کتاب مقدس یهودیان چه نام دارد؟
تک‌خداپرستی
کتاب مقدس یهودی از تورات و همچنین کتب سایر انبیا تشکیل شده‌است. یهودیان مجموعهٔ این کتب را تنخ می‌نامند. مسیحیان این کتاب‌ها را به همان اندازه مقدس شمرده و در کتاب مقدس خود، آن‌ها را با عنوان عهدقدیم دسته‌بندی می‌کنند. در تورات، نام ابرام یا ابراهیم به عنوان نخستین یکتاپرست آمده‌است و با خدایان کهن که به شیوهٔ اشباح و مجسّمه‌های سنگی یا چوبی بودند، مخالفت نمود. لازم است ذکر شود که تورات از پنج بخش تشکیل شده به نام‌های پیدایش، خروج، لاویان، اعداد و تثنیه. تنخ
تَنَخ یا تناخ مجموعه کتاب‌های مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، "کتاب مقدس عبری" خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است. تنخ شامل بر سه بخش است: تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است. حکم کتاب مقدس
یک نکته مهم مقوله جمع‌آوری کتاب مقدس و تقسیم‌بندی آن است. تَنَخ یا تناخ (به عبری: תנ"ך) که مجموعه کتاب‌های مقدس یهودیان است شامل ۲۴ کتاب است که به سه قسمت تقسیم شده‌است: پنج کتاب تورات، هشت کتب انبیاء، و یازده کتاب مکتوبات (تنخ) که سومین و آخرین قسمت تنخ است. از این منظر سپتوآگینتا یا هَفتادگانی و متون عبری توراتی قرابت بیشتری با تنخ دارند. سفر لاویان
این پنج کتاب، به این نام‌ها معروفند: تَنَخ (به انگلیسی: Tanakh) یا تَناخ (به عبری: תנ"ך)، نام عبری کتاب مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، "تورات عبری" خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است و مشتمل بر سه بخش است: تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است. کتاب یوئیل
کتاب یوئیل یکی از کتاب‌های کتاب مقدس عبری(برای یهودیان تنخ و برای مسیحیان عهد عتیق) است. یوئیل جزو پیامبران کهین به شمار می‌رود. این کتاب از نظر محتوا به نظر می‌آید که نگاشته یوئیل است برای مردم یهودا که در قلمرو جنوبی اسرائیل سکونت داشتند و در این کتاب پیش‌گویی شده‌است که چون مردم یهودا به خدا وفادار نبوده‌اند دچار هجوم ملخ خواهند شد و بعدها لشکریان بر این قلمرو حمله می‌برند.
یوئیل
یوئیل (در عبری:יואל به معنی «یهوه خداست») پسر فتوئیل دومین پیامبر از دوازده پیامبر کوچک و نویسنده کتاب یوئیل بود. او در یهودیه زندگی می‌کرده و در مورد داوری یهودیان پیش‌بینی کرده‌است. او را معاصر اشعیا و عاموس در دوران سلطنت عزیا دانسته‌اند. کتاب یوئیل دنباله کتاب عاموس، میکاه، صفنیا، ارمیا و حزقیال است. یوئیل بلای هجوم ملخ‌ها و خشکسالی یهودیه را پیش‌بینی کرد. یوئیل پیران و جوانان، میگساران، باغبانان و کاهنان را به توبه فراخواند و تنبیه بنی‌اسرائیل را نزدیک دانست. یوئیل در یهودیه درگذشت، مکان قبر او معلوم نیست. مسیحیان او را پیامبر و قدیس می‌دانند. در کلیسای انجیلی ارمنستان، روز بزرگداشت او ۳۱ ژوئن؛ و در کلیسای ارتدوکس شرقی، روز بزرگداشت او ۱۹ اکتبر است. فلسفه یهودی
فلسفه یهودی از تبیین بنی‌اسرائیل از سرچشمه جهان هستی و صفات ذاتی و فاعلی خدا به گونه‌ای فلسفی نشأت می‌گیرد. از این‌رو، کتاب مقدس عبری که تنخ نامیده می‌شود؛ منبع بنیادینی‌است که فلسفه یهودی بر اساس آن استوار می‌گردد. خاخام‌ها در دوره تنائیم، که در فاصله قرن اول قبل از میلاد تا قرن دوم بعد از میلاد است، و خاخام‌های دوره امورائیم که، بین قرون دوم و ششم میلادی‌است، چنین بینشی را نسبت به خدا و ارتباط آن با کیهان به روشی مشابه ادامه دادند. این اندیشه‌ها موضوعاتی چون وحدت، علم مطلق، قدرت مطلق، خیرخواهی خدا، اسرائیل و رسالتی که در قبال امت‌ها دارد، مفهوم ماشیح و نجات، هدف و قلمرو شریعت و هلاخا را دربر می‌گیرد. علاوه بر تلمود، در میشنا و میدراش نیز توجه دانشمندان به بحث‌های الهیاتی و فلسفی در چهارچوب تفکر یهودی معطوف شد. علاوه بر این، کابالا و متون عرفانی یهودیت نیز مشتمل بر پژوهش‌های نظری پیچیده‌ای دربارهٔ سیر آفرینش و ذات خداوندی‌است. کداک بلک
در حین حبس خود ، کداک بلک پس از آنکه کشیشی که اداره زندان را بر عهده داشت، با او کتاب مقدس را آموخت، خود را به عنوان یک اسرائیلی عبری شناسایی کرد. بعداً او درخواست تغییر نام خود را به بیل کاهان بلانکو داد، کاهان ظاهراً یک املای کوهن بود ، اصطلاحی که در یهودیت به کاهنی گفته می شود که از هارون نبی و برادرش موسی، منتقل می شوند . در 2 مه 2018 ، او به طور قانونی نام خود را از "Dieuson Octave" به "Bill K. Kapri" تغییر داد. مقدس
کتاب‌های دینی و سیاسی بسیاری در تاریخ مورد تقدس بوده‌اند. تورات، انجیل و قرآن جزو کتاب‌های مقدس دینی و کتاب سرخ و روح‌نامه جزو کتاب‌های مقدس سیاسی هستند. یهوه
در سال ۵۸۶ ق‌م، اورشلیم توسط امپراتوری بابل نو فتح و معبد آن نابود شد. رهبران جامعه، شامل خانواده سلطنتی، کاهنان، پیامبران و کاتبان به عنوان اسیر به بین‌النهرین برده شدند. در سال ۵۳۹ ق‌م، کوروش بزرگ بابل را فتح کرد و به اسیران اجازه بازگشت به اسرائیل داد و معبد توسط دولت هخامنشی بازسازی شد که به معبد دوم معروف است. در دهه‌های اخیر، تاریخ‌پژوهان به این نتیجه رسیده‌اند که تنخ، مجموعه کتب مقدس یهودیان، در قرن پنجم ق‌م جمع‌آوری، ویرایش و مورد تجدیدنظر واقع شد تا حقایق و چالش‌های دوره حکومت هخامنشی را بازتاب دهد. کسانی که از اسارت بازمی‌گشتند، علاقه به خصوصی به تاریخ اسرائیل داشتند؛ به عنوان مثال، نسخه مکتوب تورات (از پیدایش تا تثنیه) و کتب تواریخ محصول این دوره هستند. آنان به آثار پیامبران هم علاقه‌مند بودند و برخی از این آثار مثل ده فصل آخر کتاب اشعیا، کتاب حجی، کتاب زکریا، کتاب ملاکی در این دوره نوشته شده‌اند. یهودیت در دوره معبد دوم بر خود معبد متمرکز بود، نه کنیسه‌ها یا متون مقدس. در واقع شکل‌گیری مفهوم «کتاب آسمانی» به کندی پیش می‌رفت و پذیرش تورات و کتب انبیاء تا قرن اول میلادی طول کشید. در این دوره، ذکر نام یهوه در فضای عمومی به تابو تبدیل شد و زمانی که یهودیان متون مقدس را می‌خواندند، به جای نام او از «آدونای» (אֲדֹנָי‬، خداوند) استفاده می‌کردند. کاهن اعظم اسرائیل اجازه داشت یک بار در معبد در یوم‌کیپور نام یهوه را بر زبان جاری کند اما نه در زمان و مکان دیگر. در عصر هلنیستی، متون یهودی توسط یهودیان مصر به یونانی ترجمه شد. در ترجمه یونانی، از لغت کیریوس (κύριος، خداوند یا ارباب) به جای تتراگراماتون و آدونای استفاده شده‌است. سرانجام معبد در سال ۷۰ میلادی نابود و تلفظ اصلی تتراگراماتون به فراموشی سپرده شد. خشایارشا
عهد عتیق از کتاب‌های مقدس یهودیان است. کتاب استر پنجمین بخش از تخش یا همان عهد عتیق است. کتاب استر به شهبانو شدن دختری یهودی به نام استر می‌پردازد. همانا استر همسر یهودی اخشورش، پادشاه پارس است و بسیاری اخشورش را همان خشایارشا می‌دانند. استر جایگزین شهبانوی وَشتی شده‌است تا یهودیان در ایران را از برنامه‌های‌هامان برهاند. هامان وزیر اخشورش فرمان کشتار یهودیان را داده‌است و استر می‌کوشد تا از کشتار یهودیان پیشگیری کند. تلاش او با شکستن فرمان کشتار یهودیان به بار می‌نشیند. هم‌چنین‌هامان به دار آویخته می‌شود (هر ساله جشن پوریم به یادآوری این رهایی برگزار می‌شود). تورات
یهودیان تورات را بر روی پوست یک حیوان حلال گوشت و توسط یک نویسنده و طی یک کار طولانی و پرزحمت می‌نویسند و این نوشته به صورت یک طومار درمی‌آید. نباید دست کسی به آن بخورد بنابراین هنگام خواندن آن به جای انگشت با یک وسیله که انتهایش شبیه دست است به آن اشاره می‌کنند. به این وسیله "یَد" می‌گویند. تورات به زبان عبری نوشته می‌شود. کابالا
کابالا از متون یهودی سرچشمه گرفت و پیروانش معمولاً از متون یهودی برای توصیف و تفسیر مسائل عرفانی استفاده می‌کنند. دستورهای کابالا برای فهم معنی مخفی متون یهودی نظیر تورات و نوشتارهای ربیها نظیر تلمود به کار می‌رود و معنی مخفی عبادت یهودی را بیان می‌کند. یهودیت
یهودیان سنتی معتقدند خداوند تورات مکتوب و شفاهی را به موسی داد و او آن‌ها را با رعایت امانت به یهودیان رسانید و آنچه که امروز در دست ماست هم دقیقاً همان نسخه اولیه است و همه دستورهای آن باید اجرا شود. ستاره داوود
در متونی مربوط به سدهٔ ۱۱ میلادی از سپر داوود به عنوان نام دیگر خدای اسرائیل بدون اشاره به هیچ سمبلی استفاده شده‌است. در دعاهای یهودی نیز این عبارت مورد استفاده قرار گرفته‌است. این اشاره احتمالاً از زبور ۱۸ گرفته شده‌است که در آن خداوند به عنوان محافظت‌کننده و سپر شناخته شده‌است. ستارهٔ داوود در عهد عتیق و کتاب مقدس مورد استفاده قرار گرفته‌است. در کتاب مقدس مهم‌ترین سمبل‌های یهودیان منورا یا شمعدان و شوفار یا شیپور است. ستاره داوود نخست برروی سپر داوود استفاده شد و توسط آن در جنگها پیروز میشد بعد ها این ستاره به سلیمان رسید و بعد به مهدی رسید که در زمان ظهور این ستاره را بهمراه خود دارد. در نوشتارهای ربی‌ها اشاره‌ای به ستارهٔ داوود شده‌است. استفاده از این نماد در زمان داوود و پس از او در اسرائیل رایج بوده‌است. اشعیا
