جانداران به چند گروه دسته بندی میشوند؟
انگشت‌بندی
بررسی نوع انگشت‌بندی جانداران بر پایهٔ تعداد انگشت‌ها نشان می‌دهد که می‌شود همه جانداران را به پنج دستهٔ یک‌انگشتی‌ها، دوانگشتی‌ها، سه‌انگشتی‌ها، چهارانگشتی‌ها و پنج‌انگشتی‌ها تقسیم کرد. طبقه‌بندی علمی جانداران
ولی جاندارن بر اساس طبقه‌بندی ادوارد چاتون به پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها تقسیم می‌شوند: پروکاریوت‌ها فقط شامل فرمانرو مونرا هستند ولی یوکاریوت‌ها چهار فرمانرو دیگر را در بر می‌گیرند. طبقه‌بندی علمی جانداران
در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند: طبقه‌ها (رتبه‌ها) ی گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. با آن‌که لینه برای آسانی شناسایی طبقه‌بندی می‌کرد، این امروز عموماً پذیرفته شده که طبقه‌بندی باید «اصل نسب مشترک» داروینی را بازتاباند. از دههٔ شصت گرایشی به نام آرایه‌شناسی شاخه‌بندی (یا شاخه‌بندی یا هم‌نیایی به انگلیسی: Cladistics or Cladism) پدیدار شد که آرایه‌ها را در یک درخت تکاملی می‌چیند. رده (زیست‌شناسی)
در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند: طبقه‌ها (رتبه‌ها) ی گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند. زیست‌شناسی
به‌طور سنتی، جانداران به پنج فرمانرو تقسیم می‌شوند: تک یاخته‌ها، آغازیان، قارچ‌ها، گیاهان، جانوران. هرچند، امروزه بیشتر دانشمندان این پنج فرمانرو را سیستمی قدیمی در نظر می‌گیرند. سیستم‌های جایگزین مدرن طبقه‌بندی به‌طور کلی با سیستم سه قلمرو آغاز می‌شوند: باستانیان (در اصل آرکی باکتری‌ها)؛ باکتری‌ها (در اصل یوباکتری‌ها) و یوکاریوت‌ها (شامل آغازیان، قارچ‌ها، گیاهان و جانوران). این قلمروها داشتن یا نداشتن هسته سلول را منعکس می‌کنند، همچنین تفاوت در ترکیب شیمیایی مولکول‌های زیستی کلیدی مثل ریبوزوم‌ها را نشان می‌دهند. جوامع و اکوسیستم‌ها
جاندارانی را که در یک اکوسیستم زندگی می‌کنند، می توان در سه گروه تولید کننده، مصرف کننده و تجزیه کننده جای داد . این جانداران، همه با هم بک جامعه را تشکیل می دهند . جامعه ای که در هر اکوسیستم زندگی می‌کند، ویژهٔ همان اکوسیستم است . طبقه آرایه‌شناختی
در طبقه‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک بدین قرارند: طبقه‌های (رتبه‌های) گیاه‌شناسی و جانورشناسی گاه اندکی متفاوتند.
خزندگان
در قلب آن‌ها دهلیزها کامل و در بطنها دیوارهٔ بین آن‌ها اغلب کامل نیست. جنین از چهار پردهٔ درون‌شامه ، برون‌شامه ، کیسه زرده و آلانتوئیس پوشیده می‌شود. مارها، مارمولک‌ها، تمساح‌ها، توآتاراها و لاک‌پشت‌ها همه جزء رده خزندگان هستند. طبقه‌بندی خزندگان بر اساس حفره‌های ناحیهٔ گیجگاهی است که به شکل تاق و کمان هستند. خزندگانی که در جمجمه، خود دو حفره کمانی دارند دوکمانان (دیاپسید) نامیده می‌شوند. آن‌هایی که بدون حفره کمانی هستند بی‌کمانان (آناپسید) و گروهی که یک حفره درهم‌جوشیده دارند هم‌کمانان (سیناپسید) نام دارند. سامانه اندامی
۱۱ سیستم ارگانی متمایز در انسان وجود دارند که اساس آناتومی را تشکیل می‌دهند. دیگر جانداران دارای سیستم اندام مشابه هستند، اگرچه حیوانات ساده‌تر ممکن است اندام کمتری در سیستم اندامی خود داشته باشند. گیاهان نیز اندامهایی مانند گل و برگ دارند و در سیستم‌های اندامی دسته‌بندی می‌شوند. نهان‌جاندارشناسی
از نمونه‌های نهان‌جانداران می‌شود که انواع هیولاهای دریایی، درختان آدم‌خوار، دلفین‌های دوباله، راهب دریایی را نام برد. یتی در هیمالیا و هیولای لخ‌نس در اسکاتلند و پاگنده در آمریکای شمالی از نمونه‌های شناخته‌شده نهان‌جانداران هستند. مهره‌داران
یک حیوان زمانی جزو مهره داران محسوب می‌شود که در پشت خود ستون فقرات داشته باشد تا از طناب نخاعی آن حیوان محافظت نماید. مهره داران، شامل" ماهی‌ها"، "دوزیستان"، "خزندگان"، "پرندگان" و" پستانداران" می‌باشند. ستون فقرات از مجموعه استخوان‌های ریز تشکیل شده‌است که به آن، مهره می‌گویند. مهره‌ها به وسیلهٔ رباط‌های طنابی شکل به یکدیگر متصل می‌شوند تا از یک طرف قابلیت انعطاف‌پذیری داشته و از طرف دیگر مانند یک قلاب محکم ماهیچه‌های پشت را نگه دارند. نخاع از درون مجرای وسط مهره‌ها عبور می‌کند تا از هر گونه آسیبی مصون بماند. بعضی از ماهیان اولیه و کوسه‌ها و نیز سپر ماهی‌ها به جای ستون فقرات دارای رشته‌ای لاستیک مانند اما محکم هستند که (غضروف) نامیده می‌شوند تقریباً حدود ۴۵۰۰۰ گونه موجود زندهٔ مهره دار در اندازه‌های مختلف شناخته شده‌اند. ریسه‌داران
دانشمندی به نام اندلیچر در سال ۱۸۳۶، قارچها، جلبکها و گلسنگها را در یک گروه گیاهی به نام تالوفیتها قرار داد. در سال ۱۸۸۶ دانشمندی به نام ایشلر تمام عالم گیاهی را در چهار شاخه بریوفیتها (هپاتیکها و خزه‌ها)، تالوفیتها (قارچها، جلبکها، گلسنگها)، پتریدیوفیتها، اسپرماتوفیتها قرار داد. مونرا
مونرا () یک فرمانرو در برخی طبقه‌بندی‌ها که شامل جانداران پروکاریوت و باستانیان و باکتری‌ها می‌شود . ابتدا در سال ۱۸۶۶ توسط ارنست هکل (Ernst Haeckel) این جانداران را به عنوان یک شاخه پیشنهاد کرد. در طبقه‌بندی چهار فرمانرویی کوپلند در سال ۱۹۳۸ و طبقه‌بندی پنج فرمانرویی ویتاکر در سال ۱۹۶۹ این جانداران به عنوان یک فرمانرو طبقه‌بندی شدند. بعدها جانداران این گروه در فرمانروی باکتریها و باستانیان طبقه‌بندی شدند. کرومیست‌ها
کرومیست‌ها () یا گیاهان تک‌سلولی یک زیرگروه برای یوکاریوتها در برخی طبقه‌بندی‌ها هستند. ازجمله در طبقه‌بندی کاوالیر اسمیت در سال ۲۰۰۴ جانداران به شش فرمانرو (سلسله) تقسیم شدند: باکتری‌ها، پروتوزوآ، کرومیست‌ها، گیاهان، جانوران و قارچ‌ها. حدود ۲۷ هزار و پانصد کرومیست (که شامل جلبک و کپک‌های آبی مختلف می‌شود) وجود دارد. البته این طبقه‌بندی کمتر پذیرفته شده‌است. ماهی‌شناسی کاربردی
ماهی‌شناسی کاربردی از دیگر سو به اختصاصات خانواده‌ها و جنس‌های ماهیان آب‌های داخلی، آب شیرین و دریایی [۱۳][۱۴] و چگونگی نگارش و تفسیر کلید شناسایی ماهیان را مورد بررسی قرار می‌دهد[۱][۲][۸]؛ و درنهایت، با دید بررسی ماهیان مختلف و با توجه به اهمیت ماهیان حوزه‌های اکولوژیک در گستره جهانی، گروه‌های ماهیان را، به سه دستة ماهیان اقتصادی درجة اول، ماهیان اقتصادی درجة دوم و ماهیان غیراقتصادی تقسیم می‌نماید[۱][۲]، و آن‌ها را به‌طور کامل مورد بررسی‌های سیستماتیک، ویژگی‌های بیولوژیک و پراکنش جغرافیایی قرار می‌دهد[۲][۴][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۵]. پرنده
