علت شورشهای اخیر در اصفهان چیست؟
فتح اصفهان (انقلاب مشروطه ایران)
در طی ماه‌های استبداد صغیر تبریز تنها شهر شورشی ایران نبود. یکی دیگر از مهم‌ترین کانون‌های مشروطه‌خواهان شهر اصفهان بود. اصفهان در جریان پیروزی مشروطه تلاش زیادی کرده بود اما در جریان به توپ بستن مجلس مانند بسیاری از شهرها به فرستادن تلگراف حمایتی اکتفا کرد اما دیگر شهر آماده شورش بود. در روزهای پایانی تابستان ۱۲۸۷ علی‌قلی‌خان سردار اسعد مخفیانه از اروپا خود را به اصفهان رسانید و در محله جلفا در خانه یوسف‌خان ارمنی ساکن شد. او به محض ورود اعضای کمیته سری مشروطه را احضار کرد و تصمیمات ابتدایی شورش اصفهان گرفته شد. علی‌قلی‌خان بعد از این دیدار مخفیانه راهی بختیاری شد. یکی از اعضای مهم کمیته سری مشروطه حاج‌آقا نورالله از روحانیون اصفهان بود. با دستور و نظارت او آزادی‌خواهان شروع به جمع‌آوری منابع مالی برای قیام کردند. بسیاری از زن‌ها طلا و حتی ظروف مسی خود را فروختند. سردار اسعد هم قبل از ورود به ایران برای اعضای خانواده‌اش مخصوصاً صمصام‌السلطنه برادر ناتنی‌اش نامه‌های زیادی نوشته و آن‌ها را برای شورش آماده کرده بود. حاکم اصفهان در آن زمان اقبال‌الدوله بود که ظلم و ستم او و بدرفتاری‌های فوج ملایر که سربازان دولتی مستقر در شهر بودند با مردم عادی زمینه را برای شورش مردم آماده کرده بود.
سقوط اصفهان
تغییرات اقلیمی و خشک سال‌های پی در پی و کمبود مواد غذایی در دهه‌های منتهی به شورش افغان‌ها و سقوط اصفهان شورش سپاه
این شورش مسبب احساسات شدید ضدخارجی و ضداسلامی در چین شد. پس از شکست سپاه، ارتش یوان به استان‌های مسلمان‌نشین خود حمله برد و اکثر مسلمانان را قتل‌عام و مساجد را تخریب کرد. گفته شده که سپاهیان یوان هرکسی را به او ظن مسلمان بودن می‌بردند، به قتل می‌رساندند. انقلاب ۱۳۵۷
پس از دو ماه آرامش، و وقوع دو ناآرامی در ۳۱ تیر و ۶ مرداد، در چند روز نخست ماه رمضان که از ۱۴ مرداد آغاز می‌شد، تظاهرات خشونت باری در تهران، تبریز، قم، اصفهان و شیراز برپا شد و در اصفهان تظاهرکنندگان خشمگین، برخی مجهز به سلاح کمری، بیشتر مناطق شهر را تصرف کردند. دولت، تنها پس از اعلام حکومت نظامی و با کشتن برخی مهاجمان توسط نیروهای ارتش، توانست کنترل شهر را دوباره در دست گیرد. پس از این ناآرامیها، رژیم خود را برای دور دیگری از مراسم چهلم آماده می‌کرد که فاجعه بزرگی کشور را تکان داد. در ۲۸ مرداد ماه (همزمان با سالگرد کودتای سال ۱۳۳۲)، سینما رکس آبادان که در یک منطقه کارگرنشین قرار داشت به طرز مشکوکی در آتش سوخت و بیش از چهارصد مرد، زن و کودک در آن جان باختند. رژیم بی‌درنگ با یادآوری حملات مشابه مخالفان به سینماها، مسئولیت این رویداد را به گردن آنان انداخت و با نسبت دادن این رویداد به «مارکسیست‌های اسلامی» آن‌ها را متهم کردند «به جای تمدن بزرگ، وحشت بزرگ» به مردم می‌دهند. اما مخالفان، ساواک را به تدارک این «آتش‌سوزی رایشتاگ»، قفل کردن درهای سینما و کارشکنی در آتش‌نشانی محل متهم کردند. فردای آنروز ۱۰٬۰۰۰ تن از بستگان قربانیان که در مراسم تشییع گرد هم آمده بودند، ساواک را مسئول این حادثه دانسته و شعارهای تندی علیه حکومت سر دادند. (بعدها در دادگاهی که پس از انقلاب برگزار شد، گروهی شامل افراد متعصب مذهبی مسئول این حادثه شناخته شدند و به همراه چند افسر پلیس به جرم کوتاهی در جلوگیری از وقوع حادثه، محاکمه شدند. طبق گفته برخی، این گروه با روحانیون عالی‌رتبه ارتباطاتی داشته‌اند) زن
"حادثه اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان" مربوط به اسیدپاشیهای پیاپی به ناحیه صورت زنان بدون چادر در شهر اصفهان است که در مهرماه ۱۳۹۳ خورشیدی به وقوع پیوست. در جریان این اسیدپاشی‌ها، حداقل چهار دختر یا زن جوان مورد حمله قرار گرفته‌اند که منجر به مرگ یکی از آن‌ها گردیده‌است. برخی گزارش‌ها شمار قربانیان اسیدپاشی در اصفهان را ۱۵ نفر اعلام کرده‌اند. خبرهای اسیدپاشی در اصفهان، امنیت مردم شهر را مختل کرد، زنان و دختران شهر کمتر در معابر عمومی پدیدار می‌شدند. خبر این حوادث نخستین بار به صورت رسمی از خبرگزاری ایسنا منتشر گردید. این اولین بار نیست که اسیدپاشی در ایران رخ می‌دهد و این اتفاق پیش از این نیز بارها تکرار شده‌است اما نکته‌ای که این بار مردم را به شدت پریشان کرده وجه تروریستی این حادثه است. در سال ۱۳۹۳ اسید پاشی به صورت زنان زمانی اوج گرفت که مقامات حکومتی در مجلس تصویب طرح امر به معروف و نهی از منکر را به پیش بردند. این طرح اختیارات زیادی به بسیجی‌ها و مأموران لباس شخصی رژیم می‌داد. شورش سپاه
شورش ایسپاه (برگرفته از واژه فارسی سپاه، یا واژه سیپوی که از واژه فارسی سپاهی می‌آید؛ ؛ این شورش در منابع چینی به نام 波斯戍兵之乱، که به معنای شورش سپاه ایرانی است، شناخته می‌شود) مجموعه‌ای از جنگ‌های داخلی بود که در اواسط قرن چهاردهم در فوجیان در زمان سلسله یوان اتفاق افتاد. شورش نان در تهران
جدا از نقش متفقین در قحطی و گرسنگی مردم، تورم پول ناشی از چاپ بی رویّه اسکناس، کمبود کلی غلّه در کشور و مشکل حمل و نقل آن، ارسال غله محصول ایران به شوروی جنگ‌زده و احتکار خواربار مورد نیاز مردم، از جمله عوامل آن خیزش بزرگ بود. شورش غریب‌شاه گیلانی
در گزارش‌های مورّخان به این انگیزه‌های دوگانه شرکت‌کنندگان در قیام یعنی ملاکین و خوانین قدیمی، و توده مردم به نحوی اشاره شده‌است. ملاعبدالفتاح فومنی در علت بروز قیام آورده‌است: «چون زمان وزارت اصلان بیک و پسرش اسماعیل‌بیک، و میرزا تقی اصفهانی و میرزا عبدالله قزوینی، مدت هفده سال در گیلانِ بیه‌پس امتدادیافته بود، مردم از طول زمان وزارت ایشان و ظلم و عدوان به تنگ آمده و از تحکمات ملازمان و منصوبان، رعایا ظلم‌ها دیده و ستم‌ها کشیده بودند، و از تحمیلات و اطلاقات بی‌ملاحظه ناموجه بی‌وجه ایشان، جمع کثیری از مستأجران و تحویلداران و کدخدایان و رعایا، متواری گشته، در زی اختفا می‌گردیدند، و هر چند به اردو رفته، حالات خود را عرض می‌کردند، بهبودی نمی‌دیدند و مدت پنجاه سال نیز مصروف شده بود و فتنه و فتور گیلان برطرف گردیده و ارباب داعیه نیز در کمین فرصت نشسته، منتظر فرصت می‌بودند. موافق اقتضای فلکی، چون گیلانیان به حکام سابق خود در ایام ظهور سلاطین صفوی، معادات ورزیده و نفاق در گیلان شیوع یافته و حکام سابق بنا بر شآمت مخالفت گیلان مستأصل شده بودند، و بزه حکام سابق در گردن اهل گیلانات مانده…]لذا پس از مرگ شاه‌عباس[ جمعی دیگر به گمان فرصت از کنج اختفا به‌در جسته... کالنجار سلطان را عادل‌شاه لقب دادند» و قیام کردند. شورش نان در تهران
شورش نان (یا غائله نان؛ بلوای نان) اشاره به خیزش و اعتراض مردم تهران نسبت به قحطی مرگباری است که ۱۷ آذر سال ۱۳۲۱ نقطه اوج آن بود. گروهی از مردم به مجلس شورای ملی ریختند و تنی چند از نمایندگان را به باد کتک گرفتند. گروهی دیگر به خانه نخست‌وزیر وقت قوام السلطنه حمله بردند و آنجا را غارت و تخریب کردند.قوام السلطنه روزنامه‌های پایتخت را بست و قرار شد سپهبد احمد امیراحمدی شورش مردم یا به قول خودش «غائله» را خاموش کند. به دستور امیراحمدی و سرتیپ اعتماد مقدم رئیس شهربانی، مأموران نظامی به روی تظاهرکنندگان آتش گشودند و خیزش مردم را با شّدت تمام سرکوب کردند که شمار زیادی کشته و زخمی به جای گذاشت. عباس رضایی
استاندار اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود در رزمایش «لبیک یا خامنه‌ای ۲» اعتراضات و تجمعات مردمی این استان را «توطئه دشمن» خواند و تأکید کرد آمادگی نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی برای مقابله با «توطئه‌های جدید دشمن» ضرورت است. به گفته او «در برخی ناآرامی‌های گذشته مشاهده شد دشمن از ترفندهای جدیدی استفاده کرد که ساعاتی موجب کُندی حرکت نیروهای انتظامی و امنیتی شد.» زاینده‌رود
در اسفند ماه سال ۱۳۹۱ عده‌ای از کشاورزان شرق استان اصفهان در اعتراض به انتقال آب زاینده‌رود به صنایع استان یزد و خشک شدن رودخانه به تأسیسات انتقال آب از استان اصفهان به استان یزد خساراتی وارد کردند که مسئولین یزد مدعی شده‌اند این خسارات باعث قطعی و جیره‌بندی آب در استان یزد شد. نماینده شهرهای تفت و میبد در مجلس شورای اسلامی دروغ پردازی برخی مسئولان استان اصفهان را دلیل اعتراض کشاورزان دانست. همچنین سید یوسف طباطبایی نژاد، امام جمعه اصفهان ترکاندن لوله انتقال آب زاینده‌رود به استان یزد را غیرشرعی دانست. پس از اعتراض کشاورزان، خبرگزاری مهر از گفتگو میان مسئولین استان اصفهان و ۵۵ نفر از نمایندگان کشاورزان معترض خبر داد و شرایط اجتماعی شرق استان اصفهان را آرام توصیف کرد. معاون سیاسی امنیتی استانداری اصفهان مدعی شده‌است که این درگیری‌ها کشته‌ای نداشته و تنها ۳۵ نفر زخمی داشته‌است. همچنین به گفته وی در اثر این درگیری‌ها یک نفر به کما رفته و چند نفر در اثر برخوردِ ساچمه دچار آسیب چشمی شده‌اند که ممکن است به تخلیه چشم ایشان منجر شود. مهدی بصیری رئیس کمیته آب کمیسیون کشاورزی اتاق اصفهان مدعی شد آب انتقالی به یزد در بخشِ صنعتِ این استان مصرف می‌شود. لازم است ذکر شود هیچ آمار دقیقی در زمینه میزان آب انتقالی به یزد وجود ندارد و مسئولینِ دو استان ارقامی مابینِ ۶۵ تا ۹۵ میلیون متر مکعب را ذکر کرده‌اند. در جریان این اعتراضات تعدادی از کشاورزان از ناحیه چشم هدف گلوله‌های ساچمه‌ای نیروهای امنیتی قرار گرفته و نا بینا شدند. روزشمار انقلاب مصر ۲۰۱۲–۲۰۱۱
یواس‌ای تودی گزارش داد که اعتراضات بسیار آرام‌تر از دو روز قبل شده و معترضان قصد دارند نشان دهند که برای هرج و مرج به خیابان‌ها نیامده‌اند و انقلابی مسئولانه را در پیش گرفته‌اند. در نبود پلیس عده‌ای از شهروندان با وسایلی چون چاقو، چوب بیسبال و چوب گلف کنترل عبور و مرور را بر عهده گرفته‌اند و غارت و دزدی نسبت به روز شنبه بسیار کمتر شده‌است. خواستهٔ اصلی معترضان همچنان رفتن مبارک است و محمد البرادعی در مصاحبه با سی‌ان‌ان گفته که مصری‌ها از این خواسته کوتاه نخواهند آمد. الجزیره که دولت به دلیل پوشش کامل اخبار، دستور تعطیلی دفاتر آن در مصر را داده‌است، حکومت را به خفقان و سرکوب متهم کرده‌است. فتح اصفهان (انقلاب مشروطه ایران)
هم‌زمان کتک زدن بازاریان توسط سربازان مرندی خشم مردم را برانگیخت. در اول دی‌ماه مردم معترض به حکومت اقبال‌الدوله بازارها بستند و در مسجد شاه تحصن کردند. کسانی که مسلح بودند شروع به تیراندازی به طرف نیروهای دولتی کردند. اقبال‌الدوله تمامی نیروهای خود را از اطراف اصفهان احضار کرد. به زودی گروه‌های فدایی تشکیل شدند و مردم با فرستادن پیامی از صمصام‌خان تقاضای کمک کردند. شورش‌ها در زمان خلافت علی بن ابی‌طالب
