یهودیان در طول جنگ جهانی دوم در کدام مناطق زندگی می کردند؟
تاریخ یهودیان در مقدونیه شمالی
پیش از جنگ جهانی دوم، جامعه یهودیان واردار مقدونیه (ناحیه ای تقریباً منطبق با مرزهای جمهوری امروزی) متمرکز بر بیتولا (تقریباً ۸٬۰۰۰ یهودی)، اسکوپیه (تقریباً ۳۰۰۰ یهودی) و شتیپ (تقریباً ۵۰۰ یهودی) متمرکز بود. جوامع یهودیان در طول جنگ جهانی اول در مناطق کوچکتر مانند دوجران و استرومیکا که به خط مقدم نزدیک بودند، به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر جنگ قرار گرفتند و از منطقه گریختند. تجزیه منطقه همچنین بر یهودیان در مراکز کوچکتر تأثیر منفی گذاشت، زیرا آنها را از جریان آزاد فعالیت در بیشتر فعالیت‌های بازرگانی خود به بزرگترین مرکز تجاری یهودیان در بالکان به ویژه سالونیک محروم کرد.
زوس یهودی
بعد از جنگ جهانی دوم این فیلم در آلمان و تمامی دنیای غرب ممنوع شد و بیشتر نسخه‌های آن از بین رفت. هارلان کارگردان فیلم تنها کارگردانی بود که بعد از جنگ به دادگاه کشیده شد. هاینریش جورج و ورنر کراوس به حبس خانگی کشیده شدند. هاینریش جورج توسط نیروهای شوروی کمونیست به اردوگاه کار اجباری برده شد و در آنجا درگذشت. ورنر کراوس تا مدتی ممنوع‌التصویر بود ولیکن بعد از مدتی اجازه یافت دوباره بر پرده ظاهر شود. کریستینا سودربام بعد از جنگ معمولاً توسط بعضی افراد در صحنه آزار داده می‌شد و میوه به سمت او پرتاب می‌شد. آدولف آیشمن
آدولف اتو آیشمن مسئول «اداره امور مربوط به یهودیان» در «اداره اصلی امنیت رایش» بود. وی که از افسران بلندپایه حزب نازی بود، در جریان جنگ جهانی دوم، دستور فرستادن بسیاری از یهودیان را به «کوره‌های آدم‌سوزی» صادر کرده‌بود. وی پس از شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، موفق شد تا به همراه خانواده‌اش به آرژانتین فرار کند، اما توسط موساد شناسایی شد و توسط یک گروه کماندویی متشکل از افسران موساد و شاباک، ربوده و به اسرائیل آورده شد. وی در دادگاهی در اورشلیم به ۱۵ جرم مختلف که مهم‌ترین آن‌ها «جنایت علیه قوم یهود»، «جنایت علیه بشریت» و «جنایت جنگی در دورهٔ آلمان نازی» بود، متهم و محکوم شد. وی در سال ۱۹۶۲ میلادی در اسرائیل «اعدام» شد. هولوکاست در لهستان
پیش از جنگ جهانی دوم، نزدیک به ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ یهودی در لهستان زندگی می‌کردند. بیشتر این یهودیان در شهرها ساکن بودند و ۱۰ درصد جمعیت لهستان را تشکیل می‌دادند. موزه تاریخ یهودیان لهستانی پولین داده‌هایی از ۱٬۹۲۶ اجتماع یهودی در آن کشور گردآورده است. پس از اشغال لهستان و کشتار تحصیل‌کردگان در ۱۹۳۹، نخستین اقدامات ضدیهودی آلمان شامل سیاست اخراج یهودیان از مناطق اشغال‌شده توسط آلمان نازی شد. استان‌های غربی لهستان، شامل لهستان بزرگ و پومرلیا، به "رایشس‌گائو"های جدید آلمانی با نام‌های دانزیگ-پروشیای غربی و وارته‌لند تبدیل شدند، با این هدف که تمام ساختار جمعیتی آن‌ها به سود مردم آلمانی تغییر یابد (سیاست لبنسراوم). در پی آن، شهر ووچ که به این رایشس‌گائوها پیوسته بود شاهد ورود ۴۰٬۰۰۰ یهودی لهستانی که از مناطق اطراف اخراج شده بودند شد. در کل، بالغ بر ۲۰۴٬۰۰۰ یهودی وارد گتوی ووچ شدند. در آغاز، بنا بر این بود که آن‌ها به مناطق دولت عمومی تبعید شوند. با این حال مقصد نهایی این جماعت تا دو سال بعد و هنگامی که راه حل نهایی مشخص شد در هاله‌ای از ابهام باقی ماند. الی ویزل
آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ میلادی با الحاق اتریش به خاک آلمان و حمله این کشور به چکسلواکی و لهستان، دنیا را به جنگ خونینی کشاند که به کشتار دستجمعی یهودیان منجر شد. تنفر هیتلر، نازی‌ها و متحدان آنها نسبت به اقوام دیگر بخصوص یهودیان در حدی بود که بنا بر محاسبات موثق بیش از شش میلیون یهودی و میلیونها مخالف سیاسی، کولی و اقلیت‌های ملی در اردوگاه‌های اجباری یا کوره‌های آدم سوزی جان خود را از دست دادند. کشتار پوناری
لیتوانی در جنگ جهانی دوم به یکی از نخستین مکان‌های خارج از لهستان اشغالی تبدیل شد که نازی‌ها به عنوان بخشی از راه حل نهایی در آن یهودیان را به شکل گسترده به قتل می‌رساندند. بنا بر اسنایدر، از ۷۰٬۰۰۰ یهودی ساکن ویلنا، تنها ۷٬۰۰۰ تن (۱۰ درصد) از جنگ جان سالم به در بردند. بر پایه تخمین سدلیس اما، تعداد ساکنان یهودی شهر در ژوئن ۱۹۴۱ برابر با ۸۰٬۰۰۰ تن بود که نیمی از جمعیت شهر را تشکیل می‌دادند. بر پایه دانشنامه هولوکاست و دیگران، بیش از دو سوم آن‌ها، یا کمینه ۵۰٬۰۰۰ یهودی، پیش از پایان سال ۱۹۴۱ کشته شده بودند. تاریخ یهودیان در سوریه
تاریخ یهودیان در سوریه به دو بخش تقسیم شده‌است. یهودیانی که از زمانهای بسیار دور در سرزمین سوریه ساکن بودند و یهودیان سفاردی که بعد از اخراجشان از اسپانیا در سال ۱۴۹۲ به سوریه فرار کردند. به صورت تاریخی گروههای یهودی بزرگی در دمشق،آلپو و قامیشلی وجود داشتند. در قرن بیستم درصد زیادی از یهودیان سوریه به ایالات متحده، آمریکای شمالی و جنوبی و اسرائیل مهاجرت کردند. امروزه جمعیت کمی از یهودیان در سوریه وجود دارد. به صورت تاریخی یهودیان اعتقاد دارند که داوود نبی آن‌ها را در سوریه اسکان داده است. ژنرال داوود به نام یواب این منطقه را تحت کنترل داشت که در آن زمان آرام زوبا نامیده می‌شد. این نام بعداً به آلپو تغییر نام یافت. با اینکه این مسئله مورد اختلاف بین تاریخدانان است، به صورت قطعی یهودیان در دمشق و آلپو ساکن بوده‌اند. در زمان رومیان حدود ۱۰۰۰۰ یهودی در دمشق ساکن بودند. پولس موفق شد بسیاری از یهودیان سوریه را مسیحی کند. اینکار باعث ناراحتی حاکم محلی شد به صورتی که او قصد به دستگیری پولس کرد. در زمان اولین جنگ رومیان-یهودیان بسیاری یهودیان توسط بت‌پرستان کشته شدند. در قرن پنجم میلادی یهودیان در دمشق می‌زیستند و در کنیسه یوبار عبادت می‌کردند. در قرن پنجم میلادی، جروم اشاره می‌کند که تعدادی ناصری در سوریه وجود داشتند که به زبان عبری عبادت می‌کردند. در زمان جنگ رومیان و پارسیان معمولاً دمشق آسیب زیادی می‌دید. وقتی در سال ۶۱۴ میلادی سوریه توسط پارسیان تسخیر شد یهودیان به پارسیان ملحق شدند و به همراه آنان برای انتقام گرفتن از مسیحیان جنگیدند. در سال ۶۳۵ میلادی دمشق به دست مسلمانان افتاد. در زمان حکومت اموی و عباسی یهودیان به حیات خود در سوریه ادامه دادند. در زمان جنگ صلیبی اول تعداد زیادی از یهودیان فلسطین به دمشق مهاجرت کردند تا از مالیات بیش از حد صلیبیان فرار کنند. بنیامین تودلایی از دمشق در سال ۱۱۷۰ میلادی دیدن کرد که در آن زمان در کنترل شاه سلجوقی نورالدین زنگی بود. او ۳۰۰۰ یهودی ربانی و ۲۰۰ یهودی قرائی یافت. در این زمان مطالعات یهودی شکوفا شد و مرکز مطالعات یهودی به سوریه منتقل شد. در زمان صلاح الدین ایوبی شهر دمشق دوباره شکوفا شد ولیکن بعد از مرگ او هرج و مرج زیادی اتفاق افتاد. در سال ۱۵۱۶ میلادی این منطقه توسط ترکان عثمانی تسخیر شد. در سال ۱۴۹۲ میلادی یهودیان سفاردی از اسپانیا اخراج شدند. بسیاری از آنان در کشورهای اسلامی ساکن شدند. آن‌ها در دمشق و آلپو ساکن شدند. در دمشق یهودیان تحت تأثیر تعالیم کابالایی اسحاق لوریا قرار گرفتند. از این رو تفاوتهایی بین رسومهای یهودیان دمشق و آلپو وجود داشت. در زمان حکومت عثمانی یهودیان در دمشق و آلپو به حیات خود ادامه دادند. تعالیم کابالیستی اسحاق لوریا و شاگردانش نظیر حایم ویتال از شهر صفد به سوریه نفوذ کرد. بسیاری از متون اولیه کابالا در سوریه نوشته شده‌است. بعضی یهودیان اسپانیایی و ایتالیایی که در سوریه ساکن بودند تابعیت اروپایی خود را حفظ میکردند تا بر اساس کاپیتولاسیون عثمانیان قوانین اروپایی به جای قوانین ذمی اسلامی به آنان اعمال شود. یهودیان سوریه در قرن نوزدهم چندین بار مورد حملات شدید قرار گرفتند. معروفترین این اتفاقها توطئه دمشق نام دارد که یهودیان متهم شدند پدر توماس را برای اعمال سحرآمیز قربانی کردند. تاریخ آلبانی
در جنگ جهانی دوم هم آلبانی جزو نخستین کشورهایی بود که آلمان آن را اشغال کرد. آلمانی‌ها آلبانی را به عنوان تبعیدگاه یهودی‌ها در نظر گرفتند و به این ترتیب آلبانی تنها کشور اروپایی است که جمعیت یهودیانش پس از جنگ جهانی دوم افزایش یافت. جدول زمانی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۰)
۳: یهودیان ورشو به محله یهودی‌نشین ورشو هدایت می‌شوند. گتو کونو
