پادشاهان اساطیر روم چه کسانی بودند؟
پادشاهی روم
چهار پادشاه نخست یعنی رومولوس، نوما پومپیلیوس، تولوس هوستیلیوس، و آنکوس مارکیوس دارای اصالتی لاتینی و سابین بودند و روی هم رفته ۱۳۷ سال پادشاهی کردند و پایه‌های شهر رم و بسیاری از آداب و رسوم و نهادهای آن را پی‌افکندند.
روما (اساطیر)
روما یا رومه در اساطیر روم و در دین سنتی رومیان، ایزدبانو یا الهه‌ای بود که تجسم انسانی شهر رم و در سطح وسیع‌تر تجسم دولت روم محسوب می‌شد و به عبارت دیگر الهه شهر رم یا الهه حامی امپراتوری روم بود. تصویر این ایزدبانو بر پایه‌های ستون معروف به آنتونیوس پیوس درج شده‌است. نرون
نرون کلاودیوس سزار آگوستوس ژرمانیکوس (زادهٔ ۱۵ دسامبر سال ۳۷ میلادی، درگذشتهٔ ۹ ژوئن ۶۸ میلادی) یکی از امپراتوران روم بود که از سال ۵۴ تا ۶۸ میلادی بر این سرزمین فرمان راند و پنجمین و آخرین از خانوادهٔ اگوستوس (دودمان ژولیو کلودین) بود که بر روم حکمرانی کرد. (نام اصلی نرون لوسیوس دومیتیوس آهِنوباروس (به انگلیسی: Lucius Domitius Ahenobarbus)) بود. سرپرستی وی توسط عموی بزرگش کلودیوس با نفوذ فرماندهی مادرش در دولت و روی امپراتور پذیرفته شد و بدین ترتیب وارث و جانشین او شد. مانند کلودیوس، نرون با رضایت گارد پرتورین امپراتور شد. مادر نرون، آگریپینا جوان، به‌طور کامل و آشکارا بر زندگی اولیه و تصمیمات نرون و امپراتوری روم سلطه تمام و کمال قدرتمند و نفوذی بی‌اندازه داشت و در حقیقت تمام قدرت در اختیارات مادر خود اگریپینا بود تا اینکه در سال اول حکومت خود، مادرش را بتدریج شروع به کنار گذاشتن کرد و باعث شد که اگریپینا با وی بر سر قدرت درگیر شود و این درگیری به حدی رسید که اگریپینا در پنجمین سال در سلطنت پسرش به دستور خود نرون مخفیانه در قصرش کشته شود. بحران قرن سوم
ماکسیمینوس اولین امپراتورهای پادگان بود - حاکمانی که بدون داشتن تجربه سیاسی، جناح حامی، اجداد برجسته یا ادعای وراثتی تاج و تخت امپراتوری توسط سربازان ارتقا یافتند. همانطور که حکومت آنها به قدرت نظامی و کلیت به ارتش متکی بود، آنها به عنوان جنگ سالاران متکی به ارتش برای حفظ قدرت عمل می کردند. ماکسیمینوس به مبارزات در آلمان ادامه داد اما تلاش کرد تا اقتدار خود را بر کل امپراتوری اعمال کند. سنا از پذیرش دهقانی به عنوان امپراتور ناراضی بود. این باعث آشوب به عنوان آشفته سال شش امپراتور شد که طی آن همه مدعیان اصلی کشته شدند: در سال ۲۳۸ شورشی در آفریقا به رهبری گوردیان اول و گوردیان دوم آغاز شد، که به زودی توسط سنای روم پشتیبانی شد. اما این با کشته شدن گوردیان دوم و خودکشی گوردیان یکم به سرعت شکست خورد. سنا، از ترس خشم امپراتوری، دو نفر از آنها را به عنوان هم امپراتور بزرگ تر ساخت، پوپینوس و بالبینوس با نوه گوردیان اول، گوردیان سوم به عنوان سزار. ماکسیمینوس به رم لشکر کشید اما توسط لژیون دوم پارتیکا وی ترور شد و متعاقباً پوپینوس و بالبینوس توسط گارد پرتورین کشته شدند. اساطیر یونانی
بر اساس اسطوره‌شناسی دوران کلاسیک، بعد از سرنگونی تیتان‌ها، گروه ایزدان (پانتئون) و ایزدبانوان برپا شد. در میان ایزدان اصلی یونان، ایزدان المپ‌نشین بودند که بالای کوه المپ و تحت نظارت زئوس پدید آمدند. (محدودیت آن‌ها به ۱۲ عدد، ظاهراً به ایده‌های مدرن نسبت داده می‌شود) به جز المپ، خدایان متنوع پرستش‌شده یونانی در اطراف، خدای نیمه‌انسان-نیمه‌بز شکل پان، نیمف (روح‌های رودخانه‌ها)، نیاد (که در چشمه‌ها ساکن است)، دریاد (که روح درختان است)، نرئیدها (که ساکن دریاست)، خدایان رودخانه، ساتیر، و غیره می‌باشد. به‌علاوه، نیروهای تاریک جهان زیر زمین وجود داشتند که از جمله آن‌ها الهه‌های انتقام اند که مجرمان را تعقیب می‌کنند. به افتخار پانتئون‌های یونان باستان، شعرا، آوازهای هومری را ایجاد کردند (مجموعه‌ای از سی‌وسه آواز). به عقیده گرگوری نگی، آوازهای هومری بزرگ‌تر به عنوان مقدماتی ساده، هر یک خدایی را فرا می‌خوانند. لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم
لئوپولد یکم(زادهٔ ۹ ژوئن ۱۶۴۰ - درگذشته ۵ مهٔ ۱۷۰۵) امپراتور مقدس روم و پادشاه مجارستان (با عنوان لیپوت یکم ) و بوهم بود. نوما پمپیلیوس
نوما پُمپیلیوس یا نوما پومپیلیوس، مشهور به نوما (زاده: ۷۵۳ قبل از میلاد، درگذشت: ۶۷۳ قبل ازمیلاد)، دومین پادشاه روم بود که به جانشینی رومولوس برگزیده شد. نوما، که از 715 تا 673 پیش از میلاد بر رُم فرمان می‌راند، در اصل از سابین‌ها بود، و شهریاری مذهبی و بنیادگذار بسیاری از کیش‌های رمی به‌شمار می‌آمد. رم (مجموعه تلویزیونی)
سریال «رم» در واقع داستانِ «روم باستان»، در دوران‌گذار از جمهوری به امپراتوری را روایت می‌کند، داستانی که از تهاجم «ژولیوس سزار» به «سرزمین گل» (فرانسه امروزی) آغاز می‌شود و به مرگِ «مارک آنتونی» (یا همان مارکوس آنتونیوس و ظهور و شکل‌گیری اولین «امپراتور آگوستوس» ختم می‌گردد. این سریال با دنبال کردن زندگی دو شخصیت اصلی، یعنی دو سرباز رومی، یعنی «لوسیوس وُرنیوس» و «تایتیس پولو»، که زندگی آن‌ها با حوادث کلیدی داستان در هم تنیده‌است، به پیش می‌رود و شکل می‌گیرد. سرویوس تولیوس
بر طبق اظهار پلینی، سرویوس تولیوس نخستین پادشاه روم بود که نقش کردن تصاویری از گاو، گاومیش و خوک بر قطعات فلز و استفاده از آن در مبادلات و معاملات بود. قبل از این زمان، رومی‌ها از روش سادهٔ استفاده از توده یا تکه‌های فلز در تجارت و معاملات خود استفاده می‌کردند. کلئوپاترا
در بخشش‌های اسکندریه که در اواخر سال ۳۴ پیش از میلاد و پس از تسخیر ارمنستان به دست آنتونی برگزار شد کلئوپاترا و سزاریون به عنوان فرمانروایان مشترک مصر و قبرس تاجگذاری کردند. همچنین الکساندر هلیوس به عنوان فرمانروای ارمنستان، ماد، و پارت؛ کلئوپاترا سلن دوم به عنوان فرمانروای برقه و لیبی؛ و بطلمیوس فیلادلفوس به عنوان فرمانروای فنیقیه، سوریه، و کیلیکیه تاجگذاری کردند؛ و نیز آنتونی کلئوپاترا را به لقب «ملکهٔ شاهان» مفتخر کرد. دشمنان او در روم از این می‌ترسیدند که مبادا کلئوپاترا در فکر «. . . ترتیب دادن جنگی انتقامی باشد که در آن تمامی شرق در برابر روم صف‌آرایی کنند، خود را به عنوان امپراتریس جهان در روم بازشناساند، از کاپیتولیوم طلب عدالت کند، و یک قلمرو سلطنتی جهانی را ایجاد کند». سزاریون نه تنها تا مقام نایب‌السلطنهٔ کلئوپاترا ترفیع داده شده بود، بلکه مفتخر به چندین لقب از جمله خداوندگار، پسر خدا، و شاه شاهان شده و در هیئت هورس تصویرپردازی شده بود. مصریان گمان می‌کردند که روح ایزدبانویشان، ایسیس، در کالبد کلئوپاترا حلول کرده‌است زیرا که او خود را «نئا ایسیس» می‌نامید. دودمان ژولیو کلودین
دودمان ژولیو کلودین نخستین دودمان امپراتوری در روم بود که شامل پنج امپراتور آگوستوس، تیبریوس، کالیگولا، کلودیوس و نرون بود. آنها از سال ۲۷ پیش از میلاد (آغاز حکومت آگوستوس) تا سال ۶۸ میلادی (خودکشی نرون) برای ۹۵ سال بر امپراتوری روم حکم می‌راندند. نام "دودمان ژولیو کلودین" یک نام تاریخ‌نگاری است که از دو خاندان سلطنتی اصلی گنس ژولیا (سزارهای ژولیی) و گنس کلودیا (سزارهای کلودیی) نشأت گرفته است. پادشاه رومن‌ها
عنوان در اصل به هر پادشاهی که به شکل پادشاهی انتخابی برگزیده شده بود به عنوان یک تعلق می‌گرفت حتی اگر رسماً توسط پاپ تا آن موقع به عنوان امپراتور شناخته نشده بود. پس از آن صرفاً برای یک وارث بلافصل تاج و تخت سلطنتی مورد استفاده قرار گرفت که در زمان طول عمر یا بازنشستگی یک امپراتور به جانشینش تعلق می‌گرفت فیدس
فیدس، یا فیدس پوبلیکا، تجسم تعهد و وفاداری در اساطیر روم باستان به شمار می‌آمد. کیش این خدابانو، بسیار کهن بود و گفته می‌شود که بنیانگذار این کیش، نوما پومپیلیوس، دومین پادشاه روم، بود. تصویر فیدس، از جمله بر سکه‌های دومینیتی مربوط به سالهای ۸۱ تا ۹۶ میلادی درج شده که نمونه‌هایی از آن در موزه ناسیونال رومانو واقع در رم نگهداری می‌شود. تاریخ شهر رم
با پایان گرفتن جمهوری، شهر روم به عظمتی رسید متناسب پایتخت امپراتوریی که بر تمام مدیترانه حکمرانی می‌کرد. جمعیت شهر بین ۴۵۰۰۰۰ تا ۳٫۵ میلیون نفر برآورد می‌شود. جمعیت ۱ تا ۲ میلیون میان تاریخ دانان بیشتر مورد تأیید است. این عظمت در زمان آگوستوس بیشتر شد، او پروژه‌های آگوستوس را تکمیل کرد و خود نیز بر آنها افزود، مانند فوروم آگوستوس، و آرا پاسیس. گفته می‌شود او رم را بصورت شهری از آجر تحویل گرفت و شهری از مرمر تحویل داد. جانشینان آگوستوس تلاش کردند تا با افزودن مشارکت‌های شخصی خود به شهر، تا حدودی از موفقیت وی الگوبرداری کنند. در زمان حکومت نرون بیشتر شهر را نابود کرد، ولی به طرق مختلف باعث شد ساخت و سازهای جدیدی در شهر انجام گیرد. از نظر اقتصادی رم در آن زمان شهری وابسطه به دولت بود. ۱۵ تا ۲۵ درصد از غلات آن توسط دولت مرکزی تأمین می‌شد. تجارت و صنعت در مقایسه با دیگر شهرها مانند اسکندریه نقش کمتری ایفا می‌کرد. این بدان معنی بود که روم برای حقظ جمعیت خود از نظر کالا و محصولات وابسته به شهرهای دیگر امپراتوری بود. این اکثراً با مالیات‌هایی که از دولت تأمین می‌کرد پرداخت می‌شد. اگر این مالیات به رم سرازیر نمی‌شد شهر بسیار کوچکتر می‌گردید. جمعیت رم بعد از گذشتن از اوج خود در قرن دوم به تدریج کاهش پیدا می‌کند. در انتهای قرن دوم در دوروران مارکوس آورلیوس، طاعون آنتونین ۲۰۰۰ نفر را در یک روز کشت. مارکوس آورلیوس در سال ۱۸۰می‌میرد. حکومت او آخرین پنج امپراتور خوب و پایان صلح رومی (پاکس رومانا) بود. پسر او کمودوس، تا سال ۱۷۷ م. یکی از دو امپراتور مشترک بود. با افول تدریجی قدرت روم غربی او قدرت کامل امپراتوری را در دست گرفت. هنگامی که دیوار آورلین ساخته شد(۲۷۳م) به ۵۰۰۰۰۰ تنزل کرده بود. در این زمان به دنبال فاجعه فوران آتش فشان مونت وسوویوس در ۷۹ م که شهر پومپی را ویران ساخت، گروهی از اشراف کنترل روم را در دست گرفتند. رم (مجموعه تلویزیونی)