اشعیاء پیامبر، بر حسب نقل هاکس در قاموس مقدس به ترتیب ذیل از کتاب المقدس استفاده کرده:"به‌معنی نجات خداوند است. با عزیا، یوثام، احاز و حزقیا معاصر بوده و از انبیاء بزرگ بنی‌اسرائیل است. برخی از کتب تاریخی از جمله حیات عزیا تصنیف او است. وی با هوشیع، یوئیل و عاموص نبی نیز معاصر بوده‌است. کتاب اشعیاء شامل نبوات و اشاراتی است که یک قسمت از آن‌ها نبوات اعلی و اشارات دقیق از آمدن مسیح است و از این رو او را به نبیّ انجیلی ملقب ساخته‌اند. ۲۹ باب از نبوات این کتاب شامل حوادث و وقایع متفرقه است. در برخی از آن‌ها به صلح کلی در زمان مسیح اشاره شده‌است و مابقی کتاب ایشان، اشاره به دو حادثه عظیم است. بعضی از نقّادین می‌گویند که فصول ۶۶–۴۰ دو قرن بعد از اشعیاء نوشته شده‌است. برخی از دانشمندان دلائلی آورده‌اند که آن‌ها نیز مانند سایر فصول کتاب توسط خود ایشان نگارش یافته‌است. یهودیان به عنوان قوم برگزیده
چون مسیحیان کتاب عهد عتیق را نیز قبول دارند مسئله برگزیدگی بنی اسرائیل توسط آنان نیز تأیید می‌شود؛ ولیکن بعضی مسیحیان معتقدند با آمدن عیسی مسیح خداوند و رد شدن او توسط یهودیان، خداوند پیمان خود را از یهودیان گرفته و به مسیحیان داد. تاریخ فلسطین تا آغاز قرن نوزدهم
در کتب مقدس یهودی در دورهٔ پیش از اسرائیل برای اشاره به این ناحیه "کنعان" به کار رفته و پس از آن از "اسرائیل (ییسرائیل)" استفاده شده‌است. نام "سرزمین یهود" نیز به همراه چندین عنوان شاعرانه مورد استفاده قرار گرفته‌است. "سرزمین شیر و عسل"، " سرزمینی که خداوند در آن برای تعیین شما برای پدرهایتان سوگند یاد کرده‌است"، "سرزمین مقدس"، "سرزمین خداوند" و "سرزمین موعود". در مورد سرزمین کنعان آمده‌است که شامل کل سرزمین لبنان می‌باشد. چنین به نظر می‌رسد که در این سرزمین پهناور قبیله‌های یهودی البته به همراه سایر گروه‌های قومی سکونت داشته‌اند. یهودیت
یهودیان معتقدند موسی ده فرمان و تورات را از کوه سینا با خود پایین آورد و به جز پنج کتاب (سفر) موجود، تورات محتوای دیگری هم دارد که آن را میشنا یا تورات شفاهی هم می‌نامند و در آن توضیح می‌دهد چگونه می‌توان قوانین پنج سفر را انجام داد. تفسیری که بر میشنا نوشته شده‌است گمارا نام دارد و این دو کتاب را با هم تلمود می‌نامند. اوریل دا کاستا
کاستا شروع به مطالعه کتاب مقدس کرد. او که آگاه بود خانواده اش یهودی بودند حتی در فکر بازگشت به یهودیت بود. در سال ۱۶۱۷ تمامی خانواده او دوباره یهودی شدند و به آمستردام هلند فرار کردند؛ ولیکن بعد از رسیدن به هلند کاستا از یهودیت آنجا منزوی شد. او معتقد بود که یهودیت ربانی بیش از حد به مسائل فیزیکی اهمیت می‌دهد. او در سال ۱۶۲۴ کتابی به نام بررسی سنتهای فریسیان نوشت که در آن تلمود و سنتهای یهودیان فریسی را مورد نقد قرار داد. او به اختلافات بین یهودیت تورات و یهودیت فریسیان اشاره کرد. او معتقد بود که یهودیت فریسی تنها به مادیات اهمیت می‌دهد و از هرگونه مسئله روحی به دور است. کتاب او بسیار بحث‌برانگیز بود و به صورت علنی سوزانده شد. او از جامعه یهودی طرد گردید. او از آمستردام به آلمان فرار کرد ولیکن باز هم یهودیان آلمان از او دوری کردند. در سال ۱۶۳۳ به آمستردام بازگشت و از رفتار خود عذرخواهی کرد. او از این زمان شروع به انتقاد از کتاب مقدس کرد و دین را مورد انتقاد قرار داد. او معتقد شد که خداوند در طبیعت وجود دارد. به دلیل کارهای او، او مجدداً به مدت هفت سال محروم شد. او از تنهایی خسته شد و مجدداً به هلند بازگشت و معذرت‌خواهی کرد. او به ۳۹ شلاق محکوم شد. بعد از مجازات‌های او، او افسرده شد و تصمیم به خودکشی گرفت. او با یک اسلحه خودکشی کرد. کتب مقدس در اسلام
در قرآن از زبور نام برده شده‌است که اغلب به عنوان کتاب مزامیر تعبیر می‌شود. که به عنوان کتاب مقدس بر پادشاه داوود (داوود در اسلام) نازل شده‌است. عالمان و دانشمندان، زبور را آوازهای مقدس ستایش می‌دانند. همچنین زبور فعلی هنوز توسط بسیاری از عالمان و دانشمندان مسلمان ستایش شده‌است. اما مسلمانان معتقدند که برخی از قسمت‌های زبور فعلی بعداً نوشته شده‌اند و به‌طور واضح نشان داده نشده‌اند. کتاب اشعیا
کتاب اشعیا اولین کتاب از پیامبران پسین در عهد عتیق کتاب مقدس عبری است که پس از کتاب حزقیال، کتاب ارمیا است. (در مسیحیت ترتیب متفاوتی دارند) تک‌خداپرستی
تک‌خداپرستی، آموزهٔ اصلی تورات، کتاب مقدس یهودی، است. تورات، خدا را با نام خاص یهوه می‌خواند. نام‌های خانوادگی یهودی
استفاده از نام خانوادگی در بین یهودیان عربی زبان بسیار رایج بود که این فرهنگ را با خود به اسپانیا و پرتغال بردند. در بین یهودیان اسپانیا نامهایی مانند Abeldano معادل ابن الدنان، Abencabre معادل ابن زبارا، Avinbruch معادل ابن بروج، Hacen معادل حسن یا حازن یافت می‌شود. نام‌های کتاب مقدس معمولاً تغییرات جالبی در یهودیان سفاردی می‌کنند مثلاً اسحاق به صورت Acaz، کوهن به صورت Coffen یا Coffe، یوم-توب به صورت Bondia، زماه به صورت Crescas یا Cresquez می‌شود. استفاده از نام‌های شهرها و روستاها به عنوان نام خانوادگی در بین یهودیان سفاردی رایج بود. به‌طور مثال نام‌های خانوادگی نظیر اسپینوزا، گروندی، کاوالریا، دو لا توره، دل مونته، لوسادا و ویلا رئال از این نوع هستند. نام‌های خدا در یهودیت
رایجترین نام مورد استفاده در تورات برای خداوند یهوه است. این لغت در تورات ۶۸۲۸ بار مورد استفاده قرار گرفته‌است. اولین استفاده از این لغت در کتاب پیدایش ۲:۴ است که معمولاً در انگلیسی به لغت لرد ترجمه می‌شود. گاهی جهوا یا یهوه نیز در انگلیسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. معمولاً تصور می‌شود که لغت یهوه مرتبط با فعل بودن است که خداوند در خروج ۳:۱۴ صحبت کرده و خود را من هستم می‌نامد. این نام در معبد دوم سلیمان از قرن ۳ قبل از میلاد دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گرفت. یهودیت حاخامی اعتقاد دارد که نام خداوند نام ممنوع است و تنها کوهن گادول (کاهن اعظم) در معبد سلیمان در روز یوم کیپور حق خواندن نام خداوند را دارد. در این زمان کاهن اعظم نام خدا را همانگونه که نوشته می‌شود بر زبان می‌آورد و یهودیانی که نام را می‌شنیدند برای نام او سجده می‌کردند. یهودیان امروزی هیچگاه نام یهوه را بر زبان نمی‌آورند زیرا آن را مرتبط با مسیحیت می‌دانند. یهودیان امروزه بیشتر از لغت آدونای استفاده می‌کنند. میشنا
میشنا یا مشنه (عبری:משנה به معنی «تکرار و تلقین»)، کتابی است که یکی از دین‌پژوهان یهودی به نام حاخام یهودا هناسی با جمع‌آوری مکتوبات متفرق هلاخایی در یک‌جا تدوین نمود و به صورت کتاب ویژهٔ تورات شفاهی درآورد. مجموعهٔ هناسی در همة مدارس یهودی آن زمان پذیرفته شد و جای آثار پیشین را گرفت. میشنا حاصل کار شش نسل از تنائیم یا عالمان شریعت شفاهی است. میشنا به شش بخش تقسیم می‌شود که به هر بخش یک سِدِر می‌گویند. هر سِدِر شامل تعدادی مَسِخَت است. میشنا مجموعاً مشتمل بر ۶۳ مَسِخَت است. کتاب توبیاس
کتاب توبیاس یا کتاب توبیت (یونانی : Τωβιθ عبری: טובי ، טוביה به معنی توف-یه یا خدا خوب است) بخشی از کتاب مقدس است که تنها در نسخه کاتولیک و ارتدوکس وجود دارد و در سال ۳۹۷ به عنوان بخشی از کتاب مقدس برای کاتولیک‌ها تصویب شد. مسیحیان پروتستان و شاخه‌های دیگر مسیحیت به دلیل اینکه این کتاب توسط یهودیان در تنخ قرار نگرفته است آن را در کتاب مقدس جای ندادند. قبل از اینکه نسخهٔ عبری و آرامی کتاب توبیاس در طومارهای دریای مرده کشف شد تصور می‌شد که دلیل اینکه این کتاب در تنخ نیست نوشته شدن آن در زمان‌های بعدی باشد و تصور می‌شد که این کتاب در حدود سال ۱۰۰ میلادی نوشته شده است. ولیکن طومارهای یافته شده که مربوط به سال‌های حدود ۱۰۰ قبل از میلاد تا ۲۵ میلادی می‌باشند نشان می‌دهند که نسخهٔ اصلیِ این کتاب، قدیمی‌تر از آن است که تصور می‌شده است. بر اساس نظر امروزی، این کتاب احتمالاً در زمان تدوین کتاب دانیال نوشته شده است. بعضی اعتقاد دارند که دلیل اینکه کتاب توبیاس در تنخ قرار نگرفته است تفاوت آن با شرع یهودی است زیرا در بخشی از کتاب خطبهٔ عقد توسط پدر عروس خوانده می‌شود، نه بر اساس دستور شرعیِ هلاخا توسط پدر داماد. ولیکن ممکن است در ابتدا این کتاب در تنخ وجود داشته بود و در گذر زمان حذف شده باشد. همچنین این کتاب در نسخهٔ یونانیِ تنخ نیز وجود دارد. کتاب ناحوم
کتاب ناحوم هفتمین کتاب از دوازده پیامبران موجود در کتاب مقدس عبری است. نگارش این کتاب را به ناحوم نسبت میدهند و احتمالاً در سده هفتم پیش از میلاد و در اورشلیم نوشته شده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است. سیدور