این تنش‌ها در آخرین سال خلافت عثمان به اوج خود رسید. در این سال، اعتراض اهل مصر، کوفه و بصره که برای شکایت به مدینه آمده بودند اوضاع پایتخت امپراتوری اسلامی را متشنج ساخت. اگرچه علی نقش میانجی میان خلیفه و معترضین را ایفا می‌کرد و پسران خود را نیز به حفاظت از جان عثمان گماشته بود، اما در مجموع حداقل از نظر معنوی از سرکردگان مخالف عثمان شناخته می‌شد. آشوب‌ها در نهایت به قتل خلیفه بدست معترضان در سال ۶۴۴ میلادی انجامید. ناآرامی‌های فروردین ۱۳۹۷ خوزستان
پس از انتشار نامه اعتراضی عضور خبرگان رهبری نسبت به برنامه شبکه دو، این نامه البته به فروکش ناراحتی مردم خوزستان به دلیل آنچه «عرب‌ستیزی» تعبیر و توصیف کردند، کمکی نکرد. آنها در روز هشتم فروردین در خیابان گلستان اهواز، مقابل مرکز صداوسیما تجمعی اعتراضی به راه انداختند. تجمعی که تا دو روز بعد از آن ادامه داشت. خواست آنها تنها به رسمیت شناختن قومیت‌شان از سوی رسانه ملی بود. یورونیوز در این رابطه نوشت: پلیس با شلیک گاز اشک آور با تظاهرات مسالمت آمیز برخورد کرده‌است. فعالان محلی می‌گویند در جریان ناآرامی‌ها میان تعداد نامشخصی از معترضان دستگیر شدند. برخی منابع از دستگیری حدود یکصد نفر خبر می‌دهند که یورونیوز نمی‌تواند صحت این رقم را تأیید کند. شورش اونین
عقبه جنگ حسن روحانی
روحانی در سال ۱۳۹۲، در گفتگویی با روزنامهٔ شرق دربارهٔ وقایع ۱۸ تیر اعلام کرد که تلاش آن‌ها این بوده که بین دانشجویان و انتقادات دانشجویی با آشوب‌گران و اقدامات تخریبی تفکیک قائل شوند و هدف جمع‌شدن سریع ناامنی در تهران بوده‌است. به گفته روحانی «آشوب خیابانی» به صورت امنیتی حل نشد و «کاری که ما در ۱۸ تیر کردیم این بود که وقتی دیدیم مسئله به آشوب خیابانی تبدیل شد و دیگر بحث دانشجو و دانشگاه نیست، از خود مردم خواستیم بیایند و اعلام نظر کنند و ماجرا با حضور مردم در ۲۳ تیر تمام شد.» او اقدامات شورا در این وقایع را درست و خردورزانه دانست. حسن کرمی
حسن کرمی حدود یک سال کشتار هزاران نفر در آبان ۹۸ اعلام کرد یگان ویژه به دلیل «کارنامه قابل قبول آبان سالهای ۹۶ و ۹۸» و سایر حوادث از جمله موضوع آب در استان اصفهان، در اجرای راهبردهای بازدارنده و استفاده از تجهیزات پیشرفته برای کنترل صحنه‌های آشوب مصمم‌تر از است.» اگرچه جزییات چندانی از راهبردهای پلیس ویژه ناجا در دسترس نیست اما با استناد به سخنان فرمانده کنونی آن «هدفمان این است که با کمترین آسیب صحنه را جمع کنیم». نافرمانی‌های مدنی در ایران پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸
در این طرح معترضان از یکدیگر خواسته‌بودند سر یک ساعت مشخص بیشترین استفاده را از لحاظ مصرف برق داشته‌باشند. این عمل واکنش‌هایی را در پی داشت. روزنامه‌های حامی دولت این عمل را کار «طراحان خارجی آشوبهای اخیر» دانستند. اما در نهایت انجام این کار باعث خاموشی‌های گسترده در اکثر نقاط کشور شد. پیش‌تر وزیر نیرو طی واکنشی نسبت به این عمل گفته بود که با نصب خازن در شبکه پیش‌بینی‌های لازم برای تنظیم ولتاژ و فرکانس شده بوده‌است و علاوه بر این همیشه چند هزار مگاوات برق رزرو در شبکه وجود دارد. فتح اصفهان (انقلاب مشروطه ایران)
انجمن اصفهان نامه‌ای به صمصام‌خان نوشت از او برای مقابله با ظلم اقبال‌الدوله تقاضای کمک کرد. در جلسه‌ای که با حضور ۲۰۰ تن از سران ایل بختیاری در مقر صمصام‌خان یعنی شلمزار برگزار شد حاضران اختلافات را کنار گذاشتند تا زمینه برای قیام در اصفهان آماده شود. صمصام‌السلطنه هم بهانه کافی برای شورش داشت چرا که محمدعلی‌شاه سه سال قبل او را از ایلخانی بختیاری برکنار کرده بود. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
در ۲۶ مرداد آن سال، تظاهرات گستردهٔ مردم شهر اصفهان موجب شد تا کنترل این شهر از دست دولت خارج شود. به دنبال آن، ارتش وارد عمل شد و با حمله به مردم و اعتراض‌کنندگان، باعث قتل صدها نفر از افراد غیرنظامی شد. دو روز بعد از این واقعه، حادثهٔ سینما رکس آبادان اتفاق افتاد، جایی‌که با بسته شدن در خروجی سالن سینما و وقوع آتش‌سوزی در آن، ۴۱۰ نفر از مردم عادی سوختند. مردم وقوع این اتفاق را به حکومت نسبت می‌دادند و همین باعث گسترش سیل تظاهرات در ماه‌های آینده شد. محمد ساعد مراغه‌ای
در بهار ۱۳۲۳ که کارگران در اصفهان شورش و اعتصاب کردند، او رضا افشار را استاندار اصفهان کرد که توانست شورش را فرو بخواباند اما انتصاب او به استانداری، در مجلس سر و صدای به پا کرد و مهندس فریور نماینده تهران، ساعد و و وزیر کشورش عبدالحسین هژیر را به استیضاح کشید که فردی را استاندار کرده‌اند که به حکم دیوان عالی کشور، محکوم به انفصال ابدی از خدمات دولتی است. ماهان اصفهانی
بیشتر رسانه‌های جمعی در آلمان منکر چنین انگیزه‌ای شده‌اند و ماجرا را تنها به هیاهوی چند نفر ناشکیبا و بی‌ادب نسبت می‌دهند که تحمل شنیدن یک قطعه مدرن ۱۶ دقیقه‌ای را نداشتند. ماهان اصفهانی نیز در گزارش خود از ماجرا تأکید می‌کند که به نظر او اعتراض از سوی مشتریان قدیمی و کهنه‌پرستی بوده که مشترکان عادی فیلارمونی هستند. این افراد بیشتر از روی عادت به کنسرت می‌روند تا بارها و بارها همان موسیقی مألوف خود را بشنوند و طبعاً به موسیقی آوانگارد علاقه‌ای ندارند. مدیر شرکت «کنچرتو» ی کلن که ماهان اصفهانی را برای اجرای رسیتال دعوت کرده بود، ضمن پوزش از او از «اقلیت کوچکی» که به علت مخالفت با کارهای استیو رایش، رفتاری «غیرمتمدنانه» نشان داده‌اند، انتقاد کرد. در جبران این رویداد ناگوار، فیلارمونی کلن نیز از ماهان اصفهانی دعوت کرد که در ماه مارس سال آینده همین برنامه را بار دیگر به اجرا بگذارد. شورش‌های اواخر حکومت نادر
اساس قیام را در استرآباد را دو نفر بر عهده داشتند یکی از آن‌ها محمد حسن خان فرزند فتحعلی خان قاجار بود که پس از قتل پدرش توسط دایی اش از ترکمانان یموت به منغیشلاق برده شده بود و دیگری محمد علی بیگ عزالدینلو که با حاکم گرگان نقار و کدورت داشت. آغاز قیام را محمد کاظم مروی این‌گونه بیان می‌کند محمد حسن خان به همراه ترکمانان یموت شبانه به استرآباد حمله برده و توسط محمد علی بیگ عزالدینلو وارد شهر شدند و محمد زمان خان حاکم و والی استرآباد زندانی کردند. چون این خبر به مشهد رسید، نادر دوتن از سرداران خود را به نام‌های بهبود خان سردار اتک و ساروخان قرخلو افشار برای سرکوب آن‌ها فرستاد اول رویارویی میان محمد حسن خان و بهبودخان سردار اتک در سرخ محله پیش آمد، در این نبرد محمد حسن خان شکست خورده و به منغیشلاق فرار کرد. پس از این نبرد بهبود خان سردار اتک پس از مدتی استراحت این دفعه منغیشلاق حمله کرده و به تعقیب آن‌ها پرداخت و سردارانش حسنعلی خان بیات را برای آزادسازی اسرای ایرانی که توسط ترکمانان یموت به قزاق و طوایف ترک خوارزم فروخته شده بودند را آزاد کرد؛ و تمشیت امور خوارزم را به الله وردی خان داده شد البته عمر او زیاد نبود بر اثر شرب خمر درگذشت. پادشاهی کهن مصر
چرا این اتفاق افتاد؟ شورش دستار زرد
دلیل اصلی این آشوب بحران کشاورزان بود؛ بعلت قحطی بسیاری از دهقانان و نظامیان سابق در شمال کشور مجبور به مهاجرت به جنوب شدند، جایی که زمینداران بزرگ از مازاد نیروی کار سوء استفاده کرده و به مال اندوزی پرداختند. این وضعیت با طغیانهای رود زرد در مسیر پایینی آن وخیمتر شد. فشار بیشتری نیز از طریق افزایش مالیات به منظور تقویت استحکامات جاده ابریشم و پادگانها برای جلوگیری از تهاجم بیگانگان، بر دهقانان وارد آمد. در این شرایط بود که زمینداران و کشاورزان فاقد زمین مسلح شده و در صد و هفتادم زمینهٔ آغاز شورش مهیا شد. سقوط اصفهان
شورش در حاشیه‌های امپراتوری هرگز غیر عادی نبود اما بروز همزمان چندین شورش و تهدید مستمر مسیرهای بازرگانی موضوعی تازه در اوایل قرن هجدهم میلادی بود. مهم‌ترین این شورش‌ها در قندهار رخ داد، میر ویس هوتکی رهبری شورشی را به دست گرفت که به قتل گرگین‌خان فرماندار گرجی قندهار انجامید. شورشی‌های قندهار که حمایت فقهای ضد شیعه مکه و اورنگ زیب امپراتور مغول را به دست آورده بودند، توانستند در مقابل حملات صفویان برای مطیع ساختن مجدد قندهار مقاومت کنند. با مرگ میر ویس پسرش محمود هوتکی به قدرت رسید و با متحد کردن طوایف افغان و بلوچ توانست به مناطق داخلی ایران و شهرهایی مثل یزد و کرمان حمله کند و در سال ۱۷۲۲ میلادی به سمت اصفهان پایتخت صفویان لشکر کشید. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
احمد توکلی بانک مرکزی را در جریان عملکرد صندوق مالی و اعتباری ثامن مقصر می‌داند و معتقد است که نگرانی «از سوء استفادهٔ اسراییل و آمریکا از اعتراضات بحق مردم» وجود دارد. ولی بنیامین نتانیاهو برای مردم ایران در «پیکار شرافتمندانه برای آزادی» آرزوی موفقیت کرده و در عین حال ادعای مقامات ایران که اسرائیل را از عوامل پشت پرده به «آشوب و اغتشاش» کشیده شدن تظاهرات عنوان می‌کنند «مضحک» خوانده‌است. اقتصاد در اصفهان
اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب زاینده‌رود به یزد، در سال‌های اخیر در جریان بوده و از جمله در سال ۹۱ گروهی از کشاورزان شرق اصفهان اقدام به شکستن لوله‌های انتقال آب کردند که منجر به درگیری آنها با نیروی انتظامی و مجروح شدن تعدادی از آنها شد. میرزا عبدالله شیخ الاسلام
فشار خسروخان همچنان بر مردم ادامه داشت تا اینکه منجر به خشم بیشتر انها و شورش مردم اصفهان علیه او شد. شورشیان خسروخان را در کاخ هفت دست محاصره کردند و به زد وخورد با مامورین دولت پرداختند. از طرف دولت، فرخ‌خان غفاری کاشانی (امین‌الدوله) برای رفع درگیری به اصفهان آمد و خسروخان را بر کنار و به تهران فرستاد. طبق برآورد اولیور سنت جان در طول این قحطی، یک سوم مردم شهرهای اصفهان، یزد و مشهد یر اثر مرگ ومیر یا مهاجرت از دست رفته‌اند کمبود شدید غله عواقب بسیار بدی در پی داشت: کسانی که نان نداشتند، ناگزیر به علف‌خواری روی آوردند یا به استفاده از گوشت حیوانات بارکش و در مراحل بعد به خوردن سگ و گربه و موش و حتی اجساد مرده ناچار شدند. محمد حسن جابر انصاری می‌نویسد: در بسیاری از موارد، کار به ادام خواری کشید و به مناسیت ان، بیت زیر مشهور شد: سید یوسف طباطبایی‌نژاد