این سریال در درجه اول سرگذشتی تاریخی از زندگی و مرگِ "ثروت"، "قدرت" و "شکوه و جلال تاریخی" است، که البته بر روی زندگی‌ها، دارایی‌ها، خانواده‌ها و دوستان و آشنایانِ دو مردِ عادی تمرکز می‌کند: "لوسیوس ورنیوس" و "تایتوس پولو"، دو سرباز سادهٔ رومی که اسامی آن‌ها در تاریخ روم باستان نیز، ذکر شده‌است. از جمله در کتابِ "سرگذشت سزار" اثر: "بلو گالیسو"Bello Gallico. در این سریال افسانه‌سازی اطراف شخصیت این دو سرباز رومی به گونه‌ای مدیریت شده که این دو اغلب شاهد بروز بسیاری از وقایع تاریخی ارائه شده در سریال هستند. امپراتوری روم
آگوستوس (با نام پیشین اکتاویان)، نوه‌ی خواهر و وارث سزار، پس از مرگ او خود را جانشینش نامید. جنگ‌ها و منازعاتی میان حامیان او و جمهوری‌خواهان رخ داد و نهایتاً پس از پیروزی آگوستوس در نبرد آکتیوم و متعاقب آن مرگ مارک آنتونی و کلئوپاترا، دیگر رقیب قدرتمندی برای وی وجود نداشت. اکتاویان به تنها حکمران روم تبدیل شده بود و بلافاصله دست به اصلاحات گسترده زد. زمانی که اکتاویان به امپراتوری برگزیده شد و فرمانروایی جهان روم را به دست گرفت، مجلس سنا لقب آگستوس (بلند مرتبه) را به وی اعطا کرد. دیدیا کلارا
دیدیا کلارا به‌عنوان یکی از زیبارویان رومی شهره بود با این‌وجود عملاً اطلاع زیادی از زندگی یا شخصیت او در دست نیست. دیدیا کلارا را نخست به نامزدی یکی از عموزادگانش درآورده بودند اما در سال ۱۹۳ او با سکستوس کورنلیوس رپنتینوس که در دوران حکومت کوتاه‌مدت پدرش بخشدار رم بود ازدواج کرد. پس از آنکه دیدیوس ژولیانوس در ۱ ژوئن ۱۹۳ به قتل رسید، امپراتور جدید روم سپتیموس سوروس عنوان آگوستا را از دیدیا کلارا و مادرش گرفت. دیدیا کلارا در کمتر از یک ماه از مرگ پدرش مادرش را نیز از دست داد و از سرنوشت بعدی او نیز اطلاعی در دست نیست. کارل ششم، امپراتور مقدس روم
کارل ششم (زادهٔ ۱ اکتبر ۱۶۸۵ ـ درگذشته ۲۰ اکتبر ۱۷۴۰) امپراتور مقدس روم، پادشاه بوهم، مجارستان (با عنوان کاروی سوم)، کرواسی و آرشیدوک اتریش بود. هلیوگابال
الیوگابالوس یا هلیوگابال یا مارکوس اورلیوس آنتونیوس (زادهٔ پیرامون ۲۰۳- مرگ ۱۱ مارس ۲۲۲) امپراتور روم از ۲۱۸ میلادی تا سال مرگش بود. سلطنت کوتاه او به دلیل رسوائی های جنسی و جنجال های مذهبی مشهور بود. او پسر خاله امپراتور کاراکالا بود و از یک خانواده برجسته عرب-رومی در امسا (حمص)، سوریه بود، جایی که در اوایل جوانی او به عنوان رئیس کشیش خدای خورشید سول اینویکتوس نامگذاری شد. پس از مرگ کاراکالا، هلیوگابال در سن تقریباً ۱۴ سالگی در شورش ارتش که توسط مادربزرگش، جولیا مائسا، علیه جانشین کوتاه مدت کاراکالا، ماکرینوس و برای تصاحب قدرتی که در گذشته متعلق به خواهرش جولیا دومنا بود تحریک شده بود، و به مقام پرینکیپاته و پرینسپس رسید. وی بعنوان یک شهروند خصوصی احتمالاً واریوس آویتوس باسیانوس نامیده می شد. او پس از رسیدن به مقام امپراتور، نام مارکوس اورلیوس آنتونینوس را به خود گرفت و تنها پس از مرگ وی پس از خدای بومی خود شناخته شد. ساترن
ساتورن (به لاتین: ساتورنوس) از خدایان بزرگ روم بود که خدای کشاورزی و برداشت محصول به‌شمار می‌آمد، و دوران سلطنت و فرمانروایی او، توسط جمع زیادی از نویسندگان رومی، به عنوان عصر طلایی وفور و برکت و فراوانی و صلح توصیف شده‌است. در دوران قرون وسطی وی به عنوان خدای رومی رقص، کشاورزی، عدالت و اقتدار، شناخته می‌شد. ساتورن در حالیکه ابزاری به شکل داس در دست چپ خود و یک دسته گندم در دست راست خویش دارد، به تصویر کشیده شده‌است. مادر او تررا و پدرش کائلوس بود. وی در عصر کلاسیک با کرونوس، ایزد معروف یونانی، یکی شناخته شده و در نتیجه اسطوره‌شناسی مربوط به این دو تن از خدایان، به‌طور معمول با یکدیگر اختلاط حاصل کرده‌است. امپراتور روم
امپراتور روم فرمانروای امپراتوری روم در طی دوران سلطنتی (آغاز از ۲۷ پ. م) بود. امپراتوران روم از انواع عناوین گوناگون در سراسر تاریخ استفاده می‌نمودند. امپراتورهای روم غالباً با عناوین "آگوستوس" و "سزار" بازتاب داده می‌شدند. یکی دیگر از عناوین استفاده‌شده "امپراتور" بود، که در اصل به‌عنوان یکی از عنوان‌های تجلیلی نظامی به‌کار برده می‌شد. امپراتوران نخست لقب "پرینسپس" (نخستین شهروند) را به‌کار می‌بردند. امپراتوران بارها القاب جمهوری‌خواهی را گرد می‌آوردند، به‌ویژه "پرینسپس سناتوس"، "کنسول" و "پونتیفکس ماکسیموس". زاغ مقلد
کالینز گفته‌است تشابه زیادی بین امپراتوری روم و ملت خیالی پانم وجود دارد. او بازی‌های گرسنگی را «نسخه‌ای به روز شده از مسابقات گلادیاتوری در روم که دولت مردم را به عنوان یک سرگرمی محبوب، بی‌رحمانه وادار به مبارزه تا پای مرگ می‌کرد» توصیف کرده‌است. کالینز همچنین توضیح می‌دهد که نام «پانم» از عبارت لاتین «Panem et Circenses»، که به معنی «نان و سیرک» است، گرفته شده و اشاره به استراتژی مورد استفاده توسط امپراتوران روم برای دلجویی از توده‌ها با پخش کردن غذا و ایجاد سرگرمی، دارد. لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم
Wikipedia contributors, "Leopold I, Holy Roman Emperor," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Leopold_I,_Holy_Roman_Emperor&oldid=449630112 (accessed September 14, 2011). کویرینوس
کویرینوس یا کوئیرنوس یا کوئیرینوس، در اساطیر روم، یکی از نخستین خدایان سرزمین روم محسوب می‌شد. در رم دوران امپراطوری آگوستوس، کوئیرنوس همچنین به عنوان یک لقب برای ژانوس به کار برده می‌شد و ژانوس، با عنوان "ژانوس کوئیرینوس" شناخته می‌شد. نام کویرینوس از کلمه کوئیریس به معنای «نیزه» مشتق شده‌است. امپراتوری روم
اگرچه دوران حکومت و فرمانروایی خانواده فلاوین‌ها کوتاه بود، اما آن‌ها موفق شدند تا دوباره پایداری و ثبات را به امپراتوری روم بازگردانند و کمک کنند تا امپراتوری، با ثبات بیشتری روی پای خود بایستد. هرچند عملکرد هر سه امپراتور این سلسله؛ یعنی، وسپاسین، تیتوس و دومیتیان مورد نقد و سرزنش فراوان قرار گرفت ("البته بیشتر آن‌ها به دلیل تمرکز امپراتوران بر روی قدرت و فرمانروایی بود")، آن‌ها دست به اصلاحات مهمی نیز زدند که باعث شد تا امپراتوری روم تا اواخر قرن سوم تقریباً باثبات و مستحکم بماند. با این وجود، سوابق و پیشینه نظامی آنها، باعث کاسته شدن از اختیارات مجلس سنا شد. رومولوس آگوستولوس
روایات مختلفی در مورد تغییر نام رومولوس از آگوستوس به آگوستولوس وجود دارد. در برخی منابع چنین آمده است که نام امپراتور جوان از دو نام رومولوس، نخستین پادشاه افسانه‌ای و آگوستوس، نخستین امپراتور سربلند روم تشکیل شده بود و رمیان با تحریف نام او از رومولوس به مومیلوس (به معنای «رسوایی کوچک») و آگوستوس به آگوستولوس (مصغرشدهٔ آگوستوس به معنای «امپراتور کوچک») به تمسخر او می‌پرداختند. لیویا
لیویا (Livia Drusilla) دختر سناتور رومی Marcus Livius Drusus Claudianus همسر گایوس اکتاویوس تورینوس (به لاتین: Gaius Octavius Thurinus) بنیان‌گذار پرینکیپاته و نخستین امپراتور روم و مادر تیبریوس یولیوس کایسار آگوستوس (به لاتین: Tiberius Julius Caesar Augustus)‏ (۴۲ پیش از میلاد - ۳۷ پس از میلاد) امپراتور روم از دودمان ژولیو کلودین بین سال‌های ۱۴ تا ۳۷ میلادی بود.  https://en.wikipedia.org/wiki/Livia جولیا دومنا
او از سال ۱۹۳ تا ۲۱۱ امپراتریس روم بود. او در امسا (حمص امروزی) در روم سوریه در یک خانواده عرب از کاهنان خدای الاگابالوس به دنیا آمد. در سال ۱۸۷، او با سپتییموس سیوروس متولد لیبیایی ازدواج کرد، که در آن زمان فرماندار استان روم گالیا لوگدوننسیس بود. آنها دو پسر داشتند، به نام‌های کاراکالا و پوبلیوس سپتیموس گتا. جنگ داخلی بر سر تاج و تخت رومی در سال ۱۹۳ آغاز شد، و اندکی پس از آن سوروس خود را امپراتور معرفی کرد. جنگ در سال ۱۹۷ با شکست آخرین مخالفان سوروس به پایان رسید. او بین سالهای ۱۹۷ تا زمان مرگش در سال ۲۱۷ از طریق شوهر و پسرانش عملاً حاکم امپراتوری روم بود. او در صعود و تثبیت شوهرش بر تخت سلطنت نقش داشت، دومنا به عنوان امپراتریس، به دلیل تأثیر سیاسی، اجتماعی و فلسفی اش مشهور بود. او نقش عمومی فعال و برجسته ای را ایفا می‌کرد و عناوینی از قبیل «مادر اردوگاه‌های شکست ناپذیر» را دریافت کرد. همچنین او نقش فعالی در پشت صحنه برای کمک به شوهرش در وظایف رسمی‌اش برای اداره امپراتوری داشت. زمانی که پسر بزرگش، کاراکالا، در سن ده سالگی به عنوان امپراتور مشترک با پدرش شروع به حکمرانی کرد، مدت بسیار کوتاهی با همسر کاراکالا، فولویا پلوتیلا بین سالهای (۲۰۳ تا ۲۰۵)، ملکه مشترک بود، تا اینکه پدر پلوتیلا، پلاوتیانوس قدرتمند، رقیب دومنا به خیانت متهم شده و اعدام شد، خود پلوتیلا نیز در بی‌آبرویی و بی‌عفتی قرار گرفت و از مقام و عناوینش برکنار شد. پس از مرگ سوروس در سال ۲۱۱، دومنا اولین ملکه مادر شد که ترکیب عنوان قدرتمند «پیا فلیکس آگوستا» را دریافت کرد، که نشان از اختیارات و اقتدار بسیار بیشتر او نسبت به آنچه برای یک مادر امپراتور روم معمول بود، هست. با تأثیر او و وصیت سوروس پسرانشان به سلطنت رسیدند. آنها رابطه تعارضی داشتند و دومنا به عنوان واسطه آنها و ارتباط دهنده اجرایی حکومت آنها عمل می‌کرد، اما بعداً در همان سال کاراکالا برادرش گتا را ترور کرد. روم
روم از نخستین کشورها و تمدن‌های مطرح در شاهنامه که صراحتاً پس از ایران و توران یاد شده و نخستین فرمانروای آن در شاهنامه سلم است. سرزمین روم توسط فریدون نیایش به سلم تفویض شد. منوچهر بعد از قتل تور اینک بدنبال سلم است و سلم گریزان به سوی آلانان دژ متواری شده ولی آنجا توسط قارن‌رزمجو و گرشاسپ‌پهلوان تسخیر و همهٔ دشت و دمن و دریا جوی خون گشته بود. شاه روم در ساحل آنجا مانند همیشه قایق یا زورقی نیافت تا وارد دژ گردد در همین گیرودار منوچهر از پس او رسید. رومولوس آگوستولوس
