌ای اسپرسو متعلق به کشور کوبا است. به طور مشخص، اسپرسو کوبایی به شات اسپرسوی شیرین‌شده (به طور سنتی با شکر قهوه‌ای طبیعی) گفته می‌شود. با این حال، گاهی این نام به نوشیدنی‌هایی که دارای قهوه‌ی از گونه کوبایی نیز هستند، مانند قهوه کن‌لچه اطلاق می‌شود. توحیدخانه
بنابر شواهد تاریخی عمارت توحیدخانه در روزگار صفوی محل عبادت صوفیان و جایگاه «خلیفةالخلفا» قطب و پیشوای صوفیان صفوی بود که به عنوان یک مکان مقدس عدالت خواهان در آن بست می‌نشستند و هیچ‌کس حق نداشت با سلاح وارد آن شود. جواهردشت
قهوه خانه‌های بین راهی مکانی مناسب برای خوردن چای و استراحت است. معمولاً رانندگان کنار یکی از آنها توقف می‌کنند. نقاشی قهوه‌خانه‌ای
از نقاشان مشهور سبک قهوه خانه‌ای، حسین قوللر آقاسی و محمد مدبر قابل ذکر است که حسین قوللر آقاسی سردمدار نقاشی‌هایی با مضمون حماسی و محمد مدبر را سردمدار نقاشی‌هایی با مضمون مذهبی دانسته‌اند.مارکو گریگوریان از ارزش و اهمیت نقاشی قهوه‌خانه‌ای و علی‌الخصوص جایگاه ارزشمند نخستین بانیان آن - حسین قوللر آقاسی و محمد مدبر - به خوبی آگاه بود و با گردآوری آثار استادان این شیوه نقاشی - از قهوه‌خانه‌ها و از گوشه و کنار کشور نمایشگاهی در «خانه ایران» پاریس ترتیب داد که سخت مورد استقبال قرار گرفت و سپس توسط موزهٔ نگارستان تهران خریداری گردید. بدین ترتیب نقاشی قهوه‌خانه به عنوان یکی از شاخه‌های هنرهای تجسمی در فرهنگ مردمی ما، توجه عموم را برانگیخت. تپه باستانی قهوه‌خانه آقا محمدعلی
تپه باستانی قهوه‌خانه آقا محمد علی مربوط به هزاره اول قم است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، ۸۰۰ متری شمال غرب قلعه سردره واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قهوه
بیشتر مناطق کشت عمده قهوه در اطراف استوا و مناطق پر باران قرار دارند. دانه‌های قهوه در هر منطقه عطر و بوی مخصوص به خود را دارد. بر این اساس بیشتر قهوهٔ تولیدی را به نام کشور یا منطقهٔ تولیدکننده می‌شناسند مانند قهوه جاوه، قهوه کلمبیا و قهوه کنا. کوپه
کوپه (فرانسوی: coupé) گونه‌ای بدنه بسته خودرو است؛ تعریف دقیق کوپه مطابق با زمان و شرکت سازنده متغیر است. کوپه‌ها معمولاً خودروهای سقف‌دار اسپرت یا سدانی هستند. این خودروها دو دره هستند و در دو گونه دو صندلی و چهار صندلی عرضه می‌گردند. در قرن نوزدهم میلادی به کالسکه‌های چهار چرخه بسته‌ای که با اسب کشیده می‌شدند، کوپه گفته می‌شد. فرانسویان به کالسکه‌هایی که در آنها جای مسافران با جای راننده فرق می‌کرد که مسافران در مکانی بسته و راننده در مکانی باز قرار می‌گرفتند، کوپه می‌گفتند. اسپرسو کن پانا
اسپرسو کُن پانا در ایالات متحده آمریکا با عنوان «café Vienne» و در فرانسه و انگلستان با نام «café Viennois» شناخته می‌شود. فرانسوی‌ها به‌جز این نوشیدنی، ملانژ وینی را هم با نام «café Viennois» می‌شناسند و در استرالیا یک نوشیدنی مشابه اسپرسو کُن پانا با نام "Café Vienna" شناخته می‌شود. اسپرسو کُن پانا به‌طور سنتی در یک فنجان به اندازهٔ اسپرسو سرو می‌شود اما کافه وینا در فنجانی به اندازهٔ لاته سرو می‌شود. اسپرسو کُن پانا از لاته و کاپوچینو قدمت بیشتری دارد و با این حال هنوز هم بسیار محبوب است. اتاق ناهارخوری
