زبان‌های ژرمنی غربی شامل چه زبانهایی است؟
زبان‌های ژرمنی غربی
زبان‌های ژرمنی غربی بزرگترین شاخه از خانواده زبان‌های ژرمنی را تشکیل می‌دهند و این شاخه شامل زبان‌های آلمانی، انگلیسی، هلندی، آفریکانس، فریزی و ییدیش می‌باشد. زبان آلمانی
آلمانی معیار نوین یک زبان ژرمنی غربی در شاخه ژرمنی زبان‌های هندواروپایی است. زبان‌های ژرمنی به‌طور سنتی به سه شاخه ژرمنی شمالی، ژرمنی شرقی و ژرمنی غربی تقسیم می‌شوند. نخستین شاخه از آن‌ها شامل زبان‌های نوین دانمارکی، سوئدی، نروژی، فاروئی و ایسلندی می‌شود که همگی از نوادگان نورس باستان هستند. زبان‌های ژرمنی شرقی اکنون منقرض شده‌اند و گوتی تنها زبان در این شاخه است که در آثار نوشتاری از آن باقی مانده‌است. زبان‌های ژرمنی غربی، زیرگروه‌های گویشی گسترده‌تری دارند و اکنون زبان‌های نوینی همچون انگلیسی، آلمانی، هلندی، ییدیش، آفریکانس و غیره اعضای آن هستند. زبان‌های ژرمنی
زبان‌های ژرمنی غربی شامل سه زبان پرکاربرد ژرمنی هستند: انگلیسی با حدود ۳۶۰–۴۰۰ میلیون گویشور بومی، آلمانی با بیش از ۱۰۰ میلیون گویشور بومی و هلندی با ۲۴ میلیون گویشور بومی. زبان‌های دیگر ژرمنی غربی شامل آفریکانس، شاخه‌ای از هلندی، با بیش از ۷٫۱ میلیون گویشور بومی؛ آلمانی سفلی با حدود ۰٫۳ میلیون گویشور بومی و احتمالاً ۶٫۷–۱۰ میلیون گویشور کل (حداقل ۵ میلیون نفر در آلمان و ۱٫۷ میلیون در هلند)؛ ییدیش که پیش از جنگ جهانی دوم توسط تقریباً ۱۳ میلیون یهودی در اروپا استفاده می‌شد و اکنون دارای تقریباً ۱٫۵ میلیون گویشور بومی است؛ اسکاتس، با ۱٫۵ میلیون گویشور بومی؛ گونه‌های لیمبورخی با تقریباً ۱٫۳ میلیون گویشور در مرزهای هلند - بلژیک - آلمان و زبان‌های فریسی با بیش از ۰٫۵ میلیون گویشور بومی در هلند و آلمان هستند.
شمال غربی اروپا
از دیدگاه جغرافیایی، "شمال غرب اروپا" معمولاً از ایرلند، بریتانیا، بلژیک، هلند، شمال آلمان، دانمارک، نروژ، سوئد و ایسلند تشکیل شده‌است. لوکزامبورگ، شمال فرانسه، جنوب آلمان و سوئیس نیز اغلب بخشی از این گروه‌بندی در نظر گرفته می‌شوند. اتریش نیز هر چند کمتر، گاهی به عنوان بخشی از "شمال غربی اروپا" تعریف شده‌است. جنوب فرانسه به عنوان قسمتی از "شمال غربی" در نظر گرفته نمی‌شود، زیرا معمولاً از دیدگاه جغرافیایی و فرهنگی بخشی از منطقهٔ حوضه مدیترانه یا جنوب اروپا در نظر گرفته شده‌است. با توجه به موقعیت جغرافیایی شرقی آن و وضعیت منحصر به فرد یک کشور فنلاندی زبان، فنلاند است که گاهی اوقات از نظر جغرافیایی و فرهنگی از "شمال غربی اروپا" حذف شدند. زبان‌های زازا-گورانی
زازا-گورانی زیرشاخه‌ای از زبان‌های ایرانی شمال غربی است. این گروه معمولاً به عنوان یک زبان غیرکردی تقسیم بندی می‌شود ولی گویشوران این زبان‌ها به لحاظ قومیت خود را کرد می‌شمارند. زازا-گورانی به عنوان زیرشاخه‌ای مستقل از زبان‌های ایرانی شمال غربی دسته‌بندی شده‌است، اما نزدیکی‌هایی میان این زبان‌ها با زبان‌های حاشیه دریای خزر که زیرشاخۀ دیگر زبان‌های ایرانی شمال غربی هستند مشاهده شده‌است. آلمانی سفلای غربی
آلمانی سفلای غربی (یا ساکسون سفلا) نام گروهی از گویش‌های مختلف زبان آلمانی سفلاست که گویشوران آن در شمال غربی آلمان و نواحی همجوار آن در کشورهای هلند و دانمارک زندگی می‌کنند. زبان‌های آلمانی سفلای غربی به همراه زبان‌های آلمانی سفلای شرقی گروه زبان‌های آلمانی سفلا را تشکیل می‌دهند. کلان‌زبان
برای نمونه چینی کلان‌زبانی است که زبان‌های بسیاری را در بر می‌گیرد که اغلب نسبت به یکدیگر دارای فهم متقابل نیستند اما زبان‌های «آلمانی معیار»، «آلمانی بایرنی» و سایر زبان‌های آلمانی مرتبط که دارای فهم متابل هستند، یک کلان‌زبان را تشکیل نمی‌دهند. نمونه‌های دیگر شامل فارسی تاجیکی که بخشی از کلان‌زبان فارسی نیست و اردو و هندی که با وجود درک متقابل بالا کلان‌زبانی را تشکیل نمی‌دهند، هستند. حتی گویش‌های هندی در این سامانه به عنوان زبان‌های مجزایی ثبت شده‌اند. اساساً، ایزو ۶۳۹-۲ و ایزو ۶۳۹-۳ از معیارهای متفاوتی برای تقسیم گونه‌های زبان به چند زبان استفاده می‌کنند، ۶۳۹–۲ بیشتر از سامانه‌های نوشتاری و ادبیات مشترک استفاده می‌کند در حالی که ۶۳۹–۳ بر درک متقابل و واژگان مشترک تمرکز دارد. کلان‌زبان‌ها در مجموعه کد ایزو ۶۳۹–۳ وجود دارند تا نگاشت میان دو مجموعه آسان‌تر شود. اسکاندیناوی
دو گروه زبانی از دوران پیشاتاریخ در شبه جزیره اسکاندیناوی در کنار هم وجود داشته‌اند - زبان‌های ژرمنی شمالی، از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی، و زبان‌های سامی اورالی. زبان آرامی
گویش‌های آرامی غربی باستان با فلسطینی میانه یهود (در خط عبری)، آرامی سامری (در خط فینیقی باستان و فلسطینی مسیحی (خط شکسته خط سریانی در هم آمیخت. از میان این سه زبان، تنها فلسطینی میانه یهودی به عنوان یکی زبان نوشتاری به حیات خود ادامه داد. زبان‌های گالی-ایتالی
زبان‌های گالی-ایتالی زیرشاخه‌ای از زبان‌های رومی است که بیشتر زبان های شمال ایتالیا را در بر می گیرد. این خانواده شامل زبان های پیدمونتی ، لومبارد ، امیلیانو-رومانیولو و لیگوری است. اگرچه بیشتر منابع، ونتی را نیز بخشی از شاخه ایتالی-دالماسیایی تعریف می کنند، اما اتنولوگ و گلاتولوگ آن در شاخه گالی-ایتالی قرار داده‌اند. دانمارک
زبان رسمی کشور، زبان دانمارکی است که از خانواده زبان‌های هندواروپایی، شاخه زبانهای ژرمنی بوده و با زبان‌های سوئدی و نروژی زیرشاخه شمالی زبان‌های ژرمن را می‌سازد. زبان فلاندری غربی
فلاندری غربی یا فلامان غربی نام یکی از گویش‌های زبان فلامان در مناطق هلندی زبان کشورهای هلند، بلژیک و فرانسه است. حدود ۱٫۵ میلیون نفر در استان فلاندری غربی در بلژیک، ۹۰ هزار نفر در منطقه فلاندر زیلاند هلند و ۲۰ هزار نفر در شهرستان نور فرانسه به این زبان سخن می‌گویند. از شهرهای مهمی که فلاندری غربی در آنها تکلم می‌شود می‌توان بروژ، کورتریک، اوستنده، رئزلر و ایپر را نام برد. ساکسونی باستان
زبان ساکسونی باستان یا ژرمنی سفلای باستان، یکی از زبان‌های ژرمنی بوده‌است. این زبان از خانوادهٔ زبان‌های ژرمنی غربی است و با زبان‌های آنگلو-فریسی رابطهٔ نزدیک داشته‌است. تاریخ ثبت شدهٔ این زبان از سدهٔ هشتم تا دوازدهم میلادی است.ترجمه:Wikipedia contributors, "Old Saxon," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Old_Saxon&oldid=857053651 (accessed November 11, 2018). زبان انگلیسی
زبان انگلیسی از زبان‌های هند و اروپایی (بزرگترین خانواده زبانی) و از شاخه ژرمنی غربی این خانواده است. به عنوان مثال معادل واژهٔ (father) در ژرمنی (vater)، در لاتین (pater) و در سانسکریت (pitr) است. این واژه‌ها همگی هم‌ریشه (واژه‌های مشابه در زبان‌های مختلف با ریشهٔ مشترک) هستند. زبان انگلیسی