گتو کونو یک محله یهودی‌نشین ایجاد شده توسط آلمان نازی در طول هولوکاست برای نگهداری یهودیان لیتوانی در کائوناس بود. در زمان اوج خود، دراین گتوی ۴۰٬۰۰۰ نفر نگهداری می‌شدند، بسیاری از آن‌ها بعداً به اتاق‌های گاز و اردوگاه‌های مرگ فرستاده شدند، یا در دژی نظامی به نام نهمین دژ به رگبار گلوله بسته شدند. ۵۰۰ نفر از یهودی‌ها در طی فراری بزرگ از اردگاه‌های کار اجباری و گتو فرار کردند و به پارتیزان‌های اتحاد جماهیر شوروی که در جنگل‌های جنوب شرقی لیتوانی و بلاروس مستقر بودند پیوستند. مارانو
در پرتغال این مسیحیان جدید همچنان یهودی ماندند. در قرن ۲۰ ساموئل شوارتز درباره گروهی از یهودیان در شمال شرقی پرتغال نوشت که افراد آن چهار سده در خفا به یهودیت ادامه داده بودند. بسیاری از این افراد بعد از جنگ جهانی دوم و برداشته شدن محدودیتهای مذهبی نسبت به آنها به یهودیت بازگشتند. یهودیت حسیدی
امروزه حدود ۱ میلیون نفر یهودی حسیدی در دنیا وجود دارند. جنگ جهانی دوم باعث نابودی مراکز سنتی یهودیت حسیدی در اروپای شرقی شد و بسیاری از یهودیان حسیدی به ایالات متحده یا اسرائیل مهاجرت کردند. عاری از یهود
عاری از یهود اصلاحی در زبان آلمانی به معنای «خالی از یهود» یا «پاکسازی‌شذه از یهودیان» است که در زمان رژیم نازی به شهرها یا مناطقی اطلاق می‌شد که جمعیت یهودیان ساکن در آن‌ها پاک‌سازی شده بودند. در کنار این واژه، اصطلاح "judenrein" (به معنی «پاکیزه از یهود») نیز برای رساندن این منظور که منطقه از هر گونه خون یهودی – که به باور نازی‌ها ناپاک به‌شمار می‌رفت – پاکسازی شده‌است، به کار گرفته می‌شد. این واژگان نژادپرستانه با روی کار آمدن رژیم نازی و یهودستیزی آن ابداع شدند و نخست توسط ایشان در پیش از آغاز جنگ جهانی دوم در آلمان، و سپس در سرزمین‌های اشغالی توسط آلمان، همچون لهستان اشغالی در ۱۹۳۱، به کار گرفته شدند. در جریان هولوکاست، بسیاری از یهودیانی که پیشتر توسط نازی‌ها شناسایی شده و می‌بایست نشان زرد بر لباس‌های خود می‌بستند به ناچار مناطق زندگی خود را ترک کرده و در گتوهای نازی‌ها اسکان داده شدند. بلغارستان در طول جنگ جهانی دوم
در بهار سال ۱۹۴۳، دولت بلغارستان پس از اعتراضات به رهبری کلیسای ارتدکس و نماینده مجلس دیمیتار پشف، از انتقال ۵۰ هزاریهودی بلغارستانی گردآمده به اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها جلوگیری کرد. با این حال پیش از این با محرومیت از حقوق اجتماعی از جمله امکان ازدواج با غیر یهودیان، از آن‌ها سلب شهروندی شده بود و پس از آن با اخراج یهودی‌ها از شهرهای بزرگ و مصادره اموال باقی مانده آن‌ها، به آلمانی‌ها اجازه داده شد با همکاری خود بلغارستانی هابیشتر یهودیان مقدونیه یونان و مقدونیه شمالی (قریب به ۱۱ هزار نفر) را گرد آورده آنها را به اردوگاه کار اجباری در لهستاناعزام کنند. این یهودیان غالباً تا پایان جنگ در اسارت گاه‌های خود کشته شدند. ولادیسلاو اشپیلمان
اشپیلمان طی جنگ جهانی دوم و اشغال ورشو توسط آلمان نازی در لهستان زندگی می‌کرد. وی در طول جنگ شاهد نسل‌کشی بزرگ یهودیان در لهستان بود و خانواده او که شامل پدر و مادر و دو خواهر و یک برادرش می‌باشند در طی این نسل‌کشی کشته شدند اما اشپیلمان زنده ماند و تا سال ۱۹۴۵ در ورشو پنهان شد. اشپیلمان طی این سال‌ها به کارهای اجباری برای نیروهای آلمانی می‌پرداخت و دو سال پایانی جنگ، در ورشو به صورت پنهانی زندگی می‌کرد. او بعد از جنگ در رادیو ورشو به نوازندگی می‌پرداخت و تا سال‌ها به فعالیت حرفه‌ای خود به عنوان یک پیانیست ادامه داد. راه حل نهایی
طراحی و تصمیم‌گیری در مورد این مسئله در سال ۱۹۴۲ در کنفرانس وانزی در عمارتی در نزدیکی برلین اتفاق افتاد و در نهایت منجر به هولوکاست و کشته شدن دو سوم یهودیان اروپا و نود درصد یهودیان لهستان شد. به گفتهٔ تاریخ نویسان تصمیم‌گیری در مورد مسئلهٔ راه حل نهایی به یکباره اتفاق نیفتاد و نتیجهٔ پیشرفت تدریجی و مداوم بحث‌ها و مطالعات پیرامون «کشتن تمام یهودیان باقی‌مانده در دست آلمان نازی» در ۲۵ ماه اول شروع جنگ جهانی دوم بوده‌است. در سال ۱۹۴۰ پس از سقوط فرانسه آدولف آیشمان پیشنهاد نقل مکان و تبعید یهودیان را به فرانسه به عنوان مستعمره آلمان عنوان کرد. اما این پیشنهاد به دلیل هزینه بالای تدارکات لغو شد. به گفتهٔ رائول هیلبرگ، یک سال بعد واحدهای کشتار سیار و پس از آن قطارهای مرگ که یهودیان را به کمپ‌های مجهز به سیستم اجرای راه حل نهایی انتقال می‌داد شروع به کار کردند. اردوگاه کار اجباری زرتوخن‌بوش
در طول جنگ جهانی دوم، آلمان نازی از ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ هلند را در اشغال داشت. در سال ۱۹۴۲ نازی‌ها زندانیان یهودی و سایر زندانیان را از طریق اردوگاه‌های انتقالی امرزفورت و وستربورک از هلند به اردوگاه کار اجباری آشویتس منتقل کردند، به استثنای ۸۵۰ زندانی که به اردوگاه کار اجباری ماوتهاوزن فرستاده شدند. هنگامی که آن‌ها متوجه کوچک بودن امرزفورت و وستربورک به منظور اداره تعداد زیادی از زندانیان شدند، اس‌اس تصمیم گرفت که یک اردوگاه کار اجباری در فوخت در نزدیکی شهر سرتوخن‌بوس ایجاد کند. تاریخ یهودیان در چین
پس از جنگ جهانی دوم و تأسیس جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹، بیشتر این یهودیان به اسرائیل یا غرب مهاجرت کردند، گرچه تعداد کمی از آنها باقی مانده بودند. اردوگاه مرگ تربلینکا
بیش از ۸۵۰ هزار نفر از یهودیان در اردوگاه مرگ تربلینکا در طول جنگ جهانی دوم به دست نازی ها کشته شدند . که از این تعداد، حدود نیم میلیون نفر، از یهودیان اهل لهستان بودند. محله لومره
در پایان قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم این محله به ویژه در اطراف خیابان دروسیه محلی برای اسکان یهودیان مهاجر شرق اروپا شد. این یهودیان عمدتاً در صنایع نساجی پاریس مشغول به کار بودند. این مسئله باعث شد که در جریان جنگ جهانی دوم و اشغال پاریس به دست نازی‌ها این محل آماج هجوم و حضور مکرر نیروهای آلمانی قرار گیرد. تاریخ یهودیان در ترکیه
در زمان جنگ جهانی دوم ترکیه مسیر اصلی خروج یهودیان از اروپا بود. دیپلمات‌های ترکیه بسیاری از یهودیان را از آلمان نازی نجات دادند. هولوکاست
به گفته کریستیان گرلاش، بقای یهودیان در کشورهایی که دولتشان مستقر ماند نشان می‌دهد که «برای قدرت آلمان حد و اندازه‌ای وجود داشت»، و اینکه تأثیر دولت‌های غیرآلمانی و دیگران بسیار حیاتی به‌شمار می‌رفت. یهودیانی که دولت پیش از جنگشان پس از حمله آلمانی‌ها نابود شده (از جمله لهستان و کشورهای حوزه بالتیک) یا همچون مناطق غرب شوروی جابجا شده بودند، در تیررس آلمانی‌ها و نیز نیروهای متخاصم محلی بوده و پاکسازی شدند. تقریباً همهٔ یهودیان ساکن در لهستان اشغالی، کشورهای حوزه بالتیک و غرب شوروی کشته شدند. شانس زنده ماندن ایشان به صورت میانگین تنها ۵ درصد بود. از ۳٫۳ میلیون یهودی لهستان، نزدیک ۹۰ درصد کشته شدند. یهودی منوهین
در جریان جنگ جهانی دوم، منوهین بیشتر از ۵۰۰ کنسرت برای نیروهای متفقین اجرا کرد. وی پس از آزادسازی اردوگاه مرگ برگن بلزن به‌همراه بنجامین بریتن برای اسیران جان به در برده از آن اردوگاه، کنسرت خیریه اجرا کرد. در این زمان با مشکلات شدید جسمی و هنری مواجه شد که به‌کمک دیسیپلین‌های شدید، مدیتاسیون و یوگا توانست آن‌ها را پشت سر بگذارد. پس از بهبود، با توجه و سلیقهٔ بسیار، به اجرای آثار کلاسیک پرداخت و به‌خاطر اجراهای بسیار دقیق و پراحساس خود معروف شد. میشلینگ
به گفته تاریخ‌دان، برایان مارک ریگ، بیشینه ۱۶۰٬۰۰۰ سرباز که یک چهارم، یک و نیم یا کاملاً یهودی بودند در طول جنگ جهانی دوم در نیروهای مسلح آلمان خدمت می‌کردند. این شامل چندین ژنرال، دریادار و حداقل یک مارشال بود: ارهارد میلش. بنیامینوف
طی جنگ جهانی دوم آلمان نازی از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ یک اردوگاه اسیران جنگی برای اسیران شوروی را در نزدیکی این دهکده اداره می‌کرد که در آن بیش از ۳۰ هزار نفر در اثر شرایط سخت و سوءتغذیه جان باختند. تاریخ یهودیان در لهستان
در ابتدای جنگ جهانی دوم لهستان بین آلمان نازی و شوروی تقسیم شد. جنگ جهانی دوم باعث نابودی ۱۰ درصد جمعیت لهستان و ۹۰ درصد جمعیت یهودیان این کشور شد. با اینکه هولوکاست در قسمت تحت کنترل آلمان نازی در لهستان اتفاق افتاد همکاری لهستانیها با آلمانیها کمتر از سایر کشورها بود. تخمینهای اسرائیلیها نشان می‌دهد که کمتر از ۰٫۱٪ لهستانیهای جنتیل به آلمانیها در نابودی یهودیان کمک کردند. رفتار لهستانیهای جنتیل نسبت به رفتار آلمانیها متفاوت بود و حتی بعضی برای نجات یهودیان خود را به خطر انداختند؛ ولیکن بعضی دیگر نیز نسبت به آن ساکت بوده یا در کشتار یهودیان کمک کردند. لهستانیها بیشترین کمک را به یهودیان نسبت به ملتهای دیگر انجام دادند. اردوگاه توقیفی جاکوو
