کوه دنا در کدام استان ایران قرار دارد؟
پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا
ذخیره‌گاه زیست‌کره، پارک ملی، و منطقه حفاظت‌شده دنا یکی از مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست ایران است که در رشته‌کوه دنا در استان‌های اصفهان و کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد. رشته‌کوه دنا با ۸۰ کیلومتر طول، طولانی‌ترین رشته‌کوه زاگرس است و ۴۹ قله با ارتفاع بالاتر از ۴۰۰۰ متر دارد. دنا
قله دنا یا رشته‌کوه دنا؛ بلندترین و بزرگ‌ترین چین‌خوردگی رشته‌کوه بزرگ زاگرس محسوب می‌شود و دارای خط الراسی به طول تقریبی ۹۰ کیلومتر است. نام این کوه برگرفته از شهری باستانی دهنار (ده انار) در دامنه غربی جنوبی کوه می‌باشد که آثار ویرانه‌های ان در نزدیکی روستاهای خونگاه و دشت رز شهرستان دنا مشهود است. رشته‌کوه دنا، در استان‌های اصفهان و کهگیلویه و بویراحمد واقع شده‌ است و یکی از ۱۵۱۵ قله بسیار برجسته جهان به‌شمار می‌رود رشته‌کوه دنا ۵۲ قله بالای ۴۰۰۰ متر دارد و بیشترین مجموعه قله‌های بالاتر از ۴۰۰۰ متر در ایران به این رشته‌کوه تعلق دارد. دنا
دنا از ۲۰ کیلومتری شرق یاسوج آغاز شده و تا ۷۰ کیلومتری شمال غرب در استان اصفهان ادامه می‌یابد. این کوه از شمال غرب (روستای کتا) آغاز و به سمت جنوب شرق (منطقه کاکان) امتداد یافته‌است که حدود ۹۰ کیلومتر طول و ۱۵ کیلومتر پهنای متوسط است. بلندترین قلهٔ رشته‌کوه دنا، قله ب‍یژن۳ (قاش‌مستان)، ۴۴۵۹ متر ارتفاع دارد و در ۳۵ کیلومتری شمال غربی یاسوج قرار دارد. شهر سی‌سخت مرکز شهرستان دنا در دامن این کوه جای گرفته‌است. با توجه به طول زیاد و ارتفاعات گوناگون، بارش سالانه در این کوه از ۶۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌متر متغیراست و رودهای زیادی از آن سرچشمه می‌گیرند که در میانشان می‌توان از بشار، خرسان، ریگان، ماربر، مهریان، کوه گل، دیاشم، سریز، تیزاب و دژکرد نام برد. شهرستان دنا
شهرستان دنا در شمال استان کهگیلویه و بویراحمد واقع گردی۱ده است. این شهرستان از شمال با شهرستان لردگان استان چهارمحال و بختیاری، از شرق با شهرستان سمیرم استان اصفهان، از جنوب و جنوب غربی با شهرستان بویراحمد و از غرب با شهرستان مارگون همسایه است. دنا
بر خلاف تصور رایج، دنا یک قله نیست؛ بلکه رشته کوهی در زاگرس است که از شمال غربی تا جنوب شرقی کشیده شده‌است و در مرز سه استان اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد و نیز چهارمحال و بختیاری قرارداشته و به سه رشته اصلی و یک رشته فرعی عمودی توسط سه گردنه بیژن، مورگل غربی و پوتک تقسیم می‌گردد.
کوه کینو
کوه کِی‌نو با ارتفاع ۳٬۷۰۱ متر از سطح دریا از ارتفاعات زاگرس و در میانهٔ خوزستان و چهارمحال و بختیاری قرار دارد. دریاچهٔ تِمی نیز که از آب برف پر می‌شود در پای همین کوه قرار دارد. کینو محل ییلاق کلیهٔ عشایر دامدار استانهای همجوار خود است و در بیشتر اوقات سال، پوشیده از برف است. کوه کینو با توجه به موقعیت خاص خود، دوستی و رفاقت عشایر دامدار لُر زبان در بازفت از چهار محال و بختیاری، ازنا از استان لرستان و اندیکا و لالی از استان خوزستان را مستحکم می‌کند. دنا
۱۹- کل گردل (۴۲۳۰ متر) : به علت شکل نیمه دایره بودن قله (کل در زبان محلی به بلندترین نقطه گفته می‌شود) استان ایلام
از دیگر ارتفاعات استان «دینارکوه» بین آبدانان و دهلران واقع شده و به موازات کبیرکوه امتداد یافته‌است و بلندترین نقطهٔ آن ۲٬۶۰۰ کیلومتر از سطح دریا ارتفاع دارد. کوه‌های دیگر استان ایلام در شمال و مشرق استان عبارتند از: کوه اسپیناس
کوه اسپیناس منطقه زیبای مرزی بین گیلان و جمهوری آذربایجان  کوه اسپینا (اسپیناس یا اسپینه) بلندترین کوه در جغرافیای منطقه آستارا واقع در استان گیلان که ۲۱۰۵ متر از سطح دریاهای آزاد بلندا دارد. نسن
دوازدهمین کوه مرتفع ایران با ۴۳۵۲ متر ارتفاع در جنوب نسن بلندترین قله دره نور محسوب می‌شود این کوه جز منطقه کوهستانی بیروش و ارتفاع آن از نسن ۱۷۵۰ متر است. شکل و ساختار کوه استثنایی و بسیار با صلابت است قله به‌طور کلی صخره‌ای و از جنس آهک است. این کوه بر اثر فشار صفحات جنوبی و در نهایت دشت تهران به این شکل درآمده و هر ساله به علت این فشار بر ارتفاع آن افزوده می‌گردد. جغرافیای ایران
سرزمین ایران به شکل کلی، کوهستانی و نیمه‌خشک است و میانگین بلندی آن، بیش از ۱۲۰۰ متر از سطح دریا است. بیش از نیمی از مساحت ایران را بلندی و کوه‌های این کشور، یک‌چهارم آن را دشت‌های آن و کمتر از یک‌چهارم دیگر آن را زمین‌های در دست کشت، می‌سازند. پست‌ترین نقطهٔ درونی با بلندی ۵۶ متر در چاله لوت و بلندترین نقطه، دماوند با ۵۶۱۰ متر بلندی است که در میان رشته‌کوه البرز قرار دارد. در کنارهٔ جنوبی دریای خزر، بلندی زمین ۲۸ متر پایین‌تر از سطح دریای آزاد است. البرز مرکزی
دیواره شمالی: ارتفاعات محدودی از این دیواره در استان تهران و سمنان و بقیه آن در استان مازندران قرار دارد. دیواره میانی: حد واسط استان مازندران و استان تهران بوده و مرتفع‌ترین قسمت رشته کوه‌های البرز مرکزی است. کوه دماوند و قله آن به ارتفاع ۵۶۷۱ متر واقع در استان مازندران در این قسمت قرار دارد. قلّه دماوند یکصد و پنجاهمین قله مرتفع دنیا و بلندترین قله آتشفشانی آسیا به‌شمار می‌رود. این دیواره عظیم کوهستانی به صورت کوه‌های «کندوان» و پس از آن کوه‌های «طالقان» در شمال غربی، تا محل اتصال رود «الموت» به «طالقان‌رود»، ادامه می‌یابد. شهرستان دنا
از دیگر ارتفاعات مهم این شهرستان می‌توان به ارتفاعات شوروم، کوه سیوک و سیاه کوه اشاره کرد. دنا
۲۲- چات سبز (۴۲۰۰ متر): نام خود را از منطقه ای به همین نام که در زیر قله می‌باشد برگرفته است. پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا
در دامنه‌های جنوبی پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا تا ارتفاع ۲۵۰۰ متر جنگل بلوط همه جا را پوشانده‌است. در میان این درختان و نواحی و ارتفاعات مختلف گونه‌های جنگلی دیگری نظیر بنه، کیکم، ارژن و انواع بادام کوهی دیده می‌شود اما تسلط کامل با گونه بلوط Quercus Branti است. دماوند