سیدور(به عبری: סדור) کتاب نماز یهودیان و مناجات نامه یهودیان است که شامل مجموعه‌هایی از دعاهای روزانه، اشعار مذهبی و فهرستی از برکاتی است که خداوند به قوم یهود داده است. (این کلمه از ریشه عبری آن به معنی نظم می‌آید.) همچنین دعاهایی برای جشن سایه‌بان‌ها، جشن شاوت، عید فصح و دیگر عیدها دارد. کتب انبیاء
نویم یا پیامبران داستان به قدرت رسیدن سلاطین عبری و تقسیم‌بندی آنها به دو پادشاهی و همچنین پیامبرانی که از جانب خداوند با این پادشاهان در ارتباط بوده‌اند و تاریخ قوم بنی‌اسرائیل را بیان می‌کنند. در پایان این کتاب داستان فتح پادشاهی اسرائیل توسط آشوریان وفتح پادشاهی یهودا توسط بابلیان و تخریب معبد اورشلیم ذکر شده‌است. بخش‌هایی از این کتاب توسط یهودیان در روز سبت قرائت می‌شود. کتاب یونس نیز در روز یوم کیپور خوانده می‌شود. صحف ابراهیم
صحف ابراهیم () نامی است که در دو سوره از سوره‌های دوره اول مکی قرآن به کتاب نازل شده بر ابراهیم داده شده‌است. ژنو گوبیلو اعتقاد دارد منظور از «صحف ابراهیم»، در واقع همان عهد ابراهیم، یکی از متون متاخر یهودی که به ابراهیم نسبت داده شده، است. در سمت دیگر، دوو گوتاین می‌گوید محمد دچار اشتباه شده و احتمالاً در سال‌های بعدی تبلیغ خود، پی برده که کتابی به ابراهیم منسوب نیست. داوود
کتاب مقدس وقایع سلطنت داوود را پشت سر هم روایت نکرده، بلکه آن‌ها را بر اساس موضوع دسته‌بندی کرده‌است. به نظر می‌رسد اولین اتفاق بعد از برگزیده‌شدن داوود به پادشاهی تمام اسرائیل، درگیری او با فلیسطی‌ها بوده‌است. آنان که از وحدت اسرائیل و یهودا نگران شده بودند، در بلندی‌های مرکزی اسرائیل به داوود حمله کردند اما او شکستشان داد و عقب‌نشینی کردند. داوود که از آنان فارغ شده بود، به پیشروی خود به سمت اورشلیم ادامه داد. اورشلیم تا آن زمان تحت سلطه یبوسی‌ها بود و در مرز اسرائیل و یهودا قرار داشت؛ نتیجتاً، بر خلاف حبرون یا جبعه شهری بی‌طرف میان دو منطقه محسوب می‌شد. روایت نحوه فتح نظامی شهر در کتاب دوم سموئیل بسیار مبهم و سخت‌فهم است، به گونه‌ای که نویسنده کتاب اول تواریخ هم به درستی متوجه آن نشده‌است. زمانی که داوود شهر را محاصره کرد، یبوسیان از بالای دیوارها فریاد زدند: «داخل نخواهی شد، زیرا کوران و لنگان نیز تو را بیرون خواهند راند.» سپس داوود قلعه صهیون را گرفت و گفت: «هر کس که می‌تواند یبوسیان را بزند و آب برسد، زیرا داوود از کوران و لنگان نفرت دارد!» یوجین مریل در تفسیر متن می‌گوید یوآب از مسیر زیرزمینی تأمین آب شهر حمله‌ای به داخل آن را رهبری کرد. در هر صورت، داوود اورشلیم را فتح کرد و نامش را به شهر داوود تغییر داد که امری رایج بعد از فتح در خاورمیانه باستان بوده‌است. یهودیان
بر اساس نظر یهودیان، نژاد آن‌ها به شه پدران کتاب مقدس ابراهیم، اسحاق و یعقوب و شه مادران سارا، ربه‌کا، لیه و راحیل بازمی‌گردد. یعقوب و خانواده اش به مصر قدیم مهاجرت کردند پس از اینکه توسط یوسف که وزیر مصر بود دعوت شدند. بازماندگان آن‌ها بعداً توسط مصریان به اسارت گرفته شدند و توسط موسی از اسارت نجات یافتند. این اتفاق در قرن ۱۳ پیش از میلاد رخ داده‌است. یهودیان امروز تنها بازمانده از قبایل یهودا و شمعون و کمی از قبیله بنیامین و لاوی هستند که همگی با هم پادشاهی یهودا را تشکیل می‌دادند. از باقی‌مانده بقیه قبایل اسرائیل که به ده قبیله گمشده معروفند اطلاعاتی در دست نیست. یوهان پففرکورن
پففرکورن بعد از مسیحی شدن شروع به نوشتن نوشتارهایی در مذمت دین یهودیت کرد و آن را در دشمنی با مسیحیت دانست. در کتاب در جودنسپیگل او نوشت که یهودیان باید رباخواری را کنار گذاشته و برای تأمین زندگی خود کار کنند، به خطبه‌های مسیحی گوش دهند و از کتاب تلمود دوری کنند. او ولیکن با آزار دادن یهودیان برای مسیحی کردن آن‌ها مخالف بود. در کتاب دیگری او خود را دوست یهودیان خواند و ادعا کرد که مایل است مسیحیت را در بین آن‌ها پخش کند. او پیشنهاد کرد که کتاب تلمود به زور از یهودیان گرفته شود. او معتقد بود سه چیز باعث می‌شود که یهودیان مسیحی نشوند :اول، رباخواری، دوم، نشنیدن خطبه‌های مسیحی در کلیسا، سوم، علاقه به کتاب تلمود. یهودیان
در کتاب مقدس یعقوب با نام دیگر اسرائیل شناخته می‌شود. از این رو فرزندان او بنی‌اسرائیل نام دارند. به دلیل اینکه پس از اینکه ده قبیلهٔ شمالی اسرائیل گم شدند، تنها بازماندگان قوم بنی‌اسرائیل از قوم یهودا هستند. امروزه واژهٔ یهود و بنی‌اسرائیل و عبری/عبرانی به صورت مترادف به کار می‌روند حال آنکه بنی‌اسرائیل و عبرانی شامل تمامی فرزندان یعقوب و یهودی به معنی بازماندگان پادشاهی یهودا است. کتاب عزرا
کتاب عِزرا یکی از کتب عهد عتیق است. این کتاب ابتدا به صورت متصل به کتاب نحمیا، کتاب عزرا-نحمیا را تشکیل می‌داد تا اینکه بعداً توسط مسیحیان به دو کتاب تقسیم شد. موضوع آن بازگشت به اورشلیم بعد از اسارت یهودیان در بابل است. بخش اول کتاب در مورد سال اول پادشاهی کورش (۵۳۸ قبل از میلاد) و کامل شدن معبد دوم اورشلیم به دست داریوش در سال ۵۱۵ قبل از میلاد است. بخش دوم کتاب به بازگشت عزرا به اورشلیم و تلاش او برای پاکسازی قوم اسرائیل از گناه ازدواج با جنتیل‌ها است. به همراه کتاب نحمیا این کتاب آخرین بخش تاریخی عهد عتیق است. عزرا طوری نوشته شده است که در آن خداوند پادشاه پارسیان را برمی‌انگیزد تا مأموریتی الهی را انجام دهد. سه رهبر با سه مأموریت مهم: اولین مأموریت بازسازی معبد اورشلیم، دومین پاک کردن قوم یهود و سومین محافظت از اورشلیم به وسیله یک دیوار، آخرین مأموریت در کتاب نحمیا است. احتمالاً اولین نسخه این کتاب در حدود سال ۴۰۰ قبل از میلاد نوشته شده است. قرآنیان
اعتقاد برگشت به اصل کتاب دینی، در دیگر ادیان نیز وجود دارد، مثلاً در دین یهود پیروان مکتب قرائیم فقط کتاب تنخ (تورات عبری) را قبول دارند یا پروتستان‌های پیرو سولا سکریپتورا اعتقاد دارند که هرچه برای یک مسیحی واقعی برای عبادت و انجام مناسک لازم است تنها در انجیل وجود دارد. کتب انبیاء
طبق عقاید یهودیان «نویم» شامل هشت کتاب است. در ترجمه‌های کنونی نویم از هفده کتاب یاد شده‌است. این هشت کتاب عبارت‌اند از: حکم کتاب مقدس
طی دهه‌های اخیر این قواعد از طریق بحث و توافق از سوی حاکمیت دینی یهودی و مسیحی، متکلمان و الهی‌دانان توسعه یافته‌است. برخی از کتاب‌ها، مانند انجیل‌های یهودی - مسیحی، به‌طور کلی حذف شده‌اند، اما برخی احکام و متون مرتبط با موارد آخرالزمانی کتاب مقدس هنوز محل مناقشه هستند طرفه آنکه برخی فرقه‌ها ممکن است این موارد محل مناقشه و بحث‌برانگیز را بسیار ابتدایی و در نهایت کاملاً متعارف بدانند. تفاوت‌هایی بین انجیل عبری و قوانین مقدس مسیحی وجود دارد، اگرچه اکثر نسخه‌های خطی مشترک هستند. جنبش قدیسان آخرالزمان در یکصد سال اخیر تقریباً بیشترین مناقشه را در این باب با دیگر فرقه‌های مسیحیت داشته‌است. فارسیهود
بخش عبری در فارسیهودی کنونی کمتر از زبان‌هی یهودی دیگر است و بیشتر به زندگی مذهبی اشاره دارد. برای مثال می‌توان از واژگان «تورات» (به جای توراه، اولین بخش کتاب مقدس)، «تِفیلیم» (ابزار نماز)، «صیصیت» (شال مذهبی) و «گوییم» (به معنی غیر یهودی که به عبری جمع و به فارسیهودی مفرد است) نام برد. البته در خطابه‌های مذهبی فارسیهودی، که بیشتر منقول از ادبیات مقدس است، واژگان عبری و آرامی بیشتری به کار می‌رود. سفر ایوب
کتاب ایوب، از مجموعه کتوبیم در عهد عتیق و از نوشته‌های مقدس مسیحیان و یهودیان است. این کتاب مشتمل بر ۴۲ باب است و موضوع اصلی آن رنج است. این کتاب شاعرانه‌ترین و خیال‌انگیزترین بیان در عهد عتیق را داراست و از نخستین تلاش‌ها برای هماهنگ جلوه دادن عقیده شر و عقیده به خدا به‌شمار می‌رود. شخصیت شیطان که در نوشته‌های قدیم‌تر عهد عتیق نامی از او نیست، در این کتاب برای نخستین بار آمده‌است؛ چنان‌که برخی این مفهوم را از زرتشتیان و از دوران اسارت بابلی وام گرفته و بر اثر آمیزش قوم یهود با زرتشتیان دانسته‌اند. از مهم‌ترین کتاب‌هایی که از کتاب ایوب تأثیر پذیرفته‌اند، فاوست نوشته گوته است. کوهن (نام خانوادگی)
کوهن ("kōhēn", "کوهن") یک نام خانوادگی یهودی با منشاهای متعلق به کتاب مقدس است (کوهن را ببینید). این نام در بین یهودیان بسیار شایع است. ده فرمان
ده فرمان (به عبرى: עשרת הדיברות؛ به انگلیسی: Ten Commandments) فهرستی از دستورهای مذهبی است که بر طبق اعتقادات یهودی و مسیحی و اسلام فرمان‌های یهوه به موسی هستند. این فرمان‌ها طبق کتاب‌های سفر خروج و سفر تثنیه از جانب یهوه، بر موسی در محلی به نام کوه سینا وحی شد. به باور یهودیان و مسیحیان، این احکام بر دو لوح سنگی حک شدند، در کتاب خروج از پنج کتاب تورات از عهد عتیق باب ۳۱ آیه ۱۸مکتوب است.طبق اعتقادات یهودی چون یهوه سخنان خود را با موسی بر کوه سینا به پایان رسانید، دو لوح شهادت را به وی داد. آنها دو لوح سنگی بود که یهوه به انگشت خود بر آن‌ها نگاشته بود. در باب ۳۲ تورات چنین نوشته شده‌است: موسی‌نامه
