سنگ بازالت چه خصوصیاتی دارد و در چه مناطقی یافت می شود؟
بازالت
سنگ بازالت، از گروه سنگ‌های آذرین (آذرین بیرونی) است که بازمانده فعالیت‌های آتش‌فشانی است و در ایران به وفور وجود دارد. بازالت سنگی متراکم و سخت است که به رنگ‌های گوناگون در طبیعت یافت می‌شود. این سنگ بعد از گرانیت فراوان‌ترین سنگ آذرین است. بازالت
بازالت یک سنگ سخت و سیاه و دانه‌ریز آتشفشانی با کمتر از ۵۲ درصد سیلیس (SiO) می‌باشد که به علت کمبود سیلیس سنگی قلیایی است.
میگماتیت
میگماتیت اغلب به شکل آذرین‌تیغه‌های به‌شدت چین‌‌خورده و نامتناجس و محکم، رگه‌های روشن سنگ خارا، آمفیبول‌های تیره‌رنگ و بیوتیت‌های غنی از مواد معدنی یافت می‌شود. بوکسیت
بوکسیت‌های لاتریت به‌طور عمده در کشورهای استوایی یافت می‌شوند. این نوع بوکسیت‌ها با اعمال فرایند لاتریزه کردن سنگ‌های سیلیکاتی مانند گرانیت، گنیس، بازالت، سینیت و شیل تشکیل می‌گردند. در مقایسه با لاتریت‌های غنی از آهن، تشکیل شدن بوکسیت‌ها ارتباط بیشتری با شرایط شدید هوازدگی به همراه بستر آبی غنی دارد. این شرایط باعث می‌شود که کائولینیت به صورت رسوب از سنگ خارج شود و ژیپسیت در بوکسیت نفوذ نماید. مناطق با درصد بالای آلومینیوم به صورت عمده در زیر لایه ای از آهن اکسید قرار دارند. فریت کبالت
فریت کبالت (COFe2O4) یک ماده مغناطیسی سخت با ساختار اسپینلی معکوس است، که بعلت ویژگی‌های منحصر به فرد نسبت به دیگر فریت‌ها مانند ناهمسانگردی مغناطیسی، مغناطش اشباع متعادل (MS)، نیروی وادارندگی بالا(HC)، سختی مکانیکی و پایداری شیمیایی بالا مورد توچه ویژه قرار گرفته‌است و به عنوان یکی از ترکیبات مهم در محیط‌های ضبط مغناطیسی به کار برده می‌شود زیرا که بالا بودن نیروی وادارندگی مغناطیسی عامل اصلی بالا بردن حجم درذخیره مغناطیسی است. کیاستولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن تورمالین- روتیل- کوارتز- تورمالین- گارنت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - فشرده - رشته‌ای - شعاعی غربی، اسپانیا، روسیه، الجزایر، فرانسه و انگلستان یافت می‌شود. یوویت
یوویت با کانی کمیابی است که در سنگ‌های آتشفشانی سرشار از کلسیم یافت می‌شود. خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه تورمالین است و کانی‌های مشابه آن دراویت و بوئرژریت است. در ترکیب شیمیایی درصد بزرگی از Ca و Mg و درصد کمی از Al وجود دارد ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون‌های مهم Fe , Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و ...  یوویت از نام ایالت Uva در سری لانکا گرفته شده‌است این کانی برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: کوچک، رنگ: قهوه‌ای زرد - قهوه‌ای تا قهوه‌ای سیاه - استثنائا آبی سیاه، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، رخ: ناکامل - مطابق با سطح است و منشأ تشکیل آن پگماتیت - اسکارن است. سیال (زمین‌شناسی)
زمین‌شناسان اغلب سنگ‌های موجود در این لایه را فلسیک می‌نامند، زیرا دارای مقادیر بالای فلدسپات هستند، ولی در واقع سنگ‌های «سیال» دارای تنوع زیادی از انواع سنگ‌ها هستند که شامل مقادیر زیادی از سنگ‌های بازالتی نیز می‌شود. اورانولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کانی‌های اورانیوم دار است ، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگاتهای خاکی - اسفرولیتی - شعاعی فراوان است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، لهستان، زئیر، کانادا و آمریکا یافت می‌شود. ازاره
البته در مورد این سنگ‌ها آنچه بسیار اهمیت دارد وجود رگه‌های مختلف است. رگه‌هایی چون رگه‌های خاکی، آهن، مس و اکسیدهای مختلف که باید دقت شود که رگه کمتر داشته باشد یا اینکه سنگ رگه دار را در کجا بکار ببرند. از نمونه‌های بسیار عالی، می‌توان به سنگ مرمر سر درب مسجد و سنگ یک تکه منبر اشاره کرد. اندیس آنومالی دره درک
آنومالی دره درک یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر جبال بارز استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس توف، گرانودیوریت، گرانیت، کوارتزدیوریت، دیوریت، ریولیت پیروکلاستیک، داسیت است در این اندیس، پاراژنز‌های شئلیت، گالن، پیریت، باریت، گارنت، لیمونیت، مالاکیت، مارکاسیت، مولیبدنیت، روتیل، اسفن، ایلمنیت، هماتیت، منیتیت، اپیدوت، آپاتیت یافت می‌شوند. زنسیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی و محتوای Znسینابر - روتیل- کلسیت- ویلمیت- فرانکلینیت- رودونیت و غیرهشیاردار است ، از نظر ژیزمان به ندرت بلوری - آگرگات دانه‌ای - ورقه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، ایتالیا، یوگسلاوی، آمریکا یافت می‌شود. اکلوژیت
اکلوژیت () گونه‌ای از سنگ دگرگونی مافیک است. در کیمبرلیت‌ها و بعضی از بازالت‌ها، سنگهایی به صورت قطعات بیگانه دیده می‌شود که عناصر اصلی سازنده آن پیروکسن و گارنت است. این سنگ در دگرگونی‌های شدید ناحیه‌ای به وجود می‌آید. اکلوژیت‌ها با چگالی ۳/۴ تا ۳/۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب در فشار زیاد و اعماق پوسته زمین به وجود می‌آیند و از نظر ترکیب شیمیایی بسیار شبیه سنگ‌های آذرینی مانند بازالت و گابرو هستند. اکلوژیت‌ها تنها در شرایط بدون آب به وجود می‌آیند از اینرو کاملاً بی آب هستند. ترئولیت
