غار علیصدر در کدام استان قرار دارد؟
غار علی‌صدر
غار علی‌صدر یکی از غارهای تالابی ایران و از معدود غارهای آبی جهان است. علی‌صدر همچنین دارای طولانی‌ترین مسیر قایقرانی درون غار در جهان است.این غار در ارتفاعات ساری قیه نزدیک روستای علی‌صدر شهرستان کبودراهنگ در استان همدان واقع شده‌است. ارتفاع غار از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است. محوطه غار دالان‌های پیچ در پیچ و دهلیزهای متعددی دارد. غار به طول ۱۱ کیلومتر می‌باشد که به علت صعب العبور بودن مسیر ۳ کیلومتر آن کشف شده‌است. از مجموعه رشته آبها، دریاچه بزرگی در درون غار به وجود آمده و از این رو نفوذ به ژرفای غار تنها با قایق میسر است. غار علی‌صدر یکی از دیدنی‌های جهانگردی استان همدان است. غارهای معروف جهان
غار علی‌صدر در استان همدان و در 60 کیلومتری شمال غربی همدان واقع شده. غار علی‌صدر
دهانهٔ اصلی غار علی‌صدر در روستای علی‌صدر که مربوط به شهرستان کبودرآهنگ است، قرار دارد. همچنین این غار در فاصله ۷۰ کیلومتری شمال غربی همدان در کوه‌های زاگرس مطابق طول جغرافیایی ۱۵٫۳ درجه و ۳۵٫۱۸ درجه و عرض جغرافیایی ۱۸٫۸ درجه و ۴۸ درجه و ارتفاع ۱۹۸۰ متر از سطح دریا واقع شده‌است. این منطقه دارای آب و هوای کوهستانی است و میزان متوسط بارش سالانه ۳۰۰ میلی‌لیتر است. رشته علی‌صدر قسمتی از واحدهای شکل گرفته در غرب ایران موسوم به تشکیلات متعلق به دوران ژوراسیک است و با رشته‌های متناوب از شیستها و سنگ‌های شنی در لا به لای پایه آن و یک رشته از ترکیبات آهکی که مثل خاک رس خاکستری تیره بوده و به صورت لایه‌های نازک روی شیستها قرار گرفته و یک لایه سبک‌تر از کریستال‌های آهکی در بالا قرار گرفته‌است که محصول تغییراتی است که ناشی از حرارت و فشار بالا مربوط به فعالیت‌های آتشفشانی در غرب رشته کوه علیصدر است. رشته علیصدر به خودی خود چینه‌ای (قسمتی که از روی زمین بالا آمده باشد) از یک طاقدیس بزرگ است که محور اصلی اش در جهت شمال به جنوب است. زاویه قرارگیری لایه‌ها در غار علی‌صدر و نواحی مجاور آن در حدود ۴۰ الی ۴۵ درجه‌است. طول رشته علی‌صدر حدود دو کیلومتر است. بیشترین ارتفاع رشته ۲۱۸۰ متر است و ارتفاع در محل دهنه ورودی که در شمال رشته علیصدر قرار گرفته ۱۹۸۰ متر است.
غار اسکندری
غار اسکندری مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - هزاره سوم قبل از میلاد - دوره ایلخانی است و در شهرستان پل‌دختر، بخش مرکزی، دهستان جایدر، روستای چم مهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار کوه‌کمر علی‌آبادملک
اشکفت کوه کمر علی‌آباد ملک مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان ارسنجان، بخش مرکزی، شرق دهستان علی‌آباد ملک، ۵۰۰ متری قبرستان قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بوزیر (غار)
در نتیجه کاوش‌های باستان شناختی انجام شده در ۱۹۸۵، چند غار، از جمله غار بوزیر در فاصله ۹ کیلومتری بزرگراه لریک به بوزیر کشف شد. این غار که در کرانه چپ رود «زوواندچای» قرار گرفته‌است، با روستای هم‌نامش ۳ کیلومتر فاصله دارد. غار بوزیر با ۱۲ متر طول، ۵–۶ متر عرض و ۲٫۵ متر ارتفاع (از سطح رسوبات) روی اوج کوه‌های تالش واقع است. داخل غار تعدادی سنگ بزرگی وجود دارد، که قبل از شروع حفاری‌ها از سقف پایین ریخته بودند. گل‌تپه (کبودرآهنگ)
گُل‌تپه یکی از شهرهای استان همدان ایران است.این شهر در جنوب غربی شهرستان کبودراهنگ قرار دارد. از جاذبه های گردشگری این بخش، غار علیصدر می باشد که معروفترین غار ایران است.زبان ساکنان این شهر ترکی آذربایجانی است نام گل تپه از «کول تپه» گرفته شده‌است اهالی شهر بر این باورند که در زمان‌های خیلی دور آتشکده ای وجود داشته است که خاکستر آن در اطراف این روستا به صورت تپه ای تلمبار می شده است،و در زبان ترکی کول به معنای خاکستر می باشد همین امر موجب شهرت این شهر به «کول تپه» شده است و آثار باستانی این آتشکده نیز در این شهر به جا مانده است. هنوز هم برخی اهالی از این نام استفاده می‌کنند. شهر گل تپه مرکز بخش گل تپه می‌باشد. غار دریوار
غار دریوار مربوط به عصر مس و سنگ - مفرغ است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بیونیج، روستای آسیاب تنوره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار پاچه
غار پاچه در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۲/۵ کیلومتری شمال غربی روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار آقجلو (۱)
غار آقجلو (۱) مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، بخش زرقان، دهستان رحمت آباد، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای اقجلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار کاوات
این غار در رشته‌کوه شاهو در شمال درهٔ غار قوری‌قلعه از توابع جوانرود قرار دارد. دهانه غار در ارتفاع ۱۶۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد و ابعاد آن ۸×۱۵ متر است که با شیب تندی، یک محوطة بزرگ به طول و عرض ۷۰×۱۱۵ و ارتفاع تقریبی ۶۱ تا ۸۰ متر را تشکیل می‌دهد. در انتهای این محوطة بزرگ، شاخة اصلی غار، با دهانه کوچکتری شروع شده و از قسمت چپ شاخة اصلی، نهر کوچکی به اعماق سنگ‌ها فرو می‌ریزد. پس از ۴۰ متر پیشروی، برکه آبی به طول ۱۵ متر و عمق ۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که در بعضی جاها، عمق آن به ۱/۵ متر می‌رسد. در این قسمت، غار به دو شاخه تقسیم می‌شود. شاخه سمت چپ، بیش از ۸ متر عمق ندارد، ولی شاخه سمت راست حفره و مخزن آب زیرزمینی دارد. پس از گذشتن از این آب، برکه آب دیگری وجود دارد که ۶۰ متر طول و ۲۰ متر عرض دارد و سقف آن در انتهای آب محو می‌شود. غار پنجعلی
غار پنجعلی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ساوجبلاغ، بخش طالقان، روستای میناوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار سرآسیابان
