گنبد نمکی جاشک درچه موقعیت جغرافیایی قرار دارد
گنبد نمکی جاشک
گنبد نمکی جاشک (دشتی) در بخش بردخون و بخش کاکی و حدفاصل دو شهرستان متبوعشان دیر و دشتی در استان بوشهر (در فاصله ۱۴۴ کیلومتری جنوب شرق بندر بوشهر) قرار دارد. این گنبد شمال روستای جاشک در شهرستان دیر (در فاصله ۶۰ کیلومتری شهر دیّر و ۲۴ کیلومتری شهر بردخون) و شرق روستای گنخک در شهرستان دشتی (در فاصله ۵۵ کیلومتری شهر خورموج و ۱۵ کیلومتری شهر کاکی) قرار دارد.
شیش محل (قلعه لاهور)
شیش محل (; "«تالار آینه‌خانه» یا «کاخ شیشه»") کاخی است که در منطقه "برج شاه" در شمال غربی دژ لاهور واقع شده‌است. این کاخ در زمان سلطنت امپراتور گورکانی شاه جهان (۱۶۳۱–۳۲) ساخته شده‌است. این کوشک مرمرین سفید با تکنیک پرچین‌کاری و آینه‌کاری پیچیده‌ای تزئین شده‌است. این کاخ مورد استفاده شخصی خاندان سلطنتی و خدمه نزدیک بود. این بنا یکی از ۲۱ یادمانیست که توسط شاهان گورکانی در داخل دژ لاهور ساخته شده بود و به «نگین تاج دژ» معروف است. این کاخ در سال ۱۹۸۱ به همراه مجموعه دژ لاهور به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. قلعه ضحاک
قلعه آژدهاک یا قلعه ضحاک ( زهاک ) یا فاناسپا با قدمت تاریخی بیش از ۲۰۰۰ سال در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان هشترود در استان آذربایجان شرقی در ایران واقع شده‌است. نام محلی این مکان تاریخی نارین قالا است. صفحه اینستاگرامی قلعه زهاک هشترود = https://instagram.com/zahakcastle?utm_medium=copy_link کوه جاشک
کوه جاشک یا کوه نمک ، رشته کوه منتهی الیه رشته کوه زاگرس در استان بوشهر جنوب ایران است. موضوع پراهمیت این کوه وجود گنبد نمکی جاشک در قسمت شمال غربی آن است. این کوه رشته مانند در جنوب شهرستان دشتی و شمال شهرستان دیر قرار دارد. میل رادکان غربی
میل رادکان یا گنبد رادکان، در ۴ کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان و در ۴۲ کیلومتری جنوب کردکوی و ۵۴ کیلومتری جنوب غربی گرگان و ۱۱۷ کیلومتری برج گنبد قابوس در یک منطقه کوهستانی - جنگلی و بر فراز تپه با صفایی که دارای موقعیت خاص طبیعی و سوق الجیشی است در دامنه جنوبی سلسله جبال البرز و دره‌ها و تراس‌های حاشیه شمالی رودخانه نکا که از شرق به غرب جریان دارد قرار دارد. این گنبد در امتداد گنبدهای لاجیم ورسک در کنار شاهراه منتهی به شاهکوه، گردنه شمشیر بر، چشمه علی، جهان‌نما، بخش یانه سر، بر فراز تپه‌ای که از دور نمایان است، به منظور راهنمایی رهگذران و مسافران ساخته شده‌است. بعدها از این بنا به‌عنوان آرامگاه بانی آن استفاده کرده‌اند. این گنبد مدفن یکی از اسپهبدان آل باوند طبرستان به نام ابوجعفر محمدبن وندا بن باوندی است. شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان
موقعیت جغرافیایی گردشگاه چشمه‌زنه
این گردشگاه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری نزدیک به شهرکرد مرکز کنونی استان چهارمحال و بختیاری است و آب معدنی و لاله‌های واژگون آن از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌باشد. به منظور تأمین بخشی از آب کشاورزی دشت هفشجان، سدی در ۲۰ کیلومتری جنوب شهرکرد و شمال کوه جهان بین و ۳ کیلومتری شهر هفشجان بر روی این چشمه احداث شده‌است. این سد خاکی با هسته رسی، دارای مخزنی به حجم ۱/۳ میلیون مترمکعب می‌باشد. طول تاج سد ۴۱۰ متر و عرض تاج آن ۸ متر و ارتفاع از روی پی در عمیق‌ترین ناحیه ۴۲ متر است.در وجه تسمیه نام چشمه زنه باید توجه داشت که نام زنه به علت زایش چشمه‌ای جوشان در کوه جهان بین هفشجان می‌باشد. جزیره قشم
گنبد نمکی نمکدان،تنها گنبد نمکی در جزیره قشم است که از میان دماغه جنوب، تا قدیس سلخ و دماغه شمال غربی تا قدیس باسعیدو بالا آمده است و در نقشه تقریبا دایره ای شکل است. بام گنبدی دارای توپوگرافی نامنظم است و دیواره آن بسیار پرشیب می باشد. در بخش جنوبی گنبد نمکی نمکدان، غارهای نمکی بسیار زیبا و شگفت انگیزی وجود دارد که ارتفاع تا ۲۰ متر نیز اندازه گیری شده است. سقف غار بوسیله قندیلهای فراوان پوشیده شده است که با گذشت زمان در اثر نفوذ آب تغییر شکل می دهند. از میان غارهای نمکی زیبا و عجیب، آب زیر زمینی دائمی نیز جریان دارد که در تمام طول سال جاری است و در دامنه کوه به صورت چشمه نمکی است که منظره بسیار دیدنی را ایجاد می کند. لالان علیا
موقعیت جغرافیایی گنبد یوسف
گنبد یوسف سازهٔ گنبدی شکل مستقلی است که در قدس شریف (بیت المقدس) و در انتهای جنوبی قبةالصخره واقع شده‌است. صلاح‌الدین ایوبی این بنا را در اواخر قرن دوازدهم میلادی ساخته ‌است و تاکنون چندین بار بازسازی شده‌است. بر روی این بنا نبشته‌هایی مربوط به قرن ۱۲ تا ۱۷ میلادی وجود دارد. اندیس زرشک کوه
زرشک کوه یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر معلمان استان سمنان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. حوض سلطان
دریاچه نمک حوض سلطان، در شرق آزادراه قم-تهران قرار دارد. گنبد نمکی
گنبدهای نمکی ساختمان‌های زمین‌شناسی گنبدی شکلی هستند که هسته مرکزی آن‌ها از سنگ تشکیل شده‌است. هنگامی که نمک تحت تأثیر لرزش ناگهانی مانند زلزله قرار می‌گیرد مانند یک ماده قابل ارتجاع عمل می‌کند که یا خرد می‌شود، یا به حالت تغییر شکل برگشت‌پذیر عکس‌العمل نشان می‌دهد. اما هنگامی که توده نمک تحت تأثیر فشار مداوم قرار گیرد مانند یک مانع غلیظ عمل می‌کند این پدیده را خزش می‌گویند. شرایطی مانند نقطه ذوب، انجماد، چگالی، تغییرات فشار و دما در شکل‌گیری نمک‌ها مؤثر می‌باشند. اغلب گنبدهای نمکی در نواحی گرمسیر تشکیل می‌شوند. گنبد آغچه‌ریش
گنبد آغچه‌ریش مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چاراویماق، بخش شادیان، دهستان چاراویماق شرقی، روستای آغچه‌ریش (مرکز بخش شادیان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چاه سنگی برج
