معدن‌ مس ایران در کدام شهرستان است؟
مجموعه معادن مس مزرعه (وشنوه)
مجموعه معادن مس مزرعه (وشنوه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قم، بخش نوفل لوشاتو، دهستان فردو، کوه‌های جنوب شرقی روستای وشنوه واقع شده.این معدن قدیمی ترین معدن مس ایران است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معدن مس درآلو
معدن مس درآلو در استان کرمان، شهرستان بردسیر با مختصات جغرافیایی به طول ۵۱۰۴۴۱ و عرض ۳۲۵۳۶۶۱ در سیستم M.T.M واقع شده‌است. شهرستان ورزقان
معدن مس سونگون در شمال غرب ایران، در استان آذربایجان شرقی، ۱۳۰ کیلومتری شمال تبریز، ۷۵ کیلومتری شمال غرب اهر و ۳۰ کیلومتری شمال ورزقان در همسایگی جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان قرار دارد. استخراج مس
در ایران مس در نقاط مختلفی از کشور وجود دارد، از مهمترین معادن مس در ایران مس سرچشمه کرمان است معدن مس سرچشمه یکی از بزرگترین معادن مس و مولیبدن جهان است که حدود 25 میلیون سال پیش در امتداد رشته کوه زاگرس تشکیل گردید ومیزان استخراج مس در این معدن روزانه 40 هزار تن سنگ سولفوره مس می باشد. مس به سه صورت در طبیعت یافت می‌شود که عبارتند از : سنگ‌های اکسیده، سنگ‌های سولفوره و مس طبیعی. این سنگ‌ها بیشتر در قشر زمین وجود دارند و تغییرات جوی و فعل و انفعالات طبیعی، باعث تبدیل سنگ‌های سولفوری به سنگ‌های اکسیده می‌شود. سنگ‌های اکسیدی مس بیشتر از کربنات‌ها، سولفات‌ها و گاه سیلیکات‌ها تشکیل شده‌اند.
اندیس پال سبز معدن‌ها
پال سبز معدن ها یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر پرنگ استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس میدان بالا۲
میدان بالا۲ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر خوی استان آذربایجان غربی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مس سرچشمه
معدن مس سرچشمه با مختصات "۲۰ '۵۲° ۵۵ طول شرقی و "۴۰ '۵۶° ۲۹ عرض شمالی در ۵۰ کیلومتری رفسنجان و ۱۶۰ کیلومتری جنوب غرب کرمان قرار دارد. این معدن از طریق جادهٔ آسفالته به رفسنجان، شهربابک و سیرجان مرتبط بوده و فاصله آن تا بندرعباس ۴۳۷ کیلومتر است. ارتفاع این ناحیه از سطح دریا به‌طور متوسط ۲۶۲۰ متر است و بلندترین نقطهٔ آن از سطح دریا ۳۲۸۰ متر ارتفاع دارد. تغییرات سالیانهٔ درجهٔ حرارت در این ناحیه از ۱۵- تا ۳۲+ درجهٔ سانتی‌گراد می‌باشد. میزان بارندگی در ارتفاعات ۵۵۰ میلی‌متر در سال گزارش شده و سرعت باد در این ناحیه گاهی به ببیش از ۱۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد. اندیس مزرعه حاجی حسن ۱
مزرعه حاجی حسن ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر زرین استان یزد قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مس سرچشمه
معدن مس سرچشمه در ۵۰ کیلومتری رفسنجان و در ناحیه مرکزی رشته کوه زاگرس قرار گرفته‌است. معدن مس سرچشمه یکی از بزرگترین مجتمع‌های صنعتی معدنی جهان محسوب می‌گردد و بزرگ‌ترین تولیدکننده مس ایران می‌باشد. ذخیره زمین‌شناسی معدن بالغ بر یک میلیارد و دویست میلیون تن سنگ سولفوری با عیار متوسط ۰٬۷ درصد برآورد گردیده. معدن مس سرچشمه از دیدگاه زمین‌شناسی بر روی کمربند جهانی مس قرار داشته و پهنه گسترش آن از جنوب خاوری تا شمال باختری به صورت یک محدوده بیضوی با ابعاد ۲۳۰۰×۱۲۰۰ متر و ژرفای ۱۶۱۲ متر می‌باشد. نوع کانه زایی در این منطقه به صورت پورفیری بوده و نوع سنگ منطقه از نوع گرانودیوریت و زمان تشکیل آن حدود .۲۵ میلیون سال پیش می‌باشد. بخش‌های تولیدی مجتمع مس سرچشمه عبارت از معدن، تغلیظ، ذوب، پالایشگاه و ریخته‌گری‌ها و لیچینگ است. کانسار مس سرچشمه از نوع پرفیری است. این معدن یکی از بزرگترین معادن روباز جهان به‌شمار می‌رود و ذخیره زمین‌شناسی آن، بالغ بر یک میلیارد و دویست و بیست میلیون تن سنگ سولفوری با عیار متوسط ۷/ درصد برآورد شده‌است. اندیس مس لار۱
مس لار۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر تله سیاه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس ناران
