علوم خفیه چه اعمالی را شامل می شود؟
علوم خفیه
علوم خَفیّه یا علوم غریبه، به معنای وسیع تر، غیبت، دسته ای از باورها و اعمال فراطبیعی است که عموماً از حیطه دین و علم خارج است و شامل پدیده‌هایی از جمله عرفان، معنویت و جادو می‌شود. همچنین می‌تواند به ایده‌های ماوراء طبیعی مانند ادراک فراحسی و فراروانشناسی اشاره کند.
باغبانی علمی
باغبانی علمی شاخه‌ای از کشاورزی است که با هنر، علم، فناوری و تجارت پرورش گیاه در باغ سروکار دارد، و شامل کاشت گیاهان دارویی، میوه، سبزیجات، مغزدانه‌ها، دانه‌ها، علف‌ها، جوانه‌ها، قارچ‌ها، جلبک، گل‌های زینتی، جلبک‌های دریایی، و محصولات غیرغذایی مانند علف و درختان و گیاهان معطر است. باغبانی علمی همچنین به حفاظت گیاهان، ترمیم چشم‌انداز، طراحی باغ و چشم‌انداز، ساخت‌وساز، تعمیر و نگهداری و درختکاری هم می‌پردازد. در مقایسه با علم کشاورزی، باغبانی شامل تولید گیاهان زراعی و دامداری نمی‌شود. جراحی زیبایی
جراحی زیبایی، به اعمال جراحی پزشکی پلاستیک می‌گویند که برای تغییر، بازسازی و زیباسازی یا رفع آسیب‌های ظاهری و نواقص بخشی از صورت یا بدن انجام می‌شود. این نوع جراحی شامل موارد بسیار زیادی میشود که به طوری کلی به صورت زیر دسته بندی می شوند: شیخ بهایی
از نثر فارسی او تنها نمونه‌ای که در دیوان‌های چاپی آمده‌است رساله پند اهل دانش و هوش به زبان گربه و موش است. بهائی در عربی نیز شاعر و زبان دانی چیره‌دست است و آثار نحوی و بدیع او در ادبیات عربی جایگاه ویژه‌ای دارد که مهم‌ترین و دقیقترین آن‌ها اثر او در نحو به نام الفوائد الصمدیه است. بخش مهمی از اشعار عربی وی لُغَز و معمّاست که بیانگر تسلط او بر این حیطه‌است. توانایی او در ایجاز و بیان معماگونه مطالب در آثاری چون رسائل پنجگانه اثنی عشرّیه، خلاصة الحساب، فوائد الصمّدیه، تهذیب البیان، الوجیزه فی الدرایه و همچنین تبحر او در صنعت لُغَز و تعمیه در آثاری چون لغزالزبده، لغزالنحو، لغزالکشّاف، لغزالصمدیه، لغزالکافیه و فائده مشهود است. علم کاربردی‌سازی
علم کاربردی سازی یکی از شاخه‌های میان رشته‌ای علوم است که هدف آن، پر کردن شکاف میان علوم پایه و علوم کاربردی از راه برگرداندن دانش به کاربرد می‌باشد. این واژگان بیشتر در علوم پزشکی و تجربی به کار می‌رود و می‌خواهد یافته‌های آزمایشگاهی را به کاربرد بالینی واگرداند. هدایة المتعالمین فی الطب
اخوینی بخاری کتاب را برای استفاده عامه مردم و با انشایی ساده و نسبتاً روان دری تألیف نموده ولی بعضی از اسامی کالبدشناسی و بیماری‌ها را هم به زبان عربی نوشته‌است. او همچنین به تجربیات خود در درمان بیماران اشاره کرده‌است. از دیدگاه اخوینی، پزشکی شامل سه بخش بوده‌است: «امور طبیعی»، «دانستن اسباب»، «علایم و دلایل». از نظر اخوینی بخاری دانش پزشکی دارای دو بخش نظری و عملی است. پزشکی عملی دو وظیفه دارد: نگاهداری تندرستی افراد سالم؛ و بازگرداندن تندرستی به تن بیماران. در ابتدای این کتاب به بیان ارکان، مزاج، طبایع چهارگانه و کلیات کالبدشناسی و وظایف‌الاعضاء (فیزیولوژی) اشاره شده‌است و سپس به بیان بیماری پرداخته‌است و در هر مورد ابتدا تعریف بیماری، سپس علل و علایم و پس از آن روش درمان بیماری بیان شده‌است؛ در این کتاب بیماری‌های روانی مورد بحث قرار گرفته و نویسنده اشاره می‌کند که در مدت سی سال کار طبابت خود بیماران مبتلا به مالیخولیا را با روش ویژه خود درمان کرده‌است و به همین دلیل ملقب به پزشک دیوانگان شده‌است. بیشتر مطالب کتاب "هدایه المتعلمین فی الطب" با مبانی علمی کتب پزشکی حاضر هماهنگی دارد. کلید سلیمان
کلید سلیمان به دو کتاب تقسیم می‌شود. این کتاب روش احضار انواع ارواح را برای رسیدن به هدف خاصی توضیح می‌دهد و دارای تصاویری از مراتب هر "آزمایش" یا "عملیات سحر" است. بر خلاف بیشتر کتابهای مشابه کلید سلیمان در مورد امضای هر یک از ۷۲ دیو سلیمان صحبت نمی‌کند. همانند بیشتر کتابهای مشابه تمامی عملیات سحر به همراه خواندن نام خداست. قبل از انجام هرگونه عملیات ("آزمایش") فرد آزمایشگر باید خود را از هر گونه گناه پاک کند تا دارای حفاظت خداوند باشد. بعضی از آزمایشها نیازمند مقدمات بسیار زیادی است. بسیاری از طلسمهای از حروف ترانسیتوس فلوی که در علوم خفیه استفاده می‌شود استفاده می‌کنند. یواقیت العلوم و دراری النجوم
در علم کلام/در علم اصول فقه/در علم خلاف/در علم مذهب/در علم فرایض/در علم شروط/در علمتصوف/در علم معانی قرآن/در علم اسباب نزول قرآن/در ناسخ و منسوخ/در غرایب تفسیر/در علم قرائت/در نوادر قرآن/در غرایب حدیث/در امثال عرب/در معانی شعر تازی/در علم لغت عرب/در علم نحو و اعراب/درعلم تصریف(صرف)/در علم عروض و نوادر شعر/در علم خط و کتابت/در علم انساب و تواریخ/در علم تعبیر خواب/در علم رقی و افسون ها/ /در علم طب/در علم فلاحت (کشاورزی)/در علمنجوم/در علم مساحت/در علم حساب/در علم فال و زجر. تقیه
[۱۰] - صادقی تهرانی، محمد - اسرار و مناسک حج - تقیه - انتشارات شکرانه ۱۳۶۰ علوم حوزوی
از میان علوم نقلی: علاوه بر فقه و اصول فقه، سیره و تاریخ اسلام، حدیث، درایه، رجال، اخلاق، علوم قرآنی و تفسیر می‌باشند احصاءالعلوم
به گفته فارابی، این دانش افعال و ملکات اخلاقی و نیز غایات آن‌ها را بررسی می‌کند و میان سعادت حقیقی و پنداری فرق می‌گذارد. همچنین در این علم روشن می‌شود که تحقق افعال و سنن اخلاقی در گرو برپایی حکومتی است که به ترویج آن‌ها بپردازد. از نظر فارابی، حکومت‌ها بر اساس آنکه آدمیان را به سعادت حقیقی یا پنداری رهنمون گردند، «فاضله» یا «جاهله» نام می‌گیرند. تفسیر قرآن
برای تفسیر قرآن مفسران باید مسلط به علوم متعددی باشند که از میان آنها می توان به علم لغت، علم معانی و بیان و بدیع(فصاحت و بلاغت)، علوم قرآنی مانند قرائات و شناخت ناسخ و منسوخ و اسباب نزول، علوم حدیث مثل درایه و رجال شناسی تا با سلسله سند روایان احادیث تفسیری را بررسی کند، علوم فقه و اصول فقه تا بتواند دلالتهای کلام و حجیت آنها را بررسی کند. سید حسین یعقوبی قائنی
دو اثر مکتوب وی: «این کتاب مشتمل بر تعقیبات نماز، دعاهای روزانه، اعمال هر روز، اعمال شب و روز جمعه، اعمال وقت خواب، اذکار، استغفارات، گزیده‌ای از ادعیه و زیارات، دستورالعمل‌هایی برای برآورده شدن حوائج مختلف، حرزها و اعمال دیگری برای انجام در طول ماه‌های سال است که در کتب معتبر روایی و عبادی علمای شیعه ذکر گردیده. از ویژگی‌های این کتاب علاوه بر تکیه آن بر عبادات و اعمالی که از ناحیه پیامبر اسلام و امامان شیعیان اثنی عشری وارد شده، این است که مؤلف بنا به گفته خود، به آن ملتزم بوده و در راه سلوک خویش از محتوای آن بهره زیادی برده‌است.» توضیحات، مطالب و نکاتی که مؤلف در خصوص برخی از اعمال ذکر شده در کتاب بیان کرده‌است، از دیگر ویژگی‌های کتاب محسوب می‌شود. به عنوان نمونه در خصوص استغفار بعد از نماز بیان داشته‌است: "در حقیقت سالک از نخستین عملی که طلب مغفرت می‌کند، همان نمازی است که خوانده است. زیرا طاعت خود را از آن جهت که حقش به خوبی ادا نشده، به نوعی معصیت میداند. لذا بلافاصله پس از نماز استغفار می‌کند و این عظمت مطلب را می رساند."یا در خصوص دعای بعد خواندن دوازده مرتبه سوره توحید در تعقیبات نماز گفته است: "اگر چه ائمه اطهار علیهم السلام (اسماء الله) هستند ولی (اسم مکنون خداوند) حقیقت پیامبر صلی الله علیه و آله است که اگر کسی را توفیق نصیب شود و به او راه دهند تا با آن حقیقت آشنا شود، به (توحید) رسیده‌است."یا در توضیح یکی از دعاهای سجده آخر نماز با مطلع (یا ولی العافیه، اسئلک العافیه...) گفته است: "لازمه ترقّی و رسیدن به کمالات معنوی، تحمل مشکلات و تن دادن به گرفتاریهاست لذا ممکن است در طلب عافیت از خداوند، شائبه خودیت باشد که امر پسندیده‌ای نیست، لیکن با توجه به فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ به سائل، مبنی بر در خواست عافیت از خداوند در شب قدر، اگر آن را از باب تبعیت از کلام آن بزرگوار درخواست نماییم مذموم نخواهد بود."از دیگری ویژگی‌های این مجموع این است که مؤلف در گرداوری اعمال، علاوه بر مفاتیح‌الجنان (اثر شیخ عباس قمی) که مشهورترین کتب ادعیه و اذکار فعلی در نزد شیعیان است، از دیگر کتب ادعیه و روایی معتبر شیعیان نیز بهره گرفته‌است. از میان کتب ادعیه‌ای که در فهرست منابع کتاب مشاهده می‌شود می‌توان به کامل الزیارات (اثر ابن قولویه)،اقبال الاعمال، فلاح السائل، المجتنی فی الدعاء المجتبی، مهج‌الدعوات و منهج‌العبادات (همگی از آثار سید بن طاووس)، زاد المعاد (اثر محمدباقر مجلسی)، مصباح و بلدالامین (هر دو اثر شیخ کفعمی) و... اشاره کرد. از میان منابع روایی شیعی نیز که جزو منابع کتاب می‌باشند به آثاری چون الکافی (اثر شیخ کلینی)، من لایحضره الفقیه، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال (هر دو از آثار شیخ صدوق)، تهذیب الاحکام (اثر شیخ طوسی)، عده الداعی (اثر ابن فهد حلی)، وسائل‌الشیعه (اثر شیخ حر عاملی)، بحارالانوار (اثر محمدباقر مجلسی)، تفسیر صافی (اثر ملا محسن فیض کاشانی)، منتهی‌الآمال (اثر شیخ عباس قمی) مستدرک الوسائل (اثر میرزا حسین نوری) و ... اشاره کرد. ستاره داوود
