اولین مجله دانستنیها در ایران در چه سالی منتشر شد؟
دانستنیها
دانستنیها نشریه‌ای علمی - ترویجی است که از ۱۳۵۸ تاکنون به صورت دوهفته‌نامه منتشر می‌شود و نگاهی عامه‌پسندانه به حوزه‌های علم فناوری، طبیعت و تاریخ دارد. مجلهٔ "دانستنیها" ابتدا با نام دانستنیها برای جوانان در سال ۱۳۵۸ توسط فرانه بهزادی منتشر شد. پس از چند شماره که با استقبال گستردهٔ مخاطبین روبه‌رو شد، نام مجله به عنوان کوتاهِ دانستنیها تغییر یافت. فرانه بهزادی دختر علی بهزادی بود که پیش از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، پدرش مجلهٔ پرتیراژ سپید و سیاه را منتشر می‌کرد. مجلهٔ دانستنیها نخستین مجلهٔ دایرةالمعارفی و تمام‌رنگی ایران است که به صورت علمی منتشر می‌شود و جزو یکی از خواندنی‌ترین مجلات دوران معاصر ایران قرار دارد . اسماعیل آذری‌نژاد
7. دانستنیها نشریه‌ای علمی_ترویجی است که از سال ۱۳۵۸ تاکنون به صورت دوهفته‌نامه در ایران منتشر می‌شود و به حوزه‌های علم فناوری، طبیعت و تاریخ می­پردازد. این مجله، اولین مجله دایرة‌المعارفی تمام‌رنگی و پرتیراژ‌ترین مجله ترویج علم فارسی زبان در ایران است.
دانستنیها
سال ۱۳۵۸ شاید کمتر کسی به انتشار مجله‌ای علمی و عمومی می‌اندیشید و در ایامی که نه خبری از اینترنت و رایانه بود و حتی پدیده ای به نام ماشین فاکس هنوز دست‌آوردی برای آینده به‌شمار می‌رفت، درآوردن مجله‌ای با موضوع علم و شگفتی‌های علم و همچنین حاشیه آن و موضوعاتی که فرهنگ عامه را به تسخیر خود درمی‌آورند، کاری بود که اگر آن را مأموریتی غیرممکن بنامیم خطا نکرده‌ایم. دانش (مجله علمی)
"دانش" اولین مجله رایگان در ایران بود که تبلیغات رایگان نیز می‌پذیرفت. احتمالاً این مجله با هدف جبران بسته شدن مجله مشهور علمی "روزنامهٔ علمی" چاپ شد. سردبیر آن محمدکاظم، استاد علوم در دانشگاه دارالفنون بود که در اروپا تحصیل کرده بود. علاوه بر کاظم، استادان دیگری نیز مقالاتی در مورد مباحث علمی و پزشکی و نظرات خودشان را در این مجله منتشر می‌کردند. علاوه بر این، این مجله به عنوان سخنگوی وزارت علوم به‌شمار می‌آمد. انجمن نشنال جئوگرافیک
انجمن جغرافیای ملی دارای مجله اختصاصی خود با نام نشنال جئوگرافیک (National Geographic) است که از سال ۱۸۸۸ میلادی و دقیقاً ۹ ماه پس از آغاز فعالیت انجمن، شروع به انتشار کرد و امروزه یکی از مشهورترین و پراعتبارترین مجلات مرتبط با علوم طبیعی در جهان است. این مجله ۳۶۰ میلیون نفر مشترک در سراسر جهان دارد و بوسیله علامت اختصاصی زرد رنگی در حاشیه جلد آن است به سرعت قابل شناسایی است. مجله نشنال جئوگرافیک هم‌اکنون به «۳۱زبان» در سرتاسر دنیا از جمله زبان فارسی در ایران با نام گیتانما منتشر می‌شود. مجله شامل مطالبی دربارهٔ جغرافی، معلومات عمومی، تاریخ جهان، فرهنگ، اتفاقات جاری جهان و عکاسی از اماکن و هر چیز دیگر در تمام گیتی است. چکیده (کتابداری)
برای اولین بار درپنج ژوئیه ۱۶۶۵م در قرن ۱۷ تهیه چکیده نامه به صورت سازمان یافته در فرانسه به اجرا درآمد. در این سال فردی بنام دنیس دوسالو(Dennis dessalo) نشریه‌ای بنام (Le Journal Des Scavans)اسکاونس را در پاریس منتشر کرد. این نشریه یک مجله هفتگی بود. در طول مدت کوتاهی که «سالو» سر دبیر آن بود؛ مجله دشمنان زیادی پیدا کرد. زیرا چکیده‌های چاپ شده در آن، اغلب چکیده‌های انتقادی بود. حتی احکام و تصویب‌نامه‌های پاپ نیز، چکیده می‌شد و مورد انتقاد قرار می‌گرفت. بعد از سه ماه «سالو» از سر دبیری آن بر کنار شد. سر دبیر جدید آن «گالویز» نام داشت. او کمتر انتقاد می‌کرد و در عین حال کمی هم کند بود و گاه گاهی مجله را انتشار می‌داد. بزودی او هم کنار رفت و سر دبیرهایی بعدی آن را تا به امروز ادامه دادند. این مجله اکنون یک مجله علمی است و جزو انتشارات «ردیف اول» محسوب می‌شود و نه یک مجله چکیده، در حقیقت اسکاونس به عنوان الگویی برای سایر نشریات چکیده مورد استفاده قرار گرفت. دانستنیها
اندکی در این عدد تأمل کنید. ۱۸۰ هزار نسخه مجله علمی و دانش عمومی، در سال‌های جنگ و در سال‌هایی که جمعیت ایران حدود ۳۸ میلیون نفر بود. دیدنی‌ها (برنامه تلویزیونی)
پخشِ این برنامهٔ تلویزیونی از سال ۱۳۶۲ آغاز شد و به مدت ۱۲ سال ادامه یافت. این برنامه در آن سال‌ها که با دوران جنگ هشت ساله همزمان بود، به یکی از محبوب‌ترین برنامه‌های تلویزیونی در ایران تبدیل شد و در حال حاضر از آن به عنوان برنامه‌ای نوستالژیک یاد می‌شود. بخش‌های مختلف این برنامه از منابع مختلفی همچون: تولیدات داخلی، آرشیو صدا و سیما، دفاتر نمایندگی صدا و سیما در پاریس، لندن، بن و همچنین فیلم‌های ارسالی از سوی بینندگان گردآوری و پخش می‌شد. اطلاعات بانوان
این مجله در سال‌های ابتدایی با سردبیری ایرج مستعان و در قطع ۲۵/۳۵ و در ۸۰ صفحه به فروش می‌رسید. در سال‌های ۱۳۳۸ و ۱۳۳۹ تیراژ مجله به رکورد بی‌سابقه ۴۵ هزار نسخه رسید. این مجله در دهه ۱۳۴۰ برای تشویق زنان به کار روزنامه‌نگاری، کلاس‌های روزنامه‌نگاری و دوره‌های ۲ ساله خبرنگاری برگزار کرد که از فارغ‌التحصیلان این دوره‌ها می‌توان از منصوره پیرنیا و منیژه دولتشاهی نام‌برد. این مجله در سال‌های ۱۳۳۹–۱۳۴۰ انجمنی به نام انجمن دوشیزگان و بانوان تأسیس کرد‍ که به آماده کردن دختران و زن‌های جوان برای شرکت در کارهای اجتماعی کمک می‌کرد. در سال ۱۳۴۷ بانو پری اباصلتی به سردبیری مجله برگزیده شد. فلاحت مظفری
با توجه به تعریف مجله، در ۶۵ سال نخست عمر مطبوعات در ایران، نشریه‌ای در شکل مجله در این کشور منتشر نشده‌است. از کتابخانهٔ خلاصه الاخبار چاپی تاکنون نسخه‌ای به دست نیامده‌است. بدون احتساب این عنوان که از شکل و محتوایش بی‌خبریم و عنوان‌هایی که شاید بعدها به دست آیند، می‌توان نوشت در عهد محمدشاه قاجار و ناصرالدین‌شاه قاجار مجله – با تعریف ارائه شده – در ایران منتشر نشده‌است. نظامیه علمیه و ادبیه
روزنامهٔ نظامیه علمیه و ادبیه نخستین نشریهٔ آموزشگاهی ایران به زبان فارسی است که به سال ۱۲۹۳ (قمری) در دورهٔ نخست‌وزیری میرزا حسین خان سپهسالار و به دستور وی، در مدرسهٔ نظامی "اتاماژور" تهران آغاز به انتشار کرد. برای نخستین بار در تاریخ مطبوعات ایران، زبان فارسی ساده و غیرادیبانه در نگارش این نشریه به کار گرفته شد، چرا که مخاطبانش اغلب کم‌سن و بچه‌مدرسه‌ای بودند. روزنامه‌نگاری در ایران
در سال ۱۲۷۷ (قمری) که میرزا ابوالحسن‌خان نقاش‌باشی ملقب به صنیع‌الدوله بر انتشارات دولتی و طبع روزنامه‌نگاری نظارت داشت روزنامهٔ وقایع اتفاقیه پس از ۳ سال انتشار با نام جدید «دولت علیه ایران» شروع به فعالیت کرد. روزنامه دولت علیه ایران، روزنامه‌ای مصور بود که در آن تصاویر بزرگان مملکت، درباریان و شاهزادگان با دقت زیاد به چاپ می‌رسید. خود این نشریه بعد از مدتی انتشار به روزنامه دولتی تغییر نام داد. انتشار این روزنامه تا سال ۱۳۲۴ (قمری) تحت عنوان ایران ادامه داشت و بعد از مدتی وقفه در سال ۱۳۲۹ (قمری) با نام روزنامه رسمی دولت ایران منتشر گردید. در سال ۱۲۸۳ هجری قمری روزنامهٔ دیگری به نام روزانه ملتی در تهران انتشار یافت. منظور از واژهٔ «ملتی» نشان دادن تمایز آن روزنامه از روزنامه دولتی بود. نخستین نشریهٔ روزانه (یعنی روزنامه به معنی واقعی کلمه) در ایران به نام خلاصة الحوادث در سال ۱۳۱۶ (قمری) در تهران منتشر شد این روزنامه چهار صفحه‌ای بود و اخبار خبرگزاری رویترز را که به قصد هندوستان مخابره می‌شد بازتاب می‌کرد. یادگار (مجله)
یادگار یک مجله به زبان فارسی بود که از سال ۱۹۴۴ تا ۱۹۴۹ در مجموع در ۵۰ شماره در تهران منتشر شد. سردبیر آن عباس اقبال آشتياني (۱۸۹۶–۱۹۵۵)، مورخ و ملی‌گرای ایرانی، بود. مجله "یادگار" به پژوهش درمورد ادبیات و تاریخ ایران می‌پرداخت. روزنامه‌نگاری در ایران
اولین روزنامه‌ای که از طرف زنان در ایران منتشر شد دانش نام داشت و در سال ۱۳۲۸ (قمری) توسط همسر میرزا حسین‌خان کحال انتشار می‌یافت. این نشریه از ۱۰ رمضان ۱۳۲۸ ق. تا ۲۷ رجب ۱۳۲۹ ق. در تهران منتشر می‌شد. دانش هفته‌ای یک بار و در هشت صفحه با قطع رحلی و چاپ سربی چاپ می‌شد و علاوه بر ایران در سایر کشورها هم منتشر می‌شد. مجله دانشکده