ترئولیت رایج ترین کانی سولفیدی در سطح ماه است. حدود یک درصد از پوسته ماه را تشکیل می دهد و در هر سنگ یا شهاب سنگی که از ماه منشا می گیرد وجود دارد. به طور خاص، تمام بازالت‌هایی که توسط ماموریت‌های آپولو 11، 12، 15 و 16 آورده شده‌اند، حاوی حدود 1 درصد ترویلیت هستند. سازند لالون
سازند لالون در تمامی البرز، آذربایجان و ایران مرکزی دیده شده و در زاگرس در میان گنبدهای نمکی و در کوه دینار رخنمون دارد. معادل این سازند را در کرمان، سازند داهو می‌نامند. این سازند در خارج از ایران در پاکستان (با نام ماسه‌سنگ‌های ارغوانی)، در عربستان (ماسه‌سنگ ساق)، در ترکیه (ماسه‌سنگ سادان) و در اردن (ماسه‌سنگ قویره) نامیده می‌شود. تریپلیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آپاتیت- کوارتز- کاسیتریت و غیره است ، از نظر ژیزمان به ندرت بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، آمریکا، آرژانتین یافت می‌شود. تولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن خواص نوری - واکنش‌های شیمیایی-اشعه Xپامپله ایت- آمفیبول- اپیدوت- وزوویانیت- کوارتز- گارنت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - فشرده کمیاب است و بیشتر به‌طور محلی در نروژ، روسیه، آمریکا، نامبیا، استرالیا و گروئنلند یافت می‌شود. سنگ آهن لیمونیت
رگه های این سنگ آهن خصوصیتی است که آن ها را از هم متمایز می کند مثلا رگه (رنگ خاک) لیمونیت همیشه مایل به قهوه ای است، هماتیت با رگه قرمز و مگنتیت با رگه سیاه است. استانیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رنگ، واکنش‌های شیمیائی و اشعه Xتترائدریت- تترائدریت- پیریت- آرسنوپیریت- کاستریت و غیره است ، از نظر ژیزمان توده‌ای - دانه ریز با بلورهای کامل فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، انگلستان، استرالیا، بولیوی یافت می‌شود. اپال
اپال با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه اوپال است. دارای لو مینسانس فراوان سبز تا زرد-سبز است. گاه به صورت سنگ ظریف (آگرگاتهای کوچک) مورد استفاده قرار می‌گیرد. از کلمه یونانی Hualos به معنی شیشه اخذ شده‌است. محلول در KOH , HF متغیر - درصد H2O بین ۲۷–۱ درصد در تغییر است و ادخال‌های Ca-Mg-Al -Fe-As نیز دارد. برای اولین بار در چک و اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: آبی یا سبز، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای و در رده‌بندی اکسید است و منشأ . سنگ تراورتن سیلور
آب های داغ که وضعیت اسیدی نیز دارند، در مسیر حرکت خود، بخش های سنگی مختلف را در خود حل می کنند. بخش عمده ی این سنگ ها کربناته هستند در نتیجه ترکیب شیمیایی غالب در محلول های گرمابی نیز کربناته خواهد بود. گرچه انحلال ترکیبات آهن دار نیز ممکن است اتفاق بیافتد. گاهی در این مسیر، مواد آلی تیره رنگ و دارای عنصر کربن نیز در سنگ ها وجود دارند که توسط محلول های داغ حل می شوند. خروج محلول های گرمابی از چشمه ها و رسوب آن ها در اطراف چشمه ها به صورت لایه ای اتفاق می افتد که در نتیجه ی آن، توالی رنگ های روشن تا تیره و گاهی زرد شکل می گیرد که از ویژگی های تراورتن سیلور است. ژوردانیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن بورنونیت- گالن- اسفالریت- پیریت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگات دانه‌ای و خوشه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، سوئیس، رومانی، ژاپن و URSS یافت می‌شود. ماه
در کرهٔ ماه همچنین سنگ بازالت به فراوانی یافت می‌شود. در زیر بیشتر سطح ماه، گدازه‌های بازالتی در جریان‌اند. پس از برخورد شهاب‌های کهن به سطح ماه به خاطر نازک شدن سطح، گدازههای بازالت به سطح راه یافت و بخش‌های عظیمی از رویه کره را پوشاند. این مناطق بازالتی و تیره‌رنگ کره ماه به نام دریاوارهای ماه شناخته می‌شوند. سنگ‌پهنه
به دلیل شیب مورد نیاز، آن‌ها بیشتر در فلات‌ها یافت می‌شوند. سنگ‌های بازالت و رسوبی اغلب سنگ‌پهنه‌های بزرگتر و پرتعدادتری نسبت به سایر انواع سنگ تولید می‌کنند. سنگ‌پهنه‌ها فقط در شیب‌های ۲۵ درجه یا کمتر تشکیل می‌شوند. زاویه تندتر منجر به برده شدن سنگ‌ها از محل به دلیل گرانش و تشکیل دامنه‌های واریزه‌ای به جای سنگ‌پهنه می‌شود. مسلیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - سیدریت- تریپیلیت- ویویانیت است ، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات درخشان توده‌ای تقریباًَ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، URSS، چک اسلواکی و آمریکا یافت می‌شود. ناترولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - واکنش‌های شیمیایی - اشعهXآراگونیت - مزولیت - اسکولسیت -توسمانیت- زئولیت‌های دروغین- کلسیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - نودولار- دانه‌ای - توده‌ای - پودری فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، ایتالیا، ایسلند، کانادا، آمریکا یافت می‌شود. ویله میت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالیاپیدوت - اولیوین و غیره- زیرکن- اسمیت زونیت- همی مورفیت- فرانکلینیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، زامبیا، استرالیا و آمریکا یافت می‌شود. بیگانه‌سنگ
بیگانه‌سنگ یا زینولیت () یک تکه‌سنگ است که درون یک سنگ دیگر به صورت میزبان قرار گرفته و دارای ترکیب کانی‌شناسی متفاوتی با سنگ میزبان است. دیوریت