ناران یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سردونیه استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس کهیری ایرانشهر
مس کهیری ایرانشهر یک اندیس فلزی است که در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس کالردملانژ است و دیرینگی آن به دوران کرتاسه بالایی می‌رسد. اندیس نمکزار ۱
نمکزار ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رباط استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مس درآلو
معدن مس درآلو رابر در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شهرستان کرمان با مختصات جغرافیایی به طول ۵۱۰۴۴۱ و عرض ۳۲۵۳۶۶۱ در سیستم M.T.M واقع شده‌است. نزدیک‌ترین شهر به معدن شهرهای گلزار و رابر (روستای سرمشک) می‌باشد که فاصله شهر رابر حدود 40کیلومتر می‌باشد. با توجه به عدم وجود مسیر مناسب از رابر به این معدن به دلیل توپوگرافی بسیار ناهموار منطقه، تردد به این معدن عمدتاً از گلزار صورت می‌پذیرد. نزدیک‌ترین روستاها به معدن روستاهای درآلو و چهار طاق می‌باشد. با توجه به اینکه این معدن در اراضی شهرستان بردسیر و محدوده مرزی آن واقع شده‌است تعارضات برای تصاحب این محدوده توسط دو شهرستان همواره موجب حاشیه‌های سیاسی بوده‌است.جاده حمل کنسانتره معدن درالو از مسیر روستاهای گورکین سرزه و شیرینک و شهر نگار و از مسیر کوه پنج بردسیر به سرچشمه رفسنجان متصل میشود. .مسیر ریل قطار هم همین مسیر میباشد که کوتاهترین مسیر به سرچشمه میباشد. اندیس مس چاه دولت
مس چاه دولت یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ایران شهر استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مس سرچشمه
این معدن از لحاظ زمین‌شناسی در بخش جنوب‌شرقی کمربند تکتونوماگمایی ایران مرکزی و در مجموعهٔ آتشفشانی - رسوبی پاریز از کمربند دهج - ساردوئیه در استان کرمان جای گرفته‌است. زمین‌شناسی کانسار سرچشمه اولین بار توسط (Bazin and Hubner ۱۹۶۹) و سپس توسط (Waterman and Hamilton ۱۹۷۵) شرح داده شده‌است. کانسار سرچشمه تقریباً در قسمت مرکزی یک زون متشکل از مواد آتشفشانی و رسوبی چین‌خورده که با جهت عمومی شمال‌غرب - جنوب‌شرق از جنوب ترکیه تا بلوچستان ادامه دارد، واقع شده‌است. در محدودهٔ معدن گسل‌هایی با روند شمالی - جنوبی وجود دارند که این حرکات تکتونیکی به همراه ماگماتیسم منطقه مربوط به زمان کوارترنر می‌باشد. معدن در دامنهٔ شمالی کوه مامرز قرار گرفته و سنگ‌های منطقه از کمپلکس‌های آتشفشانی - رسوبی، توده‌های نفوذی الیگومیوسن و گدازه‌های داسیتی کواترنر تشکیل یافته‌است. کمپلکس ائوسن از پیروکلاستیک‌هایی که توسط گدازه‌های تراکی‌آندزیتی و تراکی‌بازالتی دگرسان‌شده، ساخته شده‌است. این کمپلکس دچار چین‌خوردگی شده و طاقدیسی با روند شرقی - غربی در آن به‌وجود آمده‌است. توده‌های نفوذی گرانودیوریت‌های پورفیری هستند که دایک‌های بیشماری در آن‌ها تزریق شده‌است، جهت این دایک‌ها اکثراً حدود N25W است. منشأ این گرانودیوریت احتمالاً ماگمایی هیبرید می‌باشد. توپوگرافی محل نیز به خوبی گسترش یافته و به علت فرسایش سریع سنگ هوازده، حوضهٔ وسیعی در اطراف کانسار گسترش یافته‌است. آب منطقه نیز توسط رودخانهٔ سرچشمه زهکشی می‌شود. تودهٔ معدنی کانسار سرچشمه به شکل عمومی یک بیضی با ابعاد ۲/۱×۲/۴ کیلومتر و عمق ۶/۱ کیلومتر می‌باشد. معدن مس قلعه زری
معدن مس قلعه زری در کنار روستای قلعه زری و در فاصله ۱۸۰ کیلومتری جنوب غرب بیرجند قرار دارد. رگهٔ اصلی معدن دارای طول ۲۰۰۰ متر و ضخامت ۳ تا ۵ متر است که کانسنگ در حال بهره‌برداری آن در عمق ۳۰۰ متری دارای ۲٪ مس و حدود ۰٫۵ گرم در تن طلا است. کنسانتره ۲۴٪ مس اینکانسار دارای ۱۷ گرم در تن طلا می‌باشد. اندیس مس میان بازار
مس میان بازار یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر تله سیاه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس سیاه کوه
سیاه کوه یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر بزار استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن طلای موته