دَماوَند کوهی در شمال ایران و استان مازندران است که بلندترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. دماوند در پارهٔ مرکزی رشته کوه البرز در جنوب دریای مازندران جای دارد. این کوه از دیدگاه تقسیمات کشوری، در بخش لاریجان در شهرستان آمل در استان مازندران قرار دارد. این کوه به هنگام صاف و آفتابی بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین، قم و همچنین کرانه‌های جنوبی دریای خزر قابل رؤیت است. کوه دماوند در تاریخ سیزدهم تیر ماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد. این کوه همچنین از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است. در اساطیر ایران نیز از دماوند یاد شده و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به‌طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. در بندهش این چنین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان (مازندران) است و از کوه دماوند سر چشمه می‌گیرد. کوه دراک
کوه دِراک (کوه مادر، کوه برفی، کوه مستسقی) کوهی است در شهر شیراز که از غرب این شهر آغاز شده و با گذشتن از شمال غرب شهر ادامه یافته و به روستای علی آباد منتهی می‌شود. بنایی در قلهٔ کوه ساخته شده است که در آن مشخصات کوه و قله به صورت مکتوب بر روی یک لوح وجود دارد. قله این کوه حدود ۲۹۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و وجه شمالی آن معمولاً از اوایل آذر تا اواخر اسفند پوشیده از برف است. میدان نفتی دانان
میدان نفتی دانان از میدان‌ها نفتی ایران است، که در استان ایلام، در فاصله ۳۰ کیلومتری از جنوب شرقی دهلران و ۸۰ کیلومتری شمال غربی اندیمشک قرار دارد. مخازن اصلی این میدان مخزن آسماری و مخزن بنگستان (شامل سازندهای ایلام و سروک) می‌باشند. پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا
منطقه حفاظت‌شده دنا در سال ۱۳۸۹ به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران در یونسکو شناخته شد. تپه دالستان
تپه دالستان مربوط به اواخر دوره ساسانیان تا سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای دالستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دنا
۵۱- نمک (۴۰۳۰ متر)‌: به علت وجود چشمه نمک و تنگ نمک در دامنه جنوبی قله که در تنگ کوه گل سی سخت می‌باشد. (چون چشمه و تنگه در زمستان عین نمک سفید پوش می‌شود به این نام معروف شده‌اند) ازنا
دره‌تخت یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان ازنا واقع در سیزده کیلومتری جنوب این شهرستان در کوهپایه‌های اشترانکوه است. این روستا دارای حدود ۸۳۰ نفر جمعیت است و شغل اغلب مردم آن دامداری و کشاورزی است. در دره‌تخت استخرهای متعدد پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان با ظرفیت‌های گوناگون وجود دارد. دره تخت به علت قرار گرفتن در کوهپایه اشترانکوه و بهره‌مندی از آب دائم و روان دارای نیروگاه تولید برق است که از آن علاوه بر تأمین برق روستاهای همجوار به شبکه سراسری برق در شهرستان ازنا نیز برق داده می‌شود. آب و هوای مناسب این روستا، آن را به یکی از مناطق مناسب جهت کوچ تابستانه عشایر تبدیل کرده‌است. این روستا همچنین در لیست روستاهای هدف گردشگری استان قرار دارد.از جمله دیدنی‌های این روستا می‌توان به سراب‌های گوناگون که به رودخانه ماربره ختم می‌شوند، و همچنین طبیعت زیبای آن اشاره کرد. در فصل بهار دشت لاله‌های واژگون این روستا بسیار دیدنی است. تونل برفی یکی از آثار طبیعی پیرامون شهر ازنا است. این تونل به‌صورت طبیعی در برف و یخ‌های دامنهٔ اشترانکوه در منطقهٔ کمندان شهرستان ازنا به‌وجود آمده‌است. طول این تونل بالغ بر ۸۰۰ متر و ارتفاع آن از کف تونل تا سقف بین ۵٫۲ تا ۳ متر است. از این تونل برفی فقط در فصل‌های بهار و تابستان می‌توان بازدید کرد و برای رسیدن به این تونل باید تا روستای کمندان با اتومبیل رفت و حدوداً دو ساعت نیز پیاده‌روی کرد. تپه دن کاو
تپه دن کاو مربوط به دوره تاریخی است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای محمودآباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۵۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دهار
کوه دهار (ول) در دامنه رشته کوه زاگرس در استان یزد، شهرستان خاتم، دهستان ایثار، روستای چنارناز می‌باشد ارتفاع آن از سطح آب‌های آزاد ۳۲۰۰ متر می‌باشد که بالاترین نقطه آن از روستای چنارناز ۱۰۰۰ متر می‌باشد. زردکوه
زَردکوه کوهستانی در زاگرس مرکزی است، که در شهرستان کوهرنگ و استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. قله کلونچین در زردکوه با ارتفاع۴۲۲۱ متر پس از کوه دنا، دومین کوه مرتفع در رشته کوه‌های زاگرس و یکی از۱۵۱۵ قله بسیار برجسته جهان به‌شمار می‌رود. این کوهستان سرچشمه ی اصلی کارون، زاینده رود و دز می باشد. کوخدان
کوخدان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. ریگان (رود)
ریگان نام رودخانه‌ای در استان کهگیلویه و بویراحمد در ایران است. این رود از قله دنا سرچشمه می‌گیرد. سیل ۱۳۹۸ جنوب و غرب ایران
بر اساس اعلام سازمان هواشناسی ایران در روزهای ۴ تا ۶ فروردین ۱۳۹۸ اکثر استان‌های ایران با بارش‌های شدید باران مواجه می‌شوند که در برخی مناطق میزان این بارش‌ها به حدود ۴۰۰ میلی‌متر می‌رسید. تحلیل داده‌های هواشناسی ناسا نشان داد که یک رودخانه جوی بی‌سابقه مسئول سیلاب‌های بهار ۱۳۹۸ در ایران بود. رودخانه‌های جوی باریکه‌هایی از هوای مرطوب هستند که حجم زیادی از بخار آب را از آبهای آزاد به مناطق دوردست انتقال می‌دهند. این رودخانه جوی که دنا نامیده شده‌است از اقیانوس اطلس سرچشمه گرفته و پس از سفری ۹۰۰۰ کیلومتری به کوه‌های زاگرس رسیده یعنی همان جایی که بر اثر بالا رفتن روی این رشته کوه، بخار آبش سرد و تبدیل به بارش شده‌است. مقدار آبی که رودخانه جوی دنا با خود حمل کرد بیشتر از ۱۵۰ برابر مجموع جریان رودخانه‌های دجله، فرات، کارون و کرخه بود. این پدیده نمونه روشنی از جهش ناگهانی از خشکسالی به ترسالی هست که در اثر تغییرات اقلیمی ممکن است اتفاق بیافتد. کوه دربند
کوه دربند یک کوه استان البرز ایران است. این کوه، در ۴۰ کیلومتری شمال تهران، واقع شده‌است. دربند ۲۸۶۵ متر بالاتر از سطح دریا در رشته کوه البرز واقع شده‌است. تپه ملاکائیه (کوشک ملاکائیه)