رومولوس آگوستوس پسر اورستس، ارشد سربازان روم غربی در زمان امپراتور ژولیوس نپوس در ۴۷۵م. بود. امپراتوری روم غربی تا آن زمان به شدت زوال یافته و قلمرو جغرافیاییش تنها محدود به ایتالیا و منطقهٔ کم‌نفوذی در جنوب گل شده بود. از سوی دیگر مزدوران ژرمنی‌تبار بیشترین تعداد سربازان امپراتوری را تشکیل می‌دادند و به همین سبب اورستس که دارای تبار دوگانهٔ رومی-ژرمنی بود، از حمایت بیشتری از جانب سربازان در مقایسه با امپراتور نپوس برخوردار بود. همین موضوع سبب شد تا او در ۴۷۵ علیه امپراتور وقت دست به شورش زده و برای براندازی او به سوی راونا لشکر کشد. ژولیوس نپوس در اوت همان سال به دالماتیا گریخت و کنترل ایتالیا در دستان اورستس قرار گرفت. اورستس، سپس پسرش رومولوس را که به دلیل داشتن مادری رومی‌تبار از خون رومی برخوردار بود و امکان‌پذیرشش از سوی رمیان بیشتر از پذیرش خود اورستس بود را در تاریخ ۳۱ اکتبر ۴۷۵ به مقام امپراتوری روم غربی رساند. با این حال روم شرقی از پذیرش او به عنوان امپراتور مشروع روم غربی سر باز زد و او را به عنوان غاصب تاج و تخت شناخت. کومودوس
مارکوس اورلیوس کومودوس آنتونیوس (به لاتین: Marcus Aurelius Commodus Antoninus) (زاده: ۳۱ اوت۱۶۱ – مرگ: ۳۱ دسامبر ۱۹۲ (میلادی)) امپراتور روم میان سال‌های ۱۸۰ تا ۱۹۲ (میلادی) بود. سپتیمیوس سوروس
لوسیوس سپتیمیوس سوروس (زبان لاتین: Lucius Septimius Severus) (۱۱ آوریل ۱۴۵/۱۴۶–۴ فوریه ۲۱۱) از امپراتوران روم بود. اتحاد تاج و آتشگاه
البته برخی از محققین مانند عبد الحسین زرین کوب این اتحاد و به وجود آمدن حکومت ایدئولوژیک را که اولین اتحاد دیانت و سیاست بود را به نقد می‌کشند. برخی نیز قیام مزدکیان در دوران ساسانی را تلاش مخالفان برای درهم شکستن ایدئولوژیک اتحاد تاج و آتشگاه می‌دانند. امپراطوری روم نیز با تأخیری یک صد ساله با این نیروی نوظهور آشنا می‌شود. کنستانتین (متولد در سال ۲۷۲ میلادی و مرگ در ۲۶ ژوئن ۳۳۷ میلادی) امپراتور روم شرقی یا بیزانس این نظام ایدئولوژی مذهبی را به طبیعیت از ساسانیان در سرزمین تحت سیطره خود بازتولید کرد. او در سال ۳۱۲ به امپراطوری روم رسید و در مدت کوتاهی، مسیحیت به عنوان مذهب رسمی امپراتوری روم، جایگاه خود را تثبیت کرد. کنستانتین در سال ۳۲۵ همانگونه که ساسانیان اقدام به جمع‌آوری و تدوین یک کتاب مذهبی برای بنا کردن نظام ایدئولوژیک خود گرفته بودند اقدام به جمع‌آوری و یک نواخت سازی در روایت‌های مسیحت و زندگی مسیح گرفت و اناجیل چهارگانه را به وجود آورد او برای این کار شورای را در شهر ننقیه دایر کرد که در آن نزدیک ۳۰۰ اسقف شرکت کردند. طی این شورا بررسی جامعی بر روی کتاب مقدس (عهد عتیق و عهد جدید) انجام گرفت. تلاش‌های تحقیقاتی این شورا در نهایت منجر به استخراج مفاهیم پایه‌ای «ایمان مسیحی» گردید. سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم
کنار این رومی زانو زده، یک نفر دیگر ایستاده‌است که رو به شاهنشاه دارد و بی‌ریش است. اما دیهیمی از برگ غار بر سر دارد و نوار کوچکی پشت سرش افشان شده‌است، و جامه‌اش مانند رومی زانوزده‌است، و شمشیر از کمر آویخته‌است، و دستش در آستین سردوخته مخفی گردیده و مچ چپش را شاپور گرفته‌است. هر دوی این افراد، رومی هستند و از ردای امپراتوری و تاج برگ غار آنها پیداست که امپراتور می‌باشد. ولی در مورد هویت آنها بحث بسیار شده‌است. تا سال ۱۹۵۴ همه می‌گفتند آنکه زانو زده، والرین است که از شاه امان می‌خواهد، و آنکه ایستاده کردیاس نامی ازاهل سوریه‌است که گفته‌اند شاپور او را به امپراتوری برنشانید. مارس (اساطیر)
از نظر مقایسه شمار خدایان رم از خدایان یونان کمتر و خدایان رم در تثلیث و مجموعه‌ای سه تایی [همان تریاد یا سه‌گانه] شکل می‌گیرد که یک سوی آن ژوپیتر، سوی دیگر مارس و سومین سوی آن کویرینوس است. امپراتوران بدفرجام بیزانس
فهرست زیر اسامی ۲۷ نفر از امپراتوران بیزانس یا روم شرقی است که سلطنت از آنها، بوسیلهٔ کور کردن یا کشتن گرفته شده است. این فهرست شامل امپراتورانی که در میدان جنگ یا حوادث غیر مربوط به انتقال قدرت، کشته شده‌اند، نمی‌شود. پادشاهی روم
با قدرت گرفتن روم، قبایل همسایه از جمله اتروسک‌ها نیز با لاتین‌ها متحد شدند و به این ترتیب روم به قدرتمندترین دولت شبه جزیره ایتالیا تبدیل شد.اتروسک‌ها که خود را کمتر از رومی‌ها نمی‌دیدند، خواهان مشارکت در نظام کشور شدند، بطوری که پنجمین و ششمین و هفتمین پادشاهان روم از میان آن‌ها برگزیده شدند. در دوره هفتمین پادشاه یعنی تارکوینیوس سوپربوس اتروسک‌ها به بالاترین مقام رسیدند و ثروت کلانی به چنگ آوردند. عامه مردم اتروسک‌ها را به چشم غاصبان بیگانه می‌نگریستند و به دنبال فرصتی برای بیرون کردن آن‌ها از آن سرزمین بودند. عاقبت در سال ۵۰۹ پیش از میلاد، تعدادی از سناتورها به رهبری لوکیوس یونیوس بروتوس پادشاه را خلع و حکومت را جمهوری اعلام کردند و جمهوری روم آغاز شد. در دوران پادشاهی تنها پادشاه بود که به‌عنوان کلانتر عالی‌رتبه با رأی پاتریسی‌ها یا همان سران قبایل اولیه رومی انتخاب می‌شد تا شهر را اداره و حکومت کند، تنها استثناء رومولوس بود چرا که او نخستین پادشاه و بنیان‌گذار شهر روم بود. راجع به چهار پادشاه نخست روم (لاتین‌ها) سندی که نشان دهد انتصابشان به پادشاهی امری موروثی بوده‌ در دست نیست، درحالی‌که برای سه پادشاه آخر (اتروسک‌ها) ملاک وراثت مادری برقرار بوده‌است. پادشاهی روم
تاریخ‌نگاران عصرباستان بر این ادعا بودند که پادشاهان روم بر مبنای فضایل و دانش خود به پادشاهی برگزیده می‌شدند. برای تاریخ‌نگاران باستانی مشکل بود که اقتدارات پادشاه را تعریف کنند، اقتداراتی که در دوران جمهوری روم به کنسول‌ها تفویض شدند. برخی تاریخ‌نگاران مدرن بر این گمان‌اند که قدرت عالی از آنِ مردم بوده‌است و پادشاه صرفاً یک مقام مجری می‌نمود درحالی‌که برای برخی دیگر قدرت مطلقه از آنِ پادشاه بوده و مردم و سنا نقشی درجه دوم و در حد کنترل قدرت پادشاه داشتند. نمادهای اقتدار پادشاه عبارت بودند از دوازده تبردار مجهز به تبرپوش، صندلی کورولی، توگای سرخ، کفش‌هایی سرخ و دیهیم سفیدی بر سر. پادشاه از اقتدارات و امتیازات زیر برخوردار بود: دارای اقتدار عالیه، فرمانده عالی قوای نظامی، رئیس حکومت، کاهن اعظم، قانونگذار و قاضی ارشد. انتخاب پادشاه فرایندی بود که مشتمل‌بر مداخله‌ی اینتررکس، سنا، مجمع کوریاتا، و البته آوگورهایی که می‌بایستی اراده خدایان را بواسطه عمل فالگیری از روی حرکت پرندگان حدس بزنند. در تئوری این مردم روم بودند که پادشاه خود را انتخاب می‌کردند اما در عمل مجلس سنا که این کار را انجام می‌داد. شاپور دوم
یکی دیگر از داستان‌های افسانه گونه دربارهٔ شاپور، ماجرای سفر او، در لباس مبدل، به امپراتوری روم، به قصد پی بردن به توان دشمن است. اما در روم او را شناسایی و دستگیر می‌کند و پوست خری به تنش می‌دوزند و به سیاه‌چال می‌اندازند. کلید سیاه‌چال در دست همسر قیصر روم است. ندیمه ملکه، که تبار ایرانی دارد، پوست را با شیر می‌خیساند و شاپور را از آن خارج می‌کند و همراه با او به ایران می‌گریزد. در همین زمان قیصر روم تیسفون را محاصره کرده و شاپور با ۶ هزار سرباز شبانه به قیصر مست و سربازانش حمله می‌برد. قیصر اسیر می‌شود، گوش و بینی اش را می‌برند و در زندان جان می‌دهد. این دو افسانه چند شباهت دارند: حمزه اصفهانی می‌گوید نزد موبدان زرتشتی کتابی دربارهٔ تاریخ پادشاهان ایران باستان دیده که حاوی تصویری از شاپور دوم بوده‌است. در این تصویر، شاپور با پیراهن و شلوار قرمز و تبرزینی در دست، بر سریر نشسته، تاج آبی آسمان‌گون با حاشیه زرنگار که در میانه دو رده طلا قرار داشته با هلالی زرین در وسط آن بر سر دارد. اوربانوس
اوربانوس (درگذشتهٔ ۲۷۱ یا ۲۷۲) یکی از مدعیان امپراتوری در نخستین سال‌های زمامدارای اورلیان، امپراتور وقت روم بود که در ۲۷۱ یا ۲۷۲ علیه او شورید و خود را امپراتور خواند اما دیری نپایید که کشته شد. با این حال برخی از تاریخ‌نگاران همچون زوسیموس بیزانسی نیز معتقدند که اوربانوس شخصیتی ساختگی بوده و وجود خارجی نداشته است. اهرن
بنابر شاهنامه اهرن خواستگار دختر قیصر روم بود. شاه روم، کشتن اژدهای کوه سقیلا را شرط پذیرش درخواست ازدواج می‌گذارد. اهرن با مشورت میرین (داماد قیصر) و راهنمایی هیشوی، گشتاسب را پیدا کرده و از او می‌خواهد تا اژدها را برای او بکشد. گشتاسب نیز قبول کرد و اژدها را کشته و سپس اهرن جسد اژدها را نزد قیصر برده و به خواستهٔ خویش که ازدواج با دختر پادشاه بود می‌رسد. سرویوس تولیوس
بر طبق روایات و افسانه‌های سنتی روم، سرویوس تولیوس، ششمین پادشاه از پادشاهان روم باستان، و همچنین دومین شهریار از سلسله اتروسک بود و در فاصله سالهای ۵۷۸ تا ۵۳۵ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کرد. منابع یونانی و رومی ریشه و اصل و نسب وی را از نژادی پَست و از بردگان توصیف می‌کنند و بعد به ازدواج او با دختر لوسیوس تارکوئینوس پریسکوس اشاره می‌کنند، که نخستین پادشاه اتروسکی رم بود؛ و در سال ۵۷۹ پیش از میلاد، ترور شد. گفته می‌شود که سرویوس تولیوس اولین پادشاه روم بود که بدون اینکه از سوی مجلس سنا انتخاب شده باشد، توانست به تخت شاهی تکیه یزند، چراکه وی، تاج و تخت را با تدبیر مادر یا مادر همسرش، ملکه تاناکوئیل، تصاحب نمود. کلانتر (روم)