موسی‌نامه (کتاب موسی)، اولین و طولانی‌ترین کتاب شعر با زمینه کتاب مقدس (biblical) توسط مولانا شاهین شیرازی، شاعر یهودی-ایرانی قرن چهاردهم است. این کتاب بر پایه شعر سهم غیرقانونی مخصوصاً کتاب خروج، بلکه حتی لاویان، اعداد و تثنیه نوشته شده است. این مثنوی تقریباً‌هزار بیتی است که در قالب کلاسیک «هزرج مسدس مخزوف» نوشته شده است. آثار شاهین شامل دو حوزه، یکی افسار پنجگانه یهود یعنی برشیت‌نامه (کتاب پیدایش) و موسی‌نامه و دیگری اردشیرنامه (کتاب اردشیر یا همان اخشورش) و عزرانامه که بر پایه کتاب عزرا و کتاب نحمیا است. کتاب مقدس
نوییم حاوی روایت ظهور شکل‌گیری پادشاهی عبرانیان و تقسیم آن به دو بخش پادشاهی یهودا و پادشاهی شمالی اسرائیل است و به منازعات اسرائیلیان و دیگر ملل و همچنین جنگ‌های داخلی میان بنی‌اسرائیل (به خصوص بین پرستندگان یهوه و پرستندگان خدایان خارجی) می‌پردازد و اعمال ناعادلانه رهبران بنی‌اسرائیل را نقد می‌کند که در این انتقادات، انبیاء نقشی اساسی دارند. نوییم نهایتاً با فتح پادشاهی اسرائیل توسط آشوری‌ها و فتح پادشاهی یهودا توسط بابل و تخریب معبد اورشلیم به پایان می‌رسد. ایزدیان
ایزدی‌ها دارای دو کتاب مقدس اند: یکم کتاب جلوه که در آن اصول اعتقادی آن‌ها تشریح شده‌است و دوم کتاب دیگری است به نام مصحفا رش که مجموعه ادعیه و سرودهای آن‌ها در ستایش بزرگان‌شان است. سفر خروج
سِفر خُروج یا شِموت دومین کتابِ کتاب مقدس است که داستان خروج بنی‌اسرائیل از مصر با هدایت موسی را نقل می‌کند. این کتاب مشتمل بر چهل فصل بوده و با شرح وضعیت قوم اسرائیل در مصر آغاز می‌شود. تعداد آنان در آن سرزمین افزایش یافته‌است و فرعونی جدید و ستمگر در آنجا حاکم می‌شود که دستور به کشتن تمام نوزادان پسر قوم اسرائیل، می‌دهد. زوجی از لاویان نوزاد پسرشان را با قرار دادن در سبدی، در نی‌زارهای رود نیل رها می‌کنند تا از چشم فرعونیان پنهان بماند. یکی از دختران فرعون آن طفل را می‌یابد و نامش را موسی می‌گذارد و از او همچون پسرش مراقبت می‌کند تا او بزرگ می‌شود. موسی پس از کشتن مأمور بیرحمی که بر اسرائیلیان شلاق می‌زد، از مصر می‌گریزد. سالها سپری شده و خداوند در میان شعله‌های آتشی به او می‌گوید که برای رهایی قوم اسرائیل به مصر بازگردد. موسی برمی‌گردد و خداوند برای نشان دادن قدرتش، بلایایی را بر مصریان نازل می‌کند. سرانجام فرعون پشیمان شده و می‌گذارد تا موسی قومش را از مصر به بیرون ببرد. آنان چهل سالِ دشوار، در بیابانها به سفر خود ادامه می‌دهند و یک عهد را به همراه قوانین دریافت می‌کنند ولی با پرستش یک گوساله زرین، موجب رنجیدن خداوند می‌شوند. موسی از خداوند برای قومش بخشش می‌طلبد که مستجاب می‌شود و آنان پرستش‌گاهی می‌سازند. مکابیان اول
کتاب اول مکابیان که به نام مکابیان اول نیز شناخته می‌شود، کتابی عبری نوشتهٔ یک یهودی ناشناخته پس از بازسازی یک پادشاهی مستقل یهودی توسط حشمونیان در اواخر سده دوم پیش از میلاد است. امروزه نسخه اصلی عبری از میان رفته‌است و مهمترین نسخه برجای مانده ترجمه یونانی آن است که در هفتادگانی یافت می‌شود. کلیساهای کاتولیک، ارتدکس شرقی و مشرقی این نوشته را متنی وحیانی شرعی می دانند، اما شاخۀ پروتستان و شاخه‌های اصلی یهودیت چنین باوری ندارند. لذا این کتاب بخشی از کتاب مقدس عبری، که یهودیان به آن قائل هستند، نیست. مسیحیان پروتستان هرچند این کتب را وحیانی نمی دانند، اما مطالعۀ آن ها را بسیار مفید می دانند (کتاب‌های قانونی ثانی را ببینید). رازهای خنوخ
هنگامی که دانشمندان یهود در سده یکم میلادی برای تعیین کتاب‌های الهامی خویش گرد آمدند، از نوشته‌های فراوانی که در آن روزگار رواج داشت، آنهایی را که به زبان یونانی نوشته شده بود، کنار گذاشتند، و بر ۳۹ کتاب، که به زبان عبری بود، اتفاق کردند. این مجموعه بعداً تَنَخ نامیده شد و مسیحیان آن را عهد عتیق نامیدند. کتاب‌هایی که رد شدند، دو دسته بودند: دسته اول، که اسفار مشکوک (اَپوکریفا) نامیده می‌شود، و دسته دوم که دروغ‌نامیده‌ها (سودْاِپیگرافا) نامیده می‌شود، و اعتبار کمتری داشته و هرگز در عهد عتیق قرار نگرفت. این نوشته‌ها که چند دهه پیش از میلاد، به دست برخی از یهودیان دانش‌آموخته پدید آمده بود، بر اثر بی‌توجهی اهل کتاب از میان رفت، ولی شماری از متون یا ترجمه‌های آنها در گوشه و کنار جهان باقی ماند و در سده‌های اخیر کشف شد، که ترجمه اسلاوی رازهای خَنوخ از آن جمله است. مکتوبات (تنخ)
کتوویم یا «مکتوبات» ممکن است طی تسخیر بابل یا پس از آن نوشته شده باشد و هیچ‌کس اطلاع دقیقی از این مطلب ندارد. طبق سنت ربانیان بسیاری از مطالب موجود در کتاب "Psalms" یا مزامیر یعنی زبور داوود است؛ سلیمان در اوان زندگی غزل غزل‌های سلیمان و در میان‌سالی کتاب امثال سلیمان شامل ضرب‌المثل‌ها و درپیری کتاب جامعه سلیمان را نوشته و ارمیا، کتاب مراثی را به رشته تحریر درآورده‌است. کتاب ایوب تنها کتاب مقدسی است که بر مفاهیم غیریهود تأکید دارد. کتاب مراثی ارمیا، داستان یک غیریهودی را بیان می‌کند که با یک یهودی ازدواج کرده و پس از مرگ وی آداب یهود براساس کتاب‌مقدس به جا می‌آورد. او مادر مادربزرگ داوود بوده‌است در تعطیلات یهود پنج کتاب که «پیمایش پنج‌گانه» (مگیلوت) خوانده می‌شوند توسط یهودیان قرائت می‌شوند: غزل غزل‌های سلیمان در پسح، کتاب روت در شاووعوت، کتاب مراثی در تیشا بئاو، کتاب جامعه سلیمان در سوکوت، و کتاب استر در پوریم. به طورکلی کتوویم شامل اشعار موزون دارای تأثیرات فلسفی بر زندگی و داستان زندگی پیامبران و دیگر رهبران یهود در زمان تبعید بابلیان بوده‌است. در پایان این کتاب‌ها فرمان امپراتوری ایران برای بازگشت به اورشلیم وبازسازی معبد آورده شده‌است. جنگ مقدس
حتی در کتاب مقدس عبری (عهد عتیق)، که یک کتاب مقدس یهودی است که توسط عبرانیان (یهودیان) ایجاد شده‌است، خدا (یهوه) خدایی است که از ارتش عبری محافظت می‌کند، و عبرانیان دشمن را شکست می‌دهند و شرارت می‌کنند. یک وظیفه الهی تعیین شده توسط خدا (قانون به شما می‌گوید «همسایگان خود را دوست بدار، از دشمنان خود متنفر باش» در فصل ۵:۴۳ عهد عتیق). این ایده با ایده آخرالزمانی ترکیب می‌شود تا ایده جنگ نهایی بین خدا و شیطان (آرماگدون) و «مکاشفه یوحنا» در عهد جدید ایجاد شود. همچنین، سخنان خداوند که نبرد را برای نابودی خدایان متعلق به پیامبران عهد عتیق القا می‌کند، ایده جنگهای صلیبی را در مسیحیت ایجاد کرد و به موتور محرکه گسترش مسیحیت در سراسر جهان تبدیل شد. پس از آن، جامعه بین‌المللی مسیحی در اروپا اندیشه جنگی درست و اندیشه حقوق بین‌الملل را ایجاد کرد و به تدریج دیدگاه جنگ را سکولار کرد. کتاب یوبیل
کتاب یوبیل یا کتاب جوبیلیس کتاب باستانی و مذهبیِ یهودی در پنجاه فصل است. این کتاب توسط "یهودیانِ اتیوپی" بدست آمده و به نامِ "کتابِ قسمت" یا "بازدید" (زبان گعز: መጽሃፈ ኩፋሌ "Mets'hafe Kufale") نیز شُهره است. یوبیل یکی از دروغ‌نامیده‌ها در پروتستانتیسم، کلیسای کاتولیک و کلیسای ارتدکس شرقی است. تورات
بر اساس سنتِ ربانیِ یهودی، تورات توسط خداوند در کوه سینا بر موسی نازل شده‌است. از قرن هفدهم به بعد، چندین نویسنده این فرضیه را بررسی کردند که تورات، علی‌رغم آنچه سنتِ یهودی ادعا می‌کند، نه اثر موسی به تنهایی، بلکه اثر نویسندگان متعددی است. در میان آنها، اسپینوزا در یک پژوهش تاریخی-انتقادی، با انکار ویژگی الهی تورات، معتقد بود که تورات با دیگر کتاب‌های عهد قدیم، نه به شکل جدا، بلکه یک کل نوشته‌شده در زمان‌های مختلف را تشکیل می‌دهد و نمی‌تواند مقدم بر پایان پادشاهی یهودا باشد. وی در "رساله الهی-سیاسی" خود (۱۶۷۰) نوشت که «قاعده کلی که در تفسیر کتاب مقدس وضع شده این است که تعالیم دیگری به غیر از آموزه‌هایی که تحقیقات تاریخی به وضوح به ما نشان داده‌است، ارائه نکند.» دست‌نوشته‌های کتاب مقدس
دست‌نویس‌های انجیلی یا دست‌نوشته‌های کتاب مقدس به هرگونه نسخه دست‌نویس بخشی از متن کتاب مقدس گفته می‌شود. نسخه‌های خطی کتاب مقدس در اندازه‌های گوناگون، از کتیبه کوچک حاوی آیات فردی متون مقدس یهودی یا تِفیلین تا کتاب‌های چند زبانه بزرگ، که شامل هر دو عهد عتیق یا تَنَخ و عهد جدید است، وجود دارند. برخی دست‌نوشته‌ها به تاریخ ۱۵۰ سال پیش‌از میلاد بازمی‌گردند. کتاب مقدس
