عمروعاص از چه قومی بود؟
عمرو عاص
عمرو عاص یکی از معاصران محمد پیامبر اسلام و از تبار قریش بود که در سال ۸ هجری/۳۰–۶۲۹ میلادی در سنین میان سالی اسلام آورد و در سال ۴۲ هجری/۶۶۳ میلادی در سن ۹۰ سالگی درگذشت و یکی از زیرک‌ترین سیاست‌مداران زمان خود بود.
عمر سیف‌الدین
ردهویسان اهل عثمانی نبرد یرموک
پس از وقایع روز گذشته و کشته شدن دایرجان، یکی از رهبران بزرگ بیزانس، در این روز، حمله روم به نقطه خاصی برای جدا کردن سپاه اسلام متمرکز شد که نقطه بین سمت راستی است که در زیر آن قرار داشت. فرماندهی عمروعاص در مقابل قناتیر رهبر اسلاوها و قلب سپاه اسلام از سمت راست به رهبری شرحبیل بن حسنه با وهان ملاقات می کند و حمله به عمروعاص آغاز می شود. تیپ عاص که در ابتدا قادر به ایستادگی بود تا اینکه برتری عددی روم نقش خود را ایفا کرد، به طوری که سربازان عمروعاص به سمت اردوگاه خود عقب نشینی کردند و سربازان شرحبیل بن حسنه در تیپ همسایه شروع به عقب نشینی کردند. سواره نظامان مسلمان با چرخش به سمت چپ رومی، از انتهای شمالی هر تیپ برای دفع حمله وارد عمل شدند و سپس خالد بن ولید با گروه سواره نظام تندرو خود برای حمله به سربازان وهان، وارد عمل شدند سرانجام حمله دفع شد و رومی‌ها به مکان‌های اصلی خود مانند قبل از شروع نبرد عقب‌نشینی کردند. مالک بن عامر اشعری
مالک بن عامر از قبیله اشعریان اصالتاً یمنی و از اعراب قحطانی بود، علت نام‌گذاری آنان به اشعری این بود که نسب آنان به نبت بن ادد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان معروف به اشعر می‌رسید. بعضی در علت نامگذاری این طایفه به اشعر گفته‌اند که جد آنان پر مو بوده‌است. انور نسیبه
انور نسیبه ()؛ (زاده: ۱۹۱۳ – درگذشته: ۱۹۸۶) سیاستمدار فلسطینی و یک عرب اصیل که از نسل صحابه پیامبر که بانویی بنام نسیبه بنت کعب می‌باشد. این بانو در غزوه احد از پیامبر دفاع کرد. انور نسیبه دارای افکار آزادیخواهانه و مترقی بود. او معتقد بود که یهود که از نژاد سامی هستند با اعراب هم نژاد هستند و باید در سراسر جهان عرب، دارای حقوق مساوی با اعراب باشند. او بعد از ۱۹۴۷ مخالف اخراج یهود از کشورهای عربی بود. حمله اعراب به پارس
عمر پس از تعیین فرماندار جدید بحرین، تمام لشکریان عرب را از بصره، بحرین و عمان بسیج کرد و هر امیر را مأمور فتح یکی از کوره‌های فارس نمود. او عثمان بن ابی‌العاص را مأمور فتح استخر، مجاشع بن مسعود را مأمور فتح اردشیرخوره و شاپورخوره و ساریه بن زنیم را مأمور فتح دارابگرد کرد. عثمان در سال ۱۹ با سپاهی دو هزار نفره از قبایل عرب راهی فارس شد. این سپاه در راه جزیره ابرکاوان (جزیره قشم امروزی) را تصرف کرد و سپس رهسپار توج (در تنگستان امروزی) شد و آن جا را نیز گشود. آن قبایل عرب سپس در توج ساکن شدند و پایگاهی نظامی را در آنجا بنا کردند. برخی منابع، برادر عثمان به نام حکم را فاتح توج می‌دانند. عمر مختار
عمر مختار به سبب مطالعات و مباحثاتش با افراد مختلف، اطلاعات بسیار وسیعی از محیط پیرامون خود داشت. از شناخت مسیرهای صحرایی از ناحیۀ برقه به مصر، سودان، چاد و... گرفته تا شناخت خواص گیاهان محلی، سلسله مراتب طوایفی و نیز نحوه نشانه‌گذاری طوایف بر روی دام‌های خود. او یتیمی بود که مردم را به مهربانی و خواندن قرآن تشویق می‌کرد و در زمینۀ مباحث دینی متخصص و از ساختار اجتماعی قبایل و جامعه‌اش مطلع بود؛ به همین دلیل وی به‌عنوان میانجی برای حل مشکلات و درگیری‌های بین قبیله‌ای انتخاب شد. او در دوران حضورش در الجغبوب، رابطۀ محکمی با جنبش سنوسی‌ها برقرار کرد. در سال 1895، همراه با المهدی سنوسی به الكفرة و یک بار دیگر به کارو در غرب سودان سفر کردند که در آنجا از وی به عنوان شیخ زاوية عين كلك یاد شد. در سال ۱۸۹۹ همراه با دیگر سنوسی‌ها برای کمک به ربیح الزبیر "(انگلیسی: Rabih Az-Zubayre)" در مقاومت در برابر فرانسوی‌ها به چاد فرستاده شد. عمر بن خطاب
دانشنامه اسلام می‌نویسد عمر را می‌توان خلیفه‌ای نامید که سهم بسیار مؤثری در تشکیل یک قالب اجتماعی و سیاسی به امت اسلام داشته‌است. اما گسترش ناگهانی قلمرو اسلام، خطراتی را نیز برای آن به دنبال داشت. مسائل مختلف و چالشهای متعددی، جامعه اسلامی را تهدید می‌کرد مانند رابطه بین انصار و مهاجرین، آرزوهای اشراف مکه، بروز حس حسادت بین فاتحین سرزمین‌های جدید، مهاجرت اعراب به این سرزمین‌ها و اینکه آیا این اعراب که در میان این سرزمین‌های وسیع پراکنده شده‌اند، از دولت مرکزی مدینه تمکین می‌کنند یا نه. دونر معتقد است که این مسئله با اعمال قدرت بر روی قبایل حل می‌شده و اتحاد امت حفظ می‌شده‌است. با این حال مادلونگ معتقد است که امت دچار تفرقه زیادی شد. تنش‌های زیادی در امت اسلامی به وجود آمد که عواقبش بر سر عثمان آمد. بنی عمار (حکومت)
بنی‌عمار، خاندانی شیعی مذهب از قاضیان و امرای طرابلس شام، که برخی این خاندان را از قبیله طیء و برخی دیگر آن‌ها را از قبیله آفریقایی کتامه می‌دانند. در دوره فاطمیان برای نخستین بار، افرادی از بنی‌عمار منصب‌های مهمی را در مصر و شام عهده‌دار شدند. نام ابومحمد حسن بن عمار برای نخستین بار در حوادث ۳۵۱ هجری به عنوان فرمانده معز لدین‌الله، خلیفه فاطمی دیده می‌شود؛ و جانشینان وی در مناصب مختلف دولتی به کار گماشته شدند. تا اینکه ابن عمار پس از مرگش پدرش توانست از موقعیت آشفته منطقه استفاده کرده و والی دمشق را شکست دهد و اداره شهر طرابلس را در دست گیرد؛ و بعد از وی و در زمان جانشینش امین‌الدوله بن عمار، نخستین جرقه‌های جدایی از ایوبیان زده شد و سرانجام وی توانست قدرت مستقلی در طرابلس تشکیل دهد. پس از وی نیز حکومتش توسط پسرانش گسترش و ثبات یافت. اما با آغاز جنگ‌های صلیبی و برخورد آن‌ها با صلیبیون، حکومتشان رو به زوال رفت و سرانجام توسط صلیبیون نابود شدند. عمر بن سعد
عمر بن سعد (نام کامل وی: عمر بن سعد بن ابی وقاص بن حفص بن عبید زهری)، (۶۲۰–۶۸۶ میلادی) از تابعین محمد پیامبر اسلام بود که در مدینه متولد شد و بعدها به کوفه، شهری که پدرش بنا کرده بود رفت. او همچنین داماد مختار ثقفی بود و خواهر ناتنی وی به نام جاریه (فرزند ابوعبید ثقفی) همسر او بود. قوم بربر
دربارهٔ ریشه‌ها و خاستگاه آغازین این قوم از دیرباز تاکنون اختلاف نظرهای فراوانی وجود داشته‌است. بسیاری از دانشمندان بربرها را اعرابی می‌دانند که در سده‌های بسیار پیش از استیلای اعراب بر مناطق شمالی آفریقا به آن حوالی کوچیده‌اند برای مثال گروهی از تاریخ‌نگاران مسلمان در سده‌های میانه ایشان را از تبار اعراب یمن دانسته و گروهی از تبارشناسان مسلمان امروزه نیز تلاش کرده‌اند تا دست کم برای برخی از قبایل بربر هم‌چون صنهاجه یا زناته ریشهٔ عربی پیدا کنند. گروهی دیگر نیز بربرها را با مصریان، فنیقی‌ها، عمالیق یا رومیان هم‌تبار دانسته‌اند. در دوران چیرگی کشورهای اروپایی بر شمال آفریقا نیز برخی از پژوهشگران اروپایی کوشیده‌اند برای بربرها ریشه و تبار اروپایی بیابند. عمرو عاص
عمرعاص در هنگام مرگ گفت: «من دنیا خود را خراب کردم و دنیا معاویه را ساختم. بعد ازمرگ من، مطمئنم که خانواده مرا از حکومت عزل خواهد کرد. سرانجام گفته او حقیقت یافت و معاویه مصر را که به عمرو عاص بخشیده بود و جزو قلمرو عمروعاص محسوب می‌شد را از وارثان وی گرفت.» صالح
در روایت صالح از نسل ششم نوح است او به مدت ۴۳۰ سال زیست او پیامبر قوم ثمود بود که در حوالی شام می‌زیستند قوم ثمود از نه قبیله تشکیل می‌شدند صالح سال‌ها قوم خود را به خداپرستی دعوت نمود؛ و گروهی اندک به او پیوستند قومش از او نشانه نبوت خواستند صالح به امر الهی شتری سرخ موی و ماده به نام جمل را در میان کوهی «در حجاز یا شام یا بین این» آورد و فرمود این شتر نشانه ایست در میان من و شما حرمت او را بدارید شتر آبشخور خود را می‌داند و به هر جا که میل دارد می‌رود کسی مانع او نشود اما قوم حرمت او را پاس نداشتند و سرانجام نه نفر از جوانان قوم متحد گردیده و تصمیم به قتل شتر گرفتند و آن را پی نموده و کشتند و ناقه اش به کوه پناه برد در پی این حادثه صالح عذاب الهی را اعلام داشت و پس از سه روز وعده الهی سر رسید و صاعقه همه جا را فرا گرفت و دمار از قوم او برآورد و صالح و پیروانش از این حادثه در امان بودند بقایای قوم صالح و اصحاب حجر برای عبرت آیندگان باقی ماند. قوم ثمود مردانی قوی و تنومند بودند و خانه‌های خود را در میان صخره‌ها و کوه‌ها می‌ساختند (۶۱ آیه در قرآن).و طوارق
طَوارِق یکی از اقوام بربر (آمازیغ) در شمال آفریقا هستند. طوارق قومی صحرانشین است که افراد آن روزگاری در همهٔ صحرای بزرگ آفریقا کوچ‌گردی می‌کردند ولی امروزه بیشتر در غرب صحرا سکونت دارند. مالک بن عامر اشعری
