معبدسلیمان در کجا قرار داشته و به دست چه کسی خراب شده است؟
هیکل سلیمان
هیکلِ سلیمان یا معبدِ سلیمان یا هیکلِ مقدس بر اساس کتاب مقدس و قرآن اولین معبدِ باستانیِ یهود بوده که در مجموعه پرستش‌گاه اورشلیم قرار داشته‌است تا زمانی که در سال ۵۸۷ پیش از میلاد بدستِ بخت نصر بابلی تخریب می‌شود. این معبد دارای تابوت عهد بود.
مسجدسلیمان
در کتاب «تاریخ جغرافیایی خوزستان» راجع به مسجد سلیمان چنین نوشته شده‌است: «در ۲۴ میل شرقی شوشتر بالای تپه سنگی بلند، صفه بزرگ خیلی کهنی است که از سنگ‌های بزرگ و کوچک بسیاری ساخته شده‌است و برخی تکه‌سنگ‌های آن به قدری بزرگ است که ده نفر نتوانند بزور هم آن را حرکت دهند. چون الوار آن حدود سنگ بزرگ را کار گذاشتن، از توانایی آدمی بیرون پنداشته‌اند، افسانه‌ای درست کرده و ساختن آن را به دیو نسبت داده‌اند.» مسجدالاقصی
معمولاً گفته می‌شود مسجدالاقصی یکی از مقدس‌ترین اماکن اسلامی برای مسلمانان است؛ مثلاً در برخی احادیث اهل تسنن گفته می‌شود این مسجد، سوّمین حرم شریف پس از مسجد الحرام و مسجد النبی در مکه و مدینه است. همچنین، نقل است که آدم، مسجد الاقصی را ساخته و آن را چهل سال پس از ساختن بیت‌الله الحرام بنا به دستور خداوند، بنا نهاده‌است. سلیمان
در اسلام سلیمان یکی از پیامبران بسیار مهم می‌باشد. اسلام سلیمان را پسر داوود می‌داند که خداوند حکمت بسیار زیادی به او ارزانی کرده بود. سلیمان به اذن خدا بر تمامی موجودات زنده مسلط بود و زبان حیوانات را می‌فهمید. قرآن بیان می‌کند که سلیمان باد را تحت کنترل گرفت. همچنین قرآن ذکر می‌کند که سلیمان به خواست خدا بر اجنه مسلط شده بود و این اجنه بنای معبد سلیمان را برای او ساختند. داستان سلیمان و هدهد در قرآن ذکر شده‌است که سلیمان هدهد را غایب می‌بیند و وقتی سلیمان او را احضار می‌کند هدهد به نزد او حاضر شده و در مورد سرزمین سبا صحبت می‌کند. هدهد به سلیمان می‌گوید که مردم سرزمین سبا خورشید را پرستش می‌کنند ولیکن ملکه آن‌ها بسیار قدرتمند و دانا است. سلیمان نامه‌ای برای ملکه سبا به همراه هدهد می‌فرستد. در نامه سلیمان به ملکه سبا می‌گوید که پرستش خورشید را کنار گذاشته و به پرستش خداوند روی آورند. امامزاده سلطان سلیمان
سلطان سلیمان فرزند موسی کاظم می‌باشد که بعد از رفتن رضا به خراسان رهسپار شد و در آن‌جا کشته شد. قدمت ساختمان امامزاده به ۶۰۰ الی ۷۰۰ سال قبل می‌رسد. آرامگاه امامزاده فضل بن سلیمان
بقعه امامزاده فضل بن سلیمان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، جنوب شرق منطقه آو، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود
بقیع از دیرباز مکان دفن بزرگ‌ترین شخصیت‌های اسلام بوده است که در چند قدمی مسجد النبی در مدینه منوره قرار دارد. ابن سعود تحت تأثیر عقاید وهابیت و سلفی‌گری که زیارت اهل قبور و ساختن قبه و ضریح و زیارتگاه بر روی قبور بزرگان را شرک و بت‌پرستی قلمداد می‌کند، به فتوای جمعی از علمای وهابی، دستور تخریب بارگاه و قبور بقیع را در ۸ شوال ۱۳۴۴ هـ.ق برابر با ۳۱ فروردین ۱۳۰۵ هـ.ش (۲۰ آوریل ۱۹۲۶ م) صادر نمود. از جمله کسانی که در قبرستان بقیع دفن گردیده‌اند عبارتند از: هیکل سلیمان
خداوند به قوم اسراییل دستور داد که در زمان سرگردانی در بیابانی چادری به نام میشکان تهیه کنند که این چادر محل ارتباط و حضور خدای اسراییل با آنان بود. در این چادر تابوت عهد قرار داشت و قوم اسراییل در هنگام حرکت این چادر را با خود از محلی به محل دیگر حمل می‌کردند. داود پسر یسی می‌خواست هیکلی برای خداوند بسازد و زمین آن را برای ساختش خریداری کرد اما خداوند وعده داد پسرش سلیمان آن هیکل را به اتمام خواهد رساند. بر طبق عهد عتیق به این دلیل که داوود خون بسیار بر زمین ریخته بود. داود در پی آن شد که اموال بسیاری برای انجام این کار جمع کند، از آن جمله صدهزار وزنه طلا و یک میلیون وزنه نقره و مس و آهن را بدون وزن فراهم کرد و مقدار بسیاری چوب سرو آزاد فراهم کرد و هر کس را در هر شغل که استاد بود به کار داشته و بر حسب فرمایش خدای تعالی هیکل را طراحی کرده محلش را معین نمود. (یکم پادشاهان، ۵:۳) اما سلیمان در سال چهار سلطنت خود بنای هیکل را شروع نمود و ۱۸۳۶۰۰ نفر در آن جا مشغول بود. از این‌ها ۳۰۰۰۰ از یهود بودند که به نوبت کار می‌کردند، یعنی ده هزار نفر در هر ماه و ۱۵۳۶۰۰ از کنعان بودند؛ و پس از هفت سال به نتیجه رسید بهترین بنای دنیا و فخر اورشلیم شد. به تاریخ ۱۵ تیشری ۲۹۳۵ عبری و (۷ اکتبر سال ۸۲۶ پیش از میلاد) مقارن با یازدهمین سال سلطنت سلیمان افتتاح شد؛ و ۴۱۰ سال (۹ آو سال ۳۳۳۸عبری برابر ۴۲۲ پیش از میلاد) آباد بود. معبد دارای اتاقی اندرونی به نام قدس الاقداس بود که تابوت عهد و ده فرمان در آن قرار داشت. سی سال بعد از تکمیل بنا شیشق پادشاه مصری بر رحبعام (rahob'am) پسر سلیمان حمله برد و گنجینه‌های هیکل را غارت کرد. مزار شریف
بعد از تحقیقات صورت گرفته دربارهٔ آرامگاه حضرت علی، سلطان احمد سنجر سلجوقی دستور داد تا شهر و زیارتگاهی با شکوهی بالای مقبره حضرت علی بسازند تا که در قرن ۱۳ هم توسط مغولان ویران شد اما بعد از مغولان دوباره و به‌شکل بهتری نوسازی شد. معبد آرتمیس
معبد آرتمیس در شهر اِفِسوس در حدود ۵۰ کیلومتری شهر ازمیر ترکیه قرار داشته‌است. این معبد به عنوان زیباترین بنای روی زمین شناخته می‌شده‌است و به همین دلیل در میان عجایب هفتگانه جا دارد. آتشکده آذرگشسپ
آذرگُشنَسپ (آذرگُشَسپ و آذرشسپ هم نوشته شده) آتشکده‌ای بود واقع در استان آذربایجان غربی ایران که در قرن‌های پیش از فتح اعراب مهمترین مرکز دینی‌مذهبی شاهنشاهی ساسانیان بود. این آتشکده به طبقهٔ جنگیان و سپاهیان و شاهان اختصاص داشته‌است.آتشکده آذرگُشَسپ که به اشتباه به بنای تخت سلیمان شهرت یافته‌است، نام محوطهٔ تاریخی بزرگی در نزدیکی شهرستان تَکاب و بخش تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی و ۴۵ کیلومتری شمال شرقی این شهر است. برای جلوگیری از تخریب این اثر در جریان حمله اعراب به ایران، این اثر را با داستان‌هایی از سلیمان پیامبر تقدس بخشیدند تا مورد حجوم اعراب قرار نگیرد و تخریب نشود. آتشکدهٔ آذرگُشَسپ بزرگ‌ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و پرستشگاه ایرانیان در قبل از ورود اسلام به ایران به‌شمار می‌رفت؛ ولی در سال ۶۲۴ میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراتور رومیان، به ایران تخریب شد. آباقاخان برادرزاده هلاکوخان که به دین اسلام گرویده بود، بر روی ویرانه‌های آتشکدهٔ آذرگُشنَسپ، مسجدی بنا کرد که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشی‌هایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده که امروزه در موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود. این بنا به سبک معماری ساسانی ساخته شده بود. هیکل سلیمان
شهر قدیم اورشلیم بعد از خرابی معبد دوم در تاریخ ۶۸ میلادی در طی تاریخ و در مسیر ساخت سازها و ویرانی‌های متعدد به عمق ۴۰ تا ۷۰ پا در زیر انبوهی خاک و سنگ مدفون شده و امروز فقط قسمت کوچکی از آن شهر قدیمی بر جای مانده‌است. معبد یا هیکل سلیمان که بر روری صخرهٔ مقدس بنا شد در بلندترین نقطهٔ شهر قرار دارد، اما امروزه سطح معبد و قدس القداس با سطح شهر یکسان شده‌است. پرستش‌گاه اورشلیم
پرستش‌گاه اورشلیم (به عبری: בֵּית־הַמִּקְדָּשׁ‬, عبری مدرن: Beit HaMikdash, طبری: Beit HamMiqdāš, اشکنازی: Beis HaMikdosh; گعزی: ቤተ መቅደስ: Betä Mäqdäs) که تلفظ عبری آن «بِت همیقداش» است به معنای خانه مقدس و معادل واژهٔ عربی بیت‌المَقدِس است. این پرستش‌گاه مجموعه‌ای از معابد مقدس و اماکن مذهبی یهودیان از جمله هیکل سلیمان در کوه معبد را در بر می‌گیرد که در شهر باستانی اورشلیم قرار داشته‌است. بر باور یهودیان، پرستش‌گاه اورشلیم مکان حضور دائمی خدایی است که معبد متعلق به اوست و نیروی الهی او همواره در مکان مقدس پرستشگاه فیضان دارد. امامزاده حسین بن موسی کاظم
امامزاده حسین بن موسی کاظم از فرزندان موسی کاظم و از برادران علی بن موسی الرضا است و ارامگاه وی هم‌اکنون در طبس، داخل شهر واقع شده . این بنا در زلزله سال ۱۳۵۷ ویران شد که دوباره بازسازی شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنا بر نقل قول های مختلف آرامگاه وی در شیراز مشهور به حسین بن موسی و در کنار برادرش احمد بن موسی است. تخت سلیمان