معدن طلای موته از توابع شهرستان میمه در نزدیکی روستای موته و روستای رباط ترک و در فاصله ۵۰ کیلومتری از شهر میمه قرار دارد. معدن طلای موته که در این محل واقع است به صورت روباز است و دارای ۹ کانسار طلادار می‌باشد. معادن مس افغانستان
این معدن در ولایت غور موقعیت دارد که در سال ۱۹۷۲ میلادی توسط انجنیران افغان و ورسی کشف گردیده‌است. در معدن مذکور در حدود یک درصد مس خالص وجود دارد. معادن ایران
مهمترین معادن ایران شامل زغال‌سنگ، مواد معدنی فلزی، شن و ماسه، مواد معدنی شیمیایی و نمک است. بیشترین معادن فعال ایران در استان خراسان قرار دارند. دیگر ذخایر بزرگ ایران که عمدتاً توسعه نیافته‌اند عبارتند از: روی (بزرگترین جهان)، مس (نهمین ذخایر بزرگ جهان در سال ۲۰۱۱، به گفته مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران)، آهن (دوازدهمین جهان در سال ۲۰۱۳، بر اساس گزارش‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا)، اورانیوم (دهمین بزرگترین جهان) و سرب (یازدهمین بزرگترین جهان). ایران با تقریباً ۱٪ از جمعیت جهان بیش از ۷٪ از کل ذخایر معدنی جهان را در اختیار دارد. معادن مس افغانستان
این معدن در سال ۱۹۷۳ میلادی در ولایت فراه کشف شده و دو عشاریه ۳۱ در صد مس خالص دارد. شرکت ملی صنایع مس ایران
شرکت ملی صنایع مس ایران در سال ۱۳۵۱ تحت عنوان شرکت سهامی معادن مس سرچشمه در شهر رفسنجان، تأسیس شد و در سال ۱۳۵۵ به شکل کنونی تغییرنام داد. اکنون اکثریت سهام این شرکت متعلق به سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (۱۲٪)، شرکت سرمایه‌گذاری صدر تأمین (۵٪) و سهام عدالت می‌باشد. معدن طلای زرشوران
معدن طلای زره‌شوران به عنوان بزرگترین معدن طلای ایران در ۳۵ کیلومتری شهرستان تکاب و ۱۵ کیلومتری مجموعه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تخت سلیمان واقع شده‌است. گواهی کشف معدن طلای زره‌شوران پس از عملیات اکتشافی گروه‌های داخلی و خارجی به نام سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران صادر شده‌است. اندیس جنوب اینچگان
جنوب اینچگان یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر مشکان استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس ولکانیک است در این اندیس، پاراژنز‌های سیلیکات مس یافت می‌شوند. مجدر (خلخال)
روستای مجدر مکانی واقع در استان اردبیل در کشور ایران واقع در ۳۱ کلیومتری شهرستان خلخال در این روستا معادن مس و طلا کشف شده‌است. معادن مس افغانستان
معدن مس دهانه با داشتن ۲۰۰ متر عرض و ۱۲۰۰ متر طول در سال ۱۹۷۱ میلادی، توسط انجنیران روسی و افغان در ولایت هرات کشف گردیده‌است. اندیس مس سرایران
مس سرایران یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ایران شهر استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس گرانودیوریت است و دیرینگی آن به دوران ائوسن می‌رسد. مس‌عینک
مس‌عینک در ولایت لوگر در ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی کابل واقع شده است. این منطقه بزرگترین معدن مس افغانستان و یک مجموعه باستانی از معابد بودایی متعلق به عصر مفرغ را در خود جای داده‌است. اندیس سرایران
سرایران یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ایران شهر استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس ملک گوری (۱)
مس ملک گوری(۱) یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر کوه دوپشتی استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس لار ۱
لار ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رندان استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس آیادیا باغ
آیادیا باغ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رباط استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس حاجی کشته
مس حاجی کشته یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر تله سیاه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معادن مس افغانستان