جاکوو واقع در حدود ۱۹۷ کیلومتری جنوب شرقی زاگرب، مقر اسقف اعظم کاتولیک روم از جاکوو-اوسییک بود و پیش و در طی جنگ جهانی دوم، مکان یکی از بزرگترین جوامع آلمانی‌تبار کرواسی به‌شمار می‌رفت . در نوامبر ۱۹۴۱، دو رهبر ارشد جامعه یهودی محلی، دراگوتین روزنبرگ و الکساندر کلاین، توانستند رئیس دفتر یهودیان سرویس نظارت اوستاشه ، ویلکو کوهنل، را متقاعد به گشایش یک اردوگاه برای پناهندگان در جاکوو کنند. در اواخر ماه نوامبر، پلیس اوسییک به جامعه یهودیان این شهر دستور داد ظرف ۵ روز برای ۲۰۰۰ زن و کودک یهودی جا پیدا کنند. در حالی که زنان و کودکان به جاکوو تبعید می‌شدند، مردان یهودی باید به بزرگترین اردوگاه کار اجباری NDH، یعنی یاسنواتس تبعید می‌شدند. جوانان یهودی محلی به سرعت یک آسیاب آردساز رها شده ۴۰ طبقه‌ای با طول ۴۰ متر را که پیشتر توسط اسقف اعظم مورد استفاده قرار گرفته بود، به یک اردوگاه پناهجویان برای اسکان زنان و کودکان تبدیل کردند. سپس چندین ساختمان اطراف به اردوگاه افزوده شدند. پروس باختری
پیشروی ارتش سرخ در جریان جنگ جنگ جهانی دوم سبب شد تا بسیاری از آلمانی‌های ساکن در پروس باختری از این سرزمین به سوی خاک اصلی آلمان گریختند. اردوگاه کار اجباری شبنیه
اردوگاه کار اجباری شبنیه یک اردوگاه کاری بود که در طی جنگ جهانی دوم توسط آلمان نازی در دولت عمومی در جنوب شرقی لهستان اشغالی تأسیس شد. این اردوگاه در نزدیکی شهر شبنیه حدود ۱۰ کیلومتری شرق یاسوو و ۴۲ کیلومتری جنوب غربی ژشوف قرار داشت. این تأسیسات در سال ۱۹۴۰ در اصل به عنوان اصطبل اسب برای ورماخت، در نزدیکی ساختمان محل استقرار افسران آلمانی ساخته شد. در طول فعالیت این اردوگاه، هزاران تن در آنجا از جمله اسیران جنگی شوروی، یهودیان لهستانی، لهستانی‌تبارهای غیر یهودی، اوکراینی‌ها و مردم کولی در آنجا از میان رفتند. در ۸ سپتامبر ۱۹۴۴، نیروهای شوروی به بقایای سوخته شده اردوگاه وارد شد. تاریخ یهودیان در کرواسی
تاریخ یهودیان در کرواسی دست کم به سده ۳ میلادی بازمی‌گردد، اگرچه از سده ۱۰ تا ۱۵ کمی از این جامعه بسیار کم می‌دانیم با وقوع جنگ جهانی دوم، جمعیت آنها تقریباً ۲۰٬۰۰۰ تن بود که بیشتر آنها در زمان هولوکاست که در قلمرو دولت دست‌‎نشانده نازی بنام دولت مستقل کرواسی اتفاق افتاد، به قتل رسیدند. پس از جنگ جهانی دوم، نیمی از بازماندگان تصمیم به اسکان در اسرائیل گرفتند، در حالی که تخمین زده می‌شود ۲۵۰۰ تن همچنان در کرواسی زندگی می‌کنند. براساس سرشماری سال ۲۰۱۱، ۵۰۹ کلیمی در کرواسی زندگی می‌کردند، اما چنین پنداشته می‌شود که این تعداد کسانی که از ازدواج‌های مختلط یا باغیر یهودیان متولد شده‌اند، را در شمار نیاورده است. بیش از ۸۰ درصد جامعه یهودیان زاگرب در این دو دسته قرار می‌گیرند. تاریخ یهودیان در انگلستان
به دلیل اینکه در افکار عمومی معمولاً یهودیان ضعیف، زنانه و ترسو قلمداد می‌شدند جنبشهای صهیونیستی تلاش زیادی برای تغییر این کلیشه کردند. از این زمان یهودیان تشویق به فعالیتهای ورزشی و افزایش قدرت بدنی شدند. یهودیان با تعداد زیاد به ورزش بوکس روی آوردند. حضور آنها در این ورزش که در بین انگلیسیها محبوب بود باعث کاهش یهودستیزی شد. هارولد آبرامز معروفترین یهودی ورزشکار در انگلستان بود که موفق شد مدال طلای المپیک را به دست آورد. در سالهای ۱۹۳۰ یهودستیزی در انگلستان شدت گرفت. در زمان جنگ جهانی دوم تعداد زیادی از یهودیان اجازه یافتند در منطقه فلسطین ساکن شوند. در زمان جنگ سازمانهای صهیونیستی تعداد بیشتری یهودی را به صورت غیرقانونی به فلسطین منتقل کردند. یهودیان ایرانی
بعد از جنگ جهانی دوم عده‌ای از یهودیان کشور به دلیل تشویق‌ها و تحریکات سازمان‌های صهیونیستی یا بخاطر مشکلاتی که داشتند به اسرائیل کوچ کردند و اکثریت آن‌ها در آنجا با شرایط دشواری مواجه شدند. اما در دهه‌های بعد عده‌ای از آن‌ها حتی به رده‌های بالای سیاسی دست یافتند که از آن جمله می‌توان به رئیس‌جمهور موشه کتساف (موسی قصاب) و شائول موفاز وزیر پیشین دفاع اشاره کرد. هولوکاست در اوکراین
هولوکاست در اوکراین در رایخس‌کومیساریات اوکراین در دولت عمومی شکل گرفت. میان ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴، بیش از یک میلیون یهودی که در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی زندگی می‌کردند در طی «راه حل نهایی» آلمان نازی به قتل رسیدند. بیشتر این قربانیان در اوکراین زندگی می‌کردند چرا که پیش از جنگ جهانی دوم اغلب یهودیان شوروری در قلمروی اسکان جای داده شده بودند که اوکراین بزرگترین بخش آن به‌شمار می‌رفت. سابینه زلاتین
سابینه زلاتین (؛ – ) یک زن بشردوست فرانسوی متولد ورشو، لهستان بود که در دوره هولوکاست در طول جنگ جهانی دوم کودکان یهودی را مخفی کرد. هولوکاست
آلمانی‌ها شروع به فرستادن یهودیان ساکن در قلمروهای تازه‌اشغال‌شده خود (از جمله اتریش، چک‌اسلوواکی، و لهستان غربی) به مرکز لهستان کردند – جایی که ایشان از آن با نام دولت عمومی یاد می‌کردند. برای آسان‌سازی اخراج یهودیان، ایشان در گتوهایی در شهرهای اصلی نگهداری می‌شدند. آلمانی‌ها برنامه‌ای را برای اسکان یهودیان در جنوب شرقی لهستان در کمپ نیسکو داشتند، اما این طرح با مخالفت هانس فرانک فرماندار ارشد جدید دولت عمومی مواجه شد. در نیمه اکتبر ۱۹۴۰، این طرح دوباره بررسی شد و این بار قرار شد یهودیان در لوبلین اسکان داده شوند. کوچ اجباری تا ژانویه ۱۹۴۱ تحت نظارت افسر اس‌اس اودیلو گلوبوکنیک ادامه داشت، اما به دلیل مشکلات سیاسی و تدارکاتی ادامه پیدا نکرد. پوگروم‌های ضدیهودی در لهستان پیش از جنگ نیز وجود داشتند، از جمله در ۱۰۰ شهرستان میان ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۷، و نیز ۱۹۳۸. در ژوئن و ژوئیه ۱۹۴۱، و در طی پوگروم‌های لووف (هم‌اکنون در لووف، اوکراین)، نزدیک به ۶٬۰۰۰ یهودی در خیابان‌ها توسط مردم محلی و نیروهای شبه‌نظامی مردمی اوکراین به قتل رسیدند. ۲٬۵۰۰ تا ۳٬۵۰۰ یهودی دیگر نیز در تیراندازی‌های دسته‌جمعی توسط آینزاتس‌گروپن C کشته شدند. طی پوگروم یدوابنه در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۱، گروهی از لهستانی‌ها در یدوابنه دست به کشتار جمعیت یهودی محل و زنده به آتش کشیدن ایشان در یک طویله زدند. احتمال می‌رود که این حمله توسط پلیس مخفی آلمان (Sicherheitsdienst) مهندسی شده باشد. گتو بوداپست
گتو بوداپست محله‌ای بود که یهودیان مجبور به زندگی در بوداپست،مجارستان شدند. این منطقه شامل چند بلوک از محله قدیمی یهودی که شامل ۲ کنیسه‌های یهودی بود.محله یهودی‌نشین در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۴ توسط یک فرمان از دولت سلطنتی مجارستان ایجاد شد.ساخت آن به گونه‌ای بود که آن را با یک حصار بالا و دیوار سنگی که محل نگهبانی بوده‌است محصور کرده بودند تا مردم بهیچوجه نتوانند از آن خارج شوند.اشغال بوداپست توسط نازی‌ها (عملیات مارگارت)در تاریخ ۱۹ مارس ۱۹۴۴ شروع شد.محله یهودی‌نشین نیز در نوامبر ۱۹۴۴ تأسیس شد، و برای کمتر از سه ماه مردم یهودی در آنجا نگهداری می‌شدند.در تاریخ ۱۷ ژانویه سال ۱۹۴۵ ارتش شوروی هنگامی که بوداپست فتح شد این محله نیز آزاد گردید. همانطور که دیگر محله‌های یهودی‌نشین در اروپا که توسط نازی ها اشغال شده بود این محله نیز ارتباطش با جهان قطع شده بود،بطوری‌که شرایط سختی در این مناطق وجود داشت از جمله اینکه هیچ فردی مجاز نبود مواد غذایی به داخل این محله‌ها وارد کند ،زباله‌ها توسط مأمورین شهرداری جمع‌آوری نمی‌شد،هیچکدام از جسدهایی که در اثر بمباران و قحطی مرده بودند جمع‌آوری نشده بود و پشته‌هایی بزرگ از اجساد در جلوی مغازه‌ها تشکیل شده بودکه این امر منجر به گسترش به بیماری حصبه شده بود. بیش از نیمی از کسانی که در محله یهودی‌نشین در سال ۱۹۴۴ زندگی می‌کردند بلافاصله به اردوگاه کار اجباری فرستاده شدند.از اشغال تا آزادی محله یهودیان بوداپست جمعیت از ۲۰۰،۰۰۰ به ۷۰،۰۰۰ کاهش یافته بود، و حدود ۲۰،۰۰۰ مستقر در خانه‌های خاص مشخص شده در خارج از محله یهودی‌نشین با حمایت دیپلماتیک سیاستمداران بی‌طرف، از جمله رائول والنبرگ(که گذرنامه‌های حفاظتی از طرف صادر اعطا می‌کرد)،(سفارت سوئد)، و کارل لوتز زندگی می‌کردند.اکثریت افراد این محله در اردوگاه کار در مرز اتریش نگهداری می‌شدند که توسط ارتش سرخ آزاد شدند. اردوگاه آشویتس
