داستانهای چخوفی به چه داستان هایی می گویند؟
آنتون چخوف
چخوف نخستین مجموعه داستانش را دو سال پس از دریافت درجهٔ دکترای پزشکی به چاپ رساند. سال بعد انتشار مجموعه داستان «هنگام شام» جایزه پوشکین را که فرهنگستان روسیه اهدا می‌کرد، برایش به ارمغان آورد.چخوف بیش از هفتصد داستان کوتاه نوشته‌است. در داستان‌های او معمولاً رویدادها از خلال وجدان یکی از آدم‌های داستان، که کمابیش با زندگی خانوادگی «معمول» بیگانه است، تعریف می‌شود. چخوف با خودداری از شرح و بسط داستان مفهوم طرح را نیز در داستان‌نویسی تغییر داد. او در داستان‌هایش به جای ارائهٔ تغییر، سعی می‌کند به نمایش زندگی بپردازد. در عین حال، در داستان‌های موفق او رویدادهای تراژیک، جزئی از زندگی روزانهٔ آدم‌های داستان او را تشکیل می‌دهند. تسلط چخوف به نمایشنامه‌نویسی، باعث افزایش توانائی وی در خلق دیالوگ‌های زیبا و جذاب شده بود. او را «مهم‌ترین داستان کوتاه‌نویس همهٔ اعصار» نامیده‌اند.
شاهنامه کردی
در یک تقسیم‌بندی می‌توان داستان‌ها و قصه‌های مرتبط با شاهنامه را چند دسته دانست: ۱-داستان‌هایی که با شاهنامه تطابق دارند. ۲- داستان‌هایی که با اندکی جابه‌جایی و تغییر از شاهنامه نقل شده‌اند. ۳- داستان‌هایی که جزو بخش‌های الحاقی شاهنامه محسوب می‌شوند. ۴- داستان‌های متفرقه شامل دو بخش: الف) داستان‌های کاملاً عامیانه‌ای که پس از سرودن شاهنامه و در دوره‌های بعدی در میان مردم رایج شده‌اند. ب) داستان‌هایی که به ظاهر شکل شاهنامه‌ای دارند؛ اما از منابع یا روایاتی غیر از شاهنامه گرفته شده‌اند. ۵- داستان‌هایی که به شاهنامه کردی منسوبند که در سرودن این داستانها، فرزندان، نوه‌ها و نبیره‌های رستم چون تیمور، جهانگیر، جهاندار، جهانبخش و … نقش دارند. طوطی‌نامه
طوطی‌نامه مجموعه‌ای از ۵۲ داستان فارسی است که به قرن چهاردهم میلادی مربوط می‌شود و نوشته ضیاءالدین نخشبی است. این کتاب نسخه‌های مختلفی دارد و نسخه‌ای از آن که به فرمان اکبر کبیر در دهه ۱۵۵۰ منتشر شد، ۲۵۰ مینیاتور دارد. داستان‌های فارسی این کتاب از مجموعه‌ای به زبان سانسکریت به نام "هفتاد قصه طوطی" یا "سوکاسپتاتی" الهام گرفته‌است. هفتاد قصه طوطی به قرن دوازدهم میلادی بازمی‌گردد. در ایران، همانند هند، طوطیان با توجه به توانایی سخنگویی‌شان به عنوان راویان قصه در آثار تخیلی محبوب هستند. داستان‌های ماجراجویی که هر شب و طی ۵۲ شب متوالی توسط یک طوطی روایت می‌شود، داستان‌هایی اخلاقی است تا صاحب او که "خجسته" نام دارد را ترغیب کند که به شوهرش خیانت نکند. خجسته همواره به نقطه ترک خانه برای دیدار با معشوقش می‌رسد و هربار طوطی او را با یک داستان اعجاب‌انگیز راضی به ماندن در خانه می‌کند. مهشید امیرشاهی
فرشته مولوی در مقاله‌ای با عنوان «دخت خلف دخو» می‌نویسد: «من مهشید امیرشاهی را داستان‌گویی مادرزاد می‌دانم… زبان و طنز وی را بی‌گمان قلهٔ شایستگی‌های ادبی کارهای او و سازندهٔ سبک ویژه اش. درستی و پیراستگی و روانی و شیوایی نثر و زبان او، در این زمانه که سرسری‌نویسی و پرنویسی و یاوه نویسی سکهٔ روزست، چنان خوش می‌درخشد که به خواننده حظی دوچندان می‌بخشد… و در بسیاری از داستان‌هایش طنزی گاه نرم و نازک و گاه خودنما حضور دارد؛ چنان‌که می‌شود گفت طنز یکی از شگردهای خوش‌دست شدهٔ نویسنده است. طنز این داستان‌ها نه فقط در بیان راوی و حرف و کلام و گفتگوی شخصیت‌ها که بیشتر در یافتن و پرداختن و نمایاندن شخصیت‌های کژ و کوژ و نیز یافتن و برساختن موقعیت‌های مضحکه است. برای نویسنده‌ای چون او که شناگر آب آشنای دریای زبان فارسی‌است و گوش رشک برانگیزی دارد، طنز در کلام از راه به‌کارگیری درست و به‌جای طعنه و متلک و نیش و کنایه و دیگر ترفندهای زبانی چون بذله گویی و مضمون کوک کنی کاری سخت نیست. اما آفریدن شخصیت‌ها و موقعیت‌های طنزآمیز کاری کارستان است که هم ذوق می‌خواهد هم تمرین. خوش طنزی مهشید امیرشاهی چنان است که می‌توانم با خیال راحت ادعا کنم که آن را از دو استاد طنز قزوین، عبید و دهخدا، به ارث برده‌است.» از دفترچه خاطرات یک دوشیزه
نقل از دفترچه خاطرات یک دوشیزه یا از یادداشت‌های یک دوشیزه داستان کوتاهی است از آنتوان چخوف که در سال ۱۸۸۳ نوشته‌است. این داستان از آثار کوتاه مشهور سال‌های نخست نویسندگی چخوف است که از روی آن فیلم‌سینمایی نیز ساخته شده‌است. «از دفترچه خاطرات یک دوشیزه» بارها به فارسی برگردانده شده‌است. چانگ‌کینگ اکسپرس
فیلم شامل دو داستان، می‌باشد، که به ترتیب روایت می‌شوند. به غیر از لحظات کوتاهی از پایان قصهٔ اول و شروع قصهٔ دوم، هر داستان به شرح روابط عاشقانهٔ یک پلیس می‌پردازد. این داستان‌ها به هم ارتباط خاصی ندارند، ولی هر سه شخصیت اصلی داستان دوم، برای لحظاتی در داستان اول حضور دارند. عامل پیوند دهندهٔ این دو پیرنگ به هم دیگر، رستوران midnight express است که هر دو مأمور در چهارراه کنار آن خدمت می‌کنند. خال (داستان)
این داستان در دهه چهل شمسی در کتاب هفته ترجمه و چاپ شد. وقایع این داستان هم به مانند باقی آثار شولوخوف در بین قزاقان حاشینه رود دُن اتفاق می‌افتد. گرچه این داستان در زمره ادبیات معاصر به شمار می‌رود اما شباهت بسیار زیادی به دو داستان اساطیری کهن ایران و یونان یعنی داستان "رستم و سهراب" و "اسطوره فرزند کشی پاریس" دارد. در هر سه این داستان‌ها پسر، ناخواسته به دست پدر کشته می‌شود. تنها تفاوت در این‌جا اینست که در داستان خال، آتامان پس از کشتن پسر به جای جستجوی نوشدارو خودش را هم می‌کشد. این واقعه به نوعی وجه تمایز بین یک داستان مدرن و یک داستان اساطیری است. داستان همشهری
داستان‌ها، روایت‌ها و مجموعه تصاویر دنباله‌داری است که تم طنز دارند. قصه‌های کردی
قصه‌های کردی بخشی از گنجینه پربار فرهنگ ملی ایران است. قصه‌های کردی شامل دو بخش «سروده» و «غیرسروده» است. بخش سروده را «بیت و باو» (Beyt û baw) یا «بیت» و بخش غیرسروده را، چیروک (čirok) می‌گویند که شمار آنها به صدها می‌رسد. هریک از این قصه‌ها، حاوی پندها و نکته‌های شیرین فراوان است با درونمایه اخلاقی، مذهبی، دلدادگی و حماسی. با وجود رشد سریع رسانه‌های گروهی، هنوز هم در آبادی‌ها و روستاهای دور و نزدیک کردستان قصه‌ها مورد توجه و علاقه فراوان مردم است. لخ، چخ و روس
افسانه‌ای مشابه (که نام‌های آن کمی تغییر کرده‌اند) در داستان‌های محلی دو نقطه از کرواسی وجود دارد: در گویش کایکاویان در منطقه هرواتسکو زاگوریه (شمال کرواسی) و در گویش چاکاویان در پولیسا (دالماسی مرکزی). نسخه کروات افسانه در سال ۱۹۴۰ بدست اس. ساکاچ بررسی و تحلیل شده‌است. خطبه شقشقیه
«شِقشِقیَّة» در لغت به معنای شُش است که شتر در هنگام هیجان و نفس‌نفس زدن، آن را از دهان بیرون می‌پرانَد و در زیرِ گلو صدا می‌کند و در نخستین بار، بیننده آن را با زبان حیوان اشتباه می‌گیرد. معنای دیگر شقشقیه، چیزی شبیه بادکنک است که هنگام خشم شتر از زیرِ گلو بیرون می‌زند و پس از آرام شدنِ شتر، ناپدید می‌گردد. بوقلمون‌صفت
بوقلمون صفت یا حربا نام داستان کوتاهی است از آنتوان چخوف که در سال ۱۸۸۴ نوشته است. این داستان بارها به فارسی برگردانده شده است. چخوها
این روستا در دهستان حومه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۲ نفر (۲۳خانوار) بوده‌است. چوقا
چوغا قدمتی چند هزار ساله دارد و از چغازنبیل شوش الهام گرفته شده در گذشته چوخا (چوغا) بین لرهای فیلی نیز رایج بود ولی در حال حاضر بیشتر در بین لرهای بختیاری رایج است در گذشته چوخا مخصوص رعیت و مردم عادی بختیاری بود و بزرگان و خوانین بختیاری از شال و قبا استفاده می‌کردند احمد گلشیری
از دیگر آثار احمد گلشیری مجموعهٔ بهترین داستان‌های کوتاه نویسندگان بزرگ است که از میان آنها بهترین داستان‌های آنتون چخوف در سال ۱۳۸۱؛ بهترین داستان‌های ارنست همینگوی در سال ۱۳۸۴؛ بهترین داستان‌های گابریل گارسیا مارکز در سال ۱۳۸۴، و بهترین داستان‌های جیمز جویس در سال ۱۳۸۸ چاپ شده‌اند و همراه با مقدمه‌های مفصلی که سبب شهرت این چند مجموعه شده‌است. سه خوک فسقلی