در دوران پادشاهی، پادشاه کلانتر اصلی و دارای قوهٔ اجرایی بود. قدرت وی عملاً مطلق بود، قانونگذار، قاضی، و فرماندهٔ ارتش روم بود. زمانی که پادشاه می مُرد، قدرت وی به سنای روم تفویض می‌شد، که وی نیز یک اینتررکس را برای تدارک انتخابات پادشاه جدید برمی‌گزید. با گذار از پادشاهی به جمهوری، اقتدار پادشاه به دو کنسول روم تفویض شد که هرساله انتخاب می‌شدند. کلانترهای رومی حالا دیگر توسط خود مردم روم انتخاب می‌شدند، و دارای درجه ای از قدرت بودند که به آن «اقتدار عالیه» می‌گفتند. در جمهوری روم، دیکتاتور نسبت به دیگر کلانترها از بیشترین «اقتدار عالیه» بهره‌مند بود، و پس از وی (به لحاظ اسمی) کنسور قرار داشت، سپس به ترتیب کنسول‌ها، پرایتورها، ادیل کورولیها، و کوایستورها. هر کلانتر می‌توانست وتوی خود را علیه اقدام کلانترِ دیگری که همسطح یا مادون اوست اِعمال کند.تریبون‌های مردم و ادیل پلبیها کلانتر به معنای دقیق کلمه محسوب نمی‌شدند چرا که تنها توسط پلبی‌ها انتخاب می‌شدند.تریبونوس پلبیسها و ادیل پلبیها همگی توسط مجمع پلبی‌ها انتخاب می‌شدند و نه توسط پاتریسی‌ها، و برای همین کلانتر به تمام معنای کلمه محسوب نمی‌شدند و از اقتدار ارشد("maior potestas") نیز بهره‌مند نبودند. برای همین کلمهٔ «کلانتر مردمی» واژه نامناسبی است. به آنان به عنوان نمایندگان مردم (پلبی‌ها) می‌نگریستند؛ به طوری که می‌توانستند کنترل مردمی بر اقدامات سنا اِعمال کنند (از طریق حق وتوی خود) و از آزادی مدنی تمامی شهروندان رومی پاسداری کنند. ادیل پلبی‌ها از برخی جهات دستیار تریبون‌ها محسوب می‌شدند، و اغلب کارکردی مشابه همان ادیل کورولی‌ها ایفا می‌کردند (به بالاتر بنگرید). دودمان آنتونی نروایی
دودمان آنتونی_نِرِوایی دودمانی متشکل از بیش از هفت امپراتور روم بود که از ۹۶م تا ۱۹۲م بر روم حکومت کردند. از جمله نروا، تراژان، هادریان، آنتونیوس پیوس، مارکوس آئورلیوس، لوسیوس وروس و کومودوس. پنج مورد نخست از سوی ادوارد گیبون با عنوان " پنج امپراتور خوب " شناخته می‌شوند. امپراتور روم
رومی‌ها مقام امپراتور را با پادشاه جدا در نظر می‌گرفتند. نخستین امپراتور، آگوستوس، به‌طور قاطع شناخته‌شدن مانند یک پادشاه را نپذیرفت. اگرچه آگوستوس توانست ادعا کند که قدرتش با اعتبار جمهوری‌خواهانه است، جانشینش، تیبریوس، نتوانست به‌طور قانع‌کننده‌ای چنین ادعایی را بکند. با وجود این، برای سیصد سال نخست امپراتوران روم، از آگوستوس تا دیوکلسین، تلاش‌هایشان این‌گونه به‌تصویر کشیده‌شد که آنان رهبران جمهوری هستند. نرجس
قیصر صفتی مشترک میان تمام پادشاهان روم بوده‌است. از آنجا که علی بن محمد -امام دهم شیعیان امامیه نرجس خاتون را در سال‌های پایانی عمرش خریداری کرده‌است؛ احتمالاً نرجس خاتون بین سال‌های ۲۴۸ تا ۲۵۳ ه‍.ق (۸۶۲ تا ۸۶۷ م) خریداری شده‌است. در این دوره، حاکم سرزمین روم شرقی شخصی به نام میخائیل پسر تئوفیل (تئوفیلوس) یا میخائیل سوم بوده‌است. وی پس از مرگ تئوفیلوس و پایان حکومت مادرش بر رم، سی و ششمین امپراتور رم شد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که واژه روم به سرزمین‌های وسیعی اطلاق می‌شده‌است که از سوریه، لبنان و ترکیه تا فلسطین و اروپا را نیز در بر می‌گرفته است. روم تا پیش از حکومت والنتین متحد بود تا آنکه والنتین آن را به دو بخش روم شرقی با مرکزیت قسطنطنیه و روم غربی با مرکزیت شهر رم تقسیم کرد. امپراتوری روم
خودکشی اجباری امپراتور نرون در سال ۶۸ میلادی، باعث جنگ قدرت یکساله‌ای میان فرماندهان ارتش شد، که از آن به سال چهار امپراتور یاد می‌شود. طی این یکسال (که از ژوئن سال ۶۸ تا دسامبر سال ۶۹ طول کشید)، امپراتوری روم شاهد ظهور و سقوط پی در پی چهار فرمانده نظامی شد که یکی پس از دیگری به قدرت می‌رسیدند و پس از مدت کوتاهی توسط فرماندهان دیگر کشته می‌شدند. سرانجام آخرین فرماندهان، یعنی وسپاسین توانست قدرت را حفظ کند. این دوره از جنگ‌های داخلی در حقیقت نشان دهنده آشفتگی سیاسی بود که از آن پس، به صورت ادواری ادامه پیدا کرد و با روی کار آمدن سلسله‌های مختلف در تاریخ امپراتوری روم ثبت شد. کنستانتیوس کلوروس
فلاویوس والریوس کنستانتیوس (زادهٔ در حدود ۳۱ مارس ۲۵۰ - درگذشتهٔ ۲۵ ژوئیه ۳۰۶) مشهور به کنستانتیوس یکم یا کنستانتیوس کلوروس، امپراتور روم از ۲۹۳ تا ۳۰۵ (باعنوان سزار) و از ۳۰۵ تا ۳۰۶ (باعنوان آگوستوس) و آغازگر دودمان کنستانتینی بود. مانوئل یکم، امپراتور بیزانس
مانوئل یکم کومننوس فرماندهٔ نظامی، سیاستمدار و امپراتور روم شرقی (بیزانس) از ۱۱۴۳ تا ۱۱۸۰ بود. او رویای این را داشت تا امپراتوری روم را بار دیگر زنده سازد و برای تحقق این خواسته، ذخایر بیزانس را در دورانی که حیات امپراتوری از سوی سلجوقیان تهدید می‌شد، صرف این کار ساخت اما سیاست‌هایش در نهایت با شکست مواجه گردید. امپراتوری روم غربی
در این میان امپراتوری روم غربی خود را منقسم به سه پاره می‌دید که شکار تهاجمات بربرها بوده و توسط سه امپراتور و یک غاصب که با یکدیگر در حال جنگ بودند حکومت می‌شد: از یک‌سو امپراتور مشروع یعنی هونوریوس، از سویی دیگر کنستانتین سوم با پسرش کنستانس دوم و در نهایت ماکسیموس. امپراتوری روم
زئوس فرزند کرونوس (Cronus)، تایتان بزرگ، بود. او پدرش را سرنگون کرد و بر سر حکومت با برادرانش پوزئیدون (Poseidon) و هادِس (Hades) قرعه کشی کردند، زئوس در نتیجه این قرعه کشی به نام بزرگ خدایان شناخته شد، او فرمانروای آسمان و باران و اسلحه اش آذرخش است که آن را به سمت کسی که او را ناخشنود کرده، پرتاب می‌کرده‌است. یکی از مواردی که او را بسیار خشمگین می‌کرد دروغگویی و پیمان‌شکنی بوده‌است. زئوس هِرا (Hera) را به همسری گرفت اما به خاطر داشتن ماجراهای عشقی فراوان شهرت داشته‌است. تاریخ شهر رم
تصور می‌رود منشأ نام شهر روم برگرفته از نام رومولوس افسانه ای اولین حاکم رم باشد. گفته می‌شود رومولوس به همراه برادر دوقلویش رموس، پسر خدای مریخ و از نوادگان تروژان قهرمان آئنیاس می‌باشد. آنها توسط گرگ ماده ای بزرگ می‌شوند و رومولوس، رموس را به قتل می‌رساند و نام شهر رم را از نام خودش اقتباس می‌کند؛ و افسانه می‌گوید پس از بنیاد شهر رم و نامگذاری آن به همه مردم از تمام طبقات چه برده چه مردمان آزاد اجازه می‌دهد تا در این شهر به عنوان شهروند ساکن شوند. برای اینکه برای مردان شهرش همسر بگیرد، رومولوس از قبایل همسایه خود دعوت می‌کند تا در جشنی که رم ترتیب داده شرکت کنند آنگاه بسیاری از زنان جوان گرفته می‌شوند. پس از جنگ با سابین‌ها، رومولوس با شاه سابین‌ها تیتوس تاتیوس پادشاهی مشترکی را بر قرار می‌کند. رومولوس ۱۰۰ نفر از شریف‌ترین مردان را انتخاب مبکند تا سنای روم را به عنوان یک شورای مشورتی برای شاه تشکیل دهند. او این مردان را پاتریس نام گذاری کرد، و نوادگان آنها پاتریسین‌ها بودند. او سه گروه نظامی از اکوئیستها تشکیل می‌دهد. (اکوئیستها از نظر طبقه اجتماعی از سناتورها پایین‌تر بودند). رومنس‌ها، تیتیس‌ها (پیروان شاه سابین)، لوسرس (اتروسک‌ها). او همچنین افراد جامعه را به سی گروه تقسیم کرد؛ که نام آنها از سی زن گرفته شد که در پایان گرفته شدن جنگ میان رومولوس و تاتیوس شرکت کردند. نام این گروه‌ها کوریا بود؛ و یک مجمع قانون گذاری از کوریاها تشکیل می‌شد. برای پیداکردن ریشه لغت روم کوششهایی صورت گرفته. یکی مشتق از کلمه یونانی Ῥώμη به معنای شجاعت است. ممکن است ارتباط با ریشه rum به معنای پستان که از نظر تئوری مربوط به توتم گرگی می‌شود که دوقلوهای شناخته شده را پرورش داد. به نظر می‌رسد نام اتروسکی شهر هم ruma بوده. همچنین rumon نام قبلی روخانه تیبر؛ و منابع لغت‌شناسی‌ها نامشخص دیگری هم وجود دارد. روم از زیست گاه‌های شبانی تپه پالاتین و تپه‌های اطراف که تقریباً به فاصله ۳۰ کیلومتر از دریای تیرنا در جنوب رود تیبر قرار دارد. تپه کوئیریال که احتمالاً پایگاه دیدبانی سابین‌ها، گروهی دیگر از ایتالیایی زبان‌ها بوده. در این محل، با تشکیل دادن منحنی به صورت z جزیره ای را در دل تیبر جای می‌دهد. به علت وجود این رود، و رفت‌وآمد از شمال و جنوب روم محل رفت‌وآمد تجاری می‌شود. کشفیات باستانشناسی نشان می‌دهد دو زیستگاه حفاظت شده از قرن هشتم قبل از میلاد در محلی که بعداً روم می‌شود وجود داشت. منشأ مردمان ایتالیایی به قبل از تاریخ برمیگردد و بنابر این دقیقاً مشخص نمی‌باشد. اما زبان هند و اروپایی آنها از نیمه دوم هزاره دوم میلاد به اینجا رسیده. بر اساس گفته دیونیسیوس، بسیاری از تاریخ دانان منشأ رومی‌ها را یونان می‌دانند. گرچه گزارش‌های آنان از افسانه‌های یونانی گرفته شده. مخصوصاً سابین‌ها از نظر دیونیسیوس اولین کسانی بودند که شهر لیستا را تصرف کردند؛ که شهر مادری بومی‌ها محسوب می‌گردد. امپراتوری مقدس روم
امپراتوری مقدس روم (لاتین: "Sacrum Imperium Romanum"؛ آلمانی: "Heiliges Römisches Reich") مجموعه‌ای از قلمروهای چند ملیتی بود که از اوایل قرون وسطی تا انقراضش در سال ۱۸۰۶ در جریان جنگ‌های ناپلئونی، بر بخش‌هایی از اروپای غربی و مرکزی فرمان راند. این امپراتوری از قلمروهای مختلف مانند پادشاهی‌ها و شاهزاده‌نشین‌ها تشکیل شده بود که بزرگ‌ترین آن‌ها پس از ۹۶۲، پادشاهی آلمان بود. این امپراتوری شامل چندین پادشاهی کوچک و بزرگ دیگر نظیر پادشاهی بوهمیا، پادشاهی ایتالیا، پادشاهی بورگاندی نیز می‌شد. در بیست و پنجم دسامبر ۸۰۰ میلادی، پاپ لئوی سوم پادشاه فرانک‌ها، شارلمانی، را «امپراتور» نامید و تاج بر سر او گذاشت. بدین ترتیب، پس از سه قرن از سقوط امپراتوری روم غربی، این عنوان در غرب اروپا مجدداً احیا شد. پس از شارلمانی به صورت جسته و گریخته چندین نفر خود را امپراتور خواندند تا اینکه در سال ۹۶۲، اتوی یکم به عنوان امپراتور تاج بر سر نهاد و خود را وارث شارلمانی نامید. پس از آن، به مدت هشت قرن و تا انقراض این امپراتوری، جانشینان او خود را امپراتور خواندند. در میان تاریخ‌نگاران، در رابطه با آغاز امپراتوری اختلاف است. برخی تاج‌گذاری شارلمانی را به عنوان آغاز امپراتوری در نظر می‌گیرند، درحالی که سایرین اتوی یکم را بنیان‌گذار امپراتوری مقدس روم می‌دانند. مگس‌ها
شخصیت‌های این نمایشنامه را اساطیر و خدایان روم باستان، از جمله ژوپیتر، اورستس، آیگیستوس و... تشکیل می‌دهند و داستان، حول ماجرای برخورد این شخصیت‌ها در دوران کلاسیک شکل می‌گیرد. اورستس و خواهرش الکترا به دنبال انتقام مرگ پدرشان هستند که حوادث داستان اتفاق می افتد. اساطیر روم
