در ادبیات طنزچه نوع مطالبی به تصویر کشیده میشود؟
نقد ادبی کهن الگویی
طنز و حزن دو دسته ی اصلی در چارچوب فرای هستند. هر دسته بیشتر به دو دسته تقسیم می شوند: کمدی و داستان عاشقانه برای طنز؛ تراژدی و هجو (یا کنایه آمیز) برای حزن. اگرچه او فریزر را رد می‌کند، فرای از فصل ها در طرح کهن الگویی خود استفاده می‌کند. هر فصل با یک ژانر ادبی مطابقت دارد: کمدی با بهار، رمانس با تابستان، تراژدی با پاییز، و هجو با زمستان. طنز
طنز یعنی بیان هنرمندانه و نقادانهٔ کژی‌ها و نادرستی‌ها به قصد اصلاح و نه تخریب. طنز فاخرترین گونهٔ شوخ‌طبعی‌ست، که گونه‌های دیگرش هزل و هجو و فکاهی‌اند. لطیفه‌ها عمدتاً از نوع فکاهی‌اند؛ اما آن‌جا که رنگ و بوی تمسخر قومی یا شخصی خاص می‌گیرند، به هجو متمایل می‌شوند. البته لطیفه‌های زیادی هم هستند که اقدام به انتقاد از فرد، گروه، جامعه و نظام خاصی می‌کند که در دسته «طنز» قرار می‌گیرند. ادبیات فارسی
طنز یکی از شاخه‌های ادبیات انتقادی و اجتماعی است که در ادبیات کهن فارسی، به عنوان نوع ادبی‌مستقل شناخته نشده و مرزهای مشخصی با دیگر مضمون‌های انتقادی و خنده‌آمیز چون «هجو»، «هزل» و «مطایبه» نداشته‌است. از واژهٔ طنز، اغلب معنی لغوی آن یعنی «مسخره کردن» و «طعنه زدن» مورد نظر شاعران و نویسندگان بوده‌است ولی معنی امروزی آن، که جنبهٔ انتقاد غیرمستقیم اجتماعی با چاشنی خنده، که بُعد آموزشی و اصلاح‌طلبی آن مراد است، از واژهٔ satire اروپایی گرفته شده‌است.
نعمت‌الله فاضلی
فاضلی معتقد است شوخی و طنز را باید به عنوان یک امر اجتماعی و فرهنگی در نظر گرفت. چنانچه امروزه، شوخ‌طبعی، یکی از ابعاد شخصیت پایه و همگانی ما ایرانیان به‌شمار می‌رود. شوخ‌طبعی ایرانیان از نوع شوخ‌طبعی فیلسوفانه است که برای بیان حکمت‌های زندگی جمعی بکار می‌رود. شوخی برای ایرانیان تنها جنبه سرگرمی ندارد بلکه از آن برای بیان مسائل انسانی و اجتماعی و حل معضلات و مشکلات زندگی خود استفاده می‌کنند. از نظر فاضلی، می‌توان شوخ‌طبعی را نوعی ژنتیک فرهنگی ایرانیان دانست، یعنی با استمرار تاریخی شوخ‌طبعی در زندگی و شخصیت ایرانی، رمزگان و راهبردهای گوناگون شوخ‌طبعی به نحوی در وجود ایرانیان استقرار یافته که گویی بخشی از فیزیولوژی و «طبیعت ثانویه» ما شده‌است. به‌طوری‌که گرایش ایرانیان به طنز را می‌توان بیشتر به ناخودآگاه ضمیر جمعی آنان نسبت داد. فاضلی تمایل انسان امروزی به طنز و فیلم‌های کمدی را نیز نوعی «مواجهه طنازانه» با مصائب زندگی مدرن می‌داند. زندگی رسانه‌ای، جهانی، اطلاعاتی، فراغتی و شبکه‌ای شده امروز انسان ایرانی همراه با آسیب‌ها و بحران‌های روانی و اجتماعی، ژانر کمدی و طنز را به راهبردی اجتماعی-فرهنگی برای بهزیستی در جهان پارادوکسیکال مدرن و کالای پرطرفداری برای «مصرف فراغت» تبدیل کرده‌است؛ بنابراین، فاضلی، طنز را راهبردی فرهنگی می‌داند که انسان‌ها، گروه‌ها و جوامع با استفاده از زبان و اشکال گوناگون نمادپردازی برای دیدن و نشان دادن موقعیت خود به کار می‌گیرند. در حقیقت طنز، هم برآمده از فرهنگ است و هم پیش‌برندهٔ فرهنگ. ویژگی مهم طنز، ماهیت نشانه شناسانه آن است. طنز به‌مثابهٔ نوعی نمادپردازی، شیوه‌ای از اندیشیدن است. همچنین طنز، علاوه بر بعد زیبایی شناسانه، دارای مؤلفه‌های نازیبایی‌شناسانه یعنی ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی یا سیاسی و فرهنگی فراتر از تمهیدات ادبی، تکنیک‌های ذوقی یا مؤلفه‌های فرمی و بیانی نیز هست. چند ویژگی مهم طنز در دوران مدرن عبارت است از: به اعتقاد فاضلی، طنز امروزه بیش از آن که طغیان‌گری، انقلابی‌گری و شالوده شکنی را ایجاد کند، در خدمت ایجاد نوعی آگاهی انتقادی است که هدف آن نوعی سازگار کردن انسان امروزی با موقعیت کلان‌شهری بوروکراتیک پروبلماتیک است و نه طغیان او ضد جریان‌ها و ساختارها؛ و نهایتاً اینکه، در فهم مقوله طنز در ایران «مسئله و جایگاه زبان» دارای اهمیت بسیار است. طنز، شکل یا صورتی از زبان است که گاهی به صورت کلام و واژه و گاه به صورت تصویر و گاه اشیا خود را نشان می‌دهد. چرا که وقتی از زبان طنز و طنز زبانی سخن می‌گوییم، کمابیش به‌عنوان یکی از ویژگی‌های ملی یا شخصیت پایه‌ای ایرانی آن را در ذهن خود تداعی می‌کنیم. چیز واقعی (نمایشنامه)
شخصیت اصلی نمایشنامه، هنری، روشنفکر و نمایشنامه‌نویسی چیره‌دست است. چه در زندگی واقعی و چه در نمایش اوست که حرف آخر را می‌زند با شوخی‌های هوشمندانه‌اش همه را به خنده می‌اندازد. اما سؤالی هست که هنری هم پاسخش را نمی‌داند: این عشق که می‌گویند چیست؟ در این نمایشنامه، استاپارد از ترفندی زیرکانه استفاده می‌کند و ماجراهای نمایشنامه‌ای که هنری نوشته است و زندگی واقعی او را چنان در هم می‌آمیزد که مرز میان واقعیت و هنر کمرنگ می‌شود. "چیز واقعی" اولین نمایشنامه استاپارد در ژانر کمدی رمانتیک است. سید محمد خاتمی
پیش از خاتمی، طنز سیاسی در محدوده حکومت سیاسی و بیشتر دولت و نهادهای انتخابی به انتقاد می‌پرداخت و از همین رو در نوشته‌های طنز به معادلات جناح‌های قدرت توجه می‌شد، تابوهایی مانند روحانیون و برخی مقامات عالی‌رتبه وجود داشت و در حقیقت به قول کیومرث صابری، بزرگترین طنزپرداز این دوران، طنز در خدمت ارزش‌های انقلابی و اسلامی بود. اما پس از دوم خرداد، طنز سیاسی از این محدوده فراتر رفت و در روزنامه‌های دوم خردادی طنزپردازی در موضع نویسنده بیرون حاکمیت قرار گرفت. جز شخص رهبر که طنزنویسی در مورد او می‌توانست به معنی اهانت تلقی شود و مجازات به دنبال داشته باشد، هر مقام سیاسی و هر نهاد و قدرت سیاسی به موضوع طنز تبدیل شد. روحانیون نیز سوژه طنز قرار گرفتند و حتی کل انقلاب و مجموعه نظام نیز توسط طنزنویسان به رشته طنز درآمدند. گل آقا مهم‌ترین نشریه طنز دوران خاتمی بود. نقد جغرافیایی
بر اساس نوشته‌های میشل فوکو، ژیل دلوز، آنری لوفور و میخائیل باختین، نقد جغرافیایی در زمینه ادبیات معتقد است بازنمایی فضا در ادبیات اغلب متجاوزانه و همراه با تطخی است چون از مرز هنجارهای تاییدشده عبور می‌کند و روابط جدیدی بین مردم، مکان‌ها و همه چیز برقرار می‌نماید. نقشه‌برداری امروز دیگر حوزه اختیار انحصاری دولت‌ها نیست بلکه گروه‌های مختلف می‌توانند فضاهای جغرافیایی را نمایش بدهند و اثرات متفاوتی ایجاد بکنند. بر این اساس در عمل موضوعات اصلی نقد جغرافیایی متعدد است و موضوعات مختلفی را به‌طور هم‌زمان بررسی می‌کند و از این نظر از روش‌هایی که صرفاً از نقطه نظر یک مسافر یا یک شخصیت به اثر نگاه می‌کند متمایز می‌شود. جشنواره سراسری طنز مکتوب
دفتر طنز حوزه هنری در توضیح و شرح این جشنواره اینچنین آورده‌است: حوزه هنری که رسالت اصلی خود را بر اشاعه مبانی هنر ارزش گرا، حقیقت مدار و فضیلت خواه نهاده است؛ طنز را به مثابه ابزاری به‌غایت مؤثر و کارآمد برای تبیین مفاهیم اصیل و ناب انسانی، نقد و آسیب‌شناسی معضلات و دغدغه های جمعی و نیز ارائه ارزش های تربیتی و اخلاقی با زبانی پرظرافت و شیرین برگزیده تا در سایه جشنواره سراسری طنز، استعدادها و قابلیت های نسل جوان کشور را در این عرصه شناسایی کند، بسترساز شکوفایی و تجلی ایده ها و خلاقیت های پویا شود و در نهایت افقی منسجم، چشم‌اندازی تعریف شده و الگویی روشن از طنز نجیب و شریف مبتنی بر ارزش ها را برای همه طنزنویسان از امروز تا آینده به جا بگذارد. بر این اساس، اولین دوره جشنواره طنز مکتوب در سال ۱۳۸۵ برگزار شد و تا کنون با برگزاری هشت دوره؛ میدان رقابت طنزپردازان در رشته هایی مختلف همچون شعر، نثر، مقاله، داستان کوتاه، نمایش، عکس، فیلم کوتاه و استند آپ کمدی خواهد بود؛ چیستان
یکی از گونه های ادبی در ادب رسمی و فرهنگ مردم ایران چیستان است. چیستان نوعی از تفرج و تفنن ادبی است که به جز کاربرد سرگرم کننده، جنبه های آموزشی و فرهنگی دیگری نیز دارد.(در بخش کارکرد های چیستان به آنها اشاره خواهد شد.) این نوع ادبی را می توان در زمره ادبیات اندرزی به شمار آورد. محمدولی کمینه
«کمینه» را نماینده ادبیات ترکمن در اواخر قرن هیجده و نیمه نخست قرن نوزده می‌دانند. موضوع اشعار و آثار منثور او، که در دیوان کمینه گرد آمده، بسیار متنوع است. آثار او تصویری روشن از فقرا، قاضات، زنان، جنگ و روحانیت را در زمانهٔ شاعر به دست می‌دهد و ریاکاری، فساد، پول‌پرستی را محکوم می‌کند. قهرمانان اشعار او ناامید نیستند، شوخ‌طبع و بذله‌گویند.انتقاد به نابرابری‌های اجتماعی، رویدادهای واقعی در زندگی مردم ترکمن و مضامین عاشقانه و اشعار طنزآمیز اجتماعی در آثار او به چشم می‌خورد. ادبیات انگلیسی