داستان سه خوک فسقلی متلی از زبان حیوانات و راجع به سه خوک کوچولو و یک گرگ بدجنس است. در این داستان هریک از خوک‌ها سعی دارد برای خود خانه‌ای از مواد اولیه‌ای خاص بنا کند. گرگ هم در فکر این است که خانه خوک‌ها را خراب کند، اما خانه خوکی که از جنس آجر است، خراب نمی‌شود. این متل برای نخستین بار در سال ۱۸۴۰ به چاپ رسید اما خود داستان سابقه خیلی قدیمی‌تر دارد. مرد چنگکی
مرد چنگکی یک نمونه کلاسیک از شایعات رایج است. این افسانه این است که یک زوج جوان درون ماشینی در یک جای تاریک پارک کرده‌اند، موسیقی پخش می‌شود و آنها مشغول معاشقه هستند سپس صدای موسیقی قطع شده و رادیو اعلام می‌کند یک قاتل سریالی به تازگی از زندانی در نزدیکی فرار کرده‌است و قاتل به جای یک دست خود چنگک دارد. زوج جوان صدای خراش روی در ماشین را می‌شنوند و تصمیم به فرار می‌گیرند اما مرد جنکگی هر دو را می‌کشد (در بعضی نسخه‌ها از افسانه آنها را از ماشین آویزان می‌کند). ادبیات شگرف
مجله پالپ «داستان‌های شگرف» را از سال ۱۹۲۳ تا اواخر سپتامبر سال ۱۹۵۴ در ایالات متحده منتشر کرد. اس. تی. جاشی چندین بخش از داستان شگرف را شرح می‌دهد که شامل وحشت ماوراطبیعی داستان ارواح، داستان علمی تخیلی، فانتزی و داستان‌های وحشتناک مبهم است و استدلال می‌کند که «داستان شگرف» عمدتاً نتیجه دلایل فلسفی و زیبایی‌شناسی نویسندگان مربوط به این نوع داستان است. داستان عامیانه
داستان عامیانه () که می‌توان قصه یا مَتَل هم نامید، یک نوع از داستان کوتاه است که ویژگی‌های معمول شخصیت‌های فانتزی و قالباً تخیلی فولکلور مانند، دورف‌ها، الف‌ها، جن، غول، کوتوله‌ها، ترول ها، پری، جادوگران و معمولاً سحر و جادو یا تبادل افسانه‌ها را در بر می‌گیرد. این افسانه‌ها ممکن است از روایتها و منابع محلی توصیف شده باشند. در بحث فنی کمتر واژه‌ای می‌توان جهت برابری یا مشابه با آن پیدا کرد که هم در بر گیرندهٔ موجودات تخیلی باشد و هم پیوند خورده با افسانه‌ها و ادبیات محلی باشد، در این گونه داستان‌ها معمولاً اتفاقات به شکلی ترسناک و عجیب شروع می‌شوند، در ادامهٔ یا میانهٔ داستان شکلی معمایی به خود می‌گیرند و در پایان، معمولاً با خوبی و خوشی به سَر می‌رسند. تاریخ سری مغولان
هم‌قطاران پیر و پیروان وفادار و امیران لشکر چنگیزخان شب‌های زیادی را به دور آتش‌های بزرگ اردوگاه یا در چادرهای سپید جمع می‌شدند و از وقایع گذشته خاطرات گذشته را که رویدادهای تاریخی زمان خود بودند بازگو می‌کردند. این نوشته‌ها که با دست خطهای زیبا تهیه شده بود پس از مدتی جمع‌آوری شدند و کتاب تاریخ محرمانه مغول را تشکیل داد. امیر عشیری
عشیری بیش از ۵۰ عنوان داستان نوشته‌است. ترجمه‌هایی هم به نام عشیری منتشر شده‌است که او در گفتگویی آن‌ها را «ساختگی» خوانده است. خاله سوسکه
عبدالحسین زرینکوب قصه‌هایی از قبیل خاله سوسکه را در ردیف افسانه‌های زنجیری قرار می‌دهد. در افسانه‌های زنجیری زبان فارسی، شخصیت‌های داستان پی در پی از یکدیگر سؤال می‌پرسند تا بالاخره به جواب اصلی برسند. این سؤالات در قالب عبارت‌های موزون هستند که به صورت ترجیع تکرار می‌شود. اولریش مارزلف نیز خاله سوسکه را در شمار قصه‌های زنجیره‌ای و با شماره ۲۰۲۳ در کتاب خود به نام «طبقهبندی قصه‌های ایرانی» جای داده است. تک‌گویی
تک گویی ممکن است پاره‌ای از داستان و نمایشنامه را تشکیل دهد یا خود، داستان یا نمایشنامه‌ای مستقل باشد. قسمت‌های اولیهٔ شازده احتجاب نمونه‌ای از به کارگیری این شیوه در داستان است. همچنین یکی از مشهورترین تک‌گویی‌ها در ادبیات قطعهٔ «"بودن یا نبودن"» از نمایشنامه "هملت" اثر شکسپیر است. قصص الانبیاء
قصص الانبیاء به داستانهایی اطلاق می‌گردد که از قرآن یا تفاسیر معتبر قرآن نشات گرفته شده باشند. از بهترین نمونه‌های قصص الانبیاء می‌توان به کتب مؤلفین زیر اشاره برد: لهجه گلپایگانی
چند قصهِ گلپایگانی - آخاله اُوغُور بخیر داستان در داستان
"حکایت‌های کنتربری" اثر چاوسر و "دکامرون" اثر بوکاچو هم داستان‌های قاب کلاسیک هستند. در "قصه‌های کنتربری"، شخصیت‌های داستان، حکایاتی در خور شخصیت خویش، به گونه ای که شخصیت خود را برجسته کنند، می‌گویند. شوالیه نجیب یک داستان نجیب را روایت می‌کند، شخصیت خسته کننده یک داستان بسیار کسل کننده را تعریف می‌کند، و آسیاب بی‌ادب یک داستان ناخوشایند را روایت می‌کند. "اودیسه" اثر هومر بسیار از این ابزار استفاده می‌کند؛ ماجراهای ادیسه در دریا همه توسط ادیسه در دربار پادشاه آلکینوس در فایاکس نقل می‌شوند. داستانهای کوتاه دیگر، بسیاری از آنها نادرست، قسمت اعظم "ادیسه را تشکیل می‌دهند". بسیاری از مجموعه‌های داستان‌های مدرن کودکان اساساً آثار گلچین متصل شده توسط این ابزار هستند، مانند "قصه‌های موش" آرنولد لوبل، "خوکچه کوچک" پائولا فاکس "و گوش و دم و عقل" فلیپ و هیلاری شرلوک. ضریح
احمد صبحی منصور در مقاله ای با عنوان: «القصص القرآنى للعظة و ليس للتشريع» (در ردّ احکام مبتنی بر داستان های قرآنی، که اتفاقا حکم جواز ساخت ضریح و بارگاه بر قبور اموات به استناد آیه 21 سوره کهف به همین شیوه است) می گوید: «قصص و داستانهای قرآنی برای پند و موعظه است و نه برای تشریع احکام، لذا گاهی داستان های قرآنی محتوی برخی رخدادهاست که خلاف رسم رایج بوده و هیچ جنبه حکم شرعی ندارد، مانند: داستان سجده فرشتگان برای آدم ابوالبشر، وگرچه این فرمان خداوند متعال برای ملائکه یک امری ناشناخته و جدید بود، ولی تنها بخاطر تعلیم طاعت و بندگی فرشتگان بوده است، ولذا هیچ نمی توان از این داستان حکم به سجده برای غیرخداوند متعال صادر کرد. نمونه دیگر، داستان قرآنی در خصوص به بردگی بردن و فروش یوسف نوجوان به بهای اندک است، که باز خلاف رسم رایج بوده و متّکی به این آیه نمی شود حکم به بردگی افراد داد. همچنین قصص قرآنی به منظور دقت و تمرکز مردم به اصل داستان و برای پند و عبرت گرفتن از آنها می باشد، مثل: حکایت ذوالقرنین که قرآن کریم برای ما هیچ معلوم نکرده که آیا وی پیامبری بوده است یا ملک و فرشته ای؟ و بلکه تنها گوشه ای از سرگذشت او را برای ما بیان کرده است.» چچ‌نامه
چچ‌نامه از نخستین تواریخ اسلامی به گونه‌ای دیگر نیز متمایز است، از جمله این‌که دربارهٔ برخی روایات، که در منابع دیگر به اختصار آمده، در چچ‌نامه به تفصیل صحبت شده‌است، مثلاً بلاذری (ص۴۳۷) از مبادلهٔ نامه‌هایی میان حجاج‌بن یوسف و محمدبن قاسم ثقفی به اشاره سخن گفته، اما در چچ‌نامه متن حدود بیست نامه آمده‌است. بعضی اطلاعات چچ‌نامه، مانند آغاز خلافت علی بن ابی‌طالب در سال ۳۸ و آغاز خلافت معاویه در ۴۴، نادرست است و پاره‌ای روایات آن، مانند سرنوشت محمدبن قاسم ثقفی، از داستان‌پردازی خالی نیست. در میان گودال
در میان گودال داستانی است از آنتوان چخوف. این داستان به دست کاظم انصاری ترجمه و به‌همراه چند داستان دیگر در کتابی به همین نام منتشر شد. ادبیات شگرف
این نوع از ادبیات بیشتر توسط نویسندگانی مانند جف وندرمیر، آن وندمیر و چاینا میه ویل استفاده شده‌اند؛ این‌گونه از ادبیات شگرف یک پدیده نوپا است که آن را «شگرف نو» می‌نامند. این ژانر را شاید بشود این‌طور تعریف کرد: «داستان‌هایی که مضامین و کلیشه‌های خیالی را می‌گیرند و به نحوی به آن می‌پردازند که خواننده معذب شود. وانگهی برخلاف بخش اعظم علمی تخیلی و فانتزی، نحوهٔ روایتِ داستان در ادبیات شگرف نو، واقع گرایانه و عادی است. انگار مشغول خواندن ادبیاتی از جریان اصلی (mainstream) هستید که صرفاً مضمون علمی تخیلی یا وحشت هم دارد» مجمل فصیحی
مجمل فصیحی اثر فصیح خوافی کتابی در تاریخ عمومی از زمان هبوط آدم تا وقایع سال ۸۴۵ ه‍.ق است. نویسنده مطالب را با انتخاب از کتاب‌های گذشته و یادداشت‌برداری از وقایع روزگار خود گردآوری و آن را به شاهرخ تیموری تقدیم کرده‌است. نویسنده رویدادها را به کوتاه‌ترین شکل درضمن وقایع هر سال نگاشته است. کتاب دارای نثری ساده همراه با اشعاری عربی و فارسی است. داستان عاشیقی