بدین ترتیب، خدایان رمی، دست کم در دوران کلاسیک، صرفاً همان خدایان یونانی با نام‌هایی متفاوت هستند. از جمله: زئوس به ژوپیتر تبدیل شده، هرا، ژونو خوانده شده، آفرودیته به ونوس و آرس یونانی، در روم مارس نام گرفته و به همین ترتیب برای همهٔ المپی‌ها نامی رمی فرض شده‌است. جمهوری روم
مورخان، تاریخ روم باستان را به سه دوره پادشاهی، جمهوری و امپراتوری تقسیم می‌کنند. رومولوس نخستین پادشاه رومیان، شهر رم را بنیان نهاد و پس از مرگ پدربزرگش به پادشاهی رم رسید. رومولوس پس از اتحاد با سابین‌ها تعدادی از پاتریسین‌ها (مردان اشراف‌زاده) را به عنوان سناتور برای شرکت در انجمن مشورتی سنا انتخاب کرد. رومولوس طی ۳۸سال حکومت خود، توانست بسیاری از شهرهای سرزمین لاتیوم را تحت تسلط درآورد و شهر رم را به یک شهر بزرگ تبدیل کند. او پس از مرگ به مقام خدایی رسید و معبدی برای پرستش روح او در بازار شهر ساخته شد. با قدرت گرفتن رم، قبایل همسایه از جمله اتروسک‌ها نیز با لاتین‌ها متحد شدند و به این ترتیب روم به قدرتمندترین دولت شبه جزیره ایتالیا تبدیل شد. اتروسک‌ها خود را کمتر از رومی‌ها نمی‌دیدند، خواهان مشارکت در نظام کشور شدند، به‌طوری‌که پنجمین پادشاه روم به نام پریسکوس از میان آن‌ها برگزیده شد. ششمین پادشاه روم نیز از اشراف اتروسکی انتخاب شد. در این دوره، مردم بر اساس قبیله و دارائی شان به طبقات مختلف تقسیم شدند و هریک از این گروه‌ها دارای حق و حقوق اجتماعی و وظایف اجباری خاصی بودند. به این ترتیب، شکاف طبقاتی عظیمی بین قبایل ثروتمند و فقیر به وجود آمد و موجب نارضایتی توده مردم شد. هفتمین پادشاه روم نیز سوپربوس بود. در دوره پادشاهی او اتروسک‌ها به بالاترین مقام رسیدند و ثروت کَلانی به چنگ آوردند. عامه مردم اتروسک‌ها را به چشم غاصبان بیگانه می‌نگریستند و به دنبال فرصتی برای بیرون کردن آن‌ها از سرزمین بودند. عاقبت در سال ۵۰۹ پیش از میلاد، تعدادی از سناتورها به رهبری بروتوس پادشاه را خَلع و حکومت را جمهوری اعلام کردند. فهرست امپراتوران بیزانس
این یک فهرست از امپراتوران روم شرقی است که مورخان مدرن معمولاً آنها را بعنوان امپراتوران بیزانس می‌شناسند. این فهرست شامل ولیعهدها و مدعیان سلطنت _که موفق به حکمرانی نشده‌اند_ نمی‌شود. فیلهلنیسم
امپراتورهای رومی از جمله نرون، هادریان، مارکوس آئورلیوس، و ژولیان مرتد نیز به خاطر فیلهلنیسم شان شهره اند. تاریخ معماری روم باستان
قوس‌هایی است که بار سقف را نه بر دیوار که بر ستون‌های پیرامون حیاط وارد می‌کند. در پایان سدهٔ سوم میلادی امپراتوری روم دچار تزلزل گردید. از یکسو یورش ایرانیان و از سوی دیگر آشوبهای بربرها ناامنی امپراتوری را سبب شد. دیوکلسین سرزمین پهناور روم را به دو امپراتوری غربی و شرقی تقسیم نمود. شهر رم مرکز روم غربی و شهر نوبنیاد کونستانتینوپل (بیزانس، قسطنطنیه، استانبول) پایتخت روم شرقی شد. بخش غربی امپراتوری در کوتاه زمان فروپاشید و از پاره‌پاره شدن آن دولت‌های امروزی اروپا شکل گرفتند (سال ۴۱۰ م). بخش شرقی امپراتوری تا دوران رنسانس دوام آورد و در سال ۱۴۵۳م به دست سلطان محمد فاتح تسخیر شد. امپراتوری روم
در قرن پنجم میلادی، مرزهای امپراتوری روم مورد تاخت و تاز بربرهایی که تشنه تصرف سرزمین‌های تازه بودند قرار گرفت. بربرهای گوت، واندال، بورگاندی که از نژاد ژرمن بودند و همچنین هون‌های آتیلا در این تاخت و تاز شرکت داشتند. رومیها در بعضی موارد با بربرها مصالحه می‌کردند. گاهی نیز با ایجاد تفرقه در بین قبایل، آن‌ها را تضعیف می‌کردند. در اواخر قرن پنجم میلادی، امپراتوری روم غربی فروپاشید، و بربرها حکومتهای پادشاهی جدیدی در اروپا بنا نهادند. در سال ۴۷۶ میلادی، آخرین امپراتور روم غربی، رومولوس آگوستولوس، توسط فرمانده سپاهان اودوآکر که یک بربر بود، از قدرت کنار زده شد. بدینسان، امپراتوری روم غربی، تحت سلطه بربرها قرار گرفت. اما اندیشه ایجاد مجدد امپراتوری در غرب هیچگاه فراموش نشد و این امر را می‌توان در امثال شارلمانی و ناپلئون مشاهده کرد. امپراتوری روم شرقی تا سال ۱۴۵۳ که به‌دست ترکان عثمانی برافتاد پا برجا ماند. زئوس
زئوس در اساطیر یونانی، پادشاه خدایان و فرمانروای تمام زیارتگاه‌های واقع در کوه المپ است. او کوچکترین فرزند کرونوس و رئا از نژاد تیتان‌ها بود. معادل آن در اسطوره‌های رومی "ژوپیتر" و در دین کرتیان ولخانوس است. نام زئوس مربوط است به کلمهٔ یونانی "dios" به معنی «درخشان». واژه زئوس با بخش نخست واژه لاتین ژوپیتر «Jupiter» و واژه مورد کاربرد برای روز پیوند دارد. "زئوس" ایزد آسمان رخشان و نیز توفان به‌شمار می‌رفت و هم بدین دلیل سلاح او آذرخش بود که آن را به سمت کسی که او را ناخشنود کرده، پرتاب می‌کرده‌است. مواردی که او را بسیار خشمگین می‌کرد دروغگویی، پیمان‌شکنی و خیانت بوده‌است. از دیگر نشانه‌های او می‌توان به عصای سلطنتی، بلوط، عقاب و سپرش (ساخته شده از پوست بز آمالتئا) اشاره کرد. امپراتوری روم
به‌لحاظ محلی شهرها و دولت-شهرها در بسیاری از امور داخلی خویش مستقل و خودمختار بودند؛ اما بالاتر از اینها عده‌زیادی از امرای امپراتوری (برای نمونه لگاتوس) قرار داشتند که از نظر درجه و مرتبه تدریجاً بالا می‌رفتند تا میرسید به شخص امپراتور روم. دستگاه امپراتوری همچنین حافظ صلح (یا پاکس رومانا) بود و حتی تا اندازه‌ای عدالت را در میان اتباع بیشمار خویش مجری می‌دانست و مقننین به تدوین و وضع اصولی میپرداختند که از آن پس به قوانین روم شهره شدند. امپراتوری روم
گروه فرمانروایان چهارگانه یا تتراچی با مرگ کنستانتیوس در سال ۳۰۶میلادی منحل شد. سربازان و سپاهیان او، فوراً پسرش کنستانتین را به عنوان آگوستوس جدید تعیین کردند. همان سال شورش بزرگی در روم درگرفت که کنستانتین یکم موفق به سرکوب شورشیان شد و یک معاهده با رقیبش گالریوس در شهر میلان منعقد ساخت. طبق این معاهده معروف، دین مسیحیت در سراسر امپراتوری روم به رسمیت شناخته شد. کرئوسا
کرئوسا نام چهار نفری است که در اسطوره‌های یونان از آنها یاد شده است .کرئوسا به تنهایی معنایی معادل "شاهزاده" دارد. یوزف دوم، امپراتور مقدس روم
یوزف دوم، امپراتور مقدس روم (زاده ۱۳ مارس ۱۷۴۱-درگذشت ۲۰ فوریهٔ ۱۷۹۰) امپراتور مقدس روم و پادشاه اتریش از ۱۷۶۴ تا ۱۷۹۰ بود، او فرزند ارشد و بزرگ فرمانروایان اروپای مرکزی، ملکه ماریا ترزا و امپراتور فرانسیس یکم بود. کاراکالا
کاراکالا یا کاراکالوس یا نام مصطلح مارکوس اورلیوس سوروس آنتونیوس آگوستوس (۴ آوریل ۱۸۸–۸ آوریل ۲۱۷) امپراتور روم از ۱۹۸ تا ۲۱۷ بود. وی از اعضای سلسله سورانی بود، پسر بزرگ سپتیمیوس سوروس و جولیا دومنا بود. او که از سال ۱۹۸ با پدرش حاکم مشترک بود، پس از مرگ پدرشان در سال ۲۱۱، با برادرش گتا، که او هم امپراتور از ۲۰۹ بود، به حکومت ادامه داد. اما در پایان همان سال گتا توسط گارد پرتورین، کشته شد، احتمالاً به دستور کاراکالا، پس از آن به عنوان تنها حاکم امپراتوری روم سلطنت کرد. او همچنین شغل اداری و مدیریت را عادی دید و به آن اهمیتی نمی‌داد و مسئولیت آن را به عهده مادرش، جولیا دومنا قرار داد. همچنین سلطنت کاراکالا شامل بی‌ثباتی داخلی و تهاجمات خارجی مردم آلمان بود. امپراتوری مقدس روم
امپراتوری مقدس روم هرگز نتوانست به یک ثبات سیاسی و قدرتِ مرکزی مقتدر دست پیدا کند. در عوض، امپراتوری توسط صدها زیرواحد سیاسی مختلف اداره می‌شد: پادشاهی‌ها، شاهزاده‌نشین‌ها، دوک‌نشین‌ها، شاهزاده-اسقف‌نشین‌ها، شهرهای آزاد و موارد دیگر. قدرت امپراتورِ مقدس روم محدود بود و درحالی که شاهزادگان، لردها، شهرهای آزاد و سایرین به خود را دست‌نشانده امپراتور می‌خواندند، درون مرزهای قلمروی خود که بخشی از امپراتوری مقدس روم بود، تا حد بسیار زیادی مستقل عمل می‌کردند. تاریخ شهر رم
بعد از ۶۵۰پ. م اتروسکها بر ایتالیا مسلط شدند و تا شمال ایتالیای مرکزی گسترش یافتند. تاریخ مرسوم ایتالیا می‌گوید روم از سال ۷۵۳ تا ۵۰۹ پ. م تحت کنترل ۷ پادشاه بوده. از رومولوس افسانه ای شروع می‌شود که گفته می‌شود او به همراه برادرش رومولوس بنیانگذار شهر رم بودند؛ و گفته می‌شود سه شاه آخر اتروسکن بودند. به نام‌های تارکویین پریسکوس، سرویوس تولیوس، وتارکویین سوپربوس تارکویین که در نام دو تن از این پادشاهان قرار دارد به شهر اتروسکی تارکویین اشاره دارد. بیشتر منابع کهن درغارت شهر روم به وسیله گائولس بعد از جنگ آلیا از بین رفت؛ و باقی مانده آنها نیز در طول زمان گم شد یا به سرقت رفت بنابر این تمام مطالبی که امروزه دربارهٔ این هقت پادشاه کفته می‌شود جای سؤال دارد. لیست پادشاهان نیز مشکوک است. گر چه آخرین آنها می‌تواند یک شخصیت واقعی باشد. بسیاری از تاریخ دانان معتقدند حدود یک قرن رم زیر نفوذ اتروسک‌ها بوده. در این دوره، پل پونس سابلیسیوس بر روی تیبر ساخته می‌شود؛ و همچنین بنای کلواکا ماکسیما. گفته می‌شود اتروسک‌ها مهندسین قابلی در ساخت این نوع بناها بوند. از نکته نظر فرهنگی و فنی بعد از یونانی‌ها اتروسک‌ها در توسعه مؤثر بودند. با توسعه به سمت جنوب اتروسک‌ها و یونانی‌ها مستقیماً با هم درگیر شدند؛ و در ابتدا اتروسکها بر کولونی‌های یونانی‌ها پیروز شدند. بعد از این اتروریا رو به اضمحلال رفت. با استقاده از این موقعیت رم حوالی ۵۰۰ پ. م استقلال خود را بازیافت. همچنین تک پادشاهی جای خود را به حکومت جمهوری بر پایه سنا می‌دهد، که از اشرافزادگان شهر تشکیل می‌شد؛ که ضامن مشارکت بیشترافراد آزاد شهر بود؛ و سالانه حاکمان را انتخاب می‌کردند. اتروسک‌ها آخرین نفوذهای خود را به عنوان اقوامی برتر از دست دادن و در جامعه روم ادغام گردیدند. رومی‌ها ساخت معابد را از اتروسک‌ها یادگرفته بودند، شاید پرستش خدایان سه‌گانه ژونو، مینروا، و ژوپیتر را از خدایان اتروسک‌ها اونی، منروا و تینیا فراگرفته باشند. روم ابتدا یک شهر لاتینی بود. کاملاً اتروسکی نشد؛ و شواهد نشان می‌دهد رومی‌ها عمدتاً توسط تجارت تحت تأثیر شهرهای یونانی جنوب ایتالیا قرار داشتند. امپراتوری روم غربی
