کدام رگ وظیفه رساندن خون تصفیه شدهبه اندانها را دارد؟
سرخرگ کلیوی
سرخرگ‌های کلیوی سرخرگ‌هایی هستند که از کناره‌های آئورت شکمی درست در زیر سرخرگ مزانتریک فوقانی جریان می‌گیرند و خون را به کلیه‌ها می رسانند. هر یک از رگ‌های کلیوی از ساق دیافراگم می‌گذرند و با آئورت شکمی زاویهٔ راستی را می‌سازند. رگ‌های کلیوی ۲۵٪ خونی را که از قلب خارج می‌شود را به کلیه‌ها می رسانند تا در آنجا تصفیه شوند. خونی که به کلیه‌ها توسط رگ‌های کلیوی می‌رسد متغیر است. ممکن است یک یا تعداد بیشتری رگ کلیوی که خون را به هر کلیه می رساند وجود داشته باشد. رگ کلیوی در ناحیه‌ای درست بالای سیاهرگ‌های کلیوی به کلیه متصل می‌شود. شعاع رگ کلیوی در حدود ۰٫۲۵ سانتی‌متر و ۲۶ سانتی‌متر در قسمت پایه‌ای آن است. قطر رگ کلیوی بسته به روشی که برای یافتن آن استفاده می‌شود، متغیر است. میزان قطر رگ کلیوی با استفاده از سونوگرافی ۵٫۰۴ ± ۰٫۷۴ میلی‌متر یافت شده است اما با استفاده از آنژیوگرافی ۱٫۱۹ ± ۵٫۶۸ یافت شده. درون کلیه، رگ کلیوی، پیش از رسیدن به ناف کلیه به پنج یا شش شاخهٔ دیگر تقسیم می‌شود که این شاخه‌ها میان میزنای و سیاهرگ کلیوی قرار دارند. رگ خونی
طول مجموع رگ‌های بدن انسان برابر با ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر (۶۰٬۰۰۰ مایل) می‌شود که دو و نیم برابر دور زمین است. دستگاه گردش خون و لنف شامل قلب، سرخرگ‌ها، سیاهرگ ها، مویرگ‌ها و رگ‌های لنفی است. خون پمپ‌شده از قلب که حاوی مواد غذایی و اکسیژن است توسط سرخرگ‌ها در بدن توزیع می‌شوند. سرخرگ‌ها پس از انشعاب به شاخه‌های باریک، سرخرگچه‌ها را به‌وجود می‌آورند و سرخرگچه‌ها نیز به انشعابات باریکتری به نام مویرگ ختم می‌شوند. مقاومت در یک رگ با افزایش ویسکوزیته و طول رگ افزایش می‌یابد؛ و با افزایش قطر رگ، مقاومت رگ کاهش می‌یابد.
قلب
هر تحتانی بطن دارای دو دریچه‌است که یکی از آن‌ها موجب ورود خون از طریق دهلیزها به بطن؛ و دیگری موجب خروج خون از بطن به خارج از قلب و اندام‌های دیگر می‌شود. بطن راست خون را از طریق دریچهٔ سه‌لختی از دهلیز راست دریافت می‌کند؛ و سپس آن را از طریق دریچهٔ ششی به سرخرگ ششی و به سوی شش‌ها می‌فرستد. بطن چپ خون اکسیژنه را از طریق دریچهٔ میترال (دولختی) از دهلیز چپ دریافت کرده و آن را از طریق دریچهٔ آئورتی به آئورت و به این ترتیب به سراسر بافت‌های بدن می‌فرستد. توماس بارتولین
دستگاه تنابه‌ای (لنفاوی) در مهره داران وجود دارد و از لوله‌های لنفاوی و گره‌های لنفی مثل طحال و لوزه‌ها تشکیل شده‌است. در انسان این دستگاه در سیستم ایمنی بدن، جذب و انتقال چربی و جذب آب میان بافتی کارکرد دارد. رگ‌های لنفی آوران مویرگ‌های لنفی همواره به داخل رگ‌های لنفی بزرگتر تخلیه می‌شوند. این رگ‌های لنفی، دریچه‌هایی برای اطمینان از جاری شدن یک طرفهٔ مایع لنفی به خارج از بافت‌ها و به اطراف گره‌های لنفی دارند، و از این نظر مانند سیاه رگ‌ها عمل می‌کنند. امّا مویرگ‌ها دریچه‌های بیشتر و نیز دیواره‌های نازک تری دارند. چون رگ‌های لنفی ممکن است باکتری‌ها را از محل بافت عفونی زه کشی کنند، احتال دارد گاهی اوقات در مسیر رگ لنفی خطی از التهاب را ببینیم. این ویژگی کلینیکی اساسی است و ممکن است نشاندهندهٔ پخش عفونت باشد. رگ‌های لنفی وابران رگ‌هایی که آب میان بافتی را از گره‌های لنفی به جاهای دیگر حمل می‌کنند، وابران نامیده می‌شود. از آن جایی که آب میان بافتی با عبور از گرهٔ لنفی تصفیه می‌شود، دایماً استریل است. رگ‌های لنفی وابران به هم می‌پیوندند تا رگ‌های تخلیه کنندهٔ بزرگ‌تر که تنه‌ها نامیده می‌شوند را به وجود آورند. تنه‌ها از طرف راست قفسهٔ سینه، بازوی راست و قسمت راست گردن به یکدیگر ملحق می‌شوند و مجرای لنفاوی راست را تشکیل می‌دهند و محتویات خود را به سیاه رگ زیر ترقوهٔراست که دقیقاً زیر ترقوه قرار دارد، تخلیّه می‌کنند و گره‌های لنفی گره‌های لنفی در سراسر بدن وجود دارند ولی بیشتر در زیر بغل و کشالهٔ ران جا گرفته‌اند. هم چنین شمار زیادی از گره‌های لنفی داخلی در قفسهٔ سینه و شکم وجود دارند. سرخرگ تیروئیدی زیرین
این سرخرگ خون‌رسانی حنجره، تراشه، مری و غدد تیروئید و پاتیروئید را به همراه عضلات نزدیک آن بر عهده دارد. قلب
دو نوع گردش خون در بدن انجام می‌شود: گردش خون کوچک یا ریوی که خونِ CO2دار (دی‌اکسید کربن) از بطن راست قلب به ریه‌ها می‌رود. در آن‌جا تصفیه می‌شود و خون O2دار (اکسیژن) به دهلیز چپ قلب بازمی‌گردد و خون از دهلیز چپ قلب با گذر از دریچهٔ میترال (دولختی) که میان دهلیز و بطن چپ قراردارد، واردِ بطنِ چپ می‌شود و به این ترتیب با انقباضِ بطن چپ خون از بطن چپ خارج می‌شود و گردش خون بزرگ یا آئورتی آغاز می‌شود و این خون، ابتدا از طریق سرخرگِ آئورت و به ترتیب به دیگرِ عروق، در سراسرِ بدن جریان می‌یابدو سلول‌هایِ بدن را تغذیه می‌کند و سپس خون CO2دار را به دهلیز راست بازمی‌گردد و خون از دهلیز راست با عبور از دریچهٔ تریکاسپید (سه لختی) که میان دهلیز و بطن راست قرار دارد، واردِ بطن راست می‌شود. به این ترتیب، گردش خون در سراسرِ بدن انجام می‌شود و همهٔ سلول‌هایِ بدن تغذیه می‌شود. سرخرگ زند زبرین انگشت اشاره
سرخرگ زند زبرین انگشت اشاره یا شریان رادیالیس ایندیسیس () شاخه‌ای از سرخرگ زند زبرین (رادیال) در دست است که خون‌رسانی قسمت خارجی انگشت اشاره را برعهده دارد. ماهیچه قلبی
سرخ‌رگ‌های کرونری از آئورت بیرون می‌آیند این سرخرگ‌ها باعث خونرسانی به قسمت بیشتر عضله بطن چپ می‌شوند. بطن چپ دارای عضلات بیشتری نسبت به بطن راست می‌باشد زیرا وظیفه آن، تلمبه کردن خون به تمام قسمت‌های بدن است. شریان‌های کرونری راست، معمولاً کوچک‌تر بوده و قسمت زیرین قلب و بطن راست را خونرسانی می‌کند. وظیفه بطن راست تلمبه کردن خون به ریه‌ها می‌باشد. شریان‌های کرونری دارای ساختمانی مشابه تمام شریان‌های بدن هستند اما فقط در یک چیز با آن‌ها تفاوت دارند که فقط در زمان بین ضربان‌های قلب که قلب در حالت استراحت (ریلکس) قرار دارد، خون در این شریان‌ها جریان می‌یابد. سرخرگ پس‌سری
سرخرگ پس‌سری پشت پوست سر و ماهیچه‌های جناغی‌پستانکی و ماهیچه‌های عمقی پشت و گردن را خون‌رسانی می‌کند. سرخرگ زند زیرین
این سرخرگ به مفصل آرنج، ماهیچه‌های مرکزی و داخلی ساعد و اعصاب میانی (مدین) و زند زیرین خون‌رسانی می‌کند. این شریان در انتها به قوس کف‌دستی‌مچ‌دستی (پالمار کارپال)، قوس کف‌دستی سطحی و شاخه مچ‌دستی (کارپال) خلفی تقسیم می‌شود. مغز انسان
خون از اینجا به سینوس‌های عرضی چپ و راست تخلیه می‌شود. سپس این سینوس‌ها به سینوس‌های سیگموئید تخلیه می‌شوند که خون را از سینوس کاورنووس و سینوس‌های پتروزال فوقانی و تحتانی دریافت می‌کنند. سیگموئید به سیاهرگ ژوگولار داخلی تخلیه می‌شود. وریدهای اجوف
بزرگ‌سیاهرگ زیرین (که در حیوانات «بزرگ‌سیاهرگ پسین» نامیده می‌شود)، خون کم اکسیژن را از بخش زیرین بدن به قلب می‌آورد. این سیاهرگ بزرگ‌ترین سیاهرگ بدن است. سرخرگ‌های کمانی کلیه
سرخرگ‌های کمانی کلیه از مجوموعه رگ‌های مربوط به گردش خون کلیوی (به انگلیسی:renal circulation) هستند. سرخرگ‌های کمانی در مرز میان درون بخش و برون بخش کلیه واقع شده‌اند. سرخرگ‌های کمانی به دلیل شکل کمان مانند و قوسی درون‌بخش کلیه کمانی شکل‌اند. شاهرگ
شاهرگ به شریانهای اصلی می‌گویند که خون سرخرگی را به اعضای بدن می‌رساند. مهمترین شاهرگ بدن آئورت می‌باشد که خون را از بطن چپ قلب دریافت و به اعضای بدن می‌رساند. به صورت عرفی به شریانهای کاروتید هم شاهرگ گردن و به شریان رادیال شاهرگ دست می‌گویند. خونریزی از شاهرگها بسیار دشوار بند می‌آید و مرگ آورست. رودها در اسطوره‌شناسی