چاه سنگی برج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کاشان، بخش مرکزی، دهستان کوهپایه، داخل روستای استرگ، جنب امامزاده زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سرآقاسید
چشمه نمک سرآقاسید جاذبه ای نهفته در استان چهارمحال و بختیاری می باشد که در فاصله ۱ کیلومتری از روستای سرآقاسید قرار دارد.وقتی چندمتری از غرب روستا خارج شویم بعد از عبور از باغ های روستائیان و گذر از مسیری سرسبز و سر بالایی به گردنه ای میرسیم که بعد از دیدن نمایی زیبا از روستا به جاذبه چشمه نمک میرسیم. اطراف چشمه نمک درختان بلوط زیادی مشاهده می شود و درفواصل کمی از آن عشایر روستا سکونت دارند و این چشمه در راستای آبشار آستونا سرآقاسید واقع شده است. گنبد نمکی جاشک
نمک‌های سازنده این گنبد مربوط به سری هرمز بوده که به دلیل چگالی کم نمک نسبت به سنگ‌های پیرامونی و وجود گسل کازرون-قطر و لرزش‌های مکرر ناشی از آن، در اواخر دوره پرکامبرین و اوایل پالئوزوئیک تشکیل شده‌است. در حالی که این گنبد نمکی در حال بالا آمدن است، عوامل فرسایشی به‌تدریج از ارتفاع آن می‌کاهند. یکی از زیباترین پدیده‌های زیبای فرسایشی گنبد، «تخت دیو» می‌باشد که به دلیل اختلاف در میزان فرسایش‌پذیری سنگ‌های گنبد به صورت ستون‌هایی در میان نمک‌های گنبد ظاهر شده‌است. گنبد نمکی جاشک
ناحیه شمال شرقی گنبد formula_1 از مساحت گنبد نمکی در محدودهٔ شهرستان دشتی و ناحیه جنوب غربی آن formula_2 از مساحت آن در محدودهٔ شهرستان دیر است و بیشترین و مهم‌ترین نقاط گردشگری و دیدنی در ناحیه جنوب غرب آن که شیب تندتری دارد قرار دارد. گنبد چهارسوق
گنبد چهارسوق مربوط به دوره صفوی است و در ساوه، خیابان سلمان ساوجی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهرستان لارستان
گنبدهای نمکی متعدد در لارستان چهرهٔ این منطقهٔ بزرگ از کشور را دگرگون کرده‌اند. گنبدهای نمکی که از رسوبات نمک طی میلیون‌ها سال به سطح زمین می‌رسند و همیشه در حال رشد هستند گنبدهای نمکی در لارستان امروزه به ارتفاعات مهمی تبدیل شده که با تنوع رنگ‌ها، چشم‌ها به آن خیره می‌گردد و یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری در لارستان به‌شمار می‌آیند افزون بر جذب گردشگر، منابع غنی از معادن مختلف را در خود جای داده‌اند که در رأس آن‌ها نمک و از دیگر ذخایر معدنی گوگرد، اورانیوم، آهن، سولفات، گرانیت و ... می‌توان نام برد. در منطقهٔ لارستان تعداد زیادی از این گنبدها وجود دارد که در اینجا به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌شود.منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ هرمود در بین استان‌های فارس و هرمزگان واقع است. این منطقه که در شرق لارستان و در مرز مشترک استان فارس و هرمزگان قرار گرفته در حدود ۲۰۱٬۶۲۵ هکتار وسعت دارد و به علت داشتن شرایط خاص زیستگاهی، از نظر برخورداری از گونه‌های گیاهی و جانوری خاصِ مناطق گرمسیری و قوچ لارستان، یکی از مناطق بی‌نظیر و قابل توجه گردشگاهی و پژوهشی است. طبق مصوبه شورای عالی محیط‌زیست ۲۰۱ هزار هکتار تحت عنوان منطقهٔ حفاظت شده در ۴۰ کیلومتری شرق لار به نام هرمود اعلام شد. بخشی از رودخانه شور که از غرب به شرق جاری است سراسر مرز شمالی منطقه را تشکیل می‌دهد. مرز غربی و جنوبی منطقه جاده لارـ بندرعباس است. هدف از اعلام این منطقه به عنوان منطقه حفاظت شده حفاظت از قوچ نادر لارستان است. چشم‌اندازهای زیبای منطقه به خصوص کوه شب به ارتفاع ۲٬۶۸۲ متر بلندترین کوه لار در دشت جیحون با پوشش گیاهی عالی است. بنای تاریخی معدن نمک
بنای تاریخی معدن نمک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، ۲/۴ کیلومتری شرق فرودگاه سمپاشی ایوانکی، دامنه شمالی ارتفاعات جنوبی ایوانکی، ۲۰۰ متری شرق مسیل رودخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دهانه شهاب‌سنگ
دهانه شهاب‌سنگ در ارتفاع ۱٬۷۴۰ متری از سطح دریا قرار دارد. قطر این دهانه حدود ۱٬۲۰۰ متر، عمق آن حدود ۱۷۰ متر و دیواره پیرامونی دهانه حدود ۴۵ متر بلندتر از دشت اطراف آن است. مرکز این دهانه با لایه‌ای قلوه‌سنگ به ضخامت ۲۱۰ تا ۲۴۰ پوشیده شده که بر روی سنگ بستر دهانه قرار دارد. قنات زرشک سفلی
قنات زرشک سفلی روستایی در دهستان چهارگنبد بخش بلورد شهرستان سیرجان استان کرمان ایران است. آران و بیدگل
این شهر با طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۲۹ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۴ دقیقه در ۶ کیلومتری شمال شرقی کاشان قرار دارد و فاصله آن از دریاچه نمک ۳۵ کیلومتر است. خط لوله گوره–جاسک
حضور ایران در یکی از مهم‌ترین و پرتنش‌ترین مناطق جهان سبب شده موقعیت‌های فراوان جغرافیایی و زمینهٔ دسترسی به ظرفیت ژئوپلیتیک همواره مهیا باشد. یکی از شاهراه‌های عبور نفت در جنوب ایران در تنگهٔ هرمز واقع شده که بخشی از سرزمین ایران به حساب می‌آید. گنبد نمکی جاشک
گنبد نمکی جاشک یا کوه نمک جاشک (گنبد نمکی دشتی) ناحیه وسیع و مرتفع شمالی "کوه جاشک" منتهی‌الیه جنوبی رشته کوه زاگرس، حدفاصل شهرستان دیر و دشتی در استان بوشهر، یکی از بزرگ‌ترین و فعالترین و زیباترین گنبدهای نمکی ایران و خاورمیانه و از جاذبه‌های طبیعی استان بوشهر است که در بهمن سال ۱۳۸۶ به عنوان اثر طبیعی ملی فسیلی به عنوان یکی از مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست به ثبت رسید. مهم‌ترین خصوصیات بارز و متفاوت کوه نمکی جاشک به نوع نمکهای این کوه نمکی، گنبدها و غارهای منحصر به فرد، آبشارها، بلورها و … می‌توان اشاره داشت. سد تنگ آب (گراش)
