فعالیت های سیاسی درچه دوره ای جرم محسوب میشد؟
جرم سیاسی
در دوران پهلوی جرم سیاسی تعریف مشخصی نداشت و اتهام‌هایی که ماهیت سیاسی داشتتند در دادسرای نظامی رسیدگی می‌شدند. بلاتکلیفی جرم‌های سیاسی تا ۳۷ سال پس از روی‌کار آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران هم ادامه داشت تا این‌که در بهمن ۱۳۹۴ مجلس ایران برای اولین بار پس از انقلاب ۱۳۵۷، قانون جُرم سیاسی را در شش ماده تصویب کرد و در اردیبهشت ۱۳۹۵ شورای نگهبان با اصلاحاتی مصوبهٔ مجلس را تأیید کرد.
فساد
فروش غیرقانونی سلاح به انگولا توسط فرانسه برغم ممنوعیت سازمان ملل در قبال منتفع شدن از درآمد نفت این کشور، منجر به دستگیری‌ها و روندهای قضایی مهمی در دهه ۲۰۰۰ شد. این افتضاح سیاسی ـ تجاری با چندین چهره و شخصیت مهم سیاسی فرانسه گره خورده بود. "انگولا گیت " در سال‌های دهه ۱۹۹۰ در جریان بود و و در همان دوره افشا گشت. ۴۲ شخصیت سیاسی و دولتی فرانسه از جمله ژان کریستف میتران (پسر فرانسوا میتران رئیس‌جمهور)، ژاک اتالی، شارل پاسکوا (وزیر کشور سابق)، ژان شارل مارچیانی، پییر فالکون، آرکادی گیداماک، پل لو سولیتزر، ژرژ فِنِچ، فیلیپ کوروا … به جرم معاملات غیرقانونی سلاح، تقلب در مالیات، اختلاس، پول‌شویی و برخی دیگر جرائم متهم، محاکمه و محکوم گشتند. تاریخ اقتصادی اروپا
زنان در قرون وسطی رسماً تابع مرد بودند، خواه آن مرد پدر، شوهر یا خویشاوندان دیگر باشند. بیوه‌ها اغلب اجازه کنترل بر زندگی خودشان به آنها داده می‌شد، اما در محدودیت‌های اعمال شده قانونی بودند. کار زنان به‌طور کلی شامل کارهای خانگی یا سایر کارهای داخلی بود. زنان دهقان معمولاً مسئول کارهای خانه، نگهداری از بچه، در کنار باغبانی و دامداری در نزدیکی خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند با کارهایی از قبیل نخ‌ریسی بردرآمد خانوار بیفزایند. در زمان برداشت محصول از آنها خواسته می‌شد در کار در مزرعه کمک کنند. زنان شهری همچون زنان دهقان مسئول کارهای خانه بودند. آنها همچنین می‌توانستند در کار تجارت هم وارد شوند. اما چه تجارت‌هایی بر روی زنان گشوده بود از کشور به کشور و در زمانهای مختلف فرق می‌کرد. زنان اشراف مسئول امور خانه بودند و بعضاً در غیاب اقوام مذکر می‌توانستند اداره املاک را نیز بدست گیرند. اما آنها در شرکت در کارهای نظامی و امورات دولتی محدودیت داشتند. کلیسا نیز تنها نقشی که برای زنان قائل بود راهبه شدن بود زیرا زنان نمی‌توانستند کشیش شوند. پرویز شهریاری
پرویز شهریاری در دوران پرتنش سیاسی دهه ۲۰ به مبارزه سیاسی روی آورد و در جریان چپ و مارکسیستی به فعالیت می‌پرداخت. در سال ۱۳۲۴ در نوزده سالگی به عضویت حزب توده ایران پذیرفته شد. پس از ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ و سوءقصد به جان محمدرضا پهلوی موجی از دستگیری‌ها آغاز شد و در فروردین ۱۳۲۸ شهریاری که عضو حوزه‌ای به مسئولیت احسان طبری بود، برای نخستین بار بازداشت شد و به زندان افتاد و پس از آن بارها در دوران محمدرضا پهلوی و جمهوری اسلامی به زندان افتاد. کمیسیون ماده ۱۰ احزاب
فعالیت این کمیسیون از سال ۱۳۷۷ شکل منظم و سازمان یافته تری گرفت و بسیاری از تشکل‌های سیاسی شامل احزاب مختلف و صنفی شامل نهادهای ورزشی، فرهنگی و صنعتی طی سال‌های پایانی دهه ۷۰ خورشیدی با تأیید این نهاد برابر قانون از وزارت کشور و قوه قضاییه مجوز تأسیس و فعالیت گرفتند. جنگ کثیف
در سال ۱۹۵۰ پس از دو تلاش ناموفق در سال‌های ۱۹۵۱ و ۱۹۵۵ سرانجام کودتای نظامی علیه خوان پرون رئیس جمهور منتخب و محبوب مردم صورت گرفت که نتیجه آن ممنوع اعلام شدن پرونیسم و حضور آزادانهٔ مردم در انتخابات تا سال ۱۹۷۳ بود. پس از کودتا پرونیست‌ها به منظور آزادسازی دوبارهٔ پرونیسم، شروع به سازمان‌دهی خود کردند. در آغاز دههٔ دهه ۱۹۶۰ اتحادیه‌های کارگری و گروه‌های چریکی تشکیل شدند؛ ولی هر دو این سازمان‌ها کوچک بودند و به سرعت شکست خوردند. تاریخ جمهوری اسلامی ایران
دوره ریاست جمهوری خاتمی از برهه‌های مهم تاریخ سیاسی ایران است شعار جامعه مدنی وی که بعدها در قبال سکوت وی توسط علی خامنه‌ای به‌عنوان برداشتی از مدینه النبی نام برده شد در کنار توسعه سیاسی از شعارهای اصلی وی بود. در همین راستا وی انتخابات شوراهای شهر و روستا را که در قانون اساسی جمهوری اسلامی تصریح شده بود، برای اولین بار برگزار کرد، و فعالیت‌های فرهنگی، هنری و سیاسی در فضایی باز تر از دولت‌های قبل و بعد انجام شد، در عین حال جناح مقابل ضمن انتقادات پیاپی وزیر کشور او عبدالله نوری را که از مهره‌های اصلی کابینه بود با رأی عدم اعتماد پس از استیضاح بر کنار کرد. مهاجرانی وزیر فرهنگ وی نیز یک بار استیضاح شد اما پس از دفاع از عملکرد خود توانست رأی اعتماد مجدد بگیرد. رضاشاه
در این دوران نه تنها همه‌گونه فعالیت سیاسی گروه‌های چپ مانند حزب کمونیست ایران و گروه ۵۳ نفر، که حتی فعالیت‌های اجتماعی زنان نیز متوقف گردید و روزنامه‌ها تحت انقیاد کامل درآمده یا تعطیل شدند. بزه
رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با حضور هیئت منصفه در محاکم دادگستری صورت می‌گیرد. نحوه انتخاب، شرایط، اختیارات هیئت منصفه و تعریف جرم سیاسی را قانون براساس موازین اسلامی معین می‌کند. جرائم مطبوعاتی هم‌اکنون دردادگاه مطبوعات با حضور هیئت منصفه تشکیل می‌شود اما چون جرم سیاسی هنوز به‌موجب قانون مشخص نگردیده‌است؛ لذا رسیدگی به جرائم سیاسی همانند سایر جرائم عمومی است شاهنشاهی ساسانی
مجازات ابزاری بود که توسط دولت برای کنترل جامعه استفاده می‌شد. تازیانه زدن، بریدن بخش‌هایی از بدن و داغ‌گذاری در ایران ساسانی استفاده می‌شد. برای مثال، عدم حضور در دربار در حین یک دزدی یا اگر شوهر در دوران قاعدگی برای همسرش غذا فراهم نمی‌کرد یا دزدی می‌کرد، به او داغ گذاشته می‌شد و اگر یک شخص چهار بار برای جرم‌های گوناگونی داغ‌گذاری می‌شد، برای تمام عمر در حبس می‌ماند. یک مجازات دیگر که برای تحقیر بکار می‌رفت، این بود که شخص را بر روی یک حیوان، معمولاً یک میمون قرار می‌دادند و او را در خیابان‌ها رژه می‌بردند. بریدن درختان، آلوده کردن آب‌ها و دریاچه‌ها و زمین، گناه محسوب می‌شد. به گفتهٔ تورج دریایی، این کار باعث شده بود تا آلودگی‌های محیطی و میزان آسیب‌پذیری طاعون نسبت به امپراتوری روم شرقی کمتر باشد. از آنجا که آب مقدس بود، موبدان زرتشتی روش‌های هوشمندانه‌ای برای دور زدن محدودیت آلودگی آن استفاده از آن برای شست‌وشو و نظافت پیدا کرده بودند؛ مثلاً حمام‌ها در شهرها نزدیک به آتشکده‌ها و جاهایی بنا می‌شد که جشن‌های فصلی (گاهنبارها) انجام می‌گرفتند. نسل‌کشی
رهبران نازی، اندکی پس از جنگ جهانی دوم به دلیل شرکت در هولوکاست و دیگر قتل‌های گسترده تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند. به علت اینکه تا قبل از سال ۱۹۴۸ به‌طور رسمی تعریفی توسط کنوانسیون پیشگیری و مجازات جنایات نسل‌کشی (CPPCG) از جرم «نسل‌کشی» و جنایاتی علیه بشریت ارائه نشده بود، مجرمان تحت پیگرد قانونی قرار نمی‌گرفتند. شکنجه دولتی در ایران معاصر
با تصویب قانون مجازات عمومی در سال ۱۳۰۴، برای نخستین بار شکنجه در معنای تقریباً امروزی آن وارد بحث‌های حقوقی ایران شد. بر پایه ماده ۱۰۳ این قانون: «هرگاه یکی از مستخدمین قضایی یا غیرقضایی دولت، برای این که متهمی را مجبور به اقرار کند او را اذیت و آزار بدنی کرده یا در این باب امری دهد؛ به حبس با اعمال شاقه از سه الی شش سال محکوم خواهد شد.» بر همین اساس، تمامی مأموران یا رهبران «سازمان اطلاعات و امنیت کشور» (ساواک) بر پایه خود قوانین دودمان پهلوی ملزم بوده‌اند که از آزار و اذیت یا شکنجه متهمان سیاسی خودداری کنند. مضاف بر این که این عمل به موجب همان قوانین «جرم» محسوب می‌شده و مجرم (عامل یا آمر آن) می‌توانسته تا شش سال زندان با اعمال شاقه محکوم شود. مسئولیت‌های حقوقی مأموران ساواک در این رابطه کاملاً روشن است و هنوز هم امکان پیگیری‌های حقوقی در این زمینه وجود دارد. نکته مهم دیگر اینکه، مانند امضای میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی در اردیبهشت ۱۳۵۴ توسط دولت ایران، تعهدات بین‌المللی رژیم پهلوی هم در این باره صراحت دارند. تفتیش عقاید
در دوران سده‌های میانه، همواره کلیسا در صدد تثبیت استیلای سیاسی خود بر اروپا بود؛ ولی تفتیش عقاید به شکل سازمان یافته متاخرتر پدید آمد. دستگاه پاپ همواره از به چالش کشیده شدن اقتدارش وحشت داشته و در قرون وسطای پسین به علت افزایش فساد کلیسا و رشد سواد، جنبش‌های بدعت‌گذارانه شدیدتر شد. تا آن‌که نخستین نشانه‌های مقاومت شدید کلیسا در اواخر قرن دوازدهم هنگامی نمایان شد که در ناحیه‌ای در جنوب فرانسه به اسم لانگدوک، جنبش بدعت‌گذارانهٔ عظیمی به وجود آمد که پیروانش خود را "کاتار" (به معنی پاک و خالص) و در جنوب فرانسه و شمال ایتالیا والدوسیان می‌نامیدند. فرقه والدوسیان مخالفت‌های خود را از سال‌های ۱۱۷۰ میلادی آغاز کردند. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
بامداد ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، خمینی دستگیر و به زندان قصر تهران انتقال داده‌شد. انتشار خبر دستگیری او، اعتراضاتی را در شهرهای مختلف برانگیخت که به قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ شهرت یافت. با این‌که در ادامه و با اعتراضات مردم و روحانیون، خمینی پس از دو ماه آزاد شد، اما سخنرانی تند او علیه حکومت در مهر ماه ۱۳۴۳ و در پی تصویب لایحه کاپیتولاسیون، منجر به دستگیری مجدد او در ۱۳ آبان ماه آن سال و این بار تبعید او به ترکیه شد. جو بایدن
در ۱۹۸۱، بایدن به عضو ارشد حزب اقلیت در کمیته قضایی سنا تبدیل شد. طی پروسه تصویب لایحه پیشگیری از جرم ۱۹۸۴، در میان سناتورهای دموکرات او بیشترین نقش را داشت. در طول زمان، مفاد سخت‌گیرانه این قانون باعث ایجاد مناقشه‌هایی شد و نتیجتاً، بایدن در سال ۲۰۱۹ نقش خود در تصویب آن را یک «اشتباه بزرگ» نامید. طرفدارانش او را به دلیل اعمال اصلاحات در برخی از مفاد بحث‌برانگیز این قانون تحسین کردند و این بزرگ‌ترین دستاورد او در امر قانون‌گذاری در آن زمان بود. بایدن در همان سال، بعد از اینکه سخنرانی‌هایی که انجام داده بود توجهات را به خود جلب کرد، احتمال نامزد شدن برای ریاست‌جمهوری را بررسی کرد. زنان در ایران