این معدن در ولایت هرات موقعیت دارد، اما معلومات در در مورد ذخیره و اکتشاف آن در دسترس نیست. اندیس بد میش
بد میش یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر جبال بارز استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس ایرانشهر
ایرانشهر یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر چانف استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. قلعه مسه
قلعه مسه، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بوانات در استان فارس ایران است. معادن مس افغانستان
معدن مذکور باداشتن ۳۰۰ متر عرض و ۵۰۰ متر طول در ولایت بغلان وجود دارد، اما سروی دقیق در مورد ذخیرهٔ معدن صورت نگرفته‌است. معادن مس افغانستان
معدن مس عینک در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی در منطقه «عینک» مربوط ولسوالی محمد آغه ولایت لوگر قرار دارند. این معدن بزرگترین معدن مس در افغانستان و دومین معدن مس در سطح جهان می‌باشد. ذخایر مجموعی این معادن ۱۱٫۳ میلون تن مس دارای فیصدی ۲٫۳ از مس و مقداری محدودی از طلا می‌باشد. معادن مس افغانستان
این معدن که در ولایت هرات موقعیت دارد، با دوبخش تقسیم شده که یک بخش آن در سال ۱۹۷۰میلادی و بخش دوم آن در سال ۱۹۷۲میلادی توسط انجنیران افغان و روسی کشف شده‌است. این معدن ۹۰۰متر عرض و در حدود ۳۰۰۰ متر طول دارد. اندیس مهدی‌آباد ۱
مهدی آباد ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر بافق استان یزد قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مغ محمد
مغ محمد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر قلعه منوجان استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس بازالت است و دیرینگی آن به دوران کرتاسه بالایی می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های پیریت یافت می‌شوند. اندیس مس لار ۴
مس لار ۴ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر تله سیاه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس فره دره ۱
فره دره ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ابهر استان قزوین قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معادن مس افغانستان
این معدن با داشتن در حدود ۵/۳ درصد مس خالص، ۶۰ متر عرض و ۳۰۰ متر طول دارد که در سال ۱۹۷۲ میلادی در ولایت فراه کشف گردیده‌است. اندیس مس میرآباد (۲)
مس میرآباد(۲) یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نوک آباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معادن مس افغانستان
این معدن در سال ۱۹۷۴ میلادی در ولایت بادغیس کشف گردیده که شش منطقه مختلف مس در این مشخص شده‌است. در این معدن علاوه بر مس طلا، مولبدینوم، سرب و فلز نیز وجود دارد. معدن غار کان گوهر
معدن غار کان گوهر در شهرستان بوانات، بخش مرکزی، دهستان سروستان، ۱ کیلومتری روستای منج، سمت راست جاده، داخل تنگه معروف به بندنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شرکت ملی صنایع مس ایران
شرکت ملی صنایع مس ایران، شرکت تولید و استخراج مس ایرانی است، که در زمینه اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری مس، همچنین تولید محصولات مسی همچون کاتد، اسلب، بیلت و مفتول، فعالیت می‌نماید. این شرکت مالک سه معدن مس سرچشمه و میدوک در استان کرمان و سونگون در استان آذربایجان شرقی می‌باشد. اندیس مس (سید علی موسوی)
مس (سید علی موسوی) یک اندیس فلزی است که در استان فارس قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس میرآبادخاش
مس میرآبادخاش یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نوک آباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن حسن‌آباد
معدن حسن‌آباد، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خرم‌بید در استان فارس ایران است. معدن رز (۱)
این روستا در شریف‌آباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۵۱ نفر (۷۹ خانوار) بوده‌است. اندیس مکی ۳