برای شناسایی هرچه بهتر موجودات لازم است که آن‌ها را در دسته‌هایی طبقه‌بندی نمود. بزرگ‌ترین مشکل رده‌بندی پرندگان یکسان بودن ساختار بدنی آن‌ها با یکدیگر است. به عبارت دیگر تحول و تغییراتی را که در جانوران دیگر به ویژه در پستانداران (با وجودی که تعداد گونه‌های آن‌ها نصف گونه‌های پرندگان است) می‌توان مشاهده کرد، در پرندگان چندان قابل مشاهده نیست. از طرف دیگر مطالعات مربوط به آناتومی مقایسه‌ای یا در سطحی نسبتاً ابتدایی بوده تنها در سال‌های اخیر گام‌های مؤثری در جهت شناخت علمی‌تر عادات و رفتار پرندگان برداشته شده‌است؛ و در همین راستا تغییرات فراوانی در نامگذاری و شیوه‌های رده‌بندی داده شده‌است. توله (جانورشناسی)
در حیات وحش، تنها درصد کمی از توله‌ها ممکن است تا زمان بلوغ زنده بمانند، در حالی که برای جانوران اهلی و آنهایی که در اسارت با مراقبت انسان هستند، کل توله‌ها تقریباً همیشه زنده می‌مانند. بچه‌گربه‌ها و توله‌سگ‌ها در این گروه هستند. گوشتخواران، جوندگان و خوک‌ها معمولاً دسته‌توله دارند، در حالی که نخستی‌ها و گیاهخواران بزرگتر معمولاً تک‌قلو دارند. باکتری
طبقه‌بندی باکتری‌ها در سال‌های گذشته بر اساس برخی از ویژگی‌های آن‌ها مانند نوع ساختار سلولی، نحوهٔ متابولیسم آن‌ها یا بر اساس شباهت‌ها و تفاوت‌های اجزا سلولی مانند نوع دی‌ان‌ای، اسیدهای چرب، رنگدانهها، آنتی‌ژنها و کینونها صورت می‌گرفت. امروزه با پیشرفت تکنیک‌های زیست‌شناسی مولکولی عمدتاً از روش‌های دقیق تر فیلوژنتیک مولکولی مانند توالی‌یابی دی‌ان‌ای و محاسبهٔ نسبت سیتوزین به گوانین برای طبقه‌بندی باکتری‌ها استفاده می‌شود. سلول‌های باکتریایی برخلاف سلول‌های گیاهی و جانوری و سایر یوکاریوتها، دارای هسته نیستند و به ندرت دارای اندامک‌های پیوند یافته به پوسته یاخته هستند. گرچه اصطلاح باکتری‌ها به شکل سنتی شامل تمامی پروکاریوت‌ها بود، در دهه ۱۹۹۰ پس از کشف این موضوع که پروکاریوت‌ها دارای دو گروه موجود زنده هستند که به شکل کاملاً جدا از هم از یک نیای مشترک تکامل یافته‌اند، طبقه‌بندی علمی جانداران نیز تغییر کرد. این بالافرمانرو یا حوزه تکاملی را باکتری‌ها و باستانیان یا آرکیا یا باکتری‌های باستانی می‌نامند. کنه
کنه‌ها بندپا هستند و از نظر علمی به دو گروه کنه‌های حیوانات یا Ticks و سایر کنه‌ها یا mites تقسیم می‌شوند که گروه اخیر را برخی هیره می‌نامند. در باور عامه نام کنه فقط به کنه‌های حیوانی اطلاق می‌شود که این نوع کنه‌ها از راه خوردن خون پستانداران، پرندگان و گاه خزندگان و دوزیستان تغذیه می‌کنند. باکتری
باکتری‌ها در سطح وسیعی با جانوران، گیاهان، قارچها و آغازیان رابطهٔ هم‌زیستی دارند، به‌طوری که بدون فعالیت آن‌ها، حیات به شکل کنونی بر روی زمین مختل می‌گردد. باکتری‌ها نقش حیاتی در چرخه‌های مواد غذایی دارند و بسیاری از مراحل این چرخه‌ها هم‌چون تثبیت نیتروژن از جو زمین، تجزیه پروتئینها به روش زیستی، تجزیهٔ اجساد و بقایای جانداران و فرایند گندیدگی به آن‌ها وابسته است. باکتری‌های موجود در جمعیت‌های زندهٔ اطراف چشمه‌های آب‌گرم مواد غذایی لازم برای حفظ حیات را با تبدیل مواد محلولی هم‌چون سولفید هیدروژن و متان، فراهم می‌کنند.باکتری ها به دو دسته اتوتروف و هتروتروف تقسیم می شوند.باکتری ها از نظر ظاهری به سه دسته کروی و میله ای و مارپیچ تقسیم می شوند قوانین جهانی نام‌گذاری برای جانوران
قوانین جهانی نام‌گذاری برای جانوران (International Code of Zoological Nomenclature) (یا به اختصار ICZN یا ICZN Code) یک مجمع به اکثریت عموم پذیرفته شده برای جانورشناسی است که نام علمی ارگانیسم‌هایی که رفتارهای جانوری دارند را کنترل می‌کنند. اصولی که بر پایه آن نظم دهی می‌شود عبارتند از: طبقه‌بندی علمی جانداران
«طبقه‌بندی علمی» نوین ریشه در کارهای کارل لینه، که جانداران را بر طبق مشخصه‌های همسان جسمی گروه‌بندی می‌کرد، دارد. البته پس از وی، این گروه‌بندی‌ها برای سازگاری هر چه بیشتر با «اصل نسب مشترک» داروینی مورد بازبینی قرار گرفته‌اند. در واقع چالرز داروین کاملاً طبق دیده‌ها و تحقیقات خودش تمامی علوم زیستی را دگرگون ساخته‌است حافظه (جانداران)
هر چند از منظر علوم مختلف انواعی از حافظه وجود دارد (مانند حافظه فعال، آشکار، نهان و …) اما در رایج‌ترین گروه‌بندی‌های علمی حافظه را می‌توان در سه بخش « حافظه حسی» (Sensory Memory)، «حافظه کوتاه مدت»(Short-Term Memory) و «حافظه بلند مدت»(Long-Term Memory) مطالعه نمود. هکروبیا
در گذشته تقسیم بندیهای مختلفی وجود داشت ازجمله دوتاژکان به گروههای برون‌کافتگان Excavata ، باستان‌گیاهیان (Archaeplastida؛ گیاهان و جلبکها) و هکروبیا (هکروبیا) و SAR supergroup = ناجورتاژکان + حبابچه‌داران + ریزاریا تقسیم میشدند ؛ تک تاژکان به گروههای پشت‌تاژکان (جانوران و قارچها) و آمیبوزوا (Amoebozoa). امروزه این تقسیم بندی کمتر بکار می‌رود. زیست‌شناسی
ژن‌ها واحد اصلی وراثت در تمام جانداران هستند. یک ژن واحد اصلی وراثت بوده و قسمتی از دی‌ان‌ای می‌باشد که شکل یا عملکرد یک موجود را با روش‌های خاص تحت تأثیر قرار می‌دهد. تمام جانداران، از باکتری‌ها تا جانوران، دستگاه‌های اساسی یکسانی که توسط دی‌ان‌ای کپی شده و به پروتئین ترجمه می‌شوند را به اشتراک می‌گذارند. سلول‌ها ژن دی‌ان‌ای را به نسخه آران‌ای ژن رونویسی می‌کنند، و سپس ریبوزوم آران‌ای را به پروتئین ترجمه می‌کند، و یک توالی اسید آمینه به وجود می‌آید. رمز ترجمه از کدون آر ان ای به اسید آمینه در بیشتر جانداران مشابه است، اما در بعضی از آن‌ها تفاوت‌های کمی دارد. به عنوان مثال، توالی از دی‌ان‌ای که انسولین را در انسان‌ها کد می‌کند وقتی درون موجود زنده دیگری مثل گیاهان قرار بگیرد نیز انسولین را کد می‌کند. جامعه
گرهارد لنسکی جوامع را بر اساس سطح فن آوری، ارتباطات و اقتصادشان به پنج طبقه، دسته‌بندی می‌کند: ۱- شکارچیان و جمع‌کننده‌ها ۲- کشاورزی ساده ۳-کشاورزی پیشرفته ۴- صنعتی ۵-ویژه (مانند جوامع ماهیگیری یا دریایی). مشابه همین عمل را پیشتر از آن مرتون فرید (انسان‌شناس) بر اساس تکامل و ساختار سلسله مراتب جامعه مبتنی بر نقش حاکمیت انجام داده بود که دسته‌بندی وی شامل چهار دسته می‌باشد. عنکبوتیان
عَنکَبوتیان (نام علمی: Arachnida) رده‌ای از جانوران بی‌مهره و از بندپایان هستند. این رده در زیرشاخه گیره‌داران قرار دارد. ردهٔ عنکبوتیان شامل راسته‌های عنکبوت‌ها (با بیشترین تعداد گونه)، کژدم‌ها، کنه‌ها، هیره‌ها، عنکبوت‌های خرمن و شترزنک‌ها است. یک بررسی فیلوژنتیک مولکولی در سال ۲۰۱۹ نشان داد که تیغ‌دمان (خرچنگ‌های نعل اسبی) نیز از عنکبوتیان هستند. پستانداران
گروه I: آفریقاددان گروه II: شگفت‌بندان گروه III: شمال‌هوددان ساز