مالک بن عامر اشعری را اولین مسلمان از قبیله اشعریان دانسته‌اند، وی که جد اعلای اشعریان قم است، نخستین مهاجر این قوم به سوی پیامبر (ص، جهت پذیرش اسلام بود. وی پس از اسلام آوردن به میان قوم خود بازگشت و چند سال بعد با اقوام خویش برای مرتبه دوم، به نزد پیامبر (ص آمد. ابوعیسی وراق
ابوعیسی محمد بن هاورن وراق دانشمندی خداناباور در سده سوم هجری می‌زیست. وی که یک عرب در اصل ایرانی (و گویا کرد) است، با ابن راوندی دوست بود. ابوعیسی وراق زندگی پر فراز و نشیبی داشت و قضاوت‌ها دربارهٔ وی بسیار متفاوت است. او در دهه ۹۹۰ میلادی درگذشت. سقیفه بنی‌ساعده
بحث بالا گرفت و ابتدا هر گروه فضیلتی از خویش بیان می‌کرد و خود را از گروه دیگر به امر خلافت محق‌تر می‌دانست. یکی از انصار از فضایل انصار گفت و ابوبکر در سخنرانی خود با قبول فضایل مهاجرین عنوان نمود که اعراب پس از درگذشت پیغمبر تنها از فردی از قبیله خود پیامبر اطاعت خواهند نمود و انصار نمی‌توانند جامعه‌ای که محمد به وجود آورده را حفظ نمایند. بعد از آن‌که این‌کار نتیجه نداد، ابوبکر از هر دو گروه خواست تا از اختلاف دوری کنند و به عمر بن خطاب و ابوعبیده ابن الجراح اشاره کرد و از جمع خواست تا با یکی از آن دو بیعت کنند. در این لحظه عمر گفت که با وجود شخصی چون تو بر ما سزاوار نیست که خلیفهٔ مسلمین شویم. فارابی
تاریخ‌نگار عرب ابن ابی اصیبعه (وفات ۶۶۸ ه‍.ق) در کتاب العیون خود اشاره کرده‌است که فارابی که پدر قرآن است، از نسب پارسی بود ابن ندیم در الفهرست خود و نیز الشهروزی که در حوالی سال‌های ۱۲۸۸ میلادی می‌زیست و اولین زندگی‌نامه را نوشته‌است، نسب وی را ایرانی می‌نویسند. علاوه بر این‌ها فارابی در حاشیه بسیاری از کارهایش به زبان پارسی و سغدی منابعی را معرفی کرده (حتی به زبان یونانی، اما به ترکی نه)), حتی زبان سغدی به عنوان زبان مادری وی و زبان ساکنان فاراب دانسته شده‌است. محمد جواد مشکور ایرانی زبان بودن اصالت آسیای میانه را استدلال کرده‌است. اما فاراب در درجه نخست جزو سرزمین مسلمانان بود و در درجه نخست فارابی به دنیای اسلام و تمام بشریت تعلق دارد و عرب یا پارسی یا ترک بودن وی اهمیتی ندارد. اصالت پارسی فارابی توسط دیگر منابع نیز بحث شده‌ است. همچنین پروفسور دانشگاه آکسفورد آقای بوسورث می‌نویسد که چهره‌های بزرگ مانند فارابی، بیرونی و ابن سینا توسط دانش پژوهان علاقه‌مند ترک به نژاد ترکی چسبانده شدند. در دانشنامه ایرانیکا دکتر گوآتاس اظهارات ابن خلکان را نکوهش کرده و مدارک پیش از وی در این زمینه از ابن اصیبعه در مورد پارسی بودن فارابی باعث شده تا ابن خلکان به تلاش برای مدرک‌سازی جهت ترک نشان دادن وی باشد. در این چهارچوب وی اشاره می‌کند که ابن خلکان ابتدای اسم فارابی نسبت الترک را افزود در حالی که فارابی هرگز چنین نسبتی را نداشته‌ است. نهج‌البلاغه
عمرو عاص وزیر معاویة بن ابی‌سفیان بود و در سیاست و تصمیم‌گیری‌ها به وی کمک می‌کرد. او در نهج‌البلاغه در خطبه‌های مختلف مورد نکوهش علی بن ابی‌طالب قرار گرفته‌است.در این خطبه آمده‌است که عمرو عاص با معاویه بیعت نکرد مگر آنکه شرط کرد تا برای بیعت درهم و دینار فراوان بگیرد. ام کلثوم بنت عقبه
ام کلثوم بنت عقبه دختر ابومعیط بود. امّ‌کلثوم خواهر مادری عثمان و از اشراف‌زادگان قریش بود. نخست همسر عمروعاص بود. پس از این که ام‌کلثوم اسلام آورد، عمروعاص او را طلاق داد. ام‌کلثوم در سال سوم هجرت به عقد عمر پسر خطاب درآمد. عمر بن سعید
عمر بن سعید (۱۷۷۰–۱۸۶۴) عالم اهل سنگال که در سال ۱۸۰۷ به بردگی گرفته و به ایالات متحده منتقل شد. او مجموعه ای از آثار تاریخ و الهیات، از جمله زندگی‌نامه معروف خود را نوشت. عمر بن خطاب
پس از مهاجرت نخستین مسلمانان به مدینه که در سال ۶۲۲ میلادی انجام گردید، عمر به همراه دوست نزدیکش ابوبکر به یکی از مشاوران نزدیک محمد بدل شدند. در این سال جایگاه عمر در حکومت اسلامی به رهبری محمد، با ازدواج محمد بن عبدالله با حفصه دختر عمر مهم‌تر گردید. براساس منابع از جمله صحیح بخاری و صحیح مسلم، وی در ماجرای روز پنجشنبه نقش کلیدی داشته‌است. شورش صاحب‌الزنج
در اصل و منشأ نژاد صاحب الزنج وحدت نظر وجود ندارد. بعضی او را از اعراب عبدالقیس و عده‌ای دیگر او را ایرانی می‌دانند. در منابعی همچون طبری و ابن اثیر با القابی مانند خبیث و پلید یاد می‌شود. بعضی وی را شیعه یا علوی می‌نامند. و در بعضی از منابع آمده که او با اینکه ادعای نسبیت از علی و فاطمه را داشت ولی تفکر شیعی نداشته و به خوارج گرایش داشت. در هر صورت قیام وی در محدوده قیام‌های تشیع جایی ندارد چرا که انگیزه او از قیام جنبه اقتصادی داشت نه عقیدتی. روح بن حاتم
روح بن حاتم بن قبیصه بن مهلب از خاندان آل مهلب خاندانی ایرانی نژاد منسوب به مهلب بن ابی‌صفره که در اوایل اسلام ظهور کردند و تا سده ۷قمری/۱۳میلادی امیران و وزیران شاعران و دانشمندانی از آن برخاستند. نیای این خاندان مردی بافنده از مرد خارک بود به نام بسخره یا بسفره (بسیار فره) که در منابع عربی از او به شکل بسخره پسر بهبوذان و فسخرا یاد شده‌است که به عمان رفت و ادعا کرد که از قبیله ازد است از همین رو نویسندگان بعدی بدون اشاره به این معنی او را از قبیله ازد داسته و نسبش را تا ازد نیای ازدیان می‌رسانند. عمر شریف پسر
عمر شریف پسر (متولد مونترال، ۲۸ نوامبر ۱۹۸۳) بازیگر، مانکن، فعال حقوق همجنسگرایان مصری - کانادایی است که در حال حاضر در ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کند. شریف پسر یک پدر مسلمان به نام طارق و یک مادر یهودی به نام دبی است. پدربزرگ و مادربزرگ پدری او عمر شریف و فاتن حمامه که هر دو از بازیگران شناخته شده مصری بودند؛ پدربزرگ و مادربزرگ مادری او از بازماندگان هولوکاست بودند. در طول دوران کودکی، شریف، در بین مونترال، پاریس و قاهره در سفر بود. صفاریان
نولدکه در بررسی طراز اول «یعقوب و دودمانش» یادآور می‌شود که منابع مربوط به خاستگاه و اوایل زندگی یعقوب و عمرو پر از تناقض‌گویی و دشواری است. بررسی‌های بارتولد دربارهٔ منابع تاریخ صفاری، وی را بدانجا کشانید که منابع را به دو گروه تقسیم کند. گروه نخست منابع «غربی» بودند و شامل کسانی بودند که معاصر یعقوب و عمرو در سرزمین‌های مغرب سیستان و خراسان بودند. به گفته بارتولد، روایت غربی به دلیل معاصر بودن با رویدادهای مشرق، در ضبط تاریخ رویدادها دقیقتر است، اما چون مؤلف آن در جایی زندگی می‌کرده که با محل وقوع رویدادها فاصله زیادی داشته، آگاهی‌هایی که دربارهٔ اوضاع سیاسی و جغرافیایی مشرق بدست می‌دهد، خواه ناخواه ناقص و مخدوش‌اند. از جمله تاریخ‌نگاران این گروه یکی یعقوبی است، اما هم بارتولد و هم پیش از او آگوست مولر گفته‌اند که اگر چه یعقوبی حدود ۲۶۰ ق/ ۸۷۴ م از مشرق سرزمین‌های خلافت به مرکز آن رفت، با اینهمه اطلاعاتی که از آنجا آورد بسیار اندک است، اما این اطلاعات اندک را در جای دیگر نمی‌توان بدست آورد، مگر پاره‌ای جزئیات تازه دربارهٔ سفرهای جنگی یعقوب به کرمان و فارس. همین امر در مورد طبری که در گزارش دادن این رویدادها به نقل دیده‌های خود می‌پردازد نیز صادق است. ابن خلکان مقاله زندگی‌نامه‌ای بلندی را که در کار او استثنائی است به یعقوب اختصاص می‌دهد و مطالب آن را از چندین منبع مختلف گرفته‌است. ابوالحسین عبیدالله عضو خاندان طاهری بود و بنابراین گویا دربارهٔ رویدادهای مشرق که برای خاندان او بسیار مصیبت‌بار بوده‌اند، آگاهی‌هایی فراوان داشته‌است. از جمله منابع ابن خلکان نیز مهم‌ترین منابع غربی، یعنی ابوعبیدالله محمد بن ازهر اخباری است که وی نیز آگاهی‌های خود دربارهٔ تاریخ‌نگار معروف علی بن محمد، معروف به «ابن بسام» بود. تاریخ ایرانیان در آفریقا
ایوبیان، دودمانی کردتبار مسلمان و سنی مذهب بود که صلاح‌الدین ایوبی به مرکزیت مصر بنیاد گذاشت. این سلسله در طول قرون ۱۲ و ۱۳ میلادی بر بخش عظیمی از خاورمیانه حکم می‌راند. این سلسله پس از دودمان فاطمیان و زنگیان به حکومت رسید و دست به فتوحات گسترده‌ای در سراسر خاورمیانه زد. سرانجام صلاح‌الدین با شکست پادشاهی اورشلیم در جنگ حطین سرزمین مقدس را ضمیمه خاک ایوبیان کرد. آنها همچنین یمن، حجاز، شرق عربستان، بخش‌هایی از میان‌رودان، شمال آفریقا و شهرهایی مانند مکه و مدینه را تحت سلطه خود درآوردند. ابوالجارود همدانی
نجاشی و طوسی او را از قبلیه همدان تیره خارف دانسته اند. بعضی هم او را ایرانی تبار دانسته اند. سعد اشعری وی اعجمی خوانده است. برخی نیز او را خراسانی دانسته اند. ابوالعاص بن ربیع