مجله دانشکده یا مجله بهار، مجله‌ای است که در سال ۱۲۹۷ هجری شمسی به وسیله ملک الشعرای بهار تأسیس شد. از نشریۀ «بهار» به‌عنوان نخستین نشریۀ ادبی در عالم مطبوعات ایران نام برده شده و پس از آن، نام این مجله به نشریۀ «دانشکده» تغییر کرد. مجله دانشکده پس از انتشار ۱۲ شماره، برای همیشه بسته شد. چیستا (نشریه)
پرویز شهریاری سرمقاله‌های خود را با عنوان اشاره و خاطراتش را با عنوان پرستو در مجله چیستا به چاپ می‌رساند. وی در خاطراتش در مجله چیستا می‌نویسد: «در سال ۱۳۷۹ خورشیدی، دکتر محمدرضا طاهریان، امتیاز مجله دیگری را با عنوان «دانش و مردم» در اختیارم می‌گذارد که از مهر همان سال این نشریه را هم به همراه چیستا هر ماه در تهران به چاپ می‌رساندم.» مجله دانش و مردم به سردبیری پرویز شهریاری در سال ۱۳۸۸ به علت مشکلات مالی موقتاً متوقف شد تا درگذشت شهریاری در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۱ که با تعطیلی مجله چیستا، طاهریان (صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله دانش و مردم) تصمیم به انتشار دوره جدید این ماهنامه با شورای سردبیری جدید گرفت. طاهریان در سرمقاله اولین شماره دوره جدید مجله دانش و مردم (آبان و آذر ۱۳۹۱) که یادنامه‌ای برای سردبیر فقیدش بود، نوشت: «تمام تلاش ما در دوره جدید دانش و مردم، حفظ همان رویه عدالت‌خواهانه شهریاری در چیستا و دانش و مردم خواهد بود.» مجله دانش و مردم هنوز به نشر خود ادامه می‌دهد. نگاه نو
نگاه نو نام فصلنامه‌ای اجتماعی، فرهنگی، هنری و ادبی است. این مجله یکی از قدیمی‌ترین مجلات مستقل در ایران است که همچنان منتشر می‌شود. اولین شماره نگاه نو در مهرماه ۱۳۷۰ و صد و بیست و هفتمین شماره آن در مهر ماه ۱۳۹۹ به چاپ رسید. صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر این نشریه علی میرزایی است. هریک از شماره‌های این فصلنامه مجموعه‌ای از مطالب متنوع و خواندنی در زمینه‌های مختلف است. همکاری نویسندگان و مترجمانی همچون عزت‌الله فولادوند، محمدعلی موحد، نادر انتخابی، فخرالدین عظیمی، پرویز دوایی، آبتین گلکار، محمد دهقانی، رضا رضایی، الوند بهاری، بهمن زبردست، کامیار عابدی و… با این نشریه باعث شده تا در طول این سال‌ها، کیفیت مطالب نشریه دچار فراز و نشیب نشود. این نشریه در گذشته ضمیمه‌ای به نام «انتقاد کتاب» داشت که مختص معرفی و نقد و بررسی کتاب بود. دانشنامه دانش‌گستر
دانشنامهٔ دانش‌گستر، نام دانشنامه‌ای ۱۸ جلدی است که توسط مؤسسهٔ علمی-فرهنگیِ دانش‌گستر تدوین شده‌است. این مؤسسه در سال ۱۳۸۱ خورشیدی با سرمایهٔ حسینعلی سودآور، از نوادگان حسین آقا ملک، بنیان‌گذار و واقف کتابخانه و موزهٔ ملی مَلِک، تأسیس شد و هدفش روزآمد کردن و تکمیل "دایرةالمعارف فارسی" (به سرپرستی غلامحسین مصاحب) بود. آن هدف نتیجه نداد و تصمیم بر این شد که مؤسسهٔ دانش‌گستر رأساً به تدوین دانشنامه‌ای مستقل بپردازد. محمدتقی دانش‌پژوه
دانش‌پژوه به همراه ایرج افشار، منوچهر ستوده، مصطفی مقربی و عباس زریاب خویی نشریه فرهنگ ایران زمین را بنیان نهاد و از فروردین ۱۳۳۲ تا ۱۳۶۲ این مجله را منتشر می‌کرد. دانش‌پژوه در طول این سال‌ها علاوه بر تدریس و سفرهای تحقیقاتی و فهرست و معرفی نسخه‌ها در کنگره جهانی ایران‌شناسی سال ۱۳۴۵ و کنگره‌های بنیاد ایران‌شناسی رشیدالدین فضل‌الله همدانی در سال ۱۳۴۸ سعدی و حافظ در شیراز و شیخ طوسی در مشهد ۱۳۴۸ و ابوالفضل بیهقی ۱۳۴۹ و ابوریحان بیرونی ۱۳۵۲ و ناصرخسرو ۱۳۵۳ و فارابی شرکت داشته و سخنرانی کرده‌است و در سمینارها و کنگره‌های کراچی و راولپندی شرکت نمود و مقاله و گفتار داشته‌است. ذبیح‌الله منصوری
در سال ۱۳۰۶ در حالی که در روزنامه کوشش کار می‌کرد، با روزنامه اطلاعات نیز شروع به همکاری کرد که مدت‌ها ادامه یافت و از آغاز انتشار روزنامه کیهان هم به مدت شش سال، چندین کتاب برای این روزنامه ترجمه کرد که همه به صورت پاورقی به چاپ می‌رسید. بعدها با روزنامه ایران ما، روزنامه داد، مجله خواندنیها، روزنامه باختر، روزنامه اختر امروز، مجلهٔ ترقی، مجلهٔ تهران مصور، مجلهٔ روشنفکر، مجلهٔ سپید و سیاه، مجلهٔ امید ایران، روزنامه پست تهران و سرانجام مجله دانستنیها همکاری داشت. او دیر ازدواج کرد و دارای یک دختر و یک پسر شد. مادرش از خانواده علماء و روحانیون شهر سنندج بود. اطلاعات دختران و پسران
اطلاعات دختران و پسران (نام‌های قبلی: اطلاعات کودکان، اطلاعات دانش‌آموز) یک نشریه ویژۀ کودکان و نوجوانان بود که مؤسسه اطلاعات ناشر آن بود. با فاصلۀ کمتر از ۳ ماه پس از انتشار "کیهان بچه‌ها" توسط مؤسسه کیهان، نخستین شمارۀ "اطلاعات کودکان" در ۲۸ اسفند ۱۳۳۵ به صاحب‌امتیازی عباس مسعودی منتشر شد. «مؤسسۀ اطلاعات، با بهره‌گیری از امکانات خوب مالی و فنی، توانست این مجله را با مطالب تصویری فراوان و صفحه‌های چهاررنگ، برای گروه‌های سنّی کودک و نوجوان منتشر کند.»  مجله اطلاعات دختران و پسران در اوایل دهه ۴۰ مجله قابل قبولی بود، اما این مجله مثل کیهان بچه ها به تالیف ایرانی توجه نداشت. پرویز قاضی سعید یکی از نویسندگان این مجله بود که داستان های پلیسی با شخصیتی به نام « لاوسون» می نوشت. چند تا لاوسون نوشت تا خسته شد واو را طی حادثه ای کشت. بعد به او خبر دادند چه نشستی تیراژ مجله با کشتن لاوسون پائین آمد. قاضی سعید از چند شماره بعد لاوسون دیگری نوشت وگفت :ببخشید اشتباه شده بود! به این موضوع روزنامه شرق مورخ ۲۹ دی ماه ۱۳۹۳ در گفت و گو با کاوه میر عباسی نویسنده رمان «سین مثل سودابه» نیز اندک اشاره ای دارد. دانستنیها
«دانستنیها» در تاریخ معاصر ایران و در تاریخ معاصر روزنامه‌نگاری در ایران به مرتبه‌ای بالاتر از یک دوهفته‌نامه دانش عمومی و علمی دست پیدا کرده‌است. نگین (مجله)
نخستین شماره «نگین» در خرداد ۱۳۴۴ با قیمت ۱۵ ریال و آخرین شماره آن با قیمت ۱۰۰ ریال منتشر شد. این مجله به مدت ۱۵ سال به عنوان یکی از مجلات روشنفکری دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ به فعالیت خود ادامه داد و بعد از انتشار ۱۷۷ شماره در سال ۱۳۵۹ یعنی دو سال بعد از انقلاب ۱۳۵۷ انتشار آن متوقف شد. نویسندگانی چون محسن هشترودی، فخرالدین شادمان، محمود صناعی، علی‏‌اصغر حاج‏‌سیدجوادی، شاپور راسخ، عبدالرضا امیرابراهیمی، بهمن فرسی، احسان نراقی، حمید نطقی، داریوش آشوری، عباس میلانی، محمد قائد، سید محمد دبیرسیاقی، انور خامه‏‌ای، سعیدی سیرجانی، منصوره اتحادیه، رضا براهنی، ابوالقاسم انجوی شیرازی و محمدرضا شفیعی کدکنی در مجلهٔ نگین قلم زدند. علمی (روزنامه)
روزنامهٔ علمی، نشریه‌ای است که به سال ۱۲۹۳ (قمری) در تهران توسط محمدحسن خان صنیع‌الدوله (ملقب به "اعتمادالسلطنه") منتشر شد. علوم و فناوری اطلاعات
نخستین شمارهٔ این نشریه با نام «نشریهٔ فنی مرکز مدارک علمی» در مهرماه سال ۱۳۵۱ منتشر گردید و انتشار آن با تغییر نام به «فصلنامهٔ علوم اطلاع‌رسانی» و «فصلنامه علوم و فناوری اطلاعات» و در نهایت از سال ۱۳۹۰ با نام پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات ادامه یافت. همان‌گونه که از عنوان مجله برمی‌آید، به شکل «فصلنامه» منتشر می‌گردد. شماره استاندارد بین‌المللی پیایندهای فصلنامه ۵۲۰۶–۱۷۳۵ است. هم‌اکنون دکتر سیدرحمت‌الله فتاحی سردبیری فصلنامه را برعهده دارند. مجله موسیقی
مجلّه موسیقی (به فرانسوی: "La Revue musicale")، نخستین مجلّهٔ تخصّصی موسیقی به زبان پارسی و همچنین نخستین مجله موسیقی در ایران است که از اوایل سال ۱۳۱۸ خورشیدی (۱۹۳۹ میلادی) در تهران منتشر شد. روزنامه
نخستین روزنامه خاورمیانه در سال ۱۸۲۸ هم‌زمان با سلطنت محمدعلی پاشا در مصر منتشر شد و نامش «الوقایع المصریه» بود. سه سال پس از آن روزنامه‌ای ترکی به نام «تقویم وقایع» منتشر گردید و هشت سال بعد در ایران روزنامه «کاغذ اخبار» (ترجمه کلمه Newspaper) به اهتمام میرزا صالح شیرازی یکی از نخستین دانشجویان اعزامی به اروپا انتشار یافت. روزنامه علمیه دولت علیه ایران
