نبرد قادسیه میان چه کشورهایی رخ داد؟
نبرد قادسیه
نبرد قادسیه نبردی است که در شوال سال ۱۵ هجری قمری برابر با نوامبر ۶۳۶ میلادی میان سپاه خلافت راشدین به فرماندهی سعد بن ابی وقاص و لشکر  ساسانی به فرماندهی رستم فرخزاد در ناحیهٔ قادسیه، رخ داد و مسلمانان پس از چهار روز نبرد سخت و شدید موفق شدند در مقابل سپاه ساسانی پیروز شوند. در این نبرد درفش کاویانی، با غنائم بسیار دیگری به دست مسلمانان افتاد و برخی از فرماندهان لشکر ساسانی از جمله رستم فرخزاد، بهمن جادویه و بندوان نیز کشته شدند. قادسیه (شهر)
جنگ معروف قادسیه در سال ۶۳۶ میلادی در زمان عمر بین سپاه ایران و مسلمانان که منجر به شکست سخت ایرانیان و سقوط سلسله ساسانیان شد، در این سرزمین واقع شد. نبرد قادسیه
براساس روایات، یزدگرد سوم از طریق مشورت با ستاره‌شناسان دربار، زمان این نبرد را تعیین کرده‌بود. ۱۸ ماه پس از فتح نخیله، سپاه اسلام به فرماندهی سعد بن ابی‌وقاص و سپاه ایران به فرماندهی رستم فرخزاد، والی خراسان به سوی قادسیه حرکت کردند تا در برابر یکدیگر قرار گیرند، اما هراس عمر از عاقبت جنگ و نارضایتی رستم از این نبرد موجب شد که دو سپاه مدتی در اردوگاه خود باقی بمانند و از حمله خودداری کنند. در این مدت سعد با پیشنهاد جزیه یا اسلام، سعی داشت که صلح را برقرار کند؛ اما سرانجام پس از چهار ماه گفتگو این نبرد در ژوئن سال ۶۳۷ م/جمادی‌الاولی سال ۱۶ ه‍.ق اتفاق افتاد.
نبرد جهاد
نبرد جهاد یا جنگ جهاد، نبردی در زمان جنگ جهانی اول پس از فتوای مراجع نجف و کربلا علیه قوای انگلیس است. این نبرد بین عشایر عرب خوزستان و قوای انگلیس که از جنوب وارد ایران شده بودند در ۲۰ کیلومتری غرب اهواز روی داد. نبرد ساری‌قمیش
نبرد ساری قمیش (به روسی: Сражение при Сарыкамыше. ترکی: Sarıkamış Muharebesi یا Sarıkamış Savaşı) درگیری میان امپراتوری روسیه و امپراتوری عثمانی در میانه جنگ جهانی اول بود که از ۲۲ نوامبر ۱۹۱۴ تا ۱۷ ژانویه ۱۹۱۵ به عنوان بخشی از جبهه قفقاز به درازا انجامید و سرانجام با پیروزی روسیه پایان یافت. استراتژی عثمانی در این نبرد به این صورت بود که نیروهای خود را به شدت متحرک نماید و برای حمله به هدف‌های مشخص در زمان‌های دقیق آماده کند. این رویکرد پایه هم آلمان و هم تاکتیک‌های ناپلئونی بود. سپاه عثمانی که برای زمستان آمادگی نداشت دچار تلفات سنگینی در کوه‌های الله اکبر شد. نبرد دیو
نبرد دیو نبردی دریایی است که در ۳ فوریهٔ ۱۵۰۹ میلادی در دریای عرب در بندر دیو هند بین امپراتوری پرتغال، و ناوگان مشترک سلطنت گجارت، ممالیک برجی مصر، کالیکوت‌ها با حمایت جمهوری ونیز و امپراتوری عثمانی رخ داد. کنستانتیوس دوم
ایران و روم به مدت ۴ دهه با یکدیگر در صلح بودند اما شاپور دوم، پادشاه ساسانی پس از مرگ کنستانتین یکم در ۳۳۸ به روم حمله کرد و این حملات تقریباً به طور کامل بر روی دژ استراتژیک رومی‌ها در میان‌رودان متمرکز بود. شاپور سه بار اقدام به محاصرهٔ شهر نصیبین که این دژ در آنجا واقع شده بود کرد و توانست آن را تسخیر نماید. در ۳۴۴ دو کشور درگیر نبرد سنجار شدند که با پیروزی رومیان به پایان رسید. نبرد قارص
نبرد قارص جنگی بود از سلسله جنگ‌های صفویان و عثمانی بین سال‌های ۱۵۳۲ و ۱۵۵۵ میلادی که در ۲۷ اوت ۱۵۴۸ میلادی روی داد. در این نبرد شاه طهماسب، اسماعیل میرزا را با ۷۰۰۰ نفر به سوی استحکامات قارص فرستاد. در روز ۲۷ اوت ۱۵۴۸ میلادی سپاه شاهزاده اسماعیل میرزا با قوای عثمانی مواجه گردید. در این نبرد ارتش عثمانی نیمی از قوای خود را از دست داد. نزدیک به ۲۰۰۰ نفر از سپاهیان عثمانی که تعدادشان ۴۰۰۰ نفر بود، کشته شدند. همچنین ۵۰۰۰ کارگر نیز که برای تعمیر قارص آمده بودند همگی به قتل رسیدند. پس از جنگ عثمان چلپی از فرماندهان عثمانی را با ۶۰۰ نفر به خیمه اسماعیل میرزا آوردند، عثمان چلپی به یکی از قزلباشان به نام طویقون بیک قاجار حمله کرد، مابقی نظامیان ترک نیز به شاهزاده اسماعیل میرزا حمله کردند، اسماعیل میرزا دستور داد نظامیان را بکشند و فورا" فرمان وی به اجرا در آمد. بعد از آن اسماعیل میرزا دستور داد قلعه قارص را ویران کردند. در حمله‌های سلطان سلیمان به ایران، برخی امیران کرد با نیروهای عثمانی همکاری کردند. شاه تهماسب برای سرکوبی آنان، اسماعیل میرزا را به آنجا فرستاد. اسماعیل میرزا با غارت اموال کردها آنان را سرکوب کرد. اهواز
در سال ۱۲۹۴ ه‍.خ بین مردم عرب خوزستان و انگلیس جنگی رخ داد که این جنگ در دو مرحله صورت گرفت. مرحلهٔ اول جنگ مردم عرب خوزستان با اسلحه سرد بود که منجر به شکست انگلیس شد. در مرحله دوم انگلیس با اسلحه گرم سنگین روبروی مردم عرب خوزستان قرار گرفت اما اسلحهٔ مردم عرب تغییری نکرد و با همان اسلحه‌های سرد با انگلیس روبرو شدند که منجر به کشته شدن صدها نفر از مردم عرب شد، آرامگاه این کشته شدگان در ۱۰ کیلومتری اهواز-سوسنگرد (المنیور) قرار دارد. از معروفترین شخصیت‌های این جنگ حاج سبهان و همچنین عاصی الشرهان بودند که از شیوخ بنی طرف به‌شمار می‌آمدند. این جنگ به نبرد جهاد مشهور است. در جریان جنگ جهانی اول علمای نجف من‌جمله «محمدکاظم طباطبایی یزدی» که مرجع تقلید عالم تشیع بود به منظور جلوگیری از تهاجم انگلیس به کشورهای اسلامی و تجهیز قوای مسلمان فتوای جهاد علیه قوای مهاجم را صادر کردند. نبردهای کوروش بزرگ
عموماً، آغاز جنگ ایران و لیدیه را در سال ۵۴۷ پیش از میلاد دانسته‌اند. در جنگی که بین کورش بزرگ و کرزوس پادشاه لیدیه درگرفت، کوروش در «کاپادوکیه» به کرزوس پیشنهاد کرد که پیرو ایرانیان شود. کرزوس این پیشنهاد را نپذیرفت و جنگ بین‌شان آغاز گردید. سرانجام جنگ سختی در «پتریوم» پایتخت هیتی‌ها روی داد، در این نبرد نظم اسبان لیدیایی بر اثر بوی شترهای ایرانیان از هم گسیخت. کرزوس به سمت سارد فرار کرد و در آنجا بست نشست. کورش شهر را دوره کرد و کرزوس را دستگیر نمود. لیدیه گرفته شد و به عنوان یکی از استان‌های ایران به‌شمار آمد. هر چند باستانشناسان پس از هجده حفاری نتوانستند به ارگ کرزوس دست پیدا کنند، اما لایه‌های سوخته و پیکان‌های مانده از حملهٔ ایرانیان را یافتند. کرزوس از این پس مشاور بزرگ هخامنشیان شد. پس از گرفتن لیدی، کوروش متوجه شهرهای یونانی شد و از آن‌ها نیز، تسلیم بی‌اما و اگر را خواست که یونانیان نپذیرفتند. در نتیجه شهرهای یونانی یکی پس از دیگری گرفته شدند. رفتار کوروش با شکست‌خوردگان باعث خوشبینی مردم آسیای صغیر نسبت به او شد. توالی تاریخی جنگ‌های کوروش، پس از فتح آسیای صغیر مبهم باقی مانده‌است. کوروش مسئولیت فتح شهرهای آئونیان را در ساحل دریای اژه و بقیهٔ آسیای صغیر را به فرماندهانش واگذار کرد و به اکباتان برگشت تا مقدمات تسخیر بابل، باختر، سرزمین سکاها و بالأخره مصر را فراهم نماید. اینکه چرا کوروش منتظر پایان کارها در آسیای کوچک نشده و با شتاب به درون ایران بازگشته، می‌تواند ناشی از این باشد که نبرد کوروش با کرزوس بی‌موقع بود و حمله از طرف پادشاه لیدیه صورت گرفت زیرا پس از انقراض دولت ماد، اوضاع ثابتی بر ایران حاکم نبوده و او می‌بایست به امور شرقی رسیدگی می‌کرد. مورخان یونانی دربارهٔ جنگ‌های کوروش در قسمت‌های شرقی ایران سکوت کرده‌اند و به جز هرودوت که آن هم به‌طور مختصر به این جنگ‌ها اشاره می‌کند، دیگران مطلبی ننوشته‌اند. داریوش نام ساتراپ‌های تحت فرمان امپراتوری هخامنشی را در سنگ‌نبشته‌های بیستون، تخت جمشید و نقش رستم ذکر می‌کند که نام سرزمین‌های شرقی ایران نیز در میان آنان است. در بند ششم سنگ‌نبشتهٔ داریوش در بیستون، وی به نام بیست و دو سرزمین اشاره می‌کند که امپراتوری او را تشکیل می‌دهند و چون در زمان نوشتن این سنگ‌نبشته، فقط سه سال از فرمانروایی داریوش می‌گذشت و این مدت هم صرف فرونشاندن شورش‌ها شده بود، می‌بایست این سرزمین‌ها در دوره‌های قبل به امپراتوری هخامنشی افزوده شده باشند؛ دوران پادشاهی کمبوجیه کوتاه بود و او تنها توانسته بود مصر را فتح کند. پس بی‌گمان این سرزمین‌ها را که در سنگ‌نبشتهٔ بیستون از آن‌ها به‌عنوان بخشی از پادشاهی هخامنشی نام برده شده، باید کمابیش همان سرزمین‌هایی بدانیم که به‌دست کوروش به امپراتوری هخامنشی افزوده شده بودند. این ایالات شامل «پارت»، «زرنگ»، «هرات»، «خوارزم»، «باختر»، «سغد»، «گندار»، «ثه‌تَگوش» و «اَرَخواتیش» است. جنگ‌های ایران و یونان