1- رود گنگ: مقدس‌ترین رود هند است. الهه گانگا این رود را نگهبانی می‌کند. گنگ از هیمالیا سرچشمه می‌گیرد و از شهرهایی مثل بنارس، هردوار، الله آباد، وراندابن و…می‌گذرد. بر طبق افسانه‌ها گنگ از پای ویشنو Vishnu (خدای نگهدارنده زندگی در زمین) جاری شده و پس از گذشتن از گیسوان شیوا Shiva(خدای فنا و نابودی) به زمین می‌رسد. هندوان معتقدند که غسل در گنگ، گناهان کبیره را می‌شوید و اصولاً غسل در رودهای مقدس به هنگام کسوف و خسوف واجب است. آن‌ها همچنین خاکستر و استخوانهای نیم سوختهٔ مردگان خود را با مراسمی خاص در آب گنگ می‌ریزند. طحال
پولپ قرمز از سینوسها و طناب‌های پولپ تشکیل شده‌است. طحال در گردش پورت واقع شده‌است یعنی خون آن به ورید پورت می‌ریزد. علت این امر مشخص نیست اما شاید فشار خون پایین‌تر سبب آهسته‌تر شدن جریان خون شده و به این ترتیب آسیبی را که به اریتروسیتها وارد می‌شود به حداقل می‌رساند. جریان خون شریان طحالی ۱۵۰ سی‌سی بر دقیقه‌است. سرخرگ زیربغلی
سرخرگ زیربغلی اجزا زیر بغل را تغذیه می‌کند و با شاخه‌هایش قسمت‌های مختلف اندام فوقانی و بخشی از ناحیه سینه‌ای را مشروب می‌سازد. سرخرگ زیربغلی به جدارهای مختلف زیر بغل و نواحی وابسته خون‌رسانی کرده و سپس به عنوان سرخرگ اصلی اندام فوقانی ادامه مسیر می‌دهد. رگ‌های لنفاوی آوران
مویرگ‌های لنفی همواره به داخل رگ‌های لنفی بزرگتر به نام رگ‌های لنفاوی آوران (به انگلیسی:Afferent lymph vessel) که به تمامی غدد لنفاوی بدن جریان دارند تخلیه می‌شوند. این رگ‌های لنفی، دریچه‌هایی برای اطمینان از جاری شدن یک طرفهٔ مایع لنفی به خارج از بافت‌ها و به اطراف گره‌های لنفی دارند، و از این نظر مانند سیاه رگ‌ها عمل می‌کنند. امّا مویرگ‌ها دریچه‌های بیشتر و نیز دیواره‌های نازک تری دارند. چون رگ‌های لنفی ممکن است باکتری‌ها را از محل بافت عفونی زه کشی کنند، احتمال دارد گاهی اوقات در مسیر رگ لنفی خطی از التهاب را ببینیم. این ویژگی کلینیکی اساسی است و ممکن است نشاندهندهٔ پخش عفونت باشد. رگ‌های لنفاوی آوران تنها در غدد لنفاوی یافت می‌شوند که این نکته کاملاً بر خلاف وجود رگ‌های لنفی وابران که آب میان بافتی را از گره‌های لنفی به جاهای دیگر حمل می کنند، در تیموس و طحال است. خون پنهان در مدفوع
آنمی آپاندیس
برخی از دانشمندان به تازگی نظریاتی ابراز داشته‌اند که نشان از کارایی این عضو دارد. نتایج تحقیقات ساینتیفیک آمریکن حاکی از آن است که آپاندیس در نوزادان به تولید هورمون و در افراد بزرگسال به تولید پادگنهای (آنتی‌ژن‌های) مفید برای ایمنی بدن و مبارزه با بیماری کمک می‌کند. همچنین تحقیقات دیگری نشان می‌دهد که آپاندیس نقش عمده‌ای در سیستم ایمنی بدن دارد. بافتهای لنفاوی جداره آپاندیس با حس کردن میکروبهای موجود در مواد زاید در حال دفع از بدن، نوع خوب یا بد میکروب‌ها را تشخیص داده و به بانک حافظه‌ای سیستم ایمنی بدن اجازه می‌دهند تا در مقابله (و دفع) میکروبهای مضر و ساختن میکروبهای مفید برنامه‌ریزی کرده و فعال گردد. آمار مرگ و میر در اثر اسهال مزمن در کشورهای فقیر یا در حال رشد نشان داده که آپاندیس سالم با ذخیره باکتریهای خوب در خود می‌تواند سیستم گوارشی افراد را پس از آلوده شدن به میکروبهای مضر باعث اسهال، با بازگشت میکروب‌های مفید بهبود داده و از آمار مرگ و میر بکاهد. همچنین در بعضی آدم‌ها وقتی آپاندیس آلوده شده به عفونت مزمن می‌شود و آن را از بدن جدا می‌کنند باعث سفت شدن شکم و روده راست می‌شود و هموروئید را ایجاد می‌کنند و چربی خون در اثر باکتریهای آزاد شده موجب چربی خون می‌شود و خون آلوده می‌شود میگرن چشمی
- گرفتگی و اسپاسم در عروقی که وظیفهٔ خون رسانی به شبکیه را دارند. سرخرگ کاروتید بیرونی
سرخرگ کاروتید بیرونی یا شریان سبات خارجی شاخه‌ای از سرخرگ کاروتید مشترک است که وظیفه خونرسانی به بخش‌های خارج از جمجمه را برعهده دارد. تغذیه خونی صورت بیشتر از طریق شاخه‌های شریان کاروتید خارجی انجام می‌گیرد. سرخرگ چهره‌ای که شاخه‌ای از سرخرگ کاروتید بیرونی است نقش مهمی در خونرسانی صورت دارد. سرخرگ گیجگاهی سطحی و سرخرگ فکی (ماگزیلاری) دو شاخه انتهایی سرخرگ کاروتید بیرونی هستند. کم‌خونی
سلول‌های خونی قرمز (گلبول‌های قرمز): این سلول‌ها اکسیژن را از ریه‌ها به مغز، سایر ارگان‌ها و بافت‌های مختلف بدن حمل می‌کنند. بدن شما برای عملکردهای خود به خون حاوی اکسیژن احتیاج دارد. سرخرگ نافی
سرخرگ نافی () نام یک جفت سرخرگ است که در ناحیه شکمی و لگن یافت می‌شود. سرخرگ‌های نافی خون بی‌اکسیژن را از جنین به جفت منتقل می‌کنند و بنابر این، در پستانداران جفت‌دار نقشی اساسی در رشد و سلامت جنین دارند. رگ‌های لنفی وابران
رگ‌هایی که آب میان بافتی را از گره‌های لنفی به جاهای دیگر حمل می‌کنند، وابران (به انگلیسی:Efferent lymph vessel) نامیده می‌شود. از آن جایی که آب میان بافتی با عبور از گرهٔ لنفی تصفیه می‌شود، دایماً استریل است. رگ‌های لنفی وابران به هم می‌پیوندند تا رگ‌های تخلیه کنندهٔ بزرگ تر که تنه‌ها نامیده می‌شوند را به وجود آورند. تنه‌ها از طرف راست قفسهٔ سینه، بازوی راست و قسمت راست گردن به یکدیگر ملحق می‌شوند و مجرای لنفاوی راست را تشکیل می‌دهند و محتویات خود را به سیاه رگ زیر ترقوهٔ راست که دقیقاً زیر ترقوه قرار دارد، تخلیّه می‌کنند. بر خلاف رگ‌های لنفی آوران که تنها در غدد لنفاوی وجود دارند، رگ‌های لنفی وابران در طحال و تیموس هم نیز موجود هستند. دستگاه گردش
دستگاه گردش یکی از دستگاه‌های بدن است که کارش به گردش درآوردن خون در بدن به منظور رساندن غذا (، ، )، انواع گازهای مورد مصرف بدن همچون اکسیژن و دفع مواد زاید حاصل از متابولیسم سلول‌هاست. به‌طور کلی، چرخش خون در بدن به دو چرخه (گردش) ششی که در حین آن خون توسط قلب به درون شش‌ها هدایت شده و در آنجا اکسیژن دریافت می‌کند و چرخه سیستمیک (کل بدن منهای بخش گازی ریه) که در حین این چرخه خون توسط قلب به کل بدن هدایت شده و اکسیژن و مواد غذایی را به کل سلول‌های بدن می‌رساند، تقسیم می‌شود. رباط سر استخوان ران
یکی از منابع خونرسانی سر استخوان ران از طریق عروقی به نام عروق رباط گرد تأمین می‌شود که از رباط گرد به سر استخوان ران می‌روند. این عروق نقش چندانی در خونرسانی ندارند. سرخرگ سینه‌ای بالایی
سرخرگ سینه‌ای بالایی یا شریان توراسیک فوقانی () سرخرگ کوچکی است که از قدام اولین قسمت سرخرگ زیربغلی (اگزیلاری)، نزدیک کنار تحتانی ماهیچه زیرترقوه (ساب‌کلاویوس) جدا می‌شود، سپس به طرف جلو و داخل رفته و از بین دو ماهیچه سینه‌ای بزرگ (پکتورالیس ماژور) و کوچک (مینور) می‌گذرد. سرخرگ سینه‌ای بالایی به این عضلات و به جدارهای قدامی و داخلی ناحیه زیر بغل (اگزیلا) خون‌رسانی می‌کند. دستگاه گردش خون باز
در بدن چنین جاندارانی مانند حشرات یک یا چند قلب به واسطه انقباض خود همولنف را به یک سیستم به هم متصل از سینوس‌ها پمپ می‌کنند که این سینوس‌ها در واقع فضاهای اطراف اندام‌های جاندار است در هنگام این انقباض دریچه‌های اوستیوم(به انگلیسی:Ostium) بسته‌اند و خون از طریق عروق جانبی (به انگلیسی: Lateral Vessels) و رگ قدامی (به انگلیسی: Anterior Vessel) پمپ می‌شود. در این هنگام همولنف تبادلات شیمیایی خود را با سلول‌ها انجام می‌دهد. حال به واسطه انبساط دوباره قلب در حالی که دریچه‌های اوستیوم باز شده‌اند همولنف دوباره به داخل قلب‌ها باز می‌گردد تا چرخه از سر گرفته شود. در ضمن،هر دو دریچه قلب به سمت خارج یا بیرون از قلب باز میشوند . همولنف از طریق رگ ها به قلب باز نمیگردد.(توسط فضای بین یاخته ای ) مدولای کلیه