اتاق نهارخوری یا به فارسی افغانستان اتاق نان‌خوری فضای محصوری است که به خوردن غذا اختصاص دارد. در دوران مدرن، به دلیل آسان‌تر نمودن پذیرایی، نزدیکی میان اتاق نهارخوری و آشپزخانه (از نظر معماری) رایج است. در حالی که در گذشته چنین نبود و برای مثال، در قرون وسطی، آشپزخانه و اتاق نهارخوری در دو طبقه گوناگون بنا ساخته می‌شد. کافه
از سال ۱۳۶۰، کافی‌شاپ‌ها جای چایخانه‌ها را تنگ کرد. در چایخانه‌های ایران به‌جای سرو قهوه، بیش‌تر چای و انواع غذاهای سنتی ایرانی با موزیک زندهٔ ایرانی ارائه می‌شود. قهوه ترک
قهوهٔ ترک، شیوه‌ای برای سرو قهوه است که دانه‌های برشته‌شده و سپس کاملاً پودر شدهٔ قهوه در قهوه‌جوشی به نام جذوه جوشانده و در فنجان سرو می‌شوند. دانه‌های پودر شدهٔ قهوه در فنجان می‌توانند ته‌نشین شوند. میتوان برای طعم دادن به قهوه از شکر استفاده می‌شود. این شیوهٔ سرو قهوه در خاورمیانه، شمال آفریقا، قفقاز و بالکان دیده می‌شود. قهوه‌خانه خران
اسفندیار قره‌باغی، فرزند «قلی خان سالار» (مشهور به ساری قلی خان)، که از طنزپردازان این قهوه‌خانه بود، در مورد پدرش و این قهوه‌خانه چنین گفته است: «پدر من و دوستانش تفکرات روشنفکری خود را از طریق جملات طنز در جامعه نزج و نسخ می‌دادند. با توجه به اینکه ارتباطات در آن دوره مثل دوره امروزی ما قوی و با سرعت انجام نمی‌گرفت. حتی آن‌ها در زمان اشغال آذربایجان توسط روس‌ها حتی قهوه‌خانه‌ای و محفلی تشکیل دادند در محله «ایکی قاپیلی» یا ایکی قالا به نام «ائششک‌لر قهوه‌سی» و خیلی‌ها هم فرض کرده بودند، کسانی که به این قهوه‌خانه می‌روند، افرادی بی‌شعور و لمپن هستند. در حالی که اقتضای زمان ایجاب کرده بود که آنها برای انتقال پیام خود به جامعه در کسوت چنین اسمی کار خود را انجام دهند. آنها سیاستمداران و افراد متفکری بودند که به دلیل اختناق حاکم در جامعه در این محفل از طریق طنز و ماجراهای طنز افکار و عقاید را در جامعه تبریز انتشار می‌دادند. حتی پس از اتمام دوره اشغال و عقب‌نشینی روس‌ها باز این کار ادامه یافت و در نشریه توفیق صفحه‌ای اختصاص داده شد به حزبی به همین نام حزب خران که فکر می‌کنم حتی عضوگیری هم کردند.» در روزگاری که طنز و شوخی آذربایجان در ادبیات ایران جایی برای خود باز کرده بود، نویسندگانی چون جلال آل احمد، منوچهر هزارخانی، عمران صلاحی، صمد بهرنگی و غلامحسین ساعدی، گاهی به این قهوه‌خانه آمده با طنزگویان تبریز گپ می‌زدند و تبریزی‌های شوخ‌طبع نیز سر به سر آنها می‌گذاشتند. توحیدخانه