با وجود پیروزی‌های متعدد در سرزمین یونان بر ضد سلطه شاهنشاهی هخامنشی، دخالت اتحادیه در شورش مصر به شکست فاجعه‌آمیزی منجر گشت. همچنین در سال ۴۵۱ پ. م یونانیان یک ناوگان به قبرس اعزام می‌کنند اما عقب‌نشینی می‌کند و پس از این واقعی جنگ‌های ایران و یونان به آرامی پایان می‌گیرد. برخی معتقدند این جنگ‌ها با عهدنامه کالیاس به اتمام رسید. نبرد حران
جنگ حران یا جنگ کارِه، در منطقه‌ای در شمال بین‌النهرین بین اورفه و راس‌العین بین سپاه شاهنشاهی اشکانی و جمهوری روم رخ داد. در ۶ می سال ۵۳ پیش از میلاد، سپاه کراسوس سردار رومی، با سپاه سورنا سرداران اشکانی درگرفت و در ۹ ژوئن پس از یک نبرد خونین، سپاه روم کاملاً شکست خورد و کراسوس نیز بعد از اینکه مذاکرات به خشونت کشیده شد، کشته شد. تاریخ اسلام
اوضاع ایران در اواخر عصر ساسانیان بسیار آشفته بود. اقدامات نسنجیده خسروپرویز اوضاع را آشفته تر کرد. کشتن حاکم حیره باعث از بین رفتن سد حیره در مقابل اعراب شد. این آشفتگی اعراب را تحریک کرد که به ایران حمله کنند. با صدور فرمان حمله به ایران در سال ۱۲ هجری مثنی بن مخربه شیبانی حمله به ایران را آغاز کرد. پس از وی ابوعبید بن مسعود ثقفی داوطلب شد. اما وی در جنگ جسر (پل) کشته شد. بعد از وی سعد بن ابی وقاص مأمور حمله به ایران شد. سعد در جنگ قادسیه در سال ۱۶ هجری رستم فرمانده سپاه ایران را شکست داد. آخرین رویارویی ایرانیان و اعراب در سال ۲۱ هجری و در نبرد نهاوند به فرماندهی نعمان بن مقرن صورت پذیرفت که با پیروزی اعراب پایان یافت. با مرگ یزدگرد در سال ۳۱ هجری ایران به وسیله اعراب فتح شد. غزوه بدر
غزوهٔ بدر که به بدر الکبری شهرت دارد، به جهت وقوع آن در منطقه‌ای به همین نام واقع در حجاز به این نام شهرت یافته‌است. این غزوه نخستین نبرد بزرگ محمّد است که میان مسلمانان و اهل مکه در هفدهم رمضان یا نوزدهم رمضان سال دوم (۱۳ یا ۱۵ مارس ۶۲۴ میلادی) رخ داده‌است. این نخستین نزاعی بود که انصار نیز در آن شرکت داشتند. نبرد لیته
نبرد لِیته یکی از درگیری‌های جنگ اقیانوس آرام در هنگامهٔ جنگ جهانی دوم بود. در جریان این نبرد نیروهای ایالات متحده آمریکا و چریک‌های فیلیپینی به رهبر ژنرال داگلاس مک‌آرتور در نبردی آبی خاکی با امپراتوری ژاپن وارد جنگ شدند. این جنگ در فاصلهٔ ۲۰ اکتبر تا ۳۱ دسامبر ۱۹۴۴ میلادی در جزیره لیته رخ‌داد؛ هدف از آن کوشش برای خارج‌نمودن فیلیپین از چیرگی ژاپنی‌ها پس از سه‌سال از اشغال این سرزمین بود. رمز عملیات "King Two" بود. در نبرد لیته ژاپنی‌ها برای نخستین بار از کامی‌کازه استفاده‌کردند. نتیجهٔ این نبرد پیروزی قاطع متفقین بود. نبرد دریای جاوه
نبرد دریای جاوه نبردی است در جنگ جهانی دوم که در تاریخ ۲۷ فوریه سال ۱۹۴۲ در دریای جاوه میان متفقین و امپراتوری ژاپن روی داد که با پیروزی ارتش امپراتوری ژاپن و اشغال هند شرقی هلند به پایان رسید. الیاتس
وی پس از سقوط آشور، با نیروهای پادشاهی ماد به فرماندهی هوخشتره بر سر تسلط بر نواحی شرقی آسیای کوچک به نبرد پرداخت که آخرین نبرد در کنار رود هالیس (قزل ایرماق امروزی) در ترکیه امروزی رخ داد. این نبرد که به نبرد هالیس مشهور است در پی بروز خورشیدگرفتگی ناتمام ماند و در نهایت هردو پادشاه با میانجیگری نبوکدنصر دوم پادشاه بابل، به صلح رضایت داده و رود هالیس را به عنوان مرز دو کشور تعیین کردند. حمله اعراب به ایران
اندکی پس از درگذشت محمد بن عبدالله، ابوبکر لشکری را به سرزمین‌های جنوب رود فرات و شهر حیره در غرب قلمرو ساسانیان (عراق کنونی) فرستاد و آنجا را فتح کرد. پس از بازپس‌گیری و جابجا شدن این شهر میان مسلمانان و ساسانیان در زمان عمر، سرانجام لشکر سلطنتی ایران تحت فرماندهی رستم فرخ‌زاد در نبرد قادسیه با اعراب درگیر شد که نتیجه آن پیروزی اعراب بود. سپس تیسفون، پایتخت ساسانیان، پس از یک محاصره کوتاه تسخیر و غارت شد و سپس در نبرد جلولا اشغال عراق تکمیل شد. التون دنیل معتقد است که پس از تصرف عراق عمر علاقه‌ای به گسترش جنگ تا فلات ایران نداشت اما به دلایل مختلف از جمله علاقه لشکریان عمر به کسب غنائم بیشتر و ترس عمر از حمله یزدگرد یا یکی از مدعیان سلطنت، نهایتاً تصمیم به حمله گرفت. در سال ۶۴۲ آخرین مقاومت منسجمِ ایرانِ ساسانی در نبرد نهاوند رخ داد (نبرد نهاوند) که پس از نبردی خونین اعراب پیروز شدند. یزدگرد متواری شده و عاقبت در سال ۶۵۱ میلادی بنا به روایتی به دست آسیابانی در مرو کشته شد. جنگ ایران و عراق
جنگ ایران و عراق یا جنگ هشت‌ساله که در ایران با نام جنگ تحمیلی و دفاع مقدس نیز شناخته می‌شود و در بسیاری از منابع عربی و بعضی منابع غربی از آن با عنوان جنگ اول خلیج یاد شده‌است که در زمان صدام حسین در عراق با نام قادسیهٔ صدام از آن یاد می‌شد، طولانی‌ترین جنگ متعارف در قرن بیستم میلادی و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام بود که نزدیک به هشت سال به طول انجامید. جنگ به صورت رسمی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ برابر ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰ آغاز شد. در این روز درگیری‌های پراکنده مرزی دو کشور با یورش هم‌زمان نیروی هوایی عراق به ده فرودگاه نظامی و غیرنظامی ایران و تهاجم نیروی زمینی این کشور در تمام مرزها به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد، هرچند مقامات عراقی معتقد بودند که جنگ از ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ برابر با ۴ سپتامبر ۱۹۸۰ با حملات توپخانه‌ای ایران به شهرهای مرزی عراق آغاز شده‌است. این جنگ در نهایت پس از حدود ۸ سال در مرداد ۱۳۶۷ با قبول آتش‌بس از سوی دو طرف و پس از به جا گذاشتن یک میلیون نفر تلفات و ۱۱۹۰ میلیارد دلار خسارات به دو کشور خاتمه یافت. مبادلهٔ اسیران جنگی بین دو کشور از سال ۱۳۶۹ آغاز شد. ایران آخرین گروه از اسرای جنگی عراقی را در سال ۱۳۸۱ به عراق تحویل داد. جنگ نه‌ساله
جنگ نه ساله (۱۶۸۸–۱۶۹۷ میلادی) - که معمولاً جنگ جانشینی پالاتین، جنگ اتحاد بزرگ یا جنگ اتحاد آگسبورگ نیز خوانده می‌شود - جنگ مهمی در اواخر قرن ۱۷ میلادی بود که میان لوئی چهاردهم، پادشاه فرانسه، و دیگر قدرت‌های اروپایی درگرفت. مخالفان فرانسه اتحاد آگسبورگ نامیده می‌شدند که شامل هلند-انگلستان به رهبری ویلیام سوم، امپراتوری مقدس روم به رهبری لئوپولد اول، شاه کارلوس دوم اسپانیا و ویکتور آمادئوس دوم شاه ساووی و شاهزادگان اصلی آلمان بودند. این جنگ در اروپای غربی و مرکزی، اسکاتلند و ایرلند و همچنین هند و آمریکای شمالی رخ داد. نبرد لاس‌بابیاس
نبرد لاس‌بیاس ()، نبردی است که در سال ۷۹۵ بین نیروهای امارت قرطبه به رهبری عبدالکریم بن عبدالواحد بن مغیث و پادشاه آستوریاس، آلفونسوی دوم، پس از نبرد لوتوس رخ داد که با پیروزی مسلمانان و تاراج مناطق شمالی همراه بود. جنگ دوم دیادوخوی
آنتیگون و کاساندر در جنگ پیروز شده بودند. آنتیگون اکنون آسیای صغیر و استان‌های شرقی، کاساندر، مقدونیه و بخش‌های وسیعی از یونان، لوسیماخوس تراکیه و بطلمیوس، مصر، سوریه، سیرنه و قبرس را کنترل می‌کرد. دشمنان آنها یا مرده بودند یا به‌طور جدی قدرت و نفوذ خود را از دست دادند. نبرد قادسیه
با روی کار آمدن ابوبکر اولین خلیفهٔ مسلمانان، فکر گسترش دین اسلام موجب شد که اعراب به سرزمین‌های دولت ساسانی و روم روی آورند. لشکری مهم به فرماندهی ابو عبید بن الجراح سپاهیان را به سوی شام هدایت کرد و در سال ۱۲ ه‍.ق در یرموک با سپاه عاجز هراکلیوس امپراتور روم رو به رو شد که تازه از جنگ با دولت ساسانی بازگشته بود و در سال ۱۳ ه‍.ق رومیان را شکست داد؛ بدین ترتیب راه جبل حوران و درهٔ رود ارن به دست مسلمانان افتاد. در همین حین لشکری دیگر به فرماندهی خالد بن ولید به سوی عراق روانه شد، اوضاع آشفتهٔ ایران و چندی بعد شاه شدن پوراندخت دختر خسرو پرویز موجب شد که مثنی بن حارثه شیبانی از قبیلهٔ بکربن و سوید بن قطبه عجلی از قبیلهٔ ائل، لشکری گردآوری کنند و به قسمت‌های مرزی ایران تاخته و مردم را غارت نمایند. مثنی که از ناحیهٔ حیره، دولت ساسانی را مورد حمله قرار داده‌بود با نامه‌ای که برای ابوبکر فرستاد از اوضاع آشفته ایران گفت و درخواست نیروی نظامی‌کرد؛ ابوبکر، خالد پسر ولید را برای نبرد با ساسانیان انتخاب کرد. خالد به بانقیا، باروسما و آلیس که بر سر راهش بود تاخت و آنان را به پرداخت جزیه واداشت و سپس به سوی حیره، که تحت حکمرانی ایاس بن قیصه بود، روانه شد؛ ایاس و مردم حیره که از اوضاع نابه‌سامان حکومت ساسانی مطلع بودند، مانند بیشتر شهرهای عرب‌نشین دولت ساسانی پرداخت جزیه را در برابر جنگ و اسلام پذیرفتند؛ سپس در جنگ زنجیر، هرمز، یکی از مرزبانان ایرانی به مقابله با خالد در منطقه حفیر شتافت اما در این نبرد کشته شد و سپاهش نیز شکست خورد. با این حال هنوز اعراب از پیشروی در خاک ایران هراس داشتند؛ اما با مرگ ابوبکر، عمر روی کار آمد و با مثنی بن حارثه که خواستار جنگ با ایرانیان بود موافقت کرد. در این زمان ایران اوضاع داخلی بسیار آشفته‌ای داشت؛ شهربراز از تخت سلطنت پایین کشیده‌شده و به قتل رسیده‌بود و آزرمیدخت به دست رستم فرخزاد کور و از سلطنت خلع گشته بود، اما در این بین بهمن جادویه توانست سپاه مسلمانان را در نبرد پل واقع در ساحل فرات شکست دهد؛ اعراب وادار به عقب‌نشینی شدند و زمانی که جادویه قصد تعقیب آنان را داشت اوضاع بهم ریختهٔ داخلی مانع او شد؛ بهمن نیز به مدائن بازگشت. نبرد ادامکلیسی