بررسی و طبقه‌بندی و شناخت سازها را «سازشناسی» یا «ارگانولوژی» می‌نامند. سازها را به صورت‌های مختلف دسته‌بندی کرده‌اند ولی معمول‌ترین (و نه لزوماً دقیق‌ترین) دسته‌بندی سازها تقسیم آن‌ها به سازهای زهی، سازهای بادی، سازهای کوبه‌ای، سازهای صفحه‌کلیددار، سازهای الکترونیک و صدای انسانی است. جانوران
اغلب جانوران پرسلولی و یوکاریوت هستند. جانوران بر خلاف گیاهان و جلبک‌ها، دگرپرورد هستند و از ترکیبات و مواد آلی تولید شده توسط سایر جانداران استفاده کرده و در نهایت غذا را در بدن خود هضم و جذب می‌کنند. به جز چند استثنا تمامی گونه‌های جانوری جهت انجام فرایندهای زیستی خود احتیاج به اکسیژن دارند. ویرایش دهم سامانه طبیعت
لینه پستانداران را بر اساس تعداد، موقعیت و ساختار دندان‌هایشان به راسته‌ها و سرده‌های زیر تقسیم کرد: گیره‌داران
گیره‌داران (Chelicerata) زیرشاخهای از جانوران بندپا است که شامل جانورانی مانند عقرب، عنکبوت، کنه و خرچنگ نعلی می‌شود. این جانوران فاقد شاخک هستند اما اندام گیره‌مانندی در جلو یا بالای دهان دارند که گیره نامیده می‌شود و برای نگه داشتن غذا یا در برخی گروه‌ها برای تزریق زهر از طریق نیش استفاده می‌شود. گیره‌داران هم‌چنین یک جفت پای حسی به نام پدیپالپ دارند. گیره‌داران بدن دو قسمتی دارند. یک قسمت که از اتصال سر و سینه تشکیل شده و سرسینه نام دارد و یک قسمت شکم که بعد از سرسینه قرارگرفته‌است. مار
مار جانوری خزنده، گوشت‌خوار، با بدن کشیده (دراز) و بدون پا است. مارها جانورانی خونسرد، از گروه آب‌پرده‌داران و مهره‌داران‌اند. بدن مار از پولک‌هایی که با هم همپوشانی دارند، پوشیده شده‌است. مارها از ردهٔ خزنده‌چهرگان، زیرردهٔ دوکمانان، فرورده پولک‌سوسمارریختان، بالاراستهٔ پولک‌خزندگان، راستهٔ پولک‌داران، زیرراستهٔ ماران (Serpentes) هستند. بیشتر گونه‌های مار، جمجمه‌ای دارند که چندین مفصل بیشتر از اجداد مارمولکشان است. این جمجمه به آن‌ها اجازه می‌دهد تا شکارهای بسیار بزرگتر از سرشان را با کمک آرواره‌هایی که بسیار جابجایی پذیرند، ببلعند. اندام درونی بدن مارها برای تطبیق بیشتر با بدن کشیده و درازشان، به گونه‌ای است که عضوهای جفت در آن‌ها مانند کلیه‌ها به جای آنکه در دو سوی بدن باشد، یکی پس از دیگری قرار گرفته. همچنین بیشتر آن‌ها تنها یک شش دارند که کار می‌کند. برخی گونه‌های مار هنوز لگن خاصره دارند و یک جفت اندام بازماندهٔ ژنتیکی ناخن مانند در دو سوی پارگین آن‌ها دیده می‌شود. جاندار
مثال دیگر نوزادان می‌باشد. اینها با آنکه جاندارند اما قابلیت تولید مثل ندارند زیرا در حالت بالغ نمی‌باشند. طبقه‌بندی علمی جانداران
طبقه‌بندی علمی جانداران برای این‌که کار بررسی جانداران، اعم از جانوران و گیاهان، ساده‌تر شود، آن‌ها را رده‌بندی یا طبقه‌بندی می‌کنند. در طبقه‌بندی زیست‌شناختی، هر جانداری در جایگاه ویژه‌ای از نظر دسته‌بندی قرار می‌گیرد. به هر سطح از دسته‌بندی، یک آرایه (Taxon) یا زیر مجموعه گفته می‌شود. طبقه‌بندی علمی جانداران در واقع زیرمجموعه‌ای از دانش آرایه‌شناسی زیستی یا آرایه‌شناسی (تاکسونومیِ) آلفا (Alpha Taxonomy) است. کلید شناسایی
کلیدهای شناسایی، مجموعه‌ای از پرسش‌هاست که براساس ویژگی‌های جانداران تهیه شده و به کمک آن‌ها می‌توان نام جانداران را پیدا کرد. این پرسش‌ها به صورت گام به گام و معمولاً به صورت «آیا این جاندار … دارد؟» مطرح می‌شوند و پله پله به سوی تعیین دقیق‌تر رده و آرایه یک جاندار پیش می‌روند. در این روش هر چه در طبقه‌بندی جلوتر می‌رویم بیشتر به ویژگی‌های جزئی پرداخته و جانداران شبیه تر به هم می‌شوند. بهتر است که ابتدا با پرسش‌های کلی شروع به طبقه‌بندی کنیم. کیسه‌تنان
مرجانها دو دسته‌اند: مرجانهای نرم و مرجانهای سخت. مرجانهای نرم: از اجزایی به نام پلیپس تشکیل شده‌اند. پلیپس‌ها در درون خود مایعی زله مانند دارند. دهان مرجان‌ها از اجزایی به نام تنتیکلز تشکیل شده‌است که به وسیله آن پلنکتون‌ها را به دام می‌اندازد. بلاب
هنوز کسی به‌طور دقیق نمی‌داند این موجودات را چگونه طبقه‌بندی کند اما در حال حاضر، متخصصان طبقه‌بندی جانداران، بلاب را به‌عنوان "Physarum polycephalum" طبقه‌بندی کرده‌اند که به همراه حدود ۹۰۰ خویشاوند دیگر خود در سلسه‌ی تک‌سلولی‌ها تک‌یاختگان قرار می‌گیرد، زیرا خصوصیات مشترکی با این اشکال حیات دارد. ریخت‌شناسی حشرات
حشرات جزو بندپایان تراشه‌دار هستند که بدنشان حلقه حلقه بوده و از سه بخش اصلی سر، سینه‌گاه (قفسه سینه) و شکم تشکیل شده‌است. سر از بهم پیوستن چندین حلقه (metamere) تشکیل شده و دارای اعضای حسی مهم مانند شاخک‌ها، چشم‌ها و قطعات دهانی است. سینه‌گاه از سه حلقه مشخص که هر یک دارای یک جفت پای بند بند و حلقه دوم و سوم دارای یک جفت بال تشکیل شده است. شکم در اصل دارای یازده حلقه و بدون پیوست حرکتی است. جانورشناسی
دسته اول: رشته‌هایی از جانورشناسی که جانوران را به ترتیب تکامل (فرگشت) از جوانب مختلف مطالعه می‌کنند: گلبرگ
در نوعی طبقه‌بندی قدیمی‌تر گیاه‌شناسی (رده‌بندی طبیعی) گیاهان گلدار دولپه‌ای را به سه گروه بی‌گلبرگان، جداگلبرگان و پیوسته‌گلبرگان تقسیم می‌کردند. جوندگان
در طبقه‌بندی‌های جانوری، جوندگان را از فروردهٔ جفت‌داران (Eutheria)، بالاراستهٔ فَرانَخستی‌ها (Euarchontoglires) به شمار می‌آورند. نهان‌جاندارشناسی
نهان‌جاندارشناسی زمینه مطالعه‌ای است در مورد جانوران و گیاهانی که وجود آن‌ها ثابت نشده‌است. این رشته شامل جانوران گزارش‌شده توسط بومیان برخی مناطق می‌شود و بررسی احتمال وجود برخی گونه‌های زنده از جانوران منقرض‌شده مثل دایناسورها را نیز دربر می‌گیرد. بررسی و شناخت جانداران افسانه‌ای و خرافی و جستجوی ریشه این افسانه‌ها و ارتباط آن‌ها با جانداران واقعی نیز در این رشته می‌گنجد. جاندار تک‌سلولی
جاندار تک‌سلولی، همانطور که از نامش پیداست، جانداریست که تنها یک سلول دارد، برعکسش جانداران چندسلولی‌اند که شامل چندین سلول می‌باشند. جانداران تک‌سلولی در دو دسته بزرگ قرار می گیرند: پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها. تمام پروکاریوت‌ها تک سلولی اند و به باکتری‌ها و آرکی‌ها دسته‌بندی می گردند. بسیاری از یوکاریوت‌ها چندسلولی بوده، اما بسیاری دیگر از یوکاریوت‌ها تک سلولی اند همچون: پروتوزوئاها، جلبک‌های تک‌سلولی و قارچ‌های تک‌سلولی. جانداران تک‌سلولی را جزو قدیمی ترین اشکال حیات برشمرده، به گونه‌ای که پروتوسلول‌ها احتمالاً در حدود 3.8 تا 4 میلیارد سال پیش سربرآوردند. ریسزیان
ریسزیان گروهی فراگیر از موجودات زنده هستند که در یک زیرگروه پشت‌تاژکان دسته‌بندی می‌شوند. آنها شامل جانوران و نزدیکترین بستگان تک سلولی آنها (آن دسته از موجودات که بیشتر به حیوانات نزدیک اند نسبت به قارچ یا انگل‌آغازیان) می‌شوند. تنبل (جانور)