مدولای کلیه شامل ساختارهای نفرونی است که مسئول حفظ توازن نمک و آب در خون هستند. خون در کلافک‌ها بر اساس اندازهٔ املاح تصفیه می‌شود. یون‌هایی مانند سدیم، کلرید، پتاسیم و کلسیم و همچنین قندها می‌توانند به راحتی از تصفیه عبور کنند. پروتئین‌ها از طریق تصفیه کلافکی به دلیل اندازه بزرگشان عبور داده نمی‌شوند، و در مایع تصفیه شده یا ادرار ظاهر نمی‌شوند مگر اینکه بیماری پوشینه‌های کلافکی نفرون‌ها را تحت تأثیر قرار داده باشد. سرخرگ کاروتید درونی
دو سرخرگ کاروتید درونی وجود دارد که از سرخرگ کاروتید (سبات) مشترک همان طرف جدا می‌گردند. شاخه‌های سرخرگ کاروتید درونی در خونرسانی به نواحی پیشین مغز نقش دارند. تغذیه خونی بخش پشتی (خلفی) مغز از طریق سرخرگ مهره‌ای (ورتبرال) و سرخرگ قاعده‌ای (بازیلار) صورت می‌گیرد. دو شاخه انتهایی سرخرگ کاروتید درونی، سرخرگ مغزی میانی و سرخرگ مغزی پیشین نامیده می‌شوند. سرخرگ‌های کاروتید درونی و مغزی پیشین در حلقه ویلیس شرکت می‌کنند. جراحی عروق
جراحی عروق یک رشته نوین فوق تخصصی در عرصه علوم پزشکی است که در آن اختلالهای سیستم عروقی، بیماری‌های شریانها (سرخرگها)، وریدها (سیاهرگها) و رگهای لنفاوی (چربی) با روش‌های درمان دارویی، روش‌های نیمه تهاجمی با استفاده از سوندها و کاتترها و بازسازی سیستم عروقی با روشهای جراحی درمان می‌شوند. این رشته با داخلی قلب و عروق و جراحی قلب و عروق که موضوع آن بیماری‌های قلب، و عروق کرونری است متفاوت است. به دلیل وابستگی تمامی اعضای بدن به گردش خون وسعت این رشته از سر و گردن تا قفسه سینه و شکم و دست‌ها و پاها را شامل می‌شود. نمونه‌هایی از موضوعات این رشته عبارت است از: سکته‌های مغزی ناشی از تنگی عروق کاروتید، فشار خون ناشی از تنگی شریانهای کلیوی، نارسایی کلیه و دیالیز، نارسایی خون به دست‌ها و پاها، پیوند اعضاء، واریس، انسدادهای شریانی و وریدی، لنفادم، تعریق مرضی، مشکلات عروقی کبد، آنوریسم آئورت و فشار روی اعصاب محیطی می‌باشد. درمان این بیماری‌ها در بعضی موارد به صورت دارویی، در بخش قابل توجهی به صورت جراحی باز یا با روش‌های مدرن و کم تهاجمی مثل آنژیوپلاستی و استنت گذاری و آمبولیزاسیون یا لیزر انجام می‌شود که تمامی این اقدامات توسط جراح عروق انجام می‌شود. آستان جانان
زین دایره مینا خونین جگرم می‌ده سرخرگ واژینال
سرخرگ واژینال خون اکسیژن‌دار را به دیواره ماهیچه‌ای واژن می‌فرستد و همراه با سرخرگ زهدانی و سرخرگ شرمگاهی درونی خون ناحیه شرمگاهی را تأمین می‌کنند. این رگ همچنین دهانه رحم را به همراه سرخرگ زهدانی تأمین می‌کنند. سینوس تاجی
سینوس تاجی، جیب اکلیلی، یا سینوس کورونری () انتهاء متسع سیاهرگ قلبی را می‌گویند که به‌وسیله سیاهرگ‌های کوچک‌تری خون سیاهرگی ماهیچه قلب را زهکشی کرده و وارد دهلیز راست می‌کند. سینوس تاجی مجموعه‌ای از سیاهرگ‌هاست که به هم پیوسته و نهایتاً خون تیرهٔ قسمت اعظم ماهیچهٔ قلب را به دهلیز راست می‌آورد. مویرگ
سرخرگهای کوچک به مویرَگ‌هایی (capillary)منتهی می‌شوند که کوچک‌ترین رگ‌های بدن هستند که فقط از یک لایه بافت پوششی همراه با غشای پایه درست شده‌اند. تبادل مواد بین خون و یاخته‌های بدن، در این رگ‌ها انجام می‌شود. وقتی سرخرگ وارد اندامی می‌شود، مانند ریشه گیاه شاخه شاخه می‌شود و در آخر به رگ‌های بسیار باریکی که دیواره آن‌ها بسیار نازک است تبدیل می‌شود. به این رگ‌های کوچک مویرگ می‌گویند. مویرگ‌ها خون را بین سلول‌ها توزیع می‌کنند؛ یعنی غذا و اکسیژن را به سلول‌ها می‌دهند و در عوض مواد زاید و دی‌اکسید کربن را از آنها می‌گیرند. رگ‌ها می‌توانند گشاد یا تنگ شوند. به عنوان مثال عضلات هنگام کار به مواد غذایی بیشتر یا اکسیژن بیشتر نیاز دارند. پس رگ‌ها گشاد می‌شوند تا خون بیشتری را به ماهیچه‌ها برسانند. و یا برعکس. ساعد
شاخه‌های انتهائی شریان براکیال که شامل دو شریان رادیال و اولنار می‌باشند، نواحی قدامی و خلفی ساعد و دست را خون رسانی می‌کنند. سیاهرگچه
سیاهرگچه یا ونول (به انگلیسی:Venule) رگ‌های بسیار باریکی هستند با قطر ۷ تا ۵۰ میکرومتر. سیاهرگچه‌ها در ریز جریان (به انگلیسی: Microcirculation) که نام جریان حمل خون ای است که خون را به رگ‌های کوچکتر درون بافت‌های بدن می‌رساند نقش مهمی دارند. ریز جریان دارای ۳ بخش اصلی، پیش مویرگی، مویرگی و پس مویرگی می باشد. ریز رگ‌ها هنگام ریزجریان به خون این اجازه را می‌دهند تا از بستر مویرگی به رگ‌های خونی بزرگتری به نام سیاهرگ‌ها برگردد. سیاهرگ‌ها در کل حاوی ۷۰ درصد از کل خون بدن هستند، که ۲۵ درصد از این میزان در ریز رگ‌ها جریان دارد. سیاهرگچه‌ها همچنین می‌توانند به شکل یک سیاهرگ واحد به هم بپیوندند. آبشش ماهی
قلب نیروی لازم برای جریان یافتن خون از میان آئورت شکمی به طرف بالا، به سمت سرخرگ‌های آوران آبششی و از آنجا به داخل رشته‌های آبششی را فراهم می‌کند. انقباضات بطن، فشار قابل ملاحظه‌ای ایجاد می‌کند که در هنگام عبور خون از مجاری بین تیغه‌ای و سپس سرخرگهای وابران آبششی و از آنجا به آئورت پشتی، کاهش می‌یابد. حجم خونی که از آب‌شش‌ها عبور می‌کند، متغیر است و بستگی به میزان ضربان قلب و مقاومت آب‌شش‌ها دارد. بازده قلب بین ۲۵–۲۰ میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم در دقیقه است. سرخرگ‌چه وابران
سرخرگ‌چه وابران یا شریان‌چه وابران گروهی از رگ‌های خونی است که بخشی‌از دستگاه‌ادراری در موجودات زنده را شامل شده و از همگرایی و به هم رسیدن مویرگ‌های گلومرول تشکیل می‌شود. شریان وابران نقش مهمی در حفظ میزان فیلتراسیون گلومرولی هنگام نوسان در فشار خون را ایفا می‌کند. رگ‌بند
رگ‌بند، شریان‌بند یا تورنیکت تسمه یا نواری است که بر روی عضو می‌بندند تا مانع عبور جریان خون شود. این وسیله با وارد آوردن فشار از روی پوست قادر است با مسدود کردن سرخ‌رگ‌ها و سیاه‌رگ‌ها، جریان خون در آن اندام را موقتاً متوقف نموده و به کاهش یا قطع خونریزی کمک کند. استفاده از تورنیکت ( شریان ‌بند) در هنگام خونگیری جهت انسداد عروق و همچنین در هنگام جراحی‌های ارتوپدی به منظور جلوگیری از خونریزی حین عمل، و در فوریت‌های پزشکی و میدان جنگ کاربرد دارد.بدین صورت که روی دست و پای بیمار بسته می‌شود و به دلیل کاهش خونریزی سطح بهتری از عمل برای جراح نمایش می‌دهد. در رم باستان در حدود ۱۹۹ سال قبل از میلاد از وسیله‌ای برنزی بعنوان تورنیکه جهت جلوگیری از خونریزی در حین عمل قطع عضو استفاده می‌کردند. در سال ۱۷۱۸ ژان لوی پتی جراح فرانسوی از وسیله‌ای شبیه به آن سود جسته‌است. در سال ۱۸۶۴ جوزف لیستر جراح مشهور انگلیسی اولین کسی است که از رگ‌بند برای انجام عمل‌های جراحی بدون خونریزی استفاده کرده تا اینکه در سال۱۸۷۳ فردریخ فن اسمارچ پیشنهاد داد قبل از بستن تورنیکه روی عضو، خون موجود در رگ‌ها با بالا آوردن عضو بطرف قلب برگردانده شود و سپس تورنیکه بسته شود، او برای اینکار از یک نوار کشی مخصوص استفاده می‌کرد. آبشش ماهی
مجاری خونی قاعده‌ای غیر تنفسی یا سینوس‌های سیاهرگی‌لنفی، بخش قابل ملاحظه‌ای از خون اّبششی را منتقل می‌کنند. تیغه‌ها از یاخته‌های پوششی نازک در خارج و غشاهای پایه نازک به همراه سلول‌های پیلار پشتیبان در داخل تشکیل شده‌اند. ماهیها با افزایش تیغه‌ها و نزدیکتر کردن فاصله بین آن‌ها و افزایش طول تیغه‌ها، ناحیه سطحی آب‌شش‌ها را افزایش می‌دهند. جمجمه آبششی یک ردیف کمان که در اطراف ناحیه حلق شکل می‌گیرد، با جمجمه عصبی در ارتباط است. وظیفه این کمانها حفاظت از آب‌شش‌ها می‌باشد. در ماهیها بیشتر کمانها تغییر یافته‌اند و وظایف دیگری را بر عهده دارند. در ماهیان زنده، کمان قدامی را کمان زیرواره‌ای (ماندیبولار) می‌نامند زیرا در تشکیل فک تحتانی و فک فوقانی مشارکت دارد. اجزای تحتانی کمان آرواره پایین (ماندیبولار) را غضروف‌های زیرواره‌ای یا غضروف مکل می‌نامند. بطن چپ
