جنگ الجزایر در چه سالی و به چه علت روی داد؟
جنگ الجزایر
جنگ الجزایر یا انقلاب الجزایر به مجموعه‌ای از زد و خوردهای میان فرانسه و الجزایری‌های استقلال‌طلب زیر استعمار این کشور می‌گویند که میان سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۶۲ رخ داد و به استقلال الجزایر انجامید. از دیگر اثرهای این جنگ سرنگونی جمهوری چهارم فرانسه و پایه‌ریزی جمهوری پنجم به ریاست شارل دوگل بود.
تاریخ الجزایر
در ۱۶ فوریه ۲۰۱۹، ده روز پس از اعلام نامزدی عبدالعزیز بوتفلیقه در دور آتی انتخابات ریاست جمهوری الجزایر آغاز شد. این اعتراضات نخستین اعتراضات گسترده پس از جنگ داخلی الجزایر در دهه ۱۹۹۰ است که به صورت صلح آمیز برگزار می‌شود. در نتیجه این اعتراضات ارتش به بوتفلیقه فشار آورد و وی در ۲ آوریل از ریاست جمهوری استعفا داد. روابط فرانسه و عراق
روزهای بعدی جمهوری عراق با انتخاب شارل دوگل در سال ۱۹۵۸ شاهد تغییر جدیدی در روابط با فرانسه بود. از موقعیت ناآرامی پس از جنگ الجزایر، دوگل تلاش کرد تا روابط خود را با جهان عرب برقرار کند. گرچه حمایت فرانسه از اسرائیل در طول جنگ شش روزه آشکار بود، دوگل دریافت که الجزایر دیگر قابل کنترل نیست و برای حفظ وضعیت فرانسه به عنوان یک نهاد سیاسی جهانی خارج از ایالات متحده به حمایت عرب در خاورمیانه نیاز دارد. یا حوزه نفوذ اتحاد جماهیر شوروی. این دوره گرم شدن روابط و افزایش تجارت حتی پس از سقوط جمهوری عراق در انقلاب ۱۴ ژوئیه، کودتای سرانجام سرنگونی عبد الکریم قاسم ژنرال وقت در انقلاب ماه رمضان و به دست گرفتن قدرت باتیست‌ها در انقلاب ۱۷ ژوئیه. الجزایر
الجزایر تحت تأثیر ناآرامی‌های سیاسی موسوم به بهار عربی که بخش‌هایی از خاورمیانه و شمال آفریقا را فرا گرفت، واقع نشد و عمدتاً از آن مصون ماند. ناظران معتقدند علت عدم سرایت بهار عربی به الجزایر، تجربه تلخی بود که مردم این کشور از کشتارهای خونین دهه ۱۹۹۰ داشتند. جنگ داخلی الجزایر
در ۱۱ ژانویه سال ۱۹۹۲، ارتش فرایند انتخاباتی را لغو کرد و رئیس‌جمهور چادلی نبجدید را وادار به استعفا کرد و مبارز استقلال طلب تبعیدی محمد بودیاف را به کرسی ریاست جمهوری نشاند تا به عنوان رئیس‌جمهور جدید کار را پیش ببرد. تعداد اعضای FIS که دستگیرشده بودند به حدی زیاد بود که زندان‌ها جا و فضای کافی برای نگهداری آن‌ها نداشت و در بیابان صحرا برای آن‌ها اردوگاه‌هایی ساخته شد (گزارش ارتش نشان می‌دهد که تعداد دستگیرشدگان۵۰۰۰ نفر بوده‌است، اما FIS اعلام کرد که این تعداد ۳۰۰۰۰ نفر و شامل عبدالقادر هچانی بوده‌است. افراد ریشو جرات نمی‌کردند از خانه‌هایشان بیرون بیایند؛ که مبادا به عنوان حامیان FIS دستگیر شوند. وضعیت فوق‌العاده در کشور اعلام شد و بسیاری از حقوق عادی قانونی به حالت تعویق درآمد. هر گونه تظاهراتی که برپا می‌شد سرکوب می‌شد و سازمان‌های حقوق بشر، از قبیل سازمان عفو بین‌الملل گزارش می‌داد که دولت در چندین مورد مبادرت به استفاده از شکنجه و دستگیری مظنونین بدون اتهام یا دادگاهی نموده‌است. دولت به‌طور رسمی در ۴ مارس را منحل کرد. تصرف الجزایر توسط فرانسه
تصرف الجزایر توسط فرانسه بین سال‌های ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۷ میلادی رخ داد. دلیل اصلی این جنگ درگیری دیپلماتیک فرانسه و الجزایر از ۱۸۲۷ میلادی بود که با بی احترامی بیگ الجزایر، حسین دی، نسبت به سفیر فرانسه، به سرعت به جنگ کشیده شد. (الجزایر در آن زمان تابع امپراتوری عثمانی بود) فرانسویان در ۱۸۳۰ الجزیره را محاصره و به توپ بسته و کنترل بخش بزرگی از سواحل الجزایر را بدست گرفتند. به دلیل هرج و مرج سیاسی در داخل فرانسه، لشکرکشی مذکور ادامه نیافت. از طرفی، الجزایری‌ها نیز تمایلی به ادامه درگیری نداشتند و فقط صحرانشینان شمال آفریقا گهگاهی به فرانسویان ساکن در شمال الجزایر یورش می‌بردند. جنگ داخلی الجزایر
با این حال در سال ۲۰۰۶ فعالیت‌های نسبتاً پراکنده این گروه – عمدتاً در بخش‌های کوهستانی شرق- تنها موارد مبارزه به جای مانده این گروه در الجزایر می‌باشد، هر چند که پایان کامل درگیری و خشونت هنوز محتمل و قابل تحقق نیست. جنگ الجزایر
انقلاب الجزایر در کنار انقلاب فرانسه و انقلاب روسیه بزرگترین و مهیب‌ترین انقلاب قرن بیستم بوده. ملی‌گرایی الجزایری
در زمان جنگ جهانی اول نسل جدیدی از رهبران مسلمان در الجزایر ظاهر شد و در سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ به بلوغ رسید. آن‌ها هر چند گروه کوچکی بودند ولی گروهی بودند مؤثر و تأثیرگذار از روشنفکران و دیگر الجزایری‌ها که آرزوها و آمالشان را از درون و ادراک خودشان و در خلال تجربیات جنگی و کشورشان شکل داده بودند. همچنین گروهی از اصلاح طلبان و دانشمندان دینی نیز در این دوران گرد هم آمدند. برخی از این افراد از اعضای چند خانواده مسلمان ثروتمند بودند که با سختی و صعوبت در نظام استعماری در دهه ۹۰ قرن نوزدهم توانسته بودند از آموزش فرانسوی بهره ببرند، امری که آرزوی روشنفکران و نیروهای ترقی‌خواه الجزایری بود، علاوه بر این دیگرانی هم بودند از جمله ۱۷۳٬۰۰۰ الجزایری که در جنگ جهانی اول در ارتش فرانسه خدمت کردند یا صدها هزار نفر دیگر که با کار کارخانه‌های صنایع نظامی فرانسه به جنگ‌های فرانسه کمک کردند. بسیاری از الجزایر پس از سال ۱۹۱۸ در فرانسه باقی ماندند و پولی را برای بستگان در الجزایر ارسال کردند. در فرانسه آن‌ها از استاندارد زندگی بالاتر از آن چیزی که در کشور خودشان بهره‌مند بود برخوردار شدند و بالاتر از آن به شناخت مفاهیم سیاسی و دموکراسی که فرانسوی‌ها در فرانسه از آن برخوردار بودند، رسیدند و فهمیدند که جامعه فرانسه و ارتش و سربازان فرانسوی و همین‌طور بوروکرات‌های فرانسوی اجرای همین دموکراسی که خودشان دارند، برای اکثریت مسلمان الجزایری رد می‌کنند. کما اینکه برخی از الجزایری‌ها به شناخت و آگاهی از ناسیونالیسم رو به رشد عرب در خاورمیانه آگاه شدند. سینمای الجزایر
الجزایر با وجود اینکه کشوری است پهناور و بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد تنها دارای ۳۵ میلیون نفر جمعیت است. این کشور که در شمال آفریقا واقع شده بین سالهای ۱۸۳۰ تا ۱۹۶۲ طی۱۵۰ سال مستعمره فرانسه بود. فرهنگ و هنر در الجزایر به عنوان یک کشور آفریقایی تأثیر شگرفی از فرهنگ فرانسه گرفته‌است. زبان عربی زبان رسمی این کشور است اما زبان فرانسه نیز به وفور در الجزایر تکلم می‌شود. سینمای الجزایر نیز به نحو غریبی الهام گرفته از سینمای فرانسه است و بسیاری از ساخته‌های سینمایی این کشور به زبان فرانسه بوده یا اینکه تولید مشترک با این کشور بوده‌اند. تا سال ۱۹۶۲ هیچ فیلمی در الجزایر تولید نشد. محمد الاخضر حمینه در سال ۱۹۶۷ با ساخت فیلم "بادهای آوراس" اولین فیلم الجزایری را روانه اکران کرد. "بادهای آوراس" در همان سال در جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و مورد تحسین نیز قرار گرفت. زنان در الجزایر
زنان در جنگ استقلال الجزایر وظایف مختلفی بعهده داشتند. اکثر زنان مسلمان که نقش فعالی در این زمینه داشته‌اند وابسته به جبهه آزادیبخش الجزایر (FLN) بوده‌اند. فرانسویان نیز در زمینه فعالیت‌های نظامی، زنان مسلمان را بکار می‌گرفتند ولی فعالیت‌های آن‌ها به گستردگی و کیفیت مأموریت‌هایی که زنان الجزایری انجام می‌دادند نبود. بر اساس آمار ثبت شده، تعداد زنان شرکت‌کننده در جنگ استقلال الجزایر به ۱۱۰۰۰ تن می‌رسیده‌است، البته آمار واقعی ممکن است خیلی بیشتر از این بوده باشد. زنان شرکت‌کننده در این جنگ دو دسته بودند، زنان تحصیل کرده و با سواد که حدود ۲۰ درصد را تشکیل می‌دادند و زنان کم سواد و روستایی که سواد کاملی در زمینه خواندن و نوشتن نداشتند و این دسته حدود ۸۰ درصد بقیه را تشکیل می‌دهند. زنان دسته دوم در همان مناطقی که سکونت داشتند برای جبهه آزادیبخش عملیات می‌کردند. زنان در جریان انقلاب در زمینه‌های مختلفی فعالیت می‌کردند. «زنان در اشکال مختلف از قبیل جاسوس، گدا، پرستار و سر آشپز فعالانه عمل می‌کردند» «زنان در زمینه‌های جابجایی، ارتباطات و امور پشتیبانی به مردان رزمنده کمک می‌کردند، کاری که برای مردان به دلیل محدودیت‌هایی که در ترددات داشتند به‌سادگی مقدور نبود». هر چند زنان هم در فعالیت‌های عملیاتی و هم در فعالیت‌های پشت جبهه شرکت داشتند ولی اکثر فعالیت‌های آن‌ها در زمینه‌های غیر عملیاتی بود. این زنان غالباً زنان ساکن مناطق روستایی و علفزارها بودند، گرچه کم بودن میزان شرکت آن‌ها در عملیات‌ها بمعنای کاهش اهمیت فعالیت‌های آن‌ها نیست. ملی‌گرایی الجزایری
در مارس ۱۹۴۳ فرحات عباس که از سیاست جذب به عنوان یک آلترناتیو و جایگزین برای نوشتن سرنوشت الجزایر عقب کشیده بود، طی یک بیانیه بنام ملت الجزایر خطاب به مسئولین فرانسه صادر کرد، این بیانیه با ۵۶ امضا از طرف رهبران نیروهای ناسیونالیست و ملی الجزایر صادر گردید. این بیانیه اول به مشکلات سابق و فعلی و قابل تصور و پیش‌بینی در نظام استعماری می‌پردازد و در ادامه درخواست مشخص کردن یک قانون اساسی برای الجزایر که متضمن مشارکت فوری و فعال و برابری قانونی برای مسلمانان باشد را می‌نماید. این بیانیه همچنین درخواست اصلاحات ارضی، اعلام رسمی در مورد زبان عربی به عنوان زبان رسمی الجزایر برابر با زبان فرانسوی، و اعلام رسمی آزادی‌های مدنی و آزادی زندانیان سیاسی از طرف تمامی طرف‌ها را نیز شامل می‌شد. جنگ دانمارک و الجزایر