پس از یک دوره فترت، اورست، پسر خود رومولوس را که سیزده ساله بود، امپراتور خواند و به نام او، و برای مدت کوتاهی، زمام امور را به دست گرفت. اقوام مهاجری که کمک و یاور روم بودند یعنی آن‌ها که در ارتش رومی خدمت می‌کردند، برای رعایت احتیاط از ملت‌ها و اقوام کوچک انتخاب می‌شدند، این اقوام عبارت بودند از هرولی‌ها، روژها، اسکایرها ولی اتفاقاً همه این افراد به رهبری یکی از افسران خود، اودوآکر، قیام کردند. اورست شکست خورد و به قتل رسید، رومولوس اگوستول به کامپانی تبعید شد و کسی را به جانشینی او انتخاب نکردند؛ اودوآکر عنوان شاهی بر خود گذاشت. امپراتوری روم با این وضع رقت‌آور خاتمه پذیرفت(۴۷۶). اقوام مهاجر در همه جا استقرار یافته و همه جا مالک و مختار شده بودند. عهد قدیم به پایان رسید و تمدن‌هایی جدید که مولود فرهنگ یونان و رم و آداب ژرمنی بود ظهور کرد و این کار در قرون وسطی انجام گرفت. ماکرینوس
کاراکالا در ۸ آوریل ۲۱۷ و هنگامی که آمادهٔ جنگ با اشکانیان می‌شد به دست یکی از محافظین خود به قتل رسید و چنین گفته می‌شود که ماکرینوس در پشت این قتل حضور داشته‌است. سه روز پس از مرگ کاراکالا، ماکرینوس به عنوان امپراتور جدید روم و با عنوان «قیصر مارکوس اوپلیوس سوروس ماکرینوس آوگوستوس» انتخاب شد. او نخستین کسی در تاریخ روم بود که بدون داشتن مقام سناتوری به فرمانروایی امپراتوری می‌رسید، بلافاصله پس از به دست گرفتن تاج و تخت، ماکرینوس شروع به پاکسازی مخالفان کرد، بسیاری از استانداران استانی را جایگزین کرد و همچنین کسی را که به نظر می رسید ادعای اقتدار امپراتوری را دارند و تهدیدی برای او هست را اعدام می‌کرد. با این حال، در طی این پاکسازی، امپراتور جدید بسیاری از افراد در ارتش را که به کاراکالا وفادار بودند خشمگین کرد. اقدامات وی همچنین همسر سپتیمیوس سوروس و مادر کاراکالا، جولیا دومنا مهیب و قدرتمند را که می خواست زندگی حکومت‌داری و پرافتخار خود و به ویژه نفوذ خود را بر تخت سلطنت که سالها بود اعمال کرده بود، حفظ کند، بسیار ناراضی و عصبانی کرد. ماكرینوس كه دید او همراه محافظانش بر زده او توطئه مستقیمی می کند و ادعای تاج و تخت شوهر و پسر فقید خود را دارد و طرفداران او بی‌شمار هست و بدین‌سان می تواند تهدیدی کاملاً جدی برای اقتدار او باشد، به او دستور داد كه از انطاکیه خارج شود. اما جولیا دومنا رد کرد. او به جای پیروی از دستورات امپراتور، و در حالی که از اثرات سرطان پستان رنج می برد، چند روز پس از مرگ پسرش خود را از گرسنگی کشت. خواهرش جولیا مایسا و دو خواهرزاده‌اش، دختران مایسا، به نام های جولیا سوایمیاس و جولیا مامایا قول دادند که جنگ او را ادامه دهند و سوگند انتقام خوردند. کاراکالا
منابع باستانی کاراکالا را به عنوان یک ظالم و به عنوان یک رهبر ظالم، تصویری که در مدرنیته باقی مانده‌است، نشان می‌دهند. دیو کاسیوس (حدود ۱۵۵ - حدود ۲۳۵) و هرودین (حدود ۱۷۰ - حدود ۲۴۰) کاراکالا را بعنوان اول سرباز و دوم امپراتور ولی بی‌اراده معرفی می‌کنند. در قرن دوازدهم، جفری از مونموث افسانه نقش کاراکالا را به عنوان پادشاه انگلیس آغاز کرد. بعداً، در قرن هجدهم، آثار نقاشان فرانسوی تصاویر کاراکالا را احیا کرد، زیرا این امر موازی آشکار بین استبداد کاراکالا و آنچه به لوئی شانزدهم فرانسه (منتهی به ۱۷۷۴–۱۷۹۲) نسبت داده شد، بود. در آثار مدرن کاراکالا به عنوان یک حاکم شرور به تصویر کشیده می‌شود و او را به عنوان یکی از مستبدین‌ترین و خبیث‌ترین امپراتورهای روم معرفی می‌کند. تاریخ اروپا
حکومت نخستین امپراتور روم، آگوستوس در سال ۲۷ پیش از میلاد آغاز شد. این حکومت شاهد آغاز پکس رومانا، یا دوران ثبات سیاسی و شکوه و جلال فراوان بود که نزدیک به ۲۰۰ سال ادامه داشت. در طول این دوره، امپراتور روم به مدیترانه و بخش اعظم اروپای غربی حکومت می‌کرد. امپراتوری به شکل کاملی سازماندهی شده بود و به خوبی اداره و کنترل می‌شد. یک شبکه از راه‌ها سرزمین‌های امپراتوری را به پایتخت، رم، متصل می‌کرد. لژیون آموزش دیده روم از تمام نقاط بحرانی در طول مرزهایش دفاع می‌کرد. شهروندان رومی از یک قانون مشترک، فرهنگ مشترک و زبان مشترک، لاتین، بهره‌مند بودند. متأسفانه این دوران در اواخر سده دوم میلادی با تهاجم گسترده اقوام ژرمن و ورود بیماری طاعون به همراه سپاه امپراتور مارکوس آورلیوس و بی‌کفایتی امپراتوران بعد از مارکوس آورلیوس - ازقبیل پسرش کمودوس - امپراتوری شروع به انحطاط کرد. امپراتوری پس از قریب یک قرن هرج و مرج سرانجام توسط دیوکلتیانوس احیا شد، اگرچه روم جدید هیچگاه از لحاظ سیستمی و مشی حکومت با روم قبل از هرج و مرج یکسان نبود. چرا که استبداد دربار روم در این دوره بیشتر و حقوق شهروندی کمتر شد. روم نیز به دو ناحیه شرقی و غربی تقسیم شد؛ اگرچه برخی اوقات توسط امپراتورانی چون کنستانتین یکپارچه گشت. بحران قرن سوم
بحران قرن سوم یا هرج و مرج نظامی یا بحران شاهنشاهی (۲۳۵–۲۸۴ میلادی) به دوره‌ای گفته می‌شود که امپراتوری روم زیر فشار تهاجم، جنگ داخلی، طاعون و رکود اقتصادی قرار داشت. این بحران با ترور امپراتور روم، الکساندر سوروس و مادر قدرتمندش جولیا مامیا، به دست سربازان خودشان که به دودمان سورانی پایان داد، شروع شد و آغاز دوره‌ای بود که در آن ۲۰–۲۵ نفر از مدعیان امپراتوری که اغلب ژنرال‌های برجستهٔ ارتش روم بودند، به عنوان قدرت‌های امپریالیستی در سراسر قلمرو امپراتوری روم در نظر گرفته شدند. ریشه برخی از این مشکلات به نوع واگذاری و انتقال قدرت آگوستوس بازمی‌گشت. نخستین امپراتور روم که قصد داشت دلبستگی خود به حکومت را کم ارزش و کم‌اهمیت جلوه دهد، هیچ قانونی برای محدود کردن حقوق جانشینان بعد از خود برجای نگذاشت. پیش از این و در قرن اول و دوم میلادی، اختلاف نظرها و مشاجره‌های بسیاری در مجلس سنا و بر سر این که چه کسی می‌تواند جانشین امپراتور باشد، صورت گرفته بود، اما در قرن سوم این جنگ‌های داخلی بر سر کسب قدرت، تبدیل به یک عامل دائمی و همیشگی شد، به طوری که هیچ نامزد به تنهایی نمی‌توانست بر رقبای خود پیروز شود و وارث تاج و تخت شود یا اینکه موقعیت خود را به عنوان امپراتور برای مدت طولانی حفظ کند. برای نمونه اولین جنگ داخلی بر سر تاج و تخت در قرن سوم در تاریخ می توان به پسران سپتیمیوس سوروس از همسر موردعلاقه سوری نژادش جولیا دومنا به نام کاراکالا و گتا اسم برد، که با مرگ پدرشان به طور یکسان به عنوان امپراتوران مشترک امپراتوری روم در کنار مادرشان جولیا دومنا که بر آنها نفوذ کاملی داشت تبدیل شدند، اما این دو به طور جدی و سخت با هم مشکل داشتند و حاضر به برابری قدرت خود نشودند. آنها برای نگهداشتن قدرت رو به سنا و ارتش آوردند، به ویژه نظامیان زیرا ارتش برای وفاداری به رشوه های بزرگتر و سنگین تری نیاز داشت. سپتیمیوس سوروس، دستمزد لژیونرها را بالا برد و کمک مالی قابل توجهی به نیروها داد. افزایش زیاد و مداوم هزینه های نظامی برای همه جانشینان وی مشکلاتی ایجاد کرد. پسرش کاراکالا مطابق توصیه پدرش برای حفظ وفاداری ارتش خود، حقوق سالانه را افزایش داده و مزایای زیادی را برای ارتش به ارمغان آورد، و تقسیم امپراتوری به بخشهای شرقی و غربی را با برادرش گتا در نظر گرفت. برای کاهش تعارض در حکومت مشترک آنها و از بین رفتن مشکلات خانوادگی‌شان. اما با مداخله روزمره و نفوذ عمده و قدرتمندی که مادرشان، جولیا دومنا هم بر آنها و هم‌بر کل امپراتوری داشت، این تقسیم امپراتوری در هیج صورت امکان پذیر نبود و جولیا اجازه این اقدام را به آنها نداد. دیس پاتر
تصویر رمی‌ها از دنیای زیرین و خدایانش اصلاً از اتروسکها گرفته شده و بعدها با اساطیر یونانی در هم آمیخته و اصلاح و تعدیل شده بود. از جمله این خدایان دیس پاتر بود که ثروتمندترین خدایان محسوب می‌شد. والنس
والنس با نام کامل فلاویوس ژولیوس والنس (زادهٔ ۳۲۸ - درگذشتهٔ ۳۷۸) امپراتور روم بین سال‌های ۳۶۴ تا ۳۷۸ و برادر والنتینیان یکم بود. والنتینیان پس از مرگ ژوویان به امپراتوری برگزیده شد و با تقسیم امپراتوری به دو بخش شرقی و غربی، برادرش والنس را به امپراتوری مشترک با خود برگزید، او را امپراتور نواحی شرقی ساخت و خود ادارهٔ سرزمین‌های غربی روم را در دست گرفت. روم باستان
تمدن روم باستان به دو دوره ی جمهوری روم و امپراتوری روم تقسیم می شود. درباره ی آغاز جمهوری روم اتفاق نظر وجود ندارد. یکی از فرضیه های غالب درباره ی منشا جمهوری روم این است که در قرن ششم قبل از میلاد مسیح رومیان که از ستم لوسیوس تارکوینیوس سوپربوس، آخرین پادشاه دوران پادشاهی قدیم روم به ستوه آمده بودند دست به قیام زدند و نظام پادشاهی را برانداختند و جمهوری روم را پایه گذاری کردند. وظیفه ی قانون گذاری در جمهوری روم به عهده ی سنا بود و هر سال دو نفر از اهالی شهر به قید قرعه به عنوان کنسول(بالاترین مقام قانون گذار) انتخاب می شدند. جمهوری روم در سال 27 قبل از میلاد مسیح و پس از قتل سزار به امپراتوری روم تغییر پیدا کرد.(SPQR, Mary Beard) امپراتوری روم
کومودوس پسر مارکوس اورلیوس بود و خود را جانشین بی واسطه و بلافصل پدرش می‌دانست. به این شکل، ترتیب و طرح جانشینان انتخابی که در دوره آنتونین‌ها به خوبی طراحی شده بود، زیر پا گذاشته شد. دوره پنج امپراتور شایسته با روی کار آمدن کمودوس پایان یافت. در ابتدا مردم نسبت به حکومت کومودوس امیدوار بودند. او با وجود اینکه مانند پدرش بخشنده و بلند نظر بود، اما وقتی از طرف یکی از اعضای خانواده اش مورد سوءقصد قرار گرفت، دچار بیماری بدگمانی شد و سرانجام به دیوانگی و جنون رسید. کومودوس نمونه کامل نرون بود. او صدها نفر را کشت و ثروت امپراتوری را بر باد داد. کومودوس به جای مقابله با قبایل بربر، با آن‌ها صلح کرد و حتی به بعضی از آنان اجازه داد در مناطق مرزی مستقر شوند. همچنین ۱۳هزار بربر را وارد ارتش روم کرد. این اقدامات باعث شد که سرداران ارتش با او مخالفت کنند. دوران صلح رومی در زمان حکومت کومودوس به پایان رسید. عاقبت دورهٔ فاسد حکومت وی در سال ۱۹۲میلادی و پس از توطئه‌ای درباری که به مرگش انجامید، به پایان رسید. کومودوس آخرین فرد از سلسله آنتونین‌ها بود که پس از او، جنگ داخلی بزرگی امپراتوری روم را فراگرفت که سرآغازی بر سقوط امپراتوری روم شد. امپراتوری روم غربی