در میان افرادی که سبک جانسن را پیش گرفتند می‌توان از بیمونت و فلچر که کمدی‌های زیبایی آفریدند نام برد. "شوالیه‌ای با هاون سوزان" (۱۶۱۳) نام نمایش‌نامهٔ کمدی‌ای است که به هجو طبقهٔ متوسط رو به رشد و همچنین نوکیسه‌هایی که با وجود عدم داشتن اطلاعات لازم دربارهٔ ادبیات سعی در دیکته کردن سلیقهٔ خود دارند می‌پردازد. داستان از این قرار است که یک زوج بقال به جروبحث با بازیگران حرفه‌ای یک نمایش می‌پردازند تا بتوانند برای پسر بی‌سواد خود نقش اولی در یک نمایش بگیرند. در نهایت به وی نقش شوالیهٔ سیاری را می‌دهند که بر روی سپرش یک هاون در حال سوختن قرار دارد. در حالی که این پسر جوان می‌کوشد تا قلب یک شاهزاده را به دست آورد مانند دون کیشوت به سخره گرفته می‌شود. یکی از امتیازهای بیمونت و فلچر این است که هر دو به روشنی دریافته بودند که چطور فئودالیسم و شوالیه‌گری تبدیل به نخوت و تظاهر شده و طبقات اجتماعی جدیدی در حال رشد هستند. یکی دیگر از سبک‌های رایج تئاتر در دوران جاکوبی نمایش‌نامهٔ انتقام بود که توسط جان وبستر و توماس کید گسترش یافت. فریدریش نیچه
شاکلهٔ اصلی نوشته‌های نیچه از جدل فلسفی، شاعری، نقد فرهنگی و قصه تشکیل شده و در کنار آن به‌طور گسترده‌ای نیز به هنر، لغت‌شناسی، تاریخ، دین و دانش پرداخته شده‌است. نوشته‌های او در عین آنکه سرشار از جملات قصار و گوشه کنایه است، شامل مباحث بسیار دیگری همچون اخلاق، زیبایی‌شناسی، تراژدی، معرفت‌شناسی، خداناباوری و خودآگاهی نیز می‌شود. بنیان‌های اصلیِ فلسفهٔ او عبارتند از نقدهایی تند علیه حقیقت مطلق در دفاع از منظرگرایی، انگارهٔ «آپولونی و دیونیسی»، نقدهایی تبارشناسانه بر دین و اخلاق مسیحی و نظریه او در این رابطه تحت عنوان «اخلاق ارباب-برده‌ای»، تصدیق زیبایی‌شناسانهٔ هستی و وجود در واکنش به پدیدهٔ «مرگ خدا» و بحران عمیق هیچ‌انگاری، و تعریف سوژه بشری به عنوان تجلی‌گاه اراده‌های متنازع و در-کشاکش که در مجموع با عنوان «اراده قدرت» شناخته می‌شود. نیچه در آثار بعدی‌اش مفاهیم تأثیرگذاری همچون «اَبَر-مرد» و «بازگشت جاودان» را مطرح کرد و به‌طور فزاینده‌ای با قدرت‌های خلّاقهٔ فرد به عنوان نیرویی برای غلبه بر پیش‌فرض‌های اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی و نیل به ارزش‌های نو و سلامتِ زیبایی‌شناسانه درگیر شد و به غور و تفحّص در بابِ آن‌ها پرداخت. طنز
طنز واژه ای عربی است. معادل انگلیسی طنز است که از satira در لاتین گرفته شده که از ریشه satyros یونانی است. satira نام ظرفی پر از میوه‌های متنوع بود که به یکی از خدایان کشاورزی هدیه داده شده بود و به معنای واژگانی «غذای کامل» یا «آمیخته‌ای از هرچیز» بود. ملودرام
ملودرام اثری نمایشی یا ادبی است که پی‌رنگ آن احساسی و متقدم بر شخصیت‌پردازی است. شخصیت‌ها در ملودارم، ساده و معمولاً کلیشه‌ای هستند. ملودرام روایتی احساسی با شخصیت‌هایی ساده است که یا خیلی خوب‌اند یا خیلی بد و اغلب از زبانی تصنعی و اغراق‌آمیز  استفاده می‌کنند. این اصطلاح ابتدا فقط برای توصیف نمایش‌نامه‌ها به کار می‌رفت اما امروزه اصطلاحی تحقیرآمیز است که برای توصیف روایت‌هایی از این دست در رسانه‌های دیگر نیز به کار می‌رود. علامت طنز
منظور از علامت طنز آن است که از اولین معنایی که از خواندن متن به ذهن می‌رسد باید عبور کرد و معنای ثانویهٔ آن را در نظر گرفت. ادبیات غنایی
یکی از انواع چهارگانهٔ ادبی، شعر غنایی است که در واقع آینهٔ عواطف و احساسات و آلام یا لذات شاعر است. به عبارتی، لذت‌ها، شادی‌ها، دنیای آرمانی، یأس‌ها و ناامیدی‌ها، تمام اندیشه‌هایی است که فحوای شعر غنایی را تشکیل می‌دهد. این نوع ادبی، از ژانرهای ادبیِ پرطرفدار در ادبیات فارسی است؛ به گونه‌ای که شاید بتوان گفت هیچ شاخه‌ای از اشعار روایی و آثار ادبی، جذاب‌تر و پرکشش‌تر از قصه‌های عشقی نیست و همهٔ انواع ادبی، از مدح و تغزل گرفته تا پند و اندرز، وصف، مرثیه، ساقی‌نامه و غیره، در این نوع ادبی گرد آمده‌است. رواج قصه‌های عاشقانه در ادب فارسی تا آنجا بود که منظومه‌های بزمی و عاشقانهٔ فراوانی به واسطهٔ شعرای زبان فارسی سروده شد. درام اجتماعی
درام اجتماعی () یا داستان اجتماعی و همین‌طور رمان اجتماعی یک گونه ادبی و روایت داستانی است که در آن معمولاً به مضامینی اجتماعی پرداخته می‌شود که مهمترین آنها عبارت هستند از جنسیت، نژاد، کشمکش‌ها و همین‌طور تعصبات طبقاتی که همگی اینها تاثیر مستقیمی بر روی شخصیت‌ها و شیوهٔ روایت داستان دارد. جامع الحکایات
جامع الحکایات، اصطلاحی عمومی در خصوص مجموعه‌هایی است که مشتمل بر داستان می‌باشند. این مجموعه‌ای داستانی، بیشتر در موضوعات عشقی، ماجراجویی، تعلیمی، فکاهی، تاریخی و اسطوره‌ای نگاشته شده‌اند و گاها در موضوع جنایی نیز می‌باشند. در میان داستان‌های این مجموعه‌ها، داستان‌هایی از جانوران نیز مشاهده شده‌است. اکثر نسخه‌های خطی که تحت عنوان جامع الحکایات قرار می‌گیرند، ناقص بوده و نام مولف و کاتب آن به طور مشخصی بیان نشده‌است. ادبیات فارسی
موضوع مورد بحث در اثر ادبی و نیز حالت روحی و فکری پدیدآورنده اثر آن را به یک نوع خاصی در ادبیات سوق می‌دهد که به چهار دسته حماسی، تعلیمی، غنایی و نمایشی تقسیم می‌شود. هر کدام از این انواع ویژگی‌های خاص خود را دارند که در آثاری که در آن نوع ویژه به کار رفته نمایان است. جوچه
به قول کیم ایل سونگ «ادبیات به عنوان انسانیات جوچه‌ محور، فلسفه زندگی است و با توصیف هنرمندانه زندگی مردم، به پرسش‌های بشر پاسخ می‌دهد». از آن‌جا که ادبیات هم از انسانیات است، پس باید مشکلات مرد و زن را توصیف کند و برای این مشکلات، راه‌حل‌هایی فراهم کند. به این معنا، ادبیات هم مانند هنر باید کارکردهای معرفت‌شناسانه و آموزشی‌ای را با خود داشته باشد که انتظار می‌رود «معنای زندگی را برای خلق به خانه‌شان بیاورد و به شکل‌دهی به دورنمای آن‌ها در زندگیشان کمک کند». در نتیجه، «ادبیات باید حاوی معانی سیاسی و ایدئولوژیکی باشد که منتقل‌کننده ندای عدالت اخلاقی باشد. زمانی که ادبیات فاقد چنین معنا و هدفی باشد، تنها به سمت سانتیمانتالیزم میل پیدا می‌کند و به‌ناچار منحط می‌شود و سلامت روانی جامعه را مختل می‌کند». توران‌دخت (گوتزی)
نمایش گوتزی لحن طعنه‌آمیزی دارد اما شیلر این نمایش را به حماسه‌ای نمادین با نگرشی اخلاقی آرمانی مبدل کرده است. گوتزی با این‌همه، از هردو زمینهٔ درام و کمدی بهره گرفته است؛ به شکلی که این و عنصر در کنار هم و به صورت مستقل پیش می‌روند. در حالی که شیلر، این دو را با هم درمی‌آمیزد و هرکدام نتیجهٔ دیگری می‌شوند. این تعامل عناصر دراماتیک و کمیکال، وابستگی متقابل آن‌ها و این واقعیت که آن‌ها به طور مساوی همسان شده‌اند، به اصل رمانتیک جهان‌گرایی تجسم می‌بخشد. لوده‌گری
لوده‌گری نمایش خنده‌آوری است که در آن طرح و کنش و موضوع بر شخصیت و مفهوم، تسلط دارند. از نمونه‌های نمایش‌های لودگی می‌توان «سازگاری» نوشتهٔ «برت برملآل» را نام برد. نوعی از نمایشنامهٔ کمدی وجود دارد که تلفیقی است از موقعیت‌های هجوآمیز خنده‌آور و مسائل احساسی و عاشقانه. نمونه آن نمایشنامه «تقلید ادبی» نوشتهٔ نیک هال است. بهلول (مجله)
بهلول، بعنوان آغازگر حرکت مجدد مطبوعات طنز پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به‌شمار می‌آید که بخشی از مطالب و تصاویر آن، تداوم بخش حرکات هزل پیش از خود است. عمده‌ترین مطالب بهلول شامل کاریکاتور، عکس، نثرهای کوتاه، صفحه جوک، گزارش طنز از مجلس (تماشاخانه پارلمان)، فرهنگ بهلول، داستان کوتاه (با امضای عوضعلی خان)، جدول و شعر بود. ریچارد کامبرلند (نمایشنامه‌نویس)