پس از زبان‌های اسکاتس و فریسی، زبان‌های مرتبط با انگلیسی که نسبت دورتری دارند قرار می‌گیرد. این زبان‌های غیر آنگلو-فریسی عبارتند از: به غیر از زبان اسکاتس، هیچ‌یک از زبان‌های دیگر نسبت به انگلیسی برای دو کاربر آن قابل فهم نیست حتی با وجود اینکه در نحو، معناشناسی و واج‌شناسی آن‌ها می‌توان نقاط مشترک پیدا کرد. جدا قرار گرفتن جزیره‌های بریتانیا باعث شده انگلیسی و اسکاتس مستقل از زبان‌های ژرمنی توسعه یابند و از تأثیرها و تغییرهای آن‌ها به دور بمانند. در نتیجه با آنکه ارتباط قوی میان زبانی‌هایی مانند هلندی و انگلیسی وجود دارد، به ویژه با انگلیسی باستان اما این دو زبان برای کاربران آن‌ها به صورت متقابل قابل فهم نیست. زبان آلمانی
زبان آلمانی (, ) یک زبان ژرمنی غربی است که بیشتر در اروپای مرکزی گفتگو می‌شود. آلمانی در آلمان، اتریش، سوئیس، تیرول جنوبی ایتالیا، جامعه آلمانی زبان بلژیک و لیختن‌اشتاین پرگویشورترین زبان و رسمی است. این زبان همچنین یکی از زبان‌های رسمی لوکزامبورگ و استان اوپوله لهستان نیز به‌شمار می‌رود. آلمانی بیشترین شباهت را با سایر زبان‌های ژرمنی غربی، از جمله آفریکانس، هلندی، انگلیسی، فریسی، آلمانی سفلی، لوکزامبورگی، اسکاتس و ییدیش، دارد. آلمانی همچنین شباهت‌های واژگانی بسیاری با زبان‌های دانمارکی، نروژی و سوئدی از گروه ژرمنی شمالی، دارد. آلمانی پس از انگلیسی دومین زبان ژرمنی پرگویشور است. ژرمن‌های غربی
شامل: زبان‌های ژرمنی
نیای مشترک همه زبانهای این شاخه نیاژرمنی یا ژرمنی مشترک نامیده می‌شود که در اواسط هزاره نخست پیش از میلاد در عصر آهن در اسکاندیناوی صحبت می‌شد. نیاژرمنی، همراه با همه نوادگانش، دارای تعدادی ویژگی زبانی منحصر به فرد است که معروف‌ترین آن‌ها تغییر همخوانی معروف به «قانون گریم» است. گونه‌های نخستین ژرمنیک زمانی وارد تاریخ شدند که قبایل ژرمنی در قرن ۲ پیش از میلاد از اسکاندیناوی به سمت جنوب حرکت کردند و در شمال آلمان امروزی و جنوب دانمارک مستقر شدند. زبان دیلمی
زبان‌ها، گویش‌ها یا لهجه‌هایی که امروزه در کناره دریای مازندران به کار می‌روند علاوه بر دو گونه اصلی به نام‌های مازندرانی (طبری) و گیلکی، انواع زیر را شامل می‌شوند: تالشی، تاتی، کردی، طالقانی، افتری، زابلی، بلوچی، گوداری، کتولی، افغانی، لری، ترکی، ترکمنی، عربی، فارسی، روسی، قزاقی، گالشی و دیلمی. زبان دانمارکی
زبان دانمارکی را می‌توان به ۳ گویش اصلی تقسیم کرد، دانمارکی غربی (یوتلاندی)، دانمارکی جزیره‌ای (در کنار گویش معیار) و دانمارکی شرقی (گویش‌های برنهلم و گویش اسکونی). با دیدگاه اینکه زبان‌های اسکاندیناویایی پیوسته‌ای از گویش‌های گوناگون هستند، دانمارکی شرقی را می‌توان به عنوان میانجی دانمارکی و سوئدی شمرد، در حالی که گویش اسکونی را می‌توان یک گویش سوئدیزه شده دانمارکی شرقی و برنهلم را گویش نزدیک به آن در نظر گرفت. گویش اسکونی امروزی با زبان سوئدی کاملاً قابل فهم است و با دانمارکی ارتباط کمتری دارد زیرا از لحاظ تاریخی دارای واژگان معیار و تلفظ‌های متمایز با بقیه سوئد نسبت به گذشته‌است. بلکینگه و هاللاند، دو استان دیگر که از کپنهاگ دورتر هستند در قرن هفدهم بخشی از سوئد شدند و به گویش‌های نزدیک‌تر به سوئدی سخن می‌گویند. زبان‌های اروپا
تقریباً ۲۱۵ میلیون اروپایی (بیشتر در غرب و جنوب اروپا) گویشوران بومی زبان‌های رومی هستند. بزرگترین این زبان‌ها عبارتند از فرانسوی (۷۲ میلیون)، ایتالیایی (حدود ۶۵ میلیون)، اسپانیایی (حدود ۴۰ میلیون)، رومانیایی (حدود ۲۴ میلیون)، پرتغالی (حدود ۱۰ میلیون)، کاتالان (حدود ۹ میلیون)، سیسیلی (حدود ۵ میلیون)، ونتی (حدود ۴ میلیون)، گالیسی (حدود ۲ میلیون)، ساردنیایی (حدود ۱ میلیون) و اکسیتان (حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر). زبان گوتی کریمه‌ای
گوتی کریمه‌ای یک زبان ژرمنی شرقی بود که توسط گوت‌های کریمه در برخی از مناطق دورافتاده شبه‌جزیره کریمه تا سده هجدهم میلادی گفتگو می‌شد. ژرمن‌های غربی
ژرمن‌های غربی دسته‌ای از ژرمن‌ها بودند که به شاخه‌ای از زبان‌های ژرمنی به نام زبان ژرمنی غربی تکلم می‌کردند. زبان‌های ژرمنی
اسکاتس در مناطق غیرکوستانی اسکاتلند و مناطقی از اولستر (جایی که گویش محلی با نام اسکاتس اولستری شناخته می‌شود) صحبت می‌شود. زبان دانمارکی
از قرن هفتم، زبان نورس عامه تغییراتی را تجربه کرد که به تمام مناطق شبه‌جزیره اسکاندیناوی منتقل نشد و باعث ظاهر شدن دو منطقه گویشی شد، نورس باستان غربی (نروژ و ایسلند) و نورس باستان شرقی (دانمارک و سوئد). بیشتر تغییراتی که نورس شرقی را از نورس غربی جدا کرد به عنوان نوآوری در دانمارک آغاز شد که از طریق اسکونه به سوئد و از طریق تجارت دریایی به جنوب نروژ منتقل شد. یکی از تغییراتی که نورس غربی را از نورس شرقی جدا کرد تغییر واکه مرکب æi به واکه ساده e بود، مانند واژه "stæin" که تبدیل به "sten" شد. همچنین یک تغییر از "au" به "ø" نیز رخ داد، مانند "dauðr" که تبدیل به "døðr" شد. این تغییرات در سنگ‌نوشته‌های رونی قابل مشاهده است که در آن "tauþr" تبدیل به "tuþr" شده‌است. تغییرات دیگری، مانند واکه مرکب "øy" (در نورس باستان غربی به عنوان "ey") به "ø" تغییر یافت. این یکنواخت‌سازی واکه‌ها از شبه‌جزیره یوتلاند در دانمارک آغاز شد و تا سال ۱۱۰۰ کل دانمارک و بخش بزرگی از سوئد را نیز فرا گرفت. زبان سمنانی
زبان سِمنانی (به سمنانی: "سِمَنی زِفون")، یکی از زبان‌های ایرانی است. زبان سمنانی از شاخهٔ زبان‌های ایرانی شمال غربی است و در عین حال زبان انتقالی میان زبان‌های ایران مرکزی و حاشیه دریای خزر به‌شمار می‌آید. گروه زبان‌های حاشیه دریای خزر به دو گروه گیلکی و مازنی (طبری) تقسیم می‌شود و همچنین مشتمل است بر زبان تالشی که در غرب دریای خزر در هر دو سوی مرز ایران و جمهوری آذربایجان گویشور دارد و همچنین زبان تاتی که در نواحی جنوب و جنوب غربی قزوین و نواحی‌ای از آذربایجان ایران و جمهوری آذربایجان و داغستان گویشور دارد. ناصر خسرو می‌گوید که سمنانی‌ها فارسی را با «لهجهٔ دیلمی» تلفظ می‌کنند. به اعتقاد گیتی شکری و بهروز محمودی بختیاری، زبان سمنانی با زبان تاتی و زبان تالشی پیوند دارد. زبان‌های ایرانی شمال غربی
در زبان‌های ایرانی غربی، آن دسته از زبان‌ها و گویش‌هایی که در تمام تحولات آوایی اصلی (مثل تبدیل ج ایرانی باستان به ز یا تبدیل ز ایرانی باستان به د) مانند فارسی‌ هستند را جزء گروه جنوب‌غربی می‌شمرند و بقیه را جزء گروه شمال‌غربی قرار می‌دهند. این تقسیم‌بندی متقارن نیست و مطابق این تعریف، میزان تنوع آوایی در زیرشاخهٔ شمال‌غربی بیشتر است؛ چون آن‌ها به یک اندازه دچار تغییر و تحول نشده‌اند و در برخی این تفاوت با فارسی بیشتر است و در برخی دیگر کمتر. مثلاً تفاوت‌های آوایی کرمانجی با فارسی زیادتر است و در گورانی یا در گویش‌های قدیمی نطنز و نایین این تفاوت‌ها کمتر است. گاه برخی از تحولات آوایی زیرشاخهٔ جنوب‌غربی نیز در برخی از گویش‌های شمال‌غربی دیده می‌شود، اما با این حال، آن را از زیرشاخهٔ شمال‌غربی می‌شمرند، چون همهٔ آن تحولات آوایی را در خود نشان نمی‌دهد. زبان‌های ژرمنی