مکی ۳ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر چانف استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس گور خضرآباد
گور خضرآباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر خضر آباد استان یزد قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس خیرآباد
خیرآباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رامک استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس شنگان
شنگان یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر درود استان لرستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. تپه مس (سرسختی)
تپه مس (سرسختی) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای سرسختی عليا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. معدن مس درآلو
تشکیل کانسار درآلو در اثر نفوذ توده نفوذی به سن الیگو - میوسن در داخل تشکیلات رسوبی آتشفشانی به سن ائوسن میانی بوده که در حاشیه غربی این توده نفوذی و در داخل آن معدن مس درآلو تشکیل شده و هم چنین اندیس سرمشک و بندر هنزا و بندر باب شمیل که غنی تراز درالو میباشد نیز در حواشی همین توده نفوذی می‌باشد که هر سه آن‌ها توسط شرکت ملی صنایع مس ایران در حال اکتشاف می‌باشند. اندیس هنزا۱
هنزا۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ساردوئیه استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس آقا میرا ۱
آقا میرا ۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر ورزقان استان آذربایجان شرقی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس لار ۵
مس لار ۵ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر تله سیاه استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس گوهرخیرآباد
گوهرخیرآباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رامک استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. استان کرمان
آناناس‌ها و مرکبات و گلخانه‌های توت فرنگی جیرفت و باغ‌های پسته رفسنجان و سیرجان و شهربابک، نخلستان‌های بم، گیلاس و بادام و به شهربابک، باغ‌های گردوی رابر همه از کشتگاه‌های بزرگ ایرانند. (مجتمع معادن مس میدوک، مجتمع کارخانجات ذوب مس خاتون آباد، کارخانجات بابک مس ایرانیان، مجتمع معادن مس چاه فیروزه و چاه مسی درشهربابک)، مس سرچشمه، سنگ آهن گل گهر کرومیت اسفندقه جیرفت، فروکروم بافت، مناطق آزاد سیرجان و بم و شهر کرمان هم از مناطق صنعتی این استان هستند. استان کرمان مهم‌ترین تولیدکننده مس در کشور است. اندیس مس نازیل خاش
مس نازیل خاش یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نوک آباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن آبدشت
معدن آبدشت یک روستا در ایران است که در بخش صوغان شهرستان ارزوئیه در استان کرمان واقع شده‌است. معادن مس افغانستان
معدن مس شیدا با داشتن ۱٬۱ درصد مواد خالص، ۴ متر عرض و ۱۵۰ متر طول ٬ضخامت ۲٫۴–۸ متر، ۲۴۰۰ متر مساحت دارد. این معدن در۶۵ کیلومتری ولایت هرات، در منطقهٔ مشترک بین ولسوالی‌های پشتون زرغون و ادرسکن موقعیت دارد. ذخیرهٔ مس این معدن ۵ میلیون تن است و در سال ۱۹۷۳ خورشیدی، طی سروی مشترک انجنیران روسی و افغان تثبیت گردیده‌است. ارسباران
بهره‌برداری کامل از معدن مس سونگون می‌تواند تأثیر بالایی در رشد اقتصادی منطقه داشته باشد. این معدن در ۱۳۰ کیلومتری شمال تبریز و ۳۰ کیلومتری شهرستان ورزقان واقع شده‌است. براساس آخرین محاسبات انجام شده ذخیره قطعی این کانسار در حدود ۷۹۶ میلیون تن با عیار ۶۱/۰ درصد مس (تا تراز ۱۶۰۰) برآورد شده‌است. بخش عمده منطقه آزاد تجاری-صنعتی ارس، که اقتصاد ایران را با اقتصاد منطقه‌ای قفقاز، روسیه و شرق اروپا متصل می‌کند، در ارسباران واقع شده‌است و احتمالاً در توسعه اقتصادی ناحیه نقشی اساسی خواهد داشت.از جمله مکان‌های مناسب در جنگل‌های ارسباران جهت استراحت و اسکان می‌توان به قلعه درسی، مکیدی درسی، آینالو در کلیبر و چیچکلو و جنگل های بکر هفت‌چشمه و پیرداوود (آرامگاه میر داوود ) در ورزقان اشاره کرد که در دل جنگل های ارسباران قرار گرفته. اساسی‌ترین کاری که در زمینه گسترش کمپ‌های گردشگری در شرف اجرا است، آماده‌سازی ۳ کیلومتر از سواحل رود ارس برای اجرای طرح‌های گردشگری می‌باشد. بنا به گفته اکبر ترکان، این کار پتانسیلی عظیم و نیرومند برای رقابت با تمامی جاذبه‌های گردشگری ایران خواهد بود. معدن مس درآلو