توحیدخانه در روزگار صفوی محل عبادت صوفیان و جایگاه «خلیفه الخلفا» قطب و پیشوای صوفیان صفوی بود که به عنوان یک مکان مقدس، گاه عدالت‌خواهان در آن بست می‌نشستند و هیچ‌کس حق نداشت با سلاح وارد آن شود. در سال‌های حکومت قاجار، دیگر این محل یک مکان مقدس و امن به حساب نمی‌آمد و در دوران پهلوی با یک اقدام نسنجیده گنبد توحیدخانه تبدیل به زندان گردید و در قسمتی از زمین‌های توحیدخانه ساختمان‌هایی برای شهربانی احداث گردید. قهوه‌خانه
از نظر فرهنگی، قهوه‌خانه‌ها مراکز تعاملات اجتماعی هستند. قهوه‌خانه‌ها برای مشتریان خود مکان گردهمایی، صحبت کردن، خواندن، نوشتن، سرگرم کردن یکدیگر، و گذراندن وقت را فراهم می‌کنند. با توسعه‌ی وای-فای قهوه‌خانه‌ها به مکان‌های دسترسی به اینترنت هم تبدیل شده‌اند. قهوه
قهوه عربی شدهٔ واژهٔ "کفا" یا "کافا" است که در اصل نام منطقه و شهری در جنوب غربی اتیوپی است که گیاه قهوه در نخست در آنجا یافت شده‌است، فرهنگ‌نویسان عرب می‌گویند واژهٔ قهوه در اصل نام گونه‌ای شراب بوده‌است که سپس نام این نوشیدنی شده و همچنین می‌گویند ریشهٔ این واژه، فعلِ «قها» (تلفظ: "qahā") به‌معنی بی‌اشتها بودن است؛ زیرا در گذشته تصور بر این بود که این مایع باعث بی‌اشتهایی می‌شود. قهوه‌خانه
از سال ۱۳۶۰ کافی‌شاپ‌ها جای چایخانه‌ها را تنگ کردند. در چایخانه‌های ایران به‌جای سرو قهوه بیشتر چای، قلیان و انواع غذاهای سنتی ایرانی با موسیقی زندهٔ ایرانی ارائه می‌شود. قهوه
مرغوب‌ترین قهوه که طعم و بویی منحصربه‌فرد دارد از بوته‌ای به نام عربیکا به دست می‌آید که قدیمی‌ترین گونه قهوه است و در ارتفاع ۱۰۰۰ تا ۲۴۰۰ متر بالاتر از سطح دریا رشد می‌کند. حدود ۷۵ ٪ از کل قهوه‌ای که در جهان کشت می‌شود عربیکا است. قدیمی‌ترین گونه قهوهٔ عربیکا، جاوه است که امروزه نامی شناخته شده محسوب می‌شود. مسجد
هانری کربن می‌گوید در آغاز با تفکر به پرواز پرندگان در آسمان، تصمیم گرفته شد فضایی همانند آسمان و در واقع در مقابل پرستشگاه آسمانی، پرستشگاهی زمینی ساخته شود که در واقع این محل مکان ارتباط میان آسمان و زمین باشد. پرستشگاه مفهومی از فضایی است که مسجد ایرانی را معنی می‌کند. در میان صحن مسجد، حوض آبی قرار دارد که تصویری از آسمان، که همان پرستش گاه مثالی است و کاشی‌های گنبد را نمایان می‌سازد. آب حوض، آیینه‌ای است که از طریق همین آیینه حقیقت نماد مرکزیت آشکار می‌شود. فیلسوفان بزرگی که در اصفهان زندگی می‌کردند همین نمود آیینه در پرستشگاه مثالی را بیان کرده‌اند. مساجد دارای ۴ ایوان هستند که در امتداد ۴ افق هم قرار دارند، اما اگر ما در یکی از ایوان‌ها قرار بگیریم قادر خواهیم بود هم ایوان و هم تصویر ایوان را در حوض ببینیم. این تصویر، تصویر مجازی است که ما می‌بینیم و انتقال تصویر از قوه و مجاز به واقعیت همان تأویل است که برای سهروردی رسوخ به عالم مثال بود. تصویر معنوی بر هر دریافت تجربی تقدم دارد و آیینه دقیقاً همان چیزی که در جهان واقعی قرار دارد را به ما نشان می‌دهد و ما را به سمت بعد معنوی تصویر می‌برد. به گفتهٔ یکی از بزرگان ایرانی دیدن چیزها در «هور قلیا» همان «اقلیم هشتم» یا «مدینهٔ تمثیلی» است و آیینه است که