علاوه بر خط معیار لاتین، بسیاری از زبان‌های ژرمنی از حرکت‌های مختلف و حروف اضافی استفاده می‌کنند، از جمله ß، Ĳ، Ø، Æ، Å، Ä، Ü، Ö، Ð، Ȝ، Þ و Ƿ. زبان‌های ژرمنی
همه زبان‌های ژرمنی زنده به شاخه غربی یا شمالی تعلق دارند. گروه ژرمنی غربی بزرگ‌تر است و به دو شاخه آنگلو-فریسی و ژرمنی غربی قاره‌ای تقسیم می‌شود. آنگلو-فریسی شامل انگلیسی و تمام گونه‌های آن است، در حالی که شاخه قاره‌ای شامل آلمانی (معیار و گویش‌هایش)، و همچنین هلندی (معیار و گویش‌هایش) است. زبان‌های اروپا
زبان‌های اروپا به زبان‌هایی گفته می‌شود که در محدودهٔ قارهٔ اروپا گویشورانی دارند. بیشتر این زبان‌ها عضوی از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی می‌باشند. زبان‌های هندواروپایی این قاره دربرگیرندهٔ زیرشاخه‌های زبان‌های رومی، ژرمنی، زبان‌های بالتی-اسلاوی، یونانی و دیگر زیرشاخه‌ها می‌باشند. خانوادهٔ زبانی دیگر رایج اروپا زبان‌های اورالی می‌باشد که سه زبان ملی مجاری، فنلاندی و استونیایی از این گروهند. زبان‌های ترکی، مغولی نیز گویشورانی دارند. همچنین زبان‌های قفقازی جنوبی و قفقازی شمالی در مرزهای جنوبی اروپا دارای اهمیت می‌باشند. زبان باسکی نیز زبانی منفرد است که در باختر پیرنه بدان سخن رانده می‌شود و زبان مالتی نیز یگانه زبان سامی با موقعیت ملی این قاره است. زبان‌های ژرمنی
جدول زیر توالی مراحل تاریخی مهم هر زبان (به صورت افقی) و گروه‌بندی تقریبی آن‌ها را در زیرگروه‌ها (به صورت عمودی) نشان می‌دهد. زبان‌های آنگلو-فریسی
زبان‌های آنگلو-فریسی نام گروهی از زبان‌ها از شاخه زبان‌های ژرمنی غربی است و شامل زبان‌هایی می‌شود که از دو زبان انگلیسی باستان و فریسی باستان نشأت گرفته‌اند. لاتین
پس از سقوط امپراتوری روم غربی در سال ۴۷۶ و ظهور پادشاهی‌های ژرمن به جای آن، مردم ژرمنی‌زبان لاتین را به عنوان زبانی مناسب تر برای استفاده‌های قانونی و دیگر اهداف به رسمیت شناختد. زبان‌های ژرمنی
زبان‌های ژرمنی شرقی از اواخر دوره مهاجرت به حاشیه رانده شدند. بورگوندی‌ها، گوت‌ها و وندال‌ها از نظر زبانی توسط همسایگان خود تقریباً در سده هفتم جذب شدند، و فقط گوتی کریمه‌ای تا قرن ۱۸ زنده ماند. زبان‌های ژرمنی
نروژی زبان رسمی نروژ است. نروژی همچنین زبان رسمی در سرزمین‌های خارجی نروژ مانند سوالبار، یان ماین، جزیره بووه، سرزمین شهبانو ماود و جزیره پتر یکم است. زبان دانمارکی
همانند دیگر زبان‌های ژرمنی شمالی، دانمارکی یک بازمانده از زبان نورس باستان است. نورس باستان زبان رایج میان ژرمن‌ها در اسکاندیناوی در عصر وایکینگ‌ها بود. زبان دانمارکی و سوئدی از گویش نورس شرقی گرفته شده‌اند، در حالی که زبان نروژی میانه (پیش از تأثیر گرفتن از دانمارکی) و نروژی بوکمل در کنار فارویی و ایسلندی جزو دسته نورس غربی به‌شمار می‌روند. یک نظریه اخیر دیگر بر پایه فهم متقابل زبان‌های امروزی دانمارکی، سوئدی و نروژی را به عنوان «اسکاندیناویایی سرزمینی» و فارویی و ایسلندی را به عنوان «اسکاندیناویایی جزیره‌ای» دسته‌بندی می‌کند. هرچند که در نوشتار زبان‌ها با یکدیگر فهمیدنی و روشن هستند اما دانمارکی در صحبت کردن با سوئدی و نروژی تفاوت‌های آشکاری دارد بنابراین فهم متقابل بستگی به منطقه و گویش‌های هر زبان دارد. زبان غربی
زبان غربی (که بعدها به زبان درون‌زبانی تغییرنام داد)، زبان میانجی جهانی برنامه‌ریزی‌شده‌ای است که توسط افسر نیروی دریایی و معلم آلمانی‌تبار، ادگار دووال ساخته و در سال ۱۹۲۲ منتشر شد. واژه‌نامه این زبان براساس واژگان جهانی ازپیش‌موجود تهیه شد. زبان، با اینکه به عنوان زبان منظم و باقاعده ساخته‌شده‌بود، بااین‌حال موافق با اصول طبیعی می‌باشد.زبان غربی، در سال‌های قبل از جنگ جهانی دوم بسیار محبوب بود، ولی پس از جنگ رفته‌رفته از محبوبیت آن کاسته‌شد. زبان‌های آنگلی
زبان‌های آنگلی، زبان‌های انگلیسی، یا ژرمنی جزیره‌ای گروهی از زبان‌گونه‌ها هستند که شامل انگلیسی باستان و همه گونه‌های مشتق شده از آن، یعنی انگلیسی میانه، انگلیسی نو نخستین و انگلیسی نو؛ اسکاتس پیشین، اسکاتس میانه و اسکاتس نو؛ و دو زبان منقرض‌شدهٔ یولا و فینگالی در ایرلند می‌شوند. زبان آلمانی
این دگرگشت بنیادی ساختار زبان در مورد زبان‌های انگلیسی و فرانسه و پایداری زبان آلمانی بر بخش عمده‌ای از ساختارهای دیرینهٔ ژرمنی خود، در سرگذشت تاریخی این زبان‌ها در جهان مدرن نقش اساسی داشته‌است. یکی از مهم‌ترین نتیجه‌های آن این است که زبان فرانسه توانایی پاره‌پیوندی (compounding) خود را بسیار از دست داده و از مایه‌های بومی خود کمتر می‌تواند واژهٔ پاره‌مند بسازد. از این جهت، برای توسعهٔ خود در جهت نیازهای جهان مدرن، ناگریز از وام‌گیری بی‌نهایت از یونانی و لاتینی بوده‌است که چنین توانای‌ای دارند. زبان انگلیسی نیز که بسیار، اما کمتر از فرانسه، تحلیلی شده‌است و توانایی پاره‌پیوندی آن بسیار کمتر شده‌است و پاره‌پیوندهای بیش از سه یا چهار سیلاب را از مایهٔ بومی خود برنمی‌تابد به این دلیل همان راه زبان فرانسه را در پیش گرفته‌است، یعنی وام‌گیری بی‌نهایت از زبان‌های یونانی و لاتینی، به ویژه برای کاربردهای علمی و فنی. اما آلمانی که توانایی پاره‌پیوندی گستردهٔ خود را نگاه داشته، می‌تواند مانند یونانی و لاتینی از مایه‌های ژرمنیک خود، از چسبانش ستاکها و پیشوندها و پسوندها، ترکیب‌های تازه و بس‌پاره بسازد. با این همه، زبان آلمانی نیز در وامگیری واژه‌ها از مایهٔ یونانی و لاتینی از راه فرانسه و انگلیسی، یا سرراست با وام گرفتن از خود آن زبان‌ها، یا ساختن پاره‌پیوندهای تازه از لغت‌مایه‌های آن زبان‌ها، به ویژه برای زبانِ علم و تکنولوژی، درنگ نکرده‌است. آلمانی سفلی
زبان آلمانی سفلا یا آلمانی پایین یا ساکسونی پایین (; ; ; ) نام مجموعه‌ای از زبان‌های ژرمنی غربی است که در شمال آلمان و همچنین بخش‌هایی از شرق هلند رواج دارد، حدود ۵ میلیون گویشور بدان حرف می‌زنند. گستره کاربرد امروزی این زبان بیشتر در شمال آلمان (که آن را "Plautdietsch" می‌نامند)، خاور هلند (بیشتر قوم فریزی با لهجه فریزی-ساکسونی با آن سخن می‌رانند) و جنوب دانمارک بوده و در بیرون از این سه کشور بسیار حوزه نفوذ بسیار ناچیزی دارد. به عنوان زبانی اینگوانیک، زبان آلمانی پایین کاملاً از زبان‌های ایرمینونیک (آلمانی بالا) متفاوت بوده و به آلمانی استاندارد، هلندی، فریسی و انگلیسی نزدیکی دارد. این تمایز ناشی از تغییرات همخوان‌های آلمانی بالنده بودند که با خطوط اوردینگن و بنرات به عنوان مرزهای مهم زبان‌شناسی تشدید شده‌اند. کاربرد گستره نفوذ تاریخی این زبان شامل شمال لهستان، استان کالینینگراد روسیه و بخشی از جنوب لیتوانی بوده‌است. جنگ جهانی دوم و پس از آن تغییر در مرز کشورها باعث اخراج گسترده گروه‌های آلمانی زبان از این مناطق شد. جوامع آلمانی در کشورهای بالتیک نیز به زبان آلمانی پایین سخن می‌گفتند. همچنین زبان آلمانی سفلای میانه زبان میانجی در پیمان هانسیتیک بوده و به همین علت تأثیر قابل توجهی بر زبان‌های اسکاندیناویایی گذاشته‌است. زبان‌های ژرمنی