در حال حاضر ۵۶۸۶ نسخه با زبان اصلی (یونانی) و در کل ۲۴۹۷۰ نسخهٔ خطی از عهد جدید موجود می‌باشند. پیترز(فرانسیس ادواردز پیترز) اظهار می‌دارد که «اگر فقط سنت نسخ خطی را در نظر بگیریم، کتاب‌های که عهد جدید را تشکیل می‌دهند، بیش از هر کتاب دیگری در دوران باستان نسخه برداری شده و در گردش بوده‌است.» هارولد گرینلی(J. Harold. Greernlee) می‌نویسد: «تعداد نسخ خطی موجودِ عهد جدید به گونه‌ای حیرت‌انگیز بیش از هر اثر ادبی دوران باستان می‌باشد… در مقایسه با سایر آثار ادبی باستان، قدیمی‌ترین نسخه خطی موجودِ عهد جدید متعلق به دوره‌ای بسیار نزدیک تر به تاریخ نگارش متن اولیه می‌باشد.» قدیمی‌ترین نسخ برجای مانده از عهد جدید، پاپیروسهایی می‌باشند که قدمت برخی به ۵۰ تا ۱۰۰ سال پس از اتمام نگارش قانون (کانن) عهد جدید (یعنی حدود قرن دوم میلادی) می‌رسد. از جملهٔ آن‌ها پاپیروس‌های اکسیرینکوس که بخش اعظمی از پاپیروس موجود عهد جدید را تشکیل می‌دهند- پاپیروس‌های بادمر که شامل بخش‌های مهمی از انجیل یوحنا، انجیل لوقا، انجیل متی، اعمال رسولان، ۲ رساله پطرس، ۳ رسالهٔ یوحنا، و رسالات یعقوب و یهودا می‌باشند- و پاپیروس‌های چستربیتی از مهم‌ترین اکتشافات کتاب مقدس پس از نسخهٔ سینایی- می‌باشند. کتاب مقدس
کتوویم (כְּתוּבִים‎) سومین و آخرین بخش تنخ است. باور یهودیان بر این است که کتوویم تحت نظارت روح‌القدس نوشته شده اما اهمیت آن‌ها از کتب انبیا کمتر است. کتوییم شامل مزامیر، امثال سلیمان، ایوب، غزل غزل‌ها، روت، مراثی، جامعه، استر، دانیال، عزرا–نحمیا و تواریخ است. زن در یهودیت
برخی محققین، نقش زنان را در روایات تنخ یهودی کم‌رنگ دانسته‌اند؛ استانسون کتاب مقدس را کتابی سرتاسر مردانه دانست. البته در بین اسرائیلیان، شکلی از مادرسالاری وجود داشته‌است که نشان‌دهندهٔ موقعیت زن در خانواده‌های اسرائیلی است. ساره همسر ابراهیم، راحیل و لیه همسران یعقوب، صفورا همسر و میریام خواهر موسی، استر همسر خشایارشاه، مهم‌ترین زنان عهد عتیق هستند. بنا بر روایت تورات، زن از دندهٔ مرد آفریده شده‌است و در باغ عدن، حوا بود که آدم را به خوردن میوه ممنوعه اغوا کرد؛ و به جزای این گناه شوهرش تا ابد بر وی مستولی شد. در بین اسباط یهود، تنها زنی که به داوری رسید، دبوره بوده‌است؛ که بر اساس هاگادا و متون میدراش، به وی وحی نمی‌شده و در نتیجه، شأن پیامبری نداشته‌است. بر اساس هاگادا، تنها زنی که خدا با او سخن گفته، ساره بوده‌است. در عهد عتیق، تنها بخشی که به جای «پسران اسرائیل»، عبارت «دختران اسرائیل» به کار رفته‌است، موردی بوده‌است که اشعیا دختران صهیون را برای تکبر و خودآرایی سرزنش می‌کند. قربانی‌کردن انسان
تورات و بقیهٔ کتب کتاب مقدس یهودی (که یهودیان آن را تنخ، و مسیحیان آن را عهد قدیم می‌نامند) آن را یکی از بدترین گناهان می‌داند و سزای کسی را که فرزند خود را قربانی کند، اعدام قرار می‌دهد. و آن را نکوهش می‌کنند. در تورات مکتوب است: کیهان‌شناسی کتاب مقدس
باور کتاب مقدس در مورد کیهان‌شناسی در آیات ابتدایی کتاب پیدایش بیان شده‌است. در این باور یهوه، خدای اسرائیل، به تنهایی و بدون کمک آسمانها و زمین را در هفت روز خلق کرد. بعدها دید یونانیان در مورد بخشهای مختلف خدا نظیر روح، حکمت و کلمه وی به یهودیت راه یافت. در مسیحیت عیسی با کلمه خدا به عنوان بخشی از وی معادل دانسته می‌شود. کتاب استر
کتاب استر بخشی از کتوبیم که یکی از سه بخش کتاب مقدس یهودی است می‌باشد. بر اساس نظر برخی محققان این کتاب یک داستان تاریخی برای بیان کردن ریشه جشن پوریم است. درخت زندگانی
اصطلاح مورد استفاده در یهودیت برای درخت زندگانی اتز چایم است. اتز چایم نام رایجی برای مدارس و کنیسه‌های یهودی نیز است. در کتاب پیدایش داستان دو درخت در باغ عدن نقل می‌شود. درخت اول که درخت زندگی است بر آدم و حوا مجاز است و درخت دوم که درخت دانش خوبی و بدی است ممنوع می‌باشد. بعد از اخراج آدم و حوا از باغ عدن خداوند دو چروبیم را مسئول محافظت از درخت زندگی می‌کند. در کتاب انوش که جزو کتاب‌های رسمی کتاب مقدس نیست نوشته شده است که روز داوری کسانی که کتاب زندگی بر آنان نوشته شده باشد میوه درخت زندگی را دریافت خواهند کرد. کتاب مقدس
کتاب مقدس اشاره به مجموعه کتاب‌های مقدس مسیحیان، یهودیان، سامریان و چندی دیگر از ادیان دارد. تورات
تعدادی از کتب تثنیه مقدس که بخشی از سپتاجینت یونانی هستند اما درکتاب مقدس عبری وجود ندارند را آپوکریفا می‌نامند. اغلب پروستان‌های مدرن آپوکریفا را به عنوان کتب مقدس در نظر نمی‌گیرند اگر چه حدود سال ۱۸۲۰ کتب مقدس پروتستان این مطالب را درخود جای داده بودند. با این وجود اغلب مسیحیان (شامل اعضا کلیسای کاتولیک روم، کلیسای ارتدوکس شرق و کلیساهای ارتدوکس خاور) آپوکریفا را بخشی از عهد عتیق می‌دانند. کلیسای کاتولیک روم هفت کتاب از این دسته شامل (کتاب توبیت، کتاب جودیت، مکابیان ۱، مکابیان ۲، خرد سلیمان، کتاب واعظ وکتاب باروخ و همچنین بخش‌هایی ازکتاب استر وکتاب دانیال را جزء عهد عتیق می‌داند. کلیساهای ارتدوکس تعدادی کتاب دیگر مانند مکابیان ۳، زبور ۱۵۱-۱۵۵، اسدراس ۱، اودس، زبور سلیمان و گاهی مکابیان ۴ را در این عهد قرار می‌دهند. در قرآن، چندین بار به تورات و انجیل قسم خورده شده. همجنین در قرآن تورا به عنوان یک کتاب الهی و آسمانی آمده است. در اسلام تورات یک کتاب مقدس حساب می‌شود. کتاب مقدس
نسخه مورد اجماع تنخ به «متون ماسوری» معروف است که قدیمی‌ترین نسخه آن متعلق به قرن نهم میلادی است. نام تنخ () با استفاده از حروف نخست تورات (شریعت)، نوییم (انبیا) و کتوویم (مکتوبات) شکل گرفته‌است. بیشتر بخش‌های تنخ به عبری نوشته شده‌اند، اما برخی بخش‌ها (قسمت‌هایی در کتب عزرا، ارمیا و دانیال) به آرامی هستند. کتاب روت
کتاب روت () یکی از کتاب‌های کتاب مقدس عبری تنخ، یا عهد عتیق است. در ترتیب یهودی(تنخ) این کتاب در کتویم، سومین بخش تنخ، قرار دارد و در عهد عتیق کتاب روت میان کتاب داوران و ۱ سموئل قرار می‌گیرد. کتاب روت به نسبت دیگر کتاب‌ها، کتاب کوچکی محسوب می‌شود و فقط چهار بخش دارد. این کتاب به روت منتسب است و گویا هدف مصنف آن بیان‌کردن نسب‌نامه داوود بوده‌است. کتاب آسمانی
کتاب آسمانی یا متن دینی به کتاب یا کتاب‌هایی گفته می‌شود که پیروان یک دین آن را متن مقدس دینی خود می‌دانند. در اغلب موارد، پیروان این ادیان اعتقاد دارند کتاب یا کتاب‌های موردنظر سخن خدای دینشان است. کتاب مقدس
یهودیان تنها عهد عتیق را به‌عنوان کتاب آسمانی قبول دارند، اما بیشتر مسیحیان کل کتاب را به‌عنوان کتاب آسمانی پذیرفته‌اند. برخی از فرقه‌ها که خود را مسیحی می‌خوانند، عهد عتیق را به‌عنوان کتاب مقدس قبول ندارند و آن را تحریف‌شده می‌دانند. «بوگومیل‌ها» از این دسته‌اند که از نظر تعریف عبارت «مسیحی» در مورد مسیحی بودن این فرقه باید تردید داشت، زیرا کتاب‌های عهد جدید، همگی بر پایهٔ کتاب‌های عهد عتیق و مسیحیت رسمی از قرن اول میلادی همواره کتب عهد عتیق را متن مقدس دانسته‌است. کتاب‌های سموئیل
کتب سموئیل () یک کتاب از کتاب مقدس عبری نوییم، (کتاب یوشع، کتاب داوران، سموئیل کتب پادشاهان - از جمله کتاب‌های دنباله‌ای در عهد عتیق هستند و به همراه کتاب روت تاریخ بنی‌اسرائیل است که به توضیح تورات (دستورهای خداوند) از زبان پیامبران می‌پردازد. الوهیم
اِلوهیم واژه‌ای عبری به معنای خدایان و صورت جمع اِلُوَه است. این لغت در تنخ، مجموعه کتب مقدس یهودیان، معمولاً (اما نه همیشه) به خدای اسرائیل اشاره دارد. در دیگر موارد، سایر خدایان (به صورت جمع) الوهیم نامیده شده‌اند. الوهیم سومین واژه‌ای است که در تورات آمده‌است. ترجمه‌های فارسی معمولا الوهیم را «خدا» ترجمه کرده‌اند. دروغ‌نامیده‌ها
مجعول العنوان (سوداپیگرافا یا کتب بین العهدینی)، کتاب‌هایی با محتوای یهودی و مسیحی است که هیچ‌یک از گروه‌های یهودی، مسیحی، آن‌ها را جزء کتاب مقدس قانونی نمی‌دانند. این مجموعه مکتوبات، که در هیچ‌یک از نسخه‌های قانونی موجود نیستند، به مجعول العنوان‌ها معروفند و اکثراً به زبان یونانی یا آرامی نوشته شده‌اند. کاتولیکها، که آپوکریفا را نوشته‌های شرعی درجه دو می‌دانند کتب مجعول العنوان را جزء کتابهای جعل شده قرار می دهند. موضوع این مکتوبات از عناصر دینی مختلفی تشکیل شده مثل مکاشفه، تاریخ، یا نوعی متون مخصوص به عبادات مثل مکاشفه ابراهیم، کتاب اخنوخ شمار زیادی از این نوشته‌ها بر اثر بی‌توجهی و گذشت زمان از بین رفته‌اند. یهودیت
کابالا نامی است که بر تصوف یهودی اطلاق می‌شود و تلفظ اروپایی قبّالاه عبری است به معنی قدیمی و کهن. این واژه به شکل قباله برای فارسی زبانان و عربها است. بیشتر یهودیان ارتودوکس به آئین کابالا (کابالیسم) اعتقاد دارند. بر اعتقاد هواداران و معتقدین به آئین کابالا، فهمیدن و درک رموز مخفی درآئین کابالا، باعث می‌شود تا انسان به صورت روحانی‌واری به خدا نزدیکتر شود و بدین ترتیب بشریت به قدرت والایی از رموز مخفی خدا که برای دیگر انسان‌ها پوشیده‌است، پی می‌برد. مهم‌ترین منابع و کتب کابالیستی که به عنوان ستون فقرات و پایه اصلی «آئین کابالا» درآمدند، شامل مجموعه کتب عبری زوهار (به معنای «کتاب روشنایی») و هیچالوت (به معنای «کاخ‌ها») می‌شوند که به قرن اول میلادی بازمی‌گردند. نهایتاً در قرن سیزدهم میلادی کتاب زوهار نوشته شد که تفکر و شکل کنونی «آئین کابالا» را تشکیل داد. مسیحیت