تنبل‌ها شش گونه پستاندار درخت‌پیما از شگفت‌بندان هستند که در دو خانوادهٔ زیستی "Megalonychidae" (تنبل‌های دوانگشتی) و "Bradypodidae" (تنبل‌های سه‌انگشتی) طبقه‌بندی می‌شوند. تمامی آن‌ها در قلمرو نوگرمسیری زیست کرده و بومی جنگل‌های باران‌خیز استوایی آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی هستند. گیاه
تعداد مجموع گونه‌های گیاهی، حدود ۴۲۰۰۰۰ گونه تخمین زده می‌شود که اکثر آن‌ها از پیدازادان هستند و طی چرخه زندگی خود، تولید دانه می‌کنند. گیاهان عموماً فاقد اندام‌های حسی یا حرکت ارادی هستند. گیاهان از مهم‌ترین ارکان حیات روی کره زمین هستند. انسان از بخش‌های مختلف گیاهان جهت تغذیه، تولید داروهای گیاهی و تولید مواد مختلف مانند کاغذ و مصالح ساختمانی استفاده می‌کند. علم مطالعه گیاهان، گیاه‌شناسی نام دارد. تنبل (جانور)
تنبل‌ها در دنیا ۶ گونه مختلف دارند که متعلق به دو خانواده تنبل‌های دوانگشتی (پاها دارای سه انگشت و دست‌ها دارای دو انگشت) و تنبل‌های سه‌انگشتی (پاها و دست‌ها دارای سه انگشت) هستند. تنبل‌های سه‌انگشتی، رژیم غذایی کم‌کالری‌ای دارند که صرفاً از برگ چند نوع از درختان تشکیل می‌شود، از این‌رو ناچارند تا متابولیسم پایینی داشته باشند تا فعالیت‌های حیاتی بدنشان با مشکلی مواجه نشود. اما تنبل‌های دوانگشتی طیف وسیع‌تری از غذاها که شامل میوه‌ها، حشرات، گیاهان و گاهی مارمولک‌های کوچک می‌شود را تغذیه می‌کنند. این دو گروه به هم شبیه‌اند، ولی اعتقاد دانشمندان بر این است که با هم خویشاوندی نزدیکی ندارند و دچار فرگشت موازی شده‌اند. زهرداران
زهرداران گروه‌های زیر از طبقه‌بندی سنتی را دربردارد: طبقه‌بندی علمی جانداران
روش‌های گوناگون طبقه‌بندی جانداران توسط دانشمندان گوناگون: ویروس‌شناسی
1. DNA ویروس‌ها (به دو دسته DNA ویروس‌های ۲ رشته‌ای و تک رشته‌ای تقسیم می‌شوند) بر اساس آخرین گزارش کمیته بین‌المللی در طبقه‌بندی ویروس‌ها، ویروس‌ها شامل ۵۴۵۰ ویروس، بیش از ۲۰۰۰ گونه، ۲۸۷ جنس، ۷۳ خانواده و ۳ راسته می‌باشد. جاندار
(مصرف آب و غذا در ردیف ۴ دسته‌بندی می‌شود و تنفس در ردیف ۲ و ردیفی مجزا یا ویژگی ای مجزا نیستند) کرومیست‌ها
طبقه‌بندی علمی جانداران پلانکتون
پلانکتون‌ها یا دروایان (در زبان انگلیسی: Plankton) هر توده‌ای از جانداران (جانوران، گیاهان، آغازیان یا باکتری) که در لجهی (قسمت بالای) دریاها و اقیانوسها یا آب شیرین زندگی کنند گفته می‌شود. بنابراین پلانکتون‌ها دسته‌ای از جانداران هستند که بر اساس ویژگی زیست بومیشان طبقه‌بندی شده‌اند نه ویژگی فیلوژنتیکی یا تاکسونومیشان. درندگان
شمار زیادی از درندگان در میان پستانداران و از راسته گوشت‌خوارسانان هستند اما گروه‌های زیاد دیگری از جانوران درنده نیز وجود دارد از جمله حشرات درنده، ماهیان درنده و پرندگان شکاری. طنابداران
- مهره‌داران (Vertebrates) شامل ماهی‌ها، دوزیستان، پرندگان، خزندگان و پستانداران جاندار
واژهٔ ارگانیسم، از واژهٔ یونانی باستان Οργανον با تلفظ "organon" به معنی "ابزار" یا "وسیله" اقتباس شده‌است. آرایه (زیست‌شناسی)
در روشی به نام آرایه‌شناسی لینه‌ای اصطلاحات ویژه‌ای برای آرایه‌ها به‌کار می‌رود. اصطلاحات در طبقه‌بندی جانداران، از بزرگ به کوچک به این صورت است: طنابداران
طنابداران شاخه ای از جانوران هستند که به‌طور کلی دارای چهار ویژگی می‌باشند. این ویژگی‌ها در تمام طول زندگی آن‌ها یا فقط در مقاطع خاصی از زندگی این جانوران (مثلاً در دوران جنینی) بروز می‌کنند. این ویژگی‌ها شامل طناب‌پشتی (Notocord)، طناب عصبی پشتی (Dorsal nerve cord)، شکاف‌های حلقی (pharyngeal slits) و استخوان دمی (Post-anal tail) هستند. علاوه بر این موارد، طنابداران معمولاً دارای ویژگی‌هایی چون دستگاه گردش خون، بدنی متقارن، بدن بندبند و فضایی به نام سلوم (Coelom) هستند. کیسه‌داران
کیسه‌داران میان ۶ تا ۷ درصد گونه‌های پستاندار در جهان را تشکیل می‌دهند. این فرورده دارای نزدیک به ۳۳۰ گونه‌است که در ۲۱ تیره، ۹۲ سرده، و ۷ راسته‌ی اصلی دسته‌بندی شده‌اند. از میان راسته‌ها، سه تایشان به همراه ۲۱ سرده در آمریکای جنوبی به سر می‌برند. نخستین رده‌بندی‌ها برای این جانوران توسط لینه در کتاب سامانه طبیعت انجام شد. در ۱۷۵۸، او کیسه‌داران آمریکایی را به همراه آرمادیلوها، حشره‌خواران، و خوک‌ها به دلیل شباهت‌های بسیار سطحی در یک گروه قرار داد؛ این جانوران اما اکنون در سرده‌های جدای از هم قرار دارند. گوشته (جانداران)
در گروه‌های خاص حیوانی مانند مهره‌داران، نرم‌تنان و بندپایان، گوشته به‌ترتیب از ساختارهای غیرگوشته‌ای بدن مانند استخوان، پوستک و اسکلت بیرونی متمایز می‌شود. پستاندار دریایی
پستاندران دریایی به ۱۲۸ گونه مختلف از جانورانی که زندگی‌شان وابسته به اقیانوس‌ها است گفته می‌شود و شامل فُک‌ها و نهنگ‌ها و دلفین‌ها و گرازهای دریایی می‌شود. این جانوران جمعیت زیستی و نژادی یکسانی را تشکیل نمی‌دهند و تنها در وابستگی آنان به محیط آبی دریاها و اقیانوس‌ها برای زندگی، مشترک هستند. بیشتر پستانداران دریایی محدود به گستره کوچکی از زندگی نیستند و در طی سال مکان خود را عوض می‌کنند یا رفتارهای مهاجرتی در اطراف دو قطب زمین دارند. بیشتر این جانوران زیر بررسی‌های گوناگون قرار گرفته‌اند و اطلاعات فراوانی دربارهٔ آن‌ها در دست است؛ با این حال به دلایلی چون زندگی در محیط‌هایی که دسترسی به آن‌ها برای انسان سخت است، بعضی انواع پستانداران دریایی (مانند بعضی نهنگ‌های دندان‌دار) کمتر شناخته شده‌اند. کلیات خمس
به منظور بهتر درک‌کردنِ مفاهیم کلّی ذاتی، مثالی روشن‌تر بیان می‌شود. مفهومِ کلی ذاتی جاندار را در نظر بگیرید. جاندار مفهوم کلی ذاتی است که بر مجموعه‌ای از موجودات اطلاق می‌شود. در این موجودات ویژگی‌های مشترکی یافت می‌شود مانند خوابیدن، خوردن، جُنبیدن و غیره که برخی از آنها چنین ویژگی‌هایی دارند. به این ویژگی‌های ذاتی مشترک میان برخی جانداران، جنس می‌گوییم. حال از میان این جانداران که چند ویژگی مشترک باهم دارند، تفاوت‌هایی می‌یابیم: مثلاً می‌بینیم انسان ناطق است اما اسب، گاو، یا گوسفند چنین ویژگی ندارد. به این مفهومِ کلی ذاتی که گونه‌های مختلف یک جنس را از هم متمایز می‌کند، فصل می‌گویند. مفهوم ناطق بودن سبب متمایز شدن این جاندارانی شد که یک سری ویژگی‌های مشترک با هم داشتند. حال به ویژگی ذاتی‌ای که بیانگر گونه‌های مختلف یک جنس است، نوع می‌گویند. مثلاً مفهوم انسان نوع است. انسان نوعی از جنس جاندار است که فصل آن ناطق بودن است. طبقه‌بندی علمی جانداران