او در سال ۱۳۹۸ درکنار شهرداری اصفهان و دادستان کل اصفهان عامل ممنوع شدن و ندادن حق دوچرخه سواری به زن ها در شهر اصفهان است. او در طول اعتراضات کشاورزان استان اصفهان آنان را فتنه گر و مخالف نظام نامید. در ۱۱ مهر ۱۳۹۹ در جلسه با ناجا و واجا و نماینده دادگستری گفت باید جامعه را برای بی حجابان و کشف حجاب در ایران ناامن کنیم و نگرانی برای تکرار اسید پاشی در شهر ایجاد کرد.شعبه‌های مخصوص رسیدگی به پرونده‌های ناهنجاری‌های اخلاقی را در دادگاه‌ها خواستار شد و گفت: نگاه قضات هم باید در جهت حمایت از امر به معروف و نهی از منکرباشد. وکیل دادگستری، علی مجتهدزاده نوشت: «در صورت ارتکاب هر گونه اقدام خودسرانه علیه زنان، امام جمعه اصفهان باید پاسخگو باشد.»او برای برگزیدن رهبر آینده ایران مخالف رهبری شورایی است. اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان
در ایران : ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
معترضان به سیاست‌های اقتصادی دولت معترضند اما فقط دولت را عامل فقر و گرانی نمی‌دانند بلکه در شعارها گاهی کلیت نظام و رهبری را نیز هدف قرار می‌دهند. برخی تحلیل گران سیاسی می‌گویند با توجه به سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی مبتنی بر ایدئولوژی‌های متناقض و خیالی دشمن تراشی و صدور انقلاب که هزینه آنرا در چند دهه اخیر طبقه فقیر و متوسط جامعه داده‌اند، اعتراضات این طبقات که هر روز بزرگتر و فقیرتر شده‌اند، قابل پیش‌بینی بوده و خواهد بود. ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی نیز در نامه ای گرانی بنزین را برای «تأمین هزینه‌های سنگین و گزاف سیاست‌های تنش‌زا و جاه‌طلبانه» رهبر جمهوری اسلامی توصیف کرده و تأکید کرده‌است که «مستبد امروز ایران نمی‌خواهد از سیاست‌های ویران‌گر و تنش‌آفرین خود در منطقه و جهان دست بردارد و گام در جهت تنش‌زدایی بگذارد». از نظر او رهبر جمهوری اسلامی «به شدت بیمناک است اگر سیاست خارجی تغییر کند و روابط کشور با سایر کشورهای منطقه و جهان عادی و بر اساس قوانین بین‌المللی و حفظ منافع طرفین تنظیم شود، این قدرت فاسد و غاصبانه را از دست بدهد؛ لذا مصمم است به هر قیمتی سلطه خود را بر کشور حفظ کند». جنبش حوثی‌ها
اعتراضاتی که در سال ۲۰۱۱ (میلادی) به رهبری حوثی‌ها و در مخالفت با افزایش قیمت سوخت و گسترش فساد در دولت یمن صورت گرفت باعث شد پای بهار عربی به یمن نیز باز شود. کناره‌گیری علی عبدالله صالح از قدرت به آشفتگی سیاسی در کشور انجامید. گروه‌های بسیاری برای رسیدن به قدرت با یکدیگر رقابت کردند. اما حوثی‌ها یکی از معدود گروه‌هایی بود که تجربه مبارزه مسلحانه هم داشت. آنها شعار خود را خودمختاری محلی، احترام به تنوع جمعیتی یمن و گسترش حقوق دموکراتیک عنوان کردند و با کنش‌های مسلحانه، به غیر از پایگاه اصلی خود، استان صعده، حضور خود را در دیگر استان‌ها مانند استان عمران گسترش دادند. مخالفت آنها با علی عبدالله صالح حمایت برخی از دیگر گروه‌ها از آنان را جلب کرد. حوثی‌ها با کمک آنان توانستند دیگر رقبا و به ویژه سنی‌ها را کنار زده و وارد صنعا شوند. حسن کرمی
فرمانده یگان ویژه ناجا مواجه با اعتراضات آبان را «موضوع جدیدی» خوانده و در خصوص آن گفته « ناآرامی‌های سال ۹۶، موضوع جدیدی بود که با آن مواجه می‌شدیم که خوشبختانه در دو هفته جمع شد، ناآرامی‌های سال ۹۸ نیز با وجود گستره زیادتر از ناآرامی‌های سال ۹۶، دو روز طول کشید، شاید در برخی شهرها مانند تهران، شیراز و اصفهان در سال ۹۸، در بیش از ۱۵۰ نقطه درگیری وجود داشت.» اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان
اعتراضات در ۲۸ آبان ۱۴۰۰ و با تجمع چندهزار نفری مردم بر بستر خشک زاینده رود آغاز شد. مطالبهٔ آن‌ها تأمین حق‌آبه کشاورزان و جاری شدن دوباره آب در زاینده‌رود بود. بنا بود در ساعت ۹ صبح جمعه ۵ آذر تجمعی دیگر در همان محل قبلی ترتیب داده شود، اما در بامداد ۴ آذر مأموران با پیش‌دستی چادر کشاورزانی که در بستر زاینده رود تحصن کرده بودند را در تاریکی شب به آتش کشیدند همچنین نهادهای قضایی گزارش‌هایی مبنی بر بازداشت افرادی در رابطه با تجمع را منتشر کردند. خبرگزاری‌های داخل ایران به نقل از مقامات حکومت مدعی بودند که مسئولان با کشاورزان به توافق رسیده‌اند تا اعتراضاتشان را خاتمه دهند. هم‌زمان نهادهای امنیتی با ارسال پیامک انبوه به شهروندان آن‌ها را از حضور در اعتراضات بر حذر می‌داشتند. شورش‌های ۱۹۹۰ دوشنبه
در سال ۱۹۸۸، در دوران پس از کشتار سومقاییت و شورش ضد ارمنی آذربایجان، ۳۹ پناهنده ارمنی به طور موقت در شهر دوشنبه اسکان داده شدند. در سال ۱۹۹۰، شایعه هجوم ارتش ارمنی موجب شورش در شهر دوشنبه شد. در این شایعه تعداد پناهندگان ارمنی ساکن در دوشنبه به ۲٬۵۰۰–۵٬۰۰۰ متغیر است. با توجه به شایعه ارامنه گفته می‌شود در خانه‌های جدید در شهر دوشنبه اسکان داده شدند که نشان دهنده کمبود مسکن در آن زمان است. با این وجود واقعیت این است که پناهندگان ارمنی در خانه‌های عمومی اسکان داده شده‌اند. تضمین عدم اسکان مجدد پناهندگان ارمنی توسط حزب کمونیست داده شد اما توسط مردم رد شد. به زودی، تظاهرات جنبش ناسیونالیستی به خشونت کشیده شد. اصلاحات اقتصادی و سیاسی رادیکال توسط معترضان خواستار شد. ساختمان‌های دولتی، مغازه‌ها و کسب و کارهای دیگر حمله و غارت کردند. ارامنه، روسها و دیگر اقلیت‌های قومی حمله قرار گرفتند. سوء استفاده از زنان تاجیک که لباس‌های اروپایی پوشیده بودند نیز شدت گرفت. شورش توسط نیروهای شوروی که به شهر دوشنبه فرستاده بودند، سرکوب شد. در ۱۴ فوریه، ۱۹۹۰ ماخائف نخست وزیر تاجیکستان استعفا داد اما توسط کمیته مرکزی حزب کمونیست تاجیکستان پذیرفته نشد. در طول شورش دوشنبه، ۲۶ نفر کشته و ۵۶۵ نفر زخمی شدند. در میان فعالان جوانان تاجیک محکوم برای شرکت در شورش یک وزیر آینده تاجیکستان یعقوب سلیموف بود. در مقیاس کوچکتر حوادث ضد ارمنی دیگری نیز در دیگر جمهوری‌های آسیایی ثبت شده است. ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
از اواخر جنبش سبز ایران که جنبش‌های اجتماعی نوظهور در ایران به سمت مطالبهٔ تغییرات ساختاری حرکت کرد، جریان‌های اصلاح‌طلب از تحولات سیاسی عقب افتادند. در سال ۱۳۸۸ و در جنبشی که برای اعتراض به نتایج انتخابات به وجود آمد، تصور می‌شد که بخش‌هایی از اصلاح‌طلبان قادر به همراهی با آن خواهند بود، اما در نهایت آنها تمایلی به گسترش جنبش و رویارویی با هستهٔ سخت قدرت از طریق خیابان را نداشتند. شکست جنبش سبز ایران منجر به ناامیدی معترضان از پیگیری مطالباتشان در چارچوب امکانات جمهوری اسلامی شد. بازگشت دوباره اصلاح‌طلبان به انتخابات و کوشش برای «بازسازی سیاست‌ورزی انتخاباتی» به جای «وفاداری به جنبش خیابانی» نشانه‌ای از این ناتوانی تصور شد. پس از اعتراضات ۱۳۹۶ که به مرور طبقات فرودست هم به حرکت‌های اعتراضی پیوستند، ناتوانی اصلاح‌طلبان در همراهی با اعتراضات، نقطه عطفی در ریزش پایگاه اجتماعی آنان شد و وقتی برای اولین‌بار گروهی از دانشجویان دانشگاه تهران شعار «اصلاح طلب، اصولگرا دیگه تمومه ماجرا» سر دادند و همهٔ جریان‌های سیاسی درون حکومت را به یک اندازه نامشروع قلمداد کردند، که منتقدان آن را نشانه‌ای از ریزش پایگاه اجتماعی اصلاح‌طلبان در میان طبقات متوسط قلمداد کردند. مصطفی تاج‌زاده در دی ماه ۱۳۹۶ به نقل از سید محمد خاتمی گفت «من اگر «تکرار» هم کنم، دیگر مردم رأی نمی‌دهند.» احمد امیرآبادی فراهانی
احمد امیرآبادی فراهانی و عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی در گفتگوی خبری خود با شبکه ۲ صدا و سیمای جمهوری اسلامی در خصوص معترضان آبان ۹۶ آنان را، «اراذل و اوباش» وابسته به کشورهای آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی خواند و همچنین در سخنرانی پیش از خطبه‌های نماز جمعه قم خود در ۱۵ دی ۹۶ مدعی شد که افراد دو تابعیتی در «اتاق فکری در وزارت امور خارجه آمریکا شکل گرفته که دو موضوع تحریم‌های اقتصادی و نافرمانی‌های مدنی از جمله آشوب‌های خیابانی را دنبال می‌کنند که در این اتاق نمایندگان رژیم صهیوینستی، منافقین و سلطنت طلبان حضور دارند.» و این افراد مسئول آشوب کشاندن کشور هستند. اعتراضات ۱۴۰۰ ایران
همزمان با ادامه قطعی مداوم و بی‌برنامه برق در شهرهای ایران، شهروندان معترض در تاریکی شب گذشته شعارهایی علیه آیت‌الله علی خامنه‌ای سر داده‌اند و در برخی از شهرها نیز دست به تجمع زده‌اند. شهرهای دستکم پنج استان ایران صحنه اعتراض مردم علیه قطع مکرر برق شده‌اند. این اعتراض‌ها با موضوع بی‌آبی خوزستان گسترش یافت و پس از سرکوب شدید معترضان مطالبات و شعارها سیاسی و علیه نظام جمهوری اسلامی شد. عمدهٔ این اعتراض‌ها در شهرهای اهواز، هویزه، شادگان، حمیدیه، آبادان خرمشهر، بستان، سوسنگرد، دزفول و ایذه روی داده و به استان‌های دیگر از جمله تهران، کرمانشاه، اصفهان، بوشهر، لرستان، کردستان، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی و البرز گسترش یافته‌است. در این اعتراضات بر اثر شلیک مستقیم و پرتاب گاز اشک‌آور نیروهای امنیتی به سمت معترضان تعدادی زخمی و کشته شدند.اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان به‌صورت گسترده و مسالمت‌آمیز بر بستر خشک زاینده‌رود در اعتراض به خشکسالی و قطع حق‌آبه شکل گرفت. این اعتراضات با استقبال گسترده مردم اصفهان مواجه شد و هزاران نفر در محل تجمع حاضر شدند. این اعتراضات در ابتدا روندی بدون خشونت و آرام داشت اما روز پنج‌شنبه پس از حمله یگان ویژه به معترضان و کشاورزان اصفهانی در بستر زاینده‌رود و آتش‌زدن چادر آنها، اعتراضات به خشونت کشیده‌شد. در پی فراخوان برای تجمع صبح روز جمعه ۵ آذر سال ۱۴۰۰ هجری‌شمسیاز طرف مردم اصفهان و حضور گسترده مأموران یگان ویژه، لباس شخصی و بسیج و برخوردهای قهری از سوی حکومت درگیری‌ها بالا گرفت و روند آن از اعتراض به بی‌آبی گذر کرد و به اعتراض علیه حاکمیت بدل گشت. در دومین روز اعتراضات مردم به سوءمدیریت آب استان، دوشنبه یکم آذرماه، در خیابان‌های شهرکرد، دست به تظاهرات زدند. شعارهای سر داده شده در این تظاهرات: «این‌جا چهارمحاله، بردن آب محاله»، «ننگ ما، ننگ ما، صداوسیمای ما» و «وای اگر ایل‌مان برنو به‌دست بگیرد». از دیگر شعارهایی که در راهپیمایی‌های اعتراضی شهرکرد شنیده می‌شد شعار «مرگ بر مافیا» بود. بهار عربی