نام این بخش از کتاب مقدس یعنی «عهد عتیق» به دو معنی می‌باشد یکی دوره زمانی و دیگری به معنی پیمان و قول. این عبارت به معنی دقیق به عهد و پیمانی اشاره می‌کند که خداوند با ابراهیم بست. مفهوم کلی این پیمان این بود که خداوند او را انتخاب نمود تا نخستین انسان پس از آدم باشد که با او ارتباط نزدیک برقرار می‌نماید و او نیز به خداوند ایمان آورد. خداوند همچنین وعده ازدیاد نسل را به وی داد که مدتی بعد توسط اسحاق (همان پسر که یهودیان و مسیحیان عقیده دارند ابراهیم او را برای قربانی کردن به کوه برد) عملی گردید. خداوند همچنین نشانه‌ای برای این عهد و پیمان مقرر نمود که آن بریدن قسمتی از پوست اضافی آلت تناسلی مردانه (ختنه) است. این بخش از «کتاب مقدس» شامل: شرح چگونگی خلقت جهان و نوع بشر و سپس شرح زندگی و ارتباطات روحانی نخستین پیامبران از ابراهیم به بعد است. این بخش با کتاب پیدایش شروع می‌گردد و پس از چند بخش که حاوی توضیحات کلی در مورد زندگی پیامبران پس از ابراهیم است، کتاب تورات و سپس کتب پیامبران پس از موسی را شامل می‌شود. دو بخش متفاوت نیز در کتاب عهد عتیق وجود دارد که به اشعار دو پیامبر یعنی داوود و سلیمان نبی می‌پردازد. این دو کتاب به ترتیب «مزامیر داوود» و «امثال سلیمان» نام دارند. بخش قابل توجهی از اشارات به آمدن مسیح در آینده، در کتاب «مزامیر داوود» - که حاوی گفتگوی داوود نبی با خداوند و نیز سخنانی که داوود به هدایت روح و وحی خداوند می‌گوید (در قالب بیش از ۵۰۰ قطعه شعری) - آمده‌است. عهد عتیق کلاً شامل ۵۰ کتاب است. سفر حزقیال
کتاب حزقیال یکی از کتب تنخ می‌باشد. این کتاب در کنار کتاب اشعیا و ارمیا یکی از سه کتاب اصلی پیامبران در تنخ است. بر اساس متن کتاب، این کتاب بر اساس رویاهای حزقیال نبی هنگامی که او به مدت ۲۲ سال در بابل بین سالهای ۵۹۳ تا ۵۷۱ قبل از میلاد زندانی بود نوشته شده‌است. کتاب حول سه محور اصلی است :۱) داوری برای اسراییل ۲) داوری برای ملتها ۳) آمرزش آینده اسراییل کتاب با رویای حزقیال شروع می‌شود. در این رؤیا خداوند سوار بر عرش خود به حزقیال ظاهر می‌شود. کالسکه خدا دارای چهار جانور زنده است که هر یک دارای چهار چهره (یک مرد، یک شیر، یک عقاب و یک گاو) و چهار بال هستند. در کنار هر یک از آن‌ها چرخی درون چرخ قرار دارد. یهوه به حزقیال دستور می‌دهد که پیامبری برای اسراییل باشد. سپس کتاب با قضاوت بر یهودا و اورشلیم و سپس با قضاوت بر ملتها (جنتیلها) ادامه میابد. خدا وعده نابودی اورشلیم و وعده نابودی ملتهایی که علیه خدا قیام کردند را می‌دهد. در قسمت بعدی کتاب خداوند وعده می‌دهد که آوارگی اسراییل در بابل تمام شده و شهر جدیدی ساخته خواهد شد. معبد دوباره ساخته شده و اسراییلیان آمرزش خواهند یافت. بعضی قسمت‌های مهم این کتاب عبارتند از : کتاب حزقیال تأثیر زیادی بر روی جنبشهای عرفانی یهودی داشته‌است. بسیاری پیروان عرفان مرکابا و بعداً کابالا به رویای حزقیال توجه خاصی داشتند و اعتقاد داشتند که رمز خلقت در کتاب حزقیال نهفته است.پیروان عرفان مرکابا تلاش داشتند که رویای حزقیال و دیدن عرش خداوند را تجربه کنند. در رؤیا حزقیال دید که عرش خدا توسط چهار حیوت (عبری: חיות) (موجودات زنده) حمل می‌شود که هریک دارای چهار بال و صورت مرد، شیر، گاو و عقاب است. کابالا ارتباطی بین رویای حزقیال و چهار دنیا در کابالا برقرار می‌کند. تلمود
تلمود به‌معنی "آموختن"، «"تلمّذ"»-که از آن به‌عنوان «تورات شفاهی» نیز یاد می‌شود-یکی از کتاب‌های اصلی یهودیت ربانی است. نام دیگر آن به‌صورت سنتی، شاس (ש"ס) است که مخفف شیشا سداریم به‌معنی «شش دفتر» است. نام تلمود، معمولاً اشاره به «تلمود بابِلی» است، بااینکه تلمود دیگری به نام «تلمود اورشلیمی» وجود دارد که رواج کمتری دارد. تلمود، دارای دو بخش اصلی است: اولین قسمت میشنا (משנה) نام دارد که در حدود سال ۲۰۰ میلادی تکمیل شده‌است و تفسیر خاخام‌های یهودی بر "تورات" است که «تورات شفاهی» نامیده می‌شود. قسمت دوم گمارا نام دارد که در سال ۵۰۰ میلادی تکمیل شده‌است که شامل نوشتارهای خاخام‌هاست و در بسیاری موارد به مسائلی فراتر از آنچه در "تورات" اشاره شده‌است می‌پردازد. تلمود ممکن است به میشنا، گمارا یا هر دو در یک کتاب اطلاق شود. تمامی تلمود از ۶۳ دفتر تشکیل شده‌است و شامل بیش از ۶۲۰۰ صفحه است. زبان مورد استفاده در آن عبری قدیم و آرامی است. تلمود دارای نظر هزاران خاخام در مورد بسیاری مسائل مختلف است. این مسائل شامل هلاخا، اخلاق یهودی، فلسفه، سنتها، تاریخ و بسیاری مسائل دیگر هستند. تلمود منبع اصلی قوانین یهودی در یهودیت ربانی است. عهد عتیق
عهد عتیق یا عهد قدیم بخش اول کتاب مقدس مسیحی است که به طور کلی بر تنخ، مجموعه کتب مقدس یهودیان، استوار است. عهد عتیق نامی است که مسیحیان در مقابل عهد جدید به این کتاب داده‌اند و عهد جدید، بخش دوم کتاب مقدس مسیحی است. نسخه‌های کنونی تنخ از ۳۹ کتاب تشکیل شده‌اند؛ ترتیب این کتاب‌ها در نسخه‌های یهودی و مسیحی با هم تفاوت دارد؛ مسیحیان علاوه بر این، ۷ کتاب دیگر را هم در زمرهٔ کتاب‌های عهد عتیق وارد کرده بودند اما یهودیان آن کتب را اپوکریفا می‌نامیدند و نامعتبر می‌دانستند. مارتین لوتر رهبر نهضت پروتستان در الهامی بودن این کتاب‌ها تردید کرد و آن‌ها را از عهد عتیق خارج کرد، اما شاخۀ کاتولیک و ارتدوکس همچنان این کتب را معتبر می‌دانند و همراه با عهد عتیق به چاپ می‌رسانند. اصطلاح عهد عتیق از نظر مسیحیان، ناظر به پیمانی است که خدا با پیامبران پیش از عیسی بسته بود. در این پیمان نجات بشر (یا مرتبه‌ای از آن) با وعده و وعید، قانون و شریعت به دست می‌آید، در حالی که در عهد جدید نجات از طریق محبت حاصل می‌شود. فرهنگ در اسرائیل
فلسفه مدرن اسرائیل تحت تأثیر تفکر سکولار و مذهبی یهود بوده‌است. از فیلسوفان نام آشنایی یهودی می‌توان آویشای مارگالیت، هوگو برگمان، یهوشوا بار هیلل، اسرائیل الداد و یودیا پرل را نام برد. قدیمی‌ترین کتیبه شناخته شده به زبان عبری، کتیبه "Khirbet Qeiyafa" است (قرن ۱۱ام - ۱۰ام قبل از میلاد)، تا کنون متنوع‌ترین، گسترده‌ترین و از لحاظ تاریخی مهمترین ادبیات که به زبان عربی کلاسیک قدیمی نوشته شده‌است، کتاب مقدس عبری است. کتاب مقدس یک قطعه ادبیات تک و یکپارچه نیست، زیرا هر یک از این سه بخش، به نوبه خود، حاوی کتاب‌هایی است که در زمان‌های مختلف توسط نویسندگان مختلف نوشته شده‌است، که از قرن ۸ تا ۲ قبل از میلاد نوشته نگارش شده‌اند که منابع اصلی اساطیر، ادبیات، فلسفه و شعر اسرائیلی باستان است. تمام کتاب‌های کتاب مقدس از نظر ماهیت کاملاً مذهبی نیستند. به عنوان مثال، "آهنگ" آوازها اشعاری عاشقانه است و همراه با "کتاب استر"، به صراحت از خدا یاد نمی‌کنند. مسئله شر
بنا به گفته جان لونسن، نویسندگان کتاب مقدس عبری همگی بخوبی از شر به‌عنوان مسئله‌ای الهیاتی آگاه بودند، اما او مدعی آگاهی از مسئله شر نمی‌شود. در نقطه مقابل، بنا به گفته Yair Hoffman، اسفار کهن کتاب مقدس عبری اطلاعی از مسئله الهیاتی شر را نشان نمی‌دهند، و حتی اکثر علمای پسین کتاب مقدس به پرسش مسئله شر را نپرداختند. اولین آگاهی از مسئله شر در سنت یهودیت در منابع افزون و متاخر بر کتاب مقدس همچون کتب کاذبه (متون خفیه از مولفان مجهول، که در زمانی که نوشته شده بودند خط فکری باب روز به حساب نمی‌رفتند). اولین تعمقات سامانمند بر مسئله شر توسط فلاسفه یهودی فقط در دوره قرون وسطی قابل رد گیری می‌باشد. شاهدان یهوه
همچنین بیش از ۱۰۰ دفتر شعبه در دنیا وجود دارد که به آنها بیت ئیل (نامی عبری و به مفهوم «خانهٔ خدا» است) گفته می‌شود. افراد داوطلب، در این مکان‌ها نشریه‌های کتاب مقدس را که توسط هیئت اداره کننده تهیه شده، ترجمه، چاپ و ارسال می‌نمایند. همچنین از این دفاتر، راهنمایی‌ها و دستورهایی در جهت سازماندهی کار موعظه به جماعات، ابلاغ می‌گردد. شاهدان یهوه دو بار در هفته به جهت آموزش خدمت موعظه و فراگیری تعالیم کتاب مقدس، در یک‌جا جمع می‌شوند. این برنامه به‌صورت یکپارچه و در کل دنیا و به زبانهای مختلف برگزار می‌شود. همچنین کنگره‌ها و مجمع‌هایی نیز به زبانهای مختلف، در سراسر دنیا برگزار می‌شود که تعمید شاگردان جدید، بخشی معمول و همیشگی از برنامه هر مجمع یا کنگره است. شاهدان یهوه به هیچوجه به مسائل سیاسی کشورها و جهان توجه نشان نداده و در رای گیریها و همچنین جنگها شرکت نمی‌کنند و حتی از آموزش نظامی و شرکت در دوره‌های سربازی امتناع می‌کنند، زیرا بر طبق تعالیم کتاب مقدس، تنها راه برقراری صلح واقعی در جهان را در گرو برقراری حکومت یهوه خدا بر انسانها می‌دانند. شاهدان یهوه تفاوت خود را با دیگر شاخه‌های مسیحیت در موارد زیر می‌دانند: صهیون