آشویتس شامل سه اردوگاه اصلی می‌باشد. اتاق‌های گاز و کوره‌های آدم سوزی برای اولین بار در این اردوگاه به‌طور گسترده راه‌اندازی شدند. این مجموعه اردوگاه‌ها تقریباً در ۳۷ مایلی غرب شهر کراکوف لهستان، نزدیک به مرز آلمان- لهستان (پیش از جنگ) در سیلسیا قرار دارند. منطقه‌ای که آلمان نازی پس از تهاجم و غلبه بر لهستان در ۱۹۳۹ میلادی به صورت موقت آن را ضمیمه خاک خود نموده بود. مقامات اس‌اس سه اردوگاه اصلی شرح داده شده را نزدیک به شهر لهستانی اوشوین‌چیم بنا کردند: آشویتس ۱ در ماه مه ۱۹۴۲ میلادی؛ آشویتس ۲ (که آشویتس- بیرکِناو آلمانی Auschwitz-Birkenau نیز نامیده می‌شد) در اوایل ۱۹۴۲ میلادی؛ و آشویتس ۳ (که آشویتس- مونوویتس نیز نامیده می‌شد) در اکتبر ۱۹۴۲ ساخته شدند. در مجموع نزدیک به ۱٫۱ میلیون نفر در خلال سالهای جنگ جهانی دوم ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵ به دست قوای اس.اس. آلمان نازی به فرماندهی سرهنگ رودلف هوس و همکارانش (دکتر یوزف منگله) در این اردوگاه کشته شده‌اند که بالغ بر ۹۰٪ آن‌ها را (در پی اجرای طرح راه حل نهایی مسئله یهودی) یهودیان تبعیدی و مابقی را زندانیان سیاسی لهستانی - اسرای جنگی شوروی - کولی‌های اروپایی وسایر اسرای جنگی متفقین تشکیل می‌دادند. این اردوگاه در سال ۱۹۴۵ میلادی به وسیله نیروهای ارتش سرخ شوروی به فرماندهی ژنرال ژوکوف از دست قوای آلمان نازی آزاد گردید. امروزه مجتمع سه‌گانه اردوگاه آشویتس به صورت شاهد تاریخ جهت بازدید جهانگردان از سراسر جهان درآمده‌است. شعار معروف آلمانی «کار شما را آزاد خواهد کرد» (ARBEIT MACHT FREI) به صورت یادگاری از آن دوران هنوز بر سر در معروف اردوگاه آشویتس به جای مانده‌است. (تصویر روبرو). گتو بنجن
گتو بنجن از جمله گتوهای نازی در جریان جنگ جهانی دوم بود که برای آزار و اذیت و بهره‌کشی از یهودیان لهستان در شهر بنجن در جنوب غربی لهستان اشغالی ایجاد شد. تشکیل این گتو توسط مقامات آلمانی در ژوئیه ۱۹۴۰ اعلام شد. بیش از ۲۰٬۰۰۰ یهودی محلی از بنجن، به همراه ۱۰٬۰۰۰ یهودی دیگر که از جوامع همسایه اخراج شده بودند، ناچار شدند تا هنگام انحلال گتو در جریان هولوکاست در آنجا زندگی کنند. بیشتر افراد توانمند ناچار به کار کردن در کارخانه‌های نظامی آلمان، پیش از فرستاده شدن نهایی به اردوگاه کار اجباری آشویتس توسط قطارهای هولوکاست، شدند. آخرین موج اخراج بزرگ زندانیان گتو توسط اس‌اس (شامل مردان، زنان و کودکان) میان ۱ تا ۳ اوت ۱۹۴۳ با خیزشی توسط اعضای سازمان رزم یهودی روبرو شد. جرج بردی (بازمانده هولوکاست)
او پسر مارکتا و کارل بردی و برادر هانا بردی بود، تا اوت ۱۹۳۹هنگامی که آلمان نازی کنترل بوهمیا و موراویا را به دست گرفت، دوران کودکی معمولی خو را در چکسلواکی بین دو سرزمین گذراند. پس از آن، خانواده یهودی او با محدودیت‌های فزاینده و آزار و اذیت‌های فراوان توسط اشغالگران آلمان مواجه شدند. تا سال ۱۹۴۲ والدین بردی از فرزندانشان جدا شدند و آنها را به زندان‌ها و اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها فرستادند و تا قبل از پایان جنگ جهانی دوم که آشویتس سقوط کرد. برای مدت کوتاهی، جورج و هانا همراه با عمه و عموی خود زندگی کردند چون عمه او یهودی نبود، بنابراین زن و شوهر از امتیاز ازدواج متقابل بهره‌مند بودند و به تبعید نرفتند. کودکان در مه ۱۹۴۲به اردوگاه گتو موسوم به ترزین اشتاد روانه شدند، اردوگاهی در محله یهودی نشین نزدیک پراگ، چکسلواکی، که جورج همراه با حدود ۴۰ پسر از جمله پتر گینز، یهودا بیکن و کورت کوت‌وک به آنجا تبعید شدند. سیاست خارجی اتحاد جماهیر شوروی
اگرچه اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم پیروز گردید، اما اقتصاد آن در اثر این مبارزه ویران شد و به کشته شدن ۲۷ میلیون نفر در این کشور منجر شد. حدود هفتاد هزار روستا نیز تخریب شده بودند. ده میلیون شهروند شوروی قربانی سیاست سرکوبگرانه آلمان در محدوده تحت اشغال آن‌ها گردیدند. جوخه‌های یهودی کشی آلمان در کنار همکاران بالتیکی و اوکراینی آن‌ها به نسل‌کشی یهودیان اتحاد شوروی پرداختند. ارتش رومانی در ناحیه اشغالی اودسا، در این نسل‌کشی یهودیان شرکت نمود. طی اشغال، لنینگراد روسیه، هم‌اکنون سن پترزبورگ حدود یک چهارم از جمعیت خود (حدود ۱ میلیون نفر جمعیت، بیشترین میزان مرگ در طول تاریخ در یک منطقه محصورو بسته) را از دست داده بود. مناطق اشغالی متحمل غارتگری‌های ناشی از اشغال آلمان، تبعید افراد جهت بیگاری و نیز تاکتیک‌های سیاسی خود شوروی مبنی بر زمین سوخته، پس از عقب‌نشینی، شدند. آریادنا اسکریابینا
تولوز به اصطلاح «منطقه آزاد» بود، که تا نوامبر ۱۹۴۲ شاهد جنگ و نیروهای اشغالگر نبود، اما یک نیروی شبه نظامی محلی که توسط رژیم ویشی تعیین شده بود، در اختیار داشت. نگرش آنها نسبت به یهودیان آنقدر شدید بود که نوت‌ها دیگر به زبان روسی صحبت نمی‌کردند و تنها از فرانسوی حتی در صحبت با فرزندانشان استفاده می‌کردند. اکثر یهودیان سعی کردند از طریق مارسی به آمریکای جنوبی فرار کنند؛ نوت‌ها هم تلاش خود را کردند اما شکست خوردند. زندگی آنها بسیار فقیرانه و سخت بود و هر شغل در دسترس را می‌پذیرفتند. تاریخ یهودیان در گوآم
تاریخچه یهودیان در گوآم، سرزمینی از ایالات متحده در غرب اقیانوس آرام، حداقل به سال ۱۸۹۹ برمی گردد. نکته مهم در فعالیت یهودیان در گوام در زمان جنگ جهانی دوم بود. یهودیان از آن زمان به زندگی خود ادامه داده‌اند، اگرچه حضور اندک. از سال ۲۰۰۹، تقریباً ۱۵۰ یهودی در گوام زندگی می‌کنند، که حدود یک سوم آنها از نظر مذهبی فعال هستند. پیش‌زمینه‌های تاریخی جنگ روسیه و اوکراین
در دوره اولیه اتحاد جماهیر شوروی اوکراین، استان اودسا از بخش‌هایی از استان خرسون سابق تشکیل می‌شد. این منطقه جدید پایه منطقه نوین اودسا را تشکیل داد. در طول دوران بین دو جنگ، بودجاک بخشی از پادشاهی رومانی بود. قحطی ۱۹۳۲–۱۹۳۳ هولودومور تأثیر جمعیتی عمیقی بر منطقه داشت. جمعیت آن ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافت. حدود یک دهه بعد، اشغال اوکراین توسط نازی‌ها در طول جنگ جهانی دوم تأثیر مخربی بر جمعیت یهودیان سابق منطقه داشت. همچنین در طول جنگ، بودجاک با تنوع قومیتی به عنوان استان ازمیل به SSR اوکراین ضمیمه شد و در سال ۱۹۵۴ در استان اودسا ادغام شد. پایان جنگ جهانی دوم در اروپا
اردوگاه‌های کار اجباری و پناهندگان: سربازان متفقین در آخرین ماه‌های جنگ و بلافاصله پس از آن تعدادی از اردوگاه‌های کار اجباری و بیگاری آلمان نازی را کشف کردند که مسئول مرگ حدود ۱۱ میلیون نفر بودند. شش میلیون نفر از قربانیان یهودی بودند (در سال ۱۹۴۵)! رومانیایی‌ها، اسلاوها، همجنسگرایان، و اقلیت‌های مختلف و افراد معلول و همچنین دشمنان سیاسی رژیم نازی (به خصوص کمونیست‌ها) باقی پنج میلیون نفر قربانی را تشکیل می‌دادند. هولوکاست در آلبانی
بالغ بر ۶۰۰ یهودی در جریان هولوکاست در آلبانی بزرگ کشته شدند، اما تعداد کمی از ایشان از یهودیان بومی آلبانی بودند. به دلیل مهاجرت و تبعید یهودیان به آن کشور در جریان جنگ، جمعیت یهودیان آلبانی پس از جنگ یازده برابر جمعیت ایشان پیش از جنگ، بالغ بر ۱۸۰۰ تن، بود. بیشتر این یهودیان پس از پایان جنگ جهانی به اسرائیل مهاجرت کردند. چند صد نفر نیز تا سقوط کمونیسم در آلبانی ماندند و سپس مهاجرت کردند. اجماع علمی بر روی اینکه چرا میزان بقای یهودیان در آلبانی بزرگ تفاوت چشمگیری با همین میزان در کوزوو داشت وجود ندارد. بعضی پژوهشگران بر اهمیت نقش رفتار شرافتمندانه موسوم به "بسا" در فرهنگ آلبانیایی تأکید کرده‌اند. تا سال ۲۰۱۸، ۷۵ شهروند آلبانی توسط ید وشم عنوان افتخاری درستکار در میان ملل را دریافت کرده‌اند. زوندردینست