جنگ دانمارک و الجزایر (Danish–Algerian War) نبردی بود که از سال ۱۷۶۹ تا ۱۷۷۲ بین ارتش دانمارک-نروژ و الجزایر عثمانی که (علی‌رغم استقلال نسبی) بخشی از امپراتوری عثمانی بود به وقوع پیوست. همچنین به عنوان اعزام به الجزایر یا "جنگ علیه الجزایر" نیز شناخته می‌شود. الجزایر
الجزایر بهار سیاسی خود را در سال‌های آخر دهه ۱۹۸۰ تجربه کرد. این بهار و گشایش‌های سیاسی ناشی از آن به قدرت‌گیری چشمگیر حزب اسلامی «جبهه نجات» در انتخابات سال ۱۹۹۰ منجر شد. در آن سال پس از پیروزی «جبهه نجات اسلامی» در نخستین انتخابات پارلمانی آزاد الجزایر، ارتش وارد عمل شد. ارتش رئیس‌جمهور وقت، شاذلی بن جدید را وادار کرد انتخابات را متوقف کند و از قدرت کناره بگیرد. ارتش نتیجه انتخابات را باطل و گروه‌های اسلام‌گرا را غیرقانونی اعلام کرده و با انجام کودتایی آرام، سران جبهه نجات را هم به زندان انداخت. از آن پس بخش مهمی از اسلام‌گرایانی که می‌خواستند از طریق به‌دست گرفتن قدرت الجزایر را به یک جامعه اسلامی تمام‌عیار تبدیل کنند، مخفی شدند، دست به اسلحه بردند و حدود ده سال ترور و وحشت بر الجزایر حاکم شد. عبدالقادر الجزایری
پس از آنکه نیروهای نظامی فرانسوی در سال ۱۸۳۰ سواحل شمالی الجزایر را که آن زمان تابع امپراتوری عثمانی بود تصرف کردند، مردم مسلمان الجزایر مبارزاتی را در برابر استعمارگران فرانسوی انجام دادند. الجزایر (فیلم)
الجزایر () فیلمی در ژانر رمانتیک به کارگردانی جان کرامول و جیمز کین است که در سال ۱۹۳۸ منتشر شد. ملی‌گرایی الجزایری
در دوره بین مارس تا اکتبر ۱۹۵۴، این هیئت انقلابی شبکه نظامی اش را در الجزایر که شامل ۶ منطقه نظامی بود سازماندهی کرد و فرماندهان این مناطق به اسم فرماندهان و نیروهای داخلی مشهور شدند، در کنار آن بن بلا و آیت احمد نمایندگی خارج را در قاهره سازماندهی کردند. رئیس‌جمهور مصر جمال عبدالناصر آن‌ها را تشویق کرد که باید نیروهای فرانسوی و خارجی از الجزایر اخراج شوند و به آن‌ها کمک نمود تا به سلاح و پشتیبانی مکفی دست یابند. در اکتبر همان سال جبهه آزادیبخش ملی تأسیس شد و بعد از آن هم بازوی نظامی آن به اسم ارتش آزادیبخش ملی برای بدست گرفتن جنگ استقلال در الجزایر سازماندهی گردید. جنگ فرانسه و مکزیک
جنگ فرانسه و مکزیک در ۱۷ ژوئیه سال ۱۸۶۱ جنگ بین فرانسه و مکزیک اتفاق افتاد. در آن زمان ناپلئون سوم در فرانسه حکومت می‌کرد. زمانی که بنیتو خوارز رییس جمهور مکزیک از دادن بهره به کشورهای بزرگ اروپایی چون: بریتانیا، فرانسه و اسپانیا سر باز زد، دلیل و بهانه‌های لازم برای مداخله نظامی فرانسه در مکزیک و تسلط بر مکزیک فراهم شد. تسلط بر مکزیک به معنی به‌دست آوردن بازار تجاری آمریکای لاتین بود که ناپلئون این را خوب می‌دانست. و هم‌چنین مکزیک دارای معادن نقره‌ی بسیاری بود؛ که استخراج آن می‌توانست نیازهای امپراتوری فرانسه را برطرف کند. به همین دلیل فرانسه با بریتانیا و اسپانیا ائتلافی برای جنگ با مکزیک تشکیل داد. این کار باعث اعتراض آمریکا شد ولی آمریکا خود درگیر بحران جنگ داخلی بود. این سه قدرت در تاریخ ۳۱ اکتبر در لندن پیمانی امضا کردند. در ۸ دسامبر ناوگان و نیروهای اسپانیایی به بندر مکزیک، وراکروز رسید. با این حال نیروهای فرانسوی برنامه‌ریزی کاملی برای تصرف مکزیک داشتند. مقاومت الزعاطشه
از ابتدای اشغال شدن الجزایر توسط فرانسه مردم الجزایر به‌طور کامل این اشغالگری را نفی و رد کردند و هرکس که جلودار می‌شد بقیه حول وی گرد می‌آمدند تا در مقابل اشغالگری مقاومت کنند، تسلیم شدن الامیر عبدالقادر و متوقف شدن و از بین رفتن انقلاب الامیر عبدالقادر تأثیر منفی زیادی روی مردم الجزایر داشت و بعد از آن بود که فرانسه به‌طور مستقیم و بی‌واسطه شروع به گسترش استعمارگری در الجزایر نمود. فرانسه برای تحکیم سلطه اشغالگرایانه‌اش و تسلط بر هرچه که مردم الجزایر داشتند اقدام به گرفتن مالیات‌های سنگین از مردم الجزایر نمود. در سال ۱۸۴۸ در فرانسه انقلاب سوم رخ داد که منجر به سقوط نظام مشروطه سلطنتی در این کشور و برقراری جمهوری دوم در فرانسه گردید، این انقلاب تأثیرات خودش را در اوضاع سیاسی الجزایر نیز داشت، منجمله برکناری فرماندار فرانسوی در الجزایر بنام دوک دومال، فرزند لوییس فیلیپ و جایگزین کردن لوییس اوجین کافینیاک به جای وی در تاریخ سوم مارس ۱۸۴۸ میلادی. این اتفاق‌ها و انتشار خبر آن در منطقه الزبیان به صورت غیرمستقیم در بالا بردن روحیه انقلابیون در این منطقه و در راس آن‌ها شیخ بوزیان کمک کرد، وی تلاش کرد که از اوضاع ایجاد شده در فرانسه استفاده کرده و حکم جهاد را بدهد. مواردی که فرصت اعلان جهاد را به شیخ بوزیان داد به صورت محوری در زیر آمده‌است: جنگ داخلی الجزایر
در زمان حکومت زوباری، افراط‌گری و خشونت GIA کاملاً کورکورانه شده بود و منجر به وقوع قتل‌عام‌های دهشتناک ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ شد- اگرچه، یک بار دیگر، احتیاط زیادی باید در مورد این‌گونه وقایع به عمل آید؛ چرا که بزرگ‌ترین کسی که از آن نفع می‌برد دولت الجزایر است. مدارک غیر مستقیم و مستقیم بسیار زیادی در مورد دخالت دولت در این قتل‌عام‌ها وجود دارد که در قسمت زیر مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌است››. همچنین به مارتینز، ۱۹۹۸، ص ۲۱۷ مراجعه شود: ‹‹بنابراین شاید GIA چهره پنهان رژیم نظامی اشد که مجبور شده‌است منابع اقتصادی خود را از نو تعریف و تبیین کند. عبدالقادر الجزایری
عبدالقادر الجزایری ، معروف به امیر عبدالقادر (۶ سپتامبر ۱۸۰۸ – ۲۶ می۱۸۸۳) یک سیاستمدار، روحانی مسلمان، صوفی و فرمانده نظامی الجزایری بود. وی جنگی را بر ضد اشغالگران فرانسوی در ۱۸۴۳ رهبری نمود. برخی از مردم الجزایر او را قهرمان ملی خود می‌دانند. شاذلی بن جدید
بن جدید بعنوان یک افسر در ارتش فرانسه خدمت می‌کرد ولی با شروع جنگ استقلال الجزایر در سال ۱۹۵۴ به جبهه آزادیبخش ملی الجزایر (FLN) پیوست و بخاطر شایستگی‌هایی که داشت به فرماندهی نظامی منطقه وهران در سال ۱۹۶۴ انتخاب شد. او بعد از استقلال مدارج ترقی را طی کرده و در سال ۱۹۶۹ به درجه سرهنگی ارتقاء یافت. جنگ داخلی الجزایر
دخالت GIA در این قتل‌عام‌ها مسلم و قطعی است، این حزب به خاطر کشتار مردم در ریاض و بنت‌الله احساس غرور می‌کرد (و در یک روزنامه منتشره از این کشتار به عنوان «قربانی برای خدا» از قربانیان به عنوان حامیان «بی‌دین» حاکمان یاد کرد) و گروه سالافیست ترویج و مبارزه اعلام کرد که سیاست قتل‌عام غیر نظامیان یکی از دلایل اصلی جدایی آنها از GIA بود. در این مرحله، این گروه در ظاهر ایدئولوژی «تکفیریون» را اتخاذ کرده بود و معتقد بود هر کسی که فعالانه به مبارزه بر ضد دولت نمی‌پردازد تا حد ‹‹تکفیر›› دچار فساد شده‌است و حقش است که بدون مجازات کشته شود. زوباری اعلامیه تأییدنشده‌ای صادر کرده بود که می‌گفت ‹‹ به استثنای آنهایی که با ما هستند، بقیه مرتدینی هستند که مستوجب مرگ می‌باشند››.." در برخی موارد، گفته می‌شد که پیوستن روستاها به برنامه میهن پرستان موجب تحریکGIA و اقدام به همه کشی از جانب اعضای آن شده بود؛ چرا که آن‌ها پیوستن روستاها به برنامه میهن پرستان را دلیل بی وفایی آن‌ها می‌دانستند؛ در موارد دیگر، رقابت با دیگر گروه‌ها (مثل جناح جدایی طلب مصطفی کرتالی در اقدام GIA به ارتکاب قتل‌عام‌ها نقش داشته‌است. الجزایر و سلاح‌های کشتار جمعی
در نوامبر ۱۹۹۱ به دلیل فشارهای بین‌المللی، الجزایر نیروگاه را زیر نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برد و در ژانویهٔ ۱۹۹۵ پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضا کرد و کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای شیمیایی به تصویب رسید. در اوت سال ۲۰۰۱ الجزایر کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای میکروبی را تصویب کرد. تاریخ الجزایر
ابوالمهاجر دینار از سوی امویان حکومت را در سال ۷۴۷ میلادی در این منطقه دست گرفت. با روی کار آمدن فاطمیان در مصر، الجزایر در زمره خراجگزاران آنان درآمد، اما دودمانی (زیریان) که به نیابت از آنان در الجزایر و تونس حکومت می‌کرد بر ضد آنان شورید و مذهب تسنن اختیار کرد. فاطمیان نیز برای مقابله با آن سلسله قبیله بنوهلال را که بسیار پرجمعیت بود، به منطقه فرستادند تا موجبات تضعیف آن سلسله را فراهم کنند و این آغاز عربی کردن منطقه بود. پس از آن، با روی کار آمدن دو سلسله بربر مرابطان و موحدان که از غرب برخاسته بودند، منطقه مدتی روی آرامش دید، اما با سقوط موحدان، الجزایر به صحنه نبرد سه دولت جانشین زیانیان الجزایر، حفصی‌های تونس و مرینی‌های مراکش تبدیل شد. در قرون پانزدهم و شانزدهم، اسپانیا به تاخت و تازهایی در الجزایر پرداخت و در سواحل آن چند آبادی ایجاد کرد. حذف‌گرایی
در طول جنگ داخلی الجزایر در سالهای ۱۹۹۱–۲۰۰۲، فاز اول درگیری فرقه غالب که با عنوان ریشه کن‌ها برای ایدئولوژیشان و برای تاکتیک‌های مدنی و روستائیشان، شناخته شد. این افراد تندرو، در ارتش و در جبهه آزادی‌بخش میهنی (الجزایر) با مخالفت دیالوگرها رو به رو شدند. ملی‌گرایی الجزایری