عوامل متعددی را می‌توان به‌عنوان دلایل و انگیزه‌هایی نام‌برد که زمینه را برای رخداد این قیامها مستعد کرده‌اند؛ از جمله مسائلی مانند دیکتاتوری یا حکومت مطلقه، نقض حقوق بشر، فساد دولتی، رکود اقتصادی، بیکاری، فقر شدید و تعدادی از عوامل ساختاری دموگرافیک مانند درصد زیاد جوانان تحصیل کرده اما ناراضی در درون جامعه. اعتراضات ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ هواداران جنبش سبز
پپه اسکوبار در روزنامهٔ تایلندی آسیاتایمز نوشت که یکی از دلایل انتخاب این روز برای تظاهرات همبستگی با مصر و تونس حضور عبدالله گل رئیس‌جمهور ترکیه در تهران بود. با توجه به حوادث کشورهای عربی هرگونه سرکوب شدید اعتراضات به اعتبار ایران ضربه سختی می‌زد که این به نفع ترکیه بود. به ویژه با توجه به این که حکومت ایران حوادث مصر را به انقلاب اسلامی تشبیه کرده بود. حتی گفته می‌شد که عبدالله گل از مقامات ایرانی خواسته بود تا در آخرین دقایق مجوز برگزاری راهپیمایی را صادر کنند و مقامات هم در ابتدا پذیرفته بودند اما وزارت کشور سپس آن را تکذیب کرد. فتنه اول
درخصوص انگیزه شورش علیه علی توضیحات متعددی ارائه شده‌است. پوناوالا می‌نویسد طلحه و زبیر که پیشتر از آرزوهای سیاسی خود ناامید شده‌ بودند، وقتی با مخالفت علی در خصوص سپردن حکومت بصره و کوفه مواجه شدند، ناامیدیشان افزون‌تر گردید. این دو وقتی شنیدند که هواداران‌شان در مکه جمع شده‌اند، از علی درخواست کردند که اجازه دهد که برای عمره مدینه را ترک گویند. پس از آن، این دو بیعت خود با علی را شکستند و مسئولیت قتل عثمان را به گردن وی انداختند و از وی خواستند که قاتلان را محاکمه کند. واله یری می‌نویسد طلحه و زبیر و عایشه درخواست داشتند که حدود شرعی باید برای همه به‌طور مساوی برپا داشته شود و یک سری اصلاحات باید انجام گیرد. از آنجایی که این سه تن در سرنوشت عثمان به نوبه خود مسئول بودند، علت شورششان در راستای درخواست خونخواهی عثمان و مقصودی که از اصلاحات مد نظر داشتند، مبهم به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد که انگیزه‌های اجتماعی و اقتصادی که به خاطر ترس از تأثیرگذاری تندرویان بر علی برانگیخته شده بود، توضیح قانع‌کننده تری باشد تا احساسات شخصی. هرچند در میان مخالفان عثمان، افراد میانه‌رو بدون شک خواستار تغییر سیاست‌های وی بودند؛ ولی هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که کار به تغییرات اساسی سیاست‌ها بکشد. برخی مورخین نظیر مادلونگ بر این باورند که این چند تن کشته شدن عثمان را بهانه‌ای برای مخالفت با علی و جاه طلبی خود قرار دادند، زیرا آنها، خلافت علی را با منافع خود، سازگار نمی‌دیدند. از سوی دیگر، شورشیان مدعی بودند که خون عثمان نیازی به قصاص ندارد، زیرا وی به خاطر عمل نکردن به قرآن و سنت محمد کشته شده‌است. واله یری معتقد است علت واقعی این شورش‌ها علیه علی، رویکرد بخشایشگر علی نسبت به مقصران در این قضیه (که این تفکر را القا می‌کرد که آنان مجازات نخواهند شد)، عدم برخورد قاطعی از سوی علی با شورشیان و سیاست محبوب «ضداشرافی گری قریش» توسط علی بوده‌است. محمدحسین فشارکی
اینکه چرا این قیام از اصفهان آغاز شد عوامل متعددی دارد که مهمترین آن وجود حوزه بسیار نیرومند و متشکل اصفهان است که در آن زمان مجتهدین به نام و شخصیت‌های بسیار بزرگی همچون سیّد محمّد نجف آبادی (متوفی ۱۳۵۸هـ. ق. مدفون در تکیه سیدالعراقین) سیّد علی نجف آبادی (متوفی ۱۳۶۲ق. مدفون در تکیه تویسرکانی)، مدرّس خاتون آبادی، فشارکی در آن حضور و فعالیت داشتند. پس از آنکه اصلاحات مورد نظر هیئت علمیه تهیه و به مجلس تقدیم شد، پیش از طرح در مجلس، در شب چهارم دی ماه ۱۳۰۶ ه۸ـ. ق. حال نجفی منقلب شد و درگذشت. با مرگ او هیئت علمیه که گرد وی جمع شده بودند، پراکنده شدند. بدین لحاظ فشارکی از علماء و مراجع متنفذ دینی و سیاسی این دوره محسوب می‌شده و از قدرت معنوی و سیاسی خاصی برخوردار بوده‌است. چنان‌که در مهاجرت علماء به قم، رضاخان از قیام علماء به رهبری نجفی به وحشت افتاد و تلگرافی به تاریخ ۲۳ آذر ۱۳۰۶ به او فرستاد و به علماء اظهار ارادت و احترام نمود. از جمله علمائی که در این تلگراف نام برده شده ملّا حسین فشارکی می‌باشد. همچنین وی از فقهاء و مراجع تقلید صاحب رساله عملیه در اصفهان بوده که اکثر عمال دولتی از او حساب می‌بردند و هر کاری نمی‌توانستند انجام دهند. چنان‌که در یک سال بعد از واقعه مهاجرت، با مشاهده رواج فساد و فحشاء در شهر اصفهان و عدم توجه به این مسائل از جانب دولت، طی نامه تکان‌دهنده‌ای به مخبر السلطنه رئیس‌الوزراء، از وضعیت حاکم بر شهر انتقاد نمود. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
با وجود تمام زمینه‌های قبلی به ویژه فساد در نظام ایران، آغاز این اعتراضات وسیع از مشهد و همزمان با دو برابر شدن قیمت تخم مرغ (پس از تنظیم و ارائه بودجه ۱۳۹۷ به مجلس) بود. از این تظاهرات با عنوان شورش گرسنگان نیز یاد شده‌است، این عنوانی‌ست که بر اساس شرایط مالی مردم یک ماه پیش از آن نیز مطرح شده بود. صادق زیباکلام
زیباکلام در مورد نسبت دادن انقلاب‌های متعدد کشورهای خاورمیانه به انقلاب ایران گفت: خواست مردم بحرین، سوریه، مصر، تونس و دیگر کشورها دموکراسی است و آن‌ها خواستار آزادی‌های مدنی، سیاسی، انتخاباتی، مطبوعاتی، آزادی بیان و آزادی زندانیان سیاسی هستند و هر آنچه که در ذیل حقوق شهروندی و جامعه مدنی قرار می‌گیرد. اما در ایران به این حوادث با این دید نگاه نمی‌شود و عنوان می‌کنند که این جنبش‌ها برگرفته از جمهوری اسلامی است، مردم منطقه به دنبال آرمان‌های اسلامی به خیزش برخاسته‌اند و ضد غرب و آمریکا و اسرائیل هستند اما اینکه در ایران چنین روایتی از این تحولات مطرح می‌شود بسیار جالب است و معلوم نیست مسئولان کجا را نگاه می‌کنند. تا بحال در حوادث و تجمعات مردم منطقه پرچم آمریکا، انگلیس و اسرائیل به آتش کشیده نشده و علیه رئیس‌جمهور این کشورها نیز شعار داده نشده‌است و بیشتر شعارها علیه خفقان، استبداد و دیکتاتوری حاکم بر برخی از این کشورهاست که بیش از ۴۰ سال است که بر مردم خود دیکتاتوری می‌کنند. اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ ایران
در کمتر از سه ماه به خروج آمریکا از برجام و آغاز جنگ لفظی سرکردگان جمهوری اسلامی با مقامات آمریکایی و عبور قیمت دلار از مرز ده هزار تومان تا رسیدن به قیمت ۱۲ هزار تومن به ازای هر دلار و تلاطم بازار سکه که باعث رسیدن قیمت آن به بالای چهار میلیون تومان شد، موج تظاهرات جدیدی در اعتراض به گرانی و مشکلات معیشتی کلید خورد که سرآغاز آن اصفهان بود. طی کمتر از دو روز دامنه اعتراضات به شهرهای شیراز و کرج نیز سرایت کرد. گزارش‌هایی از وقوع اعتراضات در شهرهای رشت و مشهد و حضور سنگین نیروهای انتظامی در دو روز اول اعتراضات نیز مخابره شد. اصفهان به عنوان یکی از کلانشهرهای اصلی ایران با معضل کمبود آب شرب و آلودگی شدید هوا روبروست و پیش از این نیز شاهد اعتراضات کشاورزان در مناطق دیگر استان در اعتراض به وضعیت نابسامان آب و کشاورزی بوده‌است. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
آصف بیات معتقد است که اعتراضات ۱۳۹۶ ایران یک خیزش مردمی فوق‌العاده بود. هسته مرکزی آن «طبقه متوسط فرودست» بود. این طبقه برآشفته، محصول دوره‌ای نولیبرال است که در آن رفاه مردم به امان خدایان بازار رها شد. این طبقه از فرصت‌های آموزشی بهره برد، اما در بازار کار ناکام ماند؛ انتظارات آن‌ها بالا است، اما معیشت آن‌ها متزلزل‌تر از قبل است. این طبقه بی‌توهم و بی‌قرار با وضعیتی متمایز از طبقه متوسط و فرودستان، مقامات لاقید را نگران کرده‌است. این اعتراضات توسط گروهی عظیم از جوانانی شکل گرفت که محصول فرصت‌های آموزشی توسعه‌یافته، شهری شدن و آزادسازی‌های اقتصادی وحشیانه بودند. ویژگی که دربارهٔ این طبقه وجود دارد این است که آن‌ها دارای مدارج دانشگاهی هستند، از شبکه‌های اجتماعی به خوبی سر درمی‌آورند، از اوضاع جهان شناخت دارند، و رؤیای یک زندگی طبقه متوسطی را در سر می‌پرورانند. اما محرومیت اقتصادی، آن‌ها را به سمت زندگی فرودستان سنتی در محلات فقیرنشین حاشیه شهر و سکونت‌گاه‌های غیرقانونی، و زیست متکی بر حمایت خانواده و مشاغل دون پایه و تا حد زیادی عاریتی سوق داده‌است. شورش ۱۹۷۷ نان در مصر
شورش ۱۹۷۷ نان در مصر () از جمله شورش‌هایی است که به دلیل قحطی یا کمبود نان شکل گرفت. علت‌های دیگر مانند افزایش قیمت نان، کاهش برداشت محصول گندم و جو یا ذخیره‌سازیهای بی‌رویه مواد غذایی توسط سرمایه‌داران نیز در شکل‌گیری این شورش‌ها تأثیر داشته‌است. بهار عربی
یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این اعتراضات وقوع خودسوزی‌های با انگیزهٔ سیاسی بوده‌است. پس از آن که خودسوزی محمد بوعزیزی دستفروش تونسی اعتراضاتی را برانگیخت و این اعتراضات رفته رفته به یک اعتراضات بزرگ سیاسی تبدیل شد که سقوط حکومت را در پی داشت، در کشورهای دیگر نیز افرادی برای تحریک و تشجیع مردم به خودسوزی دست زدند. اعتراضات کشاورزان استان اصفهان
اعتراضات کشاورزان استان اصفهان، به سلسله اعتراض‌هایی که کشاورزان استان اصفهان، مخصوصاً کشاورزان شرق استان (شهرستان ورزنه) به حق آب و شیوه توزیع منابع آبی در مرکز ایران، از چند سال پیش داشته‌اند گفته می‌شود.این اعتراض‌ها در زمستان سال ۱۳۹۶ شکل جدی‌تری به خود گرفت و به شکل‌های مختلفی هم‌چون نافرمانی مدنی و تظاهرات مسالمت آمیز خود را نشان داده‌است.حقابه داران حوضه زاینده‌رود شامل شهرستان‌های لنجان، مبارکه، فلاورجان، نجف‌آباد و اصفهان هستند. در حالی‌که بعد از دو دهه تونل ۲۳ کیلومتری سوم کوهرنگ به بهره‌برداری نرسیده، دولت وعده تونل ۶۰ کیلومتری بهشت آباد را داد. محمدرضا حبیبی
طبق اظهارات رییس کل دادگستری استان اصفهان، برخی از شهروندان معترض تحت عنوان «لیدرها و شاخه‌های اصلی اغتشاشات» در بازداشت هستند و تعداد آن‌ها از «انگشتان دست» تجاوز نمی‌کند. اصفهان
شهر اصفهان به دلیل موقعیت جغرافیایی و توپوگرافی خاصی که دارد در اراضی پست قرار گرفته و از سه جهت (۲۷۰ درجه) در محاصرهٔ ارتفاعات بوده به گونه‌ای که در بیشتر اوقات سال (بالای ۵۵ درصد) جابه‌جایی هوا در این شهر اتفاق نمی‌افتد، این موضوع عامل مؤثری در تشدید آلودگی هوای شهر بویژه در نیمه دوم سال می‌باشد. میانگین سرعت باد غالب در شهر اصفهان بین ۸/۲ تا ۴/۳ متر بر ثانیه و جهت آن از سمت جنوبغربی است. فراوانی وقوع بادهای آرام در ماه‌های فروردین تا تیر ۵۰–۴۵ درصد و در ماه‌های آبان تا دی ۸۰–۷۰ درصد است و در بیشتر مواقع وزش باد در شهر اصفهان آرام است. این وضعیت باعث سکون هوا و ایجاد شرایط مناسب برای افزایش آلودگی هوا است. پدیدهٔ اینورژن در شهر اصفهان به لحاظ تعداد و شدت نیز از ویژگی توپوگرافی و اقلیمی تبعیت کرده به گونه‌ای که سالیانه بیش از ۲۶۰ روز این پدیده در شهر اصفهان حادث می‌شود که اوج آن در پاییز و اوایل زمستان است و شدت پدیده اینورژن به‌حدی است که بعضاً ارتفاع این لایه به زیر ۳۰۰ متر هم می‌رسد. شورش‌های ۲۰۱۱ انگلستان