مطلب مورد علاقه او پاکدامنی و عفت در مصیبت یا خطر است، اما از پاداش آن در عمل پنجم اطمینان دارد. پایاترین شخصیت‌های او مردان با احساس و خانم‌های جوان عشوه گر و متظاهر هستند. توانایی خنداندن کامبرلند در اختراع شخصیت‌های برگرفته از «حاشیه فرمانروایی» نهفته بود و قصد داشت عناصر خوب اسکاتلندی‌ها، ایرلندی‌ها و استعمارگران را از تعصب انگلیسی برانگیزد. این نمایش‌ها بسیار میهن دوستانه هستند و از سنت‌های اخلاقی پیروی می‌کنند. اگر گفتگوی کامبرلند فاقد زیرکی و ویژگی‌های شخصیتی واقعی او باشد، به دلیل بینش کامبرلند در مورد اسرار اثر نمایشی، ساخت طرح‌ها معمولاً ماهرانه است. گرچه احساسات کامبرلند اغلب طاقت فرسا است، اما اخلاق او به‌طور کلی سالم است. اگر او بدون نیاز به شرط‌های لازم برای نبوغ برای بالا بردن درام ملی نبود، تمام تلاش خود را می‌کرد تا آن را ناب و مطبوع نگه دارد؛ و اینکه اگر او از دیگران الهام زیادی می‌گرفت یا از آثارشان قرض می‌گرفت، فقط از بهترین جنبه‌های کارهای نمایشنامه نویسان استفاده می‌کرد. تراژیکمدی
تراژدی-کمدی، تراژیکمدی یا خوش‌سوگنامه () گونه‌ای ادبی آمیخته از فرم‌های تراژدی و کمدی است که معمولاً در ادبیات نمایشی دیده می‌شود. این اصطلاح هم در توصیف آثار تراژدی که از عناصر کمیک بهره می‌گیرند و هم دربارهٔ آثار تراژیک با پایان خوش به کار می‌رود. چیستان
- روایت های متنوع: تنوع چیستان ها نشان از زنده بودن و کارکرد زیاد این قالب در ادبیات فارسی را دارد. گاه برای یک موضوع یا مورد ده ها چیستان سروده می شود که هریک به وجهی متمایز از آن موضوع اشاره کرده اند و در هر کدام جزیی از اجزا و خواص آن مورد توجه قرار گرفته است. برای مثال به این دو لغز درباره "شمشیر" توجه کنید: داستان
داستان یا قصّه به نثری گفته می‌شود که روایتی تخیّلی در آن نقل می‌شود. داستان شامل انواع رمان، داستان کوتاه و داستانک می‌ شود. از ابر متن‌ها هم در داستان‌های امروزی استفاده می‌شود. داستان یکی از انواع ادبی است؛شامل آثاری که از تخیّل نویسنده خلق می‌شوند و حوادث و شخصیت‌های آن می‌توانند واقعی نباشند. داستان هنجارشکن
داستان هنجارشکن یا داستان مرزشکن () گونه‌ای ادبی‌ست که تمرکزش روی شخصیت‌هایی است که خود را در حصار قوانین و اخلاقیات مرسوم جامعه حس می‌کنند و برای رهایی از آن کارهایی خودسرانه و بعضاً غیرعادی انجام می‌دهند. این‌گونه داستان‌ها سرشار از موضوعات تابو همچون سکس، مواد مخدر، خشونت، زنا با محارم، بچه‌خواهی و جنایتند و شخصیت‌های اصلی‌شان نیز روانی، ضد اجتماع یا هیچ‌انگار به نظر می‌رسند. ساناز بیان
وی داستان‌های کوتاه نگاشته که در نشریاتی مانند کارنامه و هفت به چاپ رسیده‌اند. او در نمایش‌هایش رویکرد اجتماعی را دنبال می‌کند. در هتلی‌ها و خواب‌های خاموشی به مقوله آسیب‌های پس از جنگ نگاهی داشته و در عامدانه، عاشقانه،قاتلانه و شلتر آسیب‌شناسی مسائل زنان را مد نظر قرار داده‌است نمایش عامدانه، عاشقانه، قاتلانه او نخستین نمایش مستند اجتماعی ایرانی با محوریت مسائل زنان شناخته شده‌است. ساناز بیان نمایش خانه عروسک نوشته هنریک ایبسن که از آثار مهم مربوط با مسائل زنان است را نیز ترجمه و کارگردانی کرده که در تهران و نروژ به روی صحنه رفته‌است. او در سال ۱۳۹۴برای نگارش نمایشنامه‌های هتلی‌ها و عامدانه، عاشقانه، قاتلانه نامزد جایزه نویسندگی جشنواره فجر شد و برای هتلی‌ها این جایزه را به دست آورد. او در سال ۱۳۹۶ برای دومین بار جایزه نمایشنامه‌نویسی جشنواره فجر را این بار برای نمایشنامه شلتر به دست آورد و نمایش آبی مایل به صورتی نوشته و کارگردانی او هم جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فجر را گرفت. او همچنین در سال ۱۳۸۷ جایزه نمایشنامه‌نویسی جشنواره تئاتر دانشگاهی فجر را برای نمایشنامه نقاب سرخ (خواب‌های خاموشی) به دست آورد. ملاقات بانوی سالخورده
نویسنده اثر "ملاقات"، فردریش دورنمات، بارها بر این اصرار ورزیده بود که ایده اصلی او از نوشتن "ملاقات" در واقع طرح یک اثر کمدی بوده است. با این حال بسیار دشوار است که نقاط تاریک و جدی ای را که در رابطه با ذات بشریت در نمایشنامه به آن اشاره شده است نادیده گرفت. بیان طنز در میان نویسندگان زبان آلمانی، بواسطه به تصویر کشیدن اتفاقات ناخوشایند و ناراحت کننده برای بیان آنچه دغدغه آنان بود و از دید آنان مسائلی مهم بودند در آن دوره بسیار مرسوم بود. موضوع اصلی در اینگونه آثار این است که پول حتی انسانی با ریشه های بسیار قوی اخلاقی را تحت تاثیر قرار می دهد و انسان ها را به فساد و نابودی می کشاند. لطیفه
لطیفه یا جوک سخنی کوتاه و خنده آور است که ساختار داستانی داشته باشد. لطیفه در واقع نمایشی از شوخی است که در آن واژگان در یک ساختار روایی خاص و مشخص به گونه‌ای استفاده می‌شوند که مردم را به خنده وامی‌دارد و جدی گرفته نمی‌شود. لطیفه به صورت یک داستان و معمولاً همراه با گفتگو است و با شاه‌بیت به پایان می‌رسد. در شاه‌بیت مخاطب آگاه می‌شود که داستان حاوی معنی دوم و متناقض است. چت فیکشن
داستان‌های قالب چت‌فیکشن به‌صورت مکالمات متنی دیجیتال بین دو یا چند کاراکتر، بدون هیچ روایتی ارائه می‌شوند. این قالب گزینه. های ممکن برای داستان‌نویسی را محدود می‌کند و برای نویسندگان در انتقال روایت فقط از طریق گفتگو، چالش ایجاد می‌کند. بیشتر داستان‌های محبوب مربوط به ژانرهای ترسناک و هیجان‌انگیز است. این فرمت در بین نوجوانان و بزرگسالان بسیار مجبوب است، اگرچه به‌دلیل عدم ارائهٔ تجربهٔ مطالعه پرمعنا مورد انتقاد قرار گرفته‌است. دوزخرفات
او در جایی دیگر ضمن نام بردن از کتاب دوزخرفات هم ردیف با کتاب‌های مطرح طنز ایرانی، گفته‌است: «تحلیل آثار طنز نشان می‌دهد که بسیاری از آثار مهم طنز پارسی در دوران معاصر (...) در شرایطی تولید شدند که آزادی وجود نداشت چرا که طنزنویس در این شرایط همواره مجبور بود برای نهان کردن مقصودش به صنایع ادبی، ابهام، ایهام، شخصیت پردازی، فضاسازی و تمثیل و مثل پناه ببرد. نوشته‌هایی مثل توپ مرواری - صادق هدایت، دائی جان ناپلئون - ایرج پزشکزاد، اسرار گنج دره جنی - ابراهیم گلستان، مغولان و سلطان، و خاطرات السلطنه - فرخ سرآمد، آقای ذوزنقه - جواد مجابی، اعتراف، و قصه کوتوله‌ها و درازها - ابراهیم نبوی، دوزخرفات - سروش پاکزاد همه و همه در شرایطی خلق شدند که آزادی به معنای مشخص کلمه وجود نداشت». ترجمان
ترجمان نخسیتن نشریه اختصاصی افغانستان در حوزه طنز است. «ترجمان» در همان مقطع خاص با طنزهای خود، هسته طنزنویسی را در افغانستان پی گذاشت و طنزنویسان بی‌شماری را در دامن خود پرورش داد. داستان کوتاه
موضوع‌های یک داستان را می‌توان به موضوع‌های اجتماعی، سیاسی، اخلاقی، فلسفی، شخصی، تخیلی، عاشقانه و انواع دیگر تقسیم کرد. این تقسیم‌بندی تأکیدی است بر این نکته که داستان‌نویسی از چنان نیرویی برخوردار است که تقریباً در همه حوزه‌های انسانی می‌تواند زمینه مناسبی برای نمایش هنرمندانه اندیشه‌ها و عواطف انسانی باشد. ادبیات تعلیمی
برخی از اثار طنز ادبی هستند. علی‌اکبر دهخدا
نکتهٔ مهم در طنزهای دهخدا عشق و علاقه و دلسوزی به حال مردم خرده‌پاست. دهخدا با نمایاندن جهات تاریک زندگانی، جهت روشن و امیدبخش آن را هرگز فراموش نمی‌کرد. او به بطالت و تنبلی و بی‌شعوری می‌تاخت. سرمقاله
سرمقاله ویژگی‌های خاصی دارد که آن را از سایر هنرهای روزنامه‌نگاری جدا می‌کند. برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از:مقاله‌ای است که به تشریح مسئله یا رویداد می‌پردازد و ابعاد مختلف آن را روشن می‌کند. در این مقاله‌ها بهتر است از مقدمه‌چینی و حاشیه‌روی خودداری کرده و به تجزیه و تحلیل متن مسئله پرداخته شود. ادبیات گمانه‌زن
داستان‌های این ژانر راجع به جوامع مطلوب است که اغلب شاد، پیشرفته، هوشمند، کامل و بدون مشکل هستند. از نمونهٔ‌های آن می‌توان به جزیره (Island) اشاره کرد. ادبیات نمایشی
ادبیات نمایشی گونه‌ای از ادبیات است که برای اجرا در صحنهٔ تئاتر یا مکان‌های دیگر تنظیم و نوشته شده باشد و نمایشنامه، کرسی شعر نامه و تعزیه نامه و امثال اینها را در بر می‌گیرد. نیما یوشیج
نیما در این آثار و اشعاری نظیر "خروس و روباه"، "چشمه" و "بز ملاحسن مسئله‌گو" افکاری اجتماعی را بیان می‌کند، اما قالب اشعار قدیمی است. مشخص است که وی مشق شاعری می‌کند و هنوز راه خود را پیدا نکرده‌است. با این حال انتشار "افسانه" دنیای ادبیات آن زمان را برآشفت. "ای شب" نیز در هفته‌نامه "نوبهار" محمدتقی بهار چاپ شد و جنجالی برانگیخت. نثر