سیما بهار در مقاله ای با عنوان ""پیشینه تاریخی جنبش زنان در ایران"" مشخص کرد که دوره انقلاب مشروطه اولین فرصتی است که زنان با مردان در اقدامات عمومی شرکت می‌کنند. وی بر این باور است که در دوره قاجار فعالیت‌های زنان فقط به خانوار محدود می‌شد؛ اگر آنها در همه جا مانند محصولات تولیدی مانند روستاها فعال بودند، تولید برای خانواده بود. زنان طبقه بالا حتی زندگی در خفاتری را سپری می‌کنند. آنها فقط با مردان مجاز به بیرون رفتن بودند. در زمان سلطنت قاجار (۱۹۲۵ تا ۱۷۸۹)، ملک‌جهان خانم به عنوان مادر ملکه در دوران سلطنت پسرش، از سال ۱۸۴۸ تا زمان مرگ در سال ۱۸۷۳، از نفوذ سیاسی جدی برخوردار شد. جنایات علیه بشریت در رژیم‌های کمونیستی
اعلامیه ۲۰۰۸ پراگ دربارهٔ وجدان اروپایی و کمونیسم اظهار داشت که جنایاتی که به نام کمونیسم مرتکب شده‌اند باید به عنوان جنایت علیه بشریت ارزیابی شوند. افراد بسیار کمی به خاطر این جنایات محاکمه شده‌اند، اگرچه دولت کامبوج اعضای سابق خمرهای سرخ را تحت تعقیب قرار داده‌است و دولت‌های استونی، لتونی و لیتوانی قوانینی را تصویب کرده‌اند که منجر به محاکمه مرتکبان متعددی به دلیل جنایات آنها علیه مردم بالتیک شده‌است. آنها به خاطر جنایاتی که در طول اشغال کشورهای بالتیک در سال‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۴۱ مرتکب شدند و همچنین برای جنایاتی که در جریان اشغال مجدد آن کشورها توسط شوروی مرتکب شدند که پس از جنگ رخ داد محاکمه شدند. محاکمه‌هایی نیز برای حملاتی که کمیساریای خلق برای امور داخلی (NKVD) علیه برادران جنگلی انجام داد برگزار شد. آرتور زایس-اینکوارت
به دنبال اشغال کشورهای سفلی توسط آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، زایس-اینکوارت در مه ۱۹۴۰ فرماندار هلند شد. مردم هلند به تمسخر به او "Zes en een kwart" (به معنای شش و ربع) می‌گفتند که از نظر تلفظ در زبان هلندی شباهت زیادی به نام زایس-اینکوارت داشت. وی از جنبش ناسیونال سوسیالیست در هلند حمایت می‌کرد و به آن‌ها اجازه داد تا یک گروه شبه‌نظامی به نام لاندواخت را تشکیل دهند که به عنوان نیروی کمکی پلیس در خدمت زایس-اینکوارت بود. در اواخر ۱۹۴۱ تمامی احزاب سیاسی دیگر در هلند ممنوع شد و بسیاری از مقامات رسمی دولت سابق بازداشت و در شهر سینت-میخیلسخستل زندانی شدند. ایران پهلوی
دستیابی به حقوق مدنی و شهروندی زنان ایرانی، در دوران رضاشاه پهلوی و در هنگام پروژه‌های نوسازی ایران نوین، انجام شد. در دوران او برای نخستین‌بار در جامعهٔ سنتی ایران، زنان توانستند از خانه خارج شده و به عرصه‌های اجتماعی پا گذارند. اجباری شدن آموزش برای هم پسران هم دختران و افزایش قشر باسواد نیز موضوع مهم دیگر بود. تغییراتی دیگر نیز رخ داد. اینکه زنان وارد اجتماع شوند و پیشه‌هایی چون آموزگاری، پرستاری، پزشکی و غیره را بگیرند، بدون آن که پوشش‌ها و کارهای سنتی چون روبنده و عدم سخن با نامحرم را کنار بگذارند، ممکن نبود. بنابراین، کشف حجاب از سوی حکومت وی صورت گرفت. با این وجود، دیدگاه دیگری نیز وجود دارد که این اقدام رضاشاه را، در جهت مخالفت با اسلام دانسته‌است. امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶–۲۰۰۱)
در طول تاریخ پنج ساله امارت اسلامی، رژیم طالبان شریعت را مطابق مکتب فقهی حنفی و احکام شرعی ملاعمر تفسیر کرد. طالبان گوشت خوک و مشروبات الکلی، بسیاری از فناوری‌های مصرف‌کننده مانند موسیقی، تلویزیون، و فیلم، و همچنین بیشتر انواع هنر مانند نقاشی یا عکاسی، مشارکت زنان و مردان در ورزش‌ها، از جمله فوتبال و شطرنج؛ ممنوع شد. فعالیتهای تفریحی مانند بادبادک بازی و نگهداری کبوتر یا سایر حیوانات خانگی نیز ممنوع شد و طبق حکم طالبان این پرندگان کشته می‌شدند. سالن‌های سینما تعطیل شدند و به عنوان مساجد مورد استفاده قرار گرفتند. جشن سال نو کریسمس و نوروز ممنوع بود. گرفتن عکس و نمایش تصاویر یا پرتره ممنوع بود، زیرا طالبان آن را نوعی بت‌پرستی می‌دانستند. زنان از کار کردن منع شدند، حضور دختران در مدارس یا دانشگاه‌ها ممنوع شد، برقع و چادر هم برای زنان اجباری شد و باید با همراهی یک مرد، از خانه خارج می‌شدند. کسانی هم که این محدودیت‌ها را نقض می‌کردند مجازات می‌شدند. تراشیدن ریش مردان ممنوع شد و مردان باید ریش خود را بر اساس میل طالبان رشد می‌دادند و آنها را بلند نگه دارند و در بیرون از خانه عمامه می‌پوشیدند. کمونیست‌ها به‌طور سیستماتیک اعدام می‌شدند. نماز اجباری شد و کسانی که بعد از اذان به وظیفه شرعی احترام نمی‌گذاشتند، دستگیر می‌شدند. قمار ممنوع شد، و سارقان با قطع دست یا پای خود مجازات می‌شدند. در سال ۲۰۰۰، ملا عمر رهبر طالبان رسماً کشت تریاک و قاچاق مواد مخدر را در افغانستان ممنوع کرد. طالبان تا سال ۲۰۰۱ تقریباً باعث از بین رفتن اکثریت تولید تریاک جهانی (۹۹٪) شدند. تحت حکومت طالبان در افغانستان، هم مصرف‌کنندگان و هم فروشندگان مواد مخدر تحت تعقیب شدید بودند. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
«... علمای اعلام با این زدن‌ها، کشتن‌ها، قلدری‌ها و دیکتاتوری‌ها مخالف‌اند. این کهنه‌پرستی است؟... ما با آثار تمدن مخالف نیستیم، اسلام با آثار تمدن مخالف نیست… این افکار نورانی که در علمای اعلام هست… مال اسلام است… تبعیت از همه، سربسته و دربسته همهٔ مخازن مملکت را تحویل دیگران دادن، ارتجاع است. روی این ارتجاع سیاه… شما که عمال استبداد هستید و با زور سرنیزه و قلدری با این ملت بیچاره عمل می‌کنید، تمام قوانین را زیر پاگذاشته‌اید، به تمام احکام اسلام بی‌اعتنایی می‌کنید، شما مترقی هستید؟» علیرضا زاکانی
زاکانی به دلیل گفته‌هایی که در برنامه تلویزیونی تهران ۲۰ شبکه ۵ سیمای جمهوری اسلامی انجام داد با شکایت وزارت اطلاعات مبنی بر نشر اکاذیب به دادگاه فراخوانده شد. نخستین پرونده جرایم سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران در شعبه ۹ دادگاه کیفری یک استان تهران یکشنبه ۲۰ مهر سال ۱۳۹۹ برگزار شد که نتیجه این دادگاه صدور حکم برائت زاکانی بود. الیزابت گارلی فلین
در خلال جنگ جهانی دوم، فلین نقش مهمی در کمپین حقوق و فرصت‌های برابر اقتصادی برای زنان و همچنین بنیان‌گذاری مراکز مراقبت روزانه مادران کارگر بازی کرد. در ۱۹۴۲ وی کنگره بزرگ نیویورک را اداره کرد و ۵۰ هزار رأی به دست آورد. در ژوئیه ۱۹۴۸ دوازده تن از رهبران حزب کمونیست بازداشت شدند و به جرم تخلف از قانون اسمیت به صورت پشتیبانی از براندازی دولت ایالات متحده از طریق زور و خشونت محکوم شدند. آن‌ها پس از محکومیت در دادگاه میدان فولی، از دیوان عالی کشور تقاضای تجدید نظر کردند، اما محکومیت آن‌ها در دادگاه دنیس علیه ایالات متحده آمریکا هم تأیید شد و دو تن از قضات در مخالفت نوشتند که آن‌ها به نقض حقوق اساسی خود برای درگیری در فعالیت‌هایشان محکوم شده‌اند که توسط متمم اول قانون اساسی از آن دفاع شده‌است. قهوه
قهوه‌خانه نهاد جدیدی بود که مردان در آن جمع می‌شدند و به صحبت کردن، شعرخوانی و بازی‌هایی مانند تخته نرد و شطرنج می‌پرداختند. آن‌ها به مرکزی برای تجمع متفکران و به صورت ضمنی به رقیبی برای مسجد به عنوان محل ملاقات جمعی بدل شده بودند. برخی عالمان دینی معتقد بودند که قهوه‌خانه حتی از میکده هم بدتر است و مقامات هم متوجه شده بودند که این اماکن می‌تواند تبدیل به لانه‌های فتنه شود. با این حال همه تلاش‌ها برای ممنوعیت مصرف قهوه، حتی با وجود صدور حکم اعدام در دورهٔ سلطان مراد چهارم (۱۶۲۳ تا ۱۶۴۰ میلادی)، به شکست انجامید. در پایان عالمان دینی به اجماع رسیدند که مصرف قهوه، مباح است. سیاست در قطر
سنگسار در قطر یک مجازات قانونی به‌شمار می‌رود، هر چند که هرگز مورد استفاده قرار نگرفته است. ارتداد جرمی مستوجب مجازات مرگ است. توهین به مقدسات مجازات حداکثر هفت سال زندان و تبلیغ و تلاش برای تغییر دین مردم می‌تواند مجازات تا ۱۰ سال زندان به همراه بیاورد. در شریعت اسلامی همجنسگرایی جرم است و در مورد مسلمانان می‌تواند با رضایت برای مردان تا ۵ سال زندان داشته باشد. چزاره بکاریا
چزاره بکاریا از مخالفین اعدام در جرایم عمومی و در عین حال موافق اعدام در جرایم سیاسی بود قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
حداقل زندانیان سیاسی در جمهوری اسلامی نسبت به دوران پهلوی به گفته کسانی که طعم هر دو را چشیده بودند، در زندان سخت‌تر بود. "کسی که از هر دو جان سالم به در برد، می‌نویسد که چهار ماه زیر سلطنت [اسدالله لاجوردی] چهار سال زیر بار ساواک گرفت. زندانیان سیاسی" به‌طور مداوم با تبلیغات از هر طرف بمباران می‌شدند … رادیو و تلویزیون مدار بسته … بلندگوهایی که صدا می‌زدند تمام سلولها حتی در سلولهای انفرادی و "تابوتها" [جایی که برخی از زندانیان در آنجا نگهداری می‌شدند] … جلسات ایدئولوژیک. "هرگونه مطالب خواندنی از نوع سکولار مانند رمان نویسان غربی، یا حتی مطالب مذهبی که از نظر ایدئولوژیک با اسلام موافق نباشد. جمهوری مانند کارهای علی شریعتی ممنوع شد. حداقل در زندان اوین جشن نوروز ایرانی ممنوع شد. در ادبیات زندان دوران پهلوی، کلمات تکراری "بی حوصلگی" و "یکنواختی" بود. در جمهوری اسلامی، آنها "ترس"، "مرگ"، "وحشت"، "وحشت" بودند و بیشترین "کابوس" (کابوس) "بودند. در دهه ۲۰۰۰ زندگی در زندان به مراتب بهتر بود، اگرچه هنوز شکنجه‌هایی علیه زندانیان سیاسی (حتی به جرم مجرمان) انجام می‌شد. اما گفته می‌شود که پس از انتخابات جنجالی سال ۲۰۰۹، وضعیت زندانیان سیاسی رو به وخامت گذاشته‌است. سیاست در ایران
هرگونه همکاری با این احزاب اپوزیسیون می‌تواند پیامدهای خطرناکی حتی تا مرحلهٔ اعدام را به همراه داشته باشد. «محاربه» یا «اقدام علیه امنیت ملی» جرم‌هایی است که معمولاً به کسانی که احتمال هرگونه همکاری آنان با اپوزیسیون برود، نسبت داده می‌شود. عباس شیبانی
وی در سال ۱۳۲۹ فعالیت سیاسی خود را شروع کرد. در سال ۱۳۳۵ در تظاهرات حمایت از جمال عبدالناصر دستگیر شد و از دانشکده پزشکی نیز اخراج گردید. وی در سال ۱۳۴۷ به دانشگاه بازگشت و تحصیلات پزشکی خود را به اتمام رسانید. وی سال‌ها در زندان‌های شاه به سر برد. رباب تمدن