صَهیون واژه‌ای عبری است که در کتاب مقدس از آن در اشاره به شهر اورشلیم استفاده شده‌است. در واقع صهیون، نام کوهی در اورشلیم می‌باشد. اهل کتاب
برخی نیز مجوسان (در عربی مجوس غالباً به معنی زرتشتی است) را از این دسته، و نجس می‌دانند. مانند، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، «مرتد و یهود و نصاری و مجوس» را نجس دانست‌اند. اما در پاسخ پرسشی که از دفتر او پرسیده شده بود که «آیا اهل کتاب پاک هستند یا نه؟» او در پاسخ گفته‌است: برخی فقهای دیگر، از جمله سید علی سیستانی و محسن کوچه‌باغی تبریزی "اهل کتاب" (بمعنای یهود و نصاری و مجوس) را پاک دانسته‌اند. در این میان سید موسی شبیری زنجانی و ناصر مکارم شیرازی نجاست یهودیان و مسیحیان و زرتشتیان را بنابر احتیاط اعلام کرده‌اند هیتی‌ها
همان‌طور که در بالا ذکر شد، اصطلاح هیتی‌ها یک نام مستعار است که از شخصیت عبری کتاب مقدس هِث گرفته شده‌است، که به دلیل شباهت آن به نام حتی و این واقعیت که گفته می‌شود هیتی‌های کتاب مقدس قدرت بزرگی هستند که در کوه‌ها و شمال کنعان واقع شده‌اند انتخاب شده‌است. از آنجایی که بر اساس فرضیه مستند، کتاب مقدس عبری مدت‌ها پس از سقوط امپراتوری هیتی نوشته شده‌است، برخی از محققان معتقدند که نام‌گذاری‌های کتاب مقدس به دولت‌شهرهای لوویی نوهیتی اشاره دارد. این نوهیتی‌ها که از ۱۲۰۰ ق. م در شمال سوریه می‌زیستند.، پس از سقوط امپراتوری بزرگ هیتی در آناتولی، اشتراکات چندانی با آن نداشت و حتی به جای اکدی، به زبان دیگری، لوویی صحبت می‌کردند. آنها حدود ۴۰ بار در کتاب مقدس ذکر شده‌اند. هستم آنکه هستم
هستم آنکه هستم یا به صورت مختصر اِهیِه واژه‌ای عبری است که در کتاب مقدس ترجمه قدیم عیناً آمده‌است. اصل این عبارت چنین است: «اِهیِه اَشِر اِهیِه»، به معنی «هستم آنکه هستم» و از نام‌های خداوند در یهودیت و مسیحیت است. وقتی موسی در کوه حوریب خدا را ملاقات می‌کند و خدا موسی را مامور رساندن پیامش به سوی بنی اسرائیل می‌کند، موسی چنین می‌گوید: اسفار مشکوک
اسفار مشکوک ۱۵ رساله‌ای است که بعداً به متن «عهد عتیق» ـ کتب مقدس یهودـ اضافه شده‌است و از این‌رو در میان‌جلد (بین‌الدَفَتین) «عهد عتیق» عبری ـ که امروزه نزد یهود معتبر است ـ مندرج نیست و پروتستان‌ها نیز پس از بحث و جدل بسیار بر سر اعتبار یا عدم اعتبار آن‌ها سرانجام از ۱۸۲۷ میلادی آن‌ها را از میان‌جلد کتاب مقدس خود خارج کردند ولی جداگانه آن‌ها را چاپ می‌کنند و به‌کلی آن‌ها را طرد نکرده‌اند. روح‌القدس
روخ قدش عبارتی است که در عهد عتیق و نوشته‌های یهودی برای اشاره به روح یهوه بکار رفته‌است. روح القدس در آیین یهود به جنبه الهی نبوت و خرد اشاره دارد. همچنین به نیروی الهی کیفیت و تأثیر خداوند متعال بر جهان و آفریده هاش اشاره می‌کند. دانشنامه یهودی
دانشنامه یهودی دانشنامهای ۱۲ جلدی است که بیش از ۱۵۰۰۰ مقاله را در بر می‌گیرد و در میان سال‌های ۱۹۰۱ و ۱۹۰۶ میلادی در نیویورک منتشر شده است. موضوع این دانشنامه یهودیت و تاریخ یهود است. تورات
کتاب هجرت دومین کتاب تورات است که بلافاصله پس از پیدایش منتشر می‌شود. این کتاب می‌گوید که چگونه خدایی را بنی اسرائیل به عنوان قوم خود برگزیده است، برده داری را در مصر ترک می‌کنند. . آنها با موسی پیامبر به عنوان رهبر خود، از طریق بیابان به کوه سینای کتاب مقدس می‌روند، جایی که خداوند در ازای وفاداری خود به آنها سرزمین کنعان ("سرزمین موعود") را نوید می‌دهد. اسرائیل با یهویی عهد و پیمانی می‌بندد که به آنها قوانین و دستورالعمل‌های ساختن خیمه را می‌دهد، وسیله ای که از آسمان می‌آید و با آنها زندگی می‌کند و آنها را در یک جنگ مقدس برای تصاحب زمین هدایت می‌کند و سپس به آنها صلح می‌دهد. هفتادگانی
نسخه هفتادگانی برخلاف نسخه عبری که دارای ۳۹ سفر است، دارای ۴۶ سفر می‌باشد. در بین سال‌های ۲۰۰ ق. م تا ۱۰۰ ب. م بسیاری از یهودیان و مسیحیان، از این نسخه استفاده می‌کردند. تا این که در حدود سال ۹۰ میلادی، سران یهود شورایی در شهر جابنه تشکیل دادند و ۳۹ کتابی را که در متن عهد عتیق عبری بود به رسمیت شناختند و اسفار هفت‌گانه اضافی موجود در ترجمه هفتادگانی را غیرقانونی اعلام کردند. هم‌اکنون، هفت کتاب موجود در نسخه هفت‌گانه، از اسفار مشکوک عهد عتیق است. تفاوت‌های نسخه هفتادگانی با نسخه عبری تنها به این هفت کتاب منحصر نیست؛ سفر دانیال و سفر استر در نسخه هفتادگانی طولانی‌تر هستند؛ در این نسخه یک مزمور اضافی وجود دارد و دعای منسه که در این نسخه‌است در دیگر نسخ یافت نمی‌شود. سیدور
کارشناسان بارها این کتاب مقدس یهودیان مورد بحث قرار داده اند که چگونه برخی از این دعاهای تکامل یافته‌اند و چگونه امروزه به عنوان سیدور شناخته می‌شود و چگونه توسعه داده شده‌است. سفر لاویان
تَوْرات (به عبری: תּוֹרָה) (تلفظ عبری: توراه)؛ نامی است عبری که به پراهمیت‌ترین نوشتار یهود داده شده و به باور آنان به‌وسیله یهوه (خداوند) به موسی وحی شده‌است. تورات اولین بخش از کتاب «تنخ» بوده و مشتمل بر پنج کتاب می‌باشد. به همین خاطر، گاه «اسفار پنج‌گانه» و «کتب پنجگانه موسی» نیز خوانده می‌شود. ارتدکس
در دین یهود، "یهودیت ارتدکس" لقب دسته‌ای از کلیمیان است که از لحاظ عقیدتی و اعمال دینی شدیداً پیرو سنت‌های قدیمی هستند. بر همین اساس، یهودیت ارتدکس دیدگاه‌های مدرنِ یهودیت اصلاح‌گرا را رد می‌کند. یهودیت اصلاح‌گرا معتقد است که "کتاب مقدس" و دیگر متون مقدسِ یهودیت نه‌تنها دربرگیرندهٔ اصول اخلاقیِ جاودان است، بلکه همچنین حاوی تفسیرهایی است که متناسب با زمان و فرهنگ از قانون شده و ممکن است به مرور زمان به‌طور مشروع کنار گذاشته شوند. ازاین‌رو، از دیدِ یهودیان ارتدکس، قانون شریعت تغییرناپذیر است و این قانون تنها معیار اعتقاد و پایبندی دینی است. یهودیت
اگر تصمیم بر این باشد که کودکان، متقی پرورش داده شوند آگاهی از ۶۱۳ حکم تورات حیاتی است. این احکام، قوانین آیین یهود هستند که مطابق با سفر خروج، خداوند آن‌ها را به موسی عطا کرد. فرد متقی باید به آرا و تفاسیر این احکام آشنا باشد؛ بنابراین پرهیزگاری و قداست به فرایند یادگیری و آموزش نیاز دارد. باسواد بودن، حداقل برای مردان، امری فراگیر است و به مدرسه رفتن در سنین اولیه شروع می‌شود. پسران زبان عبری می‌آموزند و باید کتاب مقدس را مطالعه کنند. سپس زبان آرامی می‌آموزند که زبان کتاب بزرگ قانون بابلی تلمود متعلق به قرن ۶ است. امروزه بسیاری از یهودیان به چنین آموزش‌های دینی وسیعی مبادرت نمی‌ورزند. کتاب مراثی
کتاب مراثی(عبری:איכה "اِیکا" به معنی «کجا» یا «چطور») یکی از بخش‌های عهد عتیق در انجیل و کتوبیم در تنخ یهودی است که نگاشتن آن از قدیم به ارمیا پیامبر بنی‌اسرائیل نسبت داده شده‌است. ارمیا داوری اورشلیم و ویرانی معبد سلیمان و اسارت یهویاکین را شاهد بوده است و در این کتاب آن را به تصویر کشیده‌است. این کتاب در بین سال‌های ۵۸۶ قبل از میلاد تا ۵۱۶ قبل از میلاد نگاشته شده‌است. تمام کتاب به صورت شعر عبری‌است. امروزه نیز برخی یهودیان، کتاب مراثی را در روز نهم ماه آب، تاریخ خرابی هیکل سلیمان، در کنار دیوار غربی اورشلیم با صدای بلند می‌خوانند. آدم
برخی از عناصر قصه قرآنی در کتاب مقدس یافت نمی‌شوند، بلکه ریشه در مطالب سنتی یهودی و مسیحی دارند. صحبت خدا با فرشتگان قبل از خلق آدم و برتری آدم به دیگر موجودات به دلیل دانشش دربارهٔ نام‌ها در تفسیر میدراشی سفر پیدایش هم وجود دارد. در متون یهودی سجده فرشتگان بر آدم دستور خدا نیست، بلکه آنان قصد داشتند آدم را چون خدایی عبادت کنند اما خدا آدم را با خواب برد تا مانع آنان شود. آتاناسیوس، از قدیسان قرون اولیه مسیحیت، در نوشته‌های خود به عقیده‌ای مبنی بر اینکه شیطان به دلیل سجده نکردن از بهشت رانده شد اشاره کرده‌است. در کتاب "زندگی آدم"، میکائیل به آدم سجده می‌کند و از دیگر فرشتگان هم می‌خواهد که چنین کنند و این عمل به‌طور ضمنی توسط خدا تأیید می‌شود. به گفته کتاب سریانی "غار گنجینه‌ها"، خدا به آدم سلطه بر همه جانداران را اعطا کرد و تمامی فرشتگان آدم را عبادت کردند، غیر از شیطانِ حسود که از بهشت رانده شد. کتاب مقدس
نام این بخش به یک پیمان اشاره دارد که آغازگر دورهٔ جدیدی از ارتباط خداوند با انسان است. خداوند طبق این پیمان شریعتی را که از طریق موسی عطا کرده بود برداشت، و ایمان به مسیح را شرط بخشایش گناهان انسان و رستگاری او قرار داد. نشانه و در حقیقت اصل محوری این پیمان، بخشش کلیه گناهان به واسطهٔ قربانی شدن عیسی مسیح (یعنی صورت بشری خداوند) است. عهد جدید چهار انجیل کانن (متی، مرقس، لوقا، یوحنا) کتاب اعمال رسولان، نامه‌های رسولان مسیح و کتاب مکاشفه را در بر می‌گیرد. قدمت تمامی این آثار به قرن ۱ میلادی می‌رسد. پروفسور درل باک عهد جدید پژوه معاصر ارزش این متون را به دلیل نگارندگان آن‌ها و زمان نگارششان می‌داند. لف‌ونشر