نیروهای بریتانیایی و آمریکایی به همراه نیروهای متفقین اقدام به فرود نیروی چترباز در مغرب نمودند، این عملیات که بخشی از عملیات شعله تحت فرمان ژنرال آیزنهاور بود توانست بعد از دو روز مقاومت شدید توسط نیروهای فرانسوی پایتخت الجزایر و هران را تصرف نموده، در تاریخ ۱۱ نوامبر آدمیران فرانسو دارلان فرمانده کل نیروهای ویشی در آفریقا فرمان به آتش‌بس در شمال آفریقا را صادر نمود، بدینوسیله الجزایر محل آماده‌سازی حمله نیروهای متفقین به تونس گردید، در ابتدای جنگ جهانی دوم مانند جنگ جهانی اول مسلمانان الجزایری در کنار نیروهای فرانسوی قرار گرفته و وارد جنگ با آلمان شدند، نیروهای آلمان نازی توانستند سریع فرانسه را شکست بدهند و در فرانسه حکومت ویشی را مستقر کنند، حکومت ویشی در الجزایر در سمت جامعه فرانسوی و اروپایی کولون‌ها قرار گرفت، ولی حکومت ویشی نه تنها برای مسلمانان باعث افزایش صعوبت و سختی بود بلکه برای یهودی‌های الجزایر نیز تهدید شومی محسوب می‌شد کما اینکه با زور و فشار اقدام به پیاده کردن و اجرایی کردن قوانین ضد نژاد سامی که ویشی مقرر ساخته بود نمود، تابعیت فرانسوی یهودی‌های الجزایری را ملغی نمود و هرکسی را که شک می‌کرد که از رهبران مخالفین است چه در جامعه اروپایی ساکن الجزایر و چه مسلمانان الجزایری دستگیر می‌نمود. دولت موقت الجزایر
در روز هفدهم سپتامبر ۱۹۵۸ دولت موقت جمهوری الجزایر اعلام گردید. این اعلامیه در قاهره منتشر گردید و بنام مردم مبارزی که طی ۴ سال برای استقلال کشورشان مبارزه کرده و این دولت را که اشغالگران از سال ۱۸۳۰ آن را بلعیده بودند، برپا کرده بودند نام گذاری شد. و به این شکل وحشیانه‌ترین دوران غارتگری که در قرن گذشته شکل گرفته بود و می‌خواست مردم را از هویت و تاریخ خودشان تهی کند به پایان رسید . ۴ سال بر مردم ما گذشت در حالی که در تمام این مدت در میدان مقاومت و مبارزه علیه یکی از قویترین نیروهای نظامی دنبال بود و شهدای فراوانی نیز تقدیم نمود بنحوی که بیش از ۶۰۰ هزار شهید برای حصول آزادی بر خاک افتادند. ارتش آزادیبخش ملی با امکانات محدودی که داشت و با کمک گرفتن از دولت مصر به ریاست رهبر امت عرب جمال عبدالناصر توانست در مقابل ارتش مجهز فرانسه با تمامی توپخانه و هواپیما پیروز شود. سینمای الجزایر
در دهه ۶۰ میلادی ساخت ۲ اثر موجه به نام‌های "نبرد الجزیره" محصول ۱۹۶۶ ساخته جیلوپونته کوروو و "زد" محصول ۱۹۶۹ ساخته کوستا گاوراس، سینمای این کشور را به سر زبان‌ها انداختند. ارتش آزادی‌بخش میهنی الجزایر
این ارتش پس از استقلال الجزایر از فرانسه در ۱۹۶۲ به نیروی نظامی رسمی جمهوری الجزایر تبدیل شد، اما رهبری آن همچنان نقش مهمی در سیاست الجزایر بازی می‌کرد، آنچنان که در کودتای سال ۱۹۶۵ هواری بومدین نیز دیده شد. جنگ داخلی الجزایر
AIS پس از ۱۱ ژانویه ۲۰۰۱ و پس از برخورداری ار عفو و بخشودگی ویژه دولت به‌طور کامل منحل شد. GIA که به سبب چند دستگی و رویگردانی اعضای خود از آن از هم پاشیده بود و از همه جهات، حتی توسط نهضت اسلامگرایان محکوم و تقبیح شده بود، در چند سال به تدریج از طریق عملیات ارتش از بین رفت؛ تا زمان مرگ انتار زوباری دراوائل سال ۲۰۰۲، این حزب عملاً فرومانده و از کار افتاده شده بود. بعد از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تلاش‌های دولت مضاعف شد؛ احساس هم دردی ایالات متحده آمریکا با دولت الجزایر فزونی یافت و در قالب اقداماتی از قبیل مسدود کردن حساب‌های GIA و GSPC و تأمین عینک ایمنی مادون قرمز ارتش نمایان و آشکار شد. سید احمد غزالی
دوران نخست وزیری سید احمد غزالی دوران خطیرترین حوادث در الجزایر بود. از جملهٔ این حوادث یکی کودتای نظامی ۱۱ ژانویه ۱۹۹۲ و استعفای رئیس‌جمهور شاذلی بن جدید بود که به آغاز خشونت در الجزایر منجر شد. در این کودتا ۲۰۰ هزار نفر از شهروندان الجزایر قربانی شدند. حادثهٔ دیگر ترور محمد بوضیاف رئیس‌جمهور الجزایر در ۲۹ ژوئن ۱۹۹۲ بود. بعد از این ترور بود که فعالیت‌های تروریستی در الجزایر آغاز شد. محمدسعید الجزائری
محمدسعید الجزائری، او نوهٔ عبدالقادر الجزایری است، عبدالقادر الجزایری در سوریه زندگی می‌کرد و یکی از مبارزان ضد امپراتوری عثمانی بود و جنگی را بر ضد اشغالگران فرانسوی در ۱۸۴۳ رهبری کرد. کشتار ۱۹۶۱ پاریس
کشتار ۱۹۶۱ پاریس کشتاری بود که در ۱۷ اکتبر ۱۹۶۱، در جریان جنگ الجزایر (۱۹۵۴–۶۲) به وقوع پیوست. به فرمان رئیس پلیس پاریس، موریس پپن، پلیس ملی فرانسه به تظاهرات حدود ۳۰٬۰۰۰ الجزایری حامی جبهه آزادی‌بخش میهنی حمله کرد. دو ماه پیشتر، اعضای این جبهه تصمیم گرفته بودند بمبگذاری‌های خود در فرانسه را افزایش داده و مبارزه علیه الجزایری‌های حامی فرانسه و سازمان رقیب ملی‌گرای الجزایر، جنبش ملی الجزایر، را در فرانسه از سر بگیرند. دولت فرانسه پس از ۳۷ سال انکار، در ۱۹۹۸ به ۴۰ تلفات اذعان کرد گرچه تخمین زده می‌شود بیش از ۲۰۰ نفر در آن کشته شده باشند. جنگ داخلی الجزایر
جنگ داخلی الجزایر یک درگیری مسلحانه بین دولت الجزایر و گروه‌های گوناگون شورشی اسلامگرا بود که در سال ۱۹۹۱ آغاز شد. برآوردها بیانگر آن است که این جنگ بین ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ نفر را به کام مرگ فرستاده‌است. این درگیری عملاً با پیروزی دولت، به دنبال تسلیم شدن جبهه نجات اسلامی و شکست جماعت مسلح اسلامی در سال ۲۰۰۲ به پایان رسید. با این وجود در برخی مناطق هنوز هم درگیری‌های اندکی ادامه دارد. ملی‌گرایی الجزایری
جمعیت ملی با پیشنهاد ایجاد قانون اساسی الجزایری که در ماه اوت ۱۹۴۷ پیشنهاد گردیده بود موافقت نمود. این قانون خواستار ایجاد یک پارلمان الجزایری را داده بود که در آن نمایندگان مسلمانان شایسته و اروپایی‌ها و همین‌طور نمایندگان ۸ میلیون مسلمان دیگر در آن گرد هم بیایند. کما اینکه این قانون اساسی شهرداری‌ها و شوراهای شهر مختلط را از بین برد و به جای آن شوراهای محلی منتخب را جانشین ساخت، این قانون حکومت نظامی در صحرای الجزایر را ملغی ساخت و اعلام نمود که زبان عربی نیز زبان رسمی در الجزایر مانند زبان فرانسوی می‌باشد، این قانون پیشنهاد حذف زن مسلمان را از انتخابات نیز داده بود. نمایندگان مسلمانان و هم جوامع فرانسوی و اروپایی از رأی دادن به هر قانونی که ضد قانون اساسی بود بدلایل کاملاً متفاوت خودداری کردند. ملی‌گرایی الجزایری
بحران‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی رو به افزایش در الجزایر برای اولین بار منجر به شعله‌ور شدن و گر گرفتن جدایی‌های قدیمی و جدید در حال ظهور از جامعه اصلی و شرکت در اعتراض‌های سیاسی در خلال سال‌های ۱۹۳۳–۱۹۳۶ گردید. دولت با قوانین محدودکننده تر و سخت‌تر توانست نظم عمومی و امنیتی را برقرار سازد. در سال ۱۹۳۶، سوسیالیست فرانسوی لئون بلوم به عنوان نخست‌وزیر دولت جبهه خلق برگزیده شد. وی موریس فیولیت را به عنوان وزیر امور خارجه، منصوب نمود. اندیشمندان و اصلاح‌طلبان در گروه ستاره آفریقای شمالی مسالی حاج در ماه ژوئن ۱۹۳۶ دریافتند که موقعیت جدیدی در پاریس ایجاد شده‌است که از اقدامات آن‌ها پشتیبانی می‌کند، لذا با احتیاط کامل به اتحادیه پیوستند. نمایندگان این گروه‌ها و اعضای حزب کمونیست الجزایر در الجزیره در سال ۱۹۳۶، در اولین کنگره اصلاح طلبان مسلمان الجزایری شرکت کردند. در این کنگره یک منشور جامع تصویب گردید که خواستار لغو قوانینی بود که اجازه استثناسازی و ادغام سیاسی الجزایر و فرانسه را می‌داد، علاوه بر این خواستار حفظ وضعیت حقوقی و قانونی مسلمانانی بود که توانسته بودند تابعیت فرانسوی را بدست بیاورند شدند، آن‌ها همچنین خواستار یکپارچه‌سازی بین آموزش و پرورش اروپا و دستگاه حکومتی، آزادی استفاده از زبان عربی در آموزش و پرورش و روزنامه‌نگاری، حقوق و دستمزد برابر در مقابل کار برابر، اصلاحات ارضی، ایجاد یک کالج انتخاباتی و انتخابات عمومی شدند. فرانسه در دوران مدرن
سرزمین فرانسه در سال ۱۹۱۴ با شکل امروزی خود تفاوت زیادی داشت: بسیاری از مناطق آلزاس و بخش شمال شرقی لورن در سال ۱۸۷۰ به خاک آلمان ضمیمه شده بودند و کشور الجزایر به عنوان یکی از استان‌های فرانسه شناخته می‌شد. فرانسه آلزاس و لورن را در پایان جنگ جهانی اول به دست آورد ولی آلمان‌ها در جنگ جهانی دوم بار دیگر این استان‌ها را به دست آوردند. در سال ۱۹۴۵ اعتراض‌های استقلال‌طلبانهٔ الجزایری‌ها عمومیت یافت ولی فرانسه با وجود یک میلیون اروپایی در خاک الجزایر حاضر به اعطای استقلال این کشور نشد. جنگ خونینی که بین دو طرف در گرفت باعث بروز بحران‌های سیاسی و اجتماعی در فرانسه شد. الجزایر توانست در سال ۱۹۶۲ استقلال خود را به دست آورد و این واقعه باعث مهاجرت گستردهٔ اروپایی‌های ساکن این مستعمره به فرانسه شد. قتل‌عام مه ۱۹۴۵ سیف
قتل‌عام مه ۱۹۴۵ سیف () اکثر بخش‌های الجزایر از جمله مهمترین مناطق سفت، مسیلا، گلیما، خوراتا، سکه اهر را شامل شد. پس از این کشتارها الجزایری‌ها یقین پیدا کردند که استعمار فرانسه زبان گفتگو نمی‌داند و تمام وعده‌ها و شعارهای آن دروغی بیش نبوده‌است و آنچه که با زور از آنها گرفته شده را بایستی با زور بدست بیاورند. این جرقه ای بود که انقلاب الجزایر را به‌حرکت درآورد. جنگ داخلی الجزایر
