مهم‌ترین پایتخت‌های تمدن شانگ چه شهرهایی بودند؟
دودمان شانگ
شانگ‌ها بر بخش عمده‌ی چین شمالی و مرکز کشور فرمانروایی می‌کردند. مهم‌ترین پایتخت‌ها ژنگژو -پایتخت دوره‌ی آغازین این سلسله- و انیانگ -که حدود سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۰۵۰ پ.م. مسکونی بود- بودند. در ژنگژو، دیواری دفاعی به طول ۶/۴ کیلومتر شهری بزرگ را در بر می‌گرفت. این دیوار و ساختمان‌های درونش را از خاک کوبیده ساخته بودند. خانه‌ها و کارگاه‌های کشف‌شده در حفاری‌ها و تنوع مصنوعات پیداشده در آن‌ها نشان می‌دهند که جامعه‌ی شانگ بسیار سازمان‌یافته و سخت قاعده‌مند بوده‌است. سنت‌های تدفینی
شاندونگ
شان‌دونگ (نیز شاندونگ) ، یکی از استان‌های کشور چین است. این استان در شرق این کشور قرار گرفته‌است و مرکز آن شهر جینان است. گیونگجو
گیانگجو یکی از شهرهای تاریخی کره جنوبی و پایتخت باستانی پادشاهی شیلا است. مقبره‌های تپه‌ای‌شکل چندین تن از پادشاهان و اشراف شیلا در اطراف این شهر پراکنده‌اند. قدیمی‌ترین رصدخانه شبه‌جزیره کره در این شهر قرار دارد. جاذبه‌های گردشگری استان سمرقند
سمرقند؛ از بزرگ‌ترین شهرهای پهنه تمدنی زبان فارسی است که در برهه‌هایی از تاریخ مرکزیت سیاسی، فرهنگی و دانشی هم داشته‌است. این شهر بیش از دو هزار سال نقطه‌ٔ کلیدی میان چین و اروپا در جاده بزرگ ابریشم بوده‌است. سمرقند؛ نخستین شهری‌ست که نامش در کتاب شهرستان‌های ایرانشهر (که دربردارندهٔ آگاهی‌های شهرهای کشور ایران بود) آمده‌است. در زیر نام برخی از جاذبه‌های گردشگری این شهر آمده‌است: تاریخ آسیا
دودمانی بود که پس از دودمان شانگ و پیش از دودمان چه این از سال ۱۰۴۶ پیش از میلاد تا ۲۵۶ پیش از میلاد در چین فرمان راند. مدت فرمانروایی دودمان ژو از همه دیگر دودمانهایی که در آن سرزمین فرمان راندند، بیشتر است؛ با این حال تاریخ فرمانروایی این دودمان کاملاً مشخص نیست. در این دوره، فلسفه چینی گسترش و توسعه یافت و فیلسوفان بزرگی چون کنفسیوس، لائوتزه و شانگ یانگ پیدا شدند. پایتخت فرمانروایان این دودمان هائوجینگ بود. درگز
دائرةالمعارف اسلامی، ابیورد را سرزمین نیاکان اشکانی و محل شهر دارا را در آن جا تعیین کرده‌است؛ بنابراین بایستی شهر «دارا» در دامنه کوه‌های درگز قرار داشته باشد. از آن جا که به گفته پلوتارک و تأیید هارولد لمب، نویسنده کتاب قدم به قدم با اسکندر، دارا، آخرین پادشاه هخامنشی در این ناحیه کشته شده‌است، اشکانیان نام پایتخت نخستین خود را «داراگرد» نهاده‌اند. «گرد» در روزگار کهن، به معنای شهر بوده، واژگان سیاوش گرد، پیروزگرد، بروگرد (بروجرد)، بیژن‌گرد (بجنورد)، خسروگرد و… بیانگر نام سازنده و شهر است و داراگرد یعنی شهر دارا نیز روی همین معنا پدید آمده‌است. در روزگار ساسانیان تغییرات زیادی در حد و حدود شهرهای این منطقه صورت می‌گیرد و ابیورد که شامل منطقه وسیعی بوده و تا دامنه کوه‌های درگز گسترده بوده‌است، مرکزیت پیدا می‌کند. شینینگ
شینگینگ پایتخت استان چینگهای است و در غرب چین قرار دارد. این شهر بزرگترین شهر منطقه فلات تبت است. جمعیت این شهر بنا بر آمار ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۲۰۸٬۷۰۸ نفر می‌باشد. قدمت این شهر به ۲۱۰۰ سال پیش می‌رسد. دودمان شانگ
در شیبِیگانگ، در شمال شیائوتون، یازده گور عظیم کشف کرده‌اند که ممکن است به یازده شاه شانگ که در انیانگ حکومت می‌کردند تعلق داشته‌باشند. شاهان شانگ را پس از مرگ در گورهایی بزرگ و صلیب‌شکل دفن می‌کردند و بدن‌هایشان را، میان وسایل مهم برای فرد درگذشته، در تابوت‌هایی چوبی می‌گذاشتند. جسد تعداد زیادی اسب سلاخی‌شده و قربانیِ انسانی -که شاید اسیران جنگی بوده‌اند- را هم روی شیب‌هایی که به حجره‌ی خاکسپاری می‌رسیدند گذاشته بودند. صنعت مفرغ گردشگری در چین
بیشتر ۱۰۱ شهری که در چین به‌عنوان شهرهای تاریخی و فرهنگی دسته‌بندی شده‌اند بیش از ۱۰۰۰ سال قدمت دارند. سوژو و هانگژو در جنوب رود یانگ‌تسه به‌عنوان «بهشت روی زمین» شناخته می‌شوند. پینگ‌یائو در مرکز استان شانشی یکی از شهرهای باستانی است که تا به‌امروز به‌خوبی نگهداری شده‌است. شهر باستانی لیجیانگ در استان یونان نیز نه‌تنها مرکز فرهنگ دونگبای قوم ناکهی است، بلکه میعادگاه فرهنگ‌های اقوام هان، تبتی و بای نیز می‌باشد. این شهر که در زمان دودمان سونگ ساخته شده دارای پل‌های سنگی، طاق‌های یادبود سنگی و خانه‌های مسکونی بسیاری است که از نظر معماری ارزشمند بوده و از این نظر می‌توان لیجیانگ را «موزهٔ زندهٔ خانه‌های مسکونی باستانی» نامید. سرهند
در قرن دوازدهم میلادی، سرهند تحت حاکمیت هندو راجپوت‌های چائوهان دهلی قرار گرفت. در زمان حکومت پریتوی راج چائوهان (۱۱۶۸–۱۱۹۲)، حاکم راجپوت هندو دهلی، این شهر پایگاه نظامی او بود. در زمان امپراتوری گورکانیان مُغُل، هنگامی که سرهند مرکز یک استان شد، با کنترل بزرگراه لاهور - دهلی و جاده گرند ترانک، شکوه بیشتری به دست آورد. در دوران مغول، سرهند نام دیگر شهر مالوا بود، زیرا این شهر پایتخت منطقه سرهند بود. سرهند همچنین مقر دولت گورکانی در پنجاب شرقی بود. بسیاری از مسافران اروپایی تجملات و شکیل بودن آن را توصیف می‌کنند، و همچنین می‌گویند که سرهند به یک مرکز فعالیت فرهنگی تبدیل شده بود. سوریه
دمشق پایتخت سوریه است و این شهر را دروازه تاریخ می‌نامند و معروف است که این شهر که از کهن‌ترین شهرهای جهان می‌باشد، از ۸ تا ۱۰ هزار سال قبل از میلاد پیوسته محل سکونت انسان بوده‌است و به این دلیل آن را اولین پایتخت دنیا می‌نامند. دمشق شاهد پیدایش و گسترش کهن‌ترین تمدن‌های بشری‌است که در مشرق زمین به پا خاسته‌اند. این شهر در دوره‌های مختلفی پایتخت و مرکز حکومت سلسله‌ها و امپراطوری‌های مختلف بوده و پس از آنکه در سال ۶۳۶ میلادی پایتخت جهان اسلام شد، به مهم‌ترین شهر جهان اسلام مبدل شد و در مدت کوتاهی، پس از آن‌که مرکز خلافت امویان شد به اوج شکوفایی خود رسید. امویان که امپراطوریشان در حد فاصل سال‌های ۶۶۱ تا ۷۵۰ میلادی، از کوه‌های پیرنه در اروپا تا آسیای میانه و مرزهای چین گسترش یافت بزرگترین دولت تاریخ اسلام را ساختند. دمشق در تمام دوران‌ها جایگاهی ویژه داشته‌است زیرا در طول هزاران سال پایتخت و مرکز حکومت پادشاهان و امپراطوری‌های بزرگی بوده و در آن فرهنگ، هنر، ادبیات و دست‌آوردهای ملت‌های زیادی، شکل گرفت ومردان و زنان پرآوازه‌ای از تاریخ نگاران، دانشمندان، اندیشمندان، شاعران، ستاره‌شناسان، بزرگان دینی و پیامبران بسیاری از این خطه برخاستند و در مسیر گسترش و پیشرفت فرهنگ، دانش و دانایی و تبلیغ ادیان مختلف تلاش‌های فراوانی کردند و به این دلیل بود که دمشق به عنوان پایتخت فرهنگی جهان عرب در سال ۲۰۰۸ انتخاب گردید. نانجینگ
نانجینگ (یا نانکینگ) (پین‌یین: Nánjīng) پایتخت استان جیانگسو در چین و شهری با اهمیت بسیار در تاریخ و فرهنگ چین است. نانجینگ در دوره‌های مختلف تاریخی پایتخت چین بوده‌است و به عنوان یکی از «چهار پایتخت باستانی بزرگ چین» شمرده می‌شود. جمهوری چین، که تنها تایوان و جزیره‌های اطراف آن را کنترل می‌کند، آن را به عنوان پایتخت رسمی خود به رسمیت می‌شناسد. تاریخ باستان
قسمت اولیه سلسله شانگ که در تاریخ‌های سنتی چین توصیف شده (حدود ۱۶۰۰–۱۳۰۰ قبل از میلاد) که معمولاً با یافته‌های باستان‌شناسی در ارلیگانگ، ژنگژو و یانشی، جنوب رودخانه زرد در استان هنان امروزی شناسایی می‌شود. آخرین پایتخت شانگ (حدود ۱۳۰۰–۱۰۴۶ قبل از میلاد) در آنیانگ (همچنین در هنان) به‌طور مستقیم با کشف قدیمی‌ترین متون چینی، کتیبه‌های سوابق پیشگویی بر روی استخوان‌ها یا پوسته‌های حیوانات تأیید شده‌است -که «استخوانهای اوراکل» نامیده می‌شود. استان سمنان
سلوکیان بزرگ‌ترین عامل یونانی کردن مشرق بودند و به همین جهت، برای ادامه فرمان‌روایی خود نظر مساعد مردم را لازم داشتند و برای این کار تقریباً شصت شهر در مشرق و ایالت پارت بنا کردند. یکی از این شهرها آپاما یا روستای لاسجرد فعلی است که در غرب شهرسرخه واقع شده و دیگری شهر هکاتم‌پلیس (صد دروازه) است که عده‌ای آن را دامغان می‌دانند. شهر صد دروازه در دوران اشکانیان از رونق بسیار زیادی برخوردار بود و برای سال‌های زیادی پایتخت ایران بوده‌است. هنوز آثاری تاریخی این شهر در اطراف دامغان و در منطقه‌ای به نام تپه حصار وجود دارد. اشکانیان ایالات ایران را به هجده بخش وسیع تقسیم کردند که یکی از ایالت‌های مهم آن کمیسن کومس یا قومس در نواحی سمنان و دامغان و سرخه و خوار (گرمسار) کنونی بود. دودمان شانگ