شورش‌های ۲۰۱۱ انگلستان مجموعه‌ای از آشوب، غارت، سرقت، تعرض و ناآرامی‌های اعتراض‌آمیز و خشونت‌باری است که از تاریخ ۶ اوت ۲۰۱۱ در تاتنهام واقع در شمال لندن آغاز شد و تا ۱۰ اوت ادامه پیدا کرد. این آشوب‌های خیابانی به دنبال قتل یک جوان سیاه‌پوست با نام مارک دوگان به وسیله تیراندازی توسط پلیس لندن آغاز شد و به تدریج به نقاط دیگر انگلستان نیز کشیده شد. در روز شنبه ۶ اوت ۲۰۱۱ حدود ۲۰۰ نفر که بستگان مارک دوگان و تعدادی از افراد محلی را شامل می‌شدند، در تاتنهام راهپیمایی به راه انداختند اما نتیجه‌ای در رابطه با قتل دوگان بدست نیاوردند. پس از آن برخی از تظاهرکنندگان خشمگین شده و دست به حرکات خشونت‌آمیز زدند. خشونت‌های خیابانی در روز ۷ اوت به دیگر جاهای لندن مانند وود گرین، انفیلد تاون، پاندرز اند و بریکستون کشیده شد. همچنین در این روز گزارش‌هایی در رابطه با خرابکاری، آتش‌زنی، بی‌نظمی، غارت و اختلال در مناطق مختلف لندن در خبرگزاری‌ها مخابره گردید. آشوب‌های این شهر تا منطقه کرویدون که در جنوب لندن واقع است نیز گسترش پیدا نمود. در ۸ اوت دامنه خشونت‌ها به بخش‌هایی از شهرهای بیرمنگام، لیورپول و بریستول کشیده شد. پلیس بریتانیا در طول ۴ شب شورش تعداد ۷۷۰ نفر را بازداشت کرد. پلیس لندن یک گروه تحقیقاتی زبده را مأمور کرد در تا تاتنهام از شاهدان غارتگری‌ها، آتش‌سوزی‌ها و حمله‌کنندگان به مردم، تحقیق و پرس‌وجو کند. در پاسخ به این اعتراضات دیوید کامرون نخست‌وزیر بریتانیا، ترزا می وزیر کشور، اد میلیبند رهبر حزب کارگر بریتانیا و همچنین بوریس جانسون شهردار لندن تعطیلات خود را نیمه تمام رها کرده به لندن بازگشتند. در تاریخ ۹ اوت اعلام شد که نخست‌وزیر بریتانیا، پارلمان بریتانیا را جهت برگزاری مذاکره پیرامون حل مشکلات حاصله فرخوانده‌است. همچنین خبرگزاری بی‌بی‌سی اعلام کرد در روز پنج‌شنبه ۱۱ اوت یک برنامه فوق‌العاده در مجموعه تلویزیونی وقت پرسش اجرا خواهد کرد و به موضوع شورش‌های این هفته می‌پردازد. در چهارشنبه ۱۰ اوت، در پی استقرار حداقل ۱۶ هزار نیروی پلیس در لندن، آرامش به پایتخت بریتانیا بازگشت اما خشونت‌های پراکنده در چند شهر دیگر این کشور، ادامه پیدا کرد. ناآرامی‌ها به چند محله دیگر لندن نیز سرایت کرده و تعدادی ساختمان، خودروی پلیس و اتومبیل شخصی و اتوبوس به آتش کشیده شد. گزارش‌های خبری حاکی از آن بود که بسیاری از افراد حاضر در آشوب‌های خیابانی و غارت فروشگاه‌ها، جوانان و نوجوانان بودند. در تاریخ سه‌شنبه ۹ اوت یک افسر پلیس اعلام کرد در صورت لزوم از باتوم، گلوله‌های پلاستیکی و ماشین آب‌پاش به منظور مقابله با غارتگران، سارقان و خرابکاران استفاده خواهیم کرد. همچنین در این ناآرامی‌ها عده‌ای با شکستن شیشه مغازه‌ها اجناسی مثل تلویزیون، رایانه و کفش‌های ورزشی را به غارت بردند. در تاریخ ۱۱ اوت ۲۰۱۱، شرکت بیمه بریتانیا خسارت وارده در آشوب‌های اخیر را ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ پوند برآورد کرد. دیوید کامرون نخست‌وزیر بریتانیا بارها ناآرامی‌ها را کار آنهایی خوانده که جز تبهکاری هدفی ندارند. حضور ۱۶٫۰۰۰ پلیس در خیابان‌های لندن برای جلوگیری از شورش احتمالی در تعطیلات آخر هفته پس از ناآرامی‌ها برنامه‌ریزی شد. در خلال آشوب‌های انگلستان، شورشگران چندین خودرو پلیس، تعدادی ساختمان و یک اتوبوس دوطبقه را به آتش کشیدند. بسیاری از شورش‌گران در طول ناآرامی‌ها از سربند و دستمال برای پوشاندن صورت خود استفاده کردند. اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان
به گزارش هرانا به نقل از رادیو فردا؛ آریا جعفری روز اول آبان ماه و در پی انتشار عکس‌های تجمع اعتراضی مردم اصفهان علیه اسیدپاشی بازداشت شد. ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
با نگاهی به شعارهای معترضان می‌توان دریافت، گرانی بنزین فقط جرقهٔ آغاز اعتراضات بود و مطالبات آن‌ها فراتر از قیمت سوخت است. همان‌طور که نقطهٔ آغاز بهار عربی خودسوزی یک دست‌فروش در اعتراض به توقیف کالاهایش بود، اما اعتراض معترضان موضوعاتی بسیار کلان‌تر را شامل می‌شد. جنبش مشروطه ایران
در دی ۱۲۸۷، بازاریان و اصناف اصفهان در مسجد شاه گرد آمدند و سواران بختیاری به رهبری ضرغام‌السلطنه با نیروهای دولتی در اصفهان درگیر شدند و اقبال‌الدوله، حاکم اصفهان بعد از چند روز درگیری به کنسولگری انگلیس پناهنده شد. صمصام‌السلطنه بختیاری در روز ۱۵ دی وارد اصفهان شد و اداره شهر را در دست گرفت. او خود را حاکم اصفهان قلمداد نکرد و به جای آن، خواستار برگزاری انتخابات و تشکیل انجمن ولایتی شد. دولت برای مقابله با شورش، حکومت اصفهان را به عبدالحسین میرزا فرمانفرما سپرد و او را با چندصد سوار بختیاری به رهبری ظفرخان راهی اصفهان کرد. اما عبدالحسین میرزا تصمیم گرفت که به اصفهان نرود و از کاشان جلوتر نرفت. محمدشاه
فلاندن، نقاش فرانسوی و شاهد عینی ماجرا، می‌نویسد که مزدوران شفتی «اربابان کوچه و بازار» شدند؛ مردم در وحشت بودند اما همت نداشتند که به تنهایی خود را از دست این «ستم‌روایان» رها کنند. آن‌ها بارها به دربار شکایت بردند. در پی مسائل پیش‌آمده، محمدشاه به فرخ‌خان کاشی غفاری امین‌الدوله دستور داد تا به اصفهان رفته و دربارهٔ مشکلات پیش‌آمده تحقیق کند. وی با ورود به اصفهان، خسروخان را عزل و راهی تهران کرد و تا زمان ورود حاکم جدید شهر خود موقتاً حکومت اصفهان را در دست گرفت. به هر صورت، وضعیت اصفهان به گونه‌ای بود که شهر عملاً بین سال‌های ۱۲۵۳ تا ۱۲۵۵ قمری در دست شورشیان، به خصوص لوطیان، قرار داشت. آن‌ها دست به کارهای فجیعی زدند. "اکسیر التواریخ" از رشد سریع تعداد لوطی‌ها یاد می‌کند و می‌نویسد که چون «گندنا یک پرده نمو نمودند.» ونسا مارتین با توجه به تعداد زیاد جمعیت لوطیان و رشد سریع آن‌ها برداشت می‌کند که تنگدستان شهر و تعداد زیادی از جوانان بیکار به شورش پیوسته‌اند. محمدشاه پس از پایان سفر هرات شخصاً «با شصت هزار قشون و هشتاد عراده توپ برای تنبیه الواط اصفهان تشریف آوردند.» بزرگی عدد سپاه شاه می‌تواند نشانگر گسترش عظیم شورش باشد. اینکه شاه و صدر اعظمش بر روحانیون شیعه لشکر بکشند اتفاق تقریباً بی‌سابقه‌ای در ایران بود. به‌ویژه اینکه شفتی پیشوای روحانیون بود و اصفهان نیز در آن زمان پایتخت روحانیت شیعه. حتی نوشتند که این عمل به «کودتا» می‌ماند. فرونشست زمین در ایران
فرونشست در کمین شهرموزه اصفهان است؛ پل‌ها در عرصه رودخانه زاینده رود، دولتخانه صفوی، میدان نقش جهان و تراکم بناهای تاریخی در محور تاریخی فرهنگی اصفهان همه در خط اول هجوم عوارض فرونشست قرار دارند. بیشتر پل‌های تاریخی اصفهان به دلیل قرارگیری روی آبرفت با عمق‌های مختلف و همچنین میدان نقش جهان با آثار بی نظیری چون مسجد شیخ لطف‌الله، مسجد امام، عمارت عالی قاپو و سردر بازار قیصریه به دلیل ضخامت و وسعت زیاد آبرفتی که بر آن بنا شده‌اند، تحت تأثیر عوارض فرونشست قرار دارند و شدت گرفتن فرونشست‌ها می‌تواند برای آثار میراث فرهنگی اصفهان تهدید جدی باشد. فتح تهران
در روز هفتم دی ۱۲۸۷، بازاریان و اصناف اصفهان بازار را تعطیل کردند و در مسجد شاه گرد آمدند. ملکزاده شروع درگیری‌ها را به دلیل بدرفتاری سربازان ملایری اقبال‌الدوله، حاکم اصفهان با مردم می‌داند. به گزارش ملکزاده، بازاریان دکان‌ها را بستند و آنها که سلاح داشتند، در نقاط مرتفع سنگر گرفتند و به سمت ساختمان‌های دولتی تیراندازی کردند. در مقابل، سربازان اقبال‌الدوله هم دست به غارت اموال مردم می‌زدند. درنتیجه گروه مردم معترض انبوه‌تر شد و مردم در مسجد شاه تحصن کردند. نورالله نجفی اصفهانی، روحانی بانفوذ اصفهان، در مجالس خود از جنبش مردمی حمایت می‌کرد. او به اتفاق سردار اسعد بختیاری که به تشویق دوستان مشروطه‌خواهش، از اروپا به اصفهان بازگشته بود، برای مذاکره، نزد خان‌های بختیاری رفت و برای صمصام‌السلطنه بختیاری پیغام فرستاد تا مداخله نظامی کند و کنترل اصفهان را به دست گیرد. صمصام‌السلطنه برای مداخله، سه شرط تعیین کرد: تضمین بزرگان شهر برای کمک به بختیاری‌ها، پرداخت مواجب به سواران بختیاری و ملحق شدن چند نفر از بزرگان شهر به سواران بختیاری قبل از ورود آنها به شهر. این سه شرط بی‌درنگ پذیرفته شد. اعتراضات ۱۳۹۷ ایران
اعتراضات ۱۳۹۷ ایران شامل تجمع‌ها و اعتراضات گوناگون در ایران است که در سال ۱۳۹۷ رخ داده‌اند. ریشه‌های اعتراضات ایران مشکلات اقتصادی، اختلافات سیاسی، رخدادهای اجتماعی و فرهنگی است. بنا بر بیست و هفتمین اصل از اصول ۱۷۷ گانه قانون اساسی جمهوری اسلامی، «تشکیل اجتماعات و راه‌پیمایی‌ها بدون حمل سلاح به شرط آنکه مخل به مبانی اسلام نباشد، آزاد است.» انفجار در صنایع شیمیایی نارگستر سپاهان
سه روز پس از آن‌که نخست‌وزیر اسرائیل، حکومت ایران را متهم کرد که همزمان با عملیات در غزه، یک فروند پهپاد حامل مواد انفجاری به آسمان این کشور روانه کرده‌است، وقوع آتش‌سوزی در استان اصفهان به عنوان یک اقدام احتمالی جدید منتسب به اسرائیل، مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفته‌است. رسانه‌های اسرائیل نیز گزارش این حریق را بلافاصله بازتاب دادند. اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ ایران
اعتراضات مرداد ۱۳۹۷ ایران مجموعه تظاهراتی است که از دوشنبه ۸ مرداد ۹۷ در بحبوحهٔ افزایش قیمت طلا و نیز رشد شتابان قیمت سکه و کاهش شدید ارزش ریال در برابر دلار شروع شد و از منطقه شاهپور جدید اصفهان و کرج به نقاط دیگری گسترش یافت. تظاهرات به سرعت فراگیر شد و از اصفهان و مناطق مختلف کرج به شیراز، رشت، تهران، قزوین، زنجان، ساری و در روز سوم به مشهد، نیشابور؛ کرمانشاه، همدان و قرچک نیز گسترش پیدا کرد و در روز چهارم اهواز و ارومیه و قم و تنکابن به تظاهرات پیوستند. سید محمد کلاردشتی