شکست‌های مزبور روابط میان آنتمیوس و ریکیمر ــ که در رأس دو ارتشِ اکثراً متشکل از بربرها بودند ــ را سرد کرده و این دو در دروازه‌های روم با یکدیگر رویارو شدند. آنتمیوس با حمایت سنا خود را در شهر روم که مورد محاصرهٔ ریکیمر و الیبریوس (که ظاهراً از سوی پادشاه وندال‌ها یعنی گایسریک پشتیبانی می‌شد) واقع شده بود محصور ساخت. پس از پنج ماه محاصره، روم سقوط کرد (۴۷۲) و برای سومین مرتبه از آغاز سده پنجم (سال‌های ۴۱۰ و ۴۵۵) مورد غارت قرار گرفت. آنتمیوس درگذشت و چند ماه بعد ریکیمر و الیبریوس هم مُردند. علوم سیاسی
در دوران اوج امپراتوری روم، مورخان مشهوری چون پلیبیوس، لیوی و پلوتارک ظهور این امپراتوری را به همراه سازماندهی و تاریخچهٔ دیگر ملل مستند کردند. این گونه است که اکنون ما با دولت مردانی چون ژولیوس سزار و سیسرو و دیگرانی که اعمال گر نمونه‌هایی از جمهوری در امپراتوری روم و شروع و خاتمهٔ جنگ‌های متفاوتی بودند، آشنا هستیم. مطالعهٔ سیاست در این دوره نیازمند آشنایی و فهم تاریخ، درک روش‌های حکومت داری، و توصیف اقدامات حکومتهاست. این زمان دوره‌ای هزار ساله از ۷۵۳ قبل از میلاد تا سقوط امپراتوری روم یا شروع قرون وسطی است. در این زمان مرامنامه‌ای از فرهنگ یونانی در فضای رومی ترجمه شد. الهگان یونانی تبدیل به خدایان رومی شدند و فلسفهٔ یونان تبدیل به قوانین رومی شد، مانند فلسفهٔ رواقیون. یک رواقی متعهد به خدمت و عمل به وظایف و تکالیف بر اساس سلسله مراتب بود به این منظور که دولت در شکل و شمایل یک کل، با ثبات و پایدار باقی بماند. در میان شناخته شده‌ترین رواقیون رومی، فیلسوفی به نام سنکا و امپراتوری به نام مارکوس اوریلیوس از همه معروف‌ترند. سنکا یک نجیب زادهٔ رومی ثروتمند، اغلب توسط مفسرین نوین نقد می‌شود که به اندازهٔ کافی بر طبق نظریات و دیدگاه‌های خودش زندگی نکرده‌است. در سوی دیگر تاملات مارکوس اوریلیوس نمونهٔ بارزی است از انعکاس‌های فلسفی افکار یک امپراتور که از طرفی درگیر آرمان‌های فلسفی خویش است و از طرف دیگر در راستای وظایفش برای حفظ و دفاع از امپراتوری روم در برابر دشمنان خارجی مجبور به برپایی کمپین‌های مختلف نظامی است. به گفتهٔ پولیبیوس، نهادهای رومی پشتوانهٔ امپراتوری بودند ولی حقوق رومی مغز متفکر و محرک آن بود. ماکاریا
ماکاریا در اساطیر یونان، عنوانی است که به طور کلی برای دو شخصیت به کار رفته شده‌است. اگرچه هر دو این شخصیت‌ها با یکدیگر تفاوت داشته و از طرفی دارای پدرهای متفاوتی نیز هستند، اما نام هردو آن‌ها در دانشنامه‌های امپراتوری روم شرقی در قرن دهم میلادی، یعنی سودا و زنوبیس، نوشته شده و مورد بحث قرار گرفته‌اند. امپراتوری روم غربی
ویزیگوت‌ها و پادشاه جدیدشان یوریک (که در ۴۶۶ به تاج و تخت رسیده‌بود) از شکست رومیانِ شرقی و غربی در ۴۶۸ سودجُستند. در ۴۶۹ این پادشاه جدید ویزیگوت‌ها که مشتاق ایجاد یک پادشاهی کاملاً مستقل از روم بود به استان‌های گالیایی که تاکنون در دست امپراتوری بودند یورش بُرد: آنتمیوس تلاش کرد جلوی پیشروی پادشاه ویزیگوت‌ها را بگیرد و با پادشاه بریتون‌ها به نام ریوتاموس متحد شد، امّا او در ۴۷۰ از یوریک شکست خورده و به میان بورگوندی‌ها گریخت. یک سال بعد در ۴۷۱، ارتش ویزیگوت‌ها یک پیروزی قاطع بر ارتش امپراتوری در حوالی رون کسب کرد: در این نبرد یکی از پسران آنتمیوس به‌نام آنتمیولوس جان داد. [ویزیگوت‌ها] پس از آنکه سرحدات خود را تا لوآر رساند، در سال‌های بعد اوورنی را هم متصرف شده و آرل و مارسی (هر دو در ۴۷۶) را تصرف کردند. پادشاه جدیدشان حتّی موفقیت‌هایی در هیسپانیا نیز کسب کرد، جایی که تاراگونا و ساحل مدیترانه‌ای شبه‌جزیره ایبری را متصرف شد (۴۷۳) که تا ۴۷۶ (سال فروپاشی روم غربی) به‌استثنای یک نوار کوچک که در دست سوئبی‌ها بود. امپراتوری روم غربی
در نهایت امپراتور هونوریوس فرزند تئودوسیوس که مرد بلامنازع غرب باقی‌ماند، در ۱۵ اوت ۴۲۳ در سن سی‌وهشت‌سالگی بر اثر ادم در راونا درگذشت، آن‌هم پس از بیست‌وهشت سال فرمانروایی پُرآشوب که پانزده سال بیشتر از برادر شرقی خود آرکادیوس و نایب‌السلطنه‌اش استیلیکو عمر کرد و از میان ده شخص که هم شامل امپراتوران مشترک و هم غاصبان بودند (مارکوس، گراتیان، کنستانتین سوم، کنستانس دوم، ماکسیموس، یووینوس، سباستیانوس، هراکلیانوس، پریسکوس آتالوس و کنستانتیوس سوم) و از همه بالاتر، از غارت خاک مقدس رم در ۴۱۰ جان سالم به‌در برده بود. او امپراتوری‌ایی بر جای می‌گذاشت که بریتانیا را از دست داده و به‌دست بربرها در هیسپانیا و گالیا اشغال شده بود، امّا اساساً از تهاجمات بزرگ جان سالم به‌در برده بود، آن‌هم با وجودی‌که بر اثر ویرانی‌های پیاپی به‌دست توده‌های بربر (که برخی استان‌های رومی را نیز از روم گرفتند) درآمدهای مالیاتی کاهش یافته و با این‌ها ارتش هم دچار ضعف و تحلیل شد. با فرض این‌که در سال ۳۹۵ (سال جدایی دو رومِ غربی و شرقی) ارتش غربی دارای هنگ‌هایی تقریباً به همان تعدادِ ارتش شرقی (یا حدود ۱۶۰ تا) بوده‌است، تهاجمات بربرها سبب از دست‌رفتنِ حداقل ۷۶ هنگِ کومیتاتنسس شده‌است (معادل‌با حدود ۳۰/۰۰۰ مرد که ۴۷٫۵ درصد کل را تشکیل می‌داد) و به‌دلیل مشکلات بودجه، باید با انتقال شمار زیادی از هنگ‌های مرزی به کومیتاتنسس، این تلفات جبران می‌شد، به‌جای آنکه نیروهای جدید استخدام کنند. شمار حقیقی کومیتاتنسس‌ها (به‌استثنای نیروهای مرزی که برای پُر کردن خلأ به کومیتاتنسس ارتقاء یافته بودند) کاهشی ۲۵ درصدی داشته‌است (از ۱۶۰ هنگ به ۱۲۰ هنگ). در باب زندگی قیصرها
در باب زندگی سزارها یا زندگی دوازده سزار، یک مجموعه کتاب تاریخ‌نگاری اثر گایوس سوئتونیوس (۱۲۶–۶۹ بعد از میلاد) است. این کتاب در برگیرنده زندگی‌نامه گایوس ژولیوس سزار (۴۴–۱۰۱پیش از میلاد)، دیکتاتور جمهوری روم، و یازده امپراتور نخست روم است که از آگوستوس ـ نوهٔ خواهر و فرزندخواندهٔ سزار و اولین امپراتور روم ـ شروع می‌شود و با قتل یازدهمین امپراتور یعنی دومیتیانوس در ۱۸ سپتامبر ۹۶ میلادی به پایان می‌رسد و بدینگونه بازه زمانی حدوداً دو سده‌ای را در بر می‌گیرد. کویرینوس
هنگامیکه رمولوس ناپدید شد، مردم همه به سناتورها شک بردند که به جان او سوءقصد کرده باشند. اما روز بعد، مردی به نام جولیوس برای همه تعریف کرد که چطور درست در همان لحظه برپا شدن طوفان، رومولوس را در جاده‌ای دیده و از زبان خود او شنیده‌است که ژوپیتر، خدای تندر و آذرخش، تحت پوشش تاریکی موقتی، او را برداشته بود تا به المپ ببرد. رومولوس اضافه کرده بود که وی به مقام خدایی رسیده و از مردم خواسته‌است که او را تحت نام کوئیرینوس پرستش کنند. عامه مردم بی چون و چرا، واقعهٔ خدا شدن اولین پادشاه رم را پذیرفتند و خواسته‌های او را به دقت اجرا کردند. فهرست امپراتوران بیزانس
پادشاهان خارجی با واژهٔ جدید رگان (Gr. Ρήγας، from the Lat. "Rex") یا یک اصطلاح عمومی دیگر، آرگون (Gr. Άρχων، "ruler") نامیده می‌شدند. در قرون آخر امپراتوری مسیحیان غربی، امپراتوران بیزانس، امپراتوران یونانی خوانده می‌شدند. هرکول
هرکول (, ) در اساطیر روم معادل نام رومی پهلوان ایزدگونه یونانی هراکلس، پسر پادشاه خدایان ژوپیتر و زنی فانی به نام آلکمنه است. در اساطیر کلاسیک، هرکول برای داشتن قدرت شگفت‌انگیز و ماجراجویی‌های گسترده خود شهرت داشت، که یک چرخه از شناخته‌شده‌ترین این ماجراها تحت اثر برجسته «دوازده‌خان هرکول» معروف است. کاراکالا
تاریخ‌نگاران کاراکالا را به عنوان یک امپراتور-سرباز زورگو و بی‌حوصله به مدیریت داخلی شناختند، که عمدتاً در بین سربازان بوده، اکثر سلطنت خود تا زمان مرگ، نه در رم بلکه در استان‌ها و به لشکرکشی‌های گسترده و طولانی‌مدت می‌پرداخته و مسئولیت خود در کار اداری را برعهده مادرش جولیا دومنا قرار می‌داد. همچنین سلطنت کاراکالا با قانون اساسی آنتونین (به لاتین: Constitutio Antoniniana) مشهور شد، همچنین به عنوان فرمان کاراکالا شناخته می‌شود، او با مشورت با مادر خود به کلیه آزادگان در سراسر امپراتوری روم تابعیت روم اعطا کرد. این حکم به همه مردان دارای حق رای حقوقی و نام خانوادگی کاراکالا «مارکوس اورلیوس» را اعطا کرد. در داخل پایتخت، کاراکالا به دلیل ساخت حمام کاراکالا، که به دومین حمام بزرگ رم تبدیل شد و برای معرفی یک واحد پول جدید رومی به نام آنتونینینوس، نوعی دینار دوگانه؛ و برای کشتارهایی که او هم در رم و هم در سایر نقاط امپراتوری دستور داده بود، مشهور شد. در اوایل سال ۲۱۶ کاراکالا با همراهی مادرش جولیا دومنا لشکرکشی گسترده‌ای علیه شاهنشاهی اشکانی را آغاز کرد. وی به دلیل ترور خود توسط یک سرباز ناراضی در سال ۲۱۷، این کارزار را تا پایان ندیده بود. سه روز بعد، ماکرینوس جانشین وی شد و با مرگ مادر قدرتمند کاراکالا، جولیا دومنا اقتدار خود را بر امپراتوری اعمال کرد، اما خاله کاراکالا جولیا مائسا با برنامه‌ریزی زیرکانه ماکرینوس را برانداخت و کشت و سلسله سورانی را حفظ کرد. دودمان آنتونی نروایی
آنتونینها چهار امپراتور رومی هستند که بین سالهای ۱۳۸ و ۱۹۲ حکمرانی می‌کنند: آنتونینوس پیوس، مارکوس اورئلیوس، لوسیوس وروس و کومودوس. ونتسل چهارم پادشاه بوهم
Wikipedia contributors, "Wenceslaus, King of the Romans," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wenceslaus,_King_of_the_Romans&oldid=435228731 (accessed September 6, 2011). کنستانتین دوم، امپراتور روم