با توجه به این‌که ارتباط میان یک جاندار با دیگر موجودات زنده را می‌توان بدون آن‌که اول چنان‌که باید و شاید مورد مطالعه و بررسی دقیق وریزبینانه قرار داده شود، فهمید، "طبقه‌بندی علمی" یاری بزرگی در ثبت و گزارش اطلاعات، هم به دیگر دانشمندان و هم به مردم عادی می‌رساند و در واقع گام آغازینی برای ادامهٔ بررسی‌های آرایه‌شناختی به‌شمار می‌رود. تبارشناسی "تبارزایش" نیز هرچند در عمل کل حوزهٔ کاری «آرایه‌شناسی» را دربرمی‌گیرد ولی هدف اصلیش پی بردن به "چگونگی خویشی‌ها و نسبت‌های جانداران در طول زمان" است. فهرست زیرتیره‌های مورچه‌ها
مورچه‌ها فراوان‌ترین گونهٔ حشرات اجتماعی هستند، با بیش از ۱۲۰۰۰ گونه طبقه‌بندی شده و بسیاری گونهٔ دیگر که در انتظار طبقه‌بندی هستند. تیرۀ مورچه‌ها به ۲۱ زیرتیره تقسیم می‌شود که ۱۷ زیرتیره حاوی گونه‌های موجود هستند، در حالی که چهار زیرتیره منحصراً فسیلی هستند. مورچه‌ها تقریباً تمام زیستگاه‌های اصلی زمینی را اشغال کرده‌اند، به استثنای جنگل‌های تندرا و سرد و همیشه مرطوب. آنها طیف گسترده‌ای از رفتارهای اجتماعی، عادات جستجوگر و ارتباط با سایر موجودات را نشان می‌دهند که باعث ایجاد علاقهٔ علمی و عمومی شده‌است. نزدیک‌به‌سم‌داران
نزدیک‌به‌سم‌داران () نام کلادی است که سه راسته از پستانداران زنده را در خود جای می‌دهد. این سه راسته عبارتند از فیل‌سانان، گاودریایی‌سانان و خرگوش‌کوهی‌سانان. حقوق حیوانات
بر پایه فایده‌گرایی، انسان‌ها و جانوران هر دو «حساس» هستند و رفتار انسان باید در جهت افزایش شادی و لذت در جامعه حساسان و کاهش درد و رنج در میان آن‌ها باشد. کم کردن از بار رنج و درد جانوران خود عملی اخلاقی است و به گفتهٔ جرمی بنتام، انسان نباید از خود بپرسد آیا جانوری سخن می‌گوید یا توانایی استدلال دارد، بلکه باید بپرسد که آیا درد می‌کشد یا نه؟ پیتر سینگر از جمله هواداران کنونی اصلی این دیدگاه است. وی در کتاب نام‌دارش، "رهایی جانوران"، استدلال می‌کند که انسان‌ها باید پیش از اقدام به انجام هر کاری با خود بیندیشند که آیا با این کار شادی در میان همهٔ جانداران حساس بیشینه می‌شود یا نه؟ در صورتی که انسان به چنین چیزی نیندیشد، به نوعی "گونه‌پرستی" کرده‌است که عبارت است از ترجیح یک گونهٔ زیستی به دیگر گونه‌ها. ماهی
گروه نافراگیر ماهی‌ها عبارت است از هر کلادی شامل همهٔ ماهی‌ها و همچنین چهاراندامانی که ماهی نیستند. به صورت سنتی ماهی‌ها به سه رده‌ای که منقرض نشده‌اند تقسیم می‌شدند و گونه‌های منقرض شده هم گاهی در میانهٔ این درخت قرار می‌گرفتند گاهی هم رده‌ای ویژهٔ خودشان به آن‌ها تعلق می‌گرفت: در زیر علامت † برای گونه‌های منقرض شده‌است. رده‌بندی که در بالا ارائه شد در کارهای عمومی و غیرحرفه‌ای کاربرد دارد. اما ماهی‌ها به گروه‌هایی با جزئیات دقیق تر تقسیم شده‌اند که در ادامه گروه‌های اصلی آن‌ها آورده شده‌اند: گروه‌های گوناگون ماهی‌ها بیش از نیمی از گونه‌های مهره‌داران را پوشش می‌دهد. نزدیک به ۲۸٬۰۰۰ گونهٔ شناخته شدهٔ موجود از ماهی داریم که نزدیک به ۲۷٬۰۰۰ گونه ماهی استخوانی، ۹۷۰ گونه غضروف‌ماهیان (شامل کوسه، پرتوماهی و …) و نزدیک به ۱۰۸ گونه هم مخاطی‌واران و مکنده‌ماهی است. یک سوم از این گونه‌ها در نُه خانوادهٔ بزرگ تقسیم می‌شوند، از بزرگ به کوچک این خانواده‌ها عبارتند از: کپورماهیان، گاوماهیان، سیکلید، کاراسینان، مکنده‌دهانان، سگ‌ماهیان جویباری، هامورماهیان، زمردماهیان و عقرب‌ماهیان. نزدیک به ۶۴ خانواده آرایه تک‌نمونه اند، تنها یک گونه در آن‌ها جای می‌گیرد. احتمالاً مجموع کل گونه‌های موجود ماهی (انقراض نیافته) به بیش از ۳۲٬۵۰۰ برسد. چهارپایان
تمامی موجوداتی که چهار عضو دارند، چهارپا به حساب نمی‌آیند، با این وجود در مفهوم تکاملی بازوها و بال‌ها به عنوان عضو اصلاح شده بدن در مهره‌داران چهار عضوی هستند که در حقیقت در طبقه‌بندی علمی، شامل زیرمجموعه چهار عضوی می‌شود. این موضوع شامل همه مهره‌داران با اجداد چهارپایی، از جمله پستانداران، خزندگان، دوزیستان و پرندگان می‌شود. کنام
کنام جانداران به دوصورت بیان می‌شود. کنام بالقوه (بنیادی) به کنامی گفته می‌شود که درمیان تمام افراد یک گونه مشترک است و کنام بالفعل (واقعی) به کنامی گفته می‌شود که به افراد خاصی از همان گونه تعلق دارد. به طور مثال، کنام همه دلفین‌ها در زیستگاه آب است (کنام بنیادی) اما در میان افراد این گونه، زیستگاه‌های متفاوتی در شکل‌گیری کنام آن افراد وجود دارد (کنام واقعی). درندگان
شمار زیادی از گونه‌های درنده در میان پستانداران از راسته گوشت‌خواران هستند اما گروه‌های زیاد دیگری از جانوران درنده نیز وجود دارد ازجمله حشرات درنده، ماهیان درنده و پرندگان درنده. رفتار همجنس‌گرایانه در جانوران
بر خلاف تصور متداول، رفتار همجنسگرایانه چه در انسان و چه در جانوران، گسترهٔ بزرگی از رفتارهای مستقل از آمیزش جنسی را شامل می‌شود. با این حال، تقسیم‌بندی رفتارهای جانوران به گروه‌های مشخص، به دلیل نبود مرز مشخص میان بروز یک رفتار و نمودهای مختلف آن در جانوران گوناگون مشکل است. از آنجا که نمی‌توان همهٔ رفتارهای جنسی و اجتماعی جانوران را از هم جدا کرد، بعضی پژوهشگران مخالف این تقسیم‌بندی هستند و تنها رفتارهایی را که تحریک مستقیم جنسی را شامل شوند، جزو رفتارهای جنسی به‌شمار می‌آورند. بعضی دیگر اما همهٔ رفتارهایی (اجتماعی یا جنسی) را که در نهایت جایگاه جنسی–اجتماعی دارند جزو دستهٔ بزرگتر رفتارهای همجنسگرایانه می‌شناسند. در حالت کلی، می‌توان گسترهٔ رفتارهای همجنسگرایانه در جانوران را به پنج گروه عمده تقسیم کرد؛ رفتارهای جفت‌گیری، مهر، سکس، جفت‌پیوندی، و فرزندداری. جانور خون‌سرد
جانوران خونسرد برای فرار از چنگال شکارچیان یا حتی برای جفت‌یابی یا تولید مثل نیز به هوای گرم نیاز دارند. مشکلی که هوای گرم برای پستانداران به ویژه آن دسته از پستانداران که از کرم‌ها و انواع بی‌مهرگان تغذیه می‌کنند، به وجود می‌آورد این است که کرم و جانوران بی‌مهره اغلب در آب و هوای مرطوب فعال می‌شوند؛ بنابراین این دسته از جانوران در فصل گرم و خشک تابستان با کمبود طعمه مواجه می‌شوند. خونسرد بودن مزایای خاص خودش را دارد. جانوران خونسرد برای ادامهٔ زندگی در مقایسه با جانوران خونگرم به انرژی بسیار کمتری نیاز دارند. پستانداران و پرندگان در مقايسه با جانوران خونسرد هم‌وزن خود به انرژی و در نتیجه به خوراک بیشتری احتیاج دارند. خونسردان با کاهش دما به خواب رفته یا بی‌هوش می‌شوند، همچنین با افزایش بیش از حد دما نیز می‌میرند. این دسته‌بندی امروزه در آرایه‌شناسی استفاده نمی‌شود. در نظر گرفتن گروهی به نام جانوران خونسرد (به رنگ آبی در شکل(یک گروه نافراگیر تشکیل داده و در نظر گرفتن گروهی به نام جانوران خونگرم که شامل تنها پستانداران و پرندگان می‌شود (قرمز / نارنجی در شکل)، یک گروه چندنیا (polyphyletic) تشکیل می‌دهد زیرا اعضای آن نیای مشترک بلافصل ندارند. دلفین