این راه را به ما نشان می‌دهد. «تمثیلی که مساجد ایرانی از صورت مثالی پرستشگاه آسمانی ارائه می‌دهند، با تعریض‌های ساختاری به رقم ۱۲ که عدد کلیدی ریاضیات عرفانی شیعه اثنی عشری است، دقت بیشتری پیدا می‌کند.» تحلیل ساختار مسجد و فضای ریاضی آن باعث شده که شاخص‌های بسیاری نمادین شود. مثلاً کتیبهٔ شاه طهماسب اول که گرداگرد ایوان جنوبی قرار دارد، نام ۱۴ معصوم را دربردارد؛ یا "سعید قمی" با سنجش ۱۲ زاویهٔ مکعب کعبه نام ۱۲ امام را سنجیده و این نکتهٔ پنهانی را دریافته‌است. به گفتهٔ "هانری کربن" اصفهان مقر هور قلیا است و شاه عباس اول هنگامی که حکومت را به دست گرفت تصمیم داشت اصفهان را بر اساس تصویر شهرهای بهشت و آنچه در قرآن، کتب عارفان و حکما نقل شده ایجاد کند. فرهنگ کافه‌نشینی
در سال ۲۰۱۶ ، آلبانی با تبدیل شدن به کشوری که بیشترین تعداد کافه سرا های جهان را در اختیار دارد ، از اسپانیا پیشی گرفت. در آلبانی برای هر ۱۰۰،۰۰۰ نفر ۶۵۴ قهوه خانه وجود دارد ، کشوری که تنها 2.5 میلیون نفر جمعیت دارد. این در شرایطی است که قهوه خانه ها به دلیل بحران اقتصادی در اسپانیا تعطیل می شوند ، در حالی که در آلبانی تعداد برابری از کافه ها باز یا بسته می شوند. کافه داری یکی از ساده ترین راههای تأمین هزینه زندگی پس از سقوط کمونیسم در آلبانی است، این موضوع همراه با میراث عثمانی ، تسلط جدی بر فرهنگ قهوه را در این کشور بیشتر تقویت می کند. چای‌والا
چای‌والا () (همچنین به صورت چایوالا یا چایوالا نوشته می‌شود , IAST: "chāyvālā" ; , ) شخصی است که در شبه قاره هند در خیابان‌ها یا مغازه‌های کوچک کنار جاده ای چای تهیه می‌کند، می‌فروشد یا سرو می‌کند. آنها بخشی جدایی ناپذیر از فرهنگ شبه قاره هستند. "چای" کلمه هندی و اردو برای «چای» است، همان‌طور که در ماسالا چای، و "والا" نشان دهنده شخصی است که کار را انجام می‌دهد، بنابراین "چایوالا" یک فروشنده خیابانی چای است. فنجان قهوه
فنجان قهوه ظرفی است که برای نوشیدن قهوه و اسپرسو از آن استفاده می‌شود. فنجان قهوه معمولاً از لعاب سرامیک ساخته می‌شود و یک دسته برای جابجایی دارند به خاطر این که نوشیدنی گرم است. ساخت و ساز سرامیک با توجه به عایق حرارتی اجازه می‌دهد تا یک نوشیدنی را در حالی که گرم است استفاده کرده و به سرعت با آب سرد شستشو دهید بدون ترس از شکستن در مقایسه با ظروف معمولی. فنجان قهوه ممکن است یک فنجان یکبار مصرف باشد که در آن نوشیدنی‌های گرم از جمله قهوه ریخته شود. فنجان قهوه یکبار مصرف امکان دارد از کاغذ یا یونولیت ساخته شده باشد. در قهوه‌خانه فنجان کاغذی معمولاً برای دادن نوشیدنی به مشتریان در حال حرکت استفاده می‌شود، که با یک آستین فنجان قهوه برای ارائه عایق ضد حرارت انتقال یافته از ظرف استفاده شده است. کافه
کافه و کافی شاپ در کلمه کاملا شبیه به هم هستند؛ اما نباید کافه را با کافی‌شاپ اشتباه کرد. کافی‌شاپ محل عمومی آمریکایی است که در آن معمولاً فقط قهوه عرضه می‌شود. بار (مکان)
