مسجد شیخ لطف الله در کدام استان قرار دارد؟
مسجد شیخ لطف‌الله
مسجد شیخ لطف‌الله (ساخته شده در ۱۶۰۲ - ۱۶۱۹ میلادی) یکی از مسجدهای تاریخی و شناخته شده شهر اصفهان، در ضلع شرقی میدان نقش جهان است که در دوران صفوی ساخته شده‌است. این مسجد شاهکاری از معماری و کاشی‌کاری قرن یازدهم هجری است که توسط استاد محمدرضا اصفهانی از معماران نامدار آن دوره ساخته شده‌است. مسجد شیخ لطف‌الله به فرمان شاه عباس اول در مدت هجده سال بنا شده و در ضلع شرقی میدان نقش جهان و مقابل عمارت عالی‌قاپو و در همسایگی مسجد شاه واقع شده‌است. این مکان مذهبی برای تجلیل شیخ لطف‌الله میسی بنا گردیده و سالانه گردشگران زیادی را جذب خود می‌کند. مسجد شیخ لطف‌الله
تزئینات کاشی‌کاری مسجد شیخ لطف‌الله در داخل از ازارهها به بالا همه از کاشی‌های معرق پوشیده شده‌است. این مسجد یکی از زیباترین آثار تاریخی اصفهان در ضلع شرقی میدان نقش جهان و مقابل عمارت عالی‌قاپو واقع شده‌است. شماری از کاشیکاری‌های معرق درون و بیرون گنبد و کتیبه‌های خط ثلث آن به خط علی‌رضای تبریزی عباسی است.
مسجد حکیم
مسجد حکیم از آخرین آثار دوره صفوی است و شاید از دیدگاه پژوهشگران غربی، در مقایسه با مسجد امام و شیخ لطف‌اللّه نمونه‌ای یأس‌آور باشد؛ اما این مسجد با نگاهی معمارانه، به سبب نمایش شکوهمند طرح چهار ایوانی در مقیاسی بزرگ و داشتن آجرکاری، کاشی‌کاری، گره‌کشی و به‌ویژه خط بنّایی، در زمره آثار برجسته آن دوران، در خور ارزیابی است. این مسجد، سه ورودی اصلی دارد. سردر شرقی به شکل پنج ضلعی، با دو سکو در دو طرف، کتیبه‌ای با اشعار فارسی، مقرنس کاری در قوسِ سردر، و دو پشت‌بغل مزین به خط بنّایی کاشی‌کاری‌شده‌است. سردر غربی با مقرنس گچی ساده در قوس، در انتهای کوچه‌ای بن‌بست قرار دارد و به خیابان حکیم راه می‌یابد و نزدیک به در جورجیر است. سردر شمالی با انواع کاشی‌کاری و آجرکاری و دو سکو در دو طرف، ایوان کوچکی به عرض مدخل با طراحی زیبا، در بالای در ورودی دارد که به حجره‌ای راه می‌یابد. در بالای حجره دو پشت‌بغل و در قوسِ ایوان، مقرنس با پوشش کاشی‌کاری مَعْقَلی دیده می‌شود. مسجد حکیم، با صحنی به ابعاد تقریبی ۶۱ متر × ۵۳ متر که در هر ضلع آن ایوانی قرار گرفته، دارای حوض سنگی مستطیل شکل و دو مهتابی (سکو) در دو طرف آن است که در جنوب هر دو مهتابی، جایگاهی به طول ۱/۷۰ متر برای امام جماعت تعبیه شده‌است. مسجد حاج نظام
مسجد حاج نظام مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان، محله اسحق بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد حبیب موسی
مسجد حبیب موسی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در کاشان، خیابان امام، کوچه زیارت حبیب موسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. فیض‌الله
فیض‌الله (مسجدسلیمان)، روستایی از توابع بخش اندیکا شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان ایران است. خواجه فضل‌الله
خواجه فضل‌الله، روستایی از توابع بخش چرام شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. مسجد جامع امام حسن عسکری (شمیرانات)
مسجد جامع امام حسن عسگری مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در شهرستان شمیرانات، بخش لواسانات، روستای لواسان بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد به دستور حسن بن زید هنگام دعوت مردم لواسانات به اسلام و مذهب تشیع توسط فردی بنام یحیی ساخته شده که نبیره‌های بانی این بنا پس از قرن‌ها همچنان متولی آن هستند و نام مسجد به مرور زمان با تغییر مذهب مردم از زیدیه به اثنی عشریه از مسجد امام حسن بن زید به مسجد امام حسن عسکری تغییر پیدا کرده است. اعتقاد مردم بومی این روستا نسبت به ساخت مسجد توسط شخص حسن عسکری موجب شده در سالروز درگذشت حسن عسگری، هزاران نفر از اقصی نقاط کشور به این منطقه بیایند. مسجد جامع عبدالله نوقاب
مسجد حاج عبدالله در فاصله 2 کیلومتری از مرکز شهرستان در نوقاب (خیابان قائم) واقع می باشد. این بنا مربوط به دوره قاجار می باشد که در زمان پهلوی نیز استحکاماتی به آن افزوده شده، مصالح به کار رفته در این بنا خشت، آجر در ابعاد 27*27، آهک و گچ و کاه گل می باشد. مسجد لطف‌الله خان
مسجد لطف‌الله خان که امروزه به نام مسجد قدس شناخته می‌شود، در خیابان امام خمینی اراک، جنب بازار اراک واقع است. این مسجد در سال ۱۳۰۸ و در زمان گسترش و نوسازی سلطان‌آباد (اراک) ساخته شد و در ابتدا آن را مسجد کلاه‌مال‌ها می‌خواندند. بنای اولیه مسجد دارای وسعت بیشتر و یک غسالخانه بوده است که بعد از انقلاب ۱۳۵۷، این بخش‌ها منفک شده‌اند. میدان نقش جهان
مسجد شیخ لطف‌الله یکی از بناهای پیرامونی میدان است که به عنوان مسجد اختصاصی شاه عباس بکار می‌رفته این مسجد به دستور شاه عباس ساخته شده‌است و تامارا سون آن را به عنوان یکی از زیباترین بناهای مذهبی دنیا عنوان می‌کند. این بنا در سمت مشرق میدان قرار دارد. این مسجد در دوره قاجار به شدت تخریب شد و در زمان رضا شاه بازسازی گردید. کاشیکاری فعلی پوشش بیرونی آن مربوط به سال ۱۳۱۵ شمسی است. گنبد این بنا ۳۲ متر ارتفاع داشته و ساخت آن ۱۷ سال به طول انجامیده‌است. تفاوت این بنا با سایر مساجد دوره صفوی این است که مسجد شیخ لطف‌الله دارای صحن نیست و مناره نیز ندارد. سردر مسجد به قلم ثلث علیرضا عباسی خوشنویس معروف صفوی مزین است. مسجد جامع شافعی
