ازگیاه خرفه چه استفاده هایی می شود؟
خرفه پرپهن
استعمال خارجی: شیرهٔ گیاه یا له شده آن برای تحلیل ورم و تومور و التیام زخم‌های شدید سوختگی، بواسیر، بیماری‌های پوستی (چون خارش و جرب)، تحلیل آبسه، گزیدگی نیش حشرات، عقرب و مار گزیدگی مفید است.
میخک صدپر
از نوع صورتی ان برای دفع ادرار و درمان عفونت‌های ادراری و سوزش آن، ضدعفونی‌کننده معده و التیام زخم و سردرد و ضدعفونی و تسکین دندان درد استفاده می‌شود. همچنین در چین و ژاپن برای بخور دادن استفاده می‌شود و اسانس ان در بسیاری از عطرها استفاده می‌شود. در اندوزی در سیگار هم استفاده می‌شود، سال ۲۰۰۹ در ایالات متحده امریکا این نوع سیگار غیرقانونی اعلام شد. مهرگیاه
مهر گیاه رمز وحدت است. مهرگیاه در متون کهن به صورت مردم گیاه، استرنگ، سگ کَن (چون آن را به وسیلهٔ سگ می‌کنند) و یبروح الصنم (که ربطی به بی‌روح ندارد اما آن را به ذهن متبادر می‌کند) هم آمده‌است. گیاهیست شبیه به آدمی. میوهٔ آن لفاح نام دارد «چون بیخ هر نوح لفاحی که بزرگ باشد بشکافند در آن شبیه به دو صورت انسان مشاهده می‌گردد»(حواشی برهان قاطع). جارو علفی
جارو علفی، علف پشمکی یا جوی پیغمبری ("Bromus") گیاهی است با برگ‌های باریک و آویزان، که دارای ریشهٔ نسبتاً عمیقی است و در مقابل خشکی و گرما مقاوم می‌باشد و به همین جهت نیز قادر است در تابستان گرم به رشد و نمو خود ادامه دهد. گیاهان این جنس را در اوایل رشد می‌توان به وسیله برگ‌های بلند و باریک و کرکدار آن که به‌طور محسوسی در جهت عقربه‌های ساعت پیچ خورده‌است شناخت و چنانچه نشاءهای جوان را به آرامی و با دقت از خاک خارج نمائیم معمولاً دانه به قاعده ساقه چسبیده‌است. کشت مخلوط آن با یونجه به علت خوش‌خوراکی ویژه ای که دارد بسیار مناسب است. گیاهان دارویی
این گروه شامل مورد، گل غافث، هوفاریقون، مریم گلی، انجبار، گوش خر، گل مینا (امراض جلدی، اگزمای متورم و عفونی)، تره تیزک، سنفتیون، پوست درخت بلوط و بید، ریشهٔ بابا آدم، درخت گردو، توت روباه، هفت بند، آویشن، دم شیر و زوفا می‌شود. خرزه هندی
خرزه هندی نام یک سرده از گیاهان با بیش از ۱۰۰۰ گونه است. یکی از انواع این گل به نام خرزه هندی درختی گل ملی کشور نپال به‌شمار می‌آید. خرزه هندی یا رودودندرون (Rhododendron) و خویشاوند نزدیکش آزالیای بوته‌ای در فصل بهار جلوهٔ بی‌نظیری به باغچه می‌دهند ولی برگ‌های آن‌ها و همین‌طور عسلی تولیدشده از گردهٔ گل‌هایشان سمی هستند. مسمومیت با این دو گیاه سمی همیشه‌سبز با سوزش دهان آغاز می‌شود و با افزایش ترشح بزاق، تهوع، اسهال و افزایش تحریک‌پذیری پوست ادامه پیدا می‌کند. گاهی سردرد، ضعف عضلانی، تار شدن دید و کاهش یا افزایش ناگهانی ضربان قلب نیز به این عوارض اضافه می‌شود. بعضی مواقع خطر کما و تشنج کشنده نیز فرد مسموم را تهدید می‌کند که قبل از آن باید پزشکان با تزریق وریدی مایعات، تسهیل تنفس و داروهای مخدر طبی ضربان قلب را به وضعیت عادی بازگردانند. گاوپنبه
گاو پنبه، شال کنف نام یک گونه از سردهٔ برگ نمدی است. این گونه یکی از علف‌های هرز مهم مزارع شمال ایران است در چین مصارف مختلف دارویی دارد ، برگهایی پهن شبیه قلب و نوک تیز ، با فیبر بالا وخوراکی دارد .از برگها املت تهیه میشود . خراشاد
مردم منطقه بیشتر به کشاورزی، دامداری، قالی بافی، گلیم بافی و توبافی (پارچه بافی سنتی) اشتغال داشته و از زعفران، زرشک، عناب، توت، گردو و زردآلو، می‌توان به عنوان محصولات عمده کشاورزی خراشاد نام برد. شیخ محمد ابراهیم قدسی در وصف توت خراشاد می‌گوید:…. گیاهان دارویی
گیاهان دارویی از قبیل:گل آقطی سیاه، انگور روباه، سرو کوهی، مورد، پرسیاوش، هوفاریقون، لوبیای شیطان (اونونیس)، ریشهٔ جعفری.گیاهان دارویی ایجاد خلط را تسهیل می‌نمایند. آن‌ها محتوی لعلب‌های گیاهی هستند که با جذب رطوبت باد کرده قسمت دیگر را مرطوب می‌کند و این به دلیل خاصیت جذب آب این مواد است. آن‌ها همچنین ورم منطقه‌ای را که قسمت ورودی نای را احاطه نموده‌است با تسکین سرفه، کاهش می‌دهند. گلاب
از گلاب برای رفع عوارض حادث از زکام، قطع خون‌ریزی از سینه، خشونت صدا، ضد سرفه، خفقان گرم، درد معده و روده، دل پیچه سرد و گرم، درد کبد و طحال، علاج نزله سرد، سردردهای گرم، درد چشم تقویت حواس، ایجاد نشاط، تقویت دل، رفع خماری، بی هوشی، خفقان استفاده می‌گردد. به دلیل خاصیت ضدعفونی کنندگی، یکی از پاک‌کننده‌های قوی برای پوست‌های خشک و حساس است. بوی گلاب تأثیر مستقیم بر آرامش روان دارد و هیجانات منفی و استرس را رفع می‌کند؛ همچنین از گلاب در مراسم های ختم و عذاداری نیز استفاده میشود.[عرقیات گیاهی و گلاب کاشان https://armaghankashan.com/benefits-rose-and-medicinal-properties-rose] خردل (چاشنی)
به‌علت خاصیت ضدباکتری خردل لازم نیست در یخچال نگهداری شود زیرا باکتری‌های مضر در ان رشد نخواهند کرد. البته اگر در یخچال نگهداری نشود تندی خود را سریع‌تر از دست می‌دهد و بهتر است در جای بسته، تاریک و خنک نگهداری شود. اگر خردل برای مدت زیادی خارج از یخچال بماند ممکن است تلخ شود. خردل حاوی مقادیر زیادی سلنیوم و امگا۳ است. دانه‌های خردل، باعث کاهش حملات میگرنی می‌شود، به این منظور باید پوست سر خود را با روغن خردل ماساژ دهید؛ این کار مقاومت مو را نیز به‌طور قابل توجه بهبود بخشیده و از ریزش مو جلوگیری می‌کند. فرآورده‌های خردل و روغن خردل به‌طور مؤثر برای قرن‌ها به منظور کاهش فشار خون بالا و جلوگیری از تصلب شرایین مورد استفاده قرار گرفته‌اند. آن‌ها همچنین به بهبود ایمنی بدن کمک کرده و به مبارزه با بی‌خوابی کمک می‌کنند. دانه‌های خردل در درمان مسائلی مانند اضطراب، اختلالات روانی، اثرات تنش و افسردگی، برونشیت، اختلالات جنسی، نشانه‌های یائسگی و بسیاری مشکلات دیگر مفید هستند. گیاهان دارویی
گل ماهور گل‌های زردی دارد که پس از خشک کردن در ترکیب جوشانده‌هایی که به عنوان ضد سرفه تجویز می‌شوند از آن استفاده می‌گردد، زیرا دارای مقدار زیادی لیزاب یا لعاب است.این گیاهان ترشح ادرار را زیاد می‌کنند و برای ناراحتی‌های مجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند. آن‌ها ضمن این که مدر هستند کمی هم حالت ضدعفونی دارند. از آن‌ها می‌توان در مواردی از قبیل ناراحتی‌های کلیوی سبک، سنگ کوچک یا شن ادراری استفاده کرد. در صورتی که ناراحتی کلیوی مهم، ناراحتی‌های قلبی، ورم قلبی، یا سیروز کبدی وجود داشته باشد این داروها مناسب نیستند و باید به پزشک مراجعه شود. بارهنگ