نثر را بر پایه کاربرد به گونه‌های زیر تقسیم می‌کنند: این نثر، داستانی حقیقی یا اختراعی را به طریقی بیان می‌دارد که جذاب باشد. نمونه‌های آن رمان‌های بوف کور و کلیدر هستند. این نثر، بخردانه و ذهنی است و کاربرد آن ترغیب خواننده به باورداشت چیزی است مانند سیر حکمت در اروپا اثر محمدعلی فروغی یا اسلام‌شناسی اثر علی شریعتی. اینگونه نثر بیشتر به صورت نمایشنامه نوشته می‌شود مانند "مرگ یزدگرد" اثر بهرام بیضایی و "مرگ در پاییز" نوشته اکبر رادی. کاربرد این‌گونه نثر انتقال اطلاعات است، برای نمونه کتاب‌های درسی، دانشنامه‌ها و کتاب‌هایی همچون تاریخ بیهقی. کتاب‌های تخیلی فکری یا در موضوعات تفریحی، مقاله‌های جُنگ‌های ادبی و کتاب‌های دربارهٔ تفکر مذهبی در این گونه قرار می‌گیرند مانند فیه مافیه اثر مولانا.گونه هایی از نثر که بدون اینکه بخواهند وارد حیطه ی شعر منثور بخواهند از ساحات و پتانسیلهای هنری کلمه استفاده کنند مانند کویر از علی شریعتی و شطح صوفیه و متونی همانند نهج البلاغه و پیامبر جبران خلیل جبران روی هم رفته سبک نوشتاری نثر تا اندازه‌ای مهم است ولی در بیشتر نوشته‌ها مفاد مهم‌تر از سبک است. نقد ادبی کهن الگویی
کمدی با بهار مطابقت دارد زیرا ژانر کمدی با تولد دوباره ی قهرمان ، احیا و رستاخیز مشخص می‌شود. همچنین ، بهار نماد شکست زمستان و تاریکی است. رمانس و تابستان با هم جفت هستند زیرا تابستان اوج زندگی در تقویم فصلی است و ژانر عاشقانه با نوعی پیروزی ، معمولاً یک ازدواج ، به اوج خود می رسد. پاییز مرحله در حال مرگ تقویم فصلی است ، که همسو با ژانر تراژدی است زیرا بیش از هر چیز با "سقوط" یا مرگ قهرمان اصلی شناخته می شود. طنز و کاریکاتور
طنز و کاریکاتور از آغاز بدون آگهی تبلیغاتی چاپ می‌شده‌است یا میزان این آگهی‌ها حداقل بوده‌است. به همین خاطر درآمد آن تنها از طریق فروش نشریه‌ می باشد. طنز و کاریکاتور بیش از اینکه نشریه طنز باشد، نشریه کاریکاتور است. با این وجود ستون‌های طنز خوبی نظیر ستون ابداعی طنز چهار بعدی (شوخی با فرضیه نسبیت اینشتین و فرمول E=mc2) و ستون‌هایی چون: درک کاریکاتور، یادداشت‌های یومیه شوت السلطنه، بی‌معنی نویسی، حرف و کاریکاتور، حرفهای بی حساب و چت رومهای طنزی سینمای، طنزی ورزشی و طنزی فیزیکی و... نیز در این نشریه دیده می‌شود که مخاطبان خاص خود را دارند. شن (نمایش)
بهزاد صدیقی، منتقد تئاتر، این نمایش را جهان‌شمول می‌داند که مفاهیم مطرح شده در آن می‌تواند دغدغه هر انسانی در هر زمان و مکان باشد. او تصویرسازی این نمایش را از ویژگی‌های مثبت و بدیع آن می‌داند. صدیقی معتقد است فضاسازی نمایش شن بسیار خلاقانه است و در تئاتر ایران بسیار بدیع بوده‌است. او همچنین نوع دیالوگ‌نویسی و موقعیتی که شخصیت‌های نمایش را گرفتار کرده‌است مورد توجه دانسته و این نمایش‌نامه را مدرن می‌داند که در نوع دیالوگ‌نویسی و شخصیت‌پردازی محدود نمی‌شود بلکه مفاهیم هم مد نظر نویسنده بوده‌است. نمایشنامه انتقادی-اجتماعی
نمایشنامهٔ انتقادی-اجتماعی قالبی از درام است که در سدهٔ ۱۹ میلادی به عنوان بخشی از جنبش بزرگتر واقع‌گرایی در هنر، ایجاد شد. این رویداد به ویژه پس از نوگرایی‌های هنریک ایبسن بوجود آمد. در این نوع نمایشنامه‌ها، با کمک بگومگوهایی که میان شخصیت‌های داستان روی می‌دهد، مشکلات اجتماعی بیان می‌شود. این شخصیت‌ها معمولاً هر کدام ارائه کنندهٔ یک نقطه نظر متفاوت در اجتماع اند. طنز
در میان شاعران یونان و روم، شعرهای طنز آرخیلوخوس، هیپوناکس، آریستوفان، لوسیلیوس، هوراس و جوونال قدیمی‌ترین نمونه هاست. در ادبیات قرون وسطای انگلیس از "قصه‌های کنتربری" اثر جفری چاسر و منظومه "رؤیای پیرس شخم کار" اثر ویلیام لاگلند می‌توان نام برد. در دوران رنسانس رابله، سروانتس و لوییجی پولچی مشهور طنزپردازان هستند. آثار طنز ابتدا به صورت شعر بود و بعدها شیوه‌های روایی را هم دربر گرفت. امروزه در ادبیات جهان، مشهورترین طنزنویسان، خبرنویسانی چون سروانتس، رابله، ولتر، جوناتان سویفت، هنری فیلدینگ، جوزف آدیسون، ویلیام تکری، مارک توین، جرج اورول، جوزف هلر، سینکلر لوئیس، جان چیور و آلدوس هاکسلی هستند. ویکتور راسکین
ویکتور راسکین (Victor Raskin) استاد دانشگاه و نویسندهٔ کتاب مکانیسم‌های منطقی طنز و بنیان‌گذار مجلهٔ بین‌المللی طنز است. راسکین نظریه موقعیت‌بنیاد خود را با عنوان نظریه انگاره معناشناختی طنز را در کتاب خود بسط داد و شرایط لازم و ضروری برای خلق متن طنز را برشمرد. از نظر او «متن خنده‌دار دو شرط دارد: اول این که این متن باید به تمامی یا جزئاً با دو موقعیت مختلف در تقابل باشد. دوم، دو موقعیتی که متن خنده‌دار با آن‌ها در تقابل است، باید با هم در تضاد باشند و در واقع همین رابطه تقابل/تضاد موقعیت است که مؤلفه اصلی ایجاد خنده محسوب می‌شود.» ادبیات گمانه‌زن
در ادبیات واقع‌گرا شخصیت‌ها در مقابل اتفاق‌هایی که در اطرافشان می‌افتد (کنش) قرار می‌گیرند و داستان کاری که این شخصیت‌ها در مقابل آن انجام می‌دهند (واکنش) را نشان می‌دهد. بنابراین بار اصلی روایت بر دوش این واکنش‌هاست. اما در ادبیات گمانه زن بیشتر اتفاق‌هایی که می‌افتند شرح داده می‌شوند. شاید به این دلیل که در ادبیات واقع‌گرا اتفاقاتی که می‌افتند برای همه آشنا هستند و شرح آن‌ها بازگویی امری بدیهی است. برعکس در ادبیات گمانه زن فضا برای خواننده کاملا ناآشناست و نویسنده باید فضا را کاملا بسازد و روابط عللی و معلولی منطقی را در ذهن ایجاد کند. گفتن موبه‌موی فضای داستان مجال کمتری برای شخصیت‌سازی می‌دهد. البته این ویژگی را نمی‌توان ضعفی برای این ادبیات دانست. شخصیت‌پردازی نکردن باعث می‌شود که داستان از روان‌شناسی فردی به سمت روان‌شناسی جمعی و تمدن حرکت کند و چه بسا مسائلی که در ادبیات واقع‌گرا نمی‌توان بیان کرد اینجا راحت‌تر گفته می‌شود. حاجی آقا
نصراصفهانی و فهیمی به بررسی تطبیقی "حاجی آقا" و داستان کوتاه «ویولن روتشید» از آنتون چخوف پرداخته‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، در این داستان‌ها که نمونه‌هایی از طنز انتقادی هستند، چخوف دیدی خوشبینانه دارد، اما دید هدایت بدبینانه و یأس‌آلود است. نصراصفهانی و فهیمی می‌گویند، روتشیلدِ چخوف و حاجی آقایِ هدایت هر دو نماد افراد مادی‌گرایی هستند که تنها چیزی که می‌شناسند و باعث خرسندیشان می‌شود پول است. این شخصیت‌ها هر دو زندگی منفعت‌محوری دارند، هر دو خسیسند، و هر دو به زن و زندگی بی‌اهمیت و سخت‌گیرند. همچنین در مقایسهٔ شخصیت‌ها، شخصیت‌های داستان چخوف، یکنواخت، ایستا، و کسل‌کننده هستند که تغییر حالت نمی‌دهند، در حالی که شخصیت‌های داستان هدایت، همراه با حوادث داستان دگرگون می‌شوند. هم حوادث در ساخت شخصیت‌ها و تغییر آن‌ها سهم دارد، هم شخصیت‌ها در مسیر حوادث تعیین‌کننده‌اند. نظریات شوخ‌طبعی
نظریه‌های متعددی پیرامون شوخ‌طبعی وجود داشته و تلاش بر تشریح این دارند که شوخ‌طبعی چیست، چه وظایف اجتماعی داشته و این که چه چیزی خنده دار (شوخ‌طبع) تلقی می‌شود. در میان انواع گوناگون نظریه‌های که تلاش بر اثبات وجود شوخ‌طبعی دارند، نظریه‌های روانشناسی نیز وجود دارد که بیشتر آنها شوخ‌طبعی را از جمله رفتار بسیار سالم انسانی قلمدد می‌کنند؛ نظریه‌های روحانی نیز هستند که شوخ‌طبعی را، همانند یک تجربه عرفانی، یک راز غیرقابل تشریح می‌پندازند. گرچه ممکن است نظریات متعدد کلاسیک در مورد شوخ‌طبعی و خنده یافت شوند، اما در متون آکادمیک معاصر، سه نظریه مکرراً ظاهر می‌شود: نظریه رهایی (آسودگی)، نظریه برتری و نظریه ناهماهنگی. در میان محققین کنونی شوخ‌طبعی اتفاق نظر مبنی بر اینکه کدام یک از این سه نظریه عملی تر است وجود ندارد. طرفداران هرکدام از این نظریات، در ابتدا مدعی بودند که نظریه آن‌ها قادر به توضیح تمام حالات شوخ‌طبعی است. با این حال، اکنون تصدیق می‌نمایند که گرچه هر نظریه معمولاً حوزهِ تمرکز خود را تحت پوشش قرار می‌دهد، اما بیشتر شوخی‌ها را می‌توان با بیش از یک نظریه تشریح نمود. همین گونه یک نظریه می‌گوید که نظریه‌ها دارای تأثیرات ترکیبی هستند؛ جیرون واندلیلی مدعی است که نظریه‌های ناهماهنگی و برتری مکانیزم‌های مکمِلی را توصیف می‌کنند که باهم شوخ‌طبعی را می‌سازد. کمیک