تپه ملاکائیه (کوشک ملاکائیه) مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، بخش مرکزی، ۱ کیلومتری روستای بادنگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گردنه بیژن
گردنه بیژن از نام یکی از سرداران ایرانی به نام بیژن گرفته شده است. که همراه با سربازانش هنگام گذر از این گردنه که میان دو قله نزدیک هم بلندای دنا جای دارد برفگیر شد و همان جا در زیر خروارها برف ناپدید شدند. تپه درازه
تپه درازه مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ازنا، بخش مرکز ی، دهستان پاچه لک غربی، ۳۰۰ متری غرب روستای برجله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کوه ناز
قله ناز یکی از کوه‌های مرتفع البرز مرکزی در استان البرز است که در حاشیه شرقی این منطقه قرار دارد. این کوه از سمت جنوب به دره چالوس و رودخانه کرج و از شمال به دره طالقان منتهی می‌شود. علم‌کوه
علم‌کوه، کوهی در شمال ایران است که دومین کوه بلند ایران پس از دماوند است. علم‌کوه در جنوب دریای مازندران و در پارهٔ مرکزی رشته‌کوه البرز در منطقهٔ تخت سلیمان جای دارد. این کوه از دیدگاه تقسیمات کشوری، در شهرستان کلاردشت در استان مازندران قرار گرفته‌است. بیشتر شهرت این کوه به خاطر دیواره‌ای است که در دامنه شمالی آن واقع است و دارای فنّی‌ترین و سخت‌ترین مسیرهای سنگ‌نوردی و دیواره‌نوردی در ایران است. این دیواره در ایران، جایگاهی مانند کی۲ در جهان را داراست. تپه قارنا
تپه قارنا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش مرکزی، روستای قارنا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهرستان دنا
شهرستان دنا، یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد است. مرکز این شهرستان، شهر سی‌سخت است. دنا
۱۰- کل بلبل (۴۳۰۰ متر): : بر اساس نامی می‌باشد که در نقشه‌های سازمان جغرافیایی ارتش در سال ۱۳۵۶ به آن تعلق گرفته ، انتخاب شده‌است. دوپازا
کوهستان دوپازا با ۲۷۹۱ متر بلندی در نوار مرز ایران با عراق واقع شده و دارای ۹ قله است.در غرب دوپازا منطقه دشت شهر قلعه‌دیزه عراق واقع شده‌است. کوه‌های بختیاری
کوه‌های بختیاری در زاگرس مرکزی قرار دارد است که محل اصلی ییلاق عشایر بختیاری است. بلندترین قله این کوه‌ها، زردکوه با ارتفاع ۴۲۲۱ متر در چهارمحال و بختیاری می‌باشد که پس از دنا، بلندترین قله زاگرس شناخته می‌شود. رود سزار محدوده شمالی و رودخانه خرسان محدوده جنوبی این کوه‌ها می‌باشد. دنا (روستا)
روستای دنا مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دنا، روستای خونگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دنا
۹- بن رو (۴۳۳۰ متر) : به علت دره بن رو که در زیر جبهه جنوبی قله قرار دارد (بن رو به معنی رودی که از بن کوه یا زیر کوه می‌گذرد) دنا
۳۹- ایستگاه (۴۱۰۰ متر) : به علت وجود منطقه ای خاکی و مسطح در زیر قله که به صورت یک استراحت گاه می‌باشد. گسل دنا
گسل دنا از گسل‌های اصلی کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس است که با راستای شمال‌غربی–جنوب‌شرقی و شیب به سمت شرق شمال‌شرقی و طول بیش از ۱۰۰ کیلومتر، طرفین خود را به دو بخش با ویژگی‌های زمین‌ساختی، لرزه‌زمین‌ساختی و ریخت‌شناسی متفاوت تقسیم کرده‌است. این گسل در بخش‌های شمال غربی سی‌سخت و غرب سمیرم، با راستای شمالی – جنوبی و طول نزدیک به ۵۲ کیلومتر و درمنطقه سی‌سخت – یاسوج، هم‌راستا با روند کوه‌های زاگرس (شمال‌غربی – جنوب‌شرقی) و طول ۸۰ کیلومتر، دامنه جنوب‌غربی رشته‌کوه دنا را تحت تأثیر قرار داده‌است. شهرستان طالقان
علم کوه – واقع در در منطقهٔ تخت سلیمان در استان مازندران – نام کوهی با ارتفاع قله‌ی ۴۸۵۰ متری بوده و از جبهه جنوبی مشرف به شهرستان طالقان است. قلّهٔ علم کوه پس از دماوند دوّمین قلهٔ مرتفع ایران به‌شمار می‌رود. بیشتر شهرت این قله به خاطر دیواره‌ای است که در دامنهٔ شمالی آن واقع است و دارای فنّی‌ترین و سخت‌ترین مسیرهای سنگ‌نوردی و دیواره‌نوردی در ایران است. این دیواره در ایران، جایگاهی مانند کی۲ در جهان را داراست. روستای پراچان در طالقان نزدیکترین شهر طالقان به علم‌کوه است. ایران
سرزمین ایران به شکل کلی، کوهستانی و نیمه‌خشک است و میانگین بلندی آن، بیش از ۱۲۰۰ متر از سطح دریا است. بیش از نیمی از مساحت ایران را بلندی و کوه‌های این کشور، یک‌چهارم آن را دشت‌های آن و کمتر از یک‌چهارم دیگر آن را زمین‌های در دست کشت، می‌سازند. پست‌ترین نقطهٔ درونی با بلندی ۵۶ متر در چاله لوت و بلندترین نقطه، دماوند با ۵۶۱۰ متر بلندی است که در میان رشته‌کوه البرز قرار دارد. در کنارهٔ جنوبی دریای خزر، بلندی زمین ۲۸ متر پایین‌تر از سطح دریای آزاد است. محیط زیست ایران
پس از ۳۴ سال از ۱۹۷۶ م، در سال ۲۰۱۰ م، ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ دنا در شانزدهم تیرماه سال ۱۳۹۰ ه‍.ش به‌عنوان دهمین ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ ایران ثبت شد و بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست ایران افزون بر ۱۵۲۰ گونهٔ گیاهی و جانوری در این منطقه شناسایی شده‌است. تیر ماه ۱۳۹۹ ه‍.ش این منطقه دچار آتش‌سوزی گسترده شد و بخشی از آن آسیب دید. ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ تنگ صیاد–سبزکوه به‌عنوان یازدهمین ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ کشور ۱۹ خرداد ماه ۱۳۹۳ ه‍. ش ثبت جهانی شد. این ذخیره‌گاه شش شهرستان، ۹ شهر و ۲۰ روستای استان را تحت پوشش قرار داده‌است و نخستین ذخیره‌گاهی است که برنامهٔ جامع مدیریتی دارد. ۶۰۰ گونهٔ گیاهی نیز در این منطقه شناسایی شده که ۱۱۰ نمونهٔ آن انحصاری است. این منطقه با مساحت ۵۶۳۰۸ هکتار در محدودهٔ شهرستان‌های شهرکرد، بروجن، لردگان و کیار واقع شده‌است. کوه دن
کوه دن (به لاتین: Dan Mountain) یک کوه در تایوان است که در Hualien County and Nantou County, Taiwan واقع شده‌است. کوه دن ۳٬۳۴۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. گردنه بیژن