همچنین در آیه «و قالوا کونوا هوداً أو نصاری تهتدوا: و [اهل کتاب به مسلمانان] گفتند: یهودی یا مسیحی شوید تا هدایت یابید!» (سوره بقره، آیه ۱۳۵) منظور این است که یهودیان گفتند یهودی شوید تا هدایت‌یافته شوید، و مسیحیان گفتند مسیحی شوید تا هدایت‌یافته گردید؛ که لف در آن در مرحله اجمال است. همچنین است آیهٔ ۱۱۱ سورهٔ بقره «و قالوا لن یدخل الجنة الاّ من کان هوداً أو نصاری: و [اهل کتاب] گفتند: هیچ‌کس وارد بهشت نمی‌شود مگر آن‌که یهودی یا نصرانی باشد.» یهودیت
این دین با ادعای پیامبری موسی از طرف یهوه آغاز شده و به نام‌های چون: دین عبری، دین "بنی‌اسرائیل"، دین "کلیمی" و دین "یهودی" آشنا است. رابرت هیوم در کتاب ادیان زنده جهان می‌گوید «این واژه نخستین بار در حدود یکصد سال پیش از میلاد مسیح در ادبیات یونانی- یهودی به کار رفته‌است و واژه دیگری که تمام تاریخ این دین را در بر بگیرد، وجود ندارد.» کتاب استر
کتاب اِستِر که به عبری مگیلا نیز نامیده می‌شود کتابی در بخش سوم تنخ (عهد عتیق) و همچنین کتاب مقدس یهودیان است. اِستِر با نام "هدسه"، زاده شد ولی به نام استر مشهور شد. شخصیت‌های کلیدیِ این کتاب اخشورش، ملکه وشتی، مردخای و هامان هستند. یهودیت
فلسفه یهودی از تبیین بنی‌اسرائیل از سرچشمه جهان هستی و صفات ذاتی و فاعلی خدا به گونه‌ای فلسفی نشأت می‌گیرد. از این‌رو کتاب مقدس عبری که تنخ نامیده می‌شود، منبعی بنیادی است که فلسفه یهودی بر اساس آن استوار می‌شود. خاخام‌ها در دوره تنائیم، که در فاصله قرن اول قبل از میلاد تا قرن دوم بعد از میلاد است، و خاخام‌های دوره آمورائیم بین قرن دوم و ششم میلادی چنین بینشی را نسبت به خدا و ارتباط آن با کیهان به روشی مشابه ادامه دادند. این اندیشه‌ها، موضوعاتی چون وحدت، علم مطلق، قدرت مطلق، خیرخواهی خدا، اسرائیل و رسالتی که در قبال امت‌ها دارد، مفهوم ماشیح و نجات، هدف و قلمرو شریعت و هلاخا را دربر می‌گیرد. علاوه بر تلمود، در میشنا و میدراش نیز توجه دانشمندان به بحث‌های الهیاتی و فلسفی در چهارچوب تفکر یهودی معطوف شد. علاوه بر این، کابالا و متون عرفانی یهودیت نیز مشتمل بر پژوهش‌های نظری پیچیده‌ای دربارهٔ سیر آفرینش و ذات خداوندی است. کتب تواریخ
این کتاب در متن کتاب مقدس، روایت‌کننده تاریخ ملی و مذهبی قوم بنی‌اسرائیل است. اکثر مطالب کتب تواریخ در کتب سموئیل نیز آمده‌است.؛ مخصوصاً اشاراتی که در اول تواریخ، در مورد حکومت شاؤل و خدمات داوود پادشاه آمده‌است. تاریخ الهیات مسیحی
در ابتدا تفاوت زیادی بین یهودیت و مسیحیت وجود نداشت. عیسی خود یهودی‌زاده بود و تمامی حواریون وی نیز یهودی بودند و از قوانین یهودی نظیر کشروت و شبات تبعیت می‌کردند. با این‌حال بسیاری از افراد موثر در انتشار پیام مسیح غیر یهودی بودند. افرادی همچون لوقا که یک پزشک -احتمالا- غیریهودی بود. از جمله تفاوت‌های این گروه با بقیه یهودیان قبول کردن عیسی به عنوان خداوند و مسیح موعود بود و این‌که اعمال نیک را شرط رستگاری نمی‌دانستند. در مسیحیت اولیه، فیض الهی تنها شرط برای بهشتی شدن به شمار می‌رفت، شرطی که کماکان در کلیسای پروتستان تا به امروز برقرار است. مسیحیان اولیه کتاب مجزایی نداشتند و تنخ را قبول داشتند. نوشتارهای حواریون به تدریج و در گذر زمان جمع گردید تا تبدیل به کتاب مقدس امروزی شد. اولین دست نوشته‌های حواریون در بین مسیحیان اولیه به صورت دست به دست منتقل می‌شد. در حدود قرن اول میلادی نوشتارهای پولس(شائول) در بین مسیحیان یافت می‌شد. جاستین مارتیر در حدود سال ۲۰۰ میلادی در مورد خاطرات حواریون صحبت کرده‌است. ایرنئوس در سال ۱۶۰ میلادی در مورد اینکه کتاب اعمال رسولان نیز باید در کتاب مقدس گنجانده شود زیرا نویسنده آن با نویسنده انجیل لوقا یکی است صحبت کرده‌است. در سال ۲۰۰ میلادی اوریگن از ۲۷ کتاب به عنوان کتاب مقدس یاد کرده‌است. در سال ۳۶۷ میلادی آتاناسیوس لیستی از کتاب مقدس ارائه می‌دهد که با کتاب مقدس امروزی در بین مسیحیان یونانی یکسان است. بنیادگرایی
طرفداران بیشتر فرقه‌های یهودی بر این باورند که تنخ (کتاب مقدس یهودیان) را نمی‌توان تحت‌الفظی یا مستقل فهمید، بلکه لازم است آن را در کنار متون دیگری که به تورات شفاهی معروف است تفسیر کرد؛ این متون دیگر در میشنا، تلمود، گمارا و میدراش گنجانده شده‌است. در حالی که تنخ به صورت تحت‌الفظی تفسیر نمی‌شود، یهودیت ارتدکس به خود متن به عنوان کتابی آسمانی و بی خطا که ذاتاً بدون تغییر منتقل شده نگاه نمی‌کند، و اهمیت زیادی به کلمات و حروف خاص تورات می‌دهد. همچنین پیروان یهودیت ارتدکس، به ویژه یهودیت حریدی، بر این باورند که میشنا، تلمود و میدراش اگر به لحاظ جمله‌بندی و انتخاب کلمات آسمانی و بی خطا نباشد از لحاظ محتوا و معنی آسمانی و بی خطا است. یهودیان حسیدی غالباً این بی خطایی را به تفسیر خاخام خود از منابع سنتی حقیقت نسبت می‌دهند. از طرف دیگر یهودیان قرائی به گفته خودشان فرقه‌ای از یهودیت هستند که اعتبار سنت مابعد کتاب مقدس را که در تلمود و آثار خاخامی بعدی گنجانده شده به رسمیت نمی‌شناسند. ترسایان
در کتاب مقدس عبری، عبادت توحیدی جنتیلها یا غیریهودی به خدای یهودیان به رسمیت شناخته شده‌است. این رده "ییرئی هاشم" / "ییرئی شاماییم" (، به معنی «ترسان از نام» / «ترسان از بهشت»، " نام " که یک تعبیر یهودی برای یهوه است، ر.ک. مزمور ). این توسط ادبیات خاخامهای بعدی به مفهوم نوحی تبدیل شد، یعنی غیر یهودیانی که از هفت قانون نوح پیروی می‌کنند، که نوشته‌های خاخام به عهد نوح اختصاص داده‌است. اعمال رسولان
کتاب اعمال رسولان یا باختصار اعمال، یکی از قسمتهای عهد جدید است که معمولاً پس از چهار انجیل قرار می‌گیرد. هرچند نویسنده آن به‌طور دقیق مشخص نیست ولی معمولاً نویسنده آن را لوقا انجیل نگار می‌دانند. هدف اصلی کتاب آن است که نشان دهد چگونه پیروان نخستین عیسی، تحت هدایت روح‌القدس، بشارت انجیل را از اورشلیم به‌تمام یهودیه و سامره و جهان مدیترانه تا سر حد روم رساندند (۱:۸). این کتاب سرگذشت جنبش مسیحی است که در آغاز در میان قوم یهود پاگرفت و سپس در میان ملل مختلفِ ساکن امپراتوری روم گسترش یافت. باید در نظر داشت که کتاب اعمال رسولان شرح خدمات همه رسولان نیست. در این کتاب، دو چهره برجسته وجود دارد، یکی پِطرُس و دیگری پولُس. بخش نخست کتاب (فصل‌های ۱ تا ۱۲)، بیشتر بر اعمال پِطرُس رسول متمرکز است و بخش دوّم (فصل‌های ۱۳ تا ۲۸)، بر اعمال پولُس. بخش نخست شرح حالِ گسترش مسیحیت در یهودیه و سامره و سایر نقاط ایالت رومی سوریه‌است، و بخش دوّم به شرح گسترش مسیحیت در آسیای صغیر و یونان می‌پردازد. قسمت مهمی از بخش دوّم به بازداشت پولُس و عزیمت او به روم اختصاص دارد. لوقا تمام این داده‌های تاریخی را با نثری بسیار شیوا و واژگانی غنی به‌رشتهٔ تحریر درآورده‌است. فصل‌های پایانی کتاب که به بازداشت و محاکمه و سفر پولُس به روم اختصاص دارد، وقایع را همچون تصاویری زنده در ذهن انسان مجسم می‌سازد. اطلاعات ارائه شده در این کتاب، به درک چهارچوب و زمینهٔ تاریخی نامه‌های پولُس و سایر رسولان کمکی چشمگیر می‌کند. همچنین یکی از نکات برجسته کتاب اعمال، عملکرد روح‌القدس است که در روز پِنتیکاست، یعنی پنجاه روز پس از رستاخیز عیسی، با قدرت بر ایماندارانِ گردآمده در اورشلیم نازل می‌شود. روح‌القدس در تمام وقایع این کتاب، هادی و تقویت‌کننده کلیسا و رهبران جنبش مسیحی است. کتاب مقدس
این کتاب شرح سفری است که یوحنای قدیس در رؤیا و به هدایت روح القدس در آن به عرش خداوند دارد و در آن به توصیف عرش خداوند و جایگاه مسیح و پیش‌بینی وقایع آخر الزمان می‌پردازد. اکثر قسمت‌های «مکاشفه»، به زبان سمبولیک و رمزی نوشته شده و دارای مفاهیم عمیقی است، لذا نباید آن را مانند سایر کتب عهد جدید به‌طور تحت‌اللفظی معنی کرد. کتاب احتمالاً در سال‌های ۹۰–۹۵ میلادی توسط یوحنا نوشته شده. در این کتاب وقایعی چون "گشوده شدن مهر ها" "بلاها" "ظهور دو وحش" "ظهور پرجلال مسیح" و "آسمان و زمینی جدید" پیشگویی شده‌اند. مارتین لوتر
مهمترین اثرات لوتر در مورد یهودیان کتابی به نام «دربارهٔ یهودیان و دروغهای آنان» و کتاب دیگری به نام «» است. در این کتاب‌ها لوتر گفت که یهودیان دیگر قوم برگزیده خدا نیستند و بلکه قوم شیطان هستند. او پیشنهاد کرد که کنیسه‌ها سوزانده شوند، کتاب‌های دینی یهودیان نابود شود، جلوی درس دادن خاخام‌ها گرفته شود و اموال و خانه‌های آنان غارت گردد. به نظر رابرت مایکل، جملهٔ مارتین لوتر که در آن گفته‌بود «ما مقصر هستیم که آنها (یهودیان) را نمی‌کشیم»، تشویق به قتل بود.