در زبان ترکی اسلامبولی لغت عربی حکایه (Hikâye) را برای داستان عاشیقی استفاده می‌کنند و امروزه این واژه در زبان انگلیسی در ترکیب Turkish hikaye جا افتاده است. در زبان ترکی آذری با اینکه کلمه "دستان" (از ریشه داستان فارسی) مورد استفاده است ولی مفهوم آن مشخصا داستان‌هایی است که حول ماجراهای عشقی یک عاشیق شکل گرفته‌اند. فراق عاشیق از معشوق، در این روایتها، نه بخاطر بی‌وفائی معشوق که بعلت قضای روزگار اتفاق می‌افتد و عشق همواره دو طرفه است. لطیفی
گویا این قوم «چرخوی» در سابق در روستائی به همین نام «چرخوی» در نزیکی لار زندگی می‌کرده‌اند که امروزه از بین رفته‌است. تصور می‌رود که در حملهٔ افغان‌ها ویا هنگام تسلط محمدخان بلوچ ویا بالآخره در زمان نادر شاه ولشکر کشی وی این قریه «چرخوی» خراب ومردم آن را کوچانیده باشند که قسمتی از آن‌ها به نام (چرخوی) در قریه لطیفی سکونت کرده‌اند. تصور اینکه در هنگام لشکر کشی نادر شاه برای دفع محمدخان بلوچ وغلبه بر مردم شافعی مذهب لارستان وپرا کندن آن‌ها این قریه ساخته شده باشد صحیح تر است. شیخ ریا
این افسانه، داستان چوپان گمنام و بینوایی را روایت می‌کند که در خارج از شهر و در کوهستانی دورافتاده سکونت دارد و تنها هنر او، نواختن نی به طرزی ماهرانه و جانسوز است. این چوپان بر حسب اتفاق در مسیر وزیر مکار و حیله گر پادشاه قرار می‌گیرد و وزیر بدلایلی تصمیم به برکشیدن و مطرح ساختن چوپان را می‌گیرد و به وی وعدهٔ وصال دختر بسیار زیبای پادشاه را می‌دهد. حسین الهی قمشه‌ای
هفت داستان زیر هفت گنبد اثر نظامی، هفت شهر عشق عطار، سعدی و شکسپیر، گل و بلبل، موسیقی در ادبیات فارسی، هنر و حکمت داستانسرایی در مثنوی، حافظ و آثار او، سرمایه‌گذاری فرهنگی برای جوانان، دنیای شادی، شاعری و زیبایی‌شناسی در ادبیات فارسی، سیری در عرفان ایرانی، دیوان ناصر خسرو از دیدگاه زیبایی‌شناسی، محی الدین عربی و ابن فارض مصری، شبی با حافظ، اخلاق در علم و تکنولوژی، قرآن در ادبیات فارسی، شراب الست، یک و زیاد: دایره وجود، رومی: پیام‌آور عشق، اسلام و فطرت انسانی، مکاتب فلسفی و تعلیمات معنوی رومی، دین عشق، حجاب‌های خداوند، تمامیت انسان، پیکار مستمر انسان و دیو در شاهنامه فردوسی، سمفونی مولانا، قوانین هارمونی از دیدگاه فلسفی و زیبایی‌شناسی، جوهر واقعی اسلام، ابن عربی و ادبیات فارسی عرفانی، اخلاق فلسفی در آثار خواجه نصیرالدین طوسی، صلح و عدالت در اسلام، شاعری و پیامبری، اسطوره‌شناسی نوروز در ادبیات فارسی، عشق از دیدگاه رومی و تاگور، در ماهیت شعر. مجموعه سخنرانی‌های وی در تمنوس آکادمی لندن بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۳ دربارهٔ مولانا، عطار، نظامی، فردوسی، ابن عربی، شبستری، هارمونی و قرآن نیز نمایانگر اعتبار جهانی او است. خوشنویسی
۱- کوفی- ۲- طومار- ۳- جلیل – ۴- مجموع – ۵- ریاسی – ۶- ثلثین – ۷- نصف – ۸- جوانحی – ۹- مسلسل – ۱۰- غبار جلیه – ۱۱- مؤامرات – ۱۲- محدث – ۱۳- مدمج – ۱۴- منثور- ۱۵- مقترن- ۱۶- حواشی- ۱۷- اشعار – ۱۸- لؤلؤی – ۱۹- مصاحف – ۲۰- فضاح النسخ – ۲۱- غبار- ۲۲- عهود – ۲۳- معلق – ۲۴- مخفف- ۲۵- مرسل -۲۶- مبسوط- ۲۷- مقود- ۲۸- ممزوج – ۲۹- مفتح – ۳۰- معماه -۳۱- مؤلف- ۳۲- توامان- ۳۳- معجز- ۳۴- مخلع – ۳۵- دیوانی- ۳۶- سیاقت – ۳۷- قرمه که این اختلاف اسامی منسوب به مخترعین هر خط و درشتی و ریزی بوده‌است. چخانسور
بازمانده‌های باستان‌شناسی و شبکه‌های کهن آبیاری نشان می‌دهد که انسان‌ها از دیرباز در این محل زندگی می‌کرده‌اند اما نام چخانسور در کتاب‌های تاریخی از سده سیزدهم هجری (۱۹ میلادی) به این‌سو ذکر شده‌است. ممکن است چخانسور همان سرووار/سروزان باستانی باشد که اصطخری در نوشته‌های خود از آن یاد کرده‌است. چخانسور را چغانسور نیز می‌نوشتند و سور را در این نام به معنای جشن و عروسی می‌دانند. هنری راولینسون معنای آن را «تپه عروسی» دانسته و نام‌گذاری آن را با روایات سنتی «ازدواج دختر رستم» مرتبط می‌داند. این شهر در سال ۱۸۴۵ حدود ۱٬۵۰۰ تا ۱٬۸۰۰ خانه داشت و از قلعه‌ای بزرگ، بازار، پنج گرمابه همگانی، دو کاروانسرا و یک مسجد برخوردار بود. ذوالفقار کرمانی، نویسنده کتاب جغرافیای نیمروز، که در سال ۱۲۸۸ قمری به دستور ناصرالدین‌شاه قاجار، شاه ایران، برای تهیهٔ نقشه سیستان و تعیین مرزهای ایران با افغانستان به آن منطقه رفته به چخان‌سور نیز سر زده و از آن با نام چخنشور و گاه خچنشور یاد می‌کند. وی در صفحه ۹۷ کتاب جغرافیای نیمروز می‌نویسد:یوم سه‌شنبه دهم، اول صبح چند راس گوسفند خریده قربانی نموده سوار شدیم تا یک فرسخی چخنشور رفته همه‌جا نقشه برداشته، خود چخنشور با دوربین خوب دیده می‌شد. تحقیق وضع چخنشور را از میردرویش‌خان که از صاحبان چخنشور بود کردم از قراری که مذکور داشت سه قلعه در میان هم، قلعه سیم که ارک است روی تپه واقع شده، دور تپه هم قلعه دیگری در وسط ارک که خانه سردار ابراهیم خان سنجرانی بلوچ می‌باشد برج بلند مستحکمی سه مرتبه. سردار ابراهیم خان سنجرانی در میان همان برج منزل دارد. حالت سردار ابراهیم خان سنجرانی این است که از مردم دوری می‌کند؛ تمام حکمرانی میان طایفه را زنش، مادر خانخان، می‌کند... از قرار مذکور قلعه اول چخنشور خیلی مستحکم است. قطر دیوار با خاکریزی که وصل به دیوار است بیست و پنج ذرع است. عرض شمالی چخنشور ۳-۸-۳۱، طول شرقی‌اش از دارالخلافه ۲۰-۲۳-۱۰. اطراف چخنشور در تمام صحرا نیزار و علامت مرداب است که از آب خوش‌رود مرداب بوده‌است. دسته دلقک‌ها
دسته دلقک‌ها داستان زن‌های نان‌آور خانواده و مردهای حسابی خوشگذران است؛ یعنی داستان زمین‌خورده‌ها و مطرودها. همچنین این رمان داستان سیاهی از جنگ است. مصیبت‌نامه
مصیبت‌نامه افزون بر ۴۰ بخش شامل حکایاتی است که مجموع آنان ۳۴۷ حکایت می‌شود. برخی از حکایات کتاب عبارتند از: قصه بهلول، میره عبدالسلام، مجنون، نصراحمد، قصه دیوانه، دیوانه دیگر، شیطان و پیغمبر، دیوانه و عمید، میرزاده و عاشق، پادشاه و دیوانه، دختر پادشاه و مرد مزدور، حکایت صفیه خاتون خواهر سنجر و حکایت محمود و پیر خوشه چین که داستانیست انتقادی از نوع حکومت‌های پیشین و حرصی که بر جمع اموال داشته‌اند. بعضی از این حکایت‌ها نظیر حکایت نصر بن احمد، مسعود غزنوی و حسنک و نوح بن منصور جنیه تاریخی دارند که به دوران سامانیان و غزنویان اشاره می‌کند. حادثه آکو
روایت خیالی و اقتباس گرفته از حادثه چهل و هفت رونین به عنوان "چوشینگورا" شناخته می‌شود. موفق‌ترینِ این اقتباس‌ها، نمایشنامه عروسکی بونراکو بود که به نام "کاناده‌هون چوشینگورا" (اکنون به سادگی چوشینگورا یا خزانه نگهبانان وفادار) خوانده می‌شود که در سال ۱۷۴۸ توسط تاکدا ایزومو و دو دستیار نوشته شد بعداً در یک نمایش کابوکی اقتباس شد که هنوز هم یکی از محبوب‌ترین‌های ژاپن است. در نمایش، برای جلوگیری از توجه سانسورگران، وقایع به گذشته‌های دور، به فرمانروایی آشیکاگا تاکائوجی و دوره موروماچی (۱۳۳۶–۱۵۷۳) منتقل و نام اشخاص تغییر داده شده‌است. تاریخچه رمان‌نویسی در ایران
تمایل به نگارش داستان سورئال با تاثیرپذیری از "بوف کورِ" هدایت نیز یکی از جریان‌های این دوره است. مشهورترین اثر در این سبک، "زن پشت در مفرغی" نوشتهٔ احمد شاملو است. اساسی‌ترین عناصر داستان بوف کور در این اثر دیده می‌شود، با این تفاوت که شاملو برای قبولاندن رویاهای قهرمان داستان، بر خلاف هدایت، کمتر از مسائل زمینی جدا شده‌است. در این دوره، ترجمهٔ آثار واقع‌گرایانهٔ روسی، اروپایی و آمریکایی شدت بیشتری گرفت و آثار متعددی از نویسندگان بزرگ جهان مانند ماکسیم گورکی، اشتفان تسوایک، جک لندن، تولستوی، مارک تواین، استاین‌بک و دیگران در این دوره به فارسی برگردانده شد. آثار داستانی فارسی که در سال‌های ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۰ در حدود ۷ درصد از صنعت چاپ و نشر ایران را به خود اختصاص داده‌بود، در سال‌های ۱۳۲۱ تا ۱۳۲۵ به کمتر از ۳ درصد رسید و در مقابل، آثار ترجمه از ۱ درصد به بیش از ۹ درصد افزایش یافت. آثار ترجمه‌شده، با نمایش مهارت نویسندگان بزرگ جهان در توصیف شخصیت‌ها و رویدادها، افق جدیدی را پیش روی نویسندگان ایرانی باز کرد. به‌تدریج، توجه نویسندگان ایرانی نیز از توصیف حالات درونی و روحی شخصیت‌ها به بیان دیدگاه‌هایشان نسبت به انسان و جامعه معطوف شد؛ چنان‌که در نخستین کنگره نویسندگان