کانی‌هایی مانند زیرکن، آپاتیت، مگنتیت، ایلمینیت و سولفیت‌ها نیز به صورت کانی‌های فرعی در این سنگ یافت می‌شوند. این سنگ امکان دارد به رنگ‌های سیاه و آبی خاکستری دیده شود و معمولاً دارای ته‌رنگ سبز است. زمانی که کانی‌های الیوین و اوژیت پر آهن در سنگ باشند، سنگ در ردهٔ «فرو دیوریت» قرار می‌گیرد که قابل تبدیل به گابرو است. اگر مقدار کوارتز در این سنگ بیش از ۵٪ باشد، به آن «کوارتز-دیوریت» و اگر بیش از ۲۰٪ باشد به آن «تونالیت» گفته می‌شود و اگر مقدار ارتوکلاز این سنگ بیش از ۱۰٪ باشد به آن مونزودیوریت یا گرانودیوریت می‌گویند. دیوریت عموماً یک بافت پرفیری با اندازهٔ دانه‌های متوسط دارد. بازالت
از بازالت الیاف نیز تهیه می‌شود. از جمله برتری‌های الیاف بازالتی مقاومت حرارتی بالا، اشتعال‌پذیری کم، افت کم عملکرد و استحکام در دماهای بالاتر از ۹۰۰ درجه سانتی‌گراد و همچنین در رطوبت زیاد، چسبندگی خوب به رزین‌های بسپاری و لاستیک‌ها، مقاومت سایشی و کششی، ویژگی‌های دی‌الکتریکی بالا است. باونیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - محلول در اسیدهالامونتیت- فلوئوریت- آلبیت- بریل و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته‌ای - شعاعی - قرصی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، ایتالیا، آمریکا، استرالیا یافت می‌شود. استورولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن گرونا- موسکویت- سیانیت- کوارتز- آلماندین و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای تقریباًََ کمیاب است و بیشتر در آلمان، سوئیس، اتریش، چک اسلواکی، انگلستان، ایرلند، روسیه، آمریکا، نامبیا، هند و استرالیا یافت می‌شود. برازیلیانیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی و چگالیتوپاز- موسکویت- آپاتیت- آلبیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات اسفرولیتیک کمیاب است و بیشتر در برزیل، آمریکا یافت می‌شود. رادیولاریت
رادیولاریت شامل ردیف چرت‌های قرمز، خاکستری، زرد تا سبز زیتونی و شیل‌های قرمز و سبز رنگ، آهک‌های سیلیسی و توده‌های سنگ‌های بازی و فوق بازی شامل سرپانتین است. این طبقات مربوط به کرتاسه فوقانی اند. رادیولاریت‌ها به صورت یک زون خطی در جوار زون تراست‌ها در کرمانشاه، لرستان، دزفول و فارس دیده می‌شوند. گاهنیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن چگالی - واکنش‌های شیمیاییاسپینل- گالن- اسفالریت- مگنتیت است. ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، فنلاند، بلغارستان، استرالیا، سوئد، آمریکا، برزیل یافت می‌شود. داتولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - انحلال در اسیدهاکولمانیت - دنبوریت- زئولیت ها- کلسیت- پرهنیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای - دانه‌ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، انگلستان، نروژ، سوئد، آمریکا یافت می‌شود. جغرافیای پاکستان
چندین گونه از سنگ‌های قیمتی برای استفاده محلی و صادرات استخراج و جلا داده می‌شوند. منطقه اصلی این عملیات خیبر-پختونخوا و اخیراً گیلگیت-بالتستان است. این سنگ‌ها شامل اکتینولیت، گروسولار، رودینگیت، عقیق، وزوویانیت، روتیل، گوشنیت، سنگ قولنج، یاقوت، آمازونیت، اسپودومن، سرپانتین، آزوریت، کیانیت، اسپسارتیت، گوشنیت، مارگانیت، لعل، زمرد، سنگ ماه، توپاز، اپیدت، پارگاسیت، تورمالین، نارسنگ، زبرجد، فیروزه، گروسولار، کوارتز و وزوویانیت است. درآمد صادرات حاصل از این سنگ‌های قیمتی بیش از ۲۰۰ میلیون دلار است. اورانولیت
اورانولیت با از مجموعه کانی هاست و دارای رادیواکتیویته شدید است - لومینسانس ضعیف سبز زرد دارد. این نام توسط Websky در سال ۱۸۵۳ میلادی به این کانی داده شده‌است. CaO:6.55 UO2:66.8% SiO2:14.03% H2O:۱۲٫۶۲٪ برای اولین بار در فنلاند کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار، رنگ: زرد لیموئی -زرد - سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - مات، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن پگماتیتی- ثانوی است. بریل (کانی)
بریل به وفور در پگماتیت‌های گرانیتی یافت می‌شود. لبته در شیست‌های میکا دار در کوه‌های اورال وجود دارد. کانی بریل بویژه نوع مورگانیت آن در ماداگاسکار وجود دارد. زمردهای معروف جهان در موسو و چیوور و کلمبیا و بویاکا یافت شده‌اند. این زمردها همچنین در ترنسوال، جنوب آفریقا، برزیل و نزدیک مورسینکا در اورال و نیز در شمال کالیفرنیا دیده شده‌اند. پگماتیت‌های نیوانگلند برخی از بزرگترین بریل‌های یافت شده شامل یک توده بلوری با ابعاد۱/۲ ۵۰۵ × متر و وزن ۱۸ تن ایجاد کرده‌اند. سنگ معدن اکسید آهن مس طلا
مواد معدنی گانگ سیلیکات شامل اکتینولیت، پیروکسن، تورمالین، اپیدوت و کلریت، با آپاتیت، آلانیت و سایر مواد معدنی فسفات رایج در برخی از مناطق، IOCG (به عنوان مثال، نمونه‌های آمریکای شمالی)، با مجموعه‌های کربنات-کربنیت نیز گزارش شده‌است. در صورت وجود، فلزات خاکی کمیاب تمایل به ارتباط با مواد معدنی فسفات دارند. پیزانیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالکانتیت- هالوتریکیت- ملانتریت و دیگر سولفات‌ها است ، از نظر ژیزمان دانه‌ای - استالاگتیتی - پوسته‌ای - قشری فراوان است و بیشتر در آلمان، اسپانیا، سوئد، چک اسلواکی، یوگسلاوی و مجارستان یافت می‌شود. بازالت
کم بودن میزان سیلیس باعث می‌شود تا بازالت گرانروی کمی داشته‌باشد و به همین دلیل گدازه‌های بازالتی بر روی زمین می‌توانند سطحی تا حدود بیست کیلومتر را بپوشاند. فراوانترین کانی‌های سازندهٔ این سنگ عبارتند از الیوین، پیروکسن و پلاژیوکلاز. گرانیت