بارهنگ به همراه قدومه و به‌دانه مخلوطی درست می‌کنند که به عنوان نرم‌کننده سینه و برطرف‌کننده سرفه وخارش‌های گلو مصرف سنتی دارد. خواص درمانی ریشه، برگ و دانه این گیاه اثر نرم‌کننده دارد و از آن‌ها به عنوان تصفیه‌کننده خون، آرام‌کننده ناراحتی‌های آسم مرطوب، اسهال‌های ساده و ورم مخاط دهان استفاده می‌شود. جوشاندهٌ دانه بارهنگ در رفع بیماری‌های التهابی کلیه و مثانه مؤثر است. اگر برگ تازه بارهنگ به مدت چند ساعت در آب جوشیده قرار بگیرد، سپس قطعات آن بر روی زخم‌های باز قرار گیرد، نه تنها زخم‌ها را از خطر آلودگی حفظ می‌کند، بلکه سرعت بهبود را باعث می‌شود. جوشاندهٌ ریشه گیاه همراه با عسل، اگر به صورت غرغره مصرف شود، ورم حلق را از بین می‌برد. برگ تازه و له شدهٌ بارهنگ اگر در محل گزیدگی زنبور عسل و پشه مالش داده شود درد را تسکین می‌دهد. میزان مصرف جوشانده ۵۰ تا ۱۰۰ گرم ریشه یا برگ بارهنگ در یک لیتر آب به مقدار سه فنجان در روز مجاز است. این گیاه در جاهای مختلفی می‌روید و انواع مختلفی دارد. معمولاً از دانه‌های این گیاه استفاده می‌شود. از این گیاه برای ناراحتیهای تنفسی استفاده می‌شود و یکی از گیاه‌های لعاب دار و دارای ماده سافورین است. دانه‌های آن را در آب خیس می‌کنند. این گیاه عوارض جانبی ندارد. از برگ این گیاه به وفور استفاده می‌شود و برگ آن خاصیت ضد عفونی‌کننده دارد و همچنین دانه این گیاه هم خاصیت ضد عفونی‌کننده و خلط آوری خوبی برای دستگاه تنفسی دارد. خریط
خُریط یا خُرّیط نام خوراکی زرد رنگی است که از گیاهی با نام "بردی" به عمل می‌آید. در کناره رودهای جنوب ایران این گیاه می‌روید. اهالی جنوب غرب ایران با شیوهٔ خاص و سنتی این خوراکی را درست می‌کنند. از این فن میان ساکنان کناره کرخه در شوش و هورالعظیم در دشت آزادگان، عراق و کویت هم وجود دارد اما به گستردگی شادگان نیست. حاشیه نشینان در طول سال و در کنار کارهای صید و صیادی، حصیر بافی و دامداری در اول بهار منتظر بردی می‌مانند. «بردی» (پاپیروس یا لُخ) قد و قامتش حدود ۶ متر است. خربق سیاه
افعال و خواص دیگر خربق سفید: مسهل بلغم و صفرای غلیظ و اخلاط لزجه و مخاطیه و مفتح سدد و منقی[1] معده و جهت فالج و سرسام و صرع بلغمی و لیثرغس[2] و سایر امراض بارده[3] دماغیه و مفاصل و تفتیت حصات[4] و ادرار حیض و قتل جنین و اخراج آن نافع است سعوط[5] آن مهیج عطسه و اکتحال[6] آن در شیافات جهت جلای غشاوه[7] و حدت[8] بصر طلای آن با سرکه جهت قلع[9] دندان متأکل و قوبا[10] و جرب و برص و بهق به تنهایی و با ایرسا نیز و فرزجه آن مدر حیض و قاتل جنین و چون با سویق و عسل بسرشند و به موش بخورانند بمیرد و جون با گوشت طبخ دهند گوشت را مهرا[11] سازد و چون اراده استعمال آن نمایند باید که اصلاح آن نمایند به پختن آن در جوف خمیر یا مخلوط به حسو جو و روغن بادام نمایند جعفری فرنگی
جعفری فرنگی به دلیل خواص خلط اوری که دارد شناخته می‌شود. کمک می‌کند تا این مخاط‌ها از دستگاه تنفس خارج شود. به عنوان مثال، این گیاه از بروز سرفه و برونشیت جلوگیری می‌کند. جعفری فرنگی
گیاه جعفری فرنگی همچنین در درمان یبوست استفاده می‌شود. سندرم روده تحریک پذیر را با تنظیم حرکات روده درمان می‌کند. جعفری فرنگی در درمان انواع بیماری‌های پوستی از جمله اگزما و آکنه نیز مؤثر است. به عنوان یک عامل سم زدا، نشانه‌های اولیه پیری مانند بروز لکه‌های تیره، خطوط ظریف و چین و چروک را کاهش می‌دهد. همچنین به پاکسازی خون کمک می‌کند و پوست شما را نرمتر و جوان تر می‌سازد. جعفری فرنگی یک منبع غنی از ویتامین A است که سلامت بینایی را افزایش می‌دهد. گیاه جعفری فرنگی می‌تواند سبب بهبود گردش خون شود و در درمان خونریزی‌ها و رگ‌های واریسی نیز مؤثر است. همچنین از فشار خون پایین جلوگیری می‌کند. جعفری فرنگی ممکن است در درمان هرپس و آمنوره نیز استفاده شود. جعفری فرنگی برای درمان سنگ کلیه و بیماری‌های مثانه نیز استفاده می‌شود. جعفری فرنگی عارضه‌های آلرژیک را کاهش می‌دهد و در درمان آلرژی‌ها مؤثر است. از گیاه جعفری فرنگی در درمان بیماری‌های کبدی نیز استفاده می‌کنند. جعفری فرنگی می‌تواند درد ناشی از نیش حشرات را از بین ببرد. جعفری فرنگی به دلیل پتاسیم و کلسیم بالایی که دارد وضعیت سیستم اسکلتی بدن را بهبود می بخشد. جعفری فرنگی در درمان سرماخوردگی و آنفولانزا بسیار مؤثر است. برای ازبین بردن سکسکه کافی است چند برگ تازه این گیاه را بجوید. گیاه جعفری فرنگی همچنین از بروز زخم‌های دهان و بیماری‌های لثه نیز جلوگیری می‌کند و در درمان آن‌ها مؤثر است. کاهو
محققان آمریکایی بر این باور بودند که خوردن کاهو در کنترل و متوقف کردن بیماری آبله نقش دارد و یک باور در میان ایرانیان وجود داشت که خوردن دانه‌های کاهو در درمان بیماری حصبه مؤثر است. طب عامیانه نیز از آن به عنوان درمانی برای تسکین درد، روماتیسم، استرس و عصبانیت، سرفه و جنون یاد کرده‌است ولی شواهد علمی بر تأثیر مفید آن بر روی انسان پیدا نشده‌است. از موارد مذهبی این گیاه می‌توان به منع مذهبی خوردن این گیاه در میان یزیدیان در شمال عراق اشاره کرد. گیاهان دارویی
طبق نسخهٔ پزشکی جوشانده ریشهٔ ایپکاکوانا را می‌توان تهیه نمود و بدون نسخه می‌توان از علف فتق، خارخر، شیرین بیان، ریشهٔ گل پامچال و گل ماهور استفاده کرد.این گیاهان محتوی مواد فراری هستند که از طریق دستگاه تنفسی دفع می‌شوند، مخاط را تحریک می‌کنند و عمل خلط‌آوری و دفع آن را آسان‌تر می‌کنند. ضمناً این مواد باعث شل شدن عضلات مجرای تنفسی که در حالت انقباض باشند نیز می‌شوند ضمن این که کمی نیز قدرت ضدعفونی‌کننده دارند. این گروه شامل گیاهان دارویی می‌شود که اسانس‌های روغنی داشته باشند. خزه
خزه‌گیان که در زمین‌های مرطوب می‌رویند معمولاً با جلبک‌های داخل استخرها و رودخانه‌ها اشتباه گرفته می‌شوند. هر چند که این گیاهان برای انسان چندان مغذی نیستند ولی گاهی موارد خوراکی هم دارند. موارد کاربردی بسیاری از این گیاهان از جمله: تأثیرات ضدمیکروبی، بیومونیتورینگ آلودگی‌های هوا، خاک و آب، جلوگیری از فرسایش‌ها، غذای دام و طیور و … از آن‌ها در دنیا شناخته شده‌است. نوعی خزه به نام اسفاگنوم یا پیت دارای استفاده‌های گوناگونی می‌باشد. خار مریم
خار مریم همچنین در گذشته برای مقوی ساختن شیر مادر به مادران داده می‌شده اما مطالعاتی در مورد مصرف این گیاه برای زنان باردار نشان داده کمی عوارض جانبی برای آنان به همراه دارد. خرزهره
خَرزَهره، جُور، کیش درختچه‌ای سمی و همیشه‌سبز از راسته گل‌سپاسی‌سانان "(Gentianales)"، تیرهٔ خرزهره‌ایان "(Apocynaceae)" است که به طور معمول در پارک‌ها برای اهداف زینتی کاشت می‌شود. جعفری (گیاه)
جعفری نوعی سبزی خوراکی است که در انواع غذا و سوپ مورد استفاده قرار می‌گیرد. جعفری معمولاً به صورت تر و خشک عرضه و مصرف می‌شود و فواید بسیاری نیز دارد. آمله