گردنه بیژن نام گردنه‌ای در کوه دنا است که در میان سی‌سخت از استان کهگیلویه و بویراحمد و منطقه پادنا در شهرستان سمیرم از استان اصفهان جای دارد. زاگرس
بلندترین قله‌های این رشته کوه به ترتیب، دنا (۴۴۰۹ متر) بلندترین قله زاگرس جنوبی، زردکوه بختیاری (۴۲۲۱ متر) بلندترین قله زاگرس مرکزی، اشترانکوه (۴۱۰۰ متر) بلندترین قله زاگرس شمالی، قالی کوه (۴۱۰۰ متر)، بل (۳۹۴۳ متر) و کینو (۳۷۱۰ متر) هستند. استان کرمان
استان کرمان جمعیت استان کرمان در سال ۱۳۹۵ و بر اساس آمار مرکز آمار ایران برابر با ۳٬۱۶۴٬۷۱۸ نفر بوده‌است. کرمان با دربر گرفتن بیش از ۱۱ درصد از وسعت ایران با حدود ۱۸۳۱۹۳ کیلومتر مربع نخستین استان پهناور ایران می‌باشد.. اقلیتی از جمعیت ساکن در شهرستان‌های ریگان، فهرج، رودبارجنوب، قلعه گنج و منوجان در جنوب شرقی استان کرمان از قومیت بلوچ می‌باشند. در شهرستان‌های جنوبی جیرفت و کهنوج و منوجان زبان بومی فارسی نیست بلکه «گرمسیری» می‌باشد.استان کرمان در جنوب شرقی ایران قرار دارد و ارتفاعات آن دنباله رشته کوه‌های مرکزی ایران است. این ارتفاعات با دارا بودن بیش از ۱۴ قله با ارتفاع بیش از ۴۰۰۰ متر بهشت کوهنوردان نامیده شده‌است. کوه هزار چهارمین کوه مرتفع ایران با ارتفاع ۴۵۰۱ متر در کرمان و در جنوب غربی شهر راین واقع شده‌است. کوه شاه نیز با ارتفاع ۴۴۰۰متر در شمال روستای تلخه چار شهرستان بافت قرار دارد. استان کرمان از تنوع آب و هوایی از گرم تا معتدل و بسیار سرد در بسیاری از نقاط مانند بافت، رابر، کوهبنان، بردسیر و تاحدی شهربابک برخوردار است. شهر لاله زار در استان کرمان با ارتفاع ۲٬۷۷۵ متر از سطح دریا بلندترین شهر کشور و بام ایران است. این استان تحت تأثیر بادهای مختلف برون منطقه‌ای و محلی است. وزش این بادها آب و هوای ان را دستخوش تحولات زیادی می‌کند. تنوع اقلیمی در استان کرمان بسیار زیاد بوده و مناطق کوهستانی سرد و پر برف مثل رابر، بزنجان، بافت، چهارگنبد، سرچشمه راین، کوهبنان، گوغر، خبر، سیرچ، ساردوئیه، لاله زار و دهبکری و نیز مناطق گرمی مثل شهداد و جازموریان را در خود جای داده‌است. بلندی‌های استان کرمان دنباله رشته کوه‌های زاگرس و رشته کوه مرکزی ایران است که از چین خوردگی‌های آتشفشانی آذربایجان آغاز می‌شود و تا بلوچستان امتداد می‌یابد و دنباله آن را در فلات مرکزی، حوزه‌های پست داخلی و کویر چندین بار قطع می‌کنند. کوه هزار مرتفع‌ترین قله استان کرمان و چهارمین قله ایران است و ارتفاع آن ۴۵۰۱ متر می‌باشد و در غرب شهر راین واقع شده‌است. کوه شاه لاله زار نیز با ارتفاع ۴۴۰۰متر در نزدیکی بخش لاله زار قرار دارد. دنا
۴- قزل قلعه (قزل قله) (۴۳۸۰ متر) : به علت سرخ رنگ بودن خاک جبهه جنوبی قله به آن قزل قله یا قله سرخ رنگ می‌گویند، اما با توجه به نمای شرقی قله که شکل یک برج قلعه مانند می‌باشد به آن قزل قلعه نیز می‌گویند. بیمارستان دنا
بیمارستان دنا واقع در استان فارس، شهرستان شیراز بیمارستانی است خصوصی و درمانی با ظرفیت ۱۴۷ تخت ثابت که در سال۱۳۷۵ شمسی تأسیس گردید. زاگرس
اشترانکوه با ارتفاع ۴۱۰۰ متر در استان لرستان جای گرفته که دارای هشت قلهٔ بلند و به هم پیوسته‌است که در تمام طول سال پوشیده از برف است.دریاچه گهر در این رشته کوه قرار گرفته‌است. قالی کوه در جنوب شهرستان الیگودرز قرار دارد نیز با ارتفاع۴۱۰۰ متر جز قله‌های بلند زاگرس محسوب می‌شود. رودخانه دز از این کوه سرچشمه می گیرد . آبشار آب سفید نیز در این ناحیه از رشته کوه زاگرس قرار دارد. منطقه قالی کوه پناهگاه حیوانات وحشی بسیاری است. دهستان دنا
دنا، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران. تپه دره تخت
تپه دره تخت مربوط به عصر مفرغ - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ازنا، بخش مرکزی، دهستان پاچه لک غربی، ۱/۵ کیلومتری شمال شرقی روستای دره تخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کوه دشته
کوه دشته از کوه‌های شرقی استان البرز است که بین استان البرز و استان تهران واقع شده‌است. ارتفاع این قله ۲۵۳۰ متر است. اتوبان تهران - کرج در مجاورت این کوه واقع شده‌است. پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا
منطقه دنا به استناد مصوبه شماره ۱۲۶ مورخ ۱۳۶۹/۱۱/۷ شورای عالی حفاظت محیط زیست، با وسعت ۹۳٬۶۶۰ هکتار به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده اعلام و طی مصوبه شماره ۳۶۰ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیربنایی دولت) مورخ ۱۳۹۱/۱/۱۹ سطح حفاظتی قسمتی از این منطقه به وسعت ۲۵٬۸۲۲ هکتار به پارک ملی ارتقا یافت. جغرافیای ایران
مرتفع‌ترین کوه ایران، دماوند با ارتفاع ۵۶۱۰ متر می‌باشد. رشته کوه‌های غربی نیز از آرارات شروع شده و از سمت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌است و کوه‌های ساری داش، چهل چشمه، پنچه علی، الوند، کوه‌های بختیاری، پیشکوه و پشتکوه، قالیکوه، اشترانکوه و زردکوه را شامل می‌شود که این کوه‌ها را مجموعه رشته کوه‌های زاگرس می‌نامند. بلندترین قله رشته کوه زاگرس کوه دینار (دنا) با ارتفاع ۴۴۰۹ متر می‌باشد. دورود
اشترانکوه یکی از کوه‌های مرتفع زاگرس است که در جنوب شرقی شهرستان دورود و در کنار کوه پریز واقع شده‌است. اشترانکوه معروف به آلپ ایران است و از نظر زیست‌بوم، دارای شرایط مناسب برای رشد جانداران می‌باشد. چشم‌اندازهای این کوه در زمستان و بهار منظره بسیار زیبایی را به وجود می‌آورد. بلندترین قله اشترانکوه، سن بران است که ارتفاع آن به ۴۱۵۰ متر می‌رسد. دریاچه گهر یکی از زیباترین و منحصربه‌فردترین دریاچه‌های ایران است که در شهرستان دورود قرار گرفته و سالانه پذیرای بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی است. این دریاچه زیبا در منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه قرار دارد که هم‌اکنون مدیریت حفاظت محیط زیست این منطقه در اختیار اداره حفاظت محیط زیست لرستان است که به نگین زاگرس معروف است. این دریاچه، آبی شفاف و کریستالی دارد به گونه‌ای که در نقاط کم عمق (۴ متر) می‌توان ماهیان کف دریاچه را به خوبی مشاهده کرد. خود دریاچه بزرگ به دو بخش ساحلی ماسه‌ای و صخره‌ای تقسیم می‌شود. بخش‌های ساحلی در غرب و شرق دریاچه قرار دارند که برای شنا کردن مناسب هستند. ارتفاع این منطقه از سطح دریا ۲۳۶۰ متر است. زمین شناسان احتمال می‌دهند که دریاچه گهر بر اثر وقوع یک زمین لرزه عظیم به وجود آمده‌اند چرا که بر روی گسل اصلی زاگرس قرار دارند. عمق گهر نیز از چهار تا ۲۸ متر است. دریاچه گهر از اواخر بهار تا پایان تابستان هوای دلپذیری دارد و طبیعت سبز و دلربای آن شما را مجذوب خود می‌کند. این دریاچه تحت نظارت کارشناسان یونسکو قرار گرفته‌است و قرار است در آینده دریاچه گهر دورود ثبت جهانی شود. کوه داکا