سنگ خارا یا گرانیت گونه‌ای سنگ آذرین درونی اسیدی است. به همین دلیل، بافتِ آن دارای دانه‌های متوسط تا درشت است و دارای کوارتز (دُرّ کوهی)، میکا، فلدسپات ،و پاره‌ای کانی‌های دیگر می‌باشد. بسته به کانی‌هایِ موجود در سنگ خارا و شیمی آن، این سنگ به رنگ‌های گوناگونی، از صورتی تا سفید و خاکستریِ یافت می‌شود. این سنگ از سنگین‌ترین سنگ‌ها با چگالی ۲٫۷۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب به‌شمار می‌رود. سیاه‌گیله کبود
سیاه‌گیله کبود یا آس به حالت پر پشت در جنگل‌ها، مخصوصاً اگر جنس زمین سلیسی باشد، می‌روید. در غالب نواحی اروپا بخصوص در مناطق کوهستانی آن و در آسیای صغیر، قفقاز، سیبری همچنین در آمریکای شمالی می‌روید. در ایران این گیاه یافت نمی‌شود. برگ آن دارای اثر مقوی، ضدعفونی‌کننده و رفع اسهال است و از آن برای رفع سرفه، رفع تهوع احساس چنگ زدگی در معده، بی‌اختیاری دفع ادرار در اطفال، اسهال‌های ساده مزمن، بیماری قند و بیماری‌های پوستی دیر علاج استفاده می‌شود و چون اثر مدر و ضدعفونی‌کننده نیز دارد، برای زیاد کردن ترشح ادرار و ضدعفونی کردن مجاری دستگاه دفع ادرار مورد استفاده قرار می‌گیرد. فربریت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - انحلال در اسیدهاکولومبیت- شئلیت- ولفرامیت- توپاز و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، آمریکا، بولیوی، پرو و گروئنلند یافت می‌شود. شیست سبز
شیست سبز زمینهٔ اصلی تعریف سنگ شناختی سنگ‌های مافیک آتشفشانی دگرگونی یا دگرسانی است. در اروپا واژهٔ پاراسینیت در برخی موارد برای این نوع از سنگ‌ها به کار برده می‌شود. برخی اوقات گرین استون، شیست سبزی محسوب می‌گردد اما می‌تواند نوعی از سنگ بدون شیست وارگی و به خصوص از نوع متابازالت (اسپیلیت یا پیکیریت) باشد. رنگ سبز این سنگ بر اساس فراوانی و غالب بودن کانی‌های سبز کلریت، اکتینولیت و اپیدوت می‌باشد. با این حال در صورتی که پیروکسن‌های اولیه به کلریت یا اکتینولیت تبدیل نگردند، رنگ بازالت‌ها کاملاً سیاه باقی می‌ماند. به منظور توصیف نام یک سنگ می‌بایست از حالت شیست وارگی یا در برخی موارد از برگ وارگی یا لایه بندی استفاده نمود. سنگ‌های مشتق شده از بازالت، گابرو یا سنگ‌های مشابه شامل کانی‌های فلدسپار پلاژیوکلاز غنی از سدیم، کلریت، اپیدوت و کوارتز می‌باشند. براسیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن ایندریت- ژیپس- کارنالیت- انیدریت است کاربرد آن: منبع بر (Br) و تولید اسید بریک، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - رشته‌ای - توده‌ای تقریباًَ کمیاب است و بیشتر در آلمان، انگلستان، آمریکا و بولیوی یافت می‌شود. داسیت
داسیت () نوعی سنگ آذرین آتشفشانی است. این سنگ دارای بافت ناویدا تا پروفیریتیک بوده و ترکیب آن حد میانه بین آندزیت و ریولیت است. واژه داسیت از نام داکیه گرفته شده است که از استان‌های امپراتوری روم بوده و میان رود دانوب و کوه‌های کارپات واقع شده بود. این محل امروزه در رومانی و مولداوی قرار دارد و سنگ داسیت نخستین بار در آنجا تشریح و توصیف شد. آپاتیت
آپاتیت گاهی اوقات حاوی مقادیر قابل توجهی از عناصر خاکی کمیاب است و می‌تواند به عنوان یک سنگ برای آن دسته از فلزات استفاده می‌شود. این است که سنگ معدن خاکی کمیاب محلی، به عنوان آپاتیت غیر رادیواکتیو است که خطری زیست‌محیطی در باطل‌های معدنی به حساب نمی‌آید. با این حال برخی از آپاتیت‌ها در فلوریدا مورد استفاده کشاورزی برای تولید فسفات قرار می‌گیرند که حاوی اورانیوم، رادیوم و رادون هستند. اندیس آنومالی شرق سلماس
آنومالی شرق سلماس یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سلماس استان آذربایجان غربی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس دیوریت، گرانودیوریت، گابرو، پریدوتیت، مرمر و سنگ‌های ولکانیک اسیدی است در این اندیس، پاراژنز‌های آپاتیت، باریت، بیوتیت، اپیدوت، هماتیت، ایلمنیت، مگنتیت، فلوگوپیت، زیرکن، شئلیت یافت می‌شوند. اندیس آنومالی بلسور سفلی
آنومالی بلسور سفلی یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر دیزج استان آذربایجان غربی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس آهک صورتی، چرت رادیولاریت‌دار و گدازه‌های بازالتی است در این اندیس، پاراژنز‌های سینابر، گالن، سروزیت، هماتیت، مگنتیت، کرومیت، پیریت و آپاتیت یافت می‌شوند. کاماسیت
کاماسیت آلیاژی از آهن و نیکل است که در زمین فقط در شهاب سنگ‌ها یافت می‌شود. در این آلیاژ نسبت آهن: نیکل بین ۱۰:۹۰ و ۵:۹۵ می‌باشد و ممکن است مقادیر کمی از عناصر دیگر مانند کبالت یا کربن نیز در آن یافت شوند. این کانی دارای درخشندگی فلزی بوده و خاکستری رنگ است و ساختار بلوری آن ایزومتریک-هگزوکتاهدرال است. چگالی آن در حدود ۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب بوده و سختی آن در مقیاس سختی موس ۴ می‌باشد. این آلیاز گاهی اوقات بالکنیزن نیز نامیده می‌شود. اندیس بازسبست
بازسبست یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر باشتین استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس بازالت، توف، است و دیرینگی آن به دوران کرتاسه فوقانی می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های پیریت، لیمونیت، هماتیت یافت می‌شوند. کابرریت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اریتریت- ژرسدرفیت- کلوآنتیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگاتهای پودر تقریباْ کمیاب است و بیشتر در پرتغال، یونان و اطریش یافت می‌شود. اندیس آنومالی کوه تنگ