شرح ویرانی شیز و آتشکدهٔ آن در کتاب "تاریخ امپراتوری صغیر"، نوشتهٔ شارل لبو فرانسوی آمده‌است. تخت طاقدیس یا تخت طاق‌ویس که وصف آن در شاهنامه آمده‌است، یکی از شگفتی‌های گنجک بوده‌است که توسط هراکلیوس ویران شد. تاریخ‌نویسان با آب و تاب تمام، شرح آن را اینگونه نوشته‌اند که بناهای شهر گنجک، به‌دست صنعتگران سراسر کشور ایران، از عاج و زر و گوهرهای گوناگون ساخته شده بود. شارل لبو دربارهٔ تخت طاقدیس می‌نویسد: «هراکلیوس و گروهی از تازیان که مزدورش بودند و پیشاپیش لشکریانش می‌رفتند بر پیشروان سپاه ایران تاختند و چنان هراس انگیختند که خسرو پرویز همان دم با همهٔ لشکریانش گریخت. هراکلیوس بی مانع وارد گنزک شد. می‌گفتند که زرتشت در این سرزمین به دنیا آمده و در آنجا زیسته‌است. مجسمهٔ بسیار بزرگی از خسرو پرویز با غرور در میان کاخ در زیر گنبدی که نمایش آسمان بود، نشانده بودند، در گرداگردش خورشید و ماه و ستارگان دیگر را می‌دیدند، همراه با فرشتگان که چوب به دست داشتند. به‌وسیلهٔ بعضی دستگاه‌ها باران می‌ریخت و تندر به صدا درمی‌آمد. هراکلیوس همه را، همراه با سه هزار خانهٔ اطراف آتشکده، دستخوش آتش کرد.» شاهنشاهی کوشانی
بگرام که در یک نقطهٔ گذرگاه کلیدی در امتداد جاده ابریشم بین کابل و بامیان واقع بود، زمانی توسط کوروش بزرگ، شاهنشاه هخامنشی ویران شد، و بعد از مدت کوتاهی توسط جانشینش داریوش بزرگ ترمیم شد، و بعدها توسط اسکندر مقدونی از نو بنا شده و در آن دژی برپاشد و بنام "اسکندریه قفقاز" مسمی شد که این شهر را به یک پایگاه دفاعی برای یونانیان باختر تبدیل کرد. در اطراف جادهٔ اصلی در بگرام، که توسط دیوار خشتی (آجری) بلند با برج و باروهایی در چهار گوشهٔ آن مستحکم شده بود، و قصر تابستانی کوشانی واقع در این شهر کارگاه‌ها و دکان‌هایی واقع بودند. عاجهای نفیس از هند، جعبه‌های لاکی از چین، ظروف شیشه‌ای و بُرُنزی از مصر و روم، برجسته‌کاری‌های گچی تزئینی و دیگر اشیاء از جاده ابریشم نمایش و داد و ستد می‌شدند و احتمالاً در صورت‌کالاها نگهداری می‌شدند تا از روی آن‌ها کاپی‌برداری شود. علیرغم افتادن کاپیسا (بگرام) بدست ساسانیان در حدود سال ۲۴۱ میلادی، دو انبارخانه مملو از کالاهای جاده ابریشم، که برای جلوگیری از شناسایی آن‌ها مُهر و موم شده بودند، تا مدت نزدیک به هفده سده در درون قصر در امان مانده بودند تا اینکه در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ میلادی توسط باستان‌شناسان فرانسوی کشف شدند. هر یک از این آثار نفیس «گنجینهٔ بگرام» گواهی است بر رونق بازرگانی در عصر کوشانی و احتمال وجود بازارهای مشابه در امتداد جاده ابریشم در سرتاسر جهان متمدن آن دوران. این کشفیات شیفتگی ما را با دست‌ساخت‌های ماهرانه و شهروندی بسیار فرهیخته و بافرهنگ در عصر کوشانیان تجدید می‌کند. کمیجان
محله‌های کمیجان حمام‌هایی داشته‌اند که به نام‌های زیر است: این حمام در محله سراب کنار مسجد زین العابدین بود که خراب شد. این حمام در نزدیکی مسجد جامع کمیجان بود یک بار بازسازی شد و بعد از مدتی غیر استفاده ماند و متروکه شده بود که در سال ۱۳۹۲ خراب شد. این حمام که یکی از حمام‌های بزرگ و به روز شهر بود ابتدا توسط خود اهالی ساخته شد و پس از پیروزی انقلاب با همکاری دولت بازسازی و بهسازی و بهداشتی گردید و با رواج حمام‌های خانگی و به دلیل عدم استفاده از آن در سال ۱۳۹۲ توسط شهرداری تخریب شد. این حمام بدون استفاده و متروکه شده بود و در سال ۱۳۹۲ (به همراه حمام‌های محله گل ایچه، محله انار و محله عیسی آباد همزمان) خراب شد. آسیاب شکسته
آسیاب شکسته (مسجدسلیمان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان ایران است. شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم)
بعد از مرگ محمد، سلطان سلیمان به همراه خرم سلطان دستور ساخت مسجد شاهزاده را به معمار سنان دادند تا یادبودی برای فرزندش باشد. ساخت و ساز این مسجد در سال ۱۵۴۸ به پایان رسید. جسد محمد ابتدا در مسجد یاوز سلیم دفن شد اما با کامل شدن ساخت مسجد شاهزاده جسدش به مسجد جدید منتقل شد. دیوار ندبه
به اعتقاد یهودیان، این دیوار بخش باقی‌مانده از دیوار هیکل سلیمان یا معبد باستانی یهودیان است که در اورشلیم ساخته شده‌بود و بعدها توسط رومی‌ها، ویران شد. سندیت و تحقق تاریخی دیوار ندبه با سنت، تاریخ، و تحقیقات باستان‌شناختی تأیید شده‌است. قدمت این دیوار به سدهٔ دوم پیش از میلاد بازمی‌گردد هرچند قسمت فوقانی آن در ادوار پسین‌تری بدان اضافه شده‌است. اسناد و متونی که به بقای این دیوار اشاره می‌کنند متفاوت هستند: برخی بر آنند که خداوند این پاره از دیوار را برای قوم یهود نگه‌داشته، برخی برآنند که وسپاسیان، امپراتور روم در ۷۰ میلادی، آن را بعنوان یادآوری دردناک از شکست استان یهودیه از رومیان جاگذاشته‌است. امامزاده سلیمان
امامزاده سلیمان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، روستای ارنگه واقع شده است. ساختمان بنای امامزاده از یک ایوان ورودی رو به شمال، یک تالار مستطیل شکل که کاربری نمازخانه دارد و اتاقی مربع شکل جهت نگهداری ضریح فلزی امامزاده، تشکیل گشته است. گنبد مدور امامزاده کاملاً کاشیکاری و داخل امامزاده با اندود گچ و گچبری پوشش داده شده است؛ و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجدسلیمان
مسجدسلیمان مرکز شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان است. پس از عملیات استخراج صنعتی نفت که در سال ۱۹۰۸ با حفر چاه شماره یک انجام شد، این شهر بتدریج در اطراف این میدان نفتی شکل گرفت. اغلب جمعیت این شهر از مردم بختیاری می‌باشند. فهرست جاهای تاریخی بابل
این حمام در دوره صفوی در شهرستان بابل ساخته شده‌است. این بنا در صبح جمعه دوم دی ماه ۱۳۹۰ خورشیدی توسط نیروهای شهرداری بابل تخریب گردید که با دخالت دیرهنگام سازمان میراث فرهنگی و پلیس، تخریب آن متوقف گردید اما بخش اعظم بنا به جز گنبد آن تخریب شده بود. بنای امامزاده سلیمان
بنای امامزاده سلیمان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، نهاوند، در کنار گورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معبد آرتمیس
اسکندر پس از فتح آسیای کوچک اقدام به ساخت مجدد معبد کرد که تا بعد از مرگ وی در سال ۳۲۳ پیش از میلاد، همچنان در دست ساختمان بود. در قرن اول پس از میلاد، هنگامی که سنت‌پل برای تبلیغ مسیحیت به اِفِسوس سفر کرد، با شمار زیادی از پیروان آرتمیس روبه‌رو شد که به هیچ وجه قصد ترک ایزدبانوی خود را نداشتند. در سال ۲۶۲ میلادی معبد توسط قبیله گوت ازنو ویران شد. اهالی شهر سوگند خوردند تا آن را مجدداً بنا کنند. در قرن چهارم میلادی، بیشتر اهالی افه‌سوس به مسیحیت گرویده بودند و معبد شکوه و جلال خود را از دست داده بود. اهالی افه‌سوس پس از آخرین تهاجم منجر به ویرانی معبد در سال ۴۰۱ میلادی، کم‌کم شهر را ترک کردند و این شهر متروک در اواخر سده ۱۹ میلادی کشف و کندوکاو شد. این اکتشاف زیربنای معبد را نمایان ساخت. مسجدسلیمان
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/58/HTML/58-2.HTM مسجدسلیمان
برخی ساختمان‌های مسجدسلیمان که در دوره فعالیت شرکت نفت ایران و انگلیس ساخته شده‌اند سبک معماری انگلیسی داشته که اغلب در اثر گسترش و نوسازی در شهر تخریب شده‌اند. بخش‌هایی از آن هنوز به نام‌های انگلیسی آن دوره مانند منطقه کمپ کرسنت و اسکاچ کرسنت و کمیک لب کرسنت (Chemic Lab) معروف است. معبد بردنشانده
یک ستون سنگی ایستاده در منطقه‌ای در جنوب غربی مسجدسلیمان بر نقطه مرتفعی از دشت قرار دارد و در کنار آن بناهایی از عهد هخامنشی دیده می‌شود. زندان سلیمان
کوه زندان سلیمان مربوط به هزاره اول قم است و در شهرستان تکاب، روستای نصرت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. دیر سمعان
دیر سمعان یا کلیسای استایلایتس سنت سیمئون () ساختمانی است که می‌توان قدمت آن را پیش از سده ۵ میلادی یافت، تقریباً در قسمت شمال غربی حلب، سوریه واقع شده‌است. این کلیسا یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های کلیسایی است که باقی مانده‌است. این بنا در محل ستون Saint Simeon Stylites، یک راهب مشهور گوشه‌گیر ساخته شده‌است. این کلیسا همچنین به نام‌های "قلعه سمعان" یا "دیر سمعان" نیز شناخته می‌شود. مسجد کبود (مزار شریف)
مسجد علی بن ابی‌طالب، معروف به مسجد کبود در مزار شریف در شمال ولایت بلخ افغانستان واقع شده و یکی از مهمترین بناهای تاریخی در افغانستان و مرکز جشن نوروز در شمال افغانستان است. با وجود اینکه به اعتقاد اکثر شیعیان مقبرهٔ علی بن ابی‌طالب در شهر نجف عراق به خاک سپرده شده، اما روایاتی اسطوره‌ای حکایت از آن دارند که پیکر وی پنهانی به شمال بلخ منتقل شده و توسط ملایی در قرن ششم هجری به کشف رسیده‌است. در ۵۳۰ هجری، احمد سنجر بارگاهی را در این مکان بنا کرده که احتمالاً در زمان حمله مغول در ۶۱۷ تخریب شده‌است. حرم فعلی توسط سلطان حسین بایقرا در ۸۸۵ هجری ساخته و پس از آن بارها مورد مرمت و نوسازی قرار گرفته و موجب پیشرفت چشمگیر شهر و تبدیل آن به مرکز ولایت شده‌است. همه ساله صدها هزار زائر برای ادای احترام به این بارگاه می‌روند. تپه تخت سلیمان