فناوری اولیه‌ی مفرغ در غرب این امکان را فراهم می‌کرد که شیء را از یک قالب بسازند، اما ظروف ابتدایی شانگ را در چند قالب ساخته‌اند و بعد قطعه‌هایشان را سر هم کرده‌اند. در دو پایتخت ژنگژو و انیانگ، کشف‌های مهمی درباره‌ی ظروف مفرغی صورت گرفتند. این ظروف کاربردهایی آیینی داشتند. بعضی از آن‌ها را برای آماده‌سازی گوشت قربانی به کار می‌بردند و بعضی دیگر را برای گرم کردن شراب. از فلز مفرغ برای ساخت سازهای موسیقی، سلا‌ح‌هایی مثل شمشیر و تبرزین و قطعه‌های ارابه‌ای هم استفاده می‌کردند.  نظام نوشتاری بگرام
بگرام قدمت چند هزار ساله دارد چنانچه در حدود دو هزار سال قبل آنچنان معمور و آبادان بود که شهنشاه کوشانی (کنیشکا) بین سال‌های ۱۲۰ و ۱۶۰ میلادی پایتخت خود را از شمال هندوکش به جنوب هندوکش منتقل ساخته بگرام را مرکز تابستانی و پشاور را پایتخت زمستانی خود قرار داد. بگرام در عهد کوشانیان مناسبات بازرگانی در بین آسیای مرکزی و دولت‌های روم، چین و هند به پیمانه بی‌سابقه توسعه یافت. چون سرزمین کوشانی‌ها در محل تقاطع راه‌های تجارتی مخصوصاً راه معروف ابریشم قرار داشت، طبعاً از این تبادلات به درجه اول مستفید می‌گردید. چنانچه آثاری که از خرابه‌های بگرام پایتخت کنیشکا در شمال کابل به دست آمده از وجود امتعه و پیداوار چین، هند، سوریه، مصر و روم در آنجا حکایت می‌کند و بخش بزرگ آثار باستان‌شناسی که در افغانستان کشف شده مربوط به این عصر است. شهرهای ساسانی
شاپور دوم ملقب به ذوالاکتاف در زمرهٔ بانیان شهرها بود و شهرهای متعددی توسط او بازسازی و احیاء یا بنیاد شد. شهر باستانی شوش یکی از مهمترین شهرهایی بود که توسط شاپور گسترش یافته و مجدداً بازسازی گردید. این شهر در اوایل دوران ساسانی در ضمن جنگهای خونینی که بین اردشیر بابکان و اردوان پنجم واقع شد. به علت پایداری و جانبداری اهالی از اردوان صدمات و خسارات فراوانی دید و قسمتی از آن ویران شد اما پس از خاتمه جنگ اردشیر و پسرش شاپور یکم هر یک در دورهٔ خود به ترمیم ویرانیها پرداختند بدین ترتیب در دوران اولیه حکومت ساسانیان، شوش از ثروت و آبادی بسیار برخوردار بود، در طی جنگ‌های ایران و روم، تعداد زیادی از اسرای رومی را در این شهر مستقر ساختند، هنرمندان بافندهٔ شوشی از رومی‌ها فنون تازه‌ای آموختند که از این زمان بافندگی و نساجی این شهر بیش از پیش رونق گرفت. در دورهٔ ساسانیان یکی از مسائل مهم سیاسی و اجتماعی ایران مسئلهٔ مسیحیت بوده در اثر جنگهای متوالی ایران و روم و تماس بین دنیای شرق و غرب دین مسیح در ایران رواج یافت. یکی از مراکز مهم مسیحیان در این دوره شهر شوش بود که بخصوص با اسکان دادن اسرای رومی در این شهر، بر تعداد آنان افزود شده بود. در زمان شاپور دوم مسیحیان شهر دست به شورش زدند و شاپور در طی فرونشاندن شورش شهر را بکلی منهدم و ویران کرد. شاپور بعد از ویران کردن شوش در نزدیکی این محل شهر ایران خوره شاپور به معنی شاپور شکوه ایران را بنا نهاد و در عظمت بخشیدن و زیبا ساخت آن کوشش بسیار نمود، پس از شاپور نیز در تمام دورهٔ ساسانیان این شهر یکی از مراکز عمدهٔ بازرگانی و اقتصادی و اداری ایران به شمار می‌رفت. ضرابخانهٔ این شهر تا دوران آخرین شهریار ساسانی از مراکز فعال ضرب سکه محسوب می‌شد. تخت سلیمان
اقامتگاه تابستانی خسرو پرویز ظاهراً در نواحی دریاچه ارومیه در سر راه بناب و تبریز در نزدیکی لیلان بوده‌است. در نزدیکی آن کوه آتش‌فشانی بوده که آتشکده آذرگشسپ به‌واسطهٔ گازهای طبیعی قابل اشتعال آن روشن می‌شده‌است. در دوره ساسانی معمولاً یکی از مرزبانان را به فرمانداری آذربایجان می‌گماردند. در اواخر آن دوره، حکومت آذربایجان در دست خاندان فرخ‌هرمز بود و پایتخت آن گنجک یا شیز نام داشت که مطابق با ویرانه‌های لیلان در جنوب شرقی دریاچه ارومیه گزارش شده‌است. شهر تاریخی شیز متعلق به دوران تاریخی ساسانی است، اما باستان‌شناسان در مورد محل قطعی آن اتفاق نظر ندارند، لذا کشف ۲۳ عدد سکه از شهر تاریخی لیلان به احتمال وجودِ شهر تاریخی شیز در لیلان اعتبار بیشتری می بخشد. معماری دودمان سونگ
طرح کلی پایتخت‌های چین باستان، مانند کایفنگ، پایتخت دودمان سونگ، بر اساس رهنمودهای "", بود که می‌گوید شهر باید دیواری با پلان مربع و چندین دروازه و همچنین گذرگاه‌هایی برای امپراتور داشته باشد. دیوارها معمولاً از خاک کوبیده ساخته می‌شد و از پایین به بالا از ضخامت آن کاسته می‌شد. در دوران سونگ کایفنگ سه دیوار شهری داشت: دیوار بیرونی، دیوار درونی، و کاخ در وسط. دیوار درونی پلانی مستطیلی داشت و سه دروازه در هر طرف. کاخ هم پلانی مستطیلی داشت و در هر رأس یک برج دیده‌بانی ساخته شده بود. کاخ در چهار جهت اصلی چهار در ورودی داشت. جلوی در ورودی جنوبی بلوار امپراتوری با حدود ۱۵۰ متر عرض قرار داشت و در دو سوی آن راهروهای امپراتوری کشیده شده بود. تا سال ۱۱۱۲ میلادی بازرگانان در کنار راهروهای امپراتوری بساط کسب‌وکار خود را پهن می‌کردند، ولی در آن سال این کار ممنوع شد. سیچوآن
از آغاز قرن نهم پیش از میلاد، «شو» (چنگدو امروز) و «با» (شهر چونگکینگ امروزی) به صورت مراکز فرهنگی و اداری ظهور کردند که در آن‌ها دو پادشاهی رقیب مستقر شده‌بودند. پارت
در زمان سلوکیان، دولت محلی اشکانی نخست در این ناحیه تشکیل شد و سپس بقایای نفوذ جانشینان اسکندر را از نواحی غربی ایران نیز برانداخت. نخستین پایتخت اشکانیان برای مدتی در شهر نسا در جنوب شهر عشق آباد ترکمنستان و در نزدیکی مرز شیروان ایران بود. پایتخت‌های بعدی شهر صد دروازه در نزدیکی دامغان امروزی از استان سمنان در شمال ایران، سپس همدان و تیسفون بودند. دزفول
بر پایه نوشته ایرج افشار (شهرهای ایران) دزفول شهری است که پیشینه آن به چندین هزار سال می‌رسد. از کهن‌ترین شهرهای استان خوزستان به‌شمار می‌رود و از دید تاریخ و فرهنگ ویژگی‌های برجسته‌ای دارد. بر پایه گفته‌های کاوشگران باختری در سده‌های گذشته کسانی مانند والتر هینتس آلمانی، آوان پایتخت نخستین امپراتوری پهناور کشور عیلام در دزفول کنونی جای داشته‌است. تپه‌های باستانی چغامیش با دیرینه‌ای نزدیک به ۴۰۰۰ سال پیش از زایش مسیح که به گفته باستان‌شناسان، گنجینه ارزشمندی از دانستنی‌های سودمند پیرامون رخدادهای زمان باستان از هزاره هفتم پیش از زایش تا شکوفایی تمدن شوش را دربردارند نیز در دزفول جای دارد. از این تپه‌های باستانی آثار ارزشمندی چون نخستین سند دریانوردی جهان، لوح‌های تکامل موسیقی و مهرهای استوانه‌ای چند هزار ساله کشف شده که کلیه این آثار در موزه ملی ایران و موزه مؤسسه شرق‌شناسی شیکاگو نگهداری می‌شوند. شمال چین
در طول تاریخ، ناحیه وسیع قرار گرفته بین رود زرد تا رود یانگ‌تسه مرکز امپراتوری‌های بزرگ چین و کنفسیوس‌گرایی بوده‌است. در تاریخ رسمی چین، از این ناحیه به عنوان خاستگاه تمدن و فرهنگ چین یاد می‌شود. در دوران پیش از تاریخ، این ناحیه مرکز فرهنگ یانگ‌شائو و فرهنگ لانگ‌شان بوده‌است. انسان پکن به عنوان نمونه‌ای از انسان راست‌قامت با قدمت حدود ۶۸۰ تا ۷۸۰ هزار سال در همین ناحیه و در نزدیکی پکن امروزی پیدا شده‌است. تاریخ اجتماعی صفاریان
. شهر زرنج که پایتخت صفاریان در هزار و یکصد سال پیش بود به دلیل اینکه مسیر هیرمند در مدت طولانی چندین بار تغییر یافته، نمی‌توان با اطمینان گفت که کدام یک از آثار خرابهٔ شهرهای قدیمی سیستان از آن زرنج بوده باشد. امروزه معتقدند زرنج  در صدر اسلام یعقوب لیث و جانشینانش در کناره شرقی دریاچهٔ هامون قرار داشته و این تقریباً روبه‌روی همان محلی می‌شود که گفتیم که به پایتخت یعقوب معروف است. گنگ دژ
در شاهنامه هم از شهر "گنگ" و هم از "کنگ‌دز" یاد شده‌است و ایندو دو مکان کاملاً متفاوت‌اند. اولی یکی از شهرهای مهم توران است و دومی دزی‌است آن سوی دریاها در ماورای توران. با این حال ایدر از هر دو آنها یاد شود. سغد