آنومالی کوه تنگ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سبزواران استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس سنگ آهک، گرانودیوریت، کنگلومرا، ماسه‌سنگ، مارن، آندزیت، بازالت، ریوداسیت است در این اندیس، پاراژنز‌های شئلیت، پیریت، زیرکن، آپاتیت، روتیل، باریت، گارنت، هماتیت، مگنتیت، مالاکیت یافت می‌شوند. فیبر بازالت
الیاف بازالت معمولاً دارای قطر رشته‌ای بین ۱۰ تا ۲۰ میکرومتر هستند که به اندازه کافی بزرگتر از حد تنفسی ۵ میکرومتر است. اندازه بزرگتر باعث می‌شود فیبر بازالت جایگزین مناسبی برای آزبست است. همچنین دارای مدول الاستیک بالایی است و در نتیجه استحکام ویژه بالایی دارند - سه برابر فولاد. الیاف نازک معمولاً برای کاربردهای نساجی عمدتاً برای تولید پارچه بافته شده و فیبر ضخیم‌تر در سیم‌پیچ فیلامنت استفاده می‌شود، به عنوان مثال، برای تولید سیلندرها یا لوله‌های گاز طبیعی فشرده (CNG) استفاده می‌شود. ضخیم‌ترین الیاف برای پالتروژن، ژئوگرید، تولید پارچه چند محوره و به صورت رشته خرد شده برای تقویت بتن استفاده می‌شود. یکی از آینده نگرانه‌ترین و در حال حاضر جدیدترین کاربردهای الیاف بازالت، تولید میلگرد بازالت است که روز به روز جایگزین میلگردهای فولادی سنتی در ساختمان سازی می‌شود. جدول زیر به خواص فیبر بازالت اشاره دارد. داده‌های تولیدکنندگان متفاوت است، این تفاوت گاهی اوقات مقادیر بسیار بزرگی است. سنگ تراورتن سیلور
زمینه ی تراورتن سیلور دارای دامنه ای از رنگ های نقره ای روشن تا خرمایی است. رنگ زمینه ی دودی تیره و روشن با موج ها و رگه های بسیار زیبای سفید، مشکی، نقره ای و گاهی زرد، موجب افزایش زیبایی تراورتن سیلور شده است. تراورتن سیلور تکاب در آذربایجان غربی و معادن آذر شهر در آذربایجان شرقی معمولاً با کیفیت بوده و قیمت بیشتری دارند؛ سنگ تراورتن سیلور کاشان نیز در جایگاه بعدی قرار دارد. اما دلیل ایجاد چنین رنگ هایی در لایه بندی سنگ تراورن سیلور چیست؟ مارکارسیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رنگ، اشکال بلوری، سختی، خواصنوری و اشعه Xکالکوپیریت - پیریت- سینابر- گالن- اسفالریت- پیریت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای - دانه‌ای - نودولار - کنکرسیونی DDD پسودومرف فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، URSS، آمریکا، مکزیک، شیلی یافت می‌شود. بودانتیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی و چگالیپارماکوسیدریت- پارماکوسیدریت- مالاکیت- لیمونیت و غیره است. ، از نظر ژیزمان بلوری کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، یونان، استرالیا و نامبیا یافت می‌شود. پوده‌سنگ
ترکیبات آهن عامل اصلی رنگ در ساپرولیت هاست. در بسیاری از برون زدگی‌ها رنگ از ترکیبات فریک به دست می‌آید؛ رنگ به مینرالوژی و اندازه ذرات بستگی دارد. گئوتایت ریز میکرونی [FeO(OH)] زرد است در حالی که گئوتایت درشت قهوه‌ای است. هماتایت ریز میکرونی [FeO] قرمز است؛ هماتایت درشت خاکستری مایل به سیاه است. منطقه انتقالی شکننده و انعطاف‌پذیر
بخش هایی از مناطق گسل که زمانی در منطقه گذار فعال بودند و اکنون در سطح آن قرار دارند، معمولاً دارای یک نوع پیچیدگی از انواع سنگ‌های شکننده و قابل انعطاف هستند. کاتاکالیست یا سودومیزه برنجی با سنگ میلونیت، به عنوان کاتاکلاسیت ها و سودومیزه های تغییر شکل پذیر شایع هستند. کبالت
کبالت در درجه اول در باتری‌های یون لیتیوم و در ساخت آلیاژهای مغناطیسی، مقاوم در برابر سایش و مقاومت بالا استفاده می‌شود. ترکیبات سیلیکات کبالت و آلومینات کبالت(II) (CoAlO، آبی کبالت) به شیشهها، سرامیکها، جوهرها، رنگها و لعابها یک رنگ آبی متمایز می‌دهند. کبالت به‌طور طبیعی تنها به عنوان یک ایزوتوپ پایدار، کبالت-۵۹ ظاهر می‌شود. کبالت-۶۰ یک رادیوایزوتوپ تجاری مهم است که به عنوان یک ردیاب رادیواکتیو و برای تولید پرتوهای گاما انرژی بالا استفاده می‌شود. ایدریالیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اونکیت- اونکیت- سینابر- کلسیت- مارکاسیت- کالسدوئن است ، از نظر ژیزمان تجمع دانه‌ای - توده‌ای - پیازی - آغشتگی با سینابر تقریباً کمیاب است و بیشتر در یوگسلاوی (ایدریا)، چک اسلواکی و آمریکا یافت می‌شود. ژهلنیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش هایشیمیایی و اشعه Xمیلیلیت - فلدسپات ها- کلسیت- ولاستونیت- وزوویانیت- گارنت‌ها و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، رومانی، آمریکا، مکزیک یافت می‌شود. کوزالیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن بیسموتینیت و نمکهای سولفورهبیسموت- نمکهای سولفوره بیسموت, سرب ومس است کاربرد آن: کانسار بیسموت، از نظر ژیزمان آگرگاتهای شعاعی و دانه‌ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در رومانی، مکزیک، کانادا، استرالیا، روسیه و چک اسلواکی یافت می‌شود. بازالت
تحقیقات آزمایشگاهی و میدانی در ساختار بازالتی رود کلمبیا در آمریکا نشان داده‌است که دی‌اکسید کربن تزریق شده در سنگ بازالت با مواد معدنی تودهٔ سنگ ترکیب شده و ترکیبات کربناتی مانند آنکریت ایجاد می‌کند و از انتشار دی‌اکسید کربن (که یکی از گازهای گلخانه‌ای است) در اتمسفر جلوگیری می‌کند. پیرانشهر