کوه داکا (به عربی: جبل دکا) یک کوه در عربستان سعودی است. کوه داکا ۲٬۵۰۰–۲٬۹۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. استله‌سر
رودخانهٔ هزار در جنوب قلعه دماوند قرار دارد.با اینکه دماوند، مهم‌ترین کوه ایران، در این منطقه قرار دارد، اما سالانه هزاران طبیعت گرد برای استفاده از آب گرم لاریجان و دامنه‌های سرسبز البرز مرکزی به این منطقه سفر می‌کنند. دنا
۵۲- لای نخود (۴۰۰۵ متر) : نام خود را از گردنهٔ در مسیر قله قرار دارد گرفته‌است. دنا
۱۱- پوتک (۴۳۰۰ متر) : نام خود را از کاسه پوتک که در زیر قله وجود دارد و یکی از قسمت‌های دیدنی دنا می‌باشد گرفته‌است. کوه‌های مرکزی ایران
کوه‌های مرکزی ایران در زون ساختمانی ایران مرکزی قرار دارد. از دید زمین‌شناختی و جغرافیایی، ایران مرکزی یکی از تقسیمات اصلی زمین‌شناسی ایران به‌شمار می‌رود و به شکل مثلثی است که از شرق به بلوک لوت، از شمال به رشته‌کوه‌های البرز و از جنوب به منطقه سنندج – سیرجان محدود می‌شود. آذربایجان در شمال غرب ایران مرکزی قرار گرفته‌است. این واحد زمین‌ساختی پیکره اصلی و میانی فلات ایران را پدیدآورده است. ایران مرکزی سرزمینی یک‌پارچه و همگن نیست، بلکه در نتیجه عملکرد گسل‌ها به صورت قطعاتی جدا با ویژگی‌های زمین‌شناختی متفاوت است. در هر حال، دو ویژگی عمده در این پهنه حاکم است یکی چین‌خوردگی، دگرگونی و پلوتونیسم شدید مزوزوئیک، و دوم، تکاپوی شدید آتشفشانی سنوزوئیک. این دو ویژگی باعث تمایز صفحه ایران مرکزی از صفحه زاگرس شده‌است. تپه دیم
تپه دیم مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان سلسله، بخش فیروز آباد، دهستان فیروز آباد، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای ده آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اشترانکوه
اُشْتُرانْ‌کوه مشهور به آلپ ایران، بلندترین نقطه استان لرستان، رشته‌کوهی در شرق استان لرستان، واقع در جنوب شرقی دورود تا شمال غربی الیگودرز و یکی از بلندترین رشته‌کوه‌های زاگرس است. بلندترین قله این رشته‌کوه به نام سن‌بران به ارتفاع ۴۱۵۰ متر است و قله بسیار برجسته جهان به‌شمار می‌رود. این رشته‌کوه سرچشمه یکی از سرشاخه‌های اصلی رود دز به نام ماربره است که در دوره کوهزایی آلپی جدید ایجاد شده‌است. این کوه از جمله کوه‌های جوان می‌باشد که در حدود ۳۰ میلیون سال پیش ایجاد شده‌است. قولی داشی
کوه قولی داشی در منطقه به نام‌های مختلف قاراول داغی، قاراول داشی، قولی تاش، قولا داشی،گولا داشی، قولا داغی،قیبله داشی،قیبله داغی معروف است و در غرب کوه موغان داغی و در جنوب شهر گرمی مغان، در دهستان اجارود غربی و در مرز ایران و جمهوری آذربایجان واقع شده‌است. این کوه یکی از قله‌های ارتفاعات اطراف روستای تولون می‌باشد و حدود ۲۲۰۴ متر ارتفاع دارد. ارتفاعات اطراف روستای تولون سرچشمه شاخه غربی رودخانه گرمی چای (رودخانه تولون) می‌باشد. قیبله داشی کوهی است در دهستان اجارود، شهرستان مغان، ۳۲ کیلومتری جنوب غرب گرمی، ارتفاع ۲۲۰۴ متر و سرچشمه رودهای دیزده و جین، مرز ایران و جمهوری آذربایجان . دامنه این کوه جزو مراتع ییلاقی می‌باشد که مورد استفاده دامداران قرار می‌گیرد. محوطه کوه گل ۲
محوطه کوه گل ۲ مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دنا، بخش مرکزی، ۱۰ کیلومتری شرق شهر سی سخت، منطقه کوه گل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. استان مازندران
استان مازَندَران () به مرکزیت شهر ساری در شمال ایران و در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران می‌باشد و هم‌مرز با استان‌های گلستان، سمنان، تهران، البرز، قزوین و گیلان است. استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد. استان مازندران یکی از پرجمعیت‌ترین مناطق ایران از لحاظ تراکم جمعیتی است و دارای ۲۲ شهرستان می‌باشد. مازندران پر افتخارترین استان ایران در بازی‌های المپیک است. قله دماوند مرتفع‌ترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه در مازندران و در شهرستان آمل قرار دارد. تخت سلیمان (مازندران)
منطقهٔ تخت سلیمان، ناحیه‌ای کوهستانی است که در استان مازندران قرار دارد و با مساحتی بالغ بر ۴۰۷۷ هکتار طی مصوبه شماره ۲۲۲ شورای عالی حفاظت محیط زیست در تاریخ ۱۳۸۱/۳/۲۱ به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوست و ثبت ملی شد. این منطقه بخشی از رشته کوه البرز است و مشتمل بر ۴۵ قله اصلی است که مرتفع‌ترین آن‌ها با ارتفاع ۴۸۵۰ علم کوه نام دارد که دومین قلهٔ بلند ایران است. تپه دیوانه
تپه دیوانه در شهرستان ازنا، بخش مرکزی، دهستان پاچه لک غربی، ۱/۲۰۰ کیلومتری جنوب شرقی روستای تمبک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کوه‌های استان فارس
این کوه در شمال شهر فسا قرار دارد و مرتفع‌ترین نقطه این شهرستان محسوب می‌شود. ارتفاع قله آن در حدود ۳۱۸۳ متر بالاتر از سطح دریا است. کوه‌های مرکزی ایران
بلندترین بخش کوه‌های مرکزی ایران در استان کرمان قرار دارد و کوهستان‌های استان یزد، کاشان و نطنز در مرتبه بعدی قرار می‌گیرند. مرتفع‌ترین قله فلات مرکزی ایران کوه هزار دارای ۴۵۰۰ متر ارتفاع است. دنا
۲۱- کپیری (۴۲۱۰ متر) : به علت وجود منطقه ای سرسبز و پرآب و وسیع به همین نام در زیر جبهه جنوبی قله می‌باشد. تپه دم چنار
تپه دم چنار مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، بخش کبکیان، دهستان دم چنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دنا