مسجد جامع شافعی مسجد جامع اهل سنت در کرمانشاه است که در راستهٔ بازار کرمانشاه (تاریکه بازار) قرار دارد که در سال ۱۳۲۴ تأسیس شده‌است. این مسجد از یک‌سو به میدان جوانشیر و از سوی دیگر به تاریکه بازار منتهی می‌شود و در محلی که پیش‌تر زائرسرا بوده توسط مردم اهل سنت کرمانشاه ساخته شد خانه شیخ فضل‌الله نوری
مسجد شیخ فضل الله نوری؛ به دلیل نزدیکی خانه شیخ فضل الله نوری به این مسجد و همچنین برگزاری نماز جماعت توسط شیخ فضل الله نوری در این مسجد به این نام شهره شده است. میرزا یونس خان جارچی دربار قاجار بود و زمین این مسجد از موقوفات میرزا یونس خان جارچی دربار قاجار بوده. آب‌انبار حاج رحمت‌الله
آب‌انبار حاج رحمت‌الله مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان اردکان، روستای ترک آباد، خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مشهد
دیگر مسجدها، حسینیه‌ها و امامزاده‌ها ازجمله مکان‌های مذهبی هستند که دارای زیارت کنندگان فراوانی هستند. مسجد جامع گوهرشاد واقع در محدودهٔ حرم رضوی، مسجد هفتاد و دوتن، مصلی طرق، مسجد و حسینیه کرامت، آرامگاه پیر پالاندوز، آرامگاه شیخ نخودکی، گنبد خشتی، گنبد سبز و آرامگاه خواجه ربیع ازجمله مکان‌های مذهبی مشهد هستند. هم‌چنین امامزاده ناصر و یاسر در نزدیکی طرقبه و آرامگاه امامزاده یحیی در جاده سرخس، آرامگاه خواجه اباصلت و آرامگاه خواجه مراد در جاده فریمان در نزدیکی مشهد قرار دارند. مسجد و مدرسه علمیه مشیرالسلطنه
مسجد و مدرسهٔ علمیهٔ مشیرالسلطنه یا مسجدالاقصی یا مسجد ساعت، یکی از مسجدها و حوزه‌های علمیهٔ مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مولوی، کوچهٔ تشکری موحد واقع شده‌است. مسجد رحمت‌آباد
مسجد رحمت آباد مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان خاتم، بخش مرکزی، دهستان فتح‌آباد، روستای رحمت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شجاع الدوله
مسجد شجاع الدوله در اوایل دوره قاجار توسط شجاع الدوله مراغه ای بنا شد. این مسجد در مراغه، خیابان شهید حق نظر واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حسینیه الحاقی به این مسجد در تاریخ ۹۸/۱۰/۲۸ بر اثر بارش برف فرو ریخت ولی خوشبختانه به خود مسجد آسیبی نرسید. مسجد بزرگ شریف‌الملک
مسجد بزرگ شریف الملک مربوط به دوره قاجار است و در همدان، ضلع جنوبی میدان آرامگاه بوعلی، خیابان بین‌النهرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد حاج شکرالله
مسجد حاج شکرالله مربوط به دوره ایلخانی است و در دامغان، خیابان راه آهن، نرسیده به مسجد تاریخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ لطف‌الله
نامگذاری این مسجد به مناسبت نام امام جماعت آن یعنی شیخ لطف‌الله بن عبدالکریم بن ابراهیم که در زمان سلطنت شاه عباس به علل مذهبی از میس یکی از قرای جبل عامل لبنان به ایران کوچ کرده و ابتدا در مشهد اقامت گزید و در آنجا پس از استقاضه از محضر علما از جمله ملّا عبدالله شوشتری، از جانب شاه عبّاس بزرگ به خدمت آستانه رضوی درآمد و تا تاریخ فتنه ازبکان و دست یافتن ایشان بر مشهد در آن شهر مقیم بود، سپس از شرّ ایشان به قزوین پناه برد و در آنجا به کار تدریس مشغول شد؛ شاه عبّاس او را از قزوین به اصفهان آورد و در سال ۱۰۱۱ هجری قمری آیت مسجدی را، که هنوز هم به نام او شهرت دارد، برای محل تدریس و اقامت و امامت وی پی نهاد و انجام این کار تا ۱۰۲۸ هجری قمری طول کشید و در حین اتمام همین ساختمان بود که شاه عبّاس در قسمت جنوبی میدان نقش جهان، که اکنون به نام میدان امام شهره است، طرح انشاء جامع اعظم پادشاهی یعنی مسجد شیخ لطف‌الله را ریخت. بعد از آن که مسجد شیخ لطف‌الله برای نمازگزاری او مهیا گردید. مسجد شیخ تاج‌الدین
مسجد شیخ تاج الدین مربوط به دوره قاجار است و در مراغه، تقاطع خیابان حق نظر و دکتر چمران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه شیخ فضل‌الله نوری
مسجد شیخ فضل الله نوری در دوران پهلوی دوم توسط حسین غفاری (روحانی) و حسین لرزاده احیاء شد. روابط فرهنگی ایران و آمریکا
رضاشاه پهلوی همواره تحت تأثیر آرتور پوپ در زمینه هنرهای باستانی ایران قرار داشت. به ویژه می‌توان سخنرانی پوپ را در ۲۲ آوریل ۱۹۲۵ نام برد که در آن رضاخان پهلوی، عبدالحسین تیمور تاش، محمد علی فروغی، علی اکبر داور، محمد مصدق، حسین پیرنیا (رئیس مجلس)، مستوفی الممالک، و ساموئل جردن به همراه گروهی دیگر از مسئولان دولتی در آن حضور داشتند. رضاخان چنان تحت تأثیر صحبتهای دکتر پوپ در این جلسه قرار گرفت که دستور بازسازی و تعمیر مسجد شیخ لطف الله را داد. دکتر پوپ ماکت همین مسجد را در نمایشگاهی در شهر فیلادلفیا به منظور تبلیغ فرهنگ ایرانی در آمریکا در مقیاسی مشابه ساخته بود. دکتر پوپ و همسرش هر دو در کنار زاینده رود به پاس خدمات فرهنگیشان به خاک سپرده شدند. مسجد شیخ علی‌اکبر
این بنا با قدمت 170 ساله از زیباترین و کامل ترین مساجد شاهرود است. مساحت آن حدود 750 مترمربع و زیربنایش 500 مترمربع است که شامل گنبدخانه، شبستان، طلبه خانه و آب انبار است. قسمت طلبه خانه مسجد شیخ علی اکبر شاهرود که در ضلع غربی آن واقع شده دارای پوشش سقف و آجرکاری های بسیار زیبایی است. آب انبار این بنا که به لحاظ حجم دومین آب انبار شاهرود است با دو راه پله (راه شیر) از یک طرف به خیابان و از سمت دیگر به صحن حیاط مرتبط است.این مسجد دارای پنج محراب در شبستان های اصلی و تابستانه است که در فصول مختلف به تناسب وضعیت هوا از آنها استفاده شده است. این مسجد دارای دو ورودی یکی به سمت خیابان و دیگری به سمت کوچه است. پوشش سقف ورودی سمت کوچه (شرقی) از نوع قوس کلیل است که با فرم حصیری اجرا گردیده است. مسجد عطاء الله خان