کامیک‌ها از در کنار هم گذاشتن قطعات متوالی از تصاویر تشکیل شده و معمولاً در آن از ابزارهای نویسه‌ای چون بالون گفتار، شرح‌ها و افکت‌های صوتی (نام‌آوا) برای نشان‌دادن گفت‌وگوها، تعریف داستان یا دیگر اطلاعات استفاده می‌شود. عناصری چون اندازه یا جاگذاری قطعات، روند بیان داستان یا موضوع را کنترل می‌کند. نقاشی کارتونی و دیگر روش‌های تصویرگری شبیه به آن، از مرسوم‌ترین نقاشی‌ها در کامیکس هستند؛ رمان‌عکسی حالتی است که از عکس استفاده می‌کنند. حالت‌های معمول کامیکس شامل داستان مصور، کارتون‌های سرمقاله‌ای، کارتون دهن‌بسته و کتاب مصور می‌شود. از اواخر سدۀ بیستم تاکنون، مجله‌های ضخیم‌تری چون رمان مصور و آلبوم‌های کامیک، تانکابون بیش از پیش متداول شده و کامیک اینترنتی آنلاین، نشو و نما پیدا کرده‌است. پیرمرد صدساله‌ای که از پنجره فرار کرد و ناپدید شد
در این میان، نه راوی و نه آدم‌های اثر، هیچ‌کدام در پی ارائه تصویری درست و واقعی از زندگی و رخدادهای گذشته و حال نیستند: آن‌ها، واقعیت را در هم می‌شکنند، آن را به بازی می‌گیرند و از نو بنایش می‌کنند. این ویران کردن و دوباره ساختن، در سایه طنز رخ می‌دهد و طنز، رشته‌ای است که ماجراهای گذشته و حال را به هم پیوند می‌دهد و ماجرا را پیش می‌برد. نویسنده در این اثر همه چیز اعم از رخدادهای تاریخی، اندیشه، فلسفه، کتاب مقدس تا مظاهر روزمره زندگی را به طنز می‌گیرد و دنیایی می‌سازد که به گفته خودش به نحوی هوشمندانه، ابلهانه است. روزنامه‌نگاری طنز
روزنامه‌نگاری طنز یا گرافیکی، نوعی روزنامه‌نگاری است که اخبار و رویدادهای غیرخیالی را در چارچوبی طنز پوشش می‌دهد و ترکیبی از کلمات و تصاویر نقاشی شده است. اراسموس مونتانوس
طنز انتقادی نمایشنامه، هم از یک طرف متوجه دانشجویی است که مدتی به غیر از مطالعه منطق و زبان لاتین، کاری انجام نداده؛ و از معلومات خود دچار غرور شده؛ و از طرف دیگر جهل و خرافات غرورآمیز روستایی‌هایی است که حاضر نیستند غرور و تعصبات خود را زیر پا بگذرانند. در تاریخ ادبیات دانمارک و نروژ، از اراسموس مونتانوس، اغلب به عنوان یک شخصیت کمدی یاد شده‌است. در حالی که در اجراهای جدیدتر، راسموس در نقش شخصیت پیچیده‌ای ظاهر می‌شود. طنز
این حقیقت که طنز در میان عامه‌است، ادعای گزافی نیست. طنزی که در ادبیات عامه ماندگار شود، قطعاً قدرت بالایی دارد. طنزهای شفاهی بخش مهمی از ادبیات عامه‌اند. البته جک و لطیفه تنها بخشی از طنز شفاهی است. طنز نهفته در مثل‌ها، متل‌ها و حکایت‌های بین مردم نیز بخشی از طنز شفاهی است. رمان طنز
طنزپردازان معاصر انگلیس عبارتند از: جرج مک‌دونالد فریزر، تام شارپ، کینگزلی آمیس، تری پرچت، ریچارد گوردون، راب گرانت ، داگلاس آدامز، اویلین واگ، نیک هورنبی، هلن فیلدینگ، اریک سایکس، لسلی توماس، استیون فرای، ریچارد آسپلین، مایک هاردینگ، جوزف کانولی و بن التون. غزل پست‌مدرن
نقیضه یکی از ژانرهای ادبی بوده که از دیرباز در شعر و ادبیات وجود داشته و آثار بسیاری با استفاده از آن خلق شده‌اند. این تقلید طنزگونه، در ادبیات پست‌مدرن، تکنیکی رایج است که ریشه‌های آن به نگاه شوخ‌طبعانهٔ پست‌مدرن‌ها به جهان و نقد ساختارشکنانهٔ متون برمی‌گردد. نقیضه نه تنها همان روند بازگشت به گذشتهٔ ادبیات پست‌مدرن را دنبال می‌کند بلکه نشان‌دهندهٔ نگاه شوخ‌طبعانه و نقادانهٔ پست‌مدرنیسم در این بازگشت است که در آن هر گفتمانی مانند حماسه، تراژدی، متون غنایی و فلسفی می‌تواند و باید خودش هدف و موضوع بازنمایی و تقلید شود. ماجراهای تن‌تن
مجموعه‌ها به خاطر نقّاشی‌های تمیز و گویای خود که در سبک مختص به هرژه یعنی لینیه کلر (در انگلیسی به معنای خط روشن) ترسیم شده اندْ مورد ستایش واقع شده‌اند. Its well-researched پی‌رنگهای خوب مطالعه شده اش ژانرهای گوناگونی را در هم می‌آمیزند: ماجراهای پر شر و شور با عناصری از فانتزی، اکشن، معمایی، دلهره‌آور سیاسی و داستان علمی. داستان‌ها شامل طنز بزن‌بکوبی می‌باشند که با شمه ای طنز پیچیده و نقد سیاسی یا فرهنگی تعدیل شده‌اند. "ماجراهای تن‌تن و میلو" داستان‌هایی رئالیستی و برگرفته از رویدادهای تاریخ معاصر هستند که از دوره زمانی بین جنگ جهانی اول و دوم آغاز شده و تا اوج دوران جنگ سرد امتداد می‌یابد؛ استعمار، نژادپرستی، رقابت میان دو ابرقدرت، مافیا، جنگ نفت و همه دیگر شاخص‌های تاریخ معاصر در داستان‌های تن‌تن تبلور یافته‌اند. افت
اُفت یا فرود در اصطلاح ادبیات سخنی است که آخرین جزء آن حاوی چیزی پیش و پا افتاده و فروتر از جزء اوّل باشد؛ بدین معنی که نویسنده در روایت خود، از لحن فرهیخته و شکوهمند به لحنی معمولی یا سخیف نزول کند که در غالب موارد به عبارتی مضحک بدل می‌شود، مانند این عبارت در نیروی دریایی وظیفهٔ ملوانان دفاع از تمامیت ارضی کشور و پوست کندن سیب زمینی است. این شگرد بیشتر در ساختن طنز و مضحکه استفاده می‌شود. این اصطلاح را ظاهراً اول بار الکساندر پوپ شاعر و منتقد انگلیسی در سال ۱۷۲۷ میلادی، در رساله در باب مضحکه به کار برد و ساموئل جانسن نویسنده و منتقد و فرهنگ نگار انگلیسی نخستین کسی بود که آن را در فرهنگ خود ثبت کرد. فکاهیون
فکاهیون اغلب از قالب‌های رایج نشریات طنزِ پیش از خود، استفاده می‌نمود. قالب‌هایی که در شماره‌های مختلف این نشریه مورد استفاده قرار می‌گرفت شامل «در حاشیه خبرها»، «شوخی با نشریات»، «اخبار منظوم»، «نیازمندی‌ها»، «ستاره‌ها چه می‌گویند»، «زیرتلکس فکاهیون»، «ضرب‌المثل‌ها»، «تفسیر سیاسی»، «جدول»، «سیر تا پیاز» و … بودند. همچنین از مطالب پراکنده و شعر کلاسیک و شعر نو نیز بهره می‌جست. کلاسیسیسم
برخلاف تراژدی که کشمکش‌های درونی شخصیت‌های عالی‌مقام و نجبا را به تصویر می‌کشد، کمدی به توصیف ماجراهایی که در طبقات اجتماعی متوسط یا پایین (تاجران، بورژوازی، پیشخدمتان،...) رخ می‌دهد می‌پردازد و هدف اصلی آن نمایاندن نقص‌های جامعه است. به این منظور کمدی‌نویسان دورهٔ کلاسیک از سبکی عامیانه استفاده می‌کردند. کمدی براساس خنده و به منظور سرگرمی اجرا می‌شود و معمولاً با پایانی خوش همراه است. با این وجود استثناهایی چون "دون ژوآن" مولیر دارای پایانی تلخ هستند. حماسه
حماسه نوعی از اشعار وصفی است که مبتنی بر توصیف اعمال پهلوانی و مردانگی‌ها و افتخارات فردی یا قومی می‌باشد که شامل مظاهر مختلف زندگی آن‌ها می‌شود. حماسه‌ها عموماً منظوم نوشته می‌شوند. به داستان‌ها و موضوعات غیررزمی در ادبیات، بَزمی یا غِنایی گفته می‌شود. دن کیشوت نمونه‌ای خاص از حماسه است. طنز
طنز در ذات خود انسان را برمی‌آشوبد، بر تردیدهایش می‌افزاید و با آشکار ساختن جهان همچون پدیده‌ای دوگانه، چندگانه یا متناقض، انسان‌ها را از یقین محروم می‌کند. جان درایدن در مقاله «هنر طنز» ظرافت طنز را به جدا کردن سر از بدن با حرکت تند و سریع شمشیر تشبیه می‌کند، طوری‌که دوباره در جای خود قرار گیرد. رمان طنز
یکی از بهترین نویسندگان ایرانی ایرج پزشک‌زاد می‌باشد که بیشتر رمان‌های وی طنز است. حضور افتخاری
تک‌جلوه‌ها همین‌طور در داستان‌ها و دیگر آثار ادبی نیز دیده می‌شوند. تک‌جلوه‌های ادبی عموماً شخصیت مشخص و ثابتی از اثر دیگری را درگیر داستان می‌کنند و این شخصیت، با حضور کوتاهی که دارد، وضع مشترک و جهانشمولی را مستقر می‌کند، نکته‌ای را فاش می‌کند یا چیزی را برای پذیرفتن پیشنهاد می‌دهد. بالزاک اغلب این تکنیک را به خدمت می‌گرفت از جمله در اثر مشهورش کمدی انسانی. گاهی یک کمیو شخصیتی تاریخی را به خدمت می‌گیرد؛ کسی که در نقش شخصیت‌های داستانی یک رمان تاریخی ظاهر می‌شود مانند هنگامی که بنجامین فرانکلین در رمان تاریخی جان جیکز، آبجویی با شخصیت داستان، فیلیپ کاربونیو، می‌نوشد. اغراق
اغراق یا مبالغه از آرایه‌های ادبی نیست، ادعای وجود ویژگی را در کسی یا در چیزی می‌گویند؛ به اندازه‌ای که به دست آوردن آن ویژگی برای آن کس یا چیز به آن اندازه، ناممکن باشد. اغراق عموماً باعث خیال‌انگیز شدن شعر و نثر می‌شود. شاعر به یاری اغراق، معانی بزرگ را خرد و معانی خرد را بزرگ می‌نمایاند. زیبایی اغراق در این است که غیرممکن را به گونه‌ای ادا کند که ممکن به نظر رسد. اغراق، مناسب‌ترین آرایهٔ ادبی برای حماسه است. بیشترین اغراق در شاهنامهٔ سرودهٔ فردوسی و نیز آثار هومر و ویرژیل دیده می‌شود. در اصطلاح بدیع، اغراق یا مبالغه، بزرگنمایی یا خُردنمایی اشیا و معانی در نوشته و شعرست یعنی بازنمود دگرگونهٔ مفاهیم و موضوعات سخن، به صورتی که معانی خرد را بزرگ گرداند و معانی بزرگ را خرد بنماید تا تأثیر سخن را قویتر کند. شاید مهم‌ترین عاملی که تأثیر جادویی به سخن می‌بخشد، بزرگنمایی است؛ یعنی چیزی را بزرگتر از آنچه هست نشان دادن برای قدرت تأثیر بخشیدن به کلام. آرایهٔ مبالغه در ادب فارسی اولین بار در کتاب ترجمان البلاغه بیان شده‌است. مااز کوه کاه ساختن از بر سرش فرو ریخت چون رود خون از برش)) = در این بیت شاعر در فرو ریختن خون مبالغه کرده‌است. منیرو روانی‌پور