افسانه معروف شاهنامه در خصوص دنا : هنگامی که کیخسرو «شاه ایران زمین» متوجه شد که مرگش نزدیک است، شخصی گمنام به نام لهراسب را جانشین خود معرفی کرد و بعد از آب‌تنی در چشمه بشو (میشی) به سوی ارتفاعات دنا رهسپار گردید. در بین سرداران کیخسرو، سرداری بی‌باک به نام «بیژن» از لهراسب حمایت نکرد و با سی مرد دلاور به سوی کیخسرو و ارتفاعات دنا رهسپار گردید، کیخسرو، بیژن و مردان جنگی همراه با او را پند به اطاعت از لهراسب فراخواند و آنرا پیام ایزدی خواند، اما بیژن آنرا نپذیرفت. کیخسرو از طریق دامنه‌های دنا و سپس کوه آسمانی وارد غاری شده و در آنجا ناپدید گردید. «این غار هم اکنون به نام غار کیخسرو مشهور می‌باشد و در روستای خفر اصفهان واقع شده‌است» بیژن و دلاوران همراه او در راه بازگشت گرفتار برف و بوران شده و راه را گم می‌کنند و در نتیجه از هم جدا می‌شوند، سی مرد دلاور در ارتفاعات دنا بر اثر سرما یخ زده و همگی می میرنند و از آنها تندیس‌های یخی بجا می‌ماند و از آن پس به آن منطقه سی سخت و گردنه آن را بیژن می‌گویند. سیاهکل
قله درفک در ارتفاع دو هزار و ۷۳۳ متری در رشته‌کوه‌های البرز غربی در شمال شرقی شهرستان رودبار و در منطقه جنگلی سیاهکل قرار دارد. نام قله درفک به روایتی از دال فک آمده‌ که در گویش دیلمی، دال، نام پرنده‌ای است از خانواده عقاب و فک به معنی آشیان و آشیانه است. بنابراین دالفک، یعنی آشیانه عقاب. در ضلع شمالی قله دیواره ۵۰۰ متری آهکی بلندی قرار دارد و از جمله دیدنی‌های آن باید از غار یخ بر بالای کاسه درفک اشاره کرد. آتشفشان خاموش درفک نیز در منتهی الیه خط الراس غربی البرز واقع است. بخش لاریجان
لاریجان یکی از بخش‌های شهرستان آمل در استان مازندران ایران است این بخش جنوبی‌ترین ناحیه استان مازندران است و در دامنه‌های شمالی رشته کوه البرز قرار گرفته‌است. کوه دماوند در لاریجان قرار داشته و راه‌های صعود به آن در لاریجان جای دارد. لاریجان یکی از شهرها و منطقه‌های تاریخی و باستانی ایران است که جاذبه‌های طبیعی تاریخی زیادی در خود جای داده‌است. این منطقه دارای روستاهای کوهستانی، دشت‌ها و مراتع زیادی می‌باشد. در حال حاضر به دلیل وجود رودخانه هراز که از قله دماوند سرچشمه می‌گیرد بهترین و باکیفیت‌ترین ماهی قزل‌آلا خاورمیانه در این منطقه پرورش داده می‌شود. این منطقه یکی از مناطق اسطورهٔ ایران نیز می‌باشد. دارشاهی
دارشاهی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا یک روستای طولی به موازات اتوبان یاسوج-اصفهان و رودخانهٔ رؤیایی «بشار» است و در دشت بسیار زیبایی واقع شده که سراسر سرسبز و شالیزار و باغ و مزارع مختلف است. اگر از نقشه‌های ماهواره‌ای و از بالا به این روستا بنگرید تراکم منازل مسکونی در هفت قسمت و هفت محله واقع شده که به ترتیب از شرق آن محلهٔ «تِش‌بَرقی» «منطقه دومِ تِش‌برقی» «پَستُل» «مال‌وسطی» «مال‌دومِنی» و به دو محله که درغربی‌ترین گوشه دارشاهی واقع است و از پنج محله پیشین جدا افتاده‌اند «تل‌اِسپید» {یا تل‌سفید} و «خمینی‌آباد» و «اسلام‌آباد دارشاهی» و مخصوصاً «خمینی‌آباد دارشاهی» معروفند. دشت دنا یک
دشت دنایک، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان رامهرمز در استان خوزستان ایران است. دهستان کوه دشت
دهستان کوه دشت نام دهستانی در بخش نیاسر شهرستان کاشان، استان اصفهان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۷۴ نفر (۸۵۰ خانوار) بوده‌است. استان تهران
استان تهران در جنوب شرقی مرکز رشته کوه‌های البرز که در شمال ایران از آذربایجان تا خراسان با جهت غربی- شرقی کشیده شده، قرار دارد. رشته کوه‌های البرز به سه دیواره تقسیم می‌شود: علاوه بر این سه دیوار کوهستانی، در جنوب و شرق دشت تهران کوه‌هایی با ارتفاع کمتر وجود دارند که مهم‌ترین آن‌ها کوه‌های حسن‌آباد و نمک در جنوب و بی‌بی شهربانو و القادر در جنوب شرقی و ارتفاعات قصرفیروزه در شرق است. دهستان فامور
در شمال و جنوب منطقه فامور، دو رشته کوه به موازات هم از غرب به شرق کشیده شده‌اند که ادامه همان دو رشته کوهی است که جلگه فامور در بین آنها قرار گرفته است. این رشته کوه‌ها، دنباله کوهستان زاگرس است که از کوه معروف دنا در شمال غربی فارس جدا می‌شود. در همین رشته کوه شمالی فامور است که راه پْرپیچ و خم قدیمی شیراز و کتل‌های سخت و ناهموار «دختر» و «پیره زن» قرار دارد. وجود همین کوه‌ها، موقعیتی خاص برای جلگه و منطقه فامور ایجاد کرده‌است، یعنی تابستان‌های گرم، زمستان‌های معتدل، بهار فوق‌العاده سبز و خرم ولی کم دوام. کوه داتا
کوه داتا (به لاتین: Mount Data) یک کوه در فیلیپین است که در منطقه اداری کوردیلرا واقع شده‌است. کوه داتا ۲٬۳۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. کوه جن
کوه جن در نزدیکی روستای محمدآباد کوره‌گز از توابع شهرستان خور و بیابانک در شمال شرقی استان اصفهان و در همسایگی جنوبی استان سمنان واقع شده‌است. این کوه در قلب دشت کویر قرار دارد، و قلهٔ آن دیدی وسیع به کویر دارد. موقعیت کوه و جهت وزش باد به گونه‌ای است، که شنهای روان از پای کوه تا قلهٔ آن رمیده شده‌اند، و محل مناسبی برای پیاده‌روی روی شن‌ها و کوهنوردی توأمان ایجاد کرده‌اند. دنا
۱- قاش مستان (بیژن ۳) (۴۴۵۹ متر) : وجه تسمیه بیژن همان افسانه معروف شاهنامه می‌باشد. اما نام قاش مستان به علت وجود شکاف و قاش انتهای قله می‌باشد که کل و بزهای منطقه در فصل جفت‌گیری و مست شدن به این شکاف می‌آیند. دنا
۳۲- نول شمالی (۴۱۳۰ متر) : در زبان پهلوی یا پارسی میانه به معنای جویبار زلال و خروشان می‌باشد. چون دو قله نزدیک به هم می‌باشند به قلهٔ شمالی، نول شمالی می‌گویند. دنا
بیژن نیز که در گردنه از دلاوران همراه خود جدا شده بود به سوی ارتفاعات دنا می‌رود و در بین راه جان به جان آفرین تسیلم می‌کند. از آنجا که محل دقیق مرگ او مشخص نیست به سه قلهٔ که احتمال محل مرگ اوست بیژن ۱ و ۲ و ۳ می‌گویند. دنا
۴۸- مورگل شمالی (۴۰۵۰متر) :به علت قرارگیری در سمت شمال قله مورگل می‌باشد زاگرس مرتفع