مسجد عطاء الله خان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای بجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه شیخ فضل‌الله نوری
آدرس؛ استان تهران ، شهر تهران ، خیابان بهشت، خیابان شیخ فضل الله نوری، تقاطع بن بست جوان ، شماره ۳۰ مسجد شیخ لطف‌الله
یکی از شاهکارهای بی‌نظیر معماری را در محراب این مسجد می‌توان مشاهده کرد. در این محراب کاشی کاری‌های معرّق و مقرنس‌های بسیار ظریفی به چشم می‌خورد و همچنین دو لوح داخل محراب وجود دارد که عبارت «"عمل فقیر حقیر محتاج بر رحمت خدا محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهان"» روی آن حک شده‌است. کتیبه‌های دیگری نیز به خط علیرضا عباسی در اطراف محراب دیده می‌شود که روی آن‌ها روایتی از پیامبر اکرم و امام ششم نقل شده‌است. علاوه بر این روایات، اشعاری نیز روی کتیبه‌ها نوشته شده که بنا به اظهار کارشناسان سراینده آن‌ها «شیخ بهایی» دانشمند و شاعر دوره صفوی است. خطّاط این کتیبه‌ها نیز باقر بنّا است. محراب به خاطر رنگ تمیز و صافش، همچنین ترکیبات و خطوط هماهنگش بسیار گیراست. محراب از یک طاق دندانه‌دار تشکیل شده که بر فراز آن نقوش ظریف اسلیمی نقش بسته‌است. این طاق کنگره‌دار از داخل دارای مقرنس‌های صدفی شکل است که در انتهای آن به نقوش گیاهی زیبایی آراسته شده‌است. مسجد شاطر علی
مسجد شاطر علی مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، بخش مرکزی، شهر کاشان، فین کوچک، جنب باغ فیروزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امامزاده ابوالفتوح
بقعه امامزاده ابوالفتوح سلیمان بن موسی بن جعفر، در روستای وانشان (وانشون) که جاذبه‌هایش کمتر از روستای معروف ابیانه نیست، در ۱۲ کیلومتری خوانسار واقع و بنای آن با توجه به کتیبه داخل حَرم، به قرن دهم هجری مربوط می‌شود مسجد رفاعی
مسجد رفاعی که «مسجد سلطنتی» نیز نامیده شده در مرکز شهر قاهره در کشور مصر واقع شده است. این مسجد در بین سال‌های ۱۸۶۹ تا ۱۹۱۲ بنا شده و یکی از زیباترین مسجدهای جهان اسلام به‌شمار می‌آید. این مسجد آرامگاه شخصیت‌های برجسته‌ای همچون: ملک فاروق و پدرش ملک فؤاد و همچنین محمدرضا شاه پهلوی دومین پادشاه ایران از دودمان پهلوی است . مسجد شیخ لطف‌الله
لوییس ای کان، معمار برجسته جهانی در بازدیدی که از اصفهان داشت در رابطه با شیخ لطف‌الله این چنین عنوان کرده‌است: پروفسور پوپ در کتاب بررسی هنر ایران نوشته‌است: همچنین به دلیل عظمت معماری و تاریخی این بنای مذهبی ایران، تمبر مشترکی با نقش این بنا و اثری تاریخی از چین منتشر شده‌است. مسجد جامع سیف‌آباد
مسجد جامع سیف آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، بخش مرکزی، روستای سیف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسجد جامع لار
مسجد جامع لار مسجدی است تاریخی که در شهرستان لارستان در جنوب استان فارس واقع شده است. این مسجد از آثار دوره صفویان می‌باشد که در سال ۱۰۲۸ه.. ق در شهرستان لار بنا شده است. بخش اصلی مسجد در برگیرنده چهارطاقی است که نمای آن با سنگ‌تراش ساخته شده و دارای محرابی از سنگ‌تراش می‌باشد. مسجد جامع نوری
مسجد جامع نوری از مساجد تاریخی شهر موصل و محل اعلام تشکیل خلافت اسلامی داعش به وسیله ابوبکر بغدادی در سال ۲۰۱۴ بود. این مسجد در غرب موصل و در شهر قدیم موصل واقع شده‌است و یکی از نمادهای اصلی شهر موصل تلقی می‌شد. مسجد جامع گراش
مسجد جامع گراش در محله (پاقلعه) شهرستان گراش، استان فارس واقع است که بعلت نداشتن سنگ لوح، تاریخ ساخت و بانی آن، مشخص نیست، ولی بنابر اقوال، این مسجد که در زمان حکمرانی دهباشی کربلایی، علیرضا گراش کلانتر و ضابط بیشتر نواحی لارستان (متوفی ۱۲۷۹ هجری قمری در سن ۱۱۸ سالگی) فرسوده شده بود، به همت وی به طور کامل تخریب و به شکل امروزی آن ساخته شد که در این مدت، یکبار توسط آقای سید حبیب الله، سید افقهی (روحانی محل) و باردیگر نیز توسط حاج حسین رضا زاده (نواده‌های دهباشی و متولی کنونی مسجد جامع) تعمیرات و تغییرات جزئی بر روی آن صورت گرفته است. این بنا شاما: یک حیاط، سالن اصلی، شبستان، حیاط خلوت چند اتاق انباری و حوضخانه است. سالن بنا دارای سیزده ستون وچهار پنجره سنگی مشبک، در سمت محراب است و سقف آن با طاق‌های تیزه‌دار شرقی و غربی در قسمت جلوی سالن و طاق‌های شمالی و جنوبی، در قسمت‌های عقب قرار گرفته است. در سه ضلع بنا نیز طاق نماهایی به همان اندازه ساخته شده، و در ضلع غربی آن به تعداد طاق‌ها، درهای بزرگی که رو به حیاط باز می‌شود، در نظر گرفته شده است. مسجد شیخ یوسف علی
مسجد شیخ یوسف علی مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، ابتدای خیابان فرمانداری، راسته راست خیابان فرمانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد جامع مکی زاهدان
مسجد جامع مکی زاهدان یکی از بزرگترین مساجد جهان اسلام و مشهورترین مسجد اهل سنت ایران در شهر زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. این مسجد در سال۱۳۵۳ توسط عبدالعزیز ملازاده، یکی از روحانیان شناخته شده اهل سنت ایران ساخته شد. مسجد شیخ مغربی
مسجد شیخ مغربی مربوط به دوره قاجار است و در استان اصفهان، شهرستان نائین، بخش مرکزی، شهر نائین، محور بازار قدیمی، اواسط بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ لطف‌الله
یکی از ویژگی‌های این مسجد چرخش ۴۵ درجه‌ای است که با محور شمال-جنوب دارد که در اصطلاح، «پاشنه» نامیده می‌شود. علت وجودی این چرخش این است که چون در ورودی مسجد به سمت مشرق میدان است اگر بنا بود مسجد را نیز به همین جهت می‌ساختند کار جهت‌یابی از لحاظ قبله مختل می‌شد. در اینجا با ایجاد یک راهرو که از ابتدای مدخل مسجد به سمت چپ و سپس به سمت راست می‌چرخد بر این مشکل فائق آمده‌اند؛ یعنی اگر چه ساختمان مسجد در مشرق است و از نمای خارجی آن چنین بر می‌آید که دیوار جبهه آن در جهت شمال به جنوب است لکن در همین محراب دیوار بنا شده که به سوی قبله است. وقتی به عظمت این فکر پی می‌بریم که در بیرون مسجد اثری از کجی و زاویه به چشم نمی‌خورد، اما به مجرد ورود ناچاریم قبول کنیم که صحن نسبت به نمای خارجی پیچشی دارد در صورتی که گنبد کوتاه این مسجد به علت مدور بودن، جهت یا زاویه مخالفی نشان نمی‌دهد. مسجد حاج محمد تقی اصفهانی
مسجد حاج محمد تقی اصفهانی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، ابتدای خیابان حاج محمد تقی، جنب تالار امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرتور پوپ
در میانه سال‌های دهه ۱۹۲۰، به توصیه آرتور پوپ، رضاشاه دستور به بازسازی و مرمت کلی مسجد شیخ لطف‌الله را داد. حسینیه و مسجد لطفعلیخان
حسینیه و مسجد لطفعلیخان مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اسرار شمالی، نرسیده به چهارراه بیهق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهرستان شاهرود
این مسجد در جنوب بسطام و در حد فاصل دویست متری جنوب آرامگاه بایزید بسطامی قرار گرفته‌است. این مسجد به دو قسمت تقسیم می‌گردد. قسمت اول عبارت است از صحن مسجد که داری محرابی است که با گچبری‌های بسیار زیبا و هنرمندانه ترئین گردیده‌است. صحن مسجد مربع و فضای آن باز است که در حال حاضر با سقف موقت پوشیده شده‌است. قسمت دوم از لحاظ شیوه و صنعتی که در ساختن آن بکار رفته با قسمت اول فرق دارد. تفاوت فاحش گچبری مستطیل دوم با تمام گچبری‌های این محراب کاملاً محسوس است. به نظر می‌رسد از آنجا که این مسجد در سال ۷۰۶ هجری ساخته شده و در آن زمان مذهب تسنن در ایران رواج داشته، نام‌های ابوبکر و عمر و عثمان برآن نوشته شده بود؛ ولی از زمان رواج مذهب شیعه و تسلط فرمانروایان و حکام شیعی آن نام‌ها را حذف کرده و به جای آن نام علی بن ابی طالب ولی‌الله را نوشته‌اند. خانه شیخ فضل‌الله نوری
خانه شیخ فضل الله نوری از مجتهدان شیعه دوازده امامی از رهبران قیام تنباکو در تهران و از مدعیان مشروطه مشروعه و معتقد به انقلاب فرهنگی مشروطه در محله سنگلج شهر تهران، خیابان بهشت، خیابان شیخ فضل الله نوری، بن‌بست جوان قرار دارد. امامزاده حبیب‌الله
امامزاده حبیب‌الله مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جویبار، بخش مرکزی، دهستان حسن رضا، روستای کوکنده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد حاج تقی‌خان
مسجد حاج تقی‌خان از مساجد معروف و بزرگ شهر اراک محسوب می‌شود که در محله قلعه، خیابان محسنی قرار دارد. این بنا که در سال ۱۲۵۰ هجری قمری به دست حاج تقی‌خان احداث شده است، در دو طبقه به همراه یک آب‌انبار و یک حمام عمومی به بهره‌برداری رسید که امروزه آب‌انبار و حمام از بین رفته‌اند. این مسجد در سال ۱۳۷۰ به دست جمعی از مردم اراک مورد بازسازی کلی قرار گرفت. در میان امامان جماعت این مسجد، آقا نورالدین عراقی از شهرت بیشتری برخوردار می‌باشد. مسجد حاج علی
مسجد حاج علی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفی خان زند، ضلع شرقی مدرسه خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شیخ‌الاسلام (هشترود)
شیخ‌الاسلام یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلمالو بخش نظرکهریزی شهرستان هشترود واقع شده‌است. مسجد خورشیدلقا خانم
مسجد خورشیدلقا خانم مسجدی در شهر سنندج است. این مسجد که در مجاور عمارت مشیر دیوان این شهر قرار دارد، به سبک مسجدهای شبستانی منطقه کردستان است؛ یعنی دارای یک حیاط با آب نما در ضلع جنوبی است که ایوان ستون دار و شبستانی با چهار ستون چوبی در ضلع شمالی آن قرار دارد. بنا در یک طبقه ساخته شده و درطرفین شبستان اصلی، راهرو با قوس‌های نیم دایره و راه پله مشاهده می شود.  از ویژگی‌های بارز ساختمان، وجود درهای چوبی با کتیبه چوبی اسلیمی در مدخل ورودی آن است. در ضلع جنوبی تعدادی حجره قرار دارد که به سمت کوچه مشیر باز می شد و در گذشته به عنوان مغازه مورد استفاده بود. وجه تسمیه این مسجد به نام بانی آن یعنی خورشید لقا خانم، باز می گردد. که دستور ساخت آن راداد. از آنجا که در گذشته خانم‌ها کمتر امکان مشرف شدن به مکه معظمه را داشتند، هزنیه سفر خانه خدا را صرف ساختن مساجد می کردند. علیرضا عباسی
کتیبه‌های سردر و کتیبه بزرگ کمربندی داخل گنبد مسجد شیخ لطف‌الله به خط ثلث مورخ به سال ۱۰۱۲ هجری اثر اوست کتیبه زیبای سر در تاریخی مسجد شیخ لطف‌الله به قلم علی‌رضا عباسی به شرح زیر است: ‹‹"امر بانشاء هذا المسجد المبارک السلطان الاعظم و الخاقان الاکرم محیی مراسم آبائه الطاهرین مروج مذهب الائمه المعصومین ابوالمظفر عباس الحسینی الموسوی الصفوی بهادر خان خلد الله تعالی ملکه واجری فی بحار التأیید فلکه بمحمد و آله الطیبین الطاهرین المعصومین صلوات الله و سلامه علیه و علیهم اجمعین کتبها علی رضا العباسی ۱۰۱۲" ›› دو کتیبه کمربندی داخل مسجد شیخ لطف‌الله که در قسمت پائین گنبد بخط ثلث سفید بر زمینه کاشی لاجوردی معرق جلب توجه می‌کند، به قلم علی‌رضا عباسی است. در انتهای کتیبه اول که شرح آداب ورود به مسجد از قول پیغمبر اسلام است، نام خوشنویس چنین آمده‌است: ‹‹"کتبها علی‌رضا العباسی فی" ۱۰۲۵›› و در انتهای کتیبه دوم که مشتمل بر تمام آیات سوره جمعه و سوره نصر است نوشته شده: ‹‹"کتبها علی‌رضا العباسی غفر الله ذنوبه"›› شیخ شیپور
پس از ورود حاج شیخ فضل الله کجوری، معروف به نوری، و شمس العلماء عبدالرب آبادی قزوینی، و حاج شیخ علی اکبر بروجردی (محرر حاج شیخ فضل الله)، و حاج میرزا هادی (پسر حاج شیخ فضل الله) به طهران، که همگی با هم در سال ۱۳۱۹ هجری قمری به مکه رفته بودند، در یکی از روزهای سال ۱۳۲۰ هجری قمری، حاج عبدالغفارخان نجم الدوله آنان را دعوت می‌کند. از شیخ شیپور هم، که در سفر مکه با آنان همسفر بوده، برای شرکت در این مجلس دعوت می‌شود یا اینکه خودش بدون دعوت می‌رود. مسجد ابراهیم الابراهیم
مسجد ابراهیم الابراهیم یا مسجد ملک فهد بن عبدالعزیز مسجدی در دماغهٔ جنوبی شهر جبل الطارق است. این مسحد در سال ۱۹۹۷ با پشتیبانی مالی ملک فهد پادشاه عربستان سعودی ساخته شد. ساخت این مسجد با هزینه ۵ میلیون یورو انجام شد و دو سال به طول انجامید. در آگوست سال ۱۹۹۷ افتتاح شد. این مسجد جنوبی‌ترین مسجد در اروپای قاره‌ای و یکی از بزرگترین مسجدها در یک کشور غیر اسلامی است. فریدالدین گنج شکر
بنای آرامگاه بابا فرید، در شهر پاک پتن، از توابع ساهیوال، در ایالت پنجاب پاکستان قرار دارد. این شهر که در گذشته اجودهن نام داشت، در زمان اکبرشاه، به احترام مقام شیخ، پاک پتن شریف نام گرفت. آرامگاه در بخش قدیمی شهر قرار دارد و مقبره شیخ بدرالدین سلیمان، پسر شیخ هم در کنار آن ساخته شد. درسمت جنوبی آرامگاه دری است که مردم آن را «بهشت دروازه» می‌نامند. این در تنها در روزهای پنجم محرم هر سال که «عرس»، یا سالگرد وفات شیخ است، و نیز در روزهای تاسوعا و عاشورا باز می‌شود. ارتفاع این در کوتاه است و برای عبور باید خم شد. مردم معتقدند که هر کس از این در عبور کند، از گناه پاک می‌شود. در جنب آرامگاه، مسجد نظامی قرار دارد که به نام نظام‌الدین اولیاء، خلیفة شیخ، ساخته شده‌است، و نمونه بارزی از هنر معماری ایرانی و اسلامی در شبه قاره است. در جوار مسجد، مقبره یکی دیگر از فرزندان شیخ قرار دارد که به دستور سلطان محمد تغلقی ساخته شده‌است و بیشتر افراد خانوادهٔ شیخ هم در این محوطه مدفون هستند. مقبرهٔ علی احمد صابر، خلیفه و داماد شیخ هم در یکی از حجره‌های جنوبی آرامگاه قرار دارد. در قسمت شرقی آرامگاه موزه‌ای قرار دارد که اشیاء متبرک از جمله «نان چوبین» و نعلین و عصای شیخ در آن نگهداری می‌شود. مسجد مولا
مسجد مولا مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شیراز، خیابان زند باریک، کوچه مسجد مولا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چال کوچک لطف اله
چال کوچک لطف اله، روستایی از توابع بخش اندیکا شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان ایران است. مسجد جامع شیخ الملوک
مسجد جامع ملایر مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در ملایر، جنب بازار کفاشها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شباک
در گریووچنبر گنبد مسجد شیخ لطف‌الله، شباک‌های زیبایی از کاشی معرق کار گذاشته‌اند که مانند سایر آثار این معجزه معماری، بسیار زیباست. مسجد دارالاحسان
مسجد دارالاحسان یا مسجد جامع سنندج یکی از مهم‌ترین مساجد شهر سنندج محسوب می‌شود که در سال ۱۲۲۷ هجری قمری توسط امان‌الله خان اردلان ساخته شد. از خصوصیات عمده مسجد جامع سنندج می‌توان به دکورهای هفت رنگ، آجرهای لعاب کاری شده به جای سنگ کف پوش و نوشتن دو سوم از یک جزء قرآن بر روی کتیبه‌های مسجد است. این مسجد در ضلع شمالی خیابان امام خمینی و در بافت قدیم سنندج قرار دارد. این خیابان که مسجد اکنون در کنار آن واقع شده‌است از سال ۱۳۱۰ شمسی به بعد ایجاد شده‌است. بر اساس کتیبه‌های موجود، بنای مسجد در سال ۱۲۲۷ هجری قمری توسط امان‌الله خان اردلان والی کردستان ساخته شد. این بنا شامل دو ایوان شرقی و جنوبی، گل دسته‌های بالای ایوان شرقی، صحن مرکزی، ۱۲ حجره در اطراف، شبستان ستون دار با ۲۴ ستون سنگی مارپیچ است. این مسجد را می‌توان مسجد – مدرسه دانست، زیرا بخشی از مسجد به حجره‌های طلاب علوم دینی اختصاص دارد و بخش جنوبی آن صحن اصلی مسجد است. این بنا دارای تزیینات کاشی کاری هفت رنگ مینایی فوق‌العاده پرکار، ظریف، ازاره‌های مرمرین، آجرکاری لعاب دار و معقلی، حوض سنگی و فواره‌های زیبا و همچنین ستون‌هایی با تزیینات طنابی است. اطراف شبستان و سر ستون‌ها با دو سوم قرآن تزئین شده‌است که آیات را با کاشی، به خطی که شبیه به خط کوفی است نوشته‌اند. این مسجد در گذشته یکی از مهم‌ترین دارالعلم‌های دینی بوده و بسیاری از علما در این دارالعلم به کسب علوم مختلف پرداخته‌اند. مسجد دارالاحسان، یکی از ارزشمندترین مساجد استان کردستان از نظر معماری و تزیینات معماری است. برجسته‌ترین ویژگی‌های هنری این بنا کاشیکاری زیبای آن است. به‌علاوه کتیبه‌های زیبای مسجد به روی سنگ مرمر و حجاری گل و گیاه در حواشی آن‌ها ازجمله تزئینات حجاری منحصر به فرد محسوب می‌گردند. استان کرمانشاه
در استان کرمانشاه زیارتگاه‌های متعددی مربوط به دین اسلام (شیعه و سنی) و نیز دین یارسان وجود دارد. تعداد ۴۵ بقعه و امام‌زاده در استان کرمانشاه وجود دارد. مهم‌ترین زیارتگاه‌های اهل تشیع در استان کرمانشاه، امامزاده باقر بیستون، امامزاده احمد سنقر، امامزاده ابراهیم کنگاور و آرامگاه احمد بن اسحاق سرپل ذهاب هستند. آرامگاه سید عبیدالله معروف به کوسهٔ هجیج در پاوه، آرامگاه خلیفه حیدر حیدری باینگانی در بخش باینگان و نیز آرامگاه ویس نازار در روانسر نیز از مهم‌ترین زیارتگاه‌های اهل تسنن کرمانشاه هستند. در رابطه با پیروان دین یارسان مهم‌ترین زیارتگاه‌های دین یاری همچون زیارتگاه سلطان سهاک، داوکه‌وسوار و خاتون رزبار در مجموعهٔ پردیور در شیخان، بابایادگار در زرده، پیربنیامین و پیرموسی در کرند، شاه‌حیاس در جیحون‌آباد و آتش‌بگ در گره‌بان در استان کرمانشاه واقع شده و پیروان این دین از سراسر ایران و عراق برای زیارت آن‌ها به استان کرمانشاه می‌آیند. ده لطف‌الله
ده لطف الله ، روستایی است از توابع دهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان. این روستا در دهستان کوه خواجه قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۲۹ خانوار) ۴۶۷ نفر  بوده است. مسجد آیت‌الله خسروشاهی
مسجد آیت الله خسروشاهی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان دارائی اول، راسته پنبه فروشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد آیت‌الله
مسجد آیت‌الله مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، کوچهٔ برق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد جامع کاشان
مسجد جامع کاشان مربوط به دوره سلجوقیان است و در کاشان، خیابان بابا افضل، محلهٔ میدان کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شاه فیصل
این مسجد در انتهای بزرگراه اسلام‌آباد، در انتهای این شهر و در مقابل یک منظره بسیار زیبا که توسط تپه‌های مارگالا ساخته شده‌است قرار دارد. این ناحیه نقطه مرکزی اسلام‌آباد است و چون نشانی شهری معرف این شهر می‌باشد. مسجد جامع زیارتگاه
مسجد جامع زیارتگاه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرضا، بخش مرکزی، دهستان منظریه، روستای زیارتگاه، کنار امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ علی‌اکبر
مسجد شیخ علی اکبر مربوط به دوره قاجار است  در شاهرود، خیابان مزار، کوچه مسجد شیخ علی اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ علی اکبر شاهرود به همت مرحوم شیخ علی اکبر مجتهد از روحانیان عالی رتبه شهر بنا شده است. تپه حاج فتح‌الله
تپه حاج فتح‌الله مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ملکان، بخش لیلان، ۵۰۰ متری جنوب غربی شهر لیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد حاجی جلال
مسجد حاجی جلال مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کاشمر، خیابان مدرس، جنب تکیه ابوالفضلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانواده حاج لطف‌الله
خانواده حاج لطف‌الله نام یک مجموعه تلویزیونی ایرانی است که در سال ۱۳۵۲ و به کارگردانی «پرویز نوری» ساخته شد و از تلویزیون ملی ایران پخش گردید. مسجد جامع شیرامان
مسجد جامع شیرمان (مالایایی: ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ്) (به عربی: مسجد الرئیس جمعة) مسجدی است در شهر "متالا در منطقه کودونگالور" از توابع تریسور که در استان کرالا کشور هند قرار دارد. یک افسانه ادعا می‌کند که این مسجد در سال ۶۲۹ پس از میلاد ساخته شده‌است، که آن را به قدیمی‌ترین مسجد در شبه قاره هند تبدیل می‌کند که هنوز در حال استفاده است. این بنا توسط مالک دینار، یکی از تابعین ایرانی پیامبر اسلام محمد بوده‌است، و به دستور جانشین چرامان پرومال، پادشاه منطقه کرالای امروزی ساخته شده‌است. [//fa.wikipedia.org/w/index.php?title=ویژه:ترجمهٔ_محتوا&from=en&to=fa&page=Cheraman+Juma+Mosque&targettitle=Cheraman+Juma+Mosque# [6]] این مسجد به سبک کرالا با نورافشان آویزان ساخته شده‌است که ادعای تاریخی بودن آن را محکم تر و مستندتر می‌کند.[//fa.wikipedia.org/w/index.php?title=ویژه:ترجمهٔ_محتوا&from=en&to=fa&page=Cheraman+Juma+Mosque&targettitle=Cheraman+Juma+Mosque# [9][8][7]] [//fa.wikipedia.org/w/index.php?title=ویژه:ترجمهٔ_محتوا&from=en&to=fa&page=Cheraman+Juma+Mosque&targettitle=Cheraman+Juma+Mosque# [10]] مسجد عبدالله بن عمر
مسجد عبدالله بن عمر یکی از مسجدهای تاریخی استان کرمانشاه است که در شهر ریجاب از توابع شهرستان دالاهو قرار دارد و در دوران صدر اسلام بنا شده‌است. این مسجد در مرکز روستای ریجاب قدیم (ریجاب بالا) قرار دارد. بنای این مسجد مستطیل شکل بوده و از قلوه سنگ و ملاط ساخته شده‌است. شیخ‌محله (آمل)
شیخ محله ، روستایی از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران و در دهستان نمارستاق قرار دارد. مسجد آیت‌الله رضوی
مسجد آیت‌الله رضوی در کاشان، دروازه فین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد خداداد (بندرلنگه)
این مسجد در محلهٔ بازارمساح بندرلنگه قرار دارد، از نظر زیبایی یکی از کاملترین مساجد بندرلنگه به‌شمار می‌رود. محراب مسجد حاجی خداداد، دارای تزیینات گچبری ارزنده‌ای است و قدمت آن به دوره زندیه می‌رسد. از دیگر مساجد وبناهای با ارزش و تاریخی بندرلنگه می‌توان به مسجد شیخی ، مسجد غیاث، مسجد سلطان العلماء، خانه فکری و بنگلهٔ بستکی اشاره کرد. محمدرضا اصفهانی (معمار)
استاد محمدرضا پسر حسین بنای اصفهانی از زبردست‌ترین معماران دوره صفوی است. از آثار جاویدان معماری او می‌توان مسجد شیخ لطف‌الله در شرق میدان نقش جهان را نام برد. این بنای مهم و تاریخی در زمان پادشاهی شاه عباس اول در مدت ۱۶ سال بین سال‌های سال ۱۰۱۲ تا ۱۰۲۸ ه‍.ق ساخته شده است. مسجد شیخی (بندر لنگه)
مسجد شیخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. مسجد شیخ لطف‌الله
طاووسی در مرکز داخلی گنبد طراحی شده‌است که پرهای آن به وسیلهٔ نور وارد شده از طاق بالای در ورودی مسجد تکمیل می‌شود. مسجد لاور
«مسجد تاریخی لاور شیخ» در ضلع جنوبی غربی «روستا» واقع شده‌است. بنای این مسجد برسبک معماری قدیم وسقف بغدادی می‌باشد. این مسجد چند بار مرمت شده‌است، تاریخ بنای آن دقیقاً مشخص نیست، برخی گویند که از بناهای دورهٔ صفویه است، و برخی دیگر گویند که تاریخ این بنا به دورهٔ قاجاریه بر می‌گردد. در ساختمان این مسجد، از سبک معماری و شبستان مساجد تقلیدی بستک تقلید شده‌است. شبستان و ستون‌ها چهار ضلعی هستند. مصالح به کار رفته در بنای سنگ و گچ، آهک و سقف مسجد از چوب مخصوصی به نام صندل یا (چندل) که از هندوستان و مومباسا آورده می‌شد ساخته شده‌است. در مواردی از جمله پوشش بیرونی پایه‌ها از ساروج نیزاستفاده شده‌است. مسجد مذکور دارای منبر و محرابی با تزیینات گچبری زیبا می‌باشد، اما مسجد فاقد مناره است. قلعه حاجی رحمت‌الله
قلعه حاجی رحمت‌الله، روستایی از توابع بخش زاغه شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان ایران است. مسجد سید عزیزالله
این بنا در محله بازار تهران، نزدیک چهارسوق کوچک و بزرگ واقع گردیده و از بناهای دوره فتحعلی شاه قاجار در تهران است. از بانی مسجد اطلاعاتی موجود نیست. بنای مسجد شامل صحن سه ایوانه، گنبد، شبستان تابستانی و زمستانی و تزیینات زیبای کاشی‌کاری است که در دوره اخیر متحمل تغییرات و تبدیلات ناشایستی گردیده؛ به طوری که صورت قدیمی آن دگرگون شده است. شبستان اصلی مسجد در سمت جنوب به سبکی زیبا و پایدار ساخته شده بوده که بر اثر تعمیرات و اضافات بعدی، از جنبه تاریخی آن کاسته شده است. در ضلع شمالی، شبستان زیرزمینی سراسری قرار داشته که آن را در دوره اخیر خراب کرده و شبستان جدیدی به جای آن ساخته‌اند. در سمت شرق و غرب صحن نیز شبستان‌های کوچکتری قرار دارد که با ساختن اتاقک‌های جدید، شکل نامناسبی به مسجد داده‌اند. نام فتحعلی شاه بر کاشی‌های جبهه شمالی صحن به طور مکرر نگاشته شده بوده که با بناهای جدید از بین رفته است. تاریخ کتیبه‌های ایوان جنوبی و شرقی، ۱۳۱۰ هجری قمری است که مربوط به تکمیل کاشی‌کاری و تزیینات مسجد در دوره بعد است. در داخل شبستان جنوبی زیر گنبد، سه کتیبه کمربندی قرار دارد که دو تای آنها جدید و یکی دیگر قدیمی است و بر انتهای آن، تاریخ ۱۲۷۴ قمری ثبت شده است. در سمت در خروجی که به سمت بازار چهارسوق بزرگ است، یک منبع آب سنگی با آیینه کاری قرار دارد. مسجد از نظر طرح و هیئت گنبد دوپوش و کاشیکاری‌های داخل ایوان‌ها و رعایت تناسب ابعاد ساختمانی، بنای قابل توجهی به شمار می‌رود. سقف و ایوان این مسجد در زمان سید حسین طباطبایی بروجردی و با کمک‌های وی بازسازی شده است. این بنا به شماره ۴۱۵ به ثبت تاریخی رسیده است. مسجد شیخ لطف‌الله
گفته می‌شود معمار این مسجد استاد محمدرضا اصفهانی، پسر استاد حسین بنا اصفهانی بوده‌است. این مسجد بر خرابه‌های مسجدی که قبلاً در آن محل بوده ساخته شد. مسجد شیخ لطف‌الله به نام یکی از علمای بزرگ عصر صفوی به نام شیخ لطف‌الله جبل‌عاملی، نامیده شده‌است. شیخ لطف‌الله یکی از علمای بزرگ دوره صفوی بود. وی از اهالی جبل عامل لبنان بود که مانند شیخ بهایی و برخی علمای دیگر توسط شاه عباس از لبنان به ایران مهاجرت نموده و ابتدا در مشهد و قزوین و پس از آن در اصفهان ساکن شد. از آنجا که حکومت صفوی، حکومتی مذهبی بود و به اسلام و به خصوص مذهب تشیع بسیار بها می‌داد، علمای آن را نیز تکریم می‌کرد. از سوی دیگر شیخ لطف‌الله پدر زن شاه عباس بود. از این رو در محل زندگی شیخ، مسجد و مدرسه‌ای به نام او ساخته شد که در این محل به تدریس دروس فقهی و جلسات دینی اشتغال داشت. شیخ بنا به استفتای خود که برگزاری نماز جمعه در غیاب امام دوازدهم شیعیان، مجاز می‌شمرد، به اقامه نماز جمعه در این مسجد می‌پرداخت و مقلدانش نیز به او اقتدا می‌نمودند. مسجد سلطان شیخداد
مسجد سلطان شیخداد مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان انقلاب، کوی شیخداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد جامع نوش‌آباد
مسجد جامع نوش آباد مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره قاجار است و در ۱۴ کیلومتری ضلع شمالی کاشان، نوش‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ لطف‌الله
سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. جلو خان مسجد با عقب‌نشینی از بدنه شرقی میدان آغاز می‌شود. بعد از عبور از چهار پله به محوطه سردر می‌رسیم. قسمت پایینی دیوارهای این محوطه با سنگ مرمر زرد پوشیده شده‌است، سکوهای بزرگ کناری هم از همین نوع سنگ هستند. در ورودی مسجد به صورت دو لنگه‌است که از چوب چنار یک‌پارچه ساخته شده‌اند و پس از گذشت چهارصد سال هنوز پابرجا هستند. در جلوی مسجد حوض ۸ ضلعی زیبایی قرار داشته که در سال‌های ۱۳۱۶ تا ۱۳۱۸ خ برداشته شده‌است. در این زمان پوشش کف گنبدخانه از جنس گچ بوده و پنجره‌های چوبی منصوب در آن روشنایی زیرزمین را تأمین می‌کرده‌است. مسجد شیخ لطف‌الله فاقد حیاط است مسجد شیخ لطف‌الله
این مسجد در ادامه دوران صفویه به نام ملا فتح‌الله و بعد از آن به نام مسجد صدر (صدر یا صدرالعلماء به مجتهد اعلم یا مرجع تقلید گفته می‌شده) نام گرفت، ولی امروزه به همان نام اولین شناخته می‌شود. شهرستان عجب‌شیر
بندر رحمانلو در حدود پنج کیلومتری غرب شهر عجب‌شیر یکی از مناظر زیبای این شهرستان بندر رحمانلو می‌باشد که زیبایی خاصی به این شهرستان بخشیده‌است. مسجد جامع شیرلو مربوط به دوران صفویه از دیگر آثار تاریخی این شهرستان می‌باشد. قلعه ضحاک بین دو روستای بارازلو و ینگجه از مکان‌های دیدنی شهرستان عجب‌شیر است. مسجد حنیفه گوراوان معروف به مسجد محمد حنفیه در روستای گوراوان، مسجد قاضی شیشوان ، خانه ارغندی واقع در شیشوان ، قلعه ضحاک یا داش‌قلعه در ۲۸ کیلومتری شرق عجب‌شیر مربوط به دوره ساسانی، امامزاده سیدابوالقاسم در فاصلة ۲ کیلومتری شمال عجب‌شیر مربوط به دوره ایلخانی از نقاط تاریخی این شهرستان محسوب می‌شود و نیز روستای سرسبز و ییلاقی هرگلان واقع در دامنه کوه سهند که هم اماکن تاریخی همچون قیزقالاسی، غارهای خمره ای و قبرستان قدیمی مین آی دوزی؛ و هم از اماکن طبیعی همچون، آبشار مرتفع و همیشه جاری شوی شوی نام برد. مسجد شیخ لطف‌الله
سر در معرق آن تا پایان سال ۱۰۱۱ قمری هجری ساخته و پرداخته شده و اتمام ساختمان و تزئینات آن در سال ۱۰۲۸ هجری قمری بوده‌است. کتیبه سر در آن به خط ثلث علیرضا عباسی و مورخ به سال ۱۰۱۲ هجری است، معمار و بنای مسجد استادمحمدرضا اصفهانی بوده‌است که نام او در داخل محراب زیبای مسجد در دو لوحه کوچک به این شرح ذکرشده "عمل فقیر حقیر محتاج برحمت خدا محمدرضا بن استاد حسین بنا اصفهانی ۱۰۲۸" خطوط و کتیبه‌های داخل مسجد کار علیرضا عباسی خطاط بسیار مشهور زمان شاه عباس و باقر بنا خوشنویس گمنام آن دوره است که نمونه خط ثلث او با خط علیرضا عباسی برابری می‌کند. داخل و خارج گنبد بی‌مانند این بنا که از زیباترین گنبدهای جهان به‌شمار می‌رود، از کاشی‌های معرّق نفیس پوشیده شده‌است. باستان‌شناسان خارجی عظمت معماری این مسجد را ستوده‌اند. استفاده از نور طبیعی و رنگ‌های زیبا همه و همه از جمله ویژگی‌های چشمگیر این بناست. مسجد جامع اشکنان
مسجد جامع اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ لطف‌الله
طرح مسجد شیخ لطف‌الله در زمانی که نقشه چهار باغ و باغ هزارجریب به مرحله اجراء درآمد ریخته شد و در دورانی که معماری صفویه به شکوفایی رسیده بود مورد بهره‌برداری قرار گرفت. ساخت این مسجد در نیمه اول قرن یازده هجری، در سال ۱۰۱۱ هجری قمری (۱۶۰۲ میلادی) و به فرمان شاه عباس اول آغاز شد و در سال ۱۰۲۸ هجری قمری (۱۶۱۹ میلادی) به پایان رسید. ساخت این مسجد هجده سال به طول انجامید. مسجد امام صادق
مسجد امام صادق مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نجف‌آباد، بخش مرکزی، شهر قلعه سفید، خیابان ولی عصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد ملک بن عباس
مسجد ملک بن عباس (مسجد ابن عباس) واقع در شهر بندرلنگه یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. مسجد جامع خلیل‌آباد
مسجد جامع خلیل‌آباد مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان خلیل‌آباد، شهر خلیل‌آباد، میدان صاحب الزمان، خیابان امام خمینی، نبش امام خمینی ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حمام عمارت ملا لطف‌الله شیخ‌الاسلام
حمام مورد اشاره در ساختمان جنب موزه سنندج قرار دارد ولی منزل مردوخ با فاصله بیش از یک کیلومتر از موزه و فاقد حمام مطرح شده می‌باشد مسجد حاج غنی
مسجد حاج غنی مربوط به دوره قاجار و ساخته و هدیه شده از طرف حاج غنی، جد بزرگ خانواده غنی زاده به شهر شیراز است. این بنا در شیراز، دروازه اصفهان، ابتدای بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همایون غنی زاده کارگردان سرشناس تئاتر از نوادگان این بزرگ‌مرد می‌باشد. و این مسجد در سالهای۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ توسط چند تن ار کسبه بازار و جوانی به نام حاج مهدی مرادی بازسازی و زیباسازی شد. معماری مسجد : در سردر این مسجد کتیبه ای به خط نستعلیق شامل نام بانی مسجد(حاجی حسین)، تاریخ ساخت (1301) و اتمام مسجد (1303) بر روی سنگی از جنس مرمر حکاکی شده است. مسجد حضرت سلطان
مسجد حضرت سلطان () دومین مسجد بزرگ در آسیای مرکزی بعد از مسجد روح ترکمن‌باشی است. مسجد حضرت سلطان در شهر آستانه، پایتخت قزاقستان، واقع شده‌است. محمدعلی دولتشاه
این مسجد در محله فیض آباد و در خیابان کزازی شهر کرمانشاه قرار دارد و در کنار دیوان خانه این شهر که دوازده عمارت داشت، ساخته شده‌است. ستون‌های سنگی مارپیچ، محراب مقرنس کار شده و گچ بری‌های زیبای شبستان زنانه، به این مسجد زیبایی خاصی بخشیده‌است. امروزه این مسجد محل سکونت و تحصیل طلاب علوم دینی است. خیابان لطفعلی‌خان زند
مسجد نصیرالملک یکی از زیباترین مساجد جهان در این خیابان قرار دارد همچنین از گودعربان تا اواسط این خیابان تعداد زیادی خانه ی تاریخی و باارزش همچون خانه زینت الملک وجود دارد. مسجد سید عزیزالله
مسجدسیدعزیزالله مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در تهران، بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ رسولی‌ها
مسجد شیخ رسولی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تویسرکان، بخش مرکزی، دهستان کرزان رود، روستای کرزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد جامع لاهیجان
مسجد جامع لاهیجان، در دوره کیاییان ایجاد شده‌است. سلطان محمد کیا در عید قربان ۸۹۳ هجری در این مسجد نماز گذارده‌است. این مسجد در ضلع غربی میدان سردار جنگل (چهار پادشاه) واقع شده‌است. آرامگاه شاه نعمت‌الله‌ولی
بر جلوخان دو مناره مرتفع دیده می‌شود که در زمان محمد شاه قاجار و پس از او ساخته شده‌اند و از بلندترین مناره‌های مساجد ایران به‌شمار می‌روند. سه حیاط و ساختمان‌های اطراف شمای کلی آرامگاه را تشکیل می‌دهند. هر یک از حیاط‌ها یک حوض و تعدادی درخت دارد.