بطن چپ یکی از چهار حفره قلبی است که خون اشباع‌شده از اکسیژن را به داخل آئورت پمپ می‌کند. بطن چپ بزرگترین و ضخیم‌ترین حفره قلبی بوده و بیشترین کار قلب که شامل پمپاژ خون به سامانه هدایتی رگ‌هاست را به عهده دارد. خون اشباع‌شده از اکسیژن از طریق سیاهرگ‌های ریوی به دهلیز چپ می‌رسد و در جریان فراخیدگی (دیاستول) بیشتر آن از طریق دریچه دولختی (دریچه میترال) وارد بطن چپ می‌شود. روبان صورتی
پستان‌ها همچنین دارای عروق لنفاوی هستند که به سلول‌های اطراف آب و غذا می‌رسانند و به بدن در مبارزه با میکروب‌ها کمک می‌کنند. غدد لنفاوی ساختارهایی هستند که مایع لنف را از وجود میکروب‌ها پاک می‌کنند. بیشتر غدد لنفاوی پستان، در زیر بغل قرار دارند و عدم تشخیص به موقع سرطان پستان می‌تواند باعث درگیری غدد لنفاوی و گسترش سرطان از طریق سیستم لنفاوی در بدن شود. سرخرگ مهره‌ای
سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی (PICA)، بزرگترین شاخه سرخرگ مهره‌ای است که وظیفه خونرسانی به قسمت جانبی بصل النخاع، مخچه و همچنین شبکه کوروئید بطن چهارم را برعهده دارد . انسداد این شریان منجربه سندرم والنبرگ می‌گردد که نام دیگر آن، سندرم مدولری جانبی است. ریزجریان
ریز جریان نام جریان حمل خون ای است که خون را به رگ‌های کوچکتر درون بافت‌های بدن می‌رساند و دارای ۳ بخش اصلی، پیش مویرگی، مویرگی و پس مویرگی است. همچنین جریانی مخالف با ریز جریان وجود دارد که خون را از مویرگ‌های بافت‌ها و اندام‌ها به رگ‌های بزرگتر و اصلی می‌رساند با نام کلان جریان. ریز جریان در شبکه‌ای از شریانچه‌های پایانه‌ای، مویرگ‌ها و ریزرگ‌ها که خون مویرگی را تخلیه می‌کنند جریان می‌یابد. رگ‌های ناحیهٔ شریانی این شبکه شریانچه نام دارند که توسط سلول‌های نرم ماهیچه‌ای پوشانده شده‌اند، قطر این شریانچه‌ها از ۱۰ تا ۱۰۰ میکرومتر متغیر است. سرخرگ
سرخرگ دیواره ضخیم‌تری نسبت به سیاهرگ دارد ولی قطر داخلی آن کمتر از سیاهرگ است. بافت سرخرگ شامل بافت‌های پوششی، ماهیچه‌ای و پیوندی است. عموم سرخرگ‌ها خون روشن حاوی اکسیژن کمتر را منتقل می‌کنند به جز سرخرگ‌های ششی و سرخرگ‌های نافی که خون تیره و حاوی دی‌اکسید کربن بیشتر را جهت افزایش اکسیژن و کاهش دی‌اکسید کربن، به ریه‌ها و جُفت منتقل می‌کنند. واریس
خون ورودی به سیاهرگ‌ها، به قلب و سپس به شش‌ها بازگردانده می‌شود. در شش‌ها، دی‌اکسید کربن از خون گرفته و اکسیژن وارد خون می‌شود و سپس این خون اکسیژن‌دار، به ارگان‌ها و اندام‌های بدن فرستاده می‌شود. سیاهرگ‌ها با توجه به نوع فعالیتی که دارند و جایگاهشان، اندازه‌های مختلفی دارند. بزرگترین سیاهرگ‌ها در مرکز بدن وجود دارند که خون را از رگ‌های کوچکتر جمع کرده و به قلب می‌رسانند. در سطح بدن، سیاهرگ‌های ریزی وجود دارند. این رگ‌های ریز، به‌هم‌پیوسته و به رگ‌های جمع‌آوری کنندهٔ بزرگتر ریخته و نهایتاً خون را به قلب می‌رسانند. وقتی که جریان گردش خون به درستی انجام نشود، رگ‌ها بر اثر جمع شدن خون در آن‌ها برجسته بیشتر می‌شوند که این امر بیشتر در پاها و ران‌ها دیده می‌شوند که به آن‌ها واریس گفته می‌شود. جریان خون مغزی
سیستم خون‌رسانی به مغز با توجه به شریان‌های مختلفی که مغز را تأمین می‌کنند به‌طور معمول به دو بخش قدامی و خلفی تقسیم می‌شود. دو جفت شریان اصلی، شریان‌های داخلی کاروتید (تأمین کننده بخش قدامی مغز) و شریان‌های مهره‌ای (تأمین کننده ساقه مغز و بخش خلفی مغز) هستند. جریان خون مغزی
گردش خون قدامی مغزی خون‌رسانی به قسمت قدامی مغز از جمله چشمها را به عهده دارد، که توسط شریان‌های زیر فراهم می‌شود: حشره
اندام اصلی دستگاه گردش خون کلی در حشرات نوعی رگ لوله‌ای است که درست در زیر دیوارهٔ جسم نخاعی واقع شده‌است که در امتداد طول بدن حشره می‌باشد. خون نیز معمولاً همولنف نامیده می‌شود که وارد بخش شکمی (قلب) از طریق منفذ دهانه‌ای جفتی می‌گردد و از بخش سینه‌ای به سمت جلوتر بدن پمپ می‌شود (منفذ آئورتی). آئورت نیز در برخی از حشرات انشعاباتی ارسال می‌کند که لوله‌ای ساده با منفذ انتهایی در سر می‌باشد. موج انقباضی معمولاً از بخش قدامی آغاز و به بخش عقبی می‌رود. ضربان قلب نیز میوژنی می‌باشد ولی از طریق ورودی عصبی و ترشحات عصبی اصلاح می‌شود. اندام‌های فرعی ضربانی یا نبض‌ها نیز در پایهٔ این سامانه‌ها واقعند نظیر گیرنده‌ها، پاها و بال‌ها که سبب بهبود جریان گردش خون به این بخش‌های ضمیمه می‌شوند، همولنف اکسیژن را منتقل نمی‌کند اما در انتقال مواد تغذیه‌ای و هورمون‌ها و دفع مواد زائد مهم است. سیاهرگچه لنفی
سیاهرگچه لنفی ریزرگ‌های تخصص یافته‌ای هستند که این قابلیت را برای مایع لنف فراهم می‌آورند که بتواند به آسانی در دستگاه گردش خون جریان یابد و مستقیماً به غدد لنفاوی بریزد. یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های سیاهرگچه لنفی با سیاهرگ‌چه‌های ساده که منجر به نامگذاری متفاوت آنها در زبان انگلیسی نیز شده این است که دیوارهٔ آنها ضخیم‌تر از ریز رگ‌های ساده است و دلیل این ضخامت وظیفهٔ سیاهرگچه لنفی برای نگهداری و هدایت لنفوسیت‌ها در مایع لنف است. آنژیوتانسین I
در بدن ابتدا پیش ساز هورمون یعنی آنژیوتانسینوژن توسط کبد ساخته، در خون آزاد می‌شود.:)پروتئین آنژیوتانسینوژن توسط آنزیم رنین به آنژیوتانسین یک تبدیل می‌شود و آنژیوتانسین یک توسط آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) که بیشتر در مویرگهای ریه یافت می‌شود به آنژیوتانسین دو تبدیل می‌شود. البته این آنزیم در سایر نقاط نیز یافت می‌شود ولی محل تجمع اصلی آن آندوتلیوم مویرگهای ریه‌است. این آنزیم از گروه کینازها بوده بخش کوچکی از انتهای C آنژیوتانسین یک (دواسید آمینه His-Leu) را حذف می‌کند. این فرایندها در کنار هم موجب نگه‌داری دامنهٔ نرمال فشار خون می‌گردند. آنژیوتانسین I در بدن، از آنژینوتانسینوژن و طی فعالیت آنزیمی رنین تولید می‌شود. این مولکول به خودی خود غیرفعال است. در حضور آنزیم مبدل آنژیوتانسین، آنژینوتانسین به آنژینوتانسین II تبدیل می‌شود. آنژینوتانسین II مسئول تنگ کردن رگ هاست. به تازگی مسیر جدیدی از فعال‌سازی آنژینوتانسین I کشف شده‌است. آنژینوتانسین I درحضور آنزیم مبدل آنژیوتانسین نوع ۲ و پپتیدازهای دیگر به آنژینوتانسین (۷-۱) تبدیل می‌شود که نوعی هپتاپپتید است و با گیرنده‌ای که هنوز شناخته نشده‌است برهم کنش می‌کند. سرخرگ سینه‌ای درونی
سرخرگ توراسیک داخلی () یا شریان پستانی در انسان یکی از سرخرگ‌هایی است که از سرخرگ زیرترقوه‌ای جدا می‌گردند. این شریان در هر طرف در محاذات کناره خارجی استرنوم پایین می‌رود و یک چهارم قدامی جدار قفسه سینه و پستان را خونرسانی می‌کند و شاخه‌هایی مانند شاخه مدیاستینال، شاخه‌هایی به تیموس، جناغ و شش فضای بین دنده‌ای قدامی دارد. پس از رسیدن به مقابل فضای بین دنده‌ای ششم این شریان به دو شاخه انتهایی شریان موسکولوفرنیک و شریان اپی گاستریک فوقانی تقسیم می‌شود. آئورت
سرخرگ آئورت پس از خروج از بطن چپ به سه قسمت آئورت صعودی، قوس آئورت، آئورت نزولی تقسیم می‌شود. سرخرگ‌های تاجی (شریان‌های کرونری) از ابتدای آئورت (بزرگ‌سرخرگ بالارو) منشأ گرفته و بنابراین اولین شریان‌هایی هستند که خون حاوی اکسیژن زیاد را دریافت می‌دارند. دو سرخرگ تاجی (چپ وراست) نسبتاً کوچک بوده و هر کدام کمتر از ۳ یا ۴ میلیمتر قطر دارند. وظیفهٔ رگ‌های کرونری، تغذیه و خون‌رسانی به قلب می‌باشد. قلب