دلفین‌ها اجتماعی هستند و در گروه‌هایی با جمعیت‌های گوناگون زندگی می‌کنند. دلفین‌های رودخانه‌ای در گروه‌های کوچک ۲ تا ۱۰ تایی یافت می‌شوند؛ دلفین‌هایی که در کنار کرانه‌ها زندگی می‌کنند گروه‌هایی با ۵۰ عضو تشکیل می‌دهند؛ و جمعیت دسته‌هایی از دلفین‌های اقیانوسی که به دور از کرانه‌ها زندگی می‌کنند گاه به صدها یا هزاران عدد دلفین می‌رسد. با آنکه عضویت در گروه‌ها انحصاری نیست و از گروه‌های دیگر نیز می‌توانند وارد یک گروه شوند، دلفین‌ها حس همبستگی اجتماعی قوی‌ای دارند و در کنار دیگر اعضای گروه که زخمی یا بیمار شده‌اند می‌مانند و حتی آن‌ها را به سطح آب می‌رسانند تا نفس بکشند. این نوع‌دوستی منحصر به نژاد خودشان نیست و به دیگر جانوران دریایی نیز کمک می‌رسانند. همچنین بعضی دلفین‌ها با حلقه زدن به دور شناگران، آن‌ها را از حمله کوسه‌ها در امان نگه داشته‌اند یا به کوسه‌ها حمله برده تا از منطقهٔ شنای آدمیان دورشان سازند. مهره‌داران
بدن مهره‌داران دارای سر، تنه و دم است. اسکلت داخلی دارند و مغز در داخل جمجمه محصور است. جنین پشت‌مازه (نوتوکورد) دارد و جانور بالغ دارای پشت‌مازه یا ستون فقرات است. آبشش‌های حلقی یا شش دارند. دستگاه گردش خون بسته‌است. قلب دارند و خون دارای گلبول‌های سفید و هموگلوبین در گلبول‌های سرخ است. دستگاه لنفاوی دارند. دارای کبد و دستگاه و غده‌های داخلی پیشرفته هستند. حدود ۵۰ هزار گونه دارند. این زیر شاخه جزء شاخه طنابداران است. از آنجا که این شاخه شامل انسان‌ها و جانورانی است که اهمیت زیادی برای انسان دارند از هر نظر جالب توجه‌تر از بقیه شاخه‌های جانوری هستند. سیستم حیاتی
دسته‌بندی یک سامانه حیاتی بر مبنای پی آمدهایی صورت می‌گیرد که در صورت نبود یا عدم عملکرد صحیح آن سامانه صورت خواهد پذیرفت. بر همین اساس، سامانه های حیاتی به دو دسته کلی «عملگر توأم با خطا» و «غیر عملگر در صورت خطا» تقسیم‌بندی می‌شوند. حیات وحش
حیات‌وحش به کلیه جانداران ازقبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان گفته می‌شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تأمین می‌کند. البته حیات وحش شامل تمام گیاهان و در واقع جاندارانی که بدون دخالت انسان زندگی می‌کنند می‌شود. طبقه‌بندی علمی جانداران
نام هر "آرایه" ممکن است که با یادکردی از "شخص وضع‌کننده و بانی" آن نام دنبال شود، که همان نام کسی است که برای نخستین بار توصیفی معتبر و موثق از آن آرایه را منتشر کرده باشد. این نام‌ها پی‌درپی کوته‌سازی می‌شوند مثلاً دیگر «L.» به‌طور همگانی به عنوان اختصار «لینه» پذیرفته شده‌است. البته سامانهٔ نسبت دادن "فرد وضع‌کننده" در شاخه‌ها و رشته‌های مختلف زیست‌شناسی (مثلاً جانورشناسی، گیاه‌شناسی و …) با هم فرق می‌کند. جانوران
به جز چند استثناء مانند اسفنج‌ها و تخت‌زیوه‌تباران، بدن‌ جانوران، از بافت‌های مختلفی تشکیل شده‌است. این بافت‌ها شامل بافت ماهیچه‌ای، که قادر به انقباض است و حرکت را کنترل می‌کنند. بافت عصبی، نیز علائم حسی را دریافت و پردازش می‌کند. معمولاً، در بدن جانوران، یک حفره جذب داخلی با یک یا دو مدخل وجود دارد. آسلا (جانور)
این گروه جانوری جزئی از بی مهرگان بوده و دارای حدوداً چهارصد (۴۰۰) گونه ثبت شده می‌باشد. کرم‌های پهن آسل دارای یک دستگاه عصبی ساده و یک لوله گوارشی کیسه مانند هستند؛ به خاطر همین موارد، شباهت‌های بسیاری مابین آسلا و پلاتی هلمینتس (به ویژه کرم‌ها یا کرم مانندها) مشاهده می‌شود، بنابر همین موضوع، زمانی کرم‌های پهن آسل را جزئی از پلاتی هلمینتس می‌دانستند اما بعدها با مشاهده شباهت‌ها و تفاوت‌های ژنتیکی، مجزا بودن آن‌ها تأیید شد. جاندار
این سه ویژگی را تمام جانداران ندارند. برای مثال قاطر که از جفت‌گیری خر نر و اسب ماده به وجود می‌آید قابلیت تولید مثل ندارد. این موجود با آنکه جاندار به حساب می‌آید یکی از ویژگی‌های جانداران را ندارد اما جاندار به حساب می‌آید؛ زیرا در حالت طبیعی نمی‌باشد. انگشت‌بندی
به جاندارانی که در هر دست یا پا پنج انگشت دارند جانداران پنج‌انگشتی می‌گویند. به‌طور سنتی باور بر این است که نیاکان همه چهاراندامان زنده امروزی دست و پاهای پنج‌انگشتی داشته‌اند، اگرچه بسیاری از گونه‌ها در حال حاضر برخی یا تمام انگشت‌های خود را با فرایند فرگشت از دست داده‌اند یا دچار دگرگونی شده‌اند. با این حال، این دیدگاه توسط استیون جی گولد در مقاله ۱۹۹۱ او به نام «هشت (یا کمتر) خوکچه کوچک» به چالش کشیده شد. او در این نوشتار، چندانگشتی بودن در چهارپایان اولیه را بررسی کرده و تخصصی شدن کار انگشت‌ها از طریق کاهش تعداد آن‌ها را توصیف کرده‌است. خودپروردگی
سلسلهٔ گیاهان (Kingdom Of Plantae) و همچنین سیانوباکتری‌ها از سلسلهٔ باکتری‌ها (Bacteria) (که در گذشته جلبک‌های سبز - آبی نامیده می‌شدند) موجودات اتوتروف و دیگر زیاگان، شامل سلسلهٔ جانوران(Animalia)*، قارچ‌ها (Fungi)، آغازیان (Protista)، آرکی‌باکتری‌ها (Archeae) و نیز باکتری‌های دیگر (به غیر از سیانوباکتری‌ها) در زمرهٔ هتروتروف‌ها قرار دارند. پستانداران
رده پستانداران تکامل حشرات
سامانه‌شناسی سنتی معمولاً جانوران شش پا را مبتنی بر شکل ظاهری و مورفولوژی به شکل سوپرکلاس رتبه‌بندی کرده‌است و چهار گروه درون آن را شناسایی کرده‌است که شامل حشرات (Ectognatha)، دم فنری‌ها (Collembola)، سر قیفی‌ها و دودنبی‌ها می‌شود. سه گروه آخر بر اساس قسمت داخلی دهان در گروه درون‌آروارگان قرار می‌گیرند. پا
در بعضی از تقسیم‌بندی‌ها، جانوران را بر اساس تعداد پاهایشان تقسیم‌بندی می‌کنند: تک پایی، دو پایی و ششپایی و غیره، تا جایی که بعضی از حیوانات بیش از ۱۰۰ پا دارند. پستانداران
پستانداران رده‌ای از جانوران مهره‌دار هستند که با غدهٔ پستانی خود (که در جنس ماده، شیر برای تغذیهٔ نوزاد تولید می‌کند)، مو یا خز و خون‌گرم بودنشان مشخص می‌شوند. بال‌داران
بال‌داران (نام علمی: "Pterygota") نام یک زیررده از رده حشرات است. بسیاری از حشرات در این گروه قرار می‌گیرند مانند پروانه ، کک ، مگس ، سوسک ، زنبور ، مورچه ، ساس و شپش . جوامع و اکوسیستم‌ها
معمولاً در هر اکوسیستم یک یا چند گونهٔ ویژه از جانداران وجود دارد . مشخص‌ترین گونه ای که در هر اکوسیستم یافت می‌شود ، گونهٔ شاخص آن اکوسیستم نام دارد . گونهٔ شاخص اکوسیستم شهر انسان و گونهٔ شاخص یک جنگل کاج، درخت کاج است .  در هر اکوسیستم، هر نوع جاندار یا خورده می‌شود یا جانداران دیگر را می خورد .  به عبارت دیگر هر گونه جاندار جایگاه خاصی در هر زنجیرهٔ غذایی دارد. این جایگاه خاص را با در نظر گرفتن زیستگاه آن در بوم‌شناسی کنام می گویند . طبیعت
