کودتای هفت ثور میان چه کشورهایی در گرفت؟
انقلاب ثور
انقلاب یا کودتای ۷ ثور (اُردیبِهشت ۱۳۵۷) مطابق (۲۸–۲۷ آوریل ۱۹۷۸) انقلابی بود به رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان مورد حمایت شوروی، علیه حکومت محمد داوود خان رئیس‌جمهور افغانستان که در ۷ ثور ۱۳۵۷ اتفاق افتاد و داوود خان همراه اعضاء خانواده‌اش در کاخ ریاست جمهوری کشته شدند. این انقلاب منجر به ایجاد دولتی با حضور نورمحمد تره‌کی به‌عنوان رئیس‌جمهور (دبیر کل شورای انقلاب) شد. داوود خان، خود با فروانداختن حکومت پسر کاکا (عمو) آخرین پادشاه افغانستان، محمد ظاهرشاه، در سال ۱۹۷۳ به قدرت رسیده بود. ثور، نام دری برای دومین ماه از فصل بهار در سالنامه فارسی است. این شورش هم در این ماهِ از سال صورت گرفت و از همین رو نام خودش را از این ماه وام گرفت. این شورش بهانه‌ای برای دخالت نظامی ارتش سرخ شوروی در سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) و جنگ‌های نه ساله (۱۳۵۸–۱۳۶۷) میان مجاهدین افغانستان و شوروی شد.
کودتای ۲۰ ژوئیه
از آغاز سلطه هیتلر بر آلمان گروه‌های مختلفی در ارتش آلمان در مخالفت با او شکل گرفته بودند. فعالیت این گروه‌ها به دلیل هراس آن‌ها از کشیده شدن دوباره آلمان به جنگ جهانی در ۱۹۳۸ و در پی تهدیدات هیتلر علیه چکسلواکی به اوج رسید. اما قرارداد مونیخ و تصرف بدون خونریزی چکسلواکی به افزایش محبوبت هیتلر کمک کرد و بسیاری از این گروه‌ها از تلاش برای جایگزینی هیتلر منصرف شدند. از سال ۱۹۴۲ و پس از شکستهای ارتش آلمان در شوروی و شمال آفریقا، به دلیل پافشاری هیتلر بر ادامه جنگ، فعالیت این گروه‌ها در راستای حذف هیتلر دوباره از سرگرفته شد. هدف اصلی این گروه‌های از حذف فیزیکی هیتلر این بود که هیتلر از سال ۱۹۳۴، نظامیان را به یادکردن سوگند وفاداری به خودش وادار کرده بود و بسیاری از نظامیان سرپیچی از فرمانهای هیتلر را خلاف شرف و آیین نظامیگری می‌دانستند؛ در نتیجه این گروه‌ها به این نتیجه رسیده بودند که برای نجات آلمان به ناچار باید به صورت فیزیکی او را حذف کنند. محمداسلم وطنجار
نقش وطنجار در کودتای کمونیستی ۱۹۷۸ بسیار مهم بود. وی با راهنمایی حفیظ‌الله امین، واحد موتوریزه قطعه شماره ۴ و واحد زرهپوش تانک‌های قطعه شماره ۱۵ پلچرخی را علیه دولت هدایت می‌کرد. حبیب‌الرحمن، خواهرزاده حفیظ الله امین از رهبران کودتا، بامداد ششم ثور، دستور آغاز کودتا را از پدرش به سید محمد گلاب‌زوی، عضو کمیته مرکزی حزب دموکراتیک خلق رساند. آنگونه که از سید محمد گلاب‌زوی، در کتاب افغانستان در قرن بیستم نقل شده، او توانست پیام حفیظ‌الله امین را تا ساعت یک همان شب، به همه قطعات و واحدهای هوایی و زمینی برساند. زامبیا
در تاریخ ۱۳۷۱/۱۲/۱۸ روزنامه‌های زامبیا خبر از کشف کودتای توسط حزب یونیپ (حزب مخالف دولت) دادند و نوشتند کشورهای ایران، سوریه، لیبی و فلسطین تصمیم به تأمین بودجه این طرح کودتا داشته‌اند. سفارت ایران این اتهام را شدیداً تکذیب کرد. یک هفته بعد، ورنون موآنگا وزیر امور خارجه با فراخواندن سفیر ایران تصمیم دولت زامبیا مبنی برقطع رابطه با ایران را به اطلاع وی رساند. هم‌زمان با اعلام قطع رابطه زامبیا با ایران و عراق یکی از نمایندگان مجلس از حزب حاکم به نام آقای بادات از وزیر امور خارجه سؤال کرد این تصمیم از سوی اسرائیل اتخاذ شده یا دولت زامبیا؟ وزارت اقتصاد افغانستان
با کودتای هفت ثور سیستم اقتصادی کشور که قبلاً سیستم مختلط اقتصادی بود به سیستم اقتصاد رهبری شده تغییر یافت و اولین وزیر پلان این سیستم سلطان علی کشتمند مقرر گردید که به تعقیب آن دکتر شاه ولی و انجینر محمد صدیق عالمیار این پست را بعهده گرفتند. کودتای ۱۹۶۶ (سوریه)
کودتای ۱۹۶۶ سوریه سه سال پس از کودتای حزب بعث در سوریه رویداد. علت این کودتا کشمکش بین طبقه جوان و مسن حزب بعث سوریه به دلایلی چون فساد و ضعف بود. در واقع این کودتا، عصیان نسل جوان حزب بعث بود. متعاقب این کودتا میشل عفلق و امین الحافظ سرنگون و حافظ اسد وزیر دفاع شد. ارتش هفتم ایالات متحده
ارتش هفتم ایالات متحده یک لشکر زرهی از شاخه نیروی زمینی ایالات متحده است که از سال ۱۹۴۳ در خلال جنگ جهانی دوم فعالیت خود را آغاز کرد. این لشکر در جریان جنگ جهانی دوم توسط ژنرال جورج پتن فرماندهی می‌شد و عملیات مشعل، نبرد شمال آفریقا، نبرد تونس و تهاجم متفقین به سیسیل از جمله نبردهای مهم این لشکر بود. عملیات مشعل
به رغم مقاومت اولیه نیروهای فرانسوی دولت ویشی، کودتایی که توسط نیروی مقاومت فرانسه در شهر الجزیره در ۸ نوامبر صورت گرفت، عملیات سپاه نوزدهم فرانسه را قبل از فرود متفقین خنثی کرد. ژنرال مارک کلارک، معاون آیزنهاور توانست دریاسالار ژان فرانسوا دارلان، نماینده ارشد دولت ویشی در آفریقای شمالی و ژنرال آلفونس ژوین، فرمانده نیروهای مسلح فرانسوی دولت ویشی در آفریقای شمالی را متقاعد کند تا به نیروهای فرانسوی دستور دهند تا در ۱۰–۱۱ نوامبر مقاومت مسلحانه خود را در اوران و مراکش متوقف کنند؛ و در ازای این همکاری، دارلان زمانی که نیروهای فرانسوی به متفقین در آفریقای شمالی ملحق شدند، به عنوان حاکم غیرنظامی فرانسوی آفریقای شمالی باقی‌ماند. البته این انتخاب با نارضایتی بریتانیا همراه بود چرا که دارلان فردی ضد بریتانیایی بود و آنها وی را همدست آلمانی‌ها می‌دانستند. کودتا
کودتا سرنگونی ناگهانی و خشن دولت یا حکومت وقت توسط گروهی کوچک است. پیشنیاز اصلی یک کودتا، کنترل تمام یا بخشی از نیروهای مسلح است. برخلاف انقلاب که معمولاً توسط عده زیادی از مردم که برای تغییرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به وقوع می‌پیوندد. کودتا تغییر در قدرت از بالااست که صرفاً به جابجایی شخصیت‌های سیاسی حاکمیت می‌انجامد. یک کودتا به ندرت بر سیاست‌های بنیادین اقتصادی و اجتماعی یک کشور تأثیر می‌گذارد. در دو سده اخیر کشورهای زیادی در آسیا، قاره آفریقا و آمریکای لاتین کودتا را تجربه کرده‌اند. محمدحسین صادقی نیلی
پس از کودتای هفت ثور زمزمه‌های مقاومت در برابر رژیم استقرار یافته در کابل قوت گرفت. در دایکندی صادقی نیلی در تاریخ ۱۹ حمل ۵۸ همراه با تعداد کثیری از مردم آن سامان، به قصد تصرف خدیر به حرکت درآمدند. با این که مردم، سلاحی جز تبرزین و خردم و بیل نداشتند، ولی مرکز ولسوالی طی یک درگیری شدید و کوتاه مدت به تصرف مردم درآمد. به فاصله اندکی مردم شارستان قیام کردند و این ولسوالی آزاد شد. صادقی و همرزمانش، پس از آزادسازی دایکندی از کمونیستها، برای فتح بامیان آماده شدند، که در روز هفت ثور ۵۸ ولسوالی ورس پاکسازی می‌شود، پس آن رهسپار پنجاب می‌شوند و مرکز آن ولسوالی را نیز با کمک و مساعدت مردم آن دیار در تاریخ ۱۱/۲/۵۸ آزاد می‌کنند. آنگاه با همدستی مجاهدان سائر نواحی یکاولنگ را فتح می‌کنند؛ و سپس با هماهنگی مردم و مجاهدین ولسوالی‌های یاد شده و دیگر مناطق به بامیان یورش بردند. این بار، قیام تاریخی و «بامیان» رقم می‌خورد و جمع کثیری از جهادگران آزادی‌بخش در بامیان کشته می‌شوند و با وجود تلاش‌های مجاهدین، به علت نبود تسلیحات و عدم آشنایی مجاهدان از منطقه، و فنون جنگی نظامی، مرکز بامیان آزاد نگردید. صادقی سپس عزم فتح ترین‌کوت مرکز ولایت ارزگان را نمود، با هماهنگی‌های که با مجاهدین پشتون داشت، زمانی معینی را برای آزادسازی معین کرده بود، ولی وقتی که حمله به ترین‌کوت آغاز می‌شود، همکاری صورت نمی‌گیرد، لذا صادقی و یارانش بدون فتح ترین‌کوت به منطقه برمی‌گردد. ورنر فون هفتن
ورنر کارل فون هفتن ستوان یکم ارتش آلمان که عضو مقاومت المان و دسیسه گران نظامی بر عیله هیتلر و حزب نازی بود. او به عنوان یک قهرمان ضد نازی المان محسوب می‌شود که در کودتای ۲۰ ژوئیه شرکت داشته‌است. انقلاب رمضان
انقلاب رمضان که به عنوان انقلاب ۸ فوریه و کودتای فوریه ۱۹۶۳ نیز شناخته میشود، یک کودتای نظامی بود که توسط شاخه عراقی حزب بعث انجام شد و به سرنگونی عبدالکریم قاسم نخست وزیر عراق در سال ۱۹۶۳ انجامید. این کودتا در فاصله ۸ تا ۱۰ فوریه ۱۹۶۳ اتفاق افتاد. به معاون سابق قاسم، عبدالسلام عارف که بعثی نبود عنوان عمدتاً تشریفاتی رئیس جمهور داده شد در حالیکه ژنرال برجسته بعثی احمد حسن البکر به مقام نخست وزیری رسید. قویترین رهبر دولت جدید دبیرکل شاخه عراقی حزب بعث علی صالح السعدی بود که کنترل گروه شبه نظامی گارد ملی را در دست داشت و کشتار صدها نفر - اگر نه هزاران- از مظنونین به کمونیسم و دیگر مخالفان در پی کودتا را سازماندهی کرد. کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹
در سال ۱۹۰۷ م. قرارداد ۱۹۰۷ میان کشورهای بریتانیا و امپراتوری روسیه در سن پترزبورگ امضا شد. کودتای اوت
کودتای اوت () یا عملیات کودتای ۱۹۹۱ تلاش برخی اعضای دولت اتحاد جماهیر شوروی و نیروهای اطلاعاتی و نظامی برای تصاحب قدرت از دست رییس‌جمهور این کشور میخائیل گورباچف بود که در نهایت شکست خورد و از عوامل فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بود. جنگ هفت‌ساله شمالی
جنگ هفت ساله شمالی (همچنین شناخته شده به جنگ هفت ساله اسکاندیناوی و اولین جنگ شمالی) جنگی میان پادشاهی سوئد و ائتلافی از دانمارک-نروژ، لوبک و لهستان-لیتوانی بود که میان سالهای ۱۵۶۳ تا ۱۵۷۰ میلادی به طول انجامید. جنگ زمانی شروع شد که فردریک دوم دانمارک تلاش کرد تا جلوی تجزیه کامل اتحاد کالمار را بگیرد و همچنین، اریک چهاردهم، شاه سوئد، کوشید تا موقعیت دانمارک را تضعیف گرداند. جنگ تا زمانی ادامه یافت که ارتش‌های هردو طرف به شدت خسته شدند و مردان زیادی نیز از بین رفتند. سرانجام این جنگ به بن‌بست رسید و دو طرف مجبور به امضای پیمان شچچین شدند. کودتای چکسلواکی