نبرد ادامکلیسی یکی از نبردهای بزرگ جنگ‌های داکیه بود که در زمستان سال ۱۰۲–۱۰۱ میلادی میان امپراتوری روم و پادشاهی داکیه در ادامکلیسی ـ‌واقع در رومانی امروزین‌ـ به‌وقوع پیوست و رهبران طرفین به ترتیب ترایانوس و دکبالوس بودند. امپراتور ترایانوس پس از نبرد، یک روستا در نزدیکی محل جنگ ساخت و نیز برای پاسداشت پیروزی‌اش در آنجا یک بنای یادبود به نام تروپائیوم ترایانی بنا نمود. نبرد دوبرو پل
نبرد دوبرو پل () نبردی در جنگ جهانی اول بود که بین ۱۵ تا ۱۸ سپتامبر ۱۹۱۸ انجام شد. ترکیبی از نیروهای صرب، فرانسه و یونان به سنگرهای تحت کنترل بلغارستان در دوبرو پولس ("میدان خوب")، که در آن زمان بخشی از پادشاهی صربستان بود (یونان کنونی و مقدونیه شمالی) حمله کردند. حمله و آماده‌سازی قبلی توپخانه تأثیرات مخربی بر روحیه ارتش بلغارستان گذاشت و سرانجام منجر به فرار دسته جمعی سربازان ارتش بلغارستان شد. علیرغم تعداد کم و تجهیزات ضعیف، برخی از واحدهای بلغاری مقاومت شدیدی را نشان دادند با این حال، سقوط خط مقدم، متفقین را قادر ساخت تا از جهات مختلف به مواضع بلغارستان حمله کرده و در نهایت آخرین بخشهای مقاومت را فرونشیند. شکست نیروهای مرکزی در دوبرو پل در خروج بلغارستان از جنگ نقش داشت و راه را برای تصرف بعدی مقدونیه باز کرد قادسیه صدام
جنگ قادسیهٔ صدام عنوان تبلیغاتی (پروپاگاندا) صدام حسین عبدالمجید التکریتی بود که به منظور اتحاد کشورهای عرب‌زبان علیه جمهوری اسلامی ایران، در جنگ ایران و عراق مطرح ساخت. قصد صدام برپایی یک قادسیهٔ بزرگ‌تر و پیروزمندانه‌تر برای اعراب و عراق بود که به سر انجام نرسید و توسط ایرانیان شکست خورد. جنگ چالدران
پس از این جنگ، کردستان باختری (مناطق کردستان ترکیه، کردستان عراق و کردستان سوریه کنونی)، از ایران جدا شد و به دست عثمانی افتاد. سپاه عثمانی شهر تبریز را نیز تصرف کرد اما به دلیل کمبود آذوقه مجبور به بازگشت شد و حکومت نوپای صفوی از نابودی حتمی نجات یافت. بسیاری از سپاهیان ایران و فرماندهان و صاحبان مناصب در میدان جنگ کشته شدند و شاه اسماعیل با فداکاری چند قزلباش جان سالم به در برد. او پس از آن، دیگر رهبری لشکریانش را در جنگ بر عهده نگرفت. این نبرد از اهمیت مهمی در تاریخ برخوردار است زیرا نه تنها این عقیده را که مرشد شیعه معصوم است، نفی نمود بلکه روسای قبایل کُرد را نیز بر آن داشت تا بیعت خود را از صفویان به امپراتوری عثمانی تغییر دهند. نبرد میندوس
نبرد میندوس نبردی میان ایران ساسانی و بیزانس اندکی پس از نبرد تانریس (۵۲۸) بود. پروکوپیوس به اشتباه دو نبرد را یکی در نظر گرشته است. فرمانده بیزانس به نام بلیساریوس در آن مکان قلعه‌ای را ساخته بود. وقتی نیروهای ایرانی به منطقه رسیدند، نیروهای وی در نبردی در تپه‌ای در نزدیکی آنجا نابود شدند. از آنجا که مقام بلیساریوس اندکی پس از این جنگ ارتقا یافت، به احتمال زیاد او به عنوان مسئول شکست شناخته نشده‌است. ممکن اما بعید است که بلیساریوس فرمانده کل ارتش نبود، بلکه یکی از جوانان همراه با آن بود. محاصره دمشق (۱۱۴۸)
محاصرهٔ دمشق نبردی بود که از تاریخ ۲۴ تا ۲۹ ژوئیه سال ۱۱۴۸ میلادی میان صلیبیون و بوریان (اتابکان دمشق) در خلال جنگ دوم صلیبی به وقوع پیوست که در انتها منجر به شکست صلیبیون و از هم پاشیدن جنگ صلیبی دوم شد. دو نیروی بزرگ و اصلی که با فرمان پاپ اوژن سوم و دعوت برنارد کلروو برای برپایی جنگ صلیبی دوم به سرزمین مقدس اردوکشی کرده بودند، توسط لوئی هفتم، پادشاه فرانسه، و کنراد سوم، امپراتور مقدس روم رهبری می‌شدند. هر دو نیرو در طول حرکت در آناتولی به سمت سرزمین مقدس دچار وقایع فاجعه‌آمیزی شدند که منجر به از بین‌رفتن قسمت زیادی از قوایشان گشت. نخستین هدف صلیبیون بازپس‌گیری ادسا (اورفا) تعیین شده‌بود، اما هدف پادشاه اورشلیم، بالدوین سوم، و شوالیه‌های معبد، دمشق بود. سرانجام در شورای عکا، اشراف پادشاهی فرانسه، آلمان و اورشلیم تصمیم گرفتند که عازم دمشق شوند. نبرد کرسی
نبرد کِرِسی () که گاهی نبرد کریسی هم نامیده می‌شود یک پیروزی مهم انگلیسی در مرحلهٔ ادواردی جنگ صد ساله بود، همراه با جنگ مشهور بعدی که به نبرد پواتیه شهرت پیدا کرد و همین‌طور نبرد آزینکورت، این سه نبرد جزو اولین پیروزی‌های سه‌گانه و مهم انگلستان در طول جنگ بودند. دومین جنگ مقدونیه
دومین جنگ مقدونیه (۱۹۷–۲۰۰ق. م) میان پادشاهی مقدونیه به رهبری فیلیپ پنجم مقدونی از یکسو، و جمهوری روم که با پادشاهی پرگامون و رودس متحد شده بود، درگرفت. فیلیپ پنجم در این جنگ شکست خورده و ناچار شد تمامی سرزمین‌هایش در یونان جنوبی، تراکیه، و آسیای صغیر را واگذار کند. هرچند رومیان در طول مداخله‌شان در این نبرد، شعار «آزادی یونانیان» از تسلط پادشاهی مقدونیه را می‌دادند اما در حقیقت این جنگ گامی اساسی در افزایش مداخلات روم در امور مدیترانه شرقی شد، طوری که نهایتاً به تسلط روم بر سراسر منطقه مزبور انجامید. نبرد زمیل
نبرد زمیل در سال ۶۳۳ میلادی در میان‌رودان ساسانی (عراق امروزی) میان اعراب مسلمان و مسیحی رخ داد که با پیروزی بزرگ مسلمانان به رهبری خالد بن ولید همراه بود. مسلمانان شب‌هنگام از سه سو به نیروهای مسیحی وفادار به ساسانیان حمله کردند. مسیحیان نتوانستند در برابر حمله غافلگیرانه مسلمانان مقاومت کنند و پراکنده شدند اما با عدم موفقیت در فرار، تقریباً همگی قربانی حمله مسلمانان شدند. جنگ اسپانیا و مراکش (۱۸۵۹-۶۰)
جنگ اسپانیا و مراکش () ، همچنین شناخته شده به عنوان جنگ تطوان یک جنگ میان اسپانیا و مراکش به علت اعلان جنگ اسپانیا بر مراکش در ۲۲ اکتبر ۱۸۵۹ تا پیمان واد راس در ۲۶ آوریل ۱۸۶۰ بود.این درگیری به علت اختلاف نظر سر مرزهای شهر سئوتا در شمال مراکش بود.پس از پیروزی اسپانیا در نبرد تطوان مراکش صلح کرد. نبرد واجرود
نبرد واجرود در سال ۶۴۲/۶۴۳ بین ارتش خلافت راشدین به فرماندهی نعمان و شاهنشاهی ساسانیان به فرماندهی موتا دیلمی، فرخزاد هرمز، اسفندیاذ، وارازتیروتس ارمنی رخ داد. این نبرد در واجرود، روستایی در نزدیکی همدان صورت گرفت. ساسانیان در این جنگ شکست خوردند و تعداد زیادی از سربازان ساسانی کشته شدند. در این نبرد موتا دیلمی و وارازتیروتس ارمنی کشته شدند. پان‌عربیسم
صدام حسین با برجسته‌سازی چهره عربی اسلام، مثل تأکید بر تبار عربی محمد، زبان عربی قرآن و جایگاه شهرهای مقدس اسلام در کشورهای عربی، به مقابله پیام حکومت ایران به مردم عراق شد. بعدها، با تأکید برتری اعراب بر ایرانیان، او جنگ خود علیه ایران را جنگ قادسیه دوم خواند. نبرد قادسیه
قادسیه یک شهر عرب‌نشین بود که فرات در غرب آن جریان داشت. اعراب به توصیهٔ مثنی بن حارثه در خاک ایرانیان با آنان رو به رو نشدند و در نزدیک‌ترین صحرای عرب‌نشین به آنان نبرد را آغاز کردند تا در صورت شکست راه فرار داشته باشند. در دیگر منابع نوشته شده‌است، قادسیه شهر کوچکی در پنجاه مایلی کوفه بوده و موقعیتی مرزی داشته‌است و در فاصلهٔ چهار تا شش مایلی آن محلی به نام عذیب قرار داشته که محل اردوگاه سپاه سعد بن ابی‌وقاص بوده‌است. نبرد جلولا
جنگ جَلولا شدیدترین جنگ میان امپراتوری ساسانی و خلافت راشدین بود که در ماه آوریل ۶۳۷ میلادی و پس از گشایش تیسفون پایتخت ساسانیان روی داد. فرجام این جنگ پیروزی قاطع اعراب و کشته شدن سردار ایران مهران رازی از خاندان مهران بود. پس از این نبرد اعراب هفت ماه منطقه جلولا را محاصره کردند تا توانستند این منطقه استراتژیک که راه ورود به فلات ایران بود را فتح کنند. غزوه احد
غزوه اُحُد نبردی بود که در نزدیکی کوه احد در جنوب غربی عربستان، میان سپاه مسلمان مدینه به رهبری محمد و سپاه مکه به رهبری ابوسفیان درگرفت. نبرد احد دومین جنگ سپاه مکه با مسلمانان بود؛ که پس از غزوه بدر در سال سوم هجرت برابر با ۶۲۵ (میلادی) درگرفت. نبرد الیس