زاگرس مرتفع (و نیز: پهنهٔ راندگی زاگرس مرتفع یا زون زاگرس مرتفع) یکی از زون‌های زمین‌شناسی کشور ایران در محدوده رشته کوه زاگرس است. زاگرس مرتفع بخش شمال شرقی رشته کوه‌های زاگرس و در واقع اولین ردیف از کوه‌های زاگرس را تشکیل می‌دهند و به صورت دیواره‌ای بلند اما با پهنای نسبتا کم (حداکثر ۸۰ کیلومتر) از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌اند. میزان ارتفاع و بارش برف و باران در این بخش از زاگرس زیاد می‌باشد. مرتفع‌ترین قلل زاگرس شامل دنا، زردکوه، اشترانکوه و گرین در زاگرس مرتفع قرار دارند. زاگرس چین خورده در جنوب زاگرس مرتفع قرار دارد. تپه قلعه چه شماره یک
تپه قلعه چه شماره یک در شهرستان دنا، بخش یاتاوه، روستای تمنک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سی‌سخت
سی‌سَخت شهری در ۳۵ کیلومتری شمال غربی شهر یاسوج مرکز استان و در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران جای دارد. این شهر مرکز شهرستان دنا می باشد. فهرست آثار ملی شهرستان دنا
شهرستان دنا یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد است. مرکز این شهرستان، شهر سی‌سخت است و سی‌سخت در دامنه کوه دنا بلندترین کوه رشته‌کوه زاگرس جای گرفته‌است و هفتمین شهر مرتفع ایران هست و منطقه‌ای گردشگری به‌شمار می‌آید. سی‌سخت
شهر سی‌سخت در دامنه کوه دنا بلندترین کوه رشته‌کوه زاگرس جای گرفته‌است و منطقه‌ای گردشگری به‌شمار می‌آید. انرژی دانا
بخش ژئوفیزیک انرژی دانا متخصص در انجام عملیات لرزه‌نگاری دوبعدی و سه‌بعدی در منطقه خاورمیانه می‌باشد. این شرکت مجهز به مرکز داده پیشرفته برای پردازش داده‌ها است. در سال ۱۳۹۲، این بخش موفق به دریافت قراردادی برای پروژه بی‌بی‌حکیمه شد که بزرگترین قرارداد لرزه‌نگاری سه‌بعدی کوهستانی در ایران بود. این پروژه در جنوب غربی ایران واقع شده و محدوده‌ای به بزرگی ۱۶۲۷ کیلومتر مربع را دربرمی‌گرفت. بیش از ۱۰۶٬۰۰۰ نقطه شلیک در این پروژه ثبت شد. در سال ۱۳۹۵ این بخش تفاهم‌نامه‌ای را با CGG Services SA فرانسه امضا کرد تا در تعریف، اجرا و آماده‌سازی و پردازش داده‌های لرزه‌نگاری خشکی در ایران همکاری کنند. عملیات لرزه‌نگاری و برداشت داده در پروژه‌های راتانا، صدیق‌آباد، هیسال و خیپرو از جمله پروژه‌های این بخش در کشور پاکستان بوده‌است. دشتک سی سخت
دشتک سی سخت، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. کوه برم فیروز
این کوه در فاصله ۱۴ کیلومتری شمال اردکان مرکز شهرستان سپیدان و در ۵۰ کیلومتری جنوب شرق کوه دنا قرار دارد. بلندترین نقطه آن که قله ریزبلند نام دارد ۳۷۲۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و بنابراین دومین قله مرتفع استان فارس و اولین قله مرتفع شهرستان سپیدان محسوب می‌شود. در واقع در کنار این دریاچه دو کوه بلند قرار دارد که نام کوه بلندتر، کوه ریز بلند(riz boland) است به ارتفاع ۳۷۲۰ متر که نزد کوهنوردان به قله برم فیروز مشهور شده و دقیقا در شمال دریاچه قرار گرفته. کوه دیگر کوه قلاگرد(ghalagerd) است با ارتفاع حدود ۳۶۵۰ متر که به صورت یک کوه جدا قرار گرفته و کمی از دریاچه فاصله دارد. کوه برم فیروز به دلیل بارش سالانه قابل توجه (حدود ۱۰۰۰ میلی‌متر) که اغلب به صورت برف دریافت می‌کند منبع طبیعی آب تعدادی از چشمه‌های شهرستان سپیدان است. برای مثال می‌توان به چشمه پرآب و معروف شش پیر اشاره کرد که مطالعات دانشگاه شیراز نشان می‌دهد یکی از منابع اصلی این چشمه کوه برم فیروز است. استان مازندران
رشته کوه‌های البرز هم‌چون سدی بلند مازندران را به دو قسمت جلگه‌ای و کوهستانی تقسیم کرده‌است و به همین دلیل این استان از قسمت داخلی ایران جدا شده‌است. بخشی از البرز غربی و البرز شرقی و تمامی البرز مرکزی در این محدوده قرار دارد و شیب زمین از منطقه کوهستانی به سوی جلگه و دریا کاهش می‌یابد. رشته کوه البرز دارای کوه‌های فرعی است که از جنوب به شمال یا به موازات دریا کشیده شده‌اند. از مرتفع‌ترین قلل مازندران می‌توان بادله کوه، کوه چنگی و کوه سفید را در شهرستان ساری نام برد. بلندترین قله‌هایی که به موازات دریا کشیده‌شده‌است عبارتند از سیالان با ارتفاع ۴۱۲۵ متر از سطح دریا و تخت سلیمان با بیش از ۴۰۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا در جنوب شرقی شهرستان تنکابن و قله شور، خرو نرو در سوادکوه، کلارآباد و سیاه سنگ در شهرستان نوشهر است. کودالان
دالانکوه که در زبان لری بختیاری دالونکوه نیز گفته می شود رشته کوهی است از کوه های بختیاری واقع در زاگرس مرکزی که در غرب استان اصفهان خط الراسی به طول تقریبی ۶۰ کیلومتر دارد و در میان سه شهرستان داران(فریدن)، تیران و کرون و چادگان قرار گرفته است، اما بیشترین بخش این سلسله جبال در منطقه کرون قرار دارد. از آنجایی که این رشته کوه از دو خط الراس موازی از روستای چشمه احمد رضا در منطقه کرون تا شهر دامنه تشکیل شده است و حدفاصل آنها دشتهای وسیعی وجود دارد و فضایی شبیه دالان به وجود آورده است، به «دالانکوه» مشهور شده‌است که در گویش محلی مردم کوه دالان نیز گفته می‌شود.در طول خط الراس آن قله های متعددی با ارتفاع بیش از ۳۰۰۰ متر وجود دارد این رشته کوه به دلیل بارش برف فراوان و باران‌های پاییزی و بهاری منبع ذخیره آب دشت بزرگ دامنه و داران و منطقه کرون می باشد و بلندترین نقطه رشته کوه دالانکوه، قله (داراب شاه) نام دارد که ۳۹۴۰ مترازسطح دریا ارتفاع دارد و در ۸کیلومتری شرق شهر داران قرار دارد.در سینه این کوه از طرف شهر داران نقش دو مار عظیم حک شده است.قله های مهم این کوه عبارتند از:قله (داراب شاه)، قله دالانکوه (مسیرپناهگاه)، قله نشاط (دامنه) و قله تاوا (آنالوجه) که آسان‌ترین مسیر برای صعود به قله اصلی از روستای آنالوجه و دشت چال گاو در دامنه جنوبی این قله می‌باشد. این رشته کوه که در ادامه به سد زاینده رود می رسد هم اکنون تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست با نام منطقه حفاظت شده دالانکوه است. در ارتفاع حدود چهار هزار متری قله دالانکوه بقایای آثار یک ساختمان قدیمی مشاهده شده که هنوز مشخص نیست به چه علت در قله کوه ساخته شده اما طبق تاریخ شفاهی موجود بر سر زبان مردم روستای آنالوجه قلعه‌ای بوده که متعلق به شاهی به نام دارابشاه می‌باشد و آجرهای آن در دشت چاله گاو در محلی که امروزه به نام کوره مشهور است پخته می شده و توسط بزهای در حال چرا به قله حمل میشده. ضمنا این قله زیبای مخروطی شکل به دلیل شباهت ظاهری که به قله دماوند دارد به دماوند اصفهان معروف است. ساکا (قله)