دربارهٔ چرایی این قیام و ماهیت آن در اسناد منقول اختلاف‌نظر است. واقعه کلاردشت با اعتراضات مردمی به واگذاری امتیاز تنباکو و توتون به فردی انگلیسی به نام رژی در شهرهای مهم ایران ازجمله تهران، تبریز، شیراز، اصفهان و یزد هم‌زمان بود؛ «شاه تصمیم گرفته‌است که برای سرکوبی عالم‌گیر و پیروان او که از شدت تعصب مرتکب فجایعی باورنکردنی شده‌اند قشون روانه دارد زیرا که اگر از این طغیان به‌زودی جلوگیری نشود باحال غلیانی که مردم دارند ممکن است از آن زحمت کلی به وجود آید بخصوص که اخبار واصله از جنوب زیاد خوش نیست مخصوصاً در اصفهان که انقلاباتی تازه رخ داده و یکی از تجار معتبر اصفهان در مقابل امر ظل‌السلطان که باید توتون و تنباکو را به عمال شرکت تحویل داد هرچه را که از این جنس خریده بود آتش زده‌است». ماهیت مذهبی این حرکت نگرانی و واکنش تند و سریع دربار به آن بود. در دوره قاجار، بی‌عدالتی، فقر، وضعیت ناگوار اقتصادی و سیاسی حاکم بر کشور مردم را تگنا قرار داده بود. مردم خسته و ناامید از اوضاع‌واحوال، چاره را در ظهور منجی موعود می‌دیدند. با ناامیدی از عوامل زمینی و امید به ظهور منجی آسمانی و عقاید و تعصبات مذهبی، افراد به‌زودی جذب فرقه‌های جدید همچون بابیه شدند. سیدعلی محمد باب، دعوی خود را در زمان محمدشاه و ولیعهدی ناصرالدین‌شاه آشکار کرد. بابی‌ها، تمام مصائب و مشکلات مردم را به حکومت نسبت می‌دادند. در زمان ناصرالدین‌شاه و صدارت امیرکبیر، «باب» دستگیر و به اعدام محکوم گردید. شنیدن اخباری دربارهٔ ادعاهای مذهبی سید، شاه را که از دوران ولیعهدی با این موضوع درگیر بود نسبت به موضوع کلاردشت بیشتر حساس و نگران کرده بود. فوریه، پزشک ناصرالدین‌شاه در ذیل خاطرات ۲۶ ربیع‌الاول ۱۳۰۸ به ترس دولت به تکرار حرکت‌هایی مانند بابیه اشاره می‌کند: «سیدی که خود را عالم‌گیر نامیده مردم را به عصیان برخلاف دولت می‌خواند و می‌گوید که این دولت دین را بر باد داده و از اطاعت و قواعد شرع سرپیچی می‌کند. تاکنون هزارنفری دور او جمع آمده و استحکاماتی جهت خود تهیه دیده‌اند. معلوم نیست که به این حال قضایای بابیه تجدید نشود!». کندی وزیرمختار وقت انگلیس نوامبر ۱۸۹۱ م. در تلگرافی به نخست‌وزیر انگلیس می‌نویسد: «ناصرالدین‌شاه مایل است که ماهیت مذهبی قیام را پوشیده نگاه دارد و امین‌السلطان به من اطلاع داده‌است که چنین وانمود خواهد شد که چون برخی از عشایر سر به طغیان برداشته‌اند، دست جات نظامی برای اعاده نظم به آنجا گسیل می‌گردد». طبق اظهار برخی منابع سید محمد خود را نماینده میر محمدحسن آقا تبریزی (شاه حسن) معرفی می‌کرده‌است. اعتراضات کشاورزان استان اصفهان
از دوشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۰ کشاورزان و مردم اصفهان تا سوم آبان در بستر خشک زاینده رود تجمع کرده و در اعتراض به قطع حق‌آبه و خشک شدن زاینده‌رود شعارهایی سر می‌دادند. در ادامه این اعتراضات، بامداد روز پنجشنبه چهارم آبان ۱۴۰۰، چادرهای آنها توسط نیروی یگان ویژه به آتش کشیده شد. روز جمعه پنجم آذر، با ادامه اعتراضات مردم اصفهان، لباس‌ شخصی‌ها و نیروهای یگان ویژه به معترضان با گاز اشک‌آور و گلوله‌های ساچمه‌ای حمله شلیک کردند که تعدادی از معترضان مجروح شدند. نت‌بلاکس، نهاد رصدکننده ترافیک و امنیت اینترنت جهانی، افت سرعت اینترنت از صبح روز جمعه ۵ آذر در بخش‌هایی از ایران را گزارش و تایید کرد. زمین‌های کشاورزی شرق اصفهان که کشت غالب آن‌ها گندم، جو و یونجه بوده، به محلی به عنوان منشأ ریزگردها تبدیل شده‌اند. به گفته مقام‌های خانه کشاورز استان اصفهان: وضعیت زندگی نزدیک به یک میلیون کشاورز ساکن استان اصفهان که بیشتر آن‌ها در مناطق شرقی زندگی می‌کنند، در سال‌های اخیر به علت فقدان آب، دچار بحران شده‌است. اعتراضات ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ هواداران جنبش سبز
در شاهین شهر اصفهان نیز درگیری شدید بین معترضان و نیروهای امنیتی در خیابان فردوسی و مخابرات اتفاق افتاده و پلیس چندبار شلیک هوایی کرد. ناآرامی ۲۰۱۴ اوکراین به هواداری از روسیه
هنگامی که رئیس‌جمهور ویکتور یانوکوویچ از امضای پیمان‌نامه همکاری با اتحادیه اروپا در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۳ خودداری کرد، اوکراین گرفتار ناآرامی شد. یک جنبش سیاسی سازمان یافته به نام " یورومیدان " خواستار روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا و برکناری یانوکوویچ شد. این جنبش در نهایت موفقیت‌آمیز بود و در انقلاب فوریه ۲۰۱۴ به اوج خود رسید که یانوکوویچ و دولت او را برکنار کرد. با این حال، برخی از مردم در شرق و جنوب اوکراین که بیشتر روس‌زبان بودند، و پایگاه‌های سنتی پشتیبانی از یانوکوویچ را در اختیار داشتند، این انقلاب را تأیید نکردند و برای روابط نزدیکتر با روسیه شروع به اعتراض کردند. تظاهرات مختلفی در کریمه به نفع خروج از اوکراین و الحاق به فدراسیون روسیه برگزار شد که منجر به بحران کریمه در سال ۲۰۱۴ شد. اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان
عوامل مختلفی مانند خشکی زاینده‌رود، سوءمدیریت بحران آب در ایران و اعتراض به نظام جمهوری اسلامی از جمله دلایل و انگیزه معترضان در اصفهان بوده‌است. اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان
اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان مربوط به اسیدپاشی‌های پیاپی به ناحیهٔ صورت زنان بدون چادر در شهر اصفهان است که در مهرماه ۱۳۹۳ خورشیدی به وقوع پیوست. در جریان این اسیدپاشی‌ها، حداقل چهار دختر یا زن جوان مورد حمله قرار گرفته‌اند که منجر به مرگ یکی از آن‌ها گردیده‌است. برخی گزارش‌ها شمار قربانیان اسیدپاشی در اصفهان را ۱۵ نفر اعلام کرده‌اند. خبرهای اسیدپاشی در اصفهان، امنیت مردم شهر را مختل کرد، زنان و دختران شهر کمتر در معابر عمومی پدیدار می‌شدند. خبر این حوادث نخستین بار به صورت رسمی از خبرگزاری ایسنا منتشر گردید. این اولین بار نیست که اسیدپاشی در ایران رخ می‌دهد و این اتفاق پیش از این نیز بارها تکرار شده‌است اما نکته‌ای که این بار مردم را به شدت پریشان کرده وجه تروریستی این حادثه است. روز پنج‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۹ نگار مسعودی، عکاس و مستندساز قربانیان اسیدپاشی که عکس‌هایی از مرضیه ابراهیمی یکی از قربانیان در اصفهان گرفته بود، توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز
در اصفهان هزاران تن از تظاهرکنندگان با یگان‌های ویژه پلیس ضدشورش مقابله کردند. در میدان انقلاب و منطقه حسین‌آباد اصفهان و همچنین خیابان سپه شهر اصفهان درگیری‌های گسترده گزارش شد. علی بن ابی‌طالب
درخصوص انگیزه شورش علیه علی توضیحات متعددی ارائه شده‌است. پوناوالا می‌نویسد طلحه و زبیر که پیشتر از آرزوهای سیاسی خود ناامید شده‌بودند، وقتی با مخالفت علی در خصوص سپردن حکومت بصره و کوفه مواجه شدند، ناامیدیشان افزون‌تر گردید. این دو وقتی شنیدند که هوادارانشان در مکه جمع شده‌اند، از علی درخواست کردند که اجازه دهد که برای عمره مدینه را ترک گویند. پس از آن، این دو بیعت خود با علی را شکستند و مسئولیت قتل عثمان را به گردن وی انداختند و از وی خواستند که قاتلان را محاکمه کند. واله یری می‌نویسد طلحه و زبیر و عایشه درخواست داشتند که حدود شرعی باید برای همه به‌طور مساوی برپا داشته شود و یک سری اصلاحات باید انجام گیرد. از آنجایی که این سه تن در سرنوشت عثمان به نوبه خود مسئول بودند، علت شورششان در راستای درخواست خونخواهی عثمان و مقصودی که از اصلاحات مد نظر داشتند، مبهم به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد که انگیزه‌های اجتماعی و اقتصادی که به خاطر ترس از تأثیرگذاری تندرویان بر علی برانگیخته شده بود، توضیح قانع‌کننده تری باشد تا احساسات شخصی. هرچند در میان مخالفان عثمان، افراد میانه‌رو بدون شک خواستار تغییر سیاست‌های وی بودند؛ ولی هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که کار به تغییرات اساسی سیاست‌ها بکشد. برخی مورخین نظیر مادلونگ بر این باورند که این چند تن کشته شدن عثمان را بهانه‌ای برای مخالفت با علی و جاه طلبی خود قرار دادند، زیرا آنها، خلافت علی را با منافع خود، سازگار نمی‌دیدند. از سوی دیگر، شورشیان مدعی بودند که خون عثمان نیازی به قصاص ندارد، زیرا وی به خاطر عمل نکردن به قرآن و سنت محمد کشته شده‌است. واله یری معتقد است علت واقعی این شورش‌ها علیه علی، رویکرد بخشایشگر علی نسبت به مقصران در این قضیه (که این تفکر را القا می‌کرد که آنان مجازات نخواهند شد)، عدم برخورد قاطعی از سوی علی با شورشیان و سیاست محبوب «ضد اشرافی گری قریش» توسط علی بوده‌است. دانشگاه صنعتی اصفهان
در شبانگاه روز شنبه ۲۳ خرداد ۱۳۸۸، پس از اعلام نتایج اولیه انتخابات ریاست جمهوری ایران، در دانشگاه صنعتی اصفهان اعتراضات گسترده‌ای صورت گرفت. این اعتراضات منجر به شکستن شیشه‌های برخی ساختمان‌های دانشگاه و به آتش کشیدن آمفی تئاتر و تالار شهید فتوحی گردید که در مجموع به گفته قربانی رئیس دانشگاه، زیان بیست و پنج میلیارد ریالی را برای دانشگاه در پی داشت. مسئولان دانشگاه صنعتی اصفهان و نیروی انتظامی ادعا کرد معترضین قصد ورود به محوطه خوابگاه دختران را داشتند و به همین علت یگان ویژهٔ نیروی انتظامی به داخل دانشگاه و خوابگاه محل سکونت دانشجویان وارد شد. اعتراضات فوق که توسط دانشجویان انجام شده بود منجر به تعطیلی دو هفته‌ای دانشگاه در ایام امتحانات شد. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور بر خلاف علی خامنه‌ای که بر دخالت و سازماندهی تظاهرات به دشمنان بارها تأکید کرده‌است، بر اساس گزارشی که از سوی شورای امنیت کشور تهیه شده و با استناد به گزارش‌های دستگاه‌های اطلاعاتی، امنیتی و انتظامی، عوامل نارضایتی‌ها را داخلی و بدون هیچ‌گونه دخالت از خارج کشور عنوان کرد و گفت دو عامل باعث ناآرامی‌های دی ماه شده‌است؛ یکی عوامل نزدیک شامل نارضایتی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و دیگر سه عامل دور که از نظر او عمیق‌تر است و جمهوری اسلامی باید به آن توجه کند: تغییر نسل، تغییر سبک زندگی، و تغییرات تکنولوژیکی.سبک زندگی مردم، سلیقه، تفریح، روابط و پوشش آن‌ها دچار تغییرات اساسی شده‌است: نوع سلیقه و انتخاب آن‌ها به گونه‌ای است که منطق ما (حکومت) را برنمی‌تابد. او گفت یک جرقه کافی است تا اعتراضات شعله‌ور شود.رحمانی فضلی تعداد بازداشت شدگان را بیش از ۵ هزار نفر خواند و گفت تظاهرات به سرعت در روزهای ابتدایی به ۱۰۰ شهر رسید و در ۴۲ شهر هم درگیری اتفاق افتاد. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
عباس عبدی آغاز اعتراضات را نتیجهٔ «تحریک افرادی که از موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز مبالغ هنگفتی وام گرفته و حاضر به پس دادن نبودند» می‌داند. تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز
گزارش‌های رسیده از اصفهان بازداشت حداقل بیست نفر در درگیری‌های روز تاسوعای اصفهان خبر دارد. مأموران امنیتی مسیرهای ورودی به محله حسین‌آباد اصفهان را مسدود کردند و از تردد برخی هیئت‌های مذهبی در این محله جلوگیری کردند. همچنین نیروهای امنیتی خانه و دفتر جلال‌الدین طاهری اصفهانی را نیز به‌طور کامل محاصره کردند. تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز
طی درگیری‌های روز عاشورا در خیابان‌های حسین‌آباد اصفهان، ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر دستگیر شدند و به زندان اصفهان منتقل شدند. در میان دستگیرشدگان، حبیب نوری، برادر و دو نفر از برادر زاده‌های عبدالله نوری نیز وجود دارند. شبکه جنبش راه سبز (جرس) گزارش داد که در جریان تظاهرات امروز در اصفهان، برادر عبدالله نوری، وزیر کشور دولت خاتمی به شدت مورد ضرب و شتم نیروهای امنیتی قرار گرفت. شواهد عینی حاکی از آن است که شدت جراحات به حدی بوده که ابتدا مردم فکر کردن که او کشته شده‌است. طبق این گزارش او هم‌اکنون در زندان رودکی اصفهان است. در نجف‌آباد هزاران تن از تظاهرکنندگان از سحرگاه روز عاشورا با یگان‌های ویژه پلیس ضدشورش مقابله کردند. سطح درگیری‌ها در شهر نجف‌آباد، «بسیار شدید» توصیف شد. به‌طوری‌که در ساعت ۲۱ شب پلیس با بلندگو در سطح شهر اعلام حکومت نظامی‌کرد و در شب شام غریبان از مردم خواست تا از خانه‌های خود خارج نشوند. این برای اولین بار در جریان اعتراضات پس از انتخابات بود که پلیس به صورت رسمی در یک شهر اعلام حکومت نظامی می‌کرد.ده‌ها هزار نفر از مردم عزادار و معترض شیراز دست به یک راهپیمایی مسالمت‌آمیز اعتراضی زدند، اما نیروهای پلیس و لباس شخصی این مراسم را به خشونت کشیدند. ده‌ها هزار نفر از مردم شیراز در خیابان‌های مرکزی این شهر از جمله محوطه سینما سعدی تا پارامونت تجمع کردند و شعارهایی را علیه رهبر جمهوری اسلامی سر دادند. اقبال عباسی
عباسی همچنین در حاشیه جلسه شورای فرهنگ عمومی چهارمحال و بختیاری که ۲۵ بهمن‌ماه برگزار شد، اعلام کرد هیچ جریان سیاسی در «اغتشاشات اخیر» نقش نداشت و حتی «بسیاری از اغتشاشگران» دغدغه اقتصادی و اشتغال نداشتند و صرفا به دلیل ناآگاهی در این اجتماعات بودند. تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز
مهدی عربشاهی دبیر دفتر تحکیم وحدت و دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی بازداشت شد. مصطفی حسین‌زاده، امیر رمضانی، موسی جلالی خواه، امید منتظری و حسین کیاروستا از فعالان دانشجویی نیز در روز عاشورا در میدان امام حسین و انقلاب تهران با ضرب‌وشتم دستگیر شدند. همچنین محمد معین، فرزند مصطفی معین کاندیدای دوره پیش ریاست جمهوری و وزیرعلوم سید محمد خاتمی در تظاهرات روز عاشورا پس از ضرب‌وشتم شدید بازداشت و به محل نامعلومی منتقل شد. محمد جواد صابری، روزنامه‌نگار مقارن ظهر عاشورا و نزدیکی دانشگاه تهران توسط نیروهای لباس شخصی بازداشت شد. همچنین مهدی قلی‌زاده از اعضای نهضت آزادی ایران در جریان درگیری‌های روز عاشورا بازداشت شد. در اصفهان بر اساس گزارش‌ها حداقل بیست نفر در درگیری‌های شب عاشورا دستگیر شدند. همچنین در روز عاشورا طی درگیری‌هایی که در خیابان‌های حسین‌آباد اصفهان رخ داد، ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر دستگیر شدند و به زندان اصفهان منتقل شدند. در میان دستگیرشدگان، حبیب نوری، برادر و دو نفر از برادر زاده‌های عبدالله نوری نیز وجود دارند. حسن روحانی
اعتراضات ۱۳۹۷ ایران مجموعه تظاهراتی است که از سه‌شنبه ۹ مرداد ۹۷ در بحبوحهٔ افزایش قیمت طلا و نیز رشد شتابان قیمت سکه و کاهش شدید ارزش ریال در برابر دلار شروع شد و از منطقه شاهپور جدید اصفهان و کرج به نقاط دیگری گسترش یافت. تظاهرات به سرعت فراگیر شد و از اصفهان و مناطق مختلف کرج به شیراز، رشت، تهران، قزوین، زنجان، ساری و در روز سوم به مشهد، نیشابور؛ کرمانشاه، همدان و قرچک نیز گسترش پیدا کرد و در روز چهارم اهواز و ارومیه و قم و تنکابن به تظاهرات پیوستند. محمدرضا حبیبی
مصطفی صالحی از معترضان اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران بود. او در جریان این اعتراضات در شهر کهریزسنگ از توابع شهرستان نجف‌آباد، استان اصفهان دستگیر شد. روابط عمومی دادگستری کل استان اصفهان در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ اعلام کرد: «بامداد امروز حکم قصاص مصطفی صالحی که در جریان اغتشاشات دی ماه سال ۱۳۹۶ پاسدار شهید شاه سنایی را به ضرب گلوله به قتل رسانده بود، به تقاضای اولیای دم به اجرا درآمد.» جنبش عدالت‌خواه دانشجویی
این تحصن در اعتراض به پذیرش دانشجویان پولی در دانشگاه‌های دولتی، از دانشگاه صنعتی اصفهان آغاز گردید. پس از حدود یک هفته به مجلس شورای اسلامی کشیده شد که با همراهی دانشجویان دانشگاه‌های مختلف همراه بود. در نهایت موجب لغو پذیرش دانشجوی پولی در غالب رشته‌های دانشگاه صنعتی اصفهان و برخی دانشگاه‌های دیگر شد. اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان
تجمع اعتراضی کشاورزان اصفهانی در تاریخ جمعه ۲۸ آبان سال ۱۴۰۰ خورشیدی به‌صورت گسترده و مسالمت‌آمیز بر بستر خشک زاینده‌رود در اعتراض به خشکسالی و قطع حق‌آبه شکل گرفت. این اعتراضات با استقبال گسترده مردم اصفهان مواجه شد و هزاران نفر در محل تجمع حاضر شدند. این اعتراضات در ابتدا روندی بدون خشونت و آرام داشت اما روز پنج‌شنبه ۰۴ آذر، پس از حمله یگان ویژه به معترضان و کشاورزان اصفهانی در بستر زاینده‌رود و آتش‌زدن چادر آنها، اعتراضات به خشونت کشیده‌شد. در پی فراخوان برای تجمع صبح روز جمعه ۵ آذر سال ۱۴۰۰ خورشیدیاز طرف مردم اصفهان و حضور گسترده مأموران یگان ویژه، لباس شخصی و بسیج و برخوردهای قهری از سوی حکومت درگیری‌ها بالا گرفت و روند آن از اعتراض به بی‌آبی گذر کرد و به اعتراض علیه حاکمیت بدل گشت. ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
علی فتح‌الله‌نژاد، کارشناس ایران در مؤسسه بروکینگز (مرکز مطالعات خاورمیانه) می‌گوید اعتراضات ۹۸ نشان داد ناامیدی از اصلاح در ساختار قدرت جمهوری اسلامی و نظام سیاسی به خواست بخش مهمی از مردم معترض تبدیل شده‌است. درواقع، مسئله دیگر تغییرات روبنایی و دنبال کردن خواسته‌ها در چارچوب حفظ نهادهای پایه‌ای قدرت جمهوری اسلامی نیست، بلکه تغییر قانون اساسی یا کلیت نظام سیاسی به خواست بخش مهمی از نیروهای معترض وضع موجود تبدیل شده‌است و این تصور طرفداران بیشتری یافته‌است که جمهوری اسلامی اصلاح‌ناپذیر است و چهار دهه فرصت دیگر کافی است. وضعیت انفجاری جامعه و رفتار دوگانه و فریبکارانه حسن روحانی و ریاکاری ناشی از نظریه ولایت فقیه باعث شده تا افکار عمومی به وعده‌های حکومتی بی‌اعتماد شده و به سمت جریان‌های سیاسی بیرون از نظام سوق پیدا کند. محمدرضا پهلوی
دلایل متعدد و متفاوتی برای شکست شاه در برابر انقلاب ایران ارائه شده‌است. سعید امیرارجمند نارضایتی و به وجود آمدن تمایلات ضد خارجی به‌خاطر وابستگی رژیم شاه به آمریکا و حضور وسیع نیروهای آمریکایی و اروپایی در ساختار اقتصاد و ارتش را از محرک‌های اعتراضات می‌داند. همچنین او به وجود آمدن یک ساختار متمرکز سلطنتی در ایران را عاملی می‌داند که تمام نارضایتی‌ها را بسوی یک شخص هدایت نمود. نبود پلورالیسم که در عصر مدرن نظام سلطنتی را شکننده‌ترین ساختار در میان ساختارهای موجود می‌کند نیز از دیگر عوامل این اتفاق است. ولی نقش خود شاه نیز در این میان مهم بود. سید ابوالحسن شمس‌آبادی
درگیری گروه‌های مذهبی در اصفهان ریشهٔ بسیار طولانی داشت، اما همزمان با سیاسی شدن جامعه و حوزه‌های علمیه این اختلاف بیشتر نمودار شد. یکی از مسائل مهم روحانیت اصفهان در تاریخ معاصر، اختلاف علما بود که در دو جناح بودند؛ عده‌ای طرفدار حاج آقا رحیم ارباب و دسته‌ای دیگر طرفدار آقایان مرتضی شمس اردکانی، سید محمدعلی موحد ابطحی و شمس‌آبادی بودند. این تضاد به ویژه بعد از کودتای ۲۸ مرداد بیشتر نمایان شد. اعتراضات ۱۴۰۰ اصفهان
در ۵ آذر یگان ویژه و لباس شخصی‌ها تلاش کردند تا مانع از حضور مردم در بستر زاینده رود شوند و برای جلوگیری از شکل‌گیری تجمعی دیگر در بستر رودخانه اقدام به شلیک مستقیم گاز اشک آور میان انبوه جمعیت کردند. مردم برای مقابله به سوی نیروهای امنیتی سنگ پرتاب کردند. در نتیجه این ممانعت‌ها و برخوردهای خشونت‌آمیز، اعتراضات عملاً به خیابان کشیده شد؛ مردم علیه حکومت شعارهای اعتراضی سر دادند و پس از آن در نتیجه برخوردهای قهری شدید از سوی نیروهای امنیتی، چندین تن از شهروندان که بعضاً افراد مسن بودند دچار جراحات شدید و خون‌ریزی شدند. گزارش‌ها و ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به سوی مردم و مجروح شدن برخی معترضان با گلوله‌های ساچمه‌ای را نشان می‌دهد. اعتراضات در طول شب هم بصورت پراکنده ادامه داشت و معترضان در خیابان حضور داشتند، در برخی گزارش‌های مردمی خبر از عدم پذیرش مردم زخمی ناشی از تیراندازی‌ها در بیمارستان زیار اصفهان دادند. در تاریخ ۶ آذر، نورالدین سلطانیان، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت ۱۹ نفر از معترضان از ناحیه چشم آسیب دیده‌اند و بستری شدند. شورش ۱۳۵۹–۱۳۵۷ کردها در ایران
شورش ۱۳۵۹–۱۳۵۷ کُردها در ایران در اواخر اسفند ماه سال ۱۳۵۷ به وقوع پیوست که به تلاش برخی احزاب و گروه‌های کُرد در ایران، غالباً در بخش‌های سنی مذهبو سکولار، علیۀ حکومت جدید اشاره دارد که یکی از شورش‌های کُردها در ایران مدرن بوده‌است. اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان
در حالی که عبدالله محمودزاده، مسئول دفتر جانشینی فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی ۱ آبان از شناسایی عوامل اسیدپاشی در اصفهان خبر داد، غلامحسین اسماعیلی، "رئیس کل دادگستری استان تهران" می‌گوید تلاش‌های جدی برای شناسایی اسید پاشی در حال انجام است. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