که در سال ۱۳۲۵ برگزار شد، بر لزوم توجه به واقع‌گرایی و زیبایی‌شناسی هنری تأکید شد. علاوه بر مضمون، اصول و شگردهای داستان‌نویسی در ایران نیز تحت تأثیر آثار ادبی خارجی قرار گرفت. به پیروی از جنبهٔ اعتراضی ادبیات آمریکا، آل احمد، "از رنجی که می‌بریم" و گلستان، "آذر، ماه آخر پا ییز" را خلق کردند و کوشیدند تقابل وحشی‌گری و انسانیت را نشان دهند. آن‌ها نخستین نویسندگان ایرانی بودند که در آثار خود به زیبایی نثر خود توجه جدی کردند. "چشمهایش" اثر بزرگ علوی و "دختر رعیت" اثر به‌آذین که هر دو در سال ۱۳۳۱ منتشر شدند، جزو نخستین رمان‌های واقع‌گرای فارسی‌اند که با ساختار و شخصیت‌پردازی خوب، جایگاه مشخصی در ادبیات پیشرو ایران باز کردند؛ اگرچه در این دو رمان نیز واقعیت‌های اجتماعی تنها از دریچه‌ای محدود بیان شده‌است. علوی که در هنگام تحصیلش در آلمان به شدت تحت تأثیر بنیانگذار علم روان‌کاوی، زیگموند فروید بود، پس از پیوستن به مارکسیسم، تلاش می‌کرد در آثارش، از واقع‌گرایی سوسیالیستی بهره‌گیری کند. انتشار "چشمهایش"، تمجیدها و انتقادهای زیادی را به همراه داشت که بسیاری از این انتقادها از ناحیهٔ فعالان چپ در ایران بود. این انتقادها حتی در نشریات شوروی نیز منعکس شد. کامشاد معتقد است یکی از مهمترین انتقادها به این اثر، زیاده‌روی نویسنده در «روان‌کاوی و درون‌نگری‌های رمانتیک» است که مانع پیشرفت داستان می‌شود و آن را از واقع‌گرایی دور می‌کند. با این حال، او این اثر را دارای «جایگاهی یکتا در ادبیات جدید ایران» می‌داند و آن را گونه‌ای «نقاشی واژگان از اوضاع و احوال زمان» می‌شمارد که رنج و مصیبت مردم عادی را به روشنی بیان می‌کند. این اثر زبانی ساده و موجز دارد که به زبان گفتار نزدیک است و در عین حال، به دام اصطلاحات عامیانهٔ غلوآمیز و هرزه‌گویی نیفتاده‌است؛ چنان‌که جرج مایکل ویکنز، استاد زبان فارسی و ایران‌شناسی، آن را راهنمای مفیدی برای شناخت زبان گفتاری فارسی دانسته‌است. خسرو و شیرین
داستان عاشقانهٔ خسرو و شیرین را به غیر از نظامی، فردوسی در شاهنامه و شاعران دیگر هم آورده‌اند و نسخه‌های مختلفی از آن با عنوان‌های «شیرین و فرهاد» هم موجود است. برخی معتقدند این داستان ریشه در فولکلور دارد. منصور یاقوتی معتقد است خسرو و شیرین یا شیرین و فرهاد از داستان‌های کردی منطقهٔ کرمانشاه بوده و نظامی که مادری کرد داشته با این داستان آشنا بوده و آن را بازسرایی کرده‌است. شمشیربه‌دستان
شمشیربه‌دستان () گونه‌ای از افراد هستند در دسته‌ای از داستان‌های ماجرایی که به عنوان نمونه‌های برتر مرام و سلحشوری به تصویر درمی‌آیند. شمشیربه‌دستان معمولاً بانوان گرفتار را آزاد کرده، دست ضعفا را گرفته و با دلاوری‌ها و شمشیربازی‌های خود کارها را به سرانجام نیکی می‌رسانند. قورباغه‌های زبان‌چنگالی
قورباغه‌های زبان‌چنگالی یا وزغ‌های شکم‌آتشی نام یک تیره از راسته قورباغه است. لطیفی
زیرا طائفه‌ای که اکنون به نام «چرخوی» در روستای «لطیفی» در نزدیکی لار سکونت دارند سنی شافعی بوده وبا گروه دوم که به نام «لطیف بو» نامیده می‌شوند وشیعه هستند در قریه مزبور (لطیفی) زندگی می‌کنند. چندجمله‌ای چبیشف
در واقع چندجمله ای های چبیشف نمودارهای کسینوسی هستند که مقیاس افقی آنها تغییر کرده ولی مقیاس عمودی آنها نه.و ریشه های آن که به آنها گره هم می گویند زمانی است که(cos(θ صفر شود یعنی (برای n های طبیعی) : بانو با سگ ملوس
بانو با سگ ملوس یا بانویی با سگ کوچولویش داستان کوتاهی است از آنتوان چخوف که در سال ۱۸۸۹ نوشته است. این داستان بارها به فارسی ترجمه شده است. فرخ‌نامه
فصل پنجم: در بقول: در نوزده نام. بادزوج، گندنا، کهکز(شابانک)، کاهو، سداب، کاشنی(کاسنی)، کرفس، فرفخ(خرفه پرپهن)، گشنیز، سیسنبر(سوسنبر)، نعناع، اسفاناخ(اسفناج)، راشن، نانخواه(زنیان) ، اسفندان (خردل)، سماروغ(قارچ خوراکی)، طرخون(ترخون)، ریواس، سعتر(آویشن). ایوانف (نمایشنامه)
ایوانف عنوان نمایشنامه‌ای چهارپرده‌ای از آنتوان چخوف است. این نخستین نمایشنامه‌ای است که چخوف کار خود را با آن آغاز کرد. او با نوشتن چنین نمایشنامه‌ای، تئاتر نوین را در کشورروسیه بر پایه‌گذاری کرد. نمایشنامه "ایوانف" یکی از پنج نمایشنامه بلند چخوف محسوب می‌شود. آنتون چخوف
نخستین نمایش‌نامهٔ چخوف بی‌پدری است که چندان شناخته شده نیست و پس از آن ایوانف. یکی دو نمایش‌نامهٔ بعدی چخوف هم چندان موفق از کار در نیامد تا اینکه با اجرای نمایش «مرغ دریایی» در ۱۸۹۷ در سالن تئاتر هنری مسکو چخوف طعم نخستین موفقیت بزرگ‌اش را در زمینهٔ نمایش‌نامه‌نویسی چشید. همین نمایش‌نامه دو سال قبل از آن در سالن تئاتر الکساندریسکی در سنت پترزبورگ با چنان عدم استقبالی روبه‌رو شده بود که چخوف در میانهٔ دومین شب نمایش آن، سالن را ترک کرده بود و قسم خورده بود دیگر هرگز برای تئاتر چیزی ننویسد. اما همان نمایش‌نامه در دست بازیگران چیره‌دست تئاتر هنر مسکو، چخوف را به مرکز توجه همهٔ منتقدان و هنردوستان تبدیل کرد. بعدها با وجود اختلافاتی که میان چخوف و کنستانتین استانیسلاوسکی - کارگردان نمایش‌نامه‌های وی - پیش‌آمد آثار دیگری از چخوف - همچون «دایی وانیا» (۱۸۹۹)، «سه خواهر» (۱۹۰۱) و… نیز بر همان صحنه به اجرا درآمد. عمدهٔ اختلاف چخوف و استانیسلاوسکی بر سر نحوهٔ اجرای نمایش‌نامهٔ «باغ آلبالو» بود. چخوف اصرار داشت که نمایش‌نامه کاملاً کمدی است و استانیسلاوسکی مایل بود بر جنبهٔ تراژیک نمایش‌نامه تأکید کند. چخوف نه فقط به ناتورالیسم افراطی استانیسلاوسکی می‌تازد، بلکه همچنین حال و هوای افسرده و غم‌انگیزی را که فکر می‌کرد به نمایشنامه‌اش تحمیل شده‌است، زیر سؤال می‌برد. در آوریل ۱۹۰۴، چخوف، در نامه‌ای به همسرش الگا می‌نویسد: «چرا دائماً در پوسترها و روزنامه‌ها، نمایشنامه مرا درام می‌نامید؟ نمیروویچ دانچنکو و استانیسلاوسکی، در نمایشنامه من چیزی پیدا کرده‌اند که مطلقاً به آنچه من نوشته‌ام شباهتی ندارد، و من شرط می‌بندم که هیچ‌کدام از آنها، برای یک‌بار هم که شده، نمایشنامه مرا با شیفتگی، تا به آخر نخوانده‌است. مرا ببخش، اما به شما اطمینان می‌دهم که این عین حقیقت است.»مشخصات کلی آثار داستانی چخوف را می‌توان در این محورها خلاصه کرد. قصه‌های بلوچی
نگاهی کلی و گذرا نشان می‌دهد که قصه‌های بلوچ برای سه دورة سنی شکل گرفته اند: شکوه قاسم‌نیا
وی برای تألیف داستان بلند «هلی فسقلی در سرزمین غول‌ها» و اشعار کتاب «کلاغه به خنده افتاد» در یازدهمین جشنوارهٔ کتاب کودک و نوجوان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان دو دیپلم افتخار دربخش شعر و داستان گرفت. «هلی فسقلی در سرزمین غول‌ها» نیز موفق به دریافت جایزه کتاب سال کودک و نوجوان در بخش داستان کودک شد. قصه‌های شیرین هزارو یک شب یکی از آثار او است. اولین رمان وی با عنوان کاش یکی قصه‌اش را می‌گفت در سال ۱۳۹۶ منتشر و موفق به دریافت دو جایزه شد او برای نگارش کتاب گلک چه مهربان است! برگزیده هشتمین دوره کتاب سال ایران شد. داستان عاشیقی
داستان عاشیقی، به مثابه یکی از ارکان موسیقی عاشیقی، نوعی روایت است که عاشیقها در گردهماییها و، به ویژه، در قهوه خانه عاشیقلار، اجرا می‌کنند. قسمت‌های منثور این ژانر هنری را عاشیق روایت می‌کند و بخش‌های منظوم آن را همراه با نواختن "ساز عاشیقی" به آواز می‌خواند. داستان‌های مولوی
حکایت زندگی نوازنده‌ای است که در دوران جوانی، دوستان فراوانی دارد اما در پیری تنها و منزوی شده و به گورستانی پناه می‌برد. خداوند فرستاده‌ای را برای دلجویی از این پیر دلشکسته می‌فرستند و … جامع الحکایات
تعداد داستان‌های در نسخه‌های مختلف، متفاوت هستند. ذبیح الله صفا، بزرگترین جامع الحکایات را نسخه ۷۹۷ کتباخانه دیوان هند می‌داند که مشتمل بر ۵۲ داستان است؛ اما آنطور که پیداست، داستان‌های شماره ۳۶ تا ۴۴ این مجموعه،‌شامل داستن‌هایی می‌شود که به صورت فرعی از بختیارنامه است و اشتباها به عنوان داستانی مستقل تلقی شده‌است. به همین ترتیب این مجموعه شامل ۴۴ داستان است. از همین رو، نسخه‌ای دیگر از این مجموعه در کتابخانه فردوسی تاجیکستان که شامل ۵۲ داستان است، بزرگترین جامع الحکایات گزارش شده تا کنون است. علاو بر تعداد،‌حجم داستان‌ها نیز با هم متفاوت هستند و افسانه‌های یکی دو صفحه‌ای کوتاه‌ترین داستان‌های این مجموعه را شکل داده‌اند. شینیگامی: شیبیتو مگایر