بار یا پاویون (گاهی به آن میکده یا میخانه نیز گفته می‌شود) محلی برای فروش و نوشیدن نوشیدنیهای سرد و گرم و به‌طور معمول الکلی مانند آبجو، شراب و انواع کوکتل و غیر الکلی مانند آب میوه و قهوه است. قهوه‌خانه
چایخانه در گذشته نخست محلی بوده‌است برای نوشیدن چای و خوردن ناهار و شام که بعدها اموری نظیر اطلاع‌رسانی، نشر افکار و اخبار اجتماعی-اقتصادی و حتی سیاسی و نیز سرگرمی‌هایی چون مدیحه‌سرایی، نقالی، شاهنامه‌خوانی، غزل‌خوانی، سخنوری و مشاعره نیز در آن جایگاهی پیدا کردند و این مکان به عنوان نهاد با اهمیتی از جهت فرهنگی معرفی شد. حصار بوعلی
عده‌ای از جوانان آن روز حصار بوعلی مجاز بودند قهوه خانه سیاری در زمان استقرار شاه در جلو محوطه بیرونی این دو کاخ (فیروزه- صاحبقرانیه) برپا کنند که کل نگهبانان و کارکنان کاخ و اعضای تشریفات اسکورت شاه جهت صبحانه، ناهار و شام از این قهوه خانه بهره گیرند. کاخ صاحبقرانیه
طبقه زیرین این کاخ حوض خانه نام دارد که در زمان ناصرالدین شاه، ورودی حرمسرایش بوده و در کنار صاحبقرانیه ساختمانی با ۴۰ اتاق قرار داشته که حرمسرای شاه بوده که آن ساختمان به دستور رضا شاه پهلوی تخریب شد. حوض خانه در زمان محمدرضاشاه به محل برگزاری جشن‌های غیررسمی پهلوی تبدیل شد. حوض در وسط بنا قرار دارد و اطراف آن را مبلمان فراگرفته‌است. یک جار و چند تابلوی نقاشی، از جمله تابلوی حوضخانه صاحبقرانیه اثر کمال‌الملک در این فضا به چشم می‌خورد. سقفهای چوبی منقوش این بخش، متعلق به قرن ۱۳ هـ.ش. بوده و از شیراز آورده شدند. حوضخانه به لحاظ معماری و تزئیناتی چون گچ‌بری‌ها، ارسیهای فاخر و آثار موجود در آن، بعد از تالار آیینه از زیباترین بخش‌های کاخ است. قهوه
چندین دلیل دیگر برای نامگذاری قهوه آورده شده که یکی از مشهورترین‌های آن این است که این واژه از یک زبان اتیوپیایی یا یک زبان آفریقایی دیگر گرفته شده باشد و در اصل نام منطقه‌ای به نام "کفا" در جنوب‌غربی اتیوپی بوده‌است. گمان می‌رود که گیاه قهوه نخست آن جا یافت شده، در ضمن مردم آن منطقه به این گیاه "بون" می‌گویند. قهوه ترک
برخلاف افسانه‌های قدیمی دربارهٔ خاستگاه آفریقایی قهوه که به کرات هم تکرار می‌شوند، قدیمی‌ترین مدارک مستدل موجود که به طرز غیرقابل انکاری بر نوشیدن قهوه دلالت دارند، تنها به اواسط قرن پانزدهم میلادی در خانقاههای یمن باز می‌گردند. تا سال ۱۵۱۰ میلادی، قهوه در مراکز بزرگ اسلامی همچون قاهره و مکه در میان تمامی قشرها جامعه به یک نوشیدنی رایج تبدیل شده بود. در دههٔ ۱۶۴۰ ابراهیم چپوی، تاریخ‌نگار عهد عثمانی از بازشدن اولین قهوه‌خانه در استانبول حکایت کرده‌است. تا سال ۹۶۲ (۵۵–۱۵۵۴) در شهر قسطنطنیه و همچنین در سرتاسر قلمرو عثمانی، نشانی از قهوه و قهوه‌خانه نبود. در همان سال‌ها بود که مردی از حلب به نام حاکم و مردی از دمشق به نام شمس به شهر آمدند: هر کدام از آن‌ها مغازه‌ای بزرگ در منطقهٔ تحت قلعه باز کردند و قهوه تهیه و تدارک دیدند. در این اواخر، نوشیدن سنتی قهوهٔ ترک به دلیل رشد فزایندهٔ دیگر نوشیدنی‌های داغ نظیر چای، قهوهٔ سریع، و دیگر شیوه‌های نوین نوشیدن قهوه کاهش یافته‌است. کارگاه