تپه تخت سلیمان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش فیروزآباد، ۲/۸ کیلومتری جنوب غرب روستای سیل هاویل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شیخ حسن کوچک
مسجد استاد و شاگرد (سلیمانیه / علائیه) تنها اثر به‌جای مانده از دوران چوپانیان است. این مسجد در سال ۱۳۴۱ میلادی (۷۴۲ هجری) به دستور شیخ حسن چوپانی ساخته شد و به افتخار پادشاه‌خوانده‌اش سلیمان، مسجد سلیمانیه خوانده شد. چون عبدالله صیرفی به همراه شاگردش مسئول کتابت کتیبهٔ این مسجد بودند، بعدها مردم تبریز به دلیل نفرت از حکومت چوپانی، این مسجد را استاد و شاگرد خواندند. لت سلیمانی
لت سلیمانی مربوط به دوره صفوی است و در کاشان، فین بزرگ، خیابان حسن‌آباد، جنب مسجد امیرالمؤمنین واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آتشکده نوبهار
پس از ورود اسلام و در دوره حکومت اسلامی، معابد زرتشتیان و بودائیان از فعالیت بازماند یا تبدیل به مسجد شدند و عدهٔ زیادی هم تخریب شد. نوبهار یکی از معابدی بود که در زمان فضل برمکی به صورت مسجد جامع درآمد و بعداً نام مسجد نُه‌گنبد را کسب کرد. یعقوب لیث صفاری نیز در این کار سهم گرفته و حتی بقایای آثار نوبهار را که دارائی این سرزمین بود، برای خلیفهٔ عباسی به عنوان تحفه فرستاد و سر انجام توسط چنگیزخان تمام آبادی‌های بلخ همراه این بنای تاریخی که در آن زمان مسجد جامع شهر بود، ویران شد. امروزه به جز یکی از دروازه‌های شش‌گانه جنوبی شهر که به نام دروازه نوبهار است، اثر دیگری از آن نمانده‌است. مسجد سهله
مسجد سهله (نام‌های دیگر: مسجد سهیل، بنی‌ظفر، عبدالقیس) یکی از مشهورترین مساجد اسلامی است که در قرن اول هجری توسط قبایل عرب در کوفه در سمت شمال غربی مسجد جامع کوفه به فاصله حدود دو کیلومتر ساخته‌شده‌است. این مسجد یکی از کهن‌ترین مساجد منتسب به حجت بن الحسن، امام دوازدهم، شیعیان است. مسجد سهله در شرق نجف یعنی در شهر کوفه قدیم قرار دارد، این مسجد در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی مقبره علی بن ابی‌طالب با زاویه ۳۷ درجه و ۲ کیلومتری شمال غربی مسجد کوفه با زاویه ۵۳ درجه قرار دارد. در مجموعه روایات با تعابیر مختلفی از جایگاه معنوی و منزلت مسجد سهله یاد شده‌است. می‌توان گفت از اخبار چنان معلوم می‌شود که بعد از مسجد اعظم کوفه مسجدی به فضیلت این مسجد وجود ندارد. در بخش‌های مختلف صحن مسجد محراب‌هایی ساخته شده‌است که به نام پیامبران و اهل بیت نامگذاری شده‌اند و در اصطلاح آن‌ها را مقام می‌خوانند. این مقام‌ها عبارتند از: مسجد جدید، استانبول
مسجد جدید استانبول (انگلیسی: New Mosque، ترکی:Yeni Cami ) که در ابتدا مسجد والده سلطان نامیده می شد ( Valide Sultan Camii ) در انتهای جنوبی پل گالاتا، در منطقه ی امین اونو و بر فراز شاخ طلایی قرار گرفته‌است. برخلاف نامش، مسجد جدید بنایی نیست که به تازگی ساخته شده باشد. در واقع، پس از بازسازی ای که بین سال‌های ۱۶۶۰ تا ۱۶۶۵ روی آن صورت گرفت، بنا “مسجد جدید والده سلطان” نامیده شد و نام کنونی اش مخفف این نام آخر است. عملیات نظامی ترکیه در عفرین
۲۸ ژانویه میراث فرهنگی و دیدبان حقوق بشر سوریه اعلام کردند ارتش ترکیه معبد باستانی عین داره که متعلق به ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد می‌باشد را تخریب کرده‌است. دولت سوریه خواهان اعمال فشارهای بین‌المللی برای جلوگیری از تخریب اماکن تاریخی توسط ارتش ترکیه شد. تصاویر منتشر شده از این معبد نشان دهنده تخریب کامل نیمی از معبد می‌باشد. با این حال ارتش ترکیه تمام این گفته‌ها را تکذیب کرده‌است. سلیمان
بخش مهم‌تر ساخت و سازهای سلیمان، ارگ بزرگ اورشلیم بود که از دو بنای بزرگ قصر و معبد تشکیل شده بود. کتاب مقدس ساخت معبد در کوه صهیون را به تفضیل و ساخت قصر را با جزئیات کمتری روایت کرده اما از ابعادی که در کتاب برای این دو بنا ذکر شده، مشخص است که بنای اصلی در واقع قصر سلطنتی بوده و معبد سازه‌ای الحاقی به آن. با این حال، معبد سلیمان یک عبادتگاه شخصی سلطنتی نبوده و همان‌طور که در تنخ تأکید و توسط یافته‌های باستان‌شناسی تأیید شده، نقش معبد پادشاهی اسرائیل را داشته‌است. ساخت ارگ اورشلیم ۲۰ سال طول کشید؛ ۷ سال برای معبد و ۱۳ سال برای قصر. سلیمان معبد و قصر را به تقلید از معابد فنیقی و کنعانی پایان هزاره دوم قبل از میلاد ساخت. تنخ نیز به حضور معماران و صنعتگران فنیقی در پروسه ساخت معبد سلیمان اشاره کرده‌است. مسجد جامع کرمان
مسجد جامع کرمان یا مسجد جامع مظفری در کنار میدان مشتاقیه (شهدا) و محصور به بازار مظفری و بازار قدمگاه و خیابان شریعتی و میدان مشتاق در شهر کرمان قرار گرفته‌است. از جمله مساجد چهار ایوانی است که دارای سردر رفیع صحن ایوان و شبستان است این مسجد در دوران حکومت امیر مبارزالدین محمد مظفر سر سلسله آل مظفر بنا گردیده است تاریخ بنا در کتیبه سر در اصلی ۷۵۰ هجری قمری ذکر شده‌است ولی در دوره‌های بعد الحاقات و تعمیراتی در مسجد صورت گرفته‌است از جمله مرمت کاشیکاری ایوان بزرگ در زمان وکیل الملک و کاشیکاری ستون‌ها و لچکی‌های داخل مسجد و احداث شبستان شمالی در دوره اخیر را می‌توان نام برد. سر در رو به مشرق آن از شلیک توپ‌های آغا محمدخان قاجار خراب شد ولی بعدها مرمت و بازسازی شد. ارزشمندترین قسمت بنا کاشیکاری معرق محراب و سردر شرقی مسجد می‌باشد.وبگاه فرهنگسرا سایت جامع گردشگری ایران فهرست آثار ملی شهرستان مسجدسلیمان
شهرستان مسجدسلیمان یکی از شهرستان‌های استان خوزستان است و مرکز این شهرستان، شهر مسجدسلیمان است. مسجدسلیمان در زمان صفویه مخصوصاً دوره شاه تهماسب اول، بقعه هفت شهیدان که از فرزندان موسی کاظم می‌باشند، ساخته شد و تولیت این بقعه و مالکیت زمین‌های مسجدسلیمان امروزی که اراضی قیلارستان (یا قیرلارستان) نامیده می‌شد در اختیار خاندان سادات قیری که از مبلغان مذهبی شهر شوشتر بودند قرار گرفت. مسجد کوفه
مسلم، فرزند عقیل بن ابی‌طالب، پسرعمو و سفیر گرامی حسین بن علی به کوفه بود. پدرش عقیل، برادر علی بن ابیطالب و دومین فرزند ابوطالب و از داناترین مردم قریش به تاریخ و انساب آنان بود. او پس از صلح حدیبیه، به پیامبر اسلام ایمان آورد و به مدینه هجرت کرد و همراه برادرش، جعفر طیار، در غزوه موته و سپس در غزوه حنین شرکت نمود. او در سال ۶۰ ه‍. ق، در مدینه منوره درگذشت و قبر وی تاکنون در قبرستان بقیع، باقی است. مرقد مسلم بن عقیل، بیرون ضلع شرقی مسجد کوفه و در فاصله کمی از دارالاماره قرار داشته‌است. پس از مدتی، بارگاه و صحن مخصوصی برای آن بنا گردید و به مسجد کوفه متصل شد. در حال حاضر، ورود به آن نیز از طریق صحن و شبستان مسجد، امکان‌پذیر است. در گذشته، روی قبر مسلم، یک ضریح چوبی مشبک وجود داشت که بر آن، اشعاری در مدح مسلم، نقش بسته بود. تاریخ آن نیز سال ۱۰۵۵ ه‍. ق، (دوره صفوی) بود. ضریح را یک بانوی ایرانی، به نام «مام آقاخان» هدیه کرده بود. پس از مدتی، این ضریح چوبی، با یک ضریح نقره‌ای، تعویض گردید. بارگاه مسلم بن عقیل، براساس کتیبه‌ای که پیش‌تر بر ورودی آنجا قرار داشت، در سال‌های ۱۲۳۲ و ۱۲۳۳ ه‍. ق، به اهتمام یکی از دولتمردان شیعه هندی، به نام نواب حافظ محمد عبدالحسین خان بازسازی شد. گنبد بنا تا حدود نیم قرن گذشته، کاشی‌کاری بود. در سال ۱۳۸۴ ه‍. ق، تعدادی از مؤمنان نزد سید محسن حکیم آمدند و از ایشان برای طلاکاری گنبد حرم مسلم، اجازه گرفتند. آنها پس از کسب اجازه، از سال ۱۳۸۵ ه‍. ق- ۱۹۶۵ م، شروع به توسعه و بازسازی حرم و همچنین گنبد نمودند. همچنین به دستور سید محسن حکیم ضریح طلا و نقره‌کوب جدیدی برای حرم مسلم در اصفهان ساخته شد و روی قبر شریف، نصب گردید. کار طلاکاری گنبد نیز از تاریخ ۲۸ ربیع‌الاول ۱۳۸۷ ه‍. ق، آغاز شد و یکی از تاجران شیعه، به نام حاج محمدحسین رفیعی بهبهانی کویتی، هزینه کامل آن را پرداخت و سید موسی بحرالعلوم در ماده تاریخ آن، قصیده‌ای را سرود که گرداگرد ساقه گنبد بنا، ثبت گردید. تاریخ افغانستان (پیش از اسلام)
