نظریه جهان موازی توسط چه کسی و در چه سالی مطرح شد؟
جهان موازی
فرضیه جهان موازی یا گیتی‌های موازی در سال ۱۹۵۴، توسط یک دانشجوی دکتری از دانشگاه پرینستون به نام هیو اورت که ایدهٔ عجیبی را مطرح کرد شروع شد. در آن ایده: گیتی‌هایی موازی وجود دارند، دقیقاً مانند جهان و گیتی ما. همه این گیتی‌ها با ما در ارتباط هستند، در واقع آنها شاخه‌ای از گیتی ما هستند و گیتی ما نیز از دیگر گیتی‌گان شاخه گرفته شده‌است.
نظریه مرکزیت کوپرنیک
نظریهٔ مرکزیت (نظریه خورشید محوری) کوپرنیک نظریه نجومی است که در سال ۱۵۴۳ میلادی توسط نیکلاس کوپرنیک ستاره‌شناس لهستانی-آلمانی (طی کتاب ناراتیو پریما) مطرح شد. نظریهٔ خورشید محوری، انقلاب فکری بزرگی بود زیرا هم با اصول پذیرفته شده نجوم بطلمیوسی در تعارض بود و هم با نص کتاب مقدس مسیحیان. در سال ۱۵۱۴ کوپرنیک دست نوشته کوتاهی را بین دوستان خود توزیع کرد که در آن دیدگاه‌هایش را درباره فرضیهٔ خورشید مرکزی به اختصار بیان کرده بود و آغازی بود برای تکمیل نظریهٔ مرکزیت. وی پس از سال‌ها مطالعه و رصد اجرام آسمانی سرانجام در کتابی به نام ناراتیو پریما در سال ۱۵۴۳ کوپرنیک نظریه‌های خویش را مبنی بر اینکه این خورشید است که در مرکز منظومه شمسی است کاملاً بر خلاف تصور پیشینیان که زمین در مرکز کائنات می‌دانستند بیان کرد. بر اساس این نظریهٔ خورشید مرکز جهان در نظر گرفته شده و دیگر کرات و سیارات از جمله زمین به شکل ساکن و با سرعت‌های ثابتی به دور آن می‌چرخند. نظریهٔ مرکزیت کوپرنیک به همراه نظریهٔ نجومی بطلمیوس سال‌ها در فرهنگ غربی از نظریه‌های نجومی غالب بودند. نظریهٔ انقلابی کوپرنیک یکی از درخشان‌ترین کشفیات عصر رنسانس است که نه فقط آغازگر ستاره‌شناسی نوین بود، بلکه دیدگاه بشر را دربارهٔ جهان هستی دگرگون کرد. رایانش موازی
در سال ۱۹۶۲ شرکت باروز، کامپیوتر دی ۸۲۵ که دارای ۴ پردازنده و توانایی دسترسی به ۱۶ ماژول حافظه از طریق سوییچ چلیپایی بود را معرفی کرد. در سال ۱۹۶۷، آمدال و اسلوتنیک در کنفرانس پردازش اطلاعات در آمریکا، قانون آمدال را معرفی کردند که محدودیت افزایش سرعت در برابر موازی سازی را مطرح می‌کند. در سال ۱۹۶۹ شرکت هانی ول، سیستم چندپردازنده‌ای را معرفی کرد که دارای ۸ پردازنده به صورت موازی بود. سراب
آلبرت انیشتین در سال ۱۹۳۶ با استفاده از نسبیت عام نشان داد که اگر از دید ناظر رصدکننده، دو ستاره با کره زمین روی یک خط قرار گیرند، دورترین ستاره علاوه بر تصویر عادی خود که یک نقطه است، تصویر دیگری به شکل یک حلقه نورانی در اطراف آن نقطه روشن، پیدا خواهد کرد. این حلقه نورانی، نوعی سراب کیهانی و نوعی توهم بصری است زیرا در عالم حقیقت وجود ندارد. آلبرت انیشتین همخط شدن دو ستاره با زمین را امری بسیار غیر محتمل می‌دانست و این پدیده را فقط به صورت تئوری و عملی ارائه داده بود. رایانش موازی
ایده استفاده از موازی سازی چنددستور، چندداده یا به اختصار () به سال ۱۹۵۴ بر می‌گردد، جایی که اولین کامپیوتر تجاری محاسبات اعداد ممیز شناور توسط جن آمدال در شرکت آی بی ام با نام ۷۰۴ تولید شد. در آوریل ۱۹۵۸ اس. جیل (فرانتی)، بحث انشعاب و انتظار را در برنامه‌نویسی موازی مطرح کرد. همچنین در همین سال دو تن از محققان شرکت آی بی ام به نام‌های جان کوک و دنییل اسلوتنیک، ایده استفاده از موازی سازی در محاسبات عددی را برای اولین بار مطرح کردند. جهان‌های موازی (کتاب)
مطابق دسته بندی نویسنده جهان‌های موازی ممکن که در فیزیک نظری مطرح هستند در ۳ دسته با مفاهیم کاملاً مجزا قرار می‌گیرند که برای هیچ یک هنوز شواهد تجربی بدست نیامده‌است: عالم کبیر و عالم صغیر
مفاهیم این فلسفه به دست فیثاغورث صورت‌بندی شد که جهان را پیکری واحد و هم‌ساز می‌دانست. این ایده یک سدهٔ بعد توسط افلاطون و در دورهٔ نوزایی به دست لئوناردو داوینچی، که خصائص مشترک بدن انسان و طبیعت را مورد توجه قرار داد، از نو صورت‌بندی شد. گیتی
بنا بر برخی گمانه‌زنی‌های نظری، این جهان تنها یکی از مجموعه جهان‌های غیرمتصلی است که در مجموع از آن‌ها با عنوان چندجهانه یاد می‌شود و از این طریق تعریف‌های محدودتر از جهان را به چالش می‌کشند. مدل‌های علمی نظریه چندجهانی را باید از مفاهیمی همچون واقعیت شبیه‌سازی‌شده متمایز کرد. اگزیستانسیالیسم بی‌خدا
فلسفه سورن کییرکگور پایه نظری اگزیستانسیالیسم را در سده ۱۹ام به وجود آورد. اگزیستانسیالیسم بی‌خدا بعد از انتشار "هستی و نیستی" ژان پل سارتر در ۱۹۴۳ رسمیت یافت، و سارتر بعدها صراحتاً در "اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر" (۱۹۴۶) به آن اشاره نمود. سارتر پیش از آن با روحیه اگزیستانسیالیسم بی‌خدا آثاری نوشته بود؛ از جمله تهوع (۱۹۳۸) و داستان‌های کوتاه "دیوار" (۱۹۳۹). سیمون دو بووار نیز از دیدگاه بی‌خدای اگزیستانسیالیست نوشته‌است. نظریه سه جهان
مائو مشخصاً ایالات متحدهٔ آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی را در گروه نخست قرار داد. در سال ۱۹۷۴ دنگ ژیائوپینگ معاون وقت رهبر چین نظریهٔ سه جهان را برای توجیه همکاری چین با کشورهای غیرکمونیستی در نطقی در سازمان ملل متحد شرح داد. نظریه ریسمان
در سال ۱۹۹۵ ادوارد ویتن و دیگران ثابت کردند که پنج نظریهٔ ابرریسمان موجود بی‌ارتباط به هم نیستند و با گونه‌ای روابط دوگانی به هم مربوط می‌شوند. او نشان داد که این پنج نظریه در واقع پنج جلوه گوناگون از یک نظریهٔ مادر و بزرگ‌تر هستند. یعنی این نظریهٔ مادر که آن را نظریه-ام نام نهادند در شرایط خاص به هر یک از این پنج نظریه تقلیل می‌یابد (بسته به شرایط به نظریه‌های مختلف). عموماً از این واقعه با عنوان "انقلاب دوم ابرریسمان" یاد می‌شود. فانتزی
تاریخ ادبیات خیال‌پردازی مدرن با جورج مک‌دونالد ، نویسندهٔ اسکاتلندی رمان‌هایی مثل شاهدخت و گوبلین و فانتاستس ، آغاز می‌شود که دومین رمان را بسیاری نخستین رمان خیال‌پردازی بزرگسالان می‌دانند. مک‌دونالد تأثیری بسیار زیاد بر جی. آر. آر. تالکین و سی. اس. لوییس داشت. دیگر نویسندهٔ بزرگ این عصر ویلیام موریس نام داشت، شاعری بزرگ که چند رمان نیز در اواخر قرن نوزدهم نوشت، از جمله مشهورترین آن رمان‌ها: چاهی در انتهای جهان . جهان موازی
اورت فرضیهٔ گیتی‌های موازی را در حالی ارائه کرد که می‌خواست به یک سؤال دشوار در مورد فیزیک کوانتوم پاسخ دهد: چرا اجسام کوانتومی رفتاری نابسامان دارند؟ سطح کوانتوم کوچکترین سطح کمّی است که تاکنون کشف شده. مطالعه فیزیک کوانتوم از سال ۱۹۰۰ آغاز شد، زمانی که ماکس پلانک برای اولین بار این مفهوم را به جامعه علمی معرفی کرد. مطالعات پلانک در مورد تابش ذرات نشان داد برخی از کشفیات فیزیکی با قوانین سنتی فیزیک مغایرت دارد. این اکتشافات حاکی از وجود قوانین دیگری در این جهان است که در سطوح عمیقی غیر از آنچه ما می‌شناسیم عمل می‌کنند. پیدایش جهان امروزی
اشتاینهارد به همراه نیل توراک از دانشگاه کمبریج در سال ۲۰۰۲ سناریویی ارا ئه دادند که در آن مه بانگ مبدأ زمان نبوده بلکه صرفاً آغاز یک چرخه کیهانی جدید است. مدل آن‌ها که در برابر آنتروپی پایین جهان نیز مقاومت کرده در برابر چالش‌های اخیر نیز ایستادگی کرده‌است. نظریه نسبیت
نسبیت عام، نظریه‌ای هندسی برای گرانش است که در سال‌های ۱۹۰۷ و ۱۹۱۵ توسط آلبرت اینشتین (و دیگران) مطرح و توسعه داده شد و او شکل نهایی نسبیت عام را در ۱۹۱۶ منتشر کردکه تصویر کنونی فیزیک جدید از گرانش را تشکیل می‌دهد. نسبیتِ عام نظریهٔ نسبیت خاص و قانون جهانی گرانش نیوتن را تعمیم می‌دهد و توصیفی یکتا از گرانش به عنوان یک ویژگی هندسی فضا و زمان یا فضازمان ارائه می‌کند. به خصوص در این نظریه، انحنای فضای زمان، به‌طور مستقیم به انرژی و تکانه هر ماده و تابشی مربوط است که موجود باشد. این رابطه توسط معادلات میدان اینشتین مشخص می‌گردد که یک دستگاه معادلات مشتقات پاره‌ای را تشکیل می‌دهد. زامبی فلسفی
استدلال زامبی (که به‌طور مثال توسط سول کریپکی بیان شده‌است)، گونه‌ای از استدلال برمبنای منطق موجهات علیه نوعی از فیزیکالیسم است که به آن نظریه این‌همانی ذهن می‌گویند. استدلال‌های دیگر به‌صورت چشم‌گیری در دههٔ ۱۹۷۰ توسط تامس نیگل (از ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۴) و رابرت کیرک(۱۹۷۴) پیشرفت کردند. اما استدلال کلی به‌صورت دقیق به‌وسیلهٔ دیوید چالمرز در کتاب ذهن خودآگاه (۱۹۹۶) توسعه پیدا کرد. چالمرز می‌گوید:«زامبی‌ها احتمالاً از لحاظ طبیعی ممکن نیستند. احتمالاً آن‌ها نمی‌تواند در جهان ما، با این قوانین طبیعی، وجود داشته باشند» اما به‌گفتهٔ چالمرز، می‌توان به‌صورت خودسازگار جهانی سراسر زامبی‌گون را تصور کرد، جهانی که از لحاظ فیزیکی از این جهان قابل تشخیص نباشد اما بدون هرگونه تجربهٔ خودآگاهانه باشد. همتای هر موجود خودآگاه در دنیای ما، یک زامبی فلسفی خواهد بود. از آن‌جاکه چنین جهانی قابل تصور است، چالمرز ادعا می‌کند این جهان، ممکنِ متافیزیکی است، این فرض استدلال را کامل می‌کند. جهان‌های موازی (کتاب)
جهان‌های موازی نام یکی از کتاب‌های میچیو کاکو است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد. مه‌بانگ
پس از جنگ جهانی دوم دو مدل متمایز وجود داشت. یکی مدل حالت پایدار فرد هویل بود که بنابراین نظریه طی انبساط جهان ماده جدید به‌وجود می‌آید. در این مدل گیتی تقریباً در همه زمان‌ها یکسان است. مدل دیگر نظریه مه‌بانگ ژرژ لومتر بود که توسط جرج گاموف حمایت شد و توسعه یافت. گاموف فردی بود که هسته‌زایی مه‌بانگ را معرفی نمود و همکاران او، رالف آشر آلفر و رابرت هرمان، تابش زمینه کیهانی را پیش‌بینی نمودند. این هویل بود که واژه Big Bang را برای اشاره به نظریه لومتر به کار برد. او این واژه را در یک برنامه رادیویی بی‌بی‌سی در مارس ۱۹۴۹ در حالیکه از نظریه لومتر به عنوان «این ایده انفجار بزرگ» یاد می‌کرد ابداع نمود. تا مدتی حمایت دانشمندان بین این دو نظریه تقسیم شده بود اما در نهایت شواهد تجربی (مهمتر از همه تعداد منابع رادیویی) به تدریج رأی به برتری نظریه مه‌بانگ داد. کشف و تأیید تابش زمینه کیهانی در سال ۱۹۶۴ جایگاه نظریه مه‌بانگ را به عنوان بهترین نظریه در توضیح آغاز و تکامل کیهان مستحکم نمود. بخش بزرگی از تلاش‌های امروز در زمینه کیهان‌شناسی صرف فهمیدن چگونگی شکل‌گیری کهکشان‌ها در نظریه مه‌بانگ، درک فیزیک جهان در زمان‌های قبل تر و قبل تر و هماهنگ‌سازی مشاهدات با نظریه‌ها می‌شود. نظریه ارک-ار
راجر پنروز در کتاب اول خود (Emperors of new mind 1989)، در مورد جزئیات اینکه چگونه می‌توان این ایده را در مورد مغز مطرح کرد، سخنی نگفت. همروف وقتی کتاب پنروز را خواند به او پیشنهاد کرد ساختارهای مناسبی در نورون‌ها وجود دارد که می‌توانند کاندید مناسبی برای پردازش کوانتومی و نهایتاً تبیین خودآگاهی باشند. مدل تقلیل عینی هماهنگ (Orch-OR) نتیجه همکاری این دو دانشمند بوده‌است که در کتاب دوم پنروز در مورد خودآگاهی (Shadows of the Mind 1994) مطرح شده‌است. نقش همروف در این تئوری نتیجه مطالعات او روی نورون‌های مغزی بوده‌است. کنستانتین تسیولکوفسکی
تسیولکوفسکی در ۱۸۹۵ در مقاله «گمانه‌هایی در باب زمین، آسمان و وستا» ایدهٔ آسانسور فضایی را مطرح کرد. طرح او متکی بر کابلی بود که از یک فضاپیما تا سطح زمین کشیده شده بود و به وسیلهٔ آن می‌شد بدون استفاده از موشک به مدار زمین رفت. نظریه آپاراتوس
نظریه آپاراتوس ابتدا توسط ژان لویی بودری و از خلال دو رسالهٔ تاثیرات ایدئولوژیک آپاراتوس (۱۹۷۱) و آپاراتوس (۱۹۷۵) ارائه شد. بودری به شدت متأثر از روانکاوی ژاک لاکان و مارکسیسم لویی آلتوسر بود. بعدها این نظریه توسط فمیسنیست‌ها و سایر تحلیل‌گران فیلم به شکل‌های متنوعی به کار رفت. صحبت این نظریه در این باره است که بیننده توسط متن فیلمیک احضار می‌شود، به عبارت دیگر فیلم سوژه را قوام می‌دهد، سوژه معلول متن فیلمیک است. به بیان دیگر، بیننده در مقام سوژه، توسط معانی متن فیلمیک ساخته می‌شود دولت سایه (توهم توطئه)
میلتون ویلیام کوپر ادعا کرد که دولت سایه با موجودات فضایی همکاری می‌کند. کتاب او که در سال ۱۹۹۱ به چاپ رسید، در حلقه‌های باورمند به بشقاب پرنده‌ها تأثیرگذار بود. این کتاب ادعا می‌کند فعالیت‌های دولت سری جهانی و کارهای مخفیانهٔ دیگری که انجام می‌دهند با اعلان جنگ ایلومیناتی علیه مردم آمریکا مرتبط است. کوپر مدعی است زمانی که در نیروی دریایی آمریکا بود است مدارکی مبنی بر داد و ستد دولت با موجودات فضایی را مشاهده کرده‌است. او دوایت آیزنهاور را به مذاکره با موجودات فضایی در سال ۱۹۵۴ و تشکیل حلقه‌ای مخفی از ایلومیناتی برای تنظیم روابط با موجودات فضایی و مخفی نگه داشتن آن‌ها از مردم متهم کرد. کوپر بر این باور است که موجودات فضایی از طریق جوامع سری، مذهبی، جوادو، و فرقه‌ها بر انسان‌ها حکومت می‌کنند و حتی ایلومیناتی‌ها نیز ندانسته توسط آن‌ها مورد بهره‌کشی قرار می‌گیرند. از نظر کوپر، ایلومیناتی یک نهاد بین‌المللی است که توسط گروه بیلدربرگ کنترل می‌شود، و با فراماسونری، محفل مخفی جمجمه و استخوان و دیگر نهادهای سری همکاری می‌کنند. هدف نهایی آن‌ها، از نظر کوپر، برقراری نظم نوین جهانی است. از نظر او، پرتاب شدن جیمز فارسیتال از پنجرهٔ طبقهٔ شانزدهم بیمارستان از جمله کارهای دولت سایه بوده‌است. موج خودران
در فیزیک نظری نظریه موج خودران اولین نمونه شناخته شده از یک نظریه متغیر پنهان بود که توسط لویی دوبروی در سال ۱۹۲۷ ارائه شد. در نسخه مدرن تر، نظریه دوبروی–بوهم تلاش زیادی برای تفسیر مکانیک کوانتومی به عنوان یک نظریه جبر گرا نمی‌نماید تا درگیر موارد دردسر زایی نظیر دوگانگی موج-ذره، فروریزش آنی تابع موج و پارادوکس گربه شرودینگر نشود. همچنین این نظریه که با عنوان مکانیک بوهمی نیز شناخته می شود به جبر گرا بودن رفتار ذرات زیر اتمی اشاره دارد  که با تفسیر کپنهاگی از مکانیک کوانتوم که طرفداران زیادی دارد در تضاد است. جهان سوم
مائو تسه تونگ نیز در ۱۹۷۲ طبقه‌بندی دیگری را در این مورد ارائه داد. او در نظریه خود که معروف به سه جهان است، آمریکا و شوروی را به عنوان دو قدرت امپریالیستی در جهان اول قرار داده و ژاپن، اروپای غربی، کانادا و کشورهای تجدیدنظر طلب اروپای شرقی (مانند یوگسلاوی و آلبانی) را جهان دوم دانسته و آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا را جهان سوم نام می‌دهد. سایه‌های موازی
سایه‌های موازی سومین فیلم اصغر نعیمی به عنوان کارگردان، نویسندگی سعید عقیقی و تهیه‌کنندگی علی توکل‌نیا و حسن توکل‌نیا محصول سال ۱۳۹۳ ایران است. این فیلم به اقتباس از داستان کوتاهی از داستایفسکی، به نام «نازنین» ساخته شده است. نظریه روابط بین‌الملل
واقع گرایی یا واقع گرایی سیاسی نظریه غالب در مطالعات روابط بین‌الملل از آغاز تا کنون بوده‌است. این نظریه ادعا می‌کند که بر یک سنت فکری قدیمی که شامل نویسندگانی همانند توسیدید، ماکیاولی، و هابز می‌شود تکیه دارد. واقع گرایی اولیه را می‌توان واکنشی در برابر تفکر ایده‌آلیستی در سال‌های بین دو جنگ جهانی دانست. وقوع جنگ جهانی دوم توسط واقعگرایان به عنوان شواهدی بر نقص تفکر ایده‌آلیستی فرض می‌شود. ملا محمد زمان نوش‌آبادی کاشانی
ملا محمد بن محمد زمان نوش‌آبادی کاشانی فیلسوف، متکلم، منجم، ریاضی‌دان و فقیه قرن دوازدهم هجری است. او کتاب "مرآةالازمان" را در رد نظریهٔ حدوت دهری میرداماد و اثبات زمان موهوم نوشته‌است. او آثار دیگری نیز در حوزهٔ فلسفه، کلام و فقه نوشته و گویا رسالهٔ دیگری نیز در اثبات زمان موهم دارد. چگونه میلیاردر شدم
چگونه میلیاردر شدم فیلمی تخیلی_کمدی به کارگردانی علی عبدالعلی زاده ساختهٔ سال ۱۳۸۹ است. داستان این فیلم به فرضیه "جهان های موازی" اشاره دارد. مه‌بانگ
در حال انبساط بودن جهان نخستین بار از مشاهدات نجومی اوایل قرن بیستم نتیجه‌گیری شد و از اجزای اصلی نظریه مه‌بانگ است. نظریه نسبیت عام، از نگاه ریاضیاتی، فضازمان را توسط یک متریک توصیف می‌کند که فاصله‌ای که نقاط نزدیک به هم را از یکدیگر جدا کرده، تعیین می‌کند. این نقاط که ممکن است کهکشان، ستاره یا اجسام دیگر باشند، در یک شبکه یا دستگاه مختصات که کل فضازمان را پوشش داده است؛ مشخص می‌شوند. از اصل کیهان شناختی چنین برمی‌آید که این متریک باید همسانگرد و همگن باشد و این شرط تنها با متریک فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر همخوانی دارد. این متریک یک فاکتور مقیاس دارد که توصیف می‌کند اندازه جهان چگونه با زمان تغییر می کند.این به ما این امکان را می‌دهد دستگاه مختصات ویژه‌ای به نام دستگاه مختصات همراه تعریف کنیم. در این دستگاه مختصات، شبکه مختصات همگام و هم‌راستا با انبساط جهان منبسط می‌شود و از این رو اجسامی که تنها دلیل حرکتشان، انبساط جهان است، در این دستگاه نقاط ثابتی هستند و حرکتی ندارند. در حالیکه فاصله مختصاتی(فاصله همراه) آن‌ها ثابت می‌ماند، فاصله فیزیکی آن‌ها متناسب با فاکتور مقیاس گیتی افزایش می‌یابد. نظریه بی‌سی‌اس
نظریه بی سی اس(BCS)، نظریه‌ای برای توجیه ابررسانایی است که در سال ۱۹۵۷ پدید آمد. این نظریه به خاطر حرف آغازین نام سه فیزیک‌دان پدیدآورندهٔ آن، جان باردین، جان رابرت شریفر و لئون نیل کوپر نامگذاری شد و در سال ۱۹۷۲ جایزه نوبل فیزیک را نیز برای آن‌ها به ارمغان آورد. دامنه سخن
اصطلاح جهان سخن به‌طور کلی اشاره به مجموعه اشیاء مورد بحث در یک گفتمان خاص دارد. در معناشناسی نظریه مدلی، یک جهان سخن، مجموعه اشیائیست که یک مدل مبتنی بر آن ساخته شده‌است. مفهوم "جهان سخن" عموماً به آگوستوس د مورگان (۱۸۴۶) نسبت داده می‌شود، اما همین نام برای نخستین بار در تاریخ توسط جرج بول (۱۸۵۴) در صفحه ۴۲ از قوانین اندیشهاش در متنی بلند و نافذ به کار رفت که ارزش مطالعه دارد. این مفهوم، احتمالاً مستقلاً توسط بول در سال ۱۸۴۷ کشف شده، نقشی حیاتی در فلسفهٔ منطق اش، به خصوص در اصل خیره کننده مرجع کل گرای او بازی کرد. زندگی دوم در فضای مجازی
زندگی دوم در فضای مجازی فضای مجازی اولین بار توسط نویسنده داستان‌های علمی تخیلی ویلیام گیبسون بکاررفت. او در سال ۱۹۸۴ کتابی بنام نورومانسر نوشت. در این داستان افراد مستقیماً مغزهای خودرا به کامپیوتر وصل می‌کردند ومی‌توانستند اطلاعات آن را مشاهده نمایند. آن‌ها بگونه‌ای در جهان سفر می‌کردند که گویی در دنیای واقعی هستند. واقعیت مجازی در سال ۱۹۹۰ توسط محقق آمریکایی بنام ایوان ساوسرلند اختراع شد. اوتوانست محیطی مصنوعی ایجاد کند که دیدنی، شنیدنی، احساس کردنی و عمل کردنی بود. در سال ۲۰۰۳ یک شرکت آمریکایی برنامه‌ای با عنوان زندگی دوم یا Second lifeرا با الهام از فضای مجازی، به منظور ایجاد یک زندگی واقعی بنیان نهاد. در اواخر سال ۲۰۰۶ خبرآن به صورت گسترده از طریق رسانه‌ها پخش شد. این سایت نمونه‌ای از سایتهای کاربردی در فضای اینترنت است. در واقع جایی است که فناوری و ارتباطات اجتماعی در فضای مجازی با یکدیگر تلفیق می‌شوند. استفاده از این مکانهای اینترنتی برای افرادی پیشنهاد می‌شود که اینترنت پرسرعت دارند. در آن فضاها هر کاربر یک شهروند است و هر شهروند این امکان را دارد که آنگونه که دوست دارد خود را تجسم کند. در حقیقت هر شهروند شهر مجازی به نام یک آواتار در محیطی سه بعدی قادر است جنسیت خود را انتخاب کند و آنگونه که مورد علاقه اوست چهره، رنگ پوست و مو، لباس، شغل، محل سکونت، وسایل زندگی و هرچیزی که مورد علاقه اوست را ایجاد نماید. جهان ایستا
پس از کشف رابطه میان انتقال به سرخ و فاصله توسط وستو اسلیفر و ادوین هابل، کشیش کاتولیکی به نام ژرژ لومتر، انتقال به سرخ را به عنوان مدرکی برای اثبات انبساط جهان و در نتیجه مه‌بانگ تفسیر نمود، در حالیکه فریتس تسوئیکی پیشنهاد نمود که انتقال به سرخ توسط فوتونهایی ایجاد می‌شود که انرژی خود را در حین عبور از ماده یا در تقابل با نیروهای میان‌کهکشانی از دست می‌دهند. پیشنهاد تسوئیکی توسط ریچارد تولمن یکی از طرفداران نظریه مه‌بانگ با نام فرصیه نور خسته نامگذاری شد. مسئله ذهن و جسم
این مسئله توسط رنه دکارت در قرن هفدهم میلادی منتج به دوگانه‌انگاری دکارتی شد و توسط فیلسوفان قبل از ارسطو، در فلسفه سینوی و در سنت‌های اولیه آسیایی مطرح گردیده‌است. رویکردهای گوناگونی پیشنهاد شده‌است. بیشتر این رویکردها یا دوگانه‌گرا هستند یا یگانه‌انگار. دوگانه‌گرایی یک تفاوت سختگیرانه میان واقعیت‌های ذهن و ماده قایل است. یگانه‌انگاری می‌گوید تنها یک واقعیت متحد کنندهٔ خنثی یا ماده یا جوهر وجود دارد که همه چیز می‌تواند بر مبنای آن تشریح گردد. ابررسانه
در ۱۹۳۶، اچ.جی. ولز نویسنده داستان‌های تخیلی-علمی در سخنرانی خود با عنوان «دایرةالمعارف جهانی» به ناتوانی بشر در رویارویی منطقی با انبوهی از اطلاعات و در نتیجه عدم دسترسی به آثار مورد نیاز اشاره کرد. وی برای رفع این مشکل، تصویری از دایره‌المعارفی جهانی که دائماً روزآمد می‌شود و به راحتی می‌تواند در هر جا در دسترس قرار گیرد، ارائه نمود. ولز تنها به ضرورت مطلق این موضوع پرداخت و خود را درگیر جزئیات فنی چگونگی انجام آن نکرد. آلبرت اینشتین
در سال ۱۹۱۷ اینشتین نظریه نسبیت عمومی را در مورد کل ساختار جهان به‌کار برد. او کشف کرد که معادلات میدان عمومی پیش‌بینی می‌کنند که جهان دینامیک، جمع‌شونده یا منبسط شونده‌است. در آن زمان هیچ یافته تجربی از جهان دینامیک پشتیبانی نمی‌کرد درنتیجه اینشتین ثابتی به‌نام ثابت کیهان‌شناسی را به معادلات میدان افزود تا معادلات را طوری تنظیم کند که با یک جهان ثابت و ایستا همخوانی داشته باشد. این اصلاحیه که جهانی ثابت و ایستا را پیش‌بینی می‌کرد سپس به‌عنوان جهان ثابت اینشتین شهرت پیدا کرد. تفسیرهای مکانیک کوانتومی
تعبیر دنیاهای متعدد، تعبیری از مکانیک کوانتومی است که در آن، یک تابع موجی فراگیر همواره از قوانین قطعیتی و برگشت‌پذیر یکسانی پیروی می‌کند. به خصوص، هیچ فروریختگی تابع موجی مربوط به اندازه‌گیری وجود ندارد (غیرقطعیتی و برگشت‌ناپذیر). ادعا می‌شود که پدیده‌های مربوط به اندازه‌گیری با "همبستگی‌زدایی" توضیح داده می‌شوند. این پدیده هنگامی رخ می‌دهد که حالتها با محیط برهمکنش کرده و "گرفتاری" به وجود می‌آورند و به دفعات، جهان را به تاریخهای جایگزینی تقسیم می‌کنند که همراه با هم قابل مشاهده نیستند. به این ترتیب جهانهایی متمایز در درون یک "مجموعه از جهانها" ایجاد می‌شوند. --تفسیر دنیاهای چندگانه یکی از تفسیرهای مکانیک کوانتومی است. این تفسیر را به این نام‌ها نیز می‌خوانند: فرمول‌بندی حالت نسبی، نظریهٔ تابع موج جهانی و دنیاهای موازی.[۱] تفسیر دنیاهای چندگانه در سال ۱۹۲۶ میلادی و زمانی مطرح شد که اروین شرودینگر نشان داد که از منظر ریاضیات، دنیای زیر اتمی دارای تصویری است که تار و مبهم دیده می‌شود.[۲] نظریه اصل موضوعی مجموعه‌ها
در سال ۱۸۹۷، اولین پارادکس نظریهٔ مجموعه‌ها توسط سزار بورالی-فورتی منتشر شد. پارادکس او به پارادوکس بورالی-فورتی (دقت کنید که بورالی-فورتی نام یک نفر است!) شهرت دارد. او نشان داد که در نظر گرفتن مجموعهٔ همه اعداد ترتیبی ما را به تناقض می‌رساند، و این در حالی بود که در نظریهٔ طبیعی مجموعه‌ها هیچ چیز مانع وجود چنین مجموعه‌ای نمی‌شد. این باور وجود دارد که کانتور خود از وجود این پارادکس پیش‌تر در سال ۱۸۸۵ باخبر بود و در مورد آن در ۱۸۸۶ با هیلبرت مکاتبه داشته‌است. جهانشمولی
یکی از پیشرفت‌های مهم در علم مواد در سال‌ها ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ درک نظریه میدان آماری، همچون نظریه میدان کوانتومی، بود که می‌تواند برای ارائه یک نظریه میکروسکوپیک جهان‌شمولی مورد استفاده قرار گیرد. بخش مهم مشاهدات این بود که برای همهٔ سیستم‌های مختلف رفتار در گذار فاز به وسیله یک میدان پیوسته توصیف می‌شود. نظریه میدان آماری یکسانی، سیستم‌های مختلف را توصیف می‌کند. نماهای مقیاسی در همه سیستم‌ها می‌توانند از نظریه میدان استنتاج شوند و با نام نماهای بحرانی شناخته می‌شوند. مشاهده کلیدی در نزدیکی گذار فاز یا نقطه بحرانی است. آشوب درهمه سایز مقیاس‌ها رخ می‌دهد بنابراین باید به دنبال یک نظریه مقیاس ناوردا بود تا پدیده را توصیف کند. به نظر می‌رسد که برای اولین بار توسط Pokrovsky و Patashinsky در سال ۱۹۶۵ در یک چارچوب نظری رسمی قرار داده شده‌است. جهان‌شمولی محصول این حقیقت است که تعداد محدودی نظریه مقیاس ناوردا داریم. برای هر سیستم فیزیکی مشخص توصیف با جزئیات ممکن است پارامترهای وابسته به مقیاس زیادی داشته باشد. اگر چه با نزدیک شدن به گذار فاز پارامترهای وابسته به مقیاس اهمیت شان کمتر و کمتر شده و بخش مقیاس ناوردای توصیف فیزیکی اهمیت می‌یابد؛ بنابراین یک مدل ساده شده و اغلب دقیقاً حل پذیر می‌تواند برای تقریب زدن رفتار این سیستم‌ها در نزدیکی نقطه بحرانی استفاده شود. تراوش (نفوذ) می‌تواند با یک شبکه مقاومت الکتریکی رندوم که الکتریسیته از یک طرف شبکه به طرف دیگر شارش می‌یابد مدل شود. مقاومت سراسری شبکه با رسانندگی میانگین مقاومت‌ها در شبکه می‌تواند توصیف شود. شکل‌گیری گسستگی‌ها و شکاف‌ها می‌تواند با یک شبکه رندوم از فیوزها مدل شود. اگر زمانی شار الکتریکی درون شبکه افزایش یابد بعضی از فیوزها می‌پرد (جریان قطع می‌شود) اما در کل جریان اطراف نواحی دارای مشکل، تغییر جهت می‌دهد و به‌طور یکنواخت توزیع می‌شود. موهیسم
موهیسم یا موئیسم با نام مستعار مدرسه منطق موهیسم (به ) یکی از فلسفه‌های باستانی چین است که به واسطهٔ منطقهای عقلانی و علم توسعه یافتهٔ دانشمندان تحت تأثیر نظرات موزی پدید آمد. رشد و رونق این جنبش در ۴۷۰ پیش از میلاد تا ۳۹۱ پیش از میلاد و در روزگار دولت‌های ستیزنده بود. اگرچه دانسته‌ها در باره بنیادگذار این مکتب اندک است، اما این تفکر تکامل یافت و در همان عصر در کنار آیین کنفوسیوس، تائوئیسم و لگالیسم به عنوان یکی از چهار مکتب اصلی مدارس فلسفی چین در بین سال‌های ۷۷۰ تا ۲۲۱ پیش از میلاد تدریس می‌شد. در این عصر موهیسم و کنفسیوسیسم رقیبان یکدیگر قلمداد می‌شدند. گرچه در کتب و منطق چینی موهیسم نفوذ بسیاری داشته‌است و بر تائویسم تأثیر گذاشته، لیکن امروز مدرسه مستقلی از آن وجود ندارد و به نوعی ناپدید شده‌است. تصویر موازی
تصویر موازی یا به نوعی از تصویرسازی دوبعدی از اجسام سه‌بعدی گفته می‌شود که در آن خطوط موازیِ روی جسم، در تصویر نیز موازی باقی می‌مانند و از این نظر برای انجام اندازه‌گیری از روی تصویر مناسب هستند. با این وجود تصاویر موازی غیرواقعی به نظر می‌رسند زیرا بر خلاف دید طبیعی انسان از دنیای بیرون فاقد ژرفانمایی هستند. رؤیای آدم مضحک
رؤیای آدم مضحک، ، یک داستان کوتاه از فیودور داستایوفسکی است که در سال ۱۸۷۷ نوشته شده‌است. داستان، افکار و تجربیات مردی را روایت می‌کند که در نظرش، هیچ چیز در دنیا ارزشی برایش ندارد. این داستان کوتاه، هنگام پرسه زدن راوی و شخصیت اصلی داستان، در خیابان‌های سن پترزبورگ شروع می‌شود و زاویه دید داستان از آغاز تا پایان آن، اول شخص مفرد (من) است. راوی داستان که تصمیم به خودکشی گرفته؛ به‌طور تصادفی با دخترک فقیری روبه‌رو می‌شود که از او برای کمک به مادر در حال مرگ خود درخواست یاری می‌کند. در جریان داستان، او به جای خودکشی می‌خوابد و به رؤیایی فرومی‌رود که با سفری به سیارهٔ دیگر و به فساد کشاندن آن جا در جریان رؤیا، در نهایت دیدگاه او نسبت به زندگی و جهان تغییر می‌کند و عشق به خود و دیگر انسان‌ها در وجود او زنده می‌شود. "رؤیای آدم مضحک" را می‌توان داوری و برداشت نهایی نویسنده دربارهٔ انسان دانست. نام این داستان، نام یک مجموعه داستان کوتاه از فیودور داستایوفسکی نیز هست. در ایران، ترجمه این داستان کوتاه، در یک مجموعه داستان کوتاه از داستایوفسکی به همراه ترجمه شش داستان کوتاه دیگر از این نویسنده روس، به چاپ رسیده و با نام "رؤیای آدم مضحک" منتشر شده است. نوواقع‌گرایی (روابط بین‌الملل)
نوواقع گرایی یا واقع گرایی ساختاری یکی از نظریه‌های روابط بین‌الملل است که اولین بار توسط کنت والتز در کتاب «نظریه سیاست بین‌الملل» در سال ۱۹۷۹ طرح شد. در کنار نئولیبرالیسم، نوواقع‌گرایی یکی از تأثیر گذارترین رویکردهای معاصر به روابط بین‌الملل بوده‌است. هر دو دیدگاه، در دهه گذشته نظریه روابط بین‌الملل را تحت سلطه خود داشته‌اند.اصلی ترین بحث این نظریه تاثیرات ساختار نظام بین الملل بر رفتار بازیگران است، بدین معنی که از نظر نوواقعگرایان ساختار نظام بین الملل تعیین کننده اصلی رفتار بازیگران است. والتز در تبیین ساختار نظام بین الملل آن را مجموعه ای از سه رکن دولتها، آنارشی، و توزیع توانایی ها می داند و به دلیل ثابت بودن دو رکن اول نتیجه میگیرد که تغییرات ساختار محصول تغییر در توزیع توانایی ها بوده و همین مساله بر رفتار بازیگران در نظام بین الملل تاثیر میگذارد. جهان همچون اراده و تصور
آرتور شوپنهاور در تابستان ۱۸۱۳ رساله دکترای خود را تحت عنوان «ریشه چهارگان اصل دلیل کافی» به ثبت رساند و مدرک دکترای خود را از دانشگاه ینا دریافت کرد. او سپس رساله دیگری با نام «در باب بینایی و رنگ‌ها» در ۱۸۱۶ منتشر کرد. پس از آن بود که شوپنهاور مشغول نوشتن اثر برجسته خود، جهان همچون اراده و تصور، شد. او معتقد بود که در این اثر تنها «یک اندیشه واحد» را از چشم‌اندازهای گوناگون مورد بررسی قرار می‌دهد. وی فلسفه‌اش را در چهار کتاب (محتویات جلد اول) در باب‌های معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، زیبایی‌شناسی و اخلاق پرورش داده و ضمیمه جلد اول را به نقد فلسفه کانتی اختصاص می‌دهد. رؤیا
اولین فرضیه رؤیا توسط ویلهلم وندت و در اواسط قرن نوزدهم پیشنهاد شد اگر چه پیش از وندت برخی از متفکران عصر روشنگری رؤیا را به فعالیت مغزی نسبت داده بودند، ولی این دیدگاه‌ها به دست فراموشی سپرده شده بود و به صورت جدی دنبال نشده بود. بر اساس فرضیه وندت در هنگام دیدن رؤیا، برخی از فعالیت‌های مغزی مانند تصویرسازی و عاطفه تشدید شده ولی برخی دیگر مانند حافظه و خودآگاهی از کار می‌افتند). پس از او فروید نظرات وندت را ادامه داد، ولی بزودی به دلیل موجود نبودن داده‌ها و اندازه‌گیری نظرش را تغییر داده و تفسیری روانشناسانه از رؤیا ارائه داد که رؤیا را حاصل سرکوب شدن امیال درونی ناخود آگاه توصیف می‌کند. نسبیت عام
در سال ۱۹۸۰ فرضیه‌ای به نام تورم کیهانی مطرح گردید که یک دوره انبساط بسیار پرشتاب در زمان کیهانی حدود formula_6 ثانیه را برای جهان در نظر می‌گرفت. این فرضیه به این دلیل ارائه شد که توجیه‌کننده بسیاری از مشاهدات گیج‌کننده‌ای باشد که توسط مدل‌های کیهان‌شناسی کلاسیک قابل توضیح نبودند؛ مانند همگنی کامل تابش زمینه کیهانی. اندازه‌گیری‌های جدید تابش زمینه کیهانی اولین مدرک برای این سناریو است. هرچند که تعداد بسیار متنوعی از سناریوهای تورمی ممکن موجود است که نمی‌توان بر مبنای مشاهدات کنونی آن‌ها را محدود نمود. فیزیک جهان اولیه پیش از فاز تورمی و نزدیک به زمانی که بنا بر پیش‌بینی‌های مدل‌های کلاسیک، در آن با تکینگی گرانشی مهبانگ روبه رو می‌شویم، خود پرسش بزرگتری است. یافتن یک جواب قطعی در گرو وجود یک نظریه کامل گرانش کوانتومی است که هنوز ایجاد نشده‌است. ویلیام موریس
وی به نظر مراد فرهادپور نخستین نویسندهٔ گونهٔ خیال‌پردازی است. وی نویسندهٔ کتاب چاه انتهای جهان (۱۸۹۶) است که نخستین داستان خیال‌پردازی (در مفهوم امروزی که جدا از داستان‌های خیالی گذشته و تنیده در زندگی روزمره بود) شمرده می‌شود و بسیاری آن را آتش‌زنهٔ چراغ ادبیات خیال‌پردازی امروزی که بزرگ‌ترین عرصهٔ آن در ادبیات زبان انگلیسی گشوده شده‌است، می‌شناسند. حال آن‌که هم‌دوره‌های او چون ادوارد پلانکت (لرد دانسنی) از داستان‌هایی در سرزمین‌های دور سخن می‌گفتند (که موریس با کتاب خبر از ناکجا نیز این‌گونه نوشت)، اما چاه انتهای جهان اش نخستین رمانی بود که در دنیایی کاملاً خیالی رخ می‌داد، نه اشاره‌ای به سرزمین‌های دوردست، یا آن‌جا که بشر در خیال خود می‌پروراند. گیتی
نسبیت عام نظریه هندسی گرانش است که توسط آلبرت اینشتین در سال ۱۹۱۵ ارائه شد و توصیف کنونی گرانش در فیزیک نوین است. پایه مدل‌های کیهان‌شناسی کنونی از جهان است. نسبیت عام، نظریه‌های نسبیت خاص و قانون جهانی گرانش نیوتن را تعمیم می‌دهد و توصیفی یکپارچه از گرانش به عنوان یک ویژگی هندسی فضا و زمان یا فضازمان ارائه می‌کند. خمش فضازمان با انرژی و تکانه همه ماده و تابش موجود رابطه مستقیمی دارد. این رابطه توسط معادلات میدان اینشتین توصیف می‌شود که یک سیستم معادلات دیفرانسیل جزئی است. در نسبیت عام، توزیع ماده و انرژی تعیین‌کننده هندسه فضازمان و آن نیز به نوبه خود توصیف‌کننده شتاب ماده است؛ بنابراین پاسخهای معادلات میدان اینشتین تکامل جهان را توصیف می‌کنند. معادلات نسبیت عام با ترکیب شدن با اندازه‌گیری‌های مقدار، نوع و توزیع ماده در جهان می‌توانند تکامل جهان در گذر زمان را توصیف کنند. با پذیرفتن اصل کیهان‌شناسی که بیان می‌کند جهان در همه‌جا همگن و همسانگرد است، یکی از پاسخهای ویژه برای معادلات میدان به دست می‌آید که تانسور متریکی است به نام متریک فریدمان-لومتر-رابرتسون-واکر، نظریه ارک-ار
دیوید بوهم تئوری خود را بر این اساس مطرح می‌کند و با فرمولاسیون نسبتاً پیچیده و مطرح کردن موج راهنما بر اساس متغیرهای پنهان غیر موضعی، تمام نتایج مکانیک کوانتومی را بدست می‌آورد، لیکن بنا به دلایل مختلف هنوز از طرف فیزیکدان‌ها پذیرفته نشده‌است. امروزه در میان فیزیکدانها، تفسیر کپنهاگی هایزنبرگ غالب است. در این دیدگاه مشاهده گر هوشیار باعث تقلیل تابع موج می‌شود و این ایده که در ۱۹۲۰ مطرح شد اولین پیوند بین فیزیک کوانتوم و خودآگاهی بوده‌است. یوجین ویگنر می‌نویسد: یکی از مهم‌ترین تئوری‌های مطرح شده در حوزه خودآگاهی کوانتومی، تئوری «تقلیل عینی هماهنگ» می‌باشد که در پائین به صورت خلاصه به توصیف آن می‌پردازیم: این تئوری توسط راجر پنروز (متخصص فیزیک نظری) و استوارت همروف (متخصص بیهوشی) به‌طور جداگانه مطرح شده‌است و سپس در سال ۱۹۹۰ ایده‌هایشان را تحت عنوان Orch-OR (تقلیل عینی هماهنگ) ارائه دادند. مطابق این تئوری خودآگاهی از مغز حاصل می‌شود و به ویژه در این تئوری تمرکز روی محاسبه‌های پیچیده‌ای است که در مکان‌های ارتباطی نورون‌ها یعنی سیناپس‌ها رخ می‌دهد. پنروز مسئله را از دیدگاه ریاضی و به ویژه تئوری ناتمامیت گودل بررسی کرد و همروف در یک پژوهش در مورد سرطان و بیهوشی و مطالعه روی نورون‌ها به این ایده رسید. درهم‌تنیدگی کوانتومی
پیش‌بینی‌های مکانیک کوانتومی در مورد سامانه‌های قویاً همبسته، اولین بار در ۱۹۳۵ میلادی توسط آلبرت اینشتین، در مقاله مشترکی با بوریس پودولسکی و نیتان روزن مورد بحث قرار گرفت. این سه نفر در این مطالعه، پارادوکس EPR را فرموله بندی کردند، این پارادوکس، آزمایش فکری بود که تلاش داشت نشان دهد «توصیف مکانیک کوانتومی از واقعیت فیزیکی که توسط توابع موج ارائه شده کامل نیست.» با این حال، این سه دانشمند اصطلاح "درهم‌تنیدگی" را ابداع نکردند، همچنین آن‌ها نبودند که خواص حالت مدنظرشان را تعمیم دادند. پس از مقاله EPR، اروین شرودینگر نامه‌ای به زبان آلمانی به اینشتین نوشت که در آن واژه "Verschränkung" را به کار برده بود، «تا همبستگی بین دو ذره‌ای که همچون آزمایش EPR با هم برهمکنش دارند و سپس جدا می‌شوند را توصیف کند.» گرافیک کامپیوتری سه‌بعدی
ویلیام فتر لفظ گرافیک کامپیوتری را در سال ۱۹۶۰ اختراع کرد تا بتواند کارش را در بووئینگ توصیف کند. یکی از نخستین پویانماییهای کامپیوتری، دنیای آینده بود، که حاوی یک پویانمایی از صورت و دست انسان بود- توسط اِد کاتمال و فرد پارک در دانشگاه یوتاه تولید شده.Wikipedia contributors, "3D computer graphics," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=3D_computer_graphics&oldid=222720029%5Bhttp://zarinkala.wlogfa.com/cat/مجموعه-های-آموزشی/آموزش-گرافیک-سه-بعدی/ مجموعه‌های گرافیک سه بعدی]/ خیال‌پردازی حماسی
خیال‌پردازی حماسی یکی از زیر مجموعه‌های ژانر خیال‌پردازی است که در دنیاهای خیالی و موازی به کار برده می‌شود. خیال‌پردازی حماسی با کارهای ویلیام موریس، جرج مک‌دونالد و ادوارد پلانکت آغاز گردید و با نوشته‌های جی. آر. آر. تالکین و سی اس لوئیس به اوج رسید. خیالپردازی حماسی به همراه ژانر شمشیر و جادوگری، تبدیل به متداول‌ترین زیرسبک‌های "فانتزی" شده‌اند. پارادوکس راسل
او ابتدا پارادکس را در سال ۱۹۰۱ به صورت مقاله‌ای در ماهنامهٔ "اینترنشنال" با عنوان «جدیدترین کار در فلسفه ریاضیات» مطرح کرد. آلبرت اینشتین
این مقاله پیش‌بینی کرد که در چهارچوب ناظر در حال حرکت، چنان‌چه فردی ساعتی را همراه خود داشته باشد و در حال حرکت باشد زمان نشان داده شده توسط آن ساعت، به نظر می‌رسد که کند شده‌است و فردی که آن ساعت را حمل می‌کند دچار انقباض طول در مسیر حرکت خود می‌شود. گفته می‌شود که این مقاله ایده وجود اتر که یکی از اجزای مهم در فیزیک آن زمان بود را هم مردود کرد. در مقاله مربوط به هم‌ارزی جرم و انرژی، اینشتین معادله معروف را ارائه کرد که نتیجه‌ای از معادلات نسبیت خاص او بود. کار اینشتین در زمینه نسبیت در سال ۱۹۰۵ برای سال‌ها محلی برای مناقشه بود اما این نظریه توسط فیزیک‌دانان برجسته پذیرفته شد که نخستین نفر آنها ماکس پلانک بود. اینشتین در ابتدا نظریه نسبیت خود را بر اساس سینماتیک (علمی که مطالعه اجسام متحرک می‌پردازد) گفت. در سال ۱۹۰۸ هرمان مینکوفسکی با تفسیر مجدد این نظریه با کمک مفاهیم هندسی، آن را به‌صورت نظریه فضازمان درآورد. اینشتین این بیان مینکوفسکی را در نظریه نسبیت عام خود در ۱۹۱۵ اتخاذ کرد. آشنایی با نسبیت عام
نسبیت عام نظریه‌ای علمی برای گرانش است که آلبرت اینشتین در سال‌های بین ۱۹۰۵ و ۱۹۱۵ گسترش داد. این نظریه ما را بر آن داشت که دیدگاه قبلی خود از فضا به عنوان موجودی "ایستا" (استاتیک) و تنها به عنوان مکانی که در آن رویدادهای فیزیکی اتفاق می‌افتند، را کنار بگذاریم. به‌جای آن، فضازمان را به عنوان موجودی "پویا" (دینامیک) و تغییر شکل دهنده در نظر گرفته می‌شود که حضور ماده در آن، ساختار و هندسهٔ آن را خمیده می‌کند و در مقابل، حرکت اجسام تحت گرانش از خمیدگی فضازمان پیروی می‌نماید. به بیان دیگر، اجسام همواره – چه در فضای تهی بدون گرانش و چه در حضور ماده و انرژی و در نتیجه، گرانش – در طول حرکت می‌کنند و حضور جرم و انرژی تنها شکل این مسیرها را در فضازمان – از خطوط مستقیم در فضای تهی به مسیرهایی خمیده در حضور جرم و انرژی – تغییر می‌دهد که به معنای خمیده شدن فضازمان است. یعنی گرانش به عنوان یک عامل هندسی و نه یک نیرو بررسی می‌گردد. پیدایش جهان امروزی
اصل هولوگرافک توسط خرارد توفت در سال ۱۹۹۳ از دانشگاه اترخت هلند ارائه شد. گرچه صحت این اصل هنوز اثبات نشده‌است، فیزیک دانان زیادی به درستی آن اعتقاد دارند. بر اساس این اصل می‌توان تمامی اطلاعات موجود در یک حجم مشخص از فضا را با قوانین فیزیک حاکم بر سطح مرزی حجم مزبور نمایش داد. گفتگوی تمدن‌ها
نظریهٔ برخورد تمدن‌ها از هانتینگتون در سال ۱۹۹۲ در یک سخنرانی مطرح و بعد هم در مقاله‌ای در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. این مقاله بسیار مطرح شد و توسط مقاله‌های بعد از او، مورد استناد بسیار قرار گرفت. نظریهٔ هانتیتنتون، خود در جواب کتابی از فرانسیس فوکویاما با نام پایان تاریخ و آخرین انسان بود. هانتینگتون بعدها این نظریه را در کتابی در سال ۱۹۹۶ بسط داد و منتشر کرد. اصطلاح برخورد تمدن‌ها پیش از هانتینگتون مطرح شده بوده: در سال ۱۹۴۶ توسط آلبر کامو، در ۱۹۹۰ توسط برنارد لوئیس، و در کتابی (در مورد خاور میانه) از بازیل متیوز در سال ۱۹۲۶. نظریه‌پردازهای دیگری نیز همچون تونی بلنکتون در پاسخ به نظریهٔ هانتینگتون نظریاتی مطرح کرده‌اند. فروکاست‌گرایی
مفهوم فروکاست‌گرایی را نخستین بار دکارت (۱۵۹۶–۱۶۵۰) معرفی نمود. برای دکارت تمامی جهان همانند یک ماشین می‌نمود، که می‌شد با مطالعهٔ هر یک از اجزاء و مؤلفه‌هایش به شناخت و فهم کل آن نائل آمد. کارها و ایده‌های دکارت توسط نیوتون (۱۶۴۳–۱۷۲۷) گسترش یافته و ادامه پیدا کرد، که سرانجام به انتشار اصول ریاضی فلسفه طبیعی وی در سال ۱۶۸۷ انجامید. تاریخچه اندیشه فرگشتی
در ۱۸۵۸، چارلز داروین و آلفرد راسل والاس، به صورت مشترک اقدام به چاپ نگره‌ای فرگشتی تازه کردند که به تفصیل در کتاب "خاستگاه گونه‌ها"ی داروین شرح داده شد. اگرچه تا پیش از ارائه نظریه فرگشتی داروین دیدگاه فرگشت‌گرایانه در جامعه علمی جای پا باز کرده بود، اما نظریه او به آن دلیل انقلابی تلقی می‌شود که توانست سازوکاری از چگونگی پدید آمدن تفاوت‌ها در گونه‌های مختلف را توضیح دهد؛ چیزی که امروزه با مفهوم انتخاب طبیعی می‌شناسیم. نظریه او همراه بود با شواهد بی‌شماری از شاخه‌های گسترده علمی همچون دامداری، جغرافیای زیستی، زمین‌شناسی، ریخت‌شناسی، و رویان‌شناسی. دوگانه‌انگاری
دوگانه‌انگاری در فهم ماهیت ذهن حقیقتاً کمکی به ما نمی‌کند، همهٔ آنچه دوگانه‌انگاری می‌گوید این است که در یکایک ما جوهری غیرمادی هست که فکر می‌کند، خواب می‌بیند و …. ولی فیزیکالیست‌ها مدعی شده‌اند که ذهن غیرمادی را نمی‌توان بی‌واسطه محل پژوهش قرار داد و مخصوصاً نمی‌توان در مورد آن پژوهش علمی کرد، زیرا علم تنها با جهان مادی سروکار دارد؛ همهٔ آنچه که ما می‌توانیم بررسی کنیم آثار و معلول‌های آن ذهن غیرمادی در جهان است. فانتزی دوبرابر
«فانتزی دو برابر»، «دوچندان فانتزی» یا «فانتزی مضاعف» آلبومی از هنرمند اهل بریتانیا جان لنون و همسرش یوکو اونو است که سال ۱۹۸۰ میلادی منتشر شد. آلبوم در ابتدا توجه اندکی را جلب کرد امّا سه هفته پس از انتشار این آلبوم، با به قتل رسیدن جان لنون، آلبوم به دلیل همزمانی که با قتل جان لنون پیدا کرد به شهرت رسید، بطوریکه به موفقیتی جهانی در فروش دست یافت و عنوان بهترین آلبوم سال ۱۹۸۱ و جایزه گرمی بهترین آلبوم سال را در سال ۱۹۸۱ از آن خود کرد. نظریه توئیستر
نظریه توئیستر نخستین بار در سال ۱۹۶۷ توسط راجر پنروز به عنوان امکانی برای نظریه گرانش کوانتومی پیشنهاد شد. رایانش موازی
اولین کامپیوتر مدرن یک دستور، چند داده یا به اختصار () در سال ۱۹۸۷ با نام ماشین متفکر توسط دنی هیلز و شرلی هندلر بازسازی شد. پیدایش جهان امروزی
برمبنای این نظریه نظریه (تورم کیهانی) به این دلیل جهان قابل مشاهده به‌طور غیرمنتظره همگن است که کل جهان در حالت تعادل ترمودینامیکی از حجم بسیار کوچک اولیه‌ای برخوردار بوده‌است که به‌طور ناگهانی شروع به انبساط کرده‌است و به همین دلیل همگن بودن حالت اولیه خود را حفظ کرده‌است. این نظریه شرایط اولیه کائنات و جهان قبل از مه بانگ را توضیح نمی‌دهد. نظریه تجمیعی ذهن
نظریه تجمیعی ذهن ()، که توسط دیوید هیوم، فیلسوف اسکاتلندی قرن هجدهم طرح شده‌است، نظریه هستی شناختی در مورد شیء است که در آن یک شیء فقط از مجموعه ای از خواص، روابط یا حرکات تشکیل شده‌است. نظریه هوش‌های چندگانه
تئوری هوش‌های چندگانه نظریه‌ای است آموزشی که اولین بار توسط هوارد گاردنر تنظیم و ارائه شده‌است. بر طبق این نظریه، دیدگاه‌های روان‌سنجی سنتی نسبت به هوش، بسیار محدود و ضعیف است. گاردنر نظریه‌اش را نخستین بار در کتاب «قاب‌های ذهنی: نظریه هوش چندگانه»، در سال ۱۹۸۳ ارائه کرد. به عقیده او همه انسان‌ها دارای انواع مختلفی از هوش هستند. او در کتاب خود، هشت نوع مختلف هوش را معرفی کرده و احتمال داده‌است که نوع نهمی نیز به عنوان «هوش هستی‌گرا» وجود داشته باشد. فرضیه چندجهانی
فرضیهٔ چندگیتیگی یا گیتی‌گان یا چندجهانی مجموعه‌ای فرضی از گیتی‌های شاید موجود است (از جمله همین کیهان تاریخی که دائماً احساسش می‌کنیم) که مجموعاً با هم تمامی چیزهایی که وجود دارند و می‌توانند وجود داشته باشند—تمام فضا، زمان، ماده، و انرژی و همچنین قوانین فیزیکی و ثابت‌هایی که به توصیف آنان می‌پردازند—را در بر می‌گیرند. این اصطلاح برای نخستین بار توسط ویلیام جیمز، فلسفه‌دان و روانشناس آمریکایی، به کار گرفته شد. گاهی اوقات گیتی‌های گوناگون موجود در مجموعه چندگیتیه راگیتی‌های موازی می‌نامند. جهان موازی
این صحبت‌های ایشان با برداشت شیطنت آمیز روزنامه Daily Star انگلستان روبرو شد و در تاریخ ۲۸ اردیبهشت با تیتر اشتباه این کشفیات را به جهان‌های موازی ارتباط داد. پس از این اتفاق روزنامه‌های نیویورک تایمز و یورونیوز نیز با این تیتر اشتباه به انتشار بیشتر شایعات پرداختند. همچنین به نقل از پرفسور «پیتر گورهام» دانشمندان دانشگاه هاوایی و اداره کل ملی هوانوردی و فضا آمریکا (ناسا) به عنوان تأمین کننده مالی این پروژه هیچ ارتباطی به تأیید یا تکذیب این نظریه ندارند. علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت
علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت () مجله‌ای علمی-تخیلی است که با عنوان‌های مختلف از سال ۱۹۳۰ در آمریکا منتشر می‌شود. در اصل با عنوان داستان‌های حیرت‌آورِ فوق‌علم در ژانویه‌ی ۱۹۳۰ توسط ویلیام کلیتن (به سردبیری هری بیتس) منتشر شد. در سال ۱۹۳۳ کلیتن ورشکسته شد و مجله به «استریت و اسمیت» فروخته شد. سردبیر جدید، ارلین ترمین، "حیرت‌آور" را به زودی به مجله‌ی پیشتازِ حیطه‌ی نوپایِ علمی-تخیلیِِ پالپ تبدیل کرد: با چاپ داستان‌های قابل توجهی چون؛ «"لژیون فضا"»یِ جک ویلیامسون، و «"گرگ‌ومیش"»ِ جان کمبل. در پایان سال ۱۹۳۷، کمبل به سرپرستیِ ترمین مسوولیتِ سردبیری را به عهده گرفت، و در سال آینده ترمین از کار بیکار شد، و کمبل استقلال بیشتری یافت. در طول چند سال آینده کمبل داستان‌های بسیاری را منتشر کرد که در این زمینه کلاسیک شده‌اند:مجموعه‌ی "بنیاد"ِ آیزاک آسیموف، "اسلن"ِ ون وت، و چندین رمان و داستانِ رابرت آنسون هاین‌لاین. نظریه سیاست بین‌الملل (کتاب)
نظریه سیاست بین‌الملل کتابی است از کنت والتز درباره نظریه روابط بین‌الملل که در سال ۱۹۷۹ نوشته شده است. این کتاب به شرح و بسط نظریه جدیدی در روابط بین‌الملل می‌پردازد که نوواقع گرایی نام گرفته است. در واقع کنت والتز در این کتاب با توجه به نقدهایی که بر نظریه واقع گرایی در روابط بین‌الملل شده است، نظریه نوواقع گرایی را ارائه می‌کند.این کتاب به فارسی توسط دکتر چگنی زاده ترجمه شده است دوگانه‌انگاری
بسیاری از دوگانه‌انگارها اصلاً وجود چنین تعاملی را حاشا می‌شوند. ایشان دلیل آورده‌اند که اگرچه هم ذهن و هم بدن وجود دارند اما در واقع میان آن‌ها تعاملی در کار نیست. این رأی کمابیش نزدیک به دوگانه‌انگاری موازی معروف است. بدین معنی که ذهن و بدن به موازات هم عمل می‌کنند، درست مثل دو ساعت که به‌طور هماهنگ تنظیم شده‌اند و هر دو یک زمان را نشان می‌دهند. فرمول‌بندی فضای فاز
این تئوری به‌طور کامل توسط در سال ۱۹۴۶ در پایان‌نامه دکترای خود و به‌طور مستقل توسط جوسه انریکه مویال توسعه داده شد که هر دو این ایده‌ها بر اساس ایده‌های قبلی هرمان ویل و یوجین ویگنر بنا شده بود. مغز بولتسمان
این فرضیه، نام خود را از فیزیک‌دان برجستهٔ اتریشی «لودویگ بولتسمان» (۱۹۰۶–۱۸۴۴) می‌گیرد که عنوان نمود «عالم هستی» در شرایطی بسیار نامحتمل از عدم تعادل قرار دارد؛ چرا که فقط در یک چنین شرایط تصادفی و غیرمنتظره‌ای، چیزی به پیچیدگی مغز انسان می‌تواند به وجود آید که از وجود آن «عالم هستی»، آگاه باشد. عنوان «مغز بولتسمان» در سال ۲۰۰۴ توسط «آندریاس آلبرشت» و «لورنزو سوربو» ساخته و به کار گرفته شد. نظریه سوم جهانی
نظریه سوم جهانی، شیوه حکومتداری سرهنگ معمر قذافی در اویل دهه ۱۹۷۰ است که دولت اش، جماهیری سوسیالیستی عربی خلق عظمای لیبی بر آن بنا شده بود. این نظریه از سوسیالیسم اسلامی و ناسیونالیسم عربی و تا حدی از دموکراسی مستقیم الهام گرفته بود. این سیستم شباهتهایی با خود مدیریتی شهرداری‌ها در یوگسلاوی تیتو داشت. این روش، آلترناتیوی را برای سرمایه داری و کمونیسم برای کشورهای جهان سوم مبتنی بر این عقیده که هر دو این ایدئولوژیها غلط اند، پیشنهاد می‌کرد. پیدایش جهان امروزی
الن گوت از مؤسسه فناوری ماساچوست در سال ۱۹۸۱ و چند فیزیک‌دان دیگر نظریه‌ای مطرح کردند که به مه بانگ افزوده شد و تصور کیهان شناسان را از چگونگی پیدایش جهان کامل تر کرد. فرضیه گایا
فرضیهٔ گایا ادعا می‌کند که سیارهٔ زمین مانند یک درخت، دارای حیات است. این فرضیه در سال ۱۹۶۵ توسط جیمز لاولاک دانشمند انگلیسی مطرح شد. پیدایش جهان امروزی
تلاش برای مدل‌سازی ریاضی نحوه پیدایش جهان از یکصد سال پیش قدمت دارد. مشاهدات رصدخانه‌ای که از دهه ۱۹۲۰ آغاز شد نشان می‌دهد که کهکشان‌ها در حال دور شدن از یکدیگر هستند و جهان ما در حال انبساط است. حال اگر این انبساط را معکوس کنیم در می‌یابیم که جهان در حدود ۱۳ ميليارد و ۸۰۰ ميليون سال پیش بسیار داغ و فشرده بوده‌است. این نظریه توسط ژرژ لومتر در سال ۱۹۲۷ مطرح شد که هم‌اکنون نظریه مه بانگ نامیده می‌شود. اعتبار این نظریه به سال ۱۹۶۴ برمیگردد. کشف پرتو کیهانی اعتبار ویژه‌ای به آن بخشید که تا هم‌اکنون پا بر جاست. نظریه سه جهان
نظریهٔ سه جهان (به انگلیسی: The Three Worlds Theory، به چینی ساده: 三个世界的理论، به چینی سنتی: 三個世界的理論، به پین‌یین: Sān gè Shìjiè de Lǐlùn) که توسط رهبر کمونیست چین مائو تسه‌تونگ مطرح شد. این نظریه چنین مفروض می‌دارد که روابط بین‌المللی شامل سه جهان سیاسی-اقتصادی می‌شود: جهان اول شامل ابرقدرت‌ها، جهان دوم شامل قدرت‌های کوچکتر و جهان سوم دربردارندهٔ کشورهای استثمارشده. جهان ایستا
بر خلاف این مدل، اینشتین در کیهان‌شناسی‌اش جهانی از نظر زمانی بی‌نهایت اما از نظر فضایی متناهی را در مقاله‌اش با نام «ملاحظات کیهان‌شناسی در نظریه نسبیت عام» در سال ۱۹۱۷معرفی نمود. پارادوکس نیوکامب
پارادوکس نیوکامب یا مسئلهٔ نیوکامب، یک آزمایش فکری است دربارهٔ بازیِ بینِ دو نفر که یکی از آن‌ها می‌تواند آینده را پیش‌بینی کند. این‌که این مسئله را واقعاً می‌توان یک پارادوکس نامید، موردِ بحث است و از سویِ برخی از فیلسوفان با تردید نگریسته شده است. پارادوکسِ نیوکامب، توسطِ ویلیام نیوکامب، از دانشگاه کالیفرنیا طراحی شده است. اگرچه شهرتِ آن در بینِ جامعهٔ فلسفی، مرهونِ تحلیلی است که رابرت نوزیک از آن ارائه داد و در سال ۱۹۶۹ به چاپ رسانید. دوگانه‌گرایی موازی
دوگانه‌انگاری موازی () مربوط به فلسفه ذهن است، موازی روانشناسی (یا به سادگی موازی بودن) نظریه ای است که حوادث ذهنی و جسمی کاملاً هماهنگ و بدون هیچ گونه تعامل علیت بین آنها است. توهم کوتارد
این بیماری در کنفرانسی در اواخر دهه ۸۰ قرن نوزدهم در پاریس و توسط عصب‌شناسی فرانسوی به نام ""ژول کوتارد"" معرفی شد. او در سال ۱۸۸۲ با پرونده ای روبرو شد که در آن بیمار مورد نظرزنی بود که وجود خدا، شیطان و اعضای بدن خودش را انکار می‌کرد و اعتقاد به اینکه برای زنده ماندن به غذا نیاز دارد نداشت. این عصب‌شناس، که از بیمار در یادداشت‌هایش به نام "مادمازل ایکس" نام برده‌است در مورد ویژگی‌های او توصیف می‌کند. بیمار باور داشت که مغز، سیستم عصبی معده و روده‌ای ندارد؛ با این وجود او اعتقاد داشت که وجودش جاودانی و نامیراست. به دلیل همین اعتقاد، او حتی زمانی که برای وی غذا می‌آوردند، از خوردن امتناع می‌کرد؛ پس مدتی مادموازل ایکس به دلیل ضعف ناشی از گرسنگی مفرط درگذشت. پس از کشف نشانگان مرده متحرک توسط ژول کوتارد نام این بیماری توهم کوتارد یا نشانگان کوتارد نامگذاری شد. جهان همچون اراده و تصور
جهان همچون اراده و تصور مهم‌ترین اثر آرتور شوپنهاور فیلسوف آلمانی است. این کتاب اولین بار در سال ۱۸۱۸ در یک جلد به چاپ رسید. در ۱۸۴۴ ویراست دومی از این اثر در دو جلد منتشر شد که جلد اول آن در واقع چاپ مجدد ویراست نخست و جلد دوم حاوی پنجاه فصل مباحث تکمیلی دربارهٔ جلد اول بود. جهان موازی
اصطلاح "جهان‌های موازی" عمومی‌تر است و معنای ضمنی رابطه یا عدم رابطه با جهان خود ما را در برندارد. جهان‌هایی که در آن‌ها بسیاری از قوانین فیزیکی متفاوت هستند - برای مثال در آن هیچ محدودیت نسبیتی وجود ندارد و سرعت نور را می‌توان پشت سر گذاشت - را می‌توان در شمار "جهان‌های موازی" به حساب آورد ولی این‌ها "واقعیت جایگزین" نیستند. تعریف درست جهان‌های موازی در مکانیک کوانتومی به صورت «جهان‌هایی است که از یکدیگر تنها توسط یک رویداد کوانتومی جدا می‌شوند». در واقع به زبان ساده‌تر می‌توان گفت که ایدهٔ جهان‌های موازی می‌گوید که هنگامی که ما کاری را در این جهان انجام می‌دهیم فردی در جهانی دیگر نیز دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد و آن فرد؛ فردی کاملاً مشابه ماست که در سیارهٔ کاملاً مشابه با زمین و در منظومه ای کاملاً شبیه به منظومه شمسی و کهکشانی کاملاً مشابه با کهکشان راه شیری زندگی می‌کند اما ممکن است گاهی او کارهایی انجام دهد که ما ان کار هارا انجام نمی‌دهیم. برای مثال ممکن است هم‌اکنون که شما در حال خواندن این مقاله هستید آن فرد نیز در همین حال باشد اما شما به خواندن این مقاله ادامه می‌دهید در حالی که او از خواندن ادامه این مقاله سر باز بزند. نظریه اصل موضوعی مجموعه‌ها
نظریهٔ مجموعه‌ها به‌وسیله گئورگ کانتور در سال ۱۸۷۳ ایجاد شد. این نظریه در ابتدا به صورت شهودی و غیرصوری گسترش یافت. سپس کشف پارادوکس‌هایی مانند پارادوکس بورالی-فورتی و پارادوکس راسل نشان داد نظریه طبیعی مجموعه‌ها، ناسازگار است. بنابراین لازم بود اصول موضوعی برای نظریه مجموعه‌ها تدوین شود که آن قدر قوی باشند تا نتایج مورد نیاز را اثبات کنند اما ضعیف‌تر از آن باشند که به نتایج متناقض برسند. دوراهی زندانی
دوراهی زندانی یک مسئلهٔ پایه‌ای و پرکاربرد و یک بازی باصطلاح "مجموع _ غیرصفر" در نظریه بازی‌ها به‌شمار می‌آید و نشان می‌دهد که چطور دو نفر در همکاری برای این که خود به سود بیشتری برسند به خودشان ضرر وارد می‌کنند. این موضوع اولین بار توسط "مریل فلود" و "ملوین درشر" در سال ۱۹۵۰ مطرح شد. بعدها "آلبرت دابلیوتاکر" این مسئله را به عنوان یک معضل رسمی در اقتصاد با عنوان "معمای زندانی‌ها" (۱۹۹۲، "poundstone") به چاپ رساند. فرضیه یوسیت
نظریهٔ رقیب آن، سامانه سه‌قلمرویی که در سال ۱۹۷۷ توسط کارل ووز پیشنهاد شد در جهان علمی پذیرفته‌تر شده است. البته با پیشرفت‌های ژنومیک و کشف شواهد جدید، فرضیه یوسیت در میانه دهه ۲۰۰۰، جان تازه گرفته است. تاریخ مکانیک کوانتومی
در سال ‍۱۹۲۳، فیزیکدان فرانسوی، لویی دوبروی، نظریه موج مادی را مطرح نمود و اینگونه بیان نمود که ذرات می‌توانند از خود ویژگی‌های موجی نشان دهند و بالعکس. این نظریه مربوط به یک تک‌ذره بود و از نسبیت خاص نتیجه می‌شد. برپایه دیدگاه دوبروی، مکانیک کوانتومی نوین در سال ۱۹۲۵، هنگامی متولد شد که ورنر هایزنبرگ،ماکس بورن و پاسکوال جردن سفر در زمان
رؤیای سفر کردن در زمان، به گذشته و آینده، شاید به قدمت تصور و خیال انسان باشد. زمانی که اچ.جی. ولز، رمان «ماشین زمان» را در سال ۱۸۹۵ منتشر کرد، آن را رمان علمی نامید چرا که هیچ‌کس نمی‌دانست سفر زمان امکان دارد یا خیر! تنها ۱۰ سال بعد، آلبرت اینشتین نظریه چهارم نسبیت خصوصی‌اش را ارائه کرد و بخشی از این پرسش با شگفتی و حیرت بسیار پاسخ داده شد: پاسخ مثبت بود. یکی از پیش‌بینی‌های اینشتین که امروزه با آزمایش‌های بی‌شمار بررسی و معلوم شده‌است، با مثالی از دوقلوها به بهترین شکل روشن می‌شود. یکی از دوقلوها در خانه می‌ماند، در حالی که دیگری با سرعتی نزدیک به سرعت نور به مدت ۱۰ سال به فضا سفر می‌کند. زمانی که مسافر بازمی‌گردد، دیگری را در خانه ۱۰ سال مسن‌تر می‌یابد، در حالی که خودش کاملاً جوان مانده است. در واقع مسافر فضا ۱۰ سال به درون آینده جهش زده‌است. «پارادوکس زمانی» نسبیت خصوصی است و گرچه موقعی که سرعت‌های بی‌نهایت مورد بحث است قابل توجه‌ترین مسئله به‌شمار می‌رود، همواره در اطراف ما روی می‌دهد. همچنان که ما نسبت به یکدیگر جابه‌جا شده و حرکت می‌کنیم، همگی در حال سفر کردن به آینده هستیم؛ اما با سرعت و آهنگ‌های متفاوت. اختلاف‌های این درجات و سرعت‌ها بسیار کوچکند، اما واقعی هستند. سفر زمان به آینده، اجتناب‌ناپذیر است و پیامد ساختار عالم و جهان کیهان محسوب می‌شود. تا چند دهه پیش، این موضوع به داستان‌های علمی تخیلی سپرده می‌شد. در حقیقت، پرس و جویی از نخستین نویسنده داستان‌های علمی تخیلی، آغاز نخستین تحقیق و مطالعه جدی و مداوم در این زمینه را دامن زد. در سال ۱۹۸۵ کارل ساگان، اخترشناس روی داستان خود با عنوان «برخورد» کار می‌کرد. قهرمان زن این کتاب به چند وسیله برای عبور و مرور سریع بین ستاره‌ای نیاز داشت و چون ساگان درگیر قوانین فیزیک می‌شد، از دوستش تورن که یک فیزیکدان نظری بود درخواست مشورت و راهنمایی کرد. وی نیز استفاده از یک کرم چاله را توصیه کرد؛ یعنی همان میانبر تونل مانند در میان فضا و زمان پیش‌بینی شده توسط اینشتین را که در بین هواداران داستان‌های علمی تخیلی مشهور است. ساگان هم از روی وظیفه‌شناسی این پیشنهاد را در کتابش به کار برد. در همان سال تورن مشخص کرد اگر شما (همانند مسئله دوقلوها) در مواجهه با دو دهانه یک کرم چاله، یک دهانه را ثابت نگاه دارید و دیگری با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت کند و سپس به مجاورت دهانه ثابت شده بازگردد، در این صورت می‌توانید یک ماشین زمان خلق کنید. اگر این دهانه رونده بر حسب اندازه‌گیری دهانه ثابت ۱۰ سالی در حرکت بوده‌است، پس تورن می‌تواند به داخل دهانه سفرکننده پریده و از دهانه ثابت بیرون آید در حالی که ۱۰ سال به سمت گذشته رفته‌است. روان‌کاوی
توسط ۱۸۹۹، فروید theorised که رؤیاها به حال اهمیت نمادین و به‌طور کلی خاص بودند به خیال باف. فروید حاوی دوم خود را روانی نظریه— که hypothesises که ناخودآگاه است یا یک «مراحل اولیه» متشکل از نمادین و چگال افکار و «ثانویه فرایند» از منطقی افکار آگاهانه است. این تئوری در سال ۱۸۹۹ کتاب "تفسیر از رویاهای". فصل هفتم بود دوباره به کار قبلی «پروژه» و فروید مشخص شده خود را «توپوگرافی تئوری». در این نظریه که عمدتاً بعد از جایگزین‌های ساختاری نظریه غیرقابل قبول جنسی خواسته‌های سرکوب شده به سیستم «ناخودآگاه» ناخودآگاه با توجه به جامعه محکومیت قبل از ازدواج فعالیت جنسی و سرکوب ایجاد اضطراب است. این «توپوگرافی نظریه» است که هنوز هم بسیار محبوب در اروپا اگر چه آن را از نفع کاهش یافته و در بسیار از شمال آمریکا است. دوگانگی موج و ذره
جیمز کلارک ماکسول در اواخر قرن نوزدهم میلادی با ارائه معادلات ماکسول، نور را به صورت امواج الکترومغناطیسی معرفی کرد. این معادلات در سال ۱۸۸۷ توسط آزمایشهای هاینریش هرتز تأیید و از آن پس تئوری موج فراگیر شد. رایانش فراگیر
ایدهٔ رایانش فراگیر به عنوان رایانش نامریی نخستین بار توسط مارک وایزِر در ۱۹۸۸ در شرکت زیراکس مطرح شد. واقعیت مجازی
در سال ۱۹۳۸، آنتونین آرتو، نمایشنامه نویس پیشرو فرانسوی، ماهیت غیر واقعی شخصیت‌ها و اشیاء در تئاتر را بعنوان واقعیت مجازی در مجموعه ای از مقاله‌ها با نام تئاتر و همزادش توصیف کرد. در سال ۱۹۵۸ ترجمه انگلیسی این کتاب، به نام تئاتر و همزادش منتشر شد که این نخستین کاربرد اصطلاح «واقعیت مجازی “ منتشر شده می‌باشد. اصطلاح “ واقعیت مصنوعی “ به وسیله میرون کروگر ابداع شد که از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد به کار برده شده‌است. اصطلاح “واقعیت مجازی “ نخستین بار در زمینه علمی تخیلی در رمان» Judas Mandala “ در سال ۱۹۸۲ به وسیله دامین برودریک به کار برده شد. انبساط شتاب‌دار جهان
جهان شتاب‌دار مشاهداتی است که بیان می‌دارد جهان کنونی با روندی شتاب‌دار بزرگ می‌شود. که در بیان رسمی فاکتور مقیاس (formula_1) در (کیهان‌شناسی) یک مقدار مثبت برای مشتقّ دوم آن نسبت به زمان دارد. که نتیجه آن این است که جهان کنونی منبسط می‌شود و روند انبساط آن نیز دارد سرعت می‌گیرد این افزایش سرعت وابسته به زمان و نه مکان است و به همین دلیل نباید با افزایش سرعتی که در نتیجه دور شدن است (بر اساس قانون هابل) اشتباه گرفته شود. در سال ۱۹۹۸ مشاهدات ابرنواخترهای نوع Ia نشان داد که سرعت افزایش جهان بر حسب زمان زیاد می‌شود به همین دلیل جایزه شاو در سال ۲۰۰۶ و جایزه نوبل در فیزیک در سال ۲۰۱۱ به کاشفان آن یعنی آدم ریس، سل پرلموتر، برایان اشمیت تعلق گرفت. برای درک ریاضیات پیچیده این پدیده مبحثی بنام نظریه میدان اسکالر ارائه شده‌است. دوگانه‌انگاری
غالب موضوعاتی که در آنها اصطلاح دوگانه‌انگاری به کار می‌رود در قلمرو تاریخ ادیان و فلسفه است. به نظر می‌رسد توماس هاید (۱۶۳۶–۱۷۰۳ میلادی) برای نخستین بار در سال ۱۷۰۰ اصطلاح «دوآلیست dualistae» را در اشاره به دین پارسیان باستان به کار برد تا انسان‌هایی که به نظرشان خدا و شیطان دو اصل ازلی‌اند، را توصیف کند. این اصطلاح را بعداً به همین معنا، پیر بل (۱۶۴۷–۱۷۰۶ میلادی) و لایب نیتس (۱۶۴۶–۱۷۱۶ میلادی) به کار می‌برند. تفسیرهای مکانیک کوانتومی
فرمول‌بندی حالت‌های نسبی را هیوْ اِوِرِت[۵] در سال ۱۹۵۷ بار آورد. در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ برایس دویت این فرمول‌بندی را به نام دنیاهای چندگانه خواند و آن را همه‌گیر کرد. رهیافت واهمدوسی به تفسیر مکانیک کوانتومی پس از آن توسعه داده شد و دسته‌ای از تفسیرها را به وجود آورد. این تفسیر هم‌اکنون همراه با تفسیر کپنهاکی و دیگر تفسیرهای واهمدوسانه یکی از مهم‌ترین تعبیرهای مکانیک کوانتومی است. علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت
در سال ۱۹۲۶ هوگو گرنسبک اولین مجله‌ی علمی-تخیلی را با عنوان "داستان‌های شگفت‌انگیز" راه‌اندازی کرد. گرنسبک پیش از آن برای مدتی در مجلاتِ آماتوری خود، داستان‌های علمی منتشر کرده بود؛ اما به این نتیجه رسید که علاقه به ژانر به میزانی رسیده که انتشار مجله‌ی ماهانه را توجیه می‌کند. "شگفت‌انگیز" بسیار موفقیت‌آمیز بود، به سرعت به تیراژ بیش از ۱۰۰/۰۰ رسید. ویلیام کلیتن، ناشر موفق و مورد احترام چندین مجله‌ی پالپ، در سال ۱۹۲۸ در نظر گرفت که مجله‌ی رقیبی راه‌اندازی کند. سرانجام سال بعد تصمیم گرفت که این کار را انجام دهد، دلیل اصلی‌اش این بود که در صفحه‌ای که جلدهای رنگیِ مجلاتش روی آن چاپ می‌شد جای لازم برای یک جلد دیگر وجود داشت. او به هری بیتس، سردبیری که به تازگی استخدام شده بود، پیشنهاد کرد که مجله‌ای با داستان‌هایِ ماجراییِ تاریخی منتشر کنند. بیتس به جای آن پیشنهادِ پالپی علمی-تخیلی را داد، با عنوان "داستان‌های حیرت‌آور فوق‌علم"، که کلیتن با آن موافقت کرد. فضازمان
ریاضیات بحث فضا-زمان اولین بار در سال ۱۷۵۴ از سوی ژان لروند دالامبر در دانشنامهٔ فرانسوی آنسیکلوپدی در مقالهٔ "بُعدها" مطرح شد. پس از آن ژوزف لویی لاگرانژ در "تئوری تحلیلی توابع"(۱۷۹۷ و ۱۸۱۳) بیان کرد که: «می‌توان علم مکانیک را با هندسهٔ چهار بُعدی و تحلیل‌های مکانیکی را به عنوان تعمیمی از تحلیل‌های هندسی در نظر گرفت». پس از کشف چهارگان‌ها توسط ویلیام همیلتون وی اظهار داشت: "«گفته می‌شود زمان تنها یک بُعد دارد و مکان سه بُعد… ریاضیات خاص چهارگان‌ها از همهٔ این بُعدها بهره می‌برد به زبان فنی‌تر می‌شود گفت «زمان بعلاوهٔ مکان» یا «مکان بعلاوهٔ زمان» از این جهت چهارگان یک مفهوم چهار بعدی است یا حداقل تلویحاً به آن اشاره می‌کند؛ و این‌گونه یک بُعد زمان و سه بُعد مکان در زنجیرهٔ نمادها به هم می‌آمیزد»". چهارگان‌های مرکب هامیلتون که از نظر جبری ظرفیت مدل کردن فضا-زمان و تقارن در آن را دارد بیش از نیم قرن قبل از اینکه نسبیت به‌طور رسمی ارائه شود در دست بود. از تلاش‌های دیگری که در زمینهٔ فضا-زمان انجام شد می‌توان از کارهای جیمز کلارک ماکسول نام برد که از معادلات دیفرانسیل جزئی برای گسترش الکترودینامیک در چهار بُعد استفاده کرد. بعدها لورنتس در قرن ۱۹ چند نامتغیر از معادلات ماکسول را معرفی کرد؛ این دستاورد لورنتس بعدها، پایهٔ تئوری نسبیت خاص آلبرت اینشتین قرار گرفت. پیشتر تصور می‌شد که سنجش زمان و مکان فقط به دامنهٔ اعداد حقیقی محدود می‌شود؛ همچنین پیشنهاد اینکه سنجش زمان و مکان قابل مقایسه باشد توسط کسانی توسعه یافت که فیزیک را بنیان نهادند؛ اما حال بین این تصورات اولیه مانند نبیست گالیله و قانون ماکسول تضاد ایجاد شده‌بود. برای از بین بردن این ابهام باید به مفهوم سرعت نور بازگشت. درحالی فضا-زمان را به عنوان نتیجه‌ای از تئوری نسبیت خاص اینشتین در سال ۱۹۰۵ در نظر می‌گیرند که ریاضیات آن توسط استاد ریاضی او هرمان مینکوفسکی انجام شد؛ وی در سال ۱۹۰۸ تلاش‌های زیادی برای گسترش کارهای اینشتین انجام داد. مفهوم فضای مینکوفسکی اولین نمایش رفتار فضا و زمان به عنوان دو نمود مختلف از یک مفهوم یکپارچه بیان شد؛ چکیدهٔ نسبیت خاص. اندیشه فضای مینکوفسکی باعث شد که به هر دو نسبیت خاص و عام، بیشتر از دید هندسی نگاه شود. در سیزدهمین ویرایش دانش‌نامهٔ بریتانیکا در سال ۱۹۲۶ مقاله‌ای از اینشتین با عنوان «فضا-زمان» وجود دارد. جزء و کل
ورنر هایزنبرگ از جمله پایه‌گذاران مکانیک کوانتومی است که دغدغه‌های متافیزیکی دارد. او در کتاب «جزء و کل»، سیر زندگی علمی خود را که بیشتر حول محور دغدغه‌ی او نسبت به مکانیک کوانتومی و چگونگی تعبیر و معنا یافتن آن شکل می‌گیرد بیان کرده است. این کتاب با رعایت سیر تاریخی از شروع آشنایی هایزنبرگ با نظریه‌ی اتمی در سال ۱۹۲۰ آغاز می‌شود و با گذر از سال‌های جنگ جهانی دوم و نقش آلمان و دانشمندان فیزیک در آن، چگونگی پیگیری روند فیزیک نظری را به طور کلی نشان می‌دهد. اما آنچه این کتاب را خواندنی می‌کند نه بیان این سیر تاریخی است، بلکه همان طور که گفته شد بازتاب گفتگوهای شکل‌گرفته حول فیزیک نوین و مسائل متافیزیکی با فیزیکدانان و فیلسوفان است؛ افرادی که یا در شکل‌گیری فیزیک جدید که شامل نظریه‌ی نسبیت و فیزیک اتمی جدید است نقش اصلی دارند، مانند ماکس پلانک، آلبرت اینشتین و نیلز بور، و یا ادامه‌دهنده، صورت‌دهنده و پرورش‌دهنده‌ی آن هستند، مانند لویی دو بروی، ولفگانگ پاولی، اروین شرودینگر. هایزنبرگ در این کتاب در دو فصل به مفاهیم متافیزیکی و دینی مشخصی همچون خدا و نسبت آن با جهان و دین و رابطه‌ی آن با علم پرداخته است.  این کتاب با ترجمهٔ حسین معصومی همدانی در سال ۱۳۶۸ منتشر و در مراسم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کتاب برگزیده معرفی شد. پارادوکس بریس
تناقض بریس نخستین بار در سال ۱۹۶۸ توسط دیتریچ بریس مطرح شد. این اصل بیان می‌کند اضافه کردن ظرفیت یک شبکه در حالی که افراد مستقل از هم در شبکه در حال حرکت هستند ممکن است منجر به کاهش مزایای شبکه شود. پیدایش جهان امروزی
بر این اساس مهبانگ از برخورد دو جهان مختلف به وجود آمده‌است. مدل توراک و اشتاینهارد بر پایه نظریه ریسمان قرار گرفته‌است که رهیافت مهمی برای وحدت بین مکانیک کوانتومی و نسبت عام انیشتین است. در این مدل جهان ما یک ابر رویه یا ابر صفحه سه بعدی است که در ابعاد بالاتر کائنات شناور بوده‌است. در مجاورت جهان ما جهان‌های دیگر نیز وجود دارند که ممکن است هرکدام قوانین فیزیکی منحصر بفرد و کاملاً متفاوتی داشته باشند. این جهان‌ها ممکن است به هم برخورد کنند و از برخوردشان انرژی فوق‌العاده عظیمی در هریک از این جهان‌ها آزاد بشود. علاوه بر این این دو جهان شروع به انبساط می‌کنند. اما چون ما همواره در یکی از این دو جهان هستیم تصور می‌کنیم که انفجار عظیم که همان مهبانگ نام دارد آغاز جهان است. در صورتی که جهان ما قبل از آن هم وجود داشته‌است. بر اساس این مدل پس از برخورد این دو جهان شروع به دور شدن از هم می‌کنند. اما فاصله گرفتن آن‌ها از هم سرانجام توسط نیروی جاذبه بین آن‌ها متوقف می‌شود و دوباره به سمت هم کشیده می‌شوند و دوباره برخورد می‌کنند. گویی مهبانگ دیگری رخ داده‌است. به همین دلیل به آن مدل تناوبی نیز می‌گویند.