از سال ۱۳۴۸ مبارزات پنهانی و فعالیت‌های سیاسی خود را دوباره آغاز کرد. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
در تاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۴۶ و در خلال جنگ شش روزه، خمینی بیانیه‌ای صادر کرد و در آن هرگونه رابطهٔ تجاری با اسرائیل و هم‌چنین مصرف کالاهای اسرائیلی را منع کرد. این بیانیه در داخل ایران بازتاب وسیعی یافت و واکنش سریع حکومت را به‌همراه داشت. آن‌ها به جستجوی خانهٔ خمینی در قم پرداختند و فرزند دوم او، سید احمد خمینی که ساکن آن خانه بود، را دستگیر کردند. گفته می‌شود بعد از این حادثه، تعدادی از آثار منتشرنشدهٔ خمینی ناپدید یا نابود گردیده‌است. زنان در دوره پهلوی
دستیابی به حقوق مدنی و شهروندی زنان ایرانی، در دوران رضاشاه پهلوی و در هنگام پروژه‌های نوسازی ایران نوین، انجام شد. در دوران او برای نخستین‌بار در جامعهٔ سنتی ایران، زنان توانستند از خانه خارج شده و به عرصه‌های اجتماعی پا گذارند. اجباری شدن آموزش برای هم پسران هم دختران و افزایش قشر باسواد نیز موضوع مهم دیگر بود. تغییراتی دیگر نیز رخ داد. اینکه زنان وارد اجتماع شوند و پیشه‌هایی چون آموزگاری، پرستاری، پزشکی و غیره را بگیرند، بدون آن که پوشش‌ها و کارهای سنتی چون روبنده و عدم سخن با نامحرم را کنار بگذارند، ممکن نبود. بنابراین، کشف حجاب از سوی حکومت وی صورت گرفت. با این وجود، دیدگاه دیگری نیز وجود دارد که این اقدام رضاشاه را، در جهت مخالفت با اسلام دانسته‌است. در حالی که دیدگاهی که در برابر آن است، می‌گوید رضاشاه این کار را پیش‌نیاز وارد ساختن زنان به عرصه‌های اجتماعی دانسته بود و از انجام آن، ناگریز بود. در جای دیگر، در برابر این یکی دیدگاه، این نگاه وجود دارد که این کار از اهداف مهم غربی‌ها بر علیه فرهنگ ایرانی اسلامی بوده‌است. بنیتو موسولینی
تاریخ‌نگار آلمانی-امریکایی به نام کنراد یارانوش استدلال کرده که موسولینی مسئول یک سری ابتکارات سیاسی یکپارچه ای است که فاشیسم را به نیرویی قدرتمند در اروپا بدل ساخت. اولین ابتکار این بود که وی از وعدهٔ مبهم بازسازی ملی فراتر رفته و ثابت کرد که جنبش [فاشیسم] می‌تواند عملاً قدرت را تصاحب کرده و حکومتی در سراسر یک کشور بزرگ با خط مشی فاشیستی تشکیل دهد. دوم اینکه، جنبش فاشیستی ادعا کرد که نمایندهٔ تمامی جامعهٔ سیاسی کشور است، نه نمایندهٔ یک طبقه مثلاً کارگر یا آریستوکراسی. وی تلاش زیادی برای مشمول کردن عنصر کنارگذاشته شدهٔ کاتولیکی نیز نمود. او نقش‌های اجتماعی مردم را برای بخش‌های اصلی فعالیت‌های اجتماعی تعریف کرد به جای اینکه به آنها اجازه دهد در پشت صحنه (مخفیانه) عمل کند. سوم این که وی یک کیش «تک رهبری» برقرار ساخت که توجه رسانه‌ها و مباحث ملی را بر شخصیت خودش متمرکز نمود. به عنوان یک روزنامه‌نگار سابق، موسولینی مهارت و استادی شگرفی در به‌کارگیری تمامی اشکال رسانه‌های جمعی (از جمله ابداعات جدیدی مثل فیلم و رادیو) از خود نشان داده بود. چهارم، وی عضویت سراسری حزبی به وجود آورد که شامل برنامه‌هایی برای مردان جوان، زنان جوان، و سایر گروه‌هایی که حالا می‌توانستند راحت تر بسیج شده و تحت نظر قرار گیرند، می‌شد. وی تمامی تشکیلات سیاسی و احزاب را از کار انداخت (البته این اقدام به هیچ وجه یک ابتکار نیست). همانند تمامی دیکتاتورها وی آزادانه از تهدید خشونت فراقانونی استفاده کرد تا مخالفین خود را بترساند، مانند خشونت عملی پیراهن سیاهانش در جریان کشته شدن ماتئوتی. بین ۱۹۲۵ و ۱۹۲۷، موسولینی تقریباً تمامی حد و مرزهای قانونی و قراردادی که ایجاد محدودیت برای قدرتش می‌نمود را برداشت و دولتی پلیسی به وجود آورد. قانونی به نام Christmas Eve law که در ۲۴ دسامبر ۱۹۲۵ از تصویب گذرانده شد، عنوان رسمی موسولینی را از «رئیس شورای وزیران» به «رئیس حکومت» تغییر داد، هرچند در بیشتر منابع خبری غیر ایتالیایی هنوز «نخست‌وزیر» نامیده می‌شد. اکنون دیگر نه در برابر مجلس بلکه تنها در برابر پادشاه پاسخگو بود. هرچند قانون اساسی ایتالیا بیان داشته بود که وزیران تنها به اقتدار عالیه (شاه) پاسخگو بودند، عملاً حکومت کردن بر خلاف ارادهٔ مقننه تقریباً غیرممکن شده بود. اما این لایحه به این روند پایان داد و همچنین موسولینی را به تنها شخصی که قادر به دیکته کردن دستور جلسات بود، تبدیل نمود. لایحه Christmas Eve law ساختار حکومت موسولینی را به دیکتاتوری دو فاکتوی قانونی تبدیل کرد. خودمختاری‌های محلی منحل و پودستاهای منصوب از جانب سنای ایتالیا جای شهرداران و شوراهای شهر را گرفتند. منصور یاقوتی
یاقوتی نخستین بار در دوران تحصیل در دبیرستان کزازی در کرمانشاه در سال ۱۳۴۶ دستگیر شد. دستگیری دوم وی در سال ۱۳۵۶ و در زمان حکومت نظامی ازهاری بود. وی در این زمان از زندان شهربانی کرمانشاه به زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری برده شد و تا روی کار آمدن دولت بختیار در زندان ماند. یاقوتی پس از انقلاب هم به فعالیت سیاسی خود ادامه داد و از تیرماه ۱۳۶۰ به دلیل فعالیت‌ها و ارتباطات سیاسی تحت تعقیب حکومت جمهوری اسلامی قرار گرفت و سه سال به صورت مخفیانه زندگی می‌کرد. وی در ۶ فروردین ۱۳۶۳ در تهران دستگیر و به زندان دیزل آباد کرمانشاه منتقل شد و به مدت ۵ سال در زندان بود. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
اولین دورهٔ فعالیت‌های سیاسی خمینی از نظر اهمیت و تأثیرگذاری مستقیم، مربوط به سال‌های پس از شهریور ۱۳۲۰، یعنی خروج رضاشاه از کشور و جانشینی فرزندش محمدرضا به‌عنوان شاه ایران است. در آن زمان و در سال‌های نخستین حکومت محمدرضا شاه، روحانیت شیعه تا حد بسیار زیادی در انزوا و گوشه‌نشینی به سر می‌برد. از یک طرف کمونیست‌ها و نویسندگان لائیک ، اساس دین و دین‌داری را با شبهات فکری مواجه ساخته‌بودند و از سوی دیگر به دلیل شرایط خاص اعمال شده از سوی حکومت، مجالی برای فعالیت‌های آشکار دینی باقی نمانده بود. در همین راستا چند کتاب علیه اسلام به چاپ رسید که مؤلف یکی از آن‌ها، علی‌اکبر حکمی‌زاده فرزند حاج شیخ مهدی قمی بود. کتاب او اسرار هزارساله نام داشت که خمینی در پاسخ به آن در سال ۱۳۲۲ کتاب کشف‌الاسرار را نوشت که محتوای آن را می‌توان دفاع از اسلام و پاسخی به نقدهای حکمی‌زاده بر این دین دانست. این کتاب را، که خمینی برای نوشتن آن مدتی درس‌های رسمی خود را تعطیل کرد، می‌توان اولین نوشتهٔ قرن ۱۳۰۰ دانست که به‌طور صریح و جدی، اساس حکومت اسلامی را طرح و از آن دفاع کرده‌است. هم‌چنین می‌توان آن را هم به دلیل طرح حکومت دینی و هم به دلیل انتقادهای صریح خمینی از حکومت آن زمان، از سیاسی‌ترین کتاب‌های او و نیز آثار آن دوران به‌شمار آورد. زندانی سیاسی
زندانی سیاسی به کسی گفته می‌شود که در چارچوب قانون، فعالیت سیاسی انجام داده باشد اما به دلیل مغایرت فعالیت‌های وی با خواست حکومت در زندان باشد. اگر شخصی بر خلاف قانون عمل کند و با زیر پا گذاشتن قوانین به فعالیت سیاسی پرداخته باشد مجرم سیاسی محسوب می‌شود. برخورداری زندانی سیاسی از محاکمه علنی با حضور هیئت منصفه درقانون اساسی تصریح شده است. تبلیغ اعمال
بورلی گیج، استاد تاریخ ایالات متحده در دانشگاه ییل، در مورد معنی این ایده برای کسانی که خارج و داخل جنبش آنارشیست بوده، توضیح می‌دهد: در دهه ۱۸۸۰، شعار «تبلیغ اعمال» در داخل و خارج جنبش آنارشیست استفاده می‌شد و به بمب‌گذاری‌های فردی، شاه کشی‌ها و ظالم کشی‌ها اشاره داشت. در سال ۱۸۸۶، کلمنت دووال که یک آنارشیست فرانسوی بود، یک شیوه تبلیغ اعمال ابداع کرد که در طی آن ۱۵۰۰۰ فرانک را از عمارت یک سوسیالیستی پاریسی به سرقت برد و این خانه را تصادفاً به آتش کشید. دو هفته پس از آن وی دستگیر شد و در حالی که فریاد می‌زد از دادگاه به بیرون کشیده شد و گفت: «زنده باد آنارشیسم!» وی محکوم به مرگ شد. بعد از آن، حکم دووال کاهش پیدا کرده و به کار سخت در جزیره شیطان، گویان فرانسه تغییر یافت. در روزنامه آنارشیستها به نام لو روولته (Révolte)، دوول معروف اعلام کرد: «سرقت فقط از طریق استثمار انسان توسط انسان است که صورت می‌گیرد … وقتی جامعه از شما حق بودن را دریغ می‌کند، شما باید آن را بپذیرید … پلیس من را به نام قانون دستگیر کرد، من به نام آزادی او را زدم.» الجر هیس
یکی از اعضای سابق حزب کمونیست ایالات متحده آمریکا به نام ویتکر چِیْمبِرز در سال ۱۹۴۸ پس از احضار به کمیتهٔ فعالیت‌های ضد آمریکایی کنگره شهادت داد که هیس، حین کار در دولت فدرال، مخفیانه کمونیست بوده، گرچه جاسوس نبوده‌است. هیس، پس از فراخوانده شدن به کمیته، این اتهام را کلاً رد کرد. وقتی چیمبرز در سطح ملی بر ادعای خود پافشاری کرد، هیس از او به دلیل افترا شکایت کرد. کمیته فعالیت‌های ضد آمریکایی کنگره، از سوی دولت ترومن تحت فشار بود که به بازخواست جدی از شخص مهمی همچون هیس نپردازد، اما ریچارد نیکسون که از اعضای این کمیته بود و از کسانی هم اطلاعاتی در مورد فعالیتهای هیس به دست آورده بود بر پیگیری اتهام هیس اصرار داشت. چیمبرز، در جریان فرایند بررسی حقوقی، شواهد جدیدی مبنی بر این که او و هیس جاسوسی کرده‌اند، ارائه کرد. هر دو آنها، پس از ادای سوگند به کمیته، جاسوسی را انکار کرده بودند. یک هیئت منصفهٔ فدرال، هیس را در دو مورد شهادت دروغ محکوم کرد؛ چیمبرز به همان جرایم اعتراف کرد ولی به دلیل همکاری با دولت، هرگز محکوم نشد. هیس به دلیل قانون مرور زمان به علت جاسوسی محاکمه نشد اما در ۱۹۵۰ او به دلیل سوگند دروغ به دو دورهٔ حبس پنج ساله محکوم شد که ۳ سال و نیم آن را گذراند. محمدابراهیم انصاری لاری
آغاز فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی از سال ۱۳۵۵ در شهرستان لار و دستگیری و زندانی شدن توسط ساواک در سال ۵۶ فرانسوا گیزو
فرانسوا گیزو مورخ و سیاستمدار قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه است. وی در عالم حقوق، از پیروان مکتب نئوکلاسیک میی-باشد. اثر وی به نام رساله مجازات اعدام در جرم سیاسی که در سال ۱۸۲۲ انتشار یافت تأثیر به سزایی در تحول رویکرد فرانسه در قبال جرایم سیاسی در قرن نوزدهم داشت. وی اعتقاد داشت اعدام در جرایم سیاسی نه مفید است و نه مؤثر. مسعود برزین