"داستان شینیگامی: شیبیتو مگایر" در حومه شهری به‌نام اچ در توکیو اتفاق می‌افتد و حول محور آکادمی کونوهارا می‌چرخد، جایی که هر ده سال یکبار اتفاقات وحشتناکی در آن رخ می‌دهد. پلیس قادر به توضیح این حوادث نیست و آن‌ها را به عنوان اتفاقات تصادفی دسته‌بندی می‌کند، اما شایعه شده‌است که آن‌ها توسط ارواح صورت می‌گیرند. به همین دلیل، مدیر کونوهارا یاشیکی کازوئو از خاندان کوجو را استخدام می‌کند تا در نقش یک معلم وارد مدرسه شده و حوادث را بررسی کند. شهرستان خاش
- شعر: عبارت است از آوازی که مضمون آنرا داستانهای حماسی، عشقی، وقایع تاریخی، و پند و اندرز تشکیل می دهد. همانند درگیری قوم بلوچ با قشون انگلیس، جیندخان و داستان میرقنبر و چاکر و گوهرام. سوفی، کنتس دو سگور
کنتس دو سگور امروزه بیشتر به خاطر رمان «تلخکامیهای سوفی» و خاطرات یک الاغ یا «خاطرات یک خر» شناخته می‌شود. رمان «تلخکامیهای سوفی» را اسماعیل سعادت در ۱۳۴۲ به فارسی ترجمه کرده‌است. رمان خاطرات یک الاغ یا «خاطرات یک خر» برای نخستین بار تحت عنوان «خرنامه» توسط اعتمادالسلطنه در ۱۳۰۶ هجری قمری به روش اقتباس یا ترجمهٔ آزاد به فارسی برگردانده شد و بعدها چند مترجم دیگر نیز آن را دوباره به فارسی منتشر کردند. داستان
داستان فلَش، داستانک یا داستان کوتاه، قالبی در داستان‌نویسی است که در چند خط یا حداکثر یک صفحه نوشته می‌شود و در پی یک کشف ضربه‌زننده است. این کشف می‌تواند غافلگیر کردن خواننده و ایجاد شوک، شوخی یا نمایش لحظه‌ای زیبا باشد. در فارسی می‌توان آن را «داستان ناگهان»، «داستان لحظه»، و «داستان آنی ». سگ ولگرد (داستان کوتاه)
جان الله کریمی مطهر، استاد دانشگاه تهران، با بررسی تطبیقی «کاشتانکا»، نوشتهٔ آنتون چخوف و «سگ ولگرد»، آن‌ها را بسیار شبیه ولی با جهان‌بینی‌های متفاوتی دانسته‌است. گم کردن صاحب در آغاز، از شباهت‌ها و چگونگی پایان یافتن داستان از تفاوت‌های دو داستان است که کریمی مطهر به آن‌ها اشاره کرده‌است. حسین فتاحی (نویسنده)
قصه‌های مثنوی حاجی آقا
نصراصفهانی و فهیمی به بررسی تطبیقی "حاجی آقا" و داستان کوتاه «ویولن روتشید» از آنتون چخوف پرداخته‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، در این داستان‌ها که نمونه‌هایی از طنز انتقادی هستند، چخوف دیدی خوشبینانه دارد، اما دید هدایت بدبینانه و یأس‌آلود است. نصراصفهانی و فهیمی می‌گویند، روتشیلدِ چخوف و حاجی آقایِ هدایت هر دو نماد افراد مادی‌گرایی هستند که تنها چیزی که می‌شناسند و باعث خرسندیشان می‌شود پول است. این شخصیت‌ها هر دو زندگی منفعت‌محوری دارند، هر دو خسیسند، و هر دو به زن و زندگی بی‌اهمیت و سخت‌گیرند. همچنین در مقایسهٔ شخصیت‌ها، شخصیت‌های داستان چخوف، یکنواخت، ایستا، و کسل‌کننده هستند که تغییر حالت نمی‌دهند، در حالی که شخصیت‌های داستان هدایت، همراه با حوادث داستان دگرگون می‌شوند. هم حوادث در ساخت شخصیت‌ها و تغییر آن‌ها سهم دارد، هم شخصیت‌ها در مسیر حوادث تعیین‌کننده‌اند. هزار و یک روز
ساختار داستان‌نویسی هزار و یک روز تو در تو یا لایه به لایه است، در لایهٔ اول، حکایت فرخناز، دختر شاه کشمیر (روایتِ اصلی) قرار دارد، با ورود جرعه‌بخش قصه‌گو در لایهٔ دوم شش داستان بلند روایت می‌شود. در لایهٔ سوم این روایت‌ها خود به ۵۰ روایت داستانی تقسیم می‌شوند که در لایهٔ چهارم و پنجم نیز روایت‌های مستقلی به آن‌ها افزوده می‌شود و جمعاً ۷۲ روایت کوتاه را شکل می‌دهند که به صورت کلاسیک ۱۹ داستان است. داستان در داستان
هم "The Golden Ass"، الاغ طلایی، اثر آپولیوس و هم "Metamorphoses"، دگردیسی‌ها، اثر Ovid عمق قاب‌بندی را تا چندین درجه افزایش می‌دهند. نمونه اولیه دیگر، "هزار و یک شب" (شب‌های عربی) است که در آن داستان کلی توسط یک راوی ناشناخته روایت می‌شود و در داخل این روایت داستان‌ها توسط شهرزاد قصه گو روایت می‌شود. در بسیاری از روایات شهرزاد، داستانهای نقل شده وجود دارند و حتی در برخی از اینها، داستانهای دیگری نیز وجود دارد. نمونه آن " سه سیب " است، یک رمز و راز قتل که توسط شهرزاد روایت می‌شود. در داخل داستان، پس از اینکه قاتل خود را لو می‌دهد، او یک فلاش بک از وقایعی که منجر به قتل شدند را روایت می‌کند. در این فلاش بک، یک راوی غیرقابل اعتماد داستانی را برای گمراه کردن قاتل احتمالی تعریف می‌کند، که بعداً کشف می‌کند پس از اینکه شخصیت دیگری واقعیت را برای او تعریف کرد، گمراه شده‌است. همان‌طور که داستان به پایان می‌رسد، " " در داخل آن روایت می‌شود. این اثر پرمخاطب را می‌توان در سنت‌های داستان نویسی عربی، فارسی و هندی پیدا کرد. روت۱۳
گروه خبری alt.folklore.urban واژه‌ای جدید به نام "furrfu" را اختراع کرده‌است که در اصل با اعمال ROT13 بر روی واژه "sheesh" به وجود آمده‌است. این واژه به این خاطر به وجود آمد که برخی از کاربران این گروه خبری، فکر می‌کردند که واژهٔ "sheesh" بیش از حد مورد استفاده قرار می‌گیرد و در صدد جایگزین کردن آن برآمدند. واژهٔ "sheesh" در این گروه خبری، به عنوان پاسخی برای ارسال‌های تکراری تازه‌ واردین در مورد افسانه‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گرفت. حکایت‌های کنتربری
در واقع در حکایت‌های کانتربری مردمی از طبقه‌های مختلف نقش قصه‌گویی را به عهده می‌گیرند و رفتارها و اظهار نظرهای آن‌ها سرنخ‌های زیادی دربارهٔ روش زندگی و خلق و خوی مردم آن زمانه به خواننده می‌دهد. مثلاً حکایت اول را شوالیه -از طبقه اشراف- نقل می‌کند و قرار بر این می‌شود که بعد از او هم راهب قصه بگوید اما آسیابان -از طبقه پایین جامعه- خودش را وسط می‌اندازد تا قصه‌اش را تعریف کند. اول بودن قصه شوالیه- خواننده را به این صرافت می‌اندازد که لابد قصه‌ها بر اساس طبقه اجتماعی شخصیت‌ها گفته خواهند شد اما وقتی آسیابان خودش را قاتی ماجرا می‌کند- معلوم می‌شود که قرار نیست این‌طور باشد. چاوسر بعد از بازنشستگی از کار- یعنی در اوایل دهه ۱۳۹۰ میلادی- شروع کرد به کار جدی روی حکایت‌های کانتربری. او برنامه بزرگی برای نوشتن این حکایت‌ها در ذهن داشت و اگر آن را پیاده می‌کرد الان حجم حکایت‌های موجود خیلی بیشتر بود. برنامه اصلی چاوسر این بود که هر کدام از شخصیت‌های حاضر در حکایت‌های کانتربری چهار داستان بگویند- دو تا در راه رفتن به زیارت و دو تا در راه برگشت. با این حساب باید ۱۲۰ داستان دراین اثر نوشته می‌شد اما متن موجود به زبان انگلیسی ۲۴ حکایت بیشتر نیست و این یعنی روز ۲۵ اکتبر سال ۱۴۰۰ میلادی که چاوسر از دنیا رفت- احتمالاً برنامه خیلی بزرگ‌تری برای ادامه ی این حکایت‌ها در ذهن داشت اما نتوانست پیاده‌اش کند. کیش بابلی
باور بر این است که برخی از داستانهای تنخ از افسانه‌های کهن ای خاورمیانه تأثیر یا الهام گرفته‌اند و شاید بر اساس آنها باشند. خروس (داستان)
"خروس" داستانی بلند است که کمتر از ۲۴ ساعت از زندگی دو نفر از مهندسان نقشه‌برداری که برای مساحی به جزیره‌ای رفته‌اند و اهالی جزیره را نشان می‌دهد. آن‌ها از ماشین جا می‌مانند و مجبور می‌شوند شب را در منزل کدخدا بگذرانند. کدخدا از آن‌ها دوستانه پذیرایی می‌کند و برای‌شان سفره‌ای رنگین ترتیب می‌دهد. این دو مهمان بعد از ورود به خانه متوجه صدای بلند و عجیب خروسی می‌شوند. کدخدا خروس را حرام‌زاده می‌داند و معتقد است این خروس از ساعت شماطه‌دار به دنیا آمده‌است. این خروس با آوازهای مکرر نابه‌هنگامش اهالی محل و صاحب‌خانه را ذله کرده‌است. خروس، علاوه بر این، بر کلهٔ بز آذین‌شده سردر خانه، مرتب فضله می‌اندازد. کدخدا به نوکرهایش دستور می‌دهد که خروس را بگیرند و بکشند. سرانجام، کدخدا خروس را می‌گیرد و طی مراسمی آیینی با حضور دیگران سر می‌بُرد. کدخدا با فکر اینکه دو مساح برای یافتن گنج به جزیره رفته بودند، بساط مشروبی ترتیب می‌دهد و سعی می‌کند با استفاده از مستی نشانی گنجی که وجود ندارد را از زیر زبانشان بیرون بکشد که موفق نمی‌شود. قصه‌خوان