در اوایل قرون وسطی، زبان‌های آلمانی غربی با توسعه جزیره‌ای انگلیسی میانه از یک سو و با تغییر همخوان‌های آلمانی علیا در قاره از سوی دیگرهمراه بودند. در اوایل دوران نوین، دامنه اختلافات میان زبان‌های ژرمنی بسیار گسترده‌تر شده و گونه‌های مختلف آن به سختی برای یکدیگر قابل درک بودند. ایران‌شناسی
در سال‌های ۱۸۲۲ م یاکوب گریم در ویرایش دوم کتاب دستور زبان آلمانی برای نخستین بار از گردش مصوت‌ها، که از خصایص زبان‌های هنداروپایی است، گفتگو به میان آورد. گریم در همان کتاب معادل‌های صامت‌های انسدادی و انقباضی ژرمنی را در دیگر زبان‌های هندی و اروپایی استخراج و منظم کرد و از این کار او قانونی به وجود آمد که به «قانون گریم» معروف است: آگوست شلایخر در سال ۱۸۵۰ م، هنداروپایی بودن زبان آلبانیایی را به اثبات رساند. دیگر زبان‌شناس آلمانی، هاینریش هوبشمان، در سال ۱۸۷۵ م ثابت کرد که زبان ارمنی، بر خلاف نظر رایج، عضوی از شاخه‌های زبان‌های ایرانی نیست و باید آن را شاخه مستقل از خانواده زبان‌های هنداروپایی به‌شمار آورد. سرانجام فریدریش کارل بروگمان همه یافته‌های زبان‌شناسی هنداروپایی را تا پایان سده نوزدهم میلادی در مجموعه بسیار مفصل و ارزشمندی با نام «اساس دستور تطبیقی زبان‌های هندوژرمنی» گردآورد و در فاصله سال‌های ۱۸۸۶ م تا ۱۹۰۰ م منتشر کرد. زبان‌های ژرمنی
لوکزامبورگی یک گویش فرانکونی موزلی است که عمدتاً در دوک‌نشین لوکزامبورگ تکلم می‌شود و زبان رسمی آن به‌شمار می‌رود. گونه‌های مشابه موزلی در بخش‌های کوچکی از بلژیک، فرانسه و آلمان صحبت می‌شوند. زبان‌های سامی غربی
زبان‌های سامی غربی یک زیرگروه پیشنهادی از زبان‌های سامی هستند. این اصطلاح برای نخستین بار در سال ۱۸۸۳ توسط فریتز هومل به کار رفت. آلمانی میانه
آلمانی میانه در شهرهای مهم و تأثیرگذاری همچون پایتخت، برلین، پایتخت پیشین آلمان غربی، بن، کلن، دوسلدورف و مرکز اقتصادی اصلی آلمان یعنی فرانکفورت رایج است. زبان لوکزامبورگی از این خانواده زبان رسمی لوکزامبورگ به‌شمار می‌رود. زبان‌های ژرمنی
هلندی زبان رسمی آروبا، بلژیک، کوراسائو، هلند، سینت مارتن و سورینام است. هلند استعمارگر اندونزی نیز بوده‌است اما پس از استقلال آن وضعیت هلندی به عنوان زبان رسمی لغو شد و امروزه هلندی در آن کشور فقط توسط افراد کهنسال یا تحصیل‌کرده سنتی استفاده می‌شود. هلندی تا سال ۱۹۸۴ زبان رسمی در آفریقای جنوبی بود که در آن سال با آفریکانس، زبان دختر هلندی و تا حدی قابل فهم برای آن، جایگزین شد. زبان انگلیسی
زبان انگلیسی به گروه آنگلو-فریسی تعلق دارد. خود آنگلو-فریسی زیرگروهی از شاخهٔ غربی زبان‌های ژرمنی و عضو زبان‌های هند-اروپایی است. انگلیسی امروزی به‌طور مستقیم از انگلیسی میانه و خود آن به‌طور مستقیم از انگلیسی باستان گرفته شده‌است و انگلیسی باستان از نسل زبان نیا-ژرمنی (Proto-Germanic) است. مانند بیشتر زبان‌های ژرمنی، انگلیسی به خاطر داشتن فعل‌های کمکی از دیگر زبان‌ها متمایز می‌شود. تقسیم فعل‌ها به دو گروه قوی و ضعیف و نوع آواهایی که در آن به کار رفته، این زبان را از دیگر زبان‌های نیا-هندواروپایی جدا می‌کند، به این مطلب قانون گریم گفته می‌شود. نزدیک‌ترین زبان‌های زندهٔ موجود به انگلیسی عبارتند از: اسکاتس (که در اسکاتلند و بخش‌هایی از ایرلند شمالی صحبت می‌شود) و زبان‌های فریسی (که در کناره‌های جنوبی دریای شمال در دانمارک، هلند و آلمان صحبت می‌شود) زبان‌های ژرمنی
زبان‌های ژرمنی شاخه‌ای از خانواده زبان‌های هندواروپایی هستند که توسط جمعیتی در حدود ۵۱۵ میلیون نفر گویشور بومی در اروپا، آمریکای شمالی، اقیانوسیه و جنوب آفریقا گفتگو می‌شوند. انگلیسی، با حدود ۲ میلیارد نفر گویشور، پرگویشورترین زبان ژرمنی و جهان است. تمام زبان‌های ژرمنی از نیاژرمنی ریشه گرفته‌اند که در عصر آهن در اسکاندیناوی صحبت می‌شد. ژرمن‌ها
مردم ژرمن یا ژرمن‌ها (در منابع قدیمی‌تر مردم توتنی) گروهی نژادی-زبانی اند، که از اروپای شمالی سرچشمه می‌گیرند و به زبان‌های ژرمنی از شاخه زبان‌های هندواروپایی سخن می‌گویند. این زبان‌ها از نیای مشترکشان یعنی زبان نیاژرمنی در دوره آهن به وجود آمده‌اند. این زبان در بسیاری از مناطق با کمک گروه‌های قومی شمال اروپا گسترده شد. از آن جمله: اسکاندیناویایی‌ها (سوئدی‌ها، نروژِی‌ها، دانمارکی‌ها، جزایر فارویی‌ها اما نه فنلاندی‌ها و سامی‌ها)، آلمانی‌ها (شامل اتریشی‌ها و تمام آلمانی‌زبانان سوئیس و آلمان) هلندی‌ها و انگلیسی‌ها اند. چنان‌که در لغت‌نامهٔ دکتر محمد معین آمده‌است. ژرمن‌ها مردمانی جنگ‌جو و عدالت‌طلب بودند و دادگاه برای خود داشتند و اگر کسی موجب گناهی می‌شد که موجب ننگ بر آنان بود، مثل دزدی، او را در باتلاق خفه می‌کردند و در همان‌جا رها می‌کردند. به همین دلیل است که مومیایی‌های چندهزار ساله در آن جا کشف شده‌است. زبان‌های ژرمنی
تقریباً از سده ۲ میلادی، گروه‌های خاصی از گویشوران ژرمنی نخستین، شکل اولیه الفبای رونی را توسعه دادند. کتیبه‌های نخستین رونی نیز تا حد زیادی محدود به نام‌های شخصی بوده و تفسیر آن‌ها دشوار است. زبان گوتی برای نخستین بار در سده چهارم با الفبای گوتی ساخته شده توسط اسقف اولفیلاس برای ترجمه کتاب مقدس، نوشته شد. بعداً کشیش‌ها و راهبان مسیحی که علاوه بر گونه‌های ژرمنی بومی خود به زبان لاتین نیز تسلط داشتند، آغاز به نوشتن زبان‌های ژرمنی با حروف اصلاح‌شده لاتین کردند. با این حال، در طول دوره وایکینگ‌ها، الفبای رونی در اسکاندیناوی رایج باقی ماند. نیدرزاکسن
آلمانی سفلای غربی (یا ساکسون سفلا) نام گروهی از گویش‌های مختلف زبان آلمانی سفلاست که گویشوران آن در شمال غربی آلمان در ایالت‌های نیدرزاکسن، نوردراین-وستفالن (منطقه وستفالن)، برمن، هامبورگ، اشلسویگ-هولشتاین و زاکسن-آنهالت (مناطق اطراف ماگدبورگ) در آلمان و مناطقی از هلند (استان‌های خرونینگن، درنته، افریسل و شمال خلدرلاند) و مناطق جنوبی دانمارک را دربرمی گیرد. در زبان محاوره آلمانی به این زبان محلی پلت دویچ هم می‌گویند. زبان ریپواری
ریپواری یکی از گویش‌های ژرمنی غربی است. این زبان در سه کشور آلمان، بلژیک، و هلند تکلم می‌شود. زبان‌های ایرانی