این معدن ذخیره‌ای بالغ بر ۱۳۴ میلیون تن مس را دارا می‌باشد. مطالعات اولیه اکتشافی در معدن درآلو در سال ۱۳۵۲ توسط یوگوسلاوها انجام گردید و سپس مطالعات اکتشاف معدنی توسط شرکت اولنگ وابسته صندوق بازنشستگی صنایع ملی مس انجام گرفت. کارخانه فلوتاسیون سولفید مس در این معدن توسط بخش خصوصی ساخته خواهد شد. سرمایه‌گذار این کارخانه شرکت صنعت و معدن ماهان وابسته به بانک گردشگری است. یکی از عمده سهامداران بانک گردشگری و این شرکت خصوصی مهدی جهانگیری برادر اسحاق جهانگیری معاون اول ریاست جمهوری اسلامی ایران در دوره‌های یازدهم و دوازدهم است. اندیس امیرآباد
امیرآباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رفسنجان استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن نخلک
مجتمع معدنی نخلک از معادن سرب ایران است. معدن نخلک با بیش از ۲۰۰ نفر پرسنل شاغل در کیلومتر ۱۴۰ شرق نائین و بخش انارک قرار دارد. اندیس محمد آباد
محمدآباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رضوانه استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معادن مس افغانستان
سه معدن مذکور که قبلاً از آن یادآوری شد، در ولایت زابل موقعیت دارد. این معدن با داشتن ۲۱۴۰۰تن مس، در سال ۱۹۷۱ خورشیدی توسط انجنیران روسی و افغان کشف گردیده و علاوه بر مس مقادیر مولبینیم، طلا و سلور نیز در این معدن وجود دارد. اندیس مس ایرانشهر
مس ایرانشهر یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سرباز استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس معدنون
معدنون یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر خضر آباد استان یزد قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس نام مس
نام مس یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر باینجوب استان همدان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس دره باداملو
دره باداملو یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر باغین استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس میرآباد۲
میرآباد۲ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نوک آباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس میرآباد۱
میرآباد۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نوک آباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مسروری
معدن مسروری، روستایی از توابع بخش مشکان شهرستان نی‌ریز در استان فارس ایران است. اندیس چاه مسی۲
چاه مسی۲ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر گلگهر استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، نقره است. مس‌دره
مس دره، روستایی است از توابع بخش بابل‌کنار شهرستان بابل در استان مازندران ایران. مس سرچشمه
شهر مس سرچشمه شهری کوهستانی و سردسیر از توابع بخش مرکزی شهرستان رفسنجان در استان کرمان  است. این شهر در فاصله ٥٠ کیلومتری شهر رفسنجان واقع شده‌است و جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۹٫۱۸۲ نفر بوده‌است. اندیس میرآباد۳
میرآباد۳ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر دور چینگ استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معدن مس سونگون