ابوالعاص بن ربیع (درگذشت: ذی‌الحجه سال ۱۲ ه‍. ق) فرزند عبدالعزی قرشی پسر عبدالشمس پسر عبدمناف است. وی در جنگ بدر علیه پیامبر اسلام و پیروانش جنگید و توسط عبدالله بن جبیر اسیر شد و بعدها در سال ۶ (قمری)ششم یا هفتم هجری مسلمان شد. عمر شریف
عمر شریف با نام اصلی میشل دیمیتری شلهوب در شهر اسکندریه، مصر به دنیا آمد. وی از خانواده‌ای متعلق به کلیسای کاتولیک یونانی بود که اصالتاً فلسطینی-سوری-لبنانی بودند. پدر وی «یوسف شلهوب» زادهٔ لبنان بود. عمرو عاص
در شعبان همین سال عمرو به اذرح رفت تا کار حکمیت پیگیری شود. وی از هوش و زیرکی اش استفاده کرد و توانست ابوموسی را راضی کند که هر دو معاویه و علی را خلع کند، اما وقتی خود به منبر رفت تنها علی را خلع کرد و معاویه را به دلیل خون خواه بودن عثمان بر حق دانست. عمرو تا پایان عمرش والی مصر ماند. محمد بن بعیث
به گفتهٔ ابن حوقل در قرن چهارم هجری همهٔ مردم قم بی استثناء شیعه و اغلب آنان عرب بودند و زبانشان فارسی بود. علاوه بر جنبه‌های زبان، پوشاک و خوراک، فرهنگ‌پذیری اعراب مسلمان بیش از همه در زمینه‌های دیوانی و اداری بود که تخصص لازم را در آن نداشتند. رؤسای عرب به طرز زندگی اشراف و اعیان ایرانی گرایش داشته و گاهی آن را بر عادات خود نیز ترجیح می‌دادند. حتی امیری متعصّب چون حجاج، به کندوکاو دربارهٔ آداب و رسوم ایرانی می‌پرداخت. در این میان، تقلیل درآمد اعراب مهاجر و تنزل پایگاه اجتماعی ایشان، همراه با شعله‌ور شدن اختلافات قبیله‌ای میان آنها، عوامل مهمی در نزدیک تر شدن مهاجران و بومیان بود. سموأل بن عادیا
نسب سموأل چنانکه در قصیدهٔ مشهوری خود ذکر نموده أست، به قبیلهٔ «بنی الدیان» می‌رسد. همچنین مورخ «القلقشندی» می‌گوید:(بنو الدیان) بفتح الدال، :(بطن من بنی الحارث بن کعب بن القحطانیة)، ونام وی:(یزید بن قطن بن زیادة الحارث بن کعب بن الحارث بن کعب) است. و از روساء نجران در دوران قدیم بودند، همچنین «عبد المدان بن الدیان» از فرمانروایان یمن بودند. در این مورد مؤرخ: «أبو محمد بن قتیبة الدینوری» می‌نویسد: بنی الحارث بن کعب که «بنی الدیان» از شاخهٔ آن‌ها تفرع شده‌است بر دیانت یهودیت بوده‌اند. بنابراین «سموأل» از نژاد عرب است، ونسبش به (کعب بن مذحج بن قحطان) می‌رسد. عمر بن خطاب
ظاهراً عمر، به مسئله خلافت بعد از خودش خیلی فکر نمی‌کرده‌است. اما ممکن بود وی به ابوعبیده بن جراح نظر مساعد داشته باشد. اما ابوعبیده در سال ۱۸ هجری/۶۳۹ میلادی بر اثر طاعون درگذشت. سرانجام عمر در سن ۵۳٬۵۵٬۶۰٬۶۱ یا ۶۳ سالگی در ۲۶ ذی الحجه ۲۳ هجری/۳ نوامبر ۶۴۴ میلادی توسط پیروز نهاوندی یا ابولؤلؤغلام مغیره بن شعبه والی بصره، با ۳ یا ۶ ضربه با خنجر ۲ سر کشته شد. برخی شیعیان بر این باورند که قتل او در ۹ ربیع‌الاول واقع شده‌است. انگیزه این قتل این بود که ابولؤلؤ در مورد مالیات سنگینی که مغیره بن شعبه از وی خواسته بود به عمر شکایت برد اما شکایت فایده‌ای نداشت. کائتانی در این زمینه بر این باور است که ابولؤلؤ وسیله‌ای برای توطئه قتلی از سوی صحابیونی چون علی، طلحه و زبیر بوده‌است و عبید الله بن عمر (که در جنگ صفین در سال ۳۷ هجری کشته شد) به این توطئه معتقد بوده اما دست به عملی دیوانه وار زده‌است. دانشنامه اسلام معتقد است محققانی چون لاوی دلا ویدا و مادلونگ نشان داده‌اند که این دیدگاه کائتانی بی‌پایه و اساس است. عمر هنگامی که در بستر مرگ بود، دستور داد شورایی برای تعیین خلیفه بعدی تشکیل شود. پس از بحث و مناقشه بسیار، عثمان بن عفان به خلافت پس از وی منصوب گردید این در حالی بود که به خلافت پس از خودش نیندیشیده بود. وی پس از مرگ، در اتاق محمد، در شهر مدینه و در کنار ابوبکر دفن شد. هشام بن عاص
هشام بن عاص () فرزند عاص بن وائل و برادر عمرو بن العاص بود او اهل قبلیه بنو سهم و از نخستین اسلام آورندگان در مکه و اصحاب محمد بود. مشخص است که او قبل از هجرت محمد، اسلام را پذیرفته و این موضوع از گفته‌های عمر قابل تأیید است، اما سال دقیق مسلمان شدن وی مشخص نیست. هشام تلاش کرد همراه با عمر به مدینه مهاجرت کند اما خانواده‌اش مانع او شدند. بعداً وی موفق شد به همراه عایشه به مدینه مهاجرت کند. کعب‌الاحبار
کعب الاحبار،(نام کامل: ابو اسحاق کعب بن ماتع الحمیری الاحبار) یک یهودی از قبیله ذوالکلاع از یمن بود که مسلمان شده و در روزگار عمر بن خطاب زندگی می‌کرد. او اطلاعات زیادی از کتاب‌های عهد عتیق و عهد جدید و داستان‌های مربوط به پیامبران گذشته داشت. اخبار و اقوال زیادی که معمولاً به آن‌ها اسرائیلیات می‌گویند از وی برجای مانده‌است. مردم عرب
عربستان را مسکن دیرینه اقوام سامی نژاد می‌دانند که از سه هزار سال پیش از میلاد قبایل سامی در این وادی زندگی می‌کردند که کنعانیان و نبطیان نیز جزو این اقوام به حساب می‌آیند. با توجه به اختلاف نظر فراوان در نسب عرب به‌طور دقیق و متقن نمی‌توان از شخصی به عنوان جد اعلای عرب یاد کرد، به خصوص که از نسب و پیشینه عرب بائده اطلاع درستی در دست نیست. اولین بار نام عرب در نیمه قرن نهم قبل میلاد در کنار آشور به کار برده شده‌است؛ ولی در دوران معاصر هویت عرب به‌طور مستقل از هویت مذهبی تعریف می‌شود. با این حال، اکثر عرب‌ها مسلمان هستند و اقلیت آن‌ها به ادیان دیگر مانند یهودیت، مسیحیت، دروزی و بهایی پایبند هستند. به‌طور معمول فردی که یکی از والدین او عرب باشد یا به زبان عربی تکلم کنند را عرب می‌گویند در حالی که ممکن است ریشه‌های تباری مختلف یا حتی غیرعرب، بربر، قبطی، نبطی و غیره داشته باشد. با این وجود برخی اعراب مهاجر که به قاره آمریکا و اروپا طی قرون متمادی مهاجرت کردند تنها به عنوان افرادی با ریشه‌های عربی نام برده می‌شود در حالی که فرهنگ و زبان عربی را حفظ نکردند که می‌توان به میشل تامر ۳۷مین رئیس‌جمهور برزیل با تبار لبنانی اشاره کرد. عمر بن خطاب
حمله به خانه فاطمه زهرا دختر پیامبر اسلام، «حَرق دار» به واقعه‌ای اشاره می‌کند که ابوبکر پس از انتخاب شدن به عنوان خلیفه مسلمانان به همراه عده‌ای از همراهان از جمله عمر به قصد گرفتن بیعت به خانه علی می‌رود و در آنجا با مقاومت علی و فاطمه روبرو می‌شود. خلافت راشدین
هنوز خبر درگذشت عمر پخش نشده بود که سرزمین‌های تحت تصرف مسلمانان شروع به سرپیچی از قراردادهایی که با مسلمانان بسته بودند کردند. به همین دلیل عثمان سریع سپاهش را به سوی آن‌ها فرستاد. بعضی از سرزمین‌های ایران در این زمان جدا شده بود که عثمان به فرماندارهای کوفه ولید بن عقبه و بصره عبدالله بن عامر فرمان به تصرف دوباره آن‌ها داد. اسکندریه نیز در سال ۲۵ هـ، پیمان با مسلمانان را شکست که عمرو عاص فرماندار مصر، دوباره آن را تصرف کرد. عُمر همواره عمرو عاص را از تاخت و تاز در مغرب دورتر از طرابلس منع می‌کرد، اما عثمان این رویه را در پیش نگرفت و به او اجازه گسترش فتوحات در آفریقا را داد. عمروعاص نیز وارد افریقیه شد و جنگی را در سبیطله و نوبه انجام داد، ولی نتوانست آن‌ها را تصرف کند و بازپس نشست. همچنین عثمان به معاویه اجازهٔ برپایی ناوگان دریایی داد، با وجود اینکه عمر به معاویه اجازه چنین کاری نداده بود. معاویه با ساختن این ناوگان، قبرس را تصرف کرد همچنین به نبرد دکل با امپراتوری روم شرقی پرداخت، که در آن به پیروز شد. دوران عثمان شاهد چند جنگ با امپراتوری بیزانس در شام و آناتولی به اضافه نبردهایی در قفقاز آذربایجان و ارمنستان بعد از سرپیچی آنان از حکومت مسلمانان بود. از مشرق نبردها به رود سند، کابل و فرغانه رسید. اسلام