واعظ کاشفی قصه‌خوانی را به دو بخش تقسیم کرده: حکایت‌گویی و نظم‌خوانی و درباره ابزار کار قصه‌خوانان گفته است: اشکور
ریشه‌یابی افسانه‌های روستایی: بیشتر افسانه‌ها ریشه در ناشناخته‌ها دارند. وقتی انسان قدرت شناخت تمام اشکال خلقتی را ندارد که در پیرامونش وجود دارد، اقدام به ساخت قصه و‌ افسانه بر اساس سلیقه، فرهنگ بومی و دانش خود می‌نماید. افسانه‌سرایی گاه سرپوشی است بر ترس‌های درونِ ما و گاه سبب ایجاد رُعب با اَغراض گوناگون در پیرامون افراد صورت می‌گیرد. وجود غول‌، جن‌، پری، بختک، بوم‌گرد، نفت‌خیک، دوال‌پا، گیلم‌گوش و مردآزما نیز از همین دسته‌است. در اغلب روستاهای اشکور و همچنین کوهپایه‌های گیلان، بختک با نام محلی "سرخُوس" جسم سنگینی است که روی آدم قرار می‌گیرد و راه مجاری تنفسی را مسدود می‌کند. بیشتر مردم با تکیه بر باور سنتی و عدم آگاهی از تنگی نفس به سبب مشکلات تنفسی و یا کمبود اکسیژن به هنگام تنفس که البته ریشه در علم داشته، از خوابیدن زیر درخت گردو اِبا داشتند زیرا باور داشتند مکان بختک یا سرخُوس لابلای شاخه‌های درخت گردو است ولی به بیان علمی چون برگ‌های درخت گردو جاذب قدرتمند اکسیژن بوده، در نتیجه با جذبِ تمام اکسیژنِ محدوده خود و آزادسازی گاز کربنیک، سبب ایجاد حالت خفگی در انسان خوابیده می‌شود. خانه‌های کاهگلی و کوچک مسقّف به چوب و کاهگل نیز به سبب عدم دسترسی اکسیژن برای کسانی که دچار تنگی مجاری تنفسی بودند ایجاد حالت خفگی می‌نمود و شخصی که چنین حالتی را تجربه کرده و عموماً نیز در خواب اتفاق می‌افتاد، می‌پنداشت که کسی و یا جسم سنگینی سبب مشکل در تنفس او شده‌است. البته کسانی نیز برای بختک یا سرخوش اَشکالی را متصور شده‌اند که در طول زمان در ذهن شنوندگان نهادینه شده‌است. در سال‌های دور به سبب نبود برق در روستاها و روشنایی کافی، هر سایه و یا جنبنده‌ای به فراخور شجاعت بیننده، احساس و ادراک می‌شد. هر کس جنبنده یا جسمی را به هنگام تاریکی درپشت‌بام‌هایً کاهگلی می‌دید جهت توجیه ترس خود نامی بر آن می‌نهاده. به مرور این موجودات خیالی و ترس‌آور، در داستان‌ها وافسانه‌ها راه پیدا کرده و پرورش یافته‌اند و به فراخور تخیل گوینده یا شنونده دارای شناسنامه‌های ذهنی شده‌اند. مردم ساده زیست روستایی نیز از این نماد تخیلی برای ترساندن کودکان جهت بیرون نماندن از خانه و یا زود خوابیدن استفاده کرده‌اند. به نظر می‌رسد دلیلی براثبات وجود و قطعیٓت حضور هیچ موجود غیرزمینی درمیان مردم و دیدن آن توسط اشخاص مختلف قابل ارائه نیست ولی نمی‌توان از کنار باورهای عامیانه بی‌تفاوت داشت جون ریشه در سال‌های متمادی زیست مردم دارد زیرا هر نمادی برگرفته از واقعه‌ای هست که برای کسی از ناحیه‌ای خاص و به شکلی خاص‌تر رُخ داده است. در اشکور به جُغد، کوربی، مرغ حق و مرغ شب می‌گویند. مرغ حق مانند جغد هست ولی با تفاوت بسیار. این پرنده شب‌ها بطور برعکس از شاخه درختان آویزان می‌شود و صدایش شبیه حق حق هست که با فاصله می‌خواند. در داستان‌های عامیانه، برخی از مردم کوهستان‌های گیلان باور دارند که کوربی به سبب از دست دادن معشوقه‌اش مرتب او را صدا می‌زند و به علت گریه زیاد، کور شده است. چشمان کوربی بصورتی با پرهای ظریف پوشانده شده است که تداعی کننده چشم نداشتن این پرنده زیبا است. با وجود باور افسانه‌ای نسبت به نابینایی جغد این حیوان از بینایی فوق‌العاده‌ای برخوردار است و به آسانی زیست بوم خود را برای یافتن شکار کنترل می‌نماید. برخی هم بر این باورند که نام مرغ حق برگرفته از صدای شب هنگام جغد (کوربی) است که مدام صدا می‌زند: هو هو هو... جغد یا کوربی در میان شاخ و بال درختان جنگلی یا ‌باغ‌های روستاییان و بیشتر در نقاط دور از دسترس انسان لانه‌ می‌سازد و از پرندگان کوچک‌تر و خزندگان تغذیه می‌نماید. در باورها، نفت‌خیک هیولایی ترسیم می‌شود که فاقد دست و پا است، در شیب‌ها غل می‌خورد و خود را به رهگذران می‌کوبد. به ادعای راویان، در زمان برخورد، این هیولا، خنده‌ای وحشتناک می‌کند و در لابلای خنده‌اش به قربانی خود می‌گوید: آیا تاکنون چنین چیزی را دیده بودی یا نه؟ اگر قربانی در پاسخ تعلل کند و عین جمله او را بلند ادا نکند، ممکن است کُشته شود. راویان می‌گویند در پاسخ نفت‌خیک باید لگدی محکم به آن هیولا زد و گفت: آیا تاکنون چنین چیزی را دیده بودی یا نه؟ همچنین تصور می‌شود به سبب بزرگی شکمش، توانایی بلعیدن یکصد کودک را بطور همزمان داراست و این قدرت، بر ترس شنونده نوپا می‌افزاید. این موجود خیالی همانند شکم یا چیزی شبیه بشکه‌ای مدوّر و پُر از نفت، نمود عینی‌تری در روستاهای گیلان بویژه اشکور دارد. وجود مناظر خاص مانند اشکال مختلف درختان، سنگ‌ها، صخره‌ها و نیز موجودات اهلی یا وحشی سرگردان در داخل یا پیرامون روستا، که در شب به شکلی غیرواقعی دیده می‌شوند، سبب شکل‌گیری افسانه نفت‌خیک با جثّه‌ای بزرگ شده است. برخی از روستاییان مدعی هستند با این موجود روبرو شده‌ و حتی آن را لمس کرده‌اند. این موجود حاصل تخیٓل جمعی از افکار ساده روستایی هست که برای هر ناشناخته‌ای افسانه‌ای می‌ساختند و افسانه‌ها پس از زمانی رنگ و لعاب به خود گرفته و جای پای محکمی در زندگی انسان باز کرده‌اند. شاید ترسناک‌ترین موجود برای ترساندن کودکان، نفت‌خیک باشد چون عدم وجود دست و پا، گرد بودن و در شیب بودن خانه‌های روستایی، باورپذیری و احتمال برخورد با چنین هیولایی را در ذهن ساده‌اندیشانه کودکان تقویت می‌کند. فندق‌شکن (باله)
فندق شکن، داستانی تخیلی از وقایعی است که برای دختربچه‌ای آلمانی به نام کلارا اتفاق می‌افتد. در برخی اجراها نام این دختر ماری است چراکه در اصل داستان هوفمان (فندق شکن و شاه موش‌ها) نام دختر ماری و نام عروسک او کلارا است. این داستان در دو پرده اجرا می‌شود. چوپان دروغگو
چوپان دروغگو نام داستانی است از ازوپ که در افسانه‌های ازوپ (یونان باستان) آمده‌است. این داستان، ماجرای چوپان جوانی است که برای خوش‌گذرانی گاهی به دروغ فریاد «گرگ! گرگ!» سر می‌دهد. از قضا روزی گرگ به گله‌اش می‌زند و مردم گمان می‌کنند باز هم دروغ می‌گوید و بنابراین کسی به کمک او نمی‌رود. دوران چتین
او قصه‌هایش به این شرح می‌باشد: سفری به آسمان- به دنبال ماجراجویی در دو جلد مردم ترک
داستان‌های حماسی مردمان ترک به چهار گروه اصلی سکایی، هون، گؤک‌ترک و اویغور تقسیم شده‌است که با توجه به روند تاریخ ترکان است. حلقهٔ سکایی شامل داستان‌های تنکا الب‌ار و شو، حلقهٔ هون شامل داستان اغوز قاغان، حلقهٔ گؤک‌ترک شامل داستان‌های بوزقورد (گرگ خاکستری) و ارگنه‌قون (گذرگاه صعب‌العبور) و حلقهٔ اویغور شامل داستان‌های تورییش (پیدایش) و کوچ که با یکدیگر پیوستگی دارند، است. شرط‌بندی (داستان کوتاه)
«شرط‌بندی» داستان کوتاهی از آنتون چخوف، نوشته‌شده در سال ۱۸۸۹ است. موضوع داستان دربارهٔ شرط‌بندی یک بانکدار ثروتمند با یک وکیل جوان سر اخلاقی‌تر بودن مجازات مرگ یا حبس ابد است. فصیح خوافی
مجمل‌التواریخ معروف به مجمل فصیحی، خلاصهٔ تاریخ جهان از هبوط آدم تا زمان نگارش کتاب است. نشان شیر و خورشید (داستان)
نشان شیروخورشید نام داستانی است از آنتوان چخوف. چخوف در این داستان به مردی ایرانی به نام "راحت‌قلم" می‌پردازد. او این داستان را در سال ۱۸۸۷ مطابق با ۱۳۰۵ (قمری) یعنی نه سال پیش از کشته شدن ناصرالدین‌شاه نوشته‌است. رشته‌داستان‌های تیرفینگ
رشته‌داستان‌های تیرفینگ به مجموعه افسانه‌هایی در اساطیر اسکاندیناوی گفته می‌شود که دربارهٔ شمشیر جادویی تیرفینگ گردآوری شده، و دو افسانه آن در ادای منظوم  و یک داستان در هروارار ساگا آمده‌است. این شمشیر به دست دو دورف به نام‌های دولین و دوالین برای پادشاه گارداریکی و نوهٔ شجاع اودین، اسوافرلامی درست شده بود. اسوافرلامی به قدری برای این کار عجله داشت که آن‌ها را در بیرون غار غافلگیر کرده و با استفاده از جادو از بازگشت آن‌ها به داخل جلوگیری کرد. سپس با تهدید جانشان، آن‌ها را مجبور به ساخت شمشیری کرد با دسته‌ای از جنس طلا، شمشیری که هیچگاه زنگ نزند، شمشیری که آهن را به مانند پارچه‌ای بشکافد و همیشه پیروزی به ارمغان آورد. دورف‌ها نیز با بی‌تمایلی ساخت شمشیر را در زمان تعیین شده به پایان رساندند. اما آن‌ها برای گرفتن انتقام شمشیر را نفرین کردند، شمشیر هر زمان که کشیده شود زندگی فردی را خواهد گرفت و بدین سبب سه عمل ناجوانمردانه نیز انجام خواهد شد و برای دارنده آن نیز مرگ را به ارمغان می‌آورد. پس از این ماجرا، شمشیر برای مدت زمانی طولانی نزد او باقی ماند و توسط آن به پیروزی‌های زیادی در جنگ‌‌ها و نبردهای تن به تن دست یافت. اسوافرلامی عاقبت در جنگی تن به تن بدست برزرکری به نام آرن‌گریم کشته شد و او نیز شمشیر را به پسرش آنگانتیر داد. میخائیل چخوف