دسته دیگری از گیاهان به‌طور تاریخی با نام علف هرز شناخته شده‌اند. اگرچه این واژه در گیاه‌شناسی به عنوان راهی رسمی برای دسته‌بندی گیاهان به درد نخور مورد استقبال قرار نمی‌گیرد، استفاده غیررسمی از واژه «علف هرز»، برای توصیف گیاهانی که حذفشان ارزشمند است، روشنگر تمایل عمومی مردم و جوامع به تغییر دادن و دخالت در مسیر طبیعت است. به‌طور مشابه٬حیوانات نیز با توجه به ارتباطشان با زندگی بشر، در دسته‌های مانند اهلی، دام‌ها، حیوانات وحشی، آفات کشاورزی و غیره قرار می‌گیرند. روده
روده بخش مهمی از دستگاه گوارش است که از دوازدهه (اثنی‌عشر) تا مقعد را تشکیل می‌دهد. روده در انسان و بسیاری از پستانداران به دو بخش رودهٔ باریک و رودهٔ بزرگ تقسیم می‌شود. جانداران (مهاباد)
این روستا در دهستان دهستان منگور غربی واقع شده و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۲۲ نفر (۳۱ خانوار) بوده‌است. آرایه‌شناسی گیاهی
موجودات زنده به‌طور کلی به دو دسته فاقد هسته یا Protocaryotes و هسته‌دار یا Eucaryotes تقسیم می‌شوند. موجودات فاقد هسته جلبک‌های آبی، باکتریها و اکتنومیست‌ها و… هسته دارها به گروه ریسه‌داران Thallophytes و کورموفیت‌ها Cormophytes تقسیم می‌شوند. ریسه‌داران "Thallophytes" از تعدادی سلول تشکیل شده‌اند و فاقد هر گونه اندام مشخصی به نام ساقه، ریشه و برگ هستند مانند قارچها، جلبک‌ها (آلگ‌ها (algace و گلسنگ. کورموفیت‌ها "Cormophytes" حداقل دارای ساقه و برگ می‌باشند و به دو گروه مشخص بریوفیت‌ها Bryophytes و ریزوفیت‌ها Rizophytes تقسیم می‌شود. بریوفیت‌ها "Bryophytes" دارای ساقه و برگ می‌باشند ولی فاقد ریشه حقیقی مانند خزه‌ها و هپاتیک‌ها. ریزوفیت‌ها "Rizophytes" در واقع همان کیاهان آوندی هستند که دارای سیستم آوندی نسبتاً تکامل یافته‌اند و ریشه و ساقه و برگ دارند و از نظر زایشی (داشتن یا نداشتن گل) به دو گروه تقسیم می‌شوند: پتریدوفیت‌ها Petridophytes و اسپرماتوفیت‌ها Spermatophytes پتریدوفیت‌ها "Petridophytes" همان نهانزادگان آوندی یا Cryptogamia Vascularist می‌باشند که فاقد گل هستند مانند سرخسها، پنجه گرگیان و دم اسبیان. اسپرماتوفیت‌ها "Spermatophytes" سیستم آوندی متکامل تری دارند به همین خاطر به آن‌ها گیاهان عالی می گویندو چون دارای گل هستند به وسیله تشکیل گل و دانه تولید مثل می‌کنند؛ و دارای تولید مثل آشکار و پیدا هستند و به آن‌ها پیدازادان Phanerogams می‌گویند که خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: بازدانگان Gymnospermes و نهاندانگان Angiospermes. نهاندانگان خود به دو گروه تقسیم می‌شوند: تک‌لپه‌ای‌ها Monocotyledon و دولپه‌ای‌ها Dicotyledon. رفتار آمیبی
طبقه‌بندی‌های جدید جاندارانِ آمیب‌شکل را دسته‌های زیر قرار داده‌اند: فلسفه دوران باستان
ارسطو مردی در نهایت نظم و ترتیب بود که می‌خواست مفاهیم موجود در اذهان مردم را جمع و جور و مرتب کند. او از همین طریق علم منطق را مطرح کرد و قواعد ریاضی وار و خشکی را برای این علم در نظر گرفت تا به کمک آن‌ها بتوان قضایای منطقی را تعریف کرد. مثلا: " همه جانداران می‌میرند"(گزاره اول)، " ما همه جاندار هستیم"(گزاره دوم)، نتیجه چنین می‌شود که،" ماهم می‌میریم". در این مثال ما بصراحت رابطه میان مفاهیم را می‌بینیم. ارسطو هنگام طبقه‌بندی پدیده‌های موجود در طبیعت، آن‌ها را در مرحلهٔ نخست به دو گروه تقسیم می‌کند. گروه اول را بی جان می‌نامد؛ مانند سنگ و چوب و قطرهٔ آب و پستی‌ها و بلندی‌های زمین. در این دسته از پدیده‌ها امکان تغییر وجود ندارد و به اعتقاد ارسطو تنها از طریق عوامل خارجی می‌توان تغیری در آن‌ها به وجود آورد. گروه دوم جاندار نام دارد که در درون آن‌ها امکان تغییر وجود دارد. به اعتقاد ارسطو، پدیده‌های موجود در طبیعت را می‌توان از نهایت بی جانی تا نهایت جانداری طبقه‌بندی کرد. پس از طبقهٔ کاملاً بی جان، به گیاهان می‌رسیم که نسبت به بی جان‌ها، جاندار به حساب می‌آیند و نسبت به جانداران بی جانند. ارسطو جانداران را نیز در دو گروه جانوران و انسان‌ها طبقه‌بندی می‌کند. ارسطو تصور می‌کرد که هر گونه حرکت بر روی زمین از طریق حرکت ستارگان و سیارات هدایت می‌شود. اما به هر حال باید چیزی هم سبب حرکت اجرام آسمانی می‌شد. او این قوه را محرک اول یا خداوند می‌دانست. از دیدگاه ارسطو، محرک اول حرکت ندارد ولی علت حرکت اجرام آسمانی است که خود موجب حرکت در طبیعت می‌شوند. ارسطو معتقد بود که"صورت " انسان از "روح گیاهی"،"روح حیوانی" و "روح منطقی" برخوردار است. به عقیده او انسان زمانی می‌تواند خوشبخت شود و زندگی خوبی داشته باشد که از تمامی استعدادها و امکانات خود بهره بگیرد. ارسطو به سه نوع خوشبختی معتقد بود. او نوع اول خوشبختی را زندگی شاد و خوش می‌دانست. نوع دوم خوشبختی را در زندگی به عنوان شهروندی آزاد و مسئول می‌دید و عقیده داشت که نوع سوم خوشبختی در زندگی شامل کسی می‌شود که متفکر و فیلسوف باشد. ارسطو معتقد بود که این سه نوع خوشبختی وابسته به یکدیگرند، تا انسان از طریق آن‌ها بتواند به خوشبختی در زندگی دست یابد. به این ترتیب او مخالف زندگی یک بُعدی بود. اگر ارسطو امروز زندگی می‌کرد، شاید فردی را که فقط به پرورش اندام می‌پردازد همانند فردی که فقط به پرورش ذهن خود توجه دارد، یک بُعدی می‌نامید؛ زیرا به اعتقاد او این افراط و تفریط به یک اندازه بر خوشبختی اثر منفی می‌گذارد. او دربارهٔ فصلیت معتقد است که فصلیت"حد وسط طلایی"میان افراط و تفریط است. نه ترس درست است و نه جسارت بی منطقی؛ آنچه برای ما نهایت مطلوب به‌شمار می‌رود شجاعت است. از شجاعت کمتر، ترس است و بیشتر از آن جسارت خواهد بود. نه خست شایسته‌است و نه اسراف؛ آنچه پسندیده به‌شمار می‌رود، سخاوت است. از سخاوت کمتر، خست است و از آن بیشتر اسراف. این موضوع در مورد خوردن هم صادق است. کم خوری و پرخوری هر دو خطرناکند. آنچه افلاطون و ارسطو در بارهٔ اخلاق مطرح می‌کنند بر پایهٔ طب یونان باستان استوار است. در دانش پزشکی آن ایام اعتقاد بر این بود که با اعتدال و تناسب می‌توان فردی خوشبخت و "متناسب" بود. دیدگاه ارسطو در بارهٔ اجتماع نیز بر اساس مخالفت با افراط و تفریط پی ریزی شده‌است. او انسان را "موجودی سیاسی" می‌داند و معتقد است که انسان بدون اجتماع، کامل نیست. براساس نظر ارسطو، خانواده و دهکده نیازهای اولیه و ابتدایی مردم را نظیر غذا، گرما، همسر و فرزند تأمین می‌کند، اما شکل نهایی اجتماع، تنها می‌تواند دولت باشد. غارشناسی
ارگانیسم‌های موجود در غارها معمولاً به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند: دلفین