درون‌مایه و محتوای مطالب "روزنامهٔ علمیهٔ دولت علیهٔ ایران" بسیار جالب و متنوع بود و بیشتر به تشریح پیشرفت‌های شایان توجه و سرسام‌آور علوم و فنون و صنایع در ممالک اروپایی اختصاص داشت و مخاطبان خود را قدم به قدم با این پیشرفت‌ها آشنا می‌کرد. بخش دیگری از محتویات این روزنامه، که نخستین نشریهٔ علمی تاریخ مطبوعات ایران لقب گرفته‌است، به مباحث علمی به‌ویژه در زمینهٔ نجوم و هیئت می‌پرداخت و همچنین مسائل ذوقی و ادبی نیز از جمله دیگر درون‌مایه‌های این نشریه به حساب می‌آمدند. مژگان بابامرندی
اولین داستان او با عنوان "مجسمه" در سال ۱۳۷۴ در مجله کیهان بچه‌ها به چاپ رسید. اولین کتاب داستان وی نیز با عنوان "هدیه‌ای برای نرگس" در سال ۱۳۷۵ توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی انتشار یافت. از بابامرندی تاکنون بیش از ۲۰ عنوان کتاب داستان در حوزه کودک و نوجوان منتشر شده که عناوین برخی از آن‌ها به شرح زیر است: وی همچنین مجموعه داستانی با عنوان "گوینده اخبار سکوت کرده است" (نشر روزنه، ۱۳۹۷) در حوزه بزرگسال دارد. دانستنیها
پس از این دانستنیها از اواخر سال ۱۳۹۸ به سردبیری، مهدی صارمی‌فر و دبیری تحریریه ذوالفقار دانشی منتشر می‌شود.پرونده جلد: در هر شماره یک موضوع متفاوت که عکس مربوط به آن بر روی جلد است و توضیح مفصلی دربارهٔ آن داده شده‌است. دانستنیها
در پاییز سال ۱۳۸۸، مؤسسه همشهری امتیاز این مجله را خرید. سه شماره نخست مجله به سردبیری مصطفی اشعری، منتشر شد. سپس سردبیری این مجله به سیامک رحمانی، از روزنامه‌نگاران شناخته شده‌ای که سال‌ها در مجموعه همشهری سابقه داشت، سپرده شد. دبیر تحریریه دوهفته‌نامه دانستنیها در این دوره مهدی صارمی‌فر، روزنامه‌نگار علم، بود. در سال ۱۳۸۹ انتشار دانستنیها به شکل دوهفته‌نامه آغاز و به سرعت به یکی از نشریات موفق و پرتیراژ مجموعه همشهری بدل شد. در آغاز سال ۱۳۹۰، محمدباقر قالیباف، شهردار تهران، دستور داد تمامی روزنامه‌نگاران ارشد مؤسسه همشهری همسویی خود را با شهردار ابراز کنند. این شرایط به جدایی عده‌ای از سردبیران مجموعه همشهری، از جمله سیامک رحمانی منجر شد. با این تحولات محمد جباری، که پیش از آن جانشین سردبیر همشهری جوان بود، سردبیر دانستنیها شد. در شهریور ۱۳۹۷ همهٔ مجلات همشهری به بخش خصوصی سپرده شد. پس از این مجلات همشهری از جمله دانستنیها به مدیریت علی رزاقی بهار و به سردبیری، سید علی ضیایی منتشر می‌شود؛ و دانستنیها به عنوان یکی از موفق‌ترین نشریات با قدرت به انتشار خود ادامه می‌دهد. روشنفکر (مجله)
روشنفکر مجله‌ای بود که از سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۱ در ایران منتشر می‌شد. نصرالله سیف‌پور فاطمی
سیف‌پور فاطمی در اصفهان تحصیل کرد و به معلمی در مدرسه متوسطه (دبیرستان) کالج اصفهان مشغول شد. از آذر ۱۳۱۲ مجلهٔ ماهانه باختر را به سردبیری امیرقلی امینی در اصفهان منتشر کرد. باختر نخستین مجله به سبک جدید در ایران بود و نامدارانی چون ملک‌الشعراء بهار، سعید نفیسی و دکتر رضازاده شفق با اینکه در تهران بودند، نوشته‌های خود را در این مجله انتشار می‌دادند. باختر در زیبایی چاپ، نفاست کاغذ و کاربرد عکس‌ها و طرح‌های متعدد، از بهترین مجلات زمان به‌شمار می‌رفت. ارمنی‌های ایران
از اواخر قرن نوزدهم میلادی نیاز به وجود نشریات ارمنی زبان در جامعه کم جمعیت ارمنیان آن روز تهران احساس می‌شد. بر این اساس، نخستین نشریه ارمنی زبان چاپ ایران، یعنی هفته‌نامه «شاویق» (معنی کوره راه)، به مدت سه سال از ۱۸۹۴ میلادی–۱۸۹۷ میلادی / ۱۲۷۳–۱۲۷۶ خورشیدی، در تهران به چاپ رسید. دکتر کحال
عفت سیاح سپانلو مشهور به دکتر کحال دختر میرزا محمد حکیم‌باشی همدانی بود. دکتر کحال نزد مسیونرهای آمریکایی که در ایران به امور خیریه می‌پرداختند طبابت آموخت و سپس آن را در مدارس مبلغین مسیحی در تهران تکمیل کرد و به عنوان نخستین چشم‌پزشک زن در ایران از آنان اجازه طبابت گرفت و در خیابان جلیل‌آباد تهران مطب خود را تأسیس کرد. او اولین روزنامه اختصاصی زنان به نام «دانش» را در تهران منتشر کرد. این نشریه در سال ۱۳۲۸ه‍.ق/۱۹۱۰م. انتشار یافت و سی شماره از آن، در مدت نزدیک به یک سال، در اختیار خوانندگان قرار گرفت. ارومیه
اولین نشریه محلی ایران در شهر ارومیه به چاپ رسید. این نشریه آشوری زبان با نام زاهر یرادی باهرا که در زبان آشوری به معنای اشعه روشنای است در سال ۱۲۶۵ قمری برابر ۱۸۴۹ میلادی توسط جاستین پرکینز آمریکایی منتشر شد. این نشریه دومین نشریه بعد کاغذ اخبار در ایران است. در سال‌های ۱۳۲۵ قمری (۱۹۰۷ میلادی) تا پایان دوره مشروطه نزدیک به ۱۰۰ نشریه در ارومیه منتشر می‌شد دوره مشروطیت نشریه فریاد به مدیر مسئولی میرزا حبیب آقازاده و سردبیری محمود غنی‌زاده در ارومیه به دو زبان ترکی و فارسی و به طرفداری از ترقی ملت و استقلال دولت به‌طور مشروطیت می‌پرداخت. اکراد ساکن آذربایجان غربی در این دوره نشریاتی منتشر کرده‌اند که از مهم‌ترین آنان نشریه کردستان به صاحب امتیازی عبدالرزاق کک بدرخان و مدیر مسئولی اسماعیل سیمیتقو است که به دو زبان‌های کردی و ترکی منتشر می‌شد. به علت جو پلیس و خفقان در دوران پهلوی تنها چهار نشریه در ارومیه منتشر می‌شدند. پس از انقلاب ایران نشریاتی شروع به کار کردند که در حال حاضر تنها دو عدد از آن‌ها به کارشان ادامه می‌دهند. اولین روزنامه ارومیه در سال ۱۳۹۰ با نام آراز آذربایجان شروع به کار کرد. انجمن صفاخانه
به فاصلهٔ سه ماه از تأسیس صفاخانه اولین شمارهٔ ماهنامهٔ «الاسلام» در رمضان ۱۳۲۰ قمری، سپتامبر ۱۹۰۳ میلادی منتشر شد. این مجله، سخنگوی انجمن صفاخانه بود. شرح مناظرات میان علمای شیعه و مبلغین مسیحی در این مجله درج می‌شد. تأثیر این اقدام فرهنگی تا آنجا ادامه یافت که نسخه‌های این مجله در لندن و بعضی پایتخت‌های اروپایی و هم چنین مصر، هند، حجاز و عثمانی مورد استفاده وسیع متفکرین مسلمان در برخورد با آرای مسیحیت و سایر ادیان قرار می‌گرفت. این مجله به همت و سردبیری سید محمدعلی داعی‌الاسلام، به چاپ می‌رسیده‌است و نسخ این نشریه به سایر شهرها و کشورهای دیگر ارسال می‌شده و حتی مسلمانان مقیم اروپا نیز از آن برای اثبات قدرت استدلال و عقلانیّت اسلامی استفاده می‌کردند. انتشار مجلهٔ "الاسلام" در دههٔ بعدی به دو زبان فارسی و اردو در سراسر شبه قاره هند، موج جدیدی از همزیستی و گفتگوی عقلانی بین اسلام و سایر مذاهب ایجاد کرد. ثریا طرزی
در همین سال به همت ثریا به نشر اولین مجله مخصوص زنان بنام «ارشاد نسوان» اقدام شد که مسئولیت آن نیز بعهده اسما رسمیه طرزی بود و اولین شماره آن در ۱۷ مارس ۱۹۲۱ به نشر رسید. این نشریه به شکل مجله یا هفته‌نامه تا سال ۱۹۲۵ میلادی به نشر ادامه داد. ملکه ثریا در سال ۱۹۲۷ میلادی امان‌الله را در «سفر بزرگ» همراهی کرد. در این سفر این زوج از کشورهای ایران، ترکیه، شوروی، انگلیس، آلمان، فرانسه، ایتالیا، مصر و هندوستان بازدید کردند. این مسافرت شوق نوین‌سازی افغانستان را در این دو زنده‌تر کرد و به هنگام بازگشت امان‌الله تشکیل یک لویه جرگه داد و به انتقاد از سنت‌گرایی رؤسای قبایل افغان پرداخت. انتقادات بسیاری از سوی مردم نسبت به بی حجابی ثریا و اینکه از وی عکس گرفته شده بود شیوع پیدا کرد. دانستنیها
دانستنیها از همان ابتدای کار نگاهی عامه پسند داشت به هر آنچه «دانستنی» به حساب نام می‌گیرد و موضوعات مربوط به دانش و فناوری، طبیعت و تاریخ از جمله سرفصل‌های مطالب دانستنی‌ها بود. فلاحت مظفری