بگرام که در یک نقطهٔ گذرگاه کلیدی در امتداد جاده ابریشم بین کابل و بامیان واقع بود، زمانی توسط کوروش بزرگ، شاهنشاه هخامنشی ویران شد، و بعد از مدت کوتاهی توسط جانشینش داریوش بزرگ ترمیم شد، و بعدها توسط اسکندر مقدونی از نو بنا شده و در آن دژی برپاشد و بنام "اسکندریه قفقاز" (Alexandria of the Caucasus) مسمی گردید و این شهر را به یک پایگاه دفاعی برای یونانیان باختر تبدیل کرد. در اطراف جادهٔ اصلی در بگرام، که توسط دیوار خشتی (آجری) بلند با برج و باروهایی در چهار گوشهٔ آن مستحکم شده بود، و قصر تابستانی کوشانی واقع در این شهر کارگاه‌ها و دکان‌هایی واقع بودند. عاج‌های نفیس از هند، جعبه‌های لاکی (lacquer) از چین، ظروف شیشه‌ای و بُرُنزی از مصر و روم، برجسته‌کاری‌های گچی تزئینی و دیگر اشیاء از جاده ابریشم نمایش و داد و ستد می‌شدند و احتمالاً در صورت کالاها نگهداری می‌شدند تا از روی آن‌ها کپی‌برداری شود. علیرغم افتادن کاپیسا (بگرام) بدست ساسانیان در حدود سال ۲۴۱ میلادی، دو انبارخانه مملو از کالاهای جاده ابریشم، که برای جلوگیری از شناسایی آن‌ها مُهر و موم شده بودند، تا مدت قریب به هفده قرن در داخل قصر در امان مانده بودند تا اینکه در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ میلادی توسط باستان‌شناسان فرانسوی کشف شدند. هر یک از این آثار نفیس «گنجینهٔ بگرام» گواهی است بر رونق بازرگانی در عصر کوشانی و احتمال وجود بازارهای مشابه در امتداد جاده ابریشم در سرتاسر جهان متمدن آن دوران. این کشفیات شیفتگی ما را با دست‌ساخت‌های ماهرانه و شهروندی بسیار فرهیخته و بافرهنگ در عصر کوشانیان تجدید می‌کند. مجموعه معابد بودایی در هَده: هده که یک پایگاه (ساحهٔ) باستان‌شناسی یونانی-بودایی واقع در سرزمین باستانی گندهارا، در شش مایلی (ده کیلومتری) جنوب شهر جلال‌آباد در شرق افغانستان است، یکی از بزرگترین معابد و مجموعه زیارتگاه‌های بودایی در جهان، طی سده‌های نخست تا سوم میلادی بوده‌است. هده با موقعیت کلیدیش در مسیر دو هزار مایلی سفر زائران و مبلغان بودایی از هند به چین، مرکزی فعال برای ترجمه و تکثیر (نسخه‌برداری) نوشته‌های بودایی و همچنین هنر تندیس‌گری شمرده می‌شد. بیش از ۲۳٫۰۰۰ پیکره‌های یونانی-بودایی ساخته‌شده از خاک رُس و گچ، تزئینات معماری و سردیس‌ها و تندیس‌هایی که مردان، زنان، کودکان، دیوهای گوناگون، سالخوردگان، با حالات و پوشاک قابل تصور، از هر طبقه و مقامی، از هر گونه چهره‌ای از هر گوشهٔ دنیا را نشان می‌داد - حتی چهره‌های بیشتر از آنچه که برای بازآفرینی تمام یک شهر بودایی ضرورت باشد - در سلسله کاوش‌های باستان‌شناسی در هده بین دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۷۰ کشف شد. پیکره‌های بدست‌آمده از هده، عناصری از فرهنگ بودایی و هِلِنی (یونانی) را در سبکی کامل و بی‌نظیر قابل شناسایی از هِلِنی تلفیق (باهم‌درآمیختن) می‌کنند. اگرچه به‌عقیدهٔ کارشناسان خود سبک متعلق به هِلِنی واپسین (متاخر) در سده‌های دوم و اول پیش از میلاد است، اما پیکره‌های بدست‌آمده از هده احتمالاً متعلق به سدهٔ اول پس از میلاد و پس از آن هستند. با توجه به تاریخ کهن، کیفیت عالی، ظرافت کار، گوناگونی و کیفیت حیرت‌انگیز پیکره‌ها، هده می‌بایست یک «شهر کارخانه‌ای» بوده باشد که در آن هنرمندان یونانی و کارآموزان آنها، آشنا با تمام جنبه‌های تندیس‌گری هِلِنی، زندگی و کار می‌کردند، به‌طوری‌که جان بُردمَن (John Boardman) دانشمند هده را «مَهدِ تندیس‌گری آغازین بودایی به سبک هندویونانی» تعبیر کرده‌است. ترانسفرانس (انتقال) قهرمانان یونانی به بودایی (بطور مثال از هِراکلِس (Herakles) که در بوداسفِ (Boddhisatva) بودایی الهام گرفته شده‌است) به‌طور روشن در هده دیده می‌شود. افزون بر این، هده یکی از کهن‌ترین نسخه‌های بودایی بجای‌مانده در دنیا را ارائه می‌دهد، که احتمالاً یکی از کهن‌ترین نسخه‌های هندی بجای‌مانده، مجموعه قوانین فرقهٔ سَروَستیوادا (Sarvastivadin) که مدت‌ها گُم بوده و زمانی در تمام سرزمین گندهارا رایج بوده و در نشر آیین بودایی از هند به چین کارساز بوده‌است. این نوشته‌های بودایی که احتمالاً متعلق به حدود سدهٔ نخست میلادی است، و در طی سال‌های ۱۹۹۰ میلادی از هده غارت شده و به پاکستان قاچاق شده، بر پوست درخت توس (غان) به زبان گندهاری نوشته شده‌اند. این نوشته‌ها در درون ظرف سفالی (که بر روی آن نوشته‌ای به همان زبان برنوشته شده‌بود) کشف شدند و سرانجام سر از کتابخانه بریتانیا در لندن و دانشگاه واشینگتن در سیاتل، واشینگتن آوردند. صاحب قانونی این نوشته‌ها هنوز مورد بحث است. سلیمان
به گفته پکا سارکیو، روایات تنخ از سلیمان تا حدی بازتاب‌دهنده شرایط روزگار نویسنده کتاب اول پادشاهان در قرون هفتم و ششم قبل از میلاد است. با این حال، اورشلیم ادامه‌ای بر دولت‌شهرهای کنعانی بوده و به همین دلیل برخی عناصر یک دولت در قرن دهم قبل از میلاد هم در این منطقه وجود داشته اما جمعیت و ثروت آن زیاد نبوده‌است. او می‌گوید در جنگ جانشینی داوود، آدونیا و طرفدارانش نماینده اسباط اسرائیل (نظام قبیله‌ای) و دین پرستش یهوه بوده‌اند اما طرفداران خدای یبوسی اورشلیم و نظام شهری آن (صادوق، ناتان نبی و بث‌شبع) از سلیمان طرفداری می‌کردند. ارنست اکسل کناوف در همین زمینه یادآوری می‌کند که نام سلیمان (شلومو) به شلیم که احتمالاً خدای حافظِ اورشلیم بوده، مرتبط به نظر می‌رسد. کناوف اعتقاد دارد روایت ساخت معبد اورشلیم توسط سلیمان، در واقع نشان می‌دهد سلیمان اولین کسی بود که خدایی به نام یهوه را به اورشلیم برد اما نه به عنوان یک یکتاپرست؛ از متن و لحن روایت مشخص است که یهوه در اورشلیم در واقع تابع ال، بزرگ‌ترین خدای کنعانی، بوده‌است. تومو ایشیدا اعتقاد دارد فرضیه طرفداری پرستندگان یهوه و خدای یبوسی از دو مدعی سلطنت بر مدارک تأیید نشده استوار است. تیشا بئاو
۲- معبد اول که توسط سلیمان نبی ساخته شده بود توسط بابلیان تخریب شد. بخت النصر بعد از دو سال محاصره موفق شد که اورشلیم را تصرف کرده و یهودیان را به تبعید در بابل ببرد. بر اساس تلمود معبد در روز نهم آو شروع به سوختن کرد و آتش آن تا روز دهم آو ادامه داشت. مناره شمس تبریزی
روی دیوارهای ورودی، شماری برنوشته نمایش داده شده‌است که دربردارنده اطلاعات تاریخی دربارهٔ شمس تبریزی و مولانا و همچنین بنا و معماری این اثر تاریخی است. در زمینه وابستگی این مناره با شمس چنین آمده‌است: «ارتباط مناره شمس تبریزی از اینجاست که شاه اسماعیل اول صفوی با ارادتی که به شمس تبریزی داشت، کاخ خود را در کنار آرامگاه شمس ساخت و طبق منابع تاریخی، سلطان سلیمان قانونی در دومین حمله خود به آذربایجان روز پنج شنبه ۹۴۲ هـ.ق. همراه صدر اعظم خود به زیارت تربت شمس آمد و واقعه‌نویس همراه او نصوحی السلاحی مطراقچی در کتاب «بیان منازل سفر عراقین» خبر این بازدید را نوشته و تصویری از خوی کشیده‌است. همچنین این موضوع در «منشأت السلاطین» اثر فریدون بیگ و «تاریخ امپراطوری عثمانی» از روزنامهٔ سفر سلطان سلیمان قانونی پادشاه عثمانی هامر پورگشتال نیز آمده‌است. بعدها کاخ شاه اسماعیل در حملات عثمانی‌ها که خوی سه بار تخریب شد از بین رفت و با گذشت قرن‌ها آرامگاه شمس نیز ویران گردیده و از آن مجموعه کاخ همراه با سه منار با تزئینات شاخ و جمجمه قوچ و آرامگاه دو تا منار باقی ماند و نام شمس تبریز گرفت که یکی از منارها نیز مقارن با جنگ جهانی اول (تقریبا صد سال قبل) خراب شد.» خرفخانه‌های کوه سلیمان
خرفخانه‌های کوه سلیمان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، جاده قدیم مشهد مرغاب به پاسارگاد، ۱ کیلومتری غرب دشت احمد بیگی، برارتفاعات کوه سلیمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. زورخانه مسجدسلیمان
زورخانه مسجدسلیمان مربوط به دوره پهلوی است و در داخل محدوده شهری مسجد سلیمان، جنوب میدان انقلاب (میدان مرکزی شهر) خیابان آزادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امامزاده اسماعیل (همدان)
امامزاده اسماعیل در محوطهٔ گورستان قدیمی همدان در انتهای خیابان باباطاهر قرار دارد. این امامزاده با نقشهٔ مربع شکل به ابعاد هشت در هشت متر ساخته شده و گنبد نسبتاً موزونی بر فراز آن قرار دارد. در ضلع غربی آن برجستگی محدبی به صورت نیم استوانه وجود دارد که به دلیل وجود طاق نما و صفه است که در داخل بنا وجود دارد. لوحه‌ای از سنگ مرمر در بالای در ورودی نصب شده‌است. معبد بردنشانده
بَرد نشانده در ۱۶ کیلومتری مسجدسلیمان، جاده اندیکا و سد شهید عباسپور واقع شده‌ است. این اثر در تاریخ ۲اسفند۱۳۲۷ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسجدسلیمان
سادات قیری که خاندانی اهل تجارت بودند و به فرمان شاه تهماسب اول صفوی مالکیت زمینهای قیلارستان (مسجدسلیمان) را در اختیار داشتند، در مسیر تجارت خود بین شوشتر و اصفهان، هنگام عبور از دره خرسان به چشمه‌هایی برخوردند که مایع سیاه‌رنگی از آن تراوش می‌کرده است. بعدها درمی‌یابند این ماده همان قیری است که در شاهنامه از آن سخن گفته شده و در زمان‌های دور از آن برای قیراندود کردن آثار تاریخی شوشتر همچون بندقیر و بند قیصر و نیز به‌عنوان جنگ‌افزار استفاده شده است. این خاندان برای استفاده از این مایع سیاه رنگی که کشف کرده بودند، ابزاری ساختند و با استفاده از دیگی به ارتفاع ۴ متر و قطر ۲ متر، نفت را چند روز متوالی گرم نموده و غلیظ سازی می‌کردند تا حدی که مواد اضافه آن تبخیر شود و قیر مذاب باقی بماند. سپس با تخلیه این مواد در آب سرد، قیر لایه لایه شده و در آخر برای فروش به شهرها و کشورهای دیگر به شوشتر حمل می‌کردند. مسجد سلمان
بنای سابق مسجد سلمان به دست حسین لرزاده در سال ۱۳۲۲ و در تهران، خیابان ۱۷ شهریور، بالاتر از میدان خراسان، حد فاصل کوچه‌های تشکری و فریدوند ساخته شده بود. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید اما تنها دو ماه بعد هیئت امنای آن بدون هماهنگی با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران و تنها با دریافت مجوز شهرداری تهران اقدام به تخریب و گودبرداری این مسجد کرد و مقدمات ساخت سازه‌ای دیگر به جای آن را گذاشت. سازمان میراث فرهنگی علیه هیئت امنا اقامه دعوی کرد. لازم به ذکر است که پیش از آن هم حمام سلمان که در نزدیکی همین مسجد بود تخریب شده بود. پالمیرا
در آن زمان که این شهر به دست گروه دولت اسلامی افتاده بود تخریب بناهای تاریخی و آثار هنری و کشتار مورخان و باستان شناسان به راهبرد این گروه در جنگ با تاریخ، فرهنگ و روشنفکری تبدیل شده‌بود. اواخر ماه اوت ۲۰۱۵ رسانه‌ها از تخریب معبد تاریخی «بعل» واقع در شهر باستانی تدمر (پالمیرا) سوریه خبر داده بودند. همچنین در هفته اول اکتبر سال ۲۰۱۵ گروه دولت اسلامی «طاق نصرت» این شهر باستانی را نیز تخریب کرد. در ژوئیه ۲۰۱۵ شبه نظامیان داعش در اقدامی علیه میراث فرهنگی، شش تندیس باستانی از جمله تندیس معروف به شیر اللات را تخریب کرده بودند. عبدالکریم مدیر اداره آثار باستانی سوریه پس از این اقدام داعش اعلام کرد که این تندیس با صفحه فلزی و کیسه‌های شن پوشیده شده بود تا از آسیب احتمالی ناشی از درگیری‌های مسلحانه در امان بماند اما داعش آن را بیرون آورده و از بین برد. کارشناسان این اقدام را بزرگترین جنایت داعش علیه میراث باستانی پالمیرا عنوان کرده بودند. مسجدسلیمان
در مسجد سلیمان نیز علاوه بر تخت‌گاه بردنشانده و سرمسجد، بالای تپه‌ای در محله کلگه که مشرف است بر بیمارستان شرکت نفت نیز کاخی بنا نهادند که تاکنون آثار و بقایای آن بجای مانده و در آن تپه، مجسمه‌ها و سکه‌هایی از عهد ایلامی‌ها و هخامنشی‌ها پیدا شده‌است. مسجدسلیمان
در شمال شرقی مسجدسلیمان بر روی تپه‌ای باستانی بنام سرمسجد آتشکده‌ای مربوط به آن دوران وجود دارد که پروفسور گیرشمن باستان‌شناس فرانسوی این آتشکده را مربوط به دوران می‌داند. مسجدسلیمان را در قدیم سرمسجد می‌نامیدند و علت آن وجود این آتشکدهٔ باستانی بود. در زمان حمله اعراب تازی‌ها می‌خواستند که آن را از بین ببرند اما ایرانیان به دروغ به آن‌ها گفتند که این معبد ساخت سلیمان نبی می‌باشد و چون سلیمان بسیار مورد احترام اعراب بود آن‌ها از این عمل سر باز زدند. هیکل سلیمان
قرن‌ها پیش و روزگاری که فراماسونری به تازگی شکل گرفته بود، هر عضو این تشکیلات و ماسون باور عمیق بر این داشت که فراماسونری از معبد سلیمان ریشه گرفته و در همین معبد بوده‌است که شاه سلیمان، هیرام و هیرام ابیف سرپرستی و هدایت لژهای خود را بر عهده گرفته و درجات و سطوح نمادین را شکل داده‌اند! مسجد اموی دمشق
مسجد جامع اموی ()، یا جامع اُموی ()، مهم‌ترین مسجد سوریه است که در بخش قدیمی شهر دمشق واقع شده‌است. مسجد جامع اموی توسط ولید بن عبدالملک، ششمین خلیفه امویان بر بنای کلیسایی که در آن تربت یحیی به خاک سپرده شده بود، ساخته شد. او در سال ۸۶ هجری به دست خود تخریب این کلیسا، که خود روی ویرانه‌های معبد ژوپیتر ساخته شده بود و در آن زمان بیش از ۳۰۰۰ سال قدمت داشت را آغاز کرد. بخشی از بنای مسجد جامع اموی دمشق دارای قدمتی بالغ بر ۱۴۰۰ سال است و از جاذبه‌های مهم گردشگری و زیارتی شهر دمشق محسوب می‌شود. هیکل سلیمان
در وسط هیکل سلیمان فضایی مطهر وجود داشت که به آن قدس الاقداس می‌گفتند و تابوت عهد خداوند در آن جا قرار داشته‌است. تصور بر آن بوده که مکان حضور دائمی خدایی است که معبد متعلق به اوست یا نیروی الهی او همواره در آنجا موج می‌زند. حتی کاهن اعظم فقط سالی یک مرتبه در یوم کیپور اجازهٔ ورود به آن فضا را داشته‌است. معبد دوم اورشلیم
بر اساس کتاب مقدس بعد از آزاد شدن یهودیان از بابل به دست کوروش ترتیب بازسازی استان یهود که باقی‌مانده پادشاهی یهودا بود صورت گرفت. زائران یهودی از بابل به سمت اورشلیم با تعداد زیاد سرازیر شدند. در این زمان شور مذهبی زیادی در بین یهودیان صورت گرفت. اولین مسئله مهم برای یهودیان بازگرداندن معبد سلیمان و ایجاد قربانی روزانه بر اساس قوانین تورات بود. فرماندار استان یهود زروبابل نیز دید مثبتی نسبت به بازسازی معبد یهودیان نشان داد و پول زیادی توسط او و یهودیان برای بازسازی معبد داده شد. اولین کار یهودیان پیدا کردن محل سابق معبد و اشیای آن و ایجاد پایه معبد در محل دقیق قبلی آن بود. در بین یهودیان شور و اشتیاق زیادی ایجاد شده بود ولیکن بعضی مردم استان یهود از حضور آنان خوشحال نبودند. ساماریان نیز اعلام آمادگی به کمک به یهودیان کردند؛ ولیکن یهودیان و زروبابل کمک آنان را رد کردند. این کار باعث شایعه‌های زیادی علیه یهودیان شد. بر اساس کتاب عزرا ساماریان از یهودیان به شوش و اکباتانا شکایت کردند. هفت سال بعد کوروش کبیر درگذشت و کامبیز جانشین او شد. بعد از مرگ او سمردیس تقلبی به مدت هفت یا هشت ماه جایگزین او شد. در سال بعد داریوش با قتل سمردیس به پادشاهی رسید و بازسازی معبد ادامه یافت. دو پیامبر یهودی حگای و زکریا نیز در بازسازی نقش مهمی داشتند. معبد در سال ۵۱۶ قبل از میلاد برای افتتاح آماده شد. روز افتتاح معبد روز سوم ماه آدار بود در سال ششم پادشاهی داریوش بود. با اینکه یهودیان از بازسازی معبد بسیار خوشحال بودند ولیکن این مسئله مشخص بود که یهودیان دیگر مانند زمان سلیمان یک ملت مستقل نیستند و بلکه تحت سلطه پارسیان قرار دارند. کتاب حگای پیش‌بینی می‌کند که ابهت معبد دوم از معبد اول بیشتر شود. به دلیل اینکه بعضی اشیای معبد در زمان حمله بابلیان تخریب یا گم شده بود اشیای زیر در معبد دوم وجود نداشتند: در معبد دوم قدس الاقداس به وسیله پرده (بر خلاف دیوار) از بقیه معبد جدا شده بود. در میشکان معبد دوم دارای: بود. معبد دوم دارای بسیاری از اشیای طلایی معبد اول که در زمان بابلیان به بابل برده شده بود ولیکن توسط کوروش بازگردانی شده بود بود؛ ولیکن معبد دارای شکینا (به دلیل عدم وجود تابوت عهد) و روح القدس که در معبد اول وجود داشتند نبود. صدقیا
در یازدهمین سال سلطنت صدقیا، نبوکدنصر موفق به تسخیر شهر گشت و آن جا را و معبد سلیمان یا هیکل سلیمان را ویران ساخت. اشکلون
گرچه اغلب شیعیان معتقدندکه راس الحسین در کنار پیکر وی در کربلا دفن شده‌است، برخی اعتقاد دارند راس الحسین به این شهر منتقل و در آن دفن گردیده بود. پس از مدتی بنایی بر روی آن ساخته شده که به مشهد نبی حسین مشهور گردید. در جریان جنگ‌های صلیبی در سال ۱۱۵۳ میلادی راس الحسین به مصر منتقل گردید اما محل دفن راس الحسین همچنان مورد زیارت شیعیان و اهل سنت بود. پس از تأسیس دولت اسرائیل در فلسطین، بدستور موشه دایان این بنا همچون دو مسجد دیگر از مساجد موجود در شهر توسط ارتش اسرائیل تخریب گردید. مسجد صاحب‌الامر
این بنا به دستور شاه تهماسب یکم ساخته شده است. بعدها با حملهٔ سپاهیان عثمانی به‌ایران، مسجد صاحب‌الامر به‌طور کلی ویران گردید. کاتب چلبی در کتاب «جهان‌نما» در این‌باره می‌نویسد: «"در قسمت شرقی میدان صاحب‌آباد متصل به‌جامع سلطان‌حسن، مسجد مزین دیگری وجود داشت که چون بنایش از شاه تهماسب بود، عساکر عثمانی جابه‌جا خرابش کردند."» پس از عقب‌نشینی عثمانیان، این مسجد توسط «میرزا محمدابراهیم» -وزیر آذربایجان در زمان شاه سلطان حسین- مورد بازسازی قرار گرفت. حسن عسکری
حرم هادی و حسن عسکری دو بار تخریب شد. اولین حمله در ۳ اسفند ۱۳۸۴ که با بمب‌گذاری در مرکز گنبد، گنبد و بخشی از گلدسته‌های حرم را ویران کردند. دومین حمله نیز در ۲۳ خرداد ۱۳۸۶ رخ داد که گلدسته‌ها نیز مورد تخریب واقع شد. درویشی (دشتی)