‹‹ اما هنوز مدارک بسیاری وجود دارد که دلالت بر این دارد که بسیاری از قتل‌عام‌ها به دست چریک‌های اسلامگرا انجام شده‌است. مهم‌ترین مدرک شهادت نامه‌های شاهدانی است که در قتل‌عام‌ها جان سالم به در برده‌اند و شناسایی و تشخیص آن‌ها حاکی از آن است که اسلامگراها در میان مهاجمان بوده‌اند. (به قسمت زیر مراجعه شود). در واقع، بازماندگانی که آشکارا ارتش را به سبب قصور در مداخله برای جلوگیری از قتل‌عام‌ها متهم می‌کنند، دربارهٔ هویت قاتلان با اطمینان و قاطعیت سخن به زبان می‌رانند و به چریک‌های اسلامگرا اشاره می‌کنند (مثل توقویی ۱۹۹۷). علاوه بر آن، بعضی جنبه‌های مشکل آفرین این ماجرای تلخ را حتی می‌توان بدون ارجاع و اشاره به تبانی و توطئه ارتش روشن و بازنمود کرد. من‌باب مثال، در جنگ‌های داخلی این روند حاکم است که زندانی‌ها در جا کشته می‌شوند تا اینکه به زندان افکنده شوند (لاکر ۱۹۹۸). ۱۱ شبه نظامی، که به احتمال زیاد چریک‌ها را دستگیر کرده‌اند، آشکارا اعلام کرده‌اند که هیچ زندانی ای نگرفته‌اند (AI 1997:b, 10). ژورنالیستهایی که در این حوزه فعالیت می‌کنند شهادت نامه‌های قابل قبول زیادی را در حمایت از این نظربه که اغلب قتل‌عام‌ها توسط شورشیان سازماندهی شده بودند، به دست آورده‌اند (که از میان آن‌ها می‌توان به Leclère 1997; Tuquoi ۱۹۹۷ اشاره کرد). وزرای خارجه کشورهای اروپایی معتقدند که چریک‌های اسلامگرا عامل و باعث قتل‌عام‌های (آبزرور ۹ فوریه ۱۹۹۸) بوده‌اند. اگرچه، در این مقطع زمانی غیرممکن است که بتوان به کل حقیقت پی برد (مراجعه شود به چارف ۱۹۹۸)، این فرضیه که بسیاری از قتل‌عام‌ها به دست چریک‌های اسلامگرا رخ داد قابل قبول به نظر می‌رسد و به تأیید بسیاری از کارشناسان این حوزه از قبیل (عدی: ۱۹۹۸، ص ۴۴) و دیگر نویسندگان (اسمیت ۱۹۸۸، ص ۲۷) رسیده‌است. همچنین، در اکراه و عدم علاقه ارتش به مداخله و جلوگیری از این قتل‌عام‌ها نیز جای هیچ گونه شکی نیست. هر چند که عده‌ای آن را ممکن و شدنی قلمداد می‌کنند. الجزایر فرانسه
الجزایر فرانسه (به فرانسوی: Algérie française) مستعمرهٔ فرانسه بود که در آفریقای شمالی واقع شده‌است و بین سال‌های ۱۸۳۰ تا ۱۹۶۲ که تحت انواع سیستم‌های مختلفی دولتی موجودیت داشت. از سال ۱۸۴۰ تا سال ۱۹۶۲؛ زمان استقلال، تمام منطقهٔ مدیترانه‌ای الجزایر توسط بخش جدایی ناپذیر فرانسه اداره می‌شد الجزایر
نخستین رئیس‌جمهور الجزایر نوین، احمد بن بلا بود. بن بلا پس از استقلال الجزایر از قید استعمار، از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۵ در رأس دولت جدید قرار داشت. وی از سال ۱۹۵۴ از سازمان‌دهندگان قیام مردم الجزایر علیه استعمارگران فرانسوی و از بنیان‌گذاران «جبهه آزادیبخش ملی» الجزایر بود. احمد بن بلا پس از استقلال الجزایر، ریاست دولت و حزب حاکم را برعهده گرفت. وی به‌عنوان رئیس‌جمهور الجزایر در چارچوب «کشورهای غیرمتعهد» نماینده یک سیاست «ضدامپریالیستی و سوسیالیستی» بود. در سال ۱۹۶۵ بن‌بلا با کودتای وزیر دفاع خود، هواری بومدین، سرنگون شد و تا اوایل دههٔ ۱۹۸۰ در حصر خانگی به سر برد. جنگ جهانی اول
بحران اول مراکش بحرانی بین‌المللی بود که از مارس ۱۹۰۵ تا مه ۱۹۰۶ بر سر مراکش صورت گرفت. این بحران رابطه بین امپراتوری آلمان با فرانسه و بریتانیا را تضعیف کرد و سنگ محکی برای تضمین توافق قلبی بین فرانسه و بریتانیا بود. این بحران که همزمان با جنگ روسیه و ژاپن بود، تلاشی از سوی امپراتور آلمان، ویلهلم دوم برای تضعیف سیستم دلکسه محسوب می‌شد. فرانسه که بر الجزایر و تونس تسلط یافته بود و مایل بود بر مراکش و اتیوپی نیز تسلط یابد در ژوئن ۱۹۰۴ وامی به سلطان مراکش داد و به موجب آن گمرک و واردات و صادرات این کشور را به زیر نفوذ خود درآورد. این در حالی بود که آلمان خواستار سیاست درهای باز در مراکش بود. در ۳۱ مارس ۱۹۰۵ ویلهلم دوم، قیصر آلمان، با استقبال سلطان مراکش وارد طنجه شد و اعلام کرد که برای حمایت از حاکمیت و استقلال مراکش این سفر را انجام داده‌است. بریتانیا در این بحران جانب فرانسه را گرفت و این اولین نشان جدی بودن توافق قلبی بین دو کشور بود. نخست‌وزیر فرانسه، موریس روور، که حاضر به جنگ با آلمان نبود، به شرکت در کنفرانس الجزیراس که قیصر تشکیل داده بود راضی شد. این امر باعث شد وزیر امور خارجه، دلکسه که می‌دانست دولتش از سیستم او حمایت نمی‌کند استعفا دهد. بحران دوم مراکش یک بحران بین‌المللی بود که بین فرانسه و امپراتوری آلمان اتفاق افتاد. در کنفرانس الجزیراس تفوق فرانسه در مراکش قبول گشت اما پیش‌بینی نشد که آیا در صورت بروز بحران در مراکش فرانسه حق مداخله خواهد داشت یا خیر. پس از آماده‌باش ارتش فرانسه در مراکش در آوریل ۱۹۱۱ برای سرکوب شورشی علیه ملاحافظ، سلطان مراکش، آلمان این کار را مداخله در امور داخلی خواند و با فرستادن کشتی اس‌ام‌اس پانتر به بندر اگادیر واکنش نشان داد و دو قطب اتحاد مثلث و تفاهم مثلث تا نزدیکی جنگ پیش رفتند. در نهایت در ۴ نوامبر ۱۹۱۱ مسئله مراکش با پذیرش تسلط فرانسه بر این کشور از سوی آلمان در ازای تصرف کنگوی فرانسوی حل شد، ولی مشکلات بین دو کشور به جای خود باقی ماند و در نهایت موجب جنگ جهانی اول شد. جمیله بوحیرد
بعد از استقلال الجزایر جمیله بوحیرد ریاست اتحادیه زنان الجزایری را بعهده گرفت ولی مجبور بود بخاطر مخالفت‌های احمد بن بلا که در آن زمان رئیس‌جمهور الجزایر بود برای هر تصمیم‌گیری و اجرای آن بجنگد. سرانجام به دلیل این که دیگر قادر به تحمل آن وضعیت نبود، استعفا داده و وارد صحنه سیاست و بعد هم از انظار خارج شد و به ندرت در ملأ عام ظاهر می‌شد. او ثابت کرد که جهان هنوز او را سمبلی برای آزادی وطن می‌داند. سرانجام جمیله بوحیرد از طریق رسانه‌های الجزایری از مردم درخواست کمک برای معالجه بیماری‌های مختلفی که دچار شده بود گردید و این باعث شگفتی بسیاری در مردم الجزایر شد. او سرانجام در مقابل قساوت زمانه و ظلمی که از طرف اطرافیانش به او می‌شد مجبور به دادن پیامی خطاب به مردم و رئیس‌جمهور الجزایر گردید و در آن خواستار هزینه معالجه شد تا بتواند بقیه عمرش را در عزت بگذراند ولی این بزرگترین زن رزمنده عرب پاسخی جز تیرهای زهرآگین از طرف رسانه‌های جمعی الجزایر دریافت نکرد. مصطفی بن بولعید
بن بولعید یک شخص مهم سیاسی و نظامی در سازمان ویژه (os) بود. با استفاده از منابع مالی خود سلاح خریداری کرد و به توسط مقامات فرانسوی و توزیع سلاح از ستیزه‌جویان حمایت کرد. بن بولعید، انتخابات مجلس الجزایر در سال ۱۹۴۸ را به شدت محکوم کرد که مقامات فرانسوی در اعلام نتایج دروغ گفته‌اند. او عضو کمیته انقلابی وحدت و اقدام بود. از ۲۲ تا ۲۵ ژوئن ۱۹۵۴، او یک جلسه مهم برگزار کرد که هدف آن متحد کردن نیروهای انقلابی بود. او عضو کمیته شش (رهبران شورشی) شد. در طول جنگ الجزایر بن بوالعید مسئول منطقه ایورز الجزایر بود. او نیروهای مسلح فرانسوی را به خود مشغول کرده و از تلفات سنگین رنج می‌برد. در سال ۱۹۵۵ او برای خرید اسلحه به لیبی رفت. او در نبرد elblah IFRI و نبرد Ahmar Khaddou در نزدیکی باتنه شرکت کرد. حبس خانگی
الجزایر آموزش در الجزایر
این مختصری بود از وضعیت آموزش در الجزایر قبل از اشغالگری فرانسه و حتی به این موضوع دشمنان نیز اذعان داشتند، بطوریکه در یک مقاله و بررسی و گزارش صادر شده از طرف استخبارات ارتش و در راس آن‌ها اسماعیل اوربان که گفته بود: اگر آمار الجزایری‌هایی در بین سال‌های ۱۸۳۶ میلادی تا ۱۹۳۷ میلادی که در ارتش فرانسه می‌توانستند بخوانند و بنویسند را در نظر بگیریم، تعداد بیسوادان وامی‌های فرانسوی در این ارتش بالغ بر ۴۵ درصد بود در صورتیکه در همین زمانبندی تعداد بیسوادان وامی‌ها در نزد الجزایری‌های ارتش فرانسه پایین‌تر از این درصد بود. با همه این‌ها الجزایر از هویت عربی و اسلامی خود علی الاقل به‌طور مردمی از طریق به ارث بردن فرهنگی که در اعماق تاریخ ریشه داشت محافظت کرد. عید استقلال الجزایر
اما در مقابل دستگیری، ضرب و شتم و صدمات بسیاری از الجزایرها آغاز شد. واکنش سرکوبگرانه به تظاهرات صلح آمیز که توسط الجزایری‌ها برگزار شد، اعمال قتل‌عام‌های ۸ می ۱۹۴۵ به شیوه سرکوب و کشتار جمعی، استفاده از نیروهای زمینی، هوایی و نیروی دریایی و نابودی روستاها، شهرها و شهرها بود. این قتل‌عام‌ها باعث کشته شدن بیش از ۴۵٬۰۰۰ الجزایری گردید که اولین آن‌ها بوزید شال ۲۲ ساله همچنین باعث ویرانی روستاها و اموال مردم شد. آمارهای خارجی حاکی از برآوردی بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۷۰٬۰۰۰ کشته غیرنظامی می‌باشد، این کشتار وحشتناک توسط فرانسویان بعمل آمد. به این ترتیب مردم الجزایر فهمیدند که هیچ راهی برای آزادی و صلح وجود ندارد. فرانسه به اندازه کافی دروغ می‌گوید و میلیون‌ها نفر را کشته‌است و از همه شیوه‌های شکنجه، و استفاده از سلاح‌های ممنوعه ای بین‌المللی، از جمله بمب‌های اتمی، موش‌های آزمایشی در صحرا استفاده کرده‌است. پس از هفت سال جنگ و پس از ۱۳۲ سال جهاد و مبارزه با این استعمار وحشتناک، که در آن بیش از ۱۰ میلیون کشته و میلیون‌ها نفر بی خانمان شدند، انقلاب اول نوامبر سازماندهی شد و استقلال از فرانسه به دست آمد. نبرد الجزیره
به دلیل ماهیت آتش‌افزای این فیلم، اکران این فیلم تا پنج سال در فرانسه ممنوع بود و توسط برخی از مقامات دولتی محکوم گشت. دهه ۶۰ میلادی، دهه رهایی از استعمار در بسیاری از کشورهای جهان بود. و بسیاری از این فیلم به عنوان الگویی برای جنگ‌های شهری و چریکی یاد می‌کنند. گفته می‌شود که برخی از گروه‌ها چون یوزپلنگ‌های سیاه و ارتش آزادیخواه ایرلند از برخی از تاکتیک‌های مورد استفاده در این فیلم استفاده کردند. ملی‌گرایی الجزایری