در جمادی‌الاول ۱۳۱۸ ق. برابر با اوت ۱۹۰۰ م. در تهران از سوی ادارهٔ کل فلاحت مجله‌ای با قطع ۲۱۱×۱۶۶۵ با عنوان فلاحت مظفری منتشر شد. بر روی جلد شمارهٔ اول این مجله که نخستین نشریهٔ اختصاصی کشاورزی ایران است، آورده‌اند: اگرچه نوشته شده‌است «ماهی دوبار» ولی انتشار این مجله با وقفه همراه بوده‌است. به عنوان مثال، فاصلهٔ انتشار شماره‌های یک و دو به یک ماه می‌رسد که علت این وقفه در مقدمهٔ شماره دوم «غفلت امنای دارالطباعه» ذکر شده‌است و در صفحات آغازین شمارهٔ سوم نیز در این باره می‌نویسند: هدف از انتشار این مجله در مقدمهٔ نخستین شماره این‌گونه نوشته شده‌است: فهرست مطالب شمارهٔ یک مجله به این شرح است: «اخطار مخصوص»، «تمنا»، «اخبار رسمی»، «مقدمه در بنای ادارهٔ کل فلاحت»، «گندم (مقاله‌ای است که مسیو داشر داده‌است)»، «اطلاعاتی که باید زارع داشته باشد»، «اعلان»، «تعرفهٔ نرخ اجناس» و مطالب دیگر. حکمت (روزنامه)
روزنامهٔ هفتگی حکمت نخستین نشریه فارسی زبان در یک کشور عربی «مصر» بود که از ۲۸ صفر ۱۳۱۰ ه. ق (۲۰ سپتامبر ۱۸۹۲ م) در قاهره چاپ می‌شد و مدیر آن هم میرزا مهدی خان تبریزی «زعیم الدوله» (۱۲۵۳ـ۱۳۳۳) دانش‌آموخته رشته پزشکی بود، که از استانبول به مصر رفت و در آنجا روزنامهٔ حکمت را تأسیس نمود. اسما رسمیه طرزی
در همین سال به همت ملکه ثریا طرزی به نشر اولین مجله مخصوص زنان بنام «"ارشاد نسوان"» اقدام شد که مسئولیت آن نیز بعهده اسما رسمیه طرزی بود و اولین شماره آن در ۱۷ مارس ۱۹۲۱ به نشر رسید. این نشریه به شکل مجله یا هفته نامه تا سال ۱۹۲۵ میلادی به نشر ادامه داد. جهان کتاب
انتشارات جهان کتاب، که به نام کامل مؤسسه فرهنگی هنری جهان کتاب نیز شناخته می‌شود، یک مؤسسه انتشاراتی کتاب در ایران است که توسط طلیعه خادمیان و زیر نظر مجید رهبانی و فرخ امیرفریار از مهر ۱۳۷۴ فعالیت خود را با هدف نقد و معرفی کتاب‌های تازه‌نشریافته و نیز بررسی مسائل نشر ایران آغاز کرده است. نخستین شماره مجله جهان کتاب در ۱۴ مهر ماه ۱۳۷۴ منتشر شد. مؤسسه فرهنگی - هنری جهان کتاب علاوه بر انتشارات «جهان کتاب»، ناشر ماهنامهٔ «جهان کتاب» نیز هست. «جهان کتاب» ماهنامه‌ای است با روش خبری، آموزشی و اطلاع‌رسانی. انتشار «کتاب‌های نقاب» که مجموعه‌ای از داستان‌های پلیسی و جنایی است، از جمله فعالیت‌های این مؤسسه است. حقوق زنان در ایران
زنان ایرانی نقش پررنگی را در جنبش مشروطه ایران که در تاریخ ۱۲۸۳–۱۲۸۹ هجری خورشیدی (۱۹۱۱–۱۹۰۵ میلادی) بود ایفا کردند. آن‌ها در امور عمومی بسیاری شرکت کردند و موقعیت‌های مهمی در روزنامه‌نگاری و در مدارس و انجمن‌هایی که در سال‌های ۱۹۱۱–۱۹۲۴ میلادی در ایران رونق پیدا کرده بود داشتند. از زنان برجسته ایرانی که یک بخش حیاتی در انقلاب ایفا کردند می‌توان از بی‌بی‌خانم استرآبادی، نورالهدی منگنه، محترم اسکندری، صدیقه دولت‌آبادی و قمرالملوک وزیری نام برد. در ابتدای قرن بیستم بسیاری از زنان ایرانی به سمت روزنامه‌نگاری و نویسندگی جذب شدند. مجلهٔ دانش نخستین مجلهٔ تخصصی بود که بر روی مسایل زنان تمرکز داشت. بعدها شکوفه، نامه بانوان، عالم نسوان و نسوان وطن‌خواه نیز در تهران انتشار یافت. همین‌طور نسوان شرق در بندر انزلی، جهان زنان در مشهد و دختران ایران در شیراز و پیک سعادت نسوان در رشت که به مسایل زنان در ایران می‌پرداختند. یغما (مجله)
یغما، مجلهٔ ادبی و تاریخی و تحقیقی است که طی سالهای ۱۳۲۷ تا ۱۳۵۷ به‌صورت ماهانه به مدیریت و سردبیری حبیب یغمایی در تهران منتشر می‌شد. یغما به‌صورت ماهانه و در ۶۴ صفحه منتشر می‌شد. از مجلهٔ یغما در مدت ۳۱ سال جمعاً ۳۶۶ شماره انتشار یافت. تاریخ انتشار اولین شماره در فروردین ۱۳۲۷ و آخرین شماره در اسفند ۱۳۵۷ بود. نویسندگان و ادیبان برجسته‌ای چون محمود صناعی، محمدعلی اسلامی ندوشن، مجتبی مینوی، جلال‌الدین همایی، محیط طباطبایی و دکتر محمد معین نتایج تحقیقات خود را در این مجله منتشر می‌کردند، به‌طوری که دورهٔ مجلهٔ یغما از مهمترین منابع ادبی ایران در فاصله سالهای ۱۳۲۷ تا ۱۳۵۷ و مجموعه‌ای از آثار بزرگ‌ترین محققان معاصر ایران است. روزنامه دولت علیه ایران
روزنامهٔ دولت عَلیّهٔ ایران، نخستین روزنامهٔ مصور انتشاریافته در ایران است که از سال ۱۲۷۷ ه‍.ق به صورت چاپ سنگی و با مدیریت میرزا ابوالحسن خان غفاری، معروف به صنیع‌الملک منتشر می‌شد. این روزنامه در واقع شکل تغییریافتهٔ روزنامهٔ مشهورِ "وقایع اتفاقیه" بود و پس از ایجاد تغییراتی همچون افزودن تصاویر به روزنامه، عنوان جدید به آن داده شد. روزنامه علمیه دولت علیه ایران
روزنامهٔ علمیهٔ دولت علیهٔ ایران، عنوان نخستین نشریهٔ علمی در تاریخ ایران است، که در دورهٔ قاجار به مدیریت محمدحسن اعتمادالسلطنه منتشر می‌شد. الأخاء
الأخاء یا اطلاعات عربی یک مجله چاپ تهران به زبان عربی بود که مؤسسه اطلاعات آن را منتشر می‌کرد. این مجله که نخستین بار در ۱ مهر ۱۳۳۹ منتشر شد، به شکل ماهنامه، دوهفته‌نامه و هفته‌نامه به چاپ رسید و در سال ۱۳۵۷ تعطیل شد. الأخاء به موضوعات خبری و فرهنگی می‌پرداخت. مجله مخزن دانش
مجله مخزن دانش نام یکی از نشریات پس از مشروطه در همدان است. این مجله در سال ۱۳۰۲ ش در شهر همدان تأسیس و به‌طور ماهانه انتشار می‌یافت. در هر ماه یک شماره از این روزنامه که شامل ۲۴ صفحه بود، منتشر می‌شد. مدیر مخزن دانش سیدمحمد کاظم بهبهانی رئیس معارف همدان و محل انتشار آن اداره معارف همدان بود. مجله
در جمادی‌الاول ۱۳۱۸ ق. برابر با اوت ۱۹۰۰ م. در تهران از سوی ادارهٔ کل فلاحت مجله‌ای با قطع ۲۱۱×۱۶۶۵ با عنوان فلاحت مظفری منتشر شد. بر روی جلد شمارهٔ اول این مجله که نخستین نشریهٔ اختصاصی کشاورزی ایران است، آورده‌اند: اگرچه نوشته شده‌است «ماهی دوبار» ولی انتشار این مجله با وقفه همراه بوده‌است. به عنوان مثال، فاصلهٔ انتشار شماره‌های یک و دو به یک ماه می‌رسد که علت این وقفه در مقدمهٔ شماره دوم «غفلت امنای دارالطباعه» ذکر شده‌است و در صفحات آغازین شمارهٔ سوم نیز در اینباره می‌نویسند: از دیگر نکات قابل ذکر در معرفی این مجله این است که شماره‌های دوازدهم و سیزدهم آن در یک مجلد چاپ و منتشر شده‌است. دیگر این‌که در شمارهٔ نوزدهم این مجله می‌خوانیم: مجله دارای «شکل» و «محتوا» است. مجله‌ها به لحاظ شکل عموماً دارای نام، اندازهٔ معین، شماره و تاریخ، دوره یا سال، شناسنامه (نام صاحب امتیاز، مدیر مسئول، سردبیر، هیئت تحریریه، نشانی و...)، و به عنوان هویت ظاهری دارای شیوهٔ صفحه‌آرایی هستند. در عرف مطبوعاتی امروز به نشریه‌های هفتگی، دوهفتگی و... که در ایران در شکل و هیئت روزنامه منتشر می‌شوند، به لحاظ فرم چاپ و... مجله اطلاق نمی‌شود، چون یکی از ویژگی‌های فنی مجله اتصال اوراق آن به وسیلهٔ مفتول یا چسب به یکدیگر است. از سوی دیگر در ابتدای انتشار، هر آنچه را که ما امروز مجله می‌نامیم، به اسم روزنامه یا جریده می‌خوانده‌اند که با این تعریف می‌توان گفت که در ایران انتشار مجله قبل از رواجِ این واژه مرسوم شده‌است. روزنامه‌نگاری در ایران
اولین روزنامه چاپی ایران، در دورهً سلطنت «محمد شاه قاجار» به وسیله «میرزا صالح شیرازی» در تهران تأسیس شد. اولین شماره این نشریهً ماهیانه که در دوشنبه بیست و پنجم ماه محرم ۱۲۵۳ قمری (اول ماه مهٔ ۱۸۳۷ م.) منتشر شد فاقد نام بخصوصی بود و به ترجمه از واژهٔ فرنگی Newspaper، کاغذ اخبار نامیده می‌شد. در حال حاضر از این روزنامه هیچ نسخه اصیلی دردست نیست و مطالبی که دربارهٔ آن نوشته شده، ذکر دقیقی از مدت و دفعات انتشار آن به میان نمی‌آورد. تاریخچه چاپ روزنامه در خاورمیانه
فصلنامه اختر ("ستاره") از سال ۱۸۷۶ تا ۱۸۹۶ منتشر شد. اولین رسانه مطبوعاتی غیررسمی، تقریباً روزانه، دوبار و سرانجام یک بار در هفته منتشر می‌شد. توزیع این مجله از بسیاری از شهرهای ایران و امپراتوری عثمانی تا قفقاز و آسیای جنوب شرقی گسترش یافت. این فصلنامه به عنوان سخنگوی ایرانیان غربت زده عمل می‌کرد و توسط سفارت و کنسولگری ایران در استانبول به عنوان خبرنامه مورد استفاده قرار می‌گرفت. پس از ترور ناصرالدین شاه در ۱۸۹۶، دولت عثمانی مجله را برای همیشه ممنوع کرد. مجله
روزنامهٔ علمیهٔ دولت علیهٔ ایران، روزنامهٔ ملتی، روزنامهٔ نظامی، روزنامهٔ علمی، مریخ و چند نشریهٔ دیگر تا حدودی از نظر محتوا و ترتیب انتشار مجله‌اند، اما از نظر شکل مجله محسوب نمی‌شوند. مراد از شکل نیز فقط قطع نیست. روزنامهٔ اردوی همایون و ورقهٔ ماه مدرسهٔ دارالفنون تبریز تقریباً قطع رقعی دارند، اما مجله به حساب نمی‌آیند. نخستین نشریهٔ ادواری مجلد ایران که خصوصیات مجله را داشت سالنامهٔ ایران ۱۲۹۰ است که از نظر ترتیب انتشار مجله محسوب نمی‌شود. نشر دانش