معدن مس سونگون ورزقان و کارخانه تولید مس سونگون ورزقان در موقعیت روستای تخریب شده سونگون (بدلیل وجود منابع معدنی) واقع در استان آذربایجان شرقی واقع شده و فاصله این کانسار از شهر تبریز ۱۳۰ کیلومتر، و از ورزقان ۳۰ کیلومتر بوده و در محدوده روستای تخریب شده سونگون ورزقان واقع است. این معدن در یک منطقه کوهستانی با متوسط ارتفاع ۲۰۰۰ متر بالای سطح دریا واقع شده و در شمال باختری ایران بر روی کمربند مس جهانی قرار دارد. این کانسار به صورت توده نفوذی، بر روی رشته کوه‌های ارسباران (قره داغ) قرار گرفته‌است. این رشته کوه‌ها با ۸۰ کیلومتر عرض بخشی از کمربند آندزیتی آلپ- هیمالیا می‌باشند. رشته کوه‌های مزبور از سمت شرقی از انتهای کوه‌های تالش، جنوب شهرستان گرمی شروع شده و با روند غربی - شرقی از سوی غرب به رشته کوه‌های قفقاز در جمهوری آذربایجان و ارمنستان و نیز آناتولی در ترکیه می‌پیوندد. در واقع این رشته کوه‌ها دنباله رشته کوه‌های قفقاز کوچک می‌باشند. بلندترین و مرتفع‌ترین نقطه این رشته کوه ۲۴۶۰ متر و پست‌ترین نقطه آن ۱۷۰۰ متر می‌باشد، بدین ترتیب اختلاف ارتفاع در محدوده معدن حدود ۷۵۰ متر می‌باشد که سبب ایجاد توپوگرافی شدید و دامنه‌های پرشیب شده‌است. معادن مس افغانستان
این معدن با داشتن ۱۳۶۰۰ تن ذخیرهٔ، ۴۰۰ متر عرض و ۱۵۰۰ متر طول در ولایت زابل موقعیت دارد. علاوه بر مس طلا نیز در این ولایت تثبت شده، اما معدن مس آن بر سه بخش تقسیم شده که عبارت است از: ۱-کندلان ۲-سرخ شیلا ۳ – کپترغار. اندیس کوه معدن
کوه معدن یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سبزواران استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس نمکزار ۲
نمکزار ۲ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر رباط استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. معادن ایران
اکثر معادن ایران محوطه باز و در کلاس جهانی هستند. مانند معدن مس سرچشمه با ۱٫۲ میلیارد تن با گرید ۰٫۷٪، معدن روی انگوران با ذخیره باقی‌مانده ۹ میلیون تن با گرید ۳۵٪، معدن روی مراغه با ۱۶۰ میلیون تن گرید ۲٪، معدن سنگ آهن سنگان با ذخیره ۱٫۲ میلیارد تن (رتبه نهم جهان) و معدن گل گهر سیرجان با ۱ میلیارد تن (رتبه دهم جهان). اندیس مس عباس‌آباد
مس عباس آباد یک اندیس فلزی است که در استان قزوین قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است.سنگ میزبان این اندیس توفهای آندزیتی است و دیرینگی آن به دوران ائو- سازندکرج می‌رسد. اندیس مس چاه گز
مس چاه گز یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر زردو استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس مس ماده کاریز
مس ماده کاریز یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر خونیک استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس گدار فور آهن ۲
گدار فور آهن ۲ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر عشق آباد استان خراسان ایران قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس فنوج
فنوج یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر فنوج استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس سر کوه
سر کوه یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر پاریز استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. شهرستان بافت
بافت از نظر معدنی اهمیت زیادی دارد و معادن کرومیت آبدشت و اسفندقه و معادن منگنز و سنگ تزئینی متعدد از جمله معادن آن می‌باشند. کارخانه فولاد بافت که در حال احداث می‌باشد در صورت بهره‌برداری جزو بزرگترین مجتمع‌های فولاد جمهوری اسلامی ایران خواهد شد. تا سال ۹۱ بیش از ۶۰ واحد صنعتی و ۱۵ معدن در شهرستان بافت وجود داشته‌است. بیش از۱۱ معدن نیز در مرحله اکتشاف قرار دارد. شهرستان بافت با دارا بودن ذخایر طبیعی تاکنون توانسته‌است تعداد ۲۶ معدن مس، منگنز، آهن و کروم را به ثبت و مرحله تولید برساند که ۶۰ درصد این تولیدات مربوط به سنگ کروم است. ۶۶ در صد کرومیت کشور در این شهرستان تولید می‌شود و متأسفانه دور باطل در تولید و فرآوری معادن اسفندقه انجام می‌گردد و سنگ کرومیت در معادن شهرستان بافت استخراج ولی در شهرستان‌های دیگری به مواد دیگر تبدیل و فرآوری می‌شود. شهرستان بافت به لحاظ تولید کرک رتبه دوم تولید را پس از کشور چین به خود اختصاص داده‌است. شهرستان بافت تولیدکنندهٔ ۸۵ در صد از کرک تولیدی کشوراست ولی از این ظرفیت به خوبی در این شهرستان استفاده نشده‌است. اندیس مس گلستان