سد تنگ آب در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران که در تنگه‌ای به همین نام در جهت جنوب غربی گراش واقع در کوه سیاه در زیر قله‌ای بنام «بن مرک bon-e-morok» قرار دارد و مربوط به دوره ساسانیان است که در دوره صفویان بازسازی شده و سه پشتبند جهت جلو گیری از تخریب آن ساخته شده‌است. مصالح بکار رفته در سد و پشتند آن سنگ و ساروج بوده و جوی آبی از همان جنس، جهت آبیاری مزارع، از کنار سد تا دشتی موسوم به دشت بالا (دشت برا dasht-e-bara) کشیده شده‌است که در مسیر این جوی تا دهانه‌های تنگه دو استخر ساروجی نیز احداث گردیده‌است. هم اکنون، پشت این سد، به‌طور کامل با رسوب پرگردیده و در روی آن درخت‌های کنار مشاهده می‌شود. این بنا از تابستان (۱۳۸۰) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. جندق
جندق از توابع شهرستان خور در ۳۵۰ کیلومتری شمال شرقی اصفهان قرار دارد. موقعیت جغرافیایی آن عرض ۳۳:۵۶:۲۳ شمالی و طول ۵۴:۲۱:۲۹ شرقی ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد ۹۷۷ متر می‌باشد. جندق از شمال به کویر بزرگ، از غرب به کویر ریگ جن و سلسله کوه‌های جندق، از جنوب به بیاباتهای اطراف خور و از شرق به حاشیه جنوبی دشت کویر محدود می‌شود. گنبد نمکی مادر، درگز هرمزگان
دهستان سیاهو اندیس فلدسپات چال گنبد
فلدسپات چال گنبد یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر کهک استان قم قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، فلدسپات است.سنگ میزبان این اندیس گدازهای بازالتی است و دیرینگی آن به دوران ائوبالائی می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های کوارتز و کانیهای اپاک یافت می‌شوند. اندیس گچ گنداب
گچ گنداب یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر کوه دنا استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، گچ است. و دیرینگی آن به دوران میوسن می‌رسد. سد جامیشان
سد جامیشان، یکی از سدهای ایران هست که در ۸٫۵ کیلومتری جنوب غربی شهر سنقر قرار دارد. گورستان گنبد گچکه
قبرستان گنبد گچکه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان پشت تنگ، ۴۰۰ متری جنوب غربی روستای الیاسی احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دریاچه نمک
انتخاب این نام، به دلیل شوری بسیار زیاد دریاچه‌ است به گونه‌ای که در فصل تابستان قطعات نمک روی آن شناور می‌شود. این دریاچه، با طول ۸۰ و پهنای ۳۰ کیلومتر، یک فرونشست زمین‌ساختی است که در ارتفاع حدود ۷۹۵ متر از سطح دریای آزاد تشکیل شده‌است. وسعت این دریاچه در حدود ۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد. این دریاچه شکلی شبیه به یک مثلث دارد که رأس آن به سمت شمال است. طول قاعدهٔ این مثلث ۳۵ کیلومتر و ارتفاع آن ۳۸ کیلومتر می‌باشد. یله گنبد
بنای یله گنبد مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ ه‍.ق است و در شهرستان قزوین، شمال جاده قزوین به رشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. گنبد نمکی شاه علمدار
گنبد نمکی شاه علمدار یک گنبد نمکی در نزدیکی امامزاده شاه علمدار در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر دبیران و ۴۰ کیلومتری جهرم قرار دارد. این گنبد دارای ذخیره قطعی ۸۰۰ هزار تن است و محصولات آن سالانه به اروپا صادر می‌شوند. گنبد یا کوه نمک شاه علمدار یکی از جاذبه‌های ژئوتوریستی حوضه زاگرس به‌شمار می‌آید. تپه سنگ چخماق
تپه سنگ چخماق از جمله قدیمی‌ترین استقرارهای یکجانشین شناخته‌شدهٔ دورهٔ نوسنگی در شمال شرق ایران است و در ۸ کیلومتری شمال شاهرود واقع شده است. قدمت تپهٔ غربی به اواخر هزارهٔ هشتم و اوایل هزارهٔ هفتم و تپهٔ شرقی به اواخر هزارهٔ هفتم و نیمهٔ اول هزارهٔ ششم پیش از میلاد بازمی‌گردد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محوطه کهنه گجه گنبد
محوطه کهنه گجه گنبد مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیجار، بخش چنگ الماس، روستای گوگقاش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گرشک
گرشک (به لاتین: Gereshk): گرشک مرکز ولسوالی (شهرستان) گرمسیر می‌باشد که در ولایت هلمند افغانستان و در کنار رود هیرمند (هلمند) واقع شده‌است. گرشک در گذشته شهر بزرگ و مهم در سیستان بوده‌است و آن را منسوب به گرشک فرزند کیکان شاه از پادشاهان شاهنشاهی کوشانی می‌دانند. این شهر بدیل قرار گرفتن در محل اتصال رود ارغنداب به رود هلمند و داشتن منابع آبی غنی، از اهمیت زیادی برخوردار است. عمده جمعیت این شهر را پشتون‌ها و بلوچ‌ها و اقلیت‌های هزاره و تاجیک تشکیل می‌دهند. گرشک ۸۱۷ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این شهر حدود ۱۲۰ کیلومتری (۷۵ مایل) شمال غربی قندهار و در بالادست سد کجکی قرار دارد که آب را به کانال آبیاری بوگرا هدایت کند. سد گرشک نیز در مجاورت این شهر واقع است. از مهمترین آثار تاریخی گرشک قلعه باستانی این شهر می‌باشد که بنای آن را مربوط به دوهزار سال قبل می‌دانند. گرشک قدیم در ابتدا در حوالی قلعه ای در ساحل شرقی رودخانه هیرمند ساخته شده بود، اما بعداً این شهر در ساحل غربی رودخانه هلمند احداث گردید. بنا به روایاتی امیر تیمور گورکانی در جریان جنگ با مردم این شهر یکی از پاهای خود را در این قلعه از دست داد. قلعه گرشک در جریان جنگ‌های انگلیس با افغانها دو بار توسط قوای انگلیستان گشوده شد، نخست در جنگ اول انگلیس و افغانستان و بار دیگر در سال ۱۸۷۹میلادی، که در هر دو مورد این جنگها باعث تخریب و و در بار دوم بعداً قلعه رها شد. گرشک حدود ۴۸۵۴۶ نفر جمعیت دارد و دارای یک بیمارستان و دانشکده مهندسی است که در سال ۱۹۵۷ ساخته شده‌است. گرشک در مسیر مهم حمل و نقل معروف به بزرگراه شماره ۱ واقع شده‌است که در زمان جنگ شوروی و افغانستان ساخته شده‌است. این مسیر استان فراه در غرب و استان قندهار در شرق را به هم متصل می‌کند و در حال حاضر پروژه آن بخشی از عملیات مشترک، انگلیس و افغانستان در حال ساخت می‌باشد جاده ای که در نهایت گرشک