جمهوری دوم لهستان تا پیش از جنگ جهانی دوم کشوری چندملیتی بود.تقریباً یک سوم جمعیت لهستان آن زمان غیر لهستانی‌تبار بودند.ترکیب جمعیتی اقلیت‌ها در آن دوران بدین صورت بود:۱۳٬۹ درصد اوکراینیتبار، ۱۰ درصد یهودی‌تبار، ۳٬۱ درصد بلاروسیتبار، ۲٬۳ درصد آلمانیتبار و ۳٬۴ درصد چک‌تبار، لیتوانیاییتبار و روسیتبار.بیشتر اقلیت آلمانی ساکن لهستان در سرزمین‌هایی زندگی می‌کردند که سابقاً بخشی از امپراتوری آلمان محسوب می‌شد.پس از پایان جنگ جهانی اول فشار زیادی بر اقلیت آلمانی وارد شد و آن‌ها با تشکیل سازمان‌هایی مانند حزب جوانان آلمانی در لهستان (JDP) دست به اقدامات خرابکارانه، قاچاق اسلحه و جاسوسی برای آبوهر زدند.با شروع جنگ جهانی دوم و حمله آلمان به لهستان گروهی با عنوان فولکس‌دویچه زلبست‌شوتز به وجود آمد که دست به کشتارهای بسیاری در لهستان زد و فعالیت خود را تا بهار ۱۹۴۰ ادامه داد. نان رفولمان
اصل نان رفولمان حکایت از یک خاطره جمعی بین‌المللی دارد که ناشی از شکست ملت‌ها در طول جنگ جهانی دوم بود. زیرا نتوانستند محیط امنی برای پناهندگانی که در معرض نسل‌کشی قطعی رژیم نازی قرار داشتند و فرار کرده بودند تأمین کنند. پس از جنگ جهانی دوم، ضرورت نظارت و کنترل بر سلطه دولتها نسبت به پناهندگان برای جامعه بین‌المللی آشکار شد. در طول جنگ، چندین کشور به اجبار یهودیان آلمانی و فرانسوی را که از هولوکاست فرار کرده بودند برگرداندند یا از پذیرفتن پناهندگی آن‌ها سرباز زدند. پس از جنگ، میلیونها پناهنده و زندانی روس از اتحاد جماهیر شوروی، به رغم نگرانی‌هایی که در زمینه تلافی جویی دولت انتقالی در بازگشت آن‌ها وجود داشت. به زور برگردانده شدند، اما در برگشت دولت شوروی بیش از ۲میلیون از این افراد بازگردانده شده را شکنجه کرد یا کشت. اردوگاه توقیفی جاکوو
اردوگاه جاکُوو اردوگاهی توقیفی برای یهودیان و به میزانی کمتر صرب‌ها، زنان و کودکان در شهر جاکوو در دولت مستقل کرواسی (NDH) بود که میان دسامبر ۱۹۴۱ و ژوئیه ۱۹۴۲، در جریان جنگ جهانی دوم فعالیت داشت. منشور استقلال اسرائیل
در جنگ جهانی دوم، یهودیان بازگشته به سرزمین اسرائیل، تمامی توان خود را در اختیار مبارزه ملت‌های صلح‌خواه علیه نازی‌ها قرار دادند، و در این راه بهترین فرزندان خود را قربانی کردند و به گردونه مبارزه با نازی‌ها دست یاری دادند که از ثمرات این تکاپوی عظیم، همه ملل جامعه متحد جهانی بهره‌مند شدند. آلبانی
در جنگ جهانی دوم هم آلبانی جزو نخستین کشورهایی بود که آلمان آن را اشغال کرد. آلمانی‌ها آلبانی را به عنوان تبعیدگاه یهودی‌ها در نظر گرفتند و به این ترتیب آلبانی تنها کشور اروپایی است که جمعیت یهودیانش پس از جنگ جهانی دوم افزایش یافت. پروس خاوری
در جریان جنگ جهانی دوم و در فاصله سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵ میلادی، شهر کونیگسبرگ که مرکز این سرزمین بود، بارها توسط نیروی هوایی بریتانیا، شوروی و آمریکا بمباران شد. پس از شکست آلمان نازی در جریان جنگ جهانی دوم، این سرزمین میان شوروی و لهستان تقسیم‌شد. آلمانی‌های ساکن در این سرزمین نیز، به گستردگی از این سرزمین تبعید شدند. هولوکاست
طرح بازپس‌گیری مستعمرات پیشین آلمان از جمله تانگانیکا و آفریقای جنوب شرقی برای اسکان یهودیان توسط هیتلر به تعویق انداخته شد، چراکه به باور او هر آنجا که «چندین خون قهرمانان آلمان ریخته شده‌است» نباید زیستگاه «بدترین دشمنان آلمان» شود. در این هنگام تلاش‌هایی دیپلماتیک برای ترغیب دیگر قدرت‌های مستعمره‌دار چون انگلستان و فرانسه به منظور پذیرش یهودیان اخراج شده صورت گرفتند. مناطقی که برای این منظور پیشنهاد شده بودند شامل فلسطین تحت حاکمیت انگلیس، اتیوپی ایتالیا، رودزیای انگلیس، ماداگاسکار فرانسه، و استرالیا بود. هولوکاست در فرانسه
هولوکاست در فرانسه به اذیت و آزار، تبعید و نابودی یهودیان و مردم کولی میان سالهای ۱۹۴۰ و ۱۹۴۴ در فرانسه اشغالی، کلانشهر فرانسه ویشی، و در آفریقای شمالی فرانسه تحت کنترل ویشی در جریان جنگ جهانی دوم گفته می‌شود. این اذیت و آزار، از سال ۱۹۴۰ آغاز شد و با تبعید یهودیان از فرانسه به اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها در آلمان نازی و لهستان اشغالی به اوج خود رسید. اخراج‌ها و تبعیدها از سال ۱۹۴۲ آغاز شدند و تا ژوئیه ۱۹۴۴ به طول انجامیدند. از ۳۴۰٬۰۰۰ یهودی ساکن کلانشهر فرانسه درون خاک اروپا در سال ۱۹۴۰، بیش از ۷۵٬۰۰۰ نفر به اردوگاه‌های مرگ تبعید شدند؛ مکان‌هایی که در آن‌ها حدود ۷۲٬۵۰۰ نفر کشته شدند. حکومت ویشی و پلیس فرانسه در به صف کشیدن یهودیان شرکت داشتند. اگرچه بیشتر یهودیان اخراج شده جان خود را از دست دادند، اما میزان جان‌به‌در بردن جمعیت یهودیان در فرانسه تا ۷۵ درصد بود که یکی از بالاترین میزان‌های بقا در اروپا به‌شمار می‌رفت. مقاومت یهودی در اروپای تحت اشغال آلمان
تعدادی از گروه‌های پارتیزانی یهودی در بسیاری از کشورها به ویژه لهستان فعالیت داشتند. برجسته‌ترین این گروه‌ها پارتیزان‌های بیلسکی بودند که در فیلم "دعوت به جنگ" به تصویر کشیده شدند، و نیز پارتیزان‌های پارچف که در جنگل‌های نزدیک لوبلین فعالیت داشتند. صدها یهودی گریخته از گتوها به گروه‌های مقاومت پارتیزانی پیوستند. یهودیان کرد
یهودیان کُردستان (، "یهودیِ کردستان"، ، ""; ) جوامع یهودی کهن شرقی هستند که در منطقهٔ شناخته‌شده به‌عنوان کردستان در شمالِ میان‌رودان، شمال‌غربی ایران، شمال عراق و نیز شمال‌شرقی سوریه و جنوب‌شرقی ترکیه می‌زیند. لباس و فرهنگِ یهودیانِ کردستان، شبیه به همسایگانِ مسلمان و آشوری است. تا مهاجرت دسته‌جمعی یهودیان از کشورهای عربی و اسلامی به اسرائیل در دهه‌های چهل و پنجاهِ میلادی، یهودیان کردستان در جوامع قومی بسته و محدود شده زیست می‌کردند. ساراتوف
از زمان قدیم اقلیت بزرگی از آلمانی‌های ولگا در ساراتوف ساکن بودند که با آغاز جنگ جهانی دوم نیمی از آن‌ها به سیبری و قزاقستان تبعید شدند. جنبش‌های مقاومت در جنگ جهانی دوم
در سپتامبر ۱۹۴۲ شورای کمک به یهودیان تأسیس شد در این شورا دموکراتهای لهستان و دیگر فعالان کاتولیک حضور داشتند. لهستان تنها کشور در اروپا اشغال شده بود که در آن چنین سازمان مخفی ویژه‌ای وجود داشت. نیمی از یهودیانی که از جنگ جان سالم به در بردند (بیش از ۵۰٬۰۰۰ نفر) توسطٰ شورای کمک به یهودیان مورد حمایت قرار می‌گرفتند. برشاد
در طول جنگ جهانی دوم نیروهای نظامی رومانی، با نظارت نازی‌ها منطقه برشاد را به گتو تبدیل کردند. در طی دوره موسوم به هولوکاست تعداد زیادی از یهودیان ساکن شهر برشاد از گرسنگی تلف شدند. نام خانوادگی بسیاری از یهودیان امروزی "برشادسکی" یا "برشیدسکی" است، که اشاره به شهر برشاد دارد. گتو شدلتسه
گتو شدلتسه گتویی یهودی در جریان جنگ جهانی دوم بود که توسط آلمان نازی در شهر شدلتسه در لهستان اشغالی، ۹۲ کیلومتری شرق ورشو، تأسیس شد. حدود ۱۲٬۰۰۰ یهودی لهستانی در شرایط بسیار بدی در این گتو به منظور بهره‌کشی اقتصادی و کار اجباری نگه داشته می‌شدند. با آغاز ۲۲ اوت ۱۹۴۲ در کشنده‌ترین مرحله از هولوکاست در لهستان اشغالی، حدود ۱۰ هزار یهودی در این گتو گردآورده شده - مردان، زنان و کودکان - و درون قطارهای هولوکاست به اردوگاه مرگ تربلینکا تبعید شدند. هزاران یهودی از گتوهایی در شهرها و روستاهای دیگر به آنجا آورده شده بودند. در مجموع، کمینه ۱۷ هزار یهودی در روند برچیدن گتو نابود شدند. در دستگیری‌های خانه‌به‌خانه، صدها یهودی، از جمله کارکنان و بیماران بیمارستان یهودیان، در دم مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. باگدانفکا
اردوگاه باگدانفکا اردوگاهی توقیفی برای یهودیان در فرمانداری ترانس‌نیستریا بود که توسط مقام‌های رومانی به عنوان بخشی از هولوکاست در جریان جنگ جهانی دوم فعالیت می‌کرد. سه اردوگاه در نزدیکی روستاهای باگدانفکا، دومانفکا و آکمستسا در کنار رودخانه بوگ جنوبی، در منطقه گلتا، ترانس‌نیستریا، فعال بودند. در باگدانفکا، ۵۴٬۰۰۰ تن تا پایان سال ۱۹۴۱ نگهداری می‌شدند. جدول زمانی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۱)
۱۹: در پی [[اشغال لوکزامبورگ توسط آلمان در طول جنگ جهانی دوم]] تحت اشغال آلمان "[[عاری از یهود]]" ("پاکسازی از یهودیان") اعلام شد. تاریخ یهودیان در لهستان
بعد از جنگ جهانی دوم بسیاری از یهودیان باقی‌مانده از لهستان مهاجرت کردند و به اسرائیل یا قاره آمریکا مهاجرت کردند. بسیاری از یهودیان در این زمان لهستان را برای همیشه ترک کردند. بعد از فروپاشی کمونیسم در سال ۱۹۸۹ وضعیت یهودیان دوباره در لهستان بهبود یافت. یهودیانی که قبل از جنگ جهانی دوم تابعیت لهستانی داشتند اجازه یافتند دوباره تابعیت لهستانی خود را ادامه دهند. امروزه جمعیت یهودیان در لهستان حدود ۲۰۰۰۰ نفر است. گد بک