داستان‌ها و رمان‌های منیرو روانی‌پور اغلب براساس تجربه‌ها و سفرهای دور‌ و دراز او و قدرت تخیلی است که ازکودکی با آن دم خور بوده. در نوشته‌های او خیلی وقت‌ها تخیل و واقعیت قابل تفکیک نیستند و زندگی در بیشتر داستان‌هایش درعین واقعیت در جهانی جادویی و سورئال می‌گذرد. تم اصلی داستان‌ها مبارزه آدمی با ناکامی‌ها و مصائب اجتماعی و طبیعی است، و سرفراز بیرون آمدن از آتش سختی‌هاست. زنها در داستان‌های او نقشی اساسی دارند و در گذر از رنج‌ها زندگی را تغییر می‌دهند و اغلب آینده‌ای بهتر می‌سازند. یکی از ویژ‌گی‌های مهم این نویسنده استفاده از امکانات اینترنتی است. او با استفاده از فیس‌بوک و توییتر و بلاگ‌های متعدد با خوانندگانش در سراسر دنیا ارتباط برقرار کرده. هرچند بیشتر سایت و بلاگ‌های او توسط جمهوری اسلامی بلاک و یا بسته شده. او در بیشتر کشورهای جهان داستان‌خوانی و سخنرانی داشته و همچنان به سفر و حضور در مجامع ادبی ادامه می‌دهد. بسیاری آز آثار او به زبانهای زنده دنیا ترجمه شده و در مجلات معتبر چاپ شده اند. کمدی الهی مصور بوتیچلی
دست نوشته های بوتیچلی چندین نوآوری را در نحوه ارائه متن و تصاویر در جلد گنجانده است. در دیگر نسخه‌های خطی مصور مشابه دوزخ دانته، از تصاویر متعددی برای به تصویر کشیدن وقایع توصیف‌شده در یک کانتو استفاده شده است. علاوه بر این، بیشتر فضا در یک صفحه به تصویر و تفسیر مربوطه داده شده در حالی که بخش متن در مقایسه با آن کوچکتر است. بنابراین، یک کانتو در چندین صفحه پخش می‌شود. چیدمان متن و تصویر بوتیچلی با ارائه متن در یک صفحه در چهار ستون عمودی نوآوری می‌کند. علی‌اصغر بشیر هروی
نشر ترجمان که به کاکا ترجمان شهرت یافته بود، نقطه عطفی در تاریخ رسانه‌ها و تاریخ طنز در افغانستان به‌شمار می‌رود. «ترجمان» در همان مقطع خاص با محتویات و نشرات عوام پسند خود هسته طنزنویسی را در افغانستان بنیاد نهاد و طنزنویسان بی‌شماری را در دامن خود پرورش داد. روضة الشهدا
محمد تقی بهار در "سبک‌شناسی"، سبک "روضة الشهدا" را تقلیدی از "گلستان" سعدی و مُلمّع به نظم و نثر فاخر می‌داند نثر "روضة الشهدا" آکنده از آرایه‌های ادبی از قبیل تشبیه، کنایه، استعاره، سجع، انواع جناس، قلب، تضاد، مراعات نظیر و . . . است به گونه‌ای که کمتر جمله‌ای در متن را می‌توان یافت که صنایع ادبی، خواه معنوی خواه لفظی، در آن به کار نرفته باشد. از آیات و احادیث و روایات فراوانی نیز در کتاب استفاده شده که نویسنده گاه آن‌ها را «با هنرمندی» در میانهٔ جملهٔ فارسی جای داده‌است. اما ویژگی‌های ادبی کتاب تنها به ساخت‌های زبانی و عناصر زیباساز متن محدود نمی‌ماند بلکه عناصر داستان از قبیل صحنه‌پردازی، گفتگو، و توصیف نیز در آن به‌کرات به چشم می‌خورد که به وجههٔ تاریخی اثر افزوده‌است. کاشفی جزئیات صحنه‌ها را به گونه‌ای گزارش می‌کند که خواننده خود به ماجرا می‌نگرد و احوال شخصیت‌ها را به طرزی ملموس احساس می‌کند. صحنه‌پردازی نویسنده باعث شده "روضة الشهدا" زبانی تصویری داشته باشد و تاریخ را همچون نمایشی جلو چشم خواننده بازآفریند. گفتگوی شخصیت‌ها با یکدیگر در متن کتاب به خواننده کمک می‌کند تا بی‌واسطه در جهان داستان حاضر شود و حال شخصیت‌ها را از زبان خودشان بشنود و از یکنواختی متن و تک‌گویی نویسنده خسته نشود. حتی تک‌گویی‌های درونی نیز در "روضة الشهدا" دیده می‌شود یعنی گفتگو به جای آنکه بین چند نفر صورت پذیرد، در ذهن شخص واحدی تحقق می‌یابد. توصیف مکان‌ها و ویژگی‌های ظاهری و حالات روحی و روانی شخصیت‌ها به جهان داستان بُعد و فضا می‌بخشد و خواننده به کمک آن‌ها می‌پندارد که مشغول سیر و سیاحت در جهانی زنده و پویا است، نه جهانی متشکل از کلمات بی‌جان. بارزترین توصیف‌ها در "روضة الشهدا" به صحنه‌های نبرد بازمی‌گردد که کاشفی با توصیف میدان جنگ، ادوات جنگی، و کنش و رفتار جنگجویان، این صحنه‌ها را برای خواننده ملموس ساخته‌است. حماسه مضحک
در حماسه شخصیت‌ها از طبقات برتر جامعه برگزیده می‌شوند. متن، سبک و بیانی فخیم دارد و با توصیف حماسه‌های قهرمان یک قوم، روزگار عظمت و غرور ملی را یادآور می‌شود.اما حماسه مضحک با رویکرد به طبقات پایین‌تر جامعه با سبکی حماسی‌گونه به موضوعاتی ساده و مبتذل می‌پردازد. احمد اکبرپور
طنز موجود در آثار وی، چه در کارهای صزفا طنز مانند واژه‌های نفهم، و چه آثار اجتماعی مانند من نوکر بابا نیستم، کودک و نوجوان و حتی مخاطب بزرگسال را به سمت خود کشانده‌است. طنز
به کار بردن کلمه طنز برای انتقادی که به صورت خنده‌آور و مضحک بیان شود در فارسی معاصر سابقه زیاد طولانی ندارد. هرچند که طنز در تاریخ بیهقی و دیگر دیگر آثار قدیم زبان فارسی به کار رفته، ولی استعمال وسیعی به معنای satire اروپایی نداشته‌است. در فارسی، عربی و ترکی کلمه واحدی که دقیقاً این معنی را در هر سه زبان برساند وجود نداشته‌است. سابقاً در فارسی هجو به کار می‌رفت که بیشتر جنبه انتقاد مستقیم و شخصی دارد و جنبه غیر مستقیم ساتیر را ندارد و اغلب آموزنده و اجتماعی هم نیست. در فارسی هزل را نیز به کار برده‌اند که ضد جد است و بیشتر جنبه مزاح و مطایبه دارد. احمد سیدنا
نخستین کوشش‌های احمد سیدنا در تولید محتوای طنز در توفیق عبارت بودند از ستون‌های لطیفه، مونولوگ و دیالوگ‌های طنز، ضرب‌المثل‌های روز و تحلیل طنزآمیز اخبار روز که او با نامهای مستعار «ا - س»، «دم‌بریده» و «خیارچمبر» منتشر می نمود. خلاقیت‌های سیدنا در تولید محتوای طنز به گونه ای بود که ردپای ستون‌های طنزی که در دهه چهل و پنجاه توسط وی طراحی و ابداع شدند، هنوز هم کم‌وبیش در نشریات طنز امروز یافت می‌شود . طنزهای سیدنا اغلباً کوتاه، از لحاظ کمیتی پرشمار و از لحاظ کیفیتی بسیار متنوع بودند. خلق ترکیب‌های طنزآمیز در قالب جوک و لطیفه از اخبار عادی روز و ساخت انواع قالب‌های جدید ازجمله «مینی نمایش‌نامه»، جدول طنز «کار بیکاری» و «نیازمندی‌های طنز» از نقاط قوت کار او بودند. طنز
در ادبیات طنز به نوع خاصی از آثار منظوم یا منثور ادبی گفته می‌شود که اشتباهات یا جنبه‌های نامطلوب رفتار بشری، فسادهای اجتماعی و سیاسی یا حتی تفکرات فلسفی را به شیوه‌ای خنده دار به چالش می‌کشد. در تعریف طنز آمده‌است: «اثری ادبی که با استفاده از بذله، وارونه سازی، خشم و نقیضه، ضعف‌ها و تعلیمات اجتماعی جوامع بشری را به نقد می‌کشد.» جانسون طنز را این گونه معنی می‌کند: «شعری که در آن شرارت و حماقت سانسور شده باشد.» حاجی آقا
گونهٔ زبان "حاجی آقا" طنز است. طنزی که صدری‌نیا و رنجبر، تند، زننده، قوی و غنی نامیده‌اند. میرعابدینی زبان واقع‌گرای داستان به همراه طنز نیش‌دار و پر گوشه و کنایه‌اش را موجب ارزشمند شدن آن می‌داند. کاتوزیان "حاجی آقا" را از طنزنامه‌های دارای مضمون اجتماعی و سیاسی هدایت می‌داند. خضرائی می‌گوید، چنانچه هدایت هر سبک دیگری را به‌جز طنز انتخاب کرده بود، احتمالاً به تبلیغات سیاسی برای گروه‌های دیگر متهم می‌شد، یا حاصل کار، مانند زورچپانی یک سری دیدگاه می‌بود؛ ولی با انتخاب طنز است که او به حد اعلا می‌رسد. ادبیات
گونه ادبی به تقسیمات سنتی انواع آثار گوناگون ادبی بر اساس نوع خاصی از نگارش گفته می‌شود. در زیر فهرستی از گونه‌های ادبی نمایش داده شده‌است:آرایهٔ ادبی در یک اثر باعث ایجاد تأثیر خاصی بر خواننده می‌شود. تفاوت میان آرایه‌های ادبی و گونه‌های ادبی مانند تفاوت تاکتیک‌های نظامی و استراتژی نظامی است؛ بنابراین با این که داستان دیوید کاپرفیلد در برخی جاها از هزل استفاده می‌کند اما به گونه کمیک تعلق دارد و نه گونه هزل. در عین حال، خانه متروک آن قدر از هزل استفاده می‌کند که باعث می‌شود این اثر را در زمرهٔ هزلیات قرار دهیم. این گونه‌است که استفادهٔ مکرر از یک آرایهٔ ادبی باعث می‌شود تا یک گونه جدید به وجود آید، همان‌طور که در مورد یکی از نخستین رمان‌های مدرن به نام پاملا (رمان) اثر ساموئل ریچاردسون اتفاق افتاد. در این اثر آن قدر از صنعت نامه‌نگاری استفاده شد که باعث شد رمان‌های نامه‌نگاری که چند صباحی بود که باب شده بودند، قدرت گرفته و خود به یک گونه ادبی جداگانه تبدیل شوند. آرتور آسا برگر