مسعود برزین خدمت سربازی را در مدرسه افسری سپری کرد. او در ۲۱ آبان ۱۳۲۱ در دوران حکومت احمد قوام در یک تظاهرات ضد دولتی در تهران هدف گلوله سربازان متفقین قرار گرفت و پای راستش جراحت برداشت. علی‌رغم این نوع ماجراجویی‌های جوانی، مسعود برزین هیچ‌گاه وارد فعالیت سیاسی نشد و در همه زندگی نیز تمایلی به شرکت در هیچ دسته و گروهی پیدا نکرد. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
«من نه در زندان، نه در حصر و نه در تبعید، زجر و سختی خاصی نکشیده‌ام و در همهٔ این مراحل شخصاً مشکل و ناراحتی نداشته‌ام… ما زجری ندیدیم… که مخالفت‌مان با این آدم [شاه] برای زجر باشد. ما زجرمان، زجر این ملت است. من وقتی صورت آن مردهایی که بچه‌هایشان و پسرهایشان را کشتند در ذهنم می‌آید، زجر می‌برم… آنچه مرا زجر می‌دهد، آن مصیبتی است که بر ملت ما وارد شده…» ولی‌الله زمانی
ولی‌الله زمانی در یکی از سخنرانی‌هایش در مجلس به تلاش‌هایش در دوران مبارزه اشاره می‌کند: «از پایه‌گذاران انجمن اسلامی دانش آموزان در سال ۱۳۳۶ و انجمن جوانان در سال ۱۳۴۰ در قائمشهر و انجمن اسلامی معلمان در بابل هستم. در طول مبارزات ده‌ها بار دستگیر و بازجویی و پنج بار در دادگاه نظامی محاکمه شدم. از سال ۱۳۵۰ ممنوع‌الکلام شدم و از سال ۱۳۵۲ ممنوع‌التدریس شدم، ساواک پیشنهاد همه چیز را نمود، اما ایمانم را نفروختم. پس از پیروزی انقلاب اسلامی به گرد پستی نرفتم و با تشکیل کلاس‌های مستمر اعتقادی و تحلیل سیاسی، به سخنرانی در مجامع و راهپیمایی‌ها و قبل از خطبه‌ها پرداختم؛ هر چند پس از انتخاب شدن به عنوان نماینده مجلس، علی‌رغم درخواست شفاهی و کتبی (با این که تنها نماینده شهر هستم) فرصت سخن در نماز جمعه بابل پیش نیامد!». جنگ کثیف
در طول دادگاه مشخص شد که چریک‌ها تهدیدی جدی محسوب نمی‌شده‌اند و (subversives)ها کنترل هیچ بخشی از قلمرو آرژانتین را در اختیار نداشته‌اند و به گونه‌ای وسیع توسط هیچ قدرت خارجی یا مردم داخلی حمایت نمی‌شده‌اند و جنایاتی که در آن زمان روی داده مشمول قوانین جنگ نمی‌شود. به هر حال دادگاه رفتارهای دوران جنگ کثیف را نسل‌کشی نامید. کوینتلپرو
در اوایل سال ۵۰، حزب کمونیست در آمریکا ممنوع اعلام شد. کنگره و مجلس، هر دو کمیته‌های تحقیقاتی تشکیل داده تا کمونیست‌ها را در اذهان عمومی رسوا کنند. ریاست کمیته فعالیت‌های غیر آمریکایی، و زیر کمیته امنیت داخلی سنا بوسیله سناتور جوزف مک‌کارتی رهبری می‌شد. زمانی که دو دادگاه عالی آمریکا در سال ۱۹۵۶–۱۹۵۷ اینگونه بازجویی‌ها را غیرقانونی و بر خلاف قوانین اساسی اعلام کردند، جواب پلیس فدرال آمریکا به این احکام دادگاه‌های عالی کو اینتل پرو بود. برنامه ای توسط پلیس فدرال آمریکا که ریاست آن را جی ادگار هوور J. Edgar Hoover به عهده داشت طراحی شد، تا بتوان بوسیله آن کسانی را که نمی‌توان محاکمه کرد، خنثی نمود.در میان همین سال‌ها بود که برنامه‌های شبیه به آن برای خنثی سازی حرکت‌های حقوق مدنی، ضد جنگ و غیره طراحی شد، که البته این حرکت‌ها بنا به گفته جی ادگار هوور رئیس وقت و طولانی مدت پلیس فدرال آمریکا، راه گشای کمونیست‌ها بودند. جی ادگار هوور در یکی از نطق‌های تاریخی خود می‌گوید: نیروهایی که بیش از همه سعی در تضعیف امنیت داخلی ما را دارند به سادگی هویدا نمی‌شوند، کمونیست‌ها در فریب و مخفی کاری تعلیم داده شده‌اند، که آنها را به روزی هدایت کند که بتوانند راه و روش زندگی آمریکائی ما را با دیکتاتوری کمونیستی عوض کنند. آنها زیرکانه خود را تحت پوشش گروه‌های مختلفی مانند گروه‌های صلح طلب، آزادی‌خواه و غیره، مخفی کرده‌اند تا به مقاصد شیطانی خود دست یابند. هر چند آنها را نمی‌توان به صورت فردی تشخیص داد، اما خط مشی حزب کمونیست مشخص است. اولین مهم آنها پیشبرد اهداف اتحاد جماهیر شوروی[سابق] کمونیست بی خدا است. بسیار مهم است که دشمنان روش زندگی آمریکائی را بشناسیم. پلیس فدرال آمریکا بیش ۲۰۰۰ عملیات کو اینتل پرو را اجرا کرد. سر انجام در آوریل سال ۱۹۷۱ پس از افشاء این عملیات رسماً متوقف شد. جرائم سازمان‌یافته
واژه «اولیگارشی» برای توصیف کشورهای دمکراتیکی بکار گرفته می‌شود که سازمان‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آن‌ها در کنترل چند خانواده است و از الیگارشی تجاری برخوردار هستند. در ایالات متحده، قانون کنترل جرایم سازمان یافته (۱۹۷۰) جرم سازمان یافته را به عنوان «فعالیت‌های غیرقانونی بسیار سازمان یافته و یک جامعه منظم» تعریف می‌کند. فعالیت جنایی به عنوان یک فرایند ساختاری، به اخاذی همراه با تهدید دلالت می‌کند. در بریتانیا، پلیس تخمین می‌زند که جرائم سازمان یافته ۳۸ هزار نفر از مردم را بخود مشغول کرده که در ۶ هزار گروه مختلف کار می‌کنند. به دلیل افزایش خشونت در جنگ مواد مخدر مکزیک، گزارشی از سوی وزارت دادگستری ایالات متحده تهیه شده که در این گزارش، کارتل‌های مواد مخدر مکزیک به عنوان بزرگترین تهدید جرائم سازمان یافته در ایالات متحده توصیف شده‌است. . سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد
فعالیت های سیاسی هاشمی نژاد از سال 1340 آغاز شد. او برای اولین بار در جریان 15 خرداد 1342 دستگیر شد و جزو اولین دستگیرشدگان بود. او از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷، پنج بار بازداشت شد. بازداشت دوم وی به جریان مسجد فیل مربوط می‌شد. روز ۲۲ مهر سال ۱۳۴۲ سخنرانی وی در مسجد فیل علیه لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی، بازداشت امام و دیگر علما پس از قیام پانزده خرداد و همچنین وجود اختناق و عدم وجود آزادی در کشور بود. مسئله از سوی سلسله پهلوی دنبال شد و به درگیری میان مردم و نیروهای امنیتی انجامید و دو نفر کشته شدند و ساواک هاشمی‌نژاد را دستگیر نمود. پس از پایان یافتن دومین دورهٔ دستگیری‌اش فعالیت سیاسی را از سر گرفت و جلسات بحث و انتقاد دینی را ادامه داد. هاشمی‌نژاد که در مشهد در هیچ مکانی حق منبر رفتن و سخن گفتن را نداشت، در این مدت توانست در شهرستان‌های مختلف ایران سخنرانیهایی ترتیب دهد و هیچگاه دست از فعالیت برنداشت تا این که بار دیگر در سال ۱۳۵۰ پس از ده شب سخنرانی مستمر پیرامون علت عقب‌ماندگی مسلمین در یکی از مساجد شیراز دستگیر و زندانی شد و از آن به بعد برای همیشه در سرتاسر کشور ممنوع‌المنبر شد. هاشمی‌نژاد روز ۱۸ تیر ماه ۱۳۵۴ به اتهام اقدام علیه امنیت کشور، همراه عباس واعظ طبسی و تنی چند از مبارزین دستگیر و روز ۲ دی ماه ۱۳۵۴ به دو سال زندان محکوم شد. آخرین بازداشت وی مربوط بود به روز ۲۲ خرداد ۱۳۵۷ و اوج‌گیری انقلاب اسلامی که پس از یک روز با تحصن مردم در بیت سید عبدالله شیرازی آزاد شد. هاشمی‌نژاد از محرکان اصلی جنبش انقلاب اسلامی در مشهد شناخته شده‌است. امور حسبی
در طول تاریخ تعریف‌های گوناگونی از امور حسبیه و دامنه شمول آن و نحوهٔ اجرای آن شده‌است. پیدایش این نهاد به صدر اسلام و زمانی بازمی‌گردد که همراه با رونق فعالیتهای تجاری و اجتماعی، ناهنجاری‌هایی چون تقلب و حیله در معاملات و احتکار و کم‌فروشی و دیگر بی‌بندوباری‌های اجتماعی نیز در جامعهٔ اسلامی رایج شدند. این وضعیت حکومت را به ایجاد "نهاد حسبه" و مقام "محتسب" ناگزیر نمود. وظیفه محتسب در دوران خلافت اموی فقط نظارت بر فعالیت بازار بود، اما در دوران عباسی دامنه فعالیت‌های آن به گونه‌ای گسترش یافت که تقریباً تمام مصادیق امر به معروف و نهی از منکر را شامل شد و تعریفی که از امور حسبه می‌شد هم در واقع تعریفی مشابه با تعریف امر به معروف و نهی از منکر شد. لیبرالیسم
ناپلئون بار اول برای پنج سال به قدرت رسید. او در این مدت سعی کرد قدرت را هر چه بیشتر مرکزی کرده و به نظام اداری نظم بخشد. جنگ‌های ناپلئونی که نشان‌گر ایستادن یک کشور انقلابی در مقابل نظام‌های پادشاهی قدیمی اروپا بود، در سال ۱۸۰۵ میلادی آغاز شد و برای یک دهه ادامه داشت. چیزهایی که به همراه شمشیرها و چکمه‌ها در این جنگ‌ها به سراسر اروپا گسترش یافت، برهم چیده شدن نظام ملوک الطوایفی، آزادسازی قوانین مالکیت، پایان یافتن حقوق ویژهٔ امرا و شاهان، لغو اتحادیه‌ها، قانونی شدن طلاق، فروپاشی محله‌های یهودی نشین، فروپاشی دادگاه‌های تفتیش عقاید، محو کامل و نابودی امپراتوری مقدس روم، محو دادگاه‌های کلیسایی و اختیارات ویژهٔ مذهبی، استقرار سیستم اندازه‌گیری متریک، و برابری در پیشگاه قانون برای تمام افراد بود. ناپلئون نوشت «مردم آلمان به مانند مردم فرانسه، ایتالیا و اسپانیا خواستار ایده‌هایی برابری‌خواهانه و آزادای‌طلبانه هستند.» آنگونه که برخی تاریخ‌نویسان اشاره می‌کنند، شاید ناپلئون اولین شخصی بود که از واژهٔ آزادی در معنای سیاسی آن استفاده کرد. او هم چنین از طریق شیوه‌ای حکومت می‌کرد که یکی از تاریخ‌نویسان آن را دیکتاتوری مدرن نامیده‌است، شیوه‌ای که وی مشروعیت قانونی خود را از مشورت مستقیم با مردم در شکل یک همه‌پرسی به دست می‌آورد. با این وجود ناپلئون همیشه به دنبال پیاده کردن ایده‌آل‌های آزادانه که خود از آن‌ها یاد می‌کرد و به آن‌ها تأکید داشت، نبود. بزرگ‌ترین و پایاترین دستاورد ناپلئون، قانون مدنی بود که با نام خود وی نیز از آن یاد شده و گهگاه آن را کد ناپلئون می‌نامند. این قانون به عنوان نمونه‌ای برای تدوین قوانین مدنی در سراسر جهان گسترش یافت. البته این قانون همچنین تبعیضات گوناگونی را علیه زنان اعمال می‌کرد و آن تبعیضات را تحت نظم طبیعی توجیه می‌کرد. تروریسم
در سیاست به کارهای خشونت‌آمیز و غیرقانونی حکومت‌ها برای سرکوبی مخالفان خود و ترساندن آنها ترور دولتی می‌گویند و نیز کردار گروه‌های مبارزی که برای رسیدن به هدف‌های سیاسی خود دست به کارهای خشونت‌آمیز و هراس‌انگیز می‌زنند، تروریزم نامیده می‌شود. حملاتی مانند اقدام تروریست‌ها در منهدم کردن برج‌های دوقلوی سازمان تجارت جهانی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ عملیاتی تروریستی به‌شمار می‌رود. حسین آیت احمد