در علوم خفیه نیز از شش ضلعی به کرات استفاده شده‌است. در میان سرخپوستان نیز این سمبل یافت شده‌است. در این دیدگاه شش ضلعی نماد مدیتیشن کامل بوده‌است که ارتباط میان انسان و جن را برقرار می‌کند. علوم حاشیه‌ای
علوم حاشیه‌ای به شاخه‌ای از دانش گفته می‌شود که نه جزو علوم دقیقه و نه از علوم غریبه هستند. جعفر صادق
همچنین برخی سعی کرده اند از خلال روایات صادق، مفاهیم فلسفی استخراج کنند. در این خصوص به کتاب محمد جواد جزایری با عنوان "فلسفة الامام الصادق" اشاره می شود که نویسنده سعی کرده مفاهیمی چون حقیقت شیء و اقسام معانی، تقسیم وجود به ظلی و طبیعی، مسئلهٔ خیر و شر، اراده و مبادی حرکت ارادیه، شبهات مربوط به کیفیت حشر مانند شبههٔ آکل و مأکول و قاعدهٔ امکان اشرف، را از میان روایات صادق استخراج کند. به عقیده پاکتچی صورت‌بندیها در احادیث صادق نشان از رویارویی او با فلسفه به معنای خاص آن دارد، هرچند این احادیث باید چه از حیث استناد و چه از حیث خاستگاه، مورد دقت فراوان قرار گیرد. از آن جمله است زوج مفهومی انیت و مائیت، ساخت مفاهیم کیفوفیة و اینونیة وامثال آن. در زمینه علوم محض، گفته می شود جابربن حیان آثار زیادی در کیمیا دارد که بخش زیادی از آن برگرفته از تعالیم صادق است. هر چند جندی و ابوزهره این ادعا را تایید کردند، تردیدهایی در این انتساب وجود دارد. به نوشته پاکتچی بخشی از این تردید از جانب امثال ابن ندیم است که مایل نبوده این فخر نصیب صادق شود. به نوشته پاکتچی بخش دیگری از این تردید از جانب امثال صفدی است که کیمیا را در شان صادق نمی دانسته اند. بخش دیگرِ تردید متعلق به محققانِ معاصر از قبیل روسکا است که شواهد لازم برای اثبات این ادعا را کافی نمی‌دانند. برخی مستشرقان، از جمله کراوس و سزگین، اصل تاریخی بودن شخصیت جابر را مورد تردید قرار می دهند که این خود باعث شده کسانی چون استادی، آثارِ جابر را در اصل، آثارِ صادق بدانند. محمد یحیی هاشمی در کتابِ "الامام الصادق ملهم الکیمیاء" در این رابطه بحث مفصلی دارد درباره نقش صادق در آموزش جابر و تأسیس کیمیا در عالم اسلامی. در زمینهٔ طب، بخش زیادی از کتاب "طب الائمة" از پسرانِ بسطام، سخنان و روایات صادق است. رساله ای با عنوان "اختلاج الاعضاء" نسخه‌ای خطی با عنوان "سراج الظلمة فی طب الائمة" منتسب به صادق است. از متاخران محمد خلیلی اقوال طبی صادق را در کتابی با عنوان "طب الصادق" و عارف سلیم در "الامام الصادق (ع) و الطب" جمع آوری کرده اند. در زمینه نجوم علاوه بر روایاتی که از صادق در منابع امامیه آمده، به خصوص از کتابِ "فرج المهمومِ" نام برده می شود که ابن طاووس در آن به بخشهایی از "رساله اهلیلجه" دربارهٔ دانش نجومی صادق تمسک کرده است. همچنین رساله دیگری درباره روزها و ماهها و خواصِ سعد و نحس آنها به صادق نسبت داده می شود. کتاب "الامام الصادق (ع) فی نظر علماء الغرب " بر خلاف اسمش بیشتر به تنوع علوم نزد صادق و ارتباط آن با علوم جدید پرداخته است. همچنین توفیق فهد، صادق را به عنوان بنیانگذار و الهام بخشِ برخی علوم محض نزد مسلمانان می داند. همچنین در علم جفر که میراث علی تلقی می شود، نوآوری هایی به صادق نسبت می دهند، هر چند در کتب اهل سنت درباره آن تردید می شود. همچنین در کتب تعبیر خواب مثل "تعطیر الانامِ" نابلسی گفته های زیادی به صادق نسبت داده شده است. علی صراط الحق این سخنان را در کتابی با عنوان "تفسیر الاحلام للامام الصادق" گرد آورده است. برخی چون جندی، سعی کرده اند رد تجربه گرایی در علم را از آموزه های صادق استخراج کنند و با شیوه نوین تجربه علمی مقایسه کنند. تقیه در میان بابیان و بهائیان
باب در موارد متفاوت از این رسم دیرپا در میان پیروانش دفاع کرده بود. بهاءالله نیز به دلیل آزار پیروانش در شماری از مکتوبات خود از پنهان کردن ایمان حمایت کرده بود. در لوحی ساخته شده پس از اعدام بدیع، پیامرسان او به ناصرالدین شاه، بهاءالله به امر تقیهٔ نازل امر کرد و به پیروانش توصیه کرد از اقرار به ایمان خود خودداری کنند (امر به عدم اقرار صادر) تا خود را حفظ و از خود محافظت کنند. به جز تقیه، الفاظ "ستر"، حجاب و حکمت نیز در این چارچوب به عنوان مترادف پنهان سازی ایمان به کار می‌رود. فرمان تقیه پیشه کردن در لوح دیگری در پاسخ به سؤالی از سوی بهاییان مازندران نیز مورد تأیید قرار گرفته‌است. همچون لوح یادشده، بهاءالله سنت امام جعفر صادق که گزارش شده گفته بود: «تقیه دین من و دین پیشینیان من است» و پیروانش را اصرار می‌کرد تا آیین خود را پنهان کنند (حکم ستر نازل) را مجدداً ذکر می‌کند. مکاشفه
خلاصه مکاشفه عبارت است از سیرکردن روح، به مطالعه در امور غیبی و به عبارت دیگر مکاشفه ظهور شیء است برای قلب به جهت غلبه ذکر یا حصول امر عقلی است که به الهام و بدون فکر در حال بین خواب و بیداری، برای انسان رخ می‌دهد. برخی مدعی هستند این حالت برای افراد خاص بر اثر ریاضت و قرب به درگاه خداوند دست می‌دهد. شرف شمس
مبشر کاشانی شرف الشمس را جزء علوم غریبه می‌داند که در کتب متقدمین اعم از روایی و ادعیه و اذکار اثری از آن یافت نشده‌است، و اعتبار آن را متاخرین در چند قرن اخیر بیان کرده‌اند و در کتب جواهر مکنونه و السحاب اللئالی و کتب دیگر و اثر از بین بردن فقر و بیماری‌ها و حفاظت از گزند جانوران و ایمنی از بلایا و کسب عزت و بزرگی برای آن ذکر کرده‌اند.» مفاتیح المغالیق
این کتاب در بیان قواعد علم تکسیر (به معنای در هم شکستن اجسام و ترکیب آنها با یکدیگر، نام دیگر جفر یا علم حروف) و جفر جامع و خابیه شمسی و خافیه قمری (نهان و پوشیده) و اسرار اعداد، وفق و کیفیت نقطه و حروف و شرح بینات حروف و خواص هر یک از اینها، با بهره‌گیری از برخی آیات قرآن و گفته‌های بزرگان این فنون و جدول‌هایی برای مطالب و آموزش تطبیقی آنهاست. کلیفات
در کیهان‌شناسی کابالیستی آیزاک لوریا، کلیفات «پوسته‌ها» یا «پوسته‌های» استعاری هستند که تقدس را احاطه کرده‌اند. آنها موانع روحی فطری برای تقدس هستند و وجود خود را فقط به صورت بیرونی و شرایطی از خداوند دریافت می‌کنند نه به صورت درونی و مستقیم. از این نظر، کلیفات عملکرد کمی مفید دارد، همان‌طور که پوست از میوه محافظت می‌کند، بنابراین کلیفات از نظر فنی از پراکنده شدن جریان الوهیت (مکاشفه وحدت واقعی خدا) با نفوذ در تمام جنبه‌های مختلف خلقت جلوگیری می‌کند. با این وجود، در نتیجه، کلیفات این قداست را پنهان می‌کند، و بنابراین مترادف با آنچه مخالف تفکر یهودی است، مانند بت‌پرستی، ناپاکی، رد وحدت الهی (دوآلیسم)، و با "سیترا اچرا"، قلمرو درک شده در مقابل تقدس است. کلیفات مانند همتایان مقدس خود در یک سدر هیشتالشلوس (زنجیره هستی) "نزولی" از طریق زیمزم (عمل خدا در انقباض اور این سوف، "نور بی نهایت" به منظور فراهم کردن فضایی برای خلقت ظاهر می‌شود. کابالا بین دو "قلمرو" در کلیفات، سه کلیفات کاملاً ناخالص تمایز قائل می‌شود ( "هتمعوت"، به معنای لغوی "نجس ها") و باقیمانده کلیفات متوسط ( "nōgah"، به معنای واقعی کلمه "نور"). "کلیفات" "نوگاه" "قابل بازخرید" هستند و می‌توان آنها را اصلاح و تصعید کرد، در حالی که "کلیفات هتمعوت" فقط با نابودی خود آنها را می‌توان بازخرید کرد. قبالای هرمسی
قبالای هرمسی (از عبری קַבָּלָה به معنای دریافت کردن یا حسابرسی) دانشی عرفانی و مرتبط با علوم خفیه در دنیای غرب است. این دانش زیرساخت اصلی سازمان‌های مخفی نظیر پگاه زرین، سازمان‌های تلمایی، سازندگان آدیتوم، انجمن رز-صلیب، و پیش زمینه جنبشهای نوپاگان، ویکا و نوعصر است. قبالای هرمسی مرتبط با کلیپات و مسیر دست چپ و راست می‌باشد.  قبالای هرمسی در دوره رنسانس توسط مسیحیان کابالیست گسترش یافت و سپس پیش زمینه قبالای مسیحی و غیر مسیحی شد. تأثیر اصلی آن از بسیاری زمینه‌ها مانند کابالای یهودی، اخترشناسی غربی، کیمیا، دینهای پاگان، مخصوصاً دین مصر قدیم و یونان قدیم، نوافلاطونی، نوسیس، زبان انوشی جان دی و ادوارد کلی، هرمسی، رز-صلیبی، فراماسونری، تانترا و تاروت گرفته شده‌است. قبالای هرمسی با کابالای یهودی متفاوت است زیرا دیدگاههای بسیار زیاد و متفاوتی در آن تأثیرگذار بوده‌اند. ولیکن بسیاری اصول آن با کابالای یهودی یکسان است. در قبالای هرمسی ذات الهی با ذات الهی در دینهای ابراهیمی بسیار متفاوت است و تفاوت مشخصی بین خداوند و مردم وجود ندارد. قبالای هرمسی مانند کابالا اعتقاد دارد که دنیا در چندین مرحله توسط انرژی بالاترین قسمت خدا ایجاد شده‌است و تمامی دنیا قسمتی از خداست. این چندین مرحله مانند کابالای یهودی با اولین مرحله به نام هیچ بودن عین (عبری: אין) ، مرحله دوم عین سوف (عبری:אין סוף به معنی بدون حد و بینهایت) و مرحله سوم عین سوف اور (عبری: אין סוף אור نور بی انتها) آغاز می‌شود. در قبالای هرمسی مانند کابالای یهودی، نور عین سوف از بالا توسط چندین ظرف به نام سفیروت به دنیای مادی منتقل می‌شود. این نمودار مانند کابالای یهودی، درخت زندگی نام دارد. در هر مرحله نور عین سوف به یک سفیروت میرسد و پس از پر کردن آن به سفیروت بعدی سرازیر می‌شود. این سفیروتها به ترتیب عبارتند از : کتر، چکما، بینا، دعات، چسد، گبورا، تیفرت، نتزاچ، هود، یسود، ملکوت. دعات دارای عدد مانند سفیروتهای دیگر نیست و سفیروت مخفی در نظر گرفته می‌شود. قبالای هرمسی تاروت را به عنوان کلید درخت زندگی میبیند. ۲۲ کارت تاروت با ۲۲ حرف عبری و ۲۲ مسیر بین سفیروتها در درخت زندگی مرتبط هستند. راه‌های بین این سفیروتها راه‌های شناخت خدا هستند. قبالای هرمسی مانند کابالای یهودی دارای نقطه شروع مشخصی نیست. گرشوم شولم تاریخدان یهودی اعتقاد دارد بسیاری دیدگاههای قبالای هرمسی از دیدگاههای نوسیس گرفته شده‌است.  شروع قبالای هرمسی مدرن در دنیای غرب به قرن ۱۵ و زمان رنسانس بازمیگردد. در این زمان جیوانی پیکو دلا میراندولا دیدگاهی مطرح کرد که ترکیبی از دیدگاههای نوافلاطونی، ارسطویی، هرمسی و کابالایی بود. هاینریش کورنلیوس آگریپا که یک ساحر، کیمیاگر، اخترشناس آلمانی بود در کتاب معروف خود "سه کتاب فلسفه علوم خفیه" از کابالا در سحر غربی استفاده کرده‌است. دیدگاههای او در سحر دوره رنسانس بسیار مؤثر بودند. دیدگاههای پیکو، توسط آتاناسیوس کیرشر دنبال شدند که المانهای نظیر فلسفه مصر باستان را نیز به آن اضافه کرد. بعد از اینکه فلسفه هرمسی توسط کلیسا رد شد تبدیل به فعالیتی زیرزمینی شد و سازمان‌های مخفی هرمسی شکل گرفتند. با شروع عصر روشنفکری و رد کردن بسیاری دکترینهای دینی، قبالای هرمسی گسترش یافت. قبالای هرمسی بر خلاف کابالای یهودی که قسمت سحرآمیز خود را سانسور می‌کند کاملاً با سحر عجین شده‌است. در دوره رومانیسیسم سازمان‌های مخفی دوباره شکوفا شدند. کتاب مجوس نوشته فرانسیس برت در سال ۱۸۰۱ راهنمای رایج سحر آیینی در این زمان بود. الیفاس لوی نیز در گسترش سحر برای خواندن ارواح و فرشتگان نقش داشت. الیفاس لوی جزو اولین کسانی بود که ارتباط بین حروف عبری و کارت‌های تاروت را برقرار کرد و دنیای کابالای یهودی را به قبالای هرمسی پیوند داد. نوشتارهای لوی تأثیر زیادی بر سازمان مخفی پگاه زرین داشت.  قبالای هرمسی توسط سازمان هرمسی پگاه زرین گسترش زیادی یافت. پگاه زرین بسیاری ایده‌های مختلف نظیر فلسفه مصری و یونانی را با سفیروتها و درخت زندگی پیوند داد. پگاه زرین به سیستم انوشی جان دی و ادوارد کلی نیز علاقه داشت و تأثیرهای زیادی از سیستم‌های ماسونی و رز-صلیبی گرفته بود. آلیستر کراولی که قبل از ایجاد سیستم تلما در پگاه زرین عضو بود تأثیر زیادی در قبالای هرمسی داشت. کتاب معروف او لیبر ۷۷۷ نشاندهنده این تأثیرهای هرمسی است.  بسیاری از آیینهای سحرآمیز پگاه زرین توسط آلیستر کراولی به چاپ رسیدند. اسرائیل ریگاردی نوشتارهای زیادی در این زمینه دارد. معنویت
در مقابل پیروان نیوایج (New-Age) −یعنی مسیحیت متمایل به هندوئیسم− برآن‌اند که معنویت ارتباطی با روح/قدرت/انرژی‌ای فراهم می‌کند که سبب درک عمیق‌تر از خود می‌شود. معنویت تاحدی شامل خودنگری و بهبود زندگی درونی از طریق تمریناتی مانند مدیتیشن، نماز و مراقبه است. برخی مکاتب جدید معنویت را در هر چیزی موجود می‌دانند؛ مانند دو مکتب همه‌خداباوری و همه‌خداباوری جدید. همین‌طور «طبیعت‌گرایی دینی» هم نگاهی معنویت‌مدار دارد و معنویت را در جهان طبیعت پنهان می‌داند. حکیم حسین بن ابراهیم تنکابنی
وی پس از فراگیری علوم عقلی به تدریس و ترویج آرا و افکار ملاصدرا پرداخت. از دیدگاه آشتیانی آثار تنکابنی تلخیص یا شرح آرای ملاصدرا می‌باشد. تمام کتب تنکابنی، جز شرح گلشن راز به زبان عربی نگاشته شده است. از آثار چاپ شده او عبارتند از: نسخه‌های خطی این کتاب در کتابخانه‌های مجلس شورای اسلامی، مرکزی دانشگاه تهران و کتابخانه آیت‌الله مرعشی موجود است و همراه با مشاعر ملاصدرا چاپ شده است.، نسخه‌ای خطی از این کتاب در کتابخانه کتب خطی آیت‌الله مرعشی موجود است. تنکابنی در این رساله از مسلک ملاصدرا پیروی کرده و کوشیده است که میان آرای صوفیه و حکیمان اشراقی و مشائی جمع و تقریب به وجود آورد. افندی اصفهانی این رساله را با عنوان رسالة فی تحقیق وحدة الوجود و تجلیاته و تنزلاته ذکر کرده و سیدجلال الدین آشتیانی آن را در منتخباتی از آثار حکمای الهی ایراننتخباتی از آثار حکمای الهی ایران، از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، ج۲، ص۴۰۴ـ۴۰۹ به چاپ رسانده است. از دیگ آثار او عبارتند از: فی صنوف الناس (این رساله در کتاب آثار حکمای الهی ایران به چاپ رسیده است.، شرح گلشن راز، رساله فی شبهه الاستلزام و جوابها، تعلیقاتی بر کتاب شفای ابن سینا. عقلیات
حکمت عملی که مراد از آن علم به مصالح حرکات ارادی و افعال صناعی انسان بر وجهی است که بنظام احوال معاد و معاش بینجامد و برای وصول بکمال انسانیت بکار آید و آن بر سه قسم است: در مقدمة همه علوم عقلیه یا ذهنیه علوم آلیه یا علوم منطقیه قرار دارد که به نه قسمت تقسیم می‌شود بدین شرح: المدخل (ایساغوجی) – المقولات (قاطیغوریاس) العباره (باری ارمینیاس) تحلیل القیاس (اناالوطیقای اولی) البرهان (انا لوطیقای ثانی مشهور بابود قطیقا) جدل (طوبیقا) المغالطین یا حکمه المموّهه (سوفسطیقا) الخطابه (ریطوریقا) الشعر (بوطیقا). در واقع به تصورات کلّی «معقولات» نیز می‌گویند. ۳. مفاهیمی که غالباً به عنوان اوصاف اشیاء خارجی و مبیّن احوال و روابط و نحوهٔ وجود آن‌ها شناخته می‌شوند. این گونه مفاهیم فردی در خارج چه به صورت جوهر و چه به صورت عرض وجود ندارند، اما در عین حال اشیاء خارجی به آن‌ها متصف می‌شوند، بلکه مفاهیم فلسفی مانند علت و معلول، وحدت و کثرت و امکان و وجوب از این سنخ‌اند. این دسته از مفاهیم را «معقولات ثانیه ی فلسفی» می‌نامند. این گونه مفاهیم از آنجا که مسبوق به ادراک حسّی نبوده و صورت محسوسی از آن‌ها در ذهن نداریم ادراک آن‌ها با تأمل و تحلیل ذهنی صورت می‌گیرد، که این امر قدرت ذهنی و رشد عقلانی خاصّی را طلب می‌کند، و لذا درک بسیاری از این مفاهیم برای اذهان بسیط دشوار است. فریب‌گرایی
فریب‌گرایی (به ) (از لاتین قرون وسطی: fallibilis به معنای «خطا پذیر»)، به‌طور کلی یک ادعای فلسفی است که می‌گوید هیچ باور نمی‌تواند چنین توجیهی داشته باشد که حقیقت بودن آن باور را ضمانت کند، یا این‌که هیچ باوری قطعی نیست. همه فریب‌گراها بر این باور نیستند که فریب‌گرایی تمامی حوزه‌های دانش را دربر می‌گیرد؛ شاخه‌های از دانش که خطا ناپذیر پنداشته می‌شوند شامل آن‌های اند که "به‌طور پیشینی" دانسته می‌شوند (مانند حقایق منطقی و ریاضیاتی) و دانش به خود. غیب‌گویی محمد
"غیب" واژه‌ای عربی است که به پیش‌گویی ترجمه شده‌است. کتب لغت همچون دهخدا و معین در تعریف این لغت آورده‌اند که غیب‌گویی، عمل و کار شخص پیشگو است و منظور از پیشگویی، اخبار از آینده است و مترادف آن کهانت می‌باشد. مجید معارف در تعریف لغوی غیب و غیب‌گویی معتقد است که غیب به معنای پنهان و پنهان شدن به کار می‌رود و معنای اصطلاحی آن، در مقابل شهاده حضور قرار دارد؛ خواه این حضور مکانی باشد یا حضور نزد حواس ظاهری یا نزد علم یا حضور نزد بصیرت انسانی. سید محمدحسین طباطبائی در تعریف غیب می‌نویسد: کلمه غیب، بر خلاف شهادت است و منظور از آن، چیزی است که تحت حس و درک آدمی قرار ندارد. عبدالحسین امینی در این‌باره می‌نویسد: «هرگاه کسی از حوادث کنونی یا آینده که فعلاً قابل رؤیت نیستند تنها از رهگذر دانائی که از سرچشمه غیب و شهادت خبر می‌دهد آگاهی حاصل کند یا از طریق دانش و خرد مطلع گردد چنین علمی نیز از علم غیب به‌شمار می‌رود و هیچ مانعی از تحقق آن وجود ندارد.» غنیمان، منظور اصطلاحی از غیب را، آنچه تو از آن بی‌خبری ولی خدا آگاه است می‌داند. غیب‌گویی، یکی از گونه‌های معجزه است که در مقابل معجزات دعایی-پاداشی، معجزات حفاظتی، معجزات نفرینی-مجازاتی و معجزات تحدی‌طلبانه است. علوم دینی
علوم دینی، مجموعه‌ای از دانش ها و آگاهی‌هایی است که معمولاً مبلغان یک دین آن را به شکل تخصصی و با برنامه‌ای مدون می‌آموزند و مردم معمولی به نسبت تدین و وقتی که می‌توانند برای این کار بگذارند، گهگاهی در حوزه دین به مطالعه این علوم می‌پردازند. از جمله دروسی که طلبه علوم دینی می‌خواند عبارتند از فقه، اصول فقه، تفسیر قرآن، رجال، فلسفه اسلامی، درایه، ادبیات عرب (صرف، نحو، معانی، بیان ، بدیع و لغت)، کلام اسلامی، اخلاق اسلامی، تاریخ اسلام، منطق قدیم، علوم قرآن، علوم حدیث و تجوید قرآن است. حسن و قبح افعال
حُسن و قُبح از مباحث عمده در کلام اسلامی و به‌تَبَع، مبحثی در اصول فقه به‌شمار می‌آید. این بحث ناظر به ارزش هنجاری عمل است. لغت «قبح» در قرآن کریم تنها یک‌بار به‌صورت «مقبوحین» آمده‌است که به‌معنای زشتی چهره است، ولی «حسن» در قرآن دفعات زیادی به‌کار رفته‌است. ازجمله در «احسن» درمقابل «احساء»، «حسنة» درمقابل «سیئة»، به‌کار رفته‌اند. سیر حسن و قبح از زیبایی‌شناسی به‌سوی علم اخلاق بوده‌است. نصرالله پورجوادی بر این باور است که حسن به‌همراه کلمهٔ «ملاحت» از واژگان قرآن است که در زبان و ادب پارسی به‌معنای خوبی و نیکویی و درمقابل قبح به‌کار رفته‌است. محسن جوادی و محمدی شیخی در معناشناسی‌ای که برای حسن و قبح کرده‌اند چهار معنای عمده را چنین ذکر کرده‌اند: علوم قرآنی
از مهم ترین مباحث این علوم عبارت است از: علم تفسیر، علم اعراب و قرائت، تاویل و تنزیل، شان نزول آیات، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، آیات مکی و مدنی، وحی و اعجاز قرآن محمد بن خفیف شیرازی
شیخ ابو عبداله محمد ابن خفیف بن اسکشفاذ شیرازی یا ابوعبدالله بن خفیف (وفات ۳۷۱ ه‍. ق) که به شیخ الاسلام، «شیخ المشایخ» و «شیخ کبیر» شهرت دارد. وی از مشایخ و عرفای قرن سوم و چهارم هجری و بنیان‌گذار سلسله خفیفیه بود. حسین واعظ کاشفی
آثار کاشفی عقاید و گرایش‌های طبقهٔ فرهیخته و ممتاز خراسان در عهد تیموریان را به خوبی منعکس می‌کند. کاشفی خود پایه‌گذار این گرایش‌ها نبود اما با چیره‌دستی تمام ارزش‌ها و هنجارهای کلیدی دوران خود را ضبط و ثبت کرده است. این گرایش‌ها و هنجارها را می‌توان در سه دسته خلاصه و دسته‌بندی کرد: ۱) تمایل به علوم خفیه؛ ۲) تأکید بر اخلاقیات و رفتارهای اخلاقی (در حوزهٔ سیاست، دین، و جامعه)؛ و ۳) پذیرش کارایی و مفید بودن ساختار طبقاتی جامعه. تمامی آثار کاشفی در زمرهٔ یکی از دسته‌بندی‌های فوق قرار می‌گیرند. بابیه
دسته دوم بیشتر آثار فلسفی است که در آن به بحث‌های مابعدالطبیعه و الهیات تأکید می‌گردد. از مهم‌ترین این آثار صحیفه عدلیه، توقیع میرزا سعید (جواب سؤال‌های ثلاثه)، تفسیر هاء، فی الغناء، شرح دعاء غیبت، و اثبات نبوت خاصه است. برخی از تفاسیر باب نیز مانند تفسیر کوثر و والعصر که در این مرحله نوشته شده‌اند به این نوع مباحث تأکید می‌کنند. آثار دو مرحله اول بیشتر در سه سال اول رسالت باب نوشته شده‌اند. شیخیه
معروف‌ترین کتب شیخیه عبارتند از: شرح الزیارة الجامعة الکبیرة - شرح العرشیة -ابواب و الایمان - عالم ذر- در جواب باب - ارشاد العوام- دقائق العلاج-شرح المشاعر - شرح آیة الکرسی - دلیل المتحیرین -ارشاد العوام - الفطرة السلیمة - طریق النجاة - فصل الخطاب - الکتاب المبین - کفایة المسائل - مصباح السالکین - ینابیع الحکمة - صواعق البرهان - زینبیة - اسرار الشهادة - اجتهاد و تقلید - فهرست - اجتناب - التقلید - دوستی دوستان و کتاب مکتب شیخیه نوشته هانری کوربن. الهیات
الهیات یعنی آنچه مربوط به اله باشد و علم الهی یکی از اقسام حکمت می‌باشد چون حکمت شامل ریاضیات، طبیعی، و علم الهی می‌شود. علم الهی یعنی علم خداشناسی و خداشناسی در اسلام به معنی شناخت الله و مقربان اوست (لغت‌نامه دهخدا؛ واژه اله). علم الهیات به معنای مصطلح و مفهوم عرف فلسفه و کلام، مباحثی است مربوط به شناخت خدا و اثبات وجود او و صفات جلال و جمال او، از صفات ثبوتیه و سلبیه و صفات ذات و فعل. عشای ربانی
عشای رَبّانی یا شام خداوند یا آیین سپاسگزاری (به فرانسه: Eucharistie) یکی از هفت‌آیین مقدس (هفت‌راز) است که تقریباً در تمام فرقه‌های مسیحیت به انجام می‌رسد. به آن تقسیم مقدس (Holy Communion)، راز محراب (the Sacrament of the Altar)، راز خجسته (Blessed Sacrament) هم گفته شده‌است. پزشکی صوفیانه
یک جریان پزشکی است که با ورود مغولان به ایران تقویت شد ولی ظهور آن تا آغاز حکومت صفویه به طول انجامید و تا پایان حکومت قاجار نیز ادامه یافت. مبانی نظری این جریان در اصل ورود علوم خفیه به ساختار پزشکی ایرانی است. در این دوران می‌توان ورود موضوعات کیمیا، هیمیا، سیمیا ریمیا را به حوزه درمان مشاهده کرد. این تفکر در حوزه طب سنتی همچنان ادامه دارد. مکاشفه
کشف و مکاشفه دو اصطلاح عرفانی است؛ قیصری می‌گوید: کشف در لغت رفع حجاب است و در اصطلاح عرفا به معنی اطلاع بر ماورا حجاب از معانی غیبی و امور خفیه است. کشف یا معنوی است یا صوری، مراد از کشف صوری اموری است که در عالم مثال است و به دو طریق مشاهده یا شنیدن صور ارواح و انوار روحانیه مکاشف می‌گردد؛ و کشف معنوی کشفی است که عبارت است از حقایق و عبارت است از ظهور معانی غیبی و حقایق عینی است. امور حسبی
امور حِسبی (یا حِسبه یا حِسبیه) اصطلاحی در فقه و حقوق اسلامی است که به کلیه امور پسندیده‌ای گفته می‌شود که شرع و قوانین اسلام خواستار اجرای آن‌ها شده اما شخص خاصی را مسئول آن‌ها ندانسته‌است. حمایت از افراد بی‌سرپرست به صورت تعیین قیم و نظارت بر اعمال قیم، امور مربوط به ارث و وصیت و اداره اموال افراد مفقودالاثر مثال‌هایی از امور حسبی هستند. مطابق نظریه‌ای در فقه شیعه معروف به ولایت فقیه در امور حسبیه فقها نسبت به دیگر افراد در اجرای این امور اولویت دارند. علوم خفیه
در طول قرن بیستم، این اصطلاح به‌طور متمایز توسط طیف وسیعی از نویسندگان مختلف مورد استفاده قرار گرفت اما در قرن ۲۱ معمولاً استفاده می‌شد - از جمله توسط محققان دانشگاهی باطنی - برای اشاره به طیف وسیعی از جریانات باطنی که در اواسط قرن ۱۹ توسعه یافتند و فرزندان آن‌ها از غیبت، غالباً برای دسته‌بندی سنت‌های باطنی مانند معنویت گرایی، تئوسوفی، آنتروپوزوفی، نظم هرمتی طلوع طلایی و عصر جدید استفاده می‌شود. آی‌اس‌تی‌جی
آخرین پژوهشگران تیپ‌شناسی (به ویژه لیندا وی برنز) ۴ عملکرد دیگر را به این سلسله مراتب نزولی اضافه کرده‌اند که برای همین به آن اصطلاح عملکردهای «سایه‌ای» را اطلاق نموده‌اند. این عملکردها به‌طور طبیعی دیده نمی‌شوند ولی در شرایطی که فرد تحت فشار (استرس) است ممکن است نشان دهد. عملکردهای سایه‌ای معمولاً در مرز آگاهی‌های ما سر می‌زند. ما معمولاً آن‌ها را در راه‌های منفی تجربه می‌کنیم، وقتی ما نسبت به آن‌ها روی باز نشان دهیم آن‌ها می‌توانند برای ما کاملاً مثبت باشند. برای ISTJها این عملکردهای سایه‌ای به ترتیب عبارتند از: این وجه بر روی تجربیات و احساسات فیزیکی ضروری و بدیهی تمرکز دارد و باعث می‌شود تا فرد به اطراف و حقایق پیرامون خود توجه داشته باشد و جزئیات را بررسی کند که می‌تواند با توجه به آن‌ها وارد عملیاتی خود به خود شود. به دنبال درستی و دقت است.متوجه تمایزات و برتری‌های میان چند چیز می‌شود،سپس آنان را تحلیل و مرتب می‌کند.تمام جوانب را بررسی می‌کند تا بهترین راه حل را با کمترین هزینه و ریسک بیابد،سپس سعی می‌کند تا مشکلی را حل کند.همچنین Ti می‌تواند به ریشه کن کردن ناهماهنگی‌ها کمک کند. این وجه ملاحظهٔ روابط اجتماعی را می‌کند و سعی می‌کند تا هماهنگ و مودب باشد و رفتاری مناسب بروز دهد.Fe به نیازهای ضروری و روشن اطرافیان پاسخ می‌دهد و حتی می‌تواند موجب شود تا یک احساس درونی در فرد ایجاد شود.احساسی از مقابله بین نیازهای خود فرد و تمایل برای دانستن نیازهای فردی دیگر. مجذوب رفتارها و عمل‌های نمادین می‌شود.تضادهای ظاهری را کنار هم قرار می‌دهد تا چیزی غیرقابل تصور خلق کند. می‌تواند کمک کند تا فرد، تصویری از آینده،راه حل ها،سیستم‌های پیچیده و حقایق دنیوی را تصور کند. اریک یان هانوسن
در سال ۱۹۳۱، هانوسن چاپخانه‌ای خریداری کرد و به چاپ مجله‌ای در مورد علوم خفیه پرداخت. مجله هانوسن و خبرنامه بونته که دوهفته نامه‌های مشهور برلین بودند از جمله مجلاتی است که به چاپ می‌رساند. در این مجله‌ها ستونی به طالع بینی اختصاص یافته بود. او از درآمد حاصل از فروش مجله‌ها و نمایش‌هایش خانه‌ای بزرگ خرید و آن را به کاخ علوم خفیه نامید. او در این کاخ افراد را دعوت می‌کرد و در آن آینده آنها را پیش‌بینی می‌کرد. او در کار خود بسیار موفق بود و همیشه برای اجرای چنین برنامه‌هایی از او دعوت می‌شد. آلفرد نوی بائور، مدیر مشهور تیم موتورسواری، در زندگی‌نامه خود که در سال ۱۹۶۰ نوشته شده‌است به هانوسن اشاره می‌کند که از هانوسن پرسیده‌است که در مسابقات سال ۱۹۳۲ آلمان چه کسی برنده می‌شود. هانوسن دو نام را یک تکه کاغذ نوشت و آن کاغذ را تا کرد و در یک پاکت گذاشت. هانوسن سپس گفت «یکی از ما می‌میرد و یکی از ما برنده می‌شود، هر دو نام در این پاکت هستند». او کاغذ را به رئیس کاباره داد تا از آن نگهداری کند و گفت تا زمان مسابقه نباید پاکت باز شود. در این مسابقه، پرینس لولوکویتس، یکی از مسابقه دهندگان، کشته شد، و براوخیتچ برنده شد. نویباور می‌نویسد که پس از مسابقه پاکت را باز کرد و آن نام‌ها را روی کاغذ دید. ابوالقاسم امری شیرازی
وی در علوم غریبه عالمی قوی‌پنجه بوده به طوری که می‌گویند او سر آمد همه علما در علوم خفیه، علم اعداد و علم اسرار نقطه بود، وی پرچم دار این علوم در آن عصر محسوب می‌شد. ایشان به خاطر این علوم غریبه به فرقهٔ حروفی و نقطویّه گرایش یافت و در اشعارش آشکارا از نورالدین (سی و پنجمین) و مراد میرزا (سی و ششمین) امامان فرقه اسماعیلیه نزاری ستایش کرده‌است. علوم خفیه
اصطلاح علوم غیبی در قرن شانزدهم برای اشاره به طالع بینی، کیمیاگری و جادوی طبیعی استفاده شد که امروزه شبه علوم شناخته می‌شوند. اصطلاح غیبت در قرن نوزدهم در فرانسه ظهور کرد، جایی که این اصطلاح با گروه‌های مختلف باطنی و فرانسوی الیفاس لوی مرتبط شد و در سال ۱۸۷۵ توسط هلنا بلاواتسکی باطنی‌شناس به زبان انگلیسی وارد شد. کتابت قرآن
کتابت قرآن یکی از موضوعات بنیادین در علوم قرآنی و مجموعه علوم و معارف اسلامی است و علم قرائات و نیز علم «رسم المصحف» یا علم «مرسوم الخط» جایگاه و نقش مهمی در ارتباط با حفظ اصالت و جاودانگی قرآن بر عهده دارند.محققان بر این عقیده‌اند که اولین رشته‌های خط عربی، خط مصری (دموتیک) می‌باشد و دومین آن‌ها خط فنیقی و سومین آن‌ها خط آرامی (مسند). مورخین اسلامی بر این عقیده‌اند که خط حجازی را اعراب از مردم حیره و انبار گرفته‌اند. خط حجازی دو نوع دارد:خط کوفی تقریباً از ابتدا برای نوشتن قرآن به‌کار برده شد. پس از زمانی خط کوفی از صورت سادگی بیرون آمد و دارای قواعد و موازین معینی شد، به‌طوری‌که از آثار باقی‌مانده و قرآن‌های نوشته شده آن دوران این تکامل را می‌توان مشاهده نمود. تحفه حکیم مؤمن
قسم اول: در بیان اعمالی که متعلق است به ادویهٔ مفرده مثل شستن و سوختن ادویه و تحمیص و تشویه و امثال آن و طریق آشامیدن عشبه و چوب چینی و ماءالجبن و مانند آن و اعمال غریبه، در پنج طریق: پزشکی صوفیانه
بزرگان جریان صوفیه وارد حوزه پزشکی می‌شوند. بها الدوله رازی و کتاب خلاصه التجارب، محمد کریم خان کرمانی (از مشایخ فرقه شیخیه) و کتاب دقایق العلاج، حکیم محمد اکبرشاه ارزانی و کتاب مفرح القلوب حتی امروزه نیز برخی برگزاری آیینهای صوفیانه را راهی برای درمان بیماری‌ها می‌دانند. احکام اسلام
احکام اسلام به مجموعه فرامین عملی و عبادی اسلامی گفته می‌شود. این احکام شامل آداب و مناسک اسلامی و همچنین عبادات هستند. احکام اسلام در علم فقه شرح و بسط می‌یابند و شامل دو گروه حکم تأسیسی و حکم امضایی هستند. مکانیک سماوی
مکانیک سماوی شاخه‌ای از دانش ستاره‌شناسی است که به مطالعهٔ اجرام آسمانی می‌پردازد. این رشته علمی می‌کوشد قوانین فیزیک را با رفتار ستاره‌ها و سیارات منطبق کند. در زیرشاخه‌های این رشته به مطالعهٔ مدار قمرهای مصنوعی یا مدار ماه پرداخته می‌شود. تأسیس الشیعه الکرام لعلوم الاسلام
کتاب تأسیس الشیعه الکرام لعلوم الاسلام، از مشهورترین آثار سید حسن صدر است که جایگاه و نقش شیعیان در تعالی و پیشرفت علوم مختلف، از جمله «نحو»، «صرف»، «لغت‌شناسی»، «معانی، بیان و بدیع»، «عروض»، «فنون و روش‌های شعر»، «تاریخ و سیره»، «حدیث»، «تأسیس علم حدیث و رشد آن»، «فقه»، «اصول فقه»، «علوم قرآنی»، «کلام» و «علم اخلاق» را مورد بررسی قرار داده، در ۱۴ فصل به چاپ رسیده‌است. کیمیا (ابهام‌زدایی)
کیمیا از علوم غریبه است و می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند: خفی علائی
خُفی علایی جرجانی (به عربی جرجانی) در مقدمه کتاب خفی علایی اشاره کرده که این کتاب را بعد از کتاب ذخیره خوارزمشاهی نوشته است به همین دلیل به نظر می‌رسد که جرجانی کار تألیف خفی علایی رابعد از سال پانصدو چهار هجری انجام داده است. این کتاب نیز همانند کتاب ذخیره خورزمشاهی در دوران زنده بودن جرجانی به شهرت رسیده بوده‌است بطوریکه نظامی عروضی سمرقندی در مقاله چهارم از کتاب چهار مقاله خود در باب دانش پزشکی و منابع اصلی آن می‌نویسد که هر پزشکی لازم است کتاب‌های :تحفه الملوک رازی، کفایه ابن مندویه اصفهانی، تدارک انواع الخطاء فی التدبیر الطبی بو علی و خفی علایی جرجانی را همیشه همراه داشته باشد. کتاب خفی علایی شامل اصول نظری و عملی رشته پزشکی است و به ویژه در مورد بهداشت و در مانهای فوری (اورژانس‌های پزشکی) تأکید دارد. با توجه به حجم کم این کتاب رونویسی آن به راحتی انجام می‌شده و بنابراین رونوشت‌های فراوانی از این کتاب در کتابخانه‌های ایران و جهان وجود دارد. کتاب خفی علایی درقرن نوزدهم میلادی درشهر (کانپور) وشهر (لنکهو) هندوستان به روش لیتوگرافی (چاپ سنگی) منتشر گردیده است (فهرست کتابهای فارسی چاپی آقای خان بابا مشار). این کتاب در سال ۱۳۶۹ توسط دکتر ولایتی و دکتر نجم‌آبادی بر اساس چند نسخه خطی و چاپی، مورد تصحیح انتقادی فرار گرفته و منتشر شده‌است. نامبردگان ابتدا پیشگفتاری دربارهٔ زندگی و آثار جرجانی نوشته، و بعلاوه توصیحات تخصصی پزشکی لازم را ئر آخر هر باب به مطلب مربوطه افزوده‌اند و آن را با نکات پزشکی روز تطبیق داده‌اند. علوم خفیه
در ایران با وجود منابع انگشت شمار دربارهٔ تاریخچه علوم غریبه دو کتاب «طلسم: گرافیک سنتی ایران» نوشته پرویز تناولی و «بادهای افسون» نوشته پرویز براتی از جمله پژوهش‌های حایز اهمیت در این عرصه به‌شمار می‌رود. کتاب تناولی دو بخش دارد؛ بخش نخست را طلسمات، معانی و اعداد وفقی بر پایه اسماء الحسنی، دربرمی‌گیرد، همان‌هایی که به گفتهٔ وی بر فلز و پارچه و پوست آهو می‌کندند و می‌نوشتند و روی لباس‌هاشان می‌دوختند. بخش دوم، نقش حیوانات در امور روان درمانی و رفع مشکلات انسانی را شامل می‌شود. که همهٔ این‌ها در طرح‌ها، نقش‌های گرافیکی خلاصه، ساده و نیز توأم شده با اعداد و ارقام در نسخه‌ها و اشکال مختلف برای مداوا به کاربرد داشته‌است. بیش از دو سوم تصاویر ارایه شده در کتاب یاد شده اصلی و بقیه را تناولی خود از کتاب رمال‌ها و فالگیرها تصویربرداری کرده‌است. کتاب براتی نیز دایره‌المعارفی جامع است که به‌روزترین و کم‌یاب‌ترین اسرار دنیای سحر و جادو را فاش می‌کند. نگاه نویسنده در این کتاب کاملاً بی‌طرفانه و تئوریک است. ضمن این که به علوم غریبه از دید دیرینه‌شناسی نگاه کرده‌است. ستاره‌شناسی، طالع‌بینی، حروف ابجد، راز اعداد، ادبیات خفیه و کیمیاگری از سایر مطالب جالب و خواندنی این کتاب است. دربارهٔ هر یک از این علوم غریبه، داستان‌هایی مستند و تاریخی هم آمده که باعث جذابیت بیشتر مطالب کتاب شده‌است. علوم خفیه
صفات غیبی ویژگی‌هایی هستند که هیچ توضیح عقلانی شناخته شده‌ای ندارند به عنوان مثال، در قرون وسطی، مغناطیس یک کیفیت غیبی محسوب می‌شد. اثیر یکی دیگر از عناصر از این دست است. معاصران نیوتن نظریه وی مبنی بر اینکه گرانش از طریق «عمل در یک فاصله» انجام می‌شود، به عنوان غیبی، به شدت انتقاد می‌کنند. علم غیب
منظور از عِلم غِیب، باور به این است که اموری در جهان هستی یا اطراف ما وجود و جریان دارند که گرچه با حواس پنجگانه حس نمی‌شوند و از ما پنهان‌اند اما برخی «موجودات» یا انسان‌ها از چند و چون آن‌ها باخبرند و برای ما از آن جهان پنهان، خبر آورده یا می‌آورند. به آن غیب‌گویی، غیب‌دانی و غیب‌باوری هم می‌گویند. پیروان دین‌های ابراهیمی بر این باورند که وجودی به نام «خدا» بر امور غیبی آگاه است. رستاخیز، برزخ، فرشتگان، جن‌ها و غیره باورهایی هستند که مشاهده یا یافته نشده‌اند از این رو دینداران، آن‌ها را داخل عالم غیب برشمرده‌اند. واژه غیب ۳۴ بار در قرآن، کتاب دینی مسلمانان آمده است. در آیات قرآن، دو دسته از آیات متفاوت دیده می‌شود: دسته اول علم غیب را مخصوص خدا می‌شمرد، و دسته دوم علم غیب را برای غیر او ممکن می‌داند. از این‌رو یکی از مسائل اختلافی میان مذاهب اسلامی آن است که آیا تنها خدا علم غیب دارد یا پیامبران و امامان نیز غیب‌دان هستند. قرآن علم غیب را به پنج مورد محصور نموده است. هلنا بلاواتسکی
بلاواتسکی به جهت گسترش تفکرات تئوسوفی شهرت بسیار دارد، اغلب تحت عناوین مختلف به ان رجوع می‌شود همانند علوم خفیه، سنت باطنی، حکمت قرون و غیره یا به‌طور ساده فلسفه باطنی و رمزی یا تئوسوفی. جادوی بزرگ‌تر و کوچک‌تر
جادوی بزرگتر، آیینی است که برای تمرکز انرژی عاطفی فرد برای هدفی خاص انجام می‌شود. این آیین‌ها بر اساس سه مضمون عمده روانشناختی بنا شده‌است، که شامل عشق، نفرت و شهوت است. این آداب و رسوم غالباً اعمال جادویی در نظر گرفته می‌شوند. شیطان‌گرایی لاویایی، جادوگری را برای کمک به اهداف شخصی تشویق می‌کند. مراسم شیطانی بیشتر برای این طراحی شده‌است که شخص به تنهایی انجام دهد، زیرا تمرکز به عنوان کلیدی در انجام اعمال جادویی دیده می‌شود. از این مراسم به عنوان «اتاق فشرده سازی فکری» یاد می‌شود، جایی که بدبینی و ناباوری عمداً فراموش می‌شود و به جادوگران (افرادی که مراسم را شخصی برگزار می‌کنند) اجازه می‌دهد تا نیازهای ذهنی و عاطفی خود را کاملاً بیان کنند و هیچ چیز در مورد عمیق‌ترین احساسات و خواسته‌هایشان را نگه ندارند. لاوی کلیدهای اصلی تشریفات موفق را این موارد می‌دانست: میل، زمان‌بندی، تصویربرداری، جهت دهی و «عامل تعادل» (آگاهی از محدودیت‌های خود). آداب و رسوم شیطان‌گرایان لاویایی، گاهی شامل کفرهای ضد مسیحی است که هدف آنها بیشتر کردن تأثیر آزادسازی بر شرکت کنندگان است. در بخشی از مراسم، یک زن برهنه یا نیمه برهنه به عنوان محراب قرار می‌گیرد. در این موارد صریحاً گفته می‌شود که به‌جای اینکه آن زن به سادگی روی محراب موجود بخوابد، خودش محراب می‌شود. در آیین شیطان‌گرایان لاویایی، نمی‌توان خود را از نظر جنسی به دیگری عرضه کرد. در این آیین قربانی کردن حیوان یا انسان ممنوع است. حضور در این آیین‌ها برای کودکان ممنوع است و تنها غسل تعمید شیطانی مجاز است که فقط در شرایط خاصی برای نوزادان انجام می‌شود. پیمان فتاحی
«وی بعدها به سمت مطالعه کتب و نوشتارهای مرتبط با علوم متافیزیک روز از جمله سایکو تکنولوژی‌ها، هاله بینی، رویابینی، ماها مدیتیشن، انرژی درمانی و دیگر علوم موسوم به علوم کیهانی رفت و با افراد معروف در این حوزه ملاقات کرد.» هر چند خود وی تسلطش روی علوم باطنی را نتیجه جمع‌بندی و برآیندگیری از مجموعه تحقیقاتش در علوم متافیزیک و فراروانشناسی و نیز مشاهدات و یافته‌های خود می‌داند نزهت‌نامه علایی
مقالت هفتم در اجساد چهارگانه و فصولی که به آسمان تعلق دارد زمان و مکان. مقالت هشتم در چند نوع از علوم. مقالت نهم در علم فراست و دانستن؛ (اعضای بدن). مقالت دهم در عالم علوی. مقالت یازدهم در تعبیر رؤیا. مقالت دوازدهم در چند نوع علمی و عملی کیمیا خضاب (رنگ). دعای عرفه
دعای عرفه دارای یک اصل و یک ذیل است. ذیل آن حدود ۸۰۰ واژه حجم دارد. برخی از عالمان مسلمان، این قسمت را لایه‌ای افزوده بر اصل دعا دانسته‌اند. سبب این دیدگاه، اولا بودن این ذیل در برخی نسخه‌های کهن و نبودنش در برخی دیگر است؛ کهن‌ترین اثر حاوی دعا، اقبال الاعمال ابن طاووس، درگذشته در ۶۶۴ق است و این ذیل در همهٔ نسخه‌های آن نیست. افزون بر این، ابن عطاء الله اسکندرانی صوفی قرن هشتم در کتاب الحکم العطائیة خود، این دعا را همچون دعایی از خودش کنار دیگر مطالب کتاب آورده‌است؛ حال آن که اگر این دعا را در کتاب ابن طاووس که پیش از وی تألیف شده‌است می‌یافت، اشاره‌ای می‌کرد. محمد باقر مجلسی، در کتاب بحار الانوار تأکید می‌کند، مضامین صوفیانهٔ این بخش از دعا، با عقاید و طرز فکر حسین بن علی و دیگر امامان شیعه سازگار نیست. در دوران معاصر، برخی نسبت به انتساب این ذیل به حسین بن علی مطالعه کرده، و مقالاتی چند را در این باره نوشته‌اند؛ مقالاتی که هر یک از رویکردی در پی بررسی مسئلهٔ انتساب دعا به حسین بن علی یا نفی این انتساب است. یک دلیل کسانی که متن را جدا از اصل دعا نمی‌دانند، ارتباط مفهومی دو بخش از متن، و دلیل دیگر نیز، مضامینی از ذیل دعاست که از نگاه ایشان عالی و ارزشمند تلقی می‌گردد. به هر روی، در ایران برخی محفل‌های دعای عرفه این تتمه را می‌خوانند و در برخی محافل خوانده نمی‌شود. از مطالعات صورت گرفته در بارهٔ انتساب ذیل دعا به حسین، این موارد شایان ذکرند: عرفان مرکابا
در تلمود مطالب متناقضی در مورد عرفان مرکابا ذکر شده است. ولیکن تنها ربیهایی که بسیار معروف بودند در مورد آن نظر داده‌اند. به طور مثال در تلمود ذکر شده است که دانش مخفی نباید در انظار عمومی مورد بحث قرار گیرد :"چیزهایی که برای تو سخت است را جستجو نکن، بلکه چیزهایی را بجوی که در توان تو باشد. ولیکن آنچه به تو دستور داده شده است به عواقب آن فکر کن زیرا احتیاجی نیست چیزهای مخفی آشکار گردد". معاسه برشیت و معاسه مرکابا نباید با کسانی که به قدر کافی حکمت ندارند و آن را نمی‌فهمند توضیح داده شود. بر اساس بخش یر حگیگا معلم باید فقط سرفصل را بخواند و در صورتی که شاگرد دارای ارزش کافی بود کل فصل خوانده شود. بر اساس نظر ربی امی دانش مخفی فقط باید به کسی داده شود که دارای پنج ویژگی ذکر شده در کتاب اشعیا ۳:۳ و حداقل سن مشخصی باشد. وقتی ربی جوهانان قصد داشت ربی الیزر را وارد معاسه مرکابا کند او پاسخ داد سن من به قدر کافی نیست. در بیرون از نوشتارهای ربانی، نوشتارهای آخرالزمانی نیز به عرفان مرکابا اشاره کرده‌اند. نوشتارهای یافت شده در دریای مرده و نوشتارهای عرفانی یهودی که به تازگی کشف شده‌اند به این مسئله اشاره دارند. نوشتارهای مرکابا توصیف دقیقی از هفت لایه بهشت که توسط فرشتگان محافظت می‌شوند ارائه کرده‌اند. بالاترین لایه بهشت خود دارای هفت مرحله است و در بالاترین مرحله آن عرش خداوند قرار دارد که توسط فرشتگان احاطه شده است. پیروان عرفان مرکابا اعتقاد داشتند که قادرند معراج انجام داده و از این لایه‌های بهشت بالا روند. مشخص نیست که این تجربه‌های معراج دارای منبع یهودی هستند یا منابعی غیریهودی دارند. شیمی (واژه)
واژهٔ شیمی از کیمیا که نام یکی از علوم پنجگانه خفیه در دوران کهن است، اقتباس شده‌است. ریشه‌شناسی واژهٔ کیمیا، نشان از ستاک‌های مصری باستان و فارسی دارد. با این‌همه خاستگاه این واژه هرگز مشخص نبوده‌است. آرکائیم
سایت باستان‌شناسی آرکائیم جذابیت‌های رسانه‌ای چندی در روسیه یافته است و گروه‌های پیرو علوم خفیه و هواداران شبه علم نیز بدان توجه نشان‌می‌دهند. محمود حلبی
بعد از سال‌ها با تأسیس انجمن حجتیه به مبارزه با بهاییت پرداخت و سبک نوینی را در نقد علمی و گفتگوی بین ادیان از طریق بحث تطبیقی و روش حلی و نقضی پایه‌گذاری نمود. او هرگز به روش‌های خشونت‌آمیز در مورد دگر اندیشان معتقد نبود و به همه درس آموختگان خویش توصیه می‌نمود که هرگز از مدار علمی و هدایتی خارج نشوند و می‌گفت ما با وجود سلاح علمی به هیچ سلاح دیگری نیاز نداریم و راضی نیستیم از بینی یکنفر حتی از مخالفان خونی جاری شود و روزی کسی قطع شود و اهانتی بشود. حلبی حدود سی سال بر این روش به هدایت و ارشاد مبتدیان پرداخت و صدها بهائی را مسلمان نمود. پس از موفقیت در این میدان به ترویج دروس معارفی و به القای دروس میرزا مهدی اصفهانی در قشر تحصیل کرده پرداخت؛ که با نقد تحلیلی، آموزه‌های فلسفی و عرفانی موجود در کتاب‌های قدما را محققانه به بررسی کشید و نشان داد آموزه‌های وحیانی نیاز به وام ستانی از مکاتب بشری ندارد و اثر این تدریس و تحصیل توانست خط معارف سره قرانی و حدیثی را بار دیگر به عنوان مکتب مستقل وحیانی برفراز دارد. تقدیم و تصحیح و تعلیق خزائن
خزائن نراقی حاوی مطالب گوناگون در علو م مختلف چون عرفان، فقه، حدیث، تفسیر، لغت، هیئت، نجوم، ریاضی، طب، اعداد و اوفاق، جفر و غیرذلک است. علاوه بر امور یاد شده مشتمل بر اشعار و غزلیات و امثال و حکم و لطائف و حکایات شیرینی است که بر حسن و بهاء کتاب افزوده است؛ ولی با این همه، همچون کثیری از کتب دیگر، بر اثر کثرت تصحیفات و تحریفات که در آن راه یافته بود کمتر مورد استفاده دانش پژوهان قرار می‌گرفت؛ لذا تنقیح و تصحیح جامع و کاملی را می‌طلبید و از آن رو که کتاب محتوی مطالب متنوع در علوم و فنون مختلف بود، انجام عمل مزبور از عهده هر کسی ساخته نبود. بدین جهت حسن حسن‌زاده آملی که در تمام فنون یاد شده تخصص و اطلاع کافی را داشته و دارند، این نسخه را تصحیح کرد و برای آن مقدمه‌ای که در تفرقه و امتیاز علوم ریاضی و هیوی از احکام نجومی و بیان اهمیت و لزوم معرفت نوع اول برای محصلان و مشتغلین به علوم دینی است، نگاشت. فتوحات مکیه
فتوحات مکیّه یا گشایش‌های مکّی با نام کامل الفتوحات المکیة فی معرفة اسرار المالکیة والملکیة اثر سترگ ابن عربی (۵۶۰ تا ۶۳۸ ه. ق) است. کتاب مزبور، مجموعه‌ای از مکاشفات و فتوحاتی است که در شهر مکّه، در حین طواف کعبه به نویسنده اثر، دست داده است. تألیف این کتاب در طی دو مرحله به انجام رسیده است: مرحله اول، در ۵۹۹ ه. ق در مکه آغاز و در ۶۲۹ ه. ق در دمشق به اتمام می‌رسد؛ مرحله دوم در فاصله سال‌های ۶۳۲ تا ۶۳۴ ه. ق به پایان می‌رسد. مجموعاً کتاب فتوحات، حاوی ۵۶۰ باب است که در طی ۶۰ فصل تبویب شده‌است. پس از اتمام نهایی کتاب در مرحله دوم، ابن عربی، تعلیم آن را به مریدان خود آغاز نمود. عثمان یحیی به صدها نمونه از مسموعات مریدان او از این کتاب، در فاصله سال‌های ۶۳۳ تا ۶۳۸ ه. ق اشاره نموده است.فتوحات، دائرةالمعارفی از ماوراءالطبیعه، الهیات، کیهان‌شناسی، انسان‌شناسی روحانی، روانشناسی و فقه می‌باشد و مباحث آن مشتمل است بر: معانی درونی شعائر اسلامی، منازل سالکین در سیرالی‌الله و فی‌الله، طبیعت سلسله‌مراتبی کیهانی، مفهوم روحانی و هستی‌شناسانه حروف الفبای عربی، و علومی که نود و نُه اسم خداوند (اسماءالله) متضمن آنهاست و نیز اهمیّت رسالات مختلف انبیاء.کتاب حجیم ابن‌عربی، فتوحات مکیّه، متنی را فراهم آورده است که به لحاظ کمّی، بیشتر از کتب غالب نویسندگان پرباری است که در طول زندگانی خویش نوشته‌اند. سید عبدالله فاطمی‌نیا
ایشان از کارشناسان علوم اسلامی می‌باشند که به تحقیق و پژوهش در این زمینه نیز اشتغال دارند؛ از دیگر فعالیت‌های ایشان می‌توان به تدریس در حوزه‌های علمیه، حضور در برنامه‌های مذهبی صدا و سیما به عنوان کارشناس و سخنرانی در مراکز حوزوی و دانشگاهی اشاره نمود. "فاطمی‌نیا" در مورد علم رجال و عرفان نظری دارای آگاهی گسترده‌است و در عین حال بیشتر به خطابه در منابر عمومی اشتغال دارد. وی از مفسران معروف و زبردست صحیفه سجادیه و نهج‌البلاغه به‌شمار می‌رود و جلسات متعددی در این موارد به سخنرانی پرداخته‌است. فوت و فن
دانش ضمنی یا دانش تلویحی (Tacit knowledge) به دانشی اشاره دارد که در پی تجربه‌ها، مهارت‌ها، و دانایی‌های شخصی، در اذهان مردم جوامع پدید می‌آید، و به آسانی تن به نمایش و بیان صریح نمی‌دهد. دانش ضمنی نوعی دانش است که فرد دارد ولی نمی‌تواند آن را توضیح بدهد یا به دیگران انتقال بدهد. دونمه
با وجود گرویدن به اسلام شبتیان در خفا یهودی بودند و مراسم یهودی را مخفیانه انجام می‌دادند. آن‌ها شبتای زوی را به عنوان مسیح قبول کردند. آن‌ها به زبانهای عبری و لادینو عبادت می‌کردند. آن‌ها همچنین مراسمی مربوط به شبتای زوی مانند جشن تولد او را انجام می‌دادند. پیروان او گرویدن زوی را به صورت کابالایی تفسیر می‌کردند. نهان‌سازی اطلاعات
نهانسازی اطلاعات یکی از شاخه های علوم کامپیوتر است که هدف آن تفکیک تصمیمات طراحیِ در معرضِ تغییرِ یک برنامهٔ رایانه‌ای، (تصمیماتی که به احتمال زیاد دست‌خوش تغییر خواهند شد)، و در نتیجهٔ آن، اگر یک تصمیم طراحی دچار تغییر شود، قسمت‌های دیگر برنامه از تغییرات قابل ملاحظه، در امان می‌مانند. بدیع
علم بدیع به دو بخش صنایع لفظی (یا آرایه‌های لفظی) و صنایع معنوی (یا آرایه‌های معنوی) تقسیم می‌شود. صنایع لفظی خاص زیبایی‌های لفظی و عمدتاً شامل تسجیع، ترصیع، تجنیس و نظایر و فروع آنهاست. صنایع معنوی بیشتر برای زیباسازی معنوی کلام است، مانند تشبیه، استعاره، مجاز، کنایه، حسن تعلیل و گاه ممکن است به الفاظ نیز مرتبط باشد. پنهان‌نگاری
پنهان‌نگاری (به انگلیسی: Steganography) هنر و علم برقراری ارتباط پنهانی است و هدف آن پنهان کردن ارتباط به وسیله قرار دادن پیام در یک رسانه پوششی است به گونه‌ای که کمترین تغییر قابل کشف را در آن ایجاد نماید و نتوان موجودیت پیام پنهان در رسانه را حتی به صورت احتمالی آشکار ساخت. پنهان‌نگاری شاخه‌ای از دانشی به نام پنهان‌سازی اطلاعات (به انگلیسی: Information Hiding) است. دانش پنهان‌سازی اطلاعات خود دارای چندین شاخه از جمله پنهان‌نگاری، ته‌نقش‌نگاری می‌باشد. افرادی که می‌خواهند به صورت سری با یکدیگر ارتباط داشته باشند، اغلب تلاش می‌کنند که آن ارتباط را به هر شیوه‌ای پنهان کنند. خفقان
در ارتباط با «خفقان» در کشاف اصطلاحات فنون، آمده است: دکتر مجید ملک محمدی ضمن تشریح برخی گزارشات تاریخی دربارهٔ این بیماری نوشته است: وی سپس به نمونه‌هایی از مواجهات طبیبان کرمان با این بیماری اشاره کرده و یعنوان نمونه‌ای مربوط به اوایل عصر قاجاریه دربارهٔ خفقان آورده است: در گفتگوهای عامیانه و ضرب‌المثلهای فارسی، عبارتِ «خفه خون گرفتن»، که کنایه از ساکت شدن و زبان به دندان گرفتن است در واقع به نام همین بیماری قدیمی «خفقان» (که با نوعی سکوت اجباری و ناراحت‌کننده در بیمار همراه بوده) اشاره دارد یوسف قرضاوی
و از دیگر عرصه‌های فعالیت او می‌توان این ها را نام برد: مشارکت در انجمن‌ها و کنفرانس‌هایی در شهرهای مختلف دنیا. عضویت در شماری از نهادهای فقهی و تأسیس نهادهای فقهی برای مسلمانان، مانند: «المجلس الاروبی للافتاء» و «اتحاد علماء المسلمین» مشارکت در سازمان‌های خیریه، مانند: «الهیئة الخیریة الاسلامیة العالمیة باالکویت»و  دعوت جوانان به فعالیت‌های عملی و حرکتی و دوام‌بخشیدن به آن و ارزش‌گذاری به تلاش‌ها و کارهای‌شان. تعالیم دینی
دستورهای عملی (احکام دینی یا احکام شرعی) شامل عبادات و مسائل ضروری حیات فردی و اجتماعی زندگی است. که در علوم شرعی بررسی می‌شود که در اسلام به آن علم فقه گفته می‌شود. سوره‌شناسی
سوره شناسی یا قرآن‌شناسی سوره به سوره، یکی از علوم قرآنی است که در واقع به بررسی شناخت یک سوره برای تعیین تفاوت آن با دیگر سوره‌های قرآن می‌پردازد. از همین رو نام این علم از علوم قرآنی، در منابع تاریخی "علم خصایص السور" وارد شده‌است. این علم خود از آنجا که در مورد یک متن مقدس یعنی قرآن است و از آن بحث می‌کند، همانند علم دین‌شناسی ماهیتی چندروشی دارد. این علم در واقع برای رسیدن به هدف خود به دنبال ارایهٔ یک خوانش از سوره‌های قرآن است و به این ترتیب از علم تفسیر قرآن متمایز می‌گردد. تاریخچه این علم هنوز مدون نیست اما می‌توان رگه‌هایی از این گونه فعالیت علمی در آثار قرآن پژوهان مسلمان در طول چهارده قرن گذشته یافت. از جملهٔ این افراد می‌توان سیوطی، سید قطب و محمدحسین طباطبایی را نام برد. گفته می‌شود در دوران معاصر، توجه آکادمیک به این علم اولین بار از سوی  محمد علی لسانی فشارکی استاد علوم قرآنی دانشگاه تربیت مدرس تهران، صورت گرفت. وی در ۱۳۷۹ خورشیدی توجه محققین حوزهٔ مطالعات قرآنی را به این علم - طی دو سخنرانی درسی در دانشگاه امام صادق - جلب نمود. علوم رفتاری
علوم رفتاری شامل تمامی رشته‌هایی است که کاوش در فعالیت و کنشهای میان ارگانیسمهای یک دنیای طبیعی می‌پردازد. این علم شامل آنالیزهای سیستمی و بررسیهای حیوانات و انسانهای از طریق مشاهدات تجربی طبیعی کنترل شده و فرمول‌بندیهای دقیق است. نمونه‌هایی از علوم رفتاری عبارتند از: روان‌شناسی، علوم شناختی و مردم‌شناسی. اثرپذیری حافظ از گذشتگان
افزون بر یادگیری علوم نقلی و عقلی از راه مطالعهٔ آثار شاعران، با استناد به مقدمهٔ جامع دیوان و خود دیوان حافظ، بخشی از تحصیل وی فراگیری علوم نقلی و عقلی بوده و حتی برخی از این علوم مانند "کشاف" را تدریس می‌کرده‌است. دادبه می‌گوید کشاف فراتر از ویژگی ادبی، در حوزهٔ علم کلام و نیز دیدگاه معتزله اثری مهم است. از سویی آگاهی از دیدگاه‌های معتزله نیازمند آشنایی با فلسفه است و تنها فردی عربی‌دان، ادیب، قرآن‌شناس و آشنا به فلسفه و کلام می‌تواند تدریسِ این کتاب کند. از سوی دیگر، قاضی عضدالدین ایجی، بنیان‌گذار مکتب فلسفی شیراز و احیاگر فرهنگ اسلامی در سدهٔ هفتم ه‍.ق — که به‌گمان بسیار، استاد حکمت و کلام برای حافظ بوده‌است — کتاب "مواقف" را نوشت. معروف‌ترین شرح بر این کتاب، شرح میر سید شریف جرجانی است که احتمالاً هم‌درس حافظ بوده‌است. این موضوع نیز تأییدکنندهٔ آگاهی حافظ از فلسفه و کلام است. «مطالعهٔ مطالع» نیز دلیلی بر آگاهی حافظ بر حکمت و فلسفه است. منظور از مطالع چه "طوالع الانوار من مطالع الانظار" اثر قاضی بیضاوی در موضوع حکمت باشد، و چه "شرح مطالع" قطب‌الدین رازی در منطق، این آگاهی را تأیید می‌کند. در آشنایی با عرفان نیز، دیوان حافظ مهم‌ترین منبع است. مطالعهٔ آثار عرفانی مانند آثار روزبهان بقلی شیرازی، نویسندهٔ "شرح شطحیات" و "عبهر العاشقین" و نیز "مرصاد العباد" می‌تواند این آگاهی را تأیید کند. غیب‌گویی محمد
به گفته شعراوی در کتابش "الغیب"، علم غیب از علوم خداوند است و خدابخشی از اخبار غیبی را به برخی از پیامبران از جمله محمد، آموزش داده‌است. از همین رو محمد از مطالبی خبر می‌دهد که نشانگر اطلاع وی از علم غیب است. غنیمان، آگاهی محمد از غیب و اخبار غیبی او را به سه دسته تقسیم می‌کند: اخبار از آنچه قبل از او رخ داده‌است، اخبار از آنچه بعد از او رخ می‌دهد و اخبار از وقایع قبل از قیامت. غنیمان این موارد از جمله معجزات محمد می‌داند و تعداد این اخبار را «کثیر» و زیاد گزارش می‌کند. وی برای اثبات مدعای خویش، به آیات متعددی از قرآن استناد می‌کند. بر اساس گزارش وی، آیه ۵۰ سوره انعام که بر اساس آن محمد دستور دارد به دیگران ابلاغ کند که از علم غیب آگاهی ندارد؛ در تفاسیر مختلف توجیه شده‌است. ابن کثیر در این خصوص می‌نویسد: «به دیگران نگو که من از علم غیب مطلع هستم، که علم غیب از علم الهی است و کسی از آن آگاهی ندارد مگر آنچه که از غیب به تو اطلاع داده می‌شود.» آلوسی در این‌باره معتقد است که خداوند قصد دارد با این انکار محمد، دیگران را از تصرف محمد در مقدورات منصرف سازد. مولوی، شاعر سنی مذهب نیز از معجزات محمد یاد می‌کند؛ وی در "مثنوی" خود، به ماجرای خبر دادن محمد از مرگ خویش پس از ماه ربیع الاول اشاره می‌کند و می‌سراید: فیزیک ماده چگال
فیزیک ماده چگال در حالت کلی شامل دو شاخه فیزیک ماده چگال سخت و فیزیک ماده چگال نرم است، در بعضی تقسیم‌بندی‌ها زیست‌فیزیک هم زیرشاخه‌ای از فیزیک ماده چگال نرم حساب می‌شود. مطابق با سایت ارکایو زیرشاخه‌های فعال ماده چگال عبارتند از: ابررسانایی، سیستم‌های بی‌نظم و شبکه‌های عصبی، سیستم‌های همبستهٔ قوی، علوم مواد، فیزیک مزوسکوپی و نانومقیاس، گازهای کوانتومی، ماده چگال نرم و مکانیک آماری. تأسیس الشیعه الکرام لعلوم الاسلام
نویسنده این کتاب را در روز یکشنبه ۱۸ جمادی‌الثانی ۱۳۲۸ ه‍.ق در شهر کاظمین به پایان رساند. از جمله مواردی که در کتابش مورد توجه قرار گرفته‌است، اولین مفسر قرآن را «سعید بن جبیر» و مؤسس دانش نحو را «ابواسود دوئلی» معرفی کرده‌است که از شیعیان بوده‌اند. این اثر، علاوه بر پژوهشی در زمینه تاریخ شیعه، نقش شیعیان در تدوین و تأسیس علوم اسلامی، به معرفی اندیشمندان و آثار برجای مانده از آنان در این علوم نیز پرداخته‌است. در این اثر ضمن ارایه تاریخچه‌ای ظهور شیعه از صدر اسلام و فراز و نشیب‌های تاریخی آن از لحاظ علمی و فرهنگی، به بحث در مورد پیشتازی شیعه در زمینه تأسیس و پیشرفت انواع علوم و فنون به ویژه علوم و معارف اسلامی، مانند علوم حدیث، تفسیر قرآن، علم کلام و عقاید، علم رجال و درایه و ادبیات پرداخته شده‌است. فطرت
روی هم رفته در حقیقت تنها علوم حضوری پیشینی، و از میان علوم حصولی، بدیهیات اولیه و وجدانیات مشمول امور «فطری» هستند. آشنایی با علوم اسلامی
مطهری در جلد دوم کتاب "آشنایی با علوم اسلامی" می‌گوید: علم کلام، علمی است که در مورد عقاید اسلامی بحث می‌کند، یعنی صحبت در مورد آنچه از دیدگاه اسلام باید به آن اعتقاد داشته باشیم، و روشی که آنها را توضیح داده، استدلال کرده و از آن معتقدات دفاع می‌کند. بحث در مورد اعتقادات، یعنی مباحث و آموزه‌هایی که باید شناخت و به آنها اعتقاد داشت، مانند مسئله توحید، صفات ذات حق تعالی، نبوت عمومی و خصوصی و برخی دیگر از مسائل متعلق به علم کلام است. قسمت عقلی کلام مسائلی است که مقدمه آنها فقط از عقل گرفته شده‌است و در این گونه موارد نقل قول (کتاب و سنت) کافی نیست، فقط باید از عقل استفاده کرد. قسمت نقلی کلام مسائلی است که اگرچه یکی از اصول دین است و باید به آنها اعتقاد داشت، اما از آنجا که این مسائل زیرمجموعه نبوت است و بر آن مقدم نیست، اثبات موضوع از طریق وحی الهی یا کلمات مشخص پیامبر کافی است. حیا
علمای علم اخلاق حیا را به سه دسته تقسیم می کنند: در مساله حیا نسبت به افعال زشت دو جهت وجود دارد: جهت اول پیشگیری است که حیا جنبه مانعیت دارد به تعبیر دیگر مانع حرکت انسان به سمت کار زشت می شود. جهت دوم هنگامی است که انسان مرتکب کار زشتی شد، این شرم و حیای وجودی موجب می شود از کار خود ناراحت باشد. البته این مساله تا زمانی وجود دارد که آدمی مسخ نشده باشد. حکمت الاهی
تئوسوفی، حکمت الاهی یا یزدان‌خِرَد () از واژه یونانی θεοσοφία تئوسوفیا، با ترکیب θεός (تئوس به معنی خدا) + σοφία (سوفیا به معنی خرد) در مجموع به معنی خرد یا فرزانگی خداوند است که به سیستم‌های فلسفه علوم خفیه یا دانش جستجوی مستقیم اسرار وجود و طبیعت اشاره دارد که به‌طور ویژه طبیعت وجود یزدانی، خدایی یا الوهیت را مورد توجه قرار می‌دهد. تئوسوفی بخشی از زمینه گسترده‌تر علوم خفیه است که به یک دانش یا خرد مخفی اشاره می‌کند که رستگاری و روشنگری شخصی را ارائه می‌کند. شخص تئوسوفر در پی فهمیدن اسرار جهان و پیوندهایی که جهان، انسانیت و وجود خدایی را به هم پیوند می‌دهند می‌گردد. هدف تئوسوفی پژوهش ریشه و اصل وجود خدایی، انسانیت و جهان است. از پژوهش عناوین، تئوسوفرها سعی می‌کنند توضیحی همسان و مرتبط از هدف و ریشه جهان را بیابند. کیمیا
کیمیا یکی از شاخه‌های علوم غریبه است که به کوشش در تبدیل کانی‌ها و فلزات می‌پردازد. علوم غریبه یا کُلُّهُ سِرّ دارای پنج شاخه عمده می‌باشد که دانش طبیعی آن، کیمیا نامیده می‌شود. از دیگر شاخه‌های آن به‌نظر ابوریحان بیرونی، می‌توان به ‌هیمیا، ریمیا، لیمیا و سیمیا اشاره کرد. ریشه این کلمه از زبان‌های باستانی است و احتمالاً خاستگاه آن میانرودان می‌باشد. احصاءالعلوم
یکی از آثار معروف فارابی، کتاب احصاء العلوم است که در آن علوم متداول زمان خود (یا اصلی‌ترین علوم) را دسته‌بندی کرده‌است. به عقیده وی، همه دانشها را می‌توان در هشت دسته اصلی جای داد که برخی از آنها، خود شاخه‌هایی گوناگون دارند. در اینجا به اختصار به این دانش‌ها اشاره می‌کنیم: از نظر فارابی، فراگیری دانش زبان‌شناسی، برای دستیابی به دو هدف اساسی است: همچنین برخی از شاخه‌های این علم، به قوانین ناظر به کتابت و تصحیح قرائت می‌پردازند. کیهان‌شناسی
کیهان‌شناسی فیزیکی عبارت است از مطالعهٔ آکادمیک و علمی سرآغاز، تکامل، ساختارهای بزرگ مقیاس و دینامیک جهان و سرانجام نهایی جهان می‌پردازد و همچنین در پی کشف قوانین علمی حاکم بر این حقایق می‌باشد. کیهان‌شناسی دینی عبارت است از پیکره‌ای از باورها که برآمده از متون و رسوم تاریخی، اساطیری، دینی و قومیتی در مورد آفرینش و فرجام‌شناسی می‌باشند. جبرگرایی علمی
جبر گرایی علمی (Scientific determinism) تصور ساعت گونه از جهان است که لاپلاس پیشنهاد کرد و بر آن است که دانایی کامل از حالت جهان ما را قادر می‌سازد حالت کامل آن را از گذشته یا آینده پیشگویی کنیم. این نوع جبرگرایی علمی ( یا وابسته به قانون ) فرضیه ایست که بر مبنای آن رویدادهای آینده از طریق ترکیب رویدادهای گذشته و حال با قوانین طبیعت مستلزم و بایسته می‌شود . این چنین جبرگرایی را می‌توان در تجارب فکری خدای لاپلاس مشاهده کرد . یک وجود را در نظر بگیرید که از تمامی حقایق گذشته و حال و تمامی قوانین طبیعی که هستی را هدایت می‌کند با خبر است . این چنین وجودی ممکن است تحت شرایط معینی قادر باشد تا از این دانش برای پیش بینی آینده، حتی تا کوچک‌ترین جزئیات استفاده کند . جبرگرایی جزمی لاپلاس (از نظر استفن هاوکینگ ) اصولا ً به عنوان جبرگرایی علمی در نظر گرفته می‌شود . بر مبنای این فرض بنا شده است که تمامی رویدادها دارای علت و اثر می‌باشند و ترکیب دقیقی از رویدادها در یک زمان خاص باعث تولید یک نتیجهٔ خاص می‌شود . این جبرگرایی علی رابطهٔ مستقیمی با پیش بینی پذیری دارد . کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء
کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، نوشته شیخ جعفر کاشف الغطاء از برترین کتب فقهی شیعه امامیه در عقاید، فقه، اصول و سیاست است و مصنف در آن، عقاید حق را اثبات کرده‌است. که در سفر تألیف شده‌است. الهیات عملی
الهیات عملی شامل چند زیر شاخه است: الهیات کاربردی (شامل مسائلی مانند: ماموریت‌ها، فعالیت‌های تبشیری، آموزش مذهبی، روانشناسی معنوی یا روانشناسی مذهبی)؛ رشد کلیسا، موعظه، تشکیلات روحانی، الهیات معنوی، رهبری روحانی، رهبانیت، الهیات سیاسی، تئوری عدالت و صلح و حوزه‌هایی مانند اینها. این رشته همچنین شامل بررسی الهیات آزادی بخش نیز می‌شود. اسرار قاسمی
اسرار قاسمی اثری از حسین واعظ کاشفی دربارهٔ علوم خفیه یا غریبه است. مقدمهٔ کتاب با نثری ساده نوشته شده ولی خود کتاب مملو از نشانه‌های رمزی است و همین امر باعث شده فهم آن ساده نباشد. خود کاشفی راهنمایی به نام "جواهر التفسیر" برای آن نوشت. پسرش، فخرالدین علی صفی، نیز "کشف اسرار قاسمی" را برای رمزگشایی از این اثر تألیف کرد. با وجود سخت‌فهمی کتاب، در زمان خود رواج داشته‌است. علی بن محمد جرجانی
افزون بر این، نگارش چندین شرح و حاشیه دیگر را ـ در دانشهایی چون تفسیر، حدیث، اصول فقه، صرف و نحو، منطق، فلسفه و کلام ـ به جرجانی نسبت داده‌اند. وی آثاری مستقل نیز پدیدآورده است که از آن میان می‌توان به اصطلاح نامه موسوم به التعریفات اشاره کرد. در این کتاب افزون بر واژگان متداول در علوم یاد شده، برخی اصطلاحات عرفانی نیز بررسی شده‌اند. از دیگر آثار او ـ که به زبان فارسی نگارش یافته ـ عبارت اند از: ترجمان القرآن (ترجمه فارسی واژگان قرآنی)، صرف میر و الکبری فی المنطق. علوم حوزوی
علوم حوزوی به مجموعه‌ای از علوم دینی گفته می‌شود که در سنت مدرسه‌ای حوزوی تدریس می‌شود. غالبا این علوم، به دو دسته علوم عقلی و علوم نقلی تقسیم می‌شوند. منهیان امیر
امیر تعدادی کارمند پنهانی به نام خفیه‌نویس تربیت کرده بود که پیوسته در میان پایتخت و شهرها در حرکت بوده یا در برخی جاها مقیم بودند و همه روابط مأموران کشوری با مردم را صادقانه برای او می‌نوشتند. فرستادن این گزارش‌ها و سپس بازخواست امیر از گناهکاران آن‌چنان منظم و دقیق بود که بیش‌تر مردم معتقد به غیب‌گویی و کرامات از سوی امیر شده بودند. منهیان امیر چنان وحشتی در دل مأموران خاطی دولت پدید آورده بودند که هر پنج نفری که گرد یک‌دیگر می‌آمدند، تصور می‌کردند یکی دو نفرشان عضو تشکیلات منهیان امیر هستند. اسرار البلاغه
اسرار البلاغه با عنوان کامل «أسرار البلاغة فی علم البیان» اثر عبدالقاهر جرجانی؛ کتابی است دربارهٔ علم بیان و بلاغت به زبان عربی. نگارنده در دیباچه بیان کرده که علم بلاغت را تدوین کرده، از گوشه و کنار گردآورده و اصول آن را از میان دیگر آثار درآورده است. اسرار البلاغه را از آثار اصلی و مرجع علم بیان دانسته‌اند. علوم حوزوی
بعضی علوم فوق نیمه عقلی نیمه نقلی هستند مثل: کلام و عرفان. علاوه بر آن علوم طب، ریاضیات، هیأت و نجوم هم گاه متداول بوده‌است. مجدالدین اسماعیل بن علی خنجی
آثار: المقتصر فی شرح المختصر، رساله در معنی قول، رساله المنظومه (در حلال و حرام)، الفکوک فی رفع الشکوک، عمده السائل فی دفع الضائل. آشنایی با علوم اسلامی
مطهری در جلد دوم کتاب "آشنایی با علوم اسلامی" در این باره می‌گوید: عرفان به عنوان یک سیستم علمی و فرهنگی در اسلام، دارای دو قسمت است: بخش عملی و بخش نظری. قسمت عملی بخشی است که روابط و وظایف انسان را با خودش، با دنیا و با خدا بیان کرده و توضیح می‌دهد. عرفان در این زمینه مانند اخلاق است، یعنی «علمی» عملی است. در این قسمت از عرفان توضیح داده می‌شود که سالک از کجا باید شروع کند تا به اوج انسانیت یعنی توحید برسد و چه خانه‌ها و مراحلی را باید به ترتیب طی کند و در خانه‌ها در طول مسیر چه اتفاقی برای او می‌افتد و چه مسایلی بر او وارد می‌شود. قسمت نظری عرفان وجود را تفسیر می‌کند، دربارهٔ خدا، جهان و انسان بحث می‌کند. عرفان در این قسمت مانند فلسفه الهی است که در مقام تفسیر و تبیین هستی است. اخترشناسی رصدی
اخترشناسی رصدی بررسی حرکات سیاره‌ها، قمرها و دیگر اجرام منظومهٔ خورشیدی است. نخستین اطلاعات از فضا، به‌وسیلهٔ دانش اخترشناسی رصدی به دست ما رسیده‌است. یکی از مهم‌ترین گام‌های اثباث خورشیدمرکزی هلال‌های زهره بود که گالیله آن را با تلسکوپ مشاهده کرد؛ این را مدیون اخترشناسی رصدی هستیم. مطالعهٔ این حرکات با چشم غیرمسلح نیز ممکن است و کپلر قوانین سه‌گانهٔ خود را از این راه به دست آورده‌است. ظلمت‌پرستی
تاریک اندیشی و ظلمت پرستی عمل ارائه دادن عمدی اطلاعات به روشی نادقیق و ثقیل الفهم است که برای محدود کردن تحقیق و درک بیشتر طراحی شده‌است. دو علامت تاریخی و فکری از "ظلمت پرستی وجود دارد": (۱) محدود کردن عمدی دانش - مخالفت با انتشار دانش. و (۲) ابهام عمدی - یک سبک ادبی یا هنری دشوار، که مشخصه آن ابهام عمدی است.