آخرین تزار روسیه چه نام داشت؟
تزار
واپسین تزار روسیه، نیکلای دوم بود که خود و خانواده‌اش در سال ۱۹۱۷ و در جریان انقلاب روسیه از تاج و تخت افتادند و سپس در ژوئیه سال ۱۹۱۸ توسط بلشویکها اعدام شدند.
الکساندر سوم، امپراتور روسیه
الکساندر سوم الکساندروویچ (۱۰ مارس ۱۸۴۵ – ۱ نوامبر ۱۸۹۴) شناخته‌شده تحت عنوان الکساندار صلح‌طلب تزار روسیه از ۱۳ مارس ۱۸۸۱ تا هنگام مرگش در ۱۸۹۴ بود. وی سیاست یهودستیزانه‌ای داشت و انجام برخی مشاغل را برای یهودیان محدود کرد. وی همچنین ضداصلاحات بود. ابوالحارث محمد
ابوالحارث محمد آخرین خوارزمشاه از دودمان ایرانی آل مأمون بود که برای مدتی در سال ۱۰۱۷ میلادی بر خوارزم حکومت کرد. او پسر ابوالحسن علی بود و پس از قتل عمویش، ابوالعباس مأمون توسط قاتلان وی به شاهی برگزیده شد. با این حال قتل ابوالعباس باعث شد تا محمود غزنوی که از خویشان وی بود به خوارزم حمله کند و این منطقه را فتح نماید. وی ابوالحارث را نیز زندانی کرد و به جای او شخصی به نام آلتون تاش را به حکومت گماشت. عهدنامه گلستان
سپس، در سومین و آخرین پرده این داستان، ناپلئون در ژوئن ۱۸۱۲ م به روسیه حمله کرد و باعث شد بار دیگر روسیه و انگلیس متحد شوند. بریتانیا مانند فرانسه پس از تیلسیت، مجبور شد راهی میان ضدیت با روسیه و نقض تعهدات خود در قبال ایران پیش گیرد، و بهترین گزینه این بود که واسطه‌ای برای حل‌وفصل اختلافات بین این دو باشد. روس‌ها متناوباً از شکست سال ۱۸۰۵–۶ و همین اواخر در ۱۸۱۰ م، علاقه‌مند به یافتن یک توافق مذاکره‌شده بودند، هنگامی که الکساندر تورماسوف پس از محاصره ناموفق ایروان جایگزین گودوویچ به‌عنوان فرمانده شده بود و میرزا بزرگ قائم‌مقام تلاش کرده بود تا آتش‌بسی را ترتیب دهد. بااین‌حال روس‌ها برای پایان دادن به جنگ مایل به دادن امتیازات جدی نبودند، و ایرانیان نیز اشتیاق کمتری به فیصله دادن به جنگ داشتند، زیرا از دیدگاه آنان جنگ خیلی بد پیش نمی‌رفت. بااین‌حال، برای اوزلی ناخوشایند بود که نیروهای بریتانیا را در مقابل متحد روسی خود مستقر کند و اینکه به محض رهایی روسیه از نبرد با ناپلئون، اوضاع برای ایران احتمالاً بدتر می‌شد؛ بنابراین او درخواست‌های روسیه برای عمل به‌عنوان واسطه را پذیرفت و به‌دنبال راه‌هایی برای فشار آوردن بر قاجارها جهت پذیرش توافق بود. او اصلاحاتی را برای معاهده‌ای قطعی پیشنهاد داد، درگیری نظامی انگلیس را کاهش داد (دو افسر، چارلز کریستی و لیندزی بتون و برخی از گروهان مشق نظامی با ارتش ایران ترک مأموریت کردند) و تهدید کرد که از پرداخت مبلغ یارانه وعده‌داده‌شده به قاجارها امتناع خواهد کرد. روسیه تزاری
روسیه تزاری نام دولت متمرکز روسیه از زمان اتخاذ عنوان تزار توسط ایوان چهارم در سال ۱۵۴۷ تا تأسیس امپراتوری روسیه توسط پتر بزرگ در سال ۱۷۲۱، بود. ویلهلم دوم
ویلهلم دوم (۲۷ ژانویه ۱۸۵۹ – ۴ ژوئن ۱۹۴۱) آخرین قیصر آلمان و پادشاه پروس بود که از ۱۵ ژوئن ۱۸۸۸ تا ۹ نوامبر ۱۹۱۸ بر امپراتوری آلمان حکمرانی کرد. او نوه ارشد ملکه ویکتوریای بریتانیا بود و با بسیاری از پادشاهان و شاهزادگان اروپا خویشاوندی داشت. جواد خان قاجار
جوادخان زیاد اوغلی قاجار(۱۷۴۸–۱۸۰۴ میلادی) فرزند شاهوردی خان، آخرین حکمران ایران در گنجه است که در سوم ژانویه ۱۸۰۴ میلادی (۱۲۱۸قمری) در آغاز دوره اول جنگ‌های ایران و روسیه در زمان قاجار و در جریان تهاجم سپاهیان روسیه تزاری به فرماندهی ژنرال سیسیانوف به گنجه، پس از جنگی دلاورانه با یک پسر خود کشته شد. روس‌ها سه روز شهر را قتل‌عام کردند و اکثر اعیان و اهالی گنجه به قتل رسیدند. با این حادثه گنجه از دست ایران رفت. او آخرین حکمران خاندان زیاداوغلی قاجار است که بیش از سیصد سال بر گنجه و قره باغ فرمانروائی کردند. با در گذشت او حاکمیت دولت ایران در گنجه نیز به پایان رسید و در واقع خاندان او نماد حاکمیت ایران در قفقاز به‌شمار می‌رفتند. الکسی نیکولایویچ
الکسی نیکولایویچ (؛ – ) از دودمان رومانوف آخرین تزار زاده و وارث ظاهری تاج و تخت امپراتوری روسیه بود. او کوچکترین فرزند و تنها فرزند پسر امپراتور نیکلای دوم و همسر او آلکساندرا فیودوروفنا بود. وی هنگام تولد هموفیلی داشت که توسط گریگوری راسپوتین معالجه شد. یلیزاوتا
یِلیزاوِتا پترُونا (۲۹ دسامبر ۱۷۰۹ – ۵ ژانویه ۱۷۶۲) امپراتریس روسیه از ۱۷۴۱ تا زمان مرگش بود. او کشورش را در دو جنگ معاصر خود رهبری کرد: جنگ جانشینی اتریش (۱۷۴۰–۱۷۴۸) و جنگ هفت‌ساله. در هنگام مرگ او، روسیه بر قلمرویی در حدود ۱۶٬۲۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع حکم‌رانی می‌کرد. سوفیا آلکسینوا
نایب السلطنه سوفیا همواره نقش یک نایب السلطنه معمولی را حفظ می‌کرد و تزار واقعی هر سال در جایگاه خود رشد می‌کرد. در سن ۱۶ سالگی، پتر اول از گلیتسین خواست که در مورد همه موارد به او گزارش دهد و خانواده ناریشکین برای رسیدن به قدرت که مدتها انتظارش را می‌کشید آماده شد. در سال ۱۶۸۸زمیلادی، پتر شروع به قدرت گرفتن کرد و سوفیا از کنترل امور ناتوان ماند. در این دوره زمانی، نایب السلطنه تزار جوان را نادیده گرفت و به او اجازه داد تا گاردهای پرئوبراژنسکی و سمنوفسکی خود را در پرئوبراژنسکوی آموزش دهد. اگرچه برخی از مورخان ادعا می‌کنند که سوفیا تلاش‌های آگاهانه‌ای برای خنثی کردن پتر، و حذف او از دنیای سیاسی انجام داده‌است، مع الوصف صحت این مدعی همچنان نامشخص است. سوفیا و حزبش دربارهٔ تاج گذاری او به عنوان تزارینا صحبت کرده بودند، و در اوت ۱۶۸۷ سعی کردند استرلتسی را متقاعد کنند تا رسماً چنین امری را درخواست کند. سوفیا و حامیانش در سال ۱۶۸۸ میلادی خود را در حال افول دیدند، زیرا جنگ کریمه شورش و ناآرامی را برای مسکو به همراه داشت. در این شرایط، پتر ازدواج کرده بود و خود را برای حکومت آماده می‌کرد و ایوان پنجم پدر دختری شد و هر گونه ادعای احتمالی برای تاج و تخت را از آن شاخه حذف کرد. تنش بین این دو جناح ادامه یافت تا اینکه پتر اول ۱۷ ساله شد، در این زمان بستگان ناریشکین خواستار کناره‌گیری سوفیا شدند. در پاسخ، شاکلوویتی به سوفیا توصیه کرد که خود را تزارینا اعلام کند و سعی کرد استرلتسی را به قیام جدیدی وادار کند. با این حال، بیشتر واحدهای استرلتسی، مرکز مسکو را به سمت حومه پرئوبراژنسکویه و بعداً به سمت لاورای ترویتسه-سرگیوا، جایی که تزار جوان در آن زندگی می‌کرد، ترک کردند. سوفیا که احساس کرد قدرت از دستانش می‌لغزد، نمایندگانش را نزد پتر فرستاد و از او خواست که در کرملین به او بپیوندد. او صراحتاً پیشنهادات او را رد کرد و خواستار اعدام شاکلویتی و تبعید گلیسین شد. پس از اینکه سوفیا موافقت کرد او دستگیر شد و مجبور به تبعید در صومعه نوودویچی شد. سوفیا ممکن است آخرین تلاش خود را برای حفظ قدرت انجام داده باشد، اگرچه صحت این مدعی نامشخص است. سرنوشت او ده سال بعد مشخص شد، زمانی که استرلتسی تلاش کرد تا او را در زمان غیبت پیتر از کشور به قدرت در کرملین بازگرداند. این قیام با دستی آهنین سرکوب شد و به زودی اجساد شورشیان را جلوی پنجره‌های صومعه سوفیا آویزان کردند. پس از این ماجرا او را در سخت‌ترین حالت انزوا نگه داشتند و راهبه‌های دیگر به جز روز عید پاک اجازه دیدن او را نداشتند. او شش سال بعد در صومعه نوودویچی درگذشت. پطروس ملیک آندریاسیان
به زودی تلاش گسترده‌ای جهت آزادی پطروس خان آغاز شد و پیام‌های تلگراف متعددی به دولت مرکزی ایران، تزار روسیه، حاکم قفقاز و حتی «جاثلیق اعظم ارمنی‌های جهان» ارسال گردید. گرچه بنا به روایتی قبل از انجام اعدام پطروس خان سرکنسول روسیه در تبریز پیام تلگرافی در خصوص جلوگیری از اعدام وی دریافت داشت اما به جهت خصومت شدید روس‌ها و مخالفان مشروطیت با پطروس خان، دریافت تلگراف پنهان نگهداشته و پس از انجام مراسم اعدام فاش شد. مراسم اعدام پطروس خان در روز دوشنبه ۱۶ دی ماه ۱۲۹۱ خورشیدی (۶ ژانویه ۱۹۱۳ میلادی) در ارگ تبریز انجام گرفت. برل لازار
برل لازار (Berel Lazar) با نام اصلی «اشلومو داو پینچاس لازار» معروف به «برل لازار» یک خاخام حسیدی ایتالیایی‌تبار از شاخه یهودیت ارتدکس است که عضوی از انجمن خبد می‌باشد. خاخام برل لازار که در رسانه‌ها به «خاخام پوتین» شهرت دارد از سال ۱۹۹۰ میلادی به فاصله یک سال قبل از فروپاشی شوروی، دوستی خود را با ولادیمیر پوتین آغاز نمود و تنها یک سال بعد در سال ۱۹۹۱ انجمن خبد با حمایتهای سازمانی نقش مؤثری در رسیدن ولادیمیر پوتین به صمت ریاست جمهوری روسیه داشت. لازار از سال ۲۰۰۰ میلادی به عنوان رئیس کل ربی‌های روسیه منصوب شده و رئیس کل انجمن یهودیان فدراسیون روسیه و همچنین رئیس انجمن CIS یهودیان روسیه نیز می‌باشد. از سال ۲۰۰۵ او یکی از اعضای انجمن اجتماعی کشور روسیه نیز شده‌است و در زمینه مسائل یهودیان مشاوره می‌دهد. دومیتیان
دومیتیان با نام کامل تیتوس فلاویوس دومیتیانوس (۲۴ اکتبر ۵۱–۱۸ سپتامبر ۹۶) امپراتور روم و آخرین امپراتور دودمان فلاویان بین سال‌های ۸۱ تا ۹۶ میلادی بود. او یکی از جدی‌ترین و مستبدترین حاکمان تاریخ روم و جهان بود و نقش و موقعیت خود را به عنوان امپراتور از سنای روم جدا می‌کرد و نماد جمهوری را کاملاً کنار می‌گذاشت، به طوری که در زمان او کرسی قدرت دیگر حتی در رم نبود، بلکه در هر کجا که امپراتور بود، حضور داشت و این‌کار اقتدار سنا را آشکارا منحل کرده و افراد را از ادعای تاج و تخت و غضب قدرت دور می‌کرد. آلکساندرا فیودوروفنا، ملکه روسیه
آلکساندرا فیودوروفنا (با نام کامل: آلیکس ویکتوریا هلنا لوئیز بئاتریس؛ – ) همسر نیکلای دوم آخرین امپراتور امپراتوری روسیه بود. تیموراز دوم
او مانند چندین حاکم قبلی گرجستان امیدوار بود که امپراتوری روس در حال گسترش تنها محافظ مسیحیان قفقاز در برابر تجاوزهای عثمانی و پارسی باشد. وی در سال ۱۷۵۲ سفارت خود را به سن پترزبورگ فرستاد، اما هیچ کاری از این مأموریت حاصل نشد. در سال ۱۷۶۰، وی برای جلب حمایت از پروژه خود در زمینه سفر اعزامی گرجستان به ایران برای قرار دادن نامزد روسی بر تخت شاه، خود از دربار روسیه بازدید کرد. روسها بیش از حد مشغول جنگ هفت ساله بودند تا ایده تیموراز را جدی نبینند. وی در ۸ ژانویه ۱۷۶۲ (فقط دو هفته بعد از وقوع الیزابت روس) ناگهان در پایتخت روسیه درگذشت و در کنار پدر شوهرش واختانگ ششم در کلیسای جامع معراج، آستاراخان به خاک سپرده شد. با مرگ او، ارکل به عنوان پادشاه کارتلی موفق شد و هر دو پادشاهی شرقی گرجستان را به یک کشور واحد تبدیل کرد (پادشاهی کارتلی و کاختی) آمبرلا
در سال ۲۰۰۳، آخرین شکست برای پروژه‌های غیرقانونی شرکت آمبرلا رخ داد. کریس و جیل در غالب یک تیم ضد فعالیت‌های تولید سلاح‌های بیولوژیکی خود را به منطقهٔ قفقاز در روسیه رساندند. مکانی که شعبهٔ آمبرلا در آن وجود داشت و سرگئی ولادیمیر، فرماندهٔ کل نیروهای نظامی شرکت آمبرلا در سرتاسر جهان آمادهٔ بهره‌برداری از جدیدترین نمونهٔ تایرنت به نام T-a.l.o.s بود. تیلوس آخرین برگ برندهٔ شرکت آمبرلا از پروژهٔ مرگبار تایرنت بود. اما تیلوس هم سرانجام توسط کریس ردفیلد و جیل ولنتاین نابود شد. با نابودی تیلوس، کریس و جیل از آن منطقه فرار کردند. وسکر چند ساعت پیش از کریس و جیل خود را به این شعبه رسانده بود و در زمانی که آن دو تیلوس را نابود کردند، اطلاعات سری را از Red Queen برداشت کرده و سرگئی ولادیمیر را که پس از تزریق نوع ویژه‌ای از ویروس به خودش به هیولا تبدیل شده بود را نیز نابود کند. مسکو
با گذر زمان مخالفت مسکو علیه سلطه خارجی افزایش یافت و در سال ۱۳۸۰، شاهزاده دیمیتری دونسکی سپاه متحدی از روس‌ها را در نبرد کولیکوو علیه تارتارها رهبری کرد و به پیروزی رسید. با این حال این نبرد، تعیین‌کننده نبود و تنها دو سال بعد از آن، مسکو زیر پای لشکریان تختامیش لگدمال شد. سرانجام ایوان سوم، در سال ۱۴۸۰ روس‌ها را از یوغ تاتارها آزاد کرد و مسکو را تبدیل به مرکز قدرت در روسیه نمود. تحت حکومت ایوان سوم این شهر پایتخت یک امپراتوری گسترده شد که در نهایت زمانی همه روسیه امروزی و سرزمین‌های دیگر را دربر گرفت. آذری‌های روسیه
اولین بار تاجری به نام شمسی اسدالله‌یف در سال ۱۹۰۳ در مسکو استقرار یافت، که در زمینه تجارت و صنعت نفت فعالیت داشت، که در سال ۱۹۱۳ در مسکو درگذشت، وی هزینه‌های ساخت مدارسی برای دختران و پسران و مرکز جامعه مسلمانان در مسکو را متقبل شد. ساختمان چهار طبقه‌ای که بعد از مرگ وی به عنوان "کاخ اسدالله یف" شناخته می‌شود، در حال حاضر در اداره سازمان خودمختار ملی – فرهنگی تاتارهای مسکو می‌باشد. به همین ترتیب تمام مسلمانان قفقاز و آسیای مرکزی، از جمله آذری‌ها از خدمت سربازی در ارتش امپراتوری روسیه معاف بودند، اما پرداخت مالیات ویژه‌ای نیاز بود. در صورت نیاز و مایل بودن می‌توانستن در ارتش خدمت کنند. یعنی محدودیتی برای سربازی و افسر شدن مسلمانان امپراطوری روسیه نبود، ولی محمدحسن آقا جوانشیر پدر جعفرقلی آقا جوانشیر از نخستین ژنرال‌های امپراطوری روسیه با منشاء آذربایجانی بود. بعدتر افسران آذری در نبردهای بزرگی فرماندهی ارتش امپراطوری روسیه را بر عهده داشتند که به برخی از آنان از قبیل دوره اول جنگ‌های ایران و روسیه، دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه، جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۲۹-۱۸۲۸) و جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷-۱۸۷۸) و بعدتر به انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان، نبرد کریمه، جنگ قفقاز و فتح آسیای مرکزی اشاره کرد. اردوی زرین
آخرین پادشاه معروف آلتین اردو محمد سلطان معروف به «کوچک محمدخان» پسر تیمور سلطان پسر تیمور قتلغ است که به گفته منجم باشی در ۸۳۰ق/۱۴۲۷م بر تخت نشست و با امیران مسکو وروس به جنگ پرداخت و از ایشان خراج گرفت و با مردم به عدل و داد رفتار کرد. منجم باشی او را جدّ پادشاهان قرم می‌داند. میخائیل گورباچف
میخائیل سرگی‌یویچ گورباچُف سیاستمدار اهل روسیه است. او هشتمین و آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی بود. او از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۱، دبیرکل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی بود. وی هم‌چنین از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ رئیس دولت اتحاد جماهیر شوروی بود؛ به این‌صورت که از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۸۹ به عنوان صدر هیئت رئیسه شورای عالی شوروی، از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ به عنوان رئیس شورای عالی شوروی و از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۱ به عنوان رئیس‌جمهور اتحاد شوروی. از نظر ایدئولوژی، او در ابتدا به مارکسیسم-لنینیسم پایبند بود، اما از اوایل دههٔ ۱۹۹۰ به سمت سوسیال دموکراسی متمایل شد. ابوسعید گورکان
اَبوسَعید بن محمد بن میرانشاه بن تیمور یا اَبوسَعیدِ گورَکان یا میرزا سلطان ابوسعید معروف به سلطان ابوسعید گورکانی (حک ۸۵۴–۸۷۳ ه‍.ق/ ۱۴۵۰–۱۴۶۹ م)، پسر میرزا سلطان محمد، نوه میرزا میرانشاه و نبیره امیر تیمور گورکان بود که بر فرارود یا ماوراءالنهر و خراسان حکم می‌راند. ابوسعید پس از شاهرخ دومین سلطان مقتدر از بازماندگان تیمور است که بر قسمت وسیعی از متصرفات تیمور از حدود مغولستان تا عراق و از فرارود تا سیستان و قندهار حکومت می‌کرد و سلطنت را نه به وراثت بلکه به زور شمشیر به دست آورد. او آخرین پادشاه مقتدر خاندان تیموری در ایران محسوب می‌شود. تاریخ سوئد (۱۶۱۱-۱۶۴۸)
مشکل روسیه برای سوئد آسان تر بود و با سربلندی برطرف شد. وقتی نووگورود از سوئد درخواست قیمومیت موقت کرد، دولتمردان سوئدی به ایجاد یک قلمرو فرا بالتیک باور داشتند، که گسترش آن در شمال به آرخانگلسک و در شرق به وولوگدا می‌رسید. وحدت مردم روسیه به دور تاج و تخت تزار جدید، میخاییل رومانوف، یک بار و برای همیشه این رویای بلند پروازانه را از بین برد. در آغاز سال ۱۶۱۶، گوستاووس متقاعد شده بود که جداسازی روسیه متحد ممکن نیست، در حالیکه روسیه نیز دریافت که نیازمند خرید سوئدی‌های شکست ناپذیر با واگذاری برخی از قلمرو خود به آنهاست. با پیمان استولبوو در تاریخ ۲۷ فوریه ۱۶۱۷ تزار ناحیهٔ کِکهولم و اینگری و نیز دژ نوته بورگ (اشلوسیربورگ) را که کلید فنلاند بود به پادشاه سوئد واگذار کرد. علاوه بر این روسیه از ادعای مالکیت بر استونی و لیوونی چشم پوشی کرد، و ۲۰۰۰۰ روبل غرامت جنگی پرداخت کرد. در ازای این امتیازات، گوستاووس نووگورود را پس داد و میخاییل رومانوف را به عنوان تزار روسیه به رسمیت شناخت. امپراتوری روسیه
پتر یکم چهارمین تزار روسیه از دودمان رومانوف بود. پتر را با اصلاحات مشهور و وسیعی که در ساختار فرهنگی، اجتماعی، نظامی و علمی و حتی مذهبی روسیه به وجود آورد می‌شناسند. پتر کبیر فرمانروایی بود که سعادت کشورش را در غربی شدن می‌دانست او برای همین هدف تمام بنیان‌های کشور روسیه را از امور سطحی تا امور حساس هدف قرار داد، او الفبای زبان روسی را که در مناطق مختلف کشور تفاوت‌های محسوسی داشت را وحدت بخشید، تقویم میلادی را جایگزین تقویم سنتی روس‌ها کرد میلاد حضرت عیسی را به عنوان مبدأ تقویم پذیرفت درحالیکه مبدأ تقویم روسی باستان آغاز خلقت بود. پتر یکم نخستین روزنامه روسیه را بنیان گذاشت،لباس مردم روسیه را غربی کرد و قانون منع گذاشتن ریش برای مردان وضع کرد و فقط روحانیون و دهقانان را از این قانون معاف داشت، ارتش نوینی را برای روسیه به وجود آورد، نیروی دریایی روسیه را به سرعت گسترش داد و تسلیحات جدید برای ارتش تهیه نمود و ارتش سنتی روسیه را به یک ارتش مدرن و پر قدرت تبدیل کرد برای گسترش خاک روسیه شرق و غرب را در نظر گرفت. وسعت امپراتوری روسیه در دوران فرمانروایی پتر کبیر بیش از دو برابر گسترش یافت در شرق روس‌ها بخش‌های وسیعی از سیبری را تصرف کردند و در غرب نیز پتر کبیر در نبرد شمال موفق به شکست دادن سوئدی‌ها و تصرف بخش‌هایی از لیتوانی و لهستان شد و موفق به تصرف سواحل گسترده‌ای از دریای بالتیک شد در نتیجه این جنگ سیادت پادشاهی سوئد بر اروپای شمالی و سیادت لهستان بر اروپای شرقی پایان یافت و روسیه برتری اش را بر اروپای شمالی و شرقی تثبیت کرد. پتر به تحول علمی روسیه اهمیت بسیار می‌داد و فرهنگستان علوم سنت پترز بورگ را به عنوان جایی برای گردهم آیی دانشمندان مشهور آن روزهای امپراتوری روسیه به وجود آورد، پتر هم چنین شهر زیبای سنت پترز بورگ را بنا نهاد و آن شهر را با کاخ‌های باشکوه تزئین نمود تا آن شهر در جایگاهی برابر با شهرهای بزرگ اروپایی مانند پاریس و لندن باشد و سپس در سال ۱۷۱۲پایتخت روسیه را به این شهر منتقل کرد. پتر در سن۵۳ سالگی درگذشت. پس از پتر کبیر دورانی کوتاه مدت از سال ۱۷۲۵ تا ۱۷۴۱ هرج و مرج در روسیه حاکم بود و چندین تزار به قدرت رسیدند که توانایی‌های پتر را نداشتند تا اینکه در سال ۱۷۴۱ نوبت به دختر پتر کبیر ملکه یلیزاوتا رسید هر چند که الیزابت امپراتوری اطلاح طلب بود اما توانایی پدرش را نداشت بعد از مرگ الیزابت کاترین بعدن به کاترین دوم ملقب شد قدرتی برابر با پتر کبیر داشت و روسیه را قدرتمندتر و بسیار بزرگتر از قبل کرد. الکساندر یکم، امپراتور روسیه
در ضمن مرگ او نیز مرموز بود و بعد از او نیکلای اول که برادرش بود جانشین او شد. با مرگ او عملاً دوران افول امپراتوری روسیه آغاز گشت گرچه دو تزار پس از او نیکلای یکم و الکساندر دوم هم تزارهای نیرومند بوده و وسعت امپراتوری روسیه در زمان آنها نیز گسترش یافت اما قدرت جهانی روسیه هرگز به قدرت دوران الکساندر یکم بازنگشت و عموماً روسیه پس از بریتانیا در جایگاه دوم قدرت‌های بزرگ جهان شناخته می‌شد. شورش پوگاچف
شورش پوگاچف خیزشی دهقانی بود که در سال‌های ۱۷۷۳ تا ۱۷۷۵ میلادی در امپراتوری روسیه به وقوع پیوست. این خیزش از سوی کازاکهای یائیک به رهبری یملیان پوگاچف سازمان‌دهی شده بود. پوگاچف در گذشته از افسران ارتش روسیه بود و در چندین جنگ خدمت کرده بود اما در زمان خیزش مدعی شده بود که پتر سوم امپراتور روسیه است که در واقع سال‌ها پیش کشته شده بود. پتر سوم فقط شش ماه در سال ۱۷۶۲ حکومت کرده و پس از ترور او همسرش کاترین دوم به سلطنت رسید. توپ تزار
تزار توپی است منحصربه‌فرد و بسیار بزرگ که به صورت نمادین و توسط روسیه ساخته شده است. طول توپ ۵٫۹۴ متر است. این جنگ‌افزار در سال ۱۵۸۶ توسط آندری چوخوف ریخته‌گری شد. این توپ یکی از جاذبه‌های گردشگری در مسکو است و در کاخ کرملین برای نمایش در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. این توپ یک جنگ‌افزار نمادین است و هرگز در جنگی مورد استفاده قرار نگرفته است. کاترین یکم
پس از درگذشت پتر کبیر با پشتیبانی نظامی ژنرال مِنچیکوف به عنوان «تزار روسیه» تاجگذاری کرد و دو سال بر امپراتوری روسیه فرمانروایی کرد. ایگناسی گرینویتسکی
ایگناتی یوخیمویچ گرینویتسکی (به روسی: Игнатий Гриневицкий) (تولد ۱۸۵۶ - وفات ۱۳ مارس ۱۸۸۱) یکی از ۴ انقلابی بود که در روز ۱۳ مارس ۱۸۸۱ به تزار الکساندر دوم امپراتور روسیه حمله کردند. در طی حمله گرینویتسکی با فدا کردن خود توسط یک نارنجک موفق به ترور تزار شد. این اولین بار در تاریخ بود که کسی از حمله انتحاری برای رسیدن به اهداف سیاسی استفاده کرده است. دودمان رومانوف
صعود خاندان رومانوف به قدرت از زمان ازدواج آناستازیا زاخارینا با ایوان چهارم آغاز شد. وی دختر فردی به نام رومان زاخارین یوریف بود که بعداً نام خاندان رومانوف از وی گرفته شد. بعد از مرگ ایوان، پسر کوچک وی فیودور به سلطنت رسید. با مرگ فیودور بدون فرزند، دودمان روریک منقرض شده و برادر همسر وی بوریس گودونوف به سلطنت رسید که در دوران سلطنت‌اش، سعی در از میان بردن افراد خانواده رومانوف داشت. بعد از مرگ بوریس گودونوف در سال ۱۶۰۵ میلادی، روسیه وارد دوران هرج و مرج شد و برای چند سال با شورش‌ها و مدعیان تاج و تخت گوناگونی روبرو شد. سرانجام در سال ۱۶۱۳ میلادی، به تصمیم مجلس اشراف روسیه، سلطنت به میخائیل فیودرویچ رومانوف، نوه برادر آناستازیا که در آن زمان ۱۶ ساله بود، سپرده شد. به این ترتیب میخائیل به عنوان اولین تزار روسیه از خاندان رومانوف به سلطنت رسید. آرتاوازد (پسر اردوان پنجم)
آرتاوازد یا آرتاباز پسر اردوان پنجم، آخرین پادشاه اشکانی بود. پس از مرگ پدر، آرتاوازد یکسال از ۲۲۶ تا ۲۲۷ میلادی با بلاش ششم که هنگام پادشاهی اردوان پنجم حاکم بابل بود، سلطنت کرد. جیکوب شیف
شیف در سرنگونی امپراطوری تزار روسیه نقش مهمی داشت و از تمامی دشمنان تزار پشتیبانی مالی می‌نمود. او همچنین از قدرت مالی خود برای جلوگیری از حضور روسیه در بازارهای آمریکا و تحریم این کشور استفاده نمود. شاهزاده‌نشین تور
با وجود این که در جریان تهاجم به روس کیف، شهر توِر در سال ۱۲۳۸ میلادی توسط مهاجمان مغول به سرکردگی باتو خان تاراج شده و تقریباً نابود گشته بود، به سرعت خود را بازیافته و در قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم میلادی شاهزاده‌نشین تور با بهره‌گیری از مسیر تجاری با نووگورود، قرار گرفتن در کرانه رود ولگا و دوری نسبی از مغول‌ها با بدل شدن از روستایی کوچک به یکی از بزرگترین مراکز قدرت در روسیه سده‌های میانی، وابستگی کمتری به اردوی زرین نسبت به سایر شاهزاده‌نشین‌های روس داشت. میشل نی
میشل نی (۱۰ ژانویه ۱۷۶۹–۷ دسامبر ۱۸۱۵) که به عنوان "مارشال نی" هم مشهور است، مارشال امپراتوری و فرمانده نظامی در جنگ‌های انقلاب فرانسه و جنگ‌های ناپلئونی بود. او یکی از ۱۸ مارشال بزرگ دورهٔ حکومت ناپلئون به‌شمار می‌رفت، منصبی که توسط ناپلئون اول ایجاد گردیده بود. "نی" از جانب سربازانش؛ لِه روژو یا "سرخ چهره" نامیده می‌شد. ناپلئون بعدها به وی لقب "لوبغا دیو غا" (شجاع‌ترین دلیران) اعطاء کرد به دلیل اینکه گفته می‌شود او آخرین سرباز فرانسوی بود که خاک روسیه را ترک کرد. او در ۱۸۱۵ میلادی پس از آنکه تلاش کرد شورشی علیه نیروهای سلطنت‌طلب ضد امپراتوری فرانسه به راه اندازد، اعدام شد. امپراتور
[وآخرین ایلیا بود] آندری تارکوفسکی
تارکوفسکی آخرین فیلمش ایثار را در سال ۱۹۸۶ در جزیره گوتلند به مدیریت سون نیک ویست فیلمبرداری کرد. ایثار به جشنواره کن رفت و جایزه ویژه هیئت ناقدان جشنواره را از آن خود کرد. بسیاری از منتقدان "تارکوفسکی" را پس از سرگئی آیزنشتاین مطرح‌ترین سینماگر سینمای شوروی می‌شمرند و او را فیلمسازی نخبه‌گرا می‌دانند. "تارکوفسکی" در طول سال‌های کارگردانی خود ۱۲ فیلم کوتاه و بلند ساخت. او ۲۹ دسامبر ۱۹۸۶ درگذشت و در پاریس به خاک سپرده شد. الکساندر دوم، امپراتور روسیه
الکساندر دوم با وجود تمام اصلاحاتی که در دستگاه قضایی و اداری روسیه به وجود آورده بود، نتوانست موجب تحریک تنش‌های انقلابی را فرو بنشاند. پیش از آن دوبار به او سوء قصد شد. اولین بار در نمایشگاه جهانی سال ۱۸۶۷ فرانسه و بار دوم در فوریه ۱۸۸۰ میلادی وی تهدید به مرگ شده بود. در یک روز سرد زمستانی در ۱۳ مارس ۱۸۸۱ میلادی، تزار روسیه با کالسکه سلطنتی خود در حال گشتی روزانه در خیابان‌های سن پترزبورگ بود. کالسکه وی در کوچه ای حوالی کانال یکاترینبرگ در حال حرکت بود که ناگهان مردی از پشت بمبی دستی به طرف کالسکه پرتاب کرد. بمب دقیقاً زیر کالسکه تزار منفجر شد. اما به طرز معجزه آسایی آسیبی به تزار نرسید!! تزار از کالسکه پیاده شد. یکی از افسرانی که در آن محل پرسه می‌زد با شتاب نزد تزار دوید و حال تزار را پرسید. تزار سراسیمه گفت که حالش خوب است و آسیبی به وی نرسیده. ناگهان فرد دیگری بمبی به سوی تزار پرتاب کرد. بمب دقیقاً بین پاهای تزار افتاد و شکم و صورتش را متلاشی کرد و پاهای وی از ناحیه ساق قطع شد. وی را سراسیمه به قصر رساندند وی نتوانست بیشتر از یک روز دوام بیاورد و در ساعت ۱۰:۳۰ شب ۱۳ مارس ۱۸۸۱ درگذشت. جانشین بعدی وی الکساندر سوم روسیه چندان علاقه ای به اصلاحات در روسیه نداشت و عملاً یک حکومت مطلقه و یهودی‌ستیز را برقرار کرد. ولادیمیر ایواشکو
ولادیمیر آنتونویچ ایواشکو (؛ ۲۸ اکتبر ۱۹۳۲ – ) سیاستمدار، و اقتصاددان اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود. ایواشکو آخرین سردبیر حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی پیش از فروپاشی آن بود. کنستانتین ششم
کنستانتین ششم (به یونانی: "Κωνσταντίνος Ϛ" به لاتین: "Kōnstantinos VI") (زادهٔ ۷۷۰ — درگذشتهٔ پس از ۱۵ اوت ۷۹۷) امپراتور روم شرقی (بیزانس) از ۷۸۰ تا ۷۹۷ و آخرین فرمانروا از دودمان ایسوریایی بود. او در سن ۹ سالگی بر تخت نشست اما بخاطر سن حساس و بسیار کمی که در این بحران و مشکلات در داخل و خارج کشور داشت، مادر وی ایرنه به عنوان امپراتریس-نایب السلطنه قدرت فرماندهی کامل امپراتوری را بر عهده گرفت و بجای وی حکمرانی می کرد، ایرنه بعدا آرزو کرد که به تنهایی مالک امپراتوری باشد و امپراتوری را خودش برعهده بگیرد، در سال ۷۹۰ که مشکلاتی بین مادر و پسر رخ داد منجر به جنگ داخلی شد، و کنستانتین با حمایت ارتش آسیای صغیر، مادرش را سرنگون کرد و در بین سالهای ۷۹۰ تا ۷۹۲ کنستانتین در نزدیک به یک سال را بدون سایه قدرت مادرش سپری کرد اما بخاطر ناتوانی در اداره امور دوباره مادرش را در قدرت اداره کل امپراتوری همراه خود کرد و او را امپراتریس خواند و با این کار ایرنه با نقشه کشی تمام حامیان او و افراد خیانت کار به خودش را حذف کرد، او در سال ۷۹۷ کنستانتین را دستگیر، سرنگون و کور کرد و کنستانتین بخاطر زخم‌های چشمانش کشته شد، ایرنه بعد خود را تنها حاکم امپراتوری اعلام کرد و تا سال ۸۰۲ حکمرانی کرد. ریچارد سوم
ریچارد سوم را آخرین پادشاه بریتانیا در قرون وسطی می‌دانند. با مرگ او در جنگ سی‌سالهٔ رزها، سلسله پلانتاجنت پس از ۳۳۱ سال منقرض شد و سلسله تودور به قدرت رسیدند. سزاریون
بطلمیوس پانزدهم فیلوپاتور فیلومتور سزار (۲۳ ژوئن ۴۷ – ۲۳ اوت ۳۰ پیش از میلاد) معروف به سزاریون و بطلمیوس سزار آخرین شاه از دودمان سلطنتی بطالسه در مصر باستان بود که از ۲ سپتامبر سال ۴۷ پیش از میلاد مشترکاً با مادرش، کلئوپاترای هفتم، بر مصر فرمانروایی کرد. در فاصله بین مرگ کلئوپاترا در ۱۲ اوت سال ۳۰ پیش از میلاد تا مرگ خودش در ۲۳ اوت همان سال که ۱۱ شبانه‌روز بیشتر طول نکشید، سزاریون اسماً تنها فرعون مصر بود. او به دستور اوکتاویان کشته شد. اوکتاویان بعداً نخستین امپراتور روم شد و به نام آگوستوس معروف شد. سزاریون بزرگ‌ترین پسر کلئوپاترای هفتم و احتمالاً تنها پسر ژولیوس سزار بود و نامش نیز به این موضوع اشاره دارد. پیوتر استولیپین
پیوتر آرکادیویچ استولیپین (; زاده – درگذشت ) سیاستمدار اهل امپراتوری روسیه بود. وی از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۱ نخست وزیر روسیه و هم‌زمان با آن وزارت کشور امپراتوری روسیه نیز برعهده داشته است. استولیپین همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان سلطنتی ویکتوریایی شده‌است. الکسی یکم
الکسی میخایلویچ رومانوو (متولد ۱۹ مارس ۱۶۲۹ (گ.ژ) – ۲۹ ژانویه ۱۶۷۶ (گ.ژ)) یکی از تزارهای روسیه بود که در قرن پرحادثه هفدهم حکومت می‌کرد. مساحت روسیه در زمان او ۲ میلیارد هکتار (۸ میلیون کیلومتر مربع) بود. دودمان رومانوف
خاندان رومانوف یک دودمان اشرافی قدرتمند در روسیه بودند که پس از دودمان روریک، قدرت را در روسیه به دست گرفتند. این خاندان از سال ۱۶۱۳ میلادی تا ۱۵ مارس ۱۹۱۷ میلادی بر روسیه حکومت کردند. انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ میلادی سبب شد که آخرین پادشاه دودمان رومانف‌ها در ۱۵ مارس ۱۹۱۷ مجبور به کناره‌گیری از قدرت شود. کنستانتین پوبدونوستسف
وی به عضویت شورای امپراتوری درآمد، و در سال ۱۸۸۰ - دادستان عالی شورای کلیسای ارشد ارتودوکس روسیه شد. در این مقام وی رئیس کلیسای ارتدکس روسیه بود. در زمان سلطنت الکساندر سوم، پوبدونوستسف یکی از با نفوذترین مردان امپراتوری روسیه به‌شمار می‌آمد. وی مغز متفکر مانیفست ۲۹ آوریل ۱۸۸۱ الکساندر در بود. مانیفست سلطنت مطلقه تزلزل‌ناپذیر که اعلام می‌کرد قدرت مطلق تزار غیرقابل تغییر است و در نتیجه بر تلاش‌های لوریس-ملیکوف برای ایجاد یک نهاد نمایندگی در امپراتوری پایان نهاد. امپراتوری روسیه
پسر ایوان، فئودور اول، بوریس گودونف (۱۶۰۵–۱۵۵۱م) به عنوان تزار روسیه، جانشین او شد. وقتی او در سال ۱۶۰۵ میلادی از دنیا رفت، روسیه در هرج و مرج افتاد. تاریخ روسیه
به این طریق، انسجام داخلی با گسترش خارجی سرزمین (روسیه) همراه شد. تا قرن شانزدهم، حکام روسی کل سرزمین روسیه را یک دارایی اشتراکی برای خود محسوب می‌نمودند. شماری از سلاطین نیمه مستقل هنوز نسبت به برخی از سرزمین‌های خاص داعیه (مالکیت) داشتند، اما ایوان سوم این حکام فرعی را وادار نمود تا حکومت سلطان بزرگ روسیه را به رسمیت شناسند و فرزندان او را به عنوان حاکمان بی چون و چرا برای کنترل امور نظامی، قانونی و خارجی بدانند. تدریجاً، سلطان شهر مسکو به یک حاکم قدرتمند و خودکامه به نام تزار تبدیل شد. اولین حاکم مسکو تحت عنوان "تزار "، ایوان چهارم بود. محمد چهارم
افزایش نفوذ روس‌ها در ناحیه قفقاز و مسئلهٔ اوکراین، مقدمات جنگ با روسیه را فراهم کرد. سلطان محمد به همراه صدر اعظم خود «کارا مصطفی پاشا» به روس‌ها حمله برد. آنها در طی ۲۲ روز محاصرهٔ قلعهٔ جهزیَن در اوکراین، سرانجام آن را فتح و ۲۰٬۰۰۰ نفر از لشکر روس‌ها در آنجا را قتل عام کردند. محمد، پس از ۲ سال تصمیم به حملهٔ دوباره به روسیه کرد. اما، اینبار با بستن عهدنامهٔ باغچه سرای بین دو طرف در سال ۱۶۸۱ جنگ پایان یافت و دو کشور موافقت کردند تا اوکراین بین دو طرف تقسیم شده و قسمت بزرگتر زیر نظر امپراتوری عثمانی قرار داده شد این امر جان تازه‌ای به امپراتوری عثمانی بخشید و این امپراتوری را برای تهاجم به اروپا ترغیب نمود. فروپاشی حکومت
کتاب "نیکلاس و الکساندرا" اثر رابرت مسی شرحی بر زندگی آخرین تزار روسیه است که به فیلم هم تبدیل شده. "دکتر ژیواگو" و "دن آرام"، زندگی افرادی را روایت می‌کند که در فروپاشی امپراتوری روسیه گرفتار شده‌اند. "خانه‌ای در کنار مسجد" و پرسپولیس نیز رمان‌هایی هستند که وضعیت پسافروپاشی شاهنشاهی ایران را به تصویر کشیده‌اند. فئودور دوم
فئودور دوم بوریسوویچ گودونوف روسیه (؛ ۱۵۸۹ – ۲۰ ژوئن ۱۶۰۵) در سال ۱۶۰۵ میلادی تزار روسیه بود. کرملین مسکو
در خلال دوران مصائب، کرملین به مدت دو سال از ۲۱ سپتامبر سال ۱۶۱۰ تا ۲۶ اکتبر سال ۱۶۱۲ به تصرف نیروهای لهستانی – لیتوانیائی در آمد. آزاد سازی کرملین توسط ارتش داوطلب کوزما مینین و دیمیتری پوزارسکی راه را برای انتخاب میخائیل رومانف به عنوان تزار جدید، هموار نمود. در طی دوران حکمرانی وی و پسر او تزار الکسیس، کلیسای دوازده گنبد ناجی بزرگ، دروازه تسلیحات، قصر تریم، قصر تفریحات و قصر پاتریارک نیکون ساخته گشتند. به‌دنبال مرگ الکسیز، کرملین شاهد آشوب سال ۱۶۸۲ مسکو بود که از آن تنها تزار پیتر جان سالم بدر برد. این ضربه روحی باعث شد که او از کرملین متنفر گردد. سه دهه بعد، پیتر اقامتگاه اجداد خود را ترک و راهی سنت پیترزبورگ پایتخت جدید گردید. آبان ۱۳۸۵
رئیس کمیسیون دفاعی پارلمان روسیه امروز دوشنبه اعلام کرد این کشور به تعهد خود در تحویل مجموعه پدافند هوایی تور ام یک به رژیم جمهوری اسلامی تا پایان سال ۲۰۰۶ به‌طور کامل عمل خواهد کرد. روسیه و جمهوری اسلامی اواخر سال میلادی گذشته قرارداد تحویل ۲۹ مجموعه پدافند هوایی مذکور به ایران به ارزش ۷۰۰ میلیون دلار را امضا کرده بودند. صدا رادیو فردا صدام حسین تکریتی و تنی چند از همدستانش در دادگاه ملی عراق در بغداد به جرم جنایت علیه بشریت به اعدام محکوم شدند.  فریدون هویدا، آخرین سفیر ایران در دوران زمامداری محمدرضا شاه پهلوی در سازمان ملل متحد و برادر امیرعباس هویدا نخست وزیر سابق ایران امروز در شهر نیویورک درگذشت. وب‌گاه ایرانیان دات کام، رادیو زمانه، بی‌بی‌سی فارسی تلویزیون دولتی ایران به نقل از منابع سپاه پاسداران گزارش کرده‌است که شرکت کنندگان در رزمایش نیروهای سه‌گانه سپاه پاسداران ایران در روز پنجشنبه، ۲ نوامبر، تعدادی موشک از جمله موشک دوربرد شهاب ۳ و یک موشک با قابلیت حمل کلاهک خوشه‌ای را پرتاب کرده‌است. متن کامل گزارش بی‌بی‌سی (فارسی) لئو تولستوی
علاوه بر فشارهای حکومت، سخت‌گیری‌های پلیس تزاری و ضبط پیش‌نویس رمان‌هایش در سال ۱۹۰۸، مشکلات خانوادگی هم مزید بر آن شد. تولستوی، در آخرین روزهای حیات خود، به‌اتفاق پزشکِ خانوادگی و دختر کوچکش، همسر خود را ترک و به‌سوی جنوب روسیه سفر کرد. این آخرین سفر تولستوی در تاریخ هفتم نوامبر ۱۹۱۰ در ایستگاه راه‌آهن آستاپوفو به پایان رسید. دو روز بعد، در زادگاهش به خاک سپرده شد. پتر یکم
فیودور سوم در حالی که ۲۱ سال بیشتر نداشت و بیمار و ضعیف بود، سرانجام در ۷ مه ۱۶۸۲ میلادی درگذشت. پس از مرگ فیودور سوم، اختلافات گوناگونی بر سر جانشینی برادرش ایوان و پتر فرزند ناتالی ناریشکین رخ داد. در پی آن، گروهی از سربازان در برابر اقدامات ناریشکین‌ها دست به شورش زدند و با حمله به کاخ خواستار سلطنت ایوان شدند. مجلس شورای ملی مرکب از اعضای حاضر ولایات در مسکو تشکیل شد و به اتفاق آرا، ایوان را به عنوان تزار اول و پتر را به عنوان تزار دوم انتخاب کردند. از آن‌جا که هر دو هنوز کودک بودند، صوفی خواهر تنی ایوان به عنوان نائب‌السلطنه تعیین شد. ایوان پیش از رسیدن به فرمانروایی فوت کرد و پتر تبدیل به یکی از پرنفوذترین تزارهای تاریخ روسیه، یعنی پتر کبیر، شد. تاریخ روسیه
تزار روسیه از ۱۳ مارس ۱۸۸۱ تا هنگام مرگش در ۱۸۹۴ بود. وی سیاست یهودستیزانه‌ای داشت و انجام برخی مشاغل را برای یهودیان محدود کرد. وی همچنین ضداصلاحات بود. امپراتوری روسیه
آلکسی فرزند میخاییل، دومین تزار از خاندان رومانوف است. او در ابتدای سلطنتش تصمیم گرفت بر اوکراین مسلط شود. در سال ۱۶۴۸ که مردم اوکراین علیه لهستان سربه شورش برداشتند، آلکسی راه دستیابی به هدفش را نزدیک دید. شورشیان پذیرفتند به دلیل هم مذهب بودن با روس‌ها، اوکراین را به آنان خواهند بخشید. پس از چندین سال نبرد و نیز چندین سال مذاکره، سرانجام روسیه و لهستان قراردادی را امضاء کردند که به موجب آن اوکراین تقسیم شد و روسیه کنترل کی یف و نواحی اطراف آن را به دست آورد. در این زمان، سربازان روس دورتر و دورتر به داخل خاک سیبری قدم می‌گذاشتند و با مردم بیشتری برخورد می‌کردند. عباس میرزا
در میان قدرت‌های استعماری که به سراغ ایران می‌آیند، روسیه به‌عنوان سلطه‌جوترین کشور منطقه‌ای، نزدیک‌ترین همسایهٔ اروپا، و کشوری که ایرانیان بیشترین تعامل را در دههٔ ۱۷۰۰ م با آن داشتند، ایستاده بود. برخلاف ایران، روسیه در سدهٔ هجدهم میلادی از نظر نظامی، اداری، آموزشی و تا حدودی اقتصادی پیشرفت داشته‌است. بین سلطنت پتر یکم (مرگ ۱۷۲۵ م) و کاترین دوم (مرگ ۱۷۹۶ م)، روسیه تبدیل به یک امپراتوریِ غول‌پیکرِ زمینی با نیروی نظامیِ قدرتمند شد که همهٔ رقبای سنتی خود یعنی سوئد، لهستان و امپراتوری عثمانی را شکست داده بود. تا پایان سدهٔ هجدهم، روسیه حدود ۱٬۲۹۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع قلمرو و جمعیتی حدود ۳۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر را به‌دست آورده بود. در این زمینه، در اواخر سدهٔ هجدهم، قفقاز شرقی به کانونِ جاه‌طلبیِ امپراتوریِ روسیه تبدیل شده، و این کشور را به‌عنوان تهدیدی بزرگ برای دولتِ تازه‌استقراریافتهٔ قاجار از نظر تسلطش بر منطقه تبدیل کرده بود. مطالعات این دوره نشان می‌دهد که هر دو نخبگان ایرانی و روس قبل از اتحاد قاجار و در اوایل سدهٔ نوزدهم، دیدگاه تحقیرآمیزی نسبت به یکدیگر داشتند. این برداشت‌های منفی بر دیدگاهِ یکی نسبت به دیگری به‌عنوان «غیرمتمدن و عقب‌مانده» متمرکز است، در نتیجه دیگری را تحقیر می‌کرد. بااین‌حال، همان‌طور که تحقیقات اخیر نشان می‌دهد، نخبگان قاجار نسبت به پتر یکم به‌عنوان اصلاح‌کننده‌ای قدرتمند و موفق، مرتبه‌ای از احترام را قائل بودند. سیاست روسیه در قبال ایران و قفقاز شرقی در دورانِ سلطهٔ کاترین توسعه یافت و شامل منافعِ نظامی و تجاری نیز می‌شد. به لحاظ نظامی، روس‌ها علاقه‌مند به غلبه بر منطقه بودند تا در موقعیت بهتری قرار گیرند و در نتیجه با عثمانی‌ها در قفقاز غربی مقابله کنند. به لحاظ تجاری، این منطقه به روسیه فرصتی بالقوه برای تسلط بر تجارت با ایران و گسترشِ فراتر از آن به هند ارائه کرد. در مورد قفقاز شرقی، از همان ابتدا سیاست روسیه بر قراردادن رودخانهٔ کر و درنهایت ارس به‌عنوان مرزِ میانِ دو امپراتوری بود. در سال ۱۷۸۳ م، به‌موجب عهدنامهٔ گرجیوسک، هراکلیوس دوم، والی یا پادشاه شرق گرجستان رسماً روابط چهارصدسالهٔ پادشاهیِ کوچکِ خود را با ایران قطع کرد و خود را تحت‌الحمایهٔ روسیه قرار داد. پادشاه هراکلیوسِ گرجستان متعلق به سلسلهٔ باگراتیونی‌ها بود، که در آن منطقه به‌عنوان خراجگزارِ شاهان ایران با عنوان والی یا حکمران حکومت داشتند. اما هنگامی‌که قدرت مرکزی در ایران در سدهٔ هجدهم میلادی سقوط کرد، هراکلیوس تلاش دیپلماتیک خود را برای تغییر رویکرد به سمت روسیه آغاز کرد و عهدنامهٔ گرجیوسک اوج این فرایند بود. دیگر جوامعِ مسیحیِ قفقاز شرقی نیز علاقهٔ خود را به تابعیت حکومت روسیه نشان دادند و در طول جنگ ایران با روسیه، روسیه را در اقدامات نظامی‌اش کمک کردند. احتمال داده شده‌است که قبل از سال ۱۸۰۴ م، طبقهٔ حاکمِ قاجار، تصمیم روسیه برای تسخیرِ منطقه را دست‌کم گرفتند و تجاوزات روسیه به‌عنوان موضوع حملاتی موقت، به‌جای تلاش برای ضمیمه کردنِ منطقه در نظر گرفته شد. به‌نظر می‌رسد این نتیجه بر اساس عدم آمادگی از سوی ایران برای دور جدیدِ مقابله با روسیه است. بااین‌حال، مشاهدهٔ اینکه چگونه شاه جدید می‌تواند در آماده‌سازی ارتش خود به‌خاطر همهٔ مشکلات داخلی که او با آن روبه‌رو بوده‌است، کار بیشتری انجام دهد، دشوار است. به‌هرحال، با الحاق گرجستان به روسیه در سال ۱۸۰۱ م، مشاهدهٔ اینکه چگونه قاجارها می‌توانند نیات روسیه را جز تصمیم برای تسخیرِ منطقه به‌طور دائم تفسیر کنند، به‌سختی امکان‌پذیر است. بااین‌حال، از دیدگاه وسیع‌تر، قاجارها از تحولات در روسیه مطلع نبودند. ممکن است برداشت آنان از قدرتِ نظامیِ روسیه از طریق برخوردهای محدودی که قبلاً با روسیه داشتند، به‌دست آمده باشد. آنچه که شاید درک آن دشوارتر بود، منابع و اندازهٔ روسیه بود. برای داشتن چنین درکی، قاجارها نیاز به فرستادن مأموران سفارتی به روسیه با همراهی دیپلمات‌ها و مترجمان برجسته برای جمع‌آوری اطلاعات در مورد جامعه و دولت روسیه داشتند. هیچ‌یک از این موارد در این مرحله انجام نشده بود. گریگوری راسپوتین
- مهمترین و معروف‌ترین پیش گویی راسپویتن در خصوص سقوط امپراتوری تزار روسیه بود. راسپویتن در آخرین ماه‌های زندگی خود پیش‌بینی کرد بود در صورت مرگ اوسلطنت تزار به پایان خواهد رسید و خانواده سلطنتی نابود خواهند شد. راسپوتین در آخرین روز سال ۱۹۱۶ کشته شد و همان‌طور که پیش‌بینی کرده بوده چند هفته بعد سلطنیت تزارها به پایان رسید. بوریس گودونوف
پس از مرگ فیودور اول روسیه که فرزندی نداشت، در تاریخ ۷ فوریه ۱۵۹۸ گودونوف تزار روسیه شد. در سالهای ابتدای سلطنتش متوجه عقب ماندگی روسیه نسبت به کشورهای غربی شد و سعی در پیش برد اصلاحات اجتماعی و آموزشی نمود. او اولین تزاری بود که معلم‌های خارجی را به صورت گسترده به کشور روسیه دعوت کرد، افراد زیادی را برای تحصیل به خارج از روسیه فرستاد، و اجازه تأسیس اولین کلیسای پروتستان در روسیه را صادر کرد. وی در جنگ‌های روسیه و سوئد (۹۵-۱۵۹۰) به پیروزی‌های چشم‌گیری دست پیدا کرد. وی در تاریخ ۱۳ آوریل ۱۶۰۵ پس از بیماری دراز مدت و بر اثر سکته مغزی درگذشت. پس از وی فیودور دوم روسیه، پسرش تنها چند ماه تزار روسیه بود. فیودور دوم و بیوه گودونوف توسط دشمنان گودونوف در مسکو در ۲۰ ژوئن ۱۶۰۵ به قتل رسیدند. الکساندر پوشکین با الهام از زندگی بوریس گودونوف نمایش نامه ای را به نام او نگاشت. دیمیتری دروغین اول
دیمیتری اول () (در طول تاریخ شناخته شده به عنوان شبه دیمیتروس اول و دیمیتری دروغین اول () از ۱۰ ژوئن ۱۶۰۵ تا زمان مرگ در ۱۷ مه ۱۶۰۶ تحت نام دیمیتری ایوانویچ () تزار روسیه بود. بنا به نوشته مورخ چستر داننینگ او «تنها تزاری است که تاکنون با استفاده از یک کمپین نظامی و شورش به تاج و تخت رسیده‌است». الکساندر سوروس
مارکوس اورلیوس سوروس الکساندر (۲۰۸–۲۳۵) که بیشتر با نام الکساندر سوروس شناخته می‌شود، امپراتور روم و آخرین امپراتور دودمان سوری بین سال‌های ۲۲۲ تا ۲۳۵ بود. خانات تالش
میر حسن خان تالشی ملقب به اسبق‌المجاهدین آخرین حاکم مستقل تالش بود که پس از پدرش، میر مصطفی خان، به قدرت رسید. پس از مرگ مرگ میر مصطفی خان در روز یک‌شنبه ۷ اوت ۱۸۱۴ میلادی (۱۶ مرداد ۱۱۹۳ خورشیدی)، روس‌ها به ناچار حکومت پسر ارشد وی، میر حسن خان را به رسمیت شناختند، اما میر حسن خان برخلاف روش پدر، با اهداف توسعه‌طلبانه روس‌ها به مخالفت برخاست. در دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه با شکست نیروهای ایران در نقاط سرحدی و تصرف تبریز و بعضی از شهرهای ایران، مقام‌های ایرانی به پای میز مذاکره کشیده شدند و عباس میرزا در اثر سماجت پاسکویچ، فرمانده لشکریان روس، ضمن انعقاد عهدنامه ترکمانچای در تاریخ ۲۲ فوریه ۱۸۲۸ میلادی (۲ اسفند ۱۲۰۶ خورشیدی)، تالش شمالی را به روسیه واگذار کرد. عباس میرزا از میر حسن خان درخواست کرد تالش شمالی را به روسیه تحویل دهد و در عوض حکومت شهر اردبیل همراه با ولایت کرگانرود و اسالم و ویلکیج را دریافت کند اما میر حسن خان با رد خواسته عباس میرزا، حاضر به تخلیه تالش شمالی نشد.سرانجام پس از کش و قوس فراوان و چند درگیری و نیز وارد شدن تلفات سنگین به نیروهای میر حسن خان در اثر هجوم نیروهای روسی، نیروهای میر حسن خان در ژوئیه ۱۸۲۸ میلادی (تیر ۱۲۰۷ خورشیدی) از تالش شمالی خارج شدند. با وقوع قتل الکساندر گریبایدوف در روز چهارشنبه ۱۱ فوریه ۱۸۲۹ میلادی (۲۲ بهمن ۱۲۰۷ خورشیدی) و انتشار خبر آن، میر حسن خان، فرصت را مناسب یافته و با حضور در تالش شمالی، کوشید تا منطقه را از سلطه روس‌ها خارج کند، اما دستگیر شد و به بالا خان (حاکم کرگانرود) و سپس جهانگیر میرزا (حاکم اردبیل) تحویل داده شده و به دستور عباس میرزا در قلعه نمین زندانی شد. او پس از تحمل چند ماه حبس، دوباره به تالش شمالی فرار کرد و چندین بار برای تصرف منطقه کوشید که با حمله سپاهیان روس، سربازان شیروانی و مزدوران تالشی، به تالش جنوبی وارد شد و سپس به انزلی گریخت و از آنجا به مازندران نزد پسر فتحعلی شاه رفت. میر حسن خان در روز در روز پنج‌شنبه ۲۱ تیر ۱۲۱۱ خورشیدی در زندان و بر اثر بیماری استسقاء درگذشت. با مرگ میر حسن خان، حکومت تنها بخشی از تالش جنوبی که با نام "الوف آستارا" شناخته می‌شد به میر کاظم خان (پسر او و داماد نایب‌السلطنه عباس میرزا) رسید. دودمان خانات تالش از نسل میر حسن خان، حدود ۱۰۰ سال، حکومت "الوف آستارا" را در اختیار داشتند تا این که انجام برخی اصلاحات ارضی در زمان رضاشاه، موجب از بین رفتن شیوه حکومتی ملوک الطوایفی شده و در پی آن، فرمانداری‌ها، در شهرستان‌ها تأسیس شد. انکار بدهی مالی در انقلاب روسیه
در ۱۷ فوریه ۱۹۱۷، تزار نیکلای دوم، آخرین امپراتور روسیه، مجبور شد امضای تجاوز خود و پایان دولت شاهنشاهی روسیه و سلسله رومانوف را امضا کند. دولت جدید تصمیم به ادامه جنگ گرفت و این به معنای هزینه بیشتر ارتش بود. برای افزایش درآمدهای بودجه، یک انحصار دولتی در زمینه فروش شکر، چای، کبریت، تنباکو و سایر محصولات مصرفی ایجاد شد. هنوز چاپخانه منبع اصلی درآمدها بود. این یک دوره همراه با تورم اقتصادی بالا بود. انقلابیون بلشویکی در ۲۴ اکتبر ۱۹۱۷ دولت موقت را سرنگون کردند و متعاقباً دولت شوروی را ایجاد کردند. مقدار پرداخت به طور پیش فرض بسیار زیاد بود. بدهی روسیه به انگلیس تنها در پایان جنگ جهانی اول بین ۵۳۸ تا ۵۶۸ میلیون پوند تخمین زده شد. میزان بدهی خارجی به فرانسه ۳۵۷۳ میلیون فرانک و بدهی خارجی روسیه به ژاپن ۱۴۷ میلیون دلار تخمین زده شده‌است. کاترین دوم
کاترین دوم که بعدها به کاترین کبیر ملقب شد، شاهزاده خانمی از یکی از دربارهای کوچک کشور پروس بود به عقد ازدواج پتر سوم خواهرزاده ملکه الیزابت، امپراتریس روسیه درآمد. پتر سوم که مردی عقب مانده و سفیه بود پس از آن که به عنوان امپراتور تاج شاهی کشور روسیه را بر سر نهاد، با اعمال و حرکات غیرمنطقی خود طوری عرصه را بر روحانیون، نظامیان و آحاد مردم آن کشور تنگ کرد که همگی بالاتفاق خواهان عزل وی شدند و متعاقب این امر کاترین با همدستی عده‌ای از درباری‌ها و نظامیان با انجام یک کودتا، پتر را عزل و خود به عنوان کاترین دوم ملکه روسیه تاجگذاری کرد. تاریخ روسیه
نیکلای دوم (۱۹۱۷–۱۸۹۴) پسر الکساندر جانشین وی شد. انقلاب صنعتی که آغاز شد تأثیر به سزایی بر روسیه گذاشت، و نیروهای اجتماعی را پدیدآورد که بعدها به براندازی تزاریسم منجر گردید. پتر یکم
پتر یکم یا پتر کبیر (۹ ژوئن ۱۶۷۲ – ۸ فوریه ۱۷۲۵)، تزار روسیه بود که در ده‌سالگی به حکومت رسید. او از ۷ مه ۱۶۸۲ تا ۸ فوریه ۱۷۲۵ میلادی (کمتر از ۴۳ سال)، همراه با برادر بیمار و ناتوانش ایوان پنجم بر روسیه حکومت کرد. او مشهورترین تزار روسیه است. او توانست، روسیه را با اصلاحات و کشورگشایی به یک ابرقدرت اروپایی تبدیل کند. پس از آنکه خواهرش او را برای جلوگیری از به سلطنت رسیدن به یکی از روستاهای مجاور مسکو تبعید کرد، بالاخره در سال ۱۶۸۹ با جمعی از یاران خود به مسکو حمله کرد و خواهرش سوفی را به زندان افکند و خود به جای او به سلطنت نشست. روسیه
روسیه تا پیش از قرن هجدهم یک حکومت نه چندان نیرومند در خاور اروپا بود و چندان پهناور نبود. تا اینکه در آغاز سده ۱۸ میلادی و با اصلاحاتی که تزار پتر کبیر انجام داد، این کشور به یک امپراتوری پهناور و نیرومند بدل شد. در اکتبر سال ۱۹۱۷ انقلاب کمونیستی در این کشور رخ داد و نام کشور به «اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی» تغییر یافت. روسیه، با عنوان جمهوری فدراتیو روسیه شوروی، مهمترین و بزرگ‌ترین جمهوری در اتحاد جماهیر شوروی بود. در سال ۱۳۷۰ (۱۹۹۱) شوروی پس از جنگ سردی طولانی با غرب فروپاشید و فدراسیون روسیه و دوازده جمهوری دیگر جانشین آن شدند. الکساندر دوم، امپراتور روسیه
الکساندر دوم امپراتور روسیه، پادشاه لهستان و دوک بزرگ فنلاند از سال ۱۸۵۵ میلادی تا هنگام مرگش در ۱۳ مارس سال ۱۸۸۱ میلادی بود. واسیلی چهارم روسیه
واسیلی چهارم روسیه بین سال‌های ۱۶۰۶ تا ۱۶۱۰ پس از قتل دیمیتری به عنوان تزار روسیه انتخاب شده بود که سلطنت او به علت وجود مشکلات زیاد مملکتی سقوط کرد. رایسا گورباچف
رایسا گورباچف (زاده ۵ ژانویه ۱۹۳۲ – درگذشته ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۹) فعال روسی بود. او همسر میخائیل گورباچف آخرین رهبر اتحاد شوروی بود. رایسا گورباچف در ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۹، در سن ۶۷ سالگی بر اثر ابتلا به سرطان خون درگذشت. تاریخ زنان
کاترین دوم یا کاترین کبیر امپراتریس و تزاریس مشهور روسیه بود و به مدت ۳۴ سال این مقام را داشت. او بیشتر از هر تزار دیگری بر روسیه حکومت کرد و توانست با چندین جنگ بزرگ و موفقیت‌آمیز و با اصلاحات مدرن به سبک اروپای غربی آن سرزمین را به یک کشور مقتدر و پیشرفته و با ارتشی آموزش دیده و قدرتمند تبدیل نماید. دوران حکومت کاترین کبیر اوج اصلاحات بزرگ و اوج پیشرفت اقتصادی و موفقیت سیاسی و پیروزی‌های نظامی و اوج عصر طلایی تاریخ روسیه به حساب می‌آید همچنین دوران حکومت ملکه کاترین جدا از عصر طلایی بلکه یکی از سیاه‌ترین دورانهای تاریخ این سرزمین بوده‌است. شاهزاده‌نشین تور
پس از مرگ یاروسلاو دوم در سال ۱۲۴۷ میلادی و تقسیم قلمرو او بین پسرانش، یاروسلاو سوم، یکی از پسران او در ابتدای جوانی به حکومت در توِر رسید. نسل او که از دودمان روریک بودند، تا سال ۱۴۸۵ میلادی حاکمان آینده این شاهزاده‌نشین را تشکیل دادند. با مرگ الکساندر نِوسکی، یاروسلاو سوم، برادر کوچک‌تر او در سال ۱۲۶۴ میلادی در منازعه با آندری، برادر دیگر بزرگ‌تر خود، توسط برکه، خان مغول ارودی زرین با توجه به بی‌اعتمادی خان نسبت به آندری به عنوان شاهزاده بزرگ ولادمیر برگزیده شد تا با حفظ عنوان شاهزاده توِر، به عنوان خراجگزار مغولها بر تمامی مناطق شمال غربی روسیه حکم براند. نیکلای دوم
نیکُلای الکساندروویچ رومانوف یا نیکلای دوم (به روسی:Никола́й II یا Никола́й Алекса́ндрович Рома́нов) (زاده ۱۸ مه ۱۸۶۸ – مرگ ۱۷ ژوئیه ۱۹۱۸) واپسین تزار روسیه، پادشاه لهستان و دوک بزرگ فنلاند بود. لقب کامل او "«نیکولای دوم، امپراتور و فرمانروای مطلق سراسر روسیه»" بود. او از سال ۱۸۹۴ تا ۱۹۱۷ – که ناچار به کناره‌گیری شد – حکومت کرد. او نشان داد که از اداره کشور آشوب‌زده‌اش و نیز ارتش که درگیر جنگ جهانی اول بود ناتوان است. فرمانروایی او با انقلاب ۱۹۱۷ روسیه به پایان رسید. چند ماه پس از این انقلاب، نیکلای و خانواده‌اش به دست بلشویکها کشته شدند. کلیسای ارتدکس روسیه پس از تقدیس نیکلای، وی را نیکلای "«قدیس رنج‌کشیده»" خواند. آنا، امپراتریس روسیه
آنای روسیه یا آنا ایوناوا در (، مسکو – ) بین سال‌های ۱۷۱۱ تا ۱۷۳۰ دوشس کورلند و از سال ۱۷۳۰ تا ۱۷۴۰ تزار روسیه بود. آقامحمدخان قاجار
پس از پتر، حکومت روسیه به ترتیب به کاترین یکم، آنا و الیزابت رسید. پس از مرگ الیزابت در ۱۷۶۲ م، پتر سوم جانشینش شد اما همسر او، کاترین، کودتایی ترتیب داد و خود با نام کاترین دوم تاج و تخت را در اختیار گرفت. اگرچه، کاترین دوم، معروف به کاترین کبیر، قدرت اشراف را افزایش داد اما او در عین حال سعی کرد قلمروی نفوذ سیاسی روسیه را در میان همسایگانش افزایش دهد. او در ۱۷۶۸ م. اتحادیهٔ مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی را به تحت‌الحمایهٔ روسیه تبدیل کرد و از همان سال تا ۱۷۷۴ م. درگیر جنگی با عثمانی بود که به‌طور قاطعانه‌ای روسیه از آن پیروز بیرون آمد. نزدیک به یک دهه پس از آن، در ۱۷۸۳ م. بود که روس‌ها در جریان آشوبی که پس از مرگ کریم‌خان زند در ایران ایجاد شده بود، عهدنامهٔ گرجیوسک را با گرجی‌ها به امضا رساندند تا آنان را تحت حمایت سیاسی و نظامی روسیه قرار دهند. این گونه بود که زمینهٔ برخورد میان منافع ایران و روسیه در عصر آقامحمدخان فراهم شد. میخائیل الکسیف
روسیه تزاری میخائیل یکم، تزار روسیه
پدر بزرگ میخاییل، نیکیتا، برادر تزارینا آناستازیا و مشاور ایوان یکم بود. او در نوجوانی همراه مادرش به بلوزرو تبعید میشود. این حاصل انتخاب تزار جدید بوریس گودونوف بود، در سال ۱۵۹۸، پدرش به خیانت متهم میشود. او پس از سپری کردن ده‌ها شورش و ناآرامی خونین در «دوران معضلات و گرفتاری‌های روسیه» به تاج و تخت رسید. تزار جوان باید سروسامان می‌گرفت تا می‌توانست شالودهٔ خاندان خود را به عنوان فرمانروایان روسیه محکم کند. به همین منظور در سال ۱۶۱۶ میلادی در در مسکو، مراسم «انتخاب همسر شایسته» برای تزار برگزار شد. برای این منظور، ده‌ها بانوی زیبا از نامدارترین خانواده‌ها از نقاط مختلف کشور به مسکو آمدند. مادر تزار میخائیل قصد داشت تا فرزندش، دختر یکی از پرنفوذترین خانواده‌های آن زمان یعنی خاندان «سالتیکوف» را بگیرد؛ ولی تزار میخائیل، قلبش را نزد دیگری سپرده بود. او «ماریا خلاپوا» بود. بدین ترتیب در روز بعد، خانم «ماریا خلاپوا» به‌طور رسمی به عنوان همسر تزار میخائیل اعلام شد. مینتیمر شایمییف
مینتیمر شایمییف، سیاست‌مدار تاتاری که همزمان با فروپاشی شوروی به سال ۱۲ ژوئن ۱۹۹۱ تا ۲۵ مارس ۲۰۱۰ ریاست‌جمهوری جمهوری تاتارستان از جمهوری‌های روسیه را برعهده‌داشت. مینتیمر شایمییف به دلیل کهولت سن خود را از رقابت جهت پست ریاست‌جمهوری بازنشسته کرده و رستم مینیخانوف نخست وزیر تاتارستان به پیشنهاد دمیتری مدودف به عنوان رئیس‌جمهور جدید جمهوری تاتارستان برگزیده‌شد. بوریس گودونوف
بوریس فیودوروویچ گودونوف (۱۵۵۱–۱۶۰۵) بین سالهای ۱۵۸۵ تا ۱۵۹۸ نایب السلطنه و بین سالهای ۱۵۹۸ تا ۱۶۰۵ تزار روسیه بود. کاخ زمستانی
ساخت این کاخ در فاصله سال‌های ۱۷۵۴ تا ۱۷۶۲ میلادی و به دستور ملکه الیزابت، دختر پتر کبیر (۱۶۷۲–۱۷۲۵ میلادی) صورت گرفت. این کاخ از قرن هجدهم میلادی تا زمان بروز انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ که حکومت تزارها در روسیه به پایان رسید، محل اقامت تزارها بود. زن
کاترین دوم یا کاترین کبیر امپراتریس و تزاریس مشهور روسیه بود و به مدت ۳۴ سال این مقام را داشت. او بیشتر از هر تزار دیگری بر روسیه حکومت کرد و توانست با چندین جنگ بزرگ و موفقیت‌آمیز و با اصلاحات مدرن به سبک اروپای غربی آن سرزمین را به یک کشور مقتدر و پیشرفته و با ارتشی آموزش دیده و قدرتمند تبدیل نماید. دوران حکومت کاترین کبیر اوج اصلاحات بزرگ و اوج پیشرفت اقتصادی و موفقیت سیاسی و پیروزی‌های نظامی و اوج عصر طلایی تاریخ روسیه به حساب می‌آید همچنین دوران حکومت ملکه کاترین جدا از عصر طلایی بلکه یکی از سیاه‌ترین دورانهای تاریخ این سرزمین بوده‌است. فیودور سوم
فیودور سوم روسیه (۹ ژوئن ۱۶۶۱ - ۷ مه ۱۶۸۲) تزار و پادشاه روسیه بین سال‌های ۱۶۷۶ و ۱۶۸۲ میلادی بود. پس از مرگ الکسیس یکم در ۳۰ ژانویه ۱۶۷۶ میلادی، پسر بزرگ‌تر او یعنی فیودور سوم بر تخت پادشاهی نشست. هنگامی که فیودور به پادشاهی رسید، حدود پانزده سال داشت و بیمار و ضعیف بود. فیودور در دوران کوتاه سلطنتش مدام تحت نفوذ اطرافیانش بود. سرانجام فیودور در ۷ مه ۱۶۸۲ پس از شش سال سلطنت از دنیا رفت. پس از مرگ فیودور، اختلافات بر سر جانشینی برادرش ایوان و پتر فرزند ناتالی ناریشکین، همسر دوم الکسیس یکم رخ داد. در پی آن، گروهی از سربازان در برابر اقدامات ناریشکین‌ها دست به شورش زدند و با حمله به کاخ خواستار سلطنت ایوان شدند. مجلس شورای ملی مرکب از اعضای حاضر ولایات در مسکو تشکیل شد و به اتفاق آراء ایوان را به عنوان تزار اول و پتر را به عنوان تزار دوم انتخاب کردند. از آن‌جا که هر دو هنوز کودک بودند، صوفی خواهر تنی ایوان به عنوان نائب‌السلطنه تعیین شد. ایوان پیش از رسیدن به فرمانروایی فوت کرد و پتر تبدیل به یکی از پر نفوذترین تزارهای تاریخ روسیه، یعنی پتر کبیر شد. ایوان چهارم
ایوان چهارم واسیلیویچ (۲۵ اوت ۱۵۳۰ میلادی - ۱۸ مارس ۱۵۸۴ میلادی)، یکی از تزاران امپراتوری روسیه بود. به خاطر جنایات بی‌بدیلش در کشور روسیه به او لقب «ایوان مخوف» داده‌اند. وی بسیار ظالم و بی‌رحم بود و پسر خود را نیز کشت. اما به عظمت و اقتدار روسیه کمک زیادی کرد. ایوان چهارم، در سال ۱۵۴۷ میلادی و در ۱۶ سالگی به سلطنت رسید. امپراتوری روسیه
تزار الکساندر دوم فرزند تزار نیکلای اول معروف به تزار آزادیبخش پس از پدرش در سال ۱۸۵۵ به تخت سلطنت روسیه نشست. درسال۱۸۶۱ تزار الکساندر دوم سرفداری را در روسیه لغو می‌کند. او کسی بود که اولین گروه از آزادیخواهان روسی را که اغلب جزو شاهزادگان و اشراف و افسران ارتش و معروف به دکابریست‌ها بودند (چون در ماه دسامبر علیه تزار نیکلای اول شورش کردند) و مدت ۳۰ سال در سیبری با شدیدترین مجازات‌ها به حبس ابد محکوم شده بودند را آزاد کرد. تزار امیدوار است روسیه را مانند کشورهای اروپای غربی در راه مدرن‌سازی به حرکت درآورد. اما این اقدام به سود ثروتمندان تمام می‌شود و گروه قلیلی از دهقانان موفق به تهیه زمین می‌شوند. اکثر دهقانان فقیرتر از آن هستند که زمینی بخرند. این دهقانان از نظر فرهنگی عقب مانده تر از طبقات رنجبر اروپای غربی هستند. امپراتوری روسیه
الیزابت هرگز ازدواج نکرد به همین خاطر فرزندی نداشت اما از حق حاکمیتش برای انتخاب فرمانروای بعد از خود استفاده کرد، او فرزند خواهرش کارل پطرس که بعدها به پتر سوم شهرت یافت را برای جانشینی اش در نظر گرفت . پتر سوم در آلمان متولد شده و رشد یافته بود و حتی زبان روسی را فبه خوبی صحبت نمی‌کرد از همین جهت الیزابت برای همسری او نیز یک دختر اشراف زاده آلمانی به نام «سوفیا آگوستا آنهالت زبرست» را برای همسری پتر سوم انتخاب کرد پس از آمدن پتر سوم به همراه سوفیا به روسیه از آن جا که نام سوفیا نام خواهر پتر کبیر بود که علیه او شوریده بود و مورد غضب پتر کبیر و منفور خاندان سلطنتی شده بود نام سوفیا تغییر کرد و او نام کاترین یکم همسر محبوب پتر کبیر را برای خود برگزید.سرانجام ازدواج پتر سوم و سوفیا که حالا کاترین نامیده می‌شد در سال ۱۷۴۴ میلادی اتفاق افتاد، از این ازدواج یک پسر و یک دختر به دنیا آمدند با این وجود زندگی کاترین با پتر سوم زندگی شادی نبود، پتر خیلی زود بیمار گشت، او مبتلا به آبله شده بود، این بیماری چهره پتر را بسیار زشت کرد، کاترین پس از بیماری سعی می‌کرد همسر خود را دلداری دهد اما علاوه بر چهره زشت شده پتر اخلاق او نیز بسیار تند شده بود، پتر هر روز وقت کم تری با همسرش می‌گذرانید و بیشتر وقتش را یا به انجام تشریفات نظامی و یا به رفتن به میکده‌ها و خوشگذرانی با دوستانش می‌گذراند به همین دلایل کاترین به کلی از همسرش فاصله گرفته بود، علاوه بر کاترین درباریان، فرماندهان ارتش و اشراف با نفوذ روسیه نیز از رفتارهای پتر سوم رنجیده شده بود و پذیرش پادشاهی او برای آنان دشوار بود. در سال ۱۷۶۲ الیزابت از دنیا رفت و پتر با عنوان پتر سوم به فرمانروایی رسید، اخلاق او اما پس از به قدرت رسیدن تغییری نکرد و خشم درباریان بیشتر می‌شد . کاترین هم چنین به دلیل بی‌توجهی‌های پتر سوم معشوق‌هایی برگزیده بود که همگی از متنفذین دربار و با نظامیان برجسته بودند . سرانجام تنها پس از ۱۸۵ روز از تاجگذاری پتر سوم کودتایی توسط درباریان و محافظان قصر صورت گرفت که نتیجه آن سرنگونی پتر سوم بود، کاترین که در هنگام کودتا در یکی از کاخ‌های بیرون از پایتخت به سر می‌برد خودش را به سرعت به پایتخت رسانید و خود را ملکه و فرمانروای روسیه خواند . امپراتوری روسیه
پس از مرگ الکساندر یکم برادرش نیکلای با عنوان تزار نیکلای یکم به امپراتوری روسیه رسید و به مدت سی سال از ۱۸۲۵ تا ۱۸۵۵ بر روسیه تزاری حکومت کرد. دوران حکومت او دورانی توأم با آرامش و رونق اقتصادی بود، در زمان همین تزار نبرد ده ساله میان ایران و روسیه به پایان رسید و قرارداد ترکمانچای امضا شد جنگ با امپراتوری عثمانی نیز بسیار موفقیت آمیز بود و روس ها منطقه مولداوی را ضمیمه خاک روسیه کردند، مرز های روسیه در خاور دور نیز مشخص شد و مناطق شمالی رود آمور از چین به تصرف روسیه در آمد، شورش نیرو های مذهبی در قفقاز نیز در زمان سلطنت نیکولای آغاز شد که بعد ها در زمان پسرش الکساندر دوم سرکوب شد. پادشاهی نیکلای یکم با جنگ کریمه به پایان رسید، روسیه جنگ ماجراجویانه ای برای تصرف شبه جزیره بالکان که در تسخیر عثمانی ها بود را آغاز کردند و با کمک مردم مسیحی بالکان موفقیت هایی به دست آوردند که حتی پایتخت عثمانی شهر استانبول توسط ارتش روسیه محاصره شد، دولت های اروپای غربی که از تسلط روسیه بر بالکان هراس داشتند به نفع عثمانی وارد جنگ شدند و این نخستین باری بود که دولت های مسیحی به نفع دولت مسلمان عثمانی علیه یک دولت مسیحی دیگر وارد جنگ می‌شدند، بریتانیا، فرانسه و اتریش به حمایت از عثمانی پرداختند، ارتش کشور های اروپای غربی نیروی دریایی روسیه را در هم شکست و استانبول را از محاصره خارج ساخت و سپس ارتش های عثمانی، بریتانیا و فرانسه با هم به خاک روسیه حمله و بندر سواستوپول در شبه جزیره کریمه که از اهمیت نظامی بالایی برخوردار بود را تسخیر کردند، نیکلای از در صلح برآمد اما چون نمی‌توانست شکست را بپذیرد با خوردن زهر خو جانش را گرفت، سپس پسرش الکساندر دوم امپراتور روسیه شد که با عثمانی صلح کرد و دو طرف مرز های پیش از جنگ را با وساطت بریتانیا به رسمیت بازگرداندند. و میان دو کشور صلح برقرار شد. ماریا فیودوروونا
ماریا فیودوروونا (نام تعمیدی: داگمار)، (زاده ۲۶ نوامبر ۱۸۴۷–درگذشته ۱۳ اکتبر ۱۹۲۸)، شاهزاده دانمارکی بود که همسر الکساندر سوم و ملکه روس شد. او دومین دختر کریستیان نهم و خواهر ملکه الکساندرای دانمارک و گئورگُس اول ِیونان پادشاه یونان بود. از بین فرزندان او آخرین پادشاه روسیه نیکلای دوم بود، که ماریا در زمان حکومت او بیش از ده سال زنده ماند. ایوان چهارم
او در سال ۱۵۳۳ به شاهزادگی اعظم مسکو رسید. در زبان روسی به او لقب «گروزنی» داده‌اند که به معنای توانایی قدرت و بی رحم است؛ و در فارسی امروز آن را «مخوف» ترجمه نموده‌اند. ایوان در مقام شاهزادگی اعظم شاهد تغییرات بسیاری بود که او را از زمامداری یک ایالت به کنترل یک امپراتوری کوچک و به یک قدرت منطقه‌ای تبدیل نمود و در سال ۱۵۴۷ به عنوان اولین تزار به مقام «تزار تمامی روسیه» رسید. کره شمالی
پس از پیروزی‌های ژاپن در نخستین جنگ با دودمان چینگ در چین (۱۸۹۴ تا ۱۸۹۵) (بخشی از نخستین جنگ چین و ژاپن) و جنگ با امپراتوری روسیه (۱۹۰۴ تا ۱۹۰۵) (بخشی از جنگ روسیه و ژاپن) کره به کلی تحت استیلای ژاپن قرار گرفت. حتی بین ۱۸۸۹ تا ۱۹۱۰ حکومتی به نام امپراطوری کره با نفوذ امپراتوری روسیه در این کشور پدید آمد. گوجونگ کره امپراتور کره خواست با اعزام هیئتی به دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه، کشور خود را از زیر نفوذ کشور ژاپن بیرون بیاورد؛ ولی با کشف این موضوع مجبور به استعفا شد و پسرش سانجونگ کره آخرین امپراتور دودمان یی به پادشاهی رسید. آقامحمدخان قاجار
برنامه‌ریزی ضعیف، ناآشنایی با قفقاز، عدم پیروی از برنامه‌های قبلی توسط زوبوف و حرکت نزدیک مرز عثمانی که باعث می‌شد روس‌ها نتوانند لشکرکشی بزرگی را ترتیب دهند، سپاه روس را در وضعیت خطرناکی قرار داد اما در ۱۷ سپتامبر، کاترین دوم درگذشت و جانشین او، پاول اول، فردای روز مرگ سلف خود، سپاه را به روسیه فراخواند و حمله را ملغی کرد. سپاه روس عقب‌نشینی کرد و تا بهار ۱۷۹۷ م. از قفقاز خارج شده بود؛ هفته‌ها قبل از رسیدن آقامحمدشاه. آلکسی ریدیگر
آلکسی میخایلوویچ ریدیگر یا آلکسی دوم (۱۹۲۹ تا ۲۰۰۸) رهبر پیشین کلیسای ارتودوکس روسیه در سال ۱۹۲۹ در استونی به دنیا آمد. آلکسی دوم به دنبال فروپاشی شوروی، به احیای کلیسای ارتودوکس که در زمان شوروی سرکوب می‌شد، پرداخت. آلکسی دوم پانزدهمین رهبر کلیسای ارتدوکسال روسیه از سال ۱۹۸۹، زمان پا گرفتن کلیسای‌های روسیه بود. وی در تابستان سال ۱۹۹۰ در کلیسای جامع ارتدوکسال روسیه به این مقام برگزیده شد و به مدت ۱۸ سال رهبری کلیسای ارتدوکسال روسیه بود. نام الکسی دوم با دوره احیای معنوی روسیه عجین شده‌است. در زمان حیاتش کلیسای ارتودوکس روسیه امکان آزادی فعالیت مذهبی، آموزشی و خیره را پیدا کرد و در کنار احیای کلیساهای مختلف، هزاران صومعه، دیر و بیش از صد مرکز آموزش مذهبی دایر ساخت. پتر سوم
پتر سوم روسیه (؛ - ) یکی از پادشاهان روسیه بود که نوهٔ پتر یکم و پدر پاول یکم است. او در ۱۴ سالگی توسط خاله‌اش یلیزاوتا به عنوان ولیعهد به روسیه آورده شد و در آن زمان، زبان روسی نمی‌دانست و به سختی به آن تکلم می‌کرد. او در ۳۴ سالگی تزار روسیه شد و دست به اصلاحاتی همچون ممنوعیت شکنجه و ضبط اموال کلیسا زد. از آن‌جایی که خویشاوندان سوئدی‌اش را در ارتش به‌کار می‌گرفت، نزد ارتشیان محبوب نبود. او که اهل آلمان بود، سیاستی به‌شدت پروسی را تعقیب می‌کرد که از او رهبری نامحبوب می‌ساخت. او به مدت ۱۸۵ روز سلطنت کرد که یکی از کوتاه‌ترین دوره‌های سلطنت در تاریخ روسیه است. پتر سوم به دلیل کودتایی که همسرش کاترین دوم به او تحمیل کرد، از قدرت عزل و در قلعهٔ روپشا زندانی شد و همان‌جا به دست نزدیکان کاترین مسموم شد. بااین‌وجود هنوز احتمالات دیگری در رابطه با چگونگی قتل وی وجود دارد. این بحث وجود دارد که پتر سوم تزار خوبی بود که توسط ارتش و بوروکرات‌هایی که نمی‌خواستند کنترل‌شان بر سلطنت را از دست دهند، سرنگون شد یا تزاری ابله، ضعیف و ستمگر. کاترین کبیر (ابهام‌زدایی)
کاترین کبیر از ۱۷۶۲ تا ۱۷۹۶ امپراتریس روسیه بود. کاترین یکم
کاترین یکم، اِکاتِرینا آلِکسِییِونا  همسر دوم پتر کبیر بود و ولیعهد و ملکه روسیه بود و قدرتمندترین همسر تزار در تاریخ روسیه به حساب می آمد و اولین زن قدرتمند روسیه بود که حکومت میکرد. وزارت دفاع روسیه
مارشال هوایی یوگنی شاپوشنیکوف آخرین وزیر دفاع اتحاد جماهیر شوروی بود. ژنرال سرهنگ کنستانتین کوبتس رئیس‌جمهور آن زمان بوریس یلتسین رئیس جمهوری سوسیالیستی فدراسیون اتحاد جماهیر شوروی روسیه را در جریان کودتای اوت ۱۹۹۱ حمایت کرد. از ۱۹ اوت تا ۹ سپتامبر ۱۹۹۱ کنستانتین کوبتس وزیر دفاع RSFSR بود، هرچند وزیری وجود نداشت. این پست پس از آن لغو شد. پیمان برست-لیتوفسک
روز پانزدهم مارس ۱۹۱۷ میلادی با استعفای تزار نیکلای دوم و خودداری برادرش گراند دوک میشل، از پذیرفتن تاج و تخت امپراتوری روسیه فروپاشید. در ماه ژوئیه ۱۹۱۷ میلادی حکومت پرنس لووف جای خود را به حکومت موقت کرنسکی داد. حکومت کرنسکی با دست زدن به اصلاحات اقتصادی، به جنگ با آلمان ادامه داد، اما ارتش روسیه در نبرد گالیسی شکست سختی را متحمل شد. در این فرایند ارتش آلمان به داخل خاک روسیه نفوذ کرد. ولادیمیر کبیر
ولادیمیر کبیر (به نروژی باستان:Valdamarr Sveinaldsson؛ روسی:Влади́мир, Vladimir؛ اوکراینی:Володимир, VolodymyrY؛ بلاروسی:Уладзiмiр, Uladzimir; سال ۹۵۸ – ۱۵ ژوئیه ۱۰۱۵ میلادی) شاهزاده ولیکی نووگورود، شاهزاده بزرگ کیف و فرمانروای روس کیف از ۹۸۰ تا ۱۰۱۵ میلادی بود. ولادیمیر-سوزدال
ولادیمیر-سوزدال () یا دوک‌نشین بزرگ ولادیمیر (۱۱۵۷–۱۳۳۱ میلادی) یکی از شاهزاده‌نشین‌های عمدهٔ پیرو روس کیف در پایان سدهٔ ۱۲ میلادی به مرکزیت شهر ولادیمیر بود. با گذشت زمان، شاهزاده‌نشین تبدیل به دوک‌نشین بزرگ شد و به چند شاهزاده‌نشین کوچک‌تر تقسیم شد. پس از تصرف توسط امپراتوری مغول، این شاهزاده‌نشین تبدیل به یک دولت مستقل با حکومت نجیب‌زادگان شد. فرمانداری شاهزاده‌نشین با لقب خان از طرف اردوی زرین به یکی از خاندان‌های نجیب‌زادهٔ هر شاهزاده‌نشین کوچک اعطا می‌شد. یوژف میندسنتی
میندسنتی را می‌توان نماد جهانی مبارزه علیه کمونیسم در جنگ سرد شمارد. موافقانش او را گاندی مجارستان و مخالفانش او را پیرمردی لجباز لقب داده‌اند. او آخرین شخصِ دارای لقب "اسقف‌شاهزادهٔ اعظم بود" و در تمامی مدت زندان یا شکنجه هیچگاه استعفا نداد و در زمان ممنوعیت القاب اشرافی نیز این لقب را به کار برد. کازیمیر کبیر
کازیمیر سوم ملقب به کبیر (به لهستانی:Kazimierz Wielki؛۳۰ آوریل ۱۳۱۰ – ۵ نوامبر ۱۳۷۰) که از ۱۳۳۳ تا ۱۳۷۷ میلادی سلطنت کرد، آخرین شاه لهستان از خاندان پیاست و پسر ولادیسلاو اول و دوشس هدویگ کالیسز بود. تاریخ روسیه
مغول‌ها روسیه و ولگا بلغاریا را از پایتخت غربی خود سارای که یکی از بزرگ‌ترین شهرهای دنیای قرون وسطا بود، تحت کنترل داشتند. سلاطین شرق و جنوب روسیه، به مغول‌های ارتش طلائی که عموماً تاتار نامیده می‌شدند، باج می‌دادند؛ درعوض این به آن‌ها این امتیاز را می‌داد که به عنوان نماینده مغول‌ها تحت عنوان خوانین حکومت کنند. کلاً، حاکمان آزادی قابل توجهی داشتند تا مطابق میل خود حکم نمایند، درحالی که کلیسای ارتودوکس روسیه حتی (مراسم) احیای معنوی خود را تحت نظارت سلطان تزارالکسیس (حاکم) پایتخت و سرژیوس از رادونژ برگزار می‌کرد. برای کلیسای ارتودوکس و بیشتر سلاطین روسی، جنگجویان صلیبی متعصب، به نظر می‌رسید تهدید بزرگ‌تری برای روال زندگی روس‌ها باشد تا برای مغول‌ها. دراواسط قرن سیزدهم، حاکم منتخب نوگورود، الکساندر نوسکی در نتیجه فتوحات بزرگ خود علیه سرداران تیوتونی و سوئدی‌ها به مقام قهرمانی دست یافت. الکساندر حمایت و مساعدت مغول‌ها را در مبارزه با مهاجمان غربی به دست آورد، که امیدوار بودند طی حملات مغول‌ها از فروپاشی روسی سود ببرند، و می‌کوشیدند تا این قلمرو را به چنگ آورده و روسیه را به کیش کاتولیک رمی متمایل سازند. ایوان چهارم
ایوان ۳ ساله بود که پس از مرگ پدرش گراندوک مسکو شد و در سن ۱۶ سالگی با لقب تزار حکومت بر شاهزاده‌نشین مسکو و قلمروی آن روزگار روسیه را دست گرفت. او خود را جانشین امپراتورهای بیزانس می‌دانست که یک سده پیش توسط امپراتوری عثمانی منقرض شده بود. او می‌خواست کشورش را از زیر سایه اشغال مغولها که موجب عقب‌ماندگی روسیه شده بود، بیرون آورده و به سطح کشورهای غربی برساند. اما تا زمان مرگش موفق نشد روسیه را به یک کشور پیشرفته تبدیل کند. ایوان چهارم در چندین نبرد تاتارهای ولگا را شکست داد و شهرهای قازان و آستراخان را به خاک روسیه ضمیمه کرد.