پیرانشهر به دلیل داشتن سنگ‌های گرانیت دارای شهرت جهانی است. ذخایر شناخته شده سنگ‌های گرانیت (سبز، مشکی و سفید) این شهرستان چهار میلیون تن برآورد می‌شود که به لحاظ تنوع رنگ و طرح استحکام در ایران و جهان منحصر به فرد است. سینیت‌های سبز پیرانشهر در نوع خود در دنیا منحصربه‌فرد هستند و تنها یک توده کوچک مشابه آن در کشور ایتالیا وجود دارد، به‌طوری‌که در موزه ایتالیا نگهداری می‌شود. شهرستان پیرانشهر پس از منطقه لرستان به عنوان دومین منطقه دارای معادن سنگ گرانیت کشور شناخته شده‌است. اودیالیت
کاربرد آن: روسیه، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در URSS، نروژ، گروئنلند، گینه، ماداگاسکار، آفریقای جنوبی، آمریکا، کانادا یافت می‌شود. وردلیت
کاربرد آن: بریده آن به عنوان سنگ ظریف و نوعی جواهر به کار برده می‌شود.، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، سوئد، چک اسلواکی، آمریکا، برزیل، نامبیا، روسیه (اورال) و قزاقستان یافت می‌شود. هیاسنیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش هایشیمیایی - اشعه Xگزنوتیم - توریت - گارنت- بیوتیت- آمفیبول- کوارتز- گارنتآبرفتی - متامیکتایتیایزومتریک است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - دندریتی - شعاعی - دانه‌ای - آبرفتی کمیاب است و بیشتر در آبرفت‌های سری لانکا، استرالیاو برزیل یافت می‌شود. کبالت
کُبالت یک عنصر شیمیایی با نماد Co و عدد اتمی ۲۷ است. مانند نیکل، کبالت در پوسته زمین فقط به صورت ترکیبات شیمیایی یافت می‌شود، به جز رسوبات اندکی که در آلیاژهای آهن متوریک طبیعی وجود دارد. کبالت خالص که توسط گدازگری احیائی تولید می‌شود، فلزی سخت، براق، و خاکستری-نقره ای است. کیمبرلیت
کیمبرلیت () به سنگ‌های آذرین اولترامافیکی غنی از پتاسیم اطلاق می‌گردند، که بیشتر حاوی قطعاتی از سنگ‌ها و کانی‌های پوسته و جبه می‌باشند. کیمبرلیت‌ها اغلب در پوسته‌های قاره‌ای در نقاط پایدار (غیر کوه‌زایی) به وجود آمده‌اند، که متعلق به دوره کرتاسه می‌باشند. کمبرلیت‌ها سنگ‌های الترامافیک آلکالن کمیاب هستند. اهمیت این سنگ‌ها به علت آن است که در آن‌ها مجموعه‌ای از کانی‌های استثنایی و زینولیت‌هایی دیده می‌شود که بنا به اصطلاحات پترولوژی تجربی نسبت به دیگر فازهای موجود در سنگ‌های شناخته شده زمین در فشار و اعماق بیشتری تشکیل گردیده‌اند. کیمبرلیت‌ها بعلت داشتن الماس در ساختار خود، از نظر اقتصادی نیز دارای اهمیت زیادی می‌باشند. کوارتز گل صورتی
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - رخ پذیری - انحلالدر اسیدها - واکنش‌های شیمیایی -اشعه Xآپاتیت - پولوسیت - بریل - توپاز -فناکیت- لپیدولیت- بریل- تورمالین است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، فنلاند، روسیه، آمریکا، برزیل، ماداگاسکار، نامبیا، آفریقای جنوبی و ژاپن یافت می‌شود. آپلیت
آپلیت از سنگ‌های درونی است که کانیهای غالب آن کوارتز و فلدسپات است و ترکیب گرانیتی دارد. معمولاً خیلی ریزبلور با بافت شکری، سفید، خاکستری یا گوشتی‌رنگ است و اجزای اصلی آن با ذره بین قابل مشاهده است. اغلب بصورت رگه‌ای یافت می‌شوند و دایک‌هایی با ضخامت‌های متغیر را ایجاد می‌کنند. سنگ‌پهنه
سنگ‌پهنه‌ها معمولاً مربوط به مناطقی با اقلیم آلپی و زیرشمالگانی و پیرامون یخچال‌های طبیعی هستند. سنگ‌پهنه‌ها اغلب در مناطق کوهستانی مرتفع در نزدیکی دایره قطب شمال، به‌ویژه در ایسلند، قطب شمال کانادا و نروژ یافت می‌شوند و هنوز در بخش‌هایی از اروپای مرکزی که توسط صفحات یخی پوشانده نشده‌اند فعال هستند. در نیمکره جنوبی سنگ‌پهنه‌های غیرفعال را می‌توان در ارتفاعات لسوتو، و جزایر پرنس ادوارد یافت. آندزیت
سنگ‌های آندزیتی اغلب به همراه بازالت‌های کالکوآلکالن، داسیتها و ریولیتها یافت شده و محیط‌های فرورانش، به‌ویژه هنگامی که فرورانش از نوع پوسته اقیانوسی- قاره‌ای باشد، برونزدهای وسیعی را شامل می‌شوند. کوبالتیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن محتوای As، اشعه X و واکنش هایشیمیائیلینه ایت - اولمانیت- کالکوپیریت- پیروتین- آرسنوپیریت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، اطریش، فرانسه، مراکش و کانادا یافت می‌شود. یوزپلنگ آسیایی
زغال‌سنگ، آهن و مس سه مادهٔ معدنی هستند که در سه استان در ایران و میان زیستگاه‌های یوزپلنگ یافت می‌شوند. تخمین زده می‌شود در دو منطقه آهن و زغال‌سنگ بافق و آهن نایبند بیشتر جمعیت یوزپلنگ‌ها بیرون از منطقه حفاظت شده رانده باشند. استخراج معدن به خودی خود تهدیدی برای یوزها نیست. بلکه خطر اصلی احداث جاده برای این معادن و رفت‌وآمد انسان در این جاده باعث نزدیکی بین انسان و یوز و همچنین انسان و طعمه‌های یوز می‌شود. در مرز ایران، افغانستان و پاکستان هنوز گذرگاه‌هایی وجود دارد که تبهکاران مسلح و قاچاقچیان مواد مخدر از آن طریق مواد مخدر را در مرکز و غرب ایران پخش می‌کنند٬آنها باید برای این کار از میان زیستگاه‌های یوز گذر کنند و این موضوع حفاظت یوز و طعمه‌هایش را سخت می‌کند. وانادینیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن میمتیت- ولفنیت- پیرومورفیت- میمتیت است ، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات الیافی تقریباْ کمیاب است و بیشتر در اطریش، بریتانیا، مراکش، زامبیا، مکزیک و آمریکا یافت می‌شود. تصویر بلورهای کبود رنگ وانادینیت بر روی یک سنگ دولومیتی دگرسان شده را نشان می‌دهد دراویت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن مشابه تورمالینآمفیبول-آکتینوت-ریه بکیت-بریل -آندالوزیت- ارتوز- آپاتیت- کوارتز- بریل- توپاز است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در اطریش، آمریکا، روسیه، آلمان شرقی و کنیا یافت می‌شود. شیست سبز