پس از جنگ جهانی دوم، بک، گروهی تشکیل داد که بازمانده‌های یهودی را به فلسطین امروزی منتقل کنند. او خودش در سال ۱۹۴۷ به فلسطین مهاجرت کرد. در آنجا وی مسئول مرکز آموزش بزرگسالان یهودی در برلین بود. انکار هولوکاست
انکار هولوکاست ، عمل انکار نسل‌کشی یهودیان در جریان هولوکاست در جنگ جهانی دوم است. منکران هولوکاست یک یا چند مورد از موارد رو به رو را اظهار می‌کنند: تاریخ یهودیان در لهستان
در بین دو جنگ جهانی لهستان دوباره استقلال خود را بازیافت. یهودیان نقش مؤثری در این بازیابی استقلال داشتند. بعد از جنگ جهانی اول کشورهای غربی و ایالات متحده بسیار نگران وضعیت یهودیان در لهستان بودند و وودرو ویلسون رئیس جمهور آمریکا شخصاً هیاتی را مأمور تحقیق در این زمینه کرد. در بین دو جنگ جهانی یهودستیزی در لهستان شدت یافت. در این زمان ملیگرایان لهستانی یهودیان را سرمنشاء بسیاری مشکلات لهستان می‌دانستند. این یهودستیزی باعث تشدید ملیگرایی یهودی در بین یهودیان و علاقه بیشتر آنها به جنبش صهیونیسم شد. در اواخر دهه ۳۰ درگیریهای بین مسیحیان جنتیل و یهودیان در لهستان شدت گرفت. کلیسای کاتولیک نیز نقش زیادی در تهییج مردم علیه یهودیان داشت. در زمان حمله آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹ یهودستیزی در لهستان به اوج خود رسیده بود. تاریخ یهودیان در ژاپن
در دوران جنگ جهانی دوم، ژاپن برای برخی از مردم به عنوان یک جایگاه امن برای فرار از هولوکاست شناخته شده بود ، هرچند که ژاپن متحد آلمان و عضوی از نیروهای محور بود. یهودیانی که می‌خواستند از لهستان اشغال شده توسط آلمان فرار کنند به خاطر بسته شدن مرز شوروی و دریای مدیترانه مجبور بودند از کشور بی طرف لیتوانی بگذرند. آن‌هایی که رسیدند (حدود ۵٬۰۰۰ نفر) به هند غربی هلند فرستاده شدند. کنسولگر ژاپن ، سوگیهارا چیئونه برای پناهجویان یهودی ویزای ژاپنی را در لیتوانی صادر کرد. او دستورهایی که داشت را پایمال کرد و به پناهجویان اجازه ورود به ژاپن را داد. او با این کار شغل خود را در خطر انداخت و بیش از ۶٬۰۰۰ نفر نجات پیدا کردند. تاریخ اسرائیل
متعاقب وقوع هولوکاست در اروپا، مهاجرت‌های دیگری نیز به مقصد فلسطین انجام گرفت. با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم عدهٔ یهودیان ساکن منطقهٔ فلسطین به ۶۰۰٫۰۰۰ نفر رسید. هولوکاست یکی از مواردی بود که در توجیه ایجاد وطن ملی یهود بسیار از آن بهره گرفته شد. جدول زمانی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۱)
۲۸: اولین [[هولوکاست در بولخیف]] - ۱۰۰۰ نفر از یهودیان پیشرو در فهرست جمع‌آوری شدند، شکنجه شدند و در روز بعد ۸۰۰ نفر از یهودیان بازمانده به ضرب گلوله کشته یا زنده در جنگلی در نزدیکی دفن شدند. جنایات و شهادت‌های دوباره کشف شده در سال ۱۹۹۶ منجر به تحقیق [[پاتریک دسبوا]] در مورد روش آلمانی نابودی «یک گلوله، یک یهودی» در سال‌های ۱۹۴۱ و ۱۹۴۲ شد. اردوگاه مرگ سوبیبور
اردوگاه مرگ سوبیبور از بزرگترین اردوگاه‌های ضد-یهودی هولوکاست بود که توسط رژیم نازی در خاک لهستان ساخته شده بود. مورخین معتقدند شمار یهودیانی که در اردوگاه مرگ سوبیبور در طول جنگ جهانی دوم به قتل رسیدند، به صدها هزار نفر می‌رسد. گردان‌های پلیس نظم
در طول جنگ جهانی دوم، این گردان‌ها تابع اس‌اس بودند و در مناطق تحت اشغال آلمان، به ویژه مناطق پشت جبهه جنگی ارتش و مناطق تحت مدیریت مدنی آلمان مستقر شدند. در کنار تشکیلات دیگری چون "آینزاتس‌گروپن" و "وافن اس‌اس"، گردان‌های پلیس نظم مسئول کشتارهای یهودیان در جریان هولوکاست بودند و جنایات گسترده‌ای علیه بشریت و مردم غیرنظامی به اجرا گذاشتند. میزوچ
در جنگ جهانی دوم، این شهر دو بار مورد حمله قرار گرفت. این شهر در سال ۱۹۴۱ تحت اشغال نازی‌ها قرار گرفت. ساکنان یهودی آن ابتدا به گتوی تازه‌تشکیل شده گتو میزوچ رانده شدند، سپس از آنجا بیرون آورده شده و در دره مجاور قتل‌عام شدند. کنیسه حییم
در جنگ جهانی دوم مهاجران لهستانی وارد ایران شده و یهودیان ایرانی مهماندار یهودیان لهستان می‌شوند و در کنار کنیسه حیییم، لهستانی‌ها یک کنیسه مختص خود بانام کنیسه دانیل می‌سازند. بعدها این کنیسه هم در اختیار یهودیان ایرانی قرار گرفت. کنیسه حییم در یکی از مناطق تاریخی و گردشگری تهران قرار گرفته است. «این دروازه خداوند است، عادلان داخل خواهند شد.» جمله‌ای که بالای عبادتگاه اصلی این کنیسه به خط عبری نوشته شده است. واقعه الله‌داد
بیشتر یهودیان مشهدی بعد از جنگ جهانی دوم به تهران، اسرائیل و آمریکا مهاجرت کردند. از قرن بیستم یهودیان مشهد به تدریج به عالیا (مهاجرت مذهبی به اسرائیل) پرداخته و بیشتر به آن کشور مهاجرت کردند. گروه‌های یهودی مشهدی در تل آویو، هرتزلیا و بنی باراک وجود دارد. همچنین گروه دیگری در هولون ساکن هستند. معروف‌ترین رهبر یهودیان مشهدی در مهاجرت میر عزری بود. اسحاق حکیمی و آبراهام صهیون نیز نقش مهمی داشتند. در شهر نیویورک محله خاصی برای یهودیان مشهدی وجود دارد. آن‌ها دارای چندین کنیسه در نیویورک نیز هستند. پوگروم شچوچین
حدود ۵۶ درصد از ۴۵۰۲ ساکن شچوچین پیش از جنگ یهودی بودند. در آغاز جنگ جهانی دوم، شچوچین برای مدت کوتاهی توسط نیروهای آلمانی اشغال شد و ۳۵۰ تن، که اکثراً یهودی بودند، به کار اجباری فرستاده شدند، و از این تعداد تنها ۳۰ تن پس از پنج ماه بازگشتند. سپس شهر به شوروی واگذار شد و آنها ساکنان ثروتمند شهر، از جمله بسیاری از یهودیان را دستگیر کردند. حدود بیست خانواده یهودی در ۲۱ ژوئن ۱۹۴۱ به سیبری تبعید شدند و تقریباً ۲۰۰۰ یهودی در شهر باقی ماندند. شوروی تا آغاز عملیات بارباروسا در ژوئن ۱۹۴۱ کنترل شهرک را در دست داشت. با این وجود آلمانی‌ها در پیشروی خود به سمت شرق، شچوچین را دور زدند و کنترل شهر به دست مردم محلی لهستانی افتاد. اردوگاه کار اجباری سایمیشته
اردوگاه کار اجباری سایمیشته اردوگاهی نازی برای کار اجباری و پاکسازی در طول جنگ جهانی دوم بود. این اردوگاه در محل پیشین پارک تفریحی بلگراد در نزدیکی شهر زمون، در دولت مستقل کرواسی (NDH) واقع شده بود. این اردوگاه توسط واحدهای آینزاتس‌گروپن اس‌اس مستقر در صربستان اشغالی سازماندهی و اداره می‌شد. اردوگاه در سپتامبر ۱۹۴۱ عملیاتی و در ۲۸ اکتبر همان سال رسماً افتتاح شد. آلمانی‌ها آن را اردوگاه یهودیان در زِمون نامیدند. در پایان سال ۱۹۴۱ و ابتدای سال ۱۹۴۲، هزاران زن، کودک و خردسال یهودی به همراه ۵۰۰ مرد یهودی و ۲۹۲ زن و کودک کولی که بیشتر آنها از اهالی نیش، اسمدرفو و شاباتس بودند به اردوگاه آورده شدند. زنان و کودکان در پادگان‌های موقت قرار گرفتند و دچار چندین همه‌گیری آنفلوانزا شدند. زندانیان در شرایط نامطلوب نگهداری می‌شدند، غذای ناکافی برای آن‌ها فراهم می‌شد و بسیاری از آنها در زمستان ۱۹۴۱–۴۲ از سرما یخ زدند. میان ماه‌های مارس و مه ۱۹۴۲، آلمانی‌ها با وانت گازی که از برلین فرستاده شده بود، هزاران زندانی یهودی را کشتند. حرامزاده‌های لعنتی
[خطر اسپویل و لو رفتن کامل داستان!] در جنگ جهانی دوم، در یکی از مناطق مرزی فرانسه اشغال شده توسط نازی‌ها، روزی کلنل اس اس، هانس لاندا که به او لقب "شکارچی یهودیان" را داده‌اند به کلبه‌ای می‌آید و از مرد خانواده دربارهٔ یهودیان اطراف می‌پرسد. کمی بعد مشخص می‌شود که یهودیان مورد نظر زیر کف خانه مخفی شده‌اند. به دستور کلنل، به زمین شلیک می‌کنند. تمامی اعضای خانواده از جمله پدر، مادر و برادر می‌میرند. اما دختر خانواده که شوشانا نام دارد فرار می‌کند و... . اوا مارکس
برای چندین دهه او در طول جنگ جهانی دوم در اروپا و اتحاد جماهیر شوروی سابق سخنرانی کرد و تجربیات خود و تجارب یهودیان را منتقل کرد، به عنوان مثال صحبت با رادیو ملی استرالیا ABC در پخش عمومی یا حضور در جشنواره بین‌المللی هنر ملبورن در سال ۲۰۰۹. او برای اولین بار در سال ۱۹۵۲ در یک کانال رادیویی در کانادا به‌طور عمومی در مورد تجربیات خود از جنگ صحبت کرد. اوا برای ۱۷ سال به‌طور داوطلب برای موزه و مرکز تحقیقاتی هولوکاست یهودی در ملبورن کار کرد و برای ۱۸ ماه در موزه یهودیان استرالیا خدمت کرد و برای سه ساله نیز خزانه دار مرکز دوستان هولوکاست بود. علاوه بر این، او عضو مؤسس فدراسیون جهانی کودکان بازمانده از هولوکاست شعبه ملبورن بود. کمیته مشترک توزیع آمریکایی یهودی