را به مرکز استان هلمند یعنی شهر لشکرگاه (شهر بست قدیم) متصل خواهد کرد. گرشک همچنین انتهای جنوبی مسیر ۶۱۱ است. این منطقه توسط دره رود هیرمند و ارغنداب آبیاری می‌شود. در سال ۱۵۴۰ میلادی زمانی که نصیرالدین همایون دومین پادشاه گورکانی هند در جنگ با شیرشاه سوری شکست خورد و به ایران گریخت، شاه طهماسب صفوی در سال ۱۵۵۵ میلادی با کمک طوایف بزرگ بلوچ که در مرز ایران و هندوستان زندگی می‌کردند به هندوستان لشکر کشید و در این زمان بزرگترین طایفه بلوچ طایفه رند بود که ریاست آن بر عهده میرچاکرخان رند (رند اعظم) بود که با ۴۰ هزار نیروی رند و بلوچ به این لشکرکشی پیوست. در این جنگ لشکر عادل شاه فرزند شیرشاه سوری از لشکر ایرانی و بلوچ همایون شکست سختی خورد و دهلی از تصرف افغانها خارج گردید. همایون به پاس خدمات میرچاکر خان مولتان و هلمند را به میرچاکر خان رند و قندهار و کابل را به شاه طهماسب صفوی واگذار کرد. پس از فوت میرچاکر خان و روی کار آمدن جانشین او میر ریحان خان؛ او حکومت هلمند و گرشک را به یکی از برادانش خود بنام میران خان رند واگذار کرد. این منطقه در دوره اقتدار بلوچ‌ها و حکومت خانات کلات همچنان تحت حکمرانی خاندان رند باقی ماند. پس از عهدنامه پاریس و جدا شدن این منطقه از بلوچستان پاکستان و ایران بشدت از اقتدار خاندان رند در این منطقه کاسته شده و امرای این قوم به ایران مهاجرت نمودند و حکومت این منطقه بدست پشتون‌ها که اکثریت جمعیت منطقه را داشتند افتاد. در زمان طالبان گرشک تحت کنترل قبیله پشتون نورزی بود و ملا میرحمزه یک پشتون قومی از همین قبیله ولسوال گرشک بود و ملا محمد اعظم یک پشتون قومی از قبیله نورزی فرمانده طالبان در گرشک بوده‌است. تاریخ ایران
این بنا که در ۱۹۷۹ در فهرست بازماند (میراث) جهانی یونسکو جای گرفت در استان خوزستان ایران، جنوب شرقی شهر باستانی شوش جای گرفته‌است. ساخت آن در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد و توسط اونتاش گال برای ستایش ایزد اینشوشیناک نگهبان شوش انجام شده‌است. این بنا در حمله آشور بانیپال به همراه تمدن ایلامی نابود شد و پس از آن زیر خاک از دیده‌ها ناپدید گردیده بود تا دوران کنونی که توسط رومن گریشمن ایلام‌شناس فرانسوی خاکبرداری گردید. غار نمکدان
در طول این پروژه، مهندسان جمهوری چک از ۱۶ گنبد نمکی بازدید کردند و بیش از ۶۰ غار را کشف کردند و توانستند از ۳۰ تا از غارها نقشه‌برداری کنند. آنان از غار نمکدان، هرمز و جهانی به عنوان جذاب‌ترین و شگفت انگیزترین گنبدهای نمکی و غارهای نمکی یاد کردند. چاه خربزه
چاه خربزه معدنی قدیمی در مسیر جندق به انارک، بعد از گذر از چوپانان و پیش از چاه گربه، به موقعیت جغرافیائی طول ۴۵/۹/۵۴ و عرض ۲۱/۲۸/۳۳ درجه است. گنبد نمکی مادر، درگز هرمزگان
گنبد نمکی مادر، درگز هرمزگان در ۹۵ کیلومتری شمال شهر بندرعباس قرار دارد. در موقعیت شمال شرقی تا قسمت جنوب شرقی این گنبد، روستای درگز هرمزگان و در شمال غربی آن روستای خرسین و همچنین در جنوب این گنبد روستای چاکل قرار گرفته‌است. این گنبد نمکی از نوع گنبد نمکی متقارن بوده و شکل دایره‌ای به خود گرفته و از نمای بالای آسمان و همچنین در نقشه ماهواره‌ای، این گنبد شبیه به سر یک انسان می‌باشد و همچنین به دلیل دارا بودن جاذبه‌های توریستی از جمله غارهای نمکی، آبشارهای نمکی، یخچال‌های طبیعی نمکی، چشمه‌های نمکی متعدد، بلورهای نمکی زیبا، قندیل‌های ملقب به گل کلم، پوشش گیاهی نادر در بالای گنبد، و همچنین به دلیل استقامت بام این گنبد در برابر فشارهای داخلی نمک به سطح گنبد، بام این گنبد هیچ تغییری نکرده و صاف و هموار می‌باشد و فقط در گرداگرد این گنبد می‌توان آثار و پدیده کارست، از جمله فروچاله‌ها و دره‌های کارستی و غارها را مشاهده کرد. اندیمشک
در انتهای دریاچه دز در فاصله ۲۰ کیلومتری شرق دهکده مازو و ۸۵ کیلومتری شمال شرق اندیمشک روستایی به نام بابا لنگ وجود دارد که در کنار آن گنبدی است مخروطی شکل که به «بابا لنگ» مشهور است و متعلق به معماری قرن ۶ و ۷ هجری قمری است زیارتگاه اهالی منطقه و جد تیره‌ای به نام بابا لنگی‌ها است. کلمه بابا به پیشوایان مذهبی اهل حق اطلاق می‌شده، این گنبد در نوع خود بی‌نظیر است و گنبد مخروطی بلندی آن نزدیک به ۱۲ متر است. اندازه داخل مقبره ۳×۳ متر بوده و در وسط قبری است که به وسیلهٔ کاشیهای سبز تزیین شده‌است که اکنون قسمتی از کاشیها را برداشته و به جای آن گچ اندود کرده‌اند. در ورودی آن اتاقی کوتاه دارد و اندازه آن ۱×۳۰/۱ متر است و محل قبر، دو پله پایین‌تر از سطح زمین است و تمامی آن با سنگ و گچ ساخته شده ولی سنگ قبر یا کتیبه‌ای مشاهده نشد. حریم گنبد با دیواری بطول و عرض ۱۶×۲۲ و پهنای ۵/۱ متر محصور گردیده و اطراف آن گورستانی قدیمی است. این بقعه در سال ۱۳۸۸ در فهرست آثار ملی ثبت گردید. امامزاده بابالنگ از مریدان و یاران احمد بن موسی کاظم (ع) (شاهزاده احمد) می‌باشد. محوطه ماشکید ۱۱
محوطه ماشکید ۱۱ مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، ۱۸/۵ کیلومتری شمالغرب شهر جالق، منطقه آب سردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محوطه دره کهمان
دره کهمان در موقعیت جغرافیایی N335901 E482102 در استان لرستان (شهرستان سلسله) واقع است. محوطه کهمان یکی از معروفترین جاذبه های ژئوتوریسم در منطقه است. درختان سر به فلک کشیده و کهنسال، طبیعت زیبا، یخچال های دائمی، غارهای متعدد، گیاهان دارویی کمیاب، چشمه های زیاد و آب و هوای بسیار دلپذیر آن از جمله ویژگی های طبیعی این منطقه است. غار قلعه‌جوق
این غار در دیواره سنگی مشرف به دره سرسبز فرد جام قلعه جوق واقع گردیده‌است که دهانهٔ ورودی آن در حدود بیست متر از سطح زمین ارتفاع دارد و در شیب قایم دیواره سنگی ایجاد شده‌است. در ابتدای ورود دهانه‌غار حدود دو متر قطر دارد که باید از سوراخ بالای دهانه وارد بخش اصلی غار شد. نمارستاق