حسین آیت در حالی که دانش آموز دوره دبیرستان بود، فعالیت سیاسی‌اش را با پیوستن به حزب مردم الجزایر شروع کرد و بدنبال کشتارهای ۸ می ۱۹۴۵ مدافع اقدام مسلحانه به عنوان تنها راه کسب استقلال بود، او سپس عضو کمیته مرکزی جنبش حمایت از آزادی‌های دمکراتیک شد و در کنفرانس مخفی حزب مردم الجزایر که در سال ۱۹۴۷ تشکیل شد خواستار ایجاد تشکیلاتی خاص جهت تربیت کادرهای نظامی برای مبارزه مسلحانه بود. او در مارس ۱۹۴۹ با احمد بن بلا بر عملیات بدون خونریزی پست «وهران» که منجر به مصادره پول کلانی گردید نظارت داشت. حسین در سال ۱۹۵۱ به عنوان نماینده هیئت جنبش در مصر انتخاب و به آن کشور رفت. او در سال‌های بعد برای تشکیل کمیته‌های کمک به موضوع استقلال الجزایر به پاکستان، هند و اندونزی سفر کرد. حقوق مدنی و سیاسی
جنبش‌های حقوق مدنی ایالات متحده آمریکا در سال ۱۸۴۸ با اسنادی از این قبیل و به عنوان اظهارنامه گردآوری شدند. چندین جنبش سیاسی به منظور برابری در سراسر جهان در سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰ صورت گرفت. این جنبش‌ها جنبه‌های قانونی و مشروطه داشت به ایجاد تنطیم قوانین ملی و بین‌المللی انجامیدند. آن‌ها همچنین وجه عملگرا داشتند که در موقعیت‌های خشونت‌بار نمونه بیشتری پیدا می‌کرد. جنبش‌هایی که با هدف پشتیبانی از حقوق مدنی و سیاسی پدید آمده‌اند عبارتند از: طالبان
حکومت طالبان با رادیو، تلویزیون، موسیقی، نقاشی، مجسمه‌سازی و آثار هنری مخالف بودند و مجسمه‌های بودا در بامیان را که از جمله غنائم فرهنگی و باستانی افغانستان بود را منهدم ساختند. در دوران حکومت طالبان، کریکت تنها ورزش مجاز در افغانستان به‌شمار می‌رفت. آنان به زنان اجازه نمی‌دادند تا بدون مرد محرم یا بدون حجاب از خانه‌هایشان بیرون بروند. مجازات لواط کاران و زنا کاران مرگ و سنگسار بود و دست کسانی که دزدی می‌کردند، قطع می‌شد. مردم را برای ادای نماز، به زور از مغازه‌هایشان به مساجد می‌فرستادند. ریش مردان در نظام طالبانی باید بلند می‌بود و موهای سرشان را می‌بایست کوتاه می‌کردند. هر چند طالبان پخش هرگونه اخبار دال بر اختلاف داخلی این گروه را پنهان نگاه می‌داشتند، اما گه‌گاه خبرهایی از اختلافات داخلی به بیرون درز می‌کرد. طالبان قشری و قبیله ای برخورد می‌کند. آن‌ها حتی با اخوانی‌ها و جماعتی‌ها و مودودی‌ها سر سازش ندارند. پریکلس
پریکلس پس از تبعید سیمون با آراء عمومی، به ترویج یک سیاست اجتماعی پوپولیستی ادامه داد. او ابتدا فرمانی را پیشنهاد کرد که به فقرا اجازه می‌داد نمایش‌های تئاتر را بدون پرداخت هزینه تماشا کنند و هزینهٔ آن‌ها را دولت بپردازد. وی در احکام دیگری، در سال ۴۵۸–۴۵۷ پیش از میلاد دارایی لازمه برای آرکنت‌ها را کاهش داد و مدتی بعد از ۴۵۴ پ‌م، به همهٔ شهروندانی که به عنوان وکیل در هلیا (دادگاه عالی آتن) مشغول به کار بودند، دستمزد سخاوتمندانه‌ای اعطا کرد. بحث‌برانگیزترین اقدام وی، قانونی در سال ۴۵۱ پیش از میلاد بود، که شهروندی آتن را به فرزندانی محدود می‌کرد که از سوی هر دو والدینشان آتنی باشند. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
حداقل در ابتدا دادگاه‌های انقلاب با دادگاه‌های استاندارد قانون غرب با محدود کردن دادرسی به چند ساعت و گاهی چند دقیقه تفاوت داشتند. متهمان را می‌توان بر اساس "شهرت مردمی" مجرم دانست. مفهوم وکیل مدافع به عنوان "پوچ گرایی غربی" رد شد. اتهامی که به‌طور گسترده‌ای علیه متهمان اعمال می‌شد اما برای برخی از افراد ناآشنا بود، "کاشتن فساد در زمین" بود (mofsed-e-filarz). این موارد شامل انواع جرائم - "" توهین به اسلام و روحانیت "،" مخالفت با انقلاب اسلامی "،" حمایت از پهلوی‌ها "و" تضعیف استقلال ایران "با کمک به کودتای ۱۹۵۳ و دادن امتیازهای تسلیم به قدرت‌های شاهنشاهی". بین سالهای ۱۹۷۹–۱۹۸۹، دادگاه‌های انقلاب حکم اعدام حداقل ۱۰٬۰۰۰ نفر از اعضای گروه‌های مخالف ضدانقلاب را صادر و دیگران را به جرایمی مانند قاچاق مواد مخدر، زنا، لواط، آدم‌ربایی، "برهم زدن نظم عمومی" به اعدام محکوم کرد؛ و "تروریسم". دانستن اینکه چه تعداد زندانی سیاسی واقعی اعدام شده‌اند دشوار است، زیرا غالباً کسانی که به جرایم سیاسی اعدام شده‌اند نیز به "قاچاق مواد مخدر" یا "لواط" متهم شده‌اند. تاریخچه حقوق بشر
بسیاری از متفکران به موضوع شهروندی اشاره دارند که از شهر پولیس یونان باستان شروع شده که همه شهروندان آزاد حق صحبت کردن و رأی دادن در مجمع سیاسی داشتند قانون دوازده لوحه در اصول «پریولجیا نه ایروگانتو» تدوین شده‌اند که تلویحاً این معنی را می‌دهد که «امتیازات نباید تحمیلی بر دیگران باشد». یک بیانیه بردباری مذهبی بر مبنای مساوات‌خواهی در فرامین آشوکا هست که بر اهمیت بردباری در برنامه عمومی دولت تأکید می‌کند. کشتار یا حبس اسیر جنگی توسط آشوکا محکوم می‌شود. بعضی منابع مدعی هستند که حتی برده داری هم در هند باستان وجود نداشته‌است. دیگران اما می‌گویند که برده داری در هند باستان وجود داشته‌است و در سانسکریت قوانین مَنوسْمْرتی در قرن یک قبل از میلاد آمده‌است. جرم سیاسی
در جُرم‌شناسی جُرم سیاسی به اعمالی گفته می‌شود که انجام آن‌ها با منافع یک دولت یا ساختار سیاسی حاکم، در تضاد است و به‌این دلیل جُرم انگاشته می‌شوند. جرم سیاسی مقوله‌ای متفاوت از جرم دولتی است که به قانون‌شکنی دولت‌ها در قبال قوانین کیفری داخلی یا بین‌المللی اشاره می‌کند. علی‌اشرف درویشیان
آثار علی‌اشرف درویشیان هم در دوران حکومت پهلوی و هم در دوران حکومت جمهوری اسلامی دچار سانسور شد. درویشیان در زمان حکومت شاه از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ برای نگارش کتاب «از این ولایت» و فعالیت‌های سیاسی، سه بار دستگیر و ممنوع‌القلم شد. دستگیری نخست وی در کرمانشاه ۸ ماه به طول انجامید. او ۲ ماه پس از آزادی، در تهران دوباره دستگیر و به ۷ ماه زندان محکوم شد. وی همچنین به دنبال این حکم از دانشگاه، اخراج و از معلمی نیز برکنار شد. دستگیری بعدی درویشیان در ۱۳۵۳ اتفاق افتاد که منجر به صدور حکم ۱۱ سال زندان برای او شد. درویشیان از این تاریخ به زندان رفت و تا پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در زندان ماند. او پس از انقلاب آزاد شد. حزب عمل اسلامی مصری
حزب عمل اسلامی مصری یک حزب سیاسی مصری است که در سال ۱۹۷۸ با نام حزب عمل اشتراکی (سوسیالیستی) تأسیس شد و از اواخر دههٔ ۱۹۸۰ با یک تحول ایدئولوژیکی عمیق به یک حزب اسلام‌گرا تبدیل شد. فعالیت این حزب از سال ۲۰۰۰ در مصر ممنوع شده‌است. آمیزش جنسی در انسان
در قانون مجازات عمومی، اولین قانون کیفری ایران در سال ۱۳۰۴ زنا و لواط جرم تلقی شده و مجازات‌هایی برای آن در نظر گرفته شد، اما در اصلاحات سال ۱۳۱۲ عنوان زنا حذف شده و به جای آن از عناوین مجرمانه‌ای چون «هتک ناموس به عنف»، «رابطهٔ نامشروع» و «ازالهٔ بکارت» استفاده شد. آن‌طور که از این قانون برمی‌آمد رابطهٔ جنسی با جنس مخالف در صورتی که هر دو طرف مجرد بوده و زن به سن بلوغ رسیده و باکره نبوده و عمل نیز در ملاء عام صورت نگرفته و بدون تهدید و زور بوده باشد، جرم تلقی نمی‌شد و کیفری نداشت. اما پس از انقلاب ۱۳۵۷ اصطلاح زنا دوباره به قوانین برگشت و علاوه بر آن اعمالی چون مساحقه (همجنس‌گرایی زنانه)، تفخیذ (لاپایی)، تقبیل (بوسیدن)، مضاجعه (هم‌خوابگی بدون آمیزش جنسی)، و اصطلاحاتی چون «اعمال منافی عفت علنی» و «تظاهر به فعل حرام» نیز جرم و قابل مجازات شناخته شدند. مک‌کارتیسم
مک‌کارتیسم اصطلاحی است برای اشاره به فعالیت‌های ضدکمونیستی سناتور جوزف مک‌کارتی در آغاز دوره جنگ سرد، که موجب شد موجی از عوام‌فریبی، سانسور، فهرست‌های سیاه، گزینش شغلی، مخالفت با روشنفکران، افشاگری‌ها و دادگاه‌های نمایشی و تفتیش عقاید، فضای اجتماعی دهه ۱۹۵۰ آمریکا را دربرگیرد. بسیاری از افراد به ویژه روشنفکران، به اتهام کمونیست بودن شغل خود را از دست دادند و به طرق مختلف آزار و اذیت شدند. جنبش پاکی اجتماعی
جنبش پاکی اجتماعی یکی از جنبشهای مربوط به اواخر قرن نوزدهم بود که هدفش منسوخ کردن تن‌فروشی و دیگر فعالیت‌های جنسی که در اخلاق مسیحی غیراخلاقی تلقی می‌شد بود. این جنبش در ابتدا توسط زنان تشکیل شد و در میان کشورهای انگلیسی زبان از اواخر سالهای ۱۸۶۰ تا ۱۹۱۰ فعال بود و تأثیر مهمی را بر دیگر جنبش‌های هم عصر خود مانند فمینیسم، به‌نژادی و پیشگیری از بارداری داشت.این جنبش به شکل گیری دیدگاه‌های فمینیستی درباره تن‌فروشی کمک کرد. نظام سیاسی در ایالات متحده آمریکا
2. در هر مستعمراتی، افراد منتخب، به خصوص مجامع و دولت های محلی، تصمیمات گسترده ای در خصوص مشاغل عمومی و خصوصی می گرفتند. مباحث عمومی مورد توجه شامل اعطای زمین ها، یارانه های مربوط به امور بازرگانی، مالیات و همچنین نظارت بر جاده ها، تحصیلات اقشار ضعیف، میخانه ها و مدارس می شد. آمریکایی ها زمان زیادی را در دادگاه ها صرف می کردند، به همین علت دادخواست های شخصی بسیار شایع شده بود. حقوق قانونی توسط قضات و هیئت های محلی تحت نظر بود و وکلای آموزش دیده نقش واسطه را ایفا می کردند. این امر باعث گسترش سریع حرفه های مربوط به حقوق و همچنین نقش تاثیر گذار وکلا در سیاست، مابین سال های 1770 تا 1779 می شد. به عنوان مثال می توان به جان آدامز و توماس جفرسون اشاره کرد. مرتضی اعظمی لرستانی
پس از کودتای ۲۸ مرداد و با ایجاد جو نابسامان سیاسی در کشور، دیگر فعالیت به شکل سابق امکان تداوم نداشت. به همین جهت مرتضی خان اعظمی همچون سایر مبارزین سیاسی ان زمان برای مدتی امکان ادامه فعالیت سیاسی و اجتماعی را نداشت و در این دوره بیشتر به امور مربوط به کشاورزی می‌پرداخت. بار دیگر در سال ۱۳۵۳ به علت شورش مسلحانه فرزندش هوشنگ اعظمی به زندان افتاد و تا آستانه انقلاب سال ۱۳۵۷ در زندان بود. کوستا گاوراس
او فعالیت‌های سیاسی خود را از کودکی آغاز کرد و آن را از پدر به ارث برد. پدرش یک ارتشی یونانی بود؛ که در برابرهجوم ارتش نازی مقاومت کرد ولی پس از جنگ دولت یونان گاوراس را به اتهام کمونیست بودن از کشور تبعید کرد. سیاست در ایران
اگرچه حکومت در بحث مذهبی دارای اشتراکاتی حداقلی با این احزاب می‌باشد ولی به‌صورت کلی این احزاب را به رسمیت نشناخته و از فعالیت علنی و رسمی این احزاب جلوگیری می‌کند. عضویت در این احزاب بنا به موارد تشکیل پرونده می‌تواند مصداق سرفصل اقدام علیه امنیت ملی بوده و جرم تلقی شود. چپ‌ترین طیف این جناح طیفی از فعالان ملی مذهبی است که گاهی از این جناح جدا شده و به اپوزیسیون پیوسته‌اند. تشکل‌هایی مانند نهضت آزادی ایران و رهبرانش مانند محمد توسلی از این طیف هستند. فعالیت «نهضت آزادی ایران» نیمه قانونی (غیررسمی) است و این حزب در خانهٔ احزاب ایران عضویت ندارد. معمر قذافی