نبرد اُلیس این جنگ به نهر الدم نیز مشهور است. در ماه صفر (در صحت این تاریخ جای تردید است) ۱۲ (قمری) ۶۳۳ میلادی و در زمان خلافت ابوبکر، بین سپاه ایران و اعراب در حمله اعراب به ایران در "منطقهٔ الیس" در عراق در "ناحیهٔ البادیه" در نزدیکی رود فرات اتفاق افتاد. در این جنگ افراد قبیلهٔ بکر بن وائل به دوقسمت تقسیم شدند، قسمتی به سپاهیان ایران کمک می‌کردند، و قسمت دوم به لشکر خالد بن ولید پیوستند. نبرد قادسیه
در سال ۶۳۵ م سعد بن ابی‌وقاص توسط خلیفه، عمر بن خطاب سردار سپاه عرب شد و به سوی قادسیه حرکت کرد؛ اما به علت بیماری، وارد میدان نبرد نشد و از دور به تماشای آن پرداخت و به جای خود خالد بن عرفطه را وارد میدان کرد. براساس گفته ابو طایل، نفرات این سپاه کمتر از هفت هزار نفر بوده‌است و تعداد ایرانیان را چیزی حدود چهار برابر این عدد ذکر کرده‌است و ابن اثیر تعداد اعراب را سی هزار نفر می‌گوید، اما بلاذری می‌نویسد: «سعد، هنگامی که به عراق می‌رفت، سه ماه در ثعلبیه مقام کرد تا مردم بسیار به وی پیوستند.» ولی در ادامه تعداد سپاهیان اسلام را بین نه تا ده هزار نفر اعلام می‌کند؛ درحالی که خود پیشتر می‌گوید مردم بسیاری به سعد پیوستند و حمدالله مستوفی می‌گوید که در نبرد قادسیه لشکر بزرگی همراه با سعد و به فرمان عمر به جنگ با ایرانیان فرستاده شده‌است. چنان‌که گفته شده‌است هفتاد تن از جنگجویان بدر و سیصد نفر از کسانی که در فتح مکه بودند و هفتصد نفر نیز از فرزندان صحابه پیامبر هم در این سپاه حضور داشتند. دینوری معتقد است که سعد با سپاهی بیست هزار نفره حرکت کرد و در قادسیه سپاهیان دیگر به او پیوستند. سپاه اسلام در برابر فیل‌های سپاه ایران شترهای خود را به کار گرفت و سعد این عملیات را با استفاده از ایرانیان مسلمان شده در سپاهش که تعداد آن‌ها هم بسیار قابل توجه بود، به انجام رساند. براساس روایات با وجود آن که تعداد اعراب از ایرانیان کمتر بود اما آنان با هدفی مشخص و آماده به جنگ آمده‌بودند و تمامی آن‌ها سواره‌ها و پیاده‌های جنگی بودند که پیش از آن نیز طعم جنگ را چشیده بودند و هدف‌های مادی و معنوی که داشتند نیز به آنان انگیزهٔ نبرد می‌داد. در این نبرد سلمان فارسی، پیشوا و هادی سپاه، عبدالرحمن بن ربیعه، قاضی عسکر و لشکرنویس سپاه نیز زیاد بن ابیه بود. خالد بن عرفظه امیر کل و جانشین سعد در قلب سپاه قرار گرفته‌بود و امرا او را احاطه کرده بودند و پس از آن‌ها امیرهای پایین مقام‌تر قرار گرفتند و بعد علمدارها، فرماندهان و سپس تعدادی مراقب، مبلغ و مأمورین ابلاغ قرار داشتند. عده‌ای شاعر و قراء هم در سپاه و بین افراد حضور داشتند که با سخنانشان، سپاهیان را تشویق می‌کردند و آنان را به هیجان می‌انداختند. سعد سپاهیان خود را به دسته‌های ده نفری تقسیم کرد و مسلمانان با اعتبار و فرمانده‌های جنگی که در جنگ‌های رسول خدا شرکت داشتند را به عنوان سردستهٔ این گروه‌ها برگزید و عدهٔ دیگر از مسلمانان باسابقه را نیز به عنوان پرچمدار انتخاب کرد و قسمت‌های مختلف سپاه را با پیشتازان، زبده سواران و پیاده‌ها و سواران فرمانده پوشش داد؛ وی تعدادی طبیب را نیز با آنان همراه کرد. در این نبرد، مردم بادیه نیز دعوت مسلمانان را پذیرفتند و در نبرد با آن‌ها همراه شدند؛ برخی از آنان پیش از نبرد و برخی پس از جنگ مسلمان گشتند. در میانه‌های جنگ نیز از شام نیروی کمکی به سپاه سعد رسید؛ عدهٔ بسیاری از مسلمانان ایرانی یمن و بحرین نیز در این نبرد و علیه ساسانیان حضور داشتند و در کنار آنان تعدادی مجرم، مانوی و مزدکی که از کشور فرار کرده‌بودند به سپاه اسلام پیوستند و این راه را بهترین راه برای رسیدن به اهدافشان دانستند. جنگ‌های ایران و روم
در نهایت ایران و روم برای این جنگ‌ها هزینه بسیار گزافی پرداخت کردند: طولانی و فرسایشی شدن نبردها طی سده‌های ششم و هفتم میلادی هر دو امپراتوری را در برابر ظهور رعد آسای خلافت راشدین آسیب‌پذیر قرار داد. ارتش‌های مسلمان که درست پس از پایان آخرین جنگ ایران و روم از صحرای عربستان سر برآوردند. شاهنشاهی ایران در عرض چند سال و امپراتوری روم را از قلمروهایش در شام، قفقاز، مصر و شمال آفریقا بیرون راندند. سایر قلمروهای باقی مانده امپراتوری روم نیز به مرور زمان توسط مسلمانان فتح شد که در نهایت منجر به سقوط این امپراتوری و فتح قسطنطنیه گردید. در بیشتر جنگ‌ها ایرانیان پیروز بودند که از حکومت روم بر جهان آن روز جلوگیری کردند و در این پیروزی‌ها سواران ایرانی نقش مهمی ایفا می‌کردند. جنگ جمل
جنگ جمل یا نبرد جمل در جمادی‌الاولی یا جمادی الثانی سال ۳۶ هجری قمری بین عایشه، طلحه و زبیر از یک سو و علی، خلیفه وقت، از سوی دیگر رخ داد. این نبرد، نخستین جنگ میان مسلمانان است. از آن رو که در این جنگ، عایشه در مرکز میدان جنگ و بر روی شتری به‌نام عسکر سوار بود، آن را «جنگ جمل» (شتر نر) نامیده‌اند. جنگ صلیبی نهم
جنگ صلیبی ادوارد یکم () که با عنوان جنگ صلیبی نهم () نیز شناخته می‌شود و گاهی با جنگ صلیبی هشتم گروه‌بندی می‌شود، معمولاً از آن با نام واپسین جنگ صلیبی قرون وسطی و فراگیرتر از آن، سرزمین‌های مقدس یاد می‌شود که از تاریخ ۱۲۷۱ تا ۱۲۷۲ میلادی روی داد. لویی نهم پادشاه فرانسه در جنگ صلیبی هشتم و برای دستیابی به تونس ناکام مانده بود و اکنون رهبری لشکر صلیبیان به دست هنری سوم پادشاه انگلستان سپرده شد و او به همراه ناوگان و ارتش صلیبی پیش به سوی شهر عکا بادبان کشید. نبرد سابیس
نبرد سابیس ()، نبردی است بین جمهوری روم به فرماندهی ژولیوس سزار و قیبله نروآی به رهبری بودوگناتوس که در سال ۵۷ قبل از میلاد در منطقه سالزور رخ داد که ابتدا نروآی‌ها توانستند با غافلگیری رومیان را در آستانه شکست قرار دهند ولی سرانجام این رومیان بودند که توانستند نروآی‌ها را به سختی شکست دهند و فاتح نبرد باشند. نبرد قادسیه
در حملاتی که مسلمان به سرزمین‌های ایرانی داشتند نیز عواملی چند به یاری آنان رسید و موجب پیروزی مسلمانان شد که عبارتند از: استان مازندران
اقوام ساردی، تپوران، کادوسیان و سکائیان از جمله نیروهای برجسته شرکت‌کننده در اردوی کوروش بودند. در این نبرد کوروش تپوران مازندرانی و کادوسیان گیلانی را از ارتش جدا نمود و آن‌ها را ترغیب به حمله نمود. در اثر حمله این نیروها سپاه لیدی شکست خورد و شهر سارد به محاصره سربازان کوروش درآمد. بعد از این جنگ آماردها و کادوسیان همچنان در حلقه اتحاد کوروش باقی ماندند و در اکثر جنگ‌های زمان او شرکت فعال داشتند. در زمان کوروش، ایران به صورت ملوک الطوایفی اداره می‌شد و مازندران و طبرستان به یکی از اعیان فارس سپرده شده بود. در جنگ خانگی مشهور به «کوناکسا» بین اردشیر هخامنشی و برادرش کوروش کوچک، کادوسیان به حمایت از اردشیر پرداختند. در این جنگ فرمانده قوای کادوسی به نام آرته گرس کشته شد. ۱۴ سال بعد از جنگ کوناکسا، کادوسیان علیه هخامنشیان قیام کردند. اما اردشیر با سپاهی انبوه آن را سرکوب نمود و آن‌ها نیز اطاعت از دولت مرکزی را پذیرفتند. به هنگام حمله اسکندر در سال ۳۳۱ ق. م، تمامی اقوام کناره دریای مازندران یعنی آماردها، کادوسی‌ها، تپوریها، هیرکانی‌ها سپاهی مرکب از هشت هزار نفر پیاده و سواره تشکیل داده و به کمک داریوش سوم هخامنشی فرستادند. در این نبرد که «جنگ گوگمل» خوانده می‌شد، جنگی هولناک میان گارد شاه و جنگجویان نخبه یونانی درگرفت. شجاعتهای اقوام مزبور در این جنگ عظیم یکی از درخشان‌ترین فصول جنگ‌های ایران و یونان شناخته می‌شود. بنابر گزارش کوینت کورس مورخ رومی، ۱۰۰۰ سواره نظام تپوری در جنگ گوگمل و در ارتش داریوش سوم هخامنشی حضور داشتند. موتا دیلمی
موتا دیلمی در سال ۶۳۶ میلادی در سپاه رستم فرخزاد در جنگ قادسیه حضور داشت و پس از شکست ایرانیان و کشته شدن رستم، همراه سپاه ایران بازگشت. پس از جنگ نهاوند که طی آن ارتش ساسانیان از هم فرو پاشید، خبر شکست بزرگ ایرانیان در تمام ایران پیچید. موتا پس از شنیدن این خبر سخت متأثر شد و تصمیم گرفت خود با سپاه گیلان با تازیان بجنگد و آنان را از ایران بیرون راند. چناق‌قلعه
در سال ۱۹۱۵ و در خلال جنگ جهانی اول، فرانسه و انگلستان تلاش داشتند تا قسطنطنیه را با استفاده از گذرگاه داردانل به تسخیر خود درآورند. در این زمان جنگی معروف به "جنگ چناق‌قلعه" در این شهر روی داد. در این جنگ دریایی که در ماه مارس اتفاق افتاد، نیروهای ترک توانستند نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا را شکست داده و بسیاری از کشتی‌ها و زیردریایی‌های بریتانیا و فرانسه را غرق کنند. نبردهای اتحادیه دلوس