گیاه آمله گیاهی مفید است و طب سنتی ایرانی برای آن ارزش خاصی قائل است و همچنین امروزه شرکت های بزرگ شیمیایی-دارویی از آن برای درمان ریزش مو و رفع سفیدیه مو تقویت آن و و... استفاده میکنند ولی با توجه به مطلب فوق مصرف زیاد از حد گیاه آمله مانند دیگر گیاهان و ... ممکن است باعث بروز آسیب های مختلف شود . خرفه‌سا (سرده)
خرفه‌سا نام یک سرده از تیره علف‌فرشیان است. خرفه‌سا
خرفه‌سا، ویزاخ نام یک گونه از سردهٔ خرفه‌سا است. شاه‌دانه
از ساقه‌های گیاه نر شاهدانه الیافی تهیه می‌شود که برای بافت طناب، گونی و پارچه‌های ضخیم و تولید مواد کامپوزیت به کار می‌رود. آش کاردین
گیاه کاردین یکی از گیاهان بومی منطقهٔ جنوب غرب زاگرس تا فلات فلسطین و از خانوادهٔ گل شیپوریان است در منطقهٔ بختیاری، دونوع از این گیاه می‌روید، که به نام‌های کاردین و کُهلیٍر (KOHLIYER)شناخته می‌شوند و به هردو علف خرس نیز گفته می‌شود، در استان فارس به آن کارده، در جنوب خوزستان به آن حُره و در زبان عبری به آن اُخیلوف کتن گفته می‌شود. این گیاه به صورت خام برای انسان قابل مصرف نمی‌باشد. ختمی
ختمی یا خطمی سرده‌ای از گیاهان، از تیره پنیرکیان است. گل و میوه و ریشه آن مصرف دارویی دارد. گل ختمی به ارتفاع دو متر، گل‌های صورتی، قرمز و سفید دارد که برای روکش داروها استفاده می‌شود. جنس بزرگی از گیاهان گلدار دارای ۲۰۰–۲۲۰ گونه از نهان‌دانگان می‌باشد. بومی مناطق گرم، زیر گرمسیری استوایی و نواحی گرمسیری بین دو مدار شمال و جنوب استوا در جهان می‌باشد. گز روغنی (درخت)
ریشه این گیاه خاصیت ضد بارداری، ضد التهاب، ضد نفخ، ملین و مدر را دارد و در درمان یبوست، روماتیسم، دردهای مفصلی، درد کمر و کلیه به کار برده می شود.  برگ گیاه مورینگااولیفیرا، خاصیت مسهل، ترمیم جای زخم و تسکین سردرد دارد و در درمان تب، گلو درد، برونشیت یا عفونت ریه، چشم و گوش، اسکروی و زکام کاربرد دارد. همچنین این باور وجود دارد که عصاره حاصل از برگ این گیاه در کنترل سطح گلوکز خون و کاهش تورم غدد لنفاوی مؤثر است.   عصاره دانه این گیاه روغنی، خاصیت آنتی اکسیدانی داشته و اثرات محافظتی آن بر پراکسیداسیون لیپیدهای کبدی ثابت شده است. گیاهان دارویی
گل زیزفون خشک شده داروی بسیار خوبی برای سرماخوردگی است. جوشانده آن را ترجیحاً با عسل شیرین می‌کنند و می‌نوشند و داروی خوبی برای عرق کردن است. در اکثر موارد گل زیزفون معطر را که برگ آن قلبی شکل است، مصرف می‌کنند. فاخره
4. جوشانده سرشاخه‌های این گیاه برای سرفه مفید است. لیف (گونه)
این گیاه برای رفع مشکلات دهانی و جلوگیری از سرماخوردگی بسیار مفید است. همچنین از لوفا برای رفع مشکلات سینوسی نیز استفاده می‌شود. برخی از افراد از این گیاه برای درمان دردهای عضلانی، آرتریت و دردهای قفسه سینه استفاده می‌کنند. سنبل ختایی
سنبل ختایی گیاهی دو ساله (به ندرت سه‌ساله) از تیره چتریان است که در بسیاری از کشورهای دنیا به خاطر خاصیت دارویی آن کشت می‌شود. مواد موثره این گیاه به عنوان بادشکن، ضد نفخ، گوارنده غذا و همچنین اشتهاآور کاربرد دارد و در صنایع داروسازی، صنایع غذایی و آرایشی و بهداشتی از آن استفاده می‌شود. سنبل ختایی معمولأ به عنوان باغ سنبل، روح القدس و سنبل نروژی شناخته می‌شود که یک گیاه دوساله از خانواده چتریان است، یک زیر گونه است که ساقه‌ها و ریشه‌ها برای بو و عطر خوش کشت داده می‌شود. مانند چندین نوع دیگر از چتریان بوده، ظاهری شبیه به چند گونه سمی دارد (شوکران، گلپر و ...) و نباید قبل از اینکه با اطمینان کامل شناسایی شدند مصرف شوند. هم خانواده‌های آن Archangelica officinalis Hoffm و Archangelica officinalis var. himalaica C.B.Clarke می‌باشند. آش
آش ترشک مخصوص شهرستان اقلید است. گیاه ترشک که از گیاهان دارویی مفید است در بهار می‌روید. این گیاه در درمان فشار خون، چربی خون و صاف کردن خون نقش خوبی ایفا می‌کند. در گذشته مردم اقلید به مناسبت فرارسیدن بهار با این گیاه آش درست می‌کردند و زنده شدن طبیعت را جشن می‌گرفتند. در طبخ این آش از برنج، پیاز، فلفل، لپه، و گیاه ترشک استفاده می‌شود. خرفه پرپهن
در ایران معمولاً پرپهن را می‌کارند، ولی نوع وحشی‌اش نیز در مناطق شمالی ایران، در اطراف رشت، لاهیجان، تهران، تفرش و اراک به‌طور خودرو می‌روید و در استان‌های جنوبی از جمله استان بوشهر بعنوان یک سبزی بسیار پرکاربرد کاشته و با انواع غذاها از جمله نوعی ماهی حشینه شور آب‌نمکآوری شده یا ماهی نمک‌سود استفاده می‌شود. نکته جالب نام این گیاه است که در استان خوزستان بسیار کاشت میشود و تیغنی ها به آن پرپین نیز می گویند میخک صدپر
به دلیل خواص ضدعفونی کننده، در چین برای درمان سکسکه استفاده می‌شده‌است از انجا که این گیاه بسیار گرم کننده‌است مورد استفاده برای افرادی که ناتوانی جنسی داشته اندو جلوگیری از انزال زودرس نیز استفاده می‌شده، از روغن گل میخک صدپر برای درمان اکنه، جوش، کاهش حساسیت‌های پوستی و همچنین درمان سوختگی‌های شدید استفاده می‌شود. همچنین داری خواص دیگری از جمله، دفع پشه، کاهش تب، وکاهش سطح قند خون نیز می‌باشد. لوبیا چشم‌بلبلی
و اسهال خونی مزمن {چیو} و روماتیسم {هاو} تجویز می‌گردد. از برک‌های آن نیز در موارد فوق استفاده می‌شود و همچنین از ضماد برگ‌های گیاه روی محل مار گزیدگی می‌گذارند {کروست و پتلو}. در شبه جزیرهٔ مالایا برای رفع گوش درد چند قطره از شیرهٔ برگ‌های گیاه را در گوش می‌چکانند {برکیل و هاتیف}. در اندونزی به شیرهٔ حاصله ار برگ‌ها و غلاف شدهٔ گیاه ابمظفریان، ولی‌الله، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی تهران: فرهنگ معاصر ۱۳۷۵. قرنفل
قرنفل گل‌های کوچک، مخملی با پنج گلبرگ در نوع کم پَر و به رنگ‌های صورتی، سفید، قرمز، بنفش و مخلوط سفید و قرمز دارد که به تعداد زیاد در یک گل‌آذین چترمانند با هم مجتمع می‌شوند. عمر گل‌ها به چند هفته می‌رسد. قرنفل گلی است خردبته با گلی معطر که در باغ‌ها برای زینت می‌کارند. قرنفل و میخک را گاه یکی می‌گیرند. گلهای سفید قرنفل در اثر تابش نور خورشید به رنگ صورتی و قرمز تبدیل می‌شود و به دلیل فاصله زمانی شکوفایی گلها، در یک بوته رنگهای مختلفی قابل مشاهده است. انفیه
ده‌ها و بلکه صدها نوع انفیه وجود دارد و درست کردن انفیه‌های مختلف، روش‌های مختلفی دارد. بر اساس منابع طب سنتی، پایه اصلی انفیه، ترکیب کندش (ریشه گیاهی با ظاهر سیاه و درون زرد) و سیاه دانه است. مقداری کندش و دو برابر آن سیاه دانه آسیاب و ترکیب می‌شود. انفیه‌های مختلف خواص گوناگونی دارند مثلاً ترکیب دیگری که برای انفیه ذکر شده؛ برگ ساییده یا خرد شده تنباکو، و ریشه کندش است که در کنار آن ریشه خربق نیز وجود دارد. فاخره
5. برای ناراحتی‌های مجاری ادراری، تناسلی و بیماری سیفیلیس از گرد پوست این گیاه نوع z.gilletii با دانه‌های فلفل سبز استفاده می‌شود. خرگوش
خرگوش‌ها کود بسیار پرباری را در زمین فراهم می‌کنند همچنین ادرار این جانور چون سرشار از نیتروژن و برای درخت‌های لیمو بسیار خوب است. شیر خرگوش هم چون سرشار از پروتئین است می‌تواند کاربردهای پزشکی داشته باشد. مریم‌گلی
اسانس (توژان حدود ۵۰ درصد)، مواد تلخ و دی ترپن، فلاو نوئید، اسیدهای فنو لیک، تانن.از مریم‌گلی در طب سنتی برای درمان اختلالات دستگاه گوارش مانند نفخ و اسهال و به صورت غرغره در بهبود التهاب دهان و حلق و خون‌ریزی لثه استفاده می‌شود. امروزه مریم‌گلی به عنوان آنتی باکتریال، ضد قارچ، ضد ویروس، ضد تعرق، پایین آورنده فشار خون، ضد التهاب، قابض، افزایش دهنده اشتها و مدر مورد استفاده قرار می‌گیرد.از پیکر رویشی این گیاه در تهیه قطره‌های خوراکی و عصاره‌هایی جهت استفاده موضعی استفاده می‌شود. قطره خوراکی که از این گیاه تهیه می‌شود، در کاهش تعرق و گُرگرفتگی در دوران یائسگی مؤثر است. همچنین عصاره‌های موضعی به دست آمده، کمک به بهبود آکنه و تبخال می‌کنند. خرفستر
خرف یا خرَپ در فارسی به معنی شراره آتش و ستر به معنی ستردن و از بین بردن است. خرفستر احتمالاً به معنی ضد و از بین برنده آتش مقدس است. بارتولومه ریشه خرف را به معنی سهیم بودن و نفع و سود داشتن آورده‌است. از این رو واژه خرفستر از بین برنده سود یا همان جانور زیانکار معنی شده‌است. در زبان فارسی دری از لفظ "خستر" هم استفاده شده‌است. کافور
از کافور امروزه به عنوان نرم‌کننده نیترات سلولز، دافع حشرات، و مومیایی و همچنین در آتش بازی و داروسازی نیز استفاده می‌شود. در زنجیره غذایی مردم آسیا به عنوان چاشنی در شیرینی استفاده می‌شود. در باور مردم عامیانه مار و سایر خزندگان از بوی کافور می‌ترسند. تاج‌خروس (سرده)
اگرچه چندین گونه در این سرده علف هرز محسوب می‌شوند، مردم در سراسر دنیا از گونه‌های این سرده به عنوان سبزی، غلات و گیاه زینتی استفاده می‌کنند. سرشار از مواد معدنی مانند کلسیم، پتاسیم، آهن، مس، منیزیم، فسفر و منگنز است. میزان مناسب پروتئین و لیزین موجود در این گیاه برای سلامت موها و ناخن‌ها مفید است. گیاه تاج خروس باعث کاهش کلسترول شده و به این ترتیب خطر سکتهٔ قلبی و بیماری‌های قلبی عروقی را کاهش می‌دهد. برخی گونه‌های تاج خروس نیز به عنوان گیاه زینتی شناخته می‌شوند. غلافی
غلافی ("Monochoria") سرده‌ای از گیاهان علفی مردابی یا آبزی چندساله (یا در شرایط نامساعد یک ساله) با هشت گونه است که در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آفریقا و آسیا و استرالیا می‌روید. ساقه آنها ایستاده یا خزنده و گُل‌آذینشان خوشه‌ای یا شبه چتری است که در جوانی غلافهای برگ‌مانند پهنی آن را در بر می‌گیرد. گل‌های این سرده شش پرچم با تخمدانی سه‌خانه‌ای و تخمکهای فراوان در هر خانه دارد؛ و گلهای این گیاه یا دُمگل ندارند یا دُمگلشان کوتاه است و قطعات آنها تقریباً تا قاعده جداازهم هستند؛ میوه آنها پوشینه حجره‌گشای سه‌کفه‌ای است. زوفا
زوفا برای درمان بیماری‌هایی همچون: مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گیاه دارای روغنی می‌باشد که محرک ملایم گردش خون است. مهمترین اثرات این گیاه عبارتند از: این گیاه را به دو صورت جوشانده و تنتور مصرف می‌کنند و البته در بالا نیز گفته شد که روغن این گیاه نیز موجود است و محرک ملایم گردش خون می‌باشد. شنگ (گیاه)
عصاره گیاه شنگ که در طب سنتی ایران طرثوث خوانده شده‌است پادزهر قوی است و در ساختن تریاق فارون به کار می‌رود. برای معالجه نزله ریوی، نقرس، رماتیسم و امراض جلدی جوشانده شصت گرم ریشه شنگ تجویز می‌کرده‌اند. عصاره شنگ جهت درمان کچلی و زخمهای جلدی مفید است. آب ریشه خام شنگ زگیل را از بین می‌برد. بید علفی
بید علفی، علف خر، علف فر یا "اپیلوبیوم" گیاهی است پایا ریزومی خزنده که ساقه‌ای بلند و مستقیم دارد. درطب از برگهای این گیاه استفاده می‌شود. برگها را در هوای گرم و خشک و در سایه یا در خشک کن باحداکثر۴۰درجه حرارت خشک می‌کنند. برگهای خشک شده تا۲۰درصد تانن دارند. محتوی لعاب قند پکتین ویتامینc هستند. آنها روی سیستم اعصاب اثر آرامش بخش دارند و جوشانده و حتی دم کردهٔ آن برای سردرد و میگرن مصرف می‌شود. بامصرف آن شخص خواب آرام و مفید خواهد داشت. مردم شرق این گیاه را چای ایوان می‌نامند و به جای، چای معمولی مصرف می‌کنند. ریشهٔ این گیاه را می‌توان تازه جوید. جوشاندهٔ پودر آن در مصارف خارجی التیام بخش است. این گیاه عسل دهندهٔ بسیار خوبی است. گیاه علفی
بیش‌تر گونه‌های این گیاهان دولپه‌ای (دارای دو برگ‌چه) هستند. خانوادهٔ کلم، تربچه، شلغم، گل کلم و کلم ایتالیایی، بهترین نمونه‌های آن به‌شمار می‌آیند، و خانوادهٔ پنچه‌غازی که اسفناج و چغندر از اعضای آن هستند. گل بنفشه فرنگی، همیشه بهار و اطلسی گونه‌هایی از این گیاهان هستند که بیشتر در باغچه‌ها کاشته می‌شوند. قسمت‌های هوایی گیاهان علفی ـ ساقه‌ها، برگ‌ها و دُم‌گل‌ها ـ معمولاً در فصل پاییز خشک می‌شوند. گونه‌های یک ساله فقط یک فصل رشد دارند که در انتهای آن تمام گیاه از بین می‌رود. چرخه زندگی گیاهان دو ساله طی دو فصل رشد تکمیل می‌گردد. گیاهان پایا، مثل خانوادهٔ زنبق نیز از جمله گیاهان علفی هستند. هر سه نوع یاد شده بسیار جالب توجه‌اند زیرا بعضی اوقات فاصله بین آغاز رویش بذر تا گل دادن آن بیش از چند هفته نیست، و از درختان و بوته‌هایی که سال‌ها طول می‌کشد تا گل بدهند، به مراتب سریع‌تر تکثیر می‌شوند. البته، پرورش‌دهندگان گل در مناطقی که آب و هوای معتدل دارند، گونه‌هایی مانند همیشه‌بهار را نیمه مقاوم به‌شمار می‌آورند، چون بذرهای آن در مرحله جوانه زدن تاب تحمل سرمای شدید را ندارند. پارک ملی کرخه
لگجی یا هندوانه وحشی یا شِفِلّح (به عربی) یا باکو نام این گیاه است که از سطح پوششی خوبی در پارک ملی کرخه برخوردار است. پرندگان منطقه ضمن خوردن میوه گیاه با دفن دانه‌های میوه از طریق مدفوع باعث گسترش این گیاهان به دیگر نقاط جنگل می‌شوند. همچنین زنبورها از شهد گل‌های سفید این گیاهان برای ساخت عسل استفاده می‌کنند. خرخیار
خرخیار بومی مناطق معتدل آسیا، شمال آفریقا و اروپا است. سرده خرخیار در ایران یک گونه دارد که بیشتر در آذربایجان و گیلان و حتی در بخشی از مازندران نیز می‌روید. در قدیم خرخیار را در روغن می‌جوشاندند و بر بواسیر می‌گذاشتند و آن را سودمند می‌دانستند. خرخیار
خرخیار دارای ساقهٔ خزنده و خوابیده و ضخیم است. میوه‌اش مورد توجه است و شیر حاصل از آن به مصارف دارویی می‌رسد. میوهٔ این گیاه کمی از زیتون درشت‌تر و به درازی ۴ تا ۵ سانتی‌متر می‌رسد. رنگ میوه در آغاز سبز است و پس از رسیدن زرد می‌شود. برگ‌های آن سه‌گوش با دمبرگ دراز است؛ گل‌هایش زردرنگ است که در تابستان می‌شکفند. کاهو
کاهو بیشتر در سالاد استفاده می‌شود؛ اگرچه، می‌توان آن را در تعدادی از غذاها همچون سوپ‌ها، ساندویچ‌ها و غیره مشاهده کرد. همچنین، می‌توان آن را سرخ نمود. نوعی از آن که کاهوی مارچوبه نام دارد و به‌خاطر ساقه‌اش پرورش می‌یابد را می‌توان به صورت خام یا پخته مصرف کرد. کاهو منبع خوبی برای ویتامین آ و پتاسیم است؛ همچنانکه منبع اصلی برای دیگر ویتامین‌ها و مواد معدنی است. بر خلاف ویژگی‌های مفید و سودمند، کاهو منبع انواع باکتری، ویروس و انگل‌های قابل شیوع در بین انسان‌ها هم است. به‌علاوه، مصرف اصلی آن به عنوان گیاه سبز پربرگ، بهره‌گیری مذهبی و دارویی بسیاری را در طول قرن‌ها برای انسان‌ها فراهم کرده‌است. حنا (گیاه)
نام حنا همچنین برای رزانه تهیه شده از گیاه به کار می‌رود که برای حنا گذاشتن، نقش انداختن بر بدن و خالکوبی موقت، و مراسم حنابندان استفاده می‌شود. مرفین
مُرفین مولکولی آلکالوئیدی از خانواده اپیوئیدها می‌باشد که به‌طور طبیعی، در شیره گیاه خشخاش (تریاک) یافت شده و با تاثیر مستقیم بر دستگاه عصبی مرکزی، موجب اثراتی همچون کاهش درد و اضطراب و افزایش سرخوشی می‌شود. تاثیرات مرفین بر دستگاه عصبی انسان، آن را در رده پرکاربرترین داروهای ضد درد قرار داده است؛ اما همین اثرات، احتمال سومصرف مرفین را نیز افزایش می‌دهند. در عرصه پزشکی، مرفین برای مدیریت دردهای مزمن و دردهای حاد کاربرد داشته و معمولاً برای تسکین دردهای ناشی از سکته قلبی، سنگ کلیه و زایمان تجویز می‌شود. مرفین را می‌توان از طریق دهان، تزریق عضلانی، تزریق زیرجلدی، تزریق وریدی، اپیدورال یا شیاف مصرف کرد. اوج اثرات مرفین با تزریق وریدی، پس از حدود ۲۰ دقیقه و با مصرف از راه دهان، پس از حدود ۶۰ دقیقه نمایان می‌شوند و ۳ الی ۷ ساعت ادامه می‌یابند. لازم به ذکر است که فرمولاسیون‌هایی از مرفین با مدت‌زمان اثرگذاری طولانی‌تر نیز یافت می‌شوند. هوم
در زمان حیات زرتشت کرپن‌ها در مراسم دینی خود برای رسیدن به حالت خلسه از هوم و همچنین یک مادهٔ بیهوش‌کننده دودزا که گویا همان شاهدانه باشد، استفاده می‌کردند. هرودوت نقل می‌کند که در مراسم سکاها تخم‌های شاهدانه را روی سنگ‌های سرخ‌شده می‌اندازند. این سنگ‌ها دود می‌کنند و بخاری از آن‌ها برمی‌خیزد به اندازه‌ای شدید است که هیچ گرمابهٔ عرق‌آوری را با آن نمی‌توان سنجید. سکاها از این گرمابهٔ عرق‌آور خوششان می‌آید و غریو فریاد شادی برمی‌دارند. با بهره‌گیری از مایه‌های فراوان مردم‌شناسی نشان داده شده‌است که شاهدانه را برای این بکار می‌بردند که حالت خلسه را با فریادهای خلسه‌ای مربوط، پدیدآورند. اینجا یادآوری لازم است که حشیش یا منگ گونه‌ای شاهدانه‌است. خرفه‌ئیان
خُرفه‌ایان (Portulacaceae) تیره‌ای از میخک‌سانان علفی یا درختچه‌ای با حدود بیست سرده و ۵۸۰ گونه که پراکنش جهانی دارند، اما بیشتر در مناطق نیمه‌خشک نیمکره جنوبی مثل آفریقا و استرالیا و آمریکای جنوبی می‌رویند. بهار نارنج
بهار نارنج شکوفه درخت نارنج است که در عطرسازی و ساختن اسانس، انواع نوشیدنی‌های فصلی و عرقیجات و تهیه مربا، گز، سوهان و … کاربرد بسیار دارد. از بهار نارنج در ایران استفاده های صنعتی بسیاری می شود. زربین
براساس تحقیقاتی که انجام شده‌است چوب این درخت مقاوم در مقابل پوسیدگی و حشرات است و برگ آن خاصیت دارویی دارد. در زمینه مصرف دارویی این درخت نیز گفته شده‌است که خوردن دم‌کرده برگ برای سفتی ترشح ادرار و زخم روده مفید است و نیز غرغره کردن دم‌کرده آن برای درد دندان، زخم‌های لثه و سستی لثه مفید است. همچنین خوردن برگ خشک ساییده آن با عسل برای درمان سرفه مزمن و برگ شسته آن برای ضماد کاربرد دارد. گیاهان دارویی
میوهٔ شیرین رازیانه در بسیاری از جوشانده‌ها که به صورت مخلوط تهیه می‌شوند به کار می‌رود. از آن ضمن خوشبو و مطبوع کردن طعم جوشانده‌ها به عنوان ضد نفخ بسیار مؤثر استفاده می‌کنند.گیاهانی که عمل تعرق را آسان‌تر می‌نمایند عبارتند از:گل ماهور، آقطی سیاه، بابونه، زیزفون، شاه تره، برگ انگور فرنگی، ریش بز، تره تیزک، ریشه بابا آدم، بید گیاه،گیاهانی که از تعرق زیاد جلوگیری می‌کنند عبارتند از:مریم گلی، سنبل الطیب، شابیزک (بلادون) و برای مصرف خارجی، برگ گردو و پوست درخت بلوط. شنبلیله
شنبلیله به عنوان یکی از سبزیها در تهیه خوراک‌های ایرانی مثل قرمه سبزی و کوفته برنجی همینطور اشکنه استفاده می‌شود. خولک بافی
وجود گیاه نی از چند جهت مورد توجه است که چرای دام از برگ های سبز این گیاه، تلطیف هوا و چهره سبز منطقه، پناهگاه پرندگان مهاجر و برخی حیوانات و استفاده از آن در صنعت پرده بافی(خولک بافی) از آن جمله بحساب می آید. از برگ های سبز و تازه نوعی نی که در زبان محلی به آن 'توت' یا 'توتک' گفته می شده برای خوراک دام به ویژه گاو سیستانی و از ساقه ی نازک و بلند آن در صنعت پرده بافی یا خولک بافی استفاده می شده است. ساخت توتن (قایق محلی) یا توتن بافی از دیگر کاربردهای گیاه نی در تالاب بین‌المللی هامون بود و در گذشته بیشتر صیادان و دامداران از همین نوع قایق محلی برای کارهای خود استفاده می کردند و کمتر قایق موتوری در این تالاب مورد استفاده قرار می گرفت. خولک بافی یکی از صنایع دستی معروف و گسترده در سیستان بوده که در سراسر این منطقه به ویژه اطراف تالاب و دریاچه افراد زیادی به این کار اشتغال داشتند به طوری که هنگام عبور از جاده های مجاور آن ها، فعالیت پرده بافی به وضوح مشاهده می شد. بیشترین مصارف محصولات تولیدی خولک بافی به عنوان پرده در ورودی اتاق های مسکونی به منظور جلوگیری از ورود حشرات و عبور راحت هوا به دلیل اقلیم گرم منطقه و نیز استفاده در سقف خانه هایی که به زبان محلی به آنها 'چوب پوش' می گویند بوده است و همچنین این پرده ها به دلیل شکل ظاهری کاربردهای تزیینی هم دارد. خر
در مورد تغذیه مناسب برای خرها اختلاف نظر است. بعضی معتقدند که تنها کاه (به ویژه کاه جو) همراه با چریدن در تابستان و یونجه خشک در زمستان برای تغذیه خرها کافیست و تمام مواد غذایی مورد نیاز ایشان از این طریق تأمین می‌شود. اما برخی دیگر افزودن دانه‌های غلات به غذای خرها را توصیه می‌کنند و برخی نیز تغذیه خرها با کاه را اشتباه می‌دانند. خر برای حداقل ۵۰۰۰ سال به عنوان یک حیوان کاری استفاده شده‌است. از بیش از ۴۰ میلیون خر در جهان، حدود ۹۶ درصد در کشورهای در حال توسعه هستند، جایی که از آن‌ها اساساً به عنوان حیوانات باری یا برای کارهای کشیدنی در جابجایی یا زراعت استفاده می‌شود. بعد از انسان، خر ارزانترین نیروی کار در زراعت است. فلوس (گیاه)
فلوس یا خیار شنبر یا خرنوب هندی درخت برگریز و بلندی است که جهت ساخت دارو، الوار چوبی و دیدن کاشته می‌شود. طول درخت آن حدود ۱۲ متر است. شکرتیغال
شِکَرتیغال سرده‌ای از گیاهان چندساله‌است. نام‌های دیگر آن در قدیم شکرتیار، خارشکر و تیغ قندک بوده‌است. شکرتیغال که براحتی در آب حل می‌شود دارای ۲۳ درصد قند ترهالوز، طعمی شیرین و لعاب‌دار است و بعنوان لینت‌بخش و برطرف‌کننده سرفه و نیز پائین آورنده تب مصرف می‌شود. حرا
گیاه حرا که گاه به عنوان علوفه خشک برای خوراک چهارپایان استفاده می‌شود، فواید شگفت‌انگیزی دارد. بافت ساقه، تنه و ریشه این درخت به گونه‌ای است که آب شور دریا را تصفیه و مواد مورد نیاز آن را جذب و بقیه مواد را دفع می‌کند. پوست حرا بر باسیل هانزن که موجب جذام می‌شود، مؤثر است. شیره درون آوندهای آن بر بیماری خشکی که بیماری پوستی (شایع در منطقه هرمزگان) تأثیری قابل توجه دارد. در صنعت از تانن موجود در حرا، برای تولید جوهر مازو استفاده می‌شود. چسب تخته و خمیر چوب از دیگر مصارف صنعتی آن است. کافور
کافور می تواند به صورت موضعی برای تسکین درد ، سوزش و خارش استفاده شود. کافور همچنین برای تسکین احتقان سینه و شرایط التهابی استفاده می شود. ورون
ورون (Vervaine) یا به‌لیمو یا گل ماهور، گیاهی از تیره «میمون Scrophulariacrca» است که نام علمی آن «Verbascum» می‌باشد که آن را با نام «شاه پسند طبی» نیز می‌شناسند. ورون علاوه بر خواص زیر نارسایی کبد، یرقان و امراض گلو و چشک را نیز درمان می‌نماید. این گیاه را به علت کمک به خروج سنگ از مثانه ورون نامیده‌اند. علاوه بر آن، ورون را علف مقدس یا علف جادوگر نیز، نامگذاری کرده‌اند. زیرا که جادوگران با آن، روغن‌ها و شربت‌های سحرآمیز و شفابخش می‌ساختند. اصل ورون متعلق به آمریکای جنوبی است و از آن جا به جنوب فرانسه و آفریقا آورده شده‌است. ورون یا «شاسترن»، انواع مختلفی دارد. اما نوع معطر آن که عطر لیمویی دارد و به همین جهت نیز به آن «به لیمو» هم می‌گویند مورد نظر است. ورون معطر به چای عربی نیز معروف است. این گیاه در قدیم ونوس نامیده می‌شده‌است. زیرا که معتقد بودند که این گیاه دارای خاصیت تقویت‌کننده و محرک بوده و موجب توالد و تناسل می‌باشد. در سال‌های اخیر، برخی از شرکت‌های سازندهٔ داروهای گیاهی، اقدام به تهیه و بسته‌بندی چای ورون به صورت کیسه ای، و در بسته‌های ۲۰ تایی نموده‌اند که این گونه مصرف چای ورون هم از نظر بهداشتی و هم به جهت سهولت مصرف، مناسب تر است و همانند چای می‌توان یک کیسه از چای ورون را در یک لیوان آب جوش قرارداد، و ۵ دقیقهٔ بعد آن را شیرین کرده و مصرف نمود.این چای در آفریقای شمالی مصرف بسیار معمولی دارد، و برای تهیه آن ۲۰–۱۵ گرم از برگ آن را در ۴ لیوان آب جوش ریخته و دم می‌کنند و مانند چای، بعد از غذا مصرف می‌نمایند. مصرف چای ورون بعد از غذا، برخلاف چای معمولی، اختلال در جذب آهن به وجود نمی‌آورد. برای مصرف فردی، می‌توان مقدار ۵ گرم از برگ ورون را در یک لیوان آب جوش ریخته و پس از دم کشیدن، صاف نموده و با نبات میل کرد. طرز تهیهٔ شربت ورون، شربت ورون همانند چای گلاسه است. کافی است یک لیوان از چای آماده شدهٔ ورون را با کمی شکر و چند قطعه یخ مخلوط نموده و پس از سرد شدن قابل استفاده است زوفا
گیاهی است پایا از تیره نعناعیان که به حالت خودرو می‌روید. ریشه اش ضخیم و منشعب و ساقه‌هایش نسبتاً چوبی و برگ‌هایش کوچک و متقابل و نوک تیز و بسیار معطر می‌باشد. گل‌هایش زیبا و معطر است. اسانس این گیاه مشابه اسانس نعناع است و مصرف طبی دارد. این گیاه چند ساله است که تا ۶۰ سانتی‌متر رشد می‌کند و عملکرد دارویی آن خلط‌آور و ضدعفونی‌کننده است. نام علمی این گیاه ” "Hyssopus officinalis"” می‌باشد و به انگلیسی به آن "Hyssop" می‌گویند و از خانواده نعناعیان است. این گیاه بحالت خودرو در نواحی جنوب اروپا، ایران، هند، ترکیه و قفقاز می‌روید. برگ‌های آن کوچک، خط در، نوک تیز و سبزرنگ است که بسیار معطر می‌باشد. گل‌های آن آبی و گاهی سفید اند که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود. سرشاخه‌های گلدار این گیاه جزو اندام دارویی آن حساب می‌شوند و عملکرد خلط‌آور و ضدعفونی‌کننده دارند. اسانس (پینوکامفن، آلفا و بتا پینن)، تانن و مواد تلخ جز ترکیبات مهم این گیاه هستند. خرگوش
در جیرهٔ غذایی خرگوش علوفه‌های زیاد وجود دارد. بهترین علوفه برای خرگوش‌های باردار و بچه خرگوش‌ها یونجه، و برای سایر خرگوش‌ها لوئیچه چمنی است. تیموتی، فیبر و پروتئین مورد نیاز خرگوش‌ها را تأمین می‌کند همچنین از رشد بیش از اندازهٔ دندان‌های آنها جلوگیری می‌کند. رژیم غذایی خرگوش‌ها باید از تنوع قابل قبولی برخوردار باشد،‌ درست همانند انسان‌ها. اما به طور کلی، ۸۰ درصد از رژیم غذایی خرگوش را باید علوفه و یونجه خشک تشکیل دهد. ۲۰ درصد مابقی آن را می‌تواند ترکیبی از مواد غذایی همچون: انواع میوه‌ها، سبزیجات تازه و پلت تشکیل دهد. خارخسک
میوه‌های این گیاه را در اواخر تابستان و اوایل پاییز جمع‌آوری می‌کنند. این گیاه پراکندگی وسیعی در نواحی مختلف کره زمین دارد. به طوری که می‌توان آن را در غالب نواحی دنیا مشاهده کرد. ترکیبات شیمیایی گیاه خارخاسک شامل رزین، تاش، روغن ثابت، آلکالوئید، پلی فنل‌ها و مواد معدنی شامل کلسیم، فسفر، آهن، سدیم، پتاسیم، گوگرد، ازت و کلر است. پنج نوع ماده گلیکوزیدی نیز دارد که همه آن‌ها دارای گلوکز است و علاوه بر گلوکز قندهای رامنوز، آرابینوز را هم شامل می‌شود. خارخاسک به عنوان مدر، دفع‌کننده سنگ‌های مجاری ادراری و تقویت‌کننده قوای جنسی به کار می‌رود. در طب گذشته برای خارخاسک اثر مدر و دفع‌کننده سنگ‌های مجاری ادراری و تقویت‌کننده قوای جنسی قائل بوده و از آن به عنوان درمان‌کننده عفونت و التهاب لثه استفاده می‌شده است. از فرآورده‌های موجود در بازار می‌توان قطره پروستاتان، قطره سنکل و قطره آفرودیت را نام برد منبع: شهرک (خواف)
این روستا قطب زنبور داری شهرستان خواف است و از لحاظ گیاهان دارویی بسیار غنی و پربار است ، در این روستا گیاهان دارویی همچون : کلپوره ، آویشن و... وجود دارد . خار مریم
همچنین ساقه این گیاه را می‌توان بعد از پاک کردن، برای رفع تلخی در آب خیساند و آن را در غذاهای خورشتی مصرف کرد. برگ‌های این گیاه را نیز می‌توان اول از خارها پاک کرد و به عنوان یک جایگزین برای اسفناج مصرف کرد یا می‌توان به صورت خام آن را به سالاد اضافه کرد. کشاورزی در افغانستان
علوفه‌جات به حیث یک بخش گیاهان و اساس مواد غذایی حیوانات را تشکیل نموده، برای تهیهٔ انرژی به صورت مستقیم به حیوانات و به شکل غیرمستقیم بالای انسان‌ها ضروری می‌باشد. علوفه‌جات به دو قسم‌اند؛ یکساله مانند شبدر، رشقه، گلزرد شبدر، شبدر ایرانی، شبدر دورگ، و ماشک گل و خوشه و علوفه‌جات دوساله مانند رشقه، اسپری، شبدر شیرین و شبدر قرمز می‌باشد. علوفه از برگ، دانه و شاخهٔ بسیاری گیاهان ساخته می‌شود. از برگ و ساقهٔ نخود، از ساقهٔ ارزن، از برگ جوار، از رشقه و شبدر تمامی حصهٔ گیاه استفاه می‌شود. خریط
بعد از اینکه کاکل جداشده خشک شد، آن را در دیگ می‌گذارند و بعد هم به سلیقه یا توان هر کسی، مقداری شکر یا خرما اضافه می‌شود تا کمی مزه‌اش شیرین شود. این خوراکی زرد رنگ و خشک است. در گذشته اهالی شادگان از این خوراکی به عنوان سوغات استفاده می‌کردند و در بازار نیز می‌فروشند. هنگام پخت آن آداب بخصوصی داشتند مراسمی شبیه به گلابگیری در قمصر کاشان. خاک‌اره
خاک‌اره کاربردهای گوناگونی دارد، شامل به‌کارگیری به‌عنوان مالچ کشاورزی، یا به‌عنوان جایگزینی برای خاک رس در ظرف خاک گربه، یا به‌عنوان سوخت، یا برای ساخت نئوپان به کار می‌رود. تا پیش از اختراع سردسازی و یخچال، از آن در یخدان‌ها برای منجمد نگاه داشتن یخ در طول تابستان استفاده می‌کردند. به‌طور تاریخی، به آن به عنوان یک محصول جانبی صنایع تولیدی دیده می‌شده و معمولاً به خاطر خطرناک بودنش به‌ویژه به علت اشتعال‌پذیری شناخته می‌شد. از آن همچنین در آثار هنری نیز استفاده می‌شود. شاید جالب‌ترین کاربرد خاک‌اره در پایکریت (pykrete) باشد، که ترکیبی بسیار محکم‌تر از یخ است که از آب منجمد و خاک‌اره تشکیل شده و به کُندی ذوب می‌شود، و از آن برای ساخت ناوهای هواپیمابر عظیم غرق‌نشدنی، استفاده می‌شود. درفش‌گیاه
درفش‌گیاه (نام علمی: "Anthurium") نام یک سرده از راسته قاشق‌واش‌سانان است. درفش گیاه یا آنتوریوم (Anthurium)، یک گیاه غیرمتعارف و عجیب استوایی است با برگ‌های قلبی شکل ضخیم به رنگ سبز تیره و یک درفش زرد، ارغوانی، سفید یا سبز روشن که به‌صورت عمودی در مرکز برگکی به رنگ قرمز، صورتی یا سفید قرار دارد. برگ‌ها و ساقهٔ درفش گیاه که با نام گل فلامینگو هم شناخته می‌شود، سمی هستند و خوردن آن‌ها باعث ایجاد درد همراه با سوزش در دهان و ایجاد تورم و تاول در آن منجر می‌شود. مسمومیت با این گیاه سمی که معمولاً با گرفتگی و خش‌دار شدن صدا و مشکل در بلعیدن غذا نیز همراه است، با گذشت زمان برطرف می‌شود ولی مصرف مایعات خنک، قرص مسکن و سبزی‌هایی که شیرهٔ چسبناک دارند مثل شیرین‌بیان و بذر کتان، درد و عوارض ناخوشایند آن را کاهش می‌دهد. اصطلاحات دارویی پزشکی سنتی
"ناشِف": آن که جذب رطوبت سیاله کند اعمّ از آنکه منافذ او مرئی نباشد، مثل: آهک آب ندیده، یا مرئی باشد، مثل: اسنفج، و ناشف را قحل نیز نامند. "نَبَطی": در لغات مراد از زبان قومی است و در ادویه مراد خودرویی که کشته باشند. "نَجم": گیاه بی‌ساق. "نِشارَه": آنچه به سوهان و دم اره ریزه شده باشد. "نَشُوقْ": آنچه به بینی کشند. "نَطول": هر چه را جوشانیده و آب او را بر اعضاء ریزند و پاشویه قسمی از او است. "نَفّاخ": هر چه در او رطوبت غریبه باشد و از حرارت بدنی تحلیل نیافته مستحیل به ریاح شده خواه در معده و امعاء، مثل: میوه‌ها، و خواه در عروق، مثل: مغزها و اکثر تخم‌ها؛ و قسم ثانی را تقویت باه است. "نَفوخ": آنچه از ادویه یابسه سائیده را بی مایع در بینی دمند. "نَقوع": خیسانیده که نجوشانیده صاف نموده استعمال کنند. "نَقیع": خیسانیده که نجوشانیده صاف نموده استعمال کنند. گیاه قاشقک
گیاه قاشقک گیاهی گل دار از خانواده نعنا است که زادگاهش در آسیا می‌باشد. در برگ، گل و ریشه این گیاه گلوکوزید اسکوتلارین وجود دارد.  در پزشکی از این گیاه بخاطر وجود اسکوتلارین برای آرام کردن شخصی که با کوچکترین ناراحتی از کوره در می‌رود، برای رفع بی‌خوابی و تسکین انواع دردها و دردهای عصبی استفاده می‌شود. در ضمن در موارد پارکینسون و داءالرقص و برای سرکوب تمایلات مفرط جنسی نیز بکار می‌رود. عصاره هسته دارابی
این عصاره از سوی برخی از متخصصان تغذیه برای درمان کاندیدیازیس، گوش درد، عفونت‌های گلو، و اسهال توصیه شده‌است. همچنین برای ضد عفونی در صنایع غذایی مصرف دارد. بحث‌هایی در جریان است مبنی بر اینکه آیا اثر ضد باکتری، ضد قارچ و ضد ویروسی آن از خود گریپ‌فروت است یا به خاطر یکی از حلال‌های مصنوعی مورد استفاده در تهیهٔ آن (benzethonium chloride) می‌باشد. خار مریم
همچنین خار مریم باعث پایین آمدن سطح قند خون می‌شود. به همین دلیل به افراد داری سطح قندخون پایین یا دارای دیابت و کسانی که به هر دلیل برای آن‌ها داروهای مرتبط با قند خون تجویز شده، هشدار برای مصرف کردن داده می‌شود. همچنان استفاده این گیاه برای زنان باردار یا در دوران شیردهی باید با احتیاط همراه باشد. توت خرس خشک
توت خرس خشک یا کرنبری خشک از خشک کردن میوه تازه آن بدست می‌آید. مانند کشمش که از خشک کردن انگور بدست می‌آید. از توت خرس خشک در تهیه سالاد، غذاها و دسرها استفاده می‌شود یا به تنهایی خورده می‌شود. به نوع تجاری توت خرس خشک شکر افزودنی و گاه روغن گیاهی می‌افزایند تا طعم بهتری پیدا کند و از چسبیدن آنها به هم جلوگیری شود. شقاقل
ساقه زیرزمینی شقاقل سرشار از نشاسته است و مصرف خوراکی دارد. در شمال ایران از این ساقه مربا تهیه می‌کنند. این ساقه در پزشکی سنتی نیز کاربرد دارویی دارد و در درمان بیماریهای نقرس و رماتیسم از آن استفاده می‌شود خرخیار
خرخیار گیاهی است علفی چندساله و پایا از تیرهٔ کدوییان است که از عصاره میوه آن به نام الاتریوم در پزشکی گیاهی استفاده می‌کنند. نام‌های دیگر آن خیار خر، خیار دشتی، خیار وحشی، خیارشنگ، سیم‌آهنگ، سماهنگ، کربز، خیارزه، اسپند، کموزسگی، کموزکول و خیار آب‌پران، خرخیار پران است. آنقوزه
اندام دارویی این گیاه صمغی رزینی که از ایجاد برش در بخش‌های بالایی ریشه بدست می‌آید است و رزین، اسانس و صمغ، اسید فرولیک و ترکیبات دی سولفید جزو مواد مؤثرهٔ این گیاه می‌باشند. عملکرد دارویی این گیاه ضدنفخ و خلط‌آور است و در درمان‌های سوءهاضمه یا قولنج‌های مربوط به نفخ، التهاب برونشیت، سرفه و اختلالات و ناراحتی‌های عصبی کاربرد دارد. جدوار
از این گیاه به طور سنتی برای درمان التهاب و درد و انواع ناراحتی‌های پوستی از جمله زخم‌ها و همچنین بی‌نظمی‌های قاعدگی و زخم‌های داخلی استفاده می‌شود. نان خرفه
نان خرفه (خلفا یا گشتا) نوعی نان محلی است که پخت آن در شرق گیلان رایج است و از پوره کدو حلوایی و پودر تخم شنبلیله (خرفه) آرد گندم و آرد برنج تهیه می‌شود. خرفه پرپهن
پرپهن خاک‌های شل و غنی شنی را ترجیح می‌دهد، اما می‌تواند در دامنه گسترده‌ای از خاک‌ها و شرایط اقلیمی مختلف رشد کند. این گیاه آنقدر گوشتی است که می‌تواند پس از قطع شدن همچنان زنده بماند و حتی بذر تولید کند و به همین دلیل از بین بردن و کنترل آن بسیار دشوار است. زغال‌اخته (سرده)
پوسته و برگ‌های این گیاه برای تهیه رنگ زرد استفاده می‌شوند. همچنین با ترکیب آن با نمک‌های آهن می‌توان رنگ سیاه تهیه کرد. میوه‌های نارس نوعی رنگ سبز میوه‌های رسیده رنگ آبی مایل به خاکستری تولید می‌کنند. از چوب این گیاه نوعی زغال نسبتاً آتش‌گیر تهیه می‌شود که در قدیم از آن برای باروت‌سازی هم استفاده می‌شده‌است. عصاره این گیاه در تهیه فراورده‌های ضدآفتاب کاربرد دارد. جوزدان
کشاورزی: زمین‌های کشاورزی جوزدان به کاشت انواع گونه‌های گیاهی جواب می‌دهد از جمله غلات، صیفی جات و انواع درختان میوه در قدیم مردم جوزدان به کاشت خشخاش اشتغال داشته‌اند و محور اقتصادی زندگی آن‌ها بر این گونهٔ گیاه می‌چرخیده‌است که این گیاه برای پذیرایی از درباریان استفاده می‌شده‌است البته در آن زمان گشت تریاک مرسوم بوده و هنوز هم از تریاک جوزدان به بهترین نوع آن یاد می‌شود در زمان محمد رضا شاه با توجه به این که تریاک زیاد کشت می‌شده و برای اهالی منطقه خطرآفرین بوده جنبه اقتصادی آن نادیده گرفته شده و کشت آن ممنوع گشت؛ و تمام تریاک‌های موجود درخانه‌های اهالی توسط امنیه‌های دولتی کشف و ضبط گردید که البته کاشت این گیاهان مذکور منسوخ شده و مردم شهر بیشتر به کشت غلات مهمی که برای آن‌ها صرفهٔ اقتصادی دارد همت گماشته‌اند از جمله غلاتی چون گندم، جو به ویژه برنج لازم است ذکر شود که برنج جوزدان از مرغوبیت و معروفیت خاصی برخوردار است و در بازار به برنج لنجان معروف است و نه تنها در کشور ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد بلکه به خارج از ایران نیز صادر می‌شود. ارس (سرده)
بهره‌برداری از این گیاه در گذشته و اکنون رواج داشته و دارد و موارد بهره‌برداری شامل: به کار بردن چوب بسیار سخت و استوار و مقاوم در برابر موریانه در خانه سازی؛ بهره بردن در مصارف عطرسازی و همچنین عطاری بوده‌است که مورد اخیر هنوز ادامه دارد. گفتنی ست در گذشته از شاخه اُرس در لابلای پارچه‌های پشمی برای گریزاندن حشرات موذی چون بید استفاده می‌شده‌است. گریپ‌فروت
گریپ‌فروت در درمان کم‌اشتهایی، اختلالات مفصلی و عفونت‌های ریوی، تشنج، بند آمدن ادرار، سوءهاضمه، سرماخوردگی و زخم‌های عفونی، کمبود قند و مواد حیاتی، خارش، بواسیر و خونریزی آن مؤثر است. خرفه پرپهن
گیاه نمناک-لغت‌نامه دهخدا دارچین
دارچین در بیشتر کشورها به عنوان ادویه، چاشنی غذا و شیرینی‌ها مصرف می‌شود. در ایران کاربرد زیادی در قنادی (مغازه)ها به صورت عصاره، اسانس و گَرد دارد. گَردِ دارچین در تزئین شُله زرد و حلیم به ویژه غذای نذری استفاده می‌شود. قدومه
دانه‌ها بخش دارویی گیاه را تشکیل می‌دهند. دانه‌ها گرد، پهن و خاکستری هستند. دارای پوشش نازک لیزابی (موسیلاژی) هستند که در کناره‌های دانه به صورت بال کوتاه و سفیدرنگ مشهود است. در زمان رسیدن کامل میوه که پوسته آن به رنگ زرد دیده می‌شود جمع‌آوری می‌شود. اکثر دانه‌های این جنس حاوی ترکیبات گلوکز اینولاتی هستند. انتشار عمومی این‌گونه در کشورهای مصر، عربستان، فلسطین، ایران، پاکستان و عراق است. از قدومه عمدتاً به عنوان نرم‌کننده سینه، برطرف‌کننده سرفه و ملین استفاده می‌شود. در طب گذشته از قدومه به عنوان خلط‌آور و ضدالتهاب استفاده می‌کرده‌اند. دانه‌های قدومه حتماً می‌بایست با آب کافی مصرف شوند. در افراد مبتلا به انسداد روده نبایستی به کار رود. در ظروف در بسته و در محلی خشک و به دور از رطوبت باید نگهداری شود. مکمل‌های مواد معدنی
آهن همچنین در گیاهان دارویی ذیل نیز یافت می‌شود: یونجه، ریشه گیاه بابا آدم، علف گربه، فلفل قرمز تازه، بابونه، علف پرنده، کاسنی، گیاه قاصدک، دونگ کوآی، گل عینک، تخم رازیانه، شنبلیله، گیاه دم اسب، جلبک قهوه‌ای، گور گیاه، شیرین بیان، تخم خارشتر (گال‌گان)، گل ماهور، گزنه، جو دو سر، پاپریکا، نعنا، جعفری، بارهنگ، برگ تمشک جنگلی، ولی گلی، میوه گل سرخ، گیاهِ کیسهٔ کشیش، انگور خرس و ترشک زرد. اشورک
از شیرهٔ آن در دندان‌بندی و درآوردن دندان کودکان و از میوه تازه و نرسیده آن برای رفع برق‌گرفتگی چشم و آفتاب‌زدگی بهره می‌گیرند. از جام گل آن به صورت معکوس جهت رفع تشنگی در بیابان استفاده می‌شود. الیاف
۱. الیاف گیاهی پنبه یاپمبک از خصوصیات یکی از واژه‌های پهلوثی می‌باشد. این نوع گیاه بسیار نازک و ظریف می‌باشد و این نوع گیاه با گل‌های زرد و سرخ در طبیعت ظاهر شده‌است، میوه این نوع گیاه غوزه می‌گویند که دارای ۳تا۵ ترک می‌باشد پس از رسیده شدن غوزه، ترک‌ها شکافته می‌شود و از میان غوزه تارهای بسیار نازک و سفیدی دیده می‌شود، تارها ی پنبه همگی به یک اندازه نیست. همچنین ما می‌توانیم این نوع الیاف را زیر میکروسکوپ مشاهده کرد، و تارهای استوانه‌ای شکلی می‌بینیم، که به ۳ دسته تقسیم می‌شود:۱-بخش رویی که کوتی کول ۲-دیواره ثانویه که سلولز نامیده می‌شود۳- بخش میانی یا دیواره لومن که اندازه و ارتفاع‌های متفاوتی دارند، این نوع گیاه مخصوص مناطق گرمسیر مانند:هندوستان ،مصر، آمریکا، و... یکی از مهم‌ترین الیاف سلولزی می‌باشد. این نوع الیاف در نساجی بسیار پر کاربرد می‌باشد هم چنین در پوشاک از جمله نخ، پارچه، و در دستبافته‌هایی مانندقالی، گیلم، زیلو استفاده می‌شود. پنبه در زمان‌های قدیم کشت می‌شده‌است از 'ونه‌های وحشی پنبه در مناطق گرمسیر کشت می‌شده، باستان شناسان طی تحقیقات آثاری مهمی از جمله پارچه‌هایی و ریسمان‌هایی در هندوستان پیدا کرده‌اند که به دوره هزاره سوم قبل از میلاد باز می‌گردد. در هنر نساجی پنبه مواد اولیه می‌باشد. همچنین الیاف کوتاه پنبه که نمی‌توان آن را تبدیل به نخ کرد را به الیاف مصنوعی تبدیل می‌کنند، و از ضایعاتش کاغذ ضخیم ساخته می‌شود. پنبه بسیار اهمیت دارد و در اقتصاد جهانی به آن طلای سفید می‌گویند. این نوع الیاف در رنگ‌های سفید، زرد، قهوه‌ای، خاکستری دیده می‌شود. پنبه به عنوان ماده اصلی برای چله کشی فرش مصرف دارد. پنبه دارای قدرت جذب بالایی دارد به همین دلیل رطوبت زیادی را به خود می‌گیرد. زمانی که پنبه را به پارچه تبدیل می‌کنند و برای مصارف زیر پیراهن، لباس‌های نوزاد، حوله استفاده می‌شود چون با بدن تماس دارد نرم و ضد حساسیت می‌باشد. خریط
علت نامگذاری این خوراکی نحوهٔ کندن و جدا کردن کاکل گیاه بردی است. (خرط به معنی قرار دادن یک چیز مثل شاخهٔ درخت و با یک حرکت کندن برگ‌های آن است) کپهٔ قهوه‌ای رنگ و نرمی که ظاهرش مثل لیف خرماست چند ساعتی باید زیر تابش مستقیم آفتاب بماند.