نام قدیمی این روستا احتمالاً گنبدان بوده و سپس درویشان و در محاوره امروزی به درویشی تغییر یافته که وجه تسمیه آن وجود دو امامزاده با دو گنبد زیبا در شمال و جنوب این روستا بنام گنبد شاهزاده محمد در جنوب که پس از زلزله ویرانگر سال ۹۲ تخریب شد و هم‌اکنون توسط خیرین و معتمدین روستا بازسازی شده‌است و دیگری معروف به گنبد شاه سلیمانی (امامزاده سلیمان) در شمال روستا و در دل جنگلهایی بود که در حد فاصل درویشی با روستاهای حمویی و دشتزال قرار داشت که متأسفانه بعد از سیل ویرانگر سال ۶۵ هیچ آثاری از آن باقی نمانده و هم‌اکنون در بستر رودخانه مند واقع شده‌است. حسب آنچه سینه به سینه نقل شده‌است این روستا در طول تاریخ به علت حوادث و بلایای طبیعی چندین بار با خاک یکسان شده و گورستانهای قدیمی و تاریخی اطراف این روستا حکایت از آن دارد. در قدیم این روستا بعنوان نقطه پشتیبانی سایر روستاهای صعب العبور و ماوراء رودخانه مند محسوب می‌شده به ویژه که فرامین و تصمیمات حکومتی توسط ضابطین و خوانین این روستا به سایر روستاها از جمله «باغان»، «کردلان»، «سرچشمه»، «نبرد»، «خرس‌آباد»، «تنگ نخل»، «اسماعیل محمودی» و سایر عشایر قشلاق‌نشین ابلاغ می‌شده‌است. هیکل سلیمان
فراماسونری یک پیمان برادری بوده و مواردی را از معبد سلیمان الهام گرفته‌است. در سردر تمامی لژهای فراماسونری دو ستون بوآز «ستون سمت چپ» و جشین «ستون سمت راست» قرار دارند که از معبد سلیمان الهام گرفته شده‌اند. آیین رده‌های پایین فراماسونری از داستان ساخت معبد سلیمان توسط فردی به نام هیرام ابیف صحبت می‌کند و فردی که مایل است وارد آیین فراماسونری شود باید تجربه هیرام ابیف را تکرار کند. سلیمان
مهم‌ترین کار سلیمان از دیدگاه متون یهودی، ساخت معبد بود؛ گفته‌اند که او این کار را با کمک دیوان و فرشتگان انجام داد. بنا به شیوه‌ای معجزه‌آسا ساخته شد و سنگ‌های بزرگ خود بلند می‌شدند و در جای مناسب قرار می‌گرفتند. سلیمان سنگ‌ها را با استفاده از کرم‌هایی به نام شمیر می‌تراشید و اشمدایی، رئیس دیوان، کسی بود که او را شمیرها آشنا کرد. خود اشمدایی هم توسط بنیایا، وزیر سلیمان، به اسارت گرفته شده بود. سلیمان در ساخت معبد چنان ثابت‌قدم بود که معبد بعد از هفت سال آماده شد، در حالی‌که ساخت قصر ۱۴ سال طول کشید. در این زمینه، او از پدرش داوود برتر بود زیرا داوود ابتدا خانه خودش را ساخت و سپس به فکر میشکان، محل سکونت خدا، افتاد. در واقع، اگر سلیمان معبد را نمی‌ساخت او را به خاطر گناهانش در میان پادشاهان بی‌ایمان قرار می‌دادند. همچنین به زیبایی تخت سلطنت سلیمان اشاره شده و گفته شده هیچ تختی پیش یا پس از آن به آن زیبایی نبود. حیوانات به سلیمان در بالا رفتن از تخت کمک می‌کردند؛ بعد از مرگ سلیمان این تخت از دست اسرائیلیان خارج شد و به مصر، بابل، یونان و نهایتاً روم برده شد. صومعه تاتو
در سال ۱۰۴۴ میلادی «کلیسای مریم مقدس» و ساختمان‌های اطراف آن در طی هجوم نیروهای نظامی کشور همسایه تخریب شد اما در فاصله کوتاهی پس از آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. در سال ۱۸۰۷ میلادی کلیسای مریم مقدس در قسمت شمالی صومعه ساخته شد. در سده ۱۲ میلادی، پس از حمله سلجوقیان و رخداد زلزله‌ای، صومعه آسیب گسترده و قابل توجهی را متحمل شد. در سال ۱۱۷۰ میلادی، ترکان سلجوقی در طی حمله‌ای باعث خسارات بیش تر و سوزاندن ۱۰۰۰۰ نسخه خطی شدند. صومعه تاتو در اواخر سده ۱۳ میلادی به تلاش اسقف استفانوس بازسازی شد. در زمان حمله‌های تیمور لنگ به سیونیک، صومعه تاتو مورد غارت و سوختگی قرار گرفت و بخش قابل توجهی از املاک صومعه به تاراج رفت. در طی حکومت شاهرخ فرزند تیمور لنگ، صومعه تاتو دوباره مورد دست درازی تیموریان قرار گرفت. صومعه تاتِو در طی سده ۱۷ و ۱۸ میلادی ساختمان‌های قدیمی مورد بازسازی قرار گرفتند و ساختمان‌های جدیدی به مجموعه اضافه شد. اما در سده ۱۸ میلادی بار دیگر توسط آقامحمدخان قاجار مورد حمله قرار گرفت. مسجدسلیمان
از دیدنی‌های این شهر می‌توان به اولین چاه نفتی در خاورمیانه، دامنه کوه آسماری، تفرجگاه تمبی، آتشکده سرمسجد و پرستشگاه برد نشانده که بزرگ‌ترین معبد روباز هخامنشی در ایران و جهان است، اشاره کرد. مسجد سلیمانیه
مسجد سلیمانیه استانبول (انگلیسیSüleymaniye Mosque:) نه تنها خیره کننده، بلکه شاهکاری از معمار معروف «سنان» (Mimar Sinan) می‌باشد. این مسجد به دستور سلطان سلیمان اول، یا سلیمان کبیر، بزرگترین و ثروتمندترین سلطان عثمانی ساخته شده‌است. ساخت بنا در سال ۱۵۵۰ آغاز شد و ۳۵۰۰ صنعتگری که روی آن کار می‌کردند مأموریت خود را طی ۷ سال به اتمام رسانیدند. مسجدسلیمان
ساکنان اولیه عموما از عشایر اسکان‌یافته بختیاری و مردم شوشتر بودند. سپس «اداره» به «میدان نفتون» تغییر نام داد. نامهای دیگری نظیر سرمسجد نیز به کار می‌رفت. در سال ۱۳۰۳ هجری خورشیدی هنگام بازدید رضاخان از سرمسجد دستور به تغییر نام سرمسجد به مسجدسلیمان داد و بدین ترتیب در سال ۱۳۰۵ و به تصویب مجلس شورای ملی نام مسجدسلیمان را بر این شهر نهادند. این شهر به عنوان یکی از بخش‌های شهرستان شوشتر محسوب میشد، تا اینکه در سال ۱۳۳۶ بصورت شهرستانی مستقل درآمد. شاه سلیمان یکم
مدرسه میرزا حسین از جمله دیگر سازه‌هایی بود که به فرمان شاه سلیمان ساخته شد. کاروانسرای شیخ علی خان زنگنه از دیگر بناهای دوران سلطنت شاه سلیمان است که به فرمان وزیر اعظم او ساخته شد. حرم امام رضا که بر اثر زلزله تخریب شده بود در سال ۱۶۷۶ به فرمان شاه سالیمان بازسازی شد هم‌چنین در ضلع غربی تخت فولاد مقبره‌هایی برای اشخاص مهم هم‌چون صائب تبریزی ساخته شد. حرم امام رضا
به‌گزارش ابن ابی الحدید در شرح نهج‌البلاغه، در سال ۶۱۸ ه‍.ق مغول‌ها به طوس حمله کردند و این شهر را غارت کرده و مردم را به قتل رساندند. سپس وارد مشهد شدند و آن‌جا را هم خراب کردند. مولف تاریخ آستان قدس رضوی از قول ابن ابی الحدید می‌نویسد که مغول‌ها مردم مشهد را به قتل رساندند، به حرم رضوی خسارت‌هایی زدند و اموال و اثاثیهٔ آن را غارت کردند، اما به بنای اصلی صدمه نزدند. همچنین عطاملک جوینی در تاریخ جهانگشا از خرابی حرم به دست مغول‌ها چیزی نگفته‌است و فضل بن روزبهان خنجی نیز در مهمان‌نامهٔ بخارا — که حملهٔ مغول‌ها را به طوس و مشهد را شرح داده — بیان می‌کند که مغولان این حرم را خراب نکردند، زیرا کتیبه‌های سال ۶۱۲ ه‍.ق که قبل از این حمله نصب شده بوده هنوز برجاست. در نهایت، فرسودگی‌ها و احیاناً خرابی‌ها و خسارات واردشده به حرم در دورهٔ حکومت ایلخانیان بازسازی شد. دو کتیبهٔ در ضلع شمالی گنبدخانه نیز، متعلق به سال‌های ۷۱۲ و ۷۶۰ ه‍.ق هستند. توران امیرسلیمانی
خانه توران امیرسلیمانی در ضلع جنوب غربی تقاطع پسیان و اسماعیلی در منطقه زعفرانیه قرار داشت. این ملک در تاریخ ۲۸ تیر ۱۳۹۵ تخریب شد. هیکل سلیمان
هیکل سلیمان بر روی تپهٔ موریا قرار داشته‌است. این تپه همان است که هم‌اکنون مسجدالاقصی و قبه الصخره بر روی آن قرار دارند. دربارهٔ موقعیت مکانی دقیق هیکل بر روی تپه، نظرها متفاوت است. هم‌اکنون سه احتمال برای آن وجود دارد که به ترتیب در صحن شمالی، در محل کنونی قبه الصخره و در صحن جنوبی (بین مساجد الاقصی و صخره) هستند. مسجدالاقصی
این مسجد در حمله ۱۹۶۷ اسرائیل به کرانه باختری به تصرف اسرائیل درآمد و از آن زمان در اشغال اسرائیل می‌باشد. این اشغال ازنظر کشورهای جهان و قطعنامه‌های سازمان ملل متحدد، غیرقانونی است و به موجب آن، نیروهای اسرائیلی باید از آن عقب‌نشینی نمایند. از زمان اشغال یهودیان که اعتقاد دارند که بقایای معبد «هیکل» (معبدی که بنا به اعتقادات یهودی توسط سلیمان نبی به دستور خداوند ساخته شده و شرح آن در کتاب مقدس، بخش عهد عتیق آمده‌است) در زیر مسجدالاقصی قرار دارد، برای تخریب مسجد الاقصی و احیای آن معبد تلاش می‌کنند. معبد دوم اورشلیم
محل معبد کاملاً خراب شده بود و تبدیل به زباله دانی گردیده بود. بعد از مدتی کشمکش با مردمی که در این مدت در آنجا ساکن شده بودند کار ادامه پیدا کرد. معبد در زمان داریوش اول در سال ۵۲۱ قبل از میلاد در سال ششم پادشاهی او تکمیل شد و تقدیم شدن معبد به خداوند در سال هفتم پادشاهی او صورت گرفت. یوسفوس فلاویوس اشاره می‌کند که هرود بزرگ معبد را به‌طور کامل در ۱۸–۲۰ قبل از میلاد بازسازی کرد. از این زمان معبد گاهی به عنوان معبد هرود شناخته می‌شود. رومیها در سال ۷۰ بعد از میلاد معبد دوم و تمامی اورشلیم را به فرماندهی تیتوس تخریب کردند و شورش یهودیان را که چهارسال قبل شروع شده بود پایان دادند. تنها قسمتی که از معبد باقی مانده‌است طبق نظر یهودیان دیوار غربی آن (دیوار ندبه) است، حال آنکه بعضی مسیحیان اعتقاد دارند که بنا به پیش‌بینی عیسی و نوشته یوسفوس فلاویوس هیچ چیزی از معبد باقی نمانده است. مسجدسلیمان