عمر بن خطاب ، از قدرتمندترین خلفای راشدین و فرمانروایان مسلمان در طول تاریخ اسلام می‌باشد که تحت فرمان او، سرزمین بین‌النهرین و سوریه را فتح شده و استیلای بر پارس و مصر آغاز شد. عمر پس از ابوبکر در سال ۶۳۴ میلادی، به خلافت رسید و نخستین کسی بود که لقب «امیرالمؤمنین» را برای خود برگزید. در منابع اهل تسنن ادعا شده‌است، در سال هفتم پس از مرگ محمد، عمر با ام کلثوم دختر علی ابن ابی طالب ازدواج کرد. ولی شیعیان ادعا می‌کنند که عمر قاتل فاطمه زهرا است و علی دخترش را هرگز به ازدواج قاتل همسرش درنیاورد. عمر بن خطاب، در طول ده سال خلافت خود، زندگی اقتصادی ساده‌ای داشت و از تجمل گرایی سخت متنفر بود. از جمله خصوصیات عمر بن خطاب سختگیری او دربارهٔ غیر عرب بود؛ به عنوان مثال چنانچه در منابع اهل سنت ذکر شده‌است وی دستور داده بود که سهم بیت المال غیر عرب‌ها برابر سهم بردگانِ عرب باشد و نیز اگر مرد عرب از عجم زن گرفت و بچه‌ای از این ازدواج به دنیا آمد، چنانچه آن بچه در بلاد عرب به دنیا بیاید از پدرش ارث می‌برد و اگر در سرزمین غیر عرب به دنیا بیاید از پدرش ارث نمی‌برد ویا از ورود غیر عرب‌ها به پایتخت حکومت اسلامی که شعار برابری نژادها را داشت منع کرد او توسط یک ایرانی به نام پیروز نهاوندی کشته شود. عمر، در آخرین روزهای عمر خود، شش تن از صحابه را مأمور نمود تا در مدت سه روز خلیفه سوم را تعیین کنند. این شش تن، عبارت بودند از: علی بن ابیطالب، عثمان بن عفان، عبدالرحمن بن عوف، زبیر بن عوام، طلحة بن عبید اللّه و سعد بن ابی‌وقاص. عمر چنین دستور داد که: «اگر چهار نفر نظری دادند و دو نفر مخالف شدند، آن دو نفر را گردن بزن و اگر سه نفر توافق کردند و سه نفر مخالفت نمودند، سه نفری که عبد الرحمان در میان ایشان نیست، گردن بزن، و اگر سه روز گذشت و بر کسی توافق حاصل نکردند، همه ایشان را گردن بزن». در این سه روز مذاکرات زیادی انجام شد و نتیجه بین علی و عثمان مردّد شد. سرانجام، عبدالرحمن، عثمان را انتخاب کرد و عثمان، به خلافت رسید. جنجوید
بنا به تعریف سازمان ملل، جنجوید شامل مبارزانی است با پیشینه سیاه‌پوست آفریقائی که به زبان عربی تکلم می‌کنند. ریشه آن نیز از پیشینه یک اباله (شتربان) ناشی می‌شود که با استخدام مهم خود از مردم بقاره (گاوچران) به وجود آمده‌اند. از سال ۲۰۰۳ تاکنون آن‌ها یکی از بازیگران اصلی درگیری دارفور بوده‌اند که سودانی‌های بادیه‌نشین مسلمان با هویت عربی را علیه جمعیت ساکن مسلمان غیر عرب طی یک نبرد در منطقه و بر سر مالکیت منابع و زمین به جان هم انداخته‌اند. ابوبکر
عبدالله بن ابی قُحافه عثمان بن کعب تیمی قرشی ملقب به ابوبَکر ، ابوبکر صدیق (گفته می‌شود محمد به وی این لقب را داده‌است) و ابن ابی قحافه (۱۱–۱۳ ه‍.ق) از نزدیک‌ترین صحابه و مشاوران محمد، پیامبر اسلام بود که پس از محمد به عنوان اولین خلیفه مسلمانان انتخاب شد. او از اولین کسانی بود که به پیامبر اسلام ایمان آورد (اولین مرد بالغ). محمد هم‌چنین داماد ابوبکر بود. اهل سنت می‌گویند لقب صدیق از حدیثی گرفته شده که وقتی محمد داستان معراج خود را به ابوبکر گفت، ابوبکر بلافاصله به این داستان ایمان آورد و پذیرفت. ابوبکر احتمالاً مدت کوتاهی پس از سال ۵۷۰ میلادی به دنیا آمد و سه سال از محمد کوچکتر بود. نام مادر وی ام‌الخیر (سلمی) بنت صخر از قبیله تیم بود. نام‌های دیگری مانند عبدالله و عتیق (بنده آزاد شده) نیز به وی نسبت داده می‌شود. اما ارتباط این اسم‌ها به یکدیگر و مفهومشان دقیقاً مشخص نیست. به تعبیر محمد، نام عتیق به معنی آزاد شده از جهنم است. ذونواس
برخى اين باور را دارند که او جانشین ربیعه پسر مذار بود ولی برخى دیگر او را یک فرمانرواى غیرمشروع مى دانند. برخى باور دارند که او از نژاد یهودی نبود و به یهودیت گرویده بود. بر پايه نوشته‌ها ذونواس مسیحیان را در حکومت خود آزار می‌داد زیرا مسیحیان هم كيشان او را در فرمانرواييشان آزار می‌دادند. نامه یک کشیش بیزانسی در سال ۵۲۴ میلادی درباره آزار مسیحیان در نجران («اخدد» در عربستان امروزی) به وسیله او صحبت کرده‌است. آیات ابتدایی سوره بروج در قرآن نیز به این کشتار مسیحیان توسط ذونواس اشاره دارد: خضر
گفته‌اند خضر از اولاد سام بن نوح و پسرخالهٔ ذوالقرنین بود. در وجه تسمیه خضر نوشته‌اند که هر کجا می‌نشست سبز می‌شد. با این حال بنا به برداشتی نیز، دو نفر با نام خضر وجود داشته‌اند، خضر اکبر که از اولاد سام بن نوح بوده و خضر ثانی که از انبیای بنی‌اسرائیل بود و مصاحب موسی بوده‌است. او یکی از چهار مادر هستی در اشعار فردوسی است که با لقب مشک خوانده شده‌است: تاریخ مردم کرد
با آغاز حمله اعراب به رهبری عمر بن خطاب در سال‌های (۶۳۴–۶۴۲ م) نواحی اربیل، موصل و نصیبین که نواحی کردنشین بودند به تصرف اعراب درآمد بعد از عمر، در دوره جانشین وی عثمان نیز مناطق شمالی کردها و مناطق قفقاز به تصرف درآمد. حباب بن منذر
حَباب بن مُنذِر نام کامل: "حباب بن منذر بن جَموح انصاری خزرجی سُلَمی" از انصار و از قبیله خزرج بود. نظریات و پیشنهادهای وی در جنگ بدر مورد استقبال و پذیرش پیامبر اسلام، محمد قرار گرفت. در ماجرای سقیفه بنی ساعده حباب بن منذر گفت که باید از انصار یک امیر و از مهاجرین نیز یک امیر برگزیده شود که با مخالفت و نارضایتی ابوبکر مواجه شد. پس از آن بحث و گفتگو حباب بن منذر به ویژه با عمر بن خطاب بالا گرفت به طوریکه سعد بن عباده در زیر دست و پا قرار گرفت. از القاب حباب بن منذر "ذوالرای" می‌باشد. بکر (داراب)
این روستا قدمتی بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال دارد که به احتمال زیاد مردم آن از تبعیدیان دوره حاکمیت آقا محمدخان قاجار یا نادر شاه می‌باشند. نام بکر از طایفه عرب که خود را منسوب به امیرمصیب سقفی می‌دانند گرفته شده‌است، البته این طایفه به خاطر هم‌جواری با قوم بکر که اکنون عده‌ای از آن‌ها درخیر استهبان و شهرستان خرامه زندگی می‌کنند خود را از طایفه بکر می‌دانند و در اصل از طایفه بکر نیستند. عثمان بن ابی‌العاص
عثمان بن ابی‌العاص ثقفی (مرگ در ۶۷۱ یا ۶۷۵) یکی از اصحاب پیامبر اسلام محمد از قبیله ثقیف و فرماندار بحرین (شرق عربستان) و عمان در ۶۳۶ تا ۶۵۰ میلادی در دوره خلافت عمر و عثمان بود. او در دوره زمام‌داریش لشکرهایی را به استان ساسانی پارس در جنوب ایران روانه کرد و در فتح آن نقش مهمی داشت. وی پس از برکناری، با برادرانش در بصره ساکن شد و از خلیفه املاک زیادی را دریافت کرد. او احادیث بسیاری را برای حسن بصری نقل کرد و در همان شهر درگذشت. عمرو بن ضبیعه
عمرو یا عمر بن‌ ضُبیعه بن قیس بن ثعلبه تیمی، اهل کوفه بود. ضبعی منسوب به ضبع بن وبره، تیره‌ای از قبیله قضاعه و از اعراب قحطانی جنوب شبه جزیره و یمنی‌الاصل بودند. عمرو از جمله سوارکاران کوفی بود که همراه سپاه عمر بن سعد به کربلا آمد. او از جمله کسانی است که از سپاه عمرسعد جدا شد و در شب هفتم ماه محرم به سپاه حسین پیوست. عمر بن ضبیعه هنگام اولین حمله سپاه کوفه در روز عاشورا در سن ۷۰ سالگی کشته شد. عمالیق
بر اساس کتاب پیدایش (اولین کتاب تورات) و کتب تواریخ عمالیق نام پسر الیفاز و کنیزش تیمنا بود. عمالیق در نسل عیسو نیز ذکر می‌شود. در ادامه تورات عمالیق به عنوان یک قوم و اولین قومی که به دشمنی با اسرائیل برخاست ذکر می‌شود. یوسفوس فلاویوس عمالیق را قومی حرامزاده می‌داند. اویغورها
سعد بن ابی‌وقاص، یکی از فرماندهان سپاه صدر اسلام که تا داخل قلمرو چین پیش رفت، تنها پنجاه سال پس از مرگ پیامبر اسلام، دین اسلام را در این منطقه برپا کرد و با اسکان اعراب در این منطقه کوشید چهره نژادی آن را نیز عوض کند. اما مهاجرت گسترده ایرانیانی که از هجوم اعراب به این منطقه گریختند ترکیب نژادی آن را همچنان ایرانی/ سغدی نگه داشت. حسین بن روح نوبختی
حسین بن ابی بحر را مورّخان و محدّثان گاهی «نوبختی» زمانی «روحی»، گاهی «حسین بن روح بن بنی نوبخت» و بعضاً «قمی» گفته‌اند. همان‌گونه که از نام وی هویداست، ایرانی‌تبار بوده‌است. نوبختیان از خاندانهای ایرانی مسلمان شده دوره منصور عباسی و پیوسته همنشین و همراه خلفای عباسی بودند. ایشان در اثر قدرت سیاسی و توان اقتصادی، پایگاه اجتماعی مناسبی داشتند که با تکیه بر آن، در پیشبرد تفکّر شیعی و حمایت از شیعیان نقش اساسی بازی کردند در بعضی از روایات آمده که وی اهل قم بوده‌است، و گفته‌اند در گفتگوی فارسی به لهجهٔ اهالی "آبه" (از روستاهای شهرستان ساوه) سلیس و روان بود، حال آنکه برخی دیگر معتقدند که ملقّب شدن نوبختی به «قمی»، بخاطر شدّت علاقه و ارتباط وی با قم و علمای آن سامان بوده‌است. و در بعضی منابع حسین بن روح نوبختی را با لقب آوی (آوه یا آبه) نیز خطاب می‌کردند. شیخ صدوق نیز وی را از اهالی آوه یاد کرده‌است. کوجاجیک
اقوام کوجاجیک از ترکمن‌های "اوغوز سرخ" هستند که قبلاً از آسیای میانه به منطقه آیدین ترکیه مهاجرت کرده و در آن منطفه ساکن شده بودند. حافظ احمد افندی پدریزرگ آتاترک و حافظ محمد افندی عموی ایشان لقب سرخ را از اینجا به عاریه گرفته‌اند. ابوعیسی وراق
ابوعیسی وَرّاق ()؛ دانشمند و مورخ ایرانی-عراقی قرن نهم میلادی است. وی اصالتی ایرانی دارد. عمواس
مسلمانان در زمان حکومت خلفای راشدین به‌رهبری عمرو عاص بعد از تسلط به لاد و یبنا توانست این منطقه را تصرف کنند که در ادامه این منطقه تبدیل به پایگاه مسلمانان شد. در زمان خلافت عمر بن خطاب در این منطقه طاعونی رواج یافت که بر اثر آن هزاران تن از مردم مردند که در تاریخ به نام طاعون عمواس شناخته شد. بنی عدی