نبردهای اتحادیه دلوس () جنگ‌هایی بود که بین سال‌های ۴۷۷ تا ۴۴۹ پیش از میلاد در یونان، تراکیه، آناتولی، قبرس، و مصر باستان و بین هخامنشیان و اتحادیه دلوس اتفاق افتاد. این نبردها از سری رزم‌های جنگ‌های ایران و یونان بود. این جنگ‌ها به پیروزی اتحادیه دلوس و عهدنامه کالیاس ختم شد. جنگ‌های هندوچین
جنگ‌های هندوچین () یک سری از جنگ‌هایی است که در آسیای جنوب شرقی از سال ۱۹۴۶ تا سال ۱۹۸۹ بین نیروهای کمونیست هندوچینی و نیروهای فرانسوی، ویتنامی جنوبی، آمریکایی، کامبوج، لائوس و چینی جریان داشت. اصطلاح «هندوچین» در اصل به هندوچین فرانسه اشاره داشت که شامل کشورهای کنونی ویتنام، لائوس و کامبوج است. نبرد انطاکیه (۶۱۳)
نبرد انطاکیه در سال ۶۱۳ بیرون از شهر انطاکیه واقع در سوریه، بین ارتش بیزانس به رهبری هراکلیوس و نیروهای ساسانی رخ داد. پیروزی ساسانیان در این نبرد، آن‌ها را قادر به حفظ مناطقی کرد که در طی چند نبرد اخیر از امپراتوری بیزانس تسخیر کرده بودند. نبرد خازر
نبرد خازر نبردی است که در روز عاشورای سال ۶۷ هجری (در پی قیام مختار ثقفی) بین سپاه مختار به فرماندهی ابراهیم بن مالک اشتر با سپاه امویان به فرماندهی عبیدالله بن زیاد در ۵ فرسخی شمال موصل رخ داد و منجر به شکست شامیان، کشته شدن ۳۰٬۰۰۰ اموی و عبیدالله بن زیاد شد. سر عبیدالله را بریدند و به نزد علی بن حسین سجاد در مدینه فرستادند. ابراهیم اشتر نیز طبق توافقش با مختار، حکومت موصل را به دست گرفت. در این جنگ سپاه ابراهیم مالک اشتر توانستند فرماندهان بزرگ امویان همچون شرحبیل بن ذی کلاع و حُصَین بن نُمُیر را که در واقعه کربلا نقش داشتند را بکشند. در این نبرد تلفات بسیار زیادی به هردو لشکر به خصوص امویان وارد شد. همچنین از لشکر ابراهیم نیز تعداد زیادی زخمی و کشته شدند. نبرد خازر ستون فقرات سپاهیان بنی امیه را شکست. نبرد حران (۱۱۰۴)
نبرد حران ()، نبردی است در سال ۱۱۰۴ بین نیروهای صلیبی و سلجوقیان به رهبری جکرمش که در نزدیکی رقه رخ داد که با پیروزی قاطع سلجوقیان همراه بود. نبرد کاسانو (۱۷۰۵)
نبرد کاسانو در ۱۶ اوت ۱۷۰۵ میلادی طی جنگ‌های جانشینی اسپانیا در ایتالیا میان فرانسه و دولت‌های هابسبورگ و پروس رخ داد. هر دو طرف متحمل ضربات سختی شدند ولی عاقبت پیروزی نصیب فرانسه شد. محاصره عکا (۱۱۸۹–۱۱۹۱)
محاصره عکا ()، نبردی است که در اوت سال ۱۱۸۹ میلادی بین مسلمانان و صلیبیون در شهر عکا رخ داد. در واقعه این نخستین ضد حمله گی لوزینیان بعد از شکست سنگین در نبرد حطین بود که علیه صلاح‌الدین انجام داد. این جنگ به مدت ۲ سال طول کشید و سرانجام با پیوستن نیروهای کمکی از انگلستان و فرانسه، صلیبیون موفق شدند که به پیروزی دست یابند. نبرد پلوزیوم
نبرد پلوزیوم () در ماه مه ۵۲۵ پ.م. و میان کمبوجیه دوم هخامنشی و پسامتیخ سوم از دودمان بیست‌وششم مصر در منطقه پلوزیوم، مصر رخ داد. در این رزم هخامنشیان پیروز شدند و مصر ضمیمه شاهنشاهی هخامنشی گردید. نبرد گنجه (۱۸۲۶)
نبرد گنجه در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۱۸۲۶ م در طی جنگ دوم ایران و روس (۱۸۲۶–۱۸۲۸) رخ داد. ولیعهد و فرمانده‌ کل عباس میرزا در تابستان ۱۸۲۶ م عملیات موفقی را آغاز کرده بود که منجر به تسخیر مجدد بسیاری از سرزمین‌هایی شد که به‌ وسیلهٔ عهدنامهٔ گلستان از دست رفته بودند. در میان سرزمین‌های باز پس‌ گرفته از سوی ایرانیان شهرهای مهم باکو، لنکران و قوبا بودند. جنگ ایران و روم (۳۳۷–۳۶۱)
جنگ ۳۳۷–۳۶۱ ایران و روم مجموعه‌ای از درگیری‌های نظامی میان ایران ساسانی و امپراتوری بیزانس میان سال‌های ۳۳۷ و ۳۶۱ بود. این جنگ نتیجه تجاوز طولانی مدت میان قدرت‌های رقیب بر سر نفوذ در پادشاهی‌های مرزی ارمنستان و ایبری و همچنین علاقه شاهنشاه شاپور دوم پس از جنگش با اعراب، به لغو شرایط نامطلوب عهدنامه نصیبین بود که در جنگ قبلی میان دو امپراتوری بسته شده بود. گرچه رومیان به رهبری امپراتور کنستانتیوس دوم در چندین نبرد خونین شکست خوردند، شاپور نتوانست پیروزی قاطعی را بدست آورد. جنگ کریمه
جنگ کِریمه به نبردهای اکتبر ۱۸۵۳ تا فوریه ۱۸۵۶ گفته می‌شود که میان امپراتوری روسیه تزاری از یک سو و امپراتوری دوم فرانسه، امپراتوری بریتانیا، پادشاهی ساردنی و امپراتوری عثمانی از سوی دیگر در شبه جزیره کریمه رخ داد. نبرد قرقیسیا
روایات اسلامی خبر از وقوع جنگ‌ها، فتنه‌ها و آشوب‌های گسترده و فراوان در آخرالزمان و در آستانه ظهور مهدی موعود می‌دهند؛ فتنه‌هایی که پی در پی می‌رسند و سرزمین‌های بسیاری را در بر می‌گیرند. این جنگ یکی از بزرگترین فرازهای زندگی سفیانی است که پس از سرکوب مخالفان هدفی جز حمله به عراق ندارد از این رو با سپاهی بزرگ به سمت عراق رهسپار می‌شود. در میانه راه در منطقه‌ای به نام قرقیسیا در شمال سوریه امروزی (محل کنونی شهر بصیره در شرق دیرالزور) میان او و سپاهی دیگر جنگی هولناک درمی‌گیرد. نبرد کوسه‌داغ
نبرد کوسه‌داغ نبردی بود میان سلجوقیان روم و امپراتوری مغول در تاریخ ۲۶ ژوئن ۱۲۴۳ در محلی به نام کوسه‌داغ، میان ارزنجان و گوموش‌خانه در شمال‌شرق ترکیهٔ امروزی. در این نبرد مغولان به پیروزی قاطع دست یافتند. نبرد قرقر
نبرد قَرقَر یا کرکر (کرکر، Qarqar, Karkar, Carcar) نبردی بود که در قَرقَر در شمال غرب سوریه امروزی در سال ۸۵۳ پیش از میلاد بین شلمنسر سوم پادشاه آشور از یک سو و سپاهی بزرگ از هم‌پیمانان سوری، فینیقی، اسرائیلی، (و به تعبیری حتی کیلیکی و مصری) از سوی دیگر درگرفت. اهمیت این نبرد یکی از این جهت بود که شمار سربازان و ادوات و ابزار جنگی شرکت‌کننده و به کاررفته در آن از همهٔ جنگ‌های پیش از آن بیشتر بود و دیگر این که برخی از قبایل و اقوام برای نخستین بار در این نبرد وارد صحنهٔ تاریخ شدند، مانند اعراب که با شترهای یک کوهانه و تندرو خود در این جنگ شرکت کردند. نبرد زنجیر
در سال ۶۳۳ میلادی، خالد بن ولید بطرف شمال حرکت کرده، وارد نقطه‌ای شد که در نزدیکی خلیج فارس و کویت امروزه واقع و در آن زمان سرحد ایران شناخته شده و موسوم به "حفیر" بود. درین زمان مرزبان این نواحی یکی از اسواران بود نامش "هرمز". هرمز در سمت بیابان با رهزنان عرب سروکار داشت و در جانب دریا با دزدان دریایی که از اقیانوس هند به حدود خلیج فارس می‌آمدند. هرمز چون از آمدن خالد آگاه شد از تیسفون کمک خواست و خود با لشکری که داشت به جانب حفیر و به جلوگیری خالد رفت. در اینجا خالد به "هرمز" سرحددار محل تکلیف کرد که یا اسلام را قبول کند یا جزیه دهد. جنگ میان لشکر ساسانی و مسلمانان درگرفت و "هرمز"، خالد را به "جنگ مردومرد" یعنی مبارزهٔ دو سردار طلبیده، بدست وی کشته شد. سپس اعراب بر لشکر ساسانی تاختند و فاتح شدند. خالد لشکر ساسانی را تعقیب کرد ولی به قشون ساسانی کمک رسید و کار خالد مشکل شد. در این احوال او به جنگ تدافعی پرداخت ولی دیری نگذشت که به او نیز کمکی رسید و جنگ سختی روی داد که باز مسلمانان فاتح شدند. بعد خالد ساحل فرات را گرفت و به فِراض که شهر رومی و در طرف راست رود مزبور واقع بود، رسید. در اینجا جنگی مابین قوای رومی و سپاهیان ساسانی که به رومیان کمک می‌کردند از یک طرف و خالد ولید از طرف دیگر درگرفت و باز مسلمانان فاتح شدند. نبرد قادسیه
اعراب پس از پیروزی در نبرد قادسیه، با بی‌دفاع دیدن زمین‌های حاصلخیز سواد عراق، آن‌ها را تصرف کردند و ارمنی‌های ساکن ایران که اعراب را نجات‌بخش خود می‌دیدند، تحت فرمان مسلمانان درآمدند. با پیروزی در این نبرد، ساحل چپ فرات به دست مسلمانان افتاد. یزدگرد در این هنگام به فکر آن افتاد که پایتخت خود را استخر یا شهری دیگر اعلام کند؛ اما روحانیون زرتشتی که معتقد بود این کار به معنای ترس از اعراب است و موجب جرئت گرفتن مسلمانان می‌شود با او مخالفت کردند و دو ماه پس از این پیروزی بود که مسلمانان به دستور خلیفه به سوی پایتخت ساسانیان تاختند. باشگاه فوتبال القادسیه عربستان سعودی
نام این باشگاه برگرفته از نبرد قادسیه است که در نزدیکی کوفه ( استان دیوانیه ، عراق امروزی ) میان سپاه مسلمانان به فرماندهی سعد بن ابی وقاص و سپاه ایران به فرماندهی رستم فرخزاد اتفاق افتاد. جنگ سوریه با فرانسه