از نظر مسکو، کودتا در بدترین زمان ممکن و همزمان با گردهمایی وزرای خارجهٔ کشورهای غربی انجام شد. از نظر غربی‌ها کودتا نمونه‌ای از کمونیسم در ناپذیرفتنی‌ترین شکل آن بود و مسکو را متمایل به گسترش بی‌رحمانه و سرکوب آزادی می‌دانستند. جنگ هفت‌ساله
پس از افول امپراتوری‌های اسپانیا و پرتغال، فرانسه و انگلستان برای تبدیل شدن به قدرت مسلط استعماری با هم رقابت و دشمنی پیدا کردند. بریتانیا بیشتر در پی منافع ملی و فرانسه بیشتر در پی منافع دربار بود. تا نیمه قرن هجدهم، فرانسه ار نظر سلطه سیاسی و حضور در مناطق مختلف جهان از بریتانیا جلوتر بود. کودتای چکسلواکی
چکسلواکی تا انقلاب مخملی در سال ۱۹۸۹، حکومتی کمونیستی باقی ماند و کودتا مترادف با جنگ سرد شد. اتحاد جماهیر شوروی تشکیل بلوک یک‌پارچهٔ شوروی را کامل کرد. اثرات آن در اروپای غربی و آمریکا به اندازه‌ای عمیق بود که کشورهای غربی را در برابر بلوک کمونیستی متحد کرد. هم‌چنین تلاش‌های شوروی برای جلوگیری از تشکیل دولت آلمان غربی را بی‌نتیجه کرد و ایجاد اتحادیه اروپای غربی (یعنی پیمان بروکسل) را شتاب بخشید. همزمان با این نشست جورج بیدو، رئیس‌جمهور فرانسه پیامی به ژنرال مارشال ارسال کرد و از او خواست هر چه زودتر همکاری بین جهان قدیم (اروپا) و جهان جدید (آمریکا) گسترش یابد. کودتای ۶۲۸ میلادی
همان گونه که قابل پیش‌بینی بود خسرو پرویز مذاکرات را با دولت روم رد کرد زیرا خواهان نابودی بیزانس بود نکته اینجاست که متصرفات خسرو پرویز بجز ناحیه قفقاز، همه در دست دولت ساسانی بود شمال آفریقا مصر و شهرهای سوریه و قسمت بزرگی از ترکیه کنونی هنوز در دست سپاهیان خسرو بود. مشکلات جنگ با دولت بیزانس خسرو را از توطئه‌های دربار بی خبر ساخت، در دوران حکومت خسرو پرویز هر طیفی از نجیب زادگان و موبدان و بزرگان دولت یا از قدرت کنار گذاشته شدند یا مزایای خود را از دست داده بودند و به حاشیه رانده شده بودند. در دورانی که پادشاه درگیر مشکلات جنگ با بیزانس بود واین جنگ‌ها نارضایتی‌های زیادی در بدنه ارتش و دربار به وجود آورده بود بهترین فرصت برای یک کودتا بدست آرامش خواهان بود و برای آن‌هایی که از خسرو کینه به دل داشتند. از زمان ورود شیرین معشوقه خسرو، به دربار که فرزندانی برای خسرو به دنیا آورد نارضایتی‌های در دربار به وجود آورد او کیش مسیحی داشت و سخت محبوب خسرو بود و نفوذ زیادی در قدرت داشت، در دورانی که پادشاه در گیر مشکلات جنگ با روم بود مسئله ولیعهدی پیش آمد در این دوران شیرین می‌خواست به جای شیرویه که فرزند نخست خسرو بود فرزند خود را به نام مردانشاه به جانشینی همسرش بگمارد. خسرو پرویز آخرین پسر خود را از شیرین به نام مردانشاه وارث تاج و تخت اعلام کرد. این عمل آغازگر توطئه سیاسی در تیسفون شد مخالفین خسرو پشت سر شیرویه جمع شدند. شیرویه که مقام سلطنت را از ان خود می‌پنداشت از شنیدن این خبر آشفته شد و به همراه سرداران و نجیب زادگان دست به توطئهٔ خونینی زدند شیرویه به همراهی دسیسه گران طرح کودتایی را ریختند که پدر را از تخت به زیر بکشند و خود به نام قباد دوم به تخت نشیند، فرماندهی این کودتا را گشنسپ اسپا رهبری کرد. جنگ هفت‌ساله
پیروزی‌های نظامی پروس این کشور را به یکی از قدرت‌های بزرگ اروپا تبدیل کرد، ولی اثرات مخرب این جنگ، جمعیت پروس را به شدت کاهش داد. با این حال پس از جنگ هفت ساله بسیاری از کشورها افسران خود را به پروس فرستادند تا راز قدرت نظامی را از پروسی‌ها بیاموزند، که سبب شد ابتکارات نظامی پروس در بسیاری از ارتش‌های مدرن جهان تقلید شود. کودتای ۲۰ ژوئیه
کودتای ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۴، تلاش تعدادی از افسران ارتش آلمان برای حذف آدولف هیتلر و جلوگیری از شکست آلمان در جنگ جهانی دوم بود. در این کودتا با طرح‌ریزی نقشه‌ای، کلاوس فون اشتاوفنبرگ افسر ستاد ارتش آلمان نازی اقدام به بمبگذاری در مقر نظامی هیتلر در جبهه شرقی به نام آشیانه گرگ کرد. هیتلر در این ترور آسیبی ندید. به عقیدهٔ کودتاگران، به دلیل برخی سیاست‌های غلط هیتلر در سال‌های آخر جنگ، آلمان نازی رو به سقوط بود. انقلاب مه
دولتی که در ۲۵ ماه مه ایجاد شد، خود را به فردیناند هفتم، پادشاه مخلوع اسپانیا، وفادار نشان داد اما مورخان در مورد صمیمانه بودن یا نبودن این تصمیم اختلاف نظر دارند. از زمان میتره، بسیاری از مورخان تصور می‌کنند که این اعلان وفاداری صرفاً یک فریب سیاسی برای به دست آوردن استقلال بوده‌است. پریمرا خونتا با شورای نیابت، که هنوز فعال بود، بیعت نکرد و در سال ۱۸۱۰ هنوز شکست ناپلئون و بازگشت فردیناند به سلطنت بعید به نظر نمی‌رسید (سرانجام هم چنین اتفاقی در ۱۱ دسامبر ۱۸۱۳، با معاهده والنچای به وقوع پیوست). هدف از چنین فریبی به دست آوردن زمان برای تقویت موقعیت میهن‌پرستان و جلوگیری از واکنش‌هایی بود که ممکن بود منجر به قدرت‌یابی ضد انقلاب شود؛ زیرا تصور می‌شد اقتدار سلطنتی هنوز مورد احترام مردم است و نمی‌بایست هیچ انقلابی رخ می‌داد. این فریب که به «ماسک فردیناند هفتم» معروف است، توسط پریمرا خونتا، خونتا گرانده و حکومت سه‌نفری مورد استفاده قرار گرفت. مجمع سال سیزدهم تصمیم به اعلام استقلال گرفت اما به دلیل درگیری‌های سیاسی بین اعضای خود، موفق به این کار نشد. با این وجود آنان در اسناد رسمی از فردیناند چهارم یاد می‌کردند. قبل از اعلام استقلال در ۱۸۱۶، مدیران عالی گزینه‌های دیگری مانند مذاکره با اسپانیا یا تبدیل شدن به یک تحت‌الحمایهٔ انگلیس را نیز در نظر گرفتند. فصل هفتم منشور ملل متحد
این مورد اساس دخالت و اقدام نظامی سازمان ملل متحد در کره در سال ۱۹۵۰ در طی جنگ کره و استفاده از نیروهای چند ملیتی در عراق و کویت در سال ۱۹۹۱، اقدام نیروهای بین‌المللی علیه القاعده در افغانستان در سال ۲۰۰۱ و اقدام نیروهای بین‌المللی در لیبی در سال ۲۰۱۱ می‌باشد. تصمیمات متخذه تحت بخش هفتم، مانند تحریم اقتصادی با توافق اعضای سازمان ملل متحد صورت می‌گیرد.(عراق در 4 اسفند 1400 از ذیل بند هفتم منشور سازمان ملل خارج شد) هم‌چنین شورا می‌تواند طبق فصل ۷ منشور، افراد متهم به نقض قوانین بشردوستانه و حقوق بشر بین‌المللی را در دادگاه‌های بین‌المللی محاکمه و تحت پیگرد قرار دهد. کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل در روز ۲ دی ۱۳۹۳ (۲۳ دسامبر ۲۰۱۴) توافق کردند که دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در کره شمالی به رایزنی بپردازند. به رغم مخالفت روسیه و چین، برای نخستین بار، وضعیت حقوق بشر در یک کشور به موضوع بحث در شورای امنیت ملی بدل شد. مجمع عمومی سازمان ملل هم کره شمالی را به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت به دادگاه کیفری بین‌المللی ارجاع داد. جنگ هفت‌ساله
در ابتدای جنگ هفت ساله فرانسه و اتریش از یک سو و بریتانیا و پروس از سوی دیگر با هم متحد شدند که از آن به وارونگی اتحادها یاد می‌شود چرا که فرانسه دشمن دیرینه خاندان هابسبورگ اتریش بود، اما در ۱۷۵۶ با آن متحد شد و با هم پیمان دوستی ورسای را امضا کردند. کودتا (کتاب)
ترکیدن، غیرقابل اجتناب بود و تاریخ کوتا آشکار و نتایج آن نمایان شد. وقتی که ایرانیان انقلابی ۱۳۵۷ شاه را عزل و دولت عروسکی اش را با جمهوری اسلامی تحت فرمان آیت الله روح‌الله خمینی جایگزین کردند، این تغییرات برای خاورمیانه و دنیا پیچیده گشت و باعث سایه تیره در روابط ایران-ایالات متحده شد که تا به امروز (۲۰۱۳) هم باقی است. انحلال اتحاد جماهیر شوروی
در کودتای اوت هشت عضو بلندپایه حزب کمونیست از جمله رئیس کاگ‌ب، ضمن برکناری میخائیل گورباچف از رهبری اتحاد جماهیر شوروی، کمیته اضطراری کشور را تشکیل دادند. گورباچف، در یک خانه ییلاقی در ساحل دریای سیاه در بازداشت خانگی قرار گرفت. تانک‌ها به خیابان‌های مسکو سرازیر شدند. طرفداران دموکراسی در اطراف کاخ سفید مسکو - محل اقامت بوریس یلتسین، اولین رئیس‌جمهور روسیه، سنگربندی کردند. پس از سه روز رویارویی، کمیته اضطراری، شکست را پذیرفت. توطئه کودتای اوت ۱۹۹۱ توسط متعصبین کمونیست، با کمک یلتسین نقش برآب شد. طراحان کودتا می‌خواستند حزب کمونیست و اتحاد شوروی را حفظ کنند، ولی در عوض در جهت نابودی هردو کوشیدند. مرز دیورند
اما صحبت‌ها در همین‌جا بیشتر پیش نرفت و در کودتای ۷ ثور کشته شد. انقلاب
بیشتر انقلاب‌های قرن بیستم در جوامع در حال توسعه رخ داده‌اند، نه در کشورهای صنعتی. دو رویداد انقلابی که عمیق‌ترین نتایج را برای کل جهان داشته‌اند، انقلاب ۱۹۱۷ روسیه و انقلاب ۱۹۴۹ چین بودند. هر دو انقلاب در جوامع عمدتاً روستایی و دهقانی رخ دادند، اگرچه شوروی از آن هنگام تاکنون به سطح بالایی از صنعتی شدن دست یافته‌است. بسیاری از کشورهای جهان سوم نیز انقلاب را در این قرن تجربه کرده‌اند برای مثال مکزیک، ترکیه، مصر، ویتنام، کوبا و نیکاراگوئه. ایران در سال ۱۳۵۷ شمسی (۱۹۷۹ میلادی) انقلابی را پشت سر گذاشت. برخی جامعه شناسان و متفکران غربی از پرداختن به انقلاب ایران و نظریه‌پردازی در مورد آن پرهیز کردند، گیدنز که یک جامعه‌شناس انگلیسی و مشاور تونی بلر نخست‌وزیر اسبق انگلیس می‌باشد در کتاب مبانی جامعه‌شناسی خود در بیان انقلاب‌هایی که در قرن بیستم رخ داده‌است نامی از انقلاب ۱۹۷۹ ایران نبرده‌است.در صورتی که انقلاب ایران از اساسی‌ترین انقلاب‌های جهان بود به طوریکه بزرگترین متحد ایران در جهان یعنی ایالات متحده آمریکا را به بزرگترین دشمن تبدیل کرد. همچنین روابط کشورهای عربی منطقه و اسرائیل با ایران زیر و رو شد. جنگ هفت‌ساله
بریتانیا موفق شد هند و آمریکای شمالی را از حضور رقیب اصلی خود، یعنی فرانسه پاک کند و زمینه را برای حضور در سرزمین‌های دیگر مثل ایران، افغانستان، تبت و چین فراهم کند. همچنین بریتانیا بر بیش از نود درصد سرزمین‌های آمریکای شمالی تسلط یافت. کودتای ۲۸ مرداد
کودتای ۲۸ مرداد، کودتایی است که با طرح و حمایت مالی و اجرایی سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا (اس‌آی‌اس) و آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و با همراهی بخشی از ارتش شاهنشاهی ایران و کمک طرفداران محمدرضا پهلوی و پشتیبانی مخالفان محمد مصدق مانند سید ابوالقاسم کاشانی با هدف سرنگونی دولت قانونی محمد مصدق در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ رخ داد. در آمریکا از آن به نام عملیات تی‌پی آژاکس نیز یاد می‌شود. خشونت‌های قومی
سال ۱۹۷۸ میلادی شاهد انقلاب ثور بود. این دوره کشمکش شامل یک کودتا از جانب حزب دموکراتیک خلق افغانستان (PDPA) و گرفتن کنترل حکومت توسط این حزب تا سال ۱۹۹۲ میلادی بود. افرادی که در انقلاب شریک بودند، به تاریخ ۲۷ اپریل ۱۹۷۸ داوود را ترور نموده و کنترل حکومت را به‌دست گرفتند. نبرد واترلو
پس از فرار ناپلئون بناپارت از تبعید گاهش در جزیرهٔ البا و بازگشت مجدد او به قدرت در مارس 1815 به عنوان امپراتور فرانسه، بیشتر کشورهای اروپایی تحت عنوان ائتلاف هفتم بار دیگر گرد هم آمدند و شروع به بسیج ارتش کردند تا ناپلئون را شکست دهند.ارتش های ائتلاف هفتم در نزدیکی شمال شرقی فرانسه قرار گرفتند.ناپلئون برای مقابله با نیروهای دشمن، به سمت بلژیک که در آن زمان بخشی از پادشاهی متحد هلند بود حرکت کرد. هدف او، جلوگیری از پیوستن قوای کشورهای مختلف به یکدیگر بود تا بتواند جداگانه به آنها حمله کند. هفت رکن حکمت
"هفت رکن حکمت" شرح خودگفتهٔ زندگینامه‌ای از تجربیات وی در طی شورش اعراب در سالهای ۱۹۱۶–۱۹۱۸ است، زمانی که لورنس به عنوان عضوی از نیروهای انگلیس در شمال آفریقا در وادی رام اردن مستقر بود. وی با حمایت امیر فیصل و قبایل وی حملاتی را علیه نیروهای عثمانی از عقبه در جنوب تا دمشق در شمال ساماندهی کرد. بسیاری از مناطق داخل منطقه وادی رام برای جذب گردشگر به نام لورنس نامگذاری شده‌اند، هرچند شواهد کمی وجود دارد یا هیچ ارتباطی ببین وی و هیچ‌یک از این مکانها وجود ندارد، از جمله سازه‌های صخره ای نزدیک ورودی که اکنون به «هفت رکن» معروف است. استبداد صغیر
امپراتوری روسیه تزاری و امپراتوری بریتانیا در سال ۱۲۸۶ (۱۹۰۷ میلادی)، معاهده‌ای را امضا کردند که به موجب آن، مناطق شمالی ایران به عنوان مناطق تحت نفوذ روسیه و مناطق جنوبی به عنوان مناطق تحت نفوذ بریتانیا به رسمیت شناخته شد. با امضای این معاهده که به قرارداد ۱۹۰۷ شهرت یافت، بریتانیا پس از ۷۵ سال، از مخالفت و مقابله با روسیه برای اعمال نفوذ یا تجاوز به مناطق شمالی ایران دست برداشت و روس‌ها اجازه پیدا کردند که برای تضمین منافع خود به هر اقدامی که لازم بود دست بزنند، مشروط بر آن که دامنه این اقدامات به مناطق تحت نفوذشان محدود شود. این قرارداد با تلاش جمهوری فرانسه و به این منظور منعقد شد که رقابت دیرینه بریتانیا و روسیه در غرب آسیا خاتمه پیدا کند و زمینه اتحاد این دو قدرت جهانی علیه پادشاهی آلمان فراهم شود. مشروطه‌خواهان این قرارداد را خطری برای استقلال کشور دانستند و نسبت به آن واکنش نشان دادند. این معاهده دست روسیه را برای مداخله به نفع محمدعلی شاه بازتر کرد تا بتواند بدون واهمه از بریتانیا که به نوعی جانب مشروطه‌خواهان را داشت، اقدام کند. جنگ هفت‌ساله شمالی
با مرگ کریستیان سوم و گوستاو واسا در ۱۵۵۹ و ۱۵۶۰ میلادی، به ترتیب، سوئد و دانمارک هردو شاهانی جوان - اریک چهاردهم سوئد و فردریک دوم دانمارک - داشتند. فردریک دوم در رؤیای احیا اتحاد کالمار تحت سلطهٔ شاهی دانمارکی به سر می‌برد؛ در حالی که، اریک چهاردهم بر آن بود که به قدرت دانمارک در منطقه پایان دهد. مورگان شوستر
در سال‌های آغازین سده ۲۰ (میلادی)، دولت روسیه می‌کوشید قلمرو ش در شرق را بگسترد و در مقابل، دولت انگلستان که از خطر هم‌مرز شدن روسیه با هند آگاه بود، از گوسترش نفوذ روسیه جلوگیری می‌کرد. با جدی شدن خطر آلمان در اروپا، هر دو کشور با میانجی‌گری فرانسه بر این شدند که در باره قلمروهای شرقی دست از دشمنی بردارند. آن‌ها در سال ۱۹۰۷ میلادی (۱۲۸۶ خورشیدی) در سن‌پترزبورگ عهدنامه‌ای را امضا کردند که به قرارداد ۱۹۰۷ آوازه یافت. به‌موجب این عهدنامه مناطق جنوب و شرق ایران به‌عنوان حوزه نفوذ انگلستان، مناطق شمالی به‌عنوان حوزه نفوذ روسیه و مناطق مرکزی به‌عنوان منطقه بی‌طرف تعیین شد. پس از اطلاع دولت ایران، این معاهده مورد مخالفت و اعتراض دولت و مردم این کشور قرار گرفت، اما مثمر ثمر واقع نشد. یکی از پیامدهای این معاهده این بود که روسیه توانست بدون هیچ مخالفتی از سوی دولت انگلستان، از محمدعلی شاه در مقابل مشروطه‌خواهان حمایت کند و آغاز دوران استبداد صغیر را رقم بزند. هفت درباری تبعیدی
تغییر سیاسی روز هیجدهم ماه هشت حادثه‌ای سیاسی بود که در هیجدهم ماه هشت از سال سوم بونکیو (دوره) مطابق با ۳۰ سپتامبر ۱۸۶۳ در کیوتو به وقوع پیوست. در این حادثه طرفداران کوبوگاتای (اتحاد بین دربار و شوگون‌سالاری) شامل امپراتور کومی، شاهزاده کونی آساهیکو، قلمروی آیزو و همچنین قلمروی ساتسوما بودند، جناح تندرو طرفدار نظریه اخراج اجنبی شامل بخشی از اشراف به رهبری سانجو سانه‌تومی و قلمروی چوشو را از انجام کودتا در کیوتو بازداشتند و از دنیای سیاست در کیوتو بیرون راندند. کودتای ۱۹۶۱ الجزایر
این کودتا توسط چهار ژنرال بنامهای موریس چاله (فرمانده سابق فرانسه در الجزایر)، ادموند ژوهاد (بازرس سابق کل نیروی هوایی فرانسه)، آندره زلر (فرمانده سابق ارتش فرانسه) و رائول سالان (فرمانده سابق فرانسه درالجزایر) از بعد از ظهر ۲۱ آوریل تا ۲۶ آوریل ۱۹۶۱ در دوران جنگ الجزایر (۱۹۵۴–۶۲) انجام شد. توطئه کاتیلینا
توطئه کاتیلینا کودتایی بود که در سال ۶۳ قبل از میلاد در جمهوری روم به‌وقوع پیوست و عامل و بانی آن یکی از سرداران به نام لوکیوس سرگیوس کاتیلینا بود؛ این تلاشِ براندازی در دوران کنسولی مارکوس تولیوس سیسرو و گایوس آنتونیوس هیبریدا به‌وقوع پیوست. با رهبری‌های سیسرو، این توطئه خنثی شده و عاملانش مجازات شدند. جنگ هفت‌ساله
در اواسط سال ۱۷۵۷ وضعیت پروس بحرانی می‌نمود و جنگ در چهار جبهه کار را برای فردریک دشوار کرده بود. با این حال در نوامبر و دسامبر آن سال همه چیز تغییر کرد. فردریک ابتدا در پنجم نوامبر فرانسه را در نبرد رزباخ شکست داد، و در پنجم دسامبر در نبرد لوتن شکست سختی بر اتریش وارد نمود. سپس توجهش را متوجه سوئد کرد و در مدت کوتاهی آنان را از خاک پروس بیرون کرد و بخش زیادی از پومرانی سوئد از جمله شهر اشترالزوند را تصرف کرد. جنگ هفت‌ساله
یکی دیگر از پیامدهای این جنگ‌ها، وقوع انقلاب آمریکا و سپس انقلاب فرانسه بود. این جنگ سبب تهی‌شدن خزانه‌های مالی بریتانیا و فرانسه شده‌بود. پادشاهی بریتانیا برای پرکردن خزانه‌هایش، هزینه آن را به گردن مردم آمریکا انداخت و موجب شورش آنها و سرانجام انقلاب آمریکا شد. فرانسه که دیگر مستعمره ثروتمندی نداشت، نمی‌توانست که برای پرکردن خزانه‌هایش به مستعمراتش فشار بیاورد، در نتیجه دولت فرانسه به ناچار این هزینه‌ها را به مردم خودش تحمیل کرد که سرانجام موجب قیام مردم فرانسه شد. دایرکتوار فرانسه
در همین سال دیرکتوار سزای جنگ‌افروزی‌های خود را با ماجراجویی‌های ناپلئون در خاورمیانه دید. هنگامی که ناپلئون در مصر بود مخالفین در فرانسه بر ضد دیرکتوار متحد می‌شدند و بازگشت قدرت به ژاکوبنها شدنی می‌نمود. برای کودتا نخست امانوئل جوزف سییس و آنگاه یکی از پنج دیرکتور زمینه‌چینی نمودند. هنگامی که ناپلئون از مصر بازگشت مردم به او به چشم یک قهرمان نگاه می‌کردند و سییس انگاشت که فرد مورد نیاز خویش برای کودتا را یافته‌است. به هر روی ناپلئون بی‌درنگ دست به کودتا زد ولی سرانجام میوه این کودتا به ناپلئون رسید و نه سییس. کودتای مه (لهستان)
علت این قیام تا حدی برآمده از وضعیت فوق‌العاده‌ای بود که خطرات نوینی را برای ثبات و استقلال لهستان به ثمر آورد. پیلسودسکی از معاهدات جدیدی که میان جمهوری وایمار آلمان-فرانسه (پیمان لوکارنو) و جمهوری وایمار آلمان-شوروی (معاهده برلین (۱۹۲۶)) بدون دعوت از نمایندگان لهستان منعقد شده بود احساس خطر می‌کرد. جنگ هفت‌ساله
جنگ هفت ساله بر اثر حمله ناگهانی فردریش دوم در سال ۱۷۵۶ شروع شد. وی اتریشی‌ها را در لوبوسیتز شکست داد و قوای ساکس را در پیرنا به تسلیم واداشت ولی خود او از چهارسو مورد حمله قرار گرفت، از جنوب به وسیله اتریشی‌ها، از مشرق به توسط روس‌ها، از شمال به وسیله سوئدی‌ها و از مغرب به وسیله فرانسویان و متحدین آلمانی آنها، تنها متحد فردریک، پادشاهی هانوور بود که پادشاه آن پادشاه انگلیس هم بود. وی با دلاوری و مهارت جنگید و از بی‌ثباتی و کندی حریفان که نمی‌توانستند عملیات قوای خود را هماهنگ و منظم سازند استفاده کرد. در مغرب، فرانسویان، هانوور را به تصرف درآورده به آلمان‌ها ملحق شدند لیکن با آنکه در جنگ روسباخ شکست خوردند بر نیروهای نظامی هانوور فائق آمدند. اتریشی‌ها سیلزی را تصرف کردند ولی در مقابل حملات فردریک دوم در بوهم صورت دفاعی به خود گرفتند و با وجود فتوحاتی که در کولن، هوخ کیرشن، نصیب آنها شد در پراگ، لیگ نیتز و تورگو شکست یافتند؛ سرداران اتریشی فاقد مهارت و تدبیر فردریک دوم بودند، منتهی چون قوای بیشتری در اختیار داشتند، ساکس و سیلزی را متصرف شدند. اما روس‌ها پس از جنگ بی‌نتیجهٔ زورندورف، پروس شرقی را گرفته، در کونرسدورف نیز بر دشمن غلبه کرده، پومرانی و براندبورگ را به تصرف درآوردند و وارد برلین شدند. فردریک دوم با تمام تلاش و کوششی که معمول داشت ظاهراً قدرت مقاومت را از دست داده بود و در عین کمی وسایل و قلت تعداد سپاهی، از طرف دولت انگلیس هم دیگر کمکی به او نمی‌رسید؛ ولی در سال ۱۷۶۲ حادثهٔ غیرمترقبه‌ای او را نجات داد، به این معنی که چون الیزابت ملکهٔ روسیه درگذشت، پتر سوم جانشین او شد و پتر سوم مقام و منزلت والائی برای فردریک دوم قائل بود. سیاست روسیه از این پس تغییر کرد، امپراتور روس اتریشی‌ها را به تخلیه سیلزی واداشت و در همین موقع سوئدی‌ها حاضر به صلح شدند. اگرچه پتر سوم کمی بعد درگذشت و ملکه جدید روسیه، کاترین دوم، سیاست بیطرفی در پیش گرفت، لیکن ماری ترز دریافت که پیروزی در جنگ امکان‌پذیر نیست و به همین مناسبت مذاکراتی را آغاز کرد که به صلح هوبرتسبورگ منجر شد و این صلح وضع موجود را به حال خود نگاه داشت. جنگ هفت‌ساله
اتریش و پروس که هر دو جزئی از امپراتوری مقدس روم بودند برای تبدیل شدن به مهمترین قدرت این امپراتوری با هم رقابت داشتند. جنگ‌های جانشینی اتریش از ۱۷۴۰ تا ۱۷۴۸ به مدت هشت سال ادامه داشت و فرانسه و پروس از یک سو و بریتانیا و اتریش (خاندان هابسبورگ) از سوی دیگر صف‌آرایی کردند. در انتهای جنگ هم طرف‌های اروپایی (پروس و اتریش) به موازنه قدرت رسیدند و هم طرف‌های استعماری (بریتانیا و فرانسه). بر اساس صلح آکس لاشاپل فرانسه مجبور به تخلیه هلند شد که این امر موجب خشم مردم فرانسه گردید. کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹
جنگ جهانی اول با پیروزی متفقین پایان یافته بود و وقوع انقلاب اکتبر، همسایه شمالی ایران را از بازیگری در عرصه جهانی ناتوان کرده بود. در این هنگامه، دولت بریتانیا که خود را یکه‌تاز میدان می‌دید، به صرافت افتاد برای جلوگیری از نفوذ امواج انقلاب سرخ به سوی هندوستان، ایران را به عنوان کشوری حائل درآورد. جنگ صلیبی هفتم
همزمان با مذاکرات پاپ با مغولان و ارسال هیئت‌های نمایندگی به جانب یکدیگر، لوئی نهم که هنوز در قبرس مستقر بود، در دسامبر ۱۲۴۸، دو تن از نسطوریان به نام مارک و دیوید را که از جانب ایل‌چیکدای نویان و از موصل آمده بودند، ملاقات کرد. این دو تن همراه با خود نامه‌ای از جانب فرمانده مغول آورده بودند که در آن مغولان از خواستهٔ قبلی خود در قبال اروپاییان عقب‌نشینی کرده و خود را از حامیان و هواخواهان مسیحیان و مسیحیت معرفی کرده‌بودند. در این نامه ایل‌چیکدای به لوئی پیشنهاد داد که پس از فتح مصر، در آنجا مستقر شود تا وی به بغداد یورش برد. این‌چنین لوئی مانع از رسیدن نیروهای کمکی از مصر و شام به میان‌رودان و بغداد می‌شد. لوئی در جواب نامه فرماندهٔ مغول، هیأتی با سرپرستی آندره لونژومویی به جانب دربار گیوک خان فرستاد تا مذاکرات با مغولان را ادامه دهد؛ اما زمانی که هیئت نمایندگی به مغولستان رسید، گیوک خان مرده بود و همسر بیوه‌اش آغول قیمش به نیابت سلطنت حکومت می‌کرد. با این حال آغول نمایندگان لوئی را مورد تکریم قرار داد اما اعلام کرد که به دلیل مشکلات خانوادگی نمی‌تواند ارتشی را به سمت غرب بفرستد. هیئت نمایندگی پس از ۳ سال به نزد لوئی بازگشت و تنها ره‌آورد مذاکرات وی این بود که مغولان خواستار استمرار ارتباط میان خود با مسیحیان شدند. این جواب برخلاف انتظار و خواسته لوئی بود اما وی امیدوار بود که روزی بتواند با مغولان متحد شود. عملیات طوفان-۳۳۳
جمهوری دموکراتیک افغانستان در ابتدا توسط نورمحمد تره‌کی اداره می‌شد که حامی اتحاد جماهیر شوروی بود که به روابط صمیمی میان افغانستان و شوروی منجر شد. در سپتامبر ۱۹۷۹، تره‌کی به دلیل درگیری‌های درون‌حزبی توسط حفیظ‌الله امین برکنار شد. پس از این اتفاق و مرگ مشکوک تره‌کی (مشکوک به ترور به دستور امین)، روابط میان شوروی و افغانستان تیره شد؛ تا دسامبر رهبری شوروی با ببرک کارمل اتحاد برقرار کرده بود. اتحاد جماهیر شوروی برنامه خود را برای مداخله در افغانستان در ۱۲ دسامبر سال ۱۹۷۹ اعلام کرد، و رهبری شوروی عملیات طوفان-۳۳۳ (مرحله اول مداخله) را در ۲۷ دسامبر سال ۱۹۷۹ آغاز کرد. نیجر
با وقوع کودتا در این کشور، اتحادیه آفریقا که از ۵۳ عضو تشکیل شده و مقر آن در اتیوپی قرار دارد، وقوع آن را در نیجر محکوم نمود و خواهان بازگشت دموکراسی در این کشور گردید، همچنین اتحادیه اروپا و نیز الجزایر همسایه شمالی نیجر، کودتا در این کشور را محکوم نموده‌است. اما در عین حال آمریکا به صورت ضمنی از وقوع کودتا در این کشور حمایت کرده‌است و یک مقام ارشد آمریکا اعلام کرد که خود رئیس‌جمهور نیجر مقصر بروز کودتا در این کشور است. لشکر هفتم پیاده‌نظام (لهستان)
در سال ۱۹۴۴ و با آغاز عملیات تندباد لشکر هفتم بار دیگر توسط ارتش میهنی با استعداد دو هنگ پیاده‌نظام ایجاد گشت و نیروهای آن در درگیری‌های سنگینی علیه نازی‌ها شرکت داشتند. پس از سیطره شوروی بر لهستان بسیاری از این سربازان علی‌رغم وجود خطر دستگیری توسط ان‌کاوه‌ده به زندگی مخفی بازگشتند. (بنگرید به سربازان نفرین‌شده.) جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی
کودتای کمیته اتحاد ترقی و اصلاح قانون اساسی ۱۸۷۶ در سال ۱۹۰۸ با استقبال روشنفکران، آزادی خواهان به ویژه ملیت‌های تحت حاکمیت عثمانی به خصوص ارامنه روبرو گردید. این رویداد سبب گردید که احزاب سیاسی و فعال ارمنی مانند هنچاکیان‌ها و داشناک‌ها از فعالیت‌های حزبی علیه عثمانی دست بکشند و توجه‌شان را از عملیات در ایالت‌های ارمنی‌نشین عثمانی به ایران معطوف کنند و راه همکاری با جنبش مشروطه ایران را در پیش گیرند. زیرا آن‌ها معتقد بودند که پیروزی مشروطیت در ایران بازتاب مثبتی در کشورهای همسایه به ویژه عثمانی خواهد داشت. به علاوه انقلاب ایران موجب خواهد شد تا ارمنیان، مسلمانان قفقاز و امپراتوری عثمانی با هم متحد شوند. ویلهلم کاناریس
در ژانویه ۱۹۳۹ کاناریس اخطار جنگ هلند را ایجاد کرد که از سوی دولت بریتانیا جدی گرفته شد. در ۲۳ ژانویه ۱۹۳۹ دولت بریتانیا اطلاعاتی را دریافت کرد که در آن هشدارهایی مبنی بر قصد آلمان برای تهاجم به هلند در فوریه ۱۹۳۹ و استفاده از پایگاه‌های هوایی این کشور برای حمله و بمباران نقاط راهبردی بریتانیا برای رسیدن به نوعی «ناک-اوت» نظامی این کشور با استفاده از ویرانی کامل شهرهای آن بود. البته تمام این اطلاعات نادرست بود و به وسیله کاناریس ساخته شده بود تا سیاست خارجی بریتانیا را تغییر دهد. در این برنامه کاناریس موفق بود و داستان اخطار جنگ هلند باعث شد چمبرلین دستور «تعهد قاره ای» را صادر کند که باعث اعزام قوای قابل توجهی از سربازان نیروی زمینی بریتانیا به فرانسه در فوریه ۱۹۳۹ شد؛ بنابراین به نظر می‌رسد ام آی ۶ ارتباط خود با کارناریس را حتی بعد از امضای پیمان مونیخ در ۳۰ سپتامبر ۱۹۳۸ حفظ کرده بوده‌است. بعد از به قدرت رسیدن وینستون چرچیل در مه ۱۹۴۰ و به دنبال استعفای چمبرلن امیدهای کاناریس به خاطر موضع قوی نخست‌وزیر جدید علیه هیتلر تازه شد. نبرد تور
نبرد تور، واقعه‌ای بود که در سال ۷۳۲ میلادی در اروپا اتفاق افتاد و بیشترین تأثیر را در تاریخ اسلام و مسیحیت نهاد. اسلام قدرتی بود که تازه در جهان آن روز ظهور کرده بود. بعد از فتح ایران و بخش بزرگی از روم توسط امپراتوری جدید اسلامی، دسته‌ای از مسلمانان با کمک بربرها (که تازه به اسلام گرویده بودند) از شمال آفریقا عزم فتح اروپا را نمودند. جنگ هفت‌ساله
جنگ هفت‌ساله یک درگیری نظامی بزرگ بود که بین سال‌های ۱۷۵۶ تا ۱۷۶۳ میلادی بین قدرت‌های بزرگ آن زمان رخ داد و آمریکای شمالی و مرکزی، اروپا، ساحل غربی آفریقا، هند و فیلیپین را تحت تأثیر قرار داد. دخالت ایالات متحده در تغییر رژیم در آمریکای لاتین
دولت ایالات متحده از کودتای ۱۹۷۱ به رهبری ژنرال هوگو بانزر که منجر به سرنگونی خوان خوزه تورس رئیس‌جمهور بولیوی شد، حمایت کرد. تورس با تشکیل «مجمع مردم» (مجمع مردم)، که در آن نمایندگان بخش‌های خاص پرولتاریای جامعه (معدن‌کاران، معلمان اتحادیه‌ای، دانش‌آموزان، دهقانان)، و به‌طور کلی‌تر با رهبری کشور در آن چیزی که در آن به نمایندگی از بخش‌های خاص پرولتری جامعه حضور داشتند، واشینگتن را ناراضی کرده بود. به عنوان یک جهت بال چپ در نظر گرفته شد. بانزر یک قیام خونین نظامی را از ۱۸ اوت ۱۹۷۱ آغاز کرد که تا ۲۲ اوت ۱۹۷۱ توانست زمام قدرت را به دست گیرد. پس از به قدرت رسیدن بنزر، ایالات متحده کمک‌های نظامی و دیگر کمک‌های گسترده‌ای به دیکتاتوری بنزر ارائه کرد. تورس، که از بولیوی گریخته بود، در سال ۱۹۷۶ به عنوان بخشی از عملیات کندور، کمپین سرکوب سیاسی و تروریسم دولتی تحت حمایت ایالات متحده توسط دیکتاتورهای راست‌گرای آمریکای جنوبی ربوده و ترور شد. حزب توده ایران
در بسیاری از اقداماتی که دستگاه امنیتی ساواک بعد از کودتای ۲۸ مرداد به حزب توده منسوب کرده‌است ردپای شبکه جاسوسی انگلستان در ایران شبکه بدامن و مظفر بقائی از مجریان کودتای ۲۸ مرداد و همدست شبکه بدامن به چشم می‌خورد. خسرو روزبه در بازجویی‌ها در زندان قزل‌قلعه به ایجاد یک تیم ترور به همراه سروان ابوالحسن عباسی و به قتل محمد مسعود و پنج تن از اعضای حزب توده که مشکوک به فروش اطلاعات حزبی بودند، اعتراف کرد. یکی از این چهار نفر، "حسام لنکرانی"، فرزند یک روحانی شناخته شده در آذربایجان بوده‌است. با اینحال روزبه در این اعترافات که به او منتسب شده، بر انجام ترورها، بدون اطلاع دادن به حزب و هنگامی که سازمان نظامی منحل شده و اعضای آن دیگر عضو حزب نبودند، تأکید دارد، این اعترافات در کتابی با نام «کمونیسم در ایران» انعکاس یافته به نظر می‌رسد «سرهنگ علی زیبایی» شکنجه گر معروف ساواک، نگارنده یا صرفاً گردآورنده آن باشد. شکل‌گیری تیم ترور از موضوعات جنجالی و مورد مناقشه بوده‌است که برخی از اعضای بخش میانه‌رو حزب آن را به بخش تندرو نسبت داده‌اند و به نظر می‌رسد که رهبری حزب از برخی با اطلاع و از برخی دیگر بی‌اطلاع بوده‌است. گزارشهای متفاوتی در این خصوص از اعضای حزب وجود دارد. توطئه‌های شکست‌خورده تروریستی
هفت مرد در ۲۷ ژوئیه ۲۰۰۹ در نزدیکی رالی، کارولینای شمالی دستگیر و به اتهام شرکت در یک توطئه برای انجام «جهاد خشونت‌آمیز» در خارج از ایالات متحده تحت پیگرد قرار گرفتند. فرد هشتم در دادخواست پروندهٔ قضایی گفته شد در پاکستان بوده و دستگیر نشده‌است. رهبر ادعایی این گروه، دانیل پاتریک بویید، متهم به استخدام هفت تن دیگر از جمله دو تن از پسرانش شده بود تا به توافق برسند که «برای پیشبرد جهاد خشونت‌آمیز، از جمله حمایت و مشارکت در فعالیت‌های تروریستی در خارج از کشور و انجام اقدامات قتل، آدم‌ربایی یا دست زدن به ناقص کردن افراد خارج از کشور عمل کنند.» کودتای مونیخ
کودتای مونیخ یا کودتای آبجوفروشی یک کودتای نافرجام بود که در تاریخ ۹ نوامبر ۱۹۲۳ توسط آدولف هیتلر و اریش لودندورف طراحی شد. این کودتا شکست خورد و برخی از اعضای بلندپایه حزب نازی در جریان آن دستگیر شدند. این کودتا آغاز قدرت‌گیری آدولف هیتلر بود و این آغاز مسیر دستیابی آدولف هیتلر به قدرت و تشکیل آلمان نازی بود. امپراتوری بریتانیا
جنگ هفت‌ساله در میان سال‌های ۱۷۵۶ تا ۱۷۶۳ که فرانسه، بریتانیا و سایر قدرت‌های اروپایی را درگیر خود کرد، تأثیر بسیار زیادی بر روی آینده امپراتوری بریتانیا و همچنین آینده فرانسه به عنوان یک قدرت استعماری گذاشت. در پی عهدنامه پاریس در سال ۱۷۶۳، فرانسه مجبور شد تا بخش‌های بزرگی از مستعمراتش در آمریکای شمالی را به بریتانیا و لوئیزیانا را به اسپانیا بدهد که این اتفاق عملاً پایان دوران پادشاهی فرانسه به عنوان یک قدرت استعماری را رقم زد. کودتای یوگسلاوی
کودتای یوگسلاوی () در ۲۷ مارس ۱۹۴۱ پادشاهی یوگسلاوی در بلگراد توسط نایب‌السلطنه پرنس پل جایگزین پادشاه پتر دوم یوگسلاوی شد. این کودتا به وسیله گروهی از صربهای طرفدار غرب برنامه‌ریزی و اجرا گردید. در این کودتا افسران نیروی هوایی سلطنتی ارتش یوگسلاوی همراه با فرماندهی ژنرال دوسان سیمویچ عمل کردند. این ژنرال از ۱۹۳۸ به بعد با چندین توطئه جنجالی یوگسلاوی مرتبط بود، همراه با بوریووجو میرکوویچ سرتیپ هوانوردی نظامی، سرلشکر جیوان کینشیویک از حافظان سلطنتی یوگسلاوی و برادرش رادوو کینشیویک سازمان‌دهندگان اصلی سرنگونی دولت بودند. علاوه بر رادوو کینشیویک، برخی از رهبران غیرنظامی احتمالاً قبل وقوع این رویداد آگاه بودند و هنگام اجرای کودتا آنها به رغم اینکه جزو سازمان‌دهندگان نبودند به حمایت از آن پرداختند. فعالیت‌های سیا در ایران
سیا برای اینکه زاهدی کمک‌های مالی را که شدیداً به آن نیاز داشت دریافت کند، ظرف دو روز پس از به قدرت رسیدن زاهدی، پنج میلیون دلار در دسترس قرار داد. پس از چندین بار تلاش و صرف بیش از ۷ میلیون دلار، عملیات سرنگونی مصدق به پایان رسید. زاهدی بلافاصله حکومت نظامی را اجرا کرد و شروع به اعدام رهبران ملی‌گرا کرد. مصدق با تحمل سه سال حبس در سلول انفرادی از اعدام در امان ماند. پس از آن تا زمان مرگش در سال ۱۹۶۷ در حصر خانگی ماند. در شهریور پس از کودتا، دولت زاهدی شروع به برکناری مقام‌های حزب توده از دولت کرده بود. این امر حزب را مجبور به مخفی سازی و تلاش برای تشکیل ائتلاف طرفدار مصدق کرد. کودتا در ایران اولین عملیات کودتای موفق سیا بود. چند تن از دست‌اندرکاران کودتا تمجید دریافت کردند. این شامل جان والر، که کودتا را در مقر سیا مدیریت کرد، که به عنوان «در حد کمی» توصیف شد، نقش اصلی را در موفقیت کودتا ایفا کرد. الگویی برای عملیات مخفی سیاسی آینده در خاک خارجی شد. مصدق از قدرت کنار گذاشته شد و سهام نفت ایران بین بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده برای یک قرارداد ۲۵ ساله تقسیم شد که ۵۰ درصد از سود نفت ایران را خالص می‌کرد. بریتانیا ۴۰ درصد از سهام نفت را به دست آورد، شرکت نفت هلند، شل ۱۴ درصد، CFP فرانسه ۶ درصد و ایالات متحده ۴۰ درصد باقی مانده را دریافت کرد. در سال ۱۹۵۳، ایالات متحده یک دیکتاتور طرفدار ایالات متحده، شاه محمدرضا پهلوی را بر سر کار آورد. از آنجایی که سیا این را به عنوان یک پیروزی برای سرنگونی نخست‌وزیر تلقی کرد، مشکل‌های بیشتری ایجاد کرد که ایالات متحده بعداً باید با آن دست و پنجه نرم کند. در طول دهه‌های بعد، شاه قدرت اقتصادی ایران را افزایش داد، اما مخالفت‌های سیاسی را نیز سرکوب کرد. او این کار را با استفاده از یک نیروی پلیس مخفی موسوم به ساواک که از طریق سیا و موساد در ایجاد آن کمک داشت، انجام داد. با وجود اینکه بیش از ۹۰ درصد جمعیت کشور مسلمان بودند، بسیاری شاه را متهم می‌کردند که می‌خواهد از شر اسلام خلاص شود. این امر در نهایت منجر به ظهور اسلام سیاسی در ایران شد. مادلین آلبرایت، وزیر امور خارجه، در سخنرانی در ۱۷ مارس ۲۰۰۰ در شورای ایرانیان آمریکایی در مورد کاهش تحریم‌های آمریکا علیه ایران گفت: «در سال ۱۹۵۳، ایالات متحده نقش مهمی در سازماندهی سرنگونی نخست‌وزیر محبوب ایران ایفا کرد. محمد مصدق. مدارک دیگری مبنی بر دخالت ایالات متحده در ۱۹ مارس ۲۰۱۳، در شصتمین سالگرد سرنگونی، زمانی که سرویس امنیت ملی اسنادی را که اخیراً از طبقه‌بندی خارج شده بود، منتشر کرد که سیا در مورد کودتا در اختیار داشت. اگرچه پیش از این، سیا ادعا می‌کرد که تمام اسناد مربوط به سال ۱۹۵۳ در دهه ۱۹۶۰ به دلیل کمبود فضای ذخیره‌سازی از بین رفته یا گم شده‌است، گفته می‌شد که گاوصندوق‌های رکوردداران بیش از حد پر بودند. از آنجایی که سرویس امنیت ملی اسنادی را که از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده بود منتشر کرد، هنوز هم سخت بود که متوجه شویم بریتانیا تا چه اندازه در کودتا نقش داشته‌است. در حالی که بسیاری از اسناد، قسمت‌هایی را حذف کرده بودند که نقش انگلیسی‌ها را پنهان می‌کرد، برخی از آنها بودند که نمی‌توانستند پنهان شوند. دو مرجع از طبقه‌بندی خارج شده آنها را درگیر کودتا می‌کند. یکی از آنها اعتراف رسمی ایالات متحده و بریتانیا بود که روش‌های عادی و منطقی ارتباطات و تجارت بین‌المللی شکست خورده‌است. دومین تمایل بریتانیا به دخالت این بود که وزارت امور خارجه اصرار داشت که اگر کودتا پیش می‌رود، لندن باید «تعهد محکم» برای «انعطاف‌پذیری» در مورد هرگونه توافق نفتی آینده با «دولت جدید» ارائه کند. همان‌طور که اکنون می‌دانیم، دخالت سیا در سرنگونی نخست‌وزیر و جایگزینی او با شاه در میان بسیاری از افراد در مورد اینکه واقعاً چه کسی مسئول بوده‌است، سؤال برانگیز است. در مقاله‌ای در شماره ژوئیه/آگوست ۲۰۱۴ نشریه فارین افرز توسط ری تکیه، تحلیلگر برجسته ایران، آخرین مورد از یک سری تحلیل‌های محققین محترم است که به این نتیجه می‌رسند که ایرانی‌ها، نه سیا یا اطلاعات بریتانیا، اساساً مسئول بوده‌اند. از لینک‌های زیر است از دفتر خاطرات رئیس‌جمهور آیزنهاور که در آن او در مورد کودتا مصدق گفتگو در ۱۱. صفحات ۱۰ و جنگ سرد
نفوذ شوروی در جهان عرب در لیبی با روی کار آمدن قذافی، در عراق با کودتای البکر، در سوریه با روی کار آمدن حافظ اسد و حتی در مصر تا پیش از ۱۹۷۲ که سادات کارشناسان روسی را اخراج کرد رو به افزایش بود. این کشورها که با سلاح روسی مجهز شده بودند در ۱۹۷۳ حمله‌ای علیه اسرائیل تدارک دیدند که به جنگ کیپور مشهور است. ابتدا پیروزی با اعراب بود، اما اسرائیل به زودی خود را بازیافت و توانست ارتش سوم مصر و بندر سوئز را به محاصره خود درآورد. شوروی قصد خود را برای مداخله درین جنگ اعلام داشت ولی با واکنش سخت آمریکا مواجه شد. روز ۲۵ اکتبر در حالی که اختلاف شوروی و آمریکا به اوج خود رسیده بود، سازمان ملل برای دومین بار درخواست آتش‌بس کرد که با موافقت دو طرف به پایان جنگ منجر شد. وزارت اقتصاد افغانستان
ولی متأسفانه اهداف پیش‌بینی شده فوق در نتیجه کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ و ترور وزیر پلان وقت علی احمد خرم در سال ۱۳۵۶ با آن که طی مدت کوتاهی (یک سال) نتایج خوبی درقبال داشت پیگیری نشد. لازم به تذکر است که بعد از شهادت علی احمد خرم، محمدخان جلالر وزیر تجارت الی کودتای هفت ثور به حیث وزیر سرپرست پلان اجرای وظیفه نمود. کودتای ۲۸ مرداد
در ایران دوران کودتای ۲۸ مرداد، قبل و بعد از جنگ دوم جهانی، سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا به ریاست شاپور ریپورتر (فرزند اردشیر ریپورتر - اردشیر جی) که به عنوان رئیس (بعد از جنگ دوم جهانی) شبکه اطلاعاتی بریتانیا در ایران اقامت داشت بر حوادث مهمی تأثیر نهاده و نقش اصلی و تعیین‌کننده داشت. در رأس عملیات انتشاراتی و دروغ‌پراکنی بریتانیایی‌ها در ایران رابرت چارلز زنر از شبکه بدامن از نزدیکان آن لمبتون قرارداشت که به‌ویژه برای همکاری با شرکت نفت ایران و انگلیس از سوی سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا به ایران اعزام شده بود. کودتای ۲۰ ژوئیه
مهمترین عملیات این گروه‌ها، تلاش آن‌ها برای حذف هیتلر در بیست ژوئیه ۱۹۴۴ از طریق انفجار بمب در جلسه مذاکره هیتلر در راستنبرگ بوده‌است. راستنبرگ (که اکنون جزئی از لهستان هست) در پروس شرقی قرار داشت. قرارگاه هیتلر در راستنبرگ، وولفز شانزه (آشیانه گرگ) نام داشت و هیتلر از آن جهت هدایت عملیات جبهه شرقی (نبرد با روسیه) استفاده می‌کرد. سفر هوایی بین برلین و راستنبرگ حدود دو ساعت و نیم زمان می‌برد. قرارگاه وولف شانزه دارای پناهگاه‌های زیر زمینی ضد هوایی بود، اما در روز انفجار بمب، جلسه در ساختمانی ساده بر روی زمین برگزار شده بود. در طی این واقعه، کلنل ون اشتافنبرگ کیفی حاوی بمب را در زیر میز مذاکره قرار داده و به بهانه مکالمه تلفنی از جلسه خارج شد و پس از انفجار بمب با هواپیما به سوی برلین بازگشت. ترور انور سادات
به غیر از انور سادات که در جریان ترور به قتل رسید، مدعوین و مهمانان حاضر از جمله جیمز تولی وزیر وقت دفاع ایرلند و تنی چند از مشاورین آمریکایی حاضر در جایگاه ویژه مورد اصابت گلوله واقع شدند. همزمان با این جریان، هفت نفر از جمله سفیر کوبا در مصر کشته شدند و ۲۸ نفر نیز مجروح شدند. ولسوالی بگرام
طی چهل سال اخیر مرکز ولسوالی بگرام که در کنار میدان هوایی نظامی قرار دارد به یک مرکز نظامی مبدل شده‌است. در کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ از هواپیماهای همین میدان برای سقوط حکومت محمد داوود خان استفاده شد. شهنواز تنی علیه حکومت نحیب الله احمدزی از همین میدان استفاده نمود ولی ناکام ماند. دولت برهان‌الدین ربانی از هواپیماهای این میدان علیه گلبدین حکمتیار و عبدالرشید دوستم و طالبان استفاده نمود. پس از سال ۲۰۰۱، این میدان در تصرف قوای نظامی آمریکا درآمد. آمریکا در پی حمله به افغانستان در سال ۲۰۰۱ به راه‌اندازی یک مرکز بازداشت موقت در پایگاه نظامی بگرام اقدام کرد که تا سال ۱۳۸۷ حدود ۶۳۰ زندانی را در خود جای داده‌است. فروپاشی حکومت
چند نمونه از فروپاشی‌هایی که در پی جنگ داخلی حادث شدند: جنگ رزها در انگلستان سده ۱۵ میلادی؛ جنگ سی‌ساله (۱۶۱۸–۱۶۴۸)؛ جنگ داخلی ایرلند (۱۹۱۶–۱۹۲۲)؛ انقلاب کمونیستی چین (۱۹۴۹)؛ انقلاب کوبا (۱۹۵۸). چند نمونه از فروپاشی‌های که بواسطهٔ انقلاب و بدون جنگ داخلی روی دادند: انقلاب شین‌های در چین (۱۹۱۱)، انقلاب روسیه (۱۹۱۷)، انقلاب ایران (۱۹۷۹). نمونه‌هایی از فروپاشی که در نتیجهٔ کودتا به وقوع پیوستند: مصر (۱۹۵۲)؛ عراق (۱۹۵۸)، لیبی (۱۹۶۹). دو نمونه از تسلیم قدرت پس از مذاکره هم شامل مشترک‌المنافع انگلستان (۱۶۶۰)؛ و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۹۱) هستند که در مثال دوم، فروپاشی منجر به تقسیم کشور به پانزده حکومت مستقل شد. روابط ایالات متحده آمریکا و عراق
ادعاهایی مبنی بر دست داشتن آمریکا در کودتای نافرجام سال۱۹۷۰وجود داشت که ائتلافی از جناح‌های عراقی از جمله مخالفان کرد حزب بعث را شامل می‌شد. ادموند غریب ادعا کرد که سیا برای کمک به کردها برای سرنگونی دولت عراق در اوت۱۹۶۹به توافقی دست یافت، اگرچه شواهد کمی برای تأیید این ادعا وجود دارد، و افسر سیا مسئول عملیات در عراق و سوریه در سال۱۹۶۹"هر گونه دخالت ایالات متحده با کردها قبل از۱۹۷۲ را رد کرد" وزارت امور خارجه در۱۵اوت توسط تاجر عراقی لوفتی عبیدی از این طرح مطلع شد، اما به شدت از ارائه هرگونه کمکی خودداری کرد. سعد جبر تبعیدی عراقی در ۸دسامبر با مقام‌های سفارت ایالات متحده در بیروت دربارهٔ برنامه‌ریزی کودتا گفتگو کرد. مقام‌های سفارت بار دیگر تأکید کردند که ایالات متحده نمی‌تواند خود را در این توطئه دخیل کند، اگرچه در۱۰دسامبر وزارت امور خارجه به سفارت اجازه داد تا به جابر بگوید «ما آماده بررسی از سرگیری سریع روابط دیپلماتیک خواهیم بود و مطمئناً آماده همکاری در چارچوب محدودیت‌های موجود خواهیم بود. قوانین موجود و سیاست کلی ما» اگر «دولت جدید ثابت کند میانه رو و دوستانه است.» انیس (روزنامه)
در دورهٔ زمامداری داوود (۱۳۵۳–۱۳۵۷ه‍.ش) روزنامهٔ انیس یکی از ارگان‌های معتبر نشراتی دولت درآمد و تیراژ آن به ده هزار شماره بلند رفت. با کودتای هفت ثور در ۱۳۵۷ ه‍.ش روزنامهٔ انیس مدت چند ماهی از نشر بازماند ولی پسان‌تر باز هم به عنوان یک ارگان دولتی در پهلوی نشرات دولت قرار گرفت و اهداف این رژیم از طریق روزنامه‌های انیس نیز انعکاس پیدا می‌نمود. در دورهٔ ببرک کارمل روزنامهٔ انیس به حیث ارگان نشراتی جبههٔ ملی پدر وطن نامگذاری شده بود. روزنامهٔ انیس در دورهٔ زمامداری برهان‌الدین ربانی نیز مدتی دست‌خوش حوادث قرار گرفت و از نشر بازماند. یک سال بعد روزنامهٔ انیس دوباره احیا گردید، البته با تیراژ پایین‌تر در پهلوی نشرات دولتی آغاز به کار کرد. کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹
کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ (۲۲ فوریه ۱۹۲۱ میلادی) کودتایی نظامی بود که توسط کلنل رضا خان میرپنج-بعدها رضا شاه- و همکاری سیدضیاءالدین طباطبایی و با همکاری افسر انگلیسی سرلشکر ادموند آیرونساید، رییس نیروی شمال ایران، علیه کابینه سپهدار اعظم فتح‌الله اکبر، و نه پادشاهی قاجار، اجرا شد. انگلیسی‌ها از طریق کمیته زرگنده در طراحی کودتا یا آنچه بعداً رهبران می‌بایست انجام می‌دادند، نقش داشتند. و بر همین اساس بنا به نوشته عاقلی جهت اطمینان بازوی نظامی کودتا ۲۳ روز پیش از کودتا رضا خان با ادموند آیرونساید ملاقات کرده که در این دیدار ژنرال آیرونساید به رضاخان میرپنج گفته بود اگر شما قدرت را در دست بگیرید ما مخالفتی نداریم. در نتیجه مذاکرات و هماهنگی‌های به عمل آمده بین سیدضیاءالدین طباطبایی و رضاخان، در روز سوم اسفند قوای قزاق وارد تهران شده و ادارات دولتی و مراکز نظامی را تحت فرمان خود کردند. نزدیک به صد تن از فعالان سیاسی و رجال سرشناس بازداشت و زندانی شدند. احمدشاه قاجار و محمدحسن میرزا (ولیعهد) به کاخ فرح‌آباد گریختند و سپهدار رشتی (نخست‌وزیر) به سفارت انگلستان در تهران پناهنده شد. نتیجه کودتا، رئیس‌الوزرایی سیدضیاءالدین و وزیر جنگ شدن ماژور مسعود خان کیهان و سپس خود رضاخان بود. خالد بکداش
کودتای روز ۸ مارس ۱۹۶۳ که از جانب هواداران اتحاد مجدد با مصر و به‌طور خاص بعثی‌ها، ناصریست‌ها و جنبش ملی‌گرایی عربی انجام شد، پایان کار دولت جدایی‌خواه را رقم زد، هرچند که اتحاد مجدد هرگز تحقق نیافت. از آن زمان تا دههٔ ۱۹۷۰، حزب کمونیست تا اندازه‌ای مورد سرکوب قرار گرفت. میخائیل گورباچف
نیروهای تندرو در کادر رهبری شوروی در ۱۹۹۱ کودتای اوت را سازمان دادند و تلاش کردند گورباچف را از قدرت عزل کنند و اجازه ندهند معاهدهٔ اتحاد جدید را امضا کند. در همین موقع گورباچف سه روز را (از ۱۹ اوت تا ۲۱ اوت) در حبس خانگی در یک ویلا در کریمه گذراند، و پس از آن آزاد شد و به قدرت برگشت. با این حال وی به محض بازگشت به قدرت متوجه شد که نه نهادهای قدرت اتحادیه و نه روسیه به فرمان‌های او عمل نمی‌کنند و در عوض یلتسین است که قدرت دارد. در ضمن گورباچف مجبور شد که بسیاری از اعضای دفتر سیاسی را اخراج کند و بسیاری از آنان را دستگیر کند. «گروه هشت» شامل هشت نفر رهبران کودتا بودند که دستگیر شدند. محمداسلم وطنجار
ستر جنرال محمد اسلم وطنجار (زاده ۱۹۴۶ پکتیا – درگذشته ۲۰۰۰ اودسا) سیاستمدار و جنرال افغانستانی، از قوم پشتون بود. او نقش مهمی در کودتای ۱۹۷۸ ثور داشت که باعث سرنگونی رئیس‌جمهور محمد داوود خان شد. او بعداً عضو پولیت‌برو در جمهوری دموکراتیک افغانستان شد، نقش وی در دو کودتای که سرنوشت سیاسی افغانستان را تغییر داد، نمی‌توان نادیده گرفت. جنگ صلیبی هفتم
علاوه بر سیاست‌های توران‌شاه، وی از اطرافیان و نزدیکان خود نیز به شدت تأثیر می‌پذیرفت؛ آن‌ها دل نگرانی وی را دربارهٔ ممالیک بحری و شجره‌الدر برانگیخته و او را تشویق کردند که آن‌ها را از میان ببرد تا خطرشان از بین برود. این سیاست توران‌شاه سبب شد که ممالیک بحری کینهٔ وی را به دل گیرند و از نیت توران‌شاه نسبت به خود به هراس بیفتند. در نتیجه تصمیم گرفتند که پیش از سرکوب شدن خود، وی را طی کودتایی به قتل برسانند. شجره‌الدر نیز که از نیت توران‌شاه می‌ترسید، آنان را یاری نمود. گروهی از امرای بحری، از جمله فارس‌الدین اقطای، بیبرس بندقداری، قلاوون صالحی و ایبک ترکمانی این کودتا را رهبری می‌کردند. در بامداد ۲ مه ۱۲۵۰ در حالی که توران‌شاه در حال آماده شدن برای حرکت به سمت دمیاط بود؛ بیبرس به خیمه توران‌شاه هجوم برد و تنها توانست دست وی را قطع کند؛ توران‌شاه در حالی که زخمی بود، از خیمه خود گریخت و به برجی در نزدیکی نیل پناه برد. ممالیک که در حال تعقیب وی بودند، برج را به آتش کشیدند، اما توران‌شاه بازهم از مهلکه گریخت و خود را به نیل پرتاب کرد؛ وی سرانجام توسط شناکنان ممالیک دستگیر شد. در این‌جا بود که وی از ممالیک درخواست ترحم نمود و پیشنهاد کرد که در قبال واگذاری حکومت، وی را به جزیره تبعید کنند اما ممالیک به درخواست وی اعتنا نکردند و بیبرس با شمشیر خود، توران‌شاه را به قتل رساند تا حکومت ایوبیان مصر به پایان برسد. انقلاب مه
به گفتهٔ آن مورخان، انقلاب اسپانیا علیه مطلق‌گرایی با جنگ شبه‌جزیره مخلوط شد. وقتی فردیناند هفتم در برابر پدرش چارلز چهارم، که به عنوان یک پادشاه مطلق‌گرایانه در نظر گرفته می‌شد، ایستاد، بسیاری از اسپانیایی‌ها به اشتباه تصور کردند که او می‌خواهد با عقاید روشنگرانهٔ جدید همدردی کند. بنابراین، انقلاب‌هایی که به نام فردیناند هفتم در قاره آمریکا انجام شد (مانند انقلاب مه، انقلاب چوکیساکا یا آنچه در شیلی رخ داد) سعی در جایگزینی قدرت مطلق‌گرایانه با قدرت تدوین شده در ایده‌های جدید داشتند. حتی اگر اسپانیا با فرانسه در جنگ بود، آرمان‌های انقلاب فرانسه (آزادی، برابری، برادری) همچنان مورد احترام آن‌ها بود. این انقلاب‌ها خود را دشمنان ناپلئون معرفی کردند اما با هیچ گونه حملهٔ نظامی جدی از سوی فرانسه روبرو نشدند. آن‌ها در عوض جنگ با ارتش اسپانیا را ترویج می‌کردند که حفظ نظام قدیم یا پذیرش نظام جدید در آن تعیین می‌شد. این وضعیت با شکست نهایی ناپلئون و بازگشت فردیناند هفتم به تخت سلطنت تغییر کرد؛ همان‌طور که او بازسازی نظام مطلق‌گرایی را آغاز کرد و طرفداران ایده‌های آزادی‌خواهانهٔ جدید در اسپانیا را مورد آزار و پیگرد قرار داد. برای افراد در آمریکای جنوبی، ماندن به عنوان بخشی از امپراتوری اسپانیا اما با یک رابطهٔ جدید با کشور مادر، دیگر یک گزینهٔ عملی نبود: تنها گزینه‌های باقی‌مانده در این مرحله، بازگشت به مطلق‌گرایی یا اتخاذ آرمان استقلال‌طلبانه بودند. دخالت ایالات متحده در تغییر رژیم در آمریکای لاتین
مشارکت ایالات متحده در تغییر رژیم در آمریکای لاتین "شامل کودتاهای" تحت حمایت ایالات متحده بود که هدف آن جایگزینی رهبران چپ با رهبران راست، حکومت نظامی یا دیگر رژیم‌های مستبد بود. مداخله کمتری از تنوع اقتصادی و نظامی در طول جنگ سرد در راستای دکترین مهار ترومن رایج بود، اما دخالت تغییر رژیم پس از تدوین پیش نویس ان اس سی۶۸ که از مبارزه تهاجمی تر با متحدان احتمالی شوروی حمایت می‌کرد، افزایش یافت. کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹
با وجود اعتراضات ایران به این قرارداد، مواد آن عملاً در زمان جنگ جهانی اول اجرا شد و به بهانه جنگ با عثمانی شمال ایران به اشغال سپاه امپراتوری روسیه درآمد و نیز بریتانیا با اشغال بوشهر به سوی شیراز پیشروی کرد. روس‌ها تا زمان انقلاب اکتبر بر حفظ منافع به دست آمده‌شان از این قرارداد اصرار داشتند. پس از انقلاب اکتبر این قرارداد به دلیل ایدئولوژی غالبین توسط دبیرکل حزب کمونیست حاکم ولادیمیر ایلیچ لنین ملغی شد. از هفت دولت آزاد
طرف اول (طرف تُند) کودتای ۱۹۷۳ شیلی
کودتای ۱۹۷۳ شیلی کودتای نظامیان به رهبری آگوستو پینوشه علیه دولت سالوادور آلنده، رئیس جمهور شیلی بود که در روز یازدهم سپتامبر سال ۱۹۷۳ اتفاق افتاد. این واقعه یکی از مهم ترین حوادث تاریخ شیلی و بخشی از جنگ سرد به حساب می‌آید. کودتاگران از حمایت مستقیم ایالات متحده در براندازی دولت برخوردار بودند. مشاجرهٔ تاریخ‌نویسان بر سر جنبه‌های مختلف این کودتا همچنان ادامه دارد. روابط فرانسه و عراق
روزهای بعدی جمهوری عراق با انتخاب شارل دوگل در سال ۱۹۵۸ شاهد تغییر جدیدی در روابط با فرانسه بود. از موقعیت ناآرامی پس از جنگ الجزایر، دوگل تلاش کرد تا روابط خود را با جهان عرب برقرار کند. گرچه حمایت فرانسه از اسرائیل در طول جنگ شش روزه آشکار بود، دوگل دریافت که الجزایر دیگر قابل کنترل نیست و برای حفظ وضعیت فرانسه به عنوان یک نهاد سیاسی جهانی خارج از ایالات متحده به حمایت عرب در خاورمیانه نیاز دارد. یا حوزه نفوذ اتحاد جماهیر شوروی. این دوره گرم شدن روابط و افزایش تجارت حتی پس از سقوط جمهوری عراق در انقلاب ۱۴ ژوئیه، کودتای سرانجام سرنگونی عبد الکریم قاسم ژنرال وقت در انقلاب ماه رمضان و به دست گرفتن قدرت باتیست‌ها در انقلاب ۱۷ ژوئیه. کنسول‌های فرانسه
سرانجام در پی کودتای ۹ نوامبر ۱۷۹۹ پارلمان و ارتش هر دو به چنگ یک تن افتاد که او همان ناپلئون بود. ملت فرانسه پس از سالها جنگ و انقلاب خسته و فرسوده شده بودند، از سوی دیگر نیاز به کسی را که پاسدار آزادی و برابری باشد را حس می‌نمودند، نتیجه این شد که پایداری اندکی در برابر ناپلئون به کار بستند. روز پس از این کودتا بازمانده‌های نظام پیشین را نیز زدودند و کودتای ناپلئون را قانونی و مشروع خواندند. از این پس تاریخ فرانسه و بخش پهناوری از اروپا به دست یک تن ورق می‌خورد. کودتای ۱۹۷۳ شیلی
این کودتا نه تنها مسیر سیاسی شیلی را تغییر داد، بلکه تأثیر بسزایی در صحنه سیاسی کشورهای دیگر آمریکایی لاتین در دهه‌های هفتاد و هشتاد میلادی داشت. کودتای ۱۹۶۳ (سوریه)
کودتای ۱۹۶۳ سوریه که دولت سوریه از آن با عنوان انقلاب ۸ آذار () نیز یاد می‌کند کودتای نظامی بود که موجب تسلط حزب عربی سوسیالیستی بعث سوریه شد. طراحی و برنامه‌ریزی این کودتا توسط حزب بعث عراق صورت گرفته بود. عبدالقادر (نظامی)
بعد از پیروزی کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ خورشیدی و به قدرت رسیدن حزب دموکراتیک خلق افغانستان، ژنرال قادر برای یک دوره کوتاه پست وزارت دفاع افغانستان را برعهده داشت. اما بسیار زود به اتهام همکاری در طرح‌ریزی کودتا علیه دولت دستگیر و روانه زندان شد. روابط اسرائیل و اتیوپی
در دوران شاهنشاهی، مستشاران اسرائیلی چتربازان و واحدهای ضد شورش متعلق به لشکر پنجم (که نلبلبال یا «شعله» نیز نامیده می‌شوند) را آموزش دادند. در دسامبر ۱۹۶۰، بخشی از ارتش اتیوپی در حالی که امپراتور هایله سلاسی برای بازدید ایالتی از برزیل بود، اقدام به کودتا کرد. اسرائیل مداخله کرد تا شاهنشاه بتواند مستقیماً با ژنرال ابی ارتباط برقرار کند. ژنرال ابی و سپاهیانش به امپراتور وفادار ماندند و شورش در هم شکست. کودتا
کودتایی بود که با طرح و حمایت مالی و اجرائی سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا علیه دولت محمد مصدق در مرداد ۱۳۳۲ به انجام رسید. پس از کودتا سرلشکر زاهدی امور دولت را در دست گرفت. دکتر مصدق در روز ۲۹ مرداد خود را به زاهدی تسلیم کرد و بازداشت شد. فرمانداری نظامی به ریاست سرتیپ تیمور بختیار به تعقیب و دستگیری و شکنجه مخالفان پرداخت. شاه از رم بازگشت. مذاکرات نفت با شرکت نفت ایران و انگلیس و چند شرکت آمریکایی و اروپائی شروع شد که در آخر به قرارداد کنسرسیوم منجر شد. کمک‌های مالی آمریکا به دولت ایران رسید و در تقویت حکومت تازه مؤثر افتاد. دیکتاتوری نظامی شیلی (۹۰-۱۹۷۳)
کودتا در شب دهم سپتامبر ۱۹۷۳ شروع شد. در سپتامبر ۱۹۷۳ نیروی دریایی آمریکا مانند هر سال با نیروی دریایی شیلی مانورهایشان را شروع کردند. سربازان پیاده‌نظام نیروی دریایی در روز ۱۰ سپتامبر۱۹۷۳ با ۴ کشتی نیروی دریایی از ساحل والپارایسو عبور کردند. در شب ۱۰ سپتامبر نظامیان ارتباطات شهرها را قطع کردند. انقلاب ثور
اقدامات مقدماتی کودتا در ماه آوریل انجام شد. یکی از فرماندهان واحد تانک تحت فرماندهی محمد داوود به او از حمله احتمالی به کابل در آینده نزدیک هشدار داده بود. به توصیه این فرمانده، برای جانب احتیاط باید یک واحد از تانک‌ها در اطراف ارگ مستقر می‌شد؛ محمد داوود با این پیشنهاد موافقت نمود. این فرمانده که قبلا توسط محمد اسلم وطنجار به کودتاچیان پیوسته بود، در روز ۷ ثور، به دستور وطنجار به نیروهایش دستور حمله را داد و تانک اسلحه‌های خود را به سمت کاخ چرخانده، آنرا زیر آتش گرفتند. معمر قذافی
در سال ۱۹۷۰ میلادی بعد از دستور قذافی مبنی بر اخراج ایتالیایی‌ها از لیبی، اتباع آن کشور ناچار به خروج از لیبی شدند. مرکز انقلاب جهانی قذافی (WRC) در نزدیکی بنغازی به مرکز آموزش گروه‌های رانده شده از سوی قذافی مبدل گشت. قذافی از چارلز تیلور دیکتاتور لیبریا حمایت کرد و آموزش‌های لازم را در اختیار او قرار داد. تیلور کسی بود که به دلیل ارتکاب جنایت‌های جنگی در سیرالئون، از سوی دادگاه ویژه سیرالئون به اتهام جنایت علیه بشریت تحت تعقیب بود. فودی سنکوح مؤسس جمهوری متحد انقلابی نیز توسط قذافی آموزش دیده بود. کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹
محمدعلی همایون کاتوزیان در بررسی اسناد وزارت امور خارجه انگلیس به این نتیجه می‌رسد که بریتانیا نه نقشی در برآمدن رضاخان داشت و نه دخالتی در فروافتادن احمدشاه. سیاست رسمی دولت بریتانیا در آن زمان که لرد کرزن وزیر خارجه این کشور بود این بود که قرارداد ۱۹۱۹ سرانجام به اجرا دربیاید؛ اما دیپلمات‌ها و افسران بریتانیایی در تهران می‌دانستند که آن قرارداد مرده‌است و به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد و ایران در خطر اضمحلال قرار دارد. در یکی دو سال اول پس از کودتا روابط ایران و بریتانیا خیلی سرد بود چون وزارت خارجه بریتانیا با کودتا برخورد منفی کرد و تنها با گذشت زمان بود که متوجه شد بعضی از عناصر خودش در این کودتا دست داشته‌اند. شیطان بزرگ
دولت پس از انقلاب ایران، ایالات متحده و انگلستان را به عنوان کشورهای امپریالیستی در نظر گرفته‌است که سابقه دخالت طولانی در امور داخلی ایران را دارند. در سال ۱۹۰۷، یک توافق‌نامه انگلیسی و روسی بین روسیه و انگلیس، ایران را به حوزه‌های نفوذ تقسیم کرد، اما حاکمیت ایران را نادیده گرفت، اگرچه اجرایی نشد. در سال ۱۹۵۳، در زمان جنگ سرد، مقامات اطلاعاتی بریتانیا و دولت رئیس‌جمهور آمریکا دوایت آیزنهاور عملیات مشترک انگلیسی-آمریکایی را برای سرنگونی محمد مصدق، نخست‌وزیر منتخب برنامه‌ریزی کردند. این عملیات با نام رمز عملیات آژاکس شناخته شد. در ابتدا کودتای نظامی شکست خورد و شاه محمدرضا پهلوی از کشور فرار کرد. پس از شورش‌های گسترده و با کمک سیا و سرویس‌های اطلاعاتی انگلیس، مصدق شکست خورد و شاه به قدرت بازگشت و حمایت از منافع نفتی غرب (عمدتا انگلیس) را تضمین کرد و به تهدید توسعه کمونیستی پایان داد. ژنرال فضل‌الله زاهدی، رهبری کودتای نظامی، نخست‌وزیر شد. جنگ صلیبی هفتم
با کشته شدن توران‌شاه، سلطان ایوبی، و برافتادن دولت ایوبیان در مصر به دست ممالیک، در این قلمرو دولتی جدید توسط ممالیک بحری که از فرماندهان و جنگاوران ترک بودند، شکل گرفت. آن‌ها نخست جزء نیروهای پیشتاز صلاح‌الدین ایوبی بودند و سپس طی دوره‌های بعد به مراتب بالاتر سیاسی رسیدند. با این حال پس از جنگ صلیبی هفتم، دول اسلامی درگیر دشمنی دیگر به نام امپراتوری مغول به رهبری هولاکوخان از جانب شرق شدند که پس از برانداختن خلافت عباسی در بغداد، به سمت غرب در حال پیشروی بود. اما ممالیک به رهبری سیف‌الدین قطز، توانستند مغولان را که تا آن زمان در عراق و شام شکست نخورده بودند، در نبرد عین‌جالوت شکست دهند و شرایط مناسبی برای برقراری قدرت بزرگ در مصر و شام ایجاد کنند که این اتفاق در دورهٔ سلطان بعدی یعنی بیبرس رخ داد. وی پس از فارغ شدن از اختلافات میان ممالیک بحری و ممالیک معزی، جنگ فراگیری را علیه صلیبیون __ که در این زمان با مغولان در برابر ممالیک همکاری می‌کردند و حتی اجازهٔ ورود آن‌ها را به قلعه‌های خود می‌دادند ــ در اراضی مقدس آغاز کرد. با این حال پس از چند جنگ با ایزابلا، حاکم بیروت صلح کرد تا تمرکز خود را معطوف به مسائل شمال آفریقا کند. اردشیر ریپورتر
از سال ۱۸۹۳ (میلادی) شبکه اطلاعاتی گسترده حکومت راج بریتانیا در ایران به وسیله سِر اردشیر ریپورتر اداره می‌شد و نقش اصلی در کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ و رویدادهای پس از آن داشت. این شبکه بود که رضاخان را برکشید و همه مقدمات کودتا را فراهم آورد و سپس مسیر دشوار او را برای تأسیس دودمان پهلوی هدایت و هموار کرد. البته در آن کودتا سرلشکر سِر ادموند آیرونساید (بعدها: بارون آیرونساید یکم) فرمانده نیروهای نظامی بریتانیا مستقر در شمال ایران (نُرس پِرشیا فُرس یا نُرپِرفُرس) نیز نقش داشت؛ ولی باید توجه نمود که این نقش محدود بود. آیرونساید تنها مدت کوتاهی در خاور میانه و در ایران بود. ادموند آیرونساید از ۴ اکتبر ۱۹۲۰ تا ۱۷ فوریه ۱۹۲۱ یعنی کمتر از چهارماه و نیم فرمانده نیروهای نظامی بریتانیا مستقر در شمال ایران بود که مأموریت جنگ با بلشویک‌ها را به عهده داشت. ادموند آیرونساید در طول زندگی‌اش نیز ارتباطی با ایران نداشت و بنابراین نقش او در کودتا نمی‌توانست همسنگ با نقش اردشیر ریپورتر باشد. بگرام
طی چهل سال اخیر مرکز شهرستان بگرام که در کنار میدان هوایی نظامی قرار دارد به یک مرکز نظامی مبدل شده‌است. در کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ از هواپیماهای همین میدان برای سقوط حکومت محمد داوود خان استفاده شد. شهنواز تنی علیه حکومت نحیب الله احمدزی از همین میدان استفاده نمود ولی ناکام ماند. دولت برهان‌الدین ربانی از هواپیماهای این میدان علیه گلبدین حکمتیار و عبدالرشید دوستم و طالبان استفاده نمود. پس از سال ۲۰۰۱، این میدان در تصرف قوای نظامی آمریکا درآمد. آمریکا در پی حمله به افغانستان در سال ۲۰۰۱ به راه‌اندازی یک مرکز بازداشت موقت در پایگاه نظامی بگرام اقدام کرد که تا سال ۱۳۸۷ حدود ۶۳۰ زندانی را در خود جای داده‌ است. نظریه‌های توطئه در ایران
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پیامدهایی پردامنه در دیگر نقاط جهان داشت. این واقعه، سیاستمداران آمریکایی را به این جمع‌بندی رساند که دولت‌های مسئله‌ساز در دیگر مناطق جهان را به سادگی می‌توان سرنگون کرد. در سال‌های بعد از این واقعه، سازمان سیا کودتاهایی بسیار مشابه را در گواتمالا، اندونزی و شیلی برنامه‌ریزی کرد. این وضع، بسیاری را به این گمان سوق داد که ایالات متحدهٔ آمریکا در حال طراحی کودتا در جای جای جهان است. با سقوط دولت‌های مختلف توسط ارتش‌ها در هر نقطه جهان (اعم از کنگو، برزیل، آرژانتین، ویتنام جنوبی، عراق یا پاکستان) سوءظن‌ها به‌طور خودکار معطوف به سازمان سیا می‌شد. ایالات متحدهٔ آمریکا که در دهه‌های گذشته تمایل داشت خود را سردمدار لیبرال دموکراسی نشان دهد، به شکلی فزاینده با دیکتاتوری نظامی اقتدارطلب و راستگ‌را پنداشته شد. حفیظ‌الله امین
پس از دوپارچه شدن حزب دموکراتیک خلق به دو بخش خلق و پرچم، او در میان اعضای رهبری حزب در بخش خلق قرار گرفت. او مسئولیت کمیتهٔ نظامی بخش خلق را برای جلب و جذب نظامیان بعهده گرفت و سرانجام فرمان کودتای ثور را در آوریل ۱۹۷۸ داد. پس از کودتای ثور حفیظ‌الله امین به مقام معاون/دستیار نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه تعیین گردید. در ماه آوریل ۱۹۷۹ درست یکسال پس از کودتای ثور به سمت نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه تعیین گردید. حمله به خلیج خوک‌ها
به دلیل نگرانی از گسترش کمونیسم به مرزهای جغرافیایی آمریکا و به تعبیری حیاط‌خلوت آمریکا ایده سرنگونی دولت کاسترو در ابتدا توسط سازمان سیا در سال ۱۹۶۰ مطرح شد. سازمانی که در ۱۹۴۷ و در فضای جنگ سرد و باهدف مقابله با گسترش کمونیسم تأسیس شد. سیا موظف بود از طریق جاسوسی، جمع‌آوری اطلاعات و انجام عملیات‌هایی همچون کودتا اهداف برون‌مرزی آمریکا را محقق کند. در ۱۷ مارس ۱۹۶۰ طرح کودتا علیه کاسترو از سوی سیا در اختیار شورای امنیت ملی آمریکا قرار گرفت تابه‌تایید آیزنهاور، رئیس‌جمهور برسد. هدف اول این طرح عبارت بود از «سرنگونی کاسترو و جایگزینی فردی نزدیک به آمریکا بدون اینکه نقش ایالات متحده در این مداخله برجسته و آشکار باشد.» روز ۱۸ اوت ۱۹۶۰ آیزنهاور موافقت خود را با اختصاص ۱۳ میلیون دلار برای اجرای یک عملیات آبی-خاکی به استعداد حداقل ۱۵۰۰ نفر اعلام کرد. ولی به دلیل پایان یافتن دوره ریاست جمهوری او عملاً اجرای طرح با اصلاحات جزئی به جان اف کندی واگذار شد. البته مسئولان اصلی طرح یعنی آلن دالس، رئیس سازمان سیا و ریچارد بیسل، معاون او همچنان در سمت خود حضور داشتند. این دو مسئولیت کودتای گواتمالا در سال ۱۹۵۴ را نیز بر عهده داشتند. تجربه موفقیت‌آمیز در اجرای پروژه گواتمالا موجب اطمینان خاطر دالس و بیسل از نتیجه کودتا علیه کاسترو شده بود. با کمک سازمان سیا در ماه مارس سال ۱۹۶۱ کوبایی‌های تبعیدی ساکن در میامی آمریکا «شورای انقلابی کوبا» به رهبری خوزه کاردونا، نخست‌وزیر سابق کوبا را تشکیل دادند. قرار بود پس از حمله و شکست کوبا کاردونا جایگزین کاسترو شود. بلافاصله اجیر کردن نیرو و سازمان‌دهی آن‌ها در قالب تیپ ۲۵۰۶ آغاز شد. آموزش چریکی پیاده‌نظام در پایگاه‌های سیا انجام می‌شد. نیروی‌های چترباز نیز برای یادگیری عملیات هوایی-زمینی به فرودگاهی در گواتمالا منتقل شدند. پس از چندی این دو گروه در پورتوریکو با انجام رزمایش‌های مشترک آبی-خاکی آمادگی و هماهنگی خود را افزایش دادند. علاوه بر رزم فردی، سیا آموزش نحوه استفاده از سلاح‌های سنگین، تانک، خلبانی و نیز عملیات نفوذ از طریق دریا به خشکی را در دستور کار قرار داد. گواتمالا و نیکاراگوئه نیز امکانات و کمک‌های محدودی را در اختیار کودتاچیان قرار دادند ولی حاضر نشدند در عملیات نهایی به‌طور مستقیم شرکت کنند. اتحاد جماهیر شوروی نیز برای کمک به شکل‌گیری ارتش جدید کوبا تعداد محدودی از فرماندهان نظامی خود را برای ایفای نقش مستشاری به این کشور اعزام کرد. نظریه دومینو
در واقع، ویتنام و کامبوج از همان آغاز در تضاد بودند. رقابت بین چین و اتحاد جماهیر شوروی می‌تواند کشمکش بدتری بین آن‌ها داشته باشد، از آنجایی که ویتنام خودش را با جماهیر شوروی متحد کرده بود و کامبوج با چین، اما ملی‌گرایی و بحث و رایزنی اراضی عوامل مهمتری بودند. اختلافات مرزی، بیشتر در قالب قتل‌عام‌های روستائیان ویتنامی که توسط خمرهای سرخ انجام شد در طول چهار سال آغازین قدرت گرفتن آن‌ها به صورت مکرر رخ داد، و در نهایت به جنگ ویتنام و کامبوج سال‌های ۱۹۷۸–۱۹۷۹ ختم شد، وقتی که ویتنام خمرهای سرخ را سرنگون کرد و قدرت کامبوج را بدست گرفت. این به نوبه خود باعث شد چین (جمهوری خلق) را ترغیب به حمله به ویتنام در سال ۱۹۷۹ کند یا جنگ چین و ویتنام، و ایالات متحده و پشتیبانی تایلندی از خمر سرخ، کسی که کمونیسم را انکار کرد و به جنگ به عنوان یک نیروی شبه نظامی در برابر دولت پشتیبانی شده ویتنامی تا اواسط دهه ۱۹۹۰ ادامه داد. توافق هوار–لاوال
توافق هوار–لاوال () پیشنهادی بدواً مخفی بود که در سال ۱۹۳۵ از طرف وزیر خارجه بریتانیا ساموئل هوار و وزیر خارجه فرانسه پیر لاوال برای پایان دادن به حمله ایتالیا به اتیوپی تنظیم شد. امپراتوری ایتالیا بر آن بود که کشور مستقل اتیوپی (حبشه) را تصرف کند و همچنین انتقام جنگ آدوا (که شکستی خفت‌بار برای ایتالیا بود) را بگیرد. این توافق پیشنهاد می‌کرد که اتیوپی تقسیم شود و به هدف رهبر ایتالیا بنیتو موسولینی برای تبدیل اتیوپی به مستعمرهٔ ایتالیا واقعیت بخشیده شود. انتشار این توافق موجب خشم افکار عمومی در بریتانیا و فرانسه شد و هوار سمت خود را از دست داد. کودتای ۲۸ مرداد
نقشه کودتا با همکاری بریتانیا و آمریکا طرح شد و پس از چندبار تجدید نظر و مشورت با عناصر اصلی به تصویب رسید. نقشی که برای شاه در نظر گرفته شده بود امضای فرمان عزل مصدق و نیز امضای فرمان نصب سرلشکر زاهدی به نخست‌وزیری بود. اشرف پهلوی که با فشار مصدق، به خارج از کشور رفته بود با جان فاستر دالس و اسدالله رشیدیان در سوئیس یا (پاریس؟) دیداری داشت و سپس با استفاده از نام خانوادگی شوهرش «شفیق» به ایران بازگشت و در مدت کوتاهی که فرصت داشت شاه را در جریان طرح کودتا گذاشت و با آشکار شدن حضورش دوباره ناچار به خروج از کشور شد. بعد از اطلاع مصدق از بازگشت اشرف، وی عکس‌العمل تندی نشان داد و به شاه اعلام کرد که اگر خواهر شاه خاک ایران را تا بیست و چهار ساعت ترک نکند وی را زندانی و دادگاهی خواهد کرد. اشرف در پی عکس‌العمل تند مصدق دوباره از ایران خارج شد. شاه پس از تردیدهای اولیه به امضای فرمان‌ها رضایت داد. بعدها روشن شد که شاه در واقع دو ورقه سفید را امضاء کرده بود تا کودتاگران آنچه لازم است بر بالای امضای او بنویسند. در ۲۵ مرداد مصدق که صدور فرمان عزل را خلاف روح قانون اساسی مشروطه و پادشاهی مشروطه دانست و متوجه کودتای شاه علیه خود شد در برابر این کودتا مقاومت کرد. این حرکت، منجر به فرار شاه به عراق شد. در ۲۵ مرداد کودتایی که سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا و آمریکا طرح کرده بودند آغاز شد.