این نشریه از آذر ۱۳۵۹ شروع به انتشار کرد.  حسین معصومی همدانی دربارهٔ پایه‌گذاری این نشریه می‌گوید: «پیشنهاد انتشار نشر دانش به گمانم از مرحوم دکتر حسن مرندی بود.» تجربه (مجله)
تجربه مجله‌ای ادبی ـ هنری است که به صورت ماهنامه در ایران منتشر می‌شود. ناشر این مجله شبکه هم‌میهن و مدیر مسئول آن کتایون بناساز است.  نخستین شماره این مجله ادبی هنری در اردیبهشت ۱۳۹۰ با تصویری از قیصر امین‌پور روی جلد منتشر شد. پژوهشکده حقوق و قانون ایران
این مرکز پژوهشی با هدف تولید و اشاعهٔ اطلاعات تخصصی در شاخه‌های مختلف علم حقوق، نشریات مختلفی را طراحی و منتشر کرده‌است. به‌عنوان مثال می‌توان به روزنامهٔ "دنیای حقوق" اشاره کرد که نخستین روزنامهٔ پژوهشی و اطلاع‌رسانی حقوقی در ایران بوده‌است. نخستین شمارهٔ این روزنامه در ۲۲ مرداد ۱۳۹۳ منتشر شد. روزنامه دنیای حقوق در برخی از روزها ۱۲ صفحه و در بعضی دیگر به‌صورت ۱۶ صفحه‌ای منتشر می‌شد. تازه‌های حقوق، تازه‌های قوانین، حقوق و اجتماع، حقوق مضاف از جمله صفحات این روزنامه هستند. همشهری سرزمین من
همشهری سرزمین من یکی از نشریه‌های مؤسسه همشهری است که توسط گروه مجلات همشهری به صورت ماهانه منتشر می‌شود. این مجله در زمینه ایران‌شناسی و ایران‌گردی منتشر می‌شود و به میراث فرهنگی، میراث طبیعی و میراث ناملموس ایران در شاخه‌های باستان‌شناسی و تاریخ، محیط‌زیست، طبیعت و حیات‌وحش، مردم‌شناسی و آداب و رسوم مختلف می‌پردازد. همچنین این نشریه برای نخستین بار راهنمای سفر را طبق استانداردهای گردشگری جهانی بسته‌بندی و بنا به سلیقه گردشگران تقسیم و ارائه داد. نخستین شماره «سرزمین من» در مهرماه سال ۱۳۸۷ به سردبیری رضا مختاری منتشر شد. ماهنامه ایران‌شناسی و ایران‌گردی «سرزمین من» تا فروردین ۱۳۹۷، ۱۰۰ شماره منتشر کرده‌است. روزنامه وقایع اتفاقیه
روزنامهٔ وقایع اتفاقیه نام دومین نشریهٔ فارسی‌زبان و روی‌هم‌رفته، پس از "کاغذ اخبار" و روزنامهٔ آشوری‌زبانِ "زهریری د بهرا"، سومین نشریهٔ ایران است. این هفته‌نامه به دستور میرزا تقی خان امیرکبیر در تهران در دوران ناصرالدین‌شاه منتشر می‌شد. نخستین شمارهٔ این نشریهٔ هفتگی در ۵ ربیع‌الثانی سال ۱۲۶۷ هجری قمری (برابر ۱۸ بهمن ۱۲۲۹ خورشیدی و ۷ فوریهٔ ۱۸۵۱ میلادی) (سال سوم ‌پادشاهی ناصرالدین‌شاه) به چاپ رسید. در این شماره، تصویر شیر و خورشید با عبارتِ «یا اسداللهِ الغالب» به شیوه‌ای خاص طراحی شده بود که واژهٔ الله بالای شیر قرار گیرد. «یا اسداللهِ الغالب» و همچنین عبارت «روزنامهٔ اخبار دارالخلافهٔ طهران [= تهران]»، در فضای گرافیکیِ ویژه‌ای به صورت غیرمتداول خوش‌نویسی رایج سامان داده شده بود. تأثیرپذیری خط و خوش‌نویسی نستعلیق از نوآوری‌های دورهٔ قاجار، در روزنامهٔ "وقایع اتفاقیه" نیز به نحو چشمگیرتری نمود پیدا می کند. این روزنامه با چاپ سنگی چاپ می‌شد و شماره‌های آن‌ هم‌اکنون در کتابخانه ملی و کتابخانه مجلس موجود است. انتشار این روزنامه در راستای اهداف امیرکبیر برای انجام تغییراتی بنیادین در ایران به منظور گام برداشتن در مسیر پیشرفت آن کشور تلقی می شود. اما او اندکی بعد (در سال ۱۲۶۸ ه‍. ق) کشته می‌شود؛ و سرانجام، پس از آنکه ادارهٔ این روزنامه سال‌ها در دست کسان دیگری افتاد، ادارهٔ روزنامه در ۱۲۸۸ قمری، به محمدحسن‌خان صنیع‌الدوله (اعتمادالسلطنه)، مترجم دربار، رئیس تازهٔ ادارهٔ انطباعات ناصرالدین‌شاه، و فرزند حاج علی خان حاجب‌الدوله (قاتل امیرکبیر)، سپرده شد. او هم در عمل، روزنامهٔ جدیدش ـ روزنامهٔ ایران ـ را جایگزین این روزنامه که البته آن زمان نامش دیگر "وقایع اتفاقیه" هم نبود، کرد. به‌جز اعتمادالسلطنه، بقیهٔ دست‌اندرکاران و گردانندگان روزنامه، پیوسته در تغییر بودند. ایران‌شناسی (مجله)
انتشار فصل‌نامهٔ ایران‌شناسی از سال ۱۳۶۸ آغاز شد و جایگزین فصل‌نامهٔ ایران‌نامه شد که پیش از آن با مدیریت دکتر جلال متینی منتشر می‌شد. مجلهٔ ایران‌شناسی تا نیمهٔ سال سیزدهم (تابستان ۱۳۸۰) با استفاده از کمک مالی بنیاد کیان منتشر می‌شد. از آن پس بدون تغییر در شکل و محتوا با درج عبارت «دورهٔ جدید» انتشار یافته‌است. انتشارات سروش
مبنای شکل‌گیری این واحد، انتشار مجلهٔ هفتگی «سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران» به نام «تماشا» و تشکیل «واحد انتشارات تماشا» بود. نخستین شمارهٔ مجلهٔ «تماشا» در اسفند ماه ۱۳۴۶ منتشر و در سطح تهران و شهرستان‌ها توزیع شد. انتشار مجلهٔ مذکور و چاپ کتاب‌های رادیو و تلویزیونی تا سال ۱۳۵۶ ذیل همین عنوان ادامه داشت. خواندنیها
امیرانی در سال ۱۳۱۹ موفق شد تا اتاقی اجاره کند و با جمع‌آوری خواندنی‌ترین و جالب‌ترین مطالب چاپ شده در نشریات روز، جزوه خواندنیها را چاپ نماید. در سال اول انتشار، خواندنیها بیشتر شبیه به جزوه بود تا مجله. دوره این سال آنچنان نایاب است که خود امیرانی تنها در اواسط دهه چهل موفق به یافتن مجدد آن شد. دانستنیها
در پاییز سال ۱۳۸۸، مؤسسه همشهری امتیاز این مجله را خرید. سه شماره نخست مجله به سردبیری مصطفی اشعری منتشر شد. پس از چندین شماره سیامک رحمانی به مجموعه ملحق شد و به جای مصطفی اشعری کار را بر عهده گرفت اگر اشتباه نکنم این زمانی بود که بخش بزرگی از کارها بر عهده مهدی صارمی‌فر بود و مجله همزمان نه تنها بر بخش علمی خود تمرکز می‌کرد که بر بخش سرگرمی خود نیز و جذب مخاطب بیشتر برنامه‌ریزی می‌کرد. نامه بانوان
نامهٔ بانوان یک مجلهٔ صریح‌اللهجهٔ ایرانی به سردبیری شهناز آزاد بود که نخستین شمارهٔ آن در سال ۱۲۹۹* در تهران چاپ شد. این روزنامهٔ طرفدار کشف حجاب به چاپ مقاله‌هایی که فقط به قلم زنان نوشته شده بود و اخبار ملی و بین‌المللی نیز می‌پرداخت. اطلاع‌شناسی
اطلاع‌شناسی همچنین نام مجله‌ای علمی است که به مدیر مسئولی دکتر عباس حرّی توسط دفتر پژوهش‌های فرهنگی منتشر می‌شد. شماره اول این مجله در پاییز ۱۳۸۲ منتشر شد. مقاله‌های این مجله به جنبه‌های نظری علم اطلاعات و مباحث وابسته آن از قبِیل فناوری اطلاعات، نیازسنجی اطلاعات، رفتار اطلاع‌یابی، نظام‌ها و فرایندهای اطلاع‌رسانی و اطلاع‌جویی و مفاهیم وابسته به آن‌ها می‌پردازد. علینقی وزیری
در مدتی که وزیری در برلین بود، با گروهی از روشنفکران ایرانی آشنا شد که مجله‌ای با نام "ارمغان" منتشر می‌کردند. او اولین مقاله‌اش را با نام «صنایع مستظرفه» در همین مجله منتشر کرد. در همین زمان بود که او کتاب "دستور تار" را نیز منتشر کرد. وی تا سال ۱۳۰۲ در اروپا بود و در تیر ماه آن سال به ایران بازگشت. اطلاعات هوایی
اطلاعات هوایی نام روزنامه‌ای بود که مؤسسه اطلاعات آن را برای ایرانیان خارج از کشور چاپ می‌کرد. نخستین شماره اطلاعات هوایی به نوشته دانشنامه ایرانیکا در ۲۶ خرداد ۱۳۲۷ و به نوشته سایت سرپرستی روزنامه اطلاعات استان اصفهان در ۲۶ فروردین همین سال بوده‌است. این نشریه تا تاریخ ۸ مهر ۱۳۳۰؛ دوزبانه (فارسی و انگلیسی) بود. با وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ انتشار اطلاعات هوایی متوقف شد. بوکان
اولین نشریه کُردی در ایران توسط یکی از اهالی بوکان، شخصی به نام ملا محمد قزلجی ترجانی‌زاده در سال ۱۹۲۲ میلادی برابر با ۱۳۰۱ خورشیدی و به‌نام «روز کُرد» که با نام کردستان هم شناخته می‌شود در ارومیه منتشر می‌شد. نشریه و چاپخانهٔ بوکان در سال ۱۳۲۴ فعالیت خود را آغاز کرد. اولین شماره رسمی نشریهٔ هلاله که در قالب یک مجلهٔ ادبی، سیاسی بود با سردبیری حسن قزلجی در اسفند ماه ۱۳۲۴ به دو زبان کردی و فارسی منتشر شد. این چاپخانه و نشریه بعد از فروپاشی جمهوری مهاباد تعطیل و به کار خود پایان داد. در اوایل انقلاب اسلامی هیچ نشریهٔ در بوکان چاپ نشد تا این‌که در سال ۱۳۷۸ ویژه‌نامه رصد در این شهر چاپ و منتشر شد و سپس نشریه‌های دیگری به مرور زمان بانام‌های داهاتوو، خور، باران، آزادی، فردای ما، پیام زمان، کوشا، صدای آشنا، سطر اول، مرزداران چاپ و منتشر یافت. هم‌اکنون بوکان دارای هفت نشریهٔ فعال با اسامی ماهنامهٔ فرصت برابر، ماهنامهٔ منطقه‌ای موج ورزشی، ماهنامهٔ سانا، ماهنامهٔ بوکان، دوهفته‌نامه زیرک، دوهفته‌نامه پیام بهاران، دوهفته‌نامه صدای آشنا است. چهار نمایندگی خبرگزاری فعال نیز در بوکان مستقر هستند. روزنامه‌نگاری ادبی