غار سرآسیابان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان زرده، ۷۵۰ متری شمال شرقی روستای شالان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار حاجی‌آباد شماره ۱
۵کیلومتر از نقش رستم به طرف ده حاجی‌آباد غاری به نام غار حاجی‌آباد وجود داردکه بر بدنه شمالی آن در دو طاقچه کتیبه‌ای بخط پهلوی در زمان شاپور اول نقش بسته است. مضمون این نبشته شرح تیراندازی شاه با حضور امرا و روسای قبایل و بزرگان دربار می‌باشد. در گوشهٔ این غار راه باریکی به داخل کوه می‌رود که به محوطه‌ای می‌رسد که به نام مقبرهٔ شیخ علی معروف است. غار خارزار
اشکفت خارزار در شهرستان خرم‌آباد، بخش مرکزی، دهستان کرگاه شرقی، ر وستاس خارزار آبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار شیری
اشکفت شیری مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، بخش مرکزی، دهستان لیشتر، روستای اشکفت شیری، ۱ کیلومتری شرق روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار زرین
این غار در زنجان ۷۵ کیلومتری جنوب قیدار در روستای قیاسکندی و در طول غارهای کتله خور و علیصدر است. قلعه علی‌آباد
قلعه علی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار سوراخ شول
غار سوراخ شول مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، دهستان بند امیر، ۱/۷ کیلومتری شمال روستای شول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار موسوم به شیخ علی
غار موسوم به شیخ علی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، ۶۰۰ متریتری حاجی‌آباد، شمال غربی استخر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار طرنگ
این غار در فاصله ۷۰ کیلومتری جنوب شهر بافت در استان کرمان واقع است و با وجود امامزاده و دو سد خاکی و برج کردبستان و دریاچه‌های متعدد و چنار کهنسال آن و رودخانه زیبا این منطقه کمتر مورد توجه قرار گرفته‌است. تا کنون دو فیلم مستند توسط فرهنگ خاتمی در سال‌های ۱۳۶۵ پس از کشف و ۱۳۹۰ بیست و پنج سال پس از کشف تهیه و کارگردانی شده‌است. غار اشکفت گر
غار اشکفت گر مربوط به عصر مس - عصر آهن - دوره سلجوقیان است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، ۱/۶ کیلومتری دهستان ارمو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دهدشت
غار نزل در شهرستان چرام واقع در استان کهگیلویه وبویراحمد که در ۴۵ کیلومتری جاده دهدشت یاسوج در پشت کوه نور در منطقه سردسیری جوی خانه که محل ییلاق عشایر ایل نوئی از ایلات بزرگ و تاریخی استان کهگیلویه است واقع شده‌است. در سالهای گذشته تعدادی از غارنوردان ادعا داشته‌اند که توانسته‌اند به قسمتهایی از این غار ناشناخته ورود کنند و پس از ۱۶ ساعت تلاش در نهایت تا عمق حدود ۲۱۰ متری پیشروی داشتند. غار لعل‌آباد
غار لعل آباد مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۸۰۰ متری شمال روستای لعل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قیژه‌لان
غار قیژه‌لان (به کُردی: مه‌ڕ قیژه‌ڵان) نام غاری است در ارتفاع ۲۸۰۰ متر از سطح دریا در کوه پراو، در دوازده کیلومتری شمال‌شرق شهر کرمانشاه که در میان کوه طاق بستان و کوه بیستون در قسمت انتهایی کوهستان پرآو در منطقه‌ای دورافتاده از این کوهستان قرار دارد. غار قیژه‌لان هم‌اکنون پس از غار جوجار دومین غار عمیق ایران محسوب می‌شود. این غار در سال ۱۳۹۶ توسط تیمی متشکل از غارنوردان ایرانی از استان کرمانشاه به همراه غارنوردان ایتالیایی شناسایی شده‌است. غار خونیک
غار خونیک یکی از غارهای شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی واقع شده‌است. این غار در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۹۲ در فهرست آثار ملی قرار گرفته‌است. غار سروره
غار سروره مربوط به میان سنگی - دوره نوسنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش ویسیان، دهستان شوراب، روستای غلامان سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. استان کربلا
استان کربلا نام یکی از استان‌های هجده‌گانه کشور عراق است. مرکز آن شهر کربلا است. فاصله کربلا تا بغداد ۹۷ کیلومتر است. استان کربلا سه شهرستان به نام‌های کربلا، سده الهندیه و عین تمر دارد. از آثار باستانی کربلا می‌توان از دژ الاخیضر نام برد که در فاصله ۴۸ کیلومتری جنوب شهر کربلا و در فاصله ۱۵۰ کیلومتری بغداد و بر سر راه قدیم حلب - بصره واقع شده‌است غارهای «الطار» که در فاصله سی کیلومتری جنوب شهر کربلا واقع شده و شامل ۴۰۰ غار باستانی است. منطقه باستانی الاقیصر که در فاصه ده کیلومتری شمال غربی دژ الاخیضر قرار دارد و بالاخره قصر شمعون که در شهرستان عین تمر واقع شده‌است. غار سلیمان
غار سلیمان، در غرب شهر شیروان و در نزدیکی روستای قشلاق کاوه و در کنار کوه پیکان در استان خراسان شمالی واقع شده‌است. این غار دارای دهانه وسیع و سقفی از سنگ یکپارچه به طول ۲۵ و عرض ۶ متر است. در انتهای آن سقف و کف غار به هم می‌رسد و در طرف شرق آن حفره‌های وجود دارد. طول این غار ۵۰ متر است و از نوع غارهای خشک می‌باشد. غار ولی گشنه رود
غار ولی گشنه رود در نزدیکی روستای گشنه رود قرار گرفته و از همین جهت با نام این روستای خوش آب و هوا از توابع بخش رودبار شهرستان، نامیده می‌شود. این غار بر اثر حل شدن سنگ‌های آهکی سازند روته تشکیل شده، حدود ۲۵۰ میلیون سال از زمان تشکیل آن گذشته و به عبارتی مربوط به دوره پرمین و اواخر دوره اول زمین‌شناسی؛ دیرینه‌زیستی، است. غار علی شیخ