کارگاه و در واژه به معنی جای انجام کار، اتاق یا ساختمانی است که هم فضا و هم ابزار (یا ماشین‌آلات) مورد نیاز برای ساخت یا تعمیر کالاهای ساخته‌شده را ارائه می‌کند. صرف نظر از کارخانه‌های بزرگ، کارگاه‌ها تنها مکان‌های تولیدی در روزهای پیش از صنعتی‌شدن بودند. نمازخانه
نمازخانه مکانی ویژهٔ عبادت در بعضی از اماکن عمومی است. مکتب نقاشی قاجار
شیوه نقاشی قهوه‌خانه‌ای یا عامیانه یا آن گونه که موسوم بود «خیالی‌سازی»، شاخه‌ای از فرهنگ مردم ساده و بی‌آلایشی است که در قهوه‌خانه که محل اجتماع طبقه فقیر و متوسط است، پایه گرفته و کم‌کم رواج پیدا کرده‌است. مدح علی و گفتارهای مذهبی نیز در این قهوه‌خانه‌ها رواج داشت. برای اینکه افسانه‌های حماسی ملی مانند شاهنامه و حکایات دینی نظیر وقایع کربلا و داستانهای دلنشین ادبی از قبیل یوسف و زلیخا و لیلی و مجنون و مانند آن‌ها که قصه گویان در قهوه‌خانه‌ها می‌خواندند، بیشتر در مردم اثر کند و محسوس تر باشد، برخی از وقایع این داستان‌ها را نقاشی می‌کردند و بر در و دیوار آویزان می‌کردند؛ بنابراین نقاشی قهوه‌خانه‌ای یکی از هنرهای سنتی است که از قهوه‌خانه سرچشمه می‌گیرد، از میان نقاشان قهوه‌خانه‌ای می‌توان از حسین قوللر آغاسی با تابلوی «یا سقای کربلا» و تابلوی «یوسف و زلیخا» متعلق به محمد مدبر نام برد. این شیوه در اواخر دوره قاجار باب شد و در دوره معاصر به عنوان پایه‌ای برای نقاشان نوپرداز مورد توجه قرار گرفت. موتورخانه
موتورخانه یکی از این فضاها است و معمولاً بزرگترین بخش از فضاهای اختصاص داده شده به ماشین‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. کوشک
واژهٔ «باجه» برابر نهاده و مصوبه فرهنگستان زبان فارسی گیشه فرانسوی است. این واژه تلفظی است از واژه بازه که به معنی روزنه و محفظهٔ پنجره‌دار است و هنوز در زبان تاتی در معنی روزنه استفاده دارد. به کیوسک‌های تلفن، باجه تلفن نیز گفته می‌شود. به باجه‌های فروش بلیط سینما، بیشتر گیشه می‌گویند و به باجه‌هایی که برای فروش موادغذایی و مطبوعات است، دَکّه نیز گفته می‌شود. کوشک
کوشک یا کلاه‌فرنگی نوعی پاویون است که در فضای باز و مشجر قرار دارد. تمام اطراف یا برخی اطراف آن باز است. این نوع معماری سلطنتی در ایران، امپراتوری عثمانی و شبه‌قاره هند دیده می‌شود. کوشک بر سرِ مزارِ درگذشتگان نیز ساخته می‌شود. کیوسک برگرفته از واژه فارسی کوشک است و علاوه بر این نوع معماری، به اتاقکی گفته می‌شود که در اماکن عمومی قرار داده می‌شود و فروشندهٔ کالا یا ارائه‌دهنده اطلاعات در آن به مراجعان خدمات‌رسانی می‌کند. تئاتر
به نمایشی گفته می‌شود که در آن تصاویری بر روی پرده نقاشی شده‌است و یک راوی طبق این پرده به نقل کردن نمایش می‌پردازد. این نوع نمایش بیشتر در زمان‌های قدیم استفاده می‌شد و به نمایش قهوه‌خانه‌ای معروف است.