اولین فعالیتهای سازمان در زمان مهاجرت یهودیان عثمانی به سرزمین فلسطین در حدود سال ۱۹۱۴ میلادی آغاز شد. یهودیان مهاجر اروپایی به دلیل فقیر بودن نیازمند منابع مالی خارجی بودند تا بتوانند زنده بمانند. در زمان جنگ جهانی اول این منابع قطع شدند و خطر این یهودیان را تهدید می‌کرد. سفیر آمریکا هنری مورگنتائو به یکی از بانکداران یهودی نیویورک به نام جاکوب شیف نامه نوشت و از او درخواست کمک کرد. کمک مالی زیادی از آمریکا به این منطقه رسید و اولین فعالیتهای سازمان شکل گرفت. بعد از جنگ جهانی اول سازمان کمک زیادی به یهودیان شوروی برای مهاجرت به مناطق دیگر کرد. در زمان جنگ جهانی دوم این سازمان به یهودیان آلمان کمک کرد که مهاجرت کنند. همچنین این سازمان در کمک به اولین مهاجران یهودی در سرزمین اسرائیل نقش زیادی داشت. این سازمان از بعد از سال ۱۹۵۰ در ایران فعال بود و به تأسیس انجمن کلیمیان در شیراز کمک کرد. هولوکاست در بلاروس
هولوکاست در بلاروس به کشتار و پاکسازی سیستماتیک یهودیان ساکن جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس سابق در جریان اشغال آن توسط آلمان نازی در جنگ جهانی دوم گفته می‌شود. به تخمین تاریخ‌دان آمریکایی لوسی داویدوویچ، از میان ۳۷۵٬۰۰۰ یهودی ساکن در بلاروس شوروی پیش از جنگ جهانی طبق داده‌های شوروی، ۶۶ درصد از ایشان در جریان هولوکاست جان خود را از دست دادند. در طی این دوره همچنین ۹۰ درصد یهودیان کشورهای حوزه دریای بالتیک کشته شدند. گتوهای نازی
رژیم نازی با حمله به لهستان در طول جنگ جهانی دوم، گتوهایی را در سرتاسر اروپای شرقی تحت اشغال آلمان ایجاد کرد تا یهودیان، و گاه مردم کولی، را در بخشهای کوچک شهرها و شهرک‌ها جداسازی و محدود کند و از این راه بهره‌گیری از آنها را گسترش دهد. در اسناد آلمانی و تابلوهای ورودی گتوها، نازی‌ها معمولاً از این مکان‌ها با نام‌های "Jüdischer Wohnbezirk" یا "Wohngebiet der Juden" یاد می‌کنند، که هر دو به شکل «محله یهود» ترجمه می‌شوند. بر پایه تعریف پژوهشگران هولوکاست، چندین نوع مشخص از گتوها وجود داشت؛ از جمله گتوهای به اصطلاح باز، گتوهای بسته، گتوهای کاری، گتوهای ترانزیتی (انتقالی) و گتوهای کشتار. در تعدادی از موارد، این گتوها تبدیل به مکان‌های برای مقاومت زیرزمینی یهودیان در برابر اشغال آلمان بودند که در مجموع به عنوان «خیزش‌های گتو» شناخته می‌شوند. هولوکاست
دولت‌مردان نازی همچنین طرحی ارائه داده بودند که بر پایه آن یهودیان اروپا به سیبری فرستاده شوند. فلسطین تنها نقطه‌ای بود که طرح‌های بازاسکان نازی‌ها توانستند در آن موفقیت چشمگیر بدست آورند؛ توسط قراردادی که در سال ۱۹۳۳ میان فدراسیون صهیونیست آلمان ("die Zionistische Vereinigung für Deutschland") و دولت نازی با نام قرارداد هاوارا امضا شد. این قرارداد منجر به ارسال ۶۰٬۰۰۰ یهودی آلمانی و ۱۰۰ میلیون دلار از آلمان به فلسطین شد، اگرچه با آغاز جنگ جهانی دوم به پایان رسید. تاریخ یهودیان در بحرین
پس از جنگ جهانی دوم، افزایش احساسات ضد انگلیس در سراسر جهان عرب گسترش یافت و منجر به شورش‌هایی در بحرین شد. تمرکز این شورش‌ها در جامعه یهودی بود. در سال ۱۹۴۸، ۱۵۰۰ یهودی در بحرین زندگی می‌کردند، در حالی که برخی منابع جمعیت یهودیان را ۶۰۰ نفر در سال ۱۹۴۸ اعلام کرده‌اند. در ۵ دسامبر ۱۹۴۷، در پی خشونت‌های مداوم در فلسطین، در منامه علیه جامعه یهودیان ناآرامی‌هایی آغاز شد. اوباش خانه‌ها و مغازه‌های یهودیان را غارت کردند، کنیسه شهر را تخریب کردند، یهودیان را مورد حمله فیزیکی قرار دادند و یک زن مسن یهودی را به قتل رساندند. اکثر اعضای جامعه یهودیان بحرین املاک خود را رها کرده و به بمبئی تخلیه کردند و بعداً در اسرائیل اقامت گزیدند، بسیاری از آنها در شهر پردس حننا-کارکور اقامت داشتند. دیگران به انگلستان رفتند. در سرشماری سال ۱۹۵۰ تعداد ۲۹۳ یهودی در این کشور ثبت شد. جدول زمانی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۱)
۲۲: [[کشتار ۱۹۴۱ اودسا]] در شهر [[اودسا]]ی [[اوکراین]] آغاز شد و به مدت دو روز ادامه دارد. ۲۵۰۰۰ تا ۳۴۰۰۰ یهودی در یک صف طولانی هدایت می‌شوند و در یک خندق ضد تانک به ضرب گلوله کشته می‌شوند یا پس از ازدحام در چهار ساختمان زنده زنده سوزانده می‌شوند. گتوی ترزینشتات
ترزینشتات یک اردوگاه کار اجباری و نیز گتو بود که توسط "اس‌اس" در جریان جنگ جهانی دوم در شهر سنگربندی شدهٔ تریزین در بوهم و موراویا (منطقه ای اشغالی توسط آلمان متعلق به چکسلواکی) بر پا شده بود. ترزینشتات دارای دو عملکرد عمده بود: هم از آن برای اردوگاهی انتقالی برای فرستادن یهودیان به اردوگاه‌های مرگ بهره گرفته می‌شد، و هم «سکناگاهی برای بازنشستگان» به نمایش گذاشته می‌شد که در آن یهودیان سالخورده و سرشناس نگهداری می‌شدند و از این رو پیامی گمراه کننده دربارهٔ راه حل نهایی به دیگر جوامع یهودی اروپا می‌فرستاد. شرایط اردوگاه به قصد مهندسی شده بودند تا مرگ ساکنانش را سرعت ببخشند ولی در عین حال به ماشین تبلیغات آلمان نازی تبدیل کنند. برخلاف دیگر اردوگاه‌ها، کار اجباری در این گتو در اولویت نبود. جنبش‌های مقاومت در جنگ جهانی دوم
پس از اولین شوک بعد از تهاجم برق آسای آلمان‌ها، مردم در کشورهای اشغال شده به ویژه هنگامی که اخراج یهودیان و گروه‌های دیگر به اردوگاه‌های کار اجباری شروع شد چه به صورت محلی و چه به صورت گروه‌های بزرگ و در مقیاسی گسترده برای مقاومت شروع به سازماندهی کردند. سازماندهی گروه‌های رزمنده خطرناک بود، مقاومت بسیاری افراد به صورت فردی انجام می‌شد. این سازماندهی به زمین بستگی داشت؛ در مناطق بزرگی از سرزمین‌های غیرمسکونی، به خصوص تپه‌ها و جنگل‌ها، سازماندهی هسته‌های مقاومت به راحتی انجام پذیر بود. این شرایط، به خصوص به نفع پارتیزان‌های شوروی در اروپای شرقی بود. در هلند که جمعیت آن زیاد بود، بیابان بیسبوش می‌توانست برای مخفی شدن گروه‌های مقاومت استفاده شود. در شمال ایتالیا هر چند که بسیاری تیم‌های پارتیزانی در داخل شهرهای بزرگ عملیات می‌کردند؛ ولی مناطق آلپ و آپنین پناهگاه‌های خوبی برای گروه‌های پارتیزان به‌شمار می‌رفت. تاریخ یهودیان در آلمان
از زمان موسی مندلسون تا سده ۲۰، جامعه یهودی آلمان به تدریج به رهاسازی پرداخت و سپس به رونق رسید. در ژانویه ۱۹۳۳، نزدیک به ۵۲۲٬۰۰۰ یهودی در آلمان زندگی می‌کردند. پس از آنکه نازی‌ها قدرت را در دست گرفتند و سیاست‌های ضدیهودی خود را اجرا کردند، فشار بر یهودیان به شدت بالا رفت. نزدیک به ۶۰ درصد (برابر ۳۰۴٬۰۰۰) دست به مهاجرت از آلمان در شش سال نخست حکومت نازی زدند. در ۱۹۳۳، تعقیب یهودیان از سیاست‌های اصلی حزب نازی شد و در ۱۹۳۵ و ۱۹۳۶، سخت‌گیری‌های ضدیهودی شدت پیدا کرد. در ۱۹۳۶، یهودیان از همه شغل‌های تخصصی منع شدند و نمی‌توانستند در آموزش، سیاست، آموزش عالی، و صنعت وارد شوند. نیروهای اس‌اس دستور به اجرای شب بلورین در نوامبر ۹ و ۱۰ سال ۱۹۳۸ دادند. در این شب‌ها، مغازه‌ها و ادارات یهودی تخریب شدند و بسیاری از کنیسه‌ها به آتش کشیده شدند. تا آغاز جنگ جهانی دوم، تنها نزدیک به ۲۱۴٬۰۰۰ در آلمان باقی مانده بودند. اردوگاه کار اجباری سولدائو
اردوگاه کار اجباری سولدائو که در جریان جنگ جهانی دوم توسط آلمان نازی تأسیس شد، اردوگاهی برای نگهداری از زندانیان لهستانی و یهودی بود. این اردوگاه در شهر جاودووو (به آلمانی: سولدائو)، در شمال شرقی لهستان واقع شده بود، که پس از تهاجم نازی‌ها و اتحاد جماهیر شوروی به لهستان در سپتامبر ۱۹۳۹، ضمیمه استان پروس خاوری شد. تبعید و اخراج در طی جنگ جهانی دوم
تبعید و اخراج در طی جنگ جهانی دوم () برای میلیون‌ها نفر در بیشتر کشورهای درگیر در جنگ جهانی دوم رخ داده‌است. تعدادی از این پدیده‌ها پس از پایان جنگ توسط دادگاه نورنبرگ به عنوان نقض ارزش‌ها و هنجارهای اساسی انسانی طبقه‌بندی شد. جنبش توده‌ای مردم - بیشتر آنها پناهنده - یا به دلیل درگیری‌ها به وجود آمده بود، یا توسط محورهای سابق و قدرت‌های متفقین بر اساس ایدئولوژی‌های نژادی و قومی اعمال شده بود، و این در اواخر تغییرات مرزی پس از جنگ توسط شهرک‌های بین‌المللی صورت گرفت. بحران پناهجویان که در جنگ جهانی دوم در سرتاسر سرزمین‌های اشغالی سابق ایجاد شد زمینه بسیاری از معماری جدید بین‌المللی پناهندگی و حقوق بشر را فراهم کرد. گتو ویلنا
گتو ویلنا گتویی یهودی در جریان جنگ جهانی دوم بود که توسط آلمان نازی در شهر ویلنیوس در قلمرو رایخس‌کومیساریات اوستلاند تحت کنترل نازی‌ها تأسیس و اداره می‌شد. در طی عمر تقریباً دو ساله این گتو، گرسنگی، بیماری، اعدام‌های خیابانی، بدرفتاری و تبعید به اردوگاه‌های کار اجباری و مرگ، جمعیت گتو را از ۴۰٬۰۰۰ تن تخمینی به صفر رساندند. تنها چند صد تن، که بیشترشان یا در جنگل‌های اطراف پنهان شده بودند، یا به پارتیزان‌های شوروی پیوسته، یا توسط محلی‌ها پناه داده شده بودند، موفق به زنده ماندن از گتو شدند. تاریخ یهودیان در اوستیای جنوبی