در زمان صفویه مخصوصاً دوره شاه تهماسب اول، بقعه هفت شهیدان که از فرزندان موسی کاظم می‌باشند، ساخته شد و تولیت این بقعه و مالکیت زمینهای مسجدسلیمان امروزی که اراضی قیلارستان (یا قیرلارستان) نامیده می‌شد در اختیار خاندان سادات قیری که از مبلغان مذهبی شهر شوشتر بودند قرار گرفت. در چند کیلومتری بقعه هفت شهیدان، «پَرنوشته» وجود دارد که با خط کوفی نوشته شده ولی متأسفانه بر اثر عدم حفاظت از این میراث گران‌بها، خطوط آن از بین رفته‌است و روی آنها را تراشیده‌اند به طوری که اصلاً تشخیص آنها مشکل به نظر می‌رسد. نرسیده به پَرنوشته سمت چپ، روستایی قدیمی به نام «ده گه» وجود دارد که آثار و بقایای ساختمان‌های آن هنوز استوار و برقرار است. در نزدیکی این روستا، قبرستانی قدیمی وجود دارد، که روی یکی از سنگ قبرها نقش شمشیری حک کرده‌اند و در آن نوشته شده‌است: «مرز بین چهارلنگ و هفت لنگ». معبد مهر
این معبد به عنوان یکی از کامل‌ترین پرستشگاه‌های تاریخی ایران، در دوره اسلامی یعنی زمانی که ایلخانیان بر ایران پارسی حکومت می‌کردند دستخوش تغییراتی شد تا نشانه‌هایی از اسلام اکنون بر تن این معبد به یادگار بماند. در مطالعات باستان شناسي سال هاي اخير به سرپرستي دکتر سعيد ستارنژاد و تيم همراه انجام شده مشخص گرديد اين نيايشگاه متعلق به مذهب بودايي ها در مراغه بوده است. وجود کتيبه قرآني در داخل معبد اشاره به فتح بزرگي دارد که يادآور تسلط حاکمان ايلخاني بر اين شهر است. اين آثار و صدالبته این نشانه‌ها اکنون به دلیل اهمال مسوولان امر با تیشه و چکش غارتگران میراث ایرانی بیشتر آشنا هستند تا ضربه مرمت استادکاران آثار تاریخی برای حفظ این یادگار کهن ایرانی. مسجدسلیمان
افشاریان از طریق شوشتر و دشت بتوند از منطقه قیلارستان (مسجد سلیمان) عبور کردند. و راه کهگیلویه و بویراحمد را در پیش گرفتند تا اینکه بعد از غائله ترکان افشاری که علیه نادرشاه برپا کرده بودند، نادرشاه دوازده هزار خانوار ترک از ترکان افشاریه را بطرف خوزستان اعزام نمود و اسکان داد و عده‌ای از آنها در بین منطقه راهدار و شوشتر باقی ماندند و به قُندل زوها یا گندلزی‌ها معروف می‌باشند. افراد این طایفه بیشتر در شوشتر و روستای درخزینه شوشتر و همچنین سایر شهرهای خوزستان سکونت گزیدند. از افشارها، قلعه حسین‌خان افشار در روستای درخزینه به جای مانده است. ایلام (تمدن)
اعمال منظم نیایشی ایلامیان - جدا از سفرهای زیارتیشان- در معابد و زیارتگاه‌هایی صورت می‌گرفت که مهم‌ترین معبد شناخته شده چغازنبیل است. در میان حصارهای داخلی و خارجی این معبد می‌توان باقی مانده‌های سه معبد دیگر را مشاهده کرد. در قسمت چپ داخلی، بلافاصله پس از دروازهٔ شمالی دیوار درونی، معبد هُومبَن قرار دارد؛ در وسط و در سمت راست شکل، جایگاهی قرار دارد که به دو خدا هیشمیتیک و روهورَتِر (اعضای پرستش گاه در کوه‌های انشان) اختصاص دارد. در گوشهٔ شرقی صحن مقدس مکانی که سیَنکوک نامیده می‌شود معبدی است که به گروهی از خدایان تعلق داشته که شامل چهار جفت خدا تحت عنوان نَپرَتِب بوده‌اند؛ نَپ واژهٔ ایلامی به معنای خدا است و رَتِپ در حالت جمع به معنای روزی دهنده است؛ به این ترتیب نَپرَتِب به معنای خدایان روزی دهنده - شاید خدایان مؤنث- بوده‌اند. از دیگر معابد ایلامیان می‌توان به معبد و پرستشگاه سُوهسیپا و پرستشگاه‌های بِلتیا و ایشنی کاراب (ایشنیکَرَب) اشاره نمود. سلیمان
کتابی به نام کلید کوچکتر سلیمان وجود دارد که دارای سحرهایی منسوب به سلیمان است. این سحرها روش‌های ارتباط با ارواح و اجنه را بیان می‌کنند. طبق افسانه‌ها و تاریخ این کتاب در مسجدالاقصی دفن شده و محل دقیق آن مشخص نیست. اما تا به امروزه افراد بسیاری از جمله یهودیان به دنبال آن بودند تا از قدرت آنچه در راه خوب و چه در راه ضد بشر استفاده کنند. کعبه
در دوره بعد از اسلام کعبه چهار بار به کلی ویران شده و از نو بنا شده‌است. دو بار اول به سده اول هجری برمی‌گردد. در جریان جنگ‌هایی که بین امویان و عبدالله بن زبیر فرماندار وقت مکه صورت می‌گرفت کعبه دو بار ویران شد. بار اول آتش گرفت و بار دوم توسط سپاهیان حجاج بن یوسف با منجنیق سنگ باران شد. سومین تخریب مکه به ۹۳۰ میلادی برمی‌گردد که قرامطه- که از شیعیان اسماعیلی بودند- به مکه حمله کردند و حجاج را قتل‌عام کردند و چاه زمزم را با جنازه‌های کشتگان پر کردند. آنان حجرالاسود را ربودند و با خود به احسا- در شرق عربستان- بردند. تخریب چهارم کعبه در نتیجه سیلی بود که در سال ۱۶۲۹ میلادی رخ داد. پس از آن سلطان مراد چهارم ساختمان کعبه را با سنگ‌های گرانیتی از نو بنا کرد که این ساختمان تا عصر حاضر به جا مانده‌است. هرایون
پس از تخریب معبد رهیویکاس، یک معبد بزرگتر تقریباً در جهت غربی، که به «معبد بزرگ» یا «معبد پلیکرات» معروف است ساخته شد (۳)، پس از ستمگر معروف ساموس که در زمان ساخت آن حکمرانی کرده‌است. این معبد عرض و ، یکی از بزرگترین معبدهای یونانی است. شیر سنگی همدان
در سال ۳۱۹ ه‍.ق نیز که دیلمیان همدان را به تصرف خود درآوردند دروازه شهر را به کلی تخریب کردند. مردآویج دیلمی قصد داشت یکی از آن‌ها را به ری منتقل نماید ولی چون موفق نشد پنجه‌های یکی از شیرها را شکست و دیگری را به‌طور کامل تخریب نمود مجسمه آسیب دیده تا سال ۱۳۲۸ هجری شمسی بر روی زمین افتاده بود تا اینکه مهندس سیحون طراح و معمار آرامگاه بوعلی‌سینا آن را در جایگاه کنونی قرار داد. در دوره اسلامی، این شیر را محافظی برای شهر و طلسمی بر رد بیماری برمی‌شمردند. جویندگان گنج آن را شکسته‌اند و برجستگی بینی آن بر اثر بوسه‌های زنان جویای همسر صاف شده‌است. مسجد سلطان سلیمان
مسجد سلطان سلیمان () یک مکان مذهبی-عبادتی در شهر ماریوپول اوکراین که به افتخار سلیمان یکم پادشاه عثمانی ساخته شده‌است. مسجد سلطان سلیمان در سال ۲۰۰۷ میلادی توسط تاجر ترکیه‌ای سیحان صالح مورد ساخت‌وساز قرار گرفت.الگوبرداری در ساخت این مسجد از روی مسجد سلیمانیه استانبول انجام گرفته‌است.در سال ۲۰۰۷ میلادی مسجد سلطان سلیمان مرکز فرهنگی مسلمانان ماریوپول نیز شد. مشهد نبی حسین
مشهد نبی حسین یا «مقام حسین» زیارتگاه و مسجدی در شهر عسقلان در فلسطین بود که به اعتقاد برخی مسلمانان راس الحسین در آنجا قرار داشت. این زیارتگاه که قدمت آن به قرن ۱۱ میلادی باز می‌گشت و از آثار باستانی فلسطین به‌شمار می‌رفت در سال ۱۹۵۰ توسط ارتش اسرائیل و فرماندهی موشه دایان تخریب شد. در نوشته‌های تاریخی از این بنا به عنوان با شکوه‌ترین بنای موجود در شهر غسقلان نام برده شده‌است. مسجد جامع کرمانشاه
در قسمت جنوبی مسجد، مسجد دیگری با صحن و شبستان کنونی وجود دارد که به «مسجد امیری» معروف است که بعده‌ها توسط «امیر نظام زنگنه» از امرای دوره محمد شاه قاجار و اوایل سلطنت ناصر الدین شاه قاجار ساخته شد و در بمب باران سال ۱۳۵۹ ویران شد. هیکل سلیمان
ساخت معبد توسط سلیمان در قرآن نیز بیان شده‌است؛ در واقع داوود ساخت معبد را آغاز کرد اما قبل از آن که بنای مسجد به پایان برسد داود رحلت کرده و تکمیل بناء را به سلیمان سفارش نمود ولیکن در قرآن ساخت معبد نه توسط فقط انسان‌ها و بلکه توسط جنهایی که سلیمان بر آن‌ها حاکم شده بود انجام می‌شود. این جن‌ها به دستور خداوند تحت سلطه سلیمان قرار گرفته بودند و برای او کار می‌کردند. هنگامی که مرگ سلیمان فرا رسید او ایستاده بود و کار جن‌هایی را تماشا می‌کرد. خداوند وقتی جان او را گرفت او همچنان بر عصای خود تکیه کرده بود و جن‌ها تصور می‌کردند که او همچنان نظاره گر کارهای آنان است. از این رو به کار خود ادامه دادند تا زمانی که یک موریانه عصای او را خورد و او به زمین افتاد و جن‌ها فهمیدند که او از دنیا رفته بوده‌است. امامزاده عبدالله (آمل)
در سال‌های اخیر ساختمان اصلی امامزاده تخریب شد و معماری آن که به زمان پهلوی و به دست ملکه فرح پهلوی برمی‌گشت به دلیل کلیسایی بودن شکل مقبره از بین رفت و اعتراضات زیادی را در پی داشت و جای آن طرح جامع امامزاده که بزرگترین طرح امامزاده‌ای در شمال ایران است جایگزین بقعه قبلی شد. کعبه
خانهٔ کعبه یا خانهٔ خدا بنایی در میان مسجد الحرام در شهر مکه در کشور عربستان سعودی است. کعبه مقدس‌ترین مکان از نظر دین اسلام است. نام کعبه اشاره به چهارگوش بودن این سازه دارد. در قرآن، کتاب مذهبی مسلمانان آمده که بنای کعبه بدست ابراهیم و پسرش اسماعیل بازسازی شده‌است و نخستین سازنده آن آدم بوده‌است. کعبه قبل از گسترش اسلام نیز از مکان‌های مقدس اعراب به‌شمار می‌رفت. بادیه‌نشینان عرب سالی یک مرتبه اختلافات قبیله‌ای خود را کنار می‌گذاشتند و برای پرستش خدایانشان در کعبه گرد می‌آمدند. مسجدسلیمان