جنگ سوریه با فرانسه () جنگی است که سال ۱۹۲۰ بین خاندان هاشمی حاکم بر پادشاهی عربی سوریه و فرانسه درگرفت. پس از سلسله نبردهای خونین که اوج آن نبرد میسلون بود، فرانسه نیروهای نظامی مردمی و مقاومت عربی تابع پادشاه فیصل یکم را شکست داد و در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۰ وارد دمشق شد. علاءالدین دروبی پاشا از طرف دولت سوریه در روز بعدش اعلام کرد که سوریه تحت سلطهٔ فرانسه قرار دارد. دروبی پاشا یک ماه بعد در حوران ترور می‌شود. کادش (سوریه)
کادش, یا قادش, شهری باستانی در شام در نزدیکی سرچشمه‌های رود عاصی بود. در مورد اهمیت آن در اواخر عصر برنز و در نامه‌های عمارنه ذکر شده‌است. این مکان محل نبرد کادش بین امپراتوری‌های هیتی و مصر در قرن سیزدهم قبل از میلاد بود. فتح مصر به دست هخامنشیان
نبرد پلوزیوم در سال ۳۴۳ پیش از میلاد میان هخامنشیان و مزدوران یونانی از یک سو با مصری‌ها و مزدوران یونانی از سوی دیگر آنها انجام شد. این نبرد در سنگر پلوزیوم، در ساحل گوشهٔ خاوری دلتای نیل انجام شد. به طور کلی، اردشیر سوم فرماندهی پارسیان و نکتانبوس دوم فرماندهی مصریان را بر دوش داشت. فرماندهی نیروهای یونانی همراه با مصریان درون دژ ازسوی فیلوفرون انجام شد. نخستین تاخت‌وتاز از سوی نیروهای شهر تبس زیر فرماندهی لاکراتس انجام شد. این نبرد راه ایران را باز کرد تا مصر را بگشاید و واپسین دورهٔ فرمانروایی بومی در مصر باستان پایان یافت. شعوبیه
کلمه «شعوبیه» برگرفته از آیه قرآن است: با آغاز جنگ قادسیه در ۶۳۷ میلادی عرب‌های مسلمان واردایران شدند و لشکر ایران تحت فرماندهی رستم فرخ‌زاد شکست خورد. با مرگ یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی برخورد نظامی بین لشکر ایران و عرب‌ها به پایان رسید، اما درگیری واقعی میان دو طرف آغاز شد. نبرد افسوس (۱۱۴۷)
نبرد افسس () در ۲۴ دسامبر سال ۱۱۴۷ میلادی و در دوران جنگهای صلیبی دوم شکل گرفت، ارتش صلیبی به رهبری لوئی هفتم پادشاه فرانسه توانست این جنگ را که توسط امپراتوری سلجوقی در منطقه سلجوقیان روم آغاز شده بود با موفقیت پشت سر بگذارد، این جنگ در حوالی شهر افسس روی داد و به همین علت بدین نام شهره گشت. نبرد قادسیه
در این نبرد درفش کاویان که در جنگ‌ها همراه فرماندهٔ لشکر حمل می‌شد، به دست فردی به نام ضرار بن الخطاب نخعی افتاد و آن را به قیمت سی هزار درهم فروخت. درفش که مزین به جواهرات گرانبها بود نزد عمر فرستاده شد و بعد پاره‌پاره و تقسیم شد. نبرد بابل (۶۳۶)
نبرد بابل نبردی بود که در جریان حمله اعراب به ایران میان نیروهای شاهنشاهی ساسانی و خلافت راشدین در سال ۶۳۶ در بابل رخ داد. اعراب مسلمان در این دیدار پیروز شدند تا راه برای فتح تیسفون هموارتر شود. جنگ عثمانی و ونیز (۱۵۷۰ تا ۱۵۷۳)
جنگ چهارم عثمانی - ونیز (Ottoman–Venetian War 1570–1573)، همچنین به عنوان جنگ قبرس (ایتالیایی: Guerra di Cipro) نیز شناخته می‌شود، نبردی است که در سالهای ۱۵۷۰ و ۱۵۷۳ رخ داد. ائتلاف دولت‌های مسیحی تحت حمایت پاپ تشکیل شد که شامل اسپانیا (با پادشاهی ناپل و پادشاهی سیسیل)، جمهوری جنوا، دوک‌نشین ساوی، شوالیه‌های مهمان‌نواز، دوک‌نشین بزرگ توسکانی و سایر ایالت‌های ایتالیا بود. نبرد جده (۱۸۱۳)
نبرد جده در ۱۸۱۳ میلادی در غرب شبه جزیره عربستان واقع در بندر جده (به ترکی:Cidde) رخ داد. این نبرد بخشی از جنگ عثمانی و سعودی به حساب می‌آید. ارتشی از امپراتوری عثمانی به فرماندهی طوسون پاشا از مدینه به سوی جده حرکت کرد؛ همزمان، ارتشی به فرماندهی محمد علی پاشا از مصر رسید. نیروهای مصری شهر را بلافاصله تسخیر کردند و حاکم شهر را به عنوان زندانی به استانبول فرستادند. چند روز بعد، این نیروها توانستند مکه را نیز فتح کنند. سلطان محمود دوم عثمانی بار دیگر غالب افندی را به عنوان شریف حجاز منصوب کرد. امپراتوری بریتانیا
زمانی که روسیه در ۱۸۵۳ به بالکان که تحت کنترل عثمانی بود، حمله برد، ترس از چیرگی تزارها بر خاورمیانه و مدیترانه در اروپا پدیدار شد. در پی همین مسئله، فرانسه و بریتانیا به کریمه حمله بردند و نیرو دریایی روس‌ها را به سختی شکست دادند. جنگ کریمه که در میان سال‌های ۱۸۵۴ تا ۱۸۵۶ رخ داد، تنها جنگ بزرگی بود که در دوران انزوای باشکوه میان انگلستان و یک قدرت بزرگ دیگر روی داد. درگیری‌های بریتانیا و روسیه بر سر آسیای میانه دو دهه دیگر نیز ادامه پیدا کرد و با ضمیمه شدن بلوچستان به بریتانیا و فتح قرقیزستان، قزاقستان و ترکمنستان، به نظر می‌رسید که یک جنگ بزرگ دیگر میان دو کشور اجتناب‌ناپذیر است. با این حال دو امپراتوری با هم به توافق رسیدند و با توافق‌نامه‌هایی که در ۱۸۷۸ و همین‌طور در ۱۹۰۷ بر سر مناطق تحت نفوذ به امضا رساندند، از تنش اوضاع کاسته شد. همچنین با شکست فاجعه‌بار روسیه از ژاپن در جنگ ژاپن و روسیه، بریتانیا دیگر تهدید کمتری از جانب روسیه احساس می‌کرد. نبرد قادسیه
ایرانیان با پر کردن رود عتیق به دستور رستم قدم به خاک قادسیه گذاشتند و نبرد قادسیه را آغاز کردند، این نبرد چهار روز طول کشید که آن را مهم‌ترین و بزرگ‌ترین نبرد بین ایرانیان و سپاه اسلام دانسته‌اند و اعراب مطابق عادتشان برای هر روز نامی برگزیدند. آنان اولین روز جنگ را یوم ارماث گفتند و یوم اغواث نامی بود که بر روی روز دوم نبرد گذاشتند، روز سوم را یوم عماس و روز چهارم را نیز یوم القادسیه نامیدند. اعراب علاوه‌بر آن که چهار روز نبرد را نامگذاری نمودند، شب سوم نبرد را نیز لیلة الهریر نامیدند. نبرد ایپسوس
نبرد ایپسوس (یونانی:Ἱψός) در ۳۰۱ قبل از میلاد در فریگیه میان جانشینان اسکندر مقدونی روی داد. آنتیگون اول و پسرش دمتریوس اول (مقدونیه) در مقابل سه تن از سرداران اسکندر صف آرایی کردند ؛ کاساندر، فرمانروای مقدونیه، لیسیماخوس، فرمانروای تراکیه و سلوکوس یکم، شاه بابل و ایران. این جنگ به شکست آنتیگون اول انجامید. نبرد قادسیه
با این وجود بهمن جادویه و گلینوش توانستند اعراب را شکست داده و سوارانشان را فراری دهند. سپس تیراندازان ایرانی آنان را تیرباران کردند، اتمام جنگ نزدیک بود که سعد برای چهارمین بار تکبیر کرد و فریاد الله اکبر او موجب تجدید حیات افرادش شد و این‌گونه آنان به سختی به پایداریشان ادامه دادند و چند ساعت پس از آغاز شب هر دو سپاه به اردوگاه‌های خود بازگشتند. گفته شد در روز ارماث، پانصد نفر تنها از قبیلهٔ بنی اسد که پیشرو سپاه اسلام بودند کشته شدند، گویا در روز اول نبرد اعراب تلفات زیادی داشتند و در همان روز فعالیت زنان نیز در جنگ آغاز شد و زخمی‌ها برای مراقبت کردن و مردگان برای دفن شدن به آنان سپرده شدند. نبرد قادسیه
نعمان بن مقرن، عطارد بن حاجب، جریر بن عبدالله بجلی، مغیره بن زراره، طلیحه بن خویلد، اشعث بن قیس، حنظله بن الربیع، حارث بن حسان، عاصم به عمرو، فرات بن حیان، مغیره بن شعبه، عدی بن سهیل، معنی بن حارثه و عمرو بن معدیکرب، افرادی بودند که از سپاه اعراب جدا و راهی دربار یزدگرد سوم شدند و با وجود آن که ظاهر آنان موجب تمسخر مردم شده‌بود، یزدگرد آنان را با احترام به حضور خود پذیرفت و وزراء و درباریان را به همراه مترجم احضار کرد و مجلسی شاهانه ترتیب داد. هنگامی که آنان به دربار رسیدند مدتی برای ورود توسط دربان و حاجب معطل شدند و در این مدت سادگی، خشونت آنان و از طرفی دیگر اسب‌ها و لباس‌هایشان باعث تجمع مردم شده‌بود، هر سوار تازیانه‌ای در دست داشت و اسب‌ها بیش از اندازه معمول شیهه می‌کشیدند. هنگامی که به بارگاه یزدگرد راه یافتند نعمان بن مقرن با موافقت همراهانش شروع به سخن گفتن نمود و در جواب سؤال یزدگرد در مورد حملات و غارت‌های اعراب در سرزمین ایران، از رحمت خداوند و پیامبری که برایشان فرستاده‌بود و دعوت به دین اسلام گفت و سپس اینگونه ادامه داد: جنگ‌های بربری
جنگ‌های بربری سری درگیری‌هایی بود که در دو برهه زمانی متفاوت ولی به دلایل یکسان در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ بین ایالات متحده آمریکا، سوئد و ایالات بربر (الجزیره، تونس و طرابلس امروزی که در آن دوران تحت سلطه امپراتوری عثمانی بودند) در شمال آفریقا رخ داد. سوئدی‌ها تا سال ۱۸۰۰ با طرابلسی‌ها درگیر بودند که در نهایت آمریکایی‌ها نیز به آن‌ها پیوستند. اختلاف طرفین بر سر دزدان دریایی بربری بود که از بازرگانان آمریکایی که به مدیترانه می‌رفتند باج می‌گرفتند. اگر کشتی‌ها از پرداخت باج سر پس می‌زدند دزدان بربر به آن حمله کرده و کالاهای آن را غارت می‌کردند و سرنشینان کشتی را می‌کشتند. با انتخاب توماس جفرسون به عنوان رئیس جمهور آمریکا در مارس ۱۸۰۱ او از پرداخت باج خودداری کرد و ناوگان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا را به مدیترانه فرستاد. ناوگان ایالات متحده استحکامات دزدان بربر (امروزه شامل کشورهای الجزیره، تونس و لیبی می‌شود) را بمباران کردند و در نهایت توانستند به توافقی عادلانه با سران منطقه برسند. جیمز مدیسون که بعد از جفرسون رئیس‌جمهور آمریکا شد در سال ۱۸۱۵ دومین جنگ بربر را به راه انداخت. این جنگ در فاصله کوتاهی از پیروزی ایالات متحده در جنگ ۱۸۱۲ رخ داد. نبرد کوچیسار