موقعیت جغرافیایی این روستا حدود ۵۲ درجه و ۷ دقیقه شرق گرینویچ و ۳۶ درجه و ۶ دقیقه شمال خط استوا می باشد. دریاچه طشک
دریاچه طَشک نام یکی از دریاچه‌های استان فارس می‌باشد. این دریاچه در کنار روستای زیبا و قدیمی طشک از توابع شهرستان بختگان قرار دارد. این دریاچه یک فرونشست میان‌کوهی است که ارتفاع آن‌ها از سطح دریای آزاد حدود ۱۵۵۸ متر است. دریاچه طشک با وسعت تقریبی ۸۰۰ کیلومتر مربع در شمال باختری دریاچه بختگان و ۱۶۰ کیلومتری خاور شیراز قرار دارد. بردسکن
منطقه طبیعی کفه نمک در جنوب شهرستان بردسکن و در ۱۲ کیلومتری جنوب روستای رحمانیه در بخش شهرآباد قرار دارد این پهنه نمکی از سطح دریاهای آزاد ۸۰۵ متر ارتفاع دارد و با وسعت تقریبی ۷۸۸۸ هکتار متعلق به دوران سوم (کرتاسه) و چهارم (آئوسن) زمین‌شناسی است که با جهتی شمال شرقی ـ جنوب غربی در جنوب شهرستان بردسکن واقع شده و به‌طور کلی اتفاقات زمین‌شناسی منطقه موجب پدید آمدن چشم‌اندازی زیبا از طبیعت بیابانی ـ کویری و رسوبات تبخیری نمکی شده‌است. گنبد اوچ گنبدخان
گنبد سنگی اوچ گنبد خان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بیجار، بخش کرانی، روستای اوچ گنبد خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. میدان نفتی قلعه‌نار
میدان نفتی قلعه‌نار از میادین نفتی ایران است، که در استان خوزستان، در فاصله ۳۰ کیلومتری از شمال اندیمشک واقع است. طول این میدان ۱۸ کیلومتر و عرض آن ۳ کیلومتر است، که از شمال با میدان نفتی لب سفید و از جنوب با میدان نفتی کبود همجوار است. هم‌اکنون ظرفیت تولید نفت خام این میدان به‌طور متوسط معادل ۲۵ هزار بشکه در روز است. آب معدنی کمشک
آب معدنی کمشک در منطقهٔ کمشک از توابع بخش جناح شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده است. معدن مس عینک
معدن مس عینک در منطقه «عینک» ولسوالی محمد آغه ولایت لوگر قرار دارند. این منطقه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی کابل و شاهراه بین‌المللی تورخم اسلام قلعه یا A۱ قرار دارد. این معدن بزرگترین معدن مس در افغانستان و دومین معدن مس در سطح جهان می‌باشد. ذحایر مجموعی این معادن، ۱۱٫۳ میلون تن مس دارای فیصدی ۲٫۳ از مس و مقدار محدودی از طلا می‌باشد. اندیمشک
در شمال غربی دهکده گرداب منگره در دهستان قیلاب بخش الوار گرمسیری شهرستان اندیمشک به فاصله شش کیلومتر، دهکده‌ای است موسوم به «شیخ» در گورستان دهکده، مقبره‌ای است که با سنگ و ملاط ساروج ساخته شده‌است. گنبد آن مخروطی شکل و اندازه‌ای داخل مقبره ۴۰/۳×۳۰/۳ متر بوده و شباهت زیادی به گنبد امیرسیف دارد. تنها تفاوتی که این دو مقبره با هم دارند، دو گلدسته می‌باشد که بی شک سال‌های بعد ساخته شده‌اند. در ورودی مقبره شرقی است. سنگ قبری در این مقبره مشاهده نشد. سنگ قبرهای بزرگی با خط کوفی در گورستان اطراف مقبره دیده شد که تاریخ بعضی از آن‌ها مربوط به قرن هفتم هجری می‌باشد بر بالای سر قبرها نیز سنگهایی بطول ۸۰ تا ۹۰ سانتی‌متر به‌طور عمودی کار گذاشته شده وروی بعضی از آن‌ها به خط کوفی آیاتی از قرآن به‌طور برجسته حک شده‌است. صاحب مقبره داود ابن محمد، معروف به خادم الفقرا می‌باشد که مستوفی در تاریخ گزیده از آن یاد می‌کند. گنبد نمکی
گنبدهای نمکی ایران در استان‌های بوشهر و فارس و هرمزگان و سمنان دیده می‌شود. برخی از جزیره‌های ایرانی در خلیج فارس، مانند جزیره هرمز، گنبدهای نمکی هستند. متراکم‌ترین نوع گنبدهای نمکی ایران در زون‌های چین خورده و گسیخته زاگرس و در حوزه خلیج فارس تشکیل شده‌اند که سرچشمه آنها حوضه نمکی سری هرمز است که مربوط به اینفراکامبرین می‌باشد. اشکال مختلف و جالبی می‌تواند در گنبدهای نمکی ایجاد شود مانند یخچال‌های نمکی و اشکال کارستی، گنبدهای نمکی از عوامل مهم شوری منابع آب و خاک هستند. اندیس نمک (منصور اسماعیلی)
نمک؟ (منصور اسماعیلی) یک اندیس غیرفلزی است که در استان فارس قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، نمک است.سنگ میزبان این اندیس گنبد نمکی است و دیرینگی آن به دوران پالئوزوئیک می‌رسد. قلعه زراس
این دهکده تفریحی توریستی به مساحت ۲۰۶هکتار، ۲۵۰ کیلومتری شمال شرقی شهرستان اهواز در ۶۹کیلومتری جنوب شرقی شهرستان ایذه، ۱۴ کیلومتری جنوب شهر دهدز و ۳۹ کیلومتری سد کارون ۳ است. آبشار شیوند که روبه‌روی دهکده قرار دارد. در کنار این دهکده، کوه‌های منگشت و طبیعت برف گیر و جنگل‌های بکر آن واقع شده‌است. ورزش‌های آبی، قایق‌سواری، رستوران آبی، سوییت‌ها و کافی شاپ‌های آبی از امکانات تفریحی این دهکده به‌شمار می‌روند. کاخ هفت‌دست و کوشک آیینه‌خانه
مکان آن در جنوب زاینده رود در فاصله میان پل خواجو و پل جویی (که در آن زمان حکم پل اختصاص این مجموعه را داشت) قرار داشت. فهرست آثار تاریخی گلستان
میل رادکان یا گنبد رادکان، در ۴ کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان و در ۴۲ کیلومتری جنوب کردکوی و ۵۴ کیلومتری جنوب غربی گرگان و ۱۱۷ کیلومتری برج گنبد قابوس در یک منطقه کوهستانی - جنگلی و بر فراز تپه با صفایی که دارای موفقعیت خاص طبیعی و سوق‌الجیشی است در دامنه جنوبی سلسله جبال البرز و دره‌ها و تراس‌های حاشیه شمالی رودخانه نکا که از شرق به غرب جریان دارد قرار دارد. این گنبد در امتداد گنبدهای لاجیم ورسک در کنار شاهراه منتهی به شاهکوه، گردنه شمشیر بر، چشمه علی، جهان نما، بخش یانه سر، بر فراز تپه‌ای که از دور نمایان است، به منظور راهنمایی رهگذران و مسافران ساخته شده‌است. بعدها از این بنا به‌عنوان آرامگاه بانی آن استفاده کرده‌اند. این گنبد مدفن یکی از اسپهبدان آل باوند طبرستان به نام ابوجعفر محمدبن وندربن باوندی است. شمشک