دلفین‌ها به دو گروه عمده تقسیم می‌شوند که گروه نخست را دلفین‌های ساکن اقیانوس‌ها در تیره دلفین‌سانان تشکیل می‌دهند و گروه دوم را دلفین‌های ساکن رودخانه‌ها در بالاخانواده روددلفین‌واران. گروه نخست دارای ۳۳ گونه عضو است و گروه دوم تنها ۴ عضو دارد. امروزه دانشمندان تعداد گونه‌های دلفین‌های رودخانه‌ای را تنها ۳ گونه در نظر می‌گیرند چرا که دلفین رودخانه‌ای چین یا بایجی از سال ۲۰۰۶ به بعد منقرض شد. با آنکه در گونه یا زیرگونه بودن بعضی از دلفین‌ها میان دانشمندان اختلاف است، در کل همه آن‌ها در ۱۷ سردهی گوناگون طبقه‌بندی شده‌اند. موریانه
موریانه‌ها حشراتی هستند که بدنی نرم دارند و به کندی حرکت می‌کنند به حکم طبیعت تا پایان عمر در دژ تاریکی که محل اجتماع آن‌هاست به سر می‌برند زیرا در روشنایی آفتاب و فضای باز یارای ایستادگی در برابر دشمنان بی‌شمار خود را ندارند. موریانه‌ها خطرناک‌ترین موجودات برای سازه‌های چوبی هستند؛ زیرا، بدون ظاهر شدن و جلب توجه انسان، ممکن است سقفی را به کلی ویران کنند و خسارت‌های زیادی را به بار آورند. موریانه‌ها از نظر نوع زندگی به سه گروه عمده تقسیم می‌شوند. موریانه‌های گروه اول همان‌طور که از اسم آن‌ها پیداست، در زیر خاک زندگی می‌کنند. وظیفه تأمین غذا و حفر تونل‌ها و دالان‌ها به عهده موریانه‌های سرباز و کارگر است که شباهت زیادی به مورچه‌های بالدار دارند. غذای اصلی آن‌ها عمدتاً سلولز است که به وسیله کارگران هنگام حفر تونل‌ها و دالان‌ها به دست می‌آید. این ماده هضم نشدنی با کمک تک یاخته‌ای‌هایی که در معدهٔ موریانه‌ها وجود دارد، تبدیل به ماده هضم شدنی می‌شود. این گروه از موریانه‌ها تقریباً به انواع سوزنی‌برگان و پهن‌برگان به استثنای چوب‌هایی درون سرخ‌چوب ، سروتالاب و بعضی از کاج‌ها که از دوام طبیعی نسبتاً خوبی برخوردارند، حمله می‌کنند. آن‌ها با تونل‌هایی که در چوب ایجاد می‌کنند، به تدریج باعث تضعیف و کاهش مقاومت‌های مکانیکی چوب می‌شوند، و در نهایت تخریب ناگهانی آن را موجب می‌گردند. موریانه‌ها، غالباً از طریق مجاری بسیار باریک، و مخفی وارد فونداسیون ساختمان می‌شوند و به وسیله پایه‌های چوبی که در تماس با خاک هستند یا از طریق تونل‌های زیرزمینی که معمولاً در زیر ساختمان حفر می‌شود، وارد ساختمان می‌شوند، و فعالیت تخریبی خود را آغاز می‌کنند. موریانه‌ها حشراتی هستند اجتماعی که دو نوع از آن‌ها دیده می‌شود: یک نوع در داخل چوب‌های منازل زندگی می‌کنند و نوع دیگر مخصوص سرزمین‌های استوایی بوده و در بیابان‌ها برای خود مسکن می‌سازند و طول خانه‌هایشان گاهی به ۵ متر و قطرش به ۸ متر می‌رسد و بسیار هم سخت است، بطوری‌که با کلنگ هم شکسته نمی‌شود. ویرایش دهم سامانه طبیعت
فرمانروی جانوران (همان‌طور که توسط لینه توصیف شده‌است): "جانوران به وسیله یک سازمان زنده از احساس لذت می‌برند که توسط یک ماده مدولار متحرک شده‌است؛ ادراک توسط اعصاب و از حرکت با اعمال اراده لذت می‌برند. آن‌ها اعضایی برای اهداف مختلف زندگی دارند. اندام‌ها برای حواس مختلف آن‌ها و توانایی برای به‌کارگیری ادراک مختلف آن‌ها هستند. همهٔ آن‌ها از یک تخم منشأ می‌گیرند. ساختار بیرونی و درونی آن‌ها؛ آناتومی مقایسه‌ای، عادت‌ها، غریزه‌ها و روابط مختلف آن‌ها با یکدیگر، در نویسندگانی که به‌طور استادانه به موضوع خود می‌پردازند، به تفصیل آمده‌است.» گیاهان گل‌دار
گیاهان گل‌دار کنونی، بر اساس طبقه‌بندی جدید، به ۸ گروه مختلف، تقسیم می‌شوند: جاندار
جاندار، اَندامگان، اُرگانیسم یا موجود زنده به معنای یک سامانهٔ زنده و پیچیده از اعضا است که با تأثیرشان بر یکدیگر، امکان سازگاری با محیط و تضمین بقا و پایداری کل آن موجود زنده (جاندار) را فراهم می‌کنند. دربرابر بی‌جان قرار دارد. کیسه‌داران
کیسه‌داران گوشت‌خوار را می‌توان به ۲ دسته اصلی اقسیم کرد: آن گونه‌هایی همچون شیطان تاسمانی که از گوشت مهره‌داران و دیگر پستانداران تغذیه می‌کنند، و آن گونه‌هایی چون بیشتر اعضای تیره ستبردمان که جانداران بی‌مهره و حشرات را شکار می‌کنند. گروه نخست دارای تنها ۶ گونه ساکن استرالیا است که ۴ تایشان را کوئول‌ها تشکیل می‌دهند. کوئول‌های کوچکتر نه تنها از گوشت مهره‌داران تغذیه می‌کنند که میزان بسیاری حشره و حتی میوه نیز به رژیم غذایی خود می‌افزایند. کوئول‌های بزرگتری چون کوئول ببری طعمه خود را با پنهان شدن و دنبال کردن شکار می‌کنند و به دنبال طعمه‌هایی چون والابی که به اندازه بدن خودشان هستند و والابی مرداب که دو برابر بزرگتر از آن‌ها هستند می‌روند. بزرگترین گوشتخوار کیسه‌دار تا سده گذشته گرگ تاسمانی بود با وزنی که به ۳۵ کیلوگرم می‌رسید. دسته دوم که به حشره‌خواری می‌پردازند جثه کوچکتری نسبت به دسته نخست دارند و وزن اغلبشان کمتر از ۱۰۰ گرم است. آن‌ها از بویایی خود برای یافتن حشرات زیر خاک بهره می‌گیرند، شنوایی و دید نزدیک قوی دارند، و با فرزی بسیار می‌توانند حشره را شکار کنند. این جانوران گستره وسیعی از بی‌مهرگان را برای خوردن برمی‌گزینند ولی کمتر به سراغ جاندارانی چون مورچه، حلزون، و کرم‌های ابریشم پشمالو می‌روند. نامبت که با ۷۰۰ گرم وزن بزرگترین عضو این گروه است شکارچی ماهر موریانه‌ها است. عنکبوت‌ها و هزارپاها از جمله دیگر طعمه‌های این دسته از کیسه‌داران هستند. ویرایش دهم سامانه طبیعت
این فهرست به شش کلاس ردۀ که لینه برای جانوران توضیح داده‌است، تقسیم شده‌است. پستانداران، پرندگان، دوزیستان، ماهیان، حشرات و کرمیان این رده‌ها در نهایت با مطالعه آناتومی داخلی ایجاد شدند، همان‌طور که در کلید او دیده می‌شود: راه چهارم
گورجیف گیاهان را تک‌مرکزی، جانوران را دومرکزی و مردمان را سه مرکزی طبقه‌بندی می‌کرد. مراکز به دستگاه‌هایی درون موجود اشاره دارد که کارکردهای خاص ارگانیک را دیکته می‌کنند. در مردم (انسان) سه مرکز اصلی: مرکز اندیشه، مرکز عاطفی و مرکز فیزیکی و دو مرکز عالیتر: مرکز عاطفهٔ عالیتر و مرکز اندیشهٔ عالیتر وجود دارد. جاندار
اَندامگان‌ها (جانداران) انواع متنوعی دارند که عبارت اند از: گونه (زیست‌شناسی)
گونه در تقسیم‌بندی زیست‌شناختی بعد از سرده قرار دارد. گونه خود نیز به زیرگونه، نژاد یا واریته و نوع تقسیم می‌شود. نژادهای پرورش یافته را رقم می‌نامند. در حدود ۱/۷۵ میلیون گونه توصیف و به‌طور علمی نامگذاری شده‌اند. این تعداد مثلاً شامل ۲۵۱ هزار گونه گیاهی، ۴۲ هزار گونه جانوری مهره‌دار و ۷۵۰ هزار گونه حشرات است. بیش از ۹۹٪ از گونه‌های زیستی که تاکنون بر روی کره زمین زندگی کرده‌اند، منقرض شده‌اند. آغازیان
آغازیان را می‌توانیم در هفت گروه قرار دهیم (جدول مقابل). بسیار مشکل است که انواع متنوع آن‌ها را در یک طرح ساده بگنجانیم. کتابها به‌طور سنتی آن‌ها را به شکلی غیرطبیعی (مانند آنچه در قرن نوزدهم اجرا شد) به فتوسنتز کننده‌ها (جلبکها)، غیرخودخوراک سازها (پروتوزوآ) و جذب کننده‌ها (آغازیان شبه قارچ) تقسیم‌بندی می‌کنند.