بازالت‌های اقیانوسی در مجاورت پشته‌های میان اقیانوسی به شکل معمول دگرسانی زیر شیست سبز را از خود به نمایش می‌گذارند. کمربند گیرین استون متعلق به سپرهای قاره‌ای متعلق به دورهٔ آرکئن معمولاً به رخسارهٔ شیست سبز دگرسان می‌شوند. این سنگ‌های قدیمی به عنوان سنگ میزبان انواع مختلف نهشته‌های مواد معدنی در استرالیا، نامیبیا و کانادا مورد توجه قرار دارد. بازالت
سنگ بازالت به صورت کوپ و سنگ فرآوری‌شده در کف‌سازی پیاده‌روها، جدول خیابان‌ها و به‌صورت چرمی یا ساییده برای نمای ساختمان‌ها کاربرد دارد.اولین شرکت فراوری بازالت ب عنوان سنگ ساختمانی در ایران پرتو سنگ میباشد. کاربردهای دیگر آن به عنوان پشم سنگ و در فیزیوتراپی به‌جای تشک برقی است. آندزین
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - انحلال در اسیدها -اشعه X - خواص نوری - واکنش هایشیمیاییآمبلی گونیت - اسکاپولیت - ژهلنیت -میلیلیت - اورتوز - سانیدین -میکروکلین- مسکویت- بیوتیت- اورتوز- کوارتز است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان ; گدازه‌های آندزیتی، دیوریتی و سینیتی درآلمان غربی، فرانسه، ایتالیا، فنلاند، گروئنلند و آمریکای جنوبی یافت می‌شود. کبالت
سنگ معدن‌های اصلی کبالت شامل کبالتیت، اریتریت، گلوکودوت و اسکوترودیت است، اما بیشتر کبالت با کاهش محصولات جانبی کبالت در استخراج و گدازگری نیکل و مس بدست می‌آید. کلسیم اگزالات
کلسیم اُگزالات با فرمول شیمیایی CaCO یک ترکیب شیمیایی است؛ که جرم مولی آن ۱۲۸٫۰۹۷ g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، جامد سفید است. در اغلب موارد جنس سنگهای کلیه اگزالات کلسیمی است. کلسیم اُگزالات در برخی گیاهان از جمله دیفن باخیا یافت می‌شود. این سم در گیاهان جنبه دفاعی در برابر خورنده‌ها دارد. زاراتیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - بروسیت- میلریت- سرپانتین و... است ، از نظر ژیزمان لایه‌ای - پودری - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در اطریش، اسپانیا، استرالیا و آمریکا یافت می‌شود. رامسدلیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - پسیلوملان- پیرولوسیت است. ، از نظر ژیزمان بلورهای کوچک - اگرگات دانه ریز و درخشان تقریباْ کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، ترکیه، آمریکا، هند یافت می‌شود. نمالیت
نمالیت با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیائی آن مانند بروسیت است ولی ازآن با غنی بودن از آهن و ساختمان رشته‌ای آگرگاتها (مثل آزبست) مشخص می‌شود. رنگ آن اغلب زردطلایی یا زرد متمایل به سبز است. از کلمات یونانی nema یعنی رشته و فیبر و lithos به معنای سنگ گرفته شده‌است. در اسیدها محلول است - ذوب نمی‌شود. برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: قرصی شکل - منشوری، رنگ: زرد طلایی یا زرد متمایل به سبز، جلا: صدفی - ابریشمی، رخ: کامل - مطابق باسطح و در رده‌بندی هیدروکسید است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی است. ماسه‌سنگ
سنگ رسوبی است که دارای درصد کمی رس می‌باشد. این سنگ جذب آب بیشتری دارد و مقاومت کمتری نسبت به مرمریت‌ها دارد. مصرف این سنگ در پله‌ها و کف راهروها و سرویس‌ها مناسب نیست. این سنگ به رنگ کرم و سفید دیده می‌شود و تنوع رنگی ندارد. به علت وجود کانیهای رسی قابلیت صیقل‌پذیری این سنگ ضعیف است و در هنگام فرآوری، اکثراً سطح آن تیشه‌ای می‌شود. از نقاط قوت این سنگ، رنگ کرم روشن آن می‌باشد ولی از نقاط ضعف آن می‌توان به جذب آب بالای آن اشاره کرد که باعث فرسودگی سریعتر این سنگ می‌شود. همچنین به علت اینکه سختی کمی دارد در مکانهای پر تردد و در پله‌ها، کاربرد مناسبی ندارد. اسکاپولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - واکنش‌های شیمیایی -انحلال در HClفلدسپات ها- گارنت ها- پیروکسن ها- اپیروت- وزوویانیت و غیره است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، نروژ، سوئد، ایتالیا و URSS یافت می‌شود. تریدیمیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن باریتین - کریستالوبالیت- کلسیت- اوپال- کریستوبالیت است ، از نظر ژیزمان آگرگات بادبزنی- کروی فراوان است و بیشتر در در سنگهای رگه‌ای در آلمان، فرانسه، ایتالیا، چک اسلواکی، مکزیک، آمریکا، ژاپن یافت می‌شود. برودار
این گونه از بلوط در ایران از شمال غربی تا جنوب شرقی رشته‌کوه زاگرس و در تمام جهات و ارتفاعات (از ۴۵۰ متر در گدارلندر مسجد سلیمان گرفته تا ۲۶۰۰ متر از سطح دریا در ارتفاعات لته‌کال یاسوج) و روی انواع خاک‌ها گسترش دارد (خاک آهکی را بیشتر می‌پسندد) که نشانه‌ای از انعطاف‌پذیری بیشتر آن نسبت به دیگر گونه‌های بلوط در ایران است. سنگ آذرین
سنگ‌هایی هستند که بر اثر سرد شدن مواد مذاب در خارج از کوه‌های آتشفشانی هیمالیا به وجود می‌آیند و ریز بلور هستند چون این مواد مذاب توسط آتشفشان از داخل زمین خارج می‌شوند به این سنگ‌ها آتشفشانی نیز می‌گویند. مثال بازالت و ریولیت. زبرجد