ساکا، نام قله‌ای است منفرد و مخروطی شکل در منطقهٔ البرز مرکزی و با ارتفاع ۳۳۱۵ متر که در منطقه دشت هویج استان تهران واقع است.همچنین قله آتش کوه در شمال این قله با ارتفاع ۳۷۱۳ متر از سطح دریا قرار دارد که مسیر صعود به آن از ۳ جهت است . ۱-حرکت از روی تیغه های آتش کوه که نیازمند دانش و فنی بودن است.۲-حرکت از پاکوب بسیار راحت است ولی زمان صعود طولانی تر میشود و این مسیر شما را از پشت قله به قله میرساند.۳-حرکت از سمت صخره های قله ریزان که در زمستان بسیار مسیر خوبی است ولی نیاز به افراد حرفه ای دارد و از روی قله سیاه لت هم عبور می‌کند.همچنین مسیری دیگر و فرعی هم وجود دارد که فقط در بهار می توان از آن استفاده کرد و بالای آبشار سرستون قرار دارد ولی در تابستان به دلیل اینکه گل ها خشک شده اند مسیر شن اسکی می‌شود و با هر قدم ۱ متر به پایین میروید که این مسیر را برای تابستان پیشنهاد نمیکنم. بز سینا
بز سینا کوهستانی است که در زاگرس شمالی واقع شده‌است. بز سینا در زبان کردی کرمانجی، به معنای کوه خاکستری این کوهستان در شهرستان ارومیه قرار دارد و به مرز مشترک دو شهرستان ارومیه و اشنویه و همچنین مرزهای مشترک ایران با کشورهای عراق (اقلیم کردستان عراق) و ترکیه نیز نزدیک است. ارتفاع این کوه از سطح دریاهای آزاد ۳۴۸۰ متر می‌باشد. دنا
۲۴- سی چانی (۴۱۹۰ متر) : به تعبیری به نام موش در ترکی می‌باشد و به تعبیر دیگر به علت اینکه سه قله در کنار هم هستند به سه چانه خمیر نان نیز تشبیه شده‌است، که به اختصار به آن سیچانی می‌گویند. کاشان
قله کوه دره در کنار روستای دره و 14 کیلومتری جنوب غربی کاشان با ارتفاع2985 متر مشرف به شهر کاشان میباشد و قله گرگش از قلل مرتفع رشته کوه کرکس در 33کیلومتری جنوب غرب کاشان و 12 کیلومتری جنوب غربی قمصر و 7کیلومتری شمال شرق کامو با ارتفاع 3600 متر در مجاورت شهر کامو و چوگان قرارگرفته است، با توجه به کمترین آلودگی نوری و هوایی توسط کارشناسان بین‌المللی، به عنوان مناسب ترین و بهترین مکان جهت تاسیس رصدخانه ملی ایران، خانهٔ یکی از بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های بزرگ خاورمیانه با نوین‌ترین فناوری، برگزیده شد. قلهٔ اردهال در 35 کیلومتری غرب کاشان با ارتفاع 3505 متر پس از گرگش بلندترین نقطه از ارتفاعات کاشان (ادامهٔ رشته کوه‌های مرکزی) در مجاورت نیاسر و روستاهای مزوش و نشلج و مشهد اردهال قرار دارد و همچنین به عناوین «دماوند کاشان» و «بام کاشان» شناخته می‌شود. طبق سیستم کوپن در تقسیم‌بندی اقلیمی، اقلیم کاشان از نوع BWhsa است و آب و هوای گرم و بیابانی دارد، در این فرمول B خشک بودن را نشان می‌دهد، W نشان دهنده شدت خشکی است که در آن مقدار باران سالانه (۱۳٫۵) کمتر از میزان متوسط دمای سالانه به سانتی گراد (۱۹٫۷) است. h نشان دهنده این است که متوسط دمای سالانه بیش از ۱۸ درجه سانتیگراد است، s علامت بارش باران در فصول سرد سال یا زمستان است و a می‌گوید که دمای گرم‌ترین ماه سال از ۲۲ درجه سانتیگراد بیشتر است. بر پایه روش تقسیم‌بندی اقلیمی دومارتون که بر پایه ضریب خشکی است و دو عامل مهم دما و باران را مد نظر دارد، چون ضریب خشکی کاشان ۴٫۵ است بر اساس ضریب دومارتن، کاشان دارای آب و هوای بسیار بسیار گرم و خشک است. پرواز شماره ۳۷۰۴ هواپیمایی آسمان
پرواز شماره ۳۷۰۴ هواپیمایی آسمان یک پرواز داخلی از مبدأ تهران به مقصد یاسوج بود که در ساعت ۸:۰۵ صبح روز یک‌شنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۶ به پرواز درآمد. مکالمه خلبان هواپیمای ATR72-212 شرکت هواپیمایی آسمان پس از حدود یک ساعت و ۲۵ دقیقه با برج مراقبت قطع گردید و هواپیما در ساعت ۹:۳۲ صبح بعد از اصابت با کوه دنا سقوط کرد. این حادثه در قلهٔ پازن پیر کوه دنا در جنوب روستای کهنگان از توابع پادنا در یکصد و بیست کیلومتری سمیرم رخ داد. همه سرنشینان این پرواز کشته شدند. پیدا کردن لاشه این هواپیما حدود ۴۸ ساعت به طول انجامید. کاپیتان حجت‌الله فولاد و کمک خلبان کاوه خلیلی هدایت این پرواز را بر عهده داشتند. دامنه (فریدن)
دامنه فعلی از اواخر دوره صفویه و اوایل دوره قاجار شکل گرفته و در دوره‌های مختلف مورد هجوم قرار گرفته‌است به صورتی که محمود افغان نیز به این سرزمین حمله و خساراتی را به آن وارد کرده‌است، همچنین در جنگی که بین «علیمردان خان» به پشتیبانی از «ابوتراب میرزا» نوهٔ دختری شاه سلطان حسین صفوی و از طرفی دیگر «ابوالفتح خان بختیاری» که ازجانب «شاهرخ شاه نادری» حاکم اصفهان، درگرفت؛ علیمردان خان مغلوب شد و دوباره تهیه سپاه دید و از کریم خان زند کمک طلبید و کریم خان زند که در یکی از بلوک ملایر سکنی داشت با نیروهای خود در چمن قهیز به علیمردان خان پیوست و از طرف دیگر ابوالفتح خان، سلیمان خان افشار و حسن قلی خان افشار و فتح علی خان افشار و سی چهل نفر دیگر از خوانین بختیاری با عساکر زیاد وارد اصفهان شده و از آنجا به دفع علی مردان خان به جانب قهیز شتافتند تلاقی فریقین رخ داد و شکست فاحشی از علیمردان خان یافته و به طرف شهر فراری شدند. این جنگ در روز بیستم جمادی‌الاولی سال ۱۳۶۰ هجری قمری رخ داد.ضلع جنوبی شهردامنه را دومین قلهٔ بزرگ بخش غربی استان یعنی دالانکوه دربرگرفته‌است. دالانکوه، کودالان یا دارابشاه یک قله در شرق شهرستان فریدن و جنوب منطقه کرون در مجاورت شهر دامنه است که به علت استفاده‌های فراوان مشهور است. ارتفاع دالانکوه از سطح دریا در حدود ۳۹۴۵ متر است. دالانکوه از اهمیت فراوانی برخوردار است. مجموعه این کوه‌ها یک زیست‌بومفوق‌العاده است. در بهار و تابستان دامنه‌ها و دشت‌های این کوه محل مناسبی برای چرای دام هاست. در اواسط بهار برف‌های باقی‌مانده از فصل زمستان شروع به آب شدن می‌کنند و چشمه‌های کوچک و بزرگ بسیار زیادی را پدیدمی‌آورند که پذیرای گردشگران و مهمانان زیادی می‌باشند. این چشمه‌ها که بزرگترین آن سیاه دره نام داشته و اولین سرچشمه شرقی زاینده رود محسوب می‌شود علاوه بر جنبهٔ گردشگری و استفاده دام و طیور در مصارف کشاورزی نیز بکار برده می‌شود.در حال حاضر نیز آب آشامیدنی شهر از طریق سه حلقه چاه و به صورت کلر زنی و منبع تأمین می‌گردد.