از مجله دانشکده به مدیریت محمدتقی بهار که در ۱۲ شماره در سال‌های ۱۲۹۷ و ۱۲۹۸ در تهران منتشر می‌شد و همین‌طور مجله بهار به مدیریت یوسف اعتصام‌الملک که در سال‌های ۱۲۸۹ و ۱۲۹۰ در تهران منتشر می‌شد به عنوان دو مجله پیشرو و اولین مجله‌های ادبی به معنای امروزی یاد می‌شود. ایرنا
تأسیس موسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران در سال ۱۳۷۳ نیز اقدامی در راستای تحقق اهداف رسانه‌ای سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی بود که زیر صاحب امتیازی ایرنا صورت گرفت. دو سال پس از آغاز به کار مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران، روزنامه ایران، روزنامه ایران سپید به عنوان نخستین روزنامه به خط بریل ویژه نابینایان و کم بینایان در سال ۱۳۷۵ انتشار یافت تا پنجره تازه‌ای رو به خبر را پیش روی آنان بگشاید. در ادامه، نیاز مخاطبان غیرفارسی زبان نیز سبب شد تا مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران روزنامه‌های الوفاق و ایران دیلی را به ترتیب به زبان‌های عربی و انگلیسی، از سال ۱۳۷۶ منتشر سازد. دیگر روزنامه زیر مجموعه مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران، ایران ورزشی است که سال‌ها در حوزه خبررسانی به ورزشکاران و ورزش دوستان فعالیت می‌کند. یکی دیگر از فعالیت‌های رسانه‌ای ایرنا، راه‌اندازی «ایرنا فیلم» در سال ۱۳۹۰ بود که به عنوان نخستین وبگاه اختصاصی فیلم خبری در ایران شناخته می‌شود. تازه‌ترین طرح‌های سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، راه‌اندازی وبگاه «ایرنا مقاله» و نیز «مدرسه روزنامه‌نگاری» است که با هدف تبدیل به قطب مهم آموزشی و پژوهشی - خبری کشور در فضای مجازی صورت گرفته و فعالیت آن‌ها در شهریور ماه ۱۳۹۳ هم‌زمان با هفتهٔ دولت آغاز می‌شود. نزهت‌المجالس
در ایران، نخستین بار محمدعلی فروغی عکسی از نسخهٔ نزهةالمجالس را توسط حسین دانش به ایران آورد و در تنظیم رباعیات خیام از آن استفاده کرد (مقدمهٔ فروغی، فروردین ۱۳۲۰). بعد از او، سعید نفیسی در تعلیقات لباب‌الالباب (۱۳۳۵) از آن بهره برده و بعدها در تاریخ نظم و نثر در ایران (۱۳۴۴) آن را معرفی و فهرستی از شاعران گمنام آن را به ترتیب الفبایی آورده‌است. محمدتقی دانش‌پژوه نیز مقاله‌ای در معرفی این کتاب نوشت و فهرست شاعران آن را به ترتیب شهرهای زادگاه آنها مرتب کرد. اطلاعات سیاسی–اقتصادی
اطلاعات سیاسی–اقتصادی یک فصلنامه با موضوع سیاست و اقتصاد چاپ تهران است که مؤسسه اطلاعات آن را منتشر می‌کند. نخستین شماره این نشریه که هم‌اکنون از سوی وزارت علوم دارای درجه علمی «علمی–ترویجی» است، در ۱۹ مهر ۱۳۶۵ منتشر شده‌است. پرویز شهریاری
«این نشریه هشت سال پیاپی منتشر شد: در سال اول ۶ شماره و در ۷ سال بعد، هر سال ۱۲ شماره. روی هم ۹۰ شماره. در بهمن ۱۳۴۸ بلایی نازل شد. در یکی از شعبه‌های سازمان امنیت مرا خواستند. برایم چای آوردند و بسیار با محبت صحبت می‌کردند و در خواست "کوچکی" داشتند. مجله سخن علمی را به ما (یعنی سازمان امنیت) واگذار کنید. ما همچنان پرویز ناتل خانلری و تو را به عنوان صاحب امتیاز و سردبیر در مجله اعلام می‌کنیم، ولی شما هیچ دخالتی در آن نخواهید داشت. به هر کدام از شماها (پرویز خانلری و من)، ماهیانه پنج هزار تومان می‌دهیم؛ این قرار هم باید همین‌جا دفن شود. من به‌ظاهر مخالفتی نکردم؛ ولی گفتم، اجازه بدهید سال هشتم را تمام کنیم، آن وقت خدمت می‌رسم و مجله را تحویل می‌دهم. شماره ۱۲ نشریه تا فروردین ۱۳۴۹ طول کشید و در آن یادداشتی به صورت یک‌برگ رنگی گذاشتم که این، آخرین شماره است. به‌ظاهر سازمان امنیت چند مجله را به‌همین صورت در دست گرفته بود. بعد از پخش مجله، آقای پرویز خانلری مرا خواست و جریان را جویا شد. به او گفتم، چه پیش آمده‌است… ولی اکنون با کاغذی که لای مجله گذاشته و پخش کرده‌ام، گمان می‌کنم مسئله منتفی شده باشد و در واقع هم بعد از آن خبری نشد. برای اینکه ارزش پنج هزار تومان را در آن زمان بفهمید، باید یادآوری کنم که من از همه کارهایی که می‌کردم، روی هم ماهیانه، کمتر از آن درآمد داشتم، مجله سخن علمی هم اشتراکی برابر ۲۵۰ ریال برای ۱۲ شماره داشت.» دکتر کحال
نشریه دانش به صاحب امتیازی و مدیر مسئولی وی در دهم رمضان ۱۳۲۸ چهار سال بعد از مشروطه منتشر شد. این نخستین نشریهٔ دوره‌ای زنان در تاریخ ایران است. این نشریهٔ هفتگی در سال ۱۲۸۹ توسط انجمنی از زنان و با سردبیری خانم دکتر کحال چاپ می‌شد. علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت
در سال ۱۹۲۶ هوگو گرنسبک اولین مجله‌ی علمی-تخیلی را با عنوان "داستان‌های شگفت‌انگیز" راه‌اندازی کرد. گرنسبک پیش از آن برای مدتی در مجلاتِ آماتوری خود، داستان‌های علمی منتشر کرده بود؛ اما به این نتیجه رسید که علاقه به ژانر به میزانی رسیده که انتشار مجله‌ی ماهانه را توجیه می‌کند. "شگفت‌انگیز" بسیار موفقیت‌آمیز بود، به سرعت به تیراژ بیش از ۱۰۰/۰۰ رسید. ویلیام کلیتن، ناشر موفق و مورد احترام چندین مجله‌ی پالپ، در سال ۱۹۲۸ در نظر گرفت که مجله‌ی رقیبی راه‌اندازی کند. سرانجام سال بعد تصمیم گرفت که این کار را انجام دهد، دلیل اصلی‌اش این بود که در صفحه‌ای که جلدهای رنگیِ مجلاتش روی آن چاپ می‌شد جای لازم برای یک جلد دیگر وجود داشت. او به هری بیتس، سردبیری که به تازگی استخدام شده بود، پیشنهاد کرد که مجله‌ای با داستان‌هایِ ماجراییِ تاریخی منتشر کنند. بیتس به جای آن پیشنهادِ پالپی علمی-تخیلی را داد، با عنوان "داستان‌های حیرت‌آور فوق‌علم"، که کلیتن با آن موافقت کرد. روزنامه‌نگاری در ایران
اولین نشریه علمی که در ایران منتشر شد روزنامه علمیه دولت علیه ایران بود بعد از این روزنامه نشریه‌های دیگری نظیر گنجینه فنون، فلاحت مظفری، مجمع الاخلاق، دعوت الحق، مجمع بهار و آفتاب منتشر شدند. فلاحت مظفری
روزنامهٔ علمیهٔ دولت علیهٔ ایران، روزنامهٔ ملتی، روزنامهٔ نظامی، روزنامهٔ علمی، مریخ و چند نشریهٔ دیگر تا حدودی از نظر محتوا و ترتیب انتشار مجله‌اند، اما از نظر شکل مجله محسوب نمی‌شوند. مراد از شکل نیز فقط قطع نیست. روزنامهٔ اردوی همایون و ورقهٔ ماه مدرسهٔ دارالفنون تبریز تقریباً قطع رقعی دارند، اما مجله به حساب نمی‌آیند. نخستین نشریهٔ ادواری مجلد ایران که خصوصیات مجله را داشت سالنامهٔ ایران ۱۲۹۰ است که از نظر ترتیب انتشار مجله محسوب نمی‌شود. بهلول (مجله)
بهلول یک نشریه طنز و اولین نشریه طنزی بود که در کشور ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ منتشر شد. این نشریه در سال ۵۷ آغاز و تا سال ۱۳۶۰ مجموعاً ۹۰ شماره منتشر شد. شهلا لاهیجی
او، به گفته انجمن قلم، با پایه‌گذاری انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در سال ۱۳۶۲، نخستین ناشر زن ایرانی به‌شمار می‌رود. ولی به گفته نیلوفر بیضایی، سیما کوبان با تأسیس انتشارات دماوند در سال ۱۳۶۰ اولین ناشر زن ایران محسوب می‌شود. دانشمند (مجله)
دانشمند عنوان ماهنامه علمی ـ فنی و قدیمی‌ترین و باسابقه‌ترین مجله علمی به زبان فارسی است. نخستین شماره این ماهنامه آبان ۱۳۴۲ منتشر شد و بیش از ۵۷ سال است انتشارِ پیوستهٔ هر ماهه آن ادامه دارد. نخستین شماره "دانشمند" در تاریخ یکم آبان‌ماه سال ۱۳۴۲ و با شعار «سخنان نو از جهان تازه برای نسل جدید از دانش امروز و پژوهش فردا» منتشر شد. صاحب امتیاز مجله، عفت عمیدی نوری و مدیران آن مصطفی الموتی و نصرالله شیفته بودند. دفتر نشریه نیز در خیابان فردوسی مقابل سفارت بریتانیا مستقر بود. شیفته سال‌های بعد عنوان مدیرمسئول و سردبیر نشریه را نیز بر عهده گرفت. مریم عمید