دهلیزها حفراتی با فشار کم و گنجایش بالا هستند که وظیفهٔ اصلی آن‌ها ذخیرهٔ خون در هنگامِ انقباضِ عضلهٔ بطنی (سیستول) است. انقباض دهلیزها مقداری خون اضافی را به داخل بطن‌ها می‌راند، امّا حدود ۷۰درصدِ پُرشدن بطن‌ها به‌صورت غیرفعال در هنگامِ استراحت بطنی (دیاستول) انجام می‌شود. دهلیزها به‌وسیلهٔ یک دیوارهٔ بین دهلیزی نازک از هم جداشده‌اند. بطن‌ها حفراتی با فشار بالاتر هستند که وظیفهٔ پمپاژ خون به ریه و تمام بافت‌های محیطی را به‌عهده دارند. چون فشار ایجادشده در بطن چپ بسیار بالاتر از فشارِ بطن راست است، لذا میوکارد بطن چپ به نسبت میوکارد بطن راست بسیار ضخیم‌تر است. بطن‌ها به‌وسیلهٔ یک دیوارهٔ بین بطنی از هم جدا می‌شوند. این دیواره در قسمتِ بالا به صورتِ بافت هَم‌بند و در قسمتِ میانی و پایین به‌صورت یک دیوارهٔ عضلانی است. دهلیزها و بطن‌ها با دریچه‌های دهلیزی – بطنیاز هم جدا می‌شود. این دریچه‌ها از جریانِ معکوسِ خون از بطن‌ها به داخلِ دهلیزها در جریان سیستول جلوگیری می‌کنند. قسمت بطنی این دریچه‌ها به‌وسیلهٔ طناب‌های وتری به نام عضلات پاپیلری به بطن خود وصل می‌شوند. هنگامی که دیواره‌های بطن منقبض شده، عضلاتِ پاپیلری نیز منقبض می‌شود، اما برخلاف آنچه ممکن است تصور شود، کمکی به بسته‌شدن دریچه‌ها نمی‌کنند، بلکه لت‌های دریچه را به سوی داخل بطن‌ها می‌کشند تا از برآمده شدن بیش از حد آن‌ها در جریان انقباض بطن به داخل دهلیزها جلوگیری کنند. دهلیز راست
ج- سینوس کورونری (Coronary Sinus)، که خون تیرهٔ قسمت اعظم ماهیچهٔ قلب را به دهلیز راست می‌آورد. سرخرگ مهره‌ای
به دو سرخرگ مهره‌ای و قاعده‌ای، دستگاه مهره‌ای‌قاعده‌ای (ورتبروبازیلار) گفته می‌شود که در خون‌رسانی به قسمت پشتی (خلفی) مغز نقش دارند (به ویژه مخچه، ساقه مغز و تالاموس). دستگاه کاروتید وظیفه خون‌رسانی به نواحی پیشین مغر را برعهده دارد (به خصوص عقده‌های قاعده‌ای، کپسول داخلی و قسمت اعظم قشر مغز). لایه درون‌رگی
لایه درون‌رگی (به انگلیسی: Endothelium) لایهٔ نازکی از سلول‌ها است که درون رگ‌های خونی و لنفاوی را می‌پوشاند. این لایه خون یا مایع لنف را از سطح زیرین خویش و مجرای درون رگ جدا می‌کند. یاخته‌هایی که در این لایه ایجاد می‌شوند یاخته‌های لایهٔ درون‌رگی (به انگلیسی: endothelial cells) نام دارند که بسته به مایعی که با آن در رگ تماس دارند به دو گونه لنفی و عروقی تقسیم می‌شوند. لایهٔ درون رگی تمامی درون تمامی اجزای سیستم گردش خون را می‌پوشاند از جمله قلب و درون‌شامه قلب تا مویرگ‌های بسیار کوچک.البته درون قلب به آن آندوکارد می گویند. سرخرگ طحالی
سرخرگ طحالی در هنگام عبور خود از کناره بالایی لوزالمعده، شاخه‌های کوچک متعددی را به منظور خونرسانی گردن، تنه و دم لوزالمعده می‌فرستد. با رسیدن آن به طحال، سرخرگ‌های معدی کوتاه از آن جدا می‌شوند که به عبور از رباط معدی‌طحالی (گاسترواسپلنیک)، تغذیه طاق معده (فوندوس) را به عهده می‌گیرند. همچنین سرخرگ معدی‌چادرینه‌ای (گاسترواومنتال) چپ از آن جدا می‌شود که در طول خم بزرگ معده به سمت راست رفته و با سرخرگ معدی‌چادرینه‌ای راست بازپیوسته می‌شد. قلب
قلب خون را از طریق سیستمِ گردشِ خون پمپاژ می‌کند. خونی که دارای اکسیژن اندکی باشد، از طریق دستگاه گردش و بالایی و وریدتحتانی ورید اجوف واردِ دهلیزِ راست می‌شود و بعد به بطن راست می‌رود. از اینجا به گردش خون ریوی جریان می‌یابد، از طریق ریهها اکسیژن دریافت می‌کند و دی‌اکسید کربن را پس می‌دهد. خون دارای اکسیژن بعد از آن وارد دهلیز چپ می‌شود و از آنجا به بطن چپ می‌رود و از طریق آئورت به گردش خون سیستمیک انتقال می‌یابد که در این روند اکسیژن آن مصرف می‌شود و به صورت دی‌اکسید کربن با سوخت و ساز همراه می‌گردد. معمولاً با هر تپش قلب، بطن راست همان قدر خون را واردِ ریه‌ها می‌کند که بطن چپ خون را به سراسر بدن می‌فرستد. سیاهرگها خون را به قلب منتقل می‌نمایند، در حالی که سرخرگ‌ها، خون را از قلب خارج می‌سازند. سیاهرگ‌ها معمولاً فشار کم تری در مقایسه با سرخرگ‌ها دارند. قلب هنگام استراحت با ضربان حدود ۷۲ بار در دقیقه می‌تپد. فعالیت این تعداد را افزایش می‌دهد، با افزایش تعداد ضربان قلب زمان دیاستول بیشتر از زمان سیستول کم می‌شود و در طولانی مدت میزان استراحت قلب را کمتر می‌نماید و این مسئله برای سلامت قلب خوب است. واریس
سیاهرگ‌ها، رگ‌های خونی هستند که خون را از تمامی اندام‌های بدن جمع‌آوری کرده و به سمت قلب هدایت می‌کند. همان‌طور که در قسمت‌های مختلف بدن برای ادامه حیات خود از اکسیژن خون استفاده می‌کنند، مواد زائد خود را (از جمله دی‌اکسید کربن و…) به درون سیاهرگ‌ها برمی‌گرداند. سامانه رنین-آنژیوتانسین
سامانه رنین-آنژیوتانسین یا به عبارت بهتر سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون (RAAS) یک سامانه هورمونی است که فشارخون و تعادل آب (مایعات بدن) را تنظیم می‌کند. زمانی که حجم خون کم است، سلول‌های نزدیک‌گلومرولی در کلیه‌ها، پیش‌رنین (Prorenin) خود را فعال می‌کنند و مستقیماً رنین را به گردش خون ترشح می‌کنند. خود رنین یک آنزیم است، نه یک فعال‌کنندهٔ عروق (Vasoactive). رنین با تأثیر آنزیمی بر یک پروتئین پلاسمایی دیگر که گلوبولینی به نام سوبسترای رنین (آنژیوتانسینوژن) است، باعث ایجاد یک پپتید ۱۰ اسیدآمینه‌ای می‌شود که آنژیوتانسین I نام دارد. آنژیوتانسین I خصوصیات خفیف منقبض‌کنندهٔ عروق دارد، ولی برای ایجاد تغییرات شدید در عملکرد گردش خون کافی نیست. رنین به مدت نیم تا یک ساعت در خون می‌ماند و در طول این زمان، مقادیر بیشتری آنژیوتانسین I تولید می‌کند. ظرف چند ثانیه تا چند دقیقه پس از تولید آنژیوتانسین I، دو اسیدآمینهٔ دیگر هم از آنژیوتانسین I جدا می‌شوند و در نتیجه یک پپتید ۸ اسیدآمینه‌ای به نام آنژیوتانسین II تولید می‌شود. تقریباً کل این تبدیل که در هنگام عبور خون از مویرگ‌های کوچک ریه انجام می‌شود، توسط آنزیمی به نام آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) که در اندوتلیوم عروق ریوی قرار دارد، کاتالیز می‌شود. آنزیوتانسین II علاوه بر این که در ریه‌ها ایجاد می‌شود، در بافت‌های دیگری از قبیل کلیه‌ها نیز به صورت موضعی و هم‌چنان توسط آنزیم مبدل تولید می‌شود.آنژیوتانسین II به دو روش باعث افزایش فشار خون می‌شود. یکی این که آنژیوتانسین II به تنهایی یک منقبض‌کنندهٔ عروق فوق‌العاده قوی است و باعث انقباض عروق به شکل شدید در شریانچه‌ها و با شدت خیلی کم‌تر در وریدها می‌شود که این انقباض باعث افزایش مقاومت محیطی می‌شود. روش دیگر، کاهش دفع نمک و آب از کلیه‌ها است. در روش دوم علاوه بر این که آنژیوتانسین II می‌تواند مستقیماً بر کلیه‌ها اثر کرده و باعث احتباس آب و نمک شود، موجبات ترشح هورمون آلدوسترون از غدد فوق‌کلیه را نیز فراهم می‌کند. آلدوسترون به نوبهٔ خود، بازجذب نمک و آب توسط توبول‌های کلیوی را افزایش می‌دهد. دستگاه گردش
