نوسانات جمعیتی و وضعیت هرم جمعیتی کشور ایران در سال 1400 چگونه است؟
تراکم جمعیت
در کشور ایران تراکم حسابی جمعیت در سرشماری‌های متعدد رو به افزایش است و علت آن است که مساحت کشور ثابت است ولی جمعیت رو به فزونی است. میزان تراکم زیستی یا فیزیولوژیک جمعیت نیز همواره بالاتر از تراکم حسابی جمعیت خواهد بود، زیرا مساحت اراضی زیر کشت کشور که مخرج کسر است، همواره کمتر از مساحت کل منطقه است. جمعیت‌شناسی ایران
بر پایهٔ آمار سال ۱۳۹۸، جمعیت ایران در حدود یک سده، ۸ برابر شده‌است. هرچند که در دهه‌های اخیر، باروری در این کشور کاهش داشته و حرکت جمعیت به سوی سالخوردگی است. میان سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵، هر سال به‌طور میانگین، یک میلیون تن به جمعیت ایران افزوده شد. میزان کلی باروری در این کشور، نزدیک به ۲٫۱ است. بر اساس آمار سال ۲۰۱۸ میلادی گروه بانک جهانی، رشد جمعیت سالانهٔ ایران، ۱٫۴ درصد بوده‌است. آمار سال ۲۰۲۰ نیز اعلام می‌کند که میزان زاد ولد ۱۶٫۳ در هر ۱۰۰۰ تن و میزان مرگ‌ومیر ۵٫۳ در هر ۱۰۰۰ تن بوده‌است؛ بر پایه همین آمار، نسبت جنسی نیز ۱۰۲٫۸ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن بود. مناطق شهری تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، کرج و تبریز، به ترتیب، بزرگ‌ترین کانون‌های جمعیتی ایران هستند.
همه‌پرسی انقلاب سفید
در آن هنگام ایران حدود ۲۴ میلیون نفر جمعیت داشت با آهنگ رشد ۲٫۷٪ که بالا است. اعتراضات ۱۴۰۰ ایران
اعتراضات ۱۴۰۰ ایران شامل تجمع‌ها و اعتراضات گوناگون در ایران است که در سال ۱۴۰۰ رخ داده‌اند. ریشه‌های اعتراضات ایران مشکلات اقتصادی، اختلافات سیاسی، رخدادهای اجتماعی و فرهنگی است. بنا بر بیست و هفتمین اصل از اصول ۱۷۷ گانه قانون اساسی جمهوری اسلامی، «تشکیل اجتماعات و راه‌پیمایی‌ها بدون حمل سلاح به شرط آنکه مخل به مبانی اسلام نباشد، آزاد است.» روز ملی جمعیت
در این روز سیاست‌های کلی جمعیت به مواردی مانند ارتقا پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی، رفع موانع ازدواج، تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزند، کاهش سن ازدواج، اختصاص تسهیلات مناسب برای مادران به‌ویژه در دوره بارداری و شیردهی و پوشش بیمه‌ای هزینه‌های زایمان و درمان ناباروری مردان و زنان، تحکیم بنیان و پایداری خانواده با اصلاح و تکمیل آموزش‌های عمومی دربارهٔ اصالت کانون خانواده و فرزند پروری و با تأکید بر آموزش مهارت‌های زندگی و… اشاره شده‌است. جمعیت‌شناسی ایران
طی تخمین دیگری در سال ۲۰۳۰ میلادی جمعیت ایران به بیش از ۹۲ میلیون نفر می‌رسد. زنان در جمهوری اسلامی ایران
ایران در سال ۲۰۰۹ از نظر شاخص تبعیض جنسیتی در گزارش مجمع جهانی اقتصاد در میان ۱۳۴ کشور در ردیف ۱۲۸ قرار گرفت. ایران در سال ۲۰۰۷ از لحاظ شاخص GEM که مرتبط با میزان مشارکت زنان می‌باشد در رتبه ۸۷ از میان ۹۳ کشور محاسبه شده قرار داشت همچنین در سال ۲۰۰۶ ایران از نظر شاخص‌های توسعه مسایل زنان، در رتبه ۸۴ قرار داشت و میزان درآمد مردان به‌طور متوسط دو و نیم برابر زنان بود همچنین میزان بیکاری زنان در این سال ۱۷۰ درصد مردان بوده‌است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، در ۱۳۹۷ از صد در صد جمعیت شاغل در ایران ۱۸٫۲ درصد یعنی حدود ۴٫۳۴ میلیون را زنان تشکیل می‌دهند. از ۳ میلیون ۲۶۰ هزار نفر بیکار، ۱۰۱۰۶۰۰ یعنی ۳۱ درصد را زنان تشکیل می‌دهند. بر اساس همین گزارش نرخ مشارکت اقتصادی زنان ایران ۱۰ درصد کمتر از زنان خاورمیانه است. زنان بسیاری در انقلاب ۱۳۵۷ شرکت داشتند. فقر
فقر در ایران با وجود منابع طبیعی و موقعیت راهبردی این کشور در منطقه، قابل توجه است. شهاب نادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ اعلام داشت ۸۰ درصد جمعیت ایران زیر خط فقر به سر می‌برند. پژوهش‌های وابسته در دههٔ ۱۳۹۰، نشان می‌دهند که خانواده‌های پرجمعیت ایرانی با وجود داشتن کار، نمی‌توانند کم‌ترین امکانات زندگی را برای خانوادهٔ‌شان داشته‌باشند. سوءتغذیه کودکان با فقر در بزرگسالی‌شان مرتبط دانسته شده‌است. آموزش ضمن خدمت
ایران کشوری بزرگ و نسبتاً پرجمعیت است که در حال حرکت به سوی پیشرفت است و از نیروی انسانی جوان بزرگی برخوردار است. ایران ساختار اداری بزرگی دارد و سطح سواد و دانش بسیاری از کارکنان این کشور در سطح مطلوبی نیست. همچنین بسیاری از افراد نیز ممکن است در شغلی غیرمرتبط با رشتهٔ تحصیلی‌شان مشغول تحصیل باشند. این موارد و موضوعات بسیار دیگری اهمیت فراوان آموزش ضمن خدمت را در ایران نشان می‌دهد. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
روز ۷ آذر ۱۳۹۸، گزارش منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران حاکی از کاهش قدرت خرید همه دهک‌های جامعه در آبان ۱۳۹۸ بود. مرکز آمار ایران ضمن تأیید افزایش تورم تا بیش از ۴۱ درصد گزارش داده که بیشترین افزایش قیمت در گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» با بیش از ۵۳ درصد برای دهک اول و حدود ۶۱ درصد برای دهک دهم بوده‌است. قرار گذاشتن
در ایران افراد از جنسیت‌های مختلف مجاز به «اختلاط آزادانه» در انظار عمومی نیستند.از سال ۱۹۷۹(۱۳۵۷ خورشیدی) این کشور به یک کشور خودکامه مذهبی تبدیل شده‌است و احکام اسلامی را در موارد مختلف مانند قرار گذاشتن مبنا قرار می‌دهد.زوج‌های احتمالی می‌توانند سه جلسه ملاقات داشته باشند: دو جلسه با نظارت دقیق و جلسه سوم «برخوردی مختصر و خصوصی». پس از آن، آنها می‌توانند (۱) ازدواج را انتخاب کنند یا (۲) توافق کنند که دیگر هرگز یکدیگر را نبینند.این موضوع فیلم لیلا لک، فیلمساز ایرانی نیز بود.ایران دارای جمعیت زیادی از جوانان است که ۷۰ درصد از جمعیت ۸۳ میلیون نفری زیر سی سال است.با این وجود، مشکلات اقتصادی ازدواج را کمتر می‌کند و آمار طلاق در تهران را افزایش داده‌است و به حدود یک چهارم ازدواج رسانده‌است، حتی اگر طلاق تابو باشد.در حالی که دولت ایران "قرار ملاقات و روابط را محکوم می‌کند"، امر ازدواج را با (۱) دوره آنلاین (۲) "کلاس خواستگاری" که دانش آموزان می‌توانند پس از نشستن در آزمونهای هفتگی و "صدها ساعت آموزش" "دیپلم بگیرند" (۳) "دیپلم ازدواج" (۴) خواستگاری و ازدواج‌های ترتیب داده شده، ترویج می‌دهد.مقامات رویکرد محافظه کارانه ای را دنبال می‌کنند:اجتناب از روابط عاشقانه مجردی و تشویق به «خواستگاری سنتی». اما جوانان از این محدودیت‌ها سرپیچی می‌کنند. یکی از آن‌ها گفت: «داشتن روابط متفاوت عاقلانه تر است» و اعتقاد به نادیده گرفتن احکام دینی که بیان می‌کند: «روابط نامشروع کوتاه مدت به عزت لطمه می‌زند» دارد.در حالی که جوانان می‌توانند محدودیت‌های انتخاب شده را از بین ببرند، اما تقریباً هیچ موردی وجود ندارد که افراد مجرد با هم زندگی کنند با این حال تلاش‌هایی برای ترویج ازدواج موقت انجام شده‌است. تاریخ اقتصادی ایران
مطابق قانون اساسی سال ۱۹۷۹ ایران، این وظیفه دولت اسلامی این بود که همه شهروندان را از فرصتهای برابر و مناسب برخوردار سازد، برای آنها کار فراهم کند و نیازهای اساسی آنها را برآورده سازد تا روند پیشرفت آنها تضمین شود. اهداف بلندمدت ایران از انقلاب ۱۹۷۹ ،استقلال اقتصادی، اشتغال کامل و سطح زندگی راحت برای شهروندان بوده‌است، اما در پایان قرن ۲۰، آینده اقتصادی کشور با موانع زیادی روبرو است .جمعیت ایران در یک دوره ۲۰ ساله، با بدنه جوان رو به افزایش، بیش از دو برابر شده‌است. اگرچه بخش نسبتاً زیادی از مردم به کشاورزی مشغول هستند، اما از دهه ۱۹۶۰ تولیدات کشاورزی به‌طور مداوم کاهش‌یافته‌است. در اواخر دهه ۱۹۹۰، ایران واردکننده عمده مواد غذایی بود و مشکلات اقتصادی در حومه شهرها تعداد زیادی را به مهاجرت به شهرها سوق داده بود. سازمان ثبت احوال ایران
تا دی ۱۳۹۷ اطلاعات ۱۱۳ میلیون ایرانی در آن ثبت شده بود و پایگاه اطلاعات جمعیتی کشور آمار وقایع حیاتی جمعیت کشور شامل تولد، مرگ، ازدواج و طلاق یا جابه‌جایی افراد به صورت آنلاین محاسبه، تفکیک و دسته‌بندی می‌کند.۶۰ بیمارستان این پادا وصل است. اعتصاب غذای گستردهٔ زندانیان سیاسی
در چهار دههٔ اخیر و به ویژه دههٔ ۹۰ مشکلات اقتصادی (بحران اقتصادی ۹۹–۱۳۹۷) و معیشتی مردم ایران به اوج خودش رسید. دستمزد تعیینی سال ۱۴۰۰ با تورم اقتصادی هماهنگی نداشت. در کلانشهرهای ایران، حاشیه‌نشینی و پدیده پشت‌بام خوابی به‌وجود آمد. هرساله ده‌ها زندانی سیاسی در زندان‌های ایران اعدام شدند، ۱۵۰۰ نفر در اعتراضات آبان ۹۸ کشته شدند. در سال ۱۳۹۹ برای چندمین بار یک زندانی سیاسی به طرز مشکوک در زندان درگذشت. فشارها بر اقلیت‌های قومی و مذهبی ادامه یافت و ده‌ها نفر در اعتراضات سیستان و بلوچستان سال ۱۳۹۹ کشته شدند. فرزند کمتر، زندگی بهتر
محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور ایران، از نخستین سالهای ریاست خود، به انتقاد از سیاست‌های کنترل جمعیت پرداخت. وی در پائیز ۱۳۸۵ در جلسه مشترک هیات دولت و مجلس شورای اسلامی، مخالفت خود را با شعار «فرزند کمتر» اعلام کرد و بیان داشت که ایران ظرفیت یکصد و بیست میلیون نفر جمعیت را دارد. وی در این جلسه اظهار داشت: "این که می‌گویند دو بچه کافی است، من با این امر مخالف هستم. کشور ما دارای ظرفیت‌های فراوانی است. ظرفیت دارد که فرزندان زیادی در آن رشد پیدا کنند، حتی ظرفیت حضور ۱۲۰ میلیون نفر را نیز داراست." NEET
اگرچه عوامل سطح خرد و ترجیحات شخصی در شکل‌دهی به زندگی جوانان بی‌اهمیت نیستند و کنش‌ها و باورهای جوانان می‌توانند فرصت‌های زندگی آنها را تحت‌تاثیر قرار دهند، اما تصمیمات سیاسی اتخاذشده در سطح ملی و بین‌المللی، علاوه‌بر اینکه قابلیت دسترسی به شغل، تحصیل و کارآموزی را شکل داده و تعیین می‌کنند، تخصیص منابع به شکل بهینه با دستمزد مناسب، مزایای رفاهی و تسهیلات آموزشی و دسترسی به خدمات عمومی و تأمین بودجه و زیرساخت‌های محلی را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. برای مثال در حالی که دولت‌ها در ایران هنگام انتخابات وعده ایجاد سالانه چندمیلیون شغل را می‌دهند، اما بررسی‌های آماری نشان می‌دهد طی دوره ۱۳ساله ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷ تعداد شاغلان کشور فقط ۲٫۸ میلیون نفر افزایش یافته که حاکی از اشتغالزایی خالص سالانه ۲۱۵ هزار نفری است، امری که نشان می‌دهد برنامه اشتغالزایی دولت‌ها، قبل از آنکه رویکرد ساختاری داشته باشد، عمده انرژی خود را صرف پول‌پاشی بی‌نتیجه کرده‌است؛ لذا شکست سیاست‌های اشتغالزایی دولت‌ها طی این مدت، در NEETشدن و NEETباقی‌ماندن جوانان به‌عنوان بخش بزرگ نیروی کار ایران بسیار مؤثر بوده‌است. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش خود، نرخ رشد اقتصاد جهان را در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ اعلام کرد، در این گزارش نرخ تورم ایران در سال جاری در حدود ۳۰ درصد پیش‌بینی شده‌است. توزیع و رشد جمعیت
از سال ۱۹۵۰ رشد جمعیت به صورتی کاملاً نابرابر در قاره‌های جهان توزیع شده‌است. در حالی که تعداد جمعیت در طی ۵۰ سال گذشته به شدت افزایش یافته‌است و به طور مثال در نواحی توسعه نیافته، به ویژه جنوب و جنوب شرقی آسیا، تا ۸۹ درصد بر میزان جمعیت افزوده شده، جمعیت کشورها ی اروپایی تقریباً ثابت مانده‌است و نسبت افراد مسن و سالخورده به سرعت در این کشور رو به افزایش است. اگر چه چین و هند به تنهایی بیش از یک سوم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده‌اند. اما بیشترین میزان رشد جمعیت متعلق به کشورهای نیمه صحرایی آفریقا است. آخرین داده‌های آماری در مورد رشد جمعیت کشورها حاکی از ادامه تقابل بین کشورهای پیشرفته و توسعه نیافته‌است. رشد سالانه یک و نیم درصد یا بیشتر در کشورهای آمریکای لاتین، افریقا و نیمه جنوبی آسیا کاملاً عادی است. تعدادی از کشورها نیز از مرز سه درصد گذشته‌اند که اگر به همین ترتیب ادامه پیدا کند جمعیت آنها در طی ۲۳ سال به دو برابر خواهد رسید. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، تغییرات وسیعی در ساختار، ماهیت و وظایف جمعیت به‌وجود آمد. نخستین تغییر اساسی ساختار جمعیت پس از انقلاب، تفکیک مراکز بهداشتی-درمانی از جمعیت بود. بر اساس مصوبه دولت موقت، در اسفند ۱۳۵۷، کلیه موسسات درمانی و بهداشتی شامل ۲۲۴ بیمارستان، ۱۷۳ درمانگاه مستقل و مرکز اورژانس، ۷۷ اندرزگاه، ۱۵ مرکز مستقل انتقال خون و ۳۰ مرکز آموزش پرستاری، مامایی، بهیاری و پزشکی به همراه چندین پرورشگاه و خانه کودک، از جمعیت منفک و با حفظ مالکیت جمعیت به وزارت بهداری و بهزیستی وقت انتقال یافت. این مصوبه باعث تغییر سیاست‌های کلی جمعیت و توقف تمامی فعالیت‌های درمانی و حمایتی آن شد. همچنین بر پایهٔ مصوبه‌های بعدی هیئت دولت، مراکز مختلف پژوهشی-حمایتی جمعیت به وزارت بهداری واگذار شدند و برخی از امکانات ترابری هوایی و دریایی از جمله هواپیماهای جمعیت به سایر نهادها واگذار شد. در سال‌های آغازین انقلاب، بسیاری از اموال و املاک جمعیت به بهانه تشابه ظاهری نشان جمعیت با آرم شاهنشاهی و با استدلال وابستگی جمعیت به رژیم پیشین، توسط نهادهای گوناگون تصرف شدند. پس از این تغییرات، نخستین اساسنامه جمعیت هلال احمر در سال ۱۳۵۹ به تصویب رسید. در اوایل سال ۱۳۵۹ دکتر علی بهزادنیا با به عهده گرفتن مسئولیت جمعیت، تا حد امکان به بازسازی دوباره ساختار آن پرداخت. در دی ۱۳۶۲ برابر ماده واحده مصوب مجلس شورای اسلامی، عنوان جمعیت به «جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت. جمعیت‌شناسی تهران
شهر تهران جمعیت سال‌خورده‌تری نسبت به ایران و استان تهران را در خود جای داده‌است. پراکندگی گروه‌های سنی نیز در تهران یکنواخت نیست و مناطق شمالی دارای جمعیتی با میانگین سنی بالاتری هستند. مناطق حاشیهٔ شهر نیز دارای جمعیت جوان‌تری هستند. طبق آماری که بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ به دست آمد، میانگین سنی در شهر تهران معادل ۳۳/۲ سال است. بحران آب در ایران
جمعیت ایران در قرن نوزدهم میلادی زیر ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. در حالی‌که در سال ۱۹۷۹ جمعیت ایران به ۳۵ میلیون نفر و در دو دهه بعد از آن جمعیت ایران به دو برابر یعنی ۷۰ میلیون نفر افزایش پیدا می‌کند. جمعیت بیشتر به غذای بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل تولید محصولات کشاورزی به شدّت افزایش یافته و آب‌های زیرزمینی و روان به سرعت مصرف شدند. شاخص جینی
طبق گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۴، سوئد کمترین نابرابری درآمدی را دارد و نمره ضریب جینی این کشور ۲۵ اعلام شده‌است. اوکراین با نمره ۲۵٫۶ در جایگاه دوم و نروژ با نمره ۲۵٫۸ در رتبه سوم از این نظر قرار گرفته‌اند. رتبه ایران از نظر ضریب جینی در سال ۲۰۱۳ و همچنین سال ۲۰۱۴ با نمره ۳۸٫۳ درصد، میان ۱۳۶ کشور جهان ۶۸ بوده‌است و در جایگاه بهتری نسبت به کشورهایی نظیر آمریکا، قطر، روسیه و ترکیه قرار دارد. متوسط ضریب جینی ایران بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ نیز همین مقدار بوده‌است. البته باید توجه داشت که بر اساس نتایج طرح آمارگیری مرکز آمار ایران از هزینه و درآمد خانوارهای ایرانی در سال ۱۳۹۲، ضریب جینی در مناطق شهری ایران اندکی بیشتر از ۳۵ درصد، در مناطق روستایی حدود ۳۲ درصد و در کل کشور حدود ۳۶٫۵ درصد بوده‌است. زنان در ایران
از دهه ۱۹۷۰ ایران تغییرات اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را تجربه کرده‌است. میزان مشارکت نیروی کار زنان از ۹٫۱ درصد در سال ۱۹۹۶ به ۱۴ درصد در سال ۲۰۰۴ به ۳۱٫۹ در سال ۲۰۰۹ رسیده‌است. مشارکت زنان در اقتصاد ایران در مدت ۱۳ سال ۲۲٫۸ درصد افزایش داشته‌است. زنان بیش از نیمی از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند، با این وجود درصد کمی از نیروی کار را شامل می‌شوند. آمارهای رسمی گزارش شده توسط اداره سرشماری نشان می‌دهد که مشارکت زنان در نیروی کار بسیار کم است. با وجود این، در حالی که زنان تقریباً ۳۰ درصد نیروی کار ایران را تشکیل می‌دهند، و درصد کل زنان ایرانی فعال اقتصادی بیش از دو برابر شده‌است و از ۶٫۱ درصد در سال ۱۹۸۶ به ۱۳٫۷ درصد در سال ۲۰۰۰ رسیده‌است. در سال ۲۰۰۴، از بین ۱۸ میلیون نفر شاغل در ایران، زنان تنها ۱۲٫۹ درصد (یا تقریباً ۲٬۱۶۰٬۰۰۰) از جمعیت شاغل را تشکیل می‌دادند. از طرف دیگر مردان ۶۴ درصد یا تقریباً ۱۱ میلیون و ۵۲۰ هزار نفر را تشکیل می‌دهند. با این حال، داده‌های ILO نشان می‌دهد که بیکاری زنان به‌طور مداوم بیشتر از مردان در سال‌های اخیر بوده‌است. زنان در مشاغل معمول مربوط به زنان در آموزش و مراقبت‌ها متمرکز شده‌اند. ۷/۸۲ درصد کارمندان زن در آموزش و به دنبال آن حرفه‌های اداری، مالی، دفتری، بهداشت و پزشکی کار می‌کنند. با این حال، طبق اعلام سازمان جهانی کار، سه زمینه اصلی اشتغال زنان کشاورزی، تولید و آموزش است. یکی از عوامل افزایش اشتغال زنان افزایش نرخ باسوادی آنها است. بیسوادی در زنان از سال ۱۹۷۰ که ۵۴ درصد بود تا سال ۲۰۰۰ که ۱۷٫۳۰ درصد بود، کاهش یافته‌است. آرژانتینی‌ها
طبق سرشماری ۲۰۱۰، آرژانتین ۴۰٬۰۹۱٬۳۵۹ نفر را در خود جای داده‌است که از این میان ۱٬۸۰۵٬۹۵۷ یا ۴٫۶٪ این جمعیت خارج از این کشور زاده شده بودند. این کشور برای مدت زیادی یکی از کشورهایی در آمریکای لاتین بوده که کمترین رشد جمعیت را داشته‌است و در سال ۲۰۰۸ تخمین زده شد که سالانه رشد جمعیت این کشور ۰٫۹۱۷٪ با نرخ تولد ۱۶٫۳۲ تولد زنده در هر ۱٬۰۰۰ نفر و نرخ مرگ ۷٫۵۴ در هر ۱٬۰۰۰ نفر باشد. در این کشور همچنین مرگ و میر نوزادان به نسبت پایین است. اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
در بهار ۱۳۹۹ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی گزارشی منتشر کرد که بر اساس آن وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری در ایران در پاییز سال ۱۳۹۸ نسبت به فصل پیش از آن، «اندکی نامناسب‌تر» اعلام شد. در این گزارش افزایش ناگهانی و شدید قیمت بنزین و اعتراض‌های خیابانی، دلیل نامناسب‌تر شدن وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری و تغییر شاخص آن از کمیت ۶/۰۷ در تابستان ۱۳۹۸ به ۶/۱۲ در پاییز همان‌سال عنوان شده‌است. بر اساس این گزارش، بی‌ثباتی در بازار ارز، متوقف شدن روند کاهشی نرخ تورم، تغییر در ثبات نسبی قیمت مواد اولیه در نیمه نخست سال ۱۳۹۸ و بار روانی جدید برای مردم و افزایش انتظارات تورمی آن‌ها به‌عنوان دیگر عوامل برهم خوردن امنیت سرمایه‌گذاری در پاییز سال ۹۸ یاد شده‌است. جمعیت‌شناسی ایران
جمعیت ایران در پایان سال ۲۰۱۶ میلادی، طبق تخمین‌های متفاوت بین ۷۹ تا ۸۱ میلیون نفر بوده‌است. اتنولوگ جمعیت گویشوران زبان‌های مختلف در ایران در سال ۲۰۱۶ میلادی را به ترتیب زیر بیان کرده‌است. به این نکته توجه شود که بین قومیت و گویشور تفاوت وجود دارد و برای نمونه میزان جمعیت آذری زبانان در جدول لحاظ شده‌است در حالی که جمعیت آذری‌تباران اندکی بیشتر است. بیش از ۸۱ درصد مردم ایران در سال ۲۰۱۶ میلادی به یکی از زبان‌های ایرانی سخن می‌گویند. بنابر گزارش کتابچهٔ سیا، امروزه ایران از قومیت‌های گوناگونی از جمله فارسی زبانان(۶۱ درصد)، آذربایجانی‌ها (۱۶ درصد)، کُردها (۱۰ درصد)، گیلک‌ها و مازندرانی‌ها (۷ درصد)، بلوچ‌ها (۲ درصد)، عرب‌ها (۲ درصد)، ترکمن‌ها و قشقایی‌ها (۲ درصد) و دیگران (۲ درصد) تشکیل یافته‌است. تاریخ اقتصاد ایران
جمعیت کشور که به دلیل شیوع بیماری‌های همه‌گیر، سوء تغذیه، فقدان امکانات بهداشتی و… به کندی افزایش می‌یافت، در این سال‌ها به ۱۱ میلیون نفر رسیده بود، بی آنکه توزیع آن بر مبنای ۲۵٪ در شهرها، و ۲۵٪ عشایری و ۵۰٪ روستایی تغییر کند. سیاست اقتصادی حسن روحانی
روحانی بر این باور است که پیشتر در موضوع جمعیت، بیشتر به بحث فضا و مواد غذایی توجه می‌شد؛ ولی در موقعیت کنونی در مبحث جمعیت، موارد گوناگون دیگری مثل تحصیلات ابتدایی، مسائل بهداشتی، مسکن، اشتغال، مسائل تربیتی، ساعات فراغت، هنجارهای اجتماعی وغیره، در کنار غذا و فضا مورد بررسی هستند. در مبحث جمعیت، یکی از موضوعات مهم، مسئله روند رشد جمعیت است و نه رقم مطلق جمعیت، که باید مورد توجه برنامه‌ریزان و سیاستگذاران کشور قرارگیرد. در کنار موضوع رشد جمعیت، ساختمان جمعیت نیز دارای اهمیت است. رشد بالای جمعیت، ساختمان جمعیتی را حاصل می‌کند که از نظر اجتماعی و اقتصادی خیلی مطلوب به‌شمار نمی‌رود. در این شرایط گاهی بیشتر از ۴۵٪ جمعیت در سنین زیر ۱۵ سال قرار می‌گیرند که احتیاج به سرمایه‌گذاری‌های اساسی آموزشی و بهداشتی دارند. در برنامه‌ریزی‌ها برای کسب به رسالت‌های بلندمدت، یکی از موارد مورد بحث، رشد جمعیت است. رشد متناسب جمعیت می‌تواند فردایی متناسب و خوب را برای مردم و دولت تجسم کند. اما نه عدد بالای جمعیت نشانه‌ای از قدرت است و نه عدد کم آن نشانه‌ای از توسعه. ساماندهی جمعیت کشور در حد توان و امکانات، ظرفیت‌های خالی و مقاصد ملی ایران می‌تواند آینده دلخواهی را بسازد. جمعیت‌شناسی ایران
همچنین، بر پایهٔ سرشماری همگانی در آبان ۱۳۹۵، جمعیت این کشور ۷۹،۹۲۶،۲۷۰ میلیون تن، تراکم جمعیت در هر کیلومتر مربع ۴۸٫۵ تن، و میانگین رشد سالانهٔ جمعیت معادل ۱٫۲ درصد بوده‌است. در چند سال اخیر، رشد موالید نزدیک ۱٫۴ درصد بوده و در سال ۱۳۹۲ یک‌میلیون و ۴۷۱ هزار و ۸۳۴ موالید به ثبت رسیده‌است. بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ تن جمعیت (هجدهم درجهان) است که شامل ۷۸٬۱۶۶٬۸۲۲ ایرانی، ۱٬۵۸۳٬۹۷۹ افغانستانی، ۳۴٬۵۳۲۰ عراقی، ۱۴۰٬۳۲۰ پاکستانی، ۷۱٬۳۱۰ ترکیه ای، ۲۰۸٬۰۴۴ سایر کشورها و ۱۰۵٬۰۶۰ اظهار نشده می‌باشد. نزدیک یک و نیم تا دو میلیون تن اتباع غیرمجاز افغانستانی و ایرانیان خارج از کشور که بین سه تا شش میلیون تن برآورد می‌شوند، لحاظ نشده‌اند و در برخی مناطق شرقی و جنوبی ایران هم گروه زیادی بدون شناسنامه و مدارک هویتی هستند. جمعیت‌شناسی ایران
آمارها نشان می‌دهد که دوران طلایی جمعیت ایران تا سال ۱۴۳۰ طول می‌کشد؛ در این دوران نسبت جمعیت در سنین فعالیت، افزایش یافته و به حداکثر خود یعنی بالای ۷۰ درصد می‌رسد. جمعیت کل کشور در سال ۱۴۳۰ هجری شمسی بر اساس پیش‌بینی پژوهشکده آمار، درصورت افزایش میزان باروری کل به ۱۱۲ میلیون و ۴۷۵ هزار و ۴۵۸ نفر می‌رسد. با استفاده از مجموعه فرضیه‌ها و تجربیات کارشناسی در پیش‌بینی‌های جمعیت کشور، پیش‌بینی‌های فرض جمعیت سازمان ملل، روندهای جاری، تجربه‌های بین‌المللی و مهم‌تر از همه تغییرات سطح باروری در دهه اخیر در کشور و زیر مجموعه‌های استانی، شهری و روستایی آن، می‌توان به دیدگاه زیر در مورد تغییرات سطح باروری در آینده رسید و در قالب چهار گزینه مطرح شده به آینده نگری جمعیت کل کشور به تفکیک مناطق شهری و روستایی به شرح زیر پرداخت: بحران آب در ایران
ایران کشوری با اقلیم عمدتاً گرم و خشک است. رشد سریع جمعیت مهم‌ترین عامل کاهش سرانه آب تجدیدشونده کشور در قرن گذشته بوده‌است. جمعیت ایران در طی این هشت دهه، از حدود ۸ میلیون نفر در سال ۰۶–۱۳۰۰ به ۸۱ میلیون نفر تا پایان سال ۱۳۹۶ رسیده‌است. بر این اساس میزان سرانهٔ آب تجدیدپذیر سالانهٔ کشور از میزان حدود ۱۳٬۰۰۰ متر مکعب در سال ۱۳۰۰ به حدود ۱٬۴۰۰ متر مکعب در سال ۱۳۹۲ تقلیل یافته و در صورت ادامه این روند، وضعیت در آینده به مراتب بدتر خواهد شد. جمعیت‌شناسی استان چهارمحال و بختیاری
جمعیت استان چهارمحال و بختیاری در سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر ۸۹۵٬۲۶۳ نفر در ۲۳۴٬۶۱۲ خانوار و بُعد خانواری ۳٫۸۱ نفر بوده‌است؛ و از این جهت ۱٫۱۹ درصد جمعیت کل کشور را شامل می‌شود. شهرهای شهرکرد، بروجن، لردگان، فرخ‌شهر، فارسان و هفشجان شهرهای بزرگ و پرجمعیت این استان هستند. نرخ رشد جمعیت در چهارمحال و بختیاری در حال حاضر کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان چهارمحال و بختیاری در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۴۲ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۸۷ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد می‌باشد. متوسط رشد سالانه شهری ۳/۳۳ درصد ولی متوسط رشد سلانه روستایی ۲/۱۱- درصد شده‌است که بیانگر کاهش جمعیت روستاها در طی سالیان اخیر شده‌است. منطقه ۱۴ شهرداری تهران
جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۴۸۴٬۳۳۳ نفر (۱۵۳٬۶۴۹ خانوار) شامل ۲۴۴٬۱۲۲ مرد و ۲۴۰٬۲۱۱ زن می‌باشد. فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت
جمعیت شهرنشین ایران در سدهٔ اخیر رشد چشمگیری داشته‌است. در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ صورت گرفت، از کلّ جمعیت ایران (۱۸٬۹۵۴٬۷۰۴ نفر) حدود ۳۲ درصد (۶٬۰۰۲٬۶۲۱ نفر) در شهرها ساکن بوده‌اند. در این سرشماری، پس از تهران که با ۱٬۵۶۰٬۹۳۴ نفر پرجمعیت‌ترین شهر ایران بود، شهرهای تبریز، مشهد، اصفهان، آبادان، شیراز، کرمانشاه، اهواز و رشت به ترتیب در رده‌های بعدی قرار داشتند. این در حالی است که در سرشماری رسمی که در سال ۱۳۸۵ انجام گرفت، جمعیت شهرنشین ایران ۴۸٬۲۵۹٬۹۶۴ نفر بوده و ۶۸ درصد از کل جمعیت ایران (۷۰٬۴۹۵٬۷۸۲ نفر) را شامل شده‌است. مهم‌ترین دلیل این افزایش، مهاجرت مردم از روستاها به شهرها بوده‌است؛ البته عواملی چون تبدیل روستاهای بزرگ به شهر نیز در آن نقش داشته‌اند. در آخرین سرشماری، که در سال ۱۳۹۵ انجام گرفت، جمعیت کشور بالغ بر ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ تن بوده که از این تعداد، ۵۹٬۱۴۶٬۸۴۷ نفر در شهرها ساکن بوده‌اند. مراقبت سلامت در ایران
بیمارستان‌های دولتی در کنار نهادهای خصوصی، به مردم خدمات بهداشتی و درمانی ارائه می‌دهند اما هنوز ناکافی هستند. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر خدمات درمانی کشور نظارت می‌کند. بهزیستی نیز توسط سازمان بهزیستی ایران، بنیاد شهید و امور ایثارگران و بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی اجرا می‌شود. بنا بر آمار سال ۲۰۱۷ میلادی، میزان مرگ مادران در این کشور، ۱۶ در هر ۱۰۰ هزار زایمان زنده بوده‌است (رتبهٔ ۵۰ از ۱۸۵ کشور). این میزان در سنجش با هفده سال پیش (۲۰۰۰ میلادی)، به یک سوم رسیده‌است و از این روی، ایران جایگاه سیزدهم را از دید کاهش میزان مرگ مادری در این بازهٔ زمانی داشته‌است. مرگ‌ومیر نوزادان بر اساس برآورد سال ۲۰۱۹، ۱۲ در هر ۱۰۰۰ تولد زنده است. از این روی ایران از میان ۱۹۳ کشور بررسی شده، در رتبهٔ ۸۲ ام جای گرفته‌است. نرخ امید به زندگی در ایران برابر ۷۶/۵ سال (۷۵ سال مردان و ۷۸ سال زنان) و از این نظر، این کشور در جایگاه ۷۳ ام جهان (از میان ۱۹۹ کشور) جای دارد. این رقم با افزایشی بیش از بیست و دو ساله، یافته‌است. سرانهٔ تخت‌های بیمارستانی در این کشور در سال ۱۳۹۷، ۱٫۶ تخت برای هر ۱۰۰۰ نفر بوده‌است و توزیع آنان در استان‌های این کشور، نابرابر است. بر اساس آمار سال ۱۳۹۶، نزدیک به ۷۵ درصد از تخت‌های موجود در ایران، از بخش دولتی بوده‌اند. میزان قابل توجهی از تخت‌های بیمارستان‌های خصوصی این کشور، بیشتر مواقع خالی هستند که کمبود توانایی مالی ایرانیان به عنوان چرایی آن در نظر گرفته شده‌است. بیماری غالب ناشی از آب و غذای این کشور نیز، اسهال باکتریایی است. دنیاگیری کروناویروس در ایران (سال ۱۳۹۸) نیز رخ داد و با گسترش پایدار در جامعهٔ ایرانی، تلفات قابل توجهی بر جای گذاشت. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
در شهریور ۱۳۹۹، مرکز آمار ایران با انتشار گزارشی گفت اقتصاد کشور طی بهار سال ۱۳۹۹، نسبت به بهار پارسال ۳٫۵ درصد کوچکتر شده‌است. گروه خدمات که نیمی از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد با رشد منفی ۳٫۵ درصدی مواجه بوده، گروه صنایع و معادن رشد منفی ۴٫۴ درصدی و گروه کشاورزی نیز رشدی منفی ۰٫۱ درصدی داشته‌است. در زیرگروه بخش صنعت و معدن، بخش استخراج نفت و گاز در بهار سال جاری رشد منفی ۱۴٫۳ درصدی داشته‌است. بهار پارسال نیز این بخش نسبت به بهار سال ۹۷ رشد منفی ۳۵ درصدی داشت. تولید نفت ایران بنابر آمارهای اوپک طی دو سال گذشته نصف شده و به ۱٫۹ میلیون بشکه در روز رسیده‌است. اقتصاد ایران
اما به نسبت جمعیت، یا همان میزان تولید ناخالص ملی سرانه (GDP per capita) که از اصلی‌ترین معیارهای توسعه‌یافتگی است، ایران در سال ۲۰۲۱ با سرانهٔ ۱۳،۱۱۶ دلار آمریکا در رتبه ۱۲۱ جهان از میان ۱۹۹ کشور موردبررسی بانک جهانی، جای گرفته‌است. مهاجرت به تهران
با توجه به محدودیت‌های توسعه مجموعه شهری تهران به‌ویژه درزمینه تأمین آب و ضرورت کنترل، به‌منظور مهار و جلوگیری جدی از افزایش جمعیت مجموعه، سقف جمعیتی ۱۵ میلیون نفر و سقف جمعیتی ۱۴ میلیون نفر در سال ۱۴۰۰ تعیین می‌شود. با توجه به مطالعات انجام‌شده، تهران حتی ۱۲ سال زودتر از پیش‌بینی‌ها به اهداف پیش‌بینی‌شده در سال ۱۴۰۴ رسیده‌است و سقف جمعیتی آن نیز کامل شده‌است. تاریخ اقتصاد ایران
در ۲۵ سال گذشته جمعیت ۳۶ میلیونی کشور به ۶۶ میلیون نفر افزایش پیدا کرده و نخستین موج این نسل جدید به بزرگسالی رسیده‌است. اکنون انبوه جوانان بیکار که در فضای انقلاب بزرگ شده‌اند، تهدیدی جدی برای ثبات داخلی ایران به‌شمار می‌روند. بر اساس آمارهای رسمی نرخ بیکاری به ۲/۱۲ درصد رسیده‌است اما کارشناسان رقم آن را ۲۰ درصد برآورد می‌کنند. محمد خاتمی رئیس‌جمهوری سابق می‌گوید «حضور سالانه ۷۰۰ هزار نفر به بازارکار معرف فشار شدیدی است که اقتصاد ایران ناگزیر به تحمل آن است.» حاکمیت جمهوری اسلامی که پس از انقلاب افزایش تعداد فرزندان را تشویق می‌کرد از یک دهه پیش برنامه کنترل جمعیت را در دستور کار قرار داده‌است. پژوهشکده آمار
- امکان‌سنجی برآورد نرخ بیکاری به روش تولید جمعیت هم‌گذاشتی - تهیه‌ی حساب کار در ایران: مفاهیم، اصول و روش‌ها - محاسبه‌ی سهم ارزش افزوده‌ی بخش خصوصی در اقتصاد کشور برای سال‌های ۱۳۹۳-۱۳۹۲ - محاسبه‌ی حساب آب در سیستم حسابداری اقتصادی زیست‌محیطی (SEEA-water 2012) - ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی سالخوردگان بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ - مطالعه‌ی ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی، جمعیتی و سلامت مهاجرین خارجی در ایران - مطالعه‌ی تعیین‌کننده‌های بلافصل باروری در ایران - ویژگی‌های اقتصادی- اجتماعی و جمعیتی به‌تفکیک جنس بر اساس اطلاعات سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ - تهیه و تدوین حساب‌های اقتصادی بخش ICT بر اساس چارچوب حساب‌های ملی - بررسی و تحلیل وضعیت بیکاری در استان‌های کشور طی سال‌های (۱۳۹۵-۱۳۹۰)  - ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی جوانان بر اساس اطلاعات سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ - استانداردسازی متغیرهای آماری سازمان بیمه سلامت ایران نسل‌های فرهنگی ایران
در دههٔ ۱۳۶۰، با وجود اینکه ایران درگیر مشکلات شدید جنگ ایران و عراق بود، نرخ باروری در ایران به بالای ۳ رسید که در پی آن، چالش‌های بهداشتی، آموزشی، اقتصادی و غیره به ویژه برای دهه شصتی‌ها پدید آمد. زادگان دههٔ ۱۳۶۰ همچنین نمادهای فرهنگی خود را داشته‌اند. صحت درمان و آموزش پزشکی در افغانستان
نفوس کنونی افغانستان ۳۱ میلون می‌باشد. طبق گزارش وزارت صحت عامه در سال ۲۰۱۰رشد سالانه جمعیت ۳٬۲٪ می‌باشد. ۵۰درصد نفوس زیر سن ۱۵ قرار داشته از جمله ۴درصد نفوس بالاتر از عمر ۶۰ دارد. تعداد باروری ۶٬۳ طفل در فی خانم می‌باشد. ۸درصد نفوس در کمتر از ۱٫۲۵ دلار در روز زندگی دارند. ۱۷ درصد بالاتر از سن ۱۵ باسواداند. ژاپن
جمعیت ژاپن بر اساس برآورد انجام شده توسط اداره آمار این کشور در سال ۲۰۱۹ در حدود ۱۲۶٬۸۵۴٬۷۴۵ نفر تخمین زده شده‌است، که ۱/۸۳٪ از جمعیت جهان را شامل می‌شود. از نظر نسبت جمعیتی از این رقم حدود ۶۲ میلیون نفر آنان را مردان و حدود ۶۵/۵ میلیون نفر از آنان را زنان تشکیل داده‌اند. تراکم جمعیت در این کشور ۳۴۲ نفر و شاخص امید به زندگی در مردان ۷۲/۶۴ و در زنان ۸۶/۳۹ می‌باشد. میزان مرگ و میر در اطفال ۳/۷ در هر هزار تولد می‌باشد. نرخ رشد جمعیت در کشور ژاپن در حدود ۰/۰۳− درصد بوده‌است. سالخوردگی جمعیت
سالخوردگی جمعیت به معنی افزایش میانه جمعیتی به دلیل کاهش نرخ باروری یا افزایش امید به زندگی در جمعیت یک منطقه است. اکثر کشورها امید به زندگی و سالخوردگی جمعیت را افزایش داده‌اند (روندهایی که برای اولین بار در کشورهای توسعه یافته پدید آمده‌است و اکنون تقریباً در همه کشورهای در حال توسعه مشاهده می‌شود). این موضوع در مورد تمام کشورها در جهان به جز ۱۸ کشور صادق است. آن ۱۸ کشور توسط سازمان ملل به عنوان «مناطق دموگرافیک» تعیین شده‌اند. جمعیت مسن در حال حاضر در بالاترین سطح خود در تاریخ بشر است. سازمان ملل میزان پیر شدن جمعیت را در قرن بیست و یکم فراتر از قرن گذشته پیشبینی می‌کند. تعداد افراد ۶۰ ساله و بالاتر از سال ۱۹۵۰ به سه برابر رسیده‌است. این عدد در سال ۲۰۰۰ به ۶۰۰ میلیون نفر و در سال ۲۰۰۶ از ۷۰۰ میلیون نفر رسید. پیش‌بینی می‌شود که جمعیت سالمندان و سالمندان پزشکی تا سال ۲۰۵۰ به ۲٫۱ میلیارد نفر برسد. کشورها از نظر میزان و سرعت پیری بسیار متفاوت هستند و سازمان ملل متحد پیشبینی می‌کند که جمعیت‌هایی که بعداً پیر خواهند شد، زمان کمتری برای انطباق با پیامدهای آن داشته باشند. جمعیت‌شناسی ایران
مردم ایران ساکنان کشور ایران در باختر آسیا هستند و جمعیت آن‌ها نزدیک ۸۳٬۶۵۰٬۰۰۰ تن می‌باشد. مراقبت سلامت در ایران
با وجود مجموعه پیشرفت‌های بدست آمده در زمینه‌های بهداشتی از انقلاب ۱۳۵۷، هم‌زمان با پیشرفت سریع در فناوری پزشکی، تکنولوژی اطلاعات، انتظارات افراد و جمعیت‌شناسی جوان بدون شک نیاز است به تداوم روند پیشرفت‌های انجام شده تا این‌ها نوسانات قابل توجهی در راس پیشرفت‌ها و شاخص توسعه انسانی در حوزه‌های مختلف کاری در کشور می‌باشند. میزان کلی باروری
نرخ جایگزینی جمعیت (Replacement rate) میزان کلی باروری است که منجر به جبران جمعیت درگذشته با جمعیت جدید می‌شود. اگر هیچ زنی تا پیش از سن زادآوری (حدود ۴۵ تا ۵۰ سال) نمیرد، آنگاه نرخ جایگزینی حدود ۲٫۰ خواهد بود. در کشورهای توسعه یافته این نرخ کمی بیش از ۲٫۰ و در کشورهای در حال توسعه بین ۲٫۵ تا ۳٫۳ است، زیرا برخی از زنان پیش از زادآوری می‌میرند. در سطح جهانی نرخ جایگزینی ۲٫۳۳ است به ازای هر زن است. در این نرخ، جمعیت جهان در رشد جمعیت صفر می‌ماند. تاریخ اقتصادی ایران
اهداف بلندمدت دولت از زمان انقلاب عبارت‌اند از: استقلال اقتصادی، اشتغال کامل و استاندارد راحت برای زندگی شهروندان، اما در پایان قرن بیستم، اقتصاد کشور با موانع بسیاری مواجه شده‌است. جمعیت ایران بین سالهای ۱۹۸۰ و ۲۰۰۰ بیش از دو برابر شد و به‌طور فزاینده‌ای جوانتر شد. اگرچه تعداد نسبتاً زیادی از ایرانیان به شغل کشاورزی مشغولاند اما از دهه ۱۹۶۰ تولیدات کشاورزی به‌طور مداوم کاهش‌یافته‌است. کشور ایران در اواخر دهه ۱۹۹۰ به یک واردکننده عمده مواد غذایی تبدیل شده بود. در آن زمان، مشکلات اقتصادی در حومه شهرها منجر به مهاجرت تعداد زیادی از مردم به شهرها شد. فقر در ایران
شهاب نادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ اعلام داشت ۸۰ درصد جمعیت ایران زیر خط فقر به سر می‌برند. پژوهش‌های وابسته در دههٔ ۱۳۹۰، نشان می‌دهند که خانواده‌های پرجمعیت ایرانی با وجود داشتن کار، نمی‌توانند کم‌ترین امکانات زندگی را برای خانواده‌شان داشته‌باشند. سوءتغذیه کودکان با فقر در بزرگسالی‌شان مرتبط دانسته شده‌است. دوسال پیش از این، در سال ۱۳۹۴، پرویز فتاح اعلام داشته‌است که جمهوری اسلامی ایران پی‌درپی و پیوسته در حال تولید فقر و فقیر است و به همان نسبت نیز جمعیت کمک‌جو و استمدادطلب ایران، در حال گسترش است. به شکل کلی، مقامات رسمی جمهوری اسلامی از نشر آمار وابسته به فقر در ایران خودداری می‌کردند. بر پایهٔ گزارشی در این سال، شمار پردرآمدترین دهک درآمدی ایرانی ۲ میلیون تَن بوده‌است و آمارِ آمده در کمیسیون راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، می‌گوید که ۲۵ درصد از خانوارهای فقیر ایران، در چهار استان سیستان و بلوچستان، گلستان، خراسان شمالی و جنوبی زندگی می‌کنند. همچنین اگرچه که تهران به عنوان «مرفه‌ترین» استان کشور دانسته می‌شد، اما شکاف طبقاتی در آن، از دیگر شهرها و استان‌های این کشور، بیشتر است. به گفتهٔ فرهاد نیلی، مشاور اقتصادی ارشد حسن روحانی، فقیرهای ایرانی به شکلی حدودی، هم‌سطح فقیرهای مصر زندگی می‌کنند. پوکی استخوان
در سال ۸۰، حدود ۱۵ درصد از جمعیت ایران دچار پوکی استخوان بودند که، در سال ۹۰ جمعیت ۱۵ درصدی دچار پوکی استخوان به ۳۴ درصد افزایش یافته‌است. بر اساس آمارها ۲۰ درصد زنان ایرانی بالای ۵۰ سال دچار درجات قابل توجهی از کاهش تراکم استخوان هستند که احتمال شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان را در آن‌ها بیشتر می‌کند. در ایران حدود ۵/۴ درصد مردان و هشت درصد زنان به پوکی استخوان و بیش از ۳۵درصد آن‌ها به درجات خفیف تری از کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند. جمعیت‌شناسی ترکیه
جمعیت نسبتاً جوان است و ۲۳٫۶ درصد در گروه سن ۰ تا ۱۴ قرار دارند. برپایه آمار جمعیت OECD / بانک جهانی، از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۸ رشد جمعیت در ترکیه ۱۶ میلیون نفر یا ۲۹٪ بوده‌است. جمعیت‌شناسی ایران
جمعیت ایران و رشد متوسط آن در طی دهه‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵ بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران به شرح زیر است: پژوهشکده آمار
- تعیین نقش دولت در اقتصاد کشور با استفاده از جداول داده - ستانده - طبقه‌بندی استان‌ها، از نظر شاخص‌های برخورداری خانوارها از امکانات و وسایل رفاهی - بررسی و تحلیل نرخ مشارکت نیروی کار و عرضه نیروی کار در ایران و استان‌های کشور - تحلیل تمرکز جغرافیایی مهاجران (اتباع خارجی) در ایران بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ - بررسی واحدهای مسکونی کشور - سرشماری۱۳۸۵ - بررسی وضعیت مسکن خانوارهای کشور و تاثیر برخی ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی خانوار بر آن - بررسی ویژگی‌های اجتماعی- اقتصادی اتباع خارجی - بررسی مهاجرت روستا به شهر در ایران در دهه 85-1375 - بررسی روند تحولات میانگین سن ازدواج و عوامل جمعیتی و اجتماعی موثر بر آن - بررسی ویژگی‌های اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی سالمندان ایران - بررسی ویژگی‌های اجتماعی -اقتصادی جمعی بر حسب دین - بررسی وضعیت مهاجران خارجی در ایران - مطالعه ویژگی‌های جمعیتی و اجتماعی مناطق 22 گانه شهر تهران بر اساس سرشماری 85 - بررسی و تحلیل ویژگی‌های جمعیتی کشور و استان‌ها بر اساس سرشماری 85 - بررسی مقایسه‌ای شاخص‌های رفاه اجتماعی خانوارها در مناطق 22 گانه شهر تهران - تحلیل شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی آبادی‌ها بر اساس سرشماری85 - برخورداری از رایانه و امکان دسترسی به اینترنت در خانوار از دیدگاه آمار - بررسی ویژگی‌های فیزیکی واحدهای مسکونی معمولی و تغییرات آن طی سه دهه - بررسی رابطه بین شاخص‌های جمعیتی و توسعه اقتصادی استان‌های بر پایه سرشماری85 - بررسی شیوع معلولیت به صورت ملی و استانی و رابطه آن با توسعه استان‌ها - بررسی و تحلیل وضعیت شاغلان دارای تحصیلات عالی بر اساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن 1385 - روش‌های مناسب برای شناسایی داده‌های پرت و نحوه‌ی برخورد با آن‌ها در آمارگیری از هزینه و درآمد خانوار - شناوری جمعیت در ایران - جریان‌های مهاجرت داخلی و ویژگی‌های مهاجران به تفکیک استان - بررسی وضع زناشویی - توصیف و تبیین ویژگی‌های جمعیتی - نمونه‌گیری برینشی و به‌کارگیری آن در آمارگیری‌ از کارگاه‌های صنعتی - بازنگری طرح آمارگیری از قیمت و اجاره‌ی مسکن - روش‌های نمونه‌گیری مبتنی بر مجموعه‌های رتبه‌دار و کاربرد آن‌ها در نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده - شاخص‌های مسکن امن با استفاده از نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ - براورد واریانس در نمونه‌گیری چرخشی - مشارکت زنان در نیروی کار به تفکیک استان های کشور بر اساس سرشماری های 1375 و 1385 - استفاده از مدل‌های انتقالی دو متغیره‌ی ترتیبی – اسمی برای تحلیل داده‌های طولی - آمارگیری از زائران آستان مقدس حضرت عبدالعظیم - ارائه الگوی تدوین و محاسبه حساب‌های فصلی - تحلیل نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید
افزایش جمعیت و سیر مهاجرت‌های داخلی به سوی قطب‌های اقتصادی کشور خصوصاً پایتخت نه تنها بر ساختار اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی آن‌ها تأثیرگذار بوده‌است بلکه ساختار کالبدی شهرهای کشور را نیز دگرگون ساخته‌است. گسترش ابعاد فیزیکی شهرها، توسعه شهر و اسکان غیررسمی قشرها تازه شهرنشین در حومه‌های شهرهای بزرگ کشور و ازدیاد قیمت زمین و مسکن در محدوده شهرها، عملاً تهیه مسکن برای طبقات کم درآمد یا با درآمد متوسط را بسیار مشکل و حتی غیرممکن ساخته‌است. تحولات جمعیتی و اقتصادی کشور خصوصاً از چهار دهه گذشته تا کنون از سویی متأثر از رشد روند سرمایه‌داری و به موازات آن کاهش فعالیت‌های کشاورزی در روستاها قبل از انقلاب، جنگ تحمیلی و رشد بی‌سابقه جمعیت در این دوره است. در سال ۱۳۶۵ تهران و مشهد دارای بیش از یک میلیون نفر جمعیت بوده‌اند. در سال ۱۳۷۰ چهار شهر تهران، مشهد، اصفهان و تبریز هم به کلانشهرهای میلیونی کشور پیوسته‌اند و به احتمال قوی در سال‌های آتی اهواز و قم نیز به کلانشهرهای کشور اضافه خواهند شد. احداث شهرهای جدید بعد از انقلاب، تفاوت عمده‌ای با شهرهایی دارد که قبل از انقلاب به منظور احداث صنایع و اسکان کارکنان آنان ساخته شده‌اند. مانند پولادشهر، مس سرچشمه، شهرک صنعتی البرز و نظایر آنها، شهرهای جدید نسل بعد از انقلاب مانند شهرهای جدید حومه کلانشهرهای دیگر کشورها به منظور ساماندهی و توسعه برنامه‌ریزی شده شهرهای بزرگ برای اولین بار در ایران بنیان گذاشته شد. برخی اهداف از ایجاد شهرهای جدید به صورت خلاصه بیان می‌شود: علت‌های مرگ در ایران
شاخص مرگ و میر خام در کشور ایران بر اساس آمارها از ۱۳ نفر به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده در سال‌های ۱۹۷۰–۱۹۷۵ به رقم ۵ نفر در سال‌های ۲۰۰۵–۲۰۱۰ کاهش یافته‌است. شاخص امید به زندگی با ۲۸/۶ درصد افزایش از رقم ۵۵/۲ سال در سال‌های ۱۹۷۰–۱۹۷۵ به رقم ۷۱ سال در سال‌های ۲۰۰۵–۲۰۱۰ افزایش یافت. نرخ متوسط مرگ در جهان ۸٫۱۲ نفر در ۱۰۰۰ تولّد است. سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)
بر اساس این سرشماری جمعیت ایران ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ تن اعلام شد. پژوهشکده آمار
- ابعاد آماری مسئله جمعیت در ایران شاخص توسعه انسانی در ایران
ایران در شاخص توسعهٔ انسانی در سال ۲۰۱۵ نمرهٔ ۸۷/۷۷۴ و رتبهٔ ۶۹ را به‌دست آورده‌است. در سال ۲۰۱۳ نمرهٔ ۸۷/۷۴۹ و در سال ۲۰۱۲ نیز نمرهٔ ایران در این شاخص ۸۷/۷۴۹ اعلام شده بود. بااین‌حال، ایران در رتبه‌بندی جهانی ازنظر توسعهٔ انسانی نزول ۲پله‌ای داشته‌است. رتبهٔ ایران ازنظر میزان توسعهٔ انسانی درمیان ۱۸۷ کشور جهان در سال ۲۰۱۳، ۷۵ اعلام شده‌است. این درحالی است که ایران در سال ۲۰۱۲ رتبهٔ ۷۳ را از این نظر به خود اختصاص داده‌بود. ناباروری
تحقیقات انجام شده در کشور نشان می‌دهد که در واقع از هر ۶ زوج که تصمیم به بچه دار شدن می‌گیرند یک زوج صاحب فرزند نمی‌شود. آمارها از وجود بیش از سه میلیون زوج نابارور در ایران خبر می‌دهند. مدیرکل دفتر سلامت جمعیت و خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در همایش «تحولات جمعیتی ایران، فرصت‌ها و تهدیدها» با بیان مطلب فوق افزود: سال گذشته یک میلیون و ۵۳۰ هزار در کشور تولد صورت گرفت و ۲۵۰ هزار مورد سقط جنین رخ داده‌است که آمار سقط جنین روند نزولی را طی می‌کند. پیشگیری از ناباروری ثانویه در دستور کار است تا عواملی که موجب ناباروری می‌شوند رفع شده و افراد نابارور صاحب فرزند شوند. ایلام
استان ایلام از نظر جمعیتی سهم اندکی از جمعیت کل کشور به خود اختصاص داده‌است (۷۷/۰ درصد جمعیت کل کشور در سال ۱۳۸۵). نسبت جنسی، رشد شهرنشینی و بعد خانوار جمعیت استان ایلام در اکثر سرشماری‌ها بالاتر از سطح کشوری بوده‌است. جمعیت استان ایلام طی سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۷۵ از رشد بالاتری نسبت به کل کشور برخوردار بوده ولی طی سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵، رشد جمعیتی پایین‌تر از متوسط رشد جمعیت کشور داشته‌است. تراکم جمعیت در استان ایلام پایین‌تر از تراکم کشور بوده‌است و در ارتباط با مهاجرت استان باید گفت که استان ایلام به دلیل فقدان زیر ساخت‌های اقتصادی لازم، در سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۵ خالص مهاجرتی منفی داشته‌است. جمعیت‌شناسی ازبکستان
"۰ تا ۱۴ سال:" ۲۶٪ (مرد ۳٬۹۷۰٬۳۸۶ / زن ۳٬۷۸۷٬۳۷۱) "۱۵–۶۴ سال:" ۶۷٪ (مرد ۹٬۱۹۱٬۴۳۹ / زن ۹٬۳۰۹٬۷۹۱) "۶۵ سال و بیشتر:" ۶٪ (مرد ۵۷۶۱۹۱ / زن ۷۷۰٬۸۲۹) (۲۰۰۹)) سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۰)
نسبت جنسیتی جمعیت کشور بر اساس سرشماری سال ۹۰ به سال ۸۵ تغییری نکرده‌است و بر اساس این سرشماری در مقابل هر ۱۰۰ زن ۱۰۳ مرد وجود دارد که این رقم بر اساس نرم بین‌المللی و طبیعی است. اقتصاد هند
هند با جمعیت معادل ۱٫۰۹۵ میلیارد نفر دومین کشور پرجمعیت در جهان است و یک ششم کل افراد جهان در این کشور قرار دارند. نرخ رشد جمعیت هند علی‌رغم کاهش نرخ مرگ ومیر به دلیل بهبود وضعیت سلامتی، از رقم سالانهِ ۱۵/۲ درصد (۸۱–۱۹۵۱) به سطح ۳۸/۱ درصد در سال (۶–۲۰۰۵) رسید. سربازی اجباری در ایران
در سال ۱۳۹۲، سربازی در ایران، عامل افزایش سن ازدواج و «سکته‌ای ۲ ساله در روند حیات اجتماعی پسران» دانسته شد و عده‌ای، باور داشتند که زمان بازنگری در مورد سربازی، فرا رسیده‌است. با این حال، باز هم تغییری صورت نگرفت. در سال ۱۴۰۰ نیز، اندکی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، سربازی اجباری در ایران، به‌عنوان یکی از چرایی‌های «تأخیر در ازدواج و به دنبال آن، کاهش جمعیت ایران»، مورد توجه و در دستور کار مرکز پژوهش‌های مجلس جمهوری اسلامی، قرار گرفت. استان گیلان
جمعیت استان گیلان در سال ۱۳۸۹ برابر ۲٬۴۸۰٬۸۷۴ نفر است و ۰٫۹ درصد از مساحت و ۳٫۳ از جمعیت ایران را در بر می‌گیرد. نرخ رشد جمعیت در گیلان به‌طور پیوسته کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان گیلان در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۶۷ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۶۲ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد است. از سوی دیگر تراکم جمعیت (شمار ساکنین در کیلومتر مربع) در گیلان همیشه بالاتر از متوسط کل کشور بوده‌است. این رقم در حال حاضر ۱۷۷ در مقابل ۴۶ نفر در کیلومتر مربع کل کشور است. بُعد خانوار در گیلان، با ۳٫۲ نفر در هر خانواده، کم‌ترین میزان در کل کشور را داراست. میانگین کشوری ۳٫۵۵ نفر در هر خانواده است. از سوی دیگر گیلان با ۸٫۱ درصد در گروه سنی ۶۵ سال و بالاتر مسن‌ترین استان کشور است. کمترین میزان استفاده از شبکه آبرسانی عمومی در کشور، مربوط به استان گیلان است که بلافاصله پس از آن استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته که با سهولت دسترسی به منابع آب در گیلان قابل توجیه‌است. بیش از ۵۳ درصد مردم در روستاها زندگی می‌کنند. جمعیت متوسط روستا در گیلان همواره از متوسط کشور بالاتر بوده‌است. در ۱۹۹۶ این رقم برای گیلان ۴۴۱ و برای کشور ۳۳۸ بود. در گیلان به‌طور متوسط در هر ۵٫۲ کیلومتر مربع یک سکونت گاه وجود دارد که این رقم برای کل کشور ۲۴٫۲ است. در حال حاضر ۳۴٫۵ درصد از جمعیت گیلان زیر ۱۵ سال و ۵۹٫۸ درصد آنان بین ۱۵ تا ۶۴ سال دارند و ۵٫۷ درصد بالای ۶۵ سال هستند. مقایسه نسبت افراد زیر ۱۵ سال در سرشماری‌های مختلف نشان می‌دهد جمعیت در حال پیر شدن و ساختار سنی در حال متوازن‌تر شدن است. بنا به سرشماری سال ۱۳۹۰، گیلان و خراسان شمالی تنها استان‌هایی از کشور بودند که نسبت تعداد زنان کمی بیشتر از مردان بوده و ساختار جنسیتی گیلان هم با نوسان نسبت مرد/زن در بازه ۱۰۲٫۵ و ۱۰۴٫۳ در برابر هر ۱۰۰ مرد متوازن است. با توجه به روندهای مهاجرتی و سرشماری‌های قبلی این رقم‌ها قابل قبولند. در ۱۹۹۶ ۵۶٫۳ درصد مردان و ۶۱ درصد زنان بالای ده سال ازدواج کرده بودند که نسبت به بیست سال قبل اندکی کاهش را نشان می‌دهد. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
تیرنگ نیستانی، مدیر گروه انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی ایران در ۱۵ شهریور ۱۳۹۹، گفت در صورتی که وضعیت گرانی مواد غذایی ادامه پیدا کند مردم ایران با مشکل سوء تغذیه و بیماری‌های مزمن رو به رو خواهند شد و در صورت ادامه شرایط «باید منتظر افزایش بیماران، چاقی بر اثر سوءتغذیه، کاهش کیفیت رژیم غذایی و مصرف کالری صِرف و البته کم‌وزنی، کوتاهی قد، پوکی استخوان زودرس و بسیاری امراض مزمن و بدخیم بود». افزایش فشارهای اقتصادی منجر به افزایش خودکشی شده و بیش از ۷۰ درصد خودکشی‌ها علت اقتصادی دارند. به گفته وزارت بهداشت آمار خودکشی هر سال ۵ درصد افزایش می‌یابد و و در سال ۹۷ آمار خودکشی حدود ۱۰۰ هزار اعلام شد و استان‌های غربی مانند ایلام، کهگیلویه و بویر احمد، لرستان و کرمانشاه صدرنشین آمار هستند و حدود ۷۳ درصد خودکشی در مناطق شهری و حاشیه‌ها اتفاق می‌افتد. در مهر ۹۸، رئیس انجمن روان پزشکان ایران، گفت «دو سوم موارد اقدام به خودکشی در مناطق حاشیه‌نشین روی می‌دهد و این نشان دهنده نقش مسائل اقتصادی در بروز این موضوع است.». به گفته مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست‌جمهوری، امید به آینده در سال ۱۳۹۸ کاهش یافته‌است. سیاست‌های کلی جمعیت
سیاست‌های کلی جمعیت به موضوعات مختلفی همچون: تأکید بر رفع موانع ازدواج و کاهش سن ازدواج و حمایت از زوج‌های جوان، در نظر گرفتن تسهیلات ویژه برای مادران در دوران بارداری و شیردهی، پوشش هزینه‌های زایمان و درمان ناباروری و نازایی، «نهادینه سازی سبک زندگی اسلامی-ایرانی و مقابله با ابعاد نامطلوب سبک زندگی غربی»، توانمند سازی جمعیت، بازتوزیع جمعیت بر اساس ظرفیت زیستی به منظور کاهش فشار جمعیتی و توزیع متعادل جمعیت، حفظ و جذب جمعیت در روستاها و مناطق مرزی و ایجاد مراکز جمعیتی جدید به‌ویژه در جزایر و سواحل جنوب ایران از طریق توسعه زیربنایی و سرمایه گذاری، تشویق ایرانیان خارج از کشور برای حضور و سرمایه گذاری در داخل و بهره‌مندی از توانایی آنان پرداخته شده است. پژوهشکده آمار
- طراحی ابزار و راهکار اجرایی اندازه‌گیری کیفیت آمارهای ثبتی - بررسی وضعیت دو شغله‌ها در بازار کار ایران - معرفی و آموزش نرم‌افزار CensusInfo - ارزیابی سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 با استفاده از روش‌های جمعیت‌ شناختی - معرفی و آموزش نرم‌افزار DevInfo - بررسی تاثیر سطح تحصیلات بر درآمد خانوار در مناطق شهری و روستایی کشور طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ - مطالعات تطبیقی سرشماری کشاورزی - محاسبه‌ی قیمت کالاهای وارداتی - کاربرد آمار در بانکداری - تهیه‌ی پایگاه جامع اطلاعات مکانی استان ایلام - تدوین نظام‌نامه‌ی سامان‌دهی و مدیریت محتوای پرتال شبکه‌ی ملی اکو - براورد کوچک‌ناحیه‌ای در طرح آمارگیری نیروی کار - بررسی خطاهای آماری طرح نیروی کار مرکز آمار ایران - محاسبه شاخص قیمت مصرف کننده کل کشور - راه‌‌بردی برای ‌اندازه‌گیری بار پاسخگویی در آمارگیری از کارگاه‌های صنعتی - بررسی روش‌های تولید و ساماندهی آمار صنایع فرهنگی - تهیه‌ی حساب‌های اقتصادی بخش تعاون کشور مطابق چارچوب حساب‌های ملی - آمارگیری از کارگاه‌های صنعتی دارای دفترهای مرکزی، به روش‌های پستی و اینترنتی - امکان سنجی استفاده از آمارگیری اینترنتی در ایران - آمارگیری پایه به‌منظور تعیین شاخص‌های کاربرد آمار در مدیریت - محاسبه‌ی شاخص‌های بین‌المللی جمعیت و توسعه (ICPD)  - محاسبه‌ی شاخص‌های اهداف توسعه‌ی هزاره (MDG)  - تحلیل جمعیت کشور در مناطق مختلف و زیرگروه‌های کشور ۹۰-۱۳۶۵ سهام عدالت
مسئولان ایرانی در حالی بعد از ۱۵ سال از آغاز طرح سهام عدالت می‌گیرند که کشور ایران با شرایط سخت اقتصادی روبه‌رو است. براساس برآورد صندوق بین‌المللی پول، نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۹ منفی ۷٫۶ درصد بوده و در سال ۲۰۲۰ میلادی هم بار دیگر منفی ۶ درصد خواهد بود. نرخ تورم طبق محاسبات بانک مرکزی در سال ۱۳۹۸، ۴۱٫۲ درصد بوده که مکان دوم بالاترین رکورد تورم را در ۳۰ سال گذشته از آن خود کرده‌است. میزان بیکاری، به کشورهای توسعه نیافته شباهت پیدا کرده‌است (ایران طبق رده‌بندی بانک جهانی، کشور در حال توسعه است). پیش از شیوع کرونا کشور ۳٫۳ میلیون نفر بیکار داشت. مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار گزارشی دربارهٔ پیامدهای اقتصادی بحران کرونا می‌گوید که بین ۲٫۸ میلیون تا ۶٫۴ میلیون نفر از شاغلان فعلی به خاطر بحران کرونا شغل خود را از دست خواهند داد. با توجه به اینکه جمعیت فعال کشور ۲۳٫۴میلیون نفر است، در پایان امسال از جمعیت ۸۵ میلیونی حدوداً بین ۱۴ تا ۱۷میلیون نفر شاغل خواهند بود. البته باید به این نکته توجه داشت که وزارت کار، افرادی که تنها «یک ساعت در هفته» کار می‌کنند را شاغل تلقی می‌کند. فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت
تغییرات جمعیت شهرهای ایران با یکدیگر تفاوت چشمگیری داشته‌است. به‌عنوان مثال، شهر کرج، به‌جهت نزدیکی به پایتخت، رشد بسیار زیادی داشته و از یک شهر کوچک با ۱۴٬۵۲۶ نفر جمعیت در سال ۱۳۳۵ خورشیدی، به یک کلان‌شهر با ۱٬۵۹۲٬۴۹۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی تبدیل شده‌است. در همین حال، شهر آبادان، به‌دلیل مهاجرت اجباری ساکنان آن در زمان جنگ ایران و عراق، موقعیت خود را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای ایران از دست داده‌است. تهران
تهران شهری با گوناگونی گروه‌های قومی است اما جمعیت خارجی آن بسیار کم است. تهران هنگام پایتخت شدن جمعیتی کمتر از ۲۰ هزار تن داشت و اکنون به یکی از پرجمعیت‌ترین کلان‌شهرهای خاورمیانه تبدیل شده‌است. بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵، شهر تهران ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ تن جمعیت دارد. تهران بیست و چهارمین شهر پرجمعیت جهان و پرجمعیت‌ترین شهر باختر آسیا به‌شمار می‌رود. میزان رشد جمعیت در تهران، سالانه ۱/۷۹ درصد است. میزان باسوادی نیز در تهران بالاست. کنترل جمعیت
اولین برنامهٔ کنترل جمعیت در ایران، به توصیهٔ سازمان ملل و در سال ۱۳۳۷ به اجرا گذاشته شد اما برنامه‌های منسجم کنترل جمعیت از سال ۱۳۴۸ آغاز شدند. در سال‌های قبل از انقلاب ۱۳۵۷، رشد جمعیت ایران در اثر این برنامه‌ها از ۱٫۳ درصد به ۱٫۲ درصد کاهش نشان داد. بعد از انقلاب و به واسطه عوامل مختلف مانند تأکید روح‌الله خمینی به داشتن فرزندان بیشتر، نرخ رشد جمعیت شکل صعودی پیدا کرد به شکلی که در اواخر دوران جنگ به حدود ۴ درصد رسید. طبق آمار موجود، در سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ بیش از ۱۸ میلیون نفر به جمعیت ایران اضافه شد. فرزند کمتر، زندگی بهتر
با اجرای اجرای سیاست تنظیم خانواده و ترویج شعار «فرزند کمتر زندگی بهتر»، نرخ رشد انفجارآمیز جمعیت ایران به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت. و این روند در سرشماری ۱۳۷۵ کاملاً آشکار شد. همچنین در آغاز دهه ۱۳۹۰ و با مشخص شدن نتایج عمومی سرشماری ۱۳۹۰، مشخص شد که روند کاهش جمعیت حتی از پیش بینی‌ها هم بیشتر بود به گونه‌ای که رشد جمعیت ایران طی یک دوره پنج ساله به ۱٫۳ درصد کاهش یافت. اقتصاد ایران
در موضوع جمعیت روند تغییرات پایداری و مقایسه آن با تغییرات رشد و توسعه اقتصادی در ایران نشان می‌دهد که با توجه به رقم بالای پایداری جمعیت در دو دهه گذشته و تغییرات پایداری در دهه‌های پیش از آن، ایران در شرایط طلایی پنجره جمعیتی] قرار دارد. عدد مربوط به میانگین نسبت وابستگی در دو دهه ۱۳۷۰ (۴۳/۸۸) و ۱۳۸۰ (۳۰/۳) مؤید همین موضوع است. جمعیت‌شناسی گیلان
جمعیت استان گیلان در سال ۱۳۸۹ برابر ۲٬۴۸۰٬۸۷۴ نفر است برخی منابع معتقدند، چهار میلیون نفر گیلک در ایران زندگی می‌کنند. نرخ رشد جمعیت در گیلان به‌طور پیوسته کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان گیلان در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۶۷ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۶۲ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد می‌باشد. از سوی دیگر تراکم جمعیت (شمار ساکنین در کیلومتر مربع) در گیلان همیشه بالاتر از متوسط کل کشور بوده‌است. این رقم در حال حاضر ۱۷۷ است. بُعد خانوار در گیلان، با ۳٫۲ نفر در هر خانواده، کم‌ترین میزان در کل کشور را داراست. میانگین کشوری ۳٫۵۵ نفر در هر خانواده‌است. بیش از ۵۳ درصد مردم در روستاها زندگی می‌کنند. جمعیت متوسط روستا در گیلان همواره از متوسط کشور بالاتر بوده‌است. در ۱۹۹۶ این رقم برای گیلان ۴۴۱ و برای کشور ۳۳۸ بود. در گیلان به‌طور متوسط در هر ۵٫۲ کیلومتر مربع یک سکونتگاه وجود دارد که این رقم برای کل کشور ۲۴٫۲ است. در حال حاضر ۳۴٫۵ درصد از جمعیت گیلان زیر ۱۵ سال و ۵۹٫۸ درصد آنان بین ۱۵ تا ۶۴ سال دارند و ۵٫۷ درصد بالای ۶۵ سال. مقایسه نسبت افراد زیر ۱۵ سال در سرشماریهای مختلف نشان می‌دهد جمعیت در حال پیر شدن است و ساختار سنی اش در حال متوازن تر شدن. ساختار جنسیتی گیلان هم با نوسان نسبت مرد/زن در بازه ۱۰۲٫۵ و ۱۰۴٫۳ در برابر هر ۱۰۰ مرد متوازن است. با توجه به روندهای مهاجرتی و سرشماریهای قبلی این رقمها قابل قبول‌اند. در ۱۹۹۶ ۵۶٫۳ درصد مردان و ۶۱ درصد زنان بالای ده سال ازدواج کرده بودند که نسبت به بیست سال قبل اندکی کاهش را نشان می‌دهد. برای بازه سی ساله ۱۹۹۱–۲۰۲۱ سه فرضیه وجود دارد. طبق فرض شدید، نرخ رشد متوسط سالانه جمعیتهای شهری و روستایی گیلان به حدود ۲٫۹۶ و ۱٫۱۶ درصد خواهد رسید. طبق دو فرضیه دیگر این نرخها کمتر خواهند بود. به نظر می‌رسد فرض دوم واقعی تر باشد و رشد جمعیت شهری به ۲٫۵ و روستایی به زیر ۱ درصد نزدیکتر باشد. ایران در بازی‌های آسیایی
۲۰۱۴ مرکز آمار ایران
جایگاه آمار ایران در تشکیلات کلان دولت جمهوری اسلامی ایران، در قالب مؤسسه دولتی و وابسته به سازمان برنامه و بودجه کشور تعریف شده‌است. علاوه‌برآن، مرکز آمار ایران دارای جایگاه قانونی دیگری نیز با عنوان دبیرخانه شورای‌عالی آمار (بالاترین مرجع سیاست‌گذاری در زمینه آمارهای رسمی درکشور) به منظور ایجاد هماهنگی و هدایت نظام آماری کشور می‌باشد. با معرفی مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور در سال ۱۳۹۰، ساختار تشکیلاتی این مرکز با هدف انجام مأموریت‌های نوین درقالب سه معاونت، حوزه ریاست و پژوهشکده آمار (به صورت مستقل) به شرح زیر مورد بازنگری و تصویب قرارگرفت. روسای پیشین مرکز آمار ایران به ترتیب زیر بوده‌اند.در سال ۱۳۹۰ برپایه تصویب هیئت دولت دهم بر خلاف دوره‌های قبلی سرشماری پس از ۵ سال انجام شد و در سال ۱۳۹۳ در دولت یازدهم بازهٔ زمانی سرشناسی را به علت هزینه‌های زیاد آن به ۱۰ سال افزایش دادند. طبق گفته رئیس ادارهٔ آمار ایران در سرشماری سال ۱۳۹۰ به صورت مستقیم ۷۰ هزار نفر درگیر سرشماری بودند که هزینه‌ای بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان در پی داشته‌است. جمعیت‌شناسی ترکیه
ساختار سنی "۰–۱۴ سال:" ۲۴٫۲۶ ((مرد ۱۰٬۰۸۵٬۵۵۸ / زن ۹٬۶۲۷٬۹۶۷) "۱۵ تا ۲۴ سال:" ۱۵٫۸۸٪ (مرد ۶٬۵۸۹٬۰۳۹ / زن ۶٬۳۱۱٬۱۱۳) {سخ}} "۲۵–۵۴ سال:" ۴۳٫۲۶ ((مرد ۱۷٬۷۹۸٬۸۶۴ / زن ۱۷٬۳۴۹٬۲۲۸) ۵۵–۶۴ سال: ۸٫۸۲٪ (۳٬۵۵۷٬۳۲۹ مرد / زن ۳٬۶۰۶٬۱۲۰) "۶۵ سال و بالاتر:" ۷٫۷۹٪ (مرد ۲٬۸۲۵٬۷۳۸ / زن ۳٬۵۰۶،283) (2018 Est.) سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)
سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵ سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران بود که در پائیز ۱۳۸۵ در سراسر کشور به اجرا درآمد. شروع این سرشماری در تاریخ ۶ آبان ۱۳۸۵ بود. این سرشماری دارای ویژگی‌هایی بود که آن را از سرشماری‌های پیشین متمایز می‌کرد. از نظر شیوه اندازه‌گیری صفات، این سرشماری نخستین سرشماری کشور بود که روش سرشماری همراه با نمونه‌گیری در آن پیاده شد. طبق این سرشماری، جمعیت کل ایران در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۰۴۹۵۷۸۲ نفر بود که از این تعداد ۵۰/۸۸ درصد مرد و ۴۹/۱۲ درصد زن بودند. همین‌طور متوسط بعد خانوار ۴/۰۳ نفر محاسبه شد. جمعیت سالمند یا جمعیت بالای ۶۰ سال ایران در این آمارگیری، ۵ میلیون نفر بود (۷/۴ درصد جمعیت کل کشور) که پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۴۳۰ این عدد به ۲۵ میلیون نفر برسد. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
بانک جهانی در ماه آوریلِ (سال ۲۰۱۸) چشم‌انداز اقتصاد ایران را مثبت توصیف کرده‌بود و نرخ رشدی بیش از ۴ درصد در سال ۲۰۱۸ را نوید داد. صندوق بین‌المللی پول نیز همچنین در ماه مارس رشد ۴ درصدی را پیش‌بینی کرده بود، اما، با تغییر برآوردش در ماه سپتامبر، رشد منفیِ ۱٫۵ درصدی را برآورد کرد؛ و همچنین، طبق این برآورد کرد نرخ بیکاری به ۱۲٫۸ درصد «افزایش»، و نرخ تورم نیز به ۲۹٫۶ درصد افزایش می‌یابد که بیانگر رکود تورمی است. رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۹ به منفی ۹٫۵ درصد رسید. رشد جمعیت
جمعیت جهان در سال ۲۰۱۴ به ۸/۱ میلیارد نفر رسیده بود. از این میان، ۲/۱ میلیارد نفر در کشورهای توسعه یافته و ۶ میلیارد در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کردند (Population Reference Bureau, ۲۰۱۴). رشد پُرشتاب جمعیت، تقاضا برای زمین، غذا و آب آشامیدنی را به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه افزایش می‌دهد. رشد جمعیت در مقیاس جهانی تنش زیادی را بر منابع آب در دسترس وارد می‌کند. پیش‌بینی می‌شود، ۴۷ درصد از جمعیت جهان تا سال ۲۰۳۰ تحت تنش آبی شدید قرار گیرند؛ بنابراین تأمین آب سالم یکی از اولویت‌های مهم بسیاری از کشورها خواهد بود. استان همدان
استان همدان با مساحت ۱۹۴۹۳ کیلومتر مربع، ۱/۲ درصد از مساحت کل کشور را در بر می‌گیرد، در حالی که ۲/۴۲ درصد از کل جمعیت کشور را در خود جای داده‌است. استان همدان در سال ۱۳۹۰، ۱٬۷۵۸٬۲۶۸ نفر سرشماری گردید. در این سال بعد خانوار ۵/۳ نفر، نسبت جنسی ۱۰۱، ۵۰/۲ درصد از جمعیت مرد، ۴۹/۸ درصد از جمعیت زن و میزان شهرنشینی ۵۹/۲ درصد بوده‌است. تراکم نسبی ۸۸ نفر در کیلومتر مربع استان همدان را در ردیف یکی از پرتراکم‌ترین استان‌های کشور قرار داده‌است. به‌ترتیب شهرستان‌های همدان، نهاوند، و بهار با تراکم‌های نسبی جمعیت ۲۱۰، ۱۱۸ و ۹۲ نفر در کیلومتر مربع پرتراکم‌ترین شهرستان‌های استان را تشکیل می‌دهند. برخورداری استان همدان از آب و هوای معتدل، زمین‌های هموار و حاصل‌خیز، کوهپایه‌ها، بهداشت و درمان از عوامل تراکم جمعیت بالاست. در همه جای استان، جمعیت به‌طور یکنواخت پراکنده نشده‌است. پرتراکم‌ترین شهرستان استان، همدان با ۱۵۶ نفر و کم‌تراکم‌ترین شهرستان استان، فامنین با ۳۲ نفر در کیلومتر مربع بوده‌است. از دلایل تراکم زیاد جمعیت در شهرستان همدان می‌توان به مرکزیت اداری و سیاسی استان، مهاجرپذیر بودن این شهرستان، مرکز خدمات رسانی، برخورداری از مراکز علمی و دانشگاهی، شرایط اشتغال بهتر، درآمد بیشتر و غیره اشاره نمود. مهاجرت از روستا به شهر در زمره مهم‌ترین مسائل اجتماعی و اقتصادی استان به‌شمار می‌آید. بیکاری و نبود فرصت‌های شغلی، درآمد کم در بعضی نقاط روستایی، نداشتن زمین کشاورزی، کمبود امکانات و مشکلات زندگی در روستا، وابستگی فامیلی در شهر و غیره باعث شده تا روستائیان به شهرهای استان یا به خارج از استان مهاجرت کنند. البته نرخ موالید در استان بالاست، ولی به دلیل عدم توسعه اقتصادی، استان دچار مهاجرفرستی شده‌است، لذا استان همدان یک استان مهاجرفرست است. به جز شهرستان همدان که رشد جمعیت مثبت داشته در بقیه شهرستان‌های استان بین دهه ۸۵ ‒ ۱۳۷۵ رشد جمعیت منفی بوده‌است. ایران
ایران شمار قابل توجهی از مهاجران خارجی را میزبانی می‌کند. بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، مهاجران ساکن ایران، به ترتیب، بیشتر از افغانستان (یک میلیون و ۵۸۴ هزار تن)، عراق (۳۴ هزار و ۵۰۰ تن) و پاکستان (۱۴ هزار و سیصد تن) هستند. طبق این آمار، استان سکونت معمول این مهاجران، برای افغان‌ها تهران و برای عراقی‌ها و پاکستانی‌ها قم بوده‌است. میزان مهاجرت از ایران نیز قابل توجه است. در سال ۱۳۹۶، حسین عبده تبریزی اعلام کرد که یک و نیم میلیون ایرانی در صف مهاجرت به کشورهای کانادا و استرالیا قرار دارند. پس از انقلاب ۱۳۵۷، چندین موج مهاجرتی در ایران به راه افتاد؛ موج نخست به دلایل سیاسی، بلافاصله پس از انقلاب ۱۳۵۷ و بیشتر به سمت ایالات متحده، موج دوم به دلایل سیاسی-عقیدتی در ابتدای دههٔ ۱۳۶۰ و بیشتر به سوی اروپا، موج سوم با دلایلی چون کسب کیفیت زندگی و رفاه بالاتر به سمت کشورهایی همانند کانادا و استرالیا و موج چهارم که به دلایل سیاسی رخ داد و از سال ۱۳۸۸ آغاز شد. بحران‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران در ابعاد تظاهرات سراسری نمود پیدا کرده و با همراهی بلایای طبیعی، بر دشواری زندگی در این کشور افزوده‌اند؛ این شرایط، انگیزه‌ها برای مهاجرت از ایران را افزایش داده‌است. برآوردهای زیادی از خسارت سنگین مهاجرت سرمایه‌داران و فرار مغزها از ایران انجام شده که برخی از آنان، از سوی منابع رسمی این کشور تأیید شده‌اند. زنان در ایران
گذشته از تحصیل، رفسنجانی تمرکز زیادی بر تنظیم خانواده و بهداشت در سراسر ایران داشت و زنان نقش اصلی را در این زمینه داشتند. جمعیت ایران در طول دهه ۱۹۸۰ با وجود جنگ ایران و عراق به اوج خود رسید، در حالی که میزان زاد و ولد در سال ۱۹۸۳ به ۳٫۹ رسید، که دو برابر میانگین جهانی است. کلینیک‌های بهداشتی زنان در سراسر کشور تأسیس شد. تا سال ۱۹۹۴، بیش از ۱۰ هزار مرکز بهداشتی در ایران وجود داشت و راه‌های پیشگیری از بارداری در دسترس زنان قرار می‌گرفت. جمعیت‌شناسی ایران
بنابراین بر اساس سناریوهای مختلف در سال ۱۴۳۰ برای جمعیت ایران داریم: نمای کلی ایران
جمهوری اسلامی ایران یا ایران یک کشور مستقل واقع در جنوب غربی آسیا و خاور میانه است. ایران از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس و از شمال به دریای خزر متصل است. تشیّع دین رسمی و فارسی زبان رسمی ایران است. ایران با مساحت ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع هفدهمین کشور وسیع دنیا محسوب می‌شود. ایران بیش از ۸۴ میلیون نفر جمعیت دارد. ایران از شمال با ارمنستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان، از شرق با افغانستان و پاکستان و از غرب با عراق و ترکیه همسایه است. هم‌چنین از طریق دریای خزر مستقیماً با روسیه و قزاقستان مرتبط است. ایران یکی از قدیمی‌ترین خاستگاه‌های تمدن بشری در جهان به حساب می‌آید. تمدن در این کشور از ۴٬۰۰۰ سال پیش از میلاد (بیش‌از ۶۰۰۰ سال قبل) وجود داشته‌است. در طول تاریخ ایران از نظر جغرافیای کشور پراهمیتی بوده‌است. سیاست در ایران بر اساس قانون اساسی که در سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۷ شمسی) به تصویب رسید، بنا شده‌است. قدرتمندترین فرد در ایران، در حال حاضر رهبر جمهوری اسلامی ایران یعنی سید علی خامنه‌ای است. زنان در ایران
بر پایه گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر، طرحی که با نام «جوانی جمعیت و حمایت از خانواده» در دستور کار دولت جمهوری اسلامی، قرار گرفته، حقوق زنان را بیش از پیش، نقض می‌کند. این سازمان، همچنین، قانون مصوب مجلس شورای اسلامی ایران برای «افزایش جمعیت»، ناقض حقوق حقوق بانوان دانسته که تندرستی و زندگی‌شان را به خطر می‌اندازد. تشویق سران نظام جمهوری اسلامی ایران به افزایش جمعیت، در حالی است که ایران با چالش‌های عمده‌ای نظیر فقر، کم‌آبی و بیکاری… روبه‌روست. جمعیت روستاهای ایران
این مقاله به روستاهای ایران از نگاه علم جمعیت شناسی پرداخته و اندازه، ساختار و توزیع جمعیت را تشریح و به روند تغییرات جغرافیایی جمعیتی و تأثیرات اجتماعی و اقتصادی آن (مانند منابع نیروی کاری و تعداد مشاغل) می‌پردازد. کرج
تراکم جمعیتی بسیار بالا در کرج یکی از مشکلات مهم این شهر است که باعث بروز مشکلات بسیار جدی در کرج شده‌است. تراکم جمعیتی در کرج ۸۹۱ تن است که ۱۹ برابر متوسط کشوری است. در اوایل انقلاب اسلامی، کرج ۲۵۰ هزار تن سکنه داشت اما امروزه ۱٬۵۹۲٬۴۹۲ تن جمعیت دارد در حالی که زیرساخت‌های موجود جوابگوی جمعیت یک‌ونیم میلیون نفری کرج نیست. مهم‌ترین علت افزایش تراکم جمعیتی شهر، مهاجرت بالای افراد از اقصی نقاط کشور و نیاز این جمعیت به مسکن می‌باشد که آپارتمان نشینی و ساخت و ساز انبوه در کرج و به طبع این اتفاق، تراکم جمعیتی شهر را به شدت افزایش داده‌است . از سوی دیگر افزایش نیافتن امکاناتی نظیر سرانه فضای سبز و آموزش به تناسب افزایش جمعیت و به‌طور کلی غالب شدن سرانه مسکن بر سرانه فضای سبز، آموزش و بهداشت باعث بروز مشکلات شهری شده‌است. سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران
جمعیّت ایران و رشد متوسط آن در طی دهه‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵ نظام جمهوری اسلامی ایران
جمهوری اسلامی در ادامه بحران جهش نرخ ارز در سال ۱۳۹۷ با یک بحران اقتصادی مواجه است. استیو هانکه، اقتصاددان آمریکایی، نرخ تورم در اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۷ را تا ۱۱۷ درصد تخمین زده بود که ده تا ۱۲ برابر بیشتر از نرخ اعلام شده رسمی است. او در فروردین ۱۳۹۸، فهرستی از کشورهای فلک‌زده جهان منتشر کرد که ایران بخاطر وضعیت اقتصادی بحرانی و تورم بالا در کنار ونزوئلا که اقتصاد فروپاشیده‌ای دارد، یکی از کشورهای فلاکت‌زده معرفی شده بود. همچنین وی معتقد است که حتی اگر تحریم‌ها رفع شود «ورود ایران به اقتصاد جهانی کند خواهد بود». بخش‌های کردنشین ایران
جمعیت ایران بالغ بر ۷۵٬۱۴۹٬۶۶۹ تن (سرشماری سال ۱۳۹۰) و ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ تن (سرشماری سال ۱۳۹۵) و وسعت ایران ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع است بنابراین سه استان عمدتاً کرد نشین در سال ۱۳۹۰ در حدود ۴٬۵۱ درصد وسعت ایران و در حدود ۵٬۳۱ درصد از جمعیت ایران در سال ۱۳۹۰ و ۵٬۱۷ درصد از جمعیت ایران در سال ۱۳۹۵ را تشکیل می‌دهد که نشان دهنده کاهش درصد جمعیت این چهار استان به جمعیت کل کشور طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ می‌باشد (رشد کمتر جمعیت نسبت به بقیه مناطق و مهاجرت منفی داخلی یا خارجی). جمعیت کل این سه استان در سال ۱۳۹۵ بر اساس سرشماری ۱۳۹٬۱۳۲ نفر نسبت به سال ۱۳۹۰ افزایش یافته‌است (به‌طور میانگین سالانه ۲۷٬۸۲۷ نفر). سیاست‌های کلی جمعیت
«سیاست‌های کلی جمعیت» در ایران جزو سیاست‌های کلی نظام است که در مجمع تشخیص مصلحت نظام موضوع آن مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و متن پیش‌نویس آن به رهبر ایران ارائه و پس از امضای وی ابلاغ می‌شود. سیاست‌های کلی جمعیت جزو اسناد بالا دستی ایران است که در واقع سیاست افزایش جمعیت را جایگزین سیاست تحدید جمعیت می‌کند. این سیاست‌ها به موضوعاتی همچون «ضرورت افزایش جمعیت و ابعاد مختلف جمعیت از جمله فرزندآوری، تسهیل ازدواج و تحکیم خانواده، بهداشت باروری، ترویج سبک زندگی ایرانی - اسلامی، توانمند سازی جوانان، تکریم سالمندان، تقویت مولفه های هویت بخش ملی، محیط زیست، آمایش سرزمین و رصد تحولات جمعیتی» می‌پردازد. بحران اقتصادی ایران ۱۴۰۰-۱۳۹۷
بحران اقتصادی سال ۱۳۹۷–۱۴۰۰ ایران در ادامه بحران جهش نرخ ارز در ایران در سال ۱۳۹۷ نمایان شد. کنترل جمعیت
کشور ایران از دهه ۱۳۲۰ تاکنون دو بار در سال‌های ۱۳۴۶ (به دلیل مهار تدریجی مرگ و میر و دارا بودن باروری طبیعی کنترل نشده) و ۱۳۶۸ (به دلیل نیاز به فرصت برای ترمیم بعد از جنگ)، سیاست کنترل جمعیت را در راستای تعدیل آهنگ رشد جمعیت تجربه کرده‌است. NEET
نرخ NEET درحالی در کشورهای توسعه‌یافته حدود ۲ تا ۱۰ درصد بوده که این میزان طی سال ۹۷ در ایران نزدیک به ۳۰ درصد (جمعیتی برابر ۳٫۱ میلیون نفر جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله) بوده‌است. اینکه ۳۰ درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۴ساله مشغول هیچ فعالیتی، هیچ مهارت‌آموزی و هیچ شغلی نیستند، خود علاوه‌بر اینکه از طریق نرخ سر باری و نرخ وابستگی می‌تواند فشار سنگینی را بر خانوارها تحمیل کرده، زمینه بزهکاری و آسیب‌های اجتماعی را نیز فراهم سازد، در مرتبه بعدی در سطح ملی نیز می‌تواند به‌عنوان یک تهدید امنیتی محسوب شود. برای مثال اگر نگاهی به سن افراد شرکت‌کننده در تجمعات دی‌ماه ۹۶ و همچنین آبان ۹۸ داشته باشیم، ترکیب سنی به‌نفع جوانانی است که در سن NEETها (سن ۱۵ تا ۲۴ سال) قرار دارند. از نتایج دیگر این گزارش، مطابقت نرخ بالای NEETها با الگوی جغرافیایی پراکنش اعتراضات معیشتی در دو دوره دی‌ماه ۹۶ و آبان‌ماه ۹۸ است، به‌طوری که استان‌های گلستان، هرمزگان، کرمانشاه، لرستان، آذربایجان‌غربی، خوزستان، کردستان، همدان، بوشهر و خراسان‌رضوی در حالی ازجمله استان‌های دارای بالاترین نرخ NEETها هستند که در دو مقطع تاریخی دی‌ماه ۹۶ و آبان‌ماه سال جاری شاهد اعتراضات و تجمعات خیابانی بوده‌اند پیری ژاپن
ترکیب سن جمعیتی ژاپن از ۱۹۴۰ تا ۲۰۱۰، با پیش‌بینی‌های مربوط به سال ۲۰۶۰ روندهای جمعیتی در حال تغییر در روابط بین نسل‌های مختلف و ایجاد مسئولیت‌های جدید دولتی و بسیاری از جنبه‌های زندگی اجتماعی ژاپن تغییر به وجود آورده‌است. پیری و کاهش جمعیتی که در سن کار هستند نگرانی‌هایی را در مورد آینده نیروی کار کشور، پتانسیل رشد اقتصادی و توانایی پرداخت حقوق بازنشستگی و خدمات بهداشتی ملی ایجاد کرده‌است. پراکنش مردم آذری
بر طبق گزارش دانشنامه اتنولوگ در سال ۲۰۱۳ میلادی که از جمعیت ۷۰٬۴۹۶٬۰۰۰ نفری، در حدود ۱۵٫۵ میلیون نفر آذری در ایران سکونت می‌کنند.(حدود ۲۰٪ از جمعیت ایران) بنیاد آمریکای نوین در سال ۲۰۰۹ گزارش داد که جمعیت مردم آذری در ایران ۲۱٫۶ درصد از کل جمعیت کشور است. بر اساس اعلام پژوهش‌های انجام شده توسط اطلاعات‌نامه جهان سازمان سیا و کتابخانه ملی کنگره ایالات متحده آمریکا آذری‌ها ۱۶٪ از بافت قومی ایران را تشکیل می‌دهند. (حدود ۱۲–۱۳ میلیون نفر از ۷۷ میلیون نفر فعلی) دانشنامه لوک‌لکس نیز ۱۷٪ از جمعیت ایران معادل با ۱۲ میلیون از حدود ۷۰ میلیون نفر را، اقوام آذری برآورد کرده‌است. دانشنامه بریتانیکا جمعیت آذری‌ها در ایران را ۱۵ میلیون نفر و گویشوران زبان‌های ترکی را ۱/۴ از کل اقوام ایران اعلام کرده‌است؛ که اکثر آنان را، متکلمان زبان ترکی آذربایجانی تشکیل می‌دهند. همچنین گروه بین‌المللی حقوق اقلیت‌ها؛ ۲۴٪ از بافت قومی ایران معادل با ۱۶ میلیون نفر را از قومیت آذری برآورد کرده‌است. تورم منفی
طبق گزارش بانک مرکزی ایران در خصوص اعلام شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در سال‌های ۱۳۱۵ الی ۱۳۹۱، نرخ تورم در ایران طی سال‌های ۱۳۲۴، ۱۳۲۵ و ۱۳۲۹ به ترتیب با ثبت رکوردهای -۱۴٫۴ درصد، ۱۱٫۵ درصد و -۱۷٫۲ درصد منفی شده‌است. تراکم جمعیت
تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای ایران از طیف وسیعی برخوردار است، به طوری که کم تراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، خرمشهر (با تراکم ناخالص ۸/۵ نفر در هکتار) و اقلید (۶/۶ نفر در هکتار) می‌باشند. در مقابل پرتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، بندر ترکمن (۵۰۹ نفر در هکتار)، زرقان (۸۵۵/۹ نفر در هکتار)، و گوهردشت (۱۱۱۳ نفر در هکتار) می‌باشند. (مرکز آمار ایران، ۱۳۷۲) گرچه میان و به متوسط تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ایران (۴۵/۴ نفر در هکتار) نزدیک است. تراکم ناخالص مسکونی در ۸۷ درصد شهرهای ایران کمتر از ۱۰۰ نفر می‌باشد که از این میان تراکم ۵۰ درصد شهرها کمتر از ۵۰ نفر در هکتار و ۳۷ درصد شهرها بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. همچنین می‌توان گفت که تراکم در شهرهای بزرگ بیشتر از تراکم در شهرهای کوچک و عمدتاً بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. به عنوان مثال، تراکم ناخالص مسکونی در مراکز استان‌ها به ویژه کلان‌شهر‌های کشور، در همین سطح قرار دارد. استان لرستان
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت استان لرستان دوره در سال ۱۳۹۰ برابر با ۱٬۷۵۴٬۲۴۳ نفر بوده‌است که ۲٫۳ درصد از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهد. تراکم جمعیت استان لرستان در همین سال برابر با ۶۲ نفر در هر کیلومتر مربع بوده‌است. همچنین طی دوره پنج ساله ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰، متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت استان لرستان ۰٫۴۴ درصد بوده‌است. در سرشماری سال سرشماری ۱۳۸۵، جمعیت لرستان ۱٫۷۱۶٫۵۲۷ نفر گزارش شده‌بود. تعداد خانوارهای استان لرستان در سال ۱۳۹۰ برابر با ۴۶۲٬۵۲۸ نفر بوده‌است. تعداد خانوارهای لرستان در سال ۱۳۸۵ برابر ۳۸۴٬۰۹۹ نفر بوده‌است. به این ترتیب طی یک دوره پنج ساله تعداد خانوارهای لرستانی بیش از ۲۰ درصد رشد کرده‌است. بر اساس همین سرشماری، جمعیت شهرنشین استان لرستان در سال ۱۳۹۰ برابر با ۱٬۰۷۵٬۹۵۱ نفر بوده‌است که نسبت به سال ۱۳۸۵ از رشدی برابر با ۵٫۵ درصد برخوردار بوده‌است. به این ترتیب ضریب شهرنشینی در استان لرستان ۶۱٫۳ درصد است. فهرست استان‌های ایران
از لحاظ وضعیت تراکم جمعیت استانهای کشور، استان تهران پرتراکم‌ترین و استان خراسان جنوبی کم‌تراکم‌ترین استانهای کشور می باشند.