در زمانی که خواندن و نوشتن برای زنان عیب شمرده می‌شد و دانش و پژوهش زنان گناه بود، مریم عمید موفق شد نخستین نشریه زنان ایران را راه‌اندازی کند. این هفته‌نامه هشت صفحه‌ای که دانش نام داشت و در سال ۱۲۸۹ در تهران منتشر شد، عمرش زیاد نبود اما در دوران مشروطه تحولی مهم به حساب می‌آمد. مریم عمید ملقب به مزین السلطنه که نخستین روزنامه‌نگار زن ایران به حساب می‌آید بعد از تعطیلی هفته‌نامه دانش در سال ۱۲۹۲ خورشیدی نشریه شکوفه را منتشر کرد. در صفحه اول و شناسنامه نشریه این عبارت دیده می‌شد: روزنامه شکوفه دومین نشریه ویژه زنان پس از نشریه دانش (۱۲۸۹–۱۲۹۰) بود که در سال ۱۲۹۲ خورشیدی (۱۹۱۳ میلادی) آغاز به انتشار کرد. این نشریه تا سال ۱۲۹۸ خورشیدی یعنی تا زمان مرگ عمید انتشار یافت. از ویژگی‌های این نشریه می‌توان به لحن طنزآمیز و انتقادی، پرداختن به مسائل زنان ایرانی، تحصیل و آموزش دختران و مسائل سیاسی اشاره کرد. محمدعلی اینانلو
اینانلو از سال ۱۳۴۲ فعالیت مطبوعاتی خود را آغاز نمود و در ۴۲ سال فعالیت مطبوعاتی علاوه‌بر نگارش مقاله‌های متعدد در مجلات و روزنامه‌هاو سردبیری مجلهٔ ایران‌شناسی «گردش»، مجله ایران‌شناسی سیلک‌رود به (زبان انگلیسی)، "شکار و طبیعت"، مجلهٔ جهانگردان و مجلهٔ طبیعت (هم‌چنین صاحب امتیازی) را به‌عهده داشت، این درحالی است که با برخی نشریات و موسسات از جمله مجلهٔ فیلم همکاری می‌کرد. ستاره‌شناسی در ایران
آغاز انتشار مجله فضا در دهه ۱۳۴۰ و۱۳۵۰ هم‌زمان دوران فتح ماه رویداد دیگری است که به آشنایی ایرانیان با اخترشناسی نوین کمک کرد. انتشار این گاهنامه که به برپایی کانونی موسوم به «کانون فضایی ایران» هم انجامید تا سال ۱۳۵۷ ادامه داشت. اطلاعات (روزنامه)
سه سال بعد از تأسیس دفتر اطلاعات، سرپرست آن از وزارت معارف خواستار دریافت امتیاز تأسیس روزنامه شد. انتشار اطلاعات در آغاز فقط دو صفحه را در بر می‌گرفت و تیراژ آن ۵۰۰ نسخه بود، اعضای کادر آن نیز به جز سرپرست و مدیر روزنامه، فقط دو نفر بودند. اما به تدریج این مرکز گسترش یافت و با گذشت زمان، محدودهٔ کارش از انتشار یک روزنامه بسیار فراتر رفت تا آن‌جا که به صورت یکی از بزرگ‌ترین موسسه‌های فرهنگی خاورمیانه درآمد. اطلاعات بین‌الملل، جوانان امروز، اطلاعات هفتگی (قدیمی‌ترین مجلهٔ ایران که از ابتدای فروردین سال ۱۳۲۰ منتشر می‌شود)، روو دو تهران Revue de Téhéran (به فرانسه)، دنیای ورزش، اطلاعات علمی و ماهنامه سیاسی-اقتصادی از نشریات وابسته به این مؤسسه می‌باشند. پس از انقلاب اسلامی ایران مؤسسه اطلاعات به همراه مؤسسه کیهان به بنیاد مستضعفان واگذار شد. پس از مدتی این دو مؤسسه زیر نظر ولی فقیه قرار گرفت و سید محمود دعایی به عنوان نمایندهٔ ولی فقیه و سرپرست این مؤسسه منصوب شد. فرهنگ ایران زمین (مجله)
نخستین شمارهٔ فرهنگ ایران زمین در ۱۳۳۲ش منتشر شد. پنج تومان بهایش بود و فقط دویست و پنجاه نسخه از آن چاپ شد. در ابتدا قرار بود به صورت فصلی منتشر شود بدین ترتیب سال‌های اول تا هفتم در چند دفتر لیکن از سال نهم به بعد هر سال در یک دفتر انتشار می‌یافت. هر یک از بنیان‌گذاران این نشریه در اغلب مجلدات این مجله، مقاله‌ای تحقیقی نوشته‌اند. در نحوهٔ چاپ و ترتیب درج مقالات هم روشی اتخاذ شده بود که نشریهٔ فرهنگ ایران زمین چهره‌ای کاملاً علمی داشته باشد. مخصوصاً به اسلوبی باشد که میان خاورشناسان مقام و اعتباری بیابد، تا تصور آن نباشد که انتشارات تحقیقی منحصر باید به وسیله شرق شناسان به چاپ برسد. حسین پژمان بختیاری
پژمان در سال ۱۳۰۴ به تهران برگشت و خدمت سربازی را آغاز کرد. چون با زبان فرانسه آشنا بود، او را پس از دورهٔ آموزشی به واحد جدید ارتباطات بی‌سیم فرستادند که وابسته به وزارت جنگ ایران بود و بعدها در وزارت پست و تلگراف و تلفن ادغام شد. پژمان مدتی بعد در همین واحد استخدام شد و تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۳۳۷، در همین اداره مشغول کار بود. طی سال‌های ۱۳۰۵-۱۳۰۴، پژمان سردبیر روزنامهٔ "فکر آزاد" بود که توسط احمد بهمنیار در تهران منتشر می‌شد. پژمان در سال ۱۳۲۷ کتابی دربارهٔ تاریخچه و روند شکل‌گیری خدمات پست، تلگراف و تلفن در ایران نوشت. او همچنین نخستین شمارهٔ "مجلهٔ پست ایران" را با همکاری نصرالله فلسفی منتشر کرد. ورقه ماه دارالفنون
نشریهٔ ورقه ماه دارالفنون نخستین نشریه در تاریخ مطبوعات ایران است که به‌طور تمام و کمال، از بهر و ویژهٔ دانش‌آموزان تهیه و منتشر می‌شد. این نشریه که مصداق کامل یک نشریهٔ آموزشگاهی، به معنی نشریهٔ داخلی یک محیط آموزشی می‌بود، به سال ۱۳۱۱ (قمری)، در مدرسهٔ دارالفنون تبریز _ که دربردارندهٔ دوره‌های ابتدایی و متوسطه می‌بود _ با سردبیری ایرج میرزا (با امضای "صدرالشعرا") که خود یکی از شاگردان آن مدرسه بود، آغاز به انتشار کرد. «ورقه ماه دارالفنون» تبریز کاملاً رایگان بود. تنها چهار شماره از این نشریه منتشر شد. تمام مطالب ورقه ماه دارالفنون تبریز را، که به گفتهٔ خویش، «برای هشیاری ابناء وطن» منتشر می‌گردید، اخبار، رویدادها و برنامه‌های داخلی مدرسه تشکیل می‌داد. در هر شمارهٔ آن حدیثی از یکی از پیشوایان دینی پیرامون فضیلت یادگیری و دانش‌اندوزی درج می‌شد. در شمارهٔ سوم این نشریه چنین آمده‌است: «هر کسی از مطالب علمیه و نکات ذوقیه که اسباب مزید شوق شاگردان مدرسه و مایه حصول بصیرت و استفاده باشد و بخواهد که نشر کند و برای مدیر این ورقه مظفریه بفرستد با کمال امتنان پذیرفته خواهد شد و به تصدیق رییس به حلیه طبع خواهد رسید». منوچهر سعیدوزیری
وی در سال ۱۳۳۶ رسماً از طرف «عباس مسعودی» مدیر روزنامه اطلاعات، برای همکاری به این روزنامه دعوت شد. در آغاز هم نویسنده این روزنامه بود و هم دبیری بخش اجتماعی آن را بر عهده داشت تا اینکه در سال ۳۷ از طرف عباس مسعودی به سردبیری اطلاعات هفتگی منصوب شد. اطلاعات هفتگی مجله‌ای بود که از سال ۱۳۲۰ منتشر می‌شد و سعیدوزیری چهارمین سردبیر آن بود و پیش از اوهم «انور خامه‌ای» سردبیری آن را بر عهده داشت. پس از نخست‌وزیری امینی و با توجه به رابطه نزدیک امینی با مسعودی، مسعودی تصمیم گرفت با توجه به شرایط جدید کشور سعیدوزیری را به سردبیری روزنامه اطلاعات منصوب نماید.خاطرات منوچهر سعیدوزیری؛ از سردبیری ارگان دموکرات‌ها تا خبر بازداشت آیشمن ایران محمد رمضانی
او هم از پیشگامان نسل اول ناشران ایران بود. هم ایشان «نخستین نشریه ادواری خاص و مستقل در زمینه کتاب» را به نام فصلنامه کتاب در ۶۴صفحه در فروردین ۱۳۱۱ منتشر کرد. ایشان بعدها جزوه‌های هفتگی «افسانه» را منتشر کرد (در ۸ تا ۱۶ صفحه) که در آنها ادبیات جهان و برخی از آثار فارسی معرفی می‌شد. مجتبی مینوی
در سال ۱۳۰۷ به‌عنوان معاون دفتر سرپرستی محصلین در سفارت ایران در فرانسه به آن کشور اعزام شد، ولی پس از چند ماه در پی بروز اختلاف با رئیس دفتر مذکور به ایران بازگشت. در همان سال به ریاست کتابخانه معارف منصوب شد که بعداً به کتابخانه ملی تغییر نام یافت. در همین دوره با محمد قزوینی آشنایی یافت و روش نقد تحقیقی متون را نزد وی فراگرفت. در سال ۱۳۰۸ برای اشتغال در دفتر سرپرستی محصلین در سفارت ایران در لندن به انگلستان رفت. طی سال‌های بعد به تکمیل آموزش زبان‌های انگلیسی و فرانسوی پرداخت، و طی دوره اقامت چندساله در اروپا با تعدادی از خاورشناسان ‌بنام اروپایی آشنایی یافت. در سال ۱۳۱۲ به ایران بازگشت و در تهیه و چاپ دورهٔ "شاهنامه" توسط کتاب‌فروشی بروخیم شرکت کرد و همچنین با محمدعلی فروغی در تهیه خلاصهٔ "شاهنامه" همکاری داشت. در سال ۱۳۱۳ در کنگره بین‌المللی هزاره فردوسی در تهران حضور داشت و با بسیاری از خاورشناسان اروپایی که به ایران آمده بودند آشنایی یافت. در همان سال مجدداً به انگلستان عزیمت کرد و طی پانزده سال بعدی بیشتر در انگلستان اقامت داشت. اقامت طولانی او در این کشور موجب شد که با تعدادی از خاورشناسان سرشناس چون ولادیمیر مینورسکی، دنیسن راس، هارولد بیلی و والتر هنینگ مراوده داشته باشد. همچنین او در اسفند سال ۱۳۱۹ پس از مدت کوتاهی که از تأسیس بخش فارسی بی‌بی‌سی توسط حسن موقر بالیوزی می‌گذشت، همکاری خود را با این رادیو آغار کرد. او پس از بالیوزی دومین شخصی بود که در بخش فارسی بی‌بی‌سی مشغول به کار گردید. دانستنیها