رسوبات زغالدار ایران با نام گروه زغالدار شمشک و نای بند (سازندهای شمشک و نای بند) از دیدگاه زمانی از تریاس بالایی آغاز و تا ژوراسیک میانی ادامه دارد. محدودهٔ گسترش این رسوبات، شمال و مرکز و غرب ایران را دربر می‌گیرد. سازند قرمز بالایی
نهشته‌های نمکی در گنبدهای نمکی جنوب سمنان و شرق تهران دارای لایه‌های متناوب نمک، ژیپس، رس‌های نمکی سرخ رنگ و مارن‌های سبز می‌باشند که بخش پایینی سازند قرمز بالایی را در کویر بزرگ و ایران مرکزی مشخص می‌کنند. استان چهارمحال و بختیاری
"گردشگاه چشمه زنه هفشجان" در دامنه کوه جهان بین و مجاور هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. در روز طبیعت هرسال بیش از ۱۰ هزار نفر از گردشگاه چشمه زنه و طبیعت زیبای آن دیدن می‌کنند. این گردشگاه نزدیک به شهرکرد مرکز کنونی استان چهارمحال و بختیاری است. آب معدنی و لاله‌های واژگون آن از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌باشد. به منظور تأمین بخشی از آب کشاورزی دشت هفشجان، سدی بر روی این چشمه احداث شده‌است. این سد خاکی با هسته رسی، دارای مخزنی به حجم ۱/۳ میلیون مترمکعب می‌باشد. طول تاج سد ۴۱۰ متر و عرض تاج آن ۸ متر و ارتفاع از روی پی در عمیق‌ترین ناحیه ۴۲ متر است. در وجه تسمیه نام چشمه زنه باید توجه داشت که نام زنه به علت زایش چشمه‌ای جوشان در کوه جهان بین هفشجان می‌باشد. چغازنبیل
معبد چغازنبیل در جنوب غربی ایران، در شهرستان شوشِ استان خوزستان، و در نزدیکی منطقه باستانی هفت‌تپه واقع شده‌است. این سازه در ۳۵ کیلومتری غرب شهر باستانی شوشتر و ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش قرار دارد و به دلیل واقع شدن در غرب رودخانه دز (مرز این دو شهرستان) جزء شهرستان شوش محسوب می‌شود. دوراونتاش از راهی انحرافی در جاده شوش به اهواز، و همچنین از جاده شوشتر به هفت تپه (جاده کشت و صنعت کارون) قابل دسترسی است. محوطه ماشکید ۶
محوطه ماشکید ۶ مربوط به هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان گلشن در ۱۶/۳ کیلومتری شمالغرب شهر جالق مرکز شهرستان گلشن منطقه آب سردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اندیمشک
پلاژ سد دز در ۳۵ کیلومتری شهرستان اندیمشک در کنار دریاچه سد دز واقع شده‌است. این منطقه دارای تأسیسات، رستوران، طبیعت و جاذبه‌های حیاط وحش می‌باشد. همچنین این منطقه موقعیت مناسب برای ایجاد رستوران شناور را دارد. راه‌های دسترسی به منطقه: اندیس نمک شیله
نمک شیله یک اندیس غیرفلزی است که در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، نمک است.سنگ میزبان این اندیس آبرفت های (رودخانه ای ) است و دیرینگی آن به دوران کواترنر می‌رسد. محوطه گل کوشکک
محوطه گل کوشکک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۳/۵ کیلومتری جنوب و غرب روستای دهنوی پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گنبد
معروف‌ترین این نوع گنبد، متعلق به آرامگاه دانیال نبی در شوش است. از دیگر ابنیه‌ای که دارای گنبد اورچین هستند، می‌توان از مقبره سربند و شاه‌ابوالقاسم (یا یعقوب لیث) در دزفول، امامزاده عبدالله در شوشتر،موزه آبادان در آبادان، امامزاده جعفر در بروجرد، امامزاده میرمحمد در جزیره خارک، بقعه سید صلاح الدین محمد در آبدانان (استان ایلام) و همچنین گنبد سلطان زبیده و آرامگاه عمر سهروردی در بغداد و پیر براق (استان فارس لارستان) و همچنین پیر درویش عالی (استان فارس لارستان) نام برد. قلعه کردی زشک
قلعه کردی زشک؛ نام دژی تاریخی مربوط به سدهٔ ۷ تا ۹ قمری است و در شهرستان بینالود، یک کیلومتری جنوب‌غربی زشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. پل مامون
موقعیت جغرافیایی نیروگاه کوهرنگ
سد کوهرنگ در ۳۲ درجه و ۲۷ دقیقه عرض جغرافیایی و ۵۰ درجه و ۶ دقیقه طول جغرافیایی در استان چهارمحال بختیاری، غرب شهرستان شهرکرد و در مجاورت چلگرد قرار دارد. یخچال نمکی
یخچال نمکی یکی از پدیده‌های ژئومورفولوژیک است که در گنبدهای نمکی رخ می‌دهند. در آن توده‌های نمک در اثر نیروهای گرانشی به سوی نقاط پست‌تر جریان می‌یابند. یخچال نمکی در اثر بالا آمدن یک دیاپیر نمکی در یک گنبد نمکی که به سطح رسیده است ایجاد می‌شود. بیشتر این جریان در زمستان رخ می دهد زمانی که نمک مرطوب است و مقاومت نمک به میزان آب موجود در آن وابسته است. این اشکال ممکن است تا کیلومترها ادامه داشته باشند. غار رود افشان
غار رود افشان در موقعیت جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۸ دقیقه و در ارتفاع ۱۹۴۵ متر از سطح دریا و بر بالای ارتفاعات شمال شرقی روستای رودافشان واقع گردیده‌است. از مشخصات بارز این غار می‌توان به دهانه آن با ارتفاع ۲۰ متر و طول ۲۹ متر و نیز آثار و ستون‌های استالاکتیت و استالاگمیت در طول راهروهای آن اشاره کرد. تپه شیش
تپه شیش در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان گاماسیاب، ۱ک متری ضلع جنوبی روستای قلعه ذراتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بند ریگ
این بیابان بخشی از منطقه خشک و نیمه خشک جهان در عرض‌های ۲۰ تا ۴۵ درجه شمالی و جنوبی است و در آن توده‌های بزرگی از ماسه‌های بادی در نقاط مختلفی متراکم شده‌اند. این توده‌های ماسه‌ای در اصطلاح محلی ریگ یا رمل نامیده می‌شوند. محدوده تپه ماسه‌ای بند ریگ، واقع در چاله مسیله و در جنوب دریاچه نمک می‌باشد. گنبد نمکی جاشک
گنبد نمکی جاشک همچنین هشتاد و هشتمین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. قلعه‌گنج
شهرستان قلعه گنج بین ۳۲ º۲۷ درجه عرضی و ۵۴ º۵۷ و ۵۰ º۵۷ درجه طول جغرافیایی قرار گرفته‌است. این منطقه دارای آب و هوای نیمه مرطوب و اقلیم بیابانی می‌باشد و در سالهای اخیر به علت کاهش بارندگی شاهد خشکسالی بوده‌است. بارندگی‌های این منطقه عموماً تحت تأثیر دو تودهٔ پرفشار و کم فشار است که همه ساله در تابستان از سوی اقیانوس هند (باران‌های موسمی) و در زمستان از سوی دریای مدیترانه اند که بعضاً سیل آسا خواهند بود. میانگین ارتفاع شهر قلعه گنج از سطح دریا ۴۵۰ متر است. حداکثر دما در تابستان ۵۲ و حداقل دما در زمستان ۲ درجه می‌باشد. گردشگاه چشمه‌زنه