یکی از قدیمی‌ترین جنبش‌های اصلاحات سیاسی یک گروه متحد شده، جوانان الجزایری بود. اعضای آن از نخبگان تحصیلکرده طبقه متوسط تشکیل شده بود که از این فرصت برای اثبات این که آن‌ها فرانسوی و مسلمان هستند خواستند استفاده بکنند. در سال ۱۹۰۸ آن‌ها به جرج کلمنسو، نخست‌وزیر فرانسه، یک دادخواست دادند که تحت شرایط فعلی آن‌ها با سیاست پیشنهاد شده برای استخدام مسلمانان الجزایر در ارتش فرانسه، مخالف هستند. با این حال و اگر دولت شهروندی کامل را به مسلمانان اعطا می‌کرد، دادخواست ادامه می‌یافت، اما مخالفت با سربازگیری به پایان می‌رسید. در سال ۱۹۱۱، علاوه بر درخواست تقاضای تنظیم رابطه بهتر با «عناصر فکری در کشور»، این گروه درخواست کرد که دولت به مالیات‌های نابرابر پایان دهد، حق انتخاب مدارس بیشتری را برای آن‌ها بدهد، از مالکیت طبیعی محافظت کند. الجزایرهای جوان صدای بزرگی در جنبش اصلاحات در مخالفت با سیاست‌های استعماری فرانسه بودند، که در سال ۱۸۹۲ آغاز شد و تا شعله‌ور شدن جنگ جهانی اول ادامه داشت، جنگی که در آن تعداد زیادی از مسلمانان شرکت کرده و برای فرانسه جنگیدند و کشته شدند، چارلز کلمانسو که یک اصلاح طلب بود شارل گونارت را به عنوان فرماندار عام در الجزایر برگزید. این انتخاب منجر به اصلاحات ۱۹۱۹، به نام قانون گونارت گردید، منجر به گسترش تعداد رای‌دهندگان مسلمان به ۴۲۵۰۰۰ رای‌دهنده شد. این قانون همچنین تمامی آراء مقامات قضایی را تحت عنوان قانون والدین تحقیرآمیز لغو کرده‌است. رهبر مردمی در الجزایر پس از جنگ خالد هاشمی، نوه عبدالقادر و یک عضو از جوانان الجزایری بود، هرچند او با برخی از اعضای این گروه در پذیرش قانون جونارت اختلاف داشت. بعضی از جوانان الجزایری‌ها آماده بودند در چارچوب اصلاحاتی که شاهزاده خالد هاشمی مشخص نموده بود کار کنند، شاهزاده خالد، همان‌طور که معروف بود، به دنبال به نتیجه رساندن برنامه کامل جوانان الجزایری بود. او توانست در انتخابات پایتخت الجزایر به پیروزی برسد وی در سخنرانی سیاسی خود با دعوت به اصلاحات و مساوات کامل روح تازه ای را در جنبش اصلاحات دمید. اما در آغاز سال ۱۹۲۳ از مبارزه خسته شده بود لذا الجزایر را ترک کرد و سپس در نهایت این حرکت و نبرد در دمشق از کار سیاست کناره گرفت. در سال ۱۹۲۶، برخی از الجزایری‌های جوان تشکیل اتحادیه رای‌دهندگان بومی (Fédération des Élus Indigènes, FEI)، جایی که بسیاری از اعضای گروه سابق به دایره مسلمانان واجد شرایط برای اداره امور عمومی کارهای این اتحادیه به آن پیوستند. اهداف اتحادیه عبارت بودند از جذب نمایندگان در جامعه فرانسه، با شهروندی کامل، اما بدون تسلیم وضعیت شخصی خود به عنوان مسلمانان و در نهایت ادغام الجزایر به عنوان یک استان کامل در فرانسه. اهداف دیگر عبارت بودند از حقوق مساوی برای کار برابر برای مقامات دولتی، لغو محدودیت‌های سفر به فرانسه و لغو قانون والدین (که بعد از الغای آن براساس قانون گونارت، مجدداً صادر شده بود) و اصلاحات انتخاباتی. جنگ داخلی الجزایر
سرانجام جمال زیتونی جانشین شریف گوسمی شد و به سمت رهبری GIA دست یافت. زیتونی حمله بر ضد غیر نظامیان را تا خاک فرانسه گسترش داد و در ابتدای امر هواپیمای مسافربری ۸۹۶۹ فرانسه را در پایان دسامبر ۱۹۹۴ ربود و حملات خود را در سراسر ۱۹۹۵ ادامه داد و چندین بمب‌گذاری موفقیت‌آمیز و چند مورد اقدام نافرجام به بمب‌گذاری را رقم زد. او در داخل الجزایر نیز همین رویه را در پیش گرفت و به خودروهای بمب‌گذاری شده، ترور موسیقیدانها، ورزشکاران و زنان بی‌حجاب و قربانیان همیشگی اش روی آورد. حتی در این مرحله، ماهیت غیر سودمند حملات آن باعث نضج این شک و گمان شد که سرویسهای جاسوسی الجزایر در گروه نفوذ کرده‌اند (این شک و گمان را اعضای FIS که خارج از کشور به سر می‌بردند ترویج دادند). منطقه بویژه جنوب الجیرز تحت سلطه GIA درآمد و GIA به این منطقه نام ‹‹منطقه آزاد شده›› را داد. مدنی بعد، این منطقه به عنوان مثلث مرگ شناخته شد. آموزش در الجزایر
کشور فرانسه بعد از اشغال الجزایر اقدام به یک نبرد علیه فرهنگ عربی نمود، لذا اقدام به تسلط و کنترل بر مراکز فرهنگی پیشرفته‌ای که در طول قرن‌ها ایجاد شده بود نمود، علاوه بر این حوالی ۱۰۰۰ مدرسه ابتدایی و دبیرستان و آموزش عالی که در سال ۱۸۳۰ در الجزایر موجود بود را بست، یکی از نویسندگان فرانسوی یولار فرانسه را مسئول عقب ماندگی الجزایر در قرن بیستم دانسته و می‌گوید: وارد شدن فرهنگ فرانسوی به مراکز علمی و ادبی در الجزایر باعث گسترش اضطراب و تشویش شدید شد بطوریکه اکثر مربیان و معلمین و استادان بسیار عالم این مراکز را بالاجبار ترک کردند. لازم است ذکر شود که تعداد دانش‌آموزان و دانشجویان در سال ۱۸۳۰ در الجزایر بالغ بر۱۵۰ هزار یا بیشتر بود، همه مدارس قدیمی از این تسلط و کنترل فرانسوی‌ها در امان نماند بجز تعداد کمی مدارس کوچک و همین باعث شده که چندین نسل در الجزایر از تعلیم و آموزش محروم کردند. دوایر استعماری فرانسه در بین نسل‌های مختلف این‌طور رواج دادند و شایع کردند که الجزایر در قرن‌های گذشته در درجه پایین‌ترین سطح از نادانی و روحیه وحشی‌گری بوده‌است، در صورتیکه اگر در این کشور هیچ آموزش و پرورش منظمی نبود یا دارای حیات علمی بالایی نداشت پس نبایستی در بین آن‌ها دانشمند یا نویسنده و ادیب یا شاعری وجود می‌داشت. با این بیان یعنی اینکه ملت الجزایر متشکل از مردمی امی و بیسواد است که نه می‌توانند بخوانند و نه می‌توانند بنویسند، و گفتند و رواج دادند که زبان عربی الان سالیان متمادی است که مرده‌است و با لغات مرده دیگر دفن شده‌است، این هم چیزی نبود جز توجیه برای سیاست‌های آموزشی استعماری‌شان و کمک به هدف‌های استبدادی آنها، و اینطور در بین مردم وانمود می‌کردند که واجب و ضروری است که کشورهای پیشرفته مردم مسکین الجزایر را از آفت جهل نجات بدهند و مردم الجزایر و الجزایر بسیار عقب مانده‌تر از اینکه در ردیف کشورهای متمدن قرار بگیرد و این را هم به اسم حق و انسانیت می‌خواندند که گویا دارند کاری درحق الجزایر برای پیشرفت این کشور می‌کنند. جنگ‌های بربری
جنگ‌های بربری سری درگیری‌هایی بود که در دو برهه زمانی متفاوت ولی به دلایل یکسان در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ بین ایالات متحده آمریکا، سوئد و ایالات بربر (الجزیره، تونس و طرابلس امروزی که در آن دوران تحت سلطه امپراتوری عثمانی بودند) در شمال آفریقا رخ داد. سوئدی‌ها تا سال ۱۸۰۰ با طرابلسی‌ها درگیر بودند که در نهایت آمریکایی‌ها نیز به آن‌ها پیوستند. اختلاف طرفین بر سر دزدان دریایی بربری بود که از بازرگانان آمریکایی که به مدیترانه می‌رفتند باج می‌گرفتند. اگر کشتی‌ها از پرداخت باج سر پس می‌زدند دزدان بربر به آن حمله کرده و کالاهای آن را غارت می‌کردند و سرنشینان کشتی را می‌کشتند. با انتخاب توماس جفرسون به عنوان رئیس جمهور آمریکا در مارس ۱۸۰۱ او از پرداخت باج خودداری کرد و ناوگان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا را به مدیترانه فرستاد. ناوگان ایالات متحده استحکامات دزدان بربر (امروزه شامل کشورهای الجزیره، تونس و لیبی می‌شود) را بمباران کردند و در نهایت توانستند به توافقی عادلانه با سران منطقه برسند. جیمز مدیسون که بعد از جفرسون رئیس‌جمهور آمریکا شد در سال ۱۸۱۵ دومین جنگ بربر را به راه انداخت. این جنگ در فاصله کوتاهی از پیروزی ایالات متحده در جنگ ۱۸۱۲ رخ داد. الجزایر
در سال ۱۵١٨، الجزایر توسط خیرالدین و برادرش تحت سلطه امپراتوری عثمانی درآمد. پیش از چیرگی فرانسه، کشوری مستقل بشمار می‌رفت و اداره کشور به دست یک شخص که با لقب (داعی) نامیده می‌شد اداره می‌گردید. الجزایر به سه استان بزرگ تقسیم شده بود و اداره هر استان به دست یک نفر که به‌عنوان (بای) خوانده می‌شد قرار داشت. پس از آن افکار استقلال‌طلبانه در آنجا رواج یافت و مردم الجزایر حکومتی آزاد تشکیل داده با دولت فرانسه جنگیدند. پیکار آنان به استقلال الجزایر انجامید (۱۹۶۲ م) جنگ داخلی الجزایر
تا پایان سال ۱۹۸۷، دیکتاتوری سوسیالیست تک حزبی که در زمان آن الجزایر تا حدودی موفقیت را در دهه هفتاد تجربه کرده بود، دیگر کارآمدی خود را از دست داده بود. دولت به شدت به قیمت بالای نفت تکیه کرده بود و وقتی که در سال ۱۹۸۶ قیمت نفت از ۳۰ دلار در بشکه به ۱۰ دلار در بشکه رسید اقتصاد مورد نظر دولت تحت فشار شدیدی قرار گرفت و کمبود و بیکاری رایج شد. در اکتبر سال ۱۹۸۸، موسوم به اکتبر سیاه، تظاهرات عظیم و گسترده‌ای در سراسر شهرهای الجزایر ضد شاذلی بن جدید رئیس‌جمهور این کشور به پا شد که یک عنصر اسلامگرای برجسته نیز در میان تظاهرات کنندگان وجود داشت. ارتش به سمت تظاهرات کنندگان شلیک کرد و با این کار خود برخی از مردم را به کام مرگ فرستاد و شمار زیادی از آن‌ها را به وحشت انداخت. اعتراضات ۲۰۱۹ الجزایر
اعتراضات سال ۲۰۱۹ الجزایر () که "انقلاب لبخند" نیز نامیده می‌شود، در ۱۶ فوریه ۲۰۱۹، ده روز پس از اعلام نامزدی عبدالعزیز بوتفلیقه در دور آتی انتخابات ریاست جمهوری الجزایر آغاز شد. این اعتراضات نخستین اعتراضات گسترده پس از جنگ داخلی الجزایر در دهه ۱۹۹۰ است که به صورت صلح آمیز برگزار می‌شود. در نتیجه این اعتراضات ارتش به بوتفلیقه فشار آورد و وی در ۲ آوریل از ریاست جمهوری استعفا داد. قتل‌عام مه ۱۹۴۵ سیف
پاسخ فرانسویان، سرکوب تظاهرات سازماندهی شده توسط الجزایری‌ها بود که منجر به قتل‌عام مردم بومی شد آنهم به شیوه سرکوب و کشتار جمعی مردان، زنان، افراد مسن و کودکان و با استفاده از زمین، هوا و نیروی دریایی و ویرانی روستاها. در نتیجه این قتل‌عام بیش از ۴۵۰۰۰ الجزایری کشته شدند. (بوزید سعال ۲۲ ساله اولین جوانی بود که کشته شد). مردم روستاها اموال خود را از دست داده و همگی نابود شدند. اما گزارشگران خارجی آمار ۵۰۰۰۰ تا ۷۰۰۰۰ کشته غیر مسلح را که بدست فرانسویان به‌ طرز وحشتناکی به‌قتل رسیدند تخمین می‌زنند. علت این اختلاف در آمار نیز به این برمی‌گشت که مقامات فرانسوی مانع از درز صحیح اطلاعات راجع به این جنایت می‌شدند. جنگ داخلی الجزایر