بنی عدی یکی از قبایل قریش و قبیله‌ای مهم ساکن و مؤثر در مکه بودند که به علت آنکه نسبشان به "عدی بن کعب"می‌رسید به این نام خوانده می‌شدند، نفوذ و تعدادشان در حد قبایل معروف بنی هاشم و بنی امیه نبود اما علت اهمیت این قبیله به جز درگیری آنها در بسیاری کشمکشهای صدر اسلام، به ویژه به علت ان است که "عمر بن خطاب" خلیفه دوم مسلمین و صحابی و شخصیت بسیار مؤثر اسلامی از این قبیله بود.بنی عدی متحد بنی امیه بودند، ولی زمانی که عمر در سال ۵ بعثت اسلام آورد بسیاری از آنان به پیروی از او اسلام آوردند امرؤالقیس
کُنیتش «أبووَهب» یا «ابوالحارث»، گفته‌اند اسمش «جَندَح» و اِمرُؤُالقَیس لقب گرفته‌است، و معنایش به عربی «رجل الشّدة»، یعنی مرد سختی یا دشمنی است. یک دلیل آن می‌تواند شدتی باشد که در قتل‌عام قبیله بنی اسد پس از قتل پدرش به دست یکی از آنان رخ داد. وی با آن که پسر بزرگ پدرش نبود و به واسطه فساد و زشت رفتاری و آبرو ریزی از طرف پدر به حضرموت جایی که برخی عموهایش می‌زیستند تبعید شده بود تنها پسری بود که وقتی خبر قتل پدرش را شنید ابتدا نگریست و در حال دائم‌الخمری که بود گفت که امروز روز خمر است و فردا روز امر است ولی دیرتر از شرمساری این که بلافاصله عزادار پدر نشده خونخواهی پدر را بر عهده گرفت و برای جبران فضاحت شدت زیادی در انتقام به خرج داد. وی از اجداد اشعث بن قیس زمان علی در کوفه است. امرُؤُالقَیس ابوالحارث جندح بن حجر کندی (ملک ضلیل) در حدود یک قرن قبل از اسلام می‌زیست. عمر مختار
در سال ۱۹۲۲، شیخ و رهبر جنبش سنوسی، ادریس ال سنوسی، با ایتالیا صلح کرد، و عمر مختار و بقیه شیوخ قبایل و رهبران جنبش از این که این را بدانند عصبانی شدند و سندی را به وی ارائه دادند که در آن با او به عنوان رهبر خود بیعت کنند، به شرطی که این فقط برای جهاد علیه ایتالیایی‌ها باشد. ادریس چاره ای جز پذیرش بیعت نداشت، جز اینکه فردای آن روز بلافاصله با ادعای بیماری و نیاز به معالجه به مصر سفر کرد و بعداً مشخص شد که عمر مختار در آنجا به ملاقات او آمد که حال وی خوب است. اما پس از عزیمت ادریس، و با شروع جنگ دوباره در منطقه، مسئولیت تمام رهبری بر دوش عمر مختار است، بنابراین وی با جمع‌آوری پول و اسلحه، تحریک قبایل و ریاست حملات و حملات علیه ایتالیایی‌ها در سیرنائیکا، رهبر جنبش جهاد در منطقه کوه سبز شد. عمر بن خطاب
در زمان عمر، زندگی مسلمانان دستخوش تغییرات اساسی گردید. مسلمانان در مناطقی که فتح می‌شدند، همان ساختار اداری پیشین و سکه رایج، اعضای دربار و زبان رسمی آن منطقه را ادامه می‌دادند. اما مدتی بعد دیوانی تشکیل شد که نام تمامی کسانی که از مستمری‌های نظامی بهره می‌گرفتند، در آن ثبت می‌گردید. در توزیع درآمدها در این دیوان، به سابقه مسلمانان در اسلام و قدرت قبیله‌ای‌شان توجه می‌شد. (البته گاهی اوقات معیار قدرت قبیله‌ای با میزان درآمد اختصاص یافته رابطه معکوس داشت). تأسیس دیوان به عمر نسبت داده می‌شود و سیاستی بود که بیشتر برای اهل سواد عراق تدوین شده بود. اما دلایل دیگری هم داشت. مانند جلوگیری از اقامت پراکنده اعراب به صورت قبایل اشرافی در مناطق فتح شده جدید. عمر دوست داشت مسلمانان به جای اینکه در شهرها یکجا جمع گردند، هر لحظه آماده لشکر کشی باشند و هر کدام از آنان نقش یک سرباز را داشته باشد و ضمناً از عطاهای غنایم مناطق فتح شده نیز بهره‌مند گردند؛ بنابراین، مردمی که مناطقشان فتح شده و مسلمان نشده‌اند، مال و جانشان محافظت شود و بتوانند فرایض دینی خود را انجام دهند و در کنار آن، این شهرها بتوانند به عنوان منبع درآمدی برای نسلهای بعدی مسلمانان حساب گردند. پایه‌گذار فلسفه مالکیت زمین به عمر نسبت داده می‌شود. وی پادگانهای نظامی نیز تأسیس کرد که بعداً مبدل به شهرهای آبادی گردیدند. گرچه نسلهای بعدی مسلمانان باعث پیشرفت تشکیلات اداری و حقوقی گردیدند اما ایده اولیه خدمات نظامی، مالیات و پاسبانی مناطق به عمر منسوب می‌گردد. علی بن ابی‌طالب
معاویه کوشید تا ادعای خلافت خود را که در شام تثبیت کرده بود، از طریق اقناع بزرگان دینی که بی‌طرف مانده بودند به کل امت اسلامی گسترش دهد؛ لذا، بزرگانی از تابعین را نیز دعوت کرد. عمروعاص از خلافت معاویه حمایت می‌کرد، اما ابوموسی اشعری در پی تشکیل شورای خلافت یا گزینش دامادش عبدالله بن عمر بود. عمروعاص ابوموسی را فریفت و وی به شکل ابلهانه‌ای به آلت تحقق امیال معاویه تبدیل شد. پوناوالا می‌نویسد عبدالله بن عمر به خاطر فقدان اجماعی بر روی خلیفه شدنش، این پیشنهاد را رد نمود. پس از آن، ابوموسی اشعری به عمروعاص پیشنهاد کرد که هر دو علی و معاویه از خلافت عزل شده و کار تعیین خلیفه به شورا موکل شود و عمروعاص پیشنهادش را پذیرفت. ابوموسی در ملأ عام مورد توافقش با عمرو عاص را اعلام کرد ولی عمروعاص برخلاف توافق پیشین بیان داشت که علی را عزل و خلافت معاویه را تأیید کرد. این امر سبب شد ابوموسی برآشوبد و حکمیت را ترک کند. عمر بن خطاب در ادبیات فارسی
در بین آثار محمد عطار نیشابوری، عارف و شاعر ایرانی ادبیات فارسی در پایان سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم، بارهااز عمر بن خطاب، با القابی چون امیرالمؤمنین و فاروق اعظم، و رفتار او سخن به میان آمده‌است. از جمله در الهی نامه، اسرار نامه(بخش«فی فضیلة امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه»). ابوالغازی بهادرخان
ابوالغازی بهادرخان فرزند عرب‌محمدخان، حکمران خیوه و تاریخدان جغتایی بود. تاریخ احتمالی تولد این شاهزاده از خاندان ازبک شیبانی، ۱۶ ربیع‌الاول ۱۰۱۲ ق. (۲۴ اوت ۱۶۰۳ م) می‌باشد. معمولاً عنوان "ازبک‌ها" در اوایل دوران صفوی به شیبانیان فرارود گفته می‌شد اما در این سال‌ها، یعنی ۱۶۲۹ میلادی برابر با ۱۰۰۷ هجری شمسی، منظور از خان ازبک در جنگ‌های ازبک‌ها و شاه صفی، خان‌های خیوه و خانات بخارا هستند. ابوالغازی والی خوارزم خود به خراسان تاخت و برادرش اسفندیار، خانِ اورگنج به مرو حمله نمود. این دو برادر، از خان‌های خیوه هستند. ابوالغازی بهادر خان از خان‌های با اطلاع می‌باشد و کتاب‌های ارزشمندی بنام شجره تراکمه و شجره ترک تألیف کرده‌است. این خان که در ابتدا والی خوارزم بود، پس از بازگشت از دربار صفوی، خان کل خیوه شد. معاویة بن ابی‌سفیان
مورخان، معاویه، عمروعاص، زیادبن ابیه، و مغیرة بن شعبه را از رجال باهوش عرب می‌دانستند؛ یکی از تاریخ نویسان دربارهٔ این چهارتن چنین می‌گوید: امرؤالقیس
اصل او از یمن و زادگاهش نجد بود. پدرانش از اشراف عرب بودند. او در جوانی پیشه ای نداشت جز شعر گفتن، شراب خواری و آمیزش با زنان. وقتی قبیلهٔ بنی اسد پدرش را کشت، او همهٔ آن اعمال زشت را رها کرد و به خونخواهی پدر رو آورد. اما شکست خورد و به قیصر روم پناه برد و از او یاری خواست. ولی کمک قیصر نیز کارساز نشد. تا اینکه در شهر آنقره (آنکارا) در گذشت. عمر بن خطاب
با وجود اینکه شخصیت عمر و ابوبکر با هم متفاوت بود، اما شباهت‌شان در مورد اینکه هر دو پدر زن محمد بودند، جای هیچ گونه حسادت را بین این دو باز نمی‌کرد. عمر بدون شک از مغزهای متفکر گروه نزدیک به محمد بوده‌است. دانشنامهٔ اسلام به نظری از لامنز اشاره می‌کند که به عقیدهٔ او ابوبکر، عمر و ابوعبیده بن جراح، مثلثی را تشکیل می‌دادند که محمد را در انحصار خود می‌گرفتند و از طریق دخترانشان عایشه بنت ابوبکر و حفصه بنت عمر بر رای وی چه به‌طور مستقیم و چه به‌طور غیر مستقیم، تأثیر داشتند. اما دانشنامه اسلام این نظر را در حالت کلی رد می‌کند و معتقد است که عمر نه در زمان محمد و نه در زمان ابوبکر نمی‌خواسته نگاه‌ها را به سمت خود منعطف کند. عمر مختار
او از عشیره فَرَحات از قبیله بُریدان بود. این قبیله عضوی از قبیله المَنَفه یا المَنیف هستند که به قبایل بَنی‌مَناف بن هِلال بن عامر بر‌می‌گردند. آنها از اولین قبایل هِلالی هستند که وارد برقه شده‌اند. همچنین مادر او نیز عایِشه بنت مُحارِب بود. عبدالله بن ابی سرح
وساطت عثمان باعث شد که عبدالله خود را مدیون عثمان بداند و برای خلافت او تلاش کند. او در نبردها برای فتح مصر تحت رهبری عمروعاص شرکت کرد و بعدها بر بخشی از مصر تحت حکومت او حکمرانی کرد. اعراب باقیه