طنزپژوهی (Humor Studies) نام زیرشاخه نوپایی از پژوهش‌های آکادمیک است که پیرامون خنده و شوخ‌طبعی شکل گرفته و شاید بتوان گفت تعریف آن به اندازة تعریف خنده و شوخ‌طبعی سهل و ممتنع است. امروز در گسترهٔ جهانی، تمام شاخه‌های علوم انسانی، از روان‌شناسی گرفته تا ارتباطات و از ادبیات تا هنر، موضوعات مرتبط با خنده و شوخ‌طبعی مورد توجه جدی قرار گرفته‌اند و در هر رشته‌ای صدها پژوهش علمی در قالب مقاله و پایان‌نامه و کتاب به چاپ رسیده‌است. تأمل و تعمق در چیستی و چگونگی شکل گرفتن خنده و موقعیت طنزآمیز، اکنون دیگر نه اذهان فیلسوفان نازک اندیشی چون برگسن (۱۸۹۲ – ۱۹۴۱) که دانشمندانی در پزشکی و هوش مصنوعی را به خود مشغول داشته‌است. شوخی بصری
در کمدی، شوخی بصری () به چیزی گفته می‌شود که بدون استفاده از کلمات طنز خود را بیان کند. شوخی‌های بصری می‌تواند شامل غیرممکن‌های فیزیکی یا اتفاق‌های غیرمنتظره باشند. این طنز به خاطر تفسیر متناقض از وقایع در حال روی دادن ایجاد می‌شود. از شوخی‌های بصری در شعبده‌بازی، تئاتر، سینما، و تلویزیون استفاده می‌گردد. اریک هاینزه
طبق سخن هوی، هاینزه مجموعه‌ای از دوگانه انگاری‌های اجتماعی- حقوقی؛ ارباب – خدمت‌کار، شوهر – همسر، بومی – بی‌گانه، والدین – فرزند، پادشاه – پارلمان، خریدار – فروشنده را آشکار می‌کند. [هاینز] ادعا می‌کند که کمدی، مفاهیم کمدی و اشتباه را به‌کار می‌برد تا روابط مشکل ساز اجتماعی- حقوقی را که استوار بر مدل‌های سنتی هستند ولی مدل‌های سیطره اجتماعی- حقوقی و پاین‌تر را که در حال تغییر هستند، بازتاب می‌دهند. هوی همچنین می‌افزاید، براساس خوانش هاینزه، «این دیدگاه مرد صاحب امتیاز است که در نمایش‌نامه به چالش کشیده می‌شود». هاینزه در مفهوم بی عدالتی این مطالب را توسعه می‌دهد. او نظریه‌های کلاسیک عدالت را از افلاطون تا رالز بررسی می‌کند و مفروضات ظاهراً منطقی مخالف میان مفاهیم «عدالت» و «بی‌عدالتی» را به چالش می‌کشد. نثر
لغت نَثر یا چانه پراکندگی و پراکندن معنی می‌دهد. در اصطلاح ادبیات، نَثر به سخنی اطلاق می‌شود که به رعایت وزن و قافیه پای‌بند نیست. در مقابل نظم، حالت نثر به سبک گفتاری روزمرّه نزدیکتر می‌باشد. کاربرد نثر بیشتر در توضیح واقعیات و بحث در مورد اندیشه‌ها و نظرات است. در رسانه‌ها، فیلم‌ها، فلسفه، نمایشنامه، تاریخ، زندگینامه، نامه‌نگاری، مقاله‌نویسی نشریات و دانشنامه‌ها بیشتر از نثر بهره می‌گیرند.نثر مانند متن پراکنده است و ما باید دقت در خواندن داشته باشیم .یکی از طبقه بندی های مشهور و پرکاربرد متن های ادبی، طبقه بندی دوگانه ایست که براساس آن متن ها به دو گونه اصلی شعر و نثر تقسیم میشوند.یعنی چیزی را به شکل حرف زدن خودمان تبدیل کنیم مثل اینکه شعری را ساده کنیم به زبان ساده بیان کنیم بیژن نجدی
بیژن نجدی نویسندهای با ذوق ادبی است که داستان‌هایش در سبک‌های واقع‌گرایی و فراواقع‌گرایی نوشته شده‌است. وی از پیشگامان داستان‌نویسی پست مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. نشانه‌های سبک واقع گرایی از زندگی ملموس شخصیت‌ها در بخش‌های مختلف برخی از این داستان‌ها و نشانه‌های سبک فراواقعیت گرایی از هم ذات پنداری با اشیای بیجان در تعداد دیگری از داستان‌ها است که به‌طور بارز به ذهن خواننده کتاب منعکس می‌شود. بیژن نجدی از قریحه شاعری خود در متن داستان‌ها بهره برده و استعاره‌ها و تشبیه‌های فراوانی در متن کتاب موجود است. اما متأسفانه در زمان حیات او شعرها و داستان‌هایش مورد بررسی قرار نگرفت. بیژن نجدی نویسنده‌ای است که از عناصر شاعرانه در داستان‌های خود استفاده می‌کرد، به حدی که داستان‌های او را می‌توان داستان‌های شاعرانه دانست. ادبیات پرولتریایی
ادبیات پرولتریایی () یا ادبیات پرولتری و همین‌طور ادبیات کارگری، عنوان گونه ادبی و نوعی روایت داستان است که بر پایه و اساس موضوعاتی همچون طبقه کارگر توسط نویسندگانی که در همین زمینه‌ها به فعالیت می‌پردازند، ساخته و پرداخته شده‌است. داستان‌ها و رمان‌های پرولتریایی عمدتاً بر محور داستان‌هایی در رابطه با طبقه کارگر و زندگی طبقه کارگر می‌چرخد. از مهمترین عناوین برجسته در همین زمینه می‌توان به کتاب دوران مشقت اثر چارلز دیکنز و کتاب خوشه‌های خشم از جان استاین‌بک اشاره داشت طنز سیاسی
طنز سیاسی معمولاً از اعتراض سیاسی یا مخالفت سیاسی متمایز می‌شود، زیرا لزوماً برنامه ای ندارد و نمی‌خواهد روند سیاست را تغییر دهد. در حالی که گاهی ممکن است، هدفش سرگرم کردن باشد. از نظر ماهیت طنز سیاسی، به ندرت به خودی خود نمایی سازنده ارائه می‌دهد و وقتی به عنوان بخشی از اعتراض یا مخالفتی استفاده می‌شود، به جای ارائه راه حل، به سادگی خطاها را مشخص می‌کند. طنز
در ادبیات کلاسیک فارسی، طنز در میان آثار نویسندگان دوره‌های مختلف به اشکال گوناگون وجود داشت. در صدر این افراد، عبید زاکانی پدر هنر طنز در ادبیات فارسی است. اما نثر و طنز معاصر با مقالات علی اکبر خان دهخدا آغاز شد. مقالاتی که در روزنامه جهانگیرخان صور اسرافیل با مدیریت جهانگیرخان صوراسرافیل با عنوان چرند و پرند منتشر شد. چرند و پرند با الهام‌گیری از شیوهٔ نثرنویسیِ میرزا جلیل محمد قلی‌زاده در نشریه طنز ملانصرالدین منتشر می‌شد. هم‌زمان با دهخدا در نثر، ایرج میرزا و سید اشرف‌الدین قزوینی (نسیم شمال) در طنز منظوم راه‌های جدیدی گشودند. از طنزنویسان متاخرتر می‌توان به کیومرث صابری فومنی (گل آقا)، ابوالفضل زرویی نصرآباد، ابوالقاسم حالت، منوچهر احترامی، جواد مجابی، هادی خرسندی، سید ابراهیم نبوی، عمران صلاحی، دکتر روشن ضمیر، جمشید عظیمی نژاد، دکتر مازیار نصرتی، عباس فرات، اسماعیل امینی، علیرضا لبش، عبدالله مقدمی، شروین سلیمانی، پوریا عالمی، محمدرضا عالی‌پیام، ناصر فیض، رضا رفیع و محمود فرجامی اشاره کرد. علیرضا نادری
«چهار حکایت از چندین حکایت رحمان» نادری که سال ۸۱در بیست و یکمین جشنواره تئاتر فجر شرکت کرد و عنوان برگزیده را در بخش نمایشنامه‌نویسی برای او به ارمغان آورد هم درباره جنگ است. داستان نمایش در قهوه‌خانه‌ای بین‌راه می‌گذرد که مردی به نام خالو و شاگردش عباسو آن را اداره می‌کنند. مطیر و حسون (راننده کامیون و شاگردش) از مشتریان دائمی این قهوه خانه هستند، که چند روزی را بنابر نوع کارشان، در این مکان می‌گذرانند. این چند نفر به کمک هم راوی چهار داستان از یک واقعه یعنی حمله عراقیان به محل زندگی آنها و چگونگی ایستادگی‌شان در برابر سربازان عراقی هستند. این متن پیش از آن، با عنوان دو حکایت... توسط انتشارات بنیاد حفظ آثار و نشر دفاع مقدس در سال ۱۳۷۴ منتشر شده بود اما نادری آن را بازنویسی کرد و سال ۸۴ تجدید چاپ شد. «چهار حکایت از چندین حکایت رحمان» از سوی منتقدان مورد اقبال قرار گرفت و به عنوان یک نمایشنامه ژرف‌اندیش‌ و متفاوت در قلمرو متون ایرانی و به ویژه با رویکردی به مسائل و آسیب‌های ناشی از جنگ قلمداد شد. کانون ملی منتقدان تئاتر هم در سال ۸۲ این متن را به عنوان اثر برگزیده خود انتخاب کرد. «۷۷/۶/۳۱» شوخی (رمان)
شخصیت‌های این رمان عبارت هستند از لودویک، هلنا، یاروسلاو و کوستکاو. این کتاب را میلان کوندرا در زمان جوانیش نوشته و در آن زمان هنوز وقایع خونین پراگ رخ نداده بود. در رمان شوخی با روشنفکری مواجه هستیم که همه آرمان‌هایش را از دست داده و خیلی طول می‌کشد که خودش هم این را بفهمد که آرمان‌هایش از درون پوچ و تهی بوده‌اند و بفهمد آنچه که ساختار سوسیالیسم می‌داند، یک نمایش دروغ بزرگ است.  در سال ۱۹۶۸ جارومیل ژیرس بر اساس این رمان فیلمی ساخت که پس از حمله پیمان ورشو به چکسلواکی توقیف شد و به نمایش در نیامد. جشنواره سراسری طنز مکتوب