با وجود این، یک گروه انشعابی از GIA، به نام گروه سلفی وعظ و مبارزه(GSPC) در سال ۱۹۹۸ شکل گرفت. این گروه انشعابی که در ابتدا در حوالی کبیلیه استقرار داشت، خود را از قتل‌عام‌ها کنار کشید و در آن مداخله نکرد. زنان در جنگ الجزایر
در خارج از الجزایر، جبهه آزادیبخش ملی سیاست‌هایش را طوری برنامه‌ریزی کرده بود که شرکت زنان در جنگ استقلال الجزایر را برجسته تر می‌کرد. سروده «المجاهد» که یکی از سروده‌های جبهه آزادیبخش ملی بود زنان شهید را که بمثابه محور نبرد بودند را بمثابه اسطوره توصیف می‌کند. مقالاتی که در مورد شرکت زنان در جریان نبرد در روزنامه‌ها منتشر می‌شد نقش قهرمانانه و شجاعانه زنان در نبرد را به‌خوبی روشن می‌ساخت. کما اینکه فرانتس فانون نیز در کتاب‌هایش به مشارکت زنان در نبرد و تأثیر آن‌ها در تحقق پیروزی اشاره کرده‌است. جبهه آزادیبخش قادر بود در زنان این انگیزه را به وجود بیاورد که اندیشه آزادی بر پیشرفت اجتماعی اولویت دارد و به این ترتیب بود که جبهه آزادیبخش تصمیم به شرکت دادن زنان در نبرد گرفت. البته بعدها از عمل کردن به وعده‌هایش در ازاء این مشارکت زنان خودداری کرد. محمد صدیق بن یحیی
وی در ۳۰ ژانویه ۱۹۳۲ در جیجل متولد شد. در طول جنگ الجزایر، وی به عنوان یک وکیل جوان در مبارزه برای استقلال کشورش نقشی فعال ایفا کرد. وی دبیرکل ریاست جمهوری دولت موقت جمهوری الجزایر (GPRA) و عضو هیئت الجزایر در مذاکرات با دولت فرانسه در اویان در سال ۱۹۶۲ بود. وی مسئولیت ریاست جلسه CNRA در طرابلس (لیبی) در سال ۱۹۶۲ را بر عهده داشت. وی پس از استقلال کشورش، سفیر الجزایر در مسکو و لندن شد. او هدایت تیم الجزایر را که کارگزار عهدنامه ۱۹۸۱ الجزایر بود؛ را بر عهده داشت.در تاریخ ۳ مه ۱۹۸۲، هواپیمای او در طول مأموریت میانجیگری خود در جنگ ایران و عراق در مرز ایران و ترکیه سرنگون شد. ایران و عراق، مسئولیت این اقدام را نپذیرفتند. جنگ الجزایر
از مشخصه‌های این جنگ همچنین استفاده از شکنجه در هر دو طرف درگیر بود. اگرچه ارتش فرانسه در جنگ به پیروزی رسید ولی اوضاع به شکلی پیش رفته بود که دیگر جلو استقلال الجزایر را نمی‌شد گرفت. رخدادهای این جنگ آسیب‌هایی را بر هر دو کشور برجای گذاشت. سایه‌های خشونت‌های دو سوی درگیری هم هنوز بر روابط فرانسه و الجزایر باقی‌است. اما مردم دو طرف کم کم خصومت ها را کنار گذاشته و دو دولت را تشویق به صلح می کنند. الجزایر
جبهه آزادیبخش ملی و حزب تجمع برای دموکراسی، دو حزب تشکیل‌دهنده دولت ائتلافی هستند. ائتلاف اسلامگراها که ائتلاف سبز نام گرفته، شامل جنبش نهضت، جنبش جامعه‌ای برای صلح و جنبش ملی اصلاح است. دولت الجزایر با درس‌گیری از انتخابات پرپیامد سال ۱۹۹۰ کوشیده‌است برخی گرایش‌های اسلامی را در ساختار قدرت ادغام کند تا هم قدرت مانور و عمل اسلام‌گرایان تندرو محدود شود و هم بخش‌های مذهبی‌تر جامعه خود را با حکومت «بیگانه» نبینند. از همین رو، به رغم حضور همچنان سنگین «جبهه آزادیبخش ملی» و شاخه کوچک انشعابی از آن (حزب تجمع برای دموکراسی) در قدرت، از سال ۱۹۹۷حزب اسلامی «جنبش جامع صلح» به دبیرکلی ابوجره سلطانی نیز تا ژانویه امسال در دولت شریک بود. از جمله با پافشاری همین حزب بود که بحث قانون ورود ممنوعیت مشروبات الکلی به جریان افتاد و مخالفت آن، تلاش برای برخی اصلاحات و گشایش‌ها در قانون خانواده را ناکام گذاشت. اخضر ابراهیمی
ابراهیمی در ۱ ژانویه ۱۹۳۴ در شهر عزیزه در جنوب الجزایر متولد شد. در دوران جنگ استقلال الجزایر بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۱ نماینده جبهه آزادی‌بخش میهنی الجزایر مهم‌ترین سازمان مقاومت الجزایری‌ها در آسیای جنوب شرقی در جاکارتا اندونزی بود. پس از استقلال الجزایر به عنوان نماینده این کشور در اتحادیه عرب انتخاب شد و تا سال ۱۹۷۰ این پست را در اختیار داشت. از ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹ سفیر الجزایر در بریتانیا و مدتی نیز سفیر این کشور در مصر و سودان بود. ابراهیمی بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۴ مشاور دیپلماتیک رئیس‌جمهور الجزایر شد. وی از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۱ به عنوان معاون دبیرکل اتحادیه عرب فعالیت می‌کرد و از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۱ نماینده ویژه این سازمان برای پایان جنگ داخلی لبنان بود. پس از پایان این ماموریت بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۳ وزیر امور خارجه الجزایر شد. در دوران پایان حکومت آپارتاید آفریقای جنوبی در سال ۱۹۹۳ و ۱۹۹۴ نماینده سازمان ملل در این کشور شد و در رابطه با این ماموریت به کشورهایی چون زئیر، سودان، یمن، لیبریا، و نیجریه سفر کرد. او از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۶ هم به عنوان نماینده ویژه سازمان ملل در هائیتی انتخاب شد. خالد الهاشمی
الجزایر کمی پیش از جنگ جهانی اول با فعالیت جنبش نخبگان آشنا شد که تلاشش را در چارچوب پدر و مادر فرانسوی شروع کرد؛ و این بدنبال تصویب قانون سربازگیری اجباری در ۳ فوریه ۱۹۱۲ که موضوع بحث تمامی الجزایری‌ها از جمله طبقات ساده جامعه علی‌رغم اختلافات فرهنگی و سیاسی بود صورت گرفت و امید زیادی به آن دوخته شده بود. اعضای کمیته دفاع از منافع مسلمانان الجزایر که در سال ۱۹۰۸ در پایتخت تأسیس شد دفاع از الجزایری‌ها را در قبال تبعیضاتی که قانون سربازگیری اعمال می‌کرد بعهده گرفت. جنگ داخلی الجزایر
هر چند الجزایر در سال ۱۹۹۴ به تدریج رشد و توسعه یافت، با این حال خشونت در تمام آن سال ادامه داشت. دولت نیز پس از انجام مذاکراتی با IMF، موفق شد مهلت پرداخت دیون خود را تجدید کند واین امر موجب آن شد که دولت به ثروت غیر مترقبه هنگفتی دست یابد، و متعاقب آن ۴۰ میلیارد فرانک از جامعه بین‌الملل گرفت تا از آزادسازی اقتصادی در الجزایر پشتیبانی کند. از آنجا که واضح و مبرهن بود که درگیری برای مدتی در کشور ادامه خواهد داشت، ژنرال لیامین زروآل به عنوان رئیس جدید شورای عالی کشور انتخاب شد. ژنرال زروآل متعلق به جناح ‹‹مذاکره گر›› (طرفدار مذاکره) ارتش بود تا جناح ‹‹قلع و قمع کن›› (طرفدار سرکوب). زروآل در مدت کوتاهی پس از آنکه به قدرت رسید به منظور حمایت از FIS برخی از زندانیان وابسته به این حزب را آزاد کرد و مذاکره با رهبران محبوس آن را آغاز کرد. این مذاکرات باعث ایجاد شکاف و جدایی در پیوستار سیاسی کشور شد؛ بزرگ‌ترین گروه‌های سیاسی، بویژه حزب FLN و کابیلا که هر دو سوسیالیست بودند کماکان خواستار مصالحه و سازش بودند، و این در حالی بود که اغلب سایر نیروها- بویژه اتحادیه سراسری کارگران الجزایری (UGTA) و گروه‌های کوچکتر چپ‌گرا و فمینیست، مثل CDR که سکولار افراطی بود از ‹‹قلع و قمع کاران›› جانبداری کردند. تعداد اندکی از شبه نظامیان نامشخص هوادار دولت، مثل سازمان جوانان آزاد الجزایر (OJAL) ظهور کردند و حمله به شهروندان هوادار اسلام‌گرایی را آغاز کردند. در ۱۰ مارس ۱۹۹۴ بیش از ۱۰۰۰ زندانی (که اغلب اسلامگرا بودند) از زندان تازولت فرار از زندان تازولت فرار کردند. این فرار نشان از آن داشت که چریکها دست به کودتای بزرگی زده‌اند. بعدها، نظریه پردازانی که قائل به نظریه توطئه بودند گفتند که این اقدام به منظور مهیا ساختن شرایط برای نفوذ نیروهای امنیتی در GIA صورت گرفته‌است. عملیات مشعل
عملیات مشعل عملیاتی است در جنگ جهانی دوم که در تاریخ ۸ نوامبر سال ۱۹۴۲ توسط ارتش متفقین در خاک الجزایر و مراکش شروع شد. جنگ داخلی الجزایر
به دنبال شکست مذاکرات دولت با FIS، دولت تصمیم گرفت انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کند. در ۱۶ نوامبر ۱۹۹۵ لیامین زروآل با به دست آوردن ۶۰٪ آرای ماخوذه به سمت ریاست جمهوری دست یافت. تعداد شرکت کنندگان انتخابات که در آن نامزدهای زیادی به رقابت پرداختند، بالا بود (به تأیید اکثر ناظران به‌طور رسمی ۷۵٪ مردم در انتخابات شرکت کردند)، که از این میان نمایندگان اسلام‌گرا؛ یعنیمهفود نهنا (۲۵٪) و نورالدین بوخرو (۴٪) و سعید سعدی سکولار (۱۰٪) آرای ماخوذه را به خود اختصاص دادند. در این انتخابات FIS شرکت نداشت. تعداد بالای شرکت کنندگان در حالی به دست آمد که FIS,FFS و FLN انتخابات را تحریم کرده بودند و GIA (با مطرح کردن شعار ‹‹یک رای، یک گلوله››) تهدید کرده بود که هر کسی را که در انتخابات شرکت کند به قتل خواهد رساند. با تجهیز نیروهای فراوان در روزهای قبل از انتخابات اقدامات امنیتی بسیار شدیدی اتخاذ شده بود. ناظران خارجی از اتحادیه کشورهای عرب، سازمان ملل، و سازمان اتحاد آفریقا در مورد انتخابات ابراز شک و ملاحظات خاص جدی ای را نکردند. در حالی که برخی انتخابات را نامساعد قلمداد می‌کردند، خارجی‌ها انتخابات را کاملاً آزاد می‌دیدند و نتایج انتخابات با توجه به محدودیت منابع موجود، به‌طور معقولی مناسب تلقی شد. . سرباز کوچک (فیلم ۱۹۶۰)
فیلم به دلیل اینکه دربارهٔ جنگ فرانسه و الجزایر بود سه سال توقیف گردید. مقاومت الزعاطشه
مقاومت الزعاطشه (؛ از: ۱۶ ژوئیه ۱۸۴۹ - تا: ۲۶ نوامبر ۱۸۴۹)، قیام و انقلابی بود که در ابتدای استعمار الجزایر توسط فرانسه در واحه (نقطه‌ای آباد در میان صحرا) الزعاطشه از نواحی بسکره واقع در جنوب الجزایر بمدت ۴ ماه از ۱۶ ژوئیه ۱۸۴۹ تا ۲۶ نوامبر ۱۸۴۹ برپا شد که رهبری آن با شیخ بوزیان بود. از آنجایی که اولین قیام و انقلابی بود که بعد از نابودی مقاومت الامیر عبدالقادر الجزایری در سال ۱۸۴۷ شعله‌ور شده بود، شهرت یافت که در نهایت منجر به کشتار تمام ساکنین این واحه (حدود ۱۳۰۰۰ نفر) بدست نیروهای فرانسوی گردید. نبردهای مذار و حرورا