قلب یکی از اجزای اصلی "دستگاه گردش خون" در انسان‌هاست و با ضربان‌های خود خون را در رگ‌ها جاری می‌سازد. به جز ماهی‌ها که دستگاه گردش خون ساده دارند، دیگر مهره‌داران دارای گردش خون مضاعف هستند. در جریان خون ساده، خون تیره که تراکم دی‌اکسیدکربن بالا دارد، به قلب می‌آید. با ضربان قلب به آبشش‌ها رفته و پس از اینکه گازها را مبادله کرد بدون بازگشت به قلب، به طرف بافت‌های بدن می‌رود. در گردش خون مضاعف خون حاوی دی‌اکسیدکربن بالا پس از قلب به شش‌ها رفته اکسیژن و دی‌اکسیدکربن را مبادله می‌کند و به قلب بازمی‌گردد. پس از آن به گردش عمومی خون هدایت می‌شود و به سمت بافت‌ها و اندام‌ها می‌رود. قلب خزندگان، پرندگان و پستانداران چهار حفره‌ای می‌باشد. دو حفرهٔ بالا، دهلیز و دو حفرهٔ پایین بطن نام دارند. خون از سمت راست قلب به سمت شش‌ها می‌رود که این مسیر را گردش خون کوچک ششی می‌نامند. خونی که از شش‌ها می‌آید به سمت چپ قلب وارد می‌شود و از آنجا به سایر نقاط بدن منتقل می‌شود، این گردش را گردش بزرگ می‌نامند. سیاهرگ باب کبدی
سیاهرگ باب کبدی یا سیاهرگ دروازه‌ای یا ورید باب یا سیاهرگ باب ، نام به اصطلاح سیاهرگی که خون را از روده و طحال به کبد می‌آورد و مواد مغذی حمل شده از روده را به سلولهای کبدی می‌رساند. سیاهرگ باب معمولاً از یکی شدن سیاهرگ روده‌بندی بالایی و سیاهرگ طحالی ایجاد می‌شود. گاه سیاهرگ‌های روده‌بندی زیرین، سیاهرگ شکمی و سیاهرگ کیسه‌ای نیز به سیاهرگ باب می‌ریزند. سیاهرگ کلیوی
سیاهرگ کلیوی سیاهرگ‌هایی هستند که کلیه را از خون خالی می‌کنند. این سیاهرگ‌ها کلیه را به بزرگ‌سیاهرگ زیرین متصل می‌کنند. آنها خونی که توسط کلیه تصفیه شده‌است را حمل می‌کنند. معمولاً در هر کلیه یک سیاهرگ کلیوی موجود است، مگر در حالت غیرعادی که افراد خاصی در هر یک از کلیه‌های خود بیش از یک سیاهرگ کلیوی دارند (چند سیاهرگی کلیوی). دستگاه لنفاوی
مویرگ‌های لنفی همواره به داخل رگ‌های لنفی بزرگتر تخلیه می‌شوند. این رگ‌های لنفی، دریچه‌هایی برای اطمینان از جاری شدن یک طرفهٔ مایع لنفی به خارج از بافت‌ها و به اطراف گره‌های لنفی دارند، و از این نظر مانند سیاه رگ‌ها عمل می‌کنند. امّا مویرگ‌ها دریچه‌های بیشتر و نیز دیواره‌های نازک تری دارند. چون رگ‌های لنفی ممکن است باکتری‌ها را از محل بافت عفونی زه کشی کنند، احتمال دارد گاهی اوقات در مسیر رگ لنفی خطی از التهاب را ببینیم. این ویژگی کلینیکی اساسی است و ممکن است نشاندهندهٔ پخش عفونت باشد. فرج
خون رسانی به فرج از سه سرخرگ شرمگاهی () می‌آید. رگ لنفی آوران لنف را از فرج به غدد لنفاوی اینگوینال می‌برند. اعصابی که فرج را تأمین می‌کنند عبارتند از: عصب پودندال، عصب پرینه ()، عصب ایلیو اینگوینال و شاخه‌های آنها. تأمین خون و اعصاب به فرج به مراحل تحریک جنسی کمک می‌کند که در فرایند تولید مثل مفید است. بزرگ‌سیاهرگ زبرین
سیاهرگ تک (ورید آزیگوس) نیز به این سیاهرگ می‌ریزد. بزرگ سیاهرگ زبرین خون نیمه فوقانی بدن (به جز قلب) را به دهلیز راست منتقل می کند. پس‌روده
خون‌رسانی سرخرگی پس‌روده از شاخه‌های سرخرگ روده‌بندی (مزانتریک) بالایی و سرخرگ روده‌بندی پایینی است و تخلیه خون سیاهرگی آن از راه سیاهرگ روده‌بندی بالایی و پایینی به سیاهرگ دروازه‌ای (پورت) می‌باشد. اندوتلین
اندوتلین‌ها پپتیدهای منقبض کننده عروق با ۲۱ اسید آمینه هستند که عمدتاً در اندوتلیوم تولید می‌شوند و نقش کلیدی در هم‌ایستایی عروق دارند. اندوتلین‌ها در بیماری‌های عروقی چندین سامانه بدن از جمله قلب، ریه‌ها، کلیه‌ها و مغز نقش دارند. از سال ۲۰۱۸، اندوتلین‌ها تحت تحقیقات گسترده اساسی و بالینی قرار دارند تا نقش آن‌ها در چندین سامانه بدن مشخص شود. حلقه ویلیس
حلقه ویلیس باعث ارتباط دستگاه کاروتید با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای می‌گردد. شاخه‌های سرخرگ کاروتید داخلی، دستگاه کاروتید را ایجاد می‌کند که در خونرسانی به مناطق پیشین مغز نقش دارد. دستگاه مهره ای-قاعده‌ای وظیفه خونرسانی به قسمت‌های پشتی مغز را برعهده دارد و از سرخرگ‌های مهره‌ای و قاعده‌ای تشکیل می‌گردد. سرخرگ تخمدانی
سرخرگ تخمدانی () سرخرگی است که در زنان خون اکسیژن‌دار را به تخمدان می‌رساند. سرخرگ حلقی بالارو
این سرخرگ به طور معمول در تنه‌های حلق و نورومننژال جنینی جدا می‌شود. رگ‌های تنه حلق معمولاً از چندین شاخه تشکیل شده است که خون عضلات تنگ‌کننده حلق میانی و زیرین و نیزه‌ای‌حلقی را در آن‌ها و در غشاء مخاطی تامین می‌کنند. این شاخه‌ها با عوامل سرخرگ فکی در تعادل همودینامیک هستند. تنه مغز و اعصاب به طور معمول از تقسیمات ژوگولار و زیرزبانی تشکیل شده است که برای تأمین ساختارهای منطقه‌ای مننژ و عصب وارد سوراخ ژوگولار و زیرزبانی (هیپوگلوسال) می‌شود. در مجموع تعادل این مجموعه با شاخه‌های سرخرگ‌های مهره‌ای، پس‌سری، مننژیال پشتی، سرخرگ‌های میانی درونی و کاروتید درونی (از راه آن شاخه‌های کاروتیدوتمپانیک، تنه‌های مننگوهیپوفیزی و زیر شاخه‌ای) برقرار می‌شود. همچنین شاخه تمپانیک زیرین وجود دارد که به سمت حفره گوش میانی بالا می‌رود. این رگ از راه نوع "سرخرگ کاروتید نابجا" در بازسازی سرخرگ کاروتید درونی نقش دارد. شاخه عضلانی سرخرگ حلقی بالارو با بازی اودنتوئید از سرخرگ مهره‌ای در تعادل است. خون سرخرگی
خون سرخرگی یا خون شریانی (انگلیسی: Arterial blood) خون اکسیژن دار موجود در ریه‌ها، اتاق‌های چپ قلب و سرخرگ‌ها است. تفاوت ظاهری این خون با خون سیاهرگی در این است که خون سرخرگی قرمز روشن است اما خون سیاهرگی قرمز تیره می‌باشد. تفاوت دیگر خون سرخرگی و سیاهرگی این است که خون شریانی دارای هموگلوبین‌های اشباع شده از اکسیژن می‌باشد در حالی که خون سیاهرگی اکسیژن کمی دارد. بطن (قلب)
ماهی‌ها تنها دارای یک دهلیز و یک بطن هستند. ماهی‌ها برخلاف سایر مهره داران که دستگاه گردش خون مضاعفی دارند (دو حلقه، یکی از آن‌ها مسیر خون از قلب به شش‌ها و سپس دوباره به قلب؛ و دیگری مسیر خون از قلب به اندام‌های مختلف بدن و سپس به قلب است)، دارای دستگاه گردش خون ساده یا تک حلقه‌ای هستند. به این ترتیب، خون از بطن خارج شده و در ابتدا به آبشش‌ها رفته، سپس اکسیژن را در امتداد مسیرش به سراسر بافت‌های بدن می‌رساند، و آنگاه با قلب بازمی‌گردد و به دهلیز می‌ریزد. سرخرگ زند زیرین
سرخرگ میان‌استخوانی مشترک به دو شاخه میان‌استخوانی قدامی و میان‌استخوانی خلفی تقسیم می‌شود. سرخرگ میان‌استخوانی قدامی در جلو غشاء بین استخوانی نزول می‌کند و دارای شاخه‌های موسکولار، تغذیه‌ای برای استخوان‌های زند زبرین و زند زیرین و سرخرگ میانی (مدین) می‌باشد. سرخرگ میان‌استخوانی خلفی با سوراخ کردن غشاء بین استخوانی به خلف رفته و به محفظه (کمپارتمان) خلفی ساعد خون‌رسانی می‌کند، شاخه‌های مهم آن شامل شاخه‌های موسکولار و راجعه بین استخوانی است که در آناستوموزهای اطراف آرنج شرکت می‌کند، سرخرگ زند زیرین با عبور از سطح نگهدار خم‌کننده دست (فلکسور رتیناکولوم) وارد دست شده و در تشکیل قوس پالمار سطحی شرکت می‌کند. کبد
کبد عضوی است که تنها در مهره‌داران یافت شده و به سم‌زدایی متابولیت‌های مختلف پرداخته و پروتئین‌ها و مواد بیوشیمیایی لازم جهت گوارش و رشد را تولید می‌نماید. در انسان‌ها، کبد در ربع سمت راستِ بالایی شکم و زیر پرده دیافراگم واقع شده و سبب دیده نشدن اسفنکتر انتهایی مری از نمای جلویی شده است. نقش‌های دیگر آن در متابولیسم شامل تنظیم ذخیره گلیکوژن، تجزیه گلبول‌های قرمز خون و تولید هورمون‌ها است. چرخه قلبی