گروه شمال غربی: گروه جنوب غربی: زبان‌های ایرانی دارای رسم‌الخط‌های گوناگون هستند. از جمله خط میخی (در مورد پارسی باستان)؛ خط آرامی (در مورد نخستین کتیبه‌های پارسی میانه، پارتی، سغدی، و خوارزمی)؛ دو نوع خط سریانی، سطرنجیلی (در مورد پارسی میانه، پارتی، باختری، سغدی و فارسی نو) و نستوری (سغدی مسیحی و فارسی نو)؛ خط عبری (در مورد فارسی نو و لهجه‌های محلی)؛ خط عربی (در مورد فارسی نو، خوارزمی، کُردی، پشتو و بلوچی)؛ خط براهمی (در مورد خُتَنی، تُمْشُقی و سغدی)؛ خط یونانی (در مورد آذری (باختری))؛ خط سیریلیک (در مورد اُسِتی و تاجیکی) و خط لاتین (در مورد آذری، کُردی، اُسِتی و زازاکی). سایشی دندانی بی‌واک
همخوان سایشی دندانی بی‌واک در زبان‌های بسیاری از بین رفته‌است مثلاً در زبان‌های ژرمنی قبلاً این همخوان وجود داشت ولی اکنون به جز زبان ایسلندی و زبان انگلیسی در دیگر زبان‌های ژرمنی وجود ندارد. زبان‌های ژرمنی
بزرگترین زبان‌های ژرمنی شمالی سوئدی، دانمارکی و نروژی هستند که تا حدی برای یکدیگر قابل درک و در مجموع حدود ۲۰ میلیون گویشور بومی در کشورهای شمال اروپا و پنج میلیون گویشور زبان دوم دارند. از زمان قرون وسطی، این زبان‌ها به شدت تحت تأثیر زبان آلمانی پایین میانه از شاخه ژرمنی غربی قرار گرفتند و واژگان این زبان حدود ۳۰–۶۰٪ از واژگان آن‌ها را با توجه به برآوردهای مختلف تشکیل می‌دهد. دیگر زبان‌های ژرمنی شمالی فارویی و ایسلندی هستند، که محافظه کارتر از سایرین بوده، هیچ تأثیر قابل توجهی از آلمان پایین نپذیرفته‌اند و دارای دستور زبان پیچیده‌تر و فهم متقابل کمتر نسبت به سایر زبان‌ها هستند. زبان آرامی
علاوه بر گویش‌های رسمی و ادبی آرامی بر اساس هاسمونی‌ها و بابلی‌ها شماری از گویش‌های آرامی گفتاری نیز وجود دارد. هفت گویش آرامی# اواخر آرامی غربی باستان | آرامی غربی در اطراف سرزمین اسرائیل در زمان عیسی رواج داشت. این گویش‌ها هر چند مشخص و متمایز از یکدیگر بودند، اما گویشوران هر یک از آن‌ها می‌توانستند گویش‌های دیگر را نیز بفهمند. یهودایی باستان گویش غالب اورشلیم و یهودیه بود. در منطقه این گدی| اینگدی گویش جنوب شرقی یهودیه رواج داشت. سامرا نیز گویش سامری- آرامی خاص خود را داشت، که در آن حروف صامت 'he (letter)|he', " 'ayin|‘ayin' به صورت 'aleph (letter)|aleph' تلفظ می‌شدند. آرامی جلیله، گویش موطن عیسی، را تنها از نام چند مکان، تأثیرات آن بر جلیله تراگومیک، تعدادی اثر ادبی خاخامی و تعدادی اندک از نامه‌های شخصی می‌توان باز شناخت. علی الظاهر، این گویش چند ویژگی خاص و متمایزکننده نیز داشته‌است: واکه‌های مرکب هیچ‌گاه به واکه‌های ساده تبدیل نمی‌شوند. در شرق اردن، گویش‌های مختلف اردنی شرقی صحبت می‌شد. آرامی دمشقی (که غالباً از آرامی مدرن غربی منتج شده‌است)، در منطقه دمشق و رشته کوه‌های آنتی- لبنان مورد استفاده قرار می‌گرفت. سرانجام، تا امتداد شمال آلیپو، گویش غربی آرامی اورنتس رواج داشت. ژرمن‌های غربی
ژرمن‌های غربی که اصالتاً متعلق به شمال اروپا بودند، به تدریج قلمرو خویش را به سوی جنوب به رود راین و کوهستان آلپ رساندند و از غرب نیز وارد بریتانیا شدند. آلمانی سفلی
امروزه این زبان هنوز در بیرون آلمان و هلند نیز گویشورانی دارند که اکثراً در مناطق پیشا-جنگ جهانی اول و دوم هستند. این مناطق عبارت اند از: لهستان (اقلیت آلمانی‌تبار گویشور به پومرانی شرقی) و جنوب ژولتند در دانمارک که هنوز جوامع اقلیتی آلمانی بدان سخن می‌گویند. یاکوب گریم
یاکوب گریم از نخستین دانشمندانی بود که در زمینه‌یِ قانون‌مندی‌هایِ آواییِ زبان‌هایِ ژرمنی دست به پژوهش زد. این پژوهش‌ها در روشن کردنِ روندهایِ آوایی در زبان‌هایِ ژرمنیِ باستان، میانه و نو نقشِ بسزایی داشته‌اند و دارند. در سالِ ۱۸۲۲ میلادی، گریم دست‌آوردهایِ خود در زمینه‌یِ دگرگونیِ همخوان‌ها در برساختنِ بن‌هایِ فعل در زبان هایِ ژرمنی منتشر کرد، و این پدیده را «دگرگونیِ واجی» („Grammatischer Wechsel“) نامید. زبان‌های کاسپین
زبان‌های زازا-گورانی به عنوان زیرشاخه‌ای مستقل از زبان‌های ایرانی شمال غربی دسته‌بندی شده‌اند، اما نزدیکی‌هایی میان این زبان‌ها با زبان‌های کرانه خزر که زیرشاخهٔ دیگر زبان‌های ایرانی شمال غربی هستند مشاهده شده‌است. زبان‌های زازا-گورانی (به‌ویژه زبان زازاکی که خود مردم زازاکی به آن دیملی هم می‌گویند، در طول تاریخ، تحت تأثیر زبان‌های کردی (شاخه غربی زبان‌های ایرانی شمال غربی) قرار گرفته‌اند. گفته می‌شود که گویشوران این زبان از منطقهٔ کرانهٔ جنوبی دریای خزر به ترکیهٔ امروزی مهاجرت کرده‌اند. به باور گارنیک آساتریان، زازاکی مرزهای همگویی متعددی را با زبان‌های جنوب دریای خزر حفظ کرده‌است و جایگاه این زبان در گروه گویش‌های کرانه خزر (شاخهٔ شمالی خانوادهٔ زبان‌های ایرانی شمال غربی) واضح است. زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های ایرانی شمال غربی زیرگروه شمالی زبان‌های ایرانی غربی هستند. کردی،تالشی، بلوچی، گیلکی و مازندرانی از شناخته‌شده‌ترین زبان‌های این خانواده هستند. زبان‌های فریسی
زبان‌های فریسی زبان فریسی‌ها است که در شمال غربی هلند و در شمال مرکزی آلمان زندگی می‌کنند. زبان آلمانی
زبان آلمانی در سیر تحول تاریخی خود به بخش عمده‌ای از ویژگی‌های دستوری و نیز واژگان بومی ژرمنی وفادار مانده و آن‌ها را در دستگاه دستوری و واژگانی خود زنده نگاه داشته‌است مانند جنسیت (مذکر، مؤنث یا خنثی)، پیشوندها و پسوندهایِ باستانی، صرف اسم و صفت و حرف تعریف، امکان ساختن واژه‌های ترکیبی طولانی و ساختمان پیچیدهٔ نحوی چهرگَشتار(inflectional) و ترکیبگر (synthetics) که در زبان نیا-هندواروپایی یافت می‌شده‌است. در مقابل، زبان انگلیسی (که با آلمانی هم‌خانواده است) با از دست دادن بیش‌تر این ویژگی‌ها به زبانی بسیار ساده‌تر از نظر دستوری بدل شده‌است. زبان فرانسه نیز مانند انگلیسی، نسبت به زبان نیای خود (زبان لاتین) بسیار ساده‌تر شده‌است. در واقع این دو زبان از زبان‌هایی با ساختار ترکیبی به زبان‌هایی با ساختار تحلیلی تحول یافته‌اند. زبان فریسی غربی
فریسی غربی (Frysk) از زبان‌های فریسی است که در استان فریسلاند (در شمال هلند) رواج دارد. این زبان حدود ۳۵۰ تا ۷۰۰ هزار گویشور دارد. ارمنی‌های ترکیه
گویش ارمنی غربی هنوز هم در میان جامعهٔ ارمنی ترکیه مورد استفاده و مکالمه است ولیکن تُرکی به عنوان زبان مادری جایگزین ارمنی می‌شود و از آن جایی که گویش ارمنی غربی در ترکیه به عنوان زبان در معرض خطر تعریف می‌شود لذا یونسکو گویش ارمنی غربی را در اطلس سالانه زبان‌های در معرض خطر خود اضافه نموده‌است. زبان‌های فرانکونیایی
فرانکونی سفلی (Low Franconian)، که همچنین به آن Low Frankish نیز گفته می‌شود، از هلندی، آفریقایی، لیمبورخی و گویشهای آنها تشکیل شده‌است که بعضی از آنها بعضاً به عنوان زبان‌های منطقه ای شناخته می‌شوند. زبانهای فرانکونی سفلی در هلند، بلژیک، آفریقای جنوبی، نامیبیا، نوک غربی آلمان (در منطقه غربی راین راین، داشی سابق Cleves)، نوک شمالی فرانسه (وستوهوک)، سورینام و بخش‌هایی از کارائیب، و همچنین در جوامع ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیوزلند صحبت می‌شوند. زبان‌های فرانکی سفلی
فرانکی باستان زبان فرانک‌ها بوده‌است. این زبان که در خانواده زبان‌های ژرمنی غربی جای دارد در زمان مروونژی‌ها و تا قبل از قرن هفتم میلادی رواج داشته‌است. اوسترازیا که یکی از دوبخش اصلی قلمرو مروونژی‌ها بوده شامل غرب آلمان، شرق و شمال فرانسه، لوکزامبورگ، بلژیک و هلند امروزی می‌شده‌است. فرانکی باستان تاثیر زیادی بر فرانسوی باستان داشته‌است. این زبان به تدریج در بخش‌های شمالی تبدیل به فرانکی سفلای باستان و در بخش‌های جنوبی تبدیل به زبان‌های اوییل شد. (فرانکی سفلای باستان دسته‌ای از گویش‌های فرانکی باستان بوده‌است که خود از دو بخش فرانکی سفلای باستان غربی (هلندی باستان) و شرقی تشکیل می‌شده.) قانون گریم
گریم، زبانشناس آلمانی در سال ۱۸۱۹ دستور تطبیقی زبان‌های ژرمانی (گوتی، اسکاندیناوی، انگلیسی، فریزلندی، هلندی و آلمانی) را نوشت. در چاپ دوم همین کتاب، او تقارن‌های آوایی منظم موجود میان زبان‌های سانسکریت، یونانی، لاتین و زبان‌های ژرمانی را نشان داد، و از این راه ، پیوند زبان‌های ژرمانی را با خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی مشخص کرد. در واقع، گریم پس از خواندن اثر راسک ملاحظات تدوین شدهٔ خود را دربارهٔ تقارن تغییرات صامتهای زبان‌های هندواروپایی در اثر خود یعنی چاپ دوم کتاب یادشده در بالا در سال ۱۸۲۲ ارائه کرد. البته اهمیت کار گریم تنها نشان دادن تقارن‌های آوایی میان زبان‌های ژرمانی و دیگر زبان‌های خانوادهٔ هندواروپایی نیست، بلکه این اهمیت در کشف نظم صریحی است که بر تقارن‌های آوایی یادشده حاکم است. نظم تقارن‌های آوایی و یا بیان دقیق‌تر، نظام تقارن موجود میان صامت‌های زبان‌های یادشده در بالا بعداً به عنوان قانون گریم نامیده شد. زبان‌های ژرمنی
زبان آفریکانس یکی از ۱۱ زبان رسمی آفریقای جنوبی است و زبان میانجی نامیبیا نیز به‌شمار می‌رود. این زبان در سایر کشورهای آفریقای جنوبی نیز استفاده می‌شود. زبان وندالی
زبان وَندالی () یکی از زبان‌های ژرمنی شرقی بود که امروزه منقرض شده‌است. زبان وندالی احتمالاً نزدیکی زیادی با زبان گوتی داشت. زبان پارتی
زبان پهلوی یکی از زبان‌های ایرانی میانه شمالی غربی است؛ با این حال، بسیاری از ویژگی‌های زبان‌های ایرانی شرقی نیز در آن دیده می‌شود و تعداد زیادی از واژگان ایرانی شرقی، احتمالاً از زبان پرنی ، به این زبان راه یافته‌اند و امروزه نیز تعدادی از آن‌ها هنوز در ارمنی به کار برده می‌شوند. زبان کاتالان
کاتالان غربی شامل دو گویش شمال غربی و والنسیایی است. کاتالان شرقی شامل چهار گویش: مرکزی، بالئاری، شمالی و آلگری است. هر گویش را می‌توان به چندین زیرشاخه تقسیم کرد. اصطلاحات «کاتالان» و «والنسیایی» (به ترتیب در کاتالونیا و بخش خودمختار والنسیا استفاده می‌شود) دو گونه از یک زبان هستند. دو سازمان سازمان پژوهش‌های کاتالان در کاتالونیا و آکادمی زبان والنسیایی در جامعه والنسیا دو گونه معیار کاتالان را تنظیم می‌کنند. فلاندری‌ها
بومیان فلاندر از تبار قبایل ژرمنی، به‌ویژه از گروه فرانکی هستند که در دوران باستان با تیرهٔ بلژها آمیختند. تیرهٔ بلژها نیز خود از تبار آمیخته سلتی و ژرمنی بود. امروزه شناسه اصلی مردم فلاندری زبان آن‌ها (زبان فلاندری) است که لهجه‌ای از هلندی است و از دسته زبان‌های ژرمنی غربی به‌شمار می‌آید و این نقطه تمایز آن‌ها با هموطنان فرانسوی‌زبان آن‌ها در والونی (حدوداً نیمه جنوبی کشور بلژیک) است. خاستگاه نیاهندواروپاییان
از حدود ۵۵۰۰ پیش از میلاد این فرایند ادامه پیدا نمود. زبان‌های بالکان هرکدام ویژگی‌هایی از خودشان را به خود گرفته بودند، به این دلیل که عناصری از زبان‌های کوچک منطقه X در آن‌ها نفوذ کرده بود. در دوره گسترش زبان‌های هندواروپایی، زبان‌های ژرمنی، بالتیک، اسلاوی، سلتی و ایبری (Iberian) ایجاد شدند، در واقع این‌ها زبان‌هایی بودند که هندواروپایی در آن‌ها نقش زیادی داشت و همچنین عناصری از زبان‌های مناطق Ba و U را هم در خود داشتند. در نهایت بخش زیادی از اروپا توسط خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی فراگرفته شد. تنها در بخشی از اروپا، در شبه جزیره ایبریا و در شمال شرق اروپا هسته‌هایی از شکارچیانی باقی ماندند که ظاهراً با کشاورزی سازش پیدا کرده بودند بدون اینکه از لحاظ زبانی تغییری پیدا کنند؛ بنابراین زبان باسکی امروز و فنلاندی، نوادگان این شکارچیان اوایل عصر یخ هستند. زبان‌های رومی
زبان‌های رومی با الفبای زبان لاتین نوشته می‌شوند که شامل ۲۳ حرف A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, V, X, Y, Z است که متعاقباً از راه‌های مختلف ویرایش شد؛ مثلاً حرف "V" به "V" (هم‌خوان) و "U" (واکه) و "I" به "I" و "J" تقسیم شد. حرف لاتین K و حرف جدید W، که به‌طور گسترده در زبان‌های ژرمنی مورد استفاده قرار گرفت، در بیشتر زبان‌های رومی به ندرت استفاده می‌شود (بیشتر برای نام‌ها و واژگان خارجی غیرهمسان). زبان‌های ژرمنی
"اتنولوگ" ۴۸ زبان مختلف ژرمنی زنده را فهرست کرده‌است که ۴۱ مورد از آن‌ها به شاخه غربی و شش زبان دیگر به شاخه شمالی تعلق دارند. شمار کل زبان‌های ژرمنی در طول تاریخ ناشناخته است زیرا برخی از آن‌ها، به ویژه زبان‌های ژرمنی شرقی، در طی یا پس از دوره مهاجرت‌ها ناپدید شده‌اند. برخی از زبان‌های ژرمنی غربی همانند لومباردی نیز نتوانستند دوره مهاجرت‌ها را پشت سر بگذارند. در نتیجه جنگ جهانی دوم و پس از آن اخراج گسترده آلمانی‌ها، زبان آلمانی بسیاری از مناطق خود را از دست داد و همچنین چندین گویش آن در معرض نابودی و انقراض قرار گرفتند. در قرن بیست و یکم، به دلیل برتری یافتن آلمانی معیار، گویش‌های آن در حال نابودی هستند. زبان‌های سامی شمال‌غربی
سامی شمال‌غربی بخشی از زبان‌های سامی است که شامل زبان‌های بومی سرزمین شام می‌شود. زبان فلامان
زبان فلامان، یا هلندی بلژیکی یا هلندی جنوبی یا هلندی فلامانی اشاره دارد به گویشی از زبان هلندی که در منطقه فلاندر به کار می‌رود. فلامانی یکی از دو زبان رسمی بلژیک است. زبان‌های فینی
علاوه بر این، از دهه ۱۹۹۰، تعدادی از گروه‌های اقلیت فینی‌زبان ظهور کرده‌اند که به دنبال به رسمیت شناختن به عنوان زبان‌های متمایز هستند و زبان‌هایی با استاندارد ادبی جداگانه را ایجاد کرده‌اند. کارلین شمالی، کارلین تور و لیوی-کارلین نشان دهنده سه گویش اصلی کارلین هستند، که قبلاً تنها یک زبان شفاهی بود. زبان وورو و ستو (نوادگان مدرن استونیایی جنوبی) در جنوب شرقی استونی صحبت می‌شوند و پیش از آن گویش‌های استونیایی بودند. گویش‌های مینکیلی و کون در شمال سوئد و نروژ صحبت می‌شوند و وضعیت قانونی زبان‌های اقلیت‌های مستقل را دارند. این زبان‌ها قبلاً به گویش‌های فنلاندی شناخته شده بودند و دارای فهم متقابل هستند. ژرمن‌های شرقی
ژرمن‌های شرقی گروهی از ژرمن‌های مهاجر بودند که میان سالهای ۶۰۰ تا ۳۰۰ قبل از میلاد، از اسکاندیناوی به نواحی میان رودهای اودر و ویستولا مهاجرت نمودند. آنان بعدها به سوی جنوب رفتند. برخلاف ژرمن‌های شمالی و غربی، ژرمن‌های شرقی چندان در حفظ قومیت و اصلیت خویش موفق نبودند بلکه با رومی‌ها و ژرمن‌های غربی درآمیختند. زبان گیلکی
گیلکی از گروه زبان‌های شمال غربی ایرانی است. گروه زبان‌های حاشیه دریای خزر در خانواده زبانهای ایرانی شامل زبانهای تالشی، مازندرانی، گیلکی و تاتی می‌باشند. در خانواده زبانهای غربی ایرانی زبانهای دیگری مانند کردی و زبان بلوچی و زبانهای مرکزی (راجی و گلپایگانی و زبان‌های ایران مرکزی و زبان زردشتیان یزد) و همچنین زبان سیوندی می‌باشند. زبان‌های ژرمنی
از طرف دیگر، زبان‌های ژرمنی شمالی تا حدود ۱۰۰۰ سال پس از میلاد یکپارچه باقی مانده‌اند و در واقع زبان‌های اصلی اسکاندیناوی امروزه نیز همچنان دارای درک متقابل هستند. شکاف اصلی در این زبان‌ها بین زبان‌های سرزمین اصلی و زبان‌های جزیره‌ای در غرب به ویژه ایسلندی است که دستور زبان نورس باستان را تقریباً بدون تغییر حفظ کرده‌است، در حالی که زبان‌های سرزمین اصلی نسبت به آن بسیار متفاوت شده‌اند. زبان‌های سمنانی
زبان‌های کومشی یا زبان‌های سمنانی گروهی از زبان‌های ایرانی شمال غربی و زیرمجموعه زبان‌های کاسپین هستند.که در استان سمنان توسط مردم کومشی گویش می شود. زبان های کومشی مرز انتقال میان زبان های کاسپین با زبان‌های ایران مرکزی می باشد. برخی از این گویش‌ها مانند سنگسری و افتری تحت تاثیر زبان طبری (مازندرانی) هستند. به گفته حبیب برجیان زبان های کومشی زیر مجموعه زبان های شمال غربی است، به اعتقاد وی زبان های کومشی در زمره حوزه خزر دسته بندی می شوند و با زبان های تاتی طالشی آذری از یکسو و گویش های مرکزی فلات ایران در دیگر سو خویشاوندی دارند. مردم ترک
زبان‌های ترکی به دو دستهٔ کلی شرقی و غربی تقسیم می‌شود. زیرمجموعه‌های شرقی زبان‌های ترکی عبارت‌اند قزاقی، قرقیزی و ازبکی و زیرمجموعه‌های غربی زبان ترکی نیز شامل ترکی استانبولی، ترکمنی و ترکی آذربایجانی می‌شوند. زبان‌های گالی-رومی
گالی-رومی شاخه‌ای از زبان‌های رومی است که زبان‌های فرانسوی، اکسیتان و فرنکو-پروونسال را در بر می‌گیرد. گرچه تعاریف دیگر گسترده‌تری نیز وجود دارند که زبان‌های کاتالان، گالی-ایتالی، و رتی-رومی را در بر می‌گیرند. زبان‌های رومی
علیرغم تأثیرات دیگر زبان‌ها (به عنوان مثال زیرلایه از زبان‌های پیشارومی، به ویژه زبان‌های سلتی قاره‌ای، و ابرلایه‌های ژرمنی یا اسلاوی)، واج‌شناسی، صرف و واژگان همه زبان‌های رومی عمدتاً از اشکال تکامل‌یافته لاتین عامیانه تشکیل شده‌است. با این حال، برخی تفاوت‌های قابل توجه بین زبان‌های رومی امروزی و نیای رومی آن‌ها وجود دارد. فقط با یک یا دو استثنا، زبان‌های رومی سامانه کاهش زبان لاتین را از دست داده‌اند و در نتیجه، ساختار جمله نهاد-فعل-مفعول دارند و از حروف اضافه به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌کنند. زبان‌های ایبریایی غربی
زبان‌های ایبریایی غربی شاخه ای از زبان‌های ایبرو-رومی هستند که شامل زبان‌های کاستیایی (اسپانیایی، یهودی-اسپانیایی، اکسترامادوری و لورتو-اوکایالی)، آستوری-لئونی (آستوری، لئونی، می‌راندی و کانتابری)، و نوادگان گالیسی-پرتغالی (پرتغالی، گالیسی، اوناویایی، فالا و یهودی-پرتغالی) می‌شوند. واگوت‌ها
به گفته زبان‌شناس لیتوانیایی کازیمیراس بوگا واگوت نام آلمانی‌ها و آلمان را در زبان‌های لیتوانیایی و لتونیایی "(vokietis, vācietis" و "Vokia, Vācija)" و گوتلاند را در فنلاندی و استونیایی "(Vuojonmaa, Ojamaa "maa"" = به معنای سرزمین) دانسته‌است. کنستانتین کارولیس، زبان‌شناس لتونیایی، که به خاطر دانشنامه ریشه‌شناسی لتونی (۱۹۹۲) شهرت دارد، ریشه‌شناسی دیگری را که مشابه زبان‌های اسلاوی است ارائه می‌دهد. نام ژرمنی‌ها ممکن است تقریباً به معنای "همسایه‌هایی باشد که به زبانی نامفهوم صحبت می‌کنند" و از wekʷ، ریشه ای نیا هندواروپایی به معنای صحبت کردن یا صدا کردن گرفته شده‌است، که باعث می‌شود توضیحات بوگا کمتر جذاب باشد. زبان آلمانی
بیشتر واژگان آلمانی از شاخه ژرمنی از خانواده زبان‌های هندواروپایی گرفته شده‌اند. با این حال، این زبان دارای شمار بالایی وام‌واژه از زبان‌های دیگر، به ویژه لاتین، یونانی، ایتالیایی، فرانسوی و اخیراً انگلیسی، است. در اوایل سده نوزدهم، یوآخیم هاینریش کامپه برآورد کرد که یک پنجم کل واژگان آلمانی ریشه فرانسوی یا لاتین دارد. اسکاندیناوی
اکثریت جمعیت اسکاندیناوی (شامل ایسلند و جزایر فارو) امروزه زبان خود را از چندین قبیله ژرمن شمالی می‌گیرند که زمانی در قسمت جنوبی اسکاندیناوی ساکن بودند و به زبان ژرمنی آن‌ها سپس تبدیل به نورس باستان و از نورس باستان به دانمارکی و سوئدی، نروژی، فاروئی و ایسلندی تبدیل شد. ریشه همه این زبان‌ها هندواروپایی، یعنی هم‌ریشه با زبان‌هایی چون هندی، فارسی، یونانی و انگلیسی است. مردمان هندواروپایی حدود ۶ هزار سال پیش از نواحی جنوبی اوکراین امروزی آغاز به مهاجرت به جهات مختلف کردند و گروهی از آن‌ها پس از سال‌ها به اسکاندیناوی نیز رسیدند. زبان‌های رومی
در طی انحطاط امپراتوری، و پس از تکه‌تکه شدن آن و فروپاشی نیمه غربی در قرن پنجم و ششم، انواع گویش‌های لاتین بیشتر از یکدیگر جدا شدند و گویش‌های غربی تحت تأثیر شدید ژرمنی (به ویژه گوت‌ها و فرانک‌ها) و گویش‌های شرقی تحت تأثیر اسلاوی قرار گرفتند. این لهجه‌ها با سرعت بیشتری از لاتین کلاسیک دور شدند و سرانجام به یک زنجیره گویشی با گونه‌های متمایز تبدیل شدند. امپراتوری‌های استعماری که از قرن پانزدهم به بعد توسط پرتغال، اسپانیا و فرانسه تأسیس شده‌اند، زبان‌های خود را به سایر قاره‌ها گسترش دادند تا حدی که حدود دو سوم کل سخنگویان زبان‌های رومی امروزه در خارج از اروپا زندگی می‌کنند. زبان‌های فرانکونیایی
زبانها و گویشهای فرانسوی از سه گروه اصلی تشکیل شده‌است. اولین شاخه زبانهای فرانکی سفلی است که متشکل از هلندی و آفریکانس و همچنین چندین گویش فرانکی سفلی است که در هلند و بلژیک صحبت می‌شود، جایی که آنها به عنوان لهجه هلندی و لیمبورخی در نظر گرفته می‌شوند و در آلمان جایی که آنها به عنوان لهجه در نظر گرفته می‌شوند. زبان‌های آلمانی علیا
زبان‌های آلمانی علیا یا گویش‌های آلمانی علیا نام مجموعه‌ای از گونه‌های مختلف زبان‌های آلمانی، لوکزامبورگی و ییدیش و همچنین گویش‌های مختلف موجود در مرکز و جنوب آلمان، کشورهای اتریش، لیختنشتاین، سویس، لوکزامبورگ و همچنین مناطقی از بلژیک، هلند (گویش‌های ریپواری در جنوب غربی لیمبورخ)، فرانسه (آلزاس و شمال لورن)، ایتالیا، دانمارک و لهستان است. همچنین این زبان‌ها در میان مهاجرین آلمانی زبان در کشورهای رومانی (ترانسیلوانیا)، روسیه، ایالات متحده، برزیل، آرژانتین، شیلی و نامیبیا نیز رواج دارد. زبان گوتی
گوتی زبانی مرده از گروه زبان‌های ژرمنی شرقی است که گویشوران آن گوت‌ها بوده‌اند. این زبان با کدکس آرجنتوس که یک برگردان کتاب مقدس از سده ششم میلادی است، شناخته می‌شود. بت پرستی ژرمنی
منابع مکتوب کمی در خصوص بت پرستی ژرمنی وجود دارد، و تعداد کمی از آنهایی که وجود دارند توسط مومنان آن دین نوشته شده است. ادبیات شفاهی سنتی مرتبط با دین پیش از مسیحیت به احتمال زیاد عمداً نابود شده است زیرا نهادهای مسیحی در آلمان، انگلستان و اسکاندیناوی در قرون وسطی مسلط شدند. با این حال، شرح اعمال مذهبی اولیه ژرمنی ها در آثار نویسندگان رومی مانند تاسیتوس یافت می شود.فقط در ایسلند قرون وسطی مقدار زیادی از مطالب به زبان آلمانی در مورد سنت های بت پرستی نوشته می شد. این آثار برای درک ما از سنت های مذهبی کهن اهمیت زیادی دارند. با این حال، این منابع پس از مسلط شدن مسیحیت در ایسلند توسط نویسندگانی که خود مسیحی بودند، ثبت شده است. برخی از آثار مربوط به این دین ژرمنی در آثار دیگر مسیحیان قرون وسطی مانند نیبلنکلید (Nibelungenlied) درآلمانی و بیوولف (Beowulf) به انگلیسی باستان حفظ شده است. فرهنگ فولکلور قرون وسطی و پس از قرون وسطی نیز به عنوان منبعی برای فهم باورهای قدیمی تر مورد استفاده قرار گرفته است. اما این نیز تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفته و شکل گرفته اند.با این حال، در حالی که داستان‌ها می‌توانند به سرعت در طول زمان تغییر کنند و متون متأخر را به شواهدی غیرقابل اعتماد برای درک فرهنگ اولیه آلمانی تبدیل کنند، زبان تا حدودی قابل پیش‌بینی‌تر تغییر می‌کند. از طریق روش تطبیقی، می‌توان کلمات را در زبان‌های مرتبط با هم مقایسه کرد و به طور عقلانی بازسازی کرد تا صورت‌های گمشده و پیشین آن‌ها فهمیده شود و تا حدی معنای قدیمی آن را فهمید. این شیوه به نوبه خود امکان بازسازی نام برخی از خدایان، موجودات ماوراء طبیعی و اعمال آیینی را فراهم می کند. به عنوان مثال، همه زبان‌های ژرمنی از یک اسم خنثی مشابه برای نشان دادن خدایان بت پرست استفاده می‌کنند: گوب گوتیک ، خدای انگلیسی باستان، گات آلمانی باستانی، و کود (guð) در نورس قدیم. بنابراین، در دین باستانی ژرمن ها مطمئناً کلمه ای مشابه با معنای مشابه داشته است. فهرست زبان‌های رسمی
زبان فرانسوی:زبان فریسی غربی: دانمارکی شرقی
دانمارکی شرقی اشاره به گویش‌های زبان دانمارکی که در برنهلم (گویش برنهلم)، بلکینگه، هاللاند، اسکونه و بخش‌هایی از اسملاند سخن گفته می‌شود دارد.گویش‌هایی که در سوئد هستند توسط زبان سوئدی مورد تاثیر قرار گرفتند و برخی اوقات به عنوان گویش‌های سوئدی در نظر گرفته می‌شوند. زبان‌های سنتوم و ساتم
زبان‌های دستهٔ کنتوم یا نا-سَتِم دیگر گویش‌های زبان‌های هندواروپایی را دربرمی‌گیرد. در این گروه ما شاهد آمیزش در همخوان‌های ملازی و کامی نیاهندواروپایی به ملازی با تغییر آواهای جداگانه‌ایم. این تغییر آوایی پیش از تغییر آوا در زبان‌های ستم رخ‌داده‌است. این گروه دربرگیرندهٔ زبان‌های ایتالیک، سلتیک، ژرمنی و هلنی می‌شود. شاید گروه کوچکی از زبان‌های نابودشده چون زبان مقدونی باستان، ونتیک و به احتمال ایلیریایی هم به این خانواده تعلق داشته‌اند. زبان‌های آلمانی علیا
آلمانی علیا را می‌توان به سه زیربخش آلمانی بالا ("Oberdeutsch" ، که شامل گویش‌های آلمانی اتریش و سوئیس است)، آلمانی مرکزی ("Mitteldeutsch" ، که شامل لوکزامبورگی بوده و خودش زبان معیار نوینی است) و آلمانی فرانکونیایی علیا که گویشی سنتی میان این دو است. آلمانی علیا را با دگرش‌ها و تغییرات واجی گونه‌های زبانی ژرمنی غربی (حدود ۵۰۰ پ.م) می‌شناسند که آن را در اصطلاح تغییر همخوان آلمانی علیا گویند. برای نمونه می‌توان این دگرش‌ها را با انگلیسی/آلمانی سفلی سنحید که در آن "pan/Pann" بوده ولیکن در آلمانی استاندارد "Pfanne" ( به )، "two/twee" بوده ولی در آلمانی استاندارد "zwei" ( به ) و "make/maken" بوده ولی در آلمانی استاندارد "machen" ( به ) است.در گویش‌های آلمانیش علیا این تغییرات نیز دیده می‌شود برای نمونه "Sack" (مانند انگلیسی/آلمانی سفلی"sack/Sack") به آوای ( به ) تغییر یافته است. زبان چندکانونی
فرانسوی‌های معیار کوچکتری همچون بلژیکی و سوئیسی از زبان‌های ژرمنی در دستور زبان و واژگان تأثیر به سزایی پذیرفته‌اند. برای مثال در بلژیک تأثیرات ژرمنی در فرانسوی گفتاری در والونی قابل مشاهده است؛ مثلاً برای "پلک" در فرانسوی معیار "cligner" و در والون و فرانسوی محلی بلژیک "blinquer" را داریم که با "blink" انگلیسی و "blinken" آلمانی و هلندی هم‌ریشه است. در بلژیک و سوئیس همچنین تفاوت‌هایی در سامانه اعداد در مقایسه با پاریسی معیار یا فرانسوی کانادایی، به ویژه در استفاده از "septante" (هفتاد)، "octante/huitante" (هشتاد) و "nonante" (نود) وجود دارد. در سایر گونه‌های معیار فرانسوی برای این اعداد به ترتیب از "soixante-dix" (شصت-ده)، "quatre-vingts" (چهار-بیست) و "quatre-vingt-dix" (چهار-بیست-و-ده) استفاده می‌شود. زبان دانمارکی
دانمارکی یک زبان ژرمنی از شاخه زبان‌های ژرمنی شمالی است. نام‌های دیگر این شاخه زبان‌های اسکاندیناویایی یا زبان‌های نوردیک نیز می‌باشد. همانند زبان سوئدی، دانمارکی بازمانده از گویش‌های شرقی زبان نورس باستان است. دانمارکی و سوئدی نیز گاهی اوقات در گروه زبان‌های اسکاندیناویایی شرقی نیز قرار می‌گیرند. زبان‌های ژرمنی
گونه‌های ژرمنی از زمان نخستین بررسی‌ها به سه گروه غربی، شرقی و شمالی تقسیم می‌شدند. تعیین دقیق رابطه آن‌ها از بین شواهد بر جای مانده در کتیبه‌های کمیاب رونی دشوار است. زبان‌های ژرمنی
تصور می‌شود که همه زبان‌های ژرمنی از زبان فرضی نیاژرمنی منشعب شده‌اند، که با اتکا به تغییرات صدای قانون گریم و قانون ورنر متحد شده‌اند. این‌ها احتمالاً در عصر آهن پیش از روم در شمال اروپا از حدود سال ۵۰۰ پیش از میلاد رخ داده‌است. نیاژرمنی خود به احتمال زیاد پس از سال ۵۰۰ سال پیش از میلاد گفتگو می‌شده‌است و نیانورس سده ۲ میلادی و پس از آن به بازسازی نیاژرمنی بسیار نزدیک است.