بواسطه قرارگیری این گردشگاه در دامنه مرکزی کوه جهان‌بین و نزدیکی به آثار تاریخی مهم استان چهارمحال و بختیاری، همچون تپه اسکندری هفشجان و نیز به عنوان نزدیک‌ترین جاذبه گردشگری به مرکز استان، شهرکرد، از موقعیت مناسب و مهمی در منطقه برخوردار است؛ در چند سال اخیر علی‌رغم ایجاد سد و تخریب درختان و آثار باستانی، هم‌اکنون در حال توسعه و بازسازی است. دریاچه نمک
زمین این دریاچه پوشیده از رسوبات نمک است که بر اثر انباشته‌شدن سیلاب‌ها و آب‌های سطحی در طول قرن‌ها پدید آمده‌است. عمق نمک این دریاچه بین ۵ تا ۵۴ متر متغیر است که توسط لایه‌های خاک رس از یکدیگر جدا شده‌اند. با هر بار بارش و تبخیر آب در این دریاچه، نمک‌های موجود کرت بندی‌های زیبایی به شکل پلی‌گن تشکیل می‌دهند که دیدن مناظر آن خالی از لطف نیست. زمین‌های اطراف این دریاچه بشدت باتلاقی می‌باشند که وسعت باتلاق‌ها در منطقهٔ غرب دریاچه به مراتب وسیع‌تر از مناطق دیگر آن است. از جمله مناطق باتلاقی این دریاچه می‌توان به حوض قیلوقه در شرق یا باتلاق دو کویری در منطقهٔ جنوب‌شرقی دریاچه اشاره کرد. حوضه آبریز دریاچه نمک
حوضه دریاچه نمک از شمال به البرز، از غرب به زاگرس، از جنوب به کوه کرکس و از شرق به دشت کویر محدود می‌شود و بخش‌هایی از استان‌های تهران، البرز، قزوین، زنجان، مرکزی، همدان، اصفهان، سمنان و قم را دربرمی‌گیرد. شیب تدریجی این حوضه به سوی شرق است و سه چالهٔ اصلی آن، دریاچه نمک، دریاچه حوض سلطان و کویر میقان هستند. میدان نفتی چشمه خوش
میدان نفتی چشمه‌خوش از میدان‌های نفتی ایران است، که در منطقه دشت عباس، استان ایلام، در فاصله ۵۲ کیلومتری از جنوب شهرستان دهلران و ۷۰ کیلومتری غرب شهرستان اندیمشک مستقر می‌باشد. میدان نفتی چشمه خوش در سال ۱۳۴۳ کشف شد و بهره‌برداری از آن، در سال ۱۳۵۴ آغاز گردید. محوطه ماشکید ۳
محوطه ماشکید ۳ مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، ۱۵/۵ کیلومتری شمالغرب شهر جالق، منطقه آب سردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سردق
در غرب سردق کویر نمک خود نمایی می کند که دارای جاذبه ها توریستی جذابی می باشد در واقع این کویر در ایام عید تا ابتدایی تابستان دریاچه موقت تبدیل می شود که در نوع خود بسیار جذاب و دیدنی می باشد. که دومین پلایا از یازده پلایای ایران است این کویر نمک در محدوده شهرستان بجستان قرار دارد و همهٔ رودخانه‌های این منطقه از جمله کال شور تربت حیدریه، کال نمک بشرویه و کال شش‌تراز به این کویر منتهی می‌شوند. این کویر به‌صورت دریاچه فصلی می‌باشد که در بعضی سال‌ها بسیار پرآب می‌شود. چه در حالت خشک و نمکی و چه دریاچه‌ای بودن این پلایه مقصد گردشگران زیادی می‌باشد. از کویر نمک بجستان سالانه مقدار زیادی نمک خوراکی برداشت می‌شود که دارای خلوص بالایی نیز هست. ارتفاع پست‌ترین نقطه این دریاچه از سطح آبهای آزاد ۷۶۹ متر می‌باشد و وسعتی بیش از ۸ هزار هکتار دارد. قلعه شیاخ
قلعه تاریخی شیاخ یا شاخ بزرگترین قلعه موجود استان ایلام در منطقه کوهستانی و گرمسیری بخش زرین آباد دهلران در میان تپه ها ورودهای شاخ و دره شور واقع شده که در یک نگاه کلی این اثر در حد فاصل رودخانه بزرگ میمه در جنوب و ارتفاعات تخت پیران در شمال آن قرار کرفته است. باروی بزرگ، طویل ومستحکم آن اهمیت این بنا را دو چندان نموده که از ویژگی‌های منحصر این بنا نسبت به دیگر قلعه‌ها دراستان و حتی در سطح کشور است. گنخک رئیسی
گنبد نمکی دشتی روبروی این روستا قرار دارد که در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر کاکی می‌باشد. اندیس جوشک
جوشک یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر جبال بارز استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. جزیره سرگردان
جزیره سرگردان نام جزیره‌ای در دریاچه نمک در استان اصفهان ایران است. جزیره سرگردان در بخش جنوبی دریاچه قرار دارد و از سنگ‌های متخلخل آتشفشانی تشکیل شده‌است و پوشش گیاهی ندارد. این جزیره مشتمل بر یک جزیره اصلی دایره‌ای شکل به قطر تقریبی ۳ کیلومتر و چندین جزیره کوچکتر در غرب آن در دریاچه نمک مسیله واقع شده‌است. بلندترین نقطه جزیره ۸۰۸ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. جزیره سرگردان از ساحل جنوبی نمکزار در حدود ۴ کیلومتر فاصله دارد. گنبد نمکی جاشک
موقعیت خاص گنبد نمکی جاشک (دشتی) که باعث شوری آب رودخانه مند گشته‌است شاید تنها عامل زیان‌رسان به منطقه باشد زیرا رودخانه تا قبل از روستای باغان شیرین و قابل شرب و استفاده کشاورزی می‌باشد. اما پس از عبور از کنار گنبد و دور زدن آن آب رودخانه با درصد زیادی شوری همراه می‌شود که نشان از فعالیت زیاد گنبد و روان بودن آب آن تا بستر رودخانه مند می‌باشد و در فصل پر بارش آب رودخانه سطح دشت‌های چغاپور و دشتی را فراگرفته و به‌علت تبخیر زیاد نمک بر روی سطح خاک باقی‌مانده و باعث شوری زمین‌های منطقه می‌گردد. غار نمکدان
غار نمکدان به عنوان یکی از ژئوسایت‌های ژئوپارک قشم، از سال ۱۳۸۵ به عضویت شبکهٔ جهانیِ ژئوپارک‌های تحت حمایت یونسکو درآمده‌است. شهرستان دامغان
تنگه زندان از جمله جاذبه‌های بی‌بدیل و نمونهٔ کوهستان شهرستان دامغان است که در طول سال، گردشگران و طبیعت‌دوستان فراوانی را به سوی دیدنی‌های بی‌شمار خود جذب می‌کند. این تنگه در ۱۷ کیلومتری شرق شهر دیباج واقع شده‌است و دسترسی به آن آسان است. جهت اصلی این تنگهٔ رؤیایی و خیال‌انگیز جنوبی و شمالی است و در دامنه‌های جنوبی کوه سترگ کهکشان واقع شده‌است. تنگه دارای دیوارهای صخره‌ای و سنگی مرتفعی است که بسیار جذاب و سحرانگیز است. آب بسیار خنک و گوارایی در مسیر تنگه جریان دارد. وجود این آب و فراز و نشیب تنگه، زمینهٔ ایجاد آبشارک‌ها و آبشار زیبایی را فراهم آورده‌است که بر جذابیت‌های بی‌شمار تنگه افزوده‌است. در بهار و تابستان مسیر تنگه و بیرون آن همه‌جا مشحون از علفزارهای سرسبز و گیاهان معطر و رنگارنگ کوهستانی است و بازدیدکننده بی‌تردید از دیدن آن‌همه تنوع و بوهای شامه‌نواز خیره و مسحور می‌شود. برکه چهارتاخ گراش