موج T سیکل قلبی پیشین باز شده‌- وارد بطن راست می‌شود و آن را تا حدی پر می‌کندهمچنین خونی که از ششها توسط سیاهرگ ششی به دهلیز چپ می‌ریزد توسط دریچه دو لتی میترال به بطن چپ می‌ریزد .اما برای اینکه خون دهلیزها به‌طور کامل وارد بطون بشود، دهلیزها باید منقبض شوند. لازم است ذکر شود هر ماهیچه‌ای در قلب که بخواهد منقبض شود یا استراحت کند، ابتدا باید موج انقباض یا استراحتش در تمام نقاط آن ماهیچه منتشر شود. پس برای انقباض دهلیزها، ابتدا باید پیام انقباض در سراسر آن‌ها منتشر بشود. این کار توسط بافت گرهی دهلیز انجام می‌شود. در بین دو دهلیز این تنها دهلیز راست است که دارای بافت گرهی است، از سویی کانون زایش انقباضات قلب نیز که همان گره پیش آهنگ می‌باشد در دیواره پشتی دهلیز راست و در زیر منفذ بزرگ سیاهرگ زبرین قرار دارد. پس برای انقباض ابتدا گره پیش آهنگ به صورت ریتم خودبه خودی تحریک می‌شود و این پیام انقباض را از طریق ۳ رشته گرهی دهلیز راست به گره دهلیزی بطنی – که در حد فاصل بین دیواره دهلیزها و بطون و کمی متمایل به دهلیز راست قرار دارد – هدایت می‌کند. طی حرکت پیام از پیشاهنگ به دهلیزی- بطنی، میونهای میوکارد قلب که در مسیر انتقال این پیام قرار دارند، منقبض شده و این انقباض از میونی به میون دیگر در دهلیز راست انتشار می‌یابد و نهایتاً از طریق میونهای دهلیز راست به میونهای دهلیز چپ نیز منتشر شده و کل دهلیز هارا فرا می‌گیرد. البته این پیام نمی‌تواند از طریق میونهای دهلیزها به میونهای بطون منتقل شود، چون در دیواره بین بطون و دهلیزها بافت پیوندی رشته‌ای عایقی قرار دارد که که باعث می‌شود انتقال پیام از دهلیزها به بطون تنها از طریق بافت گرهی که از وسط این عایق رد می‌شود – صورت گیرد. اگر این بافت عایق نبود، دهلیزها و بطون هم‌زمان به هم منقبض می‌شدند و کارایی قلب بسیار پایین می‌آمد؛ چون در این حالت پس از پمپاژ مقدار کمی خون به بطون، آن‌ها نیز همین مقدار کم را به سمت بدن و ششها پمپ می‌کردند و خون کمی به آن‌ها می‌رسید. پس از اینکه این پیام به‌طور کامل سراسر دهلیز را فرا گرفت، در الکتروکاردیوگرام موج P ثبت می‌شود. بلافاصله بعد از آن مدت استراحت عمومی قلب یعنی ۴/ ثانیه به اتمام می‌رسد. در ابتدای ابن مرحله بلافاصله دهلیزها منقبض می‌شوند و ٪ ۲۵ خون باقی‌مانده را نیز وارد بطون می‌کنند. حالا در هر بطن cc ۱۲۰ خون موجود است یعنی به‌طور کلی cc ۲۴۰ در بطون. این انقباض به مدت ۱/۰ ثانیه طول می‌کشد و و از انتهای موج P تا انتهای موج R را در الکتروکاردیوگرام را در بر می‌گیرد. اما در طی این انقباض در ۱/۰ ثانیه، دو عمل بسیار مهم نیز هم‌زمان رخ می‌دهد: صفاق
وظیفه چین‌های صفاقی، آویزان شدن احشای شکمی به درون شکم، متحرک ساختن احشای داخل صفاق و ایجاد مسیری برای عبور عروق خونی، عروق لنفی و اعصاب می‌باشد. نکات مهم در مورد نامگذاری چین‌های صفاقی عبارتند از: الف) از ترکیب پیشوند Mes یا Meso و نام احشای مربوطه نامگذاری می‌شود (مانند بند نگهدارنده روده بزرگ (Meso+Colon=Mesocolon)؛ (مزانترها، چین‌خوردگی‌های دو لایه صفاق می‌باشند که قسمت‌هایی از روده‌ها را به جدار خلفی شکم وصل می‌کند). چین یا چین خوردگی صفاقی بلند، متصل به معده را چادرینه گویند (مانند چادرینه بزرگ). چین‌های دو لایه صفاقی که عضوی را به عضو یا دیواره عضو دیگر متصل می‌کند. به این چین دو لایه، رباط می‌گویند. رگ‌های عصب
رگ‌های عصب به مجموعه رگ ها لنفی و خونی گفته می شود که وظیفه خون‌رسانی و تنظیم فرایند های زیستی مانند اکسیژن رسانی، تامین گلوکز و مواد معدنی مورد نیاز اعصاب را برعهده دارند. این رگ ها به دلیل مجاورت با اعصاب از نظر پاتوفیزیولوژی اهمیت بسیاری دارند و بیماری های قلبی-عروقی، مانند واسکولیت، با تاثیر بر این رگ ها می تواند زمینه ساز بیماری های عصبی، مانند انواع نوروپاتی و ایسکمی عصب، شود. دستگاه گردش خون باز
سرخرگی که از قلب خارج شده، از طریق رگ هایی که انتهای آنها باز است، به فضای بین سلول ها وارد می شود.پس از تبادل مواد بین سلول ها و خون، خون تیره با حرکت ماهیچه های بدن جانور به بخش های عقبی بدن رانده و از طریق چند منفذ به قلب باز میگردد.در بدن حشرات مویرگ وجودندارد. سیاهرگ ریوی
سیاهرگ ریوی رگ‌های خونی بزرگی هستند که اکسیژن را از شش‌ها دریافت می‌کنند و به دهلیز چپ قلب می‌برند. چهار سیاهرگ ریوی در بدن هر فرد وجود دارد. (دو تا در هر شش) دهلیز (قلب)
خون برگشته از تمام قسمت‌های بدن، به‌استثنای شش‌ها به‌وسیلهٔ سه سیاهرگ (ورید) به داخل دهلیز راست می‌ریزد. این سه سیاهرگ عبارتند از: نوزاد
خون بند ناف (به انگلیسی: Cord blood) که به عنوان خون جفتی شناخته شده‌است که در جنین در حال تکوین داخل رحم جریان دارد. پس از تولد نوزاد، خون باقی‌مانده در بند ناف و جفت که غنی از سلول‌های بنیادی است به عنوان یک زباله بیولوژیک دور ریخته می‌شود. درحالیکه این خون حاوی سلول‌های بنیادی و سلول‌های خونساز است که می‌تواند برای درمان بیماریهایی مانند:دیابت تیپ ۱ (وابسته به انسولین)، بیماریهای قلبی عروقی، لوپوس، بیماریهای نورولوژیک مانند سکته مغزی، پارکینسون و آلزایمر، کمخونی‌ها و نقص ایمنی، بیماریهای کبدی و … به کار گرفته شود. سرخرگ تهیگاهی درونی
علاوه بر سرخرگ‌های تخمدانی و زیرشکمی، لگن دارای گردش خون جانبی (فرعی) نیز بوده و شاخه‌هایی از آئورت، سرخرگ تهیگاهی بیرونی و سرخرگ رانی نیز دریافت می‌کند و به همین دلیل در خونریزی‌های رحمی بستن سرخرگ تهیگاهی درونی و حتی تخمدانی باعت قطع کامل جریان خون لگن نمی‌شود، بلکه فقط فشار نبض شریانی در لگن کاهش می‌یابد و این مسئله باعث کنترل و توقف خونریزی می‌شود. ریزجریان
نخستین بخش ریز جریان، پیش مویرگی با تثبیت سرعت و فشار جریان خون در شریانچه‌ها توسط لایه درون رگی و فرایند شل و سفت شدن لایه ماهیچه‌ای دور شریانچه آغاز می‌شود. طی بخش دوم مویرگی، شریانچه‌ها خون را به مویرگ‌ها با قطر ۵ تا ۸ میکرومتر که دارای هیچگونه لایهٔ ماهیچه‌ای نیستند منتقل می‌کنند. سپس در بخش سوم، پس مویرگی خون منتقل شده از طریق مویرگ‌ها به ریزرگ‌ها با قطر ۱۰ تا ۲۰۰ میکرومتر و دارای لایه ماهیچه‌ای حمل می‌شود. کاتتر سیاهرگ مرکزی
کاتتر سیاهرگ مرکزی یا "کاتتر ورید مرکزی" لوله‌ای تو خالی ساخته شده از پلیمرهای مناسب برای کاربرد پزشکی است که وظیفه انتقال مایعات (خون، ادرار و … بر اساس نوع وسیله) از داخل بدن انسان به بیرون یا بالعکس را بر عهده دارد. کاتترها انواع مختلفی دارند که برای درمان انواع بیماری‌ها اعم از قلبی و عروقی، ارولوژی، گوارشی، اختلالات نورو واسکولار و … کاربرد دارند. کاتتریزاسیون یا کانولاسیون درون وریدی عبارت است از روشی که در آن یک کانولا در یک ورید وارد و مستقر می‌شود تا یک دسترسی وریدی را فراهم کرده باشد.ورید سابکلاوین طحال
طحال در دوران مختلف زندگی وظایف کاملاً متفاوتی را بر عهده می‌گیرد. در دوران جنینی و در ماه‌های پنجم تا هشتم بارداری، طحال به عنوان یک مرکز خون‌ساز عمل می‌کند و گلبول‌های سفید و قرمز خون را می‌سازد. پس از تولد، با انتقال مراکز خون سازی به مغز استخوان، این فعالیت طحال متوقف می‌شود. در عین حال، قابلیت تبدیل به بافت‌های خون‌ساز همواره در طحال باقی می‌ماند در برخی بیماری‌ها که با درگیر کردن مغز استخوان، باعث مهار ساختن سلول‌های خونی می‌شوند، سلول‌های طحال مجدداً شروع به فعالیت خونسازی می‌کنند. این فعالیت، معمولاً فاقد ارزش بالینی است و تنها موجب بزرگ شدن بیش از حد طحال و بروز عوارض ناشی از آن می‌شود. در دوران پس از تولد و در سنین کودکی، طحال یک منبع عمده و محل استقرار سلول‌های لنفوسیت B محسوب می‌شود و نقش مهمی را در پاسخ‌های ایمنی بدن ایفا می‌کند. لنفوسیت‌های B که در طحال استقرار یافته‌اند، در پاسخ به میکروب‌ها و عوامل خارجی، شروع به ترشح پادتن یا آنتی‌بادی می‌کنند. سلول‌های ماکروفاژی که در طحال استقرار یافته‌اند، نقش پاک‌کننده خون از سلول‌های غیرطبیعی را بر عهده دارند. گلبول‌های قرمز دارای اشکال غیرطبیعی یا آنهایی که بیش از اندازه پیر شده‌اند و همچنین پلاکت‌های غیرطبیعی، توسط طحال از گردش خون فیلتر می‌شوند. در هر روز، ۲۰ میلی‌لیتر گلبول‌های قرمز فرسوده توسط طحال جمع‌آوری و از گردش خون خارج می‌شوند. به‌طور طبیعی، یک سوم از کل پلاکت‌های بدن، در طحال ذخیره شده‌اند و در موارد لزوم، می‌توانند به جریان خون وارد شوند. ماهی