در میان دومین جنگ داخلی مسلمانان (۶۸۰–۶۹۲)، اصلی‌ترین مخالف با خلافت اموی در سوریه، از سوی خلیفه خودخوانده، عبدالله بن زبیر و به مرکزیت مکه،عربستان صورت می‌پذیرفت. برادر جوانتر ابن‌زبیر، مصعب فرمانداری بصره که یکی از مهمترین پادگان شهرهای عراق بود را در اختیار داشت. در سال ۶۸۵، یکی از حامیان خاندان‌علی به نام مختار ثقفی، به پشتوانهٔ هواداران عرب حامی علی بن ابی طالب و "مَوالی" (غیرعرب‌های مسلمان شده) قیام نمود و فرماندار زبیری را از کوفه بیرون کرد و فرمانروای بیشتر نواحی عراق گشت. کوفه دیگر پادگان شهر بسیار مهم در عراق آن‌روزی بود. در نتیجه فرمانروایی زبیریان به عربستان و بصره محدود گشت. قانون اساسی الجزایر
قانون اساسی الجزایر ، مهم‌ترین قانون کشور الجزایر بود که پس از جنگ استقلال الجزایر (۱۹۵۴–۶۲)؛ پیش‌نویس آن توسط فرحات عباس رئیس‌جمهور وقت الجزایر تنظیم شد و بعد در زمان ریاست جمهوری احمد بن بلا توسط یک همه‌پرسی در سال ۱۹۶۳ به تصویب رسید. این قانون اساسی ۱۸۲ اصل دارد. الجزایر
در ٢٢ فوریه ۲۰۱۹، ده روز پس از اعلام نامزدی عبدالعزیز بوتفلیقه در دور آتی انتخابات ریاست جمهوری الجزایر آغاز شد. این اعتراضات نخستین اعتراضات گسترده پس از جنگ داخلی الجزایر در دهه ۱۹۹۰ است که به صورت صلح آمیز برگزار می‌شود. در نتیجه این اعتراضات ارتش به بوتفلیقه فشار آورد و وی در ۲ آوریل از ریاست جمهوری استعفا داد. کودتای ۱۹۶۱ الجزایر
کودتای ۱۹۶۱ الجزایر () که به عنوان کودتای ژنرالها شناخته می‌شود، یک کودتای شکست خورده بود که در زمان شارل دوگل در جمهوری پنجم فرانسه بوقوع پیوست. تصرف الجزایر توسط فرانسه
در این بین به تدریج ارتش آزادی الجزایر شکل گرفت. این لشکر به دو گروه تقسیم می‌شد: نخستین دسته به فرماندهی احمد بیگ در شهر کنستانتین در شرق الجزایر و گروه دوم که تحت فرماندهی ملی‌گرایانِ منطقه قبایلی قرار داشت. نیروهای ملی‌گرا که تحت فرماندهی عبدالقادر الجزایری قرار داشتند، طی قراردادهای مختلفی با فرانسه از جنگ اجتناب می‌کردند و این کار به فرانسه فرصت داد تا نیروهای خود را در جنگ با ارتش احمد بیگ و نیروهای عثمانی نگه دارد. عاقبت در سال ۱۸۳۷ میلادی، فرانسویان موفق به تصرف شهر کنستانتین و غلبه بر دشمن شدند. قتل‌عام مه ۱۹۴۵ سیف
وضعیت در الجزایر قبل از قتل‌عام ۸ مه ۱۹۴۵، محدود به یکسری تلاشها در میان دوستداران آزادی بیان بود که درصدد انجام کارهای مشترک و ایجاد یک جبهه متحد بودند. در سال ۱۹۴۵ کنفرانس دوستداران بیان برگزار شد و طی آن خواستار لغو نظام شهرداری‌های مختلط و حکومت نظامی در جنوب، به‌ رسمیت شناختن زبان عربی به عنوان زبان رسمی و همچنین آزادی مصالی الحاج شدند. این فعالیت ملی باعث وحشت فرانسوی‌ها شد و تلاش کردند از طریق کمیته‌هایی که به اصلاحات معتقد بودند مانع فعالیت آنها شوند، نگرانی فرانسویان آزادسازی کشور بود لذا منتظر فرصتی بودند تا بتوانند جنبش ملی را از بین ببرند. الجزایری‌ها در این میان متعهد شده بودند که در جنگ جهانی دوم برای آزاد کردن کشور خود در کنار فرانسویان در جنگ شرکت کنند و سربازان الجزایری در صف اول جنگ به عنوان سپر انسانی سربازان فرانسوی بودند. سپس مردم الجزایر به دلیل وعده ای که استعمار فرانسه داده بود و به امید یافتن استقلال کشورشان در یک تظاهرات مسالمت آمیز برای ابراز شادمانی خود شرکت کردند. اما این تظاهرات با خشونت نیروهای فرانسوی روبرو شد و تعداد زیادی کشته و زخمی شدند که اولین کشته آن بوزید سعال بود که با گلوله به قتل رسید. جنگ داخلی الجزایر
نقل قول: وقتی که من در سال ۱۹۸۹ در ارتش نام‌نویسی کردم، اصلاً به ذهنم خطور نمی‌کرد که یک روز شاهد حادثه غمباری باشم که کشورم دچار آن می‌شود. من به چشمان خودم دیدم که همکارانم بچه ۱۵ ساله را زنده به گور می‌کردند. خودم شاهد بودم که سربازان خود را به شکل و هیئت تروریستها درمی‌آوردند و اقدام به قتل‌عام شهروندان غیرنظامی می‌کردند››. این موارد و جزئیاتی از این دست این شک را برانگیخت که دولت نیز به طریقی با GIA (بویژه از طریق نفوذ نیروهای جاسوسی) همکاری داشته یا آنها را کنترل می‌کرده‌است؛ این نظریه خاصه توسط نصرالله یوس که یکی از بازماندگان قتل‌عام بنت الله بود، رواج داده شد که با واکنش تند و کوبنده قسمت‌هایی از الجزایر مواجه شد و توسط بسیاری از اساتید دانشگاه رد شد. الجزایر
در پی اعتراضات و تظاهرات خیابانی گسترده علیه حکومت و رئیس‌جمهور در سال ۲۰۱۹ که هفته‌ها ادامه داشت و به درگیری با نیروهای ضد شورش و مجروح و کشته شدن تعدای از تظاهر کنندگان منجر شد، سرانجام عبدالعزیز بوتفلیقه رئیس‌جمهور وقت الجزایر که بیمار بود، مجبور به کناره‌گیری از قدرت شد. احلام مستغانمی
پیش از به دنیا آمدن مستغانمی پدرش پس از شلوغی‌های ۱۹۴۵ به زندان افتاده بود. هنگامی که نبرد الجزایر در ۱۹۵۴ آغاز شد، خانهٔ خانوادهٔ مستغانمی در تونس به مرکز دیدارهای حزب مقاومت تبدیل شده بود. پس از استقلال در ۱۹۶۲، خانوادهٔ مستغانمی به الجزایر بازگشت و احلام به مدرسهٔ دولتی با زبان اول عربی رفت. جنگ داخلی الجزایر
نتایج انتخابات نظرات مختلف مردم را منعکس می‌کرد که صرف نظر از مسائل سیاسی، شامل حمایت از سکولاریسم و مخالفت با اسلام و آرزوی پایان خشونت می‌شد. این امید در میان عموم زنده شده بود که سیاست الجزایر سرانجام سیر طبیعی به خود خواهد گرفت. زروآل نیز با به تصویب رساندن قانون اساسی جدید در سال ۱۹۹۶، افزایش کم سابقه اختیارات رئیس‌جمهور و ایجاد یک مجلس جدید که تعدادی از اعضای آن را رئیس‌جمهور منصوب می‌کرد و تعدادی دیگر از طریق انتخابات انتخاب می‌شدند، رویه ایجاد شده در کشور را دنبال کرد. در نوامبر ۱۹۹۶، متن قانون اساسی از طریق همه‌پرسی عمومی به تصویب رسید. بنا به اعلام رسمی ۸۰٪ مردم در همه‌پرسی شرکت داشتند، اما از آنجا که نظارتی بر این رای‌گیری وجود نداشت، برای بسیاری از مردم آمار اعلام شده شرکت کنندگان در همه‌پرسی غیرقابل پذیرش بود. نبرد شمال آفریقا
در ۱۸۸۱، فرانسه به‌طور رسمی کشور تونس را تحت‌الحمایه خود کرد؛ حکمران تونسی تحت نظارت یک ژنرال فرانسوی ساکن تونس بود. مراکش که تحت حکومت یک سلطان بود، طبق پیمان «پیمان فیض» در ۱۹۱۲ تحت حمایت فرانسه درآمد و مانند تونس، یک ژنرال فرانسوی ساکن تونس، بر سلطان و دستگاه اداری او نظارت داشت. فرانسه فتح الجزایر را در سال ۱۸۳۰ آغاز کرد. تا سال ۱۹۴۰ (سال سقوط فرانسه)، الجزایر به‌طور رسمی قسمتی از فرانسه شده بود و یک فرماندار کل مستقیماً بر آن حکومت می‌کرد. با سقوط فرانسه و ایجاد حکومت ویشی در ۱۹۴۰، مستعمره‌های فرانسه در آفریقای شمالی تحت کنترل ویشی قرار گرفت. جنگ دانمارک و الجزایر
در سال ۱۷۶۶ بابا محمد بن عثمان، دایی (یا حاکم) الجزایر شد. وی خواستار افزایش پرداخت سالانه از سوی دانمارک-نروژ شد. دانمارک-نروژی‌ها این درخواست را رد کردند و اندکی بعد، دزدان دریایی الجزایر سه کشتی دانمارکی-نروژی را ربودند و خدمه آن را به بردگی فروختند. در سال ۱۷۷۲ هیئتی از دانمارک و نروژ به الجزایر اعزام شد و پس از پنج روز مذاکره صلح جدیدی منعقد شد که طی آن مبلغ مورد تقاضای الجزایر مورد موافقت قرار گرفت. علاوه بر این، دانمارک-نروژ باید هزینه بازگشت هر برده‌ای را که در طول جنگ اسیر شده بود پرداخت کند. بردگان دانمارکی و نروژی که به برده‌داران خصوصی فروخته شده بودند باید به صورت جداگانه در مورد قیمت آزادی خود مذاکره کنند. الجزایر
اَلجَزایر به (آمازیغی ⴷⵣⴰⵢⵔ) با نام رسمی جمهوری دموکراتیک خلق الجزایر کشوری در آفریقای شمالی، که از شمال به دریای مدیترانه پیوند می‌خورد از شمال باختری با مراکش از باختر با موریتانی و از جنوب باختری با مالی و از شمال خاوری با تونس و خاور با لیبی و از جنوب خاوری با نیجر همسایه است. جمعیت آن حدود ۴۳٬۸۵۱٬۰۰۰ نفر است. پایتخت الجزایر، الجزیره است و زبان رسمی آن عربی و آمازیغی است. همچنین فرانسوی نیز به‌طور گسترده در این کشور رواج دارد. مردم الجزایر عرب زبان هستند. تاریخ الجزایر
سال ۷۰۸، بنی امیه همچنان الجزایر را در دست داشتند و دوره پیشا-اسلام در این کشور پایان یافت. همچنان که زبان‌های لاتین و فینیقی از یادها می‌رفتند، الجزایر رفته رفته به اسلام پیوست. پس از فتح الجزایر توسط مسلمانان، اندک اندک زبان عربی در میان شهرنشینان جایگاه خود را به دست آورد. ملی‌گرایی الجزایری
مسلمانان الجزایری در آغاز جنگ جهانی دوم در کنار فرانسه قرار گرفتند همان‌طور که در جنگ جهانی اول در کنار فرانسه جنگیدند. شکست سریع فرانسه از آلمان نازی و استقرار رژیم ویشی همدست آلمانی‌ها در فرانسه، که به طورکلی با جامعه فرانسوی و اروپایی در الجزایر موافق و همدرد بود، نه تنها این حکومت باعث تشدید مشکلات برای مسلمانان گردید بلکه باعث سازماندهی و شکل‌گیری یک تهدید شوم برای یهودیان در الجزایر گردید. مدیریت کشور از طرف ویشی در الجزایر به شدت قوانین ضد سامی (عربی) که حکومت ویشی وضع کرده بود را در الجزایر به اجرا می‌گذاشت، حکومت ویشی اقدام به لغو تابعیت فرانسوی یهودی‌های الجزایری نمود. علاوه بر این اقدم به دستگیری تمامی رهبران مخالف احتمالی در همه جوامع از اروپایی گرفته تا مسلمانان نمود. جنگ داخلی الجزایر