در یک دسته بندی دیگر اعراب را به سه دسته اعراب بائده، اعراب عاربه و اعراب مستعربه تقسیم می کنند. در مورد جد اعلای اعراب، ابن حزم جميع عرب را به سه نفر منتسب مي داند و هر كدام از طوايف عرب را به نام آن اشخاص معرفي مي كند كه عبارتند از: عدنان، قحطان، قضاعه. عدنان از نسل اسماعيل، و قحطان از نسل سام بن نوح بودند. در نسب نامه اغلب قبايل اعراب بائده نام ارم بن سام ديده مي شود و بدين جهت احتمال آن مي رود كه قصه هايي كه در مورد اين بخش از اعراب در كتب نقل شده مربوط به طوايف آرامي يا نبطي باشد. ابن اثير مورخ بزرگ اسلامي مي نويسد از نوح عليه السلام سه فرزند باقي ماند كه به نام هاي حام، سام و يافث بودند و سپس از قول وهب بن منبه نقل مي كند كه سام بن نوح پدر اعراب و ايرانيان و روميان بود. از اعراب بائده، ده يا دوازده قبيله را به اسم و نسب و محل سكونتشان نام مي برند و سرگذشت هايي از آنان نقل مي كنند برخي از آنها به واسطه سركشي و نافرماني به بلاي آسماني هلاك شدند مثل قوم عاد و ثمود، برخي هم در جنگ با قبايل ديگر از ميان رفتند. برخي هم به حوادث طبيعي روزگار، منقرض شدند و در هر حال همه از بين رفتند واگر كسي هم باقي ماند با ساير قبايل مخلوط شدند. ولي همان طور كه گفته شد و در نسب نامه اغلب اين قبايل بائده به چشم مي خورد اين است كه نسب و ريشه همه اين ها به ارم بن سام بن نوح عليه السلام مي رسد و شايد به همين خاطر است كه عربستان را مسكن ديرينه اقوام سامي و شايد هم مهد اصلي اين نژاد مي دانند كه از سه هزار سال پیش از ميلاد قبايل سامي در اين وادي زندگي مي كردند كه كنعانيان و نبطيان نيز جزو اين اقوام به حساب مي آيند. با توجه به اختلاف نظر فراوان در نسب عرب به طور دقيق و متقن نمي توان از شخصي به عنوان جد اعلاي عرب ياد كرد، به خصوص كه از نسب و پيشينه عرب بائده اطلاع درستي در دست نيست. عمرو بن لحی
بنابر اساطیر عرب و اعتقاد برخی از مسلمانان، عمرو بن لُحَیّ الخزاعی از بزرگان عرب بود که عرب را از آئین ابراهیم (حنیف) منحرف کرد و پایه‌گذار شرک و بت‌پرستی در شبه‌جزیره عربستان شد. منبع‌شناسی تاریخ صفاری
نولدکه در بررسی طراز اول «یعقوب و دودمانش» یادآور می‌شود که منابع مربوط به خاستگاه و اوایل زندگی یعقوب و عمرو پر از تناقض‌گویی و دشواری است. بررسی‌های بارتولد دربارهٔ منابع تاریخ صفاری، وی را بدانجا کشانید که منابع را به دو گروه تقسیم کند. گروه نخست منابع «غربی» بودند و شامل کسانی بودند که معاصر یعقوب و عمرو در سرزمین‌های مغرب سیستان و خراسان بودند. به گفته بارتولد، روایت غربی به دلیل معاصر بودن با رویدادهای مشرق، در ضبط تاریخ رویدادها دقیقتر است، اما چون مؤلف آن در جایی زندگی می‌کرده که با محل وقوع رویدادها فاصله زیادی داشته، آگاهی‌هایی که دربارهٔ اوضاع سیاسی و جغرافیایی مشرق بدست می‌دهد، خواه ناخواه ناقص و مخدوش‌اند. از جمله تاریخ‌نگاران این گروه یکی یعقوبی است، اما هم بارتولد و هم پیش از او آگوست مولر گفته‌اند که اگر چه یعقوبی حدود ۲۶۰ ق/ ۸۷۴ م از مشرق سرزمین‌های خلافت به مرکز آن رفت، با اینهمه اطلاعاتی که از آنجا آورد بسیار اندک است، اما این اطلاعات اندک را در جای دیگر نمی‌توان بدست آورد، مگر پاره‌ای جزئیات تازه دربارهٔ سفرهای جنگی یعقوب به کرمان و فارس. همین امر در مورد طبری که در گزارش دادن این رویدادها به نقل دیده‌های خود می‌پردازد نیز صادق است. ابن خلکان مقاله زندگی‌نامه‌ای بلندی را که در کار او استثنائی است به یعقوب اختصاص می‌دهد و مطالب آن را از چندین منبع مختلف گرفته‌است. ابولحسین عبیدالله عضو خاندان طاهری بود و بنابراین گویا دربارهٔ رویدادهای مشرق که برای خاندان او بسیار مصیبت‌بار بوده‌اند، آگاهی‌هایی فراوان داشته‌است. از جمله منابع ابن خلکان نیز مهمترین منابع غربی، یعنی ابوعبیدالله محمد بن ازهر اخباری است که وی نیز آگاهی‌های خود دربارهٔ تاریخ‌نگار معروف علی بن محمد، معروف به «ابن بسام» بود. عمر بن سعید
اگرچه عمر در ۳ دسامبر ۱۸۲۰ به مسیحیت گروید، اما تقدیم‌هایی به پیامبر اسلام در انجیل خود نوشته‌است، مثلاً روی کارتی در انجیل خود در ۱۸۵۷ سوره النصر را نوشته، سوره ای کوتاه که به مسلمان شدن غیرمسلمانان اشاره دارد. در سیاهه پشت این کارت دست نوشته شخص دیگری به انگلیسی است که سوره را به عنوان دعای ربانی مسیحی اشتباه گرفته و وضعیت عمر را به عنوان یک مسیحی خوب تأیید می‌کند. در حالی که دیگران که از جانب عمر می‌نوشتند وی را مسیحی معرفی می‌کردند، زندگی‌نامه و سایر نوشته‌های وی موضع بینابینی دارد. خلافت راشدین
پس از پایان تصرف شام، عمرو عاص بعد از اجازه گرفتن از عمر، به سوی مصر رفت تا آن را به قلمروی دولت اضافه کند. چند دژ را گشود سپس به سوی دژ بابیلون رفت، عمرو عاص تا بر این دژ چیره شود نزدیک شش ماه آن را محاصره کرد. پس از آن سال ۶۴۱م بر فسطاط تسلط یافت، و در ادامه اسکندریه را نیز تصرف کرد، پس از آن برقه (هم‌اکنون شرق لیبی) را هم بدون مقاومت جدی تصرف کرد. سپس عمروعاص خواست در آفریقا (مقصود تونس) کارزار کند ولی عمر از ترس گسترش مسلمانان در سرزمین‌های گمنام به عمرو عاص اجازه نداد. عمر به نشانه یک تدبیر سیاسی برای جلوگیری از جدایی‌طلبی عمرو عاص، نام‌برده را فرماندار مصر کرد اما با این وجود، زبیر را به آنجا فرستاد تا بر عمرو نظارت داشته باشد. اما در جبهه نبرد در ایران، پس از رهسپار شدن خالد به جبهه شام، رهبری سپاه باقی‌مانده برای جنگ با ساسانیان در عراق بر عهده مثنی گذاشته شد. در این هنگام یک فرمانده نظامی به نام رستم فرخزاد، وضعیت حکومت ساسانیان را سامان داد و توانست به کشمکش‌های طولانی در حکومت ساسانی پایان دهد و ایرانیان را قوی سازد. به همین دلیل مثنی در اواخر سال ۱۳ هـ به مدینه رفت تا با ابوبکر در مورد این قضیه گفتگو کند و از او برای پیشروی در قلمروی ساسانیان، با وجود تغییرات یادشده کمک بگیرد. ولی وقتی به مدینه رسید ابوبکر را در بستر مرگ یافت. زمانی که مثنی تغییرات ساسانیان را برای ابوبکر گفت، ابوبکر عمر را فراخواند و به عمر وصیت کرد که مردم را هر روز برای جنگیدن با ساسانیان تشویق کند، و بعد از آن پس از چند ورز درگذشت. عمر تلاش برای گردآوری سرباز برای رویارویی با ساسانیان را آغاز کرد؛ عمر سپاهی بالغ بر ۱٬۰۰۰ از مردان مدینه جمع‌آوری کرد و به سوی قلمرو ساسانیان روانه ساخت، وی همچنان به گردآوری سرباز ادامه داد و این موضوع در شبه جزیرهٔ عربستان ابلاغ عمومی شد و بین قبله‌های عرب، برای جمع‌آوری سرباز می‌گشتند و آن‌ها را برای جنگ تهییج می‌کردند، عمر به دنبال آن پی‌درپی کمک به جبهه جنگ با ایران ارسال کرد و سخنرانان و شعرای ماهر را برای به‌شور آوردن عرب‌ها به کار می‌گرفت، از عمر نقل است که گفت: «به خدا، فرمانروای عجم (غیر عرب) را با فرمان‌روایان عرب در هم می‌کوبم». در سال ۶۳۶/۶۳۷ ارتش ساسانیان با ارتش راشدین وارد نبرد قادسیه می‌شوند و سپاه یزدگرد سوم شکست سنگینی متحمل شد سپس نبرد تیسفون منجر به تصرف تیسفون، پایتخت ساسانیان، در سال ۱۶ هـ شد. سرانجام جنگ نهاوند که برای عرب‌ها به "فتح الفتوح" هم لقب گرفت، سال ۲۱ هـ شکست پایانی را به ساسانیان وارد آورد؛ پیروزی یکجانبه به سود سپاه عمر بود و بعد از این ایرانیان مقاومت منسجم و جدی انجام ندادند و تقریباً همهٔ قلمروی ساسانی به دست مسلمانان افتاد. محمدعلی فروغی
برخی اجداد فروغی را از یهودیان عرب بغداد خوانده‌اند که به اصفهان کوچیدند و مسلمان شدند. در زمان جنگ جهانی دوم، رادیو آلمان نازی بارها به نژاد یهودی فروغی اشاره کرده، او را فردی غیرقابل اعتماد می‌خواند. ملک الشعراء بهار از شاعران معروف آن دوران نیز در ابتدای سلطنت محمّدرضا شاه این شعر را سرود که در آن فروغی را یهودی خوانده‌است: سعد بن معاذ
ابوعمرو سعد بن مُعاذ (۳۲ قبل از هجرت - ۵ (قمری)) از اصحاب محمد و رئیس قبیله اوس بود که پس از بیعت عقبه اول، به دست مصعب بن عمیر در مدینه اسلام آورد و به تبعیت از او، تمام خاندانش مسلمان شدند. وی در غزوه‌های بدر و احد مردانه جنگید و از نزدیکان و مستشاران محمد بود. عمر بن خطاب
در به خلافت رسیدن ابوبکر پس از مرگ محمد، عمر بن خطاب نقش مهمی را ایفا نمود. جانشینی ابوبکر که اهل مکه بود برای مسلمانان مدینه خوشایند نبود. در این گزینش تلاش عمر در قانع کردن و قبولاندن این جانشینی برای اهالی مدینه، نتیجه‌بخش بود. ابوبکر به عمر اطمینان ویژه‌ای داشت و او را جانشین خود گماشت. عمر بن خطاب نخستین کسی بود که خود را امیرالمؤمنین نامید. میرآواس
میرآواس یکی از شاخه‌های طایفه میر است. این طایفه ساکن دهستان کرگاه شرقی و دهستان کرگاه غربی از توابع بخش مرکزی شهرستان خرم‌آباد و شامل سیزده تیره است. سعد بن ابی‌وقاص