دستگاه گردش خون ماهی‌ها به صورت یک حلقهٔ بسته‌است. به این معنی که قلب خون را در یک حلقه در سراسر بدن به گردش درمی‌آورد. در بیشتر ماهی‌ها قلب چهار بخش دارد شامل دو محفظه، یک بخش ورود و یک بخش خروج. بخش نخست که سینوس ونوسوس نام دارد کیسه‌ای با دیوارهٔ نازک است که خون را پیش از آنکه به بخش دوم، دهلیز برسد از سیاهرگ می‌گیرد. دهلیز خود یک محفظهٔ ماهیچه‌ای بزرگ است که مانند یک راه یک‌طرفه خون را به بخش سوم، بطن می‌برد. بطن دیواره‌های ماهیچه‌ای ضخیم دارد و خون را نخست به بخش چهار (یک لولهٔ ماهیچه‌ای بزرگ) و سپس به بیرون قلب پمپ می‌کند. بخش چهار که پیاز شریانی نام دارد به آئورت متصل است و از این راه خون به آبشش‌ها می‌رسد. سرخرگ رانی
شریان رانی عمقی (Deep femoral artery) که به عمق ران رفته و تغذیه عضلات و استخوان ران را به عهده دارد. جسمک کلیوی
جسمک کلیوی شامل ۲ قطب است، قطب رگی و قطب ادراری. جریان خون در قطب رگی این مویرگ‌ها از طریق سرخرگ‌چه آوران برقرار می‌شود و از طریق سرخرگ‌چه وابران از این مویرگ‌ها خارج می‌شود. فشار خون در سرخرگ‌چه وابران بالاتر از فشار خون در سرخرگ‌چه آوران می‌باشد به این دلیل که سرخرگ‌چه وابران دارای قطر کوچکتری از سرخرگ‌چه آوران است. قطب ادراری به مجرای لوله مجاور حلقوی (به انگلیسی: Proximal convoluted tubule) خالی می‌شود. گردش خون کلیوی
گردش خون کلیوی (به انگلیسی: Renal circulation) تقریباً شامل ۲۰ درصد برون ده قلبی (به انگلیسی: Cardiac output)، خونی که در مدت ۱ دقیقه توسط بطن چپ یا راست قلب تلمبه می‌شود است. این جریان خون از آئورت شکمی (به انگلیسی: abdominal aorta) سرچشمه می‌گیرد و به بزرگ‌سیاهرگ بر می‌گردد. گردش خون کلیوی جریان خون به کلیه است و توسط رگ‌های تخصص یافتهٔ بسیاری انجام می‌شود. سرخرگ مغزی پیشین
سرخرگ مغزی پیشین یا شریان مغزی قدامی شاخه‌ای از سرخرگ کاروتید داخلی است (همانند سرخرگ مغزی میانی). این سرخرگ وظیفه خونرسانی نواحی قشر (کورتکس) حرکتی و حسی درارتباط با اندام تحتانی طرف مقابل و ناحیه مهاری مثانه را برعهده دارد. درحقیقت تغذیه خونی قسمت زیادی از لوب پیشانی (فرونتال) از طریق شریان مغزی پیشین انجام می‌شود. دو سرخرگ مغزی پیشین به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین به یکدیگر اتصال می‌یابند. انسداد ناشی از رسوبات در قسمت ابتدایی سرخرگ مغزی پیشین معمولاً به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین جبران می‌گردد. سیاهرگ‌های مثانه‌ای
سیاهرگ‌های مثانه‌ای () سیاهرگ‌ها یا وریدی هایی در ناحیه لگن خاصره هستند که خون را از مثانه خارج می‌کنند و به بیرون می‌آورند. سیاهرگ‌های مثانه‌ای خون را از شبکه سیاهرگی مثانه دریافت می‌کنند و از شاخه‌های سیاهرگ تهیگاهی درونی هستند. جریان خون مغزی
گردش خون مغزی حرکت خون از طریق شبکه شریان‌های مغزی و رگ‌های تأمین کننده مغز است. میزان جریان خون مغزی در بزرگسالان به‌طور معمول ۷۵۰ میلی لیتر در دقیقه است، که معادل ۱۵٪ برون ده قلبی می‌باشد. شریان‌ها خون حاوی اکسیژن، گلوکز و سایر مواد مغذی را به مغز تحویل می‌دهند و سیاهرگ‌ها خون دی‌اکسید شده را به قلب بازمی‌گردانند و دی‌اکسید کربن، اسید لاکتیک و سایر محصولات متابولیک را از بین می‌برند. از آنجا که مغز در برابر تغییرات موجود در تأمین خون خود بسیار آسیب‌پذیر است، سیستم گردش خون دارای تدابیر حفاظتی زیادی از جمله خودتنظیمی رگ‌های خونی است و شکست این تدابیر می‌تواند منجر به سکته مغزی شود. مقدار خونی که توسط گردش خون مغزی حمل می‌شود جریان خون مغزی نام دارد. شتاب‌های شدید ناگهانی نیروهای گرانشی درک شده توسط بدن را تغییر می‌دهند و می‌توانند گردش خون مغزی و عملکردهای طبیعی بدن را به شدت مختل کنند تا جایی که شرایط زندگی را به‌طور جدی مورد تهدید قرار دهند. سرخرگ معدی چپ
برخی از این شاخه‌ها از سوراخ مری دیافراگم گذشته و با شاخه‌های مری آئورت توراسیک بازپیوسته می‌شود. خود سرخرگ معدی چپ به سمت راست چرخیده و در طول خم کوچک معده درون چادرینه (اومنتوم) کوچک نزول می‌کند. این سرخرگ هر دو سطح معده در این ناحیه (یعنی خم کوچک معده) را خونرسانی می‌کند و با سرخرگ معدی راست بازپیوسته می‌شود. خون
خون به صورت مایع است و کار اصلی آن رساندن اکسیژن و موادّ تغذیه‌کننده مانند گلوکز و سازنده به بافت‌ها و کمک به دفع موادّ زائد (همچون کربن دی‌اکسید و اسید لاکتیک) از بافت‌های بدن و دفاع در برابر میکروارگانیسم‌ها است. این مایع به‌وسیلهٔ پمپاژ قلب (یا ساختاری همانند) توسط رگها، به تمام قسمت‌های بدن منتقل می‌شود. خون هم یک شاره و هم یک نوع بافت، محسوب می‌شود و بافت نامیده شدن آن، از آن روست که شامل مجموعه‌ای از یاخته‌های ویژه است که وظایف و اعمال خاصی را به‌انجام می‌رسانند. این یاخته‌ها در مادهٔ میان‌یاخته‌ای و زمینه‌ای مایعی به نام پلاسما شناورند که به خون حالت شاره می‌بخشد. به دانش بررسی خون، خون‌شناسی گفته می‌شود. آئورت شکمی
آئورت یا بزرگ‌سرخرگ سرخرگ اصلی خون‌رساننده به بدن است. از این شریان، شریان‌های متعددی منشعب می‌شوند که خون را به سراسر بدن می‌رسانند. آئورت سه لایه داخلی، میانی و خارجی دارد که از کلاژن، الاستین و عضلات صاف ساخته شده‌اند. آئورت شکمی (به انگلیسی: Abdominal aorta) بزرگترین قسمت از رگ آئورت و در ناحیهٔ شکمی بدن (از دهانهٔ دیافراگم تا کمر) (به انگلیسی: abdominal cavity) قرار دارد. به عنوان بخشی از آئورت، آئورت شکمی در اصل ادامهٔ بزرگ‌سرخرگ پایین‌رو یا آئورت نزولی، (به انگلیسی: descending aorta) است که در ناحیهٔ قفسه سینه قرار دارد. بزرگ‌سیاهرگ زیرین
بزرگ‌سیاهرگ زیرین بزرگترین سیاهرگ بدن است و خون قسمتهای پایین بدن را به قلب می‌رساند. خون وریدی معده و روده ابتدا بوسیله ورید باب داخل کبد و پس از عبور از کبد بوسیله دو یا سه ورید فوق کلیوی داخل بزرگ‌سیاهرگ زیرین می‌گردد. ورید اجوف تحتانی که به موازات چهارمین مهره کمر از دو ورید خاصره اصلی راست و چپ تشکیل می‌یابد از سمت راست ستون فقرات بالا آمده و وارد دهلیز راست قلب می‌گردد. در این مسیر به ترتیب وریدهای کلیوی، غدد فوق کلیوی، اعضای تناسلی، و وریدهای فوق کبدی داخل آن می‌شوند. سرخرگچه
نقش سرخرگ‌چه هادر شبکهٔ ریز جریان به این صورت است که نخستین بخش ریز جریان، پیش مویرگی با تثبیت سرعت و فشار جریان خون در سرخرگ‌چه هاتوسط لایه درون رگی و فرایند شل و سفت شدن لایه ماهیچه‌ای دور سرخرگ‌چهآغاز می‌شود. هنگام بخش دوم، مویرگی، سرخرگ‌چه هاخون را به مویرگ‌ها با قطر ۵ تا ۸ میکرومتر که دارای هیچگونه لایهٔ ماهیچه‌ای نیستند منتقل می‌کنند. سپس در بخش سوم، پس مویرگی خون منتقل شده از طریق مویرگ‌ها به ریزرگ‌ها [۶] با قطر ۱۰ تا ۲۰۰ میکرومتر و دارای لایه ماهیچه‌ای حمل می‌شود. سیاهرگ تک
سیاهرگ تَک یا ورید فرد یا ورید آزیگوس () سیاهرگی است که از جلوی مهره‌ها و طرف راست بخش سینه‌ای ستون مهره‌ها بالا می‌رود؛ از سیاهرگ کمری بالارو خون دریافت می‌کند؛ به بزرگ سیاهرگ زبرین می‌ریزد. سیاهرگ تک خون سیاهرگ‌های میان دنده‌ها را جمع‌آوری نموده و به قسمت انتهایی بزرگ‌سیاهرگ بالایی (ورید اجوف فوقانی) تخلیه می‌کند.در افرادی که عمل جراحی انجام می دهند در اثر پارگی این رگ از فلز تیتانیوم استفاده میشود.