منابع شولوم علیخم
هم‌چنین در داستان‌های کوتاه «شولوم علیخم» قصه‌هایی که مردم آفریده‌اند، بسیار دیده می‌شود. در این قصه‌ها که بی‌اندازه بی‌پیرایه است، آرزوی مردم فقیر و سادهٔ یهودی که ثروتمند شدن است، به خوبی به چشم می‌خورد. این داستان‌های ساختگی که بدان‌ها جنبهٔ حقیقی داده شده‌است، اغلب سرگذشت قهرمانان یهودی است که به گنجی دست می‌یابند یا به نزد ثروتمندی می‌روند و … پول یعنی آنچه پایهٔ خوشبختی به نظر آنان است به چنگشان می‌افتد. سه خواهر
سه خواهر عنوان نمایشنامه‌ای است نوشته آنتوان چخوف که در سال ۱۹۰۰ نگارش یافت و برای اولین بار در سال ۱۹۰۱ به روی صحنه رفت. آنتوان چخوف علاوه بر این نمایشنامه، نمایشنامه‌های دیگری چون "باغ آلبالو"، "خرس و مرغ دریایی" را نیز خلق نموده‌است.نمایشنامه "ناتورالیستی" سه خواهر در باره پوسیدگی و نابودی تدریجی اشرافیت اواخر قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم روسیه است و جستجویی برای یافتن معنای زندگی در دنیای جدید. این نمایشنامه شرحی بر زندگی و دلمشغولی‌های خانواده پروزروف است که از سه خواهر بنام‌های "اولگا"، "ماشا" و "ایرینا" و برادرشان "آندره ئی" تشکیل شده‌است. این خانواده از وضعیت موجود خود ناراضی است و چشم انداز آینده را تیره و تار و امیدهای خویش را برباد رفته می‌بیند. سه خواهر این خانواده به همراه برادرشان آندره، همگی جوانان تحصیل کرده و با فرهنگی هستند که در مسکو بزرگ شده‌اند ولی از یازده سال پیش در شهری کوچک واقع در یک ناحیه روستایی روسیه زندگی می‌کنند. شهر مسکو در این نمایشنامه نقش برجسته‌ای دارد: سه خواهر همواره به آن می اندیشند و پیوسته آرزو می‌کنند روزی به آن باز گردند. مسکو، شهری که آنان شادترین روزهای خود را در آن گذرانده اند، به‌نظر ایشان مظهر کمال است.اما وقتی نمایش پیش می‌رود، این سه خواهر بیش از پیش و به تدریج از رویاهای خویش فاصله می‌گیرند. اولگا (دختر بزرگ خانواده) در ابتدا در مدرسه‌ای آموزگار است ولی در انتهای نمایش به مقام مدیریت آن مدرسه رسیده‌است، ترفیع مقامی که او چندان علاقه‌ای به آن ندارد. ماشا همسر یک معلم بنام فئودور ایلیچ کولیجین است. در ابتدای ازدواج شان ماشا فریفته استعداد و زرنگی شوهرش بود ولی اکنون هفت سال بعد از ازدواجشان او را مردی کودن بحساب می‌آورد که آنقدرها هم که او در ابتدا می پنداشت باهوش نیست. ایرینا جوانترین خواهر است. او در عالم رویاهایش همیشه در آرزوی رفتن به مسکو و پیدا کردن عشق واقعی خویش است. آندره ئی تنها پسر خانواده است. او عاشق ناتاشا ایوانوا است. نمایش با مراسم روز سالگرد درگذشت پدر خانواده آغاز می‌گردد، روزی که نام- روز ایرینا نیز هست. به همین مناسبت، بعد از مراسم سالگرد، یک مجلس میهمانی نیز برقرار می‌گردد که در آن آندره ئی به نزد ناتاشا می‌رود و به عشق خویش اعتراف می‌کند. پرده دوم نمایش وقتی آغاز می‌گردد که حدود ۲۱ ماه از وقایع پرده اول گذشته‌است. آندره ئی و ناتاشا با هم ازدواج کرده‌اند و صاحب یک فرزند شده‌اند و این در حالیست که ناتاشا با شخصی بنام پروتوپوپوف، که یکی از رؤسای آندره ئی است، نیز رابطه عاشقانه برقرار کرده‌است. شخصیت پروتوپوپوف در نمایش ظاهر نمی‌شود و فقط نامش آورده می‌شود. ماشا با یک افسر ارتش بنام آلکساندر ایگناتی‌ویچ ورشینین رابطه دارد. افسری که متاهل است و همسری دارد که مرتب اقدام به خودکشی می‌کند. در همین پرده، توزنباخ و سولیونی نسبت به ایرینا اظهار عشق می‌کنند. وقایع پرده سوم نمایش در اتاق مشترک اولگا و ایرینا اتفاق می افتد. اینکه اولگا و ایرینا مجبور شده‌اند به‌طور مشترک در یک اتاق زندگی کنند نشانه بارزی است بر اینکه ناتاشا دارد کنترل امور خانواده به دست می‌گیرد. او از دو خواهر شوهر خود خواسته است تا دو نفری در یک اتاق زندگی کنند تا فرزند خودش بتواند دارای یک اتاق مستقل باشد. در شهر یک آتش سوزی اتفاق افتاده است که همه سرگرم تعمیرات و پاکسازی‌های بعد از آن هستند. ماشا و ایرینا از اینکه برادرشان آندره خانهاشان را به گرو گذاشته تا با پول آن بدهی‌های ناشی از قمار بازیهایش را بپردازد، بسیار عصبانی هستند. ماشا نزد اولگا و ایرینا اعتراف می‌کند که با ورشینین رابطه دارد و هر چقدر شوهرش، کولیجین، دلبستگی بیشتری به او پیدا می‌کند، علاقه وی به شوهر برعکس کمتر و کمتر می‌گردد. ایرینا تصمیم می‌گیرد که با توزنباخ ازدواج کند زیرا اولگا (که کمی سنتی فکر می‌کند) این ازدواج را برای او به‌عنوان یک زن نوعی وظیفه به‌شمار می‌آورد. در این پرده چبوتکین مست بازی در می‌آورد و در عالم مستی ساعتی که متعلق به مادر آندره و خواهرها بوده‌است را می‌شکند. مادری که آندره او را بسیار دوست می‌داشته‌است. در پرده چهارم، که آخرین پرده نمایش است، سربازها، که اکنون دیگر دوستان خانواده پروزروف هستند، در حال آماده شدن برای ترک آن ناحیه هستند و درست در زمان رفتن آنان، توزنباخ در حین یک دوئل بدست سولیونی کشته می‌شود. این دوئل در نمایش نشان داده نمی‌شود ولی صدای شلیک گلوله شنیده می‌شود و مراتب کشته شدن توزنباخ نیز اندکی قبل از پایان نمایش اعلام می‌گردد. بسیاری از شخصیت‌ها نمایش بعد از شنیدن خبر کشته شدن نوزنباخ نمی‌دانند چگونه از خود عکس‌العمل نشان بدهند. اولگا مدیر مدرسه می‌شود و به همراه پرستار (آنفیسا)، که در پایان تنها شخصیت قانع و خشنود نمایش است، خانه را ترک می‌کند. آشویتس خصوصی من
آشویتس خصوصی من در سه فصل «شکنجه‌شده‌ها»، «عاشقانه‌هایی ناتمام برای آنا» و «خرده‌روایت‌هایی از هراس و انزوا» تدوین شده است؛ عنوان‌های فصل‌ها قراردادی است و و لزوماً به این معنا نیست که فصل دوم اثر روایتی صرفاً عاشقانه است و دیگر فصل‌ها نه! زیرا به اعتقاد من نویسنده دوگانه شعرهای اجتماعی و شعرهای عاشقانه که در فضای ادبیات ایران رایج شده است، آدرس غلط دادن به مخاطب است و این دوگانه مُضحک ریشه در نقدهای ذوقی دارد. بر این اساس شعرهای فصل «شکنجه شده‌ها» همانقدر عاشقانه است که اجتماعی است و شعرهای فصل «عاشقانه‌های ناتمام برای آنا» همانقدر سیاسی است که شعرهای فصل «خرده‌روایت‌هایی از هراس و انزوا». شعرهای «قبرستان در مه»، «آشویتس خصوصیِ من»، «سلول انفرادی خاورمیانه»، «هراس اپیزودیک»، «قانون جنگل»، «دیالوگ»، « سربازهای کاغذی»، «زخم‌ها و سنگ‌ها»، «سه‌شنبه سیاه»، «صدایِ مشکوک به جهان»، «میان تاریکیِ آبها و سنگ‌ها»، «فال خون»، «کاغذهای خون‌آلود»، «بازپرس ویژه قتل» برخی از عنوان شعرهای فصل نخست است. آنتون چخوف
آنتون پاولوویچ چِخوف (زادهٔ ۲۹ ژانویهٔ ۱۸۶۰ در تاگانروگ – درگذشتهٔ ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۰۴) پزشک، داستان‌نویس، طنزنویس و نمایش‌نامه‌نویس برجستهٔ روس است. هرچند چخوف زندگی کوتاهی داشت و همین زندگی کوتاه همراه با بیماری بود اما بیش از ۷۰۰ اثر ادبی آفرید. او را مهم‌ترین داستان کوتاه‌نویس برمی‌شمارند و در زمینهٔ نمایش‌نامه‌نویسی نیز آثار برجسته‌ای از خود به‌جا گذاشته‌است. چخوف در ۴۴ سالگی بر اثر خون‌ریزی مغزی درگذشت. مجموعه آثار چخوف
چهار جلد نخست داستان‌های کوتاه، جلد پنجم "جزیره ساخالین"، جلد شش و هفت نمایشنامه‌ها و سه جلد نهایی نامه‌های چخوف را در بر می‌گیرد. نامه‌ها را ناهید کاشی‌چی و باقی مجلّدات را سروژ استپانیان ترجمه کرده است. اصحاب کهف