پس از آن که کنستانتین یکم در ۳۳۷ درگذشت، کنستانتین دوم و برادرانش کنستانس یکم و کنستانتیوس دوم هریک با کسب عنوان آگوستوس به تقسیم امپراتوری بین خود پرداختند و کنستانتین دوم فرمانروای بریتانیا، گل و اسپانیا شد. او کمی بعد مدعی سرزمین‌های ایتالیا و آفریقا که در حاکمیت برادرش کنستانس قرار داشت شد و در ۳۴۰ به طور ناگهانی ایتالیا را مورد تاخت و تاز خود قرار داد. او و سپاهیانش پس از نفوذ به آکیلیا با پیش‌قراولان ارتش کنستانس روبرو شدند و کنستانتین دوم در جنگی که بین دو سپاه درگرفت کشته شد. رنسانس کارولنژی
امپراتوری روم آنچنان نیرومند شده‌بود که هیچ‌کس توانایی مقابله با آن را نداشت، در سال ۳۹۵ م، پس از تئودئوس یکم، سرزمین او میان ۲ فرزندش، هونوریوس (امپراتوری رم غربی) و آرکادیوس (رم شرقی) تقسیم شد. از همین زمان عوامل فروپاشی و ضعف امپراتوری شکل گرفت. امپراتوری رم تاحدی ضعیف شده‌بود که اقوام ژرمن به هنگام ورود به کشور به عنوان نگهبان در دربار امپراتوری رم به فعالیت می‌پرداختند و خیلی زود با فرهنگ رمی هم عجین شدند و آن را پذیرفتند. اقوام ژرمن به چند طایفهٔ واندال، گوت، ویزیگوت، فرانک، هون، انگل‌ها و ساکسون‌ها تقسیم می‌شدند. در همان سالی که تئودئوس اول فوت کرد، فرماندهٔ گوت‌ها، آلاریک از جانب روم شرقی به یونان حمله کرد و طی قرارداد صلحی که با آرکادیوس به امضا رساند، از آتن محافظت کرد و سپس به سمت غرب حرکت کرد. او در سال ۴۰۱ م به سمت ایتالیا رفت اما ستیلیکو، فرماندهٔ معروف رومی موفق شد در برابر آلاریک مقاومت کند و او را شکست دهد. مدتی بعد که ستیلیکو درگذشت فرصت جدیدی برای آلاریک پیش آمد تا به روم حمله کند. آلاریک در سال ۴۰۸ م به روم لشکرکشی کرد و بالاخره موفق شد دو سال بعد این شهر را که در طول ۸۰۰ سال گذشته به تصرف کسی در نیامده‌بود تصرف کند. آلاریک خیلی زود در سال ۴۱۰ م در کوزتسا درگذشت و موفق نشد به آنچه آرزویش را داشت برسد. می‌توان گفت وندال‌ها هم جز اقوامی بودند که در سقوط امپراتوری رم تأثیر به سزایی گذاشتند، آن‌ها مرزهای آفریقا و اسپانیا را تحت در دست داشتند. وندال‌ها بخش جنوبی فرانسه را به تصرف خویش درآوردند و شهر تولوز را به پایتختی برگزیدند. در سال ۴۵۵ م بود که رم بار دیگر توسط این اقوام ژرمن مورد حمله قرار گرفت. فرماندهٔ این نبرد ژنزریک بود. شهر تصرف شد و آخرین امپراتور روم که رمولوس اوگوستوس زندانی شد. مدتی بعد یکی دیگر از فرماندهان به نام اودوآکر اعلام کرد که در امپراتوری روم غربی نیازی به امپراتور نیست و خودش را شاه ایتالیا نامید؛ به این صورت بود که امپراتوری روم غربی سقوط کرد. مردمان روم که از مالیات‌های سنگین امپراتوری خسته شده‌بودند با اقوام ژرمن همچون قهرمانان و نجات‌بخشان خود رفتار کردند. مردم دروازه‌ها را برای آن‌ها باز کردند، در ارتش‌های آن‌ها حضور پیدا کردند و حتی بردگان و کلن‌ها هم به آن‌ها پیوستند. آگوستوس
گایوس اکتاویوس تورینوس بنیان‌گذار پرینکیپاته و نخستین امپراتور روم بود. آگوستوس زمام امور امپراتوری روم را از ۲۷ پیش از میلاد تا لحظهٔ مرگ در ۱۴ پس از میلاد بر عهده داشت. وی از نوادگان برادری ژولیوس سزار که وارث و جانشین او بود (ژولیوس سزار دایی مادر گایوس اکتاویوس بود) و در هنگام مرگ سزار در یونان مستقر بود. اوکتاویوس پس از مرگ سزار و هنگامی که مارکوس آنتونیوس زمام امور رم را بدست گرفت، به رم آمد و به جنگ با او پرداخت. سیسرون سخن‌سرای سرشناس رومی در این زمان چهارده خطابه، ضد آنتونیوس و به پشتیبانی از اکتاویوس ایراد کرد که بعداً باعث قتل او توسط آنتونیوس (با سکوت اکتاویوس) شد. در نبردی که در شهر مدن میان طرفداران جمهوری به رهبری پانسا و هیریوس دو کنسول روم و اکتاویوس علیه آنتونیوس جانشین خودخوانده سزار رخ داد، ارتش جمهوری پیروز شد. پانسا و هیریوس کشته شدند و اکتاویوس پیروزی را تصاحب کرد. بعدها آنتونیوس ابتدا با لپیدوس سپس با اکتاویوس متحد شدند، تا علیه آخرین بقایای جمهوری در فیلیپی بجنگند. دین روم باستان
حضور گستردهٔ یونانیان در بخشی از پادشاهی روم باعث شد تا فرهنگ رومیان به شدت از یونانیان تأثیر پذیرد و برخی سنت‌ها و آیین‌های یونانی در بنیان فرهنگ روم جای گیرد مانند طلسم آپولون. رومی‌ها به دنبال بخش‌های مشترک میان خدایان رومی و یونانی گشتند تا اینکه اساطیر و نمادهای هنری یونانی وارد ادبیات و هنر رومیان شد، تمدن اتروسک‌ها نیز اثری همانند بر تمدن روم گذاشت به ویژه در اعتقاد به شگون در زندگی. با ریشه یابی در بیشتر باورهای مذهبی رومی، می‌توان به رد پای بنیان گذارانش به ویژه نوما پمپیلیوس، دومین شاه سابین روم رسید. نوما ادعا می‌کرد که به‌طور مستقیم با خدایان سخن می‌گوید. دیس پاتر
دیس پاتر یا دیسپاتر (به زبان سانسکریت: "دیائوس پیتار")، در اساطیر روم یک ایزد از ایزدان رومی دنیای زیرین بود که بعدها با هادس یا پلوتون در یک طبقه گنجانده شد. دیس پاتر در اصل خدای ثروت، خدای باروری و حاصلخیزی زمین‌های کشاورزی، خدای معادن و ثروت‌های زیرزمینی، در میان خدایان و ارواح عالم اسفل(دنیای زیرین یا عالم اموات) محسوب می‌شد، که البته بعدها به طور معمول با خدایان رومی پلوتون و اورکوس، برابر و معادل دانسته شد و به یکی از خدایان مهم دنیای زیرین(همان عالم اسفل یا جهان مردگان و اموات) تبدیل گردید. پادشاه رومن‌ها
پادشاه رومن‌ها () عنوان مورد استفاده قرار گرفته توسط پادشاهان آلمان می‌باشد، در زمان امپراتور هانری دوم و از ۱۰۱۴ تا ۱۰۲۴ میلادی بسیار مطرح بود، سال‌ها بعد این عنوان توسط پادشاهان بعدی و پس از انتخابات توسط شاهزادگان مجدداً مرسوم گردید، این عنوان معمولاً پیش از عنوان امپراتور مقدس روم نوشته می‌شد که در دیدگاه‌های زمان قرون وسطی همچنین یک جنبهٔ دینی داشته و وابسته به تاجگذاری توسط پاپ بود. کلودیوس گوتیکوس
مارکوس اورلیوس والریوس کلودیوس (زادهٔ مه ۲۱۴ - درگذشتهٔ ۲۷۰) معروف به کلودیوس گوتیکوس و کلودیوس دوم، امپراتور روم از ۲۶۸ تا ۲۷۰ بود. بزرگترین دستاورد او در دوران حکومتش شکست‌دادن گوتهای متجاوز در بالکان در سال ۲۶۹ میلادی بود که نتیجه‌ای سرنوشت‌ساز برای امپراتوری داشت و به همین علت به کلودیوس گوتیکوس معروف شد. امپراتوری روم
از زمان مرگ کنستانتین، وظیفه انتخاب و انتصاب آگوستوس جدید، دوباره به عهده افسران ارتش گذاشته شده بود. در سال ۳۶۴میلادی، افسران ارتش روم سرداری به نام والنتیانوس را به عنوان آگوستوس انتخاب کردند. در اواخر همان سال و به دنبال مرگ مشکوک امپراتور ژوویان، والنتینیان یکم طرح تقسیم امپراتوری را مطرح کرد و برادرش والنس را به عنوان شریک امپراتوری منصب نمود. طبق طرح والنتیانوس، امپراتوری روم به دو نیمه غربی و شرقی تقسیم شد. والنتیانوس به امپراتوری روم غربی رسید و برادرش والنس به امپراتوری روم شرقی منصوب گردید. از این زمان، امپراتوری روم هنوز یک دولت با دین و زبان واحد بود، اما در واقعیت به دو شکل دو نیمه کاملاً مستقل درآمد. این شکاف برای نیمه غربی چندان خوب نبود، چون هم از لحاظ جمعیت، ثروت و موقعیت استراتژیک نظامی در سطح پایین‌تری از روم شرقی قرار داشت. امپراتوری روم که جدا شده بود، در زمان تئودئوس اول دوباره به یک امپراتوری واحد درآمد، او توانست روم شرقی و روم غربی را متحد کند. اما او آخرین کسی بود که امپراتور هر دو قسمت بود. بعد از مرگ وی این دو قسمت برای همیشه از هم جدا شدند. دودمان فلاویان
خاندان فلاویان ()، یکی از خاندان‌های مشهور امپراتوری روم که در بین سال‌های ۶۹ تا ۹۶ پس از میلاد بر امپراتوری روم حکومت می‌کردند. همچنین این خاندان کنترل بعضی از استان‌ها و مناطق امپراتوری روم را برعهده داشتند. معروف‌ترین امپراتور برخاسته از این خاندان وسپاسیان و دو فرزندش؛ تیتوس و دومیتیان بودند که بعد از جنگ داخلی در سال ۶۹ با کمک سنای روم به قدرت رسیدند. اساطیر روم
از حدود ۱۵۰۰ پیش از میلاد، اقوام ایتالیایی کم‌کم در شبه جزیرهٔ حاصلخیز ایتالیا ساکن شدند. گرچه اغلب آن‌ها کشاورز بودند، اما ناگزیر شدند تقریباً به‌طور دایم با غارتگران شمال بجنگند. روم تأسیس شده بود، اما چهره آرمانی کشاورز-سرباز مصمم، با نظم و وظیفه‌شناس در اینجا ریشه داشت و رومیان و دیدگاهی که آنان در طول تاریخ برای دین خود تقبل کردند، الهام می‌بخشید. بربرها
امپراتوری روم برای تأمین نیروی انسانی لازم - سرباز و برده - به‌طور فزاینده‌ای به بربرها متکی می‌شد. در سپاه روم، تعداد زیادی سرباز بربر خدمت می‌کردند که توسط فرماندهان بربر رهبری می‌شدند. در واقع، بربرها به حدی در امپراتوری گسترش یافته بودند که امپراتور «هونوریوس» (۴۲۳–۳۹۵ م) از محبوبیت سبک مو و شلوار بربرها شاکی و نگران بود. تمام خانه‌های رم، بردگان بربر داشتند احتمالاً کسی که دروازه به روی «ویزیگوت» ها گشود یک برده بربر بود داس (جنگ افزار)
پیروزی بر داسها چنان برای رومیان ارزشمند بود که تراژان، پادشاه روم، بجز نابودی همه شهرها و کشتار و جابجایی مردمان آنجا و تاراج گنجینه های طلای آنان، ستونی ۳۰ متری و ۵۰ تنی با ۱۵۵ نگاره برای یادبود این رویداد ساخت و خود تراژان ۵۸ بار در آن نمایان شد. این ستون تنها سازه بجامانده از دوران اوست با آنکه وی یکی از پرکارترین سازندگان امپراتوری روم بود و این خود ارزش تبلیغاتی و رسانه ای این رخداد و یادمان آن را نشان می دهد. در جایگاه والای این ستون همین بس که بیشتر آنچه از راهبردها و شگردهای رزمی و زره و ساز و برگ سپاهیان روم می دانیم تنها از همین ستون بدست ما رسیده است. همچنین در سرتاسر پایتخت و برخی شهرها تندیسهای بسیاری از داسهای دست بسته به نشانه درماندگی و شکست و بردگی آنان ساخته و کارگذاشته شد. چنین کاری به این گستردگی در برابر هیچ یک از دشمنان بزرگ روم همچون ژرمن ها و گل ها و کلت ها (سلتها) انجام نگرفته است. با این همه چنان شایستگی و کاردانی داسها زبانزد بود و تا جایی پیش رفتند که به امپراتوری روم نیز رسیدند. همچنین درفش و نماد داسها، درفش یگان سربازان سوار روم شد و تا شکست و نابودی آن امپراتوری به همان گونه پابرجاماند.