نبرد کوچیسار در ماه مه ۱۵۱۶ در نزدیکی قزل تپه رخ داد و با پیروزی قاطع امپراتوری عثمانی بر امپراتوری صفوی (در زمان شاه اسماعیل اول) به پایان رسید. این جنگ نشان دهنده توقف گسترش صفویه به غرب بود. نبرد کوچیسار یکی از نبردهای ۴۱ ساله ویرانگر بین ایران و عثمانی بود که در سال ۱۵۵۵ با پیمان آماسیه به پایان رسید. فرمانده صفوی کاراهان اوستاجلو در میدان نبرد کشته شد و بیشتر افرادش توسط عثمانی کشته شدند. در کوچیسار، عثمانی‌ها تفنگدار و توپخانه داشتند در حالی که ارتش صفوی نه توپخانه داشت و نه تفنگدار. کارهان اوستاجلو (برادر صفوی والی دیاربکر محمد خان اوستاجلو که در جنگ چالدران کشته شد) فرمانده ارتش صفویه در جریان نبرد کشته شد. پس از این شکست؛ ماردین، اورفا، حصن کیفا، رقه، موصل و شهرهای مهمتر توسط ارتش بییکلی محمد پاشا محاصره و تصرف شدند. جنگ صلیبی اسکندریه
جنگ صلیبی اسکندریه () که با عنوان غارت اسکندریه نیز شناخته می‌شود، در اکتبر ۱۳۶۵ و با رهبری پیتر یکم قبرس علیه شهر اسکندریه در مصر رخ داد که با پیروزی صلیبیون همراه بود و آنها پس از غارت شهر و کنترل شهر به مدت ۳ روز، شهر را رها کردند. نبرد ادسا
شاپور پس از اسارت والرین، یکی از بزرگان انطاکیه به نام سیریادیس را به امپراتوری روم برگزید. سپس از فرات گذشت و در آسیای صغیر به پیروزی‌های چشمگیری دست یافت، شهر مازاکا در کاپادوکیه را به دست آورد و چون از کاپادوکیه و نقاط دیگر آسیای صغیر فراغت یافت، در صدد فتح تدمر (پالمیرا) برآمد. تدمر که بر سر راه میان‌رودان به دمشق جای داشت، بدست امپراتور روم دقیانوس بنا شده بود و همین موقعیت جغرافیایی، موجب گسترش بازرگانی آن شهر گردیده بود. بازرگانان کالاهای خود را در این شهر متمرکز ساخته، از آنجا به نقاط مختلف بازارهای شرق می‌فرستادند. نبرد هالیس
نبرد هالیس که به نبرد خورشیدگرفتگی نیز شهرت دارد. نبردی بود میان مادها و حکومت لیدیه به تاریخ ۲۸ مه سال ۵۸۵ پیش از میلاد در کنار رودخانه هالیس، که اکنون به نام قزل ایرماق در کشور ترکیه شناخته می‌شود. نبرد قادسیه
سپس از زبان یک سرباز اسیر شده پارسی می‌گوید: «سپاه ایران دارای هفتاد هزار نیرو بوده‌است.» که این رقم در ناسخ التواریخ نیز تکرار شده‌است و بعد از زبان شعبی می‌گوید: «سپاه ایران دارای سی فیل بوده‌است که چهار هزار نفر هر فیل را همراهی می‌کردند و در مجموع ایرانیان صد و بیست هزار نفر بوده‌اند.» بلاذری که از سپاه ایران به عنوان کافران یاد می‌کند نیز در مورد نفرات سپاه رستم، نظری همانند شعبی دارد و براساس روایات نیمی از سپاه ایران را خدمه و پیاده‌نظام‌های روستایی که نه تعلیم دیده بودند و نه سلاح داشتند، تشکیل داده‌بود و ابن اثیر در نوشته‌های خود تعداد فیل‌های سپاه ایران را سی و سه فیل ذکر کرده‌است. در این نبرد سپاه ایرانی به گونه‌ای سامان یافته‌بود که رستم فرخزاد در قلب آن قرار گرفته‌بود و هرمزان در جناح راست و مهران در جناح چپ حضور داشت، فیروزان نیز امیر پیادگان بود و جالینوس مقدمهٔ سپاه را فرماندهی می‌کرد و همراه با بهمن جادویه پیشاپیش سپاه حرکت می‌کرد. سپاه دارای سی و سه فیل بود که فیل سفیدی پیشاپیش باقی فیل‌ها قرار داشت، هجده فیل در قلب سپاه و نزدیک به رستم قرار گرفته‌بودند و هشت فیل در جناح راست و هفت فیل هم در جناح چپ بودند. هر فیل تختی را حمل می‌کرد و بر هر تخت تعدادی تیرانداز، تبردار و زوبین‌افکن سوار بودند. همچنین براساس روایات افراد در هر صف با زنجیر به یکدیگر متصل شده‌بودند و به این ترتیب دشمن نمی‌توانست به درون صف‌ها نفوذ کند. در این نبرد ایرانیان تنوع زیادی در سلاح داشتند و از ابزارهای بسیار استفاده می‌کردند که این ابزار عبارت بودند از: زره، کلاهخود، بازوبند، زانوبند، موزه و سپر، شمشیر دو لبه، نیزه، تیر و کمان، تیرهای پنچگان، گرز، تبرزین و در آخر سلاحی که به آن «کمند» می‌گفتند؛ سپاهیان ماهر آن را بر روی دشمن می‌انداختند و توسط قلاب آن را می‌کشیدند تا فرد کشته شود. نبرد مدائن
نبرد مدائن نبردی بود میان حمدانیان و بریدیان بر سر کنترل شهر بغداد که با پیروزی حمدانیان به اتمام رسید. این نبرد در نزدیکی مدائن در مرکز عراق، طی یک درگیری شدید چهار روزه (۱۶–۱۹ اوت ۹۴۲) به وقوع پیوست که برای هر دو طرف تلفات زیادی را به همراه داشت؛ همین مسئله باعث شد تا سپاه شکست‌خورده بتواند از مهلکه عقب‌نشینی کند و سپاه پیروز قادر به تعقیب دشمن نباشد. سپاه بریدی ابتدا به واسط و سپس بصره عقب‌نشینی کردند. نبرد جهاد
در سال ۱۲۹۴ ش بین مردم عرب خوزستان و انگلستان جنگی رخ داد که این جنگ در دو مرحله صورت گرفت. مرحله اول جنگ مردم عرب خوزستان با اسلحه سرد بود که منجر به شکست انگلیس شد. در مرحله دوم انگلیس با اسلحه گرم سنگین روبروی مردم عرب خوزستان قرار گرفت، اما اسلحه مردم عرب تغیری نکرد و با همان اسلحه‌های سرد با انگلیس روبرو شدند که منجر به کشته شدن صدها نفر از مردم عرب شد، آرامگاه این کشته شدگان در ۱۰ کیلومتری اهواز _ سوسنگرد (المنیور) قرار دارد. از معروفترین افراد حاضر در این جنگ حاج سَبهان،عاصی الشَرهان و حاج وادی بزرگ خاندان آل حاج سالم که از شیوخ بنی طُرُف می‌باشند. هم‌چنین شیخ داخل الدمبوس قبیله بنی کنانه کمک های قابل توجهی در اتحاد قبائل برای مقابله با نیروهای انگلیسی کرد. این جنگ به جنگ جهاد مشهور است. در جریان جنگ جهانی اول علمای نجف که مرجع تقلید عالم تشیّع بودند به منظور جلوگیری از حمله انگلیس به کشورهای اسلامی و تجهیز قوای مسلمانان، فتوای جهاد علیه نیروهای انگلیس را صادر کردند. نبرد رودخانه
جنگ رودخانه یا جنگ مذار دومین جنگ از رشته جنگ‌های صدر اسلام است که بین ایران و اعراب به وقوع پیوسته‌است. این جنگ را چون نزدیک نهری واقع شده‌است بعضی وقعهٔ ثنی خوانده‌اند یعنی وقعهٔ نهر و بعضی به سبب مجاورت با مذار وقعهٔ مذار نام داده‌اند. این جنگ در سال ۶۳۳ میلادی مطابق با صفر سال دوازدهم هجری، بین سپاه اعراب به فرماندهی خالد بن ولید و سپاه امپراتور ساسانی و به فرماندهی کارن پسر قریانس، در محلی به نام مذار در نزدیکی تلاقی دو رود دجله و فرات رخ داده‌است. این مذار تا بصره چهار روز راه بود و در واقع کرسی ولایت میسان بشمار می‌آمد و در محل کوةالعمارهٔ امروز واقع بود. جنگ ایران و عثمانی (۱۶۳۹–۱۶۲۳)
امپراتوری‌های صفوی و عثمانی پس از تأسیس سلسله صفویان همواره با یکدیگر بر سر بدستگیری کنترل مناطق میان‌رودان و قفقاز جنگ داشتند. عمده اختلافات و رقابت‌های این دو قدرت بزرگ خاورمیانه بیشتر به علت این بود که ایران مرکز مذهب شیعه و عثمانی مرکز مذهب سنی بود. شاه عباس صفوی پس از یک دوره پر درگیری در ایران به قدرت رسید و پس از مدتی اقدام به بازپسگیری مناطق آذربایجان، قفقاز و میان‌رودان کرد و پیروزی‌های بسیاری بدست آورد. نبرد کرسی
نبرد در ۲۶ اوت ۱۳۴۶ نزدیک کرسی در شمال فرانسه درگرفت، ارتش انگلستان و ارتش ولز به همراه متفقین آنها از امپراتوری مقدس روم به رهبری ادوارد سوم (انگلستان) توانستند ارتش فرانسه به رهبری فیلیپ ششم را که از لحاظ تعداد نفرات بسیار بیشتر از آنها بودند شکست دهند. جسارت و درس‌های انعطاف‌پذیر تاکتیکی، جنگ‌های اخیر با وایکینگ‌ها و بعدتر با اسکاتلند باعث شده بود تا ارتش انگلستان تجربهٔ کافی در نبرد برای پیروزی را داشته باشد، هزاران جنگجوی زره‌پوش فرانسوی به وسیلهٔ تیرهای پرتاب شده از کمان‌های بلند انگلیسی‌ها کشته شدند. این در حالی بود که تعداد تلفات انگلیسی در حدود ۲۰۰ نفر بود. رود عاصی
نام‌های دیگر تاریخی این رود دراکو، تیفون، و آکسیوس است. نبرد کادش در زمان رامسس دوم، فرعون مصر، در کنار رود عاصی رخ داد و کرانه این رود در سال ۸۵۳ میلادی نیز صحنه نبرد قرقر بود. نبرد کرتسانیسی
نبرد کرتسانیسی نبردی بود که در ۱۷۹۵ میلادی (۱۱۷۴ خورشیدی) پس از مصالحه قره‌باغ و در منطقه کرتسانیسی تفلیس روی داد. این نبرد میان آقامحمدخان قاجار و ایراکلی دوم، پادشاه کارتلی-کاختی در تفلیس اتفاق افتاد. دلیل آن شورش در قفقاز بود که از دوره زندیه به بعد خود را تحت‌الحمایه روسیه تزاری می‌دانستند و با آن دولت هم‌پیمان شده بودند. نتیجه جنگ ویرانی کامل تفلیس و شکست پادشاهی کارتلی-کاختی بود. نبرد بادغیس