اصحاب کهف عده‌ای مسیحی بودند که مطابق روایات دینی در دوران حکمرانی یکی از حکمرانان محلی روم باستان به نام دقیانوس، در شهری به نام افسوس که در ترکیه امروزی واقع بوده، زندگی می‌کردند و همگی جز یکی از آنان که یک چوپان به همراه سگش بود از اشراف‌زادگان و درباریان بودند و دین خود را مخفی نگاه می‌داشتند. روایت قرآن از ایشان در سوره کهف به سبک بیشتر داستان‌های قرآن، کوتاه و خلاصه و گذرا است‌. داستان اصحاب کهف از آیه هشتم تا آیه بیست‌وششم این سوره، اینگونه روایت می‌شود: اصحاب کهف به خدا ایمان آورده و برعلیه شرک در قومشان برمیخیزند. خدا به آنان می‌گوید که به غار پناه ببرید و آنجا به شکل غیرقابل تشخیصی، به خواب می‌روند. پس از آنکه بیدار می‌شوند خدا به ایشان می‌گوید که با پول خود برای خرید غذا به شهر بروند بدون آنکه خود را به دیگران بشناسانند. قصه
داستان و افسانه و حکایت برخی از مفهوم‌های همانند قصّه هستند که گاه مرز روشنی ندارند. گاوخونی (رمان)
این داستان را شاید بتوان با بوف کور نوشته صادق هدایت سنجید چون دورنمای نشان داده شده در این داستان تا اندازه‌ای شبیه دورنمای نشان داده شده در بوف کور است. برای نمونه در هر دو داستان شخص اول به جای این که به دختر آرمانی (اثیری) خود برسد به دختری با ویژگی‌های ناخواستهٔ دیگر می‌رسد که نه تنها پسندیدهٔ او نیست بلکه نشان دهندهٔ هدف‌های دیگر در ازدواج آن‌هاست که ازدواج را از انگیزهٔ اصلی خود دور کرده‌است. نمونهٔ این سخن را می‌توان در این بخش داستان دید که در هر دو داستان زن شخص اول می‌خواسته تا دارای بخشی از دارایی وی شود با این دگرسانی که در «بوف کور» به این کامیابی نمی‌رسد ولی در گاوخونی می‌رسد. قشقایی
عشایر قشقایی در چادر زندگی می‌کنند. بخش بالایی چادر (سقف آن) سیاه‌چادر نام دارد و از موی بز بافته می‌شود. بخش دیگر دیواره جانبی است که چیق (یا چیت) نام دارد و از ترکیب نی و موی بز ساخته می‌شود داستان کوتاه
پس از گوگول و آلن پو، تأثیر دو نویسنده بعدی؛ یعنی گی دو موپاسان و آنتوان چخوف بر نویسندگان بعد از خود بسیار چشمگیر است. نویسندگان بزرگ دیگری چون او. هنری جیمز جویس، ارنست همینگوی، سالینجر، فاکنر نیز از پیشکسوتان این نوع داستان‌نویسی به‌شمار می‌آیند. نشان آنای مقدس (سنت آنا)
عنوان داستان شناخته شده چخوف، "آنا بر روی گردن"، به نشان و قهرمان اشاره دارد. چغک علفی
چُغُک علفی پرندگان کوچک گرمسیری هستند که پیش از این در زمره زردپره‌ایان (Emberizidae) به‌شمار می‌آمدند اما امروزه در خانواده فرخندگان (Thraupidae) قرار داده شده‌اند. هزار و یک شب
ب) دومین دستهٔ حکایات که بیشتر مغازله آمیزند، تا وهمناک و در بغداد در دوران خلافت هارون الرشید می‌گذرند، قصه‌های عاشقانه با عواقب عدیده‌اند. در این داستان‌ها، مناظر زندگی درباری یا شهری، اندک اندک جایگزین صحنه‌های طلسم و جادو می‌گردند. داستان‌های عشقی به معنای ویژهٔ واژه (قصهٔ علی بن بکار و شمس النهار و نعم و نعمت و غیره) و حکایات کمابیش ظریف مردم پسند برگرفته از وقایع اتفاقیه که مداح آن‌ها را در بازارها نقل می‌کرده‌است. اشعار شهوت‌انگیز و از طرفی جعفر برمکی، آخرین بازماندهٔ خاندان برمکیان مربوط به همین دسته‌اند. قصه‌های کردی
معروفترین قصه‌های کردی: جامع الحکایات
جامع الحکایات، اصطلاحی عمومی در خصوص مجموعه‌هایی است که مشتمل بر داستان می‌باشند. این مجموعه‌ای داستانی، بیشتر در موضوعات عشقی، ماجراجویی، تعلیمی، فکاهی، تاریخی و اسطوره‌ای نگاشته شده‌اند و گاها در موضوع جنایی نیز می‌باشند. در میان داستان‌های این مجموعه‌ها، داستان‌هایی از جانوران نیز مشاهده شده‌است. اکثر نسخه‌های خطی که تحت عنوان جامع الحکایات قرار می‌گیرند، ناقص بوده و نام مولف و کاتب آن به طور مشخصی بیان نشده‌است. آنتون چخوف
چخوف در نیمهٔ سال ۱۸۸۰ تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ پزشکی در دانشگاه مسکو آغاز کرد. در همین سال نخستین مطلب او چاپ شد. برای همین این سال را مبدأ تاریخی آغاز نویسندگی چخوف برمی‌شمرند. چخوف در نامه‌ای به فیودور باتیوشکوف می‌نویسد: «نخستین تکهٔ ناچیزم در ۱۰ تا ۱۵ سطر در نشریهٔ «دراگون فلای» در ماه مارس یا آوریل ۱۸۸۰ درج شد. اگر آدم بخواهد مدارا کند و این نوشتهٔ ناچیز را آغازی به‌حساب بیاورد، بنابراین سالگرد (بیست و پنج سال نویسندگی) من زودتر از ۱۹۰۵ فرا نخواهد رسید.» آنچه چخوف به آن اشاره می‌کند در واقع داستان کوتاهی است به نام «نامهٔ ستپان ولادیمیریچ اِن، مالک اهل دُن، به همسایهٔ دانشمندش، دکتر فریدریخ» که در مجلهٔ سنجاقک شمارهٔ ۱۰ منتشر شد. او در سال‌های ۱۸۸۰ تا ۱۸۸۴ علاوه برآموختن پزشکی در دانشگاه مسکو با نام‌های مستعاری مانند: "آنتوشا چخونته"، "آدم کبدگندیده"، "برادر برادرم"، "روور"، "اولیس"... به نوشتن بی‌وقفهٔ داستان و طنز در مجله‌های فکاهی مشغول بود و از درآمد حاصل از آن زندگی مادر، خواهر و برادرانش را تأمین می‌کرد. او در ۱۸۸۴ به عنوان پزشک فارغ‌التحصیل شد و در شهر واسکرسنسک، نزدیک مسکو، به طبابت پرداخت. اولین مجموعه داستان‌اش با نام "قصه‌های ملپامن" در همین سال منتشر شد و اولین نقدها دربارهٔ او نوشته شد. در دسامبر همین سال هنگامی که چخوف ۲۴ ساله بود اولین خلط‌های خونی که نشان از بیماری مهلک سل داشت مشاهده شد. جان چیور
جان ویلیام چیور نویسندۀ رمان و داستان کوتاه آمریکایی است. از او گاهی به نام «چخوف حومه‌ها» یاد می‌شود. داستان‌های چیور عموماً در آپر ایست ساید منهتن، حومۀ وسچستر، جزایز قدیمی نیوانگلند که در ساحل جنوبی کوئینسی ماساچوست واقع است و زادگاه چیور هم بوده و ایتالیا، خصوصاً رم، اتفاق می‌افتد. از جان چیور به عنوان یکی از مهم‌ترین نویسنده‌های داستان کوتاه سده یاد می‌شود. با اینکه چیور بیشتر برای داستان‌های کوتاه خود شناخته شده اما چهار رمان نیز به رشتۀ تحریر درآورده است. چت فیکشن
داستان‌های قالب چت‌فیکشن به‌صورت مکالمات متنی دیجیتال بین دو یا چند کاراکتر، بدون هیچ روایتی ارائه می‌شوند. این قالب گزینه. های ممکن برای داستان‌نویسی را محدود می‌کند و برای نویسندگان در انتقال روایت فقط از طریق گفتگو، چالش ایجاد می‌کند. بیشتر داستان‌های محبوب مربوط به ژانرهای ترسناک و هیجان‌انگیز است. این فرمت در بین نوجوانان و بزرگسالان بسیار مجبوب است، اگرچه به‌دلیل عدم ارائهٔ تجربهٔ مطالعه پرمعنا مورد انتقاد قرار گرفته‌است. چوخا تالاواری
روس‌هایی که به قفقاز و چرکسیا آمدند، چوخا را "چرکسکا" (به معنای لباس چرکسیایی) نامیدند و کازاک‌ها نیز آن را به عنوان لباس ملی خود اتخاذ کرده‌اند. چوخا در زبان چرکسیایی با نام‌های "شواخ تسیا" (به معنای لباس سوارکار)، "تسیا" (به معنای پارچه‌ای) و همچنین "فاشا" (به معنای زیباکننده) شناخته می‌شود. حاجی آقا
در مدخل "دانشنامهٔ ایرانیکا"، "حاجی آقا" یک نوولا یا رمان کوتاه نامیده شده‌است. "حاجی آقا" همچنین در مدخل "دانشنامهٔ فرهنگ مردم ایران"، یک داستان بلند نامیده شده‌است. از دیگر منتقدانی که حاجی آقا را داستان بلند نامیده‌اند، می‌توان به ژیلبر لازار، حورا یاوری و محمدمنصور هاشمی اشاره کرد. هاشمی می‌گوید که تفاوت رمان و داستان بلند صرفاً در حجم آن نیست. به‌گفتهٔ او در رمان، کثرت شخصیت‌ها و موقعیت‌ها پیرامون موضوع، شخصیت، یا موقعیتی خاص و یگانه وجود دارد. او با استفاده از اصطلاح‌های میخاییل باختین، رمان را چندصدایی و دارای ساختار گفتگویی می‌نامد، حال آن‌که در داستان بلند چنین چیزهایی دیده نمی‌شود. هاشمی آثار هدایت را تک‌صدایی می‌داند که از خلال گفتگوهای آن‌ها نه دیدگاه‌های اشخاص گوناگون، که حرف‌های شخصی خاص (نویسنده) به‌گوش می‌رسد. مثنوی معنوی
حکایات موجود در مثنوی از منابع مختلف قدیمی‌تر آمده‌اند. برخی عیناً در مثنوی‌های عطار نیشابوری همچون منطق الطیر موجودند. برخی همچون داستان خلیفه و لیلی، پادشاه و خانه کمپیر، استر و استر، محمود و ایاز، گنج نامه، حلوا ساختن جهود و عیسوی و مسلمان از مقالات شمس استخراج شده‌اند. عشایر
مسیر کوچ: به خط سیر حرکت و جابجای عشایر کوچنده از ییلاق به قشلاق و بالعکس اطلاق می‌شود. به مسیرهای سنتی کوچ عشایر «ایلراه» یا راهِ مال‌رو گفته می‌شود. در این مسیرها افراد ممکن است حوادث سخت راه از قبیل برف و باران شدید و … را متحمل شوند.