در فصل تابستان هوای داخل غار از بیرون معمولاً ۱۵ درجه خنک تر است و در زمستان برعکس. درون غار محل تجمع خفاشها است. داخل غار سفال‌های شکسته‌ای مربوط به دوران کهن اسلامی دیده می‌شود. پس از طی ۲۵۰ متر با استفاده از نردبان طنابی به پایین بروید و مقدار ۳۰ قدم به علت تنگی معبر اگر سینه خیز حرکت کنید، به تالار کوچکی که سقف آن از استالاکتیت است خواهید رسید. تالارهای سنگی و قندیل‌های سنگی از جذابیت‌های فوق العاده این غار است. این غار طولانی‌ترین غار آذربایجان غربی است. این غار به علت سختی مسیر عبور فقط برای کوهنوردان و افراد خاص متأسفانه جذابیت داشته و خانواده‌ها استقبال چندانی برای بازدید از آن از خود نشان نمی‌دهند. غار دربند (مهدی‌شهر)
غار دربند در دامنه‌های جنوبی بخش میانی رشته کوه البرز در ارتفاعات دربند، در کمرکش کوه لهرد، غار دربند یکی از بزرگترین غارهای آهکی ایران به‌شمار می‌رود که در گذشته محل سکونت انسان بوده‌است. گورستان علی‌آباد
قبرستان علی‌آباد مربوط به دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان شیراز، بخش کوار، دهستان فرمشکان، ابتدای روستای علی‌آباد، سمت چپ جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. غار علی‌صدر
خرید اینترنتی بلیت غار علیصدر غار دولت‌آباد
غار دولت‌آباد مربوط به دوران پارینه‌سنگی است و در شهرستان مرودشت، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قباد
غار قباد، غار آهکی است و در دو شعبه اصلی با طول ۱۲۰ متر و با حفره‌های جانبی است. مسیر این غار از قوچان به سوی روستای شیخ کاتلو واقع است. این غار در سال ۱۳۶۹ توسط کوهنوردان شیروان کشف شده‌است. غار علی‌صدر
همانگونه که گفته شد، اهالی روستا از این غار به عنوان مخزن و «سد» استفاده می‌کرده‌اند. از طرف دیگر، در بنچاقها و اسناد روستا، نام ده «علی سد»، ولی در شناسنامه‌های اهالی، «علی سرد» ذکر شده. در زمان احداث جاده برای روستا در سال ۱۳۵۰، پیمانکار مجری در تابلوی راهنمای پروژه نام جاده را «علیصدر» نوشت و از آن زمان به بعد، این نام برای روستا و غار مصطلح شد. با اینکه مردم امروزه اسم این غار را «علی صدر» می‌نامند، ولی در اصل اسم این غار به دلیل آبی که در آن وجود دارد و جزو آب‌های سرد است، «علی سرد» می‌باشد. غار کتله‌خور
ساختمان در زیر کوه کتله خور قرار گرفته و از پایین دست دهانه آن رود شور که از شعبات فرعی قزل‌اوزن است جاری است. غار در منطقه مستطیل شکلی به ابعاد ۲۰۰۰×۱۵۰۰ متر به‌وجود آمده‌است. در محل یادشده عملکرد هوازدگی مکانیکی و نیروهای درونی به کمک یکدیگر تعدادی ترک یا گسل متقاطع را در محدوده داخلی این فضا به وجود آورده و به دلیل فراهم شدن سایر شرایط، فرایند غارزایی شروع شده‌است. دهانه غار در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و اختلاف ارتفاع آن با ارتفاع چشمه‌ای که آبهای فرورو حاصل از ریزش جوی غار را خارج می‌کند و به رود شور می‌ریزد، ۵۰ متر است. غار فارسان
غار فارسان در 10 کیلومتری شمال غرب شهرخضری محفل ادیبان و بزرگانی مانند شیخ محمدعلی قطب خضری و2 کیلومتری شمال روستای ثغوری بر دامنه جنوبی یک کوه بزرگ با سه دهنه واقع شده است. یکی از این غارها که بزرگترین آنها بوده در گذشته‌های دور فرو ریخته و از آن تنها یک هلال پل مانند باقی مانده است. در سمت چپ این دهانه پل مانند غار دیگری وجود دارد که دارای فضای وسیع و دهلیزهای فرعی متعدد است .این غارها دارای لایه‌های باستانی قابل کاوش می‌باشد سفالهای پراکنده اکثراً مربوط به دوره سلجوقی است و سفالهای صدر اسلام دوره تاریخی و پیش از تاریخ نیزدر میان آنها دیده می‌شود. این غارها از دوره میان سنگی مورد توجه انسان بوده و از آن بعنوان سکونت گاه امن استفاده می‌شده است .غار فارسان علاوه بر دیدگاه باستان‌شناسی، به لحاظ دارا بودن پل سنگی طبیعی حائز اهمیت می‌باشد. غار گلجیک
این غار در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زنجان، در ارتفاعات مشرف به روستاهای «گلجیک» ، «آقبلاغ زنجان» و «» ، از توابع شهرستان زنجان واقع شده‌است و در حال حاضر، راه سواره‌رو ندارد و راه آن را باید پیاده نمود. دره آل
دهانه غار در ارتفاع ۱۴۵۸ متری از سطح دریا در سمت شرقی رودخانه و در مختصات ۳۶٫۶۷۱۰۸ شمالی و ۵۹٫۶۷۷۱۰ شرقی است. خوشبختانه چون دهانه غار بسیار کوچک و در جهت شمال و جنوب است، تا فاصله ۱۰ متری دهانه غار قابل دیدن نیست و علی‌رغم حضور خیل مردم در روزهای تعطیل در دره بین روستاهای کارده و آل، غار از گزند رهگذران در امان مانده است! مجموع طول مسیرهای اصلی و فرعی اندازه‌گیری شده تاکنون برابر با ۴۲۵ متر است که تقریباً برابر با غار بزرگ مغان می‌باشد. هرچند تفاوت این دو غار در این است که مغان به صورت یک مسیر طولی بدون انشعاب و فرعی است ولی غار کارده به صورت ده‌ها راه فرعی و اصلی در هم پیچیده است. غار مرخداداد
غار مرخداداد مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانه‌است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱/۲ کیلومتری جنوب غربی روستای الیاسوند سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار جفریز
غار جفریز یا چشم سبز، در ارتفاع ۲۹۰۰ متری از سطح دریا در روستای جفریز گوغر از توابع شهرستان بافت استان کرمان واقع شده‌است. این غار چندین دهانه مختلف دارد و بسیار عمیق بوده و در آن آب جاری است. غار عباس‌آباد (قزوین)
به فاصله ۵۵ کیلومتری شهر قزوین قرار گرفته‌است. از "آبگرم" به سوی قزوین و در سمت راست جاده و بعد از حدود ۴ کیلومتر، کوهی منفرد به ارتفاع حدود ۳۰۰ متر از زمینهای اطراف قرار دارد. غارهای عباس‌آباد در این کوه زایش یافتهاند. دهانه‌های غارها مشرف به رودخانه خَرِّه رود (رود گلین) و در ارتفاع ۱۵۵۰ متری سطح دریا قرار دارند. دهانه‌ها حدود ۲۰۰ متر از یکدیگر فاصله دارند. مختصات این غارها عبارتند از: ۳۵/۴۱/۴۳ درجه عرض شمالی و ۴۹/۱۸/۱۰ طول شرقی. غار قدمگاه