برکه چهارتاخ گراش در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران واقع شده‌است. این آب‌انبار به لحاظ داشتن چهار طاق در جلوی دهانه شرقی آن، با دیگر آب آنبارهای گراش، تفاوت دارد. این آب انبار، در خارج از شهر، در نزدیکی صحرایی، موسوم به باغ موسی واقع است که به علت از بین رفتن سنگ لوح، بانی این باغ و همچنین سال ساخت آن به‌طور دقیق مشخص نیست. این آب‌انبار به همت شخصی بنام حاج حسن (برادر حاج اسدالله بانی آب‌انبارهای کشکول و کل) ساخته شده‌است که این آب‌انبار، دارای چهار دهنه شرقی، غربی، شمالی و جنوبی است و همچنین بر خوردار از دو مجرای ورودی آب، در کنار دهانهٔ غربی و شمالی بوده که سنگ پله‌های آن در کنار دهانه شرقی ساخته شده‌است. طاقهای دهنه‌ها، سردرها و همچنین چهار طاقی که طاق‌های آن، رو به چهار جهت اصلی قرار دارد و طاق غربی آن، که همان دهانه آب‌انبار است به شکل تیزه‌دار بوده و مصالح یکار رفته در طاق‌ها و همچنین دیوار بدنه (شاوره shavara) آب‌انبار، سنگ و ملات گچ است و مصالح بکار رفته در مخرن و طاق‌های مجراهای ورودی و خورجی که به شکل تویزه ساخته شده‌است، از سنگ و ملات ساروج تشکیل شده‌است. برکه کده‌بان
برکه کده بان گراش در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران واقع شده‌است. این آب‌انبار به احاظ شکل و مخزن سقف آن، متفاوت با آب‌انبارهای دیگر منطقه‌است. آب‌انبارهایی از این نوع که در گراش انگشت شمار است به برکه گبری موسوم بوده بنا بر اقوال، دارای قدمتی بیش از اب انبارهای دیره‌ای شکل است. این آب‌انباردر محله برق روز بله لئز (bela lez) واقع است مخزن آن مستطیلی و گوش‌های آن قوس دار است و سقف آن، از داخل به صورت طاق و بیرون، به صورت مسطح ساخته شده‌است. آب‌انبارهایی از این نوع، دارای پله نمی‌باشد. دو دهانه‌های اصلی آن که مانند اغلب آب‌انبارهای طویل در سمت شرقی و غربی، قرار دارد، به اندازه پهنا و در عرض آب‌انبارها بوده و دو دهانه‌دیگر که در طول آب‌انبار ساخته شده، کوچک‌تر از دهانه‌های اصلی که در جهت شمالی و جنوبی قرار دارد. این دهانه‌ها که مجرای ورود و خروج آب است، کمی پایین‌تر از دهانه اصلی واقع شده‌است. فاصله دهانه جنوبی از طاق غربی ۱۴ متر و فاصله دهانه شمالی از طاق غربی ۶ متر است. مصالح بکار رفته در مخرن شامل: سنگ، ساروج و در دهنه‌ها و سقف آب‌انبار از سنگ و گچ ساخته شده‌است. گنبد نمکی جاشک
کوه نمک جاشک یا گنبد نمکی جاشک (دشتی) یکی از بزرگ‌ترین و فعالترین و زیباترین گنبدهای نمکی ایران و خاورمیانه و از جاذبه‌های طبیعی استان بوشهر به عنوان اثر طبیعی ملی فسیلی از مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست در بهمن سال ۱۳۸۶ به ثبت رسید که اکنون در اختیار محیط زیست قرار گرفته که محیط بانی نیمه‌ساخته شده آن در نزدیکی روستای جاشک از توابع دهستان آبدان شهرستان دیر در آینده نزدیک تکمیل و فعال می‌شود. مهم‌ترین خصوصیات بارز و متفاوت کوه نمکی جاشک به نوع نمکهای این کوه نمکی، گنبدها و غارهای منحصربه‌فرد، آبشارها، بلورها و… می‌توان اشاره داشت. محل گچ گنبد
محل گچ گنبد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، دهستان بانزرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گنبد صوفی
گنبد صوفی (به کردی: گۆمه‌سووفی) یک بنای چهارطاقی قدیمی است که در شهرستان قصر شیرین قرار دارد. این اثر به شماره ۱۶۱۸۹ در تاریخ ۲۰ شهریور ماه ۱۳۸۵ در فهرست میراث ملی ایران ثبت شده است. گنبد صوفی در ۱۵ کیلومتری جاده قصر شیرین به گیلانغرب و در کنار قبرستان دوره اسلامی واقع شده‌است. گنبد آتشکده فراشبند
گنبد آتشکدهٔ فراشبند مربوط به دورهٔ اشکانیان - دورهٔ ساسانیان است و در فراشبند، کیلومترِ ۱۲ جادهٔ فراشبند به کازرون واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. دریاچه نمک
دریاچهٔ نمک یا دریاچهٔ نمک مسیله، نام دریاچه‌ای در منطقهٔ کویر مرکزی ایران است. این دریاچه میان سه استان اصفهان، قم و سمنان واقع است و در فاصلهٔ ۳۵ کیلومتری شمال‌شرقی شهرستان آران و بیدگل واقع است. این دریاچه از غرب به کوه‌های سفیدآب و سیاه‌کوه و منطقهٔ پارک ملی کویر، از شمال و غرب به کویر مسیله و از جنوب به کویر مرنجاب و بند ریگ محدود است. این دریاچه گاه با دریاچهٔ حوض سلطان که میان قم و تهران واقع است، اشتباه گرفته می‌شود. جزیره قشم
کوه نمکی یا کوه نمکدان در جنوب‌غربی جزیره قرار دارد. ارتفاع این کوه مخروطی‌شکل تا ۳۹۷ متر (قلهٔ کوه نمکدان) می‌رسد. ساختار نمکی این کوه از انباشته شدن صخره‌های آذرین با رسوبات تشکیل شده‌است. کوه گنبد نمکی با بقایای معادن نمک باستانی و چشمه‌های آب شور، به خودی خود یک «اثر تاریخی طبیعی دیدنی» با امکانات آموزشی و تفریحی را به‌وجود آورده‌است. چهارطاقی
الف. چهار طاقی قلعه ضحاک بر بالای صخره‌ای بین مراغه و زنجان، که دوازده متر ارتفاع دارد و در سه ضلع، دهانه طاق‌دار بزرگ و در ضلع دیگر پنجره کوچکی دارد و به دلیل تزیینات متنوع، احتمالاً بنایی غیرمذهبی و اقامتگاه حاکم قلعه بوده‌است. پیرانشهر
حوضه آبریز زاب در شمال غرب کشور و در جنوب غربی استان آذربایجان غربی واقع شده‌است؛ و موقعیت جغرافیایی آن بین ۱۲ درجه، ۳ دقیقه و ۳۳ثانیه تا ۱۲ درجه، ۲۲ دقیقه و ۱۲ ثانیه عرض شمالی و ۱۷ درجه، ۲۱ دقیقه و ۲۲ ثانیه تا ۱۷ دقیقه، ۱۲ درجه و ۱۲ ثانیه طولی شرقی می‌باشد.