دیدگاهی از یک اقتصاددان ایرانی نیز بیان می‌دارد که بحران بانکی و ناتوانی موسسات در پس دادن پول‌های دریافت شده از سپرده‌گذاران را که منجر به اعتراضات در ۲ سال گذشته شده بود، عامل رویدادهای دی ماه است. همچنین از تحریم‌های اقتصادی غرب به رهبری آمریکا که از دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد شدت یافت و آثار آن بر اقتصاد ایران به عنوان یکی از زمینه‌های اعتراضات نام برده شده‌است. در این باره خبرنگار واشینگتن پست نوشته که «ما در تجزیه و تحلیل اعتراضات ایران باید به نتایج مخرب تحریم‌های اقتصادی بر یک جامعه اذعان کنیم.» مکس آبراهامز همسو با این دیدگاه، استاد علوم سیاسی و عضو شورای روابط خارجی آمریکا نیز نوشت که «با توجه به شورش‌های ایران، بعید می‌دانم هیچ‌وقت تا این اندازه به تحریم‌های اقتصادی به چشم راهکاری موفقیت‌آمیز نگریسته شده باشد.» اعتراضات تابستان ۱۴۰۰ ایران
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی «شبکه‌های بیگانه» را مقصر معرفی کرد و نوشت که «با انتشار خبر صدور مجوز پروژه‌های جدید انتقال آب کارون و همچنین خشک شدن رودخانه کرخه و هورالعظیم» این شبکه‌ها «با هدف ایجاد آشوب و ناآرامی اقدام به تحریک احساسات مردم کردند». بخشی از منابع آب چهارمحال و بختیاری در پروژه تونل ۶۴ کیلومتری بهشت آباد، به استان اصفهان منتقل شود که این موضوع با مخالفت نمایندگان استان خوزستان مواجه شده‌است. اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
در ۲۰ دی ماه ۱۳۹۶ کارگران هپکو در اعتراض به نداشتن امنیت شغلی برای چندمین بار در مقابل استانداری اراک تجمع کردند. کارگران معترض هپکو اراک برای سومین هفته متوالی اعتصاباشان را ادامه می‌دهند. همچنین با اعتصاب کامیون‌داران حمل سوخت پالایشگاه اصفهان در این روز، در حدود ۹۰ درصد جایگاه‌های سوخت این استان تعطیل شدند. ایران
در طول دهه گذشته، تعداد زیادی اعتراضات ضد دولتی در سراسر ایران (مانند اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران) با خواست اصلاحات یا پایان دادن به جمهوری اسلامی به راه افتاده‌است. با این حال، سپاه و پلیس اغلب اعتراضات توده‌ای را با روش‌های خشونت‌آمیز سرکوب می‌کردند که منجر به کشته شدن هزاران معترض شد. حمدان اهوازی
او جنبشی مسلحانه و خشونت آمیز علیه دولت عباسی انجام داد و خواستار حل اختلاف طبقاتی بین مردم بود و به مردم قول می داد كه شرایط خود را بهبود ببخشند. انقلاب ابن الاشعث را به دلیل شرایط روانی كه او را رنج می داد نسبت دادند. ، زیرا او نسبت به رفتار جامعه عصبانی بود ، از خود ترحم و کسالت نشان می داد ، و از حکام کینه داشت و از همه جوامع پیرامون خود که به آنها منتقل می شد و نسبت به هر موقعیتی نفرت داشت ، ابراز نارضایتی می کرد. نخست‌وزیری محمد مصدق
در شورش‌های تیرماه، اعتصاب‌های عظیمی در همهٔ شهرهای عمدهٔ کشور به راه افتاد و بیش از ۲۵۰ تظاهرکننده در تهران، همدان، اهواز، اصفهان، و کرمانشاه کشته یا به سختی زخمی شدند. شدیدترین درگیری‌ها در تهران رخ داد. بحران در ۲۵ تیر در بازار تهران به محض اینکه خبر کناره‌گیری مصدق به بازار رسید، آغاز شد. اصناف اصلی بازار با تعطیلی مغازه‌ها در مرکز اصلی بازار گرد آمدند و مردم را به تظاهرات روز بعد در برابر مجلس فراخواندند. صبح روز بعد با راه افتادن جماعت عظیمی از بازار به سوی مجلس، کارمندان دولت، کارگران راه‌آهن، و رانندگان اتوبوس دست از کار کشیدند. جبههٔ ملی هم سراسر کشور را در ۳۰ تیر به اعتصاب دعوت کرد. چند ساعت بعد، حزب توده نیز در ۳۰ تیر هوادارانش را به اعتصاب عمومی و راهپیمایی فراخواند. روز موعود با سکوت شومی شروع شد؛ در حالی که در سراسر شهر- حتی شمال اعیان‌نشین – حرکتی نبود، طوفان زمانی آغاز شد که تانک‌های ارتشی راه را بر جماعتی که به سوی مجلس روان بودند، بست. تا ۵ ساعت بعد، شهر دستخوش آشوب بود. یکی از برادران شاه چون راننده‌اش به اشتباه به سوی جماعتی خشمگین راند، نزدیک بود کشته شود، و به سوی یکی از نمایندگان هوادار مصدق که سعی کرده بود تظاهرکنندگان تحریک‌شده را مطمئن سازد که قضیه با مسالمت قابل حل است، سنگ پرتاب شد. هنگامی که مأموران پلیس تهران لباس‌های خود را کندند و مخفی شدند، ۶۰۰ زندانی که در تظاهرات چهار روز پیش بازداشت شده بودند، از زندان فرار کردند. اعتراضات تیر ۱۳۹۹ ایران
در روزهای گذشته با انتشار گزارش‌هایی دربارهٔ مذاکرات مربوط به برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های مشترک ایران و چین و همین‌طور ابلاغ حکم اعدام برای سه جوان از معترضان آبان ۱۳۹۸ منتشر شد که به اعتراضاتی در شبکه‌های اجتماعی انجامید. همچنین در هفته‌های گذشته تشدید وخامت شرایط اقتصادی و گرانی باعث ایجاد نارضایتی‌هایی در ایران شده‌است. در اطلاعیه سپاه پاسداران در خراسان رضوی به تلاش برای برهم زدن نظم عمومی از طریق «فضای مجازی» اشاره شده‌است اما فرمانده پلیس بهبهان این اعتراضات را در «اعتراض به وضعیت اقتصادی» می‌داند که «شعارهای هنجارشکنانه» می‌دادند. روش‌های اعتراض در اعتراضات آبان ۹۸
در مناطق مختلف شهری ساختمان‌های دولتی، برخی از فروشگاه‌ها و بسیاری از بانک‌ها را به آتش کشیدند و جریان عادی کسب و کار و آمد و شد مختل شد. در برخی مناطق شهری در شیراز شبکه حمل و نقل شهری تخریب و فروشگاه‌ها غارت شد. به گفتهٔ علی ربیعی سخنگوی دولت برخی از افراد مسیر ورودی عسلویه را بسته و مانع تعویض شیفت شده بودند. آن‌ها به لوله‌های نفت دینامیت بسته بودند و قصد انفجار در عسلویه را داشتند. او همچنین گفت که تعدادی از معترضین در یک زمان مشخص به مرکز مخابرات در اصفهان و شیراز حمله کرده بودند که اگر این مراکز سقوط می‌کرد، بخش اعظمی از شبکه تلفن همراه کشور قطع می‌شد. امید منتظری عنوان می‌کند که ده سال پیش در اعتراضاتی که با تشکیک دربارهٔ نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ آغاز شد، شماری از فعالان سیاسی به دنبال الگوبرداری از جنبش‌های عدم خشونت در اروپای شرقی بودند. اما در تازه‌ترین دور اعتراض‌ها در ایران «پرهیز از خشونت» بحث روز نیست و اعتقاد دارد از سال ۱۳۸۸جریان اعتراضات تغییر کرده و ناراضیان اعتمادی به هیچ‌یک از جریان‌های درون حکومت ندارند و آن را پایان استراتژی «عدم خشونت» می‌داند. از سویی دیگر فرضیه تخریب اموال عمومی توسط خود حکومت برای سرکوب شدید و تبلیغ علیه معترضان نیز مطرح شده‌است. محسن رنانی
محسن رنانی معتقد است، معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران نسلی هستند که زاده و پرورده پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران هستند؛ این نسل پیامد تمام خطاهای سیاستی چهار دهه گذشته را با پوست و گوشت خود حس و تجربه کرده‌است. این نسل، زمینی و عقلانی می‌اندیشد؛ جهان مدرن را بهتر می‌فهمد؛ بسیار آگاه است؛ به خاطر گسترش ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطی، قدرت اثرگذاری و کنترلش بر سیاست‌های نظام تدبیر و بر خطاهای آن شدیداً بالا رفته‌است؛ این نسل ابزارهای کاملاً عملی برای نافرمانی از قوانینی که با طبیعت او نمی‌خواند را در اختیار دارد؛ این نسل زندگی را عمیق‌تر درک می‌کند و زندگی را عمیقاً دوست دارد. نسل جدید بن‌بست نمی‌شناسد؛ نه بن‌بست فکری و نه بن‌بست عملی. نسل قبلی نسل بن‌بست بود، نسلی که چشمش به بزرگان بود تا با تدبیر آن‌ها، بن‌بست‌ها و گره‌ها را بگشایند. اما این نسل بن‌بست نمی‌شناسد. ویژگی دیگر این نسل، «رواداری» است. نسل گذشته انتظار داشت دوست یا همسفرش الزاماً فردی مثل خودشان باشد، یعنی همچون خودشان مذهبی یا چپگرا یا نوگرا باشد، ولی این نسل می‌تواند با هر کس با هر عقیده‌ای کار کند و کنار بیاید به شرط آنکه حقوق یکدیگر و قواعد بازی را رعایت کنند.صفحه شخصی محسن رنانی در فیسبوک اعتراضات کشاورزان استان اصفهان
۱۳۹۷ امام جمعه موقت گفت کسانی که آب را بهانه کرده بودند فتنه گرند. شورش‌های غذا در خاورمیانه
روند اعتراضات مردمی بر اثر مشکلات معیشتی به شورش نان در ایران منجر گردید. تلاشهای نمایندگان مجلس برای آرام کردن مردم مؤثر واقع نشد و گروهی از مردم به ساختمان مجلس حمله کرده و آن را اشغال کردند. سپس جمعیت معترض به سمت بازار تهران حرکت کردند. آنها ابتدا شیشه‌ها و تابلوهای مغازه‌ها و اماکن را درهم شکستند و سپس اقدام به غارت فروشگاه‌های مواد غذایی و سایر مغازه‌ها کردند. یک گروه از جمعیت معترض به خانه قوام نخست‌وزیر وقت حمله کردند. در غروب آن روز ارتش و پلیس به خیابانهای مرکز تهران بازگشتند. در ۱۸ آذر ۱۳۲۱ اعتراضات مردم ادامه یافت، گروه‌هایی از دانشجویان در دانشگاه تهران سازماندهی شده و به سمت مجلس حرکت کردند. براساس اعلامیه‌های حکومت نظامی نیروهای پلیس برای جلوگیری از هرگونه تظاهراتی واکنش نشان دادند. مسلسل‌ها و تانک‌ها در تقاطع‌های مهم نشانه‌گیری شده بود و سربازان انگلیسی و لهستانی در میدان‌های بزرگ تهران به چشم می‌خوردند. سربازان ایرانی با شلیک مسلسل در میدان بهارستان به مقابله با جمعیت دانشجو و مردم معترض پرداختند که در نتیجه آن حدود ۶۰۰ نفر کشته یا زخمی شدند. ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
علی فتح‌الله‌نژاد، کارشناس ایران در موسسهٔ بروکینگز (مرکز مطالعات خاورمیانه) می‌گوید: «اکثر ایرانیان سیاست‌های غلط دولت را علت اصلی مشکلات اقتصادی می‌دانند. دولت برای پرداخت هزینه‌های خود از جمله حقوق کارمندان و نیروهای امنیتی و شبه‌نظامی گوناگون و جبران کسری بودجه، یارانهٔ بنزین را کاهش داده‌است. کسری بودجه را اما می‌شد با دریافت مالیات از نهادهای عظیم اقتصادی که توسط بنیادهای مذهبی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دفتر رهبر انقلاب اداره می‌شوند، جبران کرد. اما به جای آن، حکومت تصمیم گرفت اقدامات ریاضتی در پیش گیرد و بار کسری بودجه را بر دوش مردمی گذارد که طی چند سال گذشته به‌طور فزآینده‌ای فقیرتر شده‌اند و اکنون حاکمیت از سوی بخش بزرگی از جامعه به صورت دشمن درآمده است. بدین‌سان بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ابعاد جدیدی به خود گرفته‌است». زین‌العابدین رضوی خرم
عابدین خرم به دنبال اعتراضات سراسری دیماه ۹۶ طی یک سخنرانی در جمع کارکنان سپاه و برخی از مسئولان شهرستان مراغه با اشاره مستقیم به این اعتراضات گفت: «دشمن مدت ها قبل برای ایجاد نا آرامی در کشور برنامه ریزی کرده بود و از اعتراض به حق مردم به گرانی و نا عدالتی سوء استفاده کرد. هدف اول دشمن این بود که نارضایتی های جامعه را تبدیل به بدبینی مردم از نظام کند و از طرفی این بدبینی موجب ایجاد آشوب و اغتشاش در کشور شود.» او در این سخنرانی همچنین افزوده بود: «دشمنان انقلاب چشم دیدن امنیت را در کشوری که با تمام وجود توطئه به راه انداخته اند، ندارند و ازاین‌رو هدف بعدی دشمن در ناآرامی های اخیر زیر سؤال بردن امنیت کشور بود.