در شمال شهر در منطقه نفتک واقع است و کار جابجایی مسافران را به وسیله اتوبوس‌ها و سواری‌های پلاک کرایه انجام می‌دهد. عبدالله بن سعود آل سعود
در ۱۸۰۱ حرم حسین بن علی (نوه محمد) در کربلا توسط سپاه عبدالله بن سعود تخریب شد، که موجب خشم مسلمانان شیعه گردید. اضافه بر این مردم زیادی در شهرهای مقدس اسلامی مکه و مدینه کشته شده و مسجد النبی توسط سپاه او در همان سال صدمه دید. در نتیجه، مسئولین عثمانی خود را در شرایطی یافتند که مجبور بودند سعودی‌ها را بابت جرایم شان مجازات کنند چرا که عثمانی‌ها حاکم رسمی جزیره العرب بودند. محافظ اماکن مذهبی اسلام خلیفه ترک-عثمانی در قسطنطنیه، محمود دوم بود. ابن سعود که یک، پیروی وهابیت/سلفی‌گری مکتب اثری (متن گرا) الهیات اسلامی بود، سلطان محمود دوم را به دلیل حمایت او از باورهای ماتریدی کافر دانست. محمود دوم به نیروهای مصری دستور داد به جزیره العرب رفته و عبدالله بن سعود و متحدانش را شکست دهند. در ۱۸۱۸، یک سپاه مصری به رهبری ابراهیم محمد علی پاشا (پسر محمدعلی پاشا) نیروهای عبدالله را کلاً نابود کرد و کنترل پایتختشان، درعیه در نجد را دست گرفت. عبدالله بن سعود به همراه دو حامی وهابیش دستگیر شدند. آنها به زندان در قسطنطنیه فرستاده شدند. عبدالله و دو حامیش به دلیل جرایمشان علیه مساجد و شهرهای مقدس در ملأ عام سر بریدن شدند. ابن سعود که وهابی بود و مجاز به شنیدن موسیقی نبود مجبور شد پیش از مرگ به لوت گوش دهد. سلیمان یکم
سلیمان همچنین به حمایت از توسعهٔ بناهای یادبود در قلمرو تحت حکومتش مشهور است. او قصد داشت با پیاده‌سازی پروژه‌هایی چون ساخت پل‌ها، مساجد، کاخ‌ها، و نهادهای عمومی و خیریه، قسطنطنیه را به مرکز تمدن اسلامی بدل کند. باشکوه‌ترین این بناها را معمار چیره‌دست سلطنتی، معمار سنان، طراحی و ساخته‌است. معماری عثمانی در زمان سنان اوج بالندگی و شکوه خویش را تجربه کرد و سنان خود مسئولیت ساخت ۳۰۰ بنای یادبود را در سرتاسر امپراتوری عثمانی بر عهده گرفت که در این میان، مساجد سلیمانیه و سلیمیه دو شاهکار او به حساب می‌آیند. مسجد سلیمیه در آدریانوپل (امروزه ادرنه) و در زمان سلطنت سلیم دوم، پسر سلیمان، ساخته شد. سلیمان همچنین اقدام به مرمت قبةالصخره و دیوارهای بیت‌المقدس و بازسازی کعبه در مکه نمود و مجتمعی نیز در دمشق بنا کرد.پسران دختران زندان سلیمان (پاسارگاد)
زندان سلیمان بقایای دیواری باستانی از دوره هخامنشیان می‌باشد که امروزه به زندان سلیمان موسوم است. این دیوار به بلندای ۱۴ متر در محوطه باستانی پاسارگاد و در شمال محدوده کاخ‌ها قرار داشته و در اصل باقی مانده یک برج سنگی چهار ضلعی مسقف بوده‌است. پژوهشگران با توجه به شباهت این بنا در پاسارگاد با کعبه زرتشت در نقش رستم تحقیقاتی را دربارهٔ کاربرد اصلی و نقشه این بنا داشته‌اند. بنا به سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت، برج سنگی کعبه زرتشت، دژنبشت نامیده شده که شاید به محل نگهداری اوستای مقدس اشاره داشته‌است. غیر از فرض یاد شده کاربری آرامگاهی و نیز معبد برای این بنا پیشنهاد شده‌است. در سال ۱۳۹۵ گروه‌های باستان‌شناس به منظور یافتن پاسخی درخور، به منظور شناسایی هویت واقعی بنا، تصمیم گرفت تا تپهٔ کوتاهی که در جنوب شرق بنای زندان واقع است را کاوش کند. پیوند این پشته با برج سنگی به وضوح در نقشه اولیه محوطه و تصاویر قدیمی هوایی دیده می‌شود. یافته‌های کاوش در این فصل شامل تراشه‌های زائد حاصل از ساخت مکعب‌های سنگی زندان سلیمان، سفال شاخص هخامنشی و نیز سرپیکان سه پره مفرغی از همان دوره است. این بقایا در نهشته‌های کاوش شده در این تپه به خوبی نشان از قدمت آثار کشف شده به دوره هخامنشی دارد. مری بویس استاد دانشگاه و پژوهشگر در رشته مطالعات زرتشتی این برج را آرامگاه کاساندان همسر کوروش بزرگ قلمداد کرده‌است. مسجد سلیمانیه
پشت مسجد سلیمانیه یک گورستان و دو آرامگاه شامل مقبره‌های سلطان سلیمان اول و همسرش روکسلانا (خرم سلطان) که به زیبایی بازسازی شده‌اند، مقبره دخترش مهریماه، مادرش صالحه دل آشوب و خواهرش آسیه قرار دارند. دقیقاً خارج از دیوارهای مسجد و جلوی بنا، آرامگاه معمار سنان واقع شده‌است. این آرامگاه برای عموم و گردشگران تور استانبول قابل بازدید نیست. خانیمن
خانیمن، شهری در مرکز بخش کامفیروز شمالی شهرستان مرودشت در استان فارس ایران است.این شهر در دارای بخش قدیم و جدید بوده است . در اواخر دوره پهلوی مردم این شهر به قسمت جدید نقل مکان میکنند. تا همین چند سال قبل تر بخش قدیم (ده دومنی) پا برجا بود ولی متاسفانه به دلیل استفاده به عنوان زمین زراعی از بین رفته و تنها طرحی بسیار مات از آن باقی مانده. آخرین قسمتی که از بخش از بین رفت قلعه سلیمان خان بود که آن هم به دلیل طمع استفاده زمین به عنوان برنجزار تخریب شد.بین بخش قدیم و جدید کانال آبی ( جو بالایی) وجود دارد که از چند روستا بالاتر بین سربست الله مرادخانی سرچشمه میگیرد. البته در بخش قدیم هم کانال آبی وجود داشته که مرز بین روستا و زمین های کشاورزی در آن زمان بوده.پلی بخش جدید(ده بالایی) و بخش قدیم (ده دومنی)را به هم متصل می نموده معروف به پل آسیاب (پل آسیو). حمام عمومی در قسمت پایینی پل سخته شده که از حدود سال ۱۳۹۲ دگر مورد استفاده قرار نگرفت.لازم به ذکر است حمام عمومی قدیمی که به سبک حمام های زندیه و قجری ساخته شده بود در این مکان وجود داشته که متاسفانه در سال ۱۳۸۸ با تصمیم اشتباه شورای شهر تخریب گشت. معبد هرکول
معبد هرکول یک مکان تاریخی در امان پایتخت اردن است که تصور می‌شود مهم‌ترین سازه رومی در قلعه امان باشد. بنا به کتیبه‌های موجود، این معبد زمانی ساخته شد که جمینیوس مارچانوس Geminius Marcianus، بر عربستان حکمرانی می‌کرد. (۱۶۲–۱۶۲) مسجدسلیمان
سید محمد علی امام شوشتری در مورد بنای شهر مسجدسلیمان چنین می‌نویسد : «... بنای شهر مسجدسلیمان در سال ۱۲۸۵ خورشیدی برابر با ۱۹۰۶ میلادی اتفاق شد، به این ترتیب که متصدیان امور شرکت نفت در آن سال عِمارتی در آن جا ساخته و شروع به حفر چاه شماره یک کردند. چون چاه به نفت رسید، پرمایگی آن توجه متصدیان شرکت را جلب نمود و آنان را به آینده امیدوار ساخت لذا بلافاصله شروع به ساختن راه‌ها و کندن چاه‌های دیگر نمودند و ساختمانهای بسیاری برای کارکنان اروپایی، هندی و ایرانی برپا کردند و همین که کار در آنجا فراوان شد مردم بسیاری از اطراف در مسجدسلیمان گرد آمده و به کار مشغول شدند و سرزمین ویران پر از سکنه و آبادی شد.» مسجد سلمان فارسی
مسجد سلمان فارسی مسجدی است که در روستای سلمان پاک در منطقه مدائن واقع شده‌است، تقریباً در ۳۲ کیلومتری (۲۰ مایلی) جنوب شرقی بغداد، عراق. این مکان یکی از اماکن مقدس عراق است. این حرم از لحاظ تاریخی یک مسجد اهل سنت بوده است. اما در سال‌های اخیر به مسلمانان شیعه واگذار شده‌است. این مسجد به نام سلمان فارسی، صحابه‌ی پیامبر اسلام نامگذاری شده‌است و مقبره او را در خود جای داده‌است. هروستراتوس
هروستراتوس (به انگلیسی: Herostratus; ) — یا اروستراتوس (به انگلیسی: Erostratus) — یک یونانی بود که در سده ۴ پیش از میلاد می‌زیست و با ایجاد عمدی حریق برای از بین بردن معبد آرتمیس، یکی از عجایب هفت‌گانه جهان باستان، دچار بدنامی شد. او این کار را برای جاودانه کردن نام خود در تاریخانجام داد و در واقع به هدف خود دست یافت. نام او به یک نام کنایه‌آمیز برای کسانی تبدیل شده‌است که مرتکب این عمل مجرمانه می‌شوند. در تاریخ آمده که سبب بدنامی هروستراتوس سوزاندن معبد آرتمیس در شهر اِفِسوس در امپراتوری ایران (در حال حاضر در ترکیه) بتاریخ ۲۱ ژوئیه ۳۵۶ قبل از میلاد بوده‌است. این معبد به افتخار ایزدبانویی محلی ساخته شده بود که توسط یونانیان با آرتمیس، الهه شکار، وحوش و زایمان تلفیق شده بود. ساختمان این معبد عمدتاً از سنگ مرمر بود و توسط کرزوس پادشاه لیدیه به جای یک ساختمان قدیمی‌تر که بر اثر سیل نابود شده بود ساخته شد. معبد ۱۳۰ متر طول داشت که با ستون‌هایی به ارتفاع ۱۸ متر پشتیبانی می‌شدند و یکی از عجایب هفت‌گانه جهان باستان به‌شمار می‌رود. پالمیرا
در دوران جنگ داخلی سوریه، خسارت گسترده‌ای به شهر پالمیرا وارد شد. در سال ۲۰۱۳ ستون‌های معبد بَعَل به شدت آسیب دیدند. جای گلوله‌ها بر ستون‌های معبد دیده می‌شوند. به گفته مأمون عبدالکریم، با شدت گرفتن درگیری میان دولت و مخالفان، ارتش سوریه برای مقابله با مخالفان، نیروهای خود را در برخی مناطق باستانی مستقر کرد؛ در حالی که مخالفان در باغ‌های اطراف شهر مستقر بودند.