سعد بن ابی‌وقاص از صحابیون برجسته محمد و فرمانده لشکر مسلمانان در فتح عراق و جزو قبیله بنی زهره بن کلاب بود. او از خانزادگان عرب بوده و پدر و اجدادش احترام بالایی در نزد اعراب داشتند. کنیه وی ابو اسحاق است اما گاهی به نام سعد بن مالک نیز شناخته می‌شود. زیرا نام پدرش مالک بن وهیب (یا اهیب) بن عبد مناف بن زهره بود. مادر محمد از قبیله بنی زهره‌است و بنابراین محمد، سعد را به عنوان عموی مادرش مورد احترام قرار می‌داد. او در جنگ قادسیه در برابر ایران، فرمانده سپاه مسلمانان بود؛ از این جهت وی را سردار قادسیه می‌خواندند. سعد بن ابی وقاص ، برادرِ عتبه بن ابی وقاص ، از دشمنان سرسخت پیامبر اسلام بود که گفته شده است در جنگ احد دندان پیامبر را شکست و قبل از فتح مکه کافر از دنیا رفت. عمر بن خطاب
ازدواج محمد با دختر او حفصه در سال ۶۲۵ میلادی، نشانگر مقام و رتبهٔ عمر در سرزمین عربستان بود. پس از مرگ محمد، او نقش بسیار مهمی در آشتی دادن و جلب موافقت و بیعت مسلمانان اهل مدینه، در پذیرفتن ابوبکر که اهل مکه بود، به عنوان جانشین محمد ایفا کرد. عمرو عاص
شهرت عمرو بیشتر به خاطر فتح مصر است که گفته می‌شود با مسئولیت خودش سپاهی را به آنجا برد. اما احتمال زیاد این سپاه باید از عمر بن خطاب فرمان گرفته باشد و تحت نظارت وی بوده باشد. مدتی بعد لشکری به فرماندهی زبیر به کمک عمرو فرستاده شد. جزئیات فتح مصر به این صورت است که در تابستان ۱۹ هجری/۶۴۰ میلادی لشکر بیزانس در هلیوپلیس شکست خوردند و در سال ۲۰ هجری/۶۴۱ میلادی، اعراب، بابل را فتح کردند و در ۲۱ هجری/۶۴۲ میلادی، اسکندریه نیز تحت امر اعراب قرار گرفت. عمرو علاوه بر فتح مصر، احکام اسلامی در حکومت آنجا برپا نمود و مالیات برای آنجا وضع کرد و شهر فسطاط که بعداً به مصر و در قرن ۴ تا ۱۰ هجری به قاهره معروف گشت را تأسیس کرد. عمر بن خطاب
عمر بن خطاب ملقب به عمر فاروق، (۴۰ ق. ه / ۵۸۶ میلادی – ۲۶ ذی الحجه ۲۳ هجری/۶ نوامبر ۶۴۴)، صحابهٔ محمد، از فرماندهان نظامی در سپاه صدر اسلام و خلیفه دوم از خلفای راشدین بود. مورخین تاریخ اسلام گاهی وی را خلیفه عمر اول و عمر بن عبدالعزیز را عمر دوم می‌نامند. اعراب باقیه
اعراب باقیه خود به دو دسته تقسیم می شوند: قَحْطانیان یا عرب قَحْطانی، یکی از نسب‌های دور اعراب در کنار عدنانیان است. به آنان عرب عاربه و اصیل نیز گفته می‌شود. نیای بزرگ آنها قحطان بن عابر از فرزندان حضرت نوح علیه السلام است؛ چنان‌که برخی وی را از نسل حضرت ابراهیم علیه السلام یا نسل حضرت هود علیه السلام و یا خود حضرت هود علیه السلام دانسته‌اند. قحطان به همراه قوم خود، از منطقه بابِل یا شمال شبه‌جزیره، به منطقه یمن رفت. قبائل قحطانی در این منطقه حکومت‌هایی را همچون مَعین، قَتبان، حِمیریان و سَبائیان تشکیل دادند و تمدن‌های یمن و فعالیت‌های عمرانی قبل از اسلام، مربوط به قحطانیان بوده است. برخی از قبائل قحطانی پس از انحطاط دولت‌های جنوب و ویرانی سد مأرب از یمن مهاجرت کرده و در مناطق مختلف شبه جزیره عرب منتشر شدند از جمله قبیله خُزاعه به منطقه مکه و اوس و خزرج به یثرب، مهاجرت کردند. از نظر پیشینه تاریخی نخست در قسمت جنوبی به علت آب و هوای مساعد تراکم جمعیت بیشتر بود و شهرنشینی رخ داد و مناطق حاصل خیز یمن در تاریخ شهرت دارد ولی در قسمت شمالی شبه جزیره عربستان به علت خشکی و غیرقابل سکونت بودن کوچ نشینی رواج داشت. شکستن سد مارب و متروک شدن راه بین المللی بخور به علت توجه دریانوردان به اقیانوس هند سبب موج مهاجرت های گسترده در این مناطق شد. عمر بن عبدالعزیز
عمر بن عبدالعزیز (۹۹–۱۰۱ ه‍.ق) هشتمین خلیفه از خلفای اموی (بدون احتساب معاویه دوم) است که برخی از اهل سنت از جمله ابن اثیر او را پنجمین خلیفه از خلفای راشدین دانسته‌اند. عمر بن عبدالعزیز در سال ۶۸۲ میلادی/۶۱ هجری در مدینه زاده شد، نسبش به عمر بن خطاب می‌رسید، چرا که مادرش ام عاصم (لیلی) دختر عاصم پسر عمر بود؛ او اصول دین و علوم فقه را از صالح بن کیسان در مدینه آموخت. پدرش عبدالعزیز بن مروان یکی از بزرگان بنی امیه بود. بارباروس خیرالدین پاشا
او در جزیرهٔ مدلی (لسبوس در یونان امروزی) به‌دنیا آمد. نام اصلی او یعقوب‌اوغلو خضر بود و لقب «خیرالدین» را سلطان سلیمان عثمانی به او داد. زمانی که برادر بزرگ‌تر وی، ملقب به بابا عروج، در نبردی با اسپانیایی‌ها در الجزایر کشته شد این لقب به خضر رسید. ازآنجاکه نام بابا عروج در زبان‌های جنوب اروپا با واژهٔ بارباروسا (به معنی «ریش‌قرمز») مشابهت دارد و ازقضا ریش خیرالدین هم سرخ‌رنگ بود، لقب «بارباروسا» برای او ماند. در سال ۱۵۳۴ میلادی، عثمانیان به سرکردگی بارباروس خیرالدین پاشا تونس را اشغال کردند، ولی از سال ۱۵۹۱ حکومت محلی به‌گونه‌ای مستقل از استانبول عمل می‌کرد. وی در استانبول درگذشت. ابوالاعور سلمی
به نظر نمی‌رسد که ابوالاعور جزو صحابیون نزدیک محمد بوده باشد و احتمالاً به همراه سپاهی به فرماندهی یزید بن ابوسفیان به شام رفت. وی در جنگ یرموک فرماندهی بخشی از سپاه بود. از آن زمان به بعد، وی به بنی امیه پیوست و از کسانی بود بعد از نبرد صفین، علی وی را لعنت کرد. وی در فتح مصر به عمروعاص یاری رساند و فرماندهی لشکر کشی‌های متعددی در حوالی دریای اطراف آن را بر عهده داشت. ابوالاعور همچنین توانایی‌های دیپلماتیک خود را نیز به نمایش گذاشت و در مذاکرات حکمیت صفین شرکت داشت و مقدمات دیدار حکمین در اذرح را فراهم نمود. او همچنین مأموریت یافت که مالیات جدیدی را برای کشاورزان فلسطین تعیین کند. معاویه با دیدن خود مختاری‌های عمروعاص در اداره مصر، در نظر داشت که ابوالاعور را به جای وی گمارد که این امر محقق نشد و ابوالاعور به امارت اردن منصوب شد. به خاطر خدمات قابل توجه وی به معاویه، مورخان وی را در زمرهٔ بهترین طرفداران معاویه قلمداد می‌کنند. ابوالاعور پیش از مرگ معاویه از صحنه سیاست به کنار رفت. خلفای راشدین
او در سال ۵۸۱ میلادی در مکه متولد شد. کنیهٔ عمر «ابو حفص» و نام کاملش عمر بن الخطاب بن نفیل بن عبدالعزی بن رباح بن عبدالله بن قُرط بن رزاح بن عدی بن کعب بن لؤّی بن غالب القرشی العدوی نزد اهل سنت ملقب به «فاروق» است، او در سال ۵۸۶ میلادی متولد شد. عمر در سال ششم بعثت در حالیکه ۲۶ سال داشت ایمان آورد و مسلمان شد. دخترش حفصه همسر پیامبر اسلام می‌باشد. وی دومین خلیفه در خلافت راشدین (از ۱۳ تا ۲۳) است. عبدالقیس
در زمان عمر، خلیفه دوم، حَکَم بن ابی العاص با سپاهی بزرگ از قبایل عبدالقیس، اَزْد، تمیم، بَنوناجیه و دیگران، از بحرین از راه دریایی به ایران یورش آورد و پس از گرفتن جزیرة اَبَرکاوان (قشم) در سال ۱۸ یا ۱۹ تَوَّج را فتح کرد. او پس از گشودن توج، در آنجا مساجدی ساخت و طایفة عبدالقیس را در آنجا ساکن کرد. ایوبیان
ایوبیان (، )، یک دودمان کُردتبار مسلمان سنی مذهب بود که صلاح‌الدین ایوبی در سال ١١٧١ میلادی به مرکزیت مصر بنیاد گذاشت و نخستین سلسله دوران سلطنت‌ مصر به شمار می‌رود. صلاح الدین یک مسلمان سنی کرد تبار بود بود که به عنوان سردار نورالدین زنگی، سلطان سوریه، خدمت می‌کرد. او رهبری لشکر نورالدین را در حمله به مصر و بیرون راندن صلیبیون از آنجا برعهده گرفت و پس از آن، وزیر خلیفه فاطمی، عاضد، شد. پس از مرگ نورالدین زنگی و عاضد، صلاح الدین خود را سلطان مصر خواند و امپراتوری‌ایی ایجاد کرد که مناطق مصر، شام، یمن، حجاز، طرابلس، برقه، جنوب آناتولی و شمال عراق را تحت سلطه گرفت. صلاح الدین اولین حاکمی بود که به علت وسعت قلمرو و در اختیار داشتن منطقه حجاز، صاحب لقب افتخاری خادم حرمین شریفین شد و پس از او تمام سلاطین مصر، تا زمان عثمانی، این لقب را گرفتند. سعد بن حارث انصاری عجلانی
سعد بن حارث از تیره بنی‌ عجلان از قبیله خزرج انصار مدینه بود که در کوفه در محله محکمه که زیستگاه خوارج بود، زندگی می‌کرد. سعد و برادرش ابوالحتوف از خوارج بودند که در سپاه ابن سعد می‌جنگیدند، اما در عصر عاشورا هنگامی که حسین بن علی طلب یاری نمود، منقلب شدند و به سوی حسین بن علی آمدند و او را یاری دادند. آنها پس از نبرد با لشکر عمر بن سعد، هر دو در یک مکان کشته شدند. عثمان بن عفان
بر طبق روایت محمود بن لبید بن عقبه اوسی، تاریخ‌نگار معاصر، اعضای این گروه از مهاجرین (به‌جز علی) شامل سعید بن زید، ابوجهم عدوی، جبیر بن مطعم و حکیم بن حزام و از بنی‌امیه شامل مروان بن حکم، سعید بن عاص و عبدالرحمن بن عتاب بن اسید، از انصار به سرکردگی محمد بن مسلمه و شامل ابواشید و ابوحمید ساعدی، زید بن ثابت و کعب بن مالک و همچنین شامل نیار بن مکرز اسلمی و در کل نزدیک به ۳۰ نفر بودند. عمر بکری محمد