زبرجد نوع شفاف و تراش‌خوردهٔ الیوین، از سیلیکات‌ها و به رنگ سبز زیتونی است و نوعی جواهر محسوب می‌شود که از عهد باستان اهالی خاورمیانه و خاور نزدیک آن را شناخته‌اند. زبرجد در شهاب سنگها نیز دیده شده‌است. در سال ۲۰۰۳ دانشمندان سنگ پریدوت را در سیاره مریخ کشف کردند. این سنگ جلای شیشه و روغنی دارد و در مقابل مواد اسیدی پایدار نیست و در برابر فشار و ضربه شدید ترک می‌خورد؛ بنابراین گاهی با فلز پوشانده می‌شود. انواع چشم‌گربه‌ای و ستاره‌ای پریدوت کمیاب هستند. این سنگ را هم تراش جواهری می‌دهند و هم کبوچن و دامله. سنگ باباغوری
لغتنامه دهخدا در ادامه می‌افزاید: بیرونی آرد: سنگی است که در صلابت از دیگر سنگها برتری دارد و وزن آن در اصطلاح ما با قیاس بقطب ۶۳۱۸ است؛ و از معادن عقیق در یمن استخراج می‌شود و گویند: آن دو را با هم شباهتی است و نیز گویند: در معادن عقیق هند هم یافت می‌شود و اقسامی دارد که کمیاب‌ترین آن معروف به جزع بقرانی است، که خطوط آن مستقیم و بدون کجی امتداد دارد؛ و صفحات آن از سه رنگ قرمز و مرجانی سفید و بلوری شفاف تشکیل شده که گاهی یک رنگ سیاه یا سبز یا زرد در بعض انواع آن وجود دارد و تمام رنگهای مذکور طبیعی است و آن که به جز سه رنگ اصلی داشته باشد کمتر یافت می‌شود. حمزه گوید: جزع را به فارسی قلنج گویند و بقرانی باکری را هلنج ولی لفظ خلنج اختصاص به جزع ندارد بلکه هر موجودی را که خطهای رنگین و شکل‌های مختلف باشد خلنج گویند چنان‌که به زرافه و روباه و جز آن اطلاق شود بلکه این لفظ به چوب‌های رنگین بیشتر اختصاص دارد و نوع رقیق را برای ساختن دستهٔ کارد و خنجر بکار می‌برند؛ و یک قسم آن را جزع فارسی گویند بدانجهت مردم آنجا بیشتر بدان تمایل دارند و این قسم از بقرانی کم بهاتر و جزع حبشی در مرتبه پست‌تر از این است؛ و قسم دیگر بسلی است. نصر گوید: آن را در زیت جوشانند تا رگهایش استوار گردد؛ و به عقیدهٔ کندی، معدن همهٔ اقسام آن نزدیک به معادن عقیق است و تمامی آن‌ها را یک یا دو روز در عسل می‌پزند تا رگهایش باز شود و اگرچنین باشد نزدیک است به آنچه در باب کیمیا آمده‌است که قسمی از سنگ‌ها در جوف زمین نمو می‌کند و قسمی کاهش می‌یابند و بعضی از آن‌ها همچون جزع از رنگی به رنگ دیگر درآیند. قسم دیگر از جزع را غروانی گویند که رنگ‌های درهم دارد و طول و عرض آن بسیار و قطعه‌های بزرگی از آن یافت شده که از آن ظرف‌هایی ساخته‌اند که به گفتهٔ کندی گنجایش سی و اندی رطل آب داشته‌است و نصر قسم دیگری به نام جزع معرق ذکر کرده و شاید این صفت بجهت بسیاری رگ‌های آن باشد. هم او گوید: بیشتر آنچه در دست است از قسم اخیر می‌باشد که رگ‌های باریک موئین با رنگ‌های مختلط سیاه و قرمز و سفید و گاهی صورت درخت یا حیوان در آن دیده می‌شود؛ و در کتاب الاحجار آمده که جزع را معدنی است در چین که به جهت بدیمنی به آن نزدیک نمی‌شوند و تنها مردم بیچاره آن را استخراج می‌کنند و به سرزمین‌های دیگر می‌برند، زیرا آن را مورث غم و اندوه می‌پندارند. فارماکولیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اریتریت- آنابرژیت- ژرسدورفیت- نیکلین و غیره است ، از نظر ژیزمان آگرگاتهای رشته‌ای - بلوری - خوشه‌ای - استالاگتیتی - پودری - اسفنجی (کف مانند) تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی و آمریکا یافت می‌شود. زیرکن
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش هایشیمیایی - اشعه Xگزنوتیم - توریت - گارنت- بیوتیت- آمفیبول- کوارتز- گارنتمتامیکتایتیایزومتریک است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - دندریتی - شعاعی - دانه‌ای - آبرفتی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، نروژ، روسیه، فرانسه، آمریکا، کانادا، بیرمانی ماداگاسکار، سری لانکا، استرالیا و برزیل یافت می‌شود. بیتونیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - انحلال در اسیدها -اشعه X - خواص نوری - واکنش هایشیمیاییآمبلی گونیت - اسکاپولیت - ژهلنیت -میلیلیت - اورتوز - سانیدین -میکروکلین- مسکویت- بیوتیت- اورتوز- کوارتز است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، فرانسه، ایسلند و کانادا یافت می‌شود. دانبوریت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش هایشیمیایی - اشعه Xداتولیت - توپاز- آلبیت- بریل- فناکیت است ، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی وشرقی، اطریش، روسیه، برزیل، زئیر، تانزانیا، هند، زیمبابوه یافت می‌شود. اندیس کوه ده بالا
کوه ده بالا یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ده سلم استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس بازالت است در این اندیس، پاراژنز‌های پیریت، گالن، اسفالریت، کوولیت یافت می‌شوند. آمبلی گونیت
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن چگالی - خواص نوری - واکنش هایشیمیایی و اشعه Xآلبیت- آپاتیت- پولوسیت- اسپودومن- تورمالین و غیره است ، از نظر ژیزمان آگرگات کریپوکریستالین - لوله‌ای شکل - بلوری - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در سوئد، فرانسه، نامبیا، آمریکا، برزیل یافت می‌شود. شیست آبی
رخساره شیست آبی توسط شرایط دما و فشاری خاصی مشخص گردد که یک بازالت دگرگون شده برای ایجاد شیست آبی نیاز دارد. سنگ‌های فِلسیک و رسوبات پیلیتی که تحت شرایط رخسارهٔ شیست آبی در قرار دارند، می‌توانند مجموعهٔ کانیایی متفاوت تری به نسبت بازالتهای دگرگونی ایجاد نمایند. در نتیجه این سنگها به‌طور کلی آبی رنگ به نظر نمی‌رسند. تنوع کانی‌شناسی شیست آبی توسط ترکیب سنگ مشخص می‌گردد اما مجموعهٔ متعادل رخسارهٔ شیست سبز عبارت است از: