اسامی کتابهای نیما یوشیج چیست؟
دفترهای نیما
دفترهای نیما یک مجموعهٔ سه‌جلدی از آثار نیما به کوشش، تصحیح، تطبیق فرزند او شراگیم یوشیج است که توسط نشر رشدیه به چاپ رسیده است. جلد نخست "دفترهای نیما: مجموعه آثار منثور نیما" در سال ۱۳۹۶، جلد دوم "دفترهای نیما: مجموعه اشعار نیما «الف»" در سال ۱۳۹۷ و جلد سوم "دفترهای نیما: مجموعه یادداشت‌های روزانه نیما یوشیج" در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است.
شب همه شب
«شب همه شب» از آخرین سروده‌های نیما یوشیج است.  نیما یوشیج (۱۲۷۶–۱۳۳۸) شاعر معاصر ایرانی و بنیان‌گذار شعر نوی فارسی است. او با شعر «افسانه» (۱۳۰۱) نوعی جهان‌بینی نو را به ادبیات فارسی و حتی فرهنگ ایرانی وارد ساخت که تا پیش از آن سابقه نداشت. با این حال، عملاً با شعر «ققنوس» (۱۳۱۶)، شعر نوی فارسی متولد شد، زیرا اولین بار در این شعر، مدلولی جدید با دالی جدید پیوند خورد و پدیده‌ای نو شکل گرفت. نیما نخستین آثار خود را در اواخر دوران مشروطه و سال‌های آغازین حکومت رضاشاه سرود یا منتشر کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۵ هیچ شعری از او منتشر نشد تا اینکه در سال ۱۳۱۶ سرایش و چاپ آثارش را از سر گرفت و شعر مهم «ققنوس» را خلق کرد. از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۷، نیما انواع قالب‌های شعری را آزمود. او در دورهٔ پایانی عمرش، یعنی از ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۷، عمدتاً به سرایش و چاپ اشعار آزاد یا نیمایی پرداخت. سرایش «شب همه شب» نیز به همین دوره تعلق دارد. نیما یوشیج
پدر نیما زندگی روستایی، تیراندازی و اسب‌سواری را به وی آموخت. نیما تا دوازده‌سالگی در زادگاهش، روستای یوش، و در دل طبیعت زندگی کرد. نیما خواندن و نوشتن را نزد آخوندِ دِه فراگرفت ولی دلخوشی چندانی از او نداشت چون او را آزار می‌داد و در کوچه‌باغ‌ها دنبالِ نیما می‌کرد. ۱۲ساله بود که به‌همراه خانواده به تهران رفت و در مدرسه عالی سن لویی مشغول تحصیل شد. در مدرسه از بچه‌ها کناره‌گیری می‌کرد و به‌گفته خودِ نیما با یکی از دوستانش مدام از مدرسه فرار می‌کرد و پس از مدتی با تشویق یکی از معلم‌هایش به نام نظام وفا به شعر گفتن مشغول گشت و در همان زمان با زبان فرانسه آشنایی یافت و شعر گفتن به سبک خراسانی را شروع کرد. نیما، شعر بلند "افسانه" را به نظام وفا، معلم قدیمی اش تقدیم کرده‌است. پس از پایان تحصیلات در مدرسه سن‌لویی، نیما در وزارت دارایی مشغول کار شد، اما پس از مدتی این کار را مطابق میل خود نیافت و آن را رها کرد. علی اسفندیاری در سال ۱۳۰۰ خورشیدی نام خود را به نیما تغییر داد. نیما نام یکی از اسپهبدان طبرستان بود و به معنی کمان بزرگ است. او با همین نام شعرهای خود را امضاء می‌کرد. در نخستین سال‌های صدور شناسنامه نام وی نیما خان یوشیج ثبت شده‌است. خاندان مادری نیما ریشه و اصالتی گرجی داشتند. دوران نوجوانی و جوانی نیما مصادف است با توفان‌های سهمگین سیاسی ـ اجتماعی در ایران نظیر انقلاب مشروطه و جنبش جنگل و تأسیس جمهوری سرخ گیلان، روح حساس نیما نمی‌توانست از این توفان‌های اجتماعی بی‌تأثیر بمانَد. نیما ازنظر سیاسی تفکر چپ‌گرایانه داشت، و با نشریه ایران سرخ، یکی از نشریات حزب کمونیست ایران (دهه ۱۹۲۰) که برادرش لادبن سردبیر آن بود و در رشت چاپ و منتشر می‌شد همکاری قلمی داشت. ازجمله تصمیم گرفت به میرزا کوچک خان جنگلی بپیوندد و همراه با او بجنگد تا کشته شود. دیرتر، در دهه بیست خورشیدی، در نخستین کنگره نویسندگان ایران عضو هیئت مدیره کنگره بود و اشعار وی در نشریات چپ‌گرای این دوران منتشر می‌شد. آیزاک آسیموف
داستان‌های علمی - تخیلی آسیموف جایزه‌های متعددی برد: ۵ جایزه هوگو که با انتخاب خوانندگان اعطا می‌شود و سه جایزه نبولا که از طرف نویسندگان علمی - تخیلی اعطا می‌شود. تریلوژی یا داستان‌های سه‌گانه او که داستان یک امپراتوری کهکشانی در آینده‌است و از کتاب‌های «بنیاد» (۱۹۵۱)، «بنیاد امپراتوری» (۱۹۵۲)، و «بنیاد دوم» (۱۹۵۳) تشکیل یافته‌است جایزه هوگو سال ۱۹۶۶ را به عنوان بهترین مجموعه داستان علمی - تخیلی برای او به ارمغان آورد. او همچنین جایزه استاد بزرگ را که انجمن نویسندگان علمی‌تخیلی آمریکا به پاس یک عمر فعالیت موفقیت‌آمیز در زمینه داستان‌نویسی علمی-تخیلی اعطا می‌کرد در سال ۱۹۸۷ به دست آورد. ری‌را
همچنین «شب» مضمون اصلی بسیاری از شعرهای نیما یوشیج است و عنوان یا آغاز برخی از شعرهای او با «شب» شکل می‌گیرد که از آن جمله می‌توان به مواردی مثل «هست شب»، «شب است»، «هنوز از شب»، «در شب سرد زمستانی»، «بر فراز شب»، «شب قرق» و «در نخستین ساعت شب» اشاره کرد. شعرهای دیگری نیز هستند که بدون عنوان «شب»، مضمون شب و تیرگی را نشان می‌دهند یا موضوع و رویداد آنها در شب است، مثل «تو را من چشم در راهم شباهنگام»، «تا صبح‌دمان ...»، «آنکه می‌گرید» و همچنین شعرهای «مرغ آمین»، «مهتاب»، «کار شب‌پا» و «پادشاه فتح». نیما یوشیج
دغدغه اصلی نیما حفظ و احیای زبان طبری بود، او در نامه‌ها و دست نوشته‌هایش و همچنین در مقدمه دفتر روجا، به این دغدغه اشاره می‌کند. وی در نامه‌هایی که به برادرش می‌نویسد، سه بار از وی می‌خواهد که کتاب تاریخ طبرستان و دیوان امیر پازواری را برایش تهیه کرده و ارسال کند. مهم‌ترین گام نیما در راه زنده نگاه داشتن زبان طبری، سرودن اشعار طبری در مجموعه ای با نام روجا است. نیما در یکی از دوبیتی‌های خود این چنین به دلبستگی اش به زبان تبری اشاره می‌کند: نیما یوشیج
نیما در سال ۱۲۷۶ خورشیدی در روستای یوش، از توابع بخش بلده شهرستان نور، به‌دنیا آمد. پدرش، ابراهیم‌خان اِعظام‌السلطنه، متعلق به خانواده‌ای قدیمی در مازندران بود و به کشاورزی و گله‌داری مشغول بود. نیما یوشیج (علی اسفندیاری) و خاندان اسفندیاری (نور) از خاندان‌های معروف ایران و نور استان مازندران در دوره قاجار و پهلوی است که نسب ایشان به شاخه‌ای از اسپهبدان طبرستان موسوم به پادوسبانیان می‌رسد. پادوسبانیان سلسله‌ای ساسانی تبار بودند که از حدود سال ۴۰ هجری تا دوران شاه عباس یکم صفوی بر بخش‌هایی از طبرستان (بعداً مازندران) حکمرانی می‌کردند. علی اسفندیاری (نیما یوشیج) و محتشم‌السلطنه از مشهورترین اعضای این خاندان هستند. در عصر قاجار و پهلوی، وزراء و نمایندگان مجلس و چهره‌های سیاسی و علمی و هنرمندان متعددی از میان افراد این خانواده برخاستند. حتی پس از درگذشت حسن اسفندیاری (محتشم السلطنه) در سال ۱۳۲۳ شمسی که از صاحب منصبان مشهور و وزیر چند وزارتخانه بود، کتابی به عنوان زندگی حسن اسفندیاری به چاپ رسید. نیما یوشیج در آغاز کتاب نسب و تبار خاندانش را شرح می‌دهد. نیما یوشیج در مقاله زندگانی حسن اسفندیاری(محتشم السلطنه) که در آن تاریخچه خاندان اسفندیاری را شرح می‌دهد، به‌طور ضمنی‌تبار خود را به اسپهبدان پادوسبانیان طبرستان می‌رساند. واپسین شطحیات
واپسین شطحیات کتابی است شامل یادداشت‌های دوران بیماری فریدریش نیچه، که توسط یوهان خوک زبانشناس دانشگاه لیدن هلند جمع‌آوری شده و در سال ۱۹۹۸ زیر عنوان «من مرده‌ام چون احمقم» به چاپ رسیده است. نویسندهٔ اصلی عنوان «یادداشت‌های بیماری» را بر اثر خود گذارده که مترجم فارسی بنا بر ذوق خود عنوان «واپسین شطحیات» را برای آن برگزیده است. در واقع این نوشته تنها اثری از نیچه است که توسط او بین سال‌های ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۷، یعنی دوران کسوف معنوی‌اش، به تحریر در آمده و می‌توان آن را به نوعی واپسین نوشته‌های او دانست. پیرمرد چشم ما بود
«پیرمرد چشم ما بود» عنوان یکی از مشهورترین مقالات جلال آل احمد است که در رثای نیما یوشیج نوشته شد و در دی‌ماه ۱۳۴۰ در "مجلهٔ آرش" به چاپ رسید. صاحبنظران این مقاله را از مقالات تأثیرگذار و مهم در تاریخ معاصر ایران می‌دانند. آدولف یوشکویچ
یوشوکیج یکی از پرکارترین تاریخنگاران ریاضیات بود و چیزی بیش از سیصد مقاله علمی و چند کتاب نوشته است. این تاریخ‌شناس دربارهٔ کتاب مفتاح الحساب غیاث‌الدین جمشید کاشانی ریاضی‌دان بزرگ ایرانی، در کتاب «تاریخ ریاضیات در سده‌های میانه» خود سخن گفته‌است. همه شب
همچنین «شب» مضمون اصلی بسیاری از شعرهای نیما یوشیج است و عنوان یا آغاز برخی از شعرهای او با «شب» شکل می‌گیرد که از آن جمله می‌توان به مواردی مثل «هست شب»، «شب است»، «هنوز از شب»، «در شب سرد زمستانی»، «بر فراز شب»، «شب قرق» و «در نخستین ساعت شب» اشاره کرد. شعرهای دیگری نیز هستند که بدون عنوان «شب»، مضمون شب و تیرگی را نشان می‌دهند یا موضوع و رویداد آنها در شب است، مثل «تو را من چشم در راهم شباهنگام»، «تا صبح‌دمان در این شب گرم»، «آنکه می‌گرید با گردش شب» و همچنین شعرهای «مرغ آمین»، «مهتاب»، «کار شب پا» و «پادشاه فتح». نیما یوشیج
نیما یوشیج در جوانی عاشق دختری شد، اما به‌دلیل اختلاف مذهبی نتوانست با وی ازدواج کند. پس از این شکست، او عاشق دختری روستایی به نام صفورا شد و می‌خواست با او ازدواج کند، اما دختر حاضر نشد به شهر بیاید؛ بنابراین، عشق دوم نیز سرانجام خوبی نیافت. خانه نیما یوشیج
خانه نیما یوشیج در روستای یوش، بنایی است مربوط به دوره قاجار. این خانه به شماره ۱۸۰۲ از طرف سازمان میراث فرهنگی به عنوان اثر ملی ثبت شده‌است. خانه نیما محل زندگی پدر و نیاکان نیما یوشیج بوده‌است، این خانه در سال ۱۲۰۷ هجری قمری توسط ناظم الایاله در محله لالوی یوش ساخته شد. این بنا دارای ۳ ورودی، شاه‌نشین و اتاق‌های زیادی است. خانه نیما یوشیچ با داشتن آجرکاری و گچ‌کاری‌های زیبا از جاذبه‌های گردشگری استان مازندران به شمار می‌آید. پیمان فتاحی
«آمین» عنوان کلی مجموعه‌ای هفت جلدی از کتبی است که به عنوان پیوستهای کتاب تعالیم حق معرفی شده و دربارهٔ زندگی‌نامه پیمان فتاحی، دیدگاه‌های وی و مختصری از فعالیت‌های جمعیت ال یاسین، تهیه شده‌است. تاکنون چهار جلد از مجموعه آمین توسط مؤسسه علم موفقیت و در قالب نشریه داخلی این مؤسسه منتشر شده‌است. بر اساس نوشته‌های روی جلد، نویسندگان این کتاب خود را جمعی از اعضاء گروه‌های حافظان ایلیا، منصورون (فرزندان ایلیا) و حامیان ایلیا «میم» معرفی کرده‌اند که با همکاری شماری از اعضاء تحریریه نشریات علم موفقیت، حرکت دهندگان، تفکر متعالی، اخبار کودکانه، هنرهای زیستن، علوم باطنی و هنر زندگی متعالی اقدام به تهیه این مجموعه نموده‌اند. در این مجموعه که به صورت نشریه داخلی مؤسسه علم موفقیت منتشر شده شابک به چشم نمی‌خورد و از این لحاظ جزو کتب ممنوعه و زیر زمینی محسوب می‌شود. «ایلیا؛ خدا با من است» عنوان جلد اول مجموعه آمین و حاوی بخش‌هایی از بیوگرافی و مستندات قسمت‌هایی آشکار نشده از زندگی خصوصی پیمان فتاحی (مشهور به ایلیا میم)، از جمله سیر تفکرات، وضعیت خانوادگی نحوه آشنایی و ازدواج با همسرش، روایات عجیب دربارهٔ زمان تولد وی و اتفاقاتی است که از دوران نوجوانی منجر به بروز نشانه‌های عجیب در او شد. جلد اول این کتاب در بخش‌های دیگری به معرفی دیدگاه‌ها و تعالیمی از فتاحی می‌پردازد که بنا به اظهار خودش بینش‌های بنیادی و بنیادهای بینشی وی را تشکیل می‌دهند. اعترافاتی از دیدگاه مذهبی، و چند گفت و شنود حاوی پرسش‌های انتقادی دو تن از اعضای منتسب به گروه حزب‌الله و پاسخهای فتاحی به سوالات و ابهامات موجود پیرامون او از سایر بخش‌های جلد اول مجموعه آمین است. جلد اول از کتب آمین با عنوان 'ایلیا؛ خدا با من است' مشتمل بر ۵۰۲ صفحه و حاوی ۳ فصل و ۳ ضمیمه‌است که از سال ۱۳۸۸ شمسی به صورت چاپی و الکترونیک به انتشار عمومی رسیده‌است. نظام وفا آرانی
وی از جوانی شعر می‌سرود و شاعری شوریده حال بود و رنج‌ها و مصایبی که متحمل شده بود در سروده‌هایش به خوبی مشهود است. نظام وفا از استادان نیما یوشیج بود و نیما بخشی از منظومه زیبای خود به نام "افسانه" را به وی تقدیم کرده‌است. همه شب
«همه شب» عنوان یکی از مشهورترین سروده‌های نیما یوشیج است. روجا
روجا (در زبان طبری: به معنی ستارهٔ سرخ سحری) عنوان مجموعه‌ای از اشعار نیما یوشیج است که به زبان طبری سروده شده‌اند. این اشعار ابتدا در کتاب "مجموعه اشعار نیما یوشیج" (نشر نگاه) و پس از آن توسط مجید اسدی چاپ شدند. مدیا کاشیگر
برخی از شاخص‌ترین آثار ترجمه مدیا کاشیگر آثاری از ولادیمیر مایاکوفسکی، فرناندو آرابال، اوژن یونسکو و … است. هم‌چنین به ترجمه‌هایی از زبان فرانسه به فارسی از آثار آلبر کامو، آنتوان دو سنت اگزوپری، و پل ریکور می‌توان اشاره کرد. او سومین مترجم نمایشنامه "کرگدن‌ها"ی اوژن یونسکو می‌باشد. (پس از جلال آل احمد و پری صابری و پیش از احمد کامیابی مسک و سحر داوری) شناخته‌شده‌ترین ترجمهٔ کاشیگر شاید "ابر شلوارپوش" اثر مایاکوفسکی باشد. رمان‌های تکنیک کودتا نوشتهٔ کورتزیو مالاپارته، خرده آسمان، انگار هیچ نوشته کلود استپان از دیگر آثار اوست. در کنار ترجمهٔ این آثار، او برای سالیان متمادی در شماره‌های مختلف فصلنامهٔ ارغنون و زیباشناخت به ترجمهْ مقالاتی از تزوتان تودوروف همت گماشت و متن‌های مهمی در باب اهمیت زبان و «نظریهٔ ترجمه و زبان‌شناسی» منتشر کرد. نیما یوشیج
سرانجام نیما در ۶ اردیبهشت ۱۳۰۵ خورشیدی ازدواج کرد. همسر وی، عالیه جهانگیر، فرزند میرزا اسماعیل شیرازی و خواهرزاده نویسنده نامدار میرزا جهانگیر صوراسرافیل بود. حاصل این ازدواج، که تا پایان عمر دوام یافت، فرزند پسری بود به نام شراگیم که اکنون در آمریکا زندگی می‌کند. شراگیم در سال ۱۳۲۱ خورشیدی به‌دنیا آمد. شراگیم یوشیج
شراگیم یوشیج از سال ۱۹۸۵ از فرانسه به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه تگزاس آستین به تدریس ادبیات فارسی به دانشجویان خارجی پرداخت و در کانال تلویزیونی شهر آستین، با برنامه‌ای فرهنگی و ادبی با نام NATIONAL IRANIAN MUSIC & ARTS ـ «نیما تی وی» فعالیت داشت. او در شرایطی که معتقد است آثار نیما از سوی مصححان و ناشران، مغلوط و مغشوش به چاپ رسیده، همواره سعی کرده‌است نسخه‌هایی سره و منقح را در دسترس دوستداران نیما قرار دهد. شراگیم یوشیج
شراگیم یوشیج همزمان با نظارت بر چاپ و نشر آثار نیما از اواخر دههٔ سی، در سال ۱۳۴۵ به دعوت فریدون رهنما، به استخدام سازمان تلویزیون ملی ایران درآمد و تا سال ۱۳۶۲ در تلویزیون و در قسمت تولید در مقام کارگردان مشغول به کار بود و آثار متعددی از جمله ضبط تلویزیونی برنامه‌های فرهنگی، هنری، ورزشی و… را در کارنامهٔ هنری‌اش به ثبت رساند که از جمله می‌توان به ضبط حدود ۱۷۰ تئاتر تلویزیونی از آثار نویسندگان و کارگردانانی همچون آربی اوانسیان، عباس نعلبندیان، علی حاتمی، بهمن مفید، پرویز صیاد، هژیر داریوش، پرویز کاردان، داود رشیدی، ارحام صدر و… اشاره کرد. فریتیوف نانسن
از او کتاب‌های بسیاری به جا مانده‌است که از آن‌ها می‌توان به: آنسوی گرین لند، زندگی اسکیمو، شمالی‌ترین نقطه، در شب و یخ، سفرهای اکتشافی نروژی‌ها به قطب شمال، نروژ و اتحادش با سوئد از میان سیبری، روسیه و صلح، ارمنستان و خاور نزدیک را نام برد. مهسا خراسانی
خراسانی در کنار ترجمه آثار برجسته ادبی به ترجمه داستان‌های کوتاه و همین‌طور قالب ادبیات کودک و نوجوان هم توجه ویژه‌ای داشته‌است. او ضمن انتخاب مجموعه داستان «به ژاپنی» برای ترجمه معتقد است که؛ ترجمه چنین مجموعه‌ای کاری دشوار و حساس بود. وفادار بودن به سبک نویسندگان در کنار انتقال صحیح مفهوم و رعایت پیچیدگی‌های ظریف ساختاری از اصول مهمی بود که در ترجمه داستان‌ها سعی کرده‌ام آن‌ها را رعایت کنم در زمینه ادبیات کودک و نوجوان نیز، ترجمه کتاب کابوس‌ها اثر جیسون سیگل و کریستین میلر از آثار مطرح و برجسته این حوزه است. از تاریخ ۵ نوامبر ۲۰۱۴ این مجموعه در فهرست کتاب‌های پرفروش نیویورک تایمز قرار گرفت. کتاب کابوس‌ها کتابی منفرد نیست و مجموعه‌ای است مشتمل بر ۳ جلد که جلد اول با همان عنوان کابوس‌ها در سال ۲۰۱۴ چاپ گردید و جلد دوم در سال ۲۰۱۵ میلادی تحت عنوان معجون خوابگردی و در نهایت جلد سوم در سال ۲۰۱۶ میلادی با عنوان لالایی گمشده به چاپ رسید سید مرتضی نبوی
کتاب‌ها نیما یوشیج
این شاعر بزرگ، درحالی‌که به علت سرمای شدید یوش، به ذات‌الریه مبتلا شده بود، برای معالجه به تهران آمد؛ معالجات تأثیری نداشت و در ۱۳ دی ۱۳۳۸ درگذشت و در امامزاده عبدالله تهران به خاک سپرده شد. سپس در سال ۱۳۷۲ خورشیدی بنا به وصیت وی پیکر او را به خانه‌اش در یوش منتقل کردند. آرامگاه او در کنار آرامگاه خواهرش، بهجت‌الزمان اسفندیاری (درگذشته به تاریخ ۸ خرداد ۱۳۸۶) و آرامگاه سیروس طاهباز در میان حیاط جای گرفته‌است. شعر نیمایی
تحولی که یوشیج انجام داد در دو حوزه فرم و محتوای شعر کلاسیک فارسی بود. با انتشار شعر افسانه نیما مانیفست شعر نو را مطرح کرد که تفاوت بزرگ محتوایی با شعر سنتی ایران داشت. کندوهای شکسته
کندوهای شکسته کتابی داستانی از نیما یوشیج است. سیاوش کسرایی
دومین کتاب کسرائی، "آرش کمانگیر"، او را به شهرت می‌رساند. این اثر، که دربارهٔ چهره‌ای افسانه‌ای است که با پرتاب جانفرسای یک تیر میهن را از تحقیر و تیره‌بختی نجات می‌دهد، اولین نمونه شعر نوی حماسی به سبک نیما یوشیج است. آرش کمانگیر از طرف شاعر به خسرو روزبه، فعال تندروی حزب توده، پس از اعدام وی در اوائل ۱۳۳۷، تقدیم شده‌است. "آرش کمانگیر" از نادر اشعار معاصری است که به کتاب‌های مدرسه راه پیدا کرده‌است. علیرضا طبایی
۶- به بهانه انتشار مجموعه آثار نیما یوشیج؛ این زبان دل‌افسردگان است (فصلنامه هنر - شماره دهم زمستان ۱۳۶۴ و بهار ۱۳۶۵ ص ۳۸۸ تا ۴۰۹) بوطیقای شعر نو
این کتاب از آثار انتقادی درباره شعر نیمایی است. جورکش در این کتاب تفاوت اصلی جهان‌بینی نیما یوشیج را با شاگردان و پیروان او بازگویی می‌کند. جورکش معتقد است که کسی شعر نیمایی و دامنه میدان دید تازه او را نفهمیده است، زیرا غیر از سخت خوانی آثار نیما، فهم نوشته‌هایش هم سخت است. علینقی وزیری
منتقدان وزیری تقریباً هم‌رأی هستند که وزیری تأثیراتی ماندگار بر موسیقی ایرانی گذاشت. محمود خوشنام، موسیقی‌شناس ایرانی، از وزیری با لفظ «نیمای موسیقی ایران» (اشاره به نیما یوشیج، خالق شعر نوی فارسی که تحولی اساسی در ادبیات فارسی ایجاد کرد) یاد کرده‌است. با این حال، دیدگاه‌های وزیری در برهه‌های زمانی مختلف مورد نکوهش منتقدان نیز قرار گرفته‌است. ماخ اولا
ماخ اولا یک مجموعه‌شعر از نیما یوشیج است که در سال ۱۳۴۴ توسط نشر شمس در تبریز منتشر شد. ماخ اولا که نام یکی از اشعار این مجموعه است از نام رودخانه‌ای در نزدیکی یوش، محل زندگی نیما یوشیج، گرفته شده است. نصرت رحمانی
اولین مجموعه شعر رحمانی به نام «کوچ» در سال ۱۳۳۳ منتشر شد و طی یک سال به چاپ دوم رسید. به‌جز برخی اشعار معدود که با مختصات نیمایی سروده شده بودند، اغلب اشعار این مجموعه قالب چهارپاره داشتند که در آن زمان چندان برای مردم آشنا نبود و تا حدودی گنگ می‌نمود. نیما یوشیج نامه‌ای تشویق‌آمیز خطاب به نصرت رحمانی نوشته بود که در این کتاب گنجانده شده‌است. این مجموعه ستایش چهره‌هایی مانند جلال آل احمد را برانگیخت و حاج‌سیدجوادی نیز رحمانی را به‌خاطر سبک واقع‌گرایانه و تصویرهای صریحش ستود. این مقاله که در اصل در مجله «کاویان» انتشار یافت، بعدها به ویرایش دوم مجموعه «کوچ» افزوده شد. طاهباز رحمانی را فاتح شعر جاری دهه 30 می‌داند که اگر نگوییم نخستین کس، از نخستین کسانی است که در شعر به زندگی روزانه، زندگی کوچه و خیابان نزدیک شده و اشیای عادی و لغات محاوره‌ای را بی‌هیچ تأمل و با رنگی تند از «شهوت» در شعرهایش بکار گرفته و توفیق یافته و گروهی عظیم را دنبال خود کشانیده است. منیژه نجم عراقی
منیژه نجم عراقی نویسنده، مترجم، فعال جنبش زنان ایران، عضو کانون نویسندگان ایران و منشی منتخب این کانون، و عضو هیئت داوران جایزه کتاب صدیقه دولت‌آبادی است. او نویسندهٔ کتاب‌های "منبع‌شناسی زنان"، "زن و سینما" و مقاله‌هایی در نشریات چاپی و برخط است. همچنین ترجمه‌های مهمی چون کتاب‌های "جامعه‌شناسی زنان"، "جنسیت، رابطه و تفاوت در نگرش روان‌کاوی"، "دربارهٔ جنبش زنان؛ مناظره‌ای فمینیستی"، "نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی"، "دردسرهای پسامدرنیسم"، "سرمایه‌داری، خانواده و زندگی شخصی" دارد. نیما یوشیج
شفیعی کدکنی برخی از شعرهای نیما را پس از شهریور ۱۳۲۰، تحت تأثیر پرویز ناتل خانلری می‌داند. او در مقدمهٔ کتاب "گزینه اشعار پرویز ناتل خانلری"، تاریخ درج‌شده در پای اشعار نیما را نامعتبر دانست و مدعی شد که احتمالاً نیما یوشیج شعر «با غروب» اش را پس از خواندن «یغمای شب» خانلری در "سخن"، شماره ۱۱ و ۱۲، به تاریخ مرداد ۱۳۲۳ سروده‌است و تاریخ قدیمی‌تری - فروردین ۱۳۲۳ - زیر شعر گذاشته‌است. او همچنین احتمال این که نیما بعد از شهریور ۲۰ از کارهای شاگردانش «مایه» هایی گرفته باشد و تاریخ شعرهایش را به پیش از شهریور، یا به سال‌های قبل برده باشد منتفی نمی‌داند. برف (شعر نیما یوشیج)
«برف» از مشهورترین اشعار نیما یوشیج است. نگاهی به شعر نیما یوشیج
نگاهی به شعر نیما یوشیج: بحثی در چگونگی پیدایش نظام‌های شعری کتابی از امید طبیب‌زاده است که به جایگاه شعر نیما یوشیج در ادبیات معاصر ایران و نحوهٔ شکل‌گیری نظام‌های جدید شعری می‌پردازد. ابراهیم ناعم
ناعم در جوانی در منطقهٔ شمیران تهران زندگی می‌کرد و از نزدیکان نیما یوشیج بود. یوشیج در خاطرات خود از وی به این شکل یاد کرده‌است: «ناعم اشعار وصف الحالی را بسیار پرمغز و با حرارت می‌سراید و اشعار او آینهٔ زمان هستند.» در جای دیگری می‌نویسد: «دیشب منزل ناعم بودم. از روی عکس‌های دیوار که گورکی و علی و اشخاص مختلف را به دیوارها چسبانیده بود، فهمیدم که حواس جمع ندارد و در این دنیا سرگردان است». خانه‌ام ابری است: شعر نیما از سنت تا تجدد
خانه‌ام ابری است: شعر نیما از سنت تا تجدد کتابی از تقی پورنامداریان است که در آن نویسنده به نقد و بررسی اشعار نیما یوشیج می‌پردازد. برخی صاحبنظران این کتاب را جامع‌ترین اثر در زمینه نیما‌‌پژوهی می‌دانند. هوشنگ ایرانی
هوشنگ ایرانی که اشعار شاعران نوگرای هم‌عصر خویش را نیز مورد انتقاد قرار می‌داد، نوک انتقادهایش متوجه دیدگاه نیما یوشیج نسبت به شعر بود. او مطلقاً به هنر متعهد — حتی خودخواسته‌ترین تعهدها — اعتقادی نداشت و بر آن بود همهٔ قید و بندها را فروریزد و بر خرابهٔ دست‌آوردهای شعر نو موجود، شعر تازه‌ای بنیاد نهد؛ و اگر تا امروز «کلاسیک‌های جدید» از وضع راست و محافظه‌کارانه با نیما مخالفت می‌کردند، هوشنگ ایرانی از موضع شورشی و چپ با نیما دشمن است: خانه نیما یوشیج (تهران)
خانه ۵ اتاق دارد: ۴ اتاق تودرتو و اتاقی جدا از سایر اتاق‌ها که گفته می‌شود اتاق نیما بوده‌است. ایوان ورودی ساختمان ۸ ستون آبی‌رنگ با سطح مقطع دایره‌ای‌شکل دارد. مساحت زیربنای آن ۱۶۰ متر مربع و مساحت کل زمین ۶۸۰ متر مربع است. سقف بنا شیروانی است و در حیاط آن درختانی قدیمی دیده می‌شود. شراگیم یوشیج
شراگیم یوشیج (زاده ۱۳ اسفندماه ۱۳۲۱) ناشر و نویسنده ایرانی است. وی یگانه فرزند نیما یوشیج است. ماساشی کیشیموتو
کتاب‌ها یوش
یوش روستایی است از توابع بخش بلده شهرستان نور در استان مازندران ایران. این روستا به دلیل آن که زادگاه نیما یوشیج پدر شعر نو فارسی است، شهرت یافته‌است. روستای یوش در البرز مرکزی در میانه جاده‌ای آسفالته شرقی-غربی به طول ۱۱۰ کیلومتر (از چهل کیلومتری آمل در جاده هراز تا پل زنگوله در جاده کندوان) واقع شده‌است. اوزرود یکی از دو سرشاخه اصلی رود هراز از پایین دست و جنوب این روستا می‌گذرد. اقتصاد این روستا از دامداری، باغداری و پرورش زنبور عسل می‌گذرد و محصولات عمده آن شیر، سرشیر، پنیر، کره، ماست، قره قروت، گردو، زردآلو، گیلاس، فندق، سیب، آلو، لواشک و عسل می‌باشد. یوجینیو باربا
از جمله شناخته شده‌ترین کارهای او می‌توان به "فرای" (۱۹۶۹)، "خانه پدری ام" (۱۹۷۲)، "خاکسترهای برشت" (۱۹۸۰)، "انجیل به روایت اوکزیرینکوس" (۱۹۸۵)، "تالابوت" (۱۹۸۸)، "ایتسی بیتسی" (۱۹۹۱)، "کائوسموس" (۱۹۹۳) و "میتوس" (۱۹۹۸) اشاره کرد. برخی از کارهای اخیر او عبارتند از "نمک" (۲۰۰۲)، "شهرهای بزرگ زیر نور ماه" (۲۰۰۳)، "رؤیای اندرسون" (۲۰۰۵)، "یور-هملت" (۲۰۰۶) و "دن ژوان در جهنم" (۲۰۰۶) با همکاری گروه "میدوست". شاپور جورکش
معروفترین کتاب شاپور جورکش بوطیقای شعر نو نام دارد که با رویکردی جدید و تازه شعر و شاعری نیما یوشیج را بررسی می‌کند. این کتاب توسط انتشارات ققنوس منتشر شده‌است و از کامل‌ترین کارها در زمینه شعر نیما یوشیج است. کتاب «زندگی، عشق و مرگ از دیدگاه صادق هدایت» نیز از بهترین کارهای حوزه هدایت‌پژوهی شناخته شده و در کنار کتاب دکتر محمد صنعتی از بهترین آثار این دوره‌است. این پژوهش در سال ۷۴ توسط نشر آکه به چاپ رسیده‌است. همین دو کتاب نقد و پژوهش کافی‌است تا جورکش را به عنوان پژوهشگر و منتقدی راهگشا تثبیت کند. جورکش تاکنون دو منظومه شعر با نام‌های «هوش سبز»(انتشارات نوید) و «نام دیگر دوزخ» (انتشارات آگه) به چاپ رسانده‌است. «دموکراسی و هنر» و «درآمدی تاریخی بر نظریه‌های ادبی از افلاطون تا بارت»، «پست مدرنیسم» و «خفیه‌نگاری خشونت در سرزمین آدم‌لتی‌ها» از آثار این شاعر، منتقد ادبی و مترجم هستند. انجمن هنری خروس جنگی
اعضاء انجمن را در دو دوره می‌توان بررسی نمود: همچنین از اعضاء میهمان که با انجمن همکاری می‌کردند می‌توان از نیما یوشیج، بهمن محصص، سهراب سپهری، منوچهر شیبانی، مصطفی کمال پورتراب، کاظم تینا تهرانی و بسیاری دیگر از روشنفکران و هنرمندان نوجوی آن دهه نام برد، که در دفتر این انجمن گرد هم جمع می‌شدند و به بحث و جدل و گفتگو می‌پرداختند. لازم است ذکر شود، نیما یوشیج به نشانهٔ همکاری با انجمن و مجلهٔ خروس جنگی از شعر «شهر صبح» شروع کرد که در شمارهٔ اول آن مجله چاپ شد. میوی بینچی
بینچی در طول مدت فعالیت موفق‌آمیز خود توانست بیش از ۴۰ میلیون کتاب در سرتاسر دنیا به فروش برساند. «حلقهٔ دوستان»، «اتوبوس یاس بنفش» و «خیابان تارا» از جمله آثار اوست که برای صحنهٔ نمایش از آن‌ها اقتباس شده‌است. اینک انسان (کتاب)
اینک انسان نام کتابی است از نیچه که در سال ۱۸۸۸ نوشته شد اما در ۱۹۰۸ انتشار یافت. وی با نگاشتن این اثر به دلایل نگارش کتب خویش پرداخته است. این کتاب آخرین اثر نیچه به حساب آمده و در حقیقت خودنوشتی است که از روزهای پایانی زندگی اش و چگونگی وضعیت روانی وی حکایت دارد. او در این کتاب برای شکل‌گیری ذهنیتی کامل‌تر تلاش کرده است. همچنین این اثر مُهر ردی بر اتهامات ملی‌گرایانه‌ای است که سال‌ها به وی نسبت داده شد. در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: "من علیه هر آنچه که امروز اشرافیت مى‌نامند، احساس همدلى برترى‌جویانه دارم؛ حتى به این قیصر جوان آلمانی افتخار آن را هم نمى‌دهم که درشکه‌چى من باشد. " اینک انسان تاکنون سه بار با نامهای «انسان مصلوب» (ترجمه رویا منجم)، «اینک آن انسان» (ترجمه بهروز صفدری) و «این است انسان» (ترجمه سید سعید فیروزآبادی) به فارسی برگردانده شده است. غلامحسین قریب
غلامحسین غریب از دوستان نزدیک نیما یوشیج بود اولین داستان او به نام ساربان در سال ۱۳۲۷ با ویرایش نیما یوشیج منتشر شد. غلامحسین غریب، به همراه جلیل ضیاپور، حسن شیروانی و بعدها هوشنگ ایرانی پیشروترین نهضت هنری به نام خروس جنگی را تأسیس کردند که در تاریخ هنر ایران بسیار تأثیرگذار بوده است. ری‌را
«ری‌را» از مشهورترین اشعار نیما یوشیج است. این شعر که به دورهٔ پختگیِ اشعار نیما تعلق دارد، با ۲۴ سطر و ۴ بند، دارای وزن پایهٔ «مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلن» است. «ری‌را» حاصلِ تک‌گویی یا نجوای شاعر با خود است و ابهام و اندوه را می‌توان درون‌مایهٔ اصلی آن دانست. شاعر با دستکاری وزن شعر و نیز استفاده از آرایه‌های واج‌آرایی، متناقض‌نما و آیرونی توانسته فضای پرابهام و رمزآمیز شعر را تقویت کند. «ری‌را» در برخی سطرها دارای قافیه است و بخش‌هایی از شعر را می‌توان به دو صورتِ مختلف قرائت کرد. صاحبنظران این شعر را از برترین آثار نیما دانسته‌اند. تقی پورنامداریان آن را از شعرهای بسیار خوش‌ساخت در شیوهٔ آزاد نیمایی و امید طبیب‌زاده آن را از نمونه‌های برجستهٔ شعر نیما در بخشِ پایانی زندگی هنری‌اش می‌دانند. رضا براهنی نیز «ری‌را» را در سطحِ آثارِ شاعران بزرگ اروپایی به‌شمار می‌آورد. احمد شاملو و احمدرضا احمدی این شعر را دکلمه کرده‌اند. نیما یوشیج
سیروس طاهباز نقش مهمی در گردآوری، نسخه‌برداری، تدوین و نشر آثار نیما یوشیج داشته است. غراب (شعر نیما یوشیج)
نیما در سال ۱۳۱۸ (۱۹۳۹)، به همکاری با "مجله موسیقی" می‌پردازد و نظریات و شعرهای خود را در آن منتشر می‌کند. «غراب» که دومین شعر نوی نیماست، پیش از اولین شعر یعنی "ققنوس" در شماره نهمِ سال اولِ مجله موسیقی در آذر ۱۳۱۸ منتشر می‌شود و "ققنوس" مدتی بعد در شماره دوم سال دوم این مجله یعنی در اردیبهشت ۱۳۱۹ چاپ می‌شود. بنفش تند بر خاکستری
این کتاب، اولین مجموعه شعر "هوشنگ ایرانی" و از مطرح‌ترین مجموعه‌های منتشره در سال ۱۳۳۰ است. از پنج مجموعهٔ شعر نو سال سی دو کتاب قطعنامه و «بنفش تند بر خاکستری» شعر منثور بودند؛ اگرچه به‌جز «بنفش تند بر خاکستری» جملگی به‌نوعی زیر نفوذ نیما هستند. فریدریش نیچه
واپسین شطحیات کتابی است شامل یادداشت‌های دوران بیماری فریدریش نیچه، که توسط یوهان خوک زبانشناس دانشگاه لیدن هلند جمع‌آوری شده و در سال ۱۹۹۸ زیر عنوان «من مرده‌ام چون احمقم» به چاپ رسیده‌است. نویسندهٔ اصلی عنوان «یادداشت‌های بیماری» را بر اثر خود گذارده که مترجم فارسی بنا بر ذوق خود عنوان «واپسین شطحیات» را برای آن برگزیده است. در واقع این نوشته تنها اثری از نیچه است که توسط او بین سال‌های ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۷، یعنی دوران کسوف معنوی‌اش، به تحریر درآمده و می‌توان آن را به نوعی واپسین نوشته‌های او دانست. خروس جنگی بی‌مانند
این کتاب با معرفی "هوشنگ ایرانی" و بررسی اجمالی مختصات سروده‌های او آغاز می‌شود. سپس سروده‌های او شامل مجموعه‌های بنفش تند بر خاکستری، خاکستری، شعله‌ای پرده را برگرفت و ابلیس به درون آمد و اکنون به تو می‌اندیشم، به توها می‌اندیشم به چاپ می‌رسد. در بخش بعدی کتاب، چند نوشتهٔ پراکنده، نقد و ترجمه از "هوشنگ ایرانی" با عناوینی از این دست به چاپ رسیده‌است: «شناخت نوی، فرمالیسم»، «بررسی، هنر نو»، «انتقاد نیما یوشیج: پیش‌گفتار آخرین نبرد»، «ناله‌هایی از زندان ریدینگ» از "اسکار وایلد" و «شب برای بیداران». قالب شعر
نیما یوشیج (علی اسفندیاری) در قالب شعر کلاسیک تغییراتی ایجاد کرد و آن را به شکل شعر نو درآورد. در شعر نیمایی هجاها با هم یکسان نیست و مصرع‌ها کوتاه و بلند است. نیز در این نوع شعر قافیه‌ها می‌توانند متفاوت باشند و نیازی به نظم و هماهنگی در قافیه‌بندی نیست. ریرا (ابهام‌زدایی)
ری‌را عنوان یکی از مشهورترین شعرهای نیما یوشیج است و می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند: ری‌را
نیما یوشیج (۱۲۷۶–۱۳۳۸) شاعر معاصر ایرانی و بنیان‌گذار شعر نوی فارسی است. او با شعر «افسانه» (۱۳۰۱) نوعی جهان‌بینی نو را به ادبیات فارسی و حتی فرهنگ ایرانی وارد ساخت که تا پیش از آن سابقه نداشت. با این حال، عملاً با شعر «ققنوس» (۱۳۱۶)، شعر نوی فارسی متولد شد، زیرا اولین بار در این شعر، مدلولی جدید با دالی جدید پیوند خورد و پدیده‌ای نو شکل گرفت. نیما نخستین آثار خود را در اواخر دوران مشروطه و سال‌های آغازین حکومت رضاشاه سرود یا منتشر کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۵ هیچ شعری از او منتشر نشد تا اینکه در سال ۱۳۱۶ سرایش و چاپ آثارش را از سر گرفت و شعر مهم «ققنوس» را خلق کرد. از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۷، نیما انواع قالب‌های شعری را آزمود. او در دورهٔ پایانی عمرش، یعنی از ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۷، عمدتاً به سرایش و چاپ اشعار آزاد یا نیمایی پرداخت. سرایش و انتشارِ «ری‌را» نیز به همین دوره تعلق دارد. مرغ آمین
بخشی از شعر مرغ آمین سروده نیما یوشیج: ایلیا لوویچ مایزلیس
«نوآموز شطرنج»، «اصول استراتژی گشایش‌ها»، «درسنامهٔ شطرنج»، «آخر بازی رخ و پیاده»، «اسب، فیل» (زیر نظر آورباخ)، و مجموعهٔ «ویکتور چگونه شطرنج‌باز شد» از تالیفات مهم مایزلیس است. فهرست شعرهای نیما یوشیج
این صفحه فهرستی از شعرهای منتشرشدهٔ نیما یوشیج است. مجید اخشابی
شب‌های شیدایی، خانه مهر، ماه محبوب، تا نیایش، شب مهتاب، ماه دراومد، نوبهار، اقیانوس، ایوان بهار، المپیک، بنی‌آدم، جشن ایرانی، چهارباغ، هشت بهشت دفترهای نیما
جلد سوم یادداشت‌های روزانهٔ نیما یوشیج است. غراب (شعر نیما یوشیج)
«غراب» یکی از اشعار نیما یوشیج است که در آذر ۱۳۱۸ منتشر شد.  نیما یوشیج (۱۲۷۶–۱۳۳۸) شاعر معاصر ایرانی و بنیان‌گذار شعر نوی فارسی است. او با شعر "افسانه" (۱۳۰۱) نوعی جهان‌بینی نو را به ادبیات فارسی و حتی فرهنگ ایرانی وارد ساخت که تا پیش از آن سابقه نداشت. با این حال، عملاً با شعر "ققنوس"، شعر نوی فارسی متولد شد، زیرا اولین بار در این شعر، مدلولی جدید با دالی جدید پیوند خورد و پدیده‌ای نو شکل گرفت. نیما نخستین آثار خود را در اواخر دوران مشروطه و سال‌های آغازین حکومت رضاشاه سرود یا منتشر کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۵ هیچ شعری از او منتشر نشد تا اینکه در سال ۱۳۱۶ سرایش و چاپ آثارش را از سر گرفت و شعر مهم "ققنوس" را خلق کرد. «غراب» پس از ققنوس، دومین شعر نوی نیما محسوب می‌شود. قطع‌نامه (مجموعه‌شعر)
جملهٔ دیگری در مقدمه رهنما آمده است که برای تاریخ ادبیات معاصر فارسی اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا مستقیماً در آن از نیما یوشیج انتقاد شده است. رهنما می‌نویسد: «ریتم اشعار صبح را با ریتم اشعار اسپانیولی و آمریکای لاتینی بعد از لورکا می‌شود مقایسه کرد. دنیای پر از اشکال و تصاویر نابرابر نیمایوشیج که نتیجهٔ خشکی (در بهترین آثارش) به دهان ما می‌برد، با احساسات از بند رستهٔ صبح به‌راه افتاده‌اند و ما را به «نقاط عمیق درد پاشیده شده» هدایت می‌کنند.» احمد شاملو
در سال ۱۳۲۵، شاملو که هنوز به عنوان شاعری نوپرداز شناخته نمی‌شد با نیما یوشیج، پدر شعر نو فارسی آشنا می‌گردد. او تصویر نیما یوشیج، نقاشی رسام ارژنگی و شعر ناقوس، سروده نیما را در روزنامه «پولاد» می‌بیند و اندکی پس از آن، رابطه‌ای ادبی میان آن دو شکل می‌گیرد. شاملو می‌گوید: امان‌الله قرشی
امان‌الله قرشی سه کتاب از خود به یادگار گذاشت که معروف‌ترین آن‌ها، «ایران نامک» است که شهرت جهانی دارد. بازگشت ادبی
۴- سبک معاصر (نیمایی - نو): از اوایل سدۀ چهاردهم و با انتشار شعر «افسانه» شروع شده و تا عصر حاضر ادامه دارد. بنیانگذار آخرین سبک شعر فارسی، علی اسفندیاری مشهور به نیما یوشیج است. وی در یک انجمن ادبی ماهانه در حضور استادان بزرگ آن زمان، نخستین شعر نوی خود را که با بهره‌گیری از الزام وجود قافیه در شعر و نبود وزن یکسان در هر مصراع و هم چنین رعایت نکردن حدود مصراع‌ها (مصراع‌های شعر او گاه کوتاه و گاه بلند بود) سروده بود، قرائت کرد و با مخالفت‌های شدید آن‌ها مواجه شد. نام نخستین شعر نوی نیما ققنوس بود.در رأس سرایندگان سبک بازگشت ادبی هستند. یوکیو میشیما
از آثار مهم او می‌توان به چهارگانه «دریای حاصل‌خیزی» اشاره کرد؛ که به مسئله تناسخ در چند نسل می‌پردازد. همچنین رمان «معبد طلایی» از دیگر آثار شاخص او به‌شمار می‌رود. رمان کوتاه "آوای امواج" نوشته میشیما نیز داستانی عاشقانه است که موفق به دریافت جایزه شینچوشا شده‌است. نمایشنامهٔ "بانو آئویی" میشیما را بهرام بیضایی در تهران به نمایش درآورده است. بلده
همچنین روستای یوش در بخش بلده، زادگاه «نیما یوشیج»، پدر شعر نو ایران می‌باشد. در حال حاضر خانه نیما یوشیج به عنوان یک مکان تاریخی - فرهنگی مورد بازدید علاقمندان قرار می‌گیرد. همه شب
نیما یوشیج (۱۲۷۶–۱۳۳۸) شاعر معاصر ایرانی و بنیان‌گذار شعر نوی فارسی است. او با شعر «افسانه» (۱۳۰۱) نوعی جهان‌بینی نو را به ادبیات فارسی و حتی فرهنگ ایرانی وارد ساخت که تا پیش از آن سابقه نداشت. با این حال، عملاً با شعر «ققنوس» (۱۳۱۶)، شعر نوی فارسی متولد شد، زیرا اولین بار در این شعر، مدلولی جدید با دالی جدید پیوند خورد و پدیده‌ای نو شکل گرفت. نیما نخستین آثار خود را در اواخر دوران مشروطه و سال‌های آغازین حکومت رضاشاه سرود یا منتشر کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۵ هیچ شعری از او منتشر نشد تا اینکه در سال ۱۳۱۶ سرایش و چاپ آثارش را از سر گرفت و شعر مهم «ققنوس» را خلق کرد. از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۷، نیما انواع قالب‌های شعری را آزمود. او در دورهٔ پایانی عمرش، یعنی از ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۷، عمدتاً به سرایش و چاپ اشعار آزاد یا نیمایی پرداخت. سرایش «همه شب» نیز به همین دوره تعلق دارد. خانه نیما یوشیج (تهران)
این اثر در سال ۱۳۸۰ با شمارهٔ ۴۶۰۳ ثبت ملی شد اما در آبان ۱۳۹۶ با شکایت مالکین وقت به دلیل آنچه «نبودن اسناد ارتباط خانه با نیما یوشیج» عنوان شد با حکم دیوان عدالت اداری ایران از فهرست خارج شد. با استعلام سازمان میراث فرهنگی از سازمان اسناد ایران و اثبات مالکیت نیما یوشیج بر خانه، بنا «واجد ارزش» شناخته شد و بهمن ۱۳۹۶ دوباره وارد فهرست آثار ملی ایران شد. شعرهای نیما
شعرهای نیما آلبومی با دکلمهٔ احمد شاملو و آهنگسازی فرهاد فخرالدینی است که در آن ۱۹ شعر از نیما یوشیج خوانده می‌شود. صدای شاملو در سال‌های ۱۳۷۲–۱۳۷۳ در منزلش ضبط شده‌است. این آلبوم اولین اثر از پروژهٔ «صدای شاعر» بود که از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شد. میرزاده عشقی
میرزاده عشقی از جمله پیشگامان شعر نو شناخته‌می‌شود و از نخستین ادبای معاصر ایران است که به مقوله شعر نو توجه نمود و پیش از نیما یوشیج، اشعاری به سبک نو سرود. لازم به یادآوری است که نخستین آثار نیما یوشیج برای نخستین بار در روزنامه قرن بیستم میرزاده عشقی چاپ شد. شاید شعرهای عشقی به علت عمر کوتاه شاعری‌اش هیچ‌گاه مجال پخته شدن پیدا نکردند، اما صراحت لهجه، نکته‌بینی و تحلیل بسیار فنی او در مورد تحولات سیاسی و اجتماعی دوره خودش بسیار مشهود است. زبان اشعار عشقی به زبان شفاهی عامه مردم نزدیک است و گاه برای بیان صحنه‌های پرشور و مهیج به اندازه کافی رسا نیست. مناقشه‌ها درباره نیما یوشیج
مناقشه‌های گوناگونی دربارهٔ آثار نیما یوشیج و تاریخ سرایش اشعار او وجود دارد. سابقهٔ این مناقشه‌ها به دوران حیات نیما یوشیج بازمی‌گردد. اسماعیل شاهرودی
اسماعیل شاهرودی در سال ۱۳۳۰، نخستین مجموعه اشعارش را به نام «آخرین نبرد» با مقدمهٔ نیما یوشیج انتشار داد. او دومین مجموعه اشعارش را در سال ۱۳۳۶ با عنوان «آینده» منتشر کرد. شعر شاهرودی شعری است اجتماعی که دارای زیبایی و قدرت القای بسیاری است. اشعار شاهرودی را می‌توان به دو دوره زمانی تقسیم کرد. دوره نخست اشعاری را دربر می‌گیرد که زبان شاعر، تحت تأثیر زبان نیما یوشیج قرار دارد و می‌توان این تأثیرپذیری را به وضوح در کلماتی که شاعر برمی‌گزیند و همچنین اوزانی که انتخاب می‌کند، ردیابی کرد. از این گونه اشعار، در کتاب «آخرین نبرد» و کتاب «آینده» فراوان است. اما اشعار دوره دوم، زبانی مخصوص به خود می‌یابد و پختگی خاصی در آن‌ها ظاهر می‌شود. شاعر در عین حفظ هویت شعری و جهان‌بینی و فضای مخصوص به خود، زبانی ویژه به دست می‌آورد که آمیزه‌ای است از زبان مردم عامه و زبان فاخری که از ادبیات کلاسیک برآمده‌است. او در کتاب‌های بعدی خود یعنی، «م و می‌در سا»، «هر سوی راه، راه، راه، راه» و «آی میقات‌نشین» به این زبان دست می‌یابد و بازی‌های زبانی خاص او را حتی در نام کتاب‌هایش نیز می‌توان یافت. «گر خوانده بود… » از کتاب «آی میقات‌نشین»: مهدی حمیدی شیرازی
حمیدی شاعری بود که در جبهه مخالف نیما یوشیج و نوگرایان ایستاد و در پایان سال ۱۳۲۱ دومین دفتر شعرش را به نام «عصیان» به دست چاپ سپرد. داروگ
«داروگ» از مشهورترین اشعار نیما یوشیج است. این شعر در دو بند و ده سطر سروده شده‌است. شراگیم یوشیج
آثاری که از خاموشی نیما تا به امروز به نظارت شراگیم یوشیج به طبع رسیده‌است: هوشنگ ایرانی
مهدی اخوان ثالث و احمد شاملو متفق‌القول‌اند که چوب کار هوشنگ ایرانی را نیما یوشیج خورده‌است و آن را به یک «لتریسم» شتاب‌زده تقلیل می‌دهند و به شدت می‌کوبند. به باور اخوان: خانه‌ام ابری است...
«خانه‌ام ابری است...» از مشهورترین اشعار نیما یوشیج است. نیما یوشیج (۱۲۷۶–۱۳۳۸) شاعر معاصر ایرانی و بنیان‌گذار شعر نوی فارسی است. او با شعر «افسانه» (۱۳۰۱) نوعی جهان‌بینی نو را به ادبیات فارسی و حتی فرهنگ ایرانی وارد ساخت که تا پیش از آن سابقه نداشت. با این حال، عملاً با شعر «ققنوس» (۱۳۱۶)، شعر نوی فارسی متولد شد، زیرا اولین بار در این شعر، مدلولی جدید با دالی جدید پیوند خورد و پدیده‌ای نو شکل گرفت. نیما نخستین آثار خود را در اواخر دوران مشروطه و سال‌های آغازین حکومت رضاشاه سرود یا منتشر کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۱۵ هیچ شعری از او منتشر نشد تا اینکه در سال ۱۳۱۶ سرایش و چاپ آثارش را از سر گرفت و شعر مهم «ققنوس» را خلق کرد. از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۷، نیما انواع قالب‌های شعری را آزمود. او در دورهٔ پایانی عمرش، یعنی از ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۷، عمدتاً به سرایش و چاپ اشعار آزاد یا نیمایی پرداخت. نیما یوشیج
اشعار نیما در مورد هویت و هنرش: مصطفی اسلامیه
مصطفی اسلامیه در طول دوران نویسندگی خود تا تیر ماه ۱۳۹۱ با هیچ رسانه و مطبوعه‌ای گفتگو و مصاحبه انجام نداده بود. تا آن جا که در هیچ مجله، روزنامه یا کتابی نشانی دقیق از زندگینامه و نوع تفکرات او پیدا نبود. در ۳۰ تیر ۱۳۹۱ او پس از سال‌ها به بهانه انتشار زندگی‌نامهٔ نیما یوشیج با حامد داراب گفتگویی انجام می‌دهد که گزارش کامل آن را مجلهٔ مهرنامه در صفحه‌های ۲۵۹ و ۲۶۰ شماره ۲۳ خود منتشر می‌کند. او همچنین در سال ۱۳۹۲ به بهانه ترجمه و انتشار دو اثر تازه خود نمایشنامه "رستم و سهراب" و نمایشنامه "اویدیپوس"، بار دیگر با حامد داراب گفتگویی می‌کند که روزنامه شرق آن را منتشر می‌کند. اسلامیه در این گفتگو دلیل عدم تمایل به انتشار گفتگو درباره آثارش این گونه توصیف می‌کند: «به طور کلی مصاحبه را در شرایط کنونی کار بسیار بی معنایی می‌دانم. شخصی که یک اثر را با سازوکار ممیزی چاپ کرده، چگونه می‌تواند دربارهٔ اثر ممیزشده‌اش، یعنی اثری که محدود شده است، به صحبت هم بنشیند؟ از طرفی دیگر معتقدم وقتی یک کتاب را نوشتم یا ترجمه کردم، دیگر آن کتاب برای من نیست که بخواهم درباره‌اش مصاحبه انجام بدهم» او در این مصاحبه همچنین به عدم آزادی بیان و اندیشه در جمهوری اسلامی ایران اشاره می‌کند و می‌گوید: «یک مجموعه‌ای یک الگویی را به من تحمیل کرده است و من فکر می‌کنم که اول به عنوان یک آدم نویسنده می‌خواهم چه کنم؟ به این نگاه می‌کنم که هر کجا انقلابی رخ داده حداقل فورانی از هنرها را به دنبال خود داشته است؛ مثلاً انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ پشت آن استانیلافسکی، مایاکوفسکی، بولگلکوف، یسنین و بسیاری افراد دیگر با تمام تضادی که پیدا کردند، شکوفا شدند و آثار بزرگی آفریدند. یا انقلاب کبیر فرانسه، منجر به چه شکوفایی و آفرینش‌های چشمگیری می‌شود. اما شما در اینجا چنین اتفاقی را نمی‌بینید چراکه مجموعه معتقد بود نباید شرایط خودش تحت‌الشعاع قرار بگیرد و هرچه اتفاق می‌افتد باید مطابق الگوی اصلی باشد.» هوشنگ ایرانی
در ادامهٔ همین انتقاد از دیدگاه‌های نیما یوشیج که در تاریخ ۱۳۳۰ صورت گرفته‌است، هوشنگ ایرانی به برخی از وجوه تفاوت دیدگاه خود با نیما اشاره می‌کند. ایرانی برای شاعر، دریافت خویشتن را تنها راه دریافت هنر (شعر) نو و جهش زندگی می‌داند و در مقابل نیما، آن را غم و رنج شاعرانه و چیزی بی‌فایده می‌خواند. ایرانی معتقد است که نیما، هنرمند را درست در آن‌جا که نباید، یعنی در میان صنف‌های اجتماع می‌جوید و سفارشی‌بودن هنر و بر اثر آن مرگ هنر را حیات او می‌نمایاند و از همه بدتر، توفیق گویندهٔ اشعار را در جدایی کامل خود و گریز از خویشتن آفریننده، تبریک می‌گوید. نیما یوشیج
نیما در این آثار و اشعاری نظیر "خروس و روباه"، "چشمه" و "بز ملاحسن مسئله‌گو" افکاری اجتماعی را بیان می‌کند، اما قالب اشعار قدیمی است. مشخص است که وی مشق شاعری می‌کند و هنوز راه خود را پیدا نکرده‌است. با این حال انتشار "افسانه" دنیای ادبیات آن زمان را برآشفت. "ای شب" نیز در هفته‌نامه "نوبهار" محمدتقی بهار چاپ شد و جنجالی برانگیخت. پیمان خازنی
نخستین آلبوم پیمان خازنی با نام شوخی اثری تلفیقی از تار و پیانو بود که در سال ۱۳۸۷ منتشر شد. آلبوم دوم وی چکاوک نام داشت که با صدای محسن شاهرودی و حضور (محمد صالح علا) منتشر شد. پس از آن آلبوم سیه چشم با صدای (علی رستمیان) و دو آلبوم با نامهای پریچهره و فکر و فریاد با صدای سینا سرلک و آهنگسازی وی منتشر شد. او همچنین دو آلبوم فکر و فریاد و پریچهره را منتشر کرده‌است. آلبوم دیگر او «بر من گذشت» است که محمد خاتمی رئیس‌جمهور پیشین بر ان یادداشتی نوشت. آلبوم به یاد من باش با صدای سالار عقیلی یکی دیگر از آثار این آهنگساز است که در سال ۱۳۹۲منتشر شد. پیمان خازنی همچنین آهنگ‌سازی آلبوم موسیقی که با صدای حسین علیشاپور با «یاد برنامهٔ گلها» ضبط می‌شود را بر عهده دارد. در نوروز ۱۳۹۵ پیمان خازنی از سوی یونسکو به هندوستان دعوت شد تا به عنوان یک موسیقیدان ایرانی برای مراسم نوروز در دهلی نو موسیقی اجرا کند. او همچنین در یک همکاری با علی شمس، منظومهٔ هفت پیکر حکیم نظامی گنجوی را در قالب یک پرفورمنس با هفت دستگاه موسیقی ردیف دستگاهی اجرا کرد. او در این اجرا پیوند فرش ایرانی و موسیقی و ادبیات را محور کار خویش قرار داده‌است.  وی در سال ۱۳۹۶ از آلبوم همهمهٔ کاشی‌ها با مقدمه‌ای از نادر مشایخی رونمایی کرد. پیمان خازنی، پس از انتشار آلبوم هم‌همه کاشی‌ها، تصمیم گرفت آن را با شکلی متفاوت روی صحنه ببرد. برای این کار رضا موسوی به عنوان کارگردان با وی همکاری کرد. این پرفرمنس برخلاف اصل اثر که تکنوازی تار است، به صورت ارکسترال کوچک روی صحنه رفت. عناصری چون دکور، طراحی صحنه، طراحی نور، پروژکشن، انیمیشن، عروسک گردانی، رقصنده، طراحی لباس و رفتاری متفاوت در آداب صحنه، ویژگی‌های این اجرا بودند. رضا براهنی
در مقاله نظری ضمیمه کتاب، «چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم»، براهنی ضمن برشمردن تضادهای حاکم بر نظریه‌پردازی نیما یوشیج و احمد شاملو و شعرهای اینان، در برابر نظریه و شعرهای آنان و آرای شاعران دیگر و شعرهایشان، نظریهٔ جدیدی را مطرح می‌کند که به زعم او، شعر فارسی با تکیه بر آن، می‌تواند خود را از بن‌بست شعر کهن و شعر نیمایی و شعر سپید نجات دهد. شاید این نظریه بحث انگیزترین حرف براهنی در شعر فارسی باشد. داروگ (ابهام‌زدایی)
داروگ شعری مشهور از نیما یوشیج است و می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند: دفترهای نیما
جلد نخست کتابی مشتمل بر آثار منثور نیما یوشیج است. این کتاب با پرتره‌های بهمن محصص، هانیبال الخاص، علی گلستانه و منوچهر معتبر از نیما مصور شده‌است. به گفتهٔ شراگیم یوشیج بخشی از محتوای این کتاب پیش‌تر هرگز چاپ نشده بود؛ ازجمله نمایشنامه‌ای با عنوان "خواهش می‌کنم و" چند داستان کوتاه. مناقشه‌ها درباره نیما یوشیج
محمدرضا شفیعی کدکنی در مقدمهٔ کتاب "گزینه اشعار پرویز ناتل خانلری" معتقد است تاریخ ثبت‌شده برای برخی اشعار نیما نادرست است و برخی از شعرهای نیما را تحت تأثیر پرویز ناتل خانلری می‌داند. او بر این باور است که نیما شعر «با غروب» را پس از خواندن شعر «یغمای شب» اثر خانلری در نشریهٔ سخن (شماره ۱۱ و ۱۲، مرداد ۱۳۲۳) سروده، اما تاریخ دیگری (فروردین ۱۳۲۳) را پای شعر گذاشته‌است. شاپور جورکش در پاسخ به کدکنی، در مقاله‌ای با عنوان «نیما صدای آینده بود» می‌نویسد: «به دلایلی که همه می‌دانند تاریخ زیر شعری که بوی سیاست بدهد در تاریخ این سرزمین قابل اعتماد نبوده و نیست.» یوجین نایدا
آثار منتشر شده وی عبارتند از: The Bible Translator - (Journal founded and edited by Dr. Nida (retired), 1949- ) Morphology: The Descriptive Analysis of Words - (Univ. of Michigan Press, 1949) Message and Mission - (Harper, 1960) Customs, Culture and Christianity - (Tyndale Press, 1963) Toward a Science of Translating - (Brill, 1964) Religion Across Cultures - (Harper, 1968) The Theory and Practice of Translation - (Brill, 1969, with C.R. Taber) Language Structure and Translation: Essays - (Stanford University Press, 1975) From One Language to Another - (Nelson, 1986, with Jan de Waard) The Greek-English Lexicon of the New Testament Based on Semantic Domains - (UBS, 1988, with Louw) Contexts in Translating - (John Benjamins Publishing Company, Amterdam, 2002) Fascinated by Languages - (John Benjamins Publishing Company, Amsterdam, 2003) محمد ایوبی
از آثار او می‌توان از ""گزیده اشعار نیما یوشیج""، سه‌گانه رمان ""آواز طولانی جنوب"" (""غمزه مردگان""، ""سفر سقوط"" و ""زیتون تلخ، خرمای گس"")، داستان بلند ""راه شیری""، رمان‌های ""صورتک‌های تسلیم""، ""زیر چتر شیطان"" و ""روز گراز"" و مجموعه داستان‌های ""مراثی بی پایان""، ""پایی برای دویدن"" و ""شکفتن سنگ"" نام برد. یدالله جلالی پندری
گزینهٔ اشعار نیما یوشیج، ب‍ا م‍ق‍دّم‍ه و ان‍ت‍خ‍اب: یداللَّه جلالی پندری، تهران: مروارید (گزینه‌های اشعار سخنوران معاصر ،۷)، چاپ بیستم، ۱۳۹۸ (چاپ اوّل، ۱۳۷۰)، رقعی، ۳۳۹ ص. منصور کوشان
از فعالیت‌های دیگر منصور کوشان، می‌توان به همکاری او در برپایی "سمینار صدمین سال نیما یوشیج" در هتل بادله ساری، مسولیت او در دعوت از نویسندگان برای سفر به ارمنستان، تدوین و جمع‌آوری امضای بیانیه "ما نویسنده ایم" یا "متن ۱۳۴" و یکی از اعضای اصلی هیئت برگزاری و تدارک "مجمع عمومی کانون نویسندگان" اشاره کرد. رباعی
در دوران معاصر، نیما یوشیج به سرودن رباعی اشتیاق تمام از خود نشان داد و بیش از ۱٬۸۰۰ رباعی از او به‌جای مانده‌است. پس از نیما حیات دوبارۀ رباعی، از اواسط دهۀ پنجاه با انتشار مجموعۀ رباعیات کوچک، اما اثرگذار مرغ سحر سرودۀ منصور اوجی (تهران، ۱۳۵۷ه‍.خ) و همچنین سیاوش کسرایی آغاز شد و در دهۀ شصت با رباعیات سید حسن حسینی و قیصر امین پور به اوج خود رسید. این موج، با پایان یافتن جنگ ایران و عراق، به تدریج فروکش کرد. شب همه شب
همچنین «شب» مضمون اصلی بسیاری از شعرهای نیما یوشیج است و عنوان یا آغاز برخی از شعرهای او با «شب» شکل می‌گیرد که از آن جمله می‌توان به مواردی مثل «هست شب»، «شب است»، «هنوز از شب»، «در شب سرد زمستانی»، «بر فراز شب»، «شب قرق» و «در نخستین ساعت شب» اشاره کرد. شعرهای دیگری نیز هستند که بدون عنوان «شب»، مضمون شب و تیرگی را نشان می‌دهند یا موضوع و رویداد آنها در شب است، مثل «تو را من چشم در راهم شباهنگام»، «تا صبح‌دمان در این شب گرم»، «آنکه می‌گرید با گردش شب» و همچنین شعرهای «مرغ آمین»، «مهتاب»، «کار شب پا» و «پادشاه فتح». فرهنگ در مازندران
روجا (در زبان مازندرانی به معنی ستارهٔ سرخ سحری) عنوان مجموعه‌ای از اشعار نیما یوشیج است که به زبان طبری سروده شده‌اند. این اشعار ابتدا در کتاب "مجموعه اشعار نیما یوشیج" (نشر نگاه) و پس از آن توسط مجید اسدی چاپ شدند. این اشعار به زبان مازندرانی است و به گویش کجوری و کلارستاقی که در شهرستان‌های نور، نوشهر و چالوس گویش می‌شود شباهت دارد. عباس کیارستمی
کیارستمی در اواخر زندگی کتاب‌هایی از ادبیات کلاسیک ایران به نام‌های "حافظ به روایت عباس کیارستمی"، "سعدی از دست خویشتن فریاد"، "آتش در باد جزئی از کلیات شمس"، "آب" (نیما یوشیج به روایت عباس کیارستمی) و "شب" (گزیده اشعار شاعران کلاسیک و معاصر ایران با موضوع شب) منتشر کرد. ترجمه انگلیسی شعرهای اصلی کیارستمی و شعرهای گزیده شاعران معاصر و کلاسیک ایران به انتخاب عباس کیارستمی را در سال ۲۰۱۵ میلادی در قالب طرح سینمای شاعرانه کیارستمی، ایمان توسلی و پال کرونین در نیویورک آمریکا به چاپ رساندند. آی آدم‌ها
آی آدم‌ها از مشهورترین اشعار نیما یوشیج است. این شعر از سوی صاحبنظران مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌است، به‌طوری‌که نیما را «شاعرِ آی آدم‌ها» می‌نامند. نیما یوشیج
این گفته‌ها پاسخ‌هایی هم در پی داشت. از جمله سیروس طاهباز در مقاله‌ای و احمد افرادی در نامه‌ای سرگشاده همه اتهام‌های شفیعی کدکنی به نیما را محترمانه رد کردند. شاپور جورکش نیز در واکنش به نظر شفیعی کدکنی نظریّه او را نادرست دانست.