عمر بکری محمد (تولد:۱۹۵۸ در سوریه ) رهبر یک گروه نظامی اسلامگرا است.او از توسعه دهندگان حزب التحریر در انگلستان بود ولی چندی بعد از آن جدا شد و رهبری گروه اسلامگرای دیگری به نام المهاجرین را برعهده گرفت.دختر او به نام یاسمین یک رقصنده در کلوپ‌های شبانه می‌باشد. بکری اغلب به خاطر سخنان جنجالی اش در رسانه‌ها به عنوان یک اسلامگرای تندرو شناخته می‌شود به طور مثال او پس از حادثه تروریستی یازدهم سپتامبر اعلام کرد که اگر غربی‌ها سیاست خود را تغییر ندهند این حادثه هرروز تکرار خواهد شد. برخی رسانه‌ها ازجمله سی ان ان او را متهم به ارتباط با القاعده می‌کنند. او درسخنانی انگلیس را دارلحرب(سرزمین جنگ) دانسته است او مسلمانان را به جهاد درهرنقطه از جهان فرا خوانده است بکری همچنین از زنان خواسته‌است که در بمب گذاری‌های انتهاری شرکت کنند. بکری درسخنانی پس از حادثه یازده سپتامبر اعلام کرد که من امروز خوشحال هستم و درعین حال متأسفم که افراد بیگناه باید به جای دولت آمریکا عواقب سیاستهای آمریکا را تحمل کنند.او درباره انفجار مادرید در سال ۲۰۰۴ نیز اعلام کرد که انفجار مادرید خونخواهی بود چشم در برابر چشم، دندان دربرابر دندان، زندگی در برابر زندگی او درباره فتوای قتل سلمان رشدی اعلام کرده‌است که این فتوا همچنان پابرجاست وسلمان رشدی بایدهمیشه درهراس از دستیابی مسلمانان به او باشد. بکری پس از آنکه بوکسور مسلمان پاکستانی معروف به امیر خان پس از مسابقه بوکس پرچم انگلیس را دور خود پیچیده‌است انتقاد کرد واعلام کرد که امیر خان یک الگوی نامناسب برای جوانان مسلمان است او منحرف است امیر خان فقط باید پیرو خدا وپیغمبر باشد. البکری از همسر اول خود جدا شده‌است دختر البکری به نام یاسمین رقصنده کلوپ‌های شبانه درانگلیس می‌باشد. طاهریان
طاهریان دارای‌تبار ایرانی بودند و لقب خزاعی را به سبب این که از موالی قبیلهٔ خزاعه بودند به دست آورده‌اند. البته به همین سبب، نسب خود را به قبیلهٔ خزاعه که در دوران دعوت پیامبر از قبایل بزرگ مکه بودند، می‌رساندند. عده‌ای از راویان و مورخان از یک سو و طاهریان نیز از سمتی دیگر خاندان طاهری را منسوب به رستم، پهلوان ایرانی و منوچهر، پادشاه ایرانی می‌دانستند. مورخان بر این عقیده‌اند که علت این نسب سازی‌ها، اهمیت نسب و ریشه هر خاندان در آن دوره بوده‌است که طاهریان و به‌طور ویژه طاهر با تلاش‌های هوادارانشان، توانستند از این راه حمایت و دوستی خاندان‌های محلی را جلب کرده و از این طریق نفوذ و قدرت خویش را افزایش دهند. بنوتغلب
بنوتغلب همچنین به نام تغلب بن وائل نیز شناخته می‌شود، قبیله‌ای عرب بودند که در نجد (عربستان مرکزی) به وجود آمدند، اما بعداً از اواخر قرن ششم به بعد کوچ کردند و در جزیره ساکن شدند. قبیله مادری آنها ربیعه بود و به این ترتیب تبار خود را به عدنانیان می‌رساندند. تغلب از قدرتمندترین و منسجم‌ترین قبایل کوچ‌نشین دوران جاهلیت بودند و به‌دلیل جنگ‌های تلخ با خویشاوندان خود از بنی‌بکر و نیز مبارزاتشان با پادشاهان لخمی الحیره در عراق (بین‌النهرین سفلی) شهرت داشتند. این قبیله مسیحیتِ میافیزیست را پذیرفتند و تا مدت‌ها پس از ظهور اسلام عمدتاً مسیحی باقی ماندند. پس از کشمکش‌های اولیه با مسلمانان، تغلب سرانجام جایگاه مهمی در سیاست‌های خلافت اموی برای خود به دست آورد. آنها با امویان متحد شدند و در نبردهای متعددی با قبایل شورشی قیسی در جریان نزاع قیس-یمانی در اواخر قرن هفتم شرکت کردند. فاروق یکم
نژاد او شامل ۱۰/۱۶ چرکسی (دو طرفه)، ۳/۱۶ ترکی (دو طرفه)، ۲/۱۶ فرانسوی (مادری) و ۱/۱۶ آلبانیایی (پدری) تبار بود. فاروق همیشه به میراث آلبانیایی خود افتخار می‌کرد و به عنوان پادشاه، توسط ۳۰ محافظ آلبانیایی محافظت می‌شد زیرا آلبانیایی‌ها را تنها افرادی می‌دانست که می‌توانست به آن‌ها اعتماد کند. فاروق علی‌رغم اصالت آلبانیایی خاندانش، به‌طور مشترک با سایر اعضای نخبهٔ عثمانی مصر خون چرکسی بیشتری در او بود، زیرا محمدعلی بزرگ و جانشینان او علاقه به کنیزان چرکسی خود داشتند، که یکی از با ارزش‌ترین دارایی‌های یک مقام عثمانی بود. مرداسیان
مرداسیان از قبیله کلاب، از اعراب شمالی بودند که در ابتدای سده ۱۱م از منطقه حله در عراق به حلب کوچیدند. کوچ آل مرداس بخشی از جنبش اعراب بدوی که بیشتر شیعه مذهب بودند، به سوی کناره‌های عراق و شام در گذر سده ۱۰میلادی و ابتدای سده ۱۱میلادی بود. ممکن است رویدادهای برآمده از خیزش قرمطیان در صحرای شام انگیزه چنین جنبشی باشد. عمر فاروق عبدالمطلب
عمر فاروق عبدالمطلب (؛ زادهٔ ) مهندس، و تروریست اهل نیجریه است. او در سن ۲۳ سالگی اعتراف کرد و که قصد منفجر کردن ماده منفجره پینتریت را که در لباس‌زیر خود مخفی کرده بود در حین پرواز ۲۵۳ نورث‌وست ایرلاینز را داشت. این عملیات تروریستی قرار بود در روز کریسمس سال ۲۰۰۹ اتفاق بیفتد. ابوعبیده جراح
در سال ۶۲۹ میلادی، پیامبر عمروعاص را به ذات السلامه فرستاد و ابوعبیده را به فرماندهی سپاه رسانید. او در این نبرد، در کنار ابوبکر و عمر می‌جنگید. در همین سال ابوعبیده در مأموریت‌های جنگی تربه، خثعم و سیف الجرّه شرکت داشت. ابوبکر مروزی
ابوبکر مروزی با نام کامل ابوبکر محمد بن احمد بن ابی بشر خرقی مروزی ریاضی‌دان مورخ، جغرافی‌دان و منجم ایرانی بود. وی در مرو و خوارزم اقامت داشت وی بر مذهب حنفی بوده است. طار
در زمان‌های بسیار دور در حدود ۱۰۰۰ سال پیش اقوام زردشتی به شهرستان‌ها مختلف مهاجرت می‌کردند یکی از این قوم‌ها به قنات‌هایی رسیدند و منطقه سر سبزی پیدا کردند و آن جا را طار یعنی بهشت نامیدند. پس از زلزله ای که باعث فرورفتن بخش‌هایی از سطح به درون زمین و ایجاد دهانه شد موجب شد که این قوم به بخشهای پایین‌تر بیایند و روستایی تشکیل دهند که امروز روستا طار است. ساختمان قدیمی که آن را مقبره باباعبداله می‌نامند اولین آتشکده این روستا بود است زیرا باتوجه به تیزی طاق و گنبد آن بنای غیر اسلامی است و در هنگام ورود اعراب به علت روستا بودن این مکان فقط نقش این بنا را تغییر دادند. نادرشاه بزرگ در هنگام عزم برای جنگ مورچه خورت از این مکان عبور می‌کند و همچنین طار محل استراحتگاه تابستانی شاهان صفوی از جمله شاه عباس صفوی بوده‌است. عمر پاشا
عمر لطفی پاشا نمساوی (۱۸۰۶–۱۸۷۱) ملقب به "سردار اکرم" فرمانده آرتش و والی در حکومت خلافت عثمانی بود. او در اتریش از والدینی صرب و با مذهب ارتودکس زاده شد. نام وی هنگام ولادت میهایلو لاتاس (به صربی: Михајло Латас) بود. در ابتدا به عنوان سرباز به آرتش اتریش پیوست؛ اما در سال ۱۸۲۳ به ایالت بوسنی (عثمانی) گریخت و در آنجا به اسلام گروید. پس از آن، به سپاه عثمانی پیوست و مدارج ترقی را به سرعت پیمود. او کارایی خود را در سرکوب بسیاری از انقلابهایی که در سراسر امپراتوری عثمانی، مانند انقلاب شام در سالهای ۱۸۴۰ و ۱۸۴۱ ثابت کرد که بعد از موفقیت در سرکوب آن به عنوان فرمانده برای خرد کردن شورشهای لبنان در سال ۱۸۴۲ و انقلاب آلبانی (۱۸۴۳ ۱۸۴۴)منصوب شد. عمر پاشا فرمانده آرتش امپراتوری عثمانی در جنگ کریمه و یک کارشناس برجسته در تاریخ نظامی بود؛ تا آن جایی که پیروزی‌های چشمگیری در سیلیسترا و یفپاتوریا به دست آورد و سپاه ۴۰ هزار نفری آرتش روسیه را در بندر سواستوپول محاصره کرد. مردم عرب
قَحْطانیان یا عرب قَحْطانی، یکی از نسب‌های دور اعراب در کنار عدنانیان است. به آنان عرب عاربه و اصیل نیز گفته می‌شود. نیای بزرگ آنها قحطان بن عابر از فرزندان نوح است؛ چنان‌که برخی وی را از نسل ابراهیم یا هود یا خود هود دانسته‌اند. قحطان به همراه قوم خود، از منطقه بابِل یا شمال شبه‌جزیره، به منطقه یمن رفت. قبائل قحطانی در این منطقه حکومت‌هایی را همچون مَعین، قَتبان، حِمیریان و سَبائیان تشکیل دادند و تمدن‌های یمن و فعالیت‌های عمرانی قبل از اسلام، مربوط به قحطانیان بوده‌است. برخی از قبائل قحطانی پس از انحطاط دولت‌های جنوب و ویرانی سد مأرب از یمن مهاجرت کرده و در مناطق مختلف شبه جزیره عرب منتشر شدند از جمله قبیله خُزاعه به منطقه مکه و اوس و خزرج به یثرب، مهاجرت کردند. از نظر پیشینه تاریخی نخست در قسمت جنوبی به علت آب و هوای مساعد تراکم جمعیت بیشتر بود و شهرنشینی رخ داد و مناطق حاصل خیز یمن در تاریخ شهرت دارد ولی در قسمت شمالی شبه جزیره عربستان به علت خشکی و غیرقابل سکونت بودن کوچ نشینی رواج داشت. شکستن سد مأرب و متروک شدن راه بین‌المللی بخور به علت توجه دریانوردان به اقیانوس هند سبب موج مهاجرت‌های گسترده در این مناطق شد. عمر بن سعید
یکبار از دست صاحب بی‌رحم خود در چارلستون، کارولینای جنوبی فرار کرد و به فایتویل، کارولینای شمالی رفت. در آنجا دوباره دستگیر و به جیمز اوون فروخته شد. سعید تا اواسط نود سالگی زندگی کرد و در زمان مرگ در ۱۸۶۴ هنوز برده بود. وی در شهرستان بلادن، کارولینای شمالی به خاک سپرده شد. عمر بن سعید به عمو مورو و شاهزاده عمروه نیز معروف بود.