اکثر جمعیت یهودیان طی جنگ اول اوستیایی در سال ۱۹۹۱ از اوستیای جنوبی به اسرائیل و گرجستان فرار کردند. باقیمانده آن‌ها پیش از جنگ ۲۰۰۸ فرار کردند. امروز فقط یک یهودی در اوستیای جنوبی باقی مانده‌است، یک زن مسن تنها که در تسخینوالی زندگی می‌کند. شهرک یهودی‌نشین
شهرک یهودی‌نشین به شهرک‌های غیرنظامی‌ای گفته می‌شود که شهروندان یهودی اسرائیلی در آنها ساکن هستند. اسرائیل پس از پیروزی بر اعراب در جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷، برخلاف حقوق بین‌الملل دست به ایجاد این شهرک‌ها در اراضی اشغالی زد. شهرک‌های اسرائیلی هم‌اکنون در اراضی فلسطینی در کرانه باختری رود اردن (از جمله بخش شرقی اورشلیم) و بلندی‌های جولان که سرزمین سوریه است مستفر شده‌اند. چیخانوف
پیش از جنگ جهانی دوم، جمعیت بزرگی از یهودیان در این شهر زندگی می‌کردند. العلمین
العلمین (به عربی: العلمین) یک منطقهٔ مسکونی در مصر است که در استان مطروح واقع شده‌است. این شهر بیشتر به دلیل نبرد اول العلمین و نبرد دوم العلمین در جنگ جهانی دوم شهرت یافته است. در جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۲ هیتلر قصد حمله به مصر و تصرف کانال سوئز را داشت.تا به خاورمیانه نزدیک تر شود. اما بریتانیایی ها در نبرد العلمین در جنوب این شهر، آلمان ها را متوقف کردند و سپس به لیبی عقب راندند. برونا گورا
برونا گورا (به بلاروسی: "Бронная Гара"؛ به معنای «کوهستان برونیا») نام منطقه‌ای دورافتاده در بلاروس کنونی است که صحنه کشتار یهودیان لهستانی توسط آلمان نازی در جریان جنگ جهانی دوم بود. جدول زمانی جنگ جهانی دوم (۱۹۴۱)
۱: ژنرال [[آرچیبالد ویول]] به عنوان فرمانده نیروهای بریتانیایی در شمال آفریقا جایگزین ژنرال [[کلود آوچینلک]] شد. ۲: [[کشتار پوناری]] با تيرباران اسرای جنگی شوروی و تبعید صدها یهودی از [[ویلنیوس]] پایتخت لیتوانی آغاز شد. تبعیدهای دسته‌جمعی و تیرباران یهودیان تا سال ۱۹۴۳ ادامه یافت. ۳: استالین «[[سیاست زمین سوخته]]» را اعلام می‌کند. ۴: قتل دسته‌جمعی دانشمندان و نویسندگان لهستانی توسط سربازان آلمانی در شهر [[لویو]] (در غرب اوکراین) ۵: دولت بریتانیا امکان مذاکره صلح با آلمان را رد کرد. ۷: سربازان بریتانیایی و کانادایی سلطه بر [[ایسلند]] را به آمریکایی‌ها سپردند. ۸: یوگسلاوی توسط [[قدرت‌های محور]] به اجزای تشکیل‌دهنده این کشور تجزیه شد. [[دولت مستقل کرواسی|کرواسی]] از جمله این کشورها بود. ۹: [[ویتبسک]] در [[بلاروس]] توسط ورماخت تسخیر شد. ۱۰: نیروهای آلمانی وارد [[لتونی]] شدند. [[پرونده:Bundesarchiv Bild 146-1982-077-11, Russland, Minsk, gefangene sowjetische Soldaten.jpg|بندانگشتی|ستون اسرای ارتش سرخ در [[مینسک]]]] ۱۲: نیروهای فرانسه ویشی در سوریه تسلیم نیروهای مشترک‌المنافع شدند. ۱۳: [[مونته‌نگرو]] اندکی پس از شروع قیام سلطنت‌طلب‌ها در [[صربستان]] علیه نیروهای محور، قیام خود را آغاز کردند. ۱۵: [[نبرد سولتسی]] - ارتش سرخ ضد حمله‌ای را علیه ورماخت در نزدیکی لنینگراد آغاز کرد. ۱۶: تانک‌های [[هاینتس گودریان]] به [[اسمولنسک]] رسیدند و تهدید علیه مسکو را تشدید کردند. ۲۰: [[هاینریش هیملر]] از اسرای جنگی شوروی در نزدیکی [[مینسک]] و [[لوبلین]] بازدید کرد و تصمیم گرفت اردوگاه کار اجباری را در نزدیکی [[لوبلین]] در لهستان بسازد که به عنوان [[اردوگاه کار اجباری مایدانک]] شناخته می‌شود. ۲۱: [[لوفت‌وافه]] برای نخستین بار مسکو را بمباران کرد. چند بمب به [[کاخ کرملین]] اصابت نمود. ۲۶: در واکنش به تهاجم امپراتوری ژاپن به [[هندوچین فرانسه]]، [[فرانکلین دلانو روزولت]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده دستور به توقیف تمام دارایی‌های ژاپن در ایالات متحده را داد. ۲۸: نیروهای ژاپنی جنوب هندوچین فرانسه را تصرف کردند. ژاپنی‌ها به [[فرانسه ویشی|دولت استعماری ویشی فرانسه]] اجازه دادند به اداره [[ویتنام]] ادامه دهد. [[فرانسه ویشی]] نیز با سلطه ژاپنی‌ها بر پایگاه‌های هندوچین موافقت کردند. ۳۱: به خواست [[آدولف هیتلر]]، [[هرمان گورینگ]]، به [[راینهارت هایدریش]] ( رئیس [[اداره اصلی امنیت رایش]]) دستور داد در اسرع وقت یک طرح کلی از اقدامات اداری و مالی لازم برای [[راه‌حل نهایی|حل مسئله یهود]] ارائه کند. پاک‌سازی قومی
رومانیایی‌ها نیز در خلال جنگ جهانی دوم در بوکوفینای شمالی و بیسارابیا به پاک‌سازی قومی علیه یهودیان روی آوردند. آن‌ها، یهودیان را متهم به کمک به روس‌ها ساختند و قتل‌عام یا اخراجشان کردند. رومانیایی‌ها در هنگام اشاره به عملشان از لفظ «پاک کردن زمین» استفاده می‌کردند. گروهی از یهودیان کشته شده و گروهی دیگر به ترنسنیستریا تبعید شدند. در هنگام تبعید، برخی از یهودیان در طول مسیر کشته شدند و برخی از قحطی و بیماری و سرما مردند. از میان ۱۲۵ هزار تا ۱۵۰ هزار یهودی اخراج شده تنها ۵۰ هزار نفر پس از جنگ زنده ماندند. هولوکاست در صربستان
هولوکاست در صربستان بخشی از هولوکاست در سراسر اروپا علیه یهودیان در طول جنگ جهانی دوم بود، که در قلمرو فرماندار نظامی در صربستان رخ داد؛ اداره نظامی رایش سوم که پس از حمله به یوگسلاوی در آوریل ۱۹۴۱ تأسیس شد. این جنایات در وهله نخست توسط مقامات اشغالگر آلمان انجام شد که با کمک نیروهای همدست چندین دولت دست‌نشانده که توسط آلمانی‌ها در سرزمین‌های اشغالی بر پا شده بودند، سیاست‌های نژادی نازی را اجرا می‌کردند. تاریخ یهودیان در استرالیا
از سال ۱۹۳۸ تا ۱۹۶۱ جمعیت یهودیان تقریباً از جمعیت ۱۹۳۳ به ۶۱۰۰۰ یهودی ساکن استرالیا افزایش یافت و سه برابر شد. سازمانها در طول جنگ سعی داشتند کودکانی را که تحت تأثیر جنگ قرار گرفته‌اند بیاورند و آنها را اسکان دهند اما فقط پس از پایان جنگ توانستند. دو سازمان کمک کننده به مهاجرت، به ویژه کودکان یتیم "، طرح Save the Children و طرح" "نگهبان رفاه یهودی" بودند که در سالهای پس از جنگ بیش از ۳۱۷ کودک یهودی یتیم را از اروپا آوردند. دختران آورده شده را در یتیم خانه‌ها قرار دادند، در حالی که پسران را در خوابگاه‌ها قرار دادند، جایی که آنها با دیگر بازماندگان هولوکاست زندگی می‌کردند. گتو لوبارتوف
گتو لوبارتوف () از جمله گتوهای نازی در لهستان اشغالی در طول جنگ جهانی دوم بود که به‌طور رسمی از سال ۱۹۴۱ تا اکتبر ۱۹۴۲ وجود داشت. یهودیان لهستانی شهر لوبارتوف در آغاز در این اردوگاه در حالت توقیف نگهداری می‌شدند. زندانیان گتو همچنین شامل یهودیانی بودند که از سایر شهرهای اطراف از جمله لوبلین و چیخانوف و دیگر کشورهای اشغال شده آلمان آورده شده بودند؛ از جمله ۳۵۰۰ یهودی شامل ۲۰۰۰ تن از اسلواکی که در مراحل آغازین اردوگاه آورده شدند. در ماه مه ۱۹۴۲، ۲۴۲۱ یهودی دیگر از اسلواکی وارد شدند. یهودیان ایرانی
در دوران اسلامی عمده‌ترین مراکز سکونت یهودیان در عراق و شهرهایی همانند سورا، پومبدیتا و تیسفون و پس از آن در شهرهای ایران از جمله همدان، نهاوند، جندی شاپور، شوش، تستر و مناطقی چون قهستان و جرجان بود. یکی دیگر از نواحی یهودی‌نشین محلی به نام یهودیه در سرزمین اصفهان بود که بلاذری به قرارداد صلحی که در فتح اصفهان در یهودیه بسته شد اشاره کرده‌است. خیزش‌های گتو
خیزش‌های گتو در طول جنگ جهانی دوم به یک سری شورش‌های مسلحانه علیه رژیم آلمان نازی میان سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۳ در گتوهای تازه تأسیس شده یهودیان در سراسر اروپای تحت اشغال نازی‌ها گفته می‌شود. به دنبال حمله آلمان و شوروی به لهستان در سپتامبر ۱۹۳۹، یهودیان لهستانی از همان ابتدا هدف حمله قرار گرفتند. طی چند ماه در درون خاک لهستان اشغالی، آلمانی‌ها صدها گتو ایجاد کردند که در آن یهودیان را ناچار به زندگی می‌کردند. این گتوهای جدید بخشی از سیاست رسمی آلمان در حذف یهودیان از صحنه عمومی با هدف بهره‌کشی اقتصادی بود. ترکیبی از تعداد زیاد زندانیان، شرایط غیر بهداشتی و کمبود غذا منجر به مرگ و میر زیادی در درون این گتوها شد. در بیشتر شهرها جنبش‌های مقاومت زیرزمینی یهودی تقریباً بلافاصله پس از آن شکل گرفتند، اگرچه گتوسازی دسترسی آنها به منابع را بشدت محدود کرده بود.