دبیر جشنواره: ناصر فیضدر دوره پنجم طنزپردازان با ۳۰۸ شعر، ۳۱۹ نثر، ۲۷۴ داستان کوتاه، ۱۰۱ فیلمنامه کوتاه، ۴۵ مقاله، ۵۸ شعر محلی و ۵۲ نثر محلی در مجموع ۱۱۰۴ اثر در جشنواره شرکت کردند. در این دوره از جشنواره هیئت داوران در بیانه خود از رشد کمی و کیفی مقالان تقدیر و از عدم توجه طنزپردازان به ساختار طنزها، به خصوص در رشته فیلمنامه اظهار نارضایتی کرد. همچنین حضور طنزپردازان شهرستانی در دوره پنجم جشنواره تا آن حد چشمگیر بود که توجه هیئت داوران را نیز به خود جلب کرد. این هیئت استقبال فوق را حاصل تلاش‌های دفاتر طنز در حوزه هنری استان‌ها دانست. هرچند علت دیگر این امر می‌تواند گنجانده شدن شعر و نثر محلی در فراخوان جشنواره باشد، امری که در سال‌های بعد برگزاری جشنواره دنبال نشد. دبیر جشنواره: ناصر فیضکل آثار رسیده به دبیرخانه ششمین دوره جشنواره طنز ۱۰۱۲ اثر است؛ ۲۸۰ داستان، ۳۱۶ شعر طنز، ۹۲ فیلمنامه کوتاه،۲۷۱ قطعه نثر و ۵۳ مقاله. دبیر جشنواره: ناصر فیض در این دوره از جشنواره طنز مکتوب، ۱۰۴۱ اثر؛ ۳۳۷ شعر، ۲۴۹ نثر، ۴۵ مقاله، ۲۹۱ داستان کوتاه، ۶۶ نمایشنامه و ۵۳ کوتاه نوشت، به دبیرخانه هفتمین جشنواره واصل شد.  همانگونه که مشخص است، اضافه شدن کوتاه نوشت و قرار گرفتن بخش نمایشنامه به جای فیلمنامه از تغییرات این دوره است. دبیر جشنواره: ناصر فیضاین اتفاق در پی دوسالانه شدن برخی جشنواره‌های حوزه هنری رخ می‌دهد، به این معنا که هشتمین دوره جشنواره با یک سال فاصله زمانی از جشنواره هفتم برگزار خواهد شد. ادبیات گمانه‌زن
تاکید این ژانر بر تحریک کردن ترس است. معمولا در آن از شخصیت‌های ماوراءالطبیعه مانند هیولاها، خون‌آشام‌ها، ارواح و شیاطین و یا انسان‌هایی مثل قاتل‌ها و روانی‌ها استفاده می‌کنند. اغلب اوقات در این ژانر خشونت صورت می‌گیرد. نمونه‌هایی از آثار مشهور ژانر وحشت: فیلم The Exorcist"،" کتاب خون (Books of Blood) و  فیلم A Nightmare on Elm Street. هرچند، هم ژانر «وحشت» و هم «علمی تخیلی» می توانند آثاری را شامل شوند که در واقع «گمانه زن» نیستند. گره‌گشایی
گره‌گشایی در اصطلاح ادبیات داستانی و ادبیات نمایشی، به حادثه یا حوادثی اطلاق می‌گردد که به دنبال اوج داستان یا نمایشنامه روی می‌دهد و باعث گشایش گره‌افکنی‌های پیشین می‌گردد و معمولاً سرنوشت قهرمان یا شخصیت‌ها را معلوم می‌کند. به عنوان مثال: می‌توان به داستان داش آکل نوشتهٔ صادق هدایت اشاره کرد، هنگامیکه کشته شدن داش آکل به دنبال اوج داستان یعنی عروسی مرجان روی می‌دهد، گره‌گشایی داستان است. جستار
از جستار عموماً برای نقد ادبی، بیانه‌های سیاسی، استدلال‌های عالمانه، مشاهدات مربوط به زندگی روزمره، یادآوری خاطرات و تاملات نویسنده استفاده می‌شود. تقریباً همهٔ جستارهای مدرن به نثر نوشته شده‌اند. جستارهای منظومی هم وجود دارند که در ابتدا به نثر نوشته شده بوده‌اند (مانند «جستاری در باب نقد» و «جستاری در باب انسان» که هر دو به الکساندر پوپ تعلق دارند). نیلوفر بیضایی
آثار نمایشی او حاوی موضوعاتی هم‌چون «زن و زنانگی محصور شده»، «فردیت گمشده در جامعهٔ توده وار»، «هویت جوئی و بیگانگی» و تبعید با نگاه منقد اجتماعی است. او همچنین در فرم اجرایی دست به تجربه‌هایی زده که در نوع خود در عرصهٔ تئاتر ایرانی نو بوده‌اند. او معتقد است که برای بیان آنچه در جامعه تابو بوده یا درباره‌اش به صدای بلند حرف زده نشده‌است، باید از فرمهایی استفاده کرد که تنها بر متن استوار نباشند، بلکه قابلیت‌های تصویری و بصری داشته باشند و از آن طریق ناگفته‌های لابه لای سطور به نمایش در آیند. او از شیوه‌های کلاسیک نمایشی فاصله گرفته و با استفاده از کلاژها و طرح‌های صحنه ای، تماشاگر را به مشارکت در واقعهٔ نمایشی از طریق فعال ساختن قدرت تخیل و با استفاده از تجارب شخصی خود برای تکمیل داستان فرا می‌خواند. او همچنین در چند نمایش خود، شیوه‌های گوناگون نگارشی و اجرایی تئاتر مستند را تجربه کرده‌است. آرتور آسا برگر
این کتاب به علاقمندان طنزپژوهی، به ویژه دانشجویان و دانشگاهیان یاری می‌رساند تا با گزیده‌ای از طنزپژوهی‌ها به کوشش چند تن از مشهورترین طنزپژوهان جهان که هر یک دیدگاه و روش متفاوتی در زمینة کار خود دارند آشنا شوند. این کتاب با سبکی دست یافتنی و آسان نگاشته شده‌است و نقاشی‌های نویسنده و بسیاری از تصاویر دیگر به شفاف سازی و روشن ساختن آن کمک کرده‌است. آسابرگر در این کتاب در مورد اصول اساسی نظریه گفتمان بحث می‌کند و آنها را در جنبه‌های مختلف فرهنگ عامه، رسانه‌ها و زندگی روزمره به کار می‌برد. از جمله مباحثی که آنالیز می‌کند عبارتند از: سرعت یابی، تبلیغات، شوخی، استفاده از زبان، اسطوره‌ها، افسانه‌ها و فرهنگ مادی. نمایشنامه انتقادی-اجتماعی
برخی منتقدان مانند فردریک بوآس بر این باورند که در برخی نمایشنامه‌های شکسپیر هم شخصیت‌ها مانند شخصیت‌های داستان‌های ایبسن اند در نتیجه عبارت نمایشنامهٔ انتقادی-اجتماعی را می‌توان به صورت گسترده‌تر برای توصیف درام‌های تراژیکمدی که نمی‌توان گفت دقیقاً ژانر کمدی اند یا دقیقاً تراژدی، بکار برد. سید حسن حسینی
سید حسن حسینی در قالب‌های غزل، مثنوی، رباعی، نیمایی و سپید، با موضوعات آیینی، اجتماعی، دفاع مقدس و … اشعاری سروده‌است. برخی از آثار او دارای مضامینی طنز است.البته طنز سید حسن حسینی، لزوما سرخوشی و مستی آور نیست و در واقع تلخند است. چت فیکشن
تجسم ادبیات داستانی در دهه‌های اخیر شدت گرفته‌است و گونه‌ای جدید از ادبیات را شامل می‌شود که از ترکیب اشکال مختلف محتوا از قبیل متن، صدا، تصویر، تصویر متحرک، ویدیو و محتوای تعاملی استفاده می‌کند. دستگاه‌های چندرسانه‌ای شامل سیستم‌های الکترونیکی و کامپیوتری می‌شوند که با هدف تجربه و پردازش محتوای چندرسانه‌ای به‌کار گرفته می‌شوند. چت‌فیکشن به‌عنوان ژانر جدیدی از خانوادهٔ چندرسانه‌ای‌ها دربارهٔ گونه‌ای از ادبیات داستانی سخن می‌گوید که در آن نقش‌های مخاطب و راوی دستخوش تغییر می‌شوند. مهشید امیرشاهی
طنز یکی از وجوه ثابت و مهم آثار مهشید امیرشاهی است و انواع سایه روشن آن در تمامی آثار او به چشم می‌خورد. وی از این بابت در بین نویسندگان زن ایرانی موقعیتی شاخص دارد، طنز گفتاری، طنز موقعیت، طنز کلمه‌ای، همه را به کار می‌گیرد، در هر زمینه، از روابط خانوادگی گرفته تا امور سیاسی. داستان‌های سوری را که به‌طور کامل به انگلیسی ترجمه شده، می‌توان مجموعهٔ کاملی از داستان‌های طنزآمیز دانست که روایت دنیای نوجوانی است از دید دخترکی برخاسته از خانواده‌ای مرفه که تصویر خویشان و همشاگردیان و معاشران و ماجراهایی را که بر آنان می‌گذرد، برای خواننده بازگو می‌نماید. مهشید امیرشاهی مقالات طنزی نیز با تقلید سبک علی‌اکبر دهخدا در چرند و پرند نگاشته که آن‌ها را با نام دخت دخو امضا کرده‌است. این تنها مورد استفادهٔ وی از نام مستعار است. طنز و کاریکاتور
یکی از همین جوانها یکی از ستون‌های مجله طنز و کاریکاتور است که طی چند سال انتشار خود توانست مخاطب بسیاری را جذب نماید. محور داستان‌ها جوانی بود که حوادث متداول و بعضاً غیرعادی اجتماعی برایش اتفاق می‌افتاد. هادی خرسندی
اگر چه بعد از دوم خرداد خرسندی با جدیت طنزنویسی را در مورد مسائل سیاسی ایران دنبال می‌کند، اما در برنامه‌های روی صحنه و اکثر نوشته‌ها و سروده‌هایش مسائل ایرانیان در غربت را موضوع اصلی نوشته‌هایش قرار داده‌است. ادبیات
داستان روایی (نثر روایی) غالباً از نثر برای بیان رمان، داستان کوتاه، رمان تصویری و امثال آن استفاده می‌کند. نمونه‌های منفرد این نوع داستان در طول تاریخ وجود داشته‌اند اما تنها در سده‌های اخیر به شکل منظم و مجزا نوشته شدند. برای دسته‌بندی داستان‌های منثور غالباً از اندازهٔ آن‌ها استفاده می‌کنند. هر چند که این محدوده‌ها دلخواه است اما قراردادهای نشر مدرن محدوده‌های زیر را تعیین کرده‌اند: نظریات شوخ‌طبعی
برای برآورده شدن شرط دومی لطیفه، راسکین دسته‌های متفاوتی از اسکریپت‌های متقابل را معرفی می‌کند. فهرست کوتاه آن شامل موارد ذیل است: واقعی (غیر واقعی)، عادی (غیرعادی)، ممکن (غیرممکن)، خوب (بد)، زندگی (مرگ)، هرزه (غیرهرزه)، پول (بدون پول)، با اهمیت (بی‌اهمیت). فهرست کاملی از اسکریپت‌های متقابل برای لطیفه‌ها، متناهی بوده و بستگی به فرهنگ دارد. به عنوان مثال، در شوخ‌طبعی سیاسی روسی از عین اسکریپت‌هایی که در شوخ‌طبعی یهودی یافت می‌گردد، استفاده نمی‌شود. با این حال، برای این که هر لطیفه‌ای باعث ایجاد شوخ‌طبعی گردد، باید ارتباطی میان دو اسکریپتی که در لطیفه وجود دارد، خلق شود: «... یک شخص نمی‌تواند فقط دو چیز ناهماهنگ را کنار هم‌بگذارد و آنرا لطیفه بنامد، بلکه باید یک راه زیرکانه را دریابد تا آنها کنار هم نصفه-معنایی پیدا کنند.» طنز
طَنز، هنری است که عدم تناسبات در عرصه‌های مختلف اجتماعی را که در ظاهر متناسب به نظر می‌رسند، نشان می‌دهد و این خود مایه خنده می‌شود. هنر طنزپردازی، کشف و بیان هنرمندانه و زیبایی‌شناختی عدم تناسب در این «متناسبات» است.