کمیته‌های شورشی قذافی کاملاً مشابه با سیستم‌های موجود در کشورهای کمونیستی بود. طبق گزارش ۱۰ تا ۲۰ درصد از مردم لیبی برای احیای این کمیته‌ها کار کردند که این یک نسبت از اطلاعات موجود در مورد صدام حسین در عراق یا کیم جونگ ایل در کره شمالی را نیز دربرمی‌گیرد. احیاء در دولت، کارخانجات و بخش تحصیلات رخ داد. اختلاف عقیده داشتن طبق ماده ۷۵ در سال ۱۹۷۳ میلادی ممنوع شد. قذافی اعلام کرد که هر کسی که حزب سیاسی تشکیل دهد اعدام می‌شود. شرکت کردن در مباحثات سیاسی با کشورهای بیگانه یک جنایت قابل مجازات محسوب شده و برای آن ۳ سال زندان در نظر گرفته می‌شد. قذافی آموزش زبان‌های خارجی را از برنامه مدارس حذف کرد. یکی از مخالفان قذافی در سال ۲۰۱۱ میلادی اوضاع را اینگونه شرح می‌دهد. رژیم اغلب مردم را در ملأعام اعدام می‌کند و اعدام‌ها در کانال‌های تلویزیونی دولتی مرتباً تکرار می‌شوند. طبق معیارهای مطبوعات آزاد، لیبی تحت فرماندهی قذافی سانسورکننده‌ترین کشور در خاورمیانه و شمال آفریقا است. حزب کمونیست ایتالیا
در سال ۱۹۲۵ با ممنوع شدن فعالیت تمامی دیگر احزاب، دوره رژیم فاشیست آغاز می‌شود که با سیاست استبدادی و در پوشش ملی‌گرایی، باعث دگرگونی‌های ریشه‌ای در زندگی کشور گردید و آزادی‌های سیاسی را محدود نمود. این رژیم برای ممانعت از دشمنی کلیسای کاتولیک، به توافقی با واتیکان (۱۹۲۹) دست یافت. حزب پاک ایران
حزب پاک ایران در اوائل دهه هفتاد توسط تعدادی از مهندسان جوان ایرانی فعالیت غیر رسمی خود را آغاز نمود(در آنروزها تنها فعالیت مجاز، فعالیت‌های محیط زیستی از قبیل پاکسازی برخی از سواحل دریای خزر در سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ و برخی از کوهستان‌های اطراف تهران در سال ۱۳۷۳ بوده‌است )این حزب پس از دوم خرداد سال ۱۳۷۶ به عنوان یک حزب مستقل، اقدام به درخواست مجوز از کمسیون ماده ده احزاب وزارت کشور نمود و بالاخره پس از حدود چهار سال موفق به اخذ مجوز رسمی از وزارت کشور گردید. مظفر النواب
مظفر در دوران دانشجویی وارد فعالیت‌های سیاست شد و با سرودن اشعار انقلابی و تند و مشارکت در اعتراضات عمومی به یک مبارز سیاسی تمام‌عیار بدل شد. او که در سال ۱۹۵۸ به استخدام وزارت آموزش و پرورش عراق درآمده بود، به جرم طرفداری از حزب کمونیست عراق و تلاش برای براندازی نظام پادشاهی عراق، از تدریس محروم شد. در سال ۱۹۵۸ و به دنبال وخامت اوضاع سیاسی عراق، او از طریق نخلستان‌های بصره وارد اهواز شد، ولی به دست نیروهای ساواک دستگیر شده و به‌شدت مورد شکنجه قرار می‌گیرد به‌طوری‌که از آن به عنوان تلخ‌ترین حادثهٔ عمر خود یاد می‌کند. مظفر النواب در قصیدهٔ «» روزهای شکنجه را چنین توصیف می‌کند. شاه ایران مظفر و تعدادی از همراهانش را به رژیم عراق تحویل داد. در عراق آنان در دادگاه نظامی به اعدام محکوم شدند. با تلاش‌های خانوادهٔ او، این حکم به زندان ابد کاهش یافت ولی او که تاب زندان نداشت به همراه چند تن از زندانیان با حفر تونل از آن‌جا گریخته و پس از فرار به جنوب عراق، در میان کشاورزان و هورنشینان آن‌جا سکنی گزیدند و به مبارزهٔ مسلحانه علیه رژیم عراق پرداختند. با اعلام عفو عمومی در سال ۱۹۶۸، به بغداد بازگشت ولی او و چند تن دیگر از اعضای حزب کمونیست عراق بازداشت و روانهٔ زندان شدند. او در زندان از حزب کناره‌گیری نمود. و قصیدهٔ عتاب را در ابراز انزجار و نقد حزب کمونیست سرود. او در صفحهٔ ۱۱۲ دیوان شعرش، خود را چنین توصیف می‌کند. کمونیسم
در کنار حزب کمونیست که وظیفه داشت جامعه را هدایت کند، وظیفه تصویب، تفسیر و اجرای قانون و دفاع از کشور به دولت سپرده شده بود. در نتیجه شامل مجلس، وزارتخانه‌ها، شوراهای محلی، دادگاه‌ها، پلیس (و پلیس مخفی) و نیروهای نظامی می‌شد. تقریباً همه کشورهای کمونیستی (غیر از سه کشور فدرال شوروی، یوگسلاوی و چکسلواکی) تک‌مجلسی بودند. نام رایج برای مجلس در این کشورها مجمع ملی یا مجمع خلق بود، هر چند گاه شورای عالی (شوروی) و کنگره ملی خلق (چین) نیز نامیده می‌شد. وزارت‌خانه‌ها در کشورهای کمونیستی بی‌شباهت به وزارت‌خانه‌ها در سیستم‌های غربی نبودند اما به دلیل سلطه دولت بر اقتصاد، تعداد زیادی وزارت‌خانه وجود داشت که هر کدام مسئول بخشی از اقتصاد بودند. این کشورها نهادهای محلی نیز داشتند تا در اداره کشور یاری کنند اما قدرت این نهادها بسته به زمان و مکان متفاوت بود. یوگسلاوی کشوری بود که بیشترین قدرت را به نهادهای محلی داده بود. در کشورهای کمونیستی قوه قضائیه مستقل نیز وجود نداشت و قاضی‌ها به رژیم وفاداری بیشتری داشتند، تا برقراری قانون. شکایت از رژیم حاکم به یک دادگاه تقریباً امری ناشناخته برای شهروندان این نظام‌ها بود. پلیس به دو بخش تقسیم می‌شد: پلیس عادی و پلیس امنیتی یا مخفی. وظیفه اولی برخورد با مجرمان غیرسیاسی بود و دومی حفظ امنیت کشور؛ نتیجتاً وظیفه پلیس‌های مخفی مانند کاگ‌ب برخورد با مخالفان سیاسی بود. نیروهای نظامی علاوه بر دفاع از کشور، در سیاست نیز اثرگذار بودند. آن‌ها گهگاه در امر اداره کشور و مسائلی چون برداشت محصول نیز یاری می‌رساندند. سلسله‌مراتب نظامی کشورهای کمونیستی با همتایان غربی تقریباً یکسان بود. رهبران نیروهای نظامی و پلیس مخفی معمولاً افراد مهم و صاحب کرسی در پولیتبورو می‌بودند و مانند رهبر کاگ‌ب یوری آندروپوف ممکن بود به رهبری کشور نیز برسند. جنبش من هم (ایران)
این افشاگری‌ها پیامدهایی برای متهمان داشت، از جمله حذف نقاشی آغداشلو از جلد چاپ جدید "شازده احتجاب،" لغو نمایشگاه‌های آثار او در گالری‌هایی در تهران و تورنتو، انصراف دو جشنوارهٔ فیلم از پذیرش مستندی که دربارهٔ او تهیه شده بود، تهیهٔ دادخواست‌هایی برای قطع همکاری جشنوارهٔ تیرگان با آغداشلو و توقف حضور نامجو در رسانه‌های جمعی تا رفع اتهامات علیه او، و لغو عضویت کامیل احمدی از انجمن جامعه‌شناسی ایران. از آن طرف، واکنش‌ها به افشاگری‌ها عمدتاً همدلانه بود و با توصیفاتی چون «تابوشکنی تاریخی» یا «نقطهٔ عطف در زمینهٔ سوءاستفاده‌های جنسی» در ایران ستایش شد. چند وکیل اعلام کردند که وکالت قربانیان را به‌طور رایگان بر عهده خواهند گرفت و چند ماه بعد لایحهٔ «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» که از یک دهه پیش در دست تهیه بود بالاخره از جانب دولت به مجلس ارسال شد. نظام قضایی فعلی ایران بزرگ‌ترین چالش در برابر این جنبش شمرده شد، چراکه فاقد زیرساخت‌های لازم برای رسیدگی به سوءاستفادهٔ جنسی است. طبق قانون ایران جرایم جنسی از زنا نشئت گرفته‌اند و جرمی با عنوان تجاوز جنسی به رسمیت شناخته نشده و آنچه هست «زنای به عنف» است. مرز بین زنا با زنای به عنف باریک است و اگر نتوان عامل زور را اثبات کرد، قربانی خود به مجرم تبدیل می‌شود. جز قوانین، جامعه نیز به دلیل سرزنش قربانی، عادی‌سازی و مخفی کردن آزارهای جنسی، نایستادن در برابر روابط قدرت، و به‌طور کلی ایجاد فضای امن برای آزارگران شماتت شد. هیجان‌زده، پرهیاهو، و عصبانی بودن، محدود ماندن به قشرهای خاصی از اجتماع، انحراف از مسیر اصلی و دزدیده شدن توسط سلبریتی‌ها از جمله نقدهای واردشده به جنبش من هم ایران بود. ایران تریبونال
آخر شهریور ۱۳۸۶ برابر با سپتامبر ۲۰۰۷، جمعی از اعضای خانواده‌های جان سپردگان دهه شصت و زندانیان سیاسی جان به در برده از کشتار زندانیان سیاسی در این دهه، که در اردویی تابستانی در یکی از جزایر اطراف شهر استکهلم شرکت کرده بودند، کارزاری را برای رسیدگی به کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت، با یاری و همراهی فعالان عرصه‌های سیاسی و اجتماعی آغاز کردند. به دنبال این مباحثات، جمع از میان خود کمیسیونی متشکل از شش نفر را مسئول تحقیق و کارشناسی در این زمینه کرد. این کمیسیون کار خود را با همکاری یدالله بیگلری، حقوقدان سرشناس کُرد و از فعالان چپ کرد در استکهلم آغاز کرد و هیئت سه نفره‌ای متشکل از وی، بابک عماد و کلاس فورشبری (Cleas Forsberg) حقوقدان سرشناس سوئدی و دبیر حقوقدانان بدون مرز سوئد که از وی برای همکاری دعوت شده بود، تشکیل شد. این هیئت، طی چندین دیدار و تماس تلفنی به‌طور جمعی یا جدا جدا، موارد حقوقی و ابزارهایی را که کارزار می‌توانست برای رسیدگی به اعدام‌های دهه شصت مورد استفاده قرار دهد، مورد بحث و گفتگو قرار دادند. در ادامه تحقیقات خانم اولریکا بوری (Ulrik Borg)، یکی دیگر از اعضای حقوقدانان بدون مرز سوئد به هیئت کارشناسی پیوست. این هیئت نتایج کار و تحقیقات خود را بعد از شش ماه در جلسه‌ای به جمع کارزار ارائه داد. بر پایه تحقیقاتی که هیئت انجام داد، هیچ نهاد حقوقی رسمی محلی و بین‌المللی حاضر به طرح دعوی علیه جمهوری اسلامی نبود و اعلام کرد، تنها راه برای رسیدگی به کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت، تشکیل یک تریبونال بین‌المللی است. کلاس، معتقد بود اگر کارزار بخواهد دادگاهی از این دست با موفقیت برگزار کند، پیش از هر اقدام دیگری باید یک تیم حقوقی بین‌المللی متشکل از حقوقدانان سرشناس جهانی تشکیل دهد. گلرخ ایرایی
وی همچنین به اتهام عضویت در گروه لگام (کارزار لغو گام به گام اعدام)، کشف حجاب و ترویج بی‌حجابی از طریق گذاشتن عکس‌های بدون روسری در کنار همسرش در صفحه شخصی فیس‌بوک، مخالفت با حکم قصاص، امضای بیانیه‌هایی در مخالفت با مجازات اعدام، نگهداری عکس اعدام شدگان دهه ۶۰، شرکت در تجمعات مختلف مقابل زندان اوین از جمله تجمع حمایت از نرگس محمدی، ارسال گزارش موارد نقض حقوق بشر برای سازمان ملل متحد، همکاری با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران، دیدار با زندانیان سیاسی و خانواده‌های زندانیان و کشته‌شدگان سال ۸۸ و دهه ۶۰ از جمله مواردی است که قاضی در محکومیت مجموعاً شش ساله گلرخ ایرایی به آن استناد کرده‌است و بخشی از فعالیت‌هایی است که در حکم دادگاه به عنوان مصداق اتهامات و «فعالیت‌های ضد امنیتی» گلرخ ایرایی ذکر شده‌است. اریش فرید