مهم‌ترین شهرهای سغد بخارا، سمرقند، خُجَند‎، شهرسبز و پنجکنت‎ بودند که امروزه نیز اکثریت جمعیت آنان را تاجیکان تشکیل می‌دهند و زبان رایج در این شهرها پارسی تاجیکی است. وایومینگ
شاین پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر این ایالت است و جمعیتی برابر ۶۰٬۰۰۰ نفر را در خود جای داده‌است. شهر کاسپر در مقام دوم قرار دارد. سمندر (شهر)
سمندر شهری بود به فاصله هشت روز راه از شهر دربند قفقاز و مردمی از قوم ترک‌تبار خزر در آن ساکن بودند. ساکنان این شهر یهودی، مسیحی، مسلمان و پیرو چند آیین دیگر بودند و هر کدام عبادتگاه مخصوص به خود داشتند. امّا از ابتدای عصر اسلام که سلمان بن ربیعه باهلی آنجا را تسخیر کرد، پایتخت را به آتل (نزدیک هشترخان)، به فاصله هفت روز راه از آن، منتقل کردند. فتح سمندر به دست سلمان در خلافت عثمان (۲۳–۳۵/ ۶۴۴–۶۵۶) صورت گرفت. به هر طریق هنگامی که مروان بن محمد به سرزمین خزران حمله برد (بعد از ۱۱۷/ ۷۳۵)، پایتخت ایشان در کنار ولگا بود. مسعودی می‌گوید ساکنان سمندر (ترقو؟) در روزگار او هنوز خزر بودند. سه پادشاهی
این سه امپراتوری با یکدیگر نیز می‌جنگیدند به‌طوری‌که دو امپراتوری وو و شوهان علیه وی متحد شده و در نبرد صخره‌های سرخ امپراتوری وی را شکست دادند ولی در نهایت بعد چندین دهه امپراتوری وی توانست امپراتوری شو و سپس امپراتوری وو را شکست داده و سرزمین آن‌ها را به خاک خود ضمیمه کند. بعد از فروپاشی امپراتوری هان تمامی حاکمان ایالت ها با هم بر سر فرمانروایی کشور جنگیدن و در نهایت در منطقه سه قدرت و کشور جدید به وجود آمد در غرب رودخانه یانگ‌تسه پادشاهی شو و در جنوب رودخانه پادشاهی وو و در شمال و دشت های مرکزی پادشاهی وی تشکیل شد در ابتدا پادشاهی شو تلاش بسیاری برای اشغال وی کرد اما بعد از شش بار حمله نا موفق دست از حمله کشید و پادشاه وی با تمام قدرتش به آن هجوم آورد و پایتخت شو را اشغال کرد و بعد ها هم با استفاده از نیروی دریایی خود وو را سرنگون کرد سنجان (خراسان)
سنجان به همراه مرو، محل توقف و مرکز تجاری مهمی در مسیر جنوبی جاده ابریشم بود. سنجان اهمیت بیشتری را پس از امپراتوری سلوکی به دست آورد. استقرار مرو به عنوان شهر اصلی استان مرگوش، اهمیت این شهر را در دوران اشکانیان (۲۵۰ پیش از میلاد، ۲۲۶ میلادی) و ساسانیان (۲۲۶-۶۵۱ میلادی) بیش از سنجان کرده بود. نجد
بریده، عنیزه، سدیر، الخرج‌، حائل و ریاض پایتخت عربستان سعودی مهم‌ترین شهرهایی هستند که در فلات نجد قرار دارند. تاریخ عمان
نیمه شمالی عمان (در کنار بحرین مدرن امروزی، قطر، امارات متحده عربی، به علاوه استانهای بلوچستان و سند پاکستان) احتمالاً بخشی از ساتراپی ماکا امپراتوری هخامنشی بود. تا زمان فتح اسکندر، ساتراپی ممکن است به شکلی وجود داشته باشد و گفته می‌شود اسکندر در پوروش، پایتخت آن، شاید نزدیک بم، در استان کرمان اقامت داشته‌است. از نیمه دوم هزاره اول پیش از میلاد جمعیتی از عربستان مرکزی و غربی به شرق مهاجرت کردند. مهمترین این قبایل با نام أزد شناخته می‌شود. در ساحل شاهنشاهی اشکانی و شاهنشاهی ساسانی نگهداری می‌شدند. از ۱۰۰ قبل از میلاد تا ۳۰۰ پس از آن در مرکز عمان در Samad al-Shan و به اصطلاح دوره قبل از اسلام، به اختصار PIR، در امارات متحده عربی ظاهر شده‌اند. این مهاجرت‌ها همچنان ادامه دارد، در قرن نوزدهم خانواده‌های حاکم بادیه نشین که سرانجام بر کشورهای خلیج فارس حاکم بودند. امپراتور شیائو زونگ
او هفتمین نواده از نسل امپراتور تائی زو، مؤسس سلسله سونگ، بود. هنگامی که تنها فرزند پسر امپراتور گائو زونگ درگذشت، او به کارگزارانش فرمان داد که در تمام چین جنوبی به دنبال فرزندان سلطنتی از نسل امپراتور تائی زو بگردند. (اکثر خویشاوندان نزدیک گائوزونگ در حمله سلسله جین به کایفنگ -پایتخت سابق سونگ- اسیر شده بودند.) دانگچئون
جنگ علیه سلسله گانگ سون (چین) با موفقیت همراه بود، اما متحد گوگوریو، سلسله وی (چین)، سرانجام به یک تهدید جدید تبدیل شد، و دانگچئون دستور حمله به سلسله وی (چین) را صادر کرد. حکومت وی (چین) یک نیروی ۱۰۰۰۰ نفری را برای حمله به گوگوریو فرستاد و پایتخت آن، هوان دو، را تصرف کرد، و دانگچئون مجبور شد تا پایتخت را به صورت موقت در سال ۲۴۷ میلادی به پیونگ یانگ منتقل کند. از پیونگ یانگ، دانگچئون به مقابله با نیروهای سلسله وی (چین) پرداخت و توانست سرزمینهای اشغال شده را پس بگیرد. شانگدو
شانگدو (به چینی: 上都، به مغولی: Шанду شاندو، در زبان‌های غربی: Xanadu با تلفظ: زَنَدو) پایتخت تابستانی قوبلای‌خان، فرمانروای دودمان یوآن چین بود. شاهی بنگاله
در سال ۱۵۰۰، شهر گور پایتخت بنگاله، پنجمین شهر پرجمعیت جهان بود. از دیگر شهرهای بنگاله می‌توان به نخستین پایتخت پاندوآ، قطب اقتصادی سونارگوان، مساجد شهر باگرهات و بندر و مرکز تجاری چیتاگونگ اشاره کرد. بنگاله از طریق راه‌های دریایی و زمینی با کشورهای آسیا، آفریقا، اقیانوس هند و اروپا ارتباط داشت و مهاجران و بازرگانان بسیاری را از نقاط مختلف جهان به خود جلب کرده بود. کشتی‌ها و بازرگانان بنگالی در سراسر منطقه از جمله در ملاکا، چین و مالدیو تجارت می‌کردند. قاهره
پایتخت‌های تاریخی مصر گنگ دژ
" کنگ" یکی از شهرهای مهم توران است. اولین اشاره به «کنگ» در داستان سیاوش است و هنگامی‌است که افراسیاب پس از گردن نهادن بر فرستادن صدتن از خویشانشان به عنوان گروگان به ایران، لشکر بر گرفته به کنگ می‌رود. پس از آن چون سیاوش به توران می‌رود افراسیاب در شهر کنگ پیاده به پیشوازش می‌رود. استان فارس
بر اساس اسناد مورخان یونانی قبایل پارسی به شش طایفهٔ شهری و ده‌نشین و چهار طایفهٔ چادرنشین تقسیم می‌شدند، طایفه‌های شهری عبارتند از: پاسارگادیان، مرفیان، ماسپیان، پانتالیان، دروسیان، گرمانیان که مهم‌ترین آن‌ها پاسارگادیان بودند و قبیلهٔ هخامنشی و پادشاهان ناحیهٔ پارس از این قبیله هستند همچنین چهار طایفهٔ چادرنشین عبارتند از: دائی‌ها، مردها، دروپیک‌ها، ساگارتی‌ها دولت ایلامیان در سال ۶۳۶ پیش از میلاد به دست آشوریان از بین رفت و شوش پایتخت آن به دست طوایف پارس افتاد. دودمان شانگ
عصر مفرغ در چین دو دستاورد مهم داشت: سیستم پیشرفته‌ی نوشتاری و کشف مفرغ. این فلز بسیار ارزشمند را، که در مقیاسی عظیم تولید می‌شد، برای ساختن سلاح، ابزار و ظروفی به کار می‌بردند که فقط طبقه‌های اشرافی برای آیین‌های مذهبی از آن‌ها استفاده می‌کردند. تمدن عصر مفرغ ابتدایی در چین جامعه‌ای سخت سلسله‌مراتبی بود که شاهی بسیار قدرتمند و اشراف وابسته‌اش آن را اداره می‌کردند. سلسله‌ی شانگ از حدود ۱۶۰۰ تا ۱۱۰۰ پ.م. در اوج بود و نخستین جامعه‌ای بود که، در مقیاس بزرگ، مفرغ قالبی تولید کرد. شاهان فرمانروای شانگ، که «شبه‌خدا» تلقی می‌شدند، آیین‌هایی برای خشنودی نیاکان و خدایانشان برگزار می‌کردند. مصنوعاتی که آن‌ها به کار می‌بردند از جامعه‌ای پیچیده حکایت می‌کنند. مردم دوره‌ی شانگ -دومین سلسله‌ی باستانی چین- معتقد بودند که شاه از نیاکانش قدرتی خداگونه می‌گیرد؛ نیاکانی که اگر ارواحشان با هدیه‌هایی خشنود می‌شدند، می‌توانستند به زندگی معاصر شکل بدهند. ظروف مفرغی را برای پیشکش کردن غذاها و شراب اهدایی در جریان این مراسم به کار می‌بردند که می‌توان آن‌ها را نمونه‌ی ابتدایی آیین‌های دولتیِ امپراتورهای بعدی چین دانست. بیشتر چیزهایی که درباره‌ی جامعه‌ی شانگ می‌دانیم محصول مطالعه‌ی نوشته‌هایی است که روی «استخوان‌های پیشگویی» کشف شده‌اند. تاریخ باستان
آغاز سلسله شانگ در این دوره در چین ظهور کرد و شواهدی از سیستم نوشتاری کاملاً توسعه یافته چینی موجود است. سلسله شانگ اولین رژیم چینی است که توسط دانشمندان غربی به رسمیت شناخته شده‌است، اگرچه مورخان چینی اصرار دارند که سلسله شیا پیش از آن بوده‌است. سلسله شانگ برای انجام پروژه‌های عمومی از مردم برای کار اجباری استفاده می‌کرد. شواهدی از دفن گسترده آیینی وجود دارد. شورش جینشین
امپراتور تنجی به سلطنت رسید و پایتختی را در «اومی-اوتسو» (شهر اوتسو، شیگا کنونی)، استان شیگا مستقر کرد. وی تمام تلاش خود را برای تأسیس یک کشور قدرتمند انجام داد، با تقلید از سلسله تانگ در چین، فرهنگ، معماری و سیستم‌های سیاسی را تغییر داد. ژاپن مجبور بود وانمود کند که به اندازه تانگ قدرت دارد زیرا اگر ژاپن ضعیف قلمداد می‌شد، ترس از حمله تانگ به کشور و تسخیر آن وجود داشت. شانگهای
این شهر یکی از مهم‌ترین بنادر چین به‌حساب می‌آید. سکاها
هرودوت در انتهای این گفتار از تهاجم سکاها به ایران در دوران خشتریته مادی یاد کرده؛ در حالی که سپاه ماد نینوا پایتخت آشور را محاصره کرده‌بود. خبر تهاجم سکاها به آذربایجان هووخشتر را ناچار کرد از نینوا بازگشته تا از کشور خود دفاع کند، شکست مادها در جنگی که در نزدیکی دریاچه ارومیه واقع شد، موجب شد سکاها به قدرت اول آسیا بدل شوند. از تاخت و تاز و غارت‌های آنان در کتاب ارمیا از کتب مذهبی یهودیان نیز یاد شده‌است. چند سال بعد فرزندش هووخشتره با کشتن رهبران آنان موفق به شکست‌شان شد. سکاها در روزگار مادها بارها به مرزهای ایران تاختند. آن‌ها گاه با آشور هم‌پیمان می‌شدند و زمانی به‌همراه مادها با آشوریان می‌جنگیدند. به دنبال حملهٔ مجدد آشور به مادها، هووخشتره برای پایان دادن به حملات آشور با ماننا و سکاها پیمان دوستی بست و عملاً با آشور وارد جنگ شد. بعد از سکاها، کیمری‌ها (یکی دیگر از قبایل صحرانشین شمال قفقاز) به منطقهٔ شمال‌غرب ایران حمله کردند و در سر راه خود، دولت اورارتو در باختر دریاچهٔ ارومیه و خاور آناتولی را نابود کردند. هووخشتره بزرگ‌ترین پادشاه ماد در ده سال اول حکومتش موفق شد که رابطهٔ خوبی با پروتوثیس پادشاه سکاها برقرار کند. هووخشتره ارتشش را به دو بخش پیاده‌نظام مجهز به نیزه و سواره‌نظام تیرانداز (شکلی که از سکاها آموخته‌بود) تقسیم کرد و دولت نیرومندی در ماد تشکیل داد. هووخشتره پس از انقیاد سکاها در ماد، گروهی از سکاها را به غرب ماد کوچ داد و این سرزمین را به نام آنان سکزی یا ساکز خواندند که اکنون به سقز معروف است. گیرشمن می‌نویسد: سکاها در زمان اشغال ایران، سَقِز، ناحیه‌ای از کردستان را پایتخت خود قرار دادند، که الان نیز، با قدمتی ۳۰۰۰ ساله، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای جهان به‌شمار می‌آید؛ چنان‌که آثاری از ایشان در آن حوالی پیدا شده؛ و گویند که کلمهٔ «سقز»، مشتق اسم «سَکا» است. قره‌خواجه
شهر قره‌خواجه () پایتخت تابستانی مملکت قره‌خواجه در آسیای مرکزی بود. این شهر در یکی از واحه‌های کناره شمالی بیابان تکله‌مکان در استان امروزی سین‌کیانگ چین قرار داشت. ویرانه‌های آن امروزه در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر تورفان دیده می‌شود. مردم محل به آن ایدقوت‌شهری می‌گویند. شوان زونگ اول
پس از شروع شورش ان لوشان شورشیان به پایتخت چین شهر چانگ آن ریختند و امپراتور مجبور به فرار از شهر شد و حکومت را به ولیعهدش سوزونگ سپرد و خودش به منطقه سیچوان در جنوب چین گریخت و تا پایان پایان عمر در آنجا ماند . وو یی (شانگ)
وو یی(چینی:武乙) زاده شده با نام کو(چینی:瞿) شاهی بود از شاهان دودمان شانگ در چین. پایتخت او شهر این بود. او ۳۵ سال فرمان راند. دایره
در امپراتوری اشکانی نیز پایتخت‌ها و شهرهای مهم به شکل دایره ساخته می‌شدند؛ از جملهٔ این شهرها می‌توان از نسا، شهر گور، صددروازه، هترا، و تیسفون پارتی یاد کرد. به گفتهٔ گیرشمن، «طرح این شهرها، عدم امنیت دائمی را که در ایران عهد پارتیان حکفرما بود، عدم ثبات سیاست خارجی و اغتشاشات داخلی را آشکار می‌سازد… طرح عمومی آن‌ها عبارت است از دایره‌ای که از اصول شهرسازی قدیم آسیای غربی اقتباس شده و نیز طرح اردوگاه‌های نظامی قدیم را که در قشون آشوری متداول بوده‌است به خاطر می‌آورد.» چین
دودمان شانگ نخستین دودمان پادشاهی چین است که وجود آن از نظر تاریخ امروزی ثابت شده‌است. خاندان شانگ بین قرن هفدهم تا یازدهم پیش از میلاد بر دشت‌های کنارهٔ رود زرد در شرق چین حکومت می‌کرد. متن‌های نوشته شده بر روی استخوان که مربوط به ۱۲۰۰ پیش از میلاد است قدیمی‌ترین نمونه خط چینی را نشان می‌دهد، که نیای مستقیم حروف چینی امروزی است. پس از شانگ، دودمان جو به قدرت رسید، که بین قرن یازدهم تا پنجم قبل از میلاد حکومت می‌کرد. در این دوران قدرت حکومت مرکزی رفته‌رفته توسط جنگ سالاران زمین‌دار، کاهش یافت و با ضعف دودمان جو، دوران جنگ‌های داخلی ۳۰۰ ساله فرا رسید. بین قرن پنجم تا سوم پیش از میلاد حکومت‌های مستقل متعددی در نقاط مختلف چین سربرآورده و با یکدیگر وارد جنگ شدند. در این دوران هفت حکومت قدرتمند در نقاط مختلف چین وجود داشت که هر یک شاه، وزیران و ارتش خود را داشتند. شوشان‌دخت
ویدن‌گرن آورده‌است که پیشینه شهر شوش، به عنوان یکی از پایتخت‌های هخامنشیان، بسی بیشتر از عمر شوشان‌دخت است و این گزارش را ساختگی می‌داند. مارکوارت هم تنها اشتراک این دو اسم (شوش و شوشان‌دخت) را فقط تشبیه اسمی می‌داند و می‌نویسد که شوشین‌دخت، مردمان یهودی را در این منطقه اسکان داده‌است، همچنان که در شهرستان‌های ایرانشهر به سکونت دادن یهودیان در اصفهان توسط این ملکه هم اشاره شده‌است. دودمان شیلا
تعداد قابل توجهی از مقبره‌های شیلا هنوز هم در گیونگجو، پایتخت شیلا یافت می‌شود. مقبره‌های شیلا شامل یک محفظه سنگی است که توسط یک تپه خاکی احاطه شده‌است. منطقه تاریخی اطراف گیونگجو در سال ۲۰۰۰ میلادی به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد. بخش اعظم آن نیز به عنوان بخشی از پارک ملی گیونگجو محافظت می‌شود. کاشان
این شهر زادگاه یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان بنام سیلک با قدمتی بیش از هفت هزار سال است. این شهر اولین تمدن یکجانشینی و شهرنشینی را دارد. کاشان با بیش از ۱۷۰۰ اثر تاریخی که ۳۳۳ اثر آن ثبت ملی و باغ فین هم ثبت یونسکو شده است. چانگشا
اولین استقرار و سکونت در شهر چانگشا احتمالاً به اولین عصر طلایی قبل از میلاد برمی‌گردد. تا سال ۲۰۲ قبل از میلاد شهر چانگشا یک شهر نیرومند بود. در زمان خاندان هان این شهر مرکز پادشاهی چانگشا بود. آرامگاه‌های مشهور ماواندویی که متعلق به خاندان هان می‌باشد، بین سال‌های ۱۸۶ تا ۱۶۵ قبل از میلاد بنا شده است. قدیمی‌ترین آرامگاه (آرامگاه شماره ۲)هنگامیکه در دهه ۱۹۷۰ میلادی مورد کاوش قرار گرفت، جسد زنی به نام شین جویی پیدا شد که در نهایت شگفتی در وضعیت خوبی حفظ شده بود. همچنین در این آرامپاه قدیمی‌ترین نسخه دائو- د- جینگ که توسط لاو زای نوشته شده بود، پیدا شد. در زمان خاندان سویی (Sui)چانگشا بخش به حساب می‌آمد. مدرسه یوئلو در سال ۹۷۶ بعد از میلاد بنا شد. این مدرسه در سال ۱۱۲۷ طی جنگی ویران شد و سپس در سال ۱۱۶۵ در زمان خاندان سونگ جنوبی دوباره ساخته شد. فیلسوف مشهور جو زای (انگلیسی: Zhu Zi چینی:朱熹)در سال ۱۱۶۵ در این مدرسه تدریس می‌کرد. این مدرسه دوباره توسط مغول‌ها دوباره ویران شد اما در اواخر قرن ۱۵ دوباره بازسازی شد. در زمان خاندان مینگ در سال ۱۹۰۳ به دبیرستان هونان تبدیل شد. دانشگاه امروزی هونان از نسل همین مدرسه است. معماری و طرح بعضی از بناهای بازسازی شده که بازسازی آنها بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۶ صورت گرفته، احتمالاً بر طبق معماری خاندان سونگ بوده است. عهدنامه شانگهای که میان چین و ژاپن در سال ۱۹۰۳ بسته شد، درهای شهر چانگشا را به روی تجارت خارجی گشود و بنابراین کارخانه‌ها، کلیساها و مدارس ساخته شدند. دانشکده‌ای توسط دانشگاه یاله (Yale)ساخته شد. این دانشکده بعداً به مرکز پزشکی شیانگ‌یا تبدیل شد، دومین مدرسه‌ای که مدرسه یالی نامگذاری شد.مائوزیدونگ- بنیانگذار جمهوری خلق چین- شغل سیاسی خود را در شهر چانگشا آغاز کرد. او بین سال‌های ۱۹۱۳ تا ۱۹۱۸ به عنوان دانش‌آموز در مدرسه تربیت معلم شماره ۱ هونان، مشغول تحصیل بود. او به چانگشا بازگشت و بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۲ به عنوان معلم و مدیر مشغول به کار بود. این مدرسه در طی جنگ شهری ویران شد اما دوباره بازسازی شد. اداره سابق کمیته مرکزی حزب کمونیست هونان، مکانی که مائوزیدونگ اولین بار زندگی می‌کرد، هم اکنون به موزه‌ای تبدیل شده است که شامل محل زندگی مائو، عکس‌ها و دیگر اشیا تاریخی متعلق به دهه ۱۹۲۰ می‌باشد. در زمان جنگ دوم میان چین و ژاپن موقعیت استراتژیک چانگشا توسط ژاپنی‌ها به ۴ منطقه متمرکز شد: چانگشا اول، چانگشا دوم، چانگشا سوم و چانگشا چهارم. شانگچن
شانگچن در جنوب شرقی پایتخت شیان قرار دارد و نام خود را از دهستان شانگچن (上 陈村)، شهر یوشان (zh)، شهرستان لانتانی، در استان شاآنشی گرفته و سایت باستان‌شناسی در حدود در جنوب شرقی مرکز استان شی‌آن بر روی صخره‌چهره‌های یک آبکند در فلات لوئس قرار دارد. از آنجا که فلات لوئس از خاکی با ذرات بسیار ریز تشکیل شده که به وسیلهٔ باد به محل حمل شده، تمام سنگ‌ها و اجسام بزرگتر موجود در لایه‌های این خاک لازم است که توسط انسان یا دیگر حیوانات به این مکان حمل شده باشد. شی‌آن
شی‌آن در دشت گوان ژانگ واقع شده‌است و مرکز استان شاآنکسی در مرکز چین است. این شهر بیش از سه هزار سال قدمت دارد و یکی از چهار پایتخت باستانی چین به‌شمار می‌آید. در میان چهار پایتخت باستانی جهان نیز از قدیمی‌ترین‌ها به‌شمار می‌آید. این شهر پایتخت برخی از مهم‌ترین سلسله‌های تاریخ چین همچون Western Zhou, Qin, Western Han, Sui و Tang بوده‌است. شی‌آن پایانه شرقی جاده ابریشم بوده‌است. قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم، سبب شد تا این شهر نقش مهمی در تجارت بین‌المللی داشته باشد.متروی شی‌آن در سال ۲۰۱۱ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۶۶ ایستگاه می‌باشد. شانگهای (ابهام‌زدایی)
شانگهای کلانشهری در چین است، و نیز ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: کهنه‌گرگانج
این شهر در آغاز گرگانج نام داشته است. شهر گرگانج در زمان پادشاهی سلطان محمد خوارزمشاه مرکز سرزمین خوارزم و پایتخت خوارزمشاهیان بود. رود آمودریا از کنار این شهر می‌گذشت. این شهر بزرگ‌ترین شهر در سر راه ابریشم بود. یافته‌های باستان‌شناسی در این جا نشانه‌هایی از زمان هخامنشیان به‌دست می‌دهد. روزگار زرین این شهر در سده‌های ۱۲ و ۱۳ میلادی بوده‌است چه که پس از بخارا این شهر پرآوازه‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر آسیای میانه در آن زمان بوده‌است. دودمان تانگ
در سال ۶۱۸ میلادی، یک مسؤول دولتی شورشی به نام لی‌شی‌مین، در شهر سلطنتی تانگ، قدرت را به دست گرفت. او پدرش گائوتزو را به عنوان اولین امپراتور سلسلهٔ تانگ منصوب کرد. پس از او، شیانگ تسونگ، حکومت خود را آغاز کرد. پس از شکست ارتش تانگ در نبرد طراز که میان سپاه خلافت عباسیان و دودمان تانگ انجام شد مسلمانان ایرانی و عرب سپاه عباسی خسارت سنگینی را به ارتش تانگ وارد کردند بطوریکه امپراتور چین تسلط خود را بر نواحی مرکزی آسیا از دست داد. شورش آن‌لوشان در این دوره بی‌نظمی بسیاری ایجاد کرد؛ اما سرانجام این شورش سرکوب شد. شورش‌های متعدد باعث زوال قدرت فرمان‌روایان تانگ شد؛ تا این که سرانجام هوانگ‌چائو موفق به تسخیر و غارت شهر تانگ شد. تیمور
موارد بسیار زیادی از قتل‌عام‌ها و خشونت‌های تیمور را در منابع تاریخی آورده‌اند. اما تیمور علاوه بر آن، بسیاری از هنرمندان و دانشمندان شهرهای فتح‌شده را به پایتخت خود یعنی سمرقند می‌آورد. تیمور بسیاری از نقاشان برجسته و استادان معماری، فقیهان و نظایر آن‌ها را به سمرقند آورد، که ایشان نقش بزرگی در تحولات بزرگ هنری و فرهنگی در عصر پس از تیمور داشتند. شانگهای
شانگهای شهر غول‌آسا و لبریز از جمعیت. رابط میان چین و جهانی خارج. شهری که حزب کنونی چین (کمونیست) در آن پایه‌گذاری شد. به شهر جنگل آسمانخراش‌ها معروف است. شهر روشنفکری و کارگری با ۲۵ دانشگاه و مؤسسهٔ دانشگاهی. این شهر در کرانهٔ چپ رودخانهٔ هوانگ پو در جنوب یانگ‌تسه قرار دارد با فاصلهٔ اندکی از اقیانوس آرام و نامش به چینی "بر فراز دریا" معنی دارد. استان هنان
چندی از پایتخت‌های باستانی چین از جمله شهرهای لوئویانگ، کایفنگ و آنیانگ در این استان قرار دارند . لیو بیائو
پس از شکست سخت دونگ ژو در برابر سپاهیان ائتلاف، او پایتخت را از لویانگ به چانگان انتقال داد و لویانگ را به آتش کشید. زمانی که لویانگ در آتش سوخته، به تصرف سپاهیان ائتلاف درآمد، سون جیان، حاکم ناحیهٔ «چانگشا»، مهر امپراتوری را در چاهی پیدا کرد. او که پیدا کردن مهر را دلیلی بر سعادت خود و خاندانش می‌دانست، این مسئله را از سایر سران ائتلاف مخفی نمود. اما زمانی که این خبر به گوش یوآن شائو، رهبر ائتلاف، رسید، وی به سون جیان دستور داد مهر را تحویل او دهد. اما سون جیان همراه مهر از مقرّ ائتلاف گریخت تا به چانگشا بازگردد. چانگشا در جنوب رود یانگ تسه قرار داشت، و سون جیان ناگزیر بود از جینگ عبور کند. یوآن شائو برای آنکه مانع سون جیان شود، به لیو بیائو نامه ای نوشت و از او خواست سون جیان را هنگام عبور از جینگ، دستگیر کرده و تحویل او دهد. لیو بیائو یکی از سردارانش به نام «سای مائو» را برادر زنش هم بود، به تعقیب سون جیان فرستاد. اما سای مائو شکست خورد و سون جیان توانست به چانگشا بازگردد. پادشاهی میشان
طبق گفته‌های نویسندگان و مورخان باستانی معاصر با میشانیان پایتخت آنان شهر میشان (یونانی: خاراکس) بود و تاریخ بنای آن به زمان اسکندر مقدونی می‌رسید؛ و طبق آنچه ذکر گردیده اسکندر پس از فتوحات خود در هند در راه بازگشت خود به بابل به منطقه‌ای که به احتمال زیاد محوطهٔ باستانی جبل خیبر (نیسان) در عراق امروزی است رسیده است و دستور به بنای شهری بزرگ به نام خود می‌دهد. اسکندر به‌خوبی ارزش جغرافیایی آن منطقه که دارای زمینی مرتفع در مجاورت آب‌های رودخانه‌ها و خلیج فارس بود را دریافت و هدف از بنای این شهر نیز به نقش بازرگانی وسیعی بود که می‌توانست بعدها ایفا کند. شوشی
بنابر برخی منابع، شهر شوشی در سال ۱۷۵۲ میلادی از سوی پناهعلی‌خان جوانشیر بنا شد. از اواسط سده ۱۸ تا سال ۱۸۲۲ شهر شوشی پایتخت خانات قره‌باغ بود. این شهر کانون فرهنگ و زادگاه تعداد زیادی از روشنفکران، شعرا، نویسندگان و به‌ویژه موسیقیدانان آذربایجانی، شامل عاشیقان، خوانندگان موسیقی مقامی، نوازندگان قوپوز و غیره… بوده‌است. از آنجا که شهر شوشی محل قرارگیری چندین اثر تاریخی، فرهنگی و مذهبی است، از اهمیت بسزایی برای مردم آذربایجان برخوردار است. سانسانگ
بالگی، برادر بزرگتر سانسانگ، نیروهای شورشی را رهبری کرد و به پایتخت حمله کرد. سانسانگ، برادر کوچکتر خود، "Gyesu"، را برای مقابله با نیروهای شورشی فرستاد، و بالگی مجبور شد خود کشی کند. پس از آن، سانسانگ به سلسله هان چین به دلیل همدستی آنها در این شورش حمله کرد. گفته شده است که او، در سال ۲۰۹ میلادی، پایتخت را به "Jain" منتقل کرد. گرچه بعضی از محققین در تاریخ آن تردید دارند. در سال ۲۱۷ میلادی، او به هزاران خانواده از منطقه "لیائودونگ" پناهندگی داد و آنها را پذیرفت. تاریخ اجتماعی صفویان
صفویان همواره بزرگترین سد در برابر گسترش امپراتوری عثمانی به سمت شرق بودند و اندیشهٔ بازپس‌گیری مرزهای هخامنشیان و اشکانیان و ساسانیان را داشتند. صفویان در جنگ‌های خود با عثمانی‌ها همواره با نام ایران می‌جنگیدند. ترکان عثمانی تا پیش از بیرون رانده شدنشان به دست شاه عباس بزرگ، آذربایجان و قفقاز را به اشغال درآورده و از مردمان این سامان کشتار فراوانی کردند. صفویان فرهنگ، هنر، موسیقی، معماری ایرانی و ادبیات پارسی را گسترش می‌دادند و سرانجام شاه عباس پایتخت خود را به اصفهان جابجا کرد. دئگو
در دوران باستان، شهر دئیگو بخشی از پادشاهی شیلا که اولین تلاش موفق برای متحد کردن شبه جزیره کره را نموده بود. در طول دوران چوسون این شهر پایتخت سلسله Gyeongsang و یکی از هشت استان کشور بود. امپراتوری شیلا همسایه امپراتوری گوگوریو، باکجه و گایا و قدیمی‌ترین امپراتوری در میان سه امپراتوری کره (گوگوریو، باکجه) بود. این امپراتوری در سال ۵۷ پیش از میلاد تأسیس شد و در سال ۹۳۵ میلادی سقوط کرد. امپراتوری شیلا، در سال ۴۱۴ میلادی تسلیم گوگوریو شد و ۱۵۰ سال بعد، گایا را تصرف کرد و در سال ۶۶۲ میلادی، با کمک امپراتوری تانگ، باکجه را تصرف و ۶ سال بعد، گوگوریو را هم تصرف کرد. پس از آن امپراتوری تانگ را شکست داد و چینی‌ها را از کره بیرون کرد. حدود ۳۰۰ سال بعد، شیلا سقوط کرد و با سقوط این امپراتوری، آخرین امپراتوری از سه امپراتوری کره هم فرو پاشید. تاج‌های شیلا
تاج‌های شیلا در گورپشته گیونگجو، کره جنوبی، پایتخت شیلا و شیلای متحد کشف شد. گورپشته شیلا بر خلاف باکجه و امپراتوری گوگوریو همتای آن‌ها غیرقابل دسترسی بودند زیرا مقبره‌ها شامل معابر و راهروها نبودند. در عوض، گنج‌ها و تابوت گودال‌های عمیق حفر شده و با چوب پوشانده شده قرار داشتند. این گودال‌ها با خاک پوشانده شده و با خشت مهر و موم شده و سپس سطح آن با تخته سنگهای رودخانه ای عظیم پوشیده شده بود و سپس توسط تپه‌های عظیمی از خاک پوشانده شده بودند. تخته سنگ‌های سنگین باعث شده بود تا مقبره‌ها به اعماق زمین نزدیک شوند و خارج از دسترس باشند. مکانیسم دفن شیلا باعث شد تا سارقین قبر و مهاجمین خارجی هرگز نتوانند اشیا گرانبها را بدزدند. برخی از تاج‌ها از طلای خالص ساخته شده‌اند و احتمالاً برای پادشاهان و تاج‌های دیگری نیز از جنس برنز یا طلاکاری شده، که احتمالاً برای شاهزاده‌ها یا پادشاهان کوچک‌تر بوده‌است. تاج‌های شیلا از آرامگاه تاج طلای قرن ۵، و مقبره طلای بل قرن ۶ و آرامگاه اسب آسمانی کاوش شده‌اند. پذیرش بودیسم توسط پادشاهان شیلا در سال ۵۲۸ میلادی منجر به افول نهایی عمل دفن مصنوعات طلا در مقبره‌ها و تا پایان قرن ششم این عمل متوقف شد. یهودیان کایفنگ
اکثر محققان معتقدند که یک جامعه یهودی از زمان سلسله شمال سونگ (۹۶۰–۱۱۲۷) در کایفنگ وجود داشته‌است، گرچه برخی از محققان ورود آنها را به سلسله تانگ (۶۱۸–۹۰۷) یا قبل از آن اعلام کردند. کایفنگ، که در آن زمان پایتخت سلسله سونگ شمالی بود، شهری جهان وطنی در شعبه ای از جاده ابریشم بود. فرض بر این است که یک جامعه کوچک از یهودیان مزراحی، که به احتمال زیاد از ایران یا هند بودند یا از پناهندگان یهودی که احتمالاً از جنگهای صلیبی فرار کرده بودند، از طریق یک زمین یا یک مسیر دریایی وارد شدند، در شهر اقامت گزید و در سال ۱۱۶۳ یک کنیسه ساختند شواهد قطعه ای که مربوط به سده یازدهم است نشان می‌دهد که در آن زمان، جامعه یهودی کایفنگ اساساً از ریشه یهودیان پارسی بوده‌است اما برخی از اعضای آن ممکن است از زمینه‌های مختلف بوده باشند. تصور می‌شود که برخی از یهودیان کایفنگ در اصل از عراق کنونی آمده‌اند. بسیاری از نامهای عبری معروف یهودیان کایفنگ فقط در میان یهودیان ایرانی و بابلی یافت می‌شد. منابع مکتوب یهودی چگونگی ورود یهودیان به کایفنگ را ذکر نکرده‌اند، اگرچه در یک افسانه آمده‌است که آنها از طریق زمین در جاده ابریشم وارد شده‌اند. تصور می‌شود که گروه اصلی یهودیان که نقشی تعیین‌کننده در تأسیس جامعه یهودیان کایفنگ داشتند، از راه زمینی وارد شدند، در حالی که سایر یهودیان، به ویژه آنهایی که قبل از استقرار در کایفنگ در ابتدا در شهرهای دیگر چین زندگی می‌کردند، از طریق دریا با بازرگانان ایرانی که از خلیج فارس از طریق اقیانوس هند به جنوب چین رفتند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد یهودیان از طریق مسیر کاروان شمالی به چین سفر کرده‌اند. اجداد یهودیان کایفنگ ممکن است در درجه اول یهودیان بخارایی باشند (یهودیانی با اصالت پارسی که در آسیای میانه ساکن شدند). عبارات فارسی مراسم مذهبی یهود کایفنگ با گویش بخارایی نوشته شده و یهودیان بخارا معتقدند که در گذشته، برخی از خویشاوندان آنها به چین مهاجرت کرده‌اند و دیگر با کشور مبدأ تماس ندارند. دره‌شهر
دره شهر در دوره ساسانی یکی از پایتخت‌های ایران بوده واز دوره مس سنگی سابقه سکونت و شهری داشته‌است. این منطقه به لحاظ زمین‌شناسی یکی از بزرگترین ژئوپارک‌های دنیا محسوب می‌شود و همچنین بزرگترین شهر تاریخی غرب کشور در این منطقه واقع شده‌است. دره شهر دومین شهر بزرگ استان بعد از شهر ایلام (به لحاظ گستره شهری) می‌باشد.به دلیل تعدد و فراوانی قلعه‌های تاریخی در محدوده شهرستان، این شهر به شهر قلعه‌های ایران نیز شهرت دارد. دره‌شهر در زمان‌های مختلف تاریخی به علل متعدد بارها ویران و آباد گشته، از جمله عوامل مؤثر در ویرانی آن می‌توان لشکر کشی سپاهیان آشور و اعراب را نام برد. دره شهر محل شهر باستانی ماداکتو پایتخت عیلامیان بوده‌است. به نظر می‌رسد که این شهر اولین شهر عیلامی بوده‌است که در حمله آشور بانی پال ویران شده و در زمان حکومت هخامنشیان یا اهمیت گذشته را نداشته یا همچنان در ویرانی به سر می‌برده‌است، ولی در زمان اشکانیان دوره تجدید حیات آن بوده و در عهد ساسانیان نیز مجدداً آباد گردیده و رونق یافته‌است.دره شهر یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی در ایران می‌باشد که در گذشته با نام سیمره شناخته می‌شد و تا زمان حکومت پهلوی تحت سلطه اتابکان لر بوده‌است و بعد از تصویب ایجاد استان ایلام از لرستان جدا و جزئی استان ایلام گردید. مردم خیتان
در اواخر قرن ششم هجری، آسیای شرقی و سواحل اقیانوس کبیر، یعنی دو کشور کُره و چین اصلی بین دو سلسله تقسیم می‌شده‌است: یکی سلسلهٔ کین (۱۱۱۵–۱۲۳۴) که رؤسای یک دسته زردپوستان منچو بودند که بر ختا یعنی "چین شمالی" تسلط داشته و نسبت به چینی‌ها قومی خارجی به‌شمار می‌آمدند و پایتخت این سلسله شهر کایفنگ بود و سلسلهٔ دیگر سلسلهٔ سونگ بود که از چینی‌های اصلی بودند و بر چین جنوبی حکومت می‌کردند. گائوزونگ (دودمان تانگ)
اگرچه در سیاست کاملاً بی پروا بود، اما او با سیاست هایی که برای تثبیت موقعیت خود طراحی شده بود، از فتنه های خود حمایت کرد. در سال ۶۵۷ پایتخت دوم به صورت دفاکتو لوئویانگ شد و این پایتخت پس از ژانویه ۶۶۵ بیشتر مورد اهمیت واقع شد. بخاطر کابوس های امپراتریس وو در مورد امپراتریس وانگ و بانو شیائو او که از چانگان بیزار شده بود تصمیم گرفت کل دربار و دولت را به طور مکرر به لوئویانگ منتقل کند، بنابراین مرکز قدرت سیاسی را از منطقه اشرافی شمال غربی خارج می کرد. وزارتخانه ها و دفاتر دادگاه کپی شدند، و لوئویانگ باید به تمام ساختمان های عمومی پرهزینه که برای یک پایتخت نیاز است مجهز شود. پس از مرگ امپراتور گائوزونگ، امپراتریس وو اقامت دائم را در آنجا گرفت. چانگ هنگ
"چانگ هِنگ" زندگی حرفه‌ای خود را به عنوان یک کارمند جزء دولت در نانیانگ آغاز کرد. در نهایت، او ستاره‌شناس ارشد، سرپرست بلندپایگان اصلی برای کالسکه‌های رسمی، و سپس عهده‌دار سرپرستی کاخ در دربار پادشاهی شد. در آن‌جا موضع سازش‌ناپذیر او بر روی مسائل تاریخی-تقویمی (نگاه‌داری دقیق زمان) و وقت‌شناسی او را به یک چهره جنجالی تبدیل کرد، و از رسیدن او به مقام رهبری مورخان ارشد جلوگیری کرد. رقابت سیاسی او با خواجگان کاخ در زمان سلطنت امپراتور شون (۱۲۵ تا ۱۴۴ میلادی) او را ناچار به تصمیم به کناره گیری از نهاد مرکزی و خدمت به عنوان فرمان‌دار هیجیان در استان هبئی کرد. "چانگ هِنگ" برای زمان کوتاهی به نانیانگ شهر خانگی خود بازگشت، پیش از آن‌که بار دیگر در ۱۳۸ برای خدمت در پایتخت بازخوانده شد. او در آنجا پس از یک سال، در ۱۳۹ درگذشت. حمله مسلمانان به فرارود
این منطقه دربرگیرندهٔ پادشاهی شاش (امروزه:تاشکند) در شمال‌غربی و دره فرغانه در شرق، هم‌مرز با کوه‌های تین شان بود که پشت آن کاشغر، خاوری‌ترین پایگاه امپراتوری چین قرار داشت. کاشان
منابع اسلامی، از قدیمی ترینشان، همواره از کاشان در کنار قم به عنوان شهری شیعه مذهب یاد کرده‌اند. از کاشان با عنوان شهر دارالمؤمنین یاد می‌شود. علت این نامگذاری آن است که در زمان شاه طهماسب اول، کاشان به دلیل مرکزیت امور شرعی، پایتخت مذهبی کشور شناخته شد، تا آنجا که محقق کرکی – عالی‌ترین مرجع عالم تشیع آن عصر که برای تطبیق مقامات و مؤسسات دینی با موازین مذهب شیعه به ایران آمد – در کاشان اقامت گزید و اجتهاد می‌کرد و مبلغ به هر کجا می‌فرستاد. مشاهیر شانگهای
شانگهای شهری در چین است که با جمعیت ۲۴ میلیون نفری در سال ۲۰۲۰_۲۰۲۱ یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای جهان به‌حساب می‌آید. این شهر یک مرکز اقتصادی جهانی است و بندر آن پرترددترین بندر کانتینری جهان به‌حساب می‌آید. شانگهای در دلتای رود یانگ تسه در جنوب پای رود یانگ‌تسه در میانهٔ انتهای شرقی خاک اصلی چین قرار دارد. شوش
شوش، مرکز شهرستان شوش در استان خوزستان است. این شهر یکی از مراکز تمدن ایلام و از کهن ترین شهرهای جهان است. شانگ (دودمان تانگ)
شانگ (تولد:۶۹۸ - مرگ:۵ سپتامبر ۷۱۴) وی امپراتور چین و هفتمین حاکم دودمان تانگ بود که به مدت ۱۷ روز بر امپراتوری چین حکومت کرد (اما در این دوره تمام اختیارات و تصمیمات وی کاملا محدود، بی ارزش و وابسته به نامادری قدرتمند خود امپراتریس دواگر وی بود که به عنوان نایب السلطنه بر کلیه زمام قدرت مسلط بود). شنگ‌زونگ
فرمانروای مشهور دودمان سونگ، تای‌زونگ، به محض اطلاع یافتن از حکومت شاهزاده جوان لیائو، در سال ۹۸۶ میلادی به پکن - پایتخت جنوبی دودمان لیائو - حمله کرد. اگرچه پیشروی ابتدایی چینی‌ها با موفقیت انجام شد، اما ملکه شیائو، نایب‌السلطنه دودمان لیائو، با کمک سواره نظام خیتان موفق شد ارتش سونگ را شکست دهد و تا سال بعد، چندین حمله انفرادی را به قلمرو سونگ ترتیب دهد. دودمان سونگ
در چنین شرایطی چین شمالی قلمرو دولت جورچن اعلام شد و شهر پکن به پایتختی برگزیده شد. چین جنوبی نیز قلمرو دولت سونگ باقی ماند و پایتخت آن شهر هانگژو بود. اسلام در عصر حکومت سلسله تانگ در چین
در سال ۷۵۱، خلافت عباسی سلسله تانگ را طی نبرد رودخانه تالاس شکست داد. با با مبادله فرستاده‌ای از امپراتور گائوزونگ با ژنرالی از خلیفه عثمان، سلسله تانگ شاهد ایجاد نخستین سفارت مسلمان در چین بود. چینی‌ها درخواست‌های کمکی نیز برای سربازان مسلمان ارسال می‌کردند، مثلاً در سال ۷۵۶، احتمالاً گروهی متشکل از ایرانی‌ها و عراقی‌ها به کانسو فرستاده شدند تا به امپراتور سوسونگ در مبارزه با آن لوشان کمک کنند. کمتر از ۵۰ سال بعد، اتحادی بین تانگ و عباسیان علیه حملات تبتی‌هاآسیای مرکزی منعقد شد. بعدتر هیأتی از جانب خلیفه هارون الرشید (۷۶۶–۸۰۹) به چانگان رسید. این روابط دیپلماتیک، با گسترش جهان اسلام از طریق دریا به اقیانوس هند و تا شرق آسیا پس از تأسیس بغداد در سال ۷۶۲ همزمان بود. پس از تغییر پایتخت از دمشق به بغداد، کشتی‌های تجاری از مسیر تجاری سیراف و بندر بصره به سمت هند، تنگه مالاکا و چین جنوبی حرکت می‌کردند. کانتون (یا آنطور که به عربی خوانده می‌شود: خنفو) بندری در جنوب چین بود که در میان جمعیت ۲۰۰٬۰۰۰ نفری آن، تعداد زیادی از بازرگانان مسلمان موجود بود. ساری
تا زمان حمله اعراب به ایران و پیروزیشان در این سرزمین، مازندران یکی از ساتراپ‌های ایران به‌شمار می‌آمد که مرکز آن همین شهر ساری بود؛ ولی مردم این منطقه مخالفت‌های بسیاری انجام می‌دادند که باعث شد از دوره هخامنشیان پادشاهان ایران برای این منطقه فردی را موظف کردند که به زادراکارتا (ساری) بیاید و منطقه را تحت امنیت داشته باشد. از اواخر دوره ساسانیان تا اوایل صفویان شهر ساری پایتخت دو سلسله باوندیان و قارنوندیان بود. سلسله قارنوندیان در زمان هارون الرشید با مرگ مازیار برافتاد و ولی باوندیان تا ۷۵۰هجری در ساری و فریم حکومت می‌کردند که از نظر مدت زمان حکومت طولانی‌ترین سلسله مستمر پادشاهی جهان حتی از طولانیتر از سلسله‌های فراعنه در مصر می‌باشد. در این سال حکومت تازه بنیان کیاهای جلال باوندیان را سرنگون کرد و در ساری مستقر شد؛ ولی مردم از این شاهان زورگو راضی نبودند بنابرین مرعشیان و سپس صفویان به این شهر دست یافتند. شاهان صفوی به این شهر علاقه‌مند شدند و در زمان ایشان پایتخت تابستانی صفویان در فرح‌آبادِ ساری بود. پس از صفویان ساری به دست نادرشاه افتاد. در دوره قاجاریان نیز ساری در ابتدا به عنوان مرکز قاجاریان بود و سپس پایتخت به تهران انتقال پیدا کرد. بشر: داستان همه ما
سال ۱۲۱۵ میلادی مغول‌ها به رهبری چنگیزخان با ۵۰ هزار سوارکار به شمال چین هجوم می‌برند. بزرگترین نیروی سواره نظام جهان به پایتخت چین Zhongdu (پکن امروزی) حمله می‌کند. کلید موفقیت آنها اسبان‌شان بود. آنها بر پشت اسبانشان غذا می‌خوردند، می‌جنگیدند و می‌خوابیدند. هیچ ارتشی تا جنگ دوم جهانی به سرعت آنها پیشروی نکرد. آنها سریع‌تر از خبر رسیدنشان حمله می‌کردند. آب و هوا یکی از تأثیر گذارترین عوامل در تاریخ اجتماعی و سیاسی بشر است. همین تغییرات باعث شد تا مغول‌ها جهان را عوض کنند. در زمان آنها تغییراتی در دمای خورشید باعث گرم‌تر شدن زمین برای ۳ قرن شد. این گرما باعث شد در قسمت‌هایی از زمین خشکسالی شود و دشت‌های مغولستان به بیابان تبدیل شوند. و خشکسالی باعث به حرکت درآمدن مغولان شد و آنها نیز جهان ما را عوض کردند. تاریخ کهن بسیار تحت تأثیر تغییرات جوی بوده‌است بسیاری از رویدادهای تکاملی و تاریخی ریشه در تغییرات جوی دارند. مغول‌ها بسیار بی‌رحمانه حمله می‌کردند و اگر شهری در برابر آنها ایستادگی می‌کرد مردم و کودکان شهر را می‌کشتند چنگیز خان خود به زنان بسیاری تجاوز کرد چانچه امروز از هر ۲۰۰ انسان یک نفر ژن‌های او را دارد. در پایتخت چین ۶۰ هزار زن خودکش کردند تا به دست مغول‌ها نیفتند. چنگیز خان مسئول مرگ چهل میلیون انسان است. سرزمین‌هایی که او در ۲۵ سال اشغال کرد بیشتر از سرزمین‌هایی است که امپراطوری روم در ۴۰۰ سال تصرف کرد. یک قرن پس از مرگ او امپراطوریش همچنان ادامه داشت. اما مصیبتی تازه و وحشتناک در حال شیوع بود که نیمی از مردم اروپا را کشت. طاعون شانگدو
شانگدو در ۲۷۵ کیلومتری شمال پکن قرار داشته و در نوشته‌های مارکوپولو از آن به عنوان یکی از مهمترین شهرهای امپراتوری یوآن نام برده شده‌است. ویرانه‌های این شهر امروزه در مغولستان داخلی چین و در ۲۸ کیلومتری شمال باختری شهر دوئولون قرار دارد. هونگ‌شی
هونگ‌شی همچنین کار یونگ‌لو در ساخت پایتختی جدید در بیجینگ را ادامه داد ولی ازآنجاییکه برخلاف پدرش به این موضوع اعتقاد نداشت که برای حفاظت از مرزهای شمالی در برابر هجوم مغولان باید پایتخت در نزدیکی آنها باشد، اعلام نمود که قصد ترک شهر ممنوعه و انتقال مجدد پایتخت از بیجینگ (به‌معنای پایتخت شمالی) به نانجینگ (به‌معنای پایتخت جنوبی) که از نظر او پایتخت اصلی امپراتوری مینگ به شمار می‌رفت را دارد. با این حال او فرصت عملی‌کردن هیچ‌یک از تصمیماتش را نیافت. شوش
شهر باستانی شوش از مراکز تمدن قدیم، از معروفترین شهرهای دنیا، پایتخت چند هزار سالهٔ مملکت ایلام و همچنین پایتخت زمستانی شاهنشاهی هخامنشی بوده‌است. حمزه اصفهانی اسم رسمی آن را «ایران خرّه شابور» می‌نامد و چنین توصیف می‌نماید: شوش به معنی شهر زیبا، باصفا، خوب و لطیف. در تورات و در قاموس موسی دربارهٔ شوش آمده‌است: شوشن یا شوشان در عبری زنبق بوده، در یونان سوسنای می‌گفتند و نام‌های دیگرش «شوشا» «شوش» بوده، قسمت بزرگی از ولایت شوش و ایلام را هم «سوسیانا» یا «سوزیانا» می‌گفتند. شوش یا شوشن نام همهٔ گیاهان تیره سنبل و زنبق و نرگس و اسپرغم به‌شمار می‌رود. شوش در قرون وسطی آباد و مرکزی بزرگ برای خوزستان بوده‌است که در آن روزگار چندین شهر، آبادی و حومه داشته و در آن شهر قلعه‌ای محکم و قدیمی، بازارهایی با شکوه و مسجدی با ستون‌های گرد وجود داشته‌اند. این شهر به داشتن منسوجات ابریشمی خام، ترنج، انار و نیشکر معروف بوده‌است. آرامگاه دانیال نبی در شهر شوش واقع گردیده‌است شوش در دوره ساسانیان و دوره اسلامی نیز مدت‌ها از شهرهای پرجمعیت و پررونق بود، هنگامی که مرکز خوزستان به شوشتر منتقل شد شوش کم‌کم‌اهمیت خود را از دست داد. در طبقات پایین‌تر این شهر آثاری بدست آمده که باستان شناسان آن‌ها را مربوط به ۸ هزار سال پیش می‌دانند. دشت شمال چین
شهرهای مهم آن پکن، جینان، شیجیاژوانگ، تانگشان، تیانجین، شوژو و ژنگژو هستند. جغرافیای تاریخی سنگسر
اولی به‌عنوان سر حد و مرز سرزمین سکه‌ها (سکاها) و دومی به نام قلعه و بلندی (رأس) سرزمین آنان نامیده شده و به همین صورت در کتابهای تاریخی و جغرافیایی به فارسی (سکسر) و به عربی (سگسر) رأس الکلب ثبت و ضبط شده‌است، به نظر می‌رسد که گروهی از این قوم به این ناحیه مهاجرت نموده باشند زیرا کتزباس می‌نویسد: «سکاها از طرف گرگان به خراسان آمده‌اند». بنابراین موافق عقیدهٔ مورخان یونانی پارتیها هم که دولت بزرگ و مقتدر اشکانی را در ایران تشکیل داده‌اند (۲۵۰ قبل از میلاد) سکائی بوده‌اند، و با در نظر گرفتن متصرفات اولیه اشکانیان که پایتخت آنها شهر صددروازه در آخرین نقطه مرز غربی مستملکات آنان قرار داشته و شهرستان سمنان آخرین شهر سر حدی مغرب متصرفات دولت پارت قبل از پیشروی به سوی مغرب در تواریخ ثبت شده‌است. اطلاق رأس الکلب به سر حد غربی سمنان یعنی لاسگرد یا سرخه طبیعی و درست به نظر می‌رسد. نصیرالدین همایون
در حالی که همایون موفق به محافظت از آگرا در برابر شیر شاه شده بود، دومین شهر امپراتوری، گائور پایتخت «ولایت بنگال» شد، غارت شد. سربازان همایون هنگام تلاش برای گرفتن چونار، قلعه ای که پسر شیر شاه اشغال کرده بود، کار را به تأخیر انداختند تا نیروهای خود را دربرابر حمله از عقب محافظت کنند. ذخیره غلات در گائوری، بزرگترین انبار در امپراتوری، تخلیه شد و همایون وقتی آنجا حاضر شد جاده‌های پر از اجساد را نظاره کرد. ثروت عظیم بنگال تخلیه شده و به شرق برده شده بود و به شاه شاه یک خسارت جنگی قابل توجهی وارد کرد. دودمان شانگ
ارزشمندترین یافته‌های باستان‌شناسی دوره‌ی شانگ اشیایی مفرغی هستند که بیشتر برای کاربردهای تشریفاتی ساخته شده‌بودند. شاه بر تولید مفرغ نظارت می‌کرد و مقدار اشیای مفرغی پیداشده نشان می‌دهد این صنعت صنعتی بزرگ بوده و تعداد زیادی از صنعت‌کاران ماهر را به کار می‌گرفته‌است. چشم‌انداز باستان‌شناسی ساسانی منطقه فارس
این سازه‌ها، کاخ‌ها و شهرها به اوائل و اواخر دوره شاهنشاهی ساسانی، که از ۲۲۴ تا ۶۵۸ بعد از میلاد، در سراسر این منطقه گسترش یافت، مربوط می‌شوند. این سایت‌ها شامل، شهر گور، پایتخت ساخته شده توسط بنیان‌گذار سلسله، اردشیر بابکان، بیشاپور، شهر و سازه معماری جانشینش، شاپور یکم و سروستان، کاخ بهرام پنجم پانزدهمین شاه ساسانی می‌شوند. چشم‌انداز باستان‌شناسی نشان‌گر بهره‌برداری بهینه از توپوگرافی طبیعی منطقه و شاهدی بر تأثیر سنت‌های فرهنگی هخامنشی و اشکانی و هنر رومی که خود تأثیر قابل توجهی بر معماری و سبک‌های هنری عصر اسلامی داشتند. سایر آثار شامل پیکره شاپور یکم (غار شاپور)، کاخ اردشیر بابکان، قلعه دختر، سنگ‌نگاره پادشاهی اردشیر بابکان و نقش برجسته پیروزی اردشیر بر اردوان می‌شوند. گردشگری در چین
دیوار بزرگ چین محبوبترین جاذیهٔ گردشگری این کشور است و علاوه بر آن، شهر ممنوعه، مرکز قدرت امپراتوری چین در پکن و لشکر سفالین آرامگاه چین شی هوان، بنیان‌گذار دودمان چین در شی‌آن از دیگر جاهای مورد توجه گردشگران هستند. زو یی
زو یی(چینی:祖乙) زاده شده با نام زی تینگ(چینی:子滕) شاهی بود از شاهان دودمان شانگ در چین؛ چنان که سیما کیان نویسنده و تاریخنگار هان در کتاب شیجی نگاشته است، او سیزدهمین شاهان شانگ بود که پس از مرگ پدرش هه دان جیا(چینی:河亶甲) در سال جیسی(چینی:己巳) در تختگاه شیانگ(چینی: 相) به شاهی نست. در سال نخست فرمانروایی اش، پایتخت را به گینگ(چینی:耿) تغییر داد و در آن جا جشنی گرفت و زویی را نوشت. سال دیگر، پایتختش را دوباره به بی(چینی:庇) و کاخش در آنجا شش سال بعد، آماده شد. جیا گو ون ها(کتیبه‌های نوشته شده بر لاک لاک پشتها و استخوانها)، او را دوازدهمین شاه شانگ دانسته که پس از جیان جیا(چینی: 戔錢) با نام پس از مرگ شیا یی فرمانروایی کرد.(چینی:下乙) ارشاک
اَرشاک یا آساک؛ اساک. [اَس ْ سا] (اِخ) شهری در ایالت استائوئن که آتشکدهٔ مهمی بدانجا بود و ارشک مؤسس سلسلهٔ اشکانی در حضور آن بتخت شاهنشاهی نشست و هوفمان حدس زده‌است که آن آتشکده نسبتی با آتشکده آذربرزین‌مهر دارد. (ایران در زمان ساسانیان ترجمهٔ یاسمی ص ۱۰۷). بعضی این شهر را قبل از تسخیر شهر صددروازه یابنای دارا پایتخت اشکانیان می‌دانند و آنرا با قوچان مطابقت می‌دهند. (ایران باستان ص ۲۶۴۲). به روایتی دیگر اَرشاک یک شهر باستانی در قوچان خراسان رضوی که از ۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح یکی از پایتخت‌های اشکانیان بود. بسیاری از پادشاهان اشکانی همچون اشک اول از این شهر به عنوان پایتخت استفاده کردند. محل دقیق این شهر باستانی نزدیک قوچان در شمال دره رود اترک قرار دارد. در حال حاضر در شمال رودخانه اترک روستاهای مزرج، فخرآباد و آق کاریز قرار دارد که در روستای مزرج آثاری از ویرانه‌های شهری باستانی قرار دارد و تا حدود ۴۰ سال قبل اهالی از خرابه‌های باقی‌مانده اشیای عتیقه و زیر خاکی استخراج می‌کردند و احتمالاً با کاوش‌های درست و دقیق به اطلاعات ذیقیمتی از تاریخ دوران اشکانیان دست خواهیم یافت. نام این شهر (اَرشاک)، برگرفته از نام نخستین پادشاه اشکانیان و کسی که این شهر را بنا نهاده‌است، اَرْشَک (یا اَشک) که به اشتباه برخی به آن اَرَشک می‌گویند، گرفته شده‌است. گندی‌شاپور (شهر)
گُندی شاهپور، گُندی شاپور، جُندی شاپور، وندوی شاپور، وندو شاور و به سریانی بت لاپاط یکی از مهمترین شهرهای دوره ساسانی بود که توسط شاهپور یکم ایجاد گردید. جندی شاپور از همان بدو تأسیس به تدریج به صورت یکی از مراکز علمی و پزشکی جهان آن روز درآمد و بنا بگفتهٔ تاریخ‌نویسان شاپور دستور داده بود تعداد زیادی از کتاب‌های طب یونانی را به زبان پهلوی ترجمه و در آنجا نگهداری کنند، خسرو انوشیروان در این شهر بیمارستان بزرگی ساخت و بر توسعهٔ دانشکدهٔ پزشکی آن افزود. در مورد مکان دقیق این شهر اختلاف نظر وجود دارد اما به نظر می‌رسد جندی‌شاپور در محدوده میان شهرهای شوشتر، شوش و دزفول قرار داشته‌است. شهرهای ساسانی
گندی شاپور یکی از مهمترین شهرهایی بود که توسط شاپور یکم ایجاد گردید. معروف‌است که وی پس از غلبه بر والرین و ویران ساختن انتاکیه اسیران رومی را در این محل اسکان داد و نام آنرا وه اندیوک شاپور به معنی به از انتاکیه شاپور نامید. تاشکند
پیش از اینکه دین اسلام در میانه‌های قرن هشتم میلادی به آسیای‌میانه برسد، تاشکند دارای فرهنگ سغدی (ایرانی) بود. بعد از اینکه چنگیزخان آن را در ١٢١٩ میلادی از بن ویران نمود، به دلیل قرار گرفتن این شهر در مسیر جادهٔ ابریشم خیلی زود بازسازی‌شده و رشد کرد. پیش از اینکه تحت کنترل خانات خوقند بیاید، در قرن هجدهم و نوزدهم به دولت شهر تاشکند (تأسیس ١٧٨۴) تبدیل گردید. امپراطوری روسیه تاشکند را در ۱۸۶۵ میلادی تصرف کرد و آنرا پایتخت ترکستان روس نمود. در دوران تسلط شوروی شهر شاهد رشد سریع و ازدیاد جمعیت بسیاری بوده که چهارمین شهر بزرگ اتحاد شوروی، بعد از مسکو، لنین‌گراد و کیف بشمار می‌رفت. کاشغر
شاپور ساسانی در کتیبه کعبه زرتشت، در آنجا که گستره مرزهای امپراتوری خود را ترسیم می‌کند، از کاشغر نیز در کنار سغد، چاچ و ابرشهر که مرکز آن نسا بوده‌است، در شمار شهرهای قلمرو خود نام می‌برد. گویا شاپور کسی از دودمان ساسانی را به فرمانروایی کاشغر نگماشته بود و شاه کوشانی به استقلال در آن سامان فرمان می‌راند و تنها خراج‌گزار شاه ایران بود. کاشغر نخستین بار در دورهٔ فرمانروایی سلسلهٔ هان به حکومت چین پیوست. مرو
مرو شایگان یکی از چهار شهر قدیم خراسان بود که زمانی پایتخت این استان بوده‌است سه شهر دیگر خراسان نیشابور و بلخ و هرات بود. شهر مرو بواسطهٔ نزدیکی به خوارزم و ماوراءالنهر از یک طرف و اتصال آن به سرخس و نیشابور از طرف دیگر از نظر نظامی و تجاری موقعیتی خاص داشته‌است به همین جهت در زمان ساسانیان و در دورهٔ تسلط اعراب تا زمان مأمون همیشه این شهر پایتخت خراسان بوده‌است. طاهریان مرکز خراسان را به نیشابور انتقال دادند. چونگ‌کینگ
چونگ‌چینگ شهری است در غرب کشور چین. این شهر یکی از چهار شهر بزرگ چین است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۸ میلادی برابر ۴٬۴۰۶٬۷۸۸ نفر تخمین زده شده‌است. در زمان جنگ جهانی دوم این شهر به طور موقت پایتخت چین بود. چنگدو
چنگدو میزبان صنایع و بازارهای مهم و کلیدی در چین است. استان سیچوآن و شهر چنگدو از دیرباز پایتخت طب سنتی چینی بوده‌اند. این شهر همچنین به عنوان بنیانگذار صنایع الکترونیک و فناوری اطلاعات ملی در کشور شناخته می‌شود. شرکت‌های چندملیتی زیادی مانند اینتل، آی‌بی‌ام، نوکیا، آلکاتل، موتورولا، ساپ و مایکروسافت در این شهر مشغول به فعالیت هستند.