آزادی رهبران FIS؛ یعنی مدنی و بلهادی در سال ۲۰۰۳ تأثیر بسیار چشمگیری بر اوضاع داشت، من‌باب مثال می‌توان به اعتماد به نفس تازه یافته دولت اشاره کرد که با انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۴ تقویت یافت، در انتخابات مزبور بوطفلیکا در حالی که از حمایت دو حزب اصلی و یکی از جناح‌های حزب اصلی سوم برخوردار بود، برای بار دوم و این بار با ۸۵٪ آرا به ریاست جمهوری انتخاب شد. آرای به دست آمده به منزله تأیید حمایت قاطع مردم از سیاستهای بوطفلیکا در قبال چریکها و پایان خشونت تمام عیار در منطقه بود. در سپتامبر سال ۲۰۰۵، پیشنهاد عفو دولت بوطفلیکا، همانند قانون ۱۹۹۹ به همه‌پرسی سراسری گذاشته شد تا به اقامه دعوی قانونی بر ضد افرادی که دیگر دست از جنگ کشیده بودند، پایان داده شود و برای خانواده‌های کسانی که به دست نیروهای دولتی کشته شده بودند، غرامت در نظر گرفته شود. پیشنهاد با کسب ۹۷٪ آرا مورد تأیید قرار گرفت (مراجعه شود به منشور صلح و آشتی ملی). پیشنهاد با حکم ریاست جمهوری در فوریه ۲۰۰۶ به اجرا درآمد؛ اما مسئله تأمین مصونیت از تعقیب برای چریکهای سابق (برای همه غیر از کسانی که جرمهای سنگین مرتکب شده بودند) و پرسنل ارتش (برای هر اقدامی که برای تأمین امنیت ملت انجام می‌دادند) آ فوق‌العاده بحث‌برانگیز شد. لاله فاطمه نسومر
فاطمه نسومر برای دفاع از منطقه جرجره در مقابل اشغالگری فرانسه به رهبر مقاوم الجزایر الشریف بوبغله (محمد بن عبدالله) پیوست و در نبردهای متعددی شرکت کرد. در یکی از این نبردها ابو بغله مجروح شد و فاطمه او را از مرگ نجات داد. فاطمه در نبرد ۱۸ ژوئیه ۱۸۵۴ که در آن فرانسوی‌ها شکست خورده و با دادن بیش از ۸۰۰ کشته عقب‌نشینی کردند شرکت داشت. در یکی از این نبردها در سال ۱۸۵۷ راندون ژنرال فرانسوی ارتشی مرکب از ۴۵ هزار تن تشکیل داده و با فرماندهی خودش بسمت روستای آیت تسورغ که نیروهای فاطمه نسومر شامل ارتشی از ۷ هزار داوطلب مرد و تعدادی زن بود حرکت کرد. در این نبرد ۱۰ ژنرال فرانسوی کشته شدند. فاطمه نسومر پیروزی‌های دیگری علیه دشمن در نواحی مختلف الجزایر محقق کرد و به همین دلیل دولتمردان فرانسوی یک ارتش به فرماندهی مارشال راندون و معاونت مارشال مک هون تشکیل دادند تا با ارتش فاطمه که متشکل از ۷۰۰۰ رزمنده بود مقابله کند. هنگامی که جنگ بین این دو ارتش درگرفت فرانسوی‌ها دست به قتل‌عام کلیه خانواده‌ها گرفته و در ژوئیه ۱۸۵۷ فاطمه با تعدادی از زنان دیگر به اسارت نیروهای فرانسوی درآمد. ملی‌گرایی الجزایری
در سال ۱۹۵۲ تظاهراتی که علیه نیروهای فرانسوی در الجزایر برگزار گردید باعث شد تا مسالی حاج دستگیر شده به و فرانسه فرستاده شود، علاوه بر این باعث تعداد زیادی انشعاب در خود گروه مسالی حاج و فشارهای زیادی برای تضعیف این گروه گردید، کما اینکه این کارها باعث کاهش بسیاری از قدرت این گروه گردید. در این زمان افراطیون جریان‌های وابسته به جامعه فرانسوی و اروپایی در الجزایر از فرصت استفاده کرده و حکومت فرانسه را قانع کردند که بایستی علیه جریان استقلال طلبی موضعی قاطع و شدید داشته باشد و تدابیر سختی را در این زمینه اتخاذ نماید. در این زمان بن بلا یک گروه زیر زمینی ایجاد نمود که جایگزین سیستم قبلی اداره امور جنبش که توسط پلیس فرانسه در سال ۱۹۵۰ در هم شکسته شده بود، گردید. این هیئت جدید که مرکز آن در قاهره بود. اسم ۹ تن از رهبران تاریخی این هیئت عبارت بودند از حسین احمد آیت، محمد بودیاف، بلقاسم کریم، رباح بیتات، العربی بن مهیدی، مراد دیدوش، مصطفی بن بولعید، محمد خضر و احمد بن بلا که از رهبران جنگ استقلال الجزایر می‌باشند. مصالی الحاج
هنگامی که در اول نوامبر سال ۱۹۵۴ انقلاب مسلحانه علیه استعمار فرانسه اوج گرفت، مصالی طرفدار فعالیت سیاسی و مخالف مبارزه مسلحانه بود و درهمین کادر نیز حزب جنبش ملی الجزایر تنها حزبی که التزامی به انقلاب نداشت را در سال ۱۹۵۴ تأسیس کرد و برخوردهای خونینی بین این حزب و جبهه آزادیبخش ملی هم در الجزایر و هم در فرانسه صورت گرفت. در این دوران مصالی الحاج محکوم به اقامت اجباری در فرانسه شد و از تأثیرگذاری او روی وقایع جلوگیری گردید. سپس در سال ۱۹۶۱ فرانسه تلاش کرد از تجزیه‌ای که بین وطن‌پرست‌های الجزایری پیش آمده بود استفاده کند و در این راستا جنبش ملی الجزایر را در مذاکرات شرکت داد ولی جبهه آزادیبخش آن را نپذیرفت و تسویه‌های درونی هر دو حزب افزایش یافت. مصالی در وقایع «ایویان» شرکت نکرد و الجزایر را به سمت فرانسه ترک و تا زمان وفاتش در سال ۱۹۷۴ در همان‌جا ماند. جنگ داخلی الجزایر
پس از آنکه EU با فشار مضاعف بین‌المللی برای اقدام برداشتن در مورد قتل‌عام‌های رخ داده در الجزایر مواجه شد، دو هیئت جهت بازدید و بررسی قتل‌عام‌ها در نیمه اول ۱۹۹۸ به الجزایر فرستاد، یکی از این دو هیئت اعزامی تحت نظارت و رهبری ماریو سوآرز قرار داشت؛ گزارش‌های هیاتهای اعزامی گروه‌های مسلح اسلامگرا را محکوم می‌کرد. به سرعت امنیت بیشتری در شهرها حاکم شد، هر چند که قتل‌عام‌ها هنوز هم در مناطق روستایی ادامه داشت. سیاست قتل‌عام غیرنظامیان که GIA آن را اتخاذ کرده بود، از قبل باعث به وجود آمدن چند دستگی و اختلاف در میان فرماندهان آن شد و برخی از آن‌ها در مقام نفی این سیاست برآمدند. در ۱۴ سپتامبر۱۹۹۸، این اختلاف نظرها با تشکیل گروه سالافیست ترویج و مبارزه (GSPC) که در کوهستان‌های غرب کبیلیه مستقر و تحت رهبری حسن حصاب قرار داشت، شکل رسمی به خود گرفت. در ۱۱ سپتامبر، زروآل با اعلام استعفای خود ناظران را شگفت زده کرد. انتخابات جدید سازمان دهی شد، و در ۱۵ آوریل۱۹۹۹، مبارز استقلال طلب سابق عبدالعزیز بوطفلیکا که از حمایت ارتش برخوردار بود، بنا به اعلام مقامات با کسب ۷۴٪ آرای ماخوذه در به سمت ریاست جمهوری انتخاب شد. اندکی قبل از شروع انتخابات دیگر نامزدهای انتخاباتی، ضمن ابراز نگرانی از تقلب در انتخابات، از انتخابات کناره‌گیری کرده بودند. بوطفلیکا مذاکره با AIS را ادامه داد و در ۵ ژوئن AIS کلاً موافقت کرد که منحل شود. بوطفلیکا با بخشودن و عفو شماری از زندانیان اسلامگرا که به ارتکاب جرم و خلاف‌های کوچک متهم بودند، و نیز با به تصویب رساندن قانون نظم اجتماعی در مجلس که مبارزان اسلامگرایی را که مرتکب قتل و زنا نشده بودند در صورت معرفی از تعقیب قانونی عفو می‌کرد، باعث تداوم پیروزی و موفقیت دولت شد. این قانون سرانجام در ۱۶ سپتامبر۱۹۹۹ از طریق همه‌پرسی به تصویب نهایی رسید و شماری از مبارزان، من‌جمله مصطفی کرتالی، از این فرصت قانونی استفاده کردند و با تسلیم خود زندگی طبیعی ای را از سر گرفتند- که البته گاهی موارد این کار کسانی را که به دست چریک‌ها آزار و اذیت شده بودند خشمگین می‌کرد. رهبری FIS از نتایج به دست آمده ابراز نارضایتی می‌کرد و احساس می‌کرد که AIS بدون آنکه مسئله‌ای را حل کند، جنگ را متوقف ساخته‌است، اما مهره اصلی آن‌ها عبدالقادر هچانی که در آن زمان در زندان نبود در ۲۲ نوامبر ترور شد. خشونت خوابید، هر چند کاملاً متوقف نشد و به تدریج الجزایر در وضعیت طبیعی قرار می‌گرفت. الجزایر عثمانی
الجزایر عثمانی (Ottoman Algeria) یک دولت دست نشانده امپراتوری عثمانی در شمال آفریقا بود که از ۱۵۱۶ تا ۱۸۳۰ و تا پیش از اشغال توسط فرانسه ادامه داشت. این منطقه بین سلطنت تونس در شرق و سلطنت مراکش در غرب (و دارایی‌های اسپانیا و پرتغال در آفریقای شمالی) واقع شده بود. در ابتدا مرزهای خود را از قاله در شرق تا ترارا در غرب و از الجزیره تا بسکره گسترش داد، و سپس به مرزهای شرقی و غربی فعلی الجزایر محدود شد. این کشور توسط فرمانداران منصوب شده توسط سلطان عثمانی (۱۵۱۸–۱۶۵۹)، حاکمان منصوب شده توسط فرماندهان نظامی (۱۶۵۹–۱۷۱۰) و سپس سلاطین منتخب دیوان الجزایر اداره می‌شد. جنگ‌های اعراب و خزرها
اعراب توانستند به رهبری سردارهای برجسته جراح بن عبدالله و مسلمه بن عبدالملک ، دربند و حتی پایتخت خزر جنوبی بلنجر را تصرف کنند، ولی این کامیابی‌ها تأثیر چندانی در خزرهای کوچ نشین که به حملات ویران‌گر در اعماق فراقفقاز ادامه می‌دادند ، نداشت. در یكی از این یورش‌ها، در سال ۷۳۰ ، خزرها در نبرد اردبیل با تحمیل شکست بزرگی به نیروهای بنی امیه ، جراح را كشتند ، ولی سال دیگر به نوبهٔ خود شکست خوردند و به سمت شمال پس رانده شدند. مسلمه پیش از اینکه در ۷۳۲ با مروان بن محمد (در آینده: خلیفه مروان دوم) جایگزین شود دربند را که به یک پایگاه بزرگ نظامی و مستعمره عرب تبدیل شده بود ، دوباره تصرف کرد. هنگامی‌که مروان یک لشکر بزرگ را به پایتخت خزر یعنی آتیل در استان ولگا رهبری کرد یک دوره جنگ نسبتاً محلی تا سال ۷۳۷ درگرفت. عرب‌ها پس از پذیرش نوعی تسلیم از سوی خاقان ، عقب‌نشینی کردند. درگیری‌های ۷۳۷ با تثبیت دربند به عنوان شمالی ترین پایگاه مسلمانان و تأمین چیرگی مسلمانان بر فراقفقاز پایان جنگ گسترده میان دو قدرت بود. در همان زمان، ادامهٔ جنگ، ارتش بنی امیه را تضعیف کرد و به سرنگونی نهایی دودمان اموی توسط انقلاب عباسی که چند سال بعد رخ داد، کمک کرد. پس از آن روابط میان مسلمانان قفقاز و خزرها جدای از دو حملهٔ خزر در دههٔ ۷۶۰ و در ۷۹۹ (که از تلاش‌های ناموفق برای ایجاد اتحاد از راه ازدواج میان فرمانداران عرب یا شاهزادگان محلی قفقاز و خاقان خزرها برمی‌خاست) عمدتاً همراه با سازش بود. جنگ‌های گاه‌به‌گاه در این سرزمین میان خزرها و حکومت‌های مسلمان قفقاز تا زمان فروپاشی دولت خزر در سال‌های پایانی سدهٔ ۱۰ ادامه داشت ، اