جنبش فرهنگ آزاد با چه هدفی شکل گرفت؟
جنبش فرهنگ آزاد
اوایل ۱۹۹۴ زیرمجموعهٔ جنبش فرهنگ آزاد با نام جنبش موسیقی آزاد توسط رام سامودرالا به صورت وب و با محبوبیت فلسفه موسیقی آزاد آغاز به کار کرد. جنبش برمبنای ایدهٔ نرم‌افزار آزاد توسط ریچارد استالمن بود و با جنبش هنر باز که در حال شکل‌گیری بود و جنبش اطلاعات باز همزمان شد (به همان اندازهٔ "جنبش فرهنگ آزاد" به آن ارجاع داده شده) فلسفهٔ موسیقی آزاد از سه روش برای تشویق داوطلبانه نشر کپیبرداری بدون محدودیت بر مبنای این حقیقت که کپی‌های ضبط شده‌ها و اجراهای موسیقی می‌توانند با دقت کامل و راحتی حاصل از استفاده از اینترنت ایجاد شوند و منتشر شوند، استفاده می‌کند. متعاقباً گزارش‌هایی دربارهٔ جنبش موسیقی آزاد توسط رسانه‌های گوناگونی شامل بیلبورد (مجله)، فوربز، مجلهٔ موسیقی اورجینال لوی، رادیکال آزاد نیویورک، وایرد و نیویورک تایمز منتشر شد. همراه نرم‌افزار آزاد و لینوکس (یک سیستم‌عامل آزاد)، مجوزهای کپی‌لفت، انفجار وب و ظهور همتا به همتا (رایانه) و فشرده‌سازی با اتلاف و با وجود تلاش‌های صنعت موسیقی، موسیقی آزاد به یک واقعیت در اوایل قرن ۲۱ام تبدیل شد.
انقلاب فرهنگی ایران
صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بر این باور است که انقلاب فرهنگی دو هدف اصلی داشت که گذشت زمان اثبات کرد که هیچ‌کدام از این دو هدف قابل دسترسی نیستند: هدف اول این بود که دانش علمی و فنی را به گونه‌ای طراحی کنند که برآورنده نیازهای کشورهای جهان سومی مانند ایران باشد زیرا اعتقاد آن سال‌ها این بود «یک فارغ‌التحصیل مهندسی دانشگاه ایران می‌تواند در صنایع پیشرفته کشورهایی چون فرانسه و آمریکا بیشتر کارایی داشته باشد تا در ایران… در خصوص حوزه علوم انسانی این اعتقاد وجود داشت که دروسی که در حوزه علوم انسانی در دانشگاه‌های ایران تدریس می‌شود غرب محور هستند و برمبنایی فلسفه و جهان بینی سکولاریسم غربی استوار هسنند. در یک جامعه اسلامی که ۹۸ درصد آن به شکل گرفتن یک نظام اسلامی رای داده‌اند باید علوم انسانی تدریس شود که به جای نگاه غرب محور نگاه اسلام محور داشته باشد». عدم دستیابی به این اهداف از یک طرف، و هزینه روزافزون بسته شدن دانشگاه‌ها از طرف دیگر، نهایتاً باعث تصمیم شورای انقلاب فرهنگی به بازگشایی دانشگاه‌ها شد. محمدهاشم میوندوال
شعار میوندوال پدیدآوردن یک انقلاب فرهنگی بود و این انقلاب بر پایه عقیده مترقی و دموکرات (دموکرات مترقی) باید استوار می‌بود. جنبش فرهنگ آزاد
علاوه بر این، برخی استدلال می‌کنند که اتمسفر مناظره کپی‌رایت تغییر کرده و جنبش فرهنگ آزاد باید از تولیدکنندگان فرهنگ در برابر شرکت‌ها دفاع کند اما الان این باعث ضرر زدن به تولیدکنندگان آثار فرهنگی کوچکتر می‌شود. فن‌شناس و موزیسین برجسته جارون لانیر و بسیاری دیگر از این چشم‌انداز بحث می‌کنند. سینمای ایران
از سال ۱۳۵۹ انقلاب فرهنگی به راه افتاد؛ دانشگاه‌های ایرانی تعطیل گشته و تمام رسانه‌های گروهی، سازمان‌های خبری و انتشارات ایرانی، به نظارت دولت انقلابی درآمدند. مقام رهبری انقلاب فرهنگی را به روشنی اعلام کرد: «ما همهٔ نشریات، رادیو و تلویزیون و سینماها را از فساد پاک خواهیم کرد. همه چیز باید در خدمت اسلام باشد.» کمی بعد، نمایان گردید که جمهوری اسلامی می‌خواهد سینما را نیز کاملاً زیر سلطهٔ خود داشته باشد و فیلم‌سازان دگراندیش ایران، در سینمای آیندهٔ این کشور، جایی ندارند. موجی از پاکسازی انقلابی در همگی رشته‌های هنری ایران پدیدار شد و بسیاری از هنرمندان، به همکاری با شاهنشاهی پهلوی متهم گردیدند. مؤسسه دانش آزاد
کنفرانس دانش آزاد، فناوری آزاد (FKFT) یک رویداد است که تولید و به اشتراک گذاری محتوای آموزشی را در زمینهٔ نرم‌افزار آزاد و استانداردهای باز هدف قرار می‌دهد. این رویداد اولین بار در سال ۲۰۰۸ در شهر بارسلونا و توسط پروژهٔ SELF و مؤسسه دانش آزاد برگزار شد. صنعت فرهنگ
مفهوم صنایع فرهنگی یا صنعت فرهنگ در زمان جنگ جهانی دوم و در مکتب فرانکفورت برای توصیف صنعت قدرتمند فیلم سازی آمریکا به وجود آمد. براساس تعریفی متداول، صنایع فرهنگی متشکل از بنگاه‌هایی است که برای عموم مردم، اطلاعات و سرگرمی‌های آموزشی، علمی و فرهنگی در شکل‌های گوناگونی طراحی، تهیه و تکثیر می‌کنند. هدف این صنایع، مفهوم سازی، هماهنگ سازی، تولید و ارتقا و تجارت کالاهای فرهنگی در قالب‌های مختلف اعم از کتاب، مجله، روزنامه، فیلم، محصولات صوتی، تصویری، نوار ویدئو و کاست، نرم‌افزار، لوح فشرده است. در جهان امروز، صنایع فرهنگی سهم بسزایی در دسترسی افراد به اطلاعات، آموزش و فرهنگ و همچنین اشتغال زائی دارند و نقش مهمی در ارائهٔ تصویر فرهنگی یک کشور یا ملت و ایجاد جایگاه مناسب در اقتصاد بین‌المللی ایفا می‌کنند.(کاملا اشتباه است) نهضت آزادی ایران
نهضت آزادی ایران در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۰ توسط مهدی بازرگان، در مخالفت با شاه و با هدف مبارزه با استبداد و کسب آزادی‌های اساسی مبتنی بر ارزش‌های اخلاقی و اسلامی تأسیس شد. این تشکل از ابتدا گرایش‌های ملی و مذهبی داشت و در برگیرندهٔ طیف‌های روشنفکر و ملی - مذهبی بود. سابقه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و اسلامی پایه‌گذاران این گروه به سال‌های ۱۳۲۰ و جریان نهضت ملی ایران در زمان دکتر مصدق می‌رسید. به غیر از بازرگان از دیگر بنیانگذاران مشهور نهضت آزادی می‌توان به سیدمحمود طالقانی، یدالله سحابی، محمدرحیم عطایی، عباس رادنیا، حسن نزیه، منصور عطائی، عباس سمیعی، احمد صدر حاج سید جوادی، حسن حبیبی و عباس شیبانی اشاره کرد. آزادی سینه‌لختی
آزادی سینه‌لختی یک جنبش سیاسی و فرهنگی است که هدفش تغییر قوانین به منظور اجازه دادن به زنان برای حضور سینه‌لختی در اجتماع و ایجاد برابری با مردان در این زمینه است. این جنبش یک فرم از برابری جنسیتی است. این جنبش به دنبال این است که قوانین را به شکلی تغییر دهد که حق زنان محدود نشده و آن‌ها بتوانند بدون محدودیت زمانی و مکانی از آزادی نپوشاندن پستان در مکان‌های عمومی بهره ببرند. جنبش فرهنگ آزاد
سازمان دانشجویی با نام دانشجویان برای فرهنگ آزاد وجود دارد که گاهی به اشتباه «جنبش فرهنگ آزاد» خوانده می‌شوند اما این نام رسمی آن‌ها نیست. این سازمان بخشی از یک جنبش بزرگتر است و اولین شعبهٔ آن در سال ۱۹۹۸ در کالج سوارتمور آغاز به کار کرد و سال ۲۰۰۸ سازمان ۲۶ شعبه داشت. ویکی‌نبشته
ویکی‌نِبشته (کتابخانهٔ آزاد) یکی از پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا است که هدف از آن فراهم‌آوردن مجموعه‌ای آزاد از کتاب‌ها، نوشتارها و متون و مراجع بنیادین دیگر به همهٔ زبان‌ها است. ترجمهٔ متون بنیادین به زبان‌های گوناگون نیز از اهداف این پروژه است. مطالعات فرهنگی
گرامشی با این آغاز کرد که در غرب، ارزش‌های فرهنگی بورژوایی به مسیحیّت گره خورده، و بنابراین جدل علیه فرهنگ مستولی، بیشتر آداب و ارزش‌های مذهبی را باید هدف بگیرد. او تحت تأثیر قدرتی که کاتولیسیسم رومی بر اذهان مردم داشت و مراقبتی که کلیسا از مانع شدن فاصله افتادن بین دین تحصیل‌کرده‌ها و غیرآن می‌ورزید، قرار گرفت. گرامشی معتقد بود که وظیفه مارکسیسم این بود که انتقاد کاملاً عقلانی از دین را – که در انسان‌گرایی رنسانس اتّفاق افتاد – با مؤلّفه‌هایی از اصلاح‌گری – که درخواست عمومی بود – پیوند بزند. در نظرگاه گرامشی، مارکسیسم در صورتی می‌توانست دین را ملغی کند که به نیازهای روحی مردم توجّه می‌داشت و با این‌کار مردم باید تشخیص می‌دادند که این تجلّی تجریه خودشان است. آموزش عالی در ایران
این نهاد رسالت امر برنامه‌ریزی رشته‌های مختلف و خط مشی فرهنگی آِینده دانشگاه‌‌ها را بر اساس فرهنگ اسلامی به صورت متمرکز عهده دار شد. از جمله وظایف آن تعیین ضوابط و شرایط تشکیل محل دانشگاه‌ها و دانشکده‌‌ها و تشکیل رشته بود. ستاد انقلاب فرهنگی در سال 63 ‬به شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر نام داد. که علاوه بر تدوین اصول سیاست فرهنگ نظام جمهوری اسلامی ایران و تعیین اهداف برنامه‌های فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و علمی، نظارت و ارزشیابی امور کتاب‌‌های درسی نیز از جمله وظایف این شورا گردید. شورای عالی فرهنگ
شورای عالی فرهنگ از عالی‌ترین نهادهای دولتی فرهنگی و بالاترین نهاد در ساختار آموزش و پرورش ایران در عصر پهلوی بود که بین ۱۳۱۷ و ۱۳۴۶ فعالیت می‌کرد. محمد معین، محمد سام، حسین نصر، ابوالحسن شعرانی، محمود شهابی و یدالله سحابی برخی از اعضای آن بودند. شورای عالی فرهنگ در سال ۱۳۱۷ با تغییر نام «شورای عالی معارف» تشکیل و مرجعی قانونی برای نظارت بر فعالیت‌ها و تدوین مقررات آموزشی تعیین شد. از مهمترین اقدامات آن توسعه دانشسراها، پایه‌گذاری اولین مدارس عشایری، انضمام بیمارستان‌ها به دانشکده پزشکی، تأسیس کتابخانه مرکزی دانشگاه و لایحه ترمیم حقوق معلمان بود. آموزش عالی در ایران
انقلاب فرهنگی ایران، به مجموعه‌ای از رویدادهای مرتبط با نظام آموزش عالی در جمهوری اسلامی ایران (به ویژه سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲ خورشیدی) گفته می‌شود که با هدف پاک‌سازی استادان و دانشجویانی که از دید حکومت جمهوری اسلامی ایران، «غرب‌زده» به‌شمار می‌رفتند، پا به عرصه وجود گذاشت. جنبش استقلال‌طلبی هند
تا سال ۱۹۰۰، اگرچه کنگره به صورت یک سازمان سیاسی کاملاً هندی ظاهر شده بود، ولی به دلیل شکست در جذب مسلمانان دستاوردها و موفقیت‌هایش تحلیل رفت، زیرا مسلمانان احساس می‌کردند که دارای تعداد نمایندگان مناسب در خدمات دولت نمی‌باشند. مبارزات اصلاح طلبان هندو در برابر تغییر مذهب، ذبح گاو، حفظ و حراست از زبان اردو در متون عربی موجب شد که مسلمانان به این فکر بیافتند که اگر قرار باشد کنگره به تنهایی نماینده مردم هند باشد، حقوق آن‌ها نادیده گرفته خواهد شد. سید احمد خان حرکتی را برای احیای مسلمانان آغاز کرد که با تأسیس کالج شرقی-انگلیسی موهامادان در ۱۸۵۷ در علیگره به اوج خود رسید. نام دانشگاه مسلمان علیگره را در ۱۹۲۰ به اوتار پرادش تغییر دادند. هدف این کالج آموزش دانش آموزان توانگر و دانا بود، با تأکید بر این موضوع که آموزه‌های اسلام با دانش مدرن غربی منافاتی ندارد. با این وجود تفاوت‌هایی که میان مسلمانان هندی وجود داشت مانع می‌شد که بتوان تمامی آن‌ها را به یک صورت از لحاظ فرهنگی احیا کرد. ژاک لانگ
بدون شک دوران ژاک لانگ در توسعه سیاست‌گذاری فرهنگی فرانسه بسیار مهم است. سیاست‌گذاری فرهنگی در این دوران میراث آندره مالرو است و فرانسه شاهد توسعه فرهنگی در عرصه‌های مختلف می‌باشد. محور اصلی سیاست فرهنگی این دوره را برخی اقتصاد مختلط فرهنگی نامیده‌اند. این سیاست مبتنی بر فعالیت بخش خصوصی از طرفی و حاکمیت اقتصاد رقابتی در عرضه کالاهای فرهنگی از طرف دیگر است. با وجود این نقش دولت بسیار برجسته و مداخله‌گری در عرصه فرهنگی است. با چنین رویکردی دولت در بخش‌های مختلف سرمایه‌گذاری می‌کند و با سیاست‌های حمایتی به دنبال توسعه فرهنگی است. این سیاست در سال‌های بعد از ژاک لانگ هم‌چنان ادامه داشت و میراث آن سرلوحه سیاست‌گذاری فرهنگی در دوره‌های بعدی تا امروز شد. از طرفی دیگر کشورهای اروپایی از فرانسه الهام گرفتند و با الگوی فرانسوی وزارتخانه‌های فرهنگ را در ساختمان دولت ایجاد کردند. بنابر این، اتفاق مهم این دوران نقش مهمی است که دولت در عرصه فرهنگی عهده‌دار می‌شود. دولت فرهنگی در این دوران را برخی دولت مبتکر امور فرهنگی[۸] نامیده‌اند (مولینیه، ۲۰۰۲، ۲۳). و در زمان ژاک لانگ اراده سیاسی قوی برای توسعه امور فرهنگی در دولت وجود داشت و شخص رئیس‌جمهور بسیار فعال بود. وزیر فرهنگ این دوران نیز چون آندره مالرو با انگیزه و اراده قوی به دنبال اجرای طرح‌های بزرگ فرهنگی بود. سائز معتقد است که ژاک لانگ رویکردی سنتی به تمرکززدایی داشت و بیشتر به تمرکززدایی هنری می‌اندیشید. به بیانی دیگر، او مانند مالرو بیشتر در اندیشه دموکراتیزه کردن هنر و فرهنگ بود. به همین دلیل، صندوق مناطق هنرهای مدرن یا فراک[۹] و صندوق مناطق امور موزه‌های یا فرام[۱۰] را تأسیس کرد. ژاک لانگ اعتقاد داشت که در جریان تمرکززدایی نقش دولت مرکزی و وزارت فرهنگ بسیار کاهش یافته‌است. جمله معروفش که ما در کشور ۳۶ هزار وزیر فرهنگ داریم نشان دهنده این نگرانی است. لانگ کوشید نقش دولت را دوباره تعریف نموده، وزارت فرهنگ با انعقاد قراردادهایی با مناطق مختلف این نقش را در هماهنگی توسعه فرهنگی مناطق دوباره تعریف کند. ژاک لانگ برای نهادینه کردن نقش وزارت فرهنگ در توسعه فرهنگی مناطق، دراک (مدیریت فرهنگی امور مناطق) را تأسیس کرد. دراک، در حکم نماینده دولت، نقش اساسی را در هماهنگی امور فرهنگی بر عهده گرفت. دراکها به یکی از نهادهای مهم فرهنگی در مناطق و استان‌ها تبدیل شده، هماهنگی امور توسعه فرهنگ و تمرکززدایی را عهده‌دار شدند. بر اساس منشور تمرکززدایی اول ژوئیه ۱۹۹۲ و تصمیمات سال ۱۹۹۸، دراکها هم‌چون بازوی فکری و اجرایی وزارت فرهنگ از نوعی استقلال در مدیریت بودجه فرهنگی مناطق برخوردار شدند (سائز، ۲۰۰۴). همان‌طور که گفته شد، در دوران ژاک لانگ نیز تمرکززدایی نه فقط در دستور کار دولت هم‌چنان باقی ماند بلکه شتاب بیشتری گرفت. با این تفاوت که لانگ با ابتکارهای بسیار نقش دولت را دوباره تعریف کرد و ضمن کاهش تصدی‌گری دولت، وزارت فرهنگ را که به حاشیه رانده می‌شد به متن فعالیت‌های فرهنگی کشور بازگرداند. د دل‌مشغولی اصلی لانگ همان دغدغه پایه‌گذار وزارت فرهنگ، یعنی آندره مالرو بود. او نیز چون همتایش بر دموکراتیزه کردن فرهنگ اصرار داشت و کوشید تا آنجا که ممکن است فرهنگ و هنر را در اختیار درصد بیشتری از مردم قرار دهد. ژاک لانگ نیز مانند مالرو به مردمی کردن هنر و آفرینش هنرهای مردمی و ساده می‌اندیشید و در تلاش بود هنر را از اشرافیت رهایی بخشد. نگریتود
نگریتود را می‌توان جنبشی نژادی علیه امپریالیسم فرانسه دانست. در قرن بیستم، فرانسه در بسیاری از کشورهای آفریقایی و جزایر هند غربی حضور نظامی و سیاسی داشت و فرهنگ و تفکر خود را در آن مناطق مسلط ساخته بود. همین موضوع سبب آن می‌شد که فرهنگ‌های بومی و سیاه‌پوستان آفریقایی نتوانند امکان بروز و اعتلا داشته باشند. همین کافی بود تا روشنفکران بومی و تحصیل کردهٔ سیاه‌پوست در کشور فرانسه به سرزمین مادری‌شان بازگردند و دربرابر این استیلا و استعمار به مبارزه برخیزند. البته جنس این مبارزه نه نظامی بلکه هنری و ادبی بود. این جنبش را سه دانشجوی سیاه‌پوست به نام‌های امه سزر، لئوپولد سدار سنگور و لیون داما بنیاد گذاشتند. آنها به همراه سایر هم‌راهان خود سعی کردند تا فرهنگ از دسته رفتهٔ سیاهان آفریقایی پیش از استعمار را بازیابی کنند و آنرا در مقابل فرهنگ اروپایی بگذارند تا در نهایت علیه استعمار و نژادپرستی بایستند. شعر سرودند، داستان نوشتند و محافلی را برگزار کردند و اینگونه مبارزه را ادامه دادند تا به جهانیان بقبولانند که سیاهان نژاد پست‌تر از اروپاییان نیستند. ادعای دیگر آنها این بود که آفریقایی‌ها نسبت به اروپائی‌ها از «احساسات» بیشتر و منطق و عقل‌گرایی کمتری برخوردارند. درنهایت باید گفت که هدف آنها از این دوگانه‌گرایی ایجاد تقرب و وحدت درمیان تمام سیاهان جهان بود. اعضای نگریتود آرا و نوشته‌های خود را در مجلهٔ فرانسوی زبان «ارفئوس سیاه» منتشر می‌کردند. در این مجله روشنفکران زیادی همچون ژان پل سارتر علیه استعمار قلمفرسایی می‌کردند. اصلاح‌طلبی در ایران
هدف محمدرضا پهلوی از اصلاحات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در واقع ایجاد جامعه مبتنی بر نظام سرمایه‌داری غرب بود. نهادهای مختلف مخصوصاً آموزش، رسانه‌های گروهی و بوروکراسی دولتی در حوزه‌های خانواده، مذهب و اقتصاد همگی در راستای سکولاریزاسیون فرهنگی به کار گرفته شدند که در درازمدت شتاب برای زدودن فرهنگ بومی و ترویج جنبه‌های سطحی فرهنگ غربی باعث بروز سرخوردگی و طغیان در میان آحاد جامعه شد. پیامد این اصلاحات از بالا این بود که فرایند شکل‌گیری طبقه پرولتاریای فاقد آگاهی و طبقه بورژوازی را تسهیل کرد. منظور غایی اصلاحات از بالا تأمین نیازهای سیاسی دیکتاتوری تجددگرای شاه بود و نیز تأمین شرایط ضروری برای گسترش بوروکراسی به اقصی نقاط مملکت و تقویت قدرت نیروهای نظامی. جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی
جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی ، جنبشی است که هدف آن ایجاد یک ارمنستان متحد و مستقل بود. مجموعه‌ای از عوامل مانند؛ جنبش‌های اجتماعی و فرهنگی که باعث ایجاد بیداری ملی ارمنی شد؛ و عوامل سیاسی و نظامی در طی و پیش از جنگ جهانی اول باعث به وجود آمدن جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی شود. سلطه فرهنگی
سلطه فرهنگی کلیه ظرفیت‌های فیزیکی و معنوی یک فرهنگ را برای معرفی خود به عنوان فرهنگ غالب بسیج می‌کند و می‌کوشد تا فرهنگ‌های دیگر را با رضایت خودشان تضعیف، مغلوب یا نابود کند. انگیزۀ این اقدام ممکن است ایجاد وابستگی زبانی، فرهنگی، هنری و غیره باشد و عمدتاً به مقاصد سیاسی انجام می‌شود. تسلط بر فرهنگ‌های دیگر با «رضایت خودشان»، مهم‌ترین وجه تفاوت این نوع سلطه‌گری با انواع دیگر آن است. بنیاد فرهنگ
بنیاد فرهنگ (به انگلیسی: Farhang foundation) بنیادی غیر مذهبی، غیر سیاسی و بدون منفعت واقع در لس آنجلس کالیفرنیا می‌باشد که برای تجلیل و ترویج هنر و فرهنگ ایرانی توسط گروهی از بشر دوستان در سال ۲۰۰۸ تأسیس شد. روند باکو
در جلسهٔ وزرای فرهنگ کشورهای عضو اتحادیه اروپا در روزهای ۲ و ۳ دسامبر سال ۲۰۰۸، به ابتکار جمهوری آذربایجان ۱۰ کشور اسلامی نیز دعوت گردیدند. نشست وزرای فرهنگ با حضور کشورهای اسلامی شکل جدیدی به خود گرفت. در این نشست که با مشارکت نمایندگان و مقامات بلند پایهٔ ۴۸ کشور اروپایی و مناطق همسایه آن، ۸ سازمان بین‌المللی و سازمان‌های غیردولتی برگزار گشت، "اعلامیه باکو جهت تقویت گفتگو میان فرهنگ‌ها به تصویب رسید. بر اساس تصویب «بیانیه باکو»، پروژهٔ «روند باکو» برای توسعهٔ گفتگو بین تمدن‌ها و لایحهٔ «مشارکت هنرمندان در انجام گفتگو» با هدف پیشبرد این فرایند بنیانگذاری گشتند. جهت تأمین تداوم «روند باکو»، با ابتکار جمهوری آذربایجان، ۱۰ کشور اروپایی نیز در ششمین کنفرانس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی در باکو، مورخ ۱۳ الی ۱۵ اکتبر سال ۲۰۰۹ حضور یافتند. ابلاغ رسمی مشترکی راجع به گفتگو میان فرهنگ‌ها مابین کشورهای عضو شورای اروپا و کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در حاشیهٔ کنفرانس مزبور پذیرفته گردید. خدمتکار خدای
با تشکیل جامعه‌ای برای اصلاح پشتون‌ها (انجمن اصلاح افغان)، این جامعه ابتدا اصلاحات اجتماعی را هدف گرفته بود و کمپین‌هایی علیه فحشا به راه انداخت. به نظر می‌رسید باچاخان به عنوان بنیان‌گذار آن، با این واقعیت که هر وقت که نیروهای بریتانیایی با یک قیام مسلحانه مواجه می‌شوند همیشه سرانجام بر شورش غلبه می‌کنند، تحت تأثیر قرار گرفته بود. به‌طور مشابه وقتی از خشونت علیه نیروهای نظامی استفاده نمی‌شود نمی‌توان چنین چیزی را گفت. این جنبش قبل از قتل‌عام بازار قصه خوانی، (هنگامیکه تظاهرات صدها نفر از حامیان خشونت پرهیزی برگزار شد آن‌ها بدست سربازان بریتانیایی در پیشاور به آتش کشیده شد) در حد پایین آن قرار داشت در آن زمان به صورت مشروط به ائتلاف تن داد درست بعد از استقلال پاکستان در ۱۹۴۷، هنگامیکه رئیس حزب مسلم لیگ، وزیر عبدالقیوم خان جنبش را ممنوع کرد و راه اندازی سرکوب‌های وحشیانه اعضایش که اوج آن قتل‌عام بابرا شریف بود. خانه آزادی
خانه آزادی توسط وندل ویلکی، النور روزولت، جورج فیلد، دروتی تامسون، هربرت بایارد و دیگران در سال ۱۹۴۱ بنیان گذاشته شد. فلسفهٔ وجودی این سازمان در مقابله با تهدیدات نازی و هیتلر در آن زمان بود اما مأموریت امروزی این سازمان که مدعی آن است، بسط دمکراسی و آزادی در سرتاسر جهان می‌باشد و مبارزه با دیکتاتوری‌های آمریکای مرکزی و شیلی، آپارتاید در آفریقای جنوبی، فرونشاندن جنبش پاراگوئه، جنگ شوروی در افغانستان، نسل‌کشی در بوسنی و رواندا، نقض وحشیانهٔ حقوق بشر در کوبا، برمه، چین، ایران و عراق می‌باشد. این سازمان از مدافعان حقوق بشر، معتقدان دینی، اتحادیه‌های کارگری، روزنامه‌نگاران و طرفداران تجارت آزاد پشتیبانی به عمل می‌آورد. اموری که این سازمان در دهه ۱۹۴۰ آنها را پشتیبانی می‌کرد شامل طرح مارشال (نوسازی اروپا بعد از جنگ جهانی دوم) و تأسیس ناتو می‌شد. در دهه شصت تا هفتاد (میلادی) این سازمان از جنبش حقوق شهروندی آمریکا پشتیبانی کرد و همچنین در این ایام بود که از آندری ساخاروف (منتقد وضع شوروی) و نهضت همبستگی لهستان پشتیبانی کرد. در سال ۱۹۷۹ این سازمان چگونگی انتخابات رودزیا (زیمبابوه کنونی) را منعکس کرد که منجر به نتایج خوبی برای آنها شد ولی در انتخابات سال ۱۹۸۰ در زیمبابوه، موگابه از طریق نفوذ انگلیس به قدرت رسید. کارهای اخیر این مؤسسه بیشتر در رابطه با پشتیبانی از قوانین شهروندی در انقلابهای صربستان، اوکراین و قرقیزستان بوده‌است. این سازمان در اردن با تبعیض جنسی علیه زنان مبارزه کرده‌است، در الجزایر با جستجوی عدالت به قربانیان شکنجه کمک کرده‌است، در ازبکستان با نقض وحشیانهٔ حقوق بشر و… به مبارزه برخاسته است. نرم‌افزار آزاد
در زبان انگلیسی، کلمه Free معانی متفاوتی همچون آزادی، رایگان بودن و … دارد. عده‌ای بر این عقیده بودند که ممکن است این کلمه باعث کژفهمی شده و باعث شود مردم به "نرم‌افزارهای آزاد"، به چشم "نرم‌افزارهای رایگان" نگاه کنند. این در حالی است که یک نرم‌افزار آزاد، لزوماً رایگان نیست. آن‌ها در سال ۱۹۹۸ کمپین دیگری به نام «نرم‌افزارهای متن‌باز» را تشکیل دادند تا با تأکید بیشتر بر روی مدل توسعه و مسائل تکنیکی، به جای مسائل فلسفی و اخلاقی، مردم و شرکت‌ها را هر چه بیشتر به استفاده از نرم‌افزار آزاد تشویق کنند. تقریباً هر دو مفهوم، اشاره به یک چیز دارند و یک نرم‌افزار متن‌باز، نرم‌افزار آزاد هم هست (و برعکس)، اما طرفداران ایده نرم‌افزارهای متن‌باز، آن را روشی برای توسعه نرم‌افزارهای بهتر معرفی می‌کنند و تأکید کمتری بر جنبش اجتماعی و فلسفه پشت این گونه نرم‌افزارها دارند. طبق گفته مؤسسه پیشگامان متن‌باز (که توسط طرفداران ایده نرم‌افزار متن‌باز به وجود آمده)، عبارت «نرم‌افزار آزاد» واژه‌ای قدیمی‌تر است و به گونه‌ای منعکس‌کننده نام بنیاد نرم‌افزارهای آزاد است، سازمانی که در سال ۱۹۸۵ برای محافظت و ترویج نرم‌افزارهای آزاد به وجود آمد؛ با اینکه بنیان‌گذاران ایده متن‌باز هم از توسعه و ترویج نرم‌افزارهای آزاد حمایت می‌کنند، اما در مورد چگونگی ترویج آن‌ها با بنیاد نرم‌افزارهای آزاد موافق نیستند و اعتقاد دارند که آزادی نرم‌افزار در درجه اول یک امر عملی است تا ایدئولوژیکی. وجدان بیدار
در روز چهارشنبه، ۱۶ فروردین ماه سال ۱۳۹۱ خورشیدی، سایت کلمه از وبسایت‌های مهم وابسته به جنبش سبز اعلام نمود که بنیانگذار و رهبر اصلی این جنبش یعنی میرحسین موسوی، که در این زمان همچنان در حبس و حصر خانگی به سر می‌بُرد، در یکی از دیدارهای نوروزی خویش با فرزندانش؛ کتاب «وجدان بیدار» را برای مطالعه به آن‌ها و مردم معرفی کرده‌است. میرحسین موسوی در حالی این کتاب را برای مطالعه پیشنهاد کرده بود که مدتی پیش از آن هم کتاب گزارش یک آدم ربایی را برای مطالعه معرفی کرده بود. کتابی که اقبال گسترده به آن، واکنش‌های جالبی را در پی داشت. میرحسین موسوی
موسوی در سال ۱۳۷۷ و با حکم خاتمی، رئیس فرهنگستان هنر شد و عمدهٔ فعالیت‌هایش را در قالب این نهاد پی گرفت. پس از برگزاری انتخابات مجلس پنجم و از میان رفتن حاکمیت مطلق جناح محافظه‌کار (جامعه روحانیت مبارز و تشکل‌های اسلامی همسو) در مجلس شورای اسلامی، سران گروه‌های خط امام (که بعدها به اصلاح‌طلبان معروف شدند) تلاش خود را برای انتخاب یک کاندیدا برای انتخابات ریاست جمهوری هفتم آغاز کردند. در جلسهٔ ۸ اردیبهشت ۱۳۷۵، شورای هماهنگی گروه‌های خط امام (شش گروه همسو با مجمع روحانیون مبارز و مجمع حزب‌الله ـ فراکسیون اقلیت مجلس پنجم ـ) که با حضور محمد خاتمی، مهدی کروبی و محمد موسوی خوئینی‌ها (سه عضو بنیان‌گذار روحانیون مبارز) برگزار شد، پیشنهاد شد تا تمام تلاش برای متقاعد کردن میرحسین موسوی به حضور در انتخابات انجام گیرد و در صورت نپذیرفتن موسوی یکی از این سه عضو ارشد روحانیون نامزدی را قبول کنند. این درحالی بود که حضور علی‌اکبر ناطق نوری رئیس وقت مجلس شورای اسلامی به عنوان نامزد محافظه‌کاران در انتخابات قطعی به نظر می‌رسید. فرهنگ اجازه
مفهوم فرهنگ اجازه این است که توسط روش‌های اصولی جلوی سازندگان گرفته شود و این مانع خلاقیت است. نیازمند اجازه بودن در اینجا به این معنی است که سازندگان باید ثابت کنند که استفاده‌شان از محتوا منصفانه است حتی اگر از نظر قانونی نیازی به آن نباشد، که این فرایندی است که در آن فردی تصمیم می‌گیرد اثر ادامه نیابد. فرهنگستان هنر و علوم آمریکا
جیمز بودوین و جان آدامز و جان هنکاک این فرهنگستان را در بوستون در هنگام انقلاب آمریکا بنیان نهادند. هدف آن‌ها از این کار، همانگونه که در شعار آن آمده: ""پرورش هر هنر و دانشی که هدفش پیشرفت علاقه، افتخار، شرف، شادکامی مردمان آزاد و رها و بافضیلت باشد""، بود. این فرهنگستان مدت کوتاهی پس از تشکیل، اعضای مهم و سرشناسی چون بنجامین فرانکلین، جرج واشنگتن، توماس جفرسون، الکساندر همیلتون به دست آورد. تابستان آزادی
تابستان آزادی ()یک کمپین داوطلبانه در ایالات متحده بود که در ۱۹۶۴ سیاه‌پوستان آمریکا در می‌سی‌سی‌پی با ایجاد کمپینی برای دادن رای ثبت نام کردند. سیاهان آمریکایی از آغاز قرن جدید از حضور در انتخابات و دادن رای محروم بودند. در این کمپین ده‌ها از تن از دانشکده‌های آزادی، خانه‌های آزادی و مراکز اجتماعی در سراسر شهرهای بزرگ و کوچک ایالت می‌سی‌سی‌پی برای کمک به سیاه‌پوستان محلی شرکت کردند. این کمپین توسط شورای سازمانهای فدرال (COFO) ایجاد شد که ائتلافی بود از شعبات سازمان‌های جنبش حقوق مدنی از جمله کمیته هماهنگی دانشجویان علیه خشونت، انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان. عمده پیشبرد کار کمپین تابستان آزادی توسط باب موسز اداره می‌شد که دبیر (SNCC) و مدیر مؤسس (COFO) بود که هدایت جنبش تابستان را برعهده داشت. فرهنگ در فرانسه
فرهنگستان فرانسه یا آکادمی زبان فرانسوی ("Académie française") مهم‌ترین مرجع تصمیم‌گیرنده دربارهٔ سیاست‌های کشور در زمینه زبان فرانسوی است. این نهاد به گونه رسمی در سال ۱۶۳۵ توسط کاردینال ریشلیو، نخست‌وزیر دربار لوئی سیزدهم گشایش یافت. در سال ۱۷۹۳ و در جریان انقلاب فرانسه سرکوب شد و در ۱۸۰۳ توسط ناپلئون بناپارت بازگشایی شد. این آکادمی یک از پنج آکادمی تشکیل دهنده بنیاد فرانسه است. فرهنگسرای ابن‌سینا
هدف از تأسیس این مرکز فرهنگی بهینه کردن و هدف بخشی به اوقات فراغت، تقویت برنامه‌های دینی در قالب فعالیت‌های فرهنگی و هنری، تغییر بینش‌های نادرست و تقویت بینش اسلامی و ایرانی و هویت بخشی می‌باشد. پروانه آزاد
پروژه‌های جنبش متن‌باز، جنبش فرهنگ آزاد، مخالفان حق تکثیر، بنیاد ویکی‌مدیا، گروه‌های طرفدار مالکیت عمومی و احزاب دزدان دریایی با پروانه‌های آزاد و باز در ارتباط هستند. فرهنگ ایرانی
پس از انقلاب ۱۳۵۷، حکومت جدید، ابتدا فیلم‌سازی را محدود کرد؛ سپس در صورت تبلیغ ارزش‌های اسلامی، به کارگردانان، کمک مالی رساند. با این حال، مردم، علاقهٔ کمی نشان دادند و این دوران از فیلم‌سازی با محوریت مستقیم ایدئولوژی، دوامی نیاورد. کمی بعد، فیلم‌هایی که به جنگ ایران و عراق می‌پرداختند و فیلم‌هایی که بیان‌گر مدارای بیشتر با ارزش‌های اسلامی بودند، جایگاه خود را به‌دست آوردند. استقرار مذهبی، عموماً تقلید از فیلم‌های غربی را ناپسند ساخت و سازوار کردن داستان‌های باستانی، قومی و مذهبی غربی و شرقی را تشویق کرد؛ مشروط بر آنکه دلواپسی‌های معاصر ایران را بازتاب دهند و محدودیت‌های اسلامی وضع‌شده را محترم شمارند. در حدود دههٔ ۱۳۷۰، شوق نخستین انقلابی با خواسته‌های میانه‌روی سیاسی و روابط بهتر با غرب، جایگزین گردید. صنعت فیلم‌سازی ایران با جشنواره‌های فیلم ایرانی (همچون جشنواره فیلم فجر) که هر ساله به شکل جهانی برگزار می‌شوند، به مسیر پیشرفت بازگشت و محبوبیت یافت. جامعه یاوری فرهنگی
هدف جامعه یاوری فرهنگی این است که هیچ کودکی به خاطر فقر مادی از تعلیم و تربیت باز نماند و فرصت‌های برابر برای دستیابی به تحصیل و دانش‌افزایی برای همه کودکان و نوجوانان وجود داشته باشد چرا که به اعتقاد ما، جهل‌ستیزی و دانش‌گستری تنها راه نجات از فقر و محرومیت‌های فرهنگی است. تروپیکالیا
این جنبش به دنبال تلفیق هنر عامه پسند با هنر پیشرو از یک سو، و فرهنگ بومی برزیل با فرهنگهای خارجی از سوی دیگر بود. عزرا هیوود
فلسفه هیوود در پیشبرد اندیشه‌های آنارشیست فردگرایانه، از طریق انتشار گسترده آثارش و چاپ مجدد آثار جوشیا وارن، نویسنده تمدن درست (۱۸۶۹) و ویلیام بلر گرین، بسیار مؤثر بود. در سال ۱۸۷۲، در مجمع اتحادیه اصلاحات کارگری نیو انگلند در بوستون، هیوود گرین و وارن را به بنجامین تاکر ناشر «لیبرتی» معرفی کرد. بنیاد پژمان
بنیاد پژمان فعالیت خود را با هدف تمرکز بر آثار هنرمندان معاصر ایران و جهان در چهارچوب مانیفستی مشخص آغاز کرد و با گذشت زمان، وظیفهٔ خود را در راستای تعهد به فضای فرهنگی و هنری ایران، بیش از گردآوری مجموعه آثار هنری و پشتیبانی اقتصادی از گالری‌ها و هنرمندان یافت. ایجاد سکویی ارتباطی بین هنرمندان، برگزاری کارگاه‌ها، برنامهٔ اقامت هنرمندان، برگزاری نمایشگاه و پشتیبانی از مطالعات فرهنگی و نشر در راس اهداف اصلی بنیاد قرار گرفت. این نهاد سعی دارد دوشادوش محیط‌های آکادمیک و فرهنگی، بستری هرچه بارورتر و خلاق‌تر برای اعتلای وضعیت فرهنگ و هنر معاصر را سبب شود و در این راستا خود را تاکنون با فضای نمایشگاهی کارخانه آرگو، کندوان و پروژه کافه موزه مجهز ساخته‌است. ژاک لانگ
ژاک لانگ پس از انتصاب در مقام وزیر فرهنگ، با سخنرانی‌اش در مجلس ملی فرانسه، یکی از مهم‌ترین اهدافش را آشتی بین بخش خصوصی و دولتی در امور فرهنگی اعلام کرد. لانگ اظهار داشت که فرهنگ را نباید حیات خلوت بخش عمومی دانست و بخش‌های خصوصی هم در این عرصه تلاش می‌کنند و چاره‌ای جز هماهنگی بین این دو بخش جهت پیشبرد امور فرهنگی وجود ندارد (پولو[۱۳]، ۲۰۰۳، ۱۳۰). جمله ژاک لانگ که: «اقتصاد و فرهنگ همرزم‌اند» به شعار این دوران تبدیل شد. او تنها راه مبارزه با «امپریالیسم فرهنگی آمریکا» را همکاری این دو بخش می‌داند (پولو، ۲۰۰۳، ۱۳۰). ژاک لانگ تلاش کرد اندیشه صنعت فرهنگی را نهادینه کند. قوانین متعددی که از تصویب مجلس ملی گذشت، مانند قانون «حق مؤلف» سال ۱۹۸۵ از جمله این تلاش‌هاست. از دیگر اقدامات او باز تعریف رابطه سینما و تلویزیون است. با تلاش‌های وزیر فرهنگ دولت فرانسوا میتران، مالیات شبکه‌های تلویزیونی برای صندوق کمک به سینما دو برابر شد. اقدام مهم دیگر ژاک لانگ تمرکززدایی سیاست‌های سینمایی و گسترش سینما در مناطق بود. او کوشید با توزیع یارانه‌ها و حمایت از سالن‌های سینما، بازار سینما را در شهرهای مختلف رونق بخشد و به تمرکز همه امکانات فرهنگی در شهر پاریس پایان دهد. جمله معروف ژاک لانگ در مقابل نمایندگان مجلس ملی در تاریخ اول آوریل ۱۹۸۲ که «نه دخالت، نه بی‌تفاوتی، نه سپردن همه امور به قانون بازار و نه یک سینمای دولتی» (لوموند، ۱۹۸۱، شماره ۱۰)، گویای این رویکرد جدید به امور سینمایی است. او هدفش را گام برداشتن به سوی سینمای فرانسوی اعلام کرد. این جمله لانگ رابطه بین اقتصاد و سینما را نیز به خوبی نشان می‌دهد. او تلاش می‌کرد سینما را از انحصار چند شرکت بزرگ درآورده، پای بخش‌های مختلف و سرمایه‌گذاران کوچک را هم به عرصه سینما بکشاند. رویکرد این دوران دخالت دولت، کمک به بخش خصوصی و پاسداری از سینمای هنری و فرهنگی است. اما پایه اساسی سیاستی که سینما را صنعتی فرهنگی می‌داند در وهله نخست سرمایه‌گذاران این عرصه‌اند. به همین سبب حمایت از سرمایه‌گذاران جایگاه ویژه‌ای در سیاست‌های ژاک لانگ دارد. حمایت از سرمایه‌گذاران برای صنعتی شدن سینمای فرهنگی گفته شد که ژاک لانگ در تلاش بود بخش خصوصی را به سرمایه‌گذاری در عرصه فرهنگی به ویژه در حوزه سینما تشویق کند. مشکل اصلی پیش روی سینما این بود که هنر هفتم سود کمتری داشت و صنعتی دیر بازده و غیراقتصادی به‌شمار می‌رفت. به همین دلیل ژاک لانگ دخالت دولت را مشروع و ضروری می‌دانست و یکی از نخستین اقداماتش تشکیل ایفکیک (IFCIC) بود. ایفکیک شرکتی است خصوصی که با سرمایه‌گذاری و مشارکت دولت به میزان بیست درصد، مشارکت CEPME با سرمایه‌ای معادل بیست درصد و هشت بانک مهم و معروف فرانسه هر کدام با سهام هشت درصد به وجود آمده‌است. این شرکت نقش میانجی را عهده‌دار بود و مأموریت داشت با سرمایه‌گذاری و دادن وام به تهیه‌کنندگان و پیش‌پرداخت هزینه ساخت فیلم، عرصه سینما را یاری دهد. این شرکت که ضامن اصلی‌اش دولت بود، در حقیقت به مثابه «بانک فرهنگ» عمل می‌کرد. ایفکیک با تشکیل کمیته‌ای تخصصی طرح‌های پیشنهادی را بررسی و آنها را به بانک‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذار برای گرفتن وام ارسال می‌کرد. بدین ترتیب، سینما در عرصه بازار و سرمایه‌گذاری از قوانین بازار آزاد پیروی می‌کرد و ضمانت دولت، امکان ورود بانک‌ها و شرکت‌های خصوصی را در این حوزه ممکن می‌ساخت. پس از نه ماه از تشکیل ایفکیک، ۶۱ پرونده مورد بررسی قرار گرفت و برای ۵۸ شرکت ارسال شد. دولت با ضمانت ۳۱ میلیون فرانکی خود توانست مبلغ ۵۱ میلیون فرانک تسهیلات برای تهیه‌کنندگان دریافت نماید. در نتیجه این سیاست‌ها در این مدت، هفتاد فیلم با هزینه‌ای معادل ۲۵۵ میلیون فرانک ساخته شد (کلریس[۱۴]، ۲۰۰۵، ۲۶). برنامه‌های ژاک لانگ در مدتی کوتاه موفقیت خود را نشان داد و دست‌اندرکاران بزرگ سینما مانند توسکان دوپلانتیر و مارتین کارمیتز،[۱۵] صاحب شرکت بزرگ ام کا دو این اقدام را تحسین گفته، آن را سرآغاز دوره‌ای تازه در تاریخ سینما دانستند (لوموند، پپ نوامبر ۱۹۸۱). با گسترش وسایل نوین ارتباطات جمعی مانند شبکه‌های کابلی، ویدئوها و سی‌دی‌های صوتی و تصویری، ژاک لانگ قانونی را در سی‌ام ۱۹۸۴ به تصویب هیئت دولت رساند و به موجب آن حق مؤلف مصوب در سینما را به همه این عرصه‌ها گسترش داد. به موجب این قانون، حق مؤلف که پیش از این فقط شامل پخش فیلم در سالن‌های سینما بود به تمام بخش‌های یاد شده عمومیت یافت. هم‌چنین مالیات‌های جدیدی به سود تهیه‌کنندگان، کارگردانان و هنرمندان سینما به تصویب رسید. به موجب این قانون، کلیه تولیدکنندگان و توزیع کنندگان ویدئو، کاست و سی‌دی ملزم به پرداخت مالیات شدند. این امر اگرچه اهالی سینما را خشنود کرد، نارضایتی گسترده‌ای را بین دست‌اندرکاران عرصه‌های دیگر دیداری و شنیداری موجب شد (لوموند، ۲۶ ژوئن ۱۹۸۴). ژاک لانگ این اقدام را راهی برای آشتی و پیوند بین «فناوری و خلاقیت» اعلام کرد (لوموند، ۳۰ ژوئن ۱۹۸۴). برای تشویق سرمایه‌گذاران سینما، ژاک لانگ در سال ۱۹۸۵ قانونی را به تصویب مجلس رساند که به موجب آن این عده از معافیت‌های مالیاتی برخوردار شدند. او در توجیه اقدامش اعلام کرد که درصدد است این فرهنگ را به وجود آورد تا «هر فرانسوی اثر سینمایی را متعلق به خود بداند و در مقابل آن احساس مسئولیت کند» (ژ. و، ۲۴ ژوئن ۱۹۸۵). جنبش فرهنگ آزاد
جنبش فرهنگ آزاد یک جنبش اجتماعی است که آزادی نشر و ویرایش آثار خلاقانه در قالب محتوای آزاد را با استفاده از اینترنت و بقیهٔ رسانه‌ها ترویج می‌کند. نسل‌کشی ارمنی‌ها
جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی ، جنبشی است که هدف آن ایجاد یک ارمنستان متحد و مستقل بود. مجموعه‌ای از عوامل مانند؛ جنبش‌های اجتماعی و فرهنگی که باعث ایجاد بیداری ملی ارمنی شد؛ و عوامل سیاسی و نظامی در طی و پیش از جنگ جهانی اول باعث به وجود آمدن جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی شود. جنبش ملی ارمنی در اوایل ۱۸۶۰ میلادی تحت تأثیر عصر روشنگری و در زمان ظهور ناسیونالیسم امپراتوری عثمانی، به وجود آمد. عوامل مختلف و مؤثری در ظهور جنبش ملی ارمنی شبیه جنبش کشورهای بالکان و به ویژه بین یونانیان ایجاد شد نقش داشته‌است. روشنفکران، نویسندگان، فیلسوفان و کشیش‌ها (خریمیان هایریک، مخیتار سباستاتسی)؛ نقش مؤثری در بیداری ملی ارمنی داشتند و آنان به دنبال بهبود و اصلاحات در شش ولایت ارمنی بودند و فدایی ارمنی دفاع از مردم در مقابل نیروهای عثمانی را بر عهده داشتند، اما عملاً طرح اصلاحات برای بهبود وضع ساکنین ارمنی شکست خورد؛ و عاملی شد تا ارمنیان به فکر ایجاد یک حکومت مستقل در مناطق ارمنی‌نشین تحت کنترل دولت عثمانی و ارمنستان روسیه شدند. بیداری ملی ارمنی و در ایجاد «احساسات ملی ارمنی» عوامل مؤثری دخیل بوده‌است. در فلات ارمنستان یک رشته مراکز روشنفکری ارمنی به وجود آمد عبارتند از: وزارت فرهنگ جمهوری آذربایجان
این وزارتخانه در ماه مه سال ۱۹۵۳، زمانی که آذربایجان جزو شوروی بود، با هدف حفظ، توسعه و تبلیغ فرهنگ و هنر غنی آذربایجان تأسیس شد. تعهدات همان وزارتخانه شامل اجرای برنامه‌های فرهنگی محلی، بین‌المللی و برگزاری برنامه‌ها در کشورهای گونه‌گون بود. هدف از تأسیس وزارت فرهنگ حفظ آثار و املاک و مستغلات تاریخی، نوسازی و استفاده از آنها، مدرنیزهٔ کتابخانه‌ها و موزه‌ها، حفاظت و ترویج ادبیات شفاهی آذربایجانی، توسعه باشگاه‌های فرهنگی، تفرجگاه‌ها و پارک‌ها، احیای حوزهٔ گردشگری، پیشبرد تئاتر، موسیقی و اشکال دیگر هنر، بازیابی سینما و انتشار کتاب و غیره… بود. جنبش آزادی و حقوق مردم (ژاپن)
جنبش آزادی و حقوق مردم یک جنبش سیاسی اجتماعی ژاپنی برای دموکراسی در دهه ۱۸۸۰ میلادی بود. این جنبش به دنبال تشکیل یک قانونگزار انتخابی (قوه مقننه)، تجدیدنظر در معاهده نابرابر با ایالات متحده و کشورهای اروپایی، حقوق مدنی و سیاسی و کاهش مالیات متمرکز بود. این جنبش موجب شد دولت میجی قانون اساسی میجی را در سال ۱۸۸۹ و یک شورا رادر سال ۱۸۹۰ به وجود آورد؛ از سوی دیگر، این جنبش نتوانست کنترل دولت مرکزی را از بین ببرد و تقاضای آن برای دموکراسی واقعی هنوز ناکام مانده بود و قدرت اصلی همچنان در دست الیگارشی میجی باقی بود و حقوق مدنی به کسانی اعطا می‌شد که مالیات قابل توجهی بر طبق قوانین اصلاح مالیات زمین (ژاپن ۱۸۷۳) پرداخت می‌کردند. جنبش پیشگیری از بارداری ایالات متحده
کامستاک و متحدانش جهت مقابله و شکست دادن لیبرترین‌ها و آرمان‌خواهان که شامل جنبش عشق آزاد می‌گردید، دست به کار شدند تا مانع از ابتکار عمل آن‌ها در جهت ترویج آزادی جنسی و برابری زنان در مقولهٔ لغو ازدواج شوند. حامیان عشق آزاد تنها گروهی بودند که در قرن نوزدهم فعالانه به مخالفت با قوانین کامستاک پرداختند، و راه را برای آغاز جنبش پیشگیری از بارداری هموار کردند. ابومسلم خراسانی
دیدگاه‌ها دربارهٔ هدف نهایی ابومسلم در انقلاب عباسی متفاوت است. برخی ادعا می‌کنند که او آرزو داشت یک حکومت ملی ایرانی برقرار سازد و اینکه او با ملبس کردن خود به لباس طغیان دینی، با بنی‌امیه جنگید تا به این ترتیب خلافت را در دست گیرد. برخی دیگر انگیزه او را مذهبیِ ناب و خالی از فحواهای قومی می‌دانند. می‌توان این‌گونه گفت که او خیلی ساده می‌خواسته بنی‌امیه را نابود کند و اینکه جنبه‌های اجتماعی و سیاسی انقلاب او پررنگ‌تر از جنبه‌های مذهبی بودند؛ شاید او در نهایت تبدیل به دشمن عباسیان نیز می‌شده‌است. در هر صورت، شورش او زنده‌کننده فرهنگ ایرانی بود که این فرهنگ برای مدت زیادی بر دولت خلیفه چیره بود. شورش او همچنین سرآغاز برخاستن سلسله‌های محلی ایرانی بود. کشته شدن ابومسلم، سرآغاز قیام‌ها و شورش‌های متعددی شد که به خون‌خواهی او شکل گرفت و برخی از آنها سال‌های سال، خلفای عباسی را به خود مشغول نموده بود. انقلاب فرهنگی ایران
به دنبال اخراج چند تن از استادان دانشگاه، انتصاباتی جدید و پاره‌ای محدودیت‌ها در دانشگاه، در دوره اول ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، منتقدین دولت نگرانی‌هایی در مورد شروع «انقلاب فرهنگی دوم» اظهار نمودند. هم‌زمان مدیرکل امور فرهنگی وزارت علوم، ضمن تأکید بر اینکه بحث انقلاب فرهنگی دوم از ناحیه وزارت علوم مطرح نشده‌است، اضافه کرد؛ «به نظرم مقصود از طرح انقلاب فرهنگی دوم شالوده شکنی و درنوردیدن اساس‌ها و بنیادها نیست بلکه طرح این بحث تلاش برای جدا شدن از فرهنگ و وضع موجود و رسیدن به فرهنگ و وضع مطلوب است.» در نقطه مقابل روزنامهٔ ایران، روزنامهٔ وابسته به دولت در زمان هر یک از دولت‌ها و در نتیجه وابسته به دولت محمود احمدی‌نژاد در آن زمان، اظهار نظر منتقدین دولت در مورد شروع انقلاب فرهنگی را هیاهوی تبلیغاتی خواند. عبدالکریم سروش
ستاد انقلاب فرهنگی به دستور روح‌الله خمینی، مرکب از سروش و شش نفر دیگر با نام‌های حسن حبیبی، شمس آل‌احمد، جلال‌الدین فارسی، محمدجواد باهنر، ربانی‌املشی و علی شریعتمداری تشکیل شد. او تا سال ۱۳۶۲ که این ستاد منحل شد و به شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر نام یافت، عضو آن ماند. سروش در مورد ستاد انقلاب فرهنگی گفته‌است این ستاد هنگامی تشکیل شد که دانشگاه‌ها بسته شده بود و وظیفه ستاد انقلاب فرهنگی نه بستن که بازگشایی یا به‌گشایی دانشگاه‌ها بوده‌است. وی یکبار نزد روح‌الله خمینی رفت و با تأکید بر ضرورت بازگشایی دانشگاه‌ها، این اقدام را خارج از توان خود خواند چون در آن شرایط سخن گفتن از بازگشایی دانشگاه، مترادف با سازش‌کاری و غیر انقلابی بودن بود. با سخنرانی روح‌الله خمینی در مورد ضرورت بازگشایی دانشگاه‌ها، مسیر آن هموار شد. سروش کوشش ستاد انقلاب فرهنگی را بازکردن هرچه زودتر دانشگاه‌ها دانسته که پس از یک سال و نیم به این مقصود رسید. تأسیس نشر دانشگاهی از جمله کارهای وی در ستاد انقلاب فرهنگی است. جنبش فرهنگ آزاد
در صنعت رسانه‌های خبری، برخی فرهنگ آزاد را به عنوان عامل کاهش بازارشان سرزنش کردند. اگر چه دانشجوهایی مثل کلی شیرکی ادعا کردند که خود بازار و نه فرهنگ آزاد، صنعت روزنامه‌نگاری را نابود می‌کند. انقلاب فرهنگی ایران
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامه‌ای از مسؤولان دانشگاه‌ها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاه‌ها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاه‌ها علیه تشکل‌های دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاق‌های تشکل‌های مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح‌الله خمینی، در ۸ اسفند۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سیاسی سرپرست وزارت کشور طی نامه‌ای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاه‌ها «از اجازه دادن به گروه‌های سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود. جنبش مشروطه ایران
همزمان با وقوع انقلاب مشروطه در ایران، موج ادبی جدیدی در زبان فارسی شروع شد که بر تحولات سیاسی و اجتماعیِ وقت متمرکز بود. موج ادبی جدید، رنگ‌وبوی سیاسی داشت و در آثار شاعران و نویسندگان این دوره، مفاهیمی مانند وطن‌پرستی، مبارزه با استبداد، عدالت‌خواهی و حکومت مبتنی بر قانون مطرح می‌شد. بعضی از واژه‌ها، که کاربرد آنها در ادبیات فارسی کهن سابقه داشت، در ادبیات مشروطه، رنگ‌وبوی جدیدی گرفتند. به‌طور مثال در این دوره، واژه «آزادی» به مفهوم غربی آن، یعنی حکومت مبتنی بر قانون و حفظ حقوق شهروندان جامعه، مورد استفاده قرار گرفت. مارتین لوتر کینگ جونیور
هدف اصلی این راه‌پیمایی عظیم که در ۲۸ اوت ۱۹۶۳ برگزار شد، دفاع از حقوق مدنی و اقتصادی سیاهپوستان آمریکا بود. ای. فیلیپ راندولف و بایارد راستین موفق شده بودند ائتلافی از نیروهای فعال در زمینهٔ حقوق مدنی، حقوق کارگری و مذهبی را زیر پرچم واحد «کار و آزادی» گرد هم جمع کنند. تعداد شرکت‌کنندگان در این راه‌پیمایی از ۲۰۰،۰۰۰ تا ۳۰۰،۰۰۰ نفر تخمین زده شده اما قول رایج ۲۵۰،۰۰۰ نفر است. ناظران تخمین زده‌اند که ۷۵ تا ۸۰٪ شرکت‌کنندگان، سیاهپوست بوده‌اند. این راه‌پیمایی یکی از بزرگ‌ترین تظاهرات‌های سیاسی برای حقوق بشر در تاریخ ایالات متحده است. والتر روتر، رئیس اتحادیهٔ کارگران خودرو در آمریکا، تاثیرگذارترین دست‌اندرکار سفیدپوست در این راه‌پیمایی بود. انجمن حمایت از توسعه فضاهای آموزشی فرهنگی حامی
تقویت کار داوطلبانه مسافران آزادی
مسافران آزادی () گروهی از فعالان حقوق مدنی بودند که در سال ۱۹۶۱ برای مبارزه با تبعیض نژادی، اقدام به مسافرت‌های آزادی کردند. این جنبش سفرهایی را به وسیله اتوبوس‌های بین ایالتی انجام می‌دادند، آنها با این اتوبوس‌ها به ایالت‌های جنوب آمریکا سفر می‌کردند تا نحوه اجرای حکم دیوان عالی ایالات متحده در خصوص پرونده بوینتون علیه ویرجینیا (۱۹۶۰) را به چالش بکشند. دیوان عالی حکم داده بود که تفکیک نژادی مسافران، در سفرهای بین ایالتی برخلاف قانون اساسی است. ایالت‌های جنوبی قوانین را نادیده می‌گرفتند و دولت فدرال هیچ کاری برای اجرای قوانین انجام نداده‌بود. این سفرها توسط کنگره برابری نژادی (CORE) با هدف برابری نژادی سازماندهی شده بود و طبق برنامه، اولین سفر آزادی در ۴ مه ۱۹۶۱، از مبدأ واشینگتن دی سی آغاز شد و قرار بود در ۱۷ می به نیواورلئان برسد. فراماسونری
فراماسونری در ابتدا جنبشی لیبرال بوده‌است که مبتنی بر باز تولید اندیشه‌های گنوستیک در دوران پس از اصلاحات در اروپا بوده‌است. فراماسون‌ها با شعار «برابری، مساوات، برادری» نقش بزرگی در انقلاب‌های بزرگ معاصر مانند انقلاب آمریکا علیه استعمار انگلیس، انقلاب کبیر فرانسه، انقلاب مشروطیت ایران و جنبش انقلابی ضد استعمار اسپانیا در آمریکای جنوبی داشته‌است.عقاید لیبرال جنبش فراماسونری باعث واکنش‌های مذهبیان و محافظه‌کاران، گروه‌های بنیادگرا، مذهبیون بنیادگرا و ملی‌گرایان شده‌است. همچنین مخالفت با نظام طبقاتی کشیشی مسیحیت، باعث دشمنی کلیسای کاتولیک روم با فراماسونری شده‌است. این گروه‌ها فراماسونری را جنبشی الحادی و شیطانی معرفی می‌کنند.هم‌چنین اعتقاد برخی‌ها به داستان معبد سلیمان باعث نفرت گروه‌های ضد یهود از فراماسونری شده‌است. حالت مخفی این جنبش و منشأ بریتانیایی آن باعث شده‌است که برای برخی چنین پنداشته شود که این جنبش ابزار توطئه انگلو-صهیونیست جهانی است. به شکل تاریخی، رژیم‌های دیکتاتوری مبتنی بر راست افراطی همچون نازی‌ها و مبتنی بر چپ افراطی همچون نظام‌های کمونیستی بلوکِ شرق به انتقاد و سرکوب فراماسونری می‌پرداختند.حجم عظیمی از نوشته‌های موجود در مورد فراماسونری موجود است که به چهار هزار کتاب و هزاران مقاله می‌رسد. با این همه بیشترین این نوشتارها به صورت افراطی نگارش شده‌اند: یا بی قید و شرط از فراماسونری دفاع می‌کنند یا آنها را فرصت طلب و عامل انواع صدمات به جامعه می‌دانند. در ایران جنبش فراماسونری بسیار نخبه گرا بود و به شکل تاریخی بسیار بیشتر از غرب هدف قائلانِ به تئوری‌های توطئه قرار گرفت. در کل به علت اطلاعات کم، تحلیل دربارهٔ این جنبش در ایران بسیار سخت است. بنیاد فرهنگ ایران
بنیاد فرهنگ ایران نهادی پژوهشی بود که برای پاسداشت، گسترش، و پیش‌برد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ بنیان شد. بنیاد فرهنگ ایران سازمانی غیرانتفاعی و دارای شخصیتی حقوقی بود. پرویز ناتل خانلری دبیرکل بنیاد فرهنگ ایران بود. مرکز بنیاد فرهنگ ایران در تهران قرار داشت. هم‌چنین در اساسنامه بنیاد آمده بود که بنیاد فرهنگ ایران برای پیشبرد و گسترش ادبیات فارسی و چامه‌سرایی که «میراث فرهنگی ایران» است بنیان‌گذارده شد. جنبش فرهنگ آزاد
جنبش فرهنگ آزاد، به واسطهٔ تبادل آزاد ایده‌ها، با جنبش نرم‌افزار آزاد همسو شده‌است. ریچارد استالمن مؤسس پروژه گنو و فعال نرم‌افزار آزاد، اشتراک آزاد اطلاعات را تشویق می‌کند. این سخن او که نرم‌افزار آزاد به معنی آزادی در "آزادی بیان" است نه "آبجوی رایگان" مشهور است. انقلاب فرهنگی ایران
پاسخ ایرانیان به این موضوع، بنیان‌گذاری دارالفنون بود که برای صنعتی‌کردن و مدرن‌سازی ایران تلاش می‌کرد. دارالفنون اما در عین حال، سنگ بنای سیستم آموزش عالی جدیدی به‌شکل مدرن و به موازات مدارس سنتی و مذهبی را در ایران بنا نهاد. علی‌رغم حملات رضاشاه به مدارس مذهبی و تلاش او برای غربی کردن، سکولار کردن و اسلام زدایی جامعه، مدارس مذهبی، همچنان به حیات خود ادامه دادند. پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، انقلاب فرهنگی هدفش را اسلامی‌سازی دانشگاه‌های مدرن و از بین بردن فاصلهٔ بین دو نظام آموزش عالی مجزا قرار داد. فرهنگ در جمهوری آذربایجان
در آغاز قرن بیستم با رشد صنایع، تفکرات اصلاح طلبانه در آذربایجان شکل گرفت. در سال ۱۹۰۳ میلادی حزب چپگرای همت با هدف دفاع از زبان و فرهنگ آذربایجانی تشکیل شد. حزب کوچک بلشویک نیز وجود داشت که بیشتر تحت کنترل روس‌ها و ارامنه بود. انقلاب فرهنگی چین
انقلاب فرهنگی ، مجموعه‌ای از دگرگونی‌های اجتماعی و تغییرات سیاسی در جمهوری خلق چین بود که در مِه ۱۹۶۶ به دستور مائو تسه‌تونگ و توسط جیانگ چینگ و برخی از نزدیک‌ترین دستیاران مائو از جمله لین بیائو، چن بودا، کانگ شنگ، ونگ دونژینگ و چو ان‌لای سازماندهی شد. مائو هدف از آغاز کارزار انقلاب فرهنگی را مبارزه با «ضد انقلاب»، مبارزه با «چهار عامل کهنه» در فرهنگ چین و مبارزه طبقاتی با بورژوازی اعلام کرده بود، اما در عمل انقلاب فرهنگی به تصفیه حزب کمونیست چین از تمامی رقبای سیاسی‌اش انجامید. در قلع و قمع انقلاب فرهنگی که تا سال ۱۹۷۶ رسماً ادامه داشت، دانشگاه‌ها تعطیل شدند و تا حدود ۲۰ میلیون چینی کشته‌شدند و بسیاری از آثار فرهنگی ارزشمند در چین و تبت به بهانهٔ مبارزه با مظاهر سنتی و فرهنگی سرمایه‌داری، تخریب شدند. روند باکو
روند باکو با ابتکار جمهوری آذربایجان در راستای ایجاد گفتگو کارا و مؤثری فی‌مابین فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در سال ۲۰۰۸ مطرح گردیده‌است. عواملی چون وجود اقلیتهای مذهبی، نژادهای مختلف و قومیتهای متنوع، همچنین تنوع فرهنگی غنی در طول تاریخ در کشور آذربایجان باعث گردیده که، جمهوری آذربایجان به عنوان مبتکر این جنبش جهانی مطرح گردد. محتوای آزاد
این اصطلاح به حرکت فرهنگی دانش آزاد اشاره دارد که از اصول موفقیت نرم‌افزار آزاد، موفقیت تولید مشارکت‌کننده در توسعهٔ نرم‌افزار آزاد (و ویکی‌پدیا) و این عقیده که دانش باید بدون هیچ محدودیتی در دسترس و قابل انتشار باشد، الهام گرفته‌است. احمد توفیق المدنی
در سال ۱۹۵۶ به یکی از دوستانش بنام شیخ عباس الحسین به قاهره مسافرت و در آنجا به همراه برخی دیگر از جمله شیخ محمد بشیر الابراهیمی پیوستن هیئت علمای مسلمین الجزایر به جبهه آزادیبخش ملی و پیوستن کامل به انقلاب الجزایر را به صورت رسمی اعلام کردند. احمد توفیق به عنوان عضو هیئت خارجی جبهه آزادیبخش و عضو شورای ملی انقلاب الجزایر تعیین شد و سپس به عنوان عضوی در دولت موقت انتخاب شد و در همین زمان بود که وزارت فرهنگ را در دولت موقت الجزایر ایجاد نمود. انقلاب فرهنگی ایران
عبدالمجید معادیخواه، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ایران در دورهٔ دولت اول میرحسین موسوی (در سال‌های ۱۳۶۱–۱۳۶۰)، آنچه انقلاب فرهنگی خوانده می‌شود را شایستهٔ این عنوان نمی‌داند و از انقلاب فرهنگی با عنوان «از سر راه برداشتن یک مزاحم» یاد می‌کند. وی در مصاحبه‌ای در این باره گفته: «اینکه چرا عنوان انقلاب فرهنگی مطرح شد و چه کسی آن را مطرح کرد من نمی‌دانم، چون این کار انقلاب فرهنگی نیست ما می‌توانستیم انقلاب فرهنگی داشته باشیم اما انقلاب فرهنگی ما با انقلاب فرهنگی چین خیلی فرق می‌کند. ما اگر می‌خواستیم انقلاب فرهنگی کنیم فرضاً باید ارزش‌هایی مثل «لا طاعة لمخلوق فی معصیة الخالق؛ اطاعت مخلوق در معصیت خالق روا نیست» را بتوانیم نهادینه کنیم. این منطق انقلاب اسلامی و اسلام است که هیچ‌کس حق ندارد دستوری بدهد که با دستور خداوند منافات داشته باشد یعنی هیچ زمینه‌ای برای دیکتاتوری در جامعهٔ ما نباشد، اگر این کار را می‌کردیم آن وقت انقلاب فرهنگی داشتیم.» او همچنین در همان مصاحبه می‌گوید: «اینکه مزاحم و مانعی را از سر راه برداریم اسمش انقلاب فرهنگی نیست اینکه با زور یک عده‌ای را که با روش کلی جامعه و مردم هماهنگ نیستند کنار بزنند که اسمش فرهنگ نیست. آن موقع من هم در همین اردوگاهی که گفتمان انقلاب فرهنگی در آن شکل گرفت بودم و راضی هم بودیم، همکاری هم کردیم و بخشی از آن گفتمان هم بحث تعهد و تخصص بود اما فرصتی نبود که مثلاً بپرسیم این شعار از کجا آمد و چه کسی آن را بر سر زبان‌ها انداخت، الان هم نمی‌دانیم؟ ولی در هر صورت آن چیزی که به عنوان انقلاب فرهنگی شکل گرفت، آمیزه‌ای است از واقعیت‌های انقلاب و کاستی‌هایی که به دلیل شرایط خاص در آن بوده و این شرایط به کارهایی که در مجموع زیان‌بار بود؛ مشروعیت داد و همه پیامدهایش ستایش‌برانگیز نیست.» معادیخواه دانشگاه‌ها را در آستانهٔ انقلاب فرهنگی «سنگری برای مجموعه‌هایی که نمی‌خواستند با حرکت مردمی انقلاب همسو شوند» می‌خواند و از مقابله با آنان دفاع می‌کند، اما در عین حال پیامدهایی منفی نظیر سوءاستفاده از انقلاب فرهنگی و فرصت‌طلبی برای رقابت‌های شخصی و تسویه حساب‌های فردی برای کنار زدن رقیب در جریان انقلاب فرهنگی را نیز مطرح کرده و می‌پذیرد. معادیخواه قائل به شباهت بین نوع ادبیات اصطلاح «انقلاب فرهنگی» و ادبیات اصطلاحی مارکسیسم است. او دربارهٔ این شباهت می‌گوید: «حالا این دیوار [بین جامعهٔ انقلابی خارج از دانشگاه و جریان‌های مخالف درون دانشگاه‌ها] باید به گونه‌ای فرو می‌ریخت و نمی‌شد تا آخر ملاحظه‌کاری کرد و در این بین یک عده‌ای شعار انقلاب فرهنگی را به دهان‌ها انداختند که من نمی‌دانم چه کسانی بودند اما به ادبیات حزب توده شبیه است چون عملاً گفتمان مارکسیستی است. واقعیت این است که موج مارکسیستی موج قوی در جهان بود و ما هم تا حدی گفتمان مارکسیستی را قبول کرده بودیم؛ اصطلاح‌های آن‌ها را به کار می‌بردیم. بدون اینکه دقت کنیم که این چه هست و برداشتی از آن داشتیم متفاوت با آنچه که در گفتمان خودش هست.» جنبش مشروطه ایران
جنبش مشروطه، جنبش مشروطه‌خواهی یا جنبش مشروطیت مجموعه کوشش‌ها و رویدادهایی در نظر و عمل است که برای محدود شدن اختیارات پادشاه در نظام سلطنتی ایران و نهادینه‌سازی حقوق اساسی مانند آزادی فردی، عدالت قضایی و حاکمیت قانون آغاز شد، و به تغییر نظام سیاسی ایران از پادشاهی مطلقه به پادشاهی مشروطه منجر گردید. این جنبش از از سال ۱۲۸۴ خورشیدی با وقوع اعتراضات منتهی به انقلاب مشروطه شروع شد و می‌توان شکست استبداد صغیر و پایان حکومت محمدعلی شاه در مرداد ۱۲۸۸ را (به سبب پایان حکمرانی آخرین پادشاه ایران در نظام حکومتی پادشاهی مطلقه) زمان پایان آن دانست. فرهنگستان علوم ایران
در یکصد و سی و پنجمین جلسهٔ شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۶۶، به استناد بند چهارِ قانون اهداف و وظایف آن شورا، تأسیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید. احمد دریابیگی
آنطور که دکتر مشایخی و اصفهانیان می‌گویند: «شاید یکی از اصلی‌ترین دلایل گرایش بوشهری‌ها به ادبیات مدرن و فرهنگ فرانسوی، تبلیغاتی بود که پیا سفیر فرانسه در بوشهر به مناسبت جنش انقلاب کبیر فرانسه از سال ۱۸۹۸ م/ ۱۳۰۷ ه‍.ق در این شهر به راه انداخت. از آن سال‌ها تا تقریباً آغاز جنگ جهانی اول، هر ساله طی مراسم باشکوهی با حضور رجال، فرهنگیان، تجار و دانش آموزان مدرسه سعادت، جشن پیروزی انقلاب فرانسه در بوشهر برگزار می‌شد. می‌توان حدس زد که زمینه فکری-فرهنگی مشروطه خواهی در گریز از استبداد از بطن همین جشن‌های سالانه فرانسوی‌ها در ذهن و ضمیر روشنفکران بوشهری پیدا شد. نکته جالب دیگر، مبارزه‌ای است که انگلیسی‌ها علیه انقلاب کبیر فرانسه در بوشهر به راه انداختند و همین امر باعث جلب توجه روشنفکران بوشهر به این انقلاب و آگاهی از آن شد. زیرا مردم بوشهر و به ویژه روشنفکران این شهر خصومت شدیدی نسبت به انگلیسی‌ها داشتند.» نصرت‌الله قمی
پس از ترور نافرجام محمدرضا پهلوی توسط ناصر فخرآرایی در ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ در دانشگاه تهران، دولت ساعد برای ایجاد محدودیت و فشار بر مطبوعات، لایحه‌ای تنظیم و با قید فوریت به مجلس فرستاد و عبدالحمید زنگنه که آن ایام وزیر فرهنگ در کابینه ساعد و از مدافعین نظام سلطه و طراحان لایحه محدودیت مطبوعات بود برای دفاع از این لایحه به مجلس شورای ملی رفت. زنگنه از مروّجین فرهنگ غربی و در عین حال مخالف آزادی مطبوعات بود و با روی کار آمدن حاجعلی رزم‌آرا به عنوان نخست وزیر، مجدداً او به عنوان وزیر فرهنگ در ۱۷ بهمن ۱۳۲۹ به مجلس معرفی و هنگام ورود او به مجلس حسین مکی نماینده تهران صدا زد: «میرغضب آزادی را آوردند». همانگونه که نصرت‌الله قمی در مکتوب خود آورده، معتقد بود که تز دکترای زنگنه با هدف دفاع از شرکت سابق نفت نوشته شده و در برابر برنامه ملی شدن صنعت نفت قرار دارد، کما اینکه زنگنه با رزم‌آرا در حمایت از قرارداد انگلیسی گس-گلشائیان همراهی داشت. ضمنا نصرت‌الله قمی او را در مقام وزیر فرهنگ از مجریان فرهنگ غرب و یکی از موانع پیشرفت فرهنگ ایران و مخلّ آزادی می‌دانست. جنبش فرهنگ آزاد
اصطلاح "فرهنگ آزاد" از سال ۲۰۰۳ در اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی تاکنون به کار می‌رود تا اولین مجوز آزاد برای خلاقیت هنری در ابعاد بزرگ که توسط تیم نگرش کپی‌لفت در فرانسه از سال ۲۰۰۱ آغاز شد، را ارائه کند. (مجوز هنر آزاد نامگذاری شده‌است) این اصطلاح بعدها در کتاب فرهنگ آزاد توسط لارنس لسیگ گسترش یافت. عصر ترقی‌خواهی
هدف اصلی جنبش ترقی خواهانه حذف فساد در حکومت بود. این کار به وسیلهٔ پایین کشیدن ماشین‌های سیاسی و رؤسایشان پی گرفته شد. با به زیر کشیدن مقامات فاسد یکی دیگر از اهداف دموکراسی مستقیم به ثمر می‌رسید. آنان همچنین خواهان تنظیم انحصارها (مبارزه با تراست‌ها) و ابرشرکت‌ها از طریق قوانین ضد تراست بودند. این قوانین به عنوان راهی به منظور ترویج رقابت برابر به سود مصرف‌کنندگان تلقی می‌شد. پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
با توجه به اهداف و رسالت علمی ـ فکری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و ظرفیت‌های درخور توجه واحدها و آحاد پژوهشگاهی برای ایفای نقش کارساز و گرهگشا در پیشبرد امور نظام مقدس جمهوری اسلامی و وظائف دستگاه‌ها و نهادهای مختلف کشور، مرکز رشد علوم انسانی اسلامی آبان ماه سال ۱۳۹۶ تأسیس شد.در حال حاضر ریاست این مرکز را محمود حکمت‌نیا بر عهده دارد.موسسه‌ای است وابسته به پژوهشگاه که با هدف نشر آثار برگزیده مؤلفان و مترجمان حوزه‌های مرتبط با فعالیت پژوهشگاه تأسیس شده‌است. چاپ و نشر ده‌ها کتاب، رساله، جزوه تحقیقی و پژوهشی و انتشار ماهنامه زمانه، از جمله فعالیت‌های این مؤسسه به‌شمار می‌آید. جنبش فرهنگ آزاد
کرییتیو کامنز سازمانیست که توسط لارنس لسیگ آغاز شد و مجوزهایی را فراهم می‌کند که اجازهٔ به اشتراک‌گذاری تحت شرایط مختلفی را می‌دهند و همچنین پیشنهاد جستجوی آنلاین برای آثار مختلف کرییتیو کامانز را می‌دهد. پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به منظور رفع نیازهای پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فعاليت خود را بر اساس مجوز وزارت علوم، تحقيقات و فناوری از سال ۱۳۷۸ با سرلوحه قرار دادن رویکرد "مسئله محوری" آغاز نموده‌است. پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات قصد دارد تا از پژوهشگاهی که صرفاً به مطالعات دانشگاهی، بنیادین و نظری می‌پردازد، تبدیل به پژوهشگاهی شود که مسایل وزارتخانه و حوزه کلان فرهنگ و هنر را بررسی و حل نماید. عبدالکریم سروش
سروش در مورد انقلاب فرهنگی گفته‌است «آنچه که در سال ۱۳۵۸ در کشور رخ داد حقیقتاً نه انقلاب بود و نه فرهنگی». وی این اتفاق را نزاعی میان جناح‌های مختلف در دانشگاه‌ها دانسته که هر کدام می‌خواستند دانشگاه را به نفع خود مصادره کنند که جناح نزدیک به قدرت و حکومت در این نزاع پیروز شد که نتیجهٔ آن بسته شدن دانشگاه‌ها بوده‌است. به گفته سروش «دانشگاه‌ها قبل از بسته شدن، دانشگاه نبودند. اصلاً زمان، زمان انقلاب بود. کلاس درسی تشکیل نمی‌شد. هر روز تظاهرات بود. گروه‌های مختلف سیاسی و چریکی به دانشگاه آمده و بساط گسترده بودند.» بنیاد علوی
بنیاد علوی هدف خود را تبلیغ فرهنگ اسلامی و زبان، ادبیات و تمدن فارسی از طریق کمک‌های مالی خیریه و انسان‌دوستانه در قالب برنامه‌های آموزشی، مذهبی و فرهنگی اعلام کرده‌است. این اهداف و برنامه‌ها شامل اعطای پژوهانه به دانشکده‌ها و دانشگاه‌ها، صدقه به مدارس فارسی‌زبان و سازمان‌های اسلامی، توزیع رایگان کتاب‌های اسلامی، صدقه به صندوق‌های اعانه، حمایت از فعالیت‌های هنری، تحقیقات دانشگاهی و بورس تحصیلی می‌شود. این بنیاد تحت عنوان یک سازمان خیریه، سازمان‌های مربوط به فرهنگ اسلامی شیعه و زبان فارسی در ایالت‌های مختلف آمریکا را تأمین مالی می‌کرد. لیبرا!
لیبرا! در سال ۲۰۰۴ میلادی در بارسلون پایه‌گذاری شد. آنها در اصل هدف فعالیتهایشان در کاتالونیا بود ولی سپس آن را به سازمانی ملی تبدیل کردند. یکی از پویشهای آنها که پوشش رسانه‌ای جهانی یافت، پویش "سوسی را آزاد کنید!" بود و هدف آن درخواست جابجایی تنها فیل آفریقایی زنده مانده در باغ وحش بارسلون به یکی از مناطق حفاظت شده آفریقایی بود که فیل به شدت آسیب دیده از تنهایی بتواند در محیطی نسبتاً آزاد در کنار دیگر فیلها به زندگی خود ادامه دهد. این پویش از سوی فرهنگ‌دوستان جهان ازجمله ژوزه ساراماگو، برنده جایزه نوبل ادبیات، ملکه سوفیای اسپانیا و شخصیتهای تأثیرگذار در شهرداری بارسلون، سازمان فادا و مؤسسه زایش آزاد نیز پشتیبانی شده است. انجمن ملی روابط فرهنگی
انجمن روابط فرهنگی در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به ریاست فرح پهلوی بنیان شد. هدف این انجمن ایجاد پیوند فرهنگی و هنری در میان ملت‌ها و نیز شناساندن فرهنگ و هنر جهانی است. برنامه‌های انجمن در گسترش و آشناسازی فرهنگ و هنر ایران در خارج از کشور و فراهم نمودن راه‌های گوناگون برای آشنا ساختن مردم ایران با فرهنگ و هنر دیگر ملت‌ها می باشد. انجمن روابط فرهنگی با دعوت از هنرمندان و نویسندگان پر آوازه خارجی به ایران و دادن بورس‌های مطالعاتی و فرستادن هنرمندان ایرانی برای نمایشگاه‌های هنری و اجرای برنامه موسیقی سنتی ایران به کشورهای خارجی فعالیت دارد. گروه فرهنگی هدف
گروه فرهنگی هدف یک مجموعهٔ خصوصی پیشتاز در زمینهٔ آموزش بود که در سال ۱۳۲۹-۱۳۲۸، توسط احمد بیرشک و تعدادی از معلم‌های معروف دبیرستان در رشته‌های ریاضی و علوم طبیعی از جمله احمد انواری، تقی هورفر، علی متمدن و احمد رضاقلی‌زاده، پایه‌گذاری شد. «هدف» سرنام سه کلمهٔ "هنر، دانش و فرهنگ" هم بود. هدف اصلی این گروه، ارائه خدمات آموزشی باکیفیت به دانش‌آموزان ردهٔ ابتدایی تا دبیرستان بود، به نحوی که مشابه با سطح آموزشی مدارس آمریکایی باشد. انقلاب فرهنگی ایران
به گفتهٔ احمد اشرف در دانشنامهٔ ایرانیکا، از جمله پیامدهای اصلی انقلاب فرهنگی تأسیس دانشگاه‌های جدید در شهرستان‌ها بوده‌است. این کار با هدف افزایش دسترسی شهرستانی‌ها به امکانات آموزشی دانشگاهی انجام شد. دانشگاه تربیت مدرس جهت آموزش مدرسان دانشگاه‌ها و تربیت اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها تأسیس شد. همچنین جدای از ساختار دانشگاهی، مدارس پزشکی‌ای برای تربیت امدادیاران تحت نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی راه‌اندازی شد. اما مهم‌ترین تغییرات، تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی با شعبه‌هایی در سرتاسر ایران می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی دانشگاهی خصوصی بوده که در ازای دریافت شهریه بالایی همه متقاضیان را می‌پذیرد. به جهت خروج بسیاری از متخصصین از ایران و کمبود استاد در سطح دانشگاه‌ها دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترا بخصوص در دانشگاه‌های فنی تأسیس شدند. همچنین نهادهایی مانند جهاد دانشگاهی و انجمن‌های اسلامی تأسیس شدند تا فعالیت‌های دانشجویی را تحت کنترل داشته باشد و آن را تحت مرزها و خطوط مورد تأیید نظام نگه‌دارد. این دو نهاد وظیفه اسلامی‌کردن دانشگاه‌ها و سازمان‌دهی برنامه‌های فوق برنامه در دانشگاه‌ها مانند سخنرانی‌ها، جلسات سیاسی، کنفرانس‌ها و نمایشگاه‌های کتاب را بر عهده داشتند. همچنین این نهادها برعملکرد استادان و دانشگاه‌ها نظارت داشتند. جهاد دانشگاهی
پس از درگیری‌های انقلاب فرهنگی در فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۹ که بین گروه‌های دانشجویی چپ و برخی از اعضای حزب جمهوری اسلامی و دانشجویان پیرو خط امام در دانشگاه‌ها رخ داد، شورای انقلاب و رییس جمهوری، ابوالحسن بنی صدر، تصمیم به تعطیل کردن دانشگاه‌ها پس از پایان نیم‌سال دوم تحصیلی ۵۸-۵۹ گرفتند. قرار بر این شد که دانشجویانی که از کار تحصیل فراغت یافته‌اند به مناطق محروم و روستاها رفته و کارهای جهادی و سوادآموزی را پی بگیرند. به همین منظور در ۱۶ مرداد ۱۳۵۹ ستاد انقلاب فرهنگی، جهاد دانشگاهی را در راستای اهداف انقلاب فرهنگی ایران و ساماندهی دانشجویان و اساتید تأسیس کرد. صادق واعظ‌زاده
وی تشکیل مجمع جهانی حرکت اسلامی دانشجویی را به شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت پیشنهاد کرد و مسئول برگزاری اولین دوره آن در سال ۱۳۶۱ بود. این مجمع به عنوان یک اجلاس غیردولتی با شرکت رؤسای تشکلهای سیاسی و دانشجویی از چهار قاره جهان در تهران تشکیل شد. دومین دوره این مجمع در سال ۱۳۶۳ در تهران برگزار گردید. رهبران شاخه دانشجویی بعضی احزاب کشورهای خاورمیانه در این اجلاس‌ها حضور یافتند. پس از آن که رئیس‌جمهور وقت آیت الله خامنه‌ای در سال ۱۳۶۳ قانون عضویت دو دانشجو به ترکیب ستاد انقلاب فرهنگی را به خمینی پیشنهاد کرد، واعظ زاده به عنوان یکی از این دو تن از سوی شوراهای جهادهای دانشگاهی سراسر کشور انتخاب شد و در کنار حسن حبیبی، علی شریعتمداری، محمدرضا مهدوی کنی، عبدالکریم سروش و احمد احمدی رسماً به عضویت ستاد انقلاب فرهنگی و بعداً شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمد و تا سال ۱۳۶۹ که برای ادامه تحصیل به خارج از کشور رفت عضو این شورا بود. وی در طی دوره عضویت در ستاد و شورای انقلاب فرهنگی نظرات و دیدگاه‌های دانشجویان و جوانان را به شورا منعکس کرد و در تهیه اساسنامه دانشگاه‌های تربیت مدرس و جهاد دانشگاهی و اساسنامه مدیریت دانشگاه‌ها مشارکت داشت. واعظ زاده در سال‌های ۱۳۶۵ و ۱۳۶۸ از سوی رؤسای جمهور وقت سید علی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس شورای مرکزی جهاد دانشگاهی منصوب شد و رده اعضای هیئت علمی جهاد را برقرار کرد. وی در سال ۱۳۶۸ معاون دانشجویی وزارت فرهنگ و آموزش عالی شد. طی این مسئولیت، بحران کمبود و خرابی خوابگاه‌های دانشجویی و مشکلات رفاهی دانشجویان را که در شرایط پس از جنگ به مسئله حادی برای کشور تبدیل شده بود کنترل کرد و ضوابط اعطای بورس تحصیلی و اعزام دانشجو به خارج را ساماندهی نمود و در مذاکره با سفیران و هیئت‌های کشورهای خارجی مسائل و مشکلات دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج کشور را بررسی کرد و شورای ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی را به عنوان قائم مقام وزیر اداره کرد. وی همچنین در دوران جنگ ایران و عراق به عنوان سرباز ساده در جنگ شرکت داشت. جمعیت آل یاسین
حرکت دهندگان نشریه‌ای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری بود که توسط انجمن حرفه‌ای متفکران و محققان، از زیر مجموعه‌های جمعیت آل یاسین، از پائیز سال ۱۳۸۳ با شعار «حرکت دهندگان به پیشواز عصر خرد» و با هدف نهادینه کردن فرهنگ تفکر در سطح کشور و بخصوص در میان قشر مدیران در ایران آغاز به کار کرد و تا زمستان ۱۳۸۴ به صورت سراسری منتشر می‌شد، اما در آستانه ماه‌های پایانی همان سال، توسط هیئت نظارت بر مطبوعات به اتهام «توهین به مقام معظم رهبری» لغو امتیاز شد. جنبش استقلال‌طلبی هند
جنبش رهایی هند (برات کودو آندولان) یا جنبش اوت یک جنبش نافرمانی مدنی در هند بود که در نهم اوت سال ۱۹۴۲ در پاسخ به درخواست گاندی مبنی بر استقلال فوری هند آغاز شد و علیه فرستادن هندی‌ها به جنگ جهانی دوم بود. او از تمام معلمان خواست که مدارس خود و هندی‌های دیگر خواست که شغل‌های خود را ترک کرده و در جنبش شرکت کنند. به علت نفوذ سیاسی گاندی افراد زیادی درخواست او را اجابت کردند. انقلاب فرهنگی ایران
در آن زمان از انقلاب فرهنگی به عنوان انقلاب سوم یاد می‌شد. ریشه این نوع نامگذاری و انقلاب نامیدن این گونه اقدامات را می‌توان اقدام مشابه محمدرضا شاه دانست که اصلاحات اقتصادی و اجتماعی خود در سال ۱۳۴۱ را انقلاب سفید نامیده بود. برخلاف انقلاب فرهنگی چین که مورد مشابه انقلاب فرهنگی ایران بود. انقلاب فرهنگی ایران به صورت کاملاً متمرکزی انجام گرفت؛ یعنی هرچند توده مردم در جاهایی مشارکت داشتند و کمک نمودند؛ ولی در مجموع به‌صورتی کاملاً متمرکز و از بالا هدایت گردید و تمام برنامه‌ریزی‌ها، سیاست‌ها به‌صورتی کاملاً فرموله شده صورت پذیرفت. در راستای مدیریت انقلاب فرهنگی در ۲۳ خرداد ۱۳۵۹ ستاد انقلاب فرهنگی تشکیل شد. روح‌الله خمینی در فرمان خود وظایف این شورا را چنین تعیین نمود: فرهنگستان زبان و ادب فارسی
این دانشنامه در سال ۱۳۷۲ بنیان‌گذاری شد. هدف از تدوین "دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه"، ارائهٔ گسترهٔ زبان و فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و تأثیر آن در ناحیهٔ شبه قاره (هند، پاکستان و بنگلادش امروزی) است. نشان‌دادن سهم فرهنگ ایرانی و اسلامی و نقش زبان و ادب فارسی در تاریخ و فرهنگ این منطقه و همچنین بررسی اشتراک‌ها و پیوندهای دیرین این دو سرزمین باستانی، به‌ویژه در دورهٔ بعد از اسلام، ساختار اصلی این دانشنامه است. با بررسی به‌عمل آمده، مجموع مجلدات دانشنامه ۶ جلد در نظر گرفته شده‌است. انتان لاوی
اواسط دههٔ ۱۹۶۰ میلادی و در حالیکه بیش از دو دهه از پایان جنگ جهانی دوم سپری می‌شد، جریانی موسوم به ضد فرهنگ در کشور انگلستان آغاز شد و سپس به آمریکا نیز سرایت کرد. گروهی از جوانان خواهان آزادی بیشتری بودند؛ برخی روش هیپی‌گری را برگزیدند و برخی دیگر به شکل زیر زمینی فعالیت می‌کردند. گروه‌های زیر زمینی شامل جوانانی مخالف جنگ و طرفدار موسیقی راک اند رول بودند که غالباً به مصرف تفننی مواد مخدر تمایل داشتند. در همان دوران بحث آزادی همجنس‌گرایان و دفاع از حقوق زنان نیز مطرح شده بود. سان فرانسیسکو در آن زمان مهد ضدفرهنگ در آمریکا بود. مسافران آزادی
فیلیپ راندولف یکی از رهبران جنبش مدنی راهپیمایی واشینگتن دی سی در سال ۱۹۴۱ را برای از بین بردن تبعیض استخدام در صنایع دفاعی طراحی کرد، راندولف و بایارد راستین برنامه ریزان اصلی راهپیمایی ۱۹۶۳بودند، دولت کندی در ابتدا با راهپیمایی مخالف بود زیرا از تأثیر منفی این تظاهرات بر تصویب قانون حقوق مدنی نگران بود. با این حال راندولف و کینگ با برگزاری راهپیمایی موافق بودند و همچنان که تظاهرات به پیش می‌رفت، تصمیمات کندی برای اطمینان از موفقیت آن اهمیت بسیاری داشت. راهپیمایی در ۲۸ اوت ۱۹۶۳ برگزار شد. بر خلاف برنامه‌ریزی راهپیمایی گذشته راندولف که تنها سازمان‌های سیاهان در آن مشارکت داشتند. راهپیمائی سال ۱۹۶۳ نتیجه تلاش گروهی همه سازمان‌های عمده مدافع حقوق مدنی بود، از جناح‌های مترقی جنبش کارگری گرفته تا سازمان‌های لیبرال. این راهپیمائی شش هدف عمده را دنبال می‌کرد: - ضمانت قانونی برای حقوق مدنی، یک برنامه کاری گسترده فدرالی، اشتغال کامل و عادلانه، مسکن مناسب، حق رای، و برخورداری از حق آموزش برابر. از میان این اهداف، تمرکز اصلی راهپیمایان بر تصویب قانون حقوق مدنی بود که دولت کندی پس از اعتراضات در بیرمنگهام پیشنهاد کرده بود. توجه رسانه‌های ملی نیز تا حد زیادی به دیده شدن و تأثیرگذاری این راهپیمائی نیز کمک کرد. این راهپیمایی یک موفقیت بود، البته نه بدون جنجال. حدود ۲۰۰۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰۰ تظاهرکننده در مقابل بنای یادبود لینکلن، جمع شده بودند. جایی که مارتین لوتر کینگ سخنرانی معروف خود، "من رویایی دارم!" را ایراد نمود. در حالی که بسیاری از سخنرانان دولت کندی را به خاطر تلاش‌هایش در تصویب قانون حقوق مدنی و حمایت از حق رأی سیاهان و غیرقانونی کردن جداسازی تحسین می‌کردند، جان لوییس از اعضای SNCC اعتقاد داشت دولت تلاشی جهت محافظت از سیاهان جنوب و حقوق مدنی کارگران تحت ستم جنوبی انجام نمی‌دهد. پس از راهپیمایی، کینگ و دیگر رهبران حقوق مدنی با پرزیدنت کندی در کاخ سفید ملاقات کردند. در حالی که به نظر می‌رسید دولت کندی صادقانه به تصویب لایحه متعهد است، اما کار را یکسره نمی‌کند تا کنگره را وادار به پذیرش آن سازد. با این حال هنگامی که پرزیدنت کندی در تاریخ ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳ ترور شد، رئیس‌جمهور جدید لیندون جانسون تصمیم گرفت تا با استفاده از نفوذ خود در کنگره بسیاری از قوانین کندی را در دستور کار قرار دهد. جنبش غزه آزاد
جنبش غزه آزاد، یک سازمان حقوق بشری بین‌المللی است که با ائتلاف سازمان‌های حقوق‌بشری حامی فلسطین و فعالانی که قصد به‌اطلاع عموم رساندن محاصرهٔ باریکهٔ غزه توسط اسرائیل را داشتند، پس از انتخابات حماس و با سفر دریایی کشتی‌ها از یونان و قبرس به غزه شکل گرفت. این گروه بیش از ۷۰ تصدیق‌کننده از جمله دزموند توتو و نوآم چامسکی دارد. علی‌اصغر حکمت
تأسیس فرهنگستان زبان فارسی در اکتبر ۱۹۳۶، که هدف آن گسترش معادل‌های فارسی برای ایده‌ها و مفاهیم مدرن بود، طرحی بود که مورد حمایت محمدعلی فروغی قرار گرفت. هدف از این کار تعدیل افراط و تفریط برخی از ملی‌گرایان بود که متمایل به «پاک کردن» زبان فارسی با حذف تمام کلمات عربی از آن بودند. حکمت در راه‌اندازی فرهنگستان به‌طور فعالی به فروغی کمک کرد. بنیاد نرم‌افزار آزاد اروپا
این کارزار در سپتامبر ۲۰۱۷ و با انتشار نامه‌ای سرگشاده به نمایندگان مجالس ملی و پارلمان اروپا و با هدف «قانون‌گذاری برای الزام انتشار نرم‌افزارهایی که با بودجه عمومی برای بخش عمومی تولید می‌شوند تحت پروانه‌های نرم‌افزار آزاد و متن‌باز» شروع شد. فرهنگ معاصر
واحد پژوهش فرهنگ معاصر با هدف تهیه و تدوین آثار مرجع در سال ۱۳۶۴ تأسیس شد که از آغاز کار تا کنون پیوسته رو به گسترش بوده‌است. این واحد در حال حاضر دارای امکانات مطلوبی در حوزهٔ تولید کتاب‌های مرجع است. موضوع فعالیت این واحد را دو زمینهٔ اصلی تشکیل می‌دهد: فرهنگستان زبان و ادب فارسی
گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، فعالیت رسمی خود را با حکم رئیس فرهنگستان، غلامعلی حداد عادل، از آذرماه ۱۳۹۰ آغاز کرد. این گروه با اهداف تعیین‌شده و پس از تشکیل شورای علمی گروه، با حضور دوازده تن از متخصّصان امر آموزش و کارشناسان دانشگاه، شکل گرفت و نخستین جلسهٔ آن در تاریخ ۱۳۹۰/۹/۲۱ تشکیل شد. در این جلسه شرح وظایف گروه به تصویب رسید و در نهایت در جلسهٔ شورای مدیران فرهنگستان به تأیید نهایی رسید و به گروه ابلاغ شد. به دنبال آن، گروه با تشکیل پنج کارگروه به نام‌های کارگروه آموزش زبان و ادبیات فارسی در ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان، دانشگاه و کارگروه کاربست مصوّبات فرهنگستان، با تشکیل جلسات ماهانه، به نقد و بررسی متون آموزشی و مسائل مربوط می‌پردازد.یکی از اهداف گروه دستور تدوین دستور زبان فارسی امروز است. این دستور صرفاً جنبهٔ توصیفی دارد و بر اساس نظریهٔ ساختارگرایی خواهد بود، اما به هیچ‌یک از شاخه‌های این نظریه به‌طور اخص وابسته نیست و به‌عکس، از تمام دستاوردهای این نظریه‌ها و نیز دیگر نظریه‌های زبان‌شناختی استفاده خواهد کرد. به‌عنوان پیش‌درآمدی در جهت نیل به وظیفه و هدف فوق، گروه دستور پژوهش‌هایی را انجام داده و پژوهش‌هایی در دست اجرا دارد. مؤسسه دانش آزاد
مؤسسه دانش آزاد مجموعه‌ای از اصول سازگار با اهدافش را تدوین و تنظیم کرده‌است. این اصول نقطه شروع را به‌اشتراک‌گذاری دانش با سنت کپی‌لفت قرار داده و شامل استفاده از نرم‌افزار آزاد، پایبندی به اهمیت آموزش، احترام به گوناگونی و تنوع فرهنگ‌ها، شفافیت و اجماع است. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
در نخستین اساسنامه انجمن، هدف‌های تشکیل آن، چنین بیان شد: تأسیس موزه و کتابخانه‌ای در تهران، ثبت و طبقه‌بندی آثار ملی ایران، نگهداری مجموعه‌های نفیس در کتابخانه‌ها و موزه‌ها، بهره‌مند ساختن مردم از این مجموعه‌ها از راه تعلیم در مدارس و عرضه آنها در نمایشگاه‌ها، و سرانجام حفظ و احیای صنایع و هنرهای ایرانی. این هدف‌ها در اساسنامه دوره دوم دگرگونی‌هایی یافت که از آن جمله‌اند: تجلیل از بزرگان ایران و احیای نام آنان از راه نشر آثار ایشان، ساختن آرامگاه یا تندیس بزرگان و کمک به تأسیس یا تکمیل کتابخانه‌ها و موزه‌ها در سایر شهرها. پستان
امروزه آزادی سینه‌لختی یک جنبش سیاسی و فرهنگی است که هدفش تغییر قوانین به منظور اجازه دادن به زنان برای حضور سینه‌لختی در اجتماع و ایجاد برابری با مردان در این زمینه است. این جنبش یک فرم از برابری جنسیتی است. یکسان‌سازی فرهنگی در ایران معاصر
در این میان شیخ محمد خیابانی، دمکرات پیشگام آذربایجان، کنفرانس شاخه ایالتی فرقه دموکرات را در تبریز تشکیل داد. خیابانی که از روحانیون محبوب محله شیخی خیابان بود، به هنگام تحصیل در قفقاز آرای رادیکال کسب کرده، به عنوان رزمنده‌ای از صنف خرازان در انقلاب جنگیده، و در مجلس ملی دوم، به عنوان دموکراتی برجسته شهرت یافته بود. چهارصد و پنجاه نماینده حاضر در کنفرانس، که اغلب از شهرهای آذربایجان آمده بودند، روزنامه تجدد را راه انداختند، نام شاخه فرقه دمکرات در آذربایجان را به فرقه دمکرات آذربایجان تغییر دادند، و چهار درخواست عمده از حکومت مرکزی اعلام کردند: آغاز اصلاحات دموکراتیک مانند تقسیم اراضی، تعیین والی مورد اعتماد برای مردم آذربایجان، بازگشایی فوری مجلس ملی در تهران (که پس از قرار داد ۱۹۰۷ روسیه و انگلستان از بین رفته بود)، و تشکیل انجمن‌های ایالتی که در قانون اساسی پیش‌بینی شده اما تا آخرین روزهای جنگ داخلی تحقق نیافته بود. خیابانی در اختتامیه گله کرد که آذربایجان با وجود فداکاری‌هایش در انقلاب مشروطه نه تعداد نمایندگان اش در مجلس منصفانه‌است نه سهم عادلانه‌ای از بودجه را از حکومت مرکزی دریافت می‌دارد. چند روز پس از کنفرانس فرقه دموکرات یک گروه اقلیت به ریاست احمد کسروی تاریخ‌نگار را به علت مخالفت با درخواستهای مذکور و تغییر اسم خراج کرد. تا آن زمان، محافظه کاران به خصوص سران عشایر به شدت از خودمختاری محلی دفاع می‌کردند؛ در حالی که اصلاح طلبان پیشاهنگ استقرار یک حکومت مرکزی کارآمد بودند. اما از ۱۲۹۶ به بعد، محاسن و معایب تمرکز و عدم تمرکز هر دو مایه اشتغال خاطر بسیاری از اصلاح طلبان می‌شد. در همین حال سوسیال دموکراتهای قدیمی هوادار بلشویکهای روس در باکو گرد آمدند و تشکیل فرقه عدالت را اعلام کردند. آن‌ها روزنامه دو زبانه آذری فارسی "حریت" را تأسیس کردند. تقریباً همه رهبران حرب جدید، روشنفکران آذربایجان ایران بودند که از سال ۱۹۰۶ با بلشویک‌های روس همکاری داشتند. آنان نخستین کنگره خود را در انزلی برگزار کردند. انجمن اسلامیه
هدف میرهاشم دوه‌چی و یارانش در این انجمن، مبارزه با مشروطه‌خواهان و جلوگیری از پیروزی ستارخان و نیروهای مبارز تبریز بود. میرهاشم دوه‌چی که خود از طرف مردم تبریز در دوره اول مجلس شورای ملی به نمایندگی انتخاب شده بود، پس از به توپ بستن مجلس و آغاز دوره استبداد صغیر، تغییر ماهیت داده به طرفداران محمدعلی شاه پیوسته و از طرف شاه فرمانی به نام او صادر شد با این مضمون که از چیرگی خود مژده می‌داد: «... جناب مستطاب شریعتمدار آقا میرهاشم آقا، سلمه الله تعالی، با کمال قدرت فتح کردیم، مفسدین را تمام گرفتار کرده، سید عبدالله را به کربلا فرستادم و سید محمد را به خراسان، ملک المتکلمین و میرزا جهانگیر را سیاست کردم، مفسدین تماماً محبوس، شما هم با کمال قدرت مشغول رفع مفسدین باشید و از من هر نوع تقویت بخواهید حاضرم. منتظر جواب هستم... محمدعلی شاه قاجار» جنبش فرهنگ آزاد
نقد Vocal علیه جنبش فرهنگ آزاد از سوی طرفداران کپی‌رایت صورت گرفت. ریک کارنس رئیس صنف ترانه‌سرایان آمریکا و کلی هادجینس مدیر اجرایی arts+labs، اتحادی از شرکت‌های فناوری و رسانه‌ای، ادعا کردند که بر خلاف استدلال جنبش فرهنگ آزاد که کپی‌رایت «فرهنگ را نابود می‌کند»، جنبش به خودی خود و رسانه‌ای که ایجاد می‌کند به صنعت هنر و رشد اقتصادی لطمه میزنند. جنبش آزادی بیان
با مشارکت هزاران نفر از دانشجویان، جنبش آزادی بیان اولین اقدام جنجالی نافرمانی مدنی خود را در یک کالج آمریکایی در دهه ۱۹۶۰به اجرا درآوردند. دانشجویان با اصرار به دولت خواستار لغو ممنوعیت فعالیت‌های سیاسی در دانشگاه و حق آزادی بیان برای دانشجویان بودند. این جنبش آزادی بیان تحت تأثیر دیدگاه‌های چپ جدید قرار داشت و فعالیت‌هایشان مرتبط به جنبش حقوق مدنی و جنبش ضد جنگ ویتنام بود. این میراث تا به امروز ادامه یافته، و همچنان به شکل گفت و شنود سیاسی در دانشگاه‌ها و در جامعه گسترش پیدا کرده و بر دیدگاه‌های سیاسی و ارزش‌های دانشجویان کالج و عموم مردم تأثیر می‌گذارد. سید حسن تقی‌زاده
تقی‌زاده در عرصه اندیشه، به‌ویژه در دیدگاه‌هایش دربارهٔ فرهنگ و تمدن غرب، با مخالفت‌های بسیار شدید و مخالفانی جدی، تقریباً از همه سو، روبرو بود. موضع او دربارهٔ فرهنگ و تمدن غرب، تغییر خط فارسی به لاتینی، نخست بسیار تندروانه و تحت تأثیر اندیشه پیشرو آن ازمنه، همچون میرزا فتحعلی آخوندزاده، جهت تسهیل آموزش سریع عامه (مانند ترکیه) می‌بود. بعدها رسماً استغفار کرد و نگرش گذشته خود را به تندروی ایام جوانی و اشتیاق وافر به اصلاح و پیشرفت کشور نسبت داد. نخست می‌پنداشت که صنعتی شدن کشور، پیشرفت علمی، آزادی سیاسی و عقیده، رشد فرهنگی و آموزشی، از راه «اخذ بلاشرط آداب و عادات فرنگ» و دستور عمل قرار دادن این شعار که: «ایران باید ظاهراً و باطناً، جسماً و روحاً فرنگی‌مآب شود و بس» میسر است. تقی‌زاده با ساده‌انگاری، و بی‌آنکه از نظریات و فرضیات علمی دربارهٔ تغییر خط مطلع باشد، می‌پنداشت که تغییر خط فارسی به لاتینی سوادآموزی را تسهیل می‌کند و راه را برای تحول فرهنگی کشور هموار می‌سازد. او بعدها به خطای خود پی برد و بارها و بارها با شهامت و صراحت، روش گذشته‌اش را نکوهش و دیدگاه‌های خود را تعدیل و تصحیح کرد. در سخنرانی معروف باشگاه مهرگان گفت: «این جانب در تحریض و تشویق، نخستین نارنجک تسلیم به تمدن فرنگی را در چهل سال قبل بی‌پروا انداختم».تقی‌زاده تقریباً از دوره میان‌سالی که با احتیاط و وسواس از افراط، پرهیز می‌کرد مدافع و مروج حفظ و تقویت مبانی فرهنگ ملی، زبان فارسی، بنیادهای وحدت فرهنگی - ملی، تاریخی، اخلاق متکی بر مبانی مذهبی و خردگرایی اعتدالی بود. او در مقام قانونگذار و دولتمرد بر گسترش زبان فارسی و جلوگیری از کاربرد واژگان بیگانه تأکید می‌کرد. در نطقی در مجلس شورای ملی گفت: جنبش فرهنگ آزاد
در سال ۲۰۰۱، لسیگ کرییتیو کامنز را به عنوان جایگزینی برای سیستم پیشفرض کپی‌رایت که به صورت «تمام حقوق محفوظ است» می‌باشد، به صورت سیستم مجوزدهی «بعضی حقوق محفوظ است» آغاز کرد.