بعد از تغییرات در شهرداری سیامک رحمانی از مجله کنار رفت و محمد جباری که پیش تر معاون سردبیر همشهری جوان بود سردبیری را بر عهده گرفت. در شهریور ۱۳۹۷مدیر مؤسسه مطبوعاتی همشهری آقای مرتضی حاجی این مجموعه را به آقای علی رزاقی بهار واگذار کرد و چاپ مجلات به خوبی در حال ادامه است. ایشان اکنون مدیریت گروه مجلات همشهری را بر عهده گرفته‌اند. کیهان (روزنامه)
"کیهان" در فوریه سال ۱۹۴۳ توسط مالک عبدالرحمن فرامرزی و مصطفی مصباح زاده به عنوان مدیر مسئول تأسیس شد. بعداً نقش‌های فرامرزی و مصباح زاده عوض شد. این روزنامه در ایران و همچنین در لندن منتشر می‌شد، تیراژ قبل از انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ بیش از یک میلیون نفر بود. در سال ۱۹۷۴ گروه رسانه ای "کیهان" خود را به عنوان «بزرگترین انتشارات روزنامه و مجله در خاورمیانه» معرفی کرد. فروغ مصباح زاده، همسر صاحب اصلی "کیهان"، رسماً به عنوان مدیر مجله پیشرو زنان ایران، زن روز ظاهر شد. رشد دانش‌آموز
انتشار مجلهٔ رشد دانش‌آموز از مهر ماه سال ۱۳۶۱ خورشیدی (اکتبر ۱۹۸۲) آغاز شده است. گر چه اگر دقیق‌تر سخن بگوییم، و تاریخ این مجله را به تاریخچهٔ سلف آن یعنی مجله‌های پیک پیوند دهیم، به مراتب این تاریخ عقب‌تر خواهد رفت و به دی ماه سال ۱۳۴۳ شمسی (دسامبر ۱۹۶۴) خواهد رسید؛ زمانی که نخستین شمارهٔ مجلهٔ پیک دانش‌آموز به بهای ۳ ریال در ۱۶ صفحه منتشر می‌شد. شاید حتی بتوانیم آن را به مجلهٔ دانش‌آموز پیوند دهیم که از سال ۱۳۳۰ توسط ادارهٔ کل نگارش‌های وزارت فرهنگ و معارف یعنی آموزش و پرورش فعلی به چاپ می‌رسیده است. علمی (روزنامه)
«روزنامه علمی» به خبرهای آموزشگاهی توجهی ویژه داشت. برای نخستین بار در ایران، نوشته‌های نویسندگان نوجوان و تازه‌کار، در این نشریه بود که مجال چاپ و نشر یافت. این نشریه برای نخستین بار در ابتدای مطلبی این‌چنین به مخاطب نوجوانش خاطر نشان کرد: بنابراین رساله در علوم طبیعی که بعضی مطالب مختصره هیئت نیز ضمیمه آن است به زبان اطفال از مصنفات حکمای فرانسه را ترجمه کرده در این روزنامه می‌انگارد که به جهت عدم اطلاع نیز با اطفال هم‌حال‌اند. از نیل این فواید تمتعی نیکو و حظی درست حاصل نمایند. این سبک تعلیم و تعلم را فیلسوفان فرنگ محض تسهیل علم و رغبت اطفال به فهم حقایق و کشف مطالب اختراع کرده‌اند و ابتدا از بیان اصطلاحات علمیه اجتناب نموده که ذهن مبتدیان مشوش نشود و روشی را پیش گرفته که اطفال را مایل به سؤال می‌نماید و جوابی به ایشان می‌دهند که موجب بصیرت و استیناس [=انس گرفتن] ایشان به مطالب علمی می‌شوند. پس از آنکه انسی گرفتند و وسعیت در خیال ایشان پیدا شد آن وقت به ایراد اصطلاحات می‌پردازند و این رساله سؤال و جواب دو نفر شاگرد و یک نفر معلم است و چون مترجم آن میرزا کاظم معلم علوم طبیعی و شیمی است که در مدرسه مبارکه دارالفنون به تعلم و تعلیم متعلمین مشغول است، سؤال را از قول احمد و محمود پسرهای مشارالیه می‌نماییم و جواب را از قول خود مشارالیه و در هر نمره از این روزنامه فقراتی را به قدر گنجایش از مطالب دو علم مسطور درج می‌نماییم. انشاءالله صحبت ساده طبیعی و هیئت به زبان اطفال… آدینه (نشریه)
آدینه نشریه جریان روشنفکری بود که در دهه ۶۰ و ۷۰ در ایران منتشر می‌شد. مدیر مسئول این نشریه، غلامحسین ذاکری بود و سردبیری آن را سیروس علی‌نژاد و فرج سرکوهی بر عهده داشتند. اولین شماره ماهنامه "آدینه" در ۱۵ آذر ۱۳۶۴ منتشر شد. اولین شماره در دوازده صفحه و پنج هزار نسخه منتشر شد که کمتر از دو هزار نسخه آن فروش رفت. این مجله در دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ به مرکزی برای ارائه و انتشار آرای روشنفکری و ادبیات و هنر مستقل از حکومت بدل شد. مسعود بهنود نیز در این نشریه مطلب می‌نوشت جایی که هاشمی رفسنجانی را «سردار سازنده‌گی» و «تالی امیرکبیر» و رهبر نظام را «ستون خیمه» می‌نامید. به گفته فرج سرکوهی، تنها کسی که حق داشت در این مجله در مورد مسائل حاد ایران بنویسد مسعود بهنود بود. دانستنیها
اما این هفته وقتی مجله دانستنی‌ها را ورق می‌زدم، متوجه شدم که این مجله در اقدامی بسیار جالب، ۱۲ جلد کتاب منتشر کرده‌است که در واقع آرشیو موضوعی و مرتب‌شده دوره جدید مجله دانستنی‌ها هستند. تصور کنید که شما مثلاً بتوانید کلیه مطالب تاریخی نشریه دانستنی‌ها را در قالب یک کتاب بخوانید! دانستنیها
این نشریه علمی - ترویجی که عنوان «نخستین مجله دایره المعارفی و تمام رنگی ایران» را به نام خود کرد و توانست در ابتدای دهه ۶۰ به فروش رؤیایی چند صد هزار نسخه در ماه دست پیدا کند. با اینحال پس از نزدیک به دو دهه وقفه در انتشار و در پاییز ۸۸ گروه مجلات همشهری با خرید امتیاز این نشریه، از برند «دانستنیها» برای انتشار مجله ترویجی دانش و فناوری خود سود می‌جوید؛ اتفاقی که سبب شد بار دیگر لقب پرفروش‌ترین به این دوهفته نامه برسد؛ البته این بار در میان مجلات چاپی گروه مجلات همشهری. حقیقت و مرد دانا
"حقیقت و مرد دانا" در سالِ ۱۳۵۲ کتابِ برگزیدهٔ شورای کتاب کودک شد و همین مؤسّسه سالِ بعد، در ۱۹۷۴ میلادی، در حوزهٔ نگارش به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان معرّفیش کرد و "حقیقت و مرد دانا" شد نخستین داستانِ فارسیِ برندهٔ دیپلم افتخارِ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان و نخستین کتابِ فارسی در فهرستِ افتخارش. با این همه، این داستانِ «فلسفی» توجّهِ کودکان را چندان برنینگیخت. پژوهشی در سالِ ۱۳۸۹ نشان داد که از میانِ ۱۲۵ داستان برای کودکانِ گروهِ سِنّیِ ج از ۱۳۴۲ تا ۱۳۸۵ که در فهرستِ شورای کتاب کودک بوده "حقیقت و مرد دانا" «بیشترین انطباق را با مؤلفه‌های تفکر انتقادی» داشته است. کیهان لندن
روزنامه کیهان یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های ایران است که مؤسسه آن توسط مصطفی مصباح‌زاده بنیاد نهاده شد. نخستین شماره آن در سوم خرداد ۱۳۲۱ (۱۹۴۲) در تهران منتشر گشت و تا سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) همزمان با وقوع انقلاب اسلامی یکی از معتبرترین روزنامه‌های خاورمیانه به‌شمار می‌رفت. به گفته مصباح زاده نام کیهان پیشنهاد عبدالرحمان فرامرزی از اولین همکاران کیهان بود. برخلاف آنچه گاهی گفته می‌شود که «کیهان» نام خود را از روزنامه فرانسوی لوموند گرفته‌است، باید یادآور شد که کیهان در سال ۱۹۴۲ و لوموند دو سال بعد در سال ۱۹۴۴ آغاز به کار کرده‌است. امیر طاهری آخرین سردبیر روزنامه کیهان در آستانه انقلاب اسلامی در ایران بود. همزمان با اوج‌گیری انقلاب در ایران، رحمان هاتفی با نام مستعار حیدر مهرگان سردبیر کیهان شد کیهان علمی
کیهان علمی یک ماهنامه ویژه نوجوانان با موضوعات علمی در ایران بود. این نشریه چاپ مؤسسه کیهان بود و از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۱ به مدیرمسئولی امیرحسین فردی بی‌وقفه منتشر می‌شد. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
۱۴. مجلهٔ مکتب اسلام: مجله مکتب اسلام مشهورترین مجلهٔ دینی در سه دههٔ پیش از انقلاب است. نخستین شمارهٔ آن در بهمن ماه ۱۳۳۷ با عنوان درس‌هایی از مکتب اسلام زیر نظر تنی چند از روحانیون حوزهٔ علمیه قم منتشر شد. دانستنیها
این بخش‌ها بخش‌هایی هستند که در طول انتشار مجله در این سال‌ها در مجله وجود داشته‌است. سخن (مجله)
مجلهٔ سخن در ابتدا ارگان جامعهٔ لیسانسیه‌های دانش‌سرای عالی بود. دورهٔ نخست مجله با انتشار اولین شماره در خرداد ۱۳۲۲ و با همکاری عده‌ای از جوانان باذوق و نواندیش مانند هدایت، بزرگ علوی و شهید نورایی آغاز بکار کرد. تا چند شماره به صاحب امتیازی ذبیح‌الله صفا و سردبیری خانلری منتشر شد، اما با رسیدن خانلری به سی سالگی صاحب امتیازی مجله به او منتقل شد.