نبرد بادغیس در سال ۶۵۴ میان خاندان کارن و متحدان هپتالی آنها علیه خلافت راشدین انجام شد. نبرد قادسیه
نیروهای سپاه اسلام و ایران در نبرد قادسیه، بسیار متفاوت ذکر شده‌است و منابع مختلف هر یک از آماری جدید صحبت می‌کنند و معمولاً نظر بر آن است که تعداد سپاه ایران بسیار بیشتر از سپاه اسلام بوده‌است. اینگونه به نظر می‌رسد که تعصب و علاقهٔ مورخان اسلامی به دین اسلام تأثیر شگرفی بر راویان عرب گذاشته‌است و این ارقام بزرگی که در مورد سپاه ایران ذکر شده‌است تنها جهت بزرگ نشان دادن تلاش و جهاد اعراب بوده‌است؛ زیرا امکان گردآوری سپاهی با آن تعداد، با توجه به مرزهای طولانی ایران و مشکلات داخلی دولت ساسانی، وجود نداشته‌است. نبرد کادش
نبرد کادش یکی از بزرگترین نبردهای عصر برنز و احتمالاً بزرگترین نبرد ارابه ای در تاریخ بشر است که در ژوئیه ۱۲۷۴ قبل از میلاد بین مواتالی دوم شاه هیتی و رامسس دوم شاه مصر باستان رخ داد. در این نبرد ۵٫۰۰۰ ارّابه و بیش از ۹٫۰۰۰ سرباز پیاده‌نظام در این جنگ شرکت داشتند. حمله اعراب به ایران
عمر نیروی جدیدی برای یورش به عراق اعزام کرد که منجر به بازپس گرفتن حیره شد. ساسانیان که نسبت به خطر اعراب آگاهی پیدا کرده بودند لشکر سلطنتی را تحت فرماندهی رستم فرخ‌زاد به نبرد با اعراب فرستادند (نبرد قادسیه). تخمین میزان لشکریان دو گروه آسان نیست. بگفته ریچارد فرای احتمالاً ایرانیان از اعراب بیشتر بودند اما نه در آن حدی که منابع می‌نویسند. در این جنگ اعراب پیروز شده و رستم فرخ‌زاد کشته شد. چندین هزار نفر از ایرانیان در جنگ علیه ساسانیان همراه اعراب بودند. نبرد قادسیه
مدائن با توجه به معنی که دارا است تشکیل شده از هفت شهر، تیسفون، به‌اردشیر، سلوکیه، رومیه، درزیجان، ساباط و اسبانبر بود؛ اطراف این شهرها دیوارهای بلندی به صورت حصار قرار داشت. پادشاه ساسانی در کاخ سفید واقع در تیسفون سکونت داشت و ایوان مدائن در شهر اسبانیر قرار داشت. محاصره کردن بخش‌های غربی مدائن اولین اقدام مسلمانان پس از پیروزی در نبرد قادسیه بود. گفته شده‌است مدت محاصره به قدری طولانی بود که اعراب دو بار خرمای تازه خوردند. ساکنان مدائن گرفتار قحطی شدند به گونه‌ای که مردم ساباط خواستار صلح با اعراب شدند و با قبول پرداخت جزیه خود را از سختی رها کردند. مردم رومیه، شهر را ترک کردند و هنگامی که اعراب وارد شهر شدند از آنجا می‌توانستند کاخ سفید تیسفون را مشاهده کنند و با مشاهدهٔ آن اعراب تکبیر گفتند. با ورود اعراب به تیسفون که نگهبانان شهر آنان را دیو می‌خواندند، یزدگرد به همراه نزدیکان و گنج‌هایش شهر را ترک کرد و گریخت؛ بدین ترتیب دروازه‌های مدائن به روی مسلمانان گشوده شد. گفته شد که به هر یک از سپاهیان سعد، دوازده هزار درهم غنیمت رسید و در این زمان تعداد سپاهیان او شصت هزار نفر بوده‌است و سعد چون به کاخ رسید هشت رکعت نماز شکر به جا آورد. نبرد حطین
پیش از این نبرد، سران صلیبی دچار اختلاف شده بودند و در مقابل، صلاح‌الدین کل مصر و شام را یکپارچه تحت تسلط خود درآورده بود. طی چندین سال درگیری‌ها و نبردهایی بین دو طرف رخ داده و توازن قوا به نفع مسلمانان تغییر کرده بود. صلاح‌الدین با بسیج نیروهای مسلمان برای جهاد با صلیبیون و طراحی این نبرد — به‌گونه‌ای که شرایط زمانی و مکانی آن به نفعش باشد — دست برتر را داشت. طی این جنگ که از شب ۲۴ ربیع‌الثانی ۵۸۳ ه‍.ق/۳ ژوئیه ۱۱۸۷ آغاز شد، سپاهیان صلاح‌الدین صلیبیون را در منطقهٔ حطین محاصره کردند و در نبرد اصلی که در ۴ ژوئیه رخ داد، با بهره‌گیری از ضعف آن‌ها (خستگی و تشنگی) صفوف آن‌ها را در هم شکستند. هرچند صلیبیون و به‌خصوص شوالیه‌ها دلیرانه جنگیدند، اما جمع زیادی از آن‌ها کشته شدند و اندکی نیز از محاصره گریختند. در پایان، گی لوزینیان به همراه تعدادی از همراهان خود اسیر، و رینالد شاتیون نیز توسط صلاح‌الدین کشته شد. نبرد حطین
به این ترتیب جنگ صلیبی دیگری با شرکت جنگجویان لُمباردی، آلمانی و فرانسوی آغاز گردید؛ اما این تهاجم، به‌ویژه پس از حمله به آنقوره، با مقاومت مستمر سلجوقیان روم روبه‌رو شد. در سال ۱۱۰۱ م جنگ سرنوشت‌سازی میان مسلمانان ترک و صلیبی‌ها در مرسیوان روی داد و ترکان موفق شدند نیروهای صلیبی را درهم بشکنند. پس از آن، آلمان‌ها و فرانسوی‌ها دو حملهٔ دیگر ترتیب دادند؛ اما چیزی بیش از حمله‌های پیشین نصیب آنان نشد و ترکان موفق شدند نیروهایشان را نابود سازند. سلجوقیان روم تسلط خود را بر آناتولی تثبیت کردند و این کار موجب افزایش نیروی آنان شد. کنت‌نشین اِدِسا در سال ۱۱۰۴ م، در نبرد سرنوشت‌ساز حَرّان بر ساحل رودخانهٔ بَلیخ مجدداً توسط مسلمانان فتح شد. این نبردهای پیاپی افسانهٔ «شکست‌ناپذیری صلیبیون» را باطل کرد و امارت حلب از خطر تهدید صلیبی‌ها رهایی یافت. درگیری از مناطق شمال به جنوب کشیده شد و صلیبی‌ها به پی‌ریزی سلطه و گسترش مملکت خویش در آن‌جا پرداختند. آنان در سال ۱۱۱۰ م بر صیدا چیره شدند، در سال ۱۱۱۸ م به فرماندهی بالْدْوین یکم، پادشاه اورشلیم، به مصر — که تحت حاکمیت خلافت فاطمیان بود — و در سال ۱۱۱۹ م به‌طور منظم به آن سوی رود اردن حمله کردند. در مناطق شمالی درگیری پیرامون حلب و کنت‌نشین ادسا ادامه یافت؛ زیرا نخستین هدف صلیبی‌ها این بود که با تسخیر ادسا ارتباط با شرق اسلامی را قطع و از این طریق امنیت پادشاهی ارمنی کیلیکیه و شاهزاده‌نشین انطاکیه را تأمین کنند. نبرد قادسیه
در این جنگ زن‌های عرب نقش چشمگیری داشتند، آنان که هزاران نفر بودند به سپاهیان سعد آب می‌رساندند، مجروحین را یاری می‌کردند، کشته‌شدگان را دفن می‌کردند، در مقابل مجروحین سپاه ایران را می‌کشتند و غارتشان می‌کردند. نبرد تیسفون (۱۹۱۵)
نبرد تیسفون (به ترکی استانبولی: Selman-ı Pak Muharebesi) در نوامبر ۱۹۱۵ توسط امپراتوری بریتانیا، علیه امپراتوری عثمانی، در مبارزات بین‌النهرین جنگ جهانی اول به وقوع پیوست. نیروی اعزامی هند (راج بریتانیا) که بیشتر از واحدهای هندی و تحت فرماندهی ژنرال سر جان نیکسون تشکیل شده بود، از زمان استقرار در فاو بر اساس اعلام جنگ امپراتوری عثمانی در ۵ نوامبر ۱۹۱۴ در بین‌النهرین با موفقیت پیشروی کرده بود. یکی از دلایل اصلی آغاز نبردها در بین‌النهرین، دفاع از پالایشگاه نفت آبادان در دهانه شط العرب بود. ارتش انگلیس با اتخاذ سیاست دفاعی رو به جلو، تحت فرماندهی ژنرال تاونشند با تعدادی از نیروهای عثمانی که کمشار بودند وارد درگیری شد. پس از یک سال شکست پی در پی، نیروهای عثمانی توانستند پیشروی قوای بریتانیا را در دو روز جنگ سخت در تیسفون متوقف کنند. نبرد قادسیه
در روز چهارم که همان «یوم القادسیه» است، شانس با سپاه اسلام یار شد و تندباد و طوفانی شروع به وزیدن کرد، گرد و خاک به سمت سپاهیان رستم وزید، در این هنگام موقعیت سپاه اسلام به گونه‌ای بود که گرد و خاک به پشت آنان اصابت می‌کرد اما مستقیم به روی ایرانیان برخورد می‌کرد؛ مشاهده و مبارزه برای آنان سخت شده‌بود و آنان را از جای خود کنده و به عقب می‌راند. باد خیمهٔ رستم را کند و قعقاع به سوی چادر او راه افتاد، اما پیش از آن رستم برای فرار از گرد و خاک در پناه شتری که زر حمل می‌کرد نشست؛ در این هنگام هلال بن علقه التیمی برای غارت بار شتر آمد و با شمشیر آن را برید و بار بر روی رستم افتاد و مهره‌های کمر اورا شکست. رستم افتان و خیزان با کمر شکسته شده خود را به رود رسانید، اما هلال او را دنبال کرده و از آب بیرون کشید و بدون آنکه او را بشناسد، رستم را کشت و آنگاه با به مشام رسیدن بوی عطرش فهمید که او فرمانده سپاه ایران است. پس با خوشحالی به سوی تخت رستم رفت و فریاد زد: «به خداوند کعبه سوگند که من رستم را کشتم.» اعراب در اطراف تخت جمع شدند، اما از شدت گرد و خاک قادر به دیدن یکدیگر نبودند و در آخر رستم را زیر سم اسبان و آغشته به خون یافتند. در این بین سپاه ایران آشفته شد و عده‌ای کشته و عده‌ای نیز به دنبال گلینوش که به فرار مشهور بود، وارد آب شدند و غرق گشتند؛ درفش با ارزش کاویانی نیز که توسط یزدگرد به رستم داده‌شده‌بود به‌دست مسلمانان افتاد و سپاه یزدگرد شکست خورد. حصین بن نمیر
حَصینْ بن نُمَیر سکونی از بزرگان قبیله کنده در شمال یمن بود. وی به سال ۹ قبل از هجرت در یمن متولد شد و در سال ۶۶ هجری در نبرد خازر بدست شریک بن جدیر کشته شد. وی در وقایع مهمی از جمله نبرد جنگ قادسیه، نبرد صفین، نبرد کربلا، واقعه حره، محاصره مکه (۶۸۳)، نبرد عین الورده و نبرد خازر نقش مهمی ایفا کرد.