مس گلستان یک اندیس فلزی است که در استان قم قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. پاریز
پاریز شهری در بخش پاریز شهرستان سیرجان استان کرمان ایران است. این شهر یکی از خوش آب و هواترین نقاط منطقه است ولی به علت آلودگی ناشی از کارخانه مس سرچشمه طبیعت آن رو به نابودی است. همچنین پاریز یکی از گذرگاه‌های کاروان‌های بازرگانی بوده و آثار به جا مانده از کاروان‌سرا و پایگاه نظامی دلیلی بر این موضوع است. در اطراف پاریز سه معدن بزرگ مس به نام‌های سرچشمه و دره زار و نوچون وجود دارد. استان خراسان جنوبی
این استان دارای پتانسیل بالایی در بخش معادن می‌باشد به‌طوری‌که دارای تنها ذخایر منیزیت ایران (شهرستان بیرجند و شهرستان سربیشه)، بزرگ‌ترین ذخیره و تنها معدن آزبست ایران (معدن حاجات نهبندان) بوده و ذخایر و معادن مهم اورانیوم در (شهرستان فردوس )، بنتونیت (شهرستان سرایان، سه‌قلعه)، گرانیت (بیرجند و سربیشه)، گل سفید (بیرجند)، بازالت (شهرستان سربیشه) در خراسان جنوبی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. یکی دیگر از مهم‌ترین معادن این استان، معدن مس قلعه زری واقع در جنوب غرب این استان (خوسف) است که به علت عیار طلای بالای آن در سطح جهان شناخته شده‌است . اندیس مس حیدر آباد
معدن مس- طلا حیدر آباد یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر نهبندان خراسان جنوبی قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس و طلا است. نزدیکترین آبادی به معدن، روستای حیدرآباد است که در فاصله ۹ کیلومتری جنوب معدن قرار گرفته‌است. به منظور دسترسی به معدن، از جاده آسفالته نهبندان به سمت زاهدان پس از پیمودن مسافتی در حدود ۴۵ کیلومتر، جاده آسفالته‌ای به سمت جنوب غرب و روستای حیدرآباد جدا می‌شود. با طی مسافتی در حدود ۳۲ کیلومتر در این جاده، به روستای حیدرآباد می‌رسیم. از طریق جاده خاکی در شمال این روستا و با طی مسافتی در حدود ۸ کیلومتر می‌توان به معدن رسید. معدن حیدر آباد، در بخش کوچکی از نقشه زمین‌شناسی چهارگوش ۱:۲۵۰٬۰۰۰ زابل و برگه زمین‌شناسی ۱:۱۰۰٬۰۰۰ خونیک قرار گرفته‌است. این معدن در بین دوگسل نه خاوری و نه باختری و بر روی زون افیولیتی شرق ایران واقع است. واحدهای زمین‌شناسی به‌طور کلی در دو گروه سنگی سکانس افیولیت (پریدوتیت تا هارزبورژیت، گابرو تا دولریت، لیستونیت) و مجموعه رسوبات تخریبی با درجه دگرگونی ضعیف (فیلیت، شیست) قابل تفکیک و جداسازی هستند. مجموعه سنگ‌های سکانس افیولیت با سن کرتاسه بالائی همانند سایر قسمت‌های ایران مشخص می‌شود. سنگ‌های رسوبی-دگرگونی با درجه ضعیف نیز بر اساس نقشه زمین‌شناسی خونیک سن پالئوسن-ائوسن دارند و با کنتاکتی گسله بر روی سنگ‌های سکانس افیولیتی قرار گرفته‌اند. کانی‌سازی مس- طلا در این معدن عمدتاً در سنگ میزبان مافیک تا اولترامافیک به صورت لنز و رگه-رگچه‌های پراکنده، در زونهای خرد شده و برشی مشاهده می‌شود. کانی‌سازی در این معدن با رخداد کانه‌های مالاکیت، کالکوسیت، کالکوپیریت، هماتیت، اکسید– هیدروکسیدهای ثانویه و آمورف آهن، کانیهای حاوی طلا و همچنین مس طبیعی مشاهده می‌شود. کانی‌سازی طلا عمدتاً در زونهای گوسان موجود در معدن، که همراه با مگنتیت می‌باشند، دیده می‌شود. در اکثر زون‌های کانه دار شواهدی از معدنکاری قدیمی (شدادی) به صورت تونل و چاله‌هایی، با ابعاد کوچک تا بسیار بزرگ، همراه با بقایای دپوی مواد معدنی استخراج شده مشاهده می‌شود. با توجه به نتایج بدست آمده از آنالیز نمونه‌ها این دپوهای قدیمی در بردارنده عیارهای بالایی از طلا و مس می‌باشند. اندیس قله فیروز
قله فیروز یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر بشرویه استان یزد قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، مس است. اندیس چاه مسی۱
چاه مسی۱ یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر شهر بابک استان کرمان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.