«او بارها به علت بیان اندیشه‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی‌اش در افکار عمومی، زیر فشار قرار گرفت. حتی در یک مورد، در سال ۱۹۷۴، رئیس پلیس برلن غربی وی را به اتهام اهانت به دستگاه پلیس به دادگاه کشاند، در این دادگاه هاینریش بل به یاری‌اش آمد و تبرئه گشت. حزب دموکرات مسیحی آلمان و وزارت آموزش و فرهنگ باواریا (بایرن) خواهان حذف آثار او از کتاب‌های درسی در مدارس آلمان بودند.» رشید ادریس
رشید ادریس در سال ۱۹۳۶ در جریان تظاهراتی که علیه استعمار فرانسه ترتیب داده شده بود دستگیر گردید. او در سال بعد به حزب آزاد قانون اساسی جدید پیوست و به‌طور خاص به کار مطبوعاتی پرداخت و از جمله در روزنامه‌های «جوانان تونس»، «جوانان آفریقا» و «جوانان» نویسندگی کرد. او همچنین در جمعیت‌های «جوانان مدارس» و «جوانان مسلمان» فعالیت داشت و مدتی نیز ریاست این جمعیت‌ها را عهده‌دار بود. او مدتی نیز به دیوان سیاسی به‌ریاست حبیب ثامر پیوست و در سال ۱۹۴۲ دستگیر شد ولی در ابتدای دسامبر همان سال در جریان اشغال تونس توسط آلمان آزاد گردید. او کمی قبل از بازگشت به فرانسه در سال ۱۹۴۳ تونس را به‌سمت ایتالیا ترک کرد. رشید در سال ۱۹۴۶ در جریان یک محاکمه غیابی به اعدام محکوم گردید. او در همین سال به مصر رفت و در فاصله سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴ نماینده حزب آزاد قانون اساسی جدید در قاهره و اندونزی و پاکستان شد و سرانجام در سال ۱۹۵۵ بعد از اعلام استقلال تونس به کشورش برگشت و مسئولیت اداره روزنامه «اقدام»، زبان رسمی حزب آزاد قانون اساسی جدید را بعهده گرفت. ترور احمد کسروی
اشغال ایران توسط متفقین (سپتامبر ۱۹۴۱) و تبعید اجباری رضاشاه پهلوی (پادشاهی از ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۱)، ناخواسته سبب یک سری آزادی‌های سیاسی و اجتماعی محدود گردید، که سبب آزادی انتشار کتاب‌های و نشریات و تشکیل فعالیت‌های سازمان‌یافتهٔ سیاسی، مذهبی و اجتماعی‌ای گردید که پیش از آن ممنوع بود. این سبب شکوفایی نشریات اسلام‌گرا در سرتاسر ایران گردید. موج فعالیت‌های اسلام‌گرایان و افزایش خطابه‌های ملایان در مسجدها با توسعهٔ نقدهای تند و تیز کسروی بر ارزش‌ها و مبانی شیعی‌گری هم‌زمان گردید. قانون محیط زیست
در طول تاریخ، نمونه‌های اولیه مصوبات قانونی که برای حفاظت آگاهانه از محیط زیست انسان طراحی شده‌اند، یافت شده‌است. همچنین حقوق عرفی مربوط به آسیب به محیط زیست، فقط در موارد حریم شخصی یا به دلیل احکام قضایی مجاز گشته‌است، اما در موارد عمومی مانند جلوگیری از بوی ناشی از محل نگهداری خوک‌ها، ریختن زباله یا خسارت ناشی از انفجار برای سدها مسئولیت مبرم عمومی محسوب می‌گردید. با این حال برای مقابله با تهدیدهای جدی زیست محیطی مداخله نیروی انتظامی مجاز شمرده شده‌است. در سال ۱۸۵۸بوی زیاد ناشی از ریختن فاضلاب در رودخانه تایمز لندن باعث شد مجلس اجباراً محل خود را تخلیه کند. قانون کمیسیون فاضلاب کلان‌شهر در سال ۱۸۴۸ به کمیسیون فاضلاب اجازه داده بود تا در تلاش برای پاکسازی رودخانه‌ها مسیر گودالهای اطراف شهر را ببندد، اما این امر باعث شد مردم رودخانه را نیز آلوده کنند. متعاقباً پارلمان ۱۹روز بعد، قانون دیگری را برای ساخت سیستم فاضلاب لندن تصویب کرد. لندن همچنین از آلودگی وحشتناک هوا رنج می‌برد، دود زیاد ناشی از سوختن زغال سنگ در سال ۱۹۸۲به اوج خود رسید، در حالیکه در سال ۱۹۵۶ قانون «هوای پاک» به تصویب رسیده بود. احمد مازنی
مازنی از ۱۵ سالگی فعالیت‌های سیاسی خود را آغاز کرد در حالی که تنها ۱۷ سال سن داشت به سبب مبارزات سیاسی اش در حکومت پهلوی توسط ساواک دستگیر و مدتی در زندان بود که با پیروزی انقلاب اسلامی از زندان آزاد شد. مازنی که به عنوان یکی از جوان‌ترین زندانیان سیاسی در رژیم پهلوی شناخته می‌شود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی از فعالان اصلی جریان خط امام بود و پس از راه‌اندازی حزب جمهوری اسلامی به آن پیوست. مازنی در سال ۱۳۹۳ از بنیاد شهید بازنشسته شد و پس از آن فعالیت‌های سیاسی خود را به‌طور جدی ادامه داد. آزادی گی
جنبش آزادی گی یک جنبش اجتماعی و سیاسی از اواخر دهه ۱۹۶۰ تا اواسط دهه ۱۹۸۰ بود که لزبین‌ها و مردان همجنسگرا را ترغیب به اقدام عملی رادیکال و مقابله با شرم جامعه با افتخار به همجنسگرایی می‌کرد. در روحیه فمینیستی شخص سیاسی اساسی‌ترین شکل فعالیت، تأکید بر آشکارسازی برای خانواده، دوستان و همکاران و زندگی به عنوان یک آشکارا لزبین یا گی بود. همسایه‌ها
رمان "همسایه‌ها" بر بستری تاریخی بنا شده که با تغییرات سیاسی پس از وقایع شهریور ۱۳۲۰ آغاز می‌شود و پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پایان می‌یابد. در این دورهٔ تاریخیِ بااهمیت، اتفاقات سیاسی زیادی رخ داده که تأثیر مهمی در زندگی و اجتماع ایرانیان گذاشته‌است. ازجمله می‌توان به تشکیل حزب تودهٔ ایران، تشکیل سندیکاهای کارگران نفت، نوشتن اولین قانون کار ایران، اعتصاب‌های مختلف در صنعت نفت ازجمله در ۱۳۲۵، غیرقانونی اعلام شدن فعالیت حزب توده، اعتراض به قراردادهای نفتی شرکت نفت ایران و انگلیس، آغاز نهضت ملی‌شدن نفت ایران (۱۳۲۸)، به قدرت رسیدن محمد مصدق، ملی شدن نفت و تصویب آن توسط مجلس سنا در ۲۹ اسفند و قیام ۳۰ تیر اشاره کرد. در دوران اخیر حزب توده نقش مهمی در سازماندهی قشرهای گوناگون به‌ویژه کارگران داشت. با این‌همه، فراگیر شدن نهضت با اقدامات محمد مصدق همراه بود و او نیروی محرکهٔ جنبشی شد که حزب توده آن را مفید می‌دانست و از آن حمایت می‌کرد؛ گرچه در برخی مسائل مانند اعطای «امتیاز نفت شمال» به شوروی، دچار اختلاف نظر بودند. ارمنی‌های ترکیه
احزاب سیاسی سنتی ارمنی در زندگی سیاسی ارمنیان ترکیه حداقل از ۱۸۹۰ تا ۱۹۱۵ بسیار فعال بوده‌اند و این شامل فدراسیون انقلابی ارمنی، حزب سوسیال دموکراتیک هنچاک، حزب آرمناکان و حزب لیبرال دموکراتیک ارمنی (رامگاوار) بودند. اما فعالیت این احزاب بعد از ۱۹۱۵ محدود شد و این وضع از آن زمان تاکنون چنین بوده‌است و آن‌ها هیچ گونه نقش قانونی در سیاست‌های ارمنی ترکیه نداشته‌اند با وجود این در جماعت ارمنیان پراکنده بسیار فعال مانده‌اند. محسن پزشکیان
از جمله فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی وی می‌توان به نمایشنامه‌ای با رنگ و بوی سیاسی اشاره کرد که در دانشگاه تهران بازی کرد. او به دلیل شرکت در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی در حدود یک سال در زندان اوین و قزلحصار تهران به سر برد. اشعارش (که اغلب در سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ سروده شده) نیز غالباً رنگ و بوی سیاسی دارند. فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
او هم‌چنین سیاست‌های اعطای آزادی از سوی حکومت را حیله‌ای برای نجات رژیم برشمرد و گفت: «این چه وضعی است که در ایران هست؟ این چه آزادی است که اعطا فرموده‌اند آزادی را؟ مگر آزادی اعطاشدنی است؟! خود این کلمه جرم است. کلمهٔ اینکه اعطا کردیم آزادی را، این جرم است. آزادی مال مردم است. قانون آزادی داده، خدا آزادی داده به مردم، اسلام آزادی داده، قانون اساسی آزادی داده[است] به مردم. اعطا کردیم چه غلطی است! به تو چه که اعطا بکنی!» عفت مریدی (مادر معینی)
پسر بزرگ مادر معینی، هیبت‌الله معینی (همایون)، که از سال ۱۳۴۲ به فعالیت‌های مذهبی علاقه‌مند شده بود و اعلامیه‌های روح‌الله خمینی را پخش می‌کرد، آبان سال ۱۳۴۶ برای اولین بار در سن ۱۶ سالگی بازداشت شد. او که با مطالعه بیشتر، به مارکسیسم گرایش پیدا کرده بود، پس از آزادی به فعالیت‌های سیاسی روی آورد. هبت بارِ دیگر و در سال ۱۳۵۱ بازداشت، سپس در سال ۱۳۵۶ از زندان قصر آزاد شد. بهروز پسرِ دیگر عفت مریدی نیز که به فعالیت‌های سیاسی روی آورده بود، در سال ۱۳۵۲ در ارتباط با گروه هوشنگ اعظمی دستگیر و حدود پنج سال از عمر خود را در در زندان شاهی سپری کرد که سرانجام با گروهی از زندانیان سیاسی در سوم آبان ۱۳۵۷، از زندان آزاد شد. رفتار سیاسی
رفتار سیاسی خارج از شرح شغل مشخص فرد است. ۲) اثر گذاری بر توزیع مزایا و… یعنی نوعی تلاش در جهت استفاده از پایگاه‌های قدرتی که فرد دارد. توجه به دامنهٔ گستردهٔ این تعریف؛ رفتارهای زیر از نوع رفتار سیاسی به‌شمار می‌آیند. تلاش برای اثرگذاری بر اهداف؛ شاخص ها؛ فرایندهای تصمیم‌گیری در سازمان؛ ندادن اطلاعات اساسی به تصمیم گیرندگان؛ شایعه پراکنی؛ لاابالی گری هنگام کار (مثل سوت زدن) نشت اطلاعات محرمانه؛ پارتی بازی؛ به نفع یا علیه کسی رأی دادن؛ میانجی‌گری و تبلیغ علیه شخصی خاص نسل‌کشی مردم کولی
برای سده‌ها، قبایل کولی در اروپا هدف آزار و اذیت ضدکولی قرار داشتند. آن‌ها با عنوان‌هایی چون مجرمان عادی، بدکاران اجتماعی و آوارگان انگ زده می‌شدند. هنگامی که هیتلر در سال ۱۹۳۳ به قدرت رسید، قوانین ضد کولی در آلمان همچنان پابرجا بود. طبق «قانون علیه بزهکاران مرسوم خطرناک» مصوب نوامبر ۱۹۳۳، پلیس بسیاری از کولی‌ها را با دیگرانی که از دید نازی‌ها «اجتماع‌گریز» بودند - از جمله روسپی‌ها، متکدیان، ولگردهای بی خانمان و الکلی‌ها - دستگیر و روانه اردوگاه‌های توقیفی کرد. چه گوارا
نخستین بحران بزرگ سیاسی کوبای انقلابی حاصل تصمیم‌گیری در مورد سرنوشت مسئولان دستگیرشده رژیم باتیستا بود؛ کسانی که بدترین سرکوب را مرتکب شده بودند. در شورش علیه دیکتاتوری باتیستا، فرماندهی کل ارتش شورشی به رهبری فیدل کاسترو، قانون جزایی قرن نوزدهمی موسوم به "لی د لا سی‌یرا" (قانون سی‌یرا) را در مناطق تحت کنترل خود اجرا می‌کرد. بر اساس قانون مجازات همه کسانی‌که مرتکب جنایات جدی شده‌اند، چه از مقامات رژیم باتیستا و چه از طرفداران انقلاب، اعدام است. در سال ۱۹۵۹ دولت انقلابی قانون را به سراسر جمهوری تعمیم داد و کسانی که جنایت‌کار جنگی به‌شمار می‌آمدند، پس از انقلاب دستگیر و محاکمه شدند. طبق گفته وزارت دادگستری کوبا، اکثریت مردم از این تصمیم حمایت می‌کردند و در این محکمه‌ها، از روالی مشابه دادگاه‌های نورنبرگ پس از جنگ جهانی دوم پیروی می‌شد. سید محمد خاتمی
دوره ریاست جمهوری خاتمی از برهه‌های مهم تاریخ سیاسی ایران است شعار جامعه مدنی وی که بعدها در قبال سکوت وی توسط علی خامنه‌ای به‌عنوان برداشتی از مدینه النبی نام برده شد در کنار توسعه سیاسی از شعارهای اصلی وی بود. در همین راستا وی انتخابات شوراهای شهر و روستا که در قانون اساسی جمهوری اسلامی تصریح شده بود را، برای اولین بار برگزار کرد، و فعالیت‌های فرهنگی، هنری و سیاسی در فضایی باز تر از دولت‌های قبل و بعد انجام شد، در عین حال جناح مقابل ضمن انتقادات پیاپی وزیر کشور او عبدالله نوری را که از مهره‌های اصلی کابینه بود با رأی عدم اعتماد پس از استیضاح بر کنار کرد. سید عطاءالله مهاجرانی وزیر فرهنگ وی نیز یک بار استیضاح شد اما پس از دفاع از عملکرد خود توانست رأی اعتماد مجدد بگیرد. جمهوری وایمار
بیشتر احزابی که در دوره جمهوری وایمار فعالیت می‌کردند، در دوره قیصری نیز وجود داشتند و بعضی از این احزاب صرفاً نام خود را تغییر داده بودند. برخلاف تصور عموم تعداد احزاب در جمهوری وایمار تغییر چندانی نسبت به دوره قیصری نداشت، به‌طور متوسط در هر دوره رایشستاگ در زمان امپراتوری ۱۳/۸ حزب و در جمهوری وایمار ۱۴/۴ حزب فعالیت داشتند. به عنوان مثال، دیگر هیچ احزابی از لهستانی‌ها، دانمارکی‌ها و آلزاسی‌ها در رایشستاگ وجود نداشت، اما یک حزب منطقه‌ای از هانوفر، یک یا دو حزب باواریایی و احزاب منشعب از طبقه متوسط مانند حزب اقتصاد (Wirtschaftspartei) به‌وجود آمدند. در زمان قیصری، احزاب از طریق قانونگذاری در رایشستاگ تأثیر زیادی در سیاست بدست آوردند. اما در دوره وایمار آنها همچنین می‌بایستی قادر به تشکیل دولت‌های ائتلافی (و معرفی نامزدهای ریاست جمهوری) می‌شدند. البته در دوره قیصری احزاب قادر به تشکیل دولت نبودند و قیصر صدراعظم و دولت را انتخاب می‌کرد. احزاب فعال در آلمان در دوره جمهوری وایمار از جناح چپ به راست این به این ترتیب بودند: جلال ملکشاه
جلال ملکشاه به فعالیت‌های مطبوعاتی نیز می‌پرداخت و به دلیل فعالیت‌هایش پیش از چاپ کتاب به عضویتِ کانون نویسندگان ایران درآمد. ملکشاه در همان سال‌ها به فعالیت سیاسی پرداخت. او در سال‌های پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان عضو سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران در کردستان ایران به فعالیت می‌پرداخت و به دلیل فعالیت‌های سیاسی، مدتی را در زندان دودمان پهلوی گذراند. جلال ملکشاه پس از انقلاب نیز به فعالیت فرهنگی و سیاسی خود ادامه داد. او اندکی پس از انقلاب به دلیل انتشار آثارش دستگیر و به زندان محکوم شد. ملکشاه همچنین فعالیت سیاسی خود را با عضویت در کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران ادامه داد. نظام دادگستری
قوانین حقوقی در عهد ساسانی، بر مبنای کتاب دینی اوستا، و تفسیرهای آن، و فتواها بوده است. در دعاوی حقوقی، رای موبد موبدان، راسخ و قطعی، و فتوای او غیر قابل نقض بوده است. گاهی هیئت منصفه ای از قضات مختلف تشکیل می‌شده است.  در زمان ساسانیان، قدرت قضاوت بیشتر در دست روحانیون بود. در راس هر دادگاه یک قاضی روحانی قرار داشت.  در زمان ساسانیان جنایات به سه نوع تقسیم میشد: اول، جنایات به خدا (جزای از دین برگشتگان اعدام بود)، دوم، جنایات بر علیه امتیت کشور، شاه جنایات سیاسی، و سوم، جنایت نسبت به یکدیگر (هتک ناموس، دزدی، قتل، و غیره) برای رسیدگی به جرم های پیروان سایر دین ها (مثلا مسیحیان)‌ انجمن هایی (و اشخاصی) جدا از دادگاههای عادی بود که موبدی در آنها عضو بوده است. امیانوس مارسلینوس تاریخنگار رومی می‌گوید «ایرانیان از قانون بسیار میترسند، بخصوص فراریان از خدمت نظام». فعالیت‌های سیاسی سید روح‌الله خمینی
او در این بیانیه «تقیه» را در آن شرایط حرام دانست. تشویش اذهان عمومی
در بند سوم ماده ۴ لایحه قانون مجازات اسلامی (مصوب قوه قضائیه در ۱۳۸۷) هم یکی از مصادیق جرم سیاسی - نشر اکاذیب یا تشویش اذهان عمومی از طریق سخنرانی در مجامع عمومی، انتشار در رسانه‌ها، توزیع اوراق چاپی یا حامل‌های داده (دیتا) - دانسته شده که مرتکب آن - به حبس از شش ماه تا دو سال یا اجبار به اقامت در محل معین یا منع از اقامت در محل معین از دو تا سه سال و محرومیت از حقوق اجتماعی به مدت پنج سال محکوم خواهد شد -. اما در تبصره دوم همین ماده صراحتاً تذکر داده شده که: (صرف انتقاد از نظام سیاسی یا اصول قانون اساسی یا اعتراض به عملکرد مسئولان کشور یا دستگاه‌های اجرایی یا بیان عقیده در ارتباط با امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نظایر آن جرم محسوب نمی‌شود». تشخیص تفاوتی که در انتقاد از عملکرد و تحلیل مخالف، با نشر اکاذیب و تشویش اذهان وجود دارد قطعاً به عهده دادستانی و دادگاه‌هاست، و اگر مسئولین قضایی نسبت به تفسیر کاملاً مضیق از این عناوین حساسیت کافی به خرج ندهند با تغییر در قوانین هم مشکلی حل نخواهد شد. کوداما یوشیئو
کوداما یوشیئو ; – ) سیاستمدار اهل ژاپن بود. یک وطن‌پرست افراطی و چهره برجسته در ظهور جرایم سازمان یافته در ژاپن بود. معروف‌ترین «کوروماکو» کارچاق‌کن (جرم)، یا دلال قدرت در پشت صحنه، در قرن بیستم، او از دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰ در صحنه سیاسی ژاپن و دنیای جنایی فعال بود. محمدرضا پهلوی
با آغاز سلطنت شاه جوان در ۱۳۲۰، احزاب شروع به شکل‌گیری کردند. تا پیش از واقعه ترور دانشگاه تهران، حزب توده ایران، موفق‌ترین حزب از میان احزاب بود. پس از این ترور، حزب توده ایران غیرقانونی اعلام شد. با وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، فعالیت احزاب ملی‌گرا نیز ممنوع شد. در سال ۱۳۳۶ شاه به این نتیجه رسید که برای پایداری حکومت خود، نیاز به دو حزب دارد. او منوچهر اقبال و اسدالله علم را مأمور تشکیل دو حزب کرد؛ ولی این دو حزب، در خارج از مجلس نفوذی نداشتند. سرانجام مجادله همین دو حزب با یکدیگر بر سر تقلب انتخاباتی، باعث شد که شاه از احزاب خود ساخته نیز ناامید شود و در سال ۱۳۵۳، حزب رستاخیز را به عنوان تنها حزب قانونی کشور ایجاد کند. او اعلام کرد که «هرکسی مایل نیست به این حزب بپیوندد، باید کشور را ترک کند». حزب کارگران ترکیه
پس از کودتای نظامی سال ۱۹۷۱، حزب کارگران ترکیه دست به انتقاد از حکومت و حمایت کردن از اعتصابات علیه گرودتای نظامی زد. حکومت نیز متعاقباً حزب کارگران ترکیه را به بهانۀ در نظر گرفتن کردها به عنوان یک قومیت متفاوت، متهم به تجزیۀ تمامیت ترکیه کرد. در دادگاهی که در ۲۶ ژوئیۀ ۱۹۷۱ برگزار شد، حزب کارگران ترکیه متهم شناخته‌شد و در سال ۱۹۷۲ ممنوع‌الفعالیت شد. بهیجه بوران و دیگر رهبران ارشد حزب دستگیر شدند و به حبس‌هایی از ۱۲ تا ۱۵ سال و نمایندگان حزب در پارلمان نیز به ۸ سال حبس محکوم شدند. آن‌ها به دنبال اعلام عفو در سال ۱۹۷۴ از زندان آزاد شدند و یک سال بعد حزب کارگران ترکیه را دوباره راه‌اندازی کردند. با این وجود حزب دیگر نتوانست محبوبیت پیشین خود را به دست بیاورد. در ۹ اکتبر سال ۱۹۷۸ کشتاری در باغچه‌لی‌اَولَر اتفاق افتاد که طی آن ۷ دانشجو که از اعضای حزب کارگران ترکیه بودند به وسیلۀ ناسیونالیست‌های افراطی در آنکارا کشته‌شدند. محمدحسین رفیعی
پس از انتخابات ریاست جمهوری دوم خرداد ۱۳۷۶ و انتخابات شوراها در سال ۱۳۷۸ در آستانه انتخابات مجلس ششم به همراه ۳۰ تن از فعالان سیاسی تشکل «فعالان ملی ـ مذهبی» را ایجاد کردند. در ۲۱ اسفند سال ۱۳۷۹ به همراه سایر فعالان ملی ـ مذهبی از جمله عزت‌الله سحابی، حبیب‌الله پیمان، رضا رئیس طوسی، محمد ملکی، محمد بسته‌نگار، محمد محمدی اردهالی، علیرضا رجایی، تقی رحمانی، هدی صابر، مسعود پدرام، سعید مدنی، رضا علیجانی، مرتضی کاظمیان و محمود عمرانی بازداشت شد. در زمستان ۱۳۸۱ در دادگاه انقلاب به اتهام «براندازی قانونی» محاکمه و به ۳ سال حبس محکوم شد. ملا بختیار
ملا بختیار ۲۰ آوریل ۱۹۵۴ در شهر غنی از منابع نفتی خانقین چشم به جهان گشود. در سال ۱۰/۰۶/۱۹۷۰ فعالیت سیاسی خودرا در ارتباط با جامعه (مارکسیسم- لننیسم) آغاز کرد. در سال ۱۹۷۴ در شورش ایلول عضویت یافت اما به دلیل اندیشه چپ گرایانه با فشار و محدودیت روبرو شد. در سال ۱۹۷۵ جهت فعالیت به شهر خانقین بازگشت. بعدها نیز به‌عنوان مسئول تشکیلات مخفی حزب جامعه زحمت کشان کردستان در شهرهای بغداد، کرکوک، سلیمانیه، اربیل، موصل و… جهت سازماندهی و جذب نیرو دررفت‌وآمد بود. ملا بختیار از جمله کسانی بود که از طرف حکومت عراق حکم دستگیریش صادر شد اما تمام تلاشهای سازمان امنیتی عراق جهت دستگیری وی با شکست روبرو گشت. انصار برنی
انصار برنی، در دوره نوجوانی خود در دهه ۱۹۷۰، رهبر دانش‌آموزی برجسته‌ای در فدراسیون دانش‌آموزی مردمی بود و به سردادن فریاد عدالتخواهی، شأن انسانی و حقوق مدنی شناخته شده بود. تلاش‌ها و مبارزات انصار در سال ۱۹۷۷ او را به دردسر و درگیری با حکومت نظامی انداخت. در سن ۲۰ سالگی به جرم سخنرانی علیه قانون نظامی به نفع دموکراسی دستگیر شد؛ و از سوی دادگاه نظامی به هشت ماه زندان با مجازات سنگین محکوم شد. پس از آزادی در سال ۱۹۷۸، سردمداران حکومت نظامی بار دیگر او را دستگیر کردند و به دو ماه زندان دیگر حکم دادند و در سال ۱۹۷۹، برنی برای سومین بار دستگیر شد و به مدت یک ماه در بازداشت به‌سر برد. جنبش پیشگیری از بارداری ایالات متحده
پیشگیری از بارداری در ایالات متحده و در اغلب سال‌های قرن نوزدهم، امری قانونی بود. اما در دههٔ ۱۸۷۰ جنبشی با نام جنبش پاکی قدرت گرفت که هدفش به‌طور کلی، غیرقانونی کردن رذیلت و به‌ویژه تن‌فروشی و امور مستهجن بود، و در آغاز بیشتر از اصلاح‌طلبان اخلاقی پروتستان و زنان طبقهٔ متوسط تشکیل شده‌بود. این جنبش که در دورهٔ ویکتوریا رخ داد، به پیشگیری از بارداری حمله می‌کرد، چون آن را عملی غیراخلاقی می‌دانست که رواج‌دهندهٔ فحشا و بیماری‌های آمیزشی است. آنتونی کامستاک، بازرس پستی و رهبر جنبش پاکی، با انجام لابی و سخنرانی‌هایی موفق شد در سال ۱۸۷۳، مجموعه قوانین فدرال کامستاک را به تصویب برساند. این قوانین، خدمات پستی ایالات متحده آمریکا را از انتقال هرگونه مقاله یا هر چیزِ دیگرِ تهیه‌شده جهت پیشگیری از بارداری یا انجام سقط جنین منع می‌کرد. بسیاری از دیگر ایالت‌ها نیز قوانین مشابهی را — که همگی به‌عنوان قوانین کامستاک شناخته می‌شدند — به تصویب رساندند. گاهی اوقات علاوه بر ممنوعیت پستی، با غیرقانونی کردن استفاده از وسایل ضدبارداری، دامنهٔ این قوانین فدرال را گسترش می‌دادند. کامستاک برای آن که مسبب هزاران دستگیری و از بین بردن هزاران کتاب و جزوه شده‌بود، به خود افتخار می‌کرد.