غار قدمگاه یکی از غارهای تاریخی استان آذربایجان شرقی است که در شهرستان آذرشهر واقع شده‌است. این غار در نزدیکی روستای قدمگاه واقع در جنوب شهر آذرشهر قرار گرفته‌است. قدمت آن به‌طور دقیق مشخص نشده‌است؛ ولی به دورهٔ پیش از اسلام نسبت می‌دهند. غار کلماکره
غار کَلْماکَره یک غار با اهمیت تاریخی در استان لرستان در غرب ایران است. این غار در شهرستان پلدختر در استان لرستان واقع شده‌است. در غار کلماکره آثار زیادی از ایران باستان به دست آمد که به دلیل بی‌تدبیری مسئولان همگی از کشور خارج گردید. کاسه‌های ماهی بادامی این غار بسیار معروف می‌باشد. تکوک‌های بسیار نفیسی از این خزانه ایران باستان به خارج از کشور قاچاق شد. گفته می‌شود که این خزانه یکی از مهم‌ترین خزائن دولت‌های ایران باستان مانند هخامنشیان و ساسانیان بوده‌است. معنی واژه کلماکره به زبان محلی به معنی جایگاه بز (کل کوهی) و انجیر است. غار یخ‌مراد
غار یخ مراد در آزادبر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، ۴ کیلومتری جنوب گچسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شهرستان سوادکوه
غارهای مهم دیگر سوادکوه عبارتند از: در چرات در دهستان ولوپی در غرب منطقه سوادکوه که به سرخ غار نیز معروف است. فاصله زمانی این غار با دامنه کوه لی‌پشت تقریباً یک ساعت می‌باشد و قسمت پایانی راه مذکور بسیار دشوار و سخت‌گذر است. ورودی غار رو به شمال و سقف طاق مانند غار با آثار زیبایی طبیعی حاصل از چکیدن آب و مواد معدنی شبیه سنگ مرمر بسیار دینی است. در زنگیان در دهستان ولوپی که ۱ کیلومتر عمق دارد و به خاطر ریزش آب آهک دارای مناظر زیبایی از استالاگمیت می‌باشد. برخی عقیده دارند که این غار در زمان حمله مغولان به عنوان زندان به‌کار می‌رفته‌است. این غار در جانب شرقی جاده سوادکوه و روبروی پادگان دوآب واقع گردیده‌است، در روایات غیرمکتوب برجای مانده از دوران قدیم در میان بومیان آمده‌است که در زمان حمله مغولان دو برادر از حکام منطقه به نام سوت‌شاه و فیروزشاه به این غار پناه برده‌اند. در طی مدت پناهندگی مغولان نهر آب منطقه که از بائیکلا سرچشمه گرفته و به طرف غار بود را مسدود کرده و همراهان حکام مذکور بر اثر تشنگی و گرسنگی از بین رفتند. در این میان فیروزشاه به غار دیوخانه که در مقابل سرچشک واقع شده پناه برده و از راه داخل غار به منطقه کمرپشت و فیروزکوه فرار کرد. در مدخل ورودی غار سوت‌شاه آثار پلکانی که با آهک و ساروج درست شده باقی مانده‌است. غار گل زرد
غار گل زرد غاری‌ست رودخانه‌ای در در دامنه جنوب شرقی قله ۳۷۰۶ متری گل زرد که از مجموعه قله‌های ناظر بر کوه دماوند است. این غار که در استان مازندران، در منطقه پلور و در مراتع شمالی روستای منظریه قرار دارد، از معدود غارهای طبیعی موجود در این منطقه‌است. سطح درون غار از کربنات کلسیم پوشیده شده و درون آن چندین حوضچه آب سرد وجود دارد. عمق برخی از این حوضچه‌ها به ۴ متر می‌رسد. گل زرد از غارهای فعال آهکی است و زایش انواع «سازندهای آهکی» در آن ادامه دارد. آب‌های زیرزمینی در تمام سال در این غار جریان دارند. هر ساله گردشگران داخلی و خارجی از این غار بازدید می‌کنند. غار کبوتران
غار کبوتران در شمال شهرستان فریدونشهر قرار دارد. غار علی شیخ
غار در تشکیلات آهکی منطقه به وجود آمده و دارای دو دهانه ورودی است که هر دو ورودی در دامنه کوه قرار دارند و مسیر ورودی یکی از دهانه ها شیب بندی و پلکان گذاری شده است. استان زنجان
غارهای استان عبارت‌اند از غار کتله خور و گلجیک و غار خرمنه سر. غار کتله خور که از همه این‌ها دیدنی تر و بزرگ‌تر است و یکی از پدیده‌های طبیعی بسیار زیبای ایران محسوب می‌شود در ۸۰ کیلومتری جنوب خدابنده قرار گرفته‌است. این غار از سه طبقه تشکیل شده و دارای تونل‌های فرعی و استالاکتیت و استالاگمیت‌ها و ستون‌های بسیار در گذرگاه‌های اصلی است و قندیل‌های مخروطی آویزان از سقف‌ها در اثر داشتن ناخالصی‌ها رنگ‌های متنوع به خود گرفته‌اند و آن‌ها که ترکیبات به همراه نداشته یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه‌ای بسیار شفاف مشاهده می‌شوند. غار یخ‌مراد
این غار در بالادست روستای کهنه‌ده در منطقهٔ گچسر و جاده چالوس واقع شده و از جاذبه‌های طبیعی استان البرز می‌باشد. دریچهٔ ورودی این غار در ارتفاعات کوه‌های منطقه واقع شده‌است و مسیر غار عموماً شیب‌دار و رو به پایین می‌باشد که نهایتاً با رسیدن به اعماق کوه، با چشمه‌های یخ‌زده در کف زمین و استالاکتیت‌های اسفنجی غار مواجه می‌شوید. ارتفاع این غار از سطح دریا در حدود ۲۶۴۰ متر می‌باشد و دهانهٔ این غار سه متر پهنا و هشت متر ارتفاع دارد. در ماه‌های اسفند و فروردین، قندیل‌های بسیار زیبای غار در بهترین وضعیت به سر می‌برند. غار حسین‌آباد
غار حسین‌آباد مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، دهستان بند امیر، ۲ کیلومتری غرب روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قلعه اراز
غار قلعه اراز مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، ۲ کیلومتری شمال شرق روستای دهگاه، واقع در سینه کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. غار حاجی حسین
اشکفت حاجی حسین مربوط به دوران پارینه‌سنگی و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش هخامنش، دهستان مادر سلیمان، روستای مبارک‌آباد، تنگ بلاغی، ۱۵۰ متری جنوب غرب پوزه دختر بر، غرب جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قوری‌قلا
غار قوری قلا (کردی: قوڕی قه‌ڵا) یا قوری قلعه، بزرگ‌ترین غار آبی خاورمیانه با پیشینهٔ ۶۵ میلیون سال است؛ که در استان کرمانشاه قرار دارد. این غار در ۲۵ کیلومتری شهر روانسر، در دامنه کوه شاهو و مشرف بر جاده روانسر - پاوه و در همسایگی روستایی به همین نام (قوری قلعه) جای گرفته‌است. غار گوسفند
غار گوسفند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کازرون، بخش مرکزی، روستای عموئی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قیژه‌لان
غار قیژه‌لان در منطقه‌ای قرار گرفته که بخشی از مردم ایل پایروند در استان کرمانشاه چند ماه از سال به عنوان چراگاه دام‌های خود در آنجا ساکن می‌شوند. شناسایی این غار نیز در حالی صورت گرفته‌است که عشایر منطقه از وجود آن خبر داشته‌اند. در سال ۱۳۹۶ تیمی از غارنوردان کشور ایتالیا با همراهی غارنوردان استان کرمانشاه که برای اکتشاف به کوهستان پراو رفته‌بودند، غار قیژه‌لان را شناسایی و نقشه‌برداری کردند. یکی از مردم ساکن در کوه از عشایر پایروند غار قیژه‌لان را که دهانهٔ آن پوشیده از برف بود به تیم غارنوردی معرفی کرده‌است. تیم مزبور در آن زمان تا عمق ۲۰۰ متری غار پیش‌روی کرد و به دلیل نیاز به وسایل بیشتر، مابقی اکتشاف را به زمان دیگری موکول کرد. غار جوجه
این اثر یکی از شگفت انگیزترین غارهای طبیعی شهرستان قائنات می‌باشد که دارای اهمیت باستان‌شناسی نیز می‌باشد. این غار در ۲۵ کیلومتری شرق قائن و ۳٫۵ کیلومتری روستای ورزگ واقع است. این غار بر خلاف اسم آن بزرگ‌ترین غار شناسایی شده در جنوب خراسان است. دهانه این غار در ارتفاع تقریبی ۸۰ متر از کف دره رو به شرق قرار دارد ابعاد دهانه غار ۲٫۳۰ در ۴ متر است ارتفاع غار در داخل به چهل متر نیز می‌رسد عمق غار صدها متر و عرض متوسط ان نیز ۲۰ متر است شیب غار به سمت پایین و در بقیه نقاط دارای شیب ۷۰ درجه می‌باشد آثار و بقایای سفالهایی مربوط به دوران تاریخی در ابتدای غار پراکنده‌است در ابتدای غار حوضی جانبی با مصالح سنگ و ساروج ساخته شده‌است. شکل داخلی غار بسیار چشم‌نواز است و متشکل از یک تالار اصلی است. تشکیلات زیبای بلوری و گل کلمی بر سطح دیواره‌ها و سطح کف مشاهده می‌شود در قسمت‌هایی از غار نیز تشکیلات زیبای آهکی استالاگمیت و استالاکتیت به طرز شگفت‌آوری مشاهده می‌شود. غار کله‌سنگ
غار کله‌سنگ در دامنه‌های شرقی و پائینی کوه‌های طالقان در ۵ کیلومتری شمال شرق روستاهای سوهان و آرتون در کوه کلِ سنگ واقع شده‌است که یکی از مهم‌ترین غارهای منطقه طالقان به‌شمار می‌آید. غار کمر زرد
غار کمر زرد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، روستای کمر زرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار علی‌صدر
زمین شناسان قدمت سنگ‌های این غار را به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین‌شناسی (۱۹۰–۱۳۶ میلیون سال قبل) نسبت می‌دهند. غار علی‌صدر
موفقیت عبدالله حاجیلو در توسعه و معرفی غار تا بحدی بود که شاه را نیز برای بازدید از غار در ۵ مهرماه ۱۳۵۵ ترغیب کرد که طی آن مقرر شد علاوه بر ارتباط برق سراسری به علیصدر و روستاهای اطراف و آسفالت راه‌های دسترسی به غار، نسبت به ایجاد مهمانسرای جهانگردی در ده علیصدر اقدام شود. غار زینگان
غار زینِگان غاری طبیعی است در بخش صالح‌آباد از توابع شهرستان مهران در استان ایلام ایران. غار علی‌صدر
علی‌رغم انتشار خبر این بازدید و بازدیدهای متعاقب، تا سال ۱۳۵۲ دهانه غار تنگ و در حدود ۵۰ سانتیمتر بود و دسترسی به داخل غار تنها توسط کوهنوردان حرفه‌ای ممکن بود؛ تا اینکه عبدالله حاجیلو که از سال ۱۳۴۱ ریاست هیئت کوهنوردی همدان را بر عهده داشت و از جلب توجه مقامات برای توسعه غار مأیوس شده بود، شخصاً دست به کار شد و با مقبولیتی که در شهر و استان داشت با کمک مردم محلی و استفاده از بازوی هیئت کوهنوردی و انجمن شهرستان و استان، سرانجام دهانه غار در اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ به عرض ۵ متر و ارتفاع ۳ متر باز شد. در سال بعد، با بتون‌ریزی قسمتی از کف غار، مسیر خشکی نیز برای راهپیمایی در غار ایجاد شد و سپس با تجهیز غار به چند قایق و نیز تأمین روشنایی داخل آن، در تاریخ ۴ خردادماه ۱۳۵۵، غار علیصدر به بهره‌برداری رسید و بلیطهای چاپ شده برای بازدید گردشگران تحویل اداره تربیت بدنی همدان گردید. غار کلهرود
غار کلهرود در حدود ۳۰ کیلومتری شمال مورچه خورت در جاده قدیم کاشان و در فاصله ۱۱۰ کیلومتری اصفهان قرار دارد . شهرستان خوشاب
این غار در ارتفاع ۱۶۰۰ متری در دامنه جنوب غربی کوه سفید دهستان طبس و در فاصله ۲ کیلومتری جنوب روستای رودسراب واقع شده‌است. ورودی اولیه این غار ۲۰/۴ در ۳۰/۴ می‌باشد که بلافاصله به مدخل اصلی به ابعاد ۵۰/۱ در ۳۰/۱ متر می‌رسیم. طول راهروی اصلی ۱۵ متر است که در انتها به یک دهلیز فرعی به ارتفاع ۵/۰ و عرض ۷/۰ متر با تمایل به سمت جنوب شرقی منتهی می‌گردد. به دلیل قرار گرفتن نامتوازن یک برجستگی سنگی در اطراف دهانة این مدخل ورود به آن بسیار مشکل است. این غار از نوع گسلی بوده و کف آن از خاک رسوبی پوشیده شده و با توجه به قرارگرفتن غار در دامنه کم شیب کوه، دسترسی به آن بسیار آسان و علاقه‌مندان به راحتی قادر به بازدید از این محل می‌باشند. غار آبیشو
غار آویشو در شهر شاندرمن  قرار دارد. این غار با دهانه ‌ای بسیار بزرگ به ارتفاع ۱۹ متر و عرض ۱۴ متر از غارهای بی ‌نظیر استان گیلان است و تاکنون بیش از ۲ هزار متر از عمق غار توسط غارنوردان و کوه‌ نوردان محلی کشف‌ شده و به آن لقب طولانی‌ ترین غار ایران را داده اند. این غار در میان دره ‌ای کم آب قرار دارد و ازجمله غارهای آهکی ایران است که در ارتفاع ۱۳۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. پژوهش‌های زمین‌ شناسی نیز قدمت غار آویشو را در حدود ۷۵ میلیون سال رقم‌ زده‌اند. شهرستان خوشاب
این غار در ارتفاع ۱۵۰۰ متری دامنه جنوبی کوه زوله در فاصله ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای عنابستان واقع شده‌است. مدخل ورودی غار، دهانه ای به ابعاد ۲۰/۱ در ۵۰/۱ متر می‌باشد که به سمت جنوب شرقی تمایل دارد. در ابتدای غار یک راهرو به ارتفاع ۲ متر و طول ۱۷ متر دیده می‌شود که در انتها به یک دهلیز باریک به ابعاد ۵۰ در ۴۰ سانتیمتر ختم می‌شود. با ورود به این بخش از غار به صورت سینه خیز راهروی دیگری نمایان می‌گردد که در جهت غرب به شرق انشعاب داشته وسپس به یک تالار نسبتاً بزرگ به ارتفاع ۴ متر می‌رسد. این غار از نوع آهکی بوده و آثار انحلال در همه بخشها به خصوص در دهانه ورودی غار به چشم می‌خورد. دهانه اصلی به دلیل ورود جریان آب ناشی از ذوب برف در قله کوه زوله به داخل مجرایی که در حکم یک آبراهه عمل می‌کرده ایجاد شده‌است. رسیدن به غار مستلزم یک ساعت دامنه نوردی از نوع سخت در ضلع جنوبی کوه زوله می‌باشد. غار علی‌صدر
در طرف جنوب، برآمدگی آهکی به مسافت حدود سی کیلومتر ادامه می‌یابد و به رشته کوه‌های چاله کن و سارقیه متصل می‌شود. محور طاقدیس در این قسمت جنوبی در جهت N115E قرار می‌گیرد؛ بنابراین رشته علیصدر حد فاصل بین کوه‌های علیصدر و کوه چاله کن از رشته اصلی جدا شده و در قسمت جنوبی ۲۵ درجه در مسیر خلاف گردش ساعت چرخیده‌است [۴]. غار شاه مردان
این غار واقع در تنگ شاه مردان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان پاسارگاد در جهت جنوب غربی روستای جیسقان کمین در دل رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است و دارای طبیعتی زیبا و دلنشین می‌باشد درون این تنگه یک امامزاده واقع شده که به امامزاده شاه مردان معروف است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار اتابک
اشکفت اتابک مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، دهستان رحمت آباد، ۱/۵ کیلومتری شمال روستای اتابک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار چال‌نخجیر
غار چال‌نخجیر در جوار پناهگاه حیات‌وحش جاسب در ۸ کیلومتری شرق شهر دلیجان و فاصله ۳ کیلومتری جاده آسفالته دلیجان – نراق و در دامنه کوه کم‌ارتفاعی قرار گرفته‌است و دارای مختصات جغرافیایی ۵۰ درجه و ۴۵ دقیقه و ۵۵ ثانیه طول شرقی و ۳۴ درجه و ۲ دقیقه و ۱۴ ثانیه عرض شمالی است. غار در داخل کوه کم ارتفاعی به نام «کوه تخت» قرار گرفته‌است. غار
پارک ملی غار ماموت در کنتاکی، در ایالات متحده آمریکا، طولانی‌ترین غار دنیاست. راهروهای درهم‌پیچیدهٔ این غار، روی هم ۵۶۰ کیلومتر طول دارند. در ایران نیز غار علی‌صدر از غارهای بسیار دیدنی و طولانی استان همدان در کبودراهنگ است و همچنین غار چال‌نخجیر که در استان مرکزی واقع شده‌است. قلعه علی‌مراد خان
قلعه علی‌مراد خان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ملایر در استان همدان ایران است.قدمت روستا به 7000 سال میرسد. غار علی‌صدر
مردم روستای علی صدر و روستاهای اطراف، از قدیم‌الایام به وجود این غار پی برده بودند و از آب آن بهره‌برداری می‌کردند. علاوه بر این، در صد سال گذشته، اهالی ده با هدایت مازاد آب نهر سراب به غار علیصدر، از آن به عنوان مخزن و سدی برای استفاده در فصل گرما بهره می‌برده‌اند و همین موضوع باعث شده بود تا سطح آب در قسمت شرقی غار تا ارتفاع ۲٫۲۰ متر یعنی تا نزدیکی دهانه ورودی غار بالا بیاید و امکان دسترسی به غار را تا سال‌ها غیرممکن کند؛ تا اینکه با وقوع زلزله مخرب فارسینج در ۲۲ آذرماه ۱۳۳۶، و ایجاد شکاف در کف غار سراب، آب نهر سراب به یکباره قطع شد و طی ۶ سال یعنی حدود سال ۱۳۴۲ سطح آب غار علیصدر به ارتفاع طبیعی خود رسید و ورود به غار میسر گشت و به تدریج پای کوهنوردان به درون غار باز شد. غار یکه چاه
غاریکه چاه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد تا سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان محلات، بخش مرکزی، دهستان باقرآباد، روستای یکه چاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار آقجلو (۲)
غار آقجلو (۲) مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، دهستان رحمت آباد، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای آقجلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار چهل پله خضرلو
غار چهل پله روستای خضرلو در دهستان قره قویون جنوبی در بخش قره قویون در شهرستان شوط  در استان آذربایجان غربی کشور ایران قرار دارد. این غار از آثار برجای مانده از دوره حکومت باستانی اوراتوری است.این غار که دارای دهانه‌ای به قطر حدود ۴ متر می‌باشد در دامنه تپه باستانی‌ منتهی‌الیه غربی روستا واقع شده‌است. در قدیم تعداد پله‌های غار بیشتر بوده ولی با گذشت زمان و فرسایش زمین و نیز ریزش کناره‌های غار پرشده بود ولی اخیراً با حفاریهای غیر مجاز انجام گرفته توسط سودا گران گنجینه‌های زیر زمینی تعداد دیگری از پله‌های آن نمایان شده‌است و به ۳۰ پله رسیده‌است. در قدیم‌الایام این غار به عنوان سرداب مورد استفاده قرار می گرفت و اهالی ضمن پایین رفتن از پله‌ها آب شرب مورد نیاز خودشان را از ته غار با کوزه تهیه می‌کردند.لازم به یاد آوری است با مشاهده آثار برجای مانده از بقایای حفاریهای صورت گرفته و نیز ظروف سفالی و خمره شکسته‌های اطراف غار که به وفور پراکنده است، احتمال وجود ذخایر زیر زمینی طلا می‌رود.این غار به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری روستا همواره مورد بازدید علاقه‌مندان و دانش آموزان در اردوهای تفریحی می‌شود. سنگ‌های پیرامون غار از نوع رسوبی می‌باشند. در تپه‌های اطراف غار، بقایای پی ساختمان‌های باستانی قرار دارد که معلوم می‌شود در زمان باستان انسانهایی در آنجا زندگی می‌کرده اند و کشف گورستان ساکنان آن در پای کوه و پیدا شدن تعدادی از اموات آن‌ها که در برخی از آن‌ها در کنار مرده هایشان در قبر رشته‌های تسبیح و منجوق مهر تاییدی بر این مدعا می‌باشد.این بناهای ساختمانی از سنگ‌های بزرگ و سنگین ساخته شده اند که معلوم نیست در آن زمان با چه وسیله‌ای سنگ‌های به آن بزرگی را به بالای تپه انتقال داده اند.این اثر به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان شوط به حساب می آید. غار آتشگاه
غار آتشگاه؛ نام غاری تاریخی در ۲۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر کاشمر، استان خراسان رضوی می‌باشد و دارای دو گذرگاه ورودی است. درون این غار پر از مناظر بکر و تماشایی است. غار بتون
غار بتون اژدها یک غار آهکی در فاصله ۴٧ کیلومتری شهر فردوس و ۱۲ کیلومتری شهر سرایان و در نزدیکی روستای چرمه قرار دارد.پس از عبور از دهانه غار بتون، یک محوطه قرار دارد که دارای دو دهانه است، دهانه بالا دارای مسیری صعب العبور و دهانه پایین دارای مسیر سهل العبور است. غار بتون به دلیل گذرگاه‌های و حوضچه‌های موجود از معدود غارهای ایران با این ویژگی بشمار می‌رود. عمق این غار ۴۰۰ متر تخمین زده می‌شود. رطوبت نسبی غار ۵/۸ درصد، دمای آب درون غار ۱۰ درجه سانتیگراد و حرارت درون غار ۱۱ درجه سانتیگراد است. سقف غار پوشیده از کربنات کلسیم خالص و در بعضی از مناطق مخلوط با عناصر دیگر است. غار علی‌صدر
اولین کاوش حرفه‌ای و برنامه‌ریزی شده به غار علیصدر در ۵ مهرماه ۱۳۴۲ شمسی توسط گروهی ۱۴ نفره از اعضای هیئت کوهنوردی همدان انجام شد که توانستند با کسب اطلاعات قبلی و همراه بردن تجهیزات لازم برای حرکت روی آب، با عبور از دریاچه، از شعبات و تالارهای مختلف آن بازدید کنند و زیبایی و عظمت داخل آن را ببینند و اولین اطلاعات را از وسعت و ژرفای دریاچه و طول و عرض و عمق و ارتفاع غار بدست آورند. غار پریان
غار پریان یکی از غارهای استان اصفهان است. این غار در فاصله ۸ کیلومتری روستای ابیانه شهرستان نطنز و ۱۸ کیلومتری روستای سُه در دره‌ای به نام پری هول و در منطقه کارستی قرار دارد . دهانه غار پریان به ابعاد ۱۲۰ در ۱۶۰ سانتی‌متر می‌باشد و در ارتفاع ۲۹۶۷ متری از سطح دریا قرار دارد. این غار در سال ۱۳۷۹ کشف شد و تاکنون تعداد ۱۱ تالار در این غار کشف شده‌است . شهرستان تنکابن
این غار زیبا در ارتفاعات مشرف به سلمانشهر قرار دارد سلمانشهر در ۳۰ کیلومتری شرق تنکابن در مسیر ارتباطی کناره چالوس به تنکابن قرار دارد این شهر در ساحل زیبای خزر واقع شده و مسیر دسترسی به غار دانیال از وسط شهر و از خیابان میانی شهر و محور ارتباطی در محل میدان مرکزی شهر جدا و وارد خیابان دریا گوشه می‌شود این خیابان در ادامه از شهر خارج و به طرف جنوب و دامنه‌های زیبای البرز ادامه پیدا می‌کند و در خاتمه به روستای چاری می‌رسد و از وسط رود چاری گذشته و پایان می‌یابد کل فاصله تنکابن تا آخر روستای چاری ۴ کیلومتر بوده و ازمحل با پای پیاده به ۱ ساعت زمان لازم است تا با عبور از ارتفاعات یلاع و زیبا و جنگلی به دهانه غار رسید. داخل غار بسیار سرد بوده و آب گوارا و سردی هم در داخل آن جاری است مواد آهکی چکیده از سقف غار منظره زیبایی دارد پهنای غار از ۲ الی ۵ متر متغیر است و طول آن نامعلوم است و به گفته بومیان به ۶۰۰۰ متر می‌رسد شباهت زیادی بین این غار و غار علیصدر وجود دارد این محل برای اجرای تور برای هر گروه سنی جالب و دلپذیر است. جوانرود
غار کاوات از جمله غارهای آبخوان کارستیک، دیدنی و معروف استان کرمانشاه و شهرستان روانسر است که در سلسله کوه‌های شاهو در شمال دره باصفای قوری قلعه روستای شبانکاره از توابع روانسر واقع شده که یکی از دو منبع اصلی آب شرب شهر جوانرود و روستاهای اطراف آن می‌باشد افزودنی است که درب غار کاوات به دلیل جلوگیری از ورود آلودگی‌های احتمالی، پلمب می‌باشد و در حال حاضر دیدن فضای داخلی غار برای گردشگران امکان‌پذیر نیست از دیدگاه ژئومورفولوژی برای توریسم ژئو یا همان ژئو توریسم جایگاه مناسبی می‌باشد. قدمت این غار که از آهک «تروراسیک» و”کرتاسه” تشکیل شده و به ۶۵ میلیون سال قبل و به دوره دوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد. دهانه غار در ارتفاع ۱۶۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. در انتهای این محوطه بزرگ، شاخه اصلی غار، با دهانه کوچکتری شروع شده و از قسمت چپ شاخه اصلی، نهر کوچکی به اعماق سنگ‌ها فرو می‌ریزد. پس از ۴۰ متر پیشروی، برکه‌ای به طول ۱۵ متر و عمق ۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که در بعضی جاها، عمق آن به ۵٫۱ می‌رسد. در این قسمت غار به دوشاخه تقسیم می‌شود. سوباشی
این غار در ۴۶ کیلومتری غرب کبودرآهنگ در روستای سوباشی واقع است. البته به دلیل کوچک بودن دهانه غار فعلاً امکان وارد شدن به آن وجود ندارد. این غار به همراه غارهای علیصدر و سراب غارهای آبی سه‌گانه شهرستان کبودراهنگ را تشکیل می‌دهند. غار آب زاده
غار آب زاده مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، کوهدشت، دامنه کوه یافته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار امجک
غار امجک یکی از غارهای استان مرکزی و در شهرستان تفرش می‌باشد که در ارتفاع ۱۹۰۰ متری از سطح دریا و بر فراز دره سلطان امجک قرار گرفته‌است. (بین دو روستای احمدآباد و گزاوند) ورودی آن دیواره‌ای به طول ۱۲ متر دارد که نیاز به انجام سنگنوردی توسط غارنوردان دارد. پس از ورود به غار، نردبانی توسط گروه‌های کوهنوردی قرار داده شده که با پایین رفتن از آن به منطقه چکیده‌سنگ‌ها و چکنده‌سنگ‌ها وارد می‌شوید که این مسیر به دهلیزی پر از آب ختم می‌شود. ۲ دیواره دیگر به ارتفاع ۷ و ۲ متر وجود دارند که با عبور از آنها به مجموعه‌ای از از گل‌فشنگ‌های سقف و دیوار دسترسی پیدا می‌شود که سکونتگاه خفاشان غار نیز می‌باشد. غار تل پیر
غار تل پیر مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان ممسنی، بخش رستم، دهستان رستم ۱، ۲ کیلومتری شمال روستای تل پیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار ملاورد
غار ملاورد مربوط به دوره‌های پارینه‌سنگی میانی و پارینه‌سنگی جدیداست و در کرمانشاه، در انتهای غربی کوه فرخشاد یا میوله، حاشیه شرقی تنگه ملاورد، در شمال شهرک آناهیتا واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. جاده ۲۳ (ایران)
جاده ۲۳، جاده‌ای در غرب ایران است. این جاده میاندوآب را به بیجار و همدان متصل می‌کند. قسمت جنوبی جاده بسیار مهم و توریستی است زیرا همدان را به غار علی‌صدر متصل می‌کند. فاصلهٔ همدان تا غار علیصدر حدود ۶۰ کیلومتر است. غار یافته
غار یافته یک غار پیش از تاریخی در مرکز استان لرستان و در نزدیکی شهر خرم‌آباد است. این غار دارای بقایایی از زندگی در عصر پارینه‌سنگی جدید است و از همین روی اهمیت زیادی در مطالعات باستانشناسی خاور نزدیک و اروپا دارد. یکی از قدیمی ترین مدارک استفاده از زیورآلات ساخته شده از صدف و دندان در این غار یافته شده که حدود ۳۵ هزار سال قدمت دارد.. غار پیرهشتاد
غار پیرهشتاد در روستای چقیورت از توابع شهرستان فریدون‌شهر در استان اصفهان قرار گرفته‌است. غار کلماکره
همچنین به عقیده برخی غار کلماکره مربوط به دوره ایلامیان است. این غار در شهرستان پلدختر، بخش مرکزی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. غار علی‌صدر
آنچه غار علی‌صدر را از سایر غارهای آبی جهان متمایز می‌کند، سهولت استفاده از کانال‌های آبی درون آن است که به سبب وسعت آن به‌راحتی می‌توان در آن طی مسیر کرده و با قایق‌های معمولی از درون آن‌ها گذشت. براساس همین گزارش شکست‌های زیادی در رشته علی صدر وجود دارد. بین ۳–۲ شکست در هر متر. به‌علاوه تعدادی سوراخ قیفی شکل در فواصل ۲–۱ متری مشاهده می‌شود که هر دو مشخصه، نفوذ سریع آب‌های سطحی را تسهیل می‌کند. علاوه بر این‌ها ارتفاع آب در غار علیصدر در عمیق‌ترین نقطه به ۱۴متر می‌رسد. غار علی‌صدر در دانشنامه رشد غار ابوالمهدی یک
غار ابوالمهدی یک مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۳۰۰ متری شمال شرق روستای ابوالمهدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار ولی گشنه رود
غار ولی (Vali) در ۵۰ کیلومتری شمال شهر قزوین قرار گرفته و از طریق روستای آلولک، کماسر، کاکوهستان، طهمورث آباد و گشنه رود می‌توان به آن دست پیدا کرد. این غار که در نزدیکی غار یخی انگول قرار دارد در نقطه ۵۵/۵۲/۴۹ درجه طول شرقی و ۲۰/۳۴/۳۶ درجه عرض شمالی قرار گرفته‌است. غار زینگان
غار زینگان در میانه دشت منطقه گرمسیری بخش صالح‌آباد و در ۵۲ کیلومتری جنوب غربی شهر ایلام و در ۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر صالح‌آباد قرار دارد. غار فاس
غار فاس، در دشت بیاض در استان خراسان رضوی قرار دارد. این غار بین شهرهای گناباد و قاین، در ۱۸ کیلومتری غرب منطقه قرار دارد. ارتفای دهانه آن تا زمین ۴۰ متر و عرض آن ۶۰ متر است. غار کلدر
غار کلدر در شهرستان خرم‌آباد، بخش مرکزی، دهستان رباط نمکی، روستای قلعه سنگی(خرم آباد) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. پادنا
منبع: غار آبی دنگزلو | پادنا این چشمه در فاصله ۱۱۵ کیلومتری جنوب سمیرم در منطقه پادنا علیا و در نزدیکی روستای نقل واقع شده‌است. درجه حرارت آب این چشمه بسیار پایین است. به علت برف‌گیر بودن ارتفاعات این نواحی، در اثر ذوب برف و جاری شدن آب از دامنه دنا، منظره زیبایی در این ناحیه خلق می‌شود. چشمه خونیار در روستای قاسملو قرار دارد. این غار در ۱۲ کیلومتری شهر کُمِه از توابع سمیرم واقع شده‌است. دهانه این غار بسیار باریک است و باید به صورت خزیده از آن وارد شد و پس از آن محوطه وسیعی قرار دارد. طول این غار حدود ۱۰۰ متر می‌باشد. در انتهای غار تخته سنگ بزرگی وجود دارد که شکل پلنگی عظیم‌الجثه در حالت خوابیده را در ذهن تداعی می‌کند به همین جهت این غار با نام پلنگ معروف شده‌است. غار کیخسرو که به غار یخی هم معروف می‌باشد در روستای خفر در ۶۵ کیلومتری جنوب سمیرم در ارتفاع ۳۸۵۰ متری قله دنا میان قله‌های قدوس و بیژن قرار دارد. این غار یکی از غارهای دیدنی ایران است که در سال ۱۳۴۶ خورشیدی توسط کوهنوردان استان فارس کشف شد. این غار دارای آبشار یخی و ستون‌های یخی بسیار جالب توجه است و در انتهای غار دریاچه زیبایی مملو از قطعات یخ شناور مشاهده می‌شود. از آنجا که درون غار دما بسیار پایین است، آبی که در غار جریان دارد یخ می‌زند و تمام طول سال این غار پوشیده از یخ می‌باشد و به همین دلیل به این نام معروف شده‌است. اگرچه مسیر پیمایش غار فنی نمی‌باشد اما به دلیل یخی و لیز بودن مسیر، باید با احتیاط بسیار انجام شود. بهترین زمان بازدید از غار اواخر فصل بهار و اوایل تابستان است. این چشمه در ۶۵ کیلومتری جنوب غربی سمیرم و جنوب شهر کمه واقع شده‌است. یکی دیگر از جلوه‌های طبیعت و زیبایی‌های آفرینش که چشم هر بیننده را خیره می‌کند، آبشار خفر در شش کیلومتری این روستای نمونه گردشگری بین‌المللی است. این منظره زیبا و دلنشین که از آب شدن برف و یخ‌های رشته کوه دنا ایجاد شده در ۸۶ کیلومتری جنوب غرب سمیرم با ارتفاع ۳۰متر در دامنه‌های برفی روستای خفر پادنا واقع است.مهمترین سوغات پادنا، همان سیب معروف این منطقه است. محصولات دیگری چون گردو، بادام، انگور، زردآلو، به، گلابی، توت فرنگی، هلو، شلیل، فندوق و... اشاره کرد. از دیگر ره آورد‌های منطقه می‌توان به قارا، کشک، روغن حیوانی، عسل و صنایع دستی به ویژه قالی و گلیم اشاره نمود. غار یخی چما
این غار در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری چلگرد، بعد از روستای شیخ علیخان قرار دارد که مرکز توجه بسیاری از گردشگران است. در حال حاضر به مانند یک یخچال دائمی در همهٔ فصول سال پابرجاست و سال‌ها محل برگزاری مسابقات اسکی نیز بوده‌است. یک رودخانهٔ که حاصل ذوب برف می باشد از دل این غار به سدگوهرنگ می‌ریزد که در حال حاضر بزرگترین منبع آب شیرین در ایران را تشکیل می دهد. غار یخی چما به علت ناشناخته بودن و صعب العبور بودن، بسیار بکر و دست نخورده مانده‌است و این خود از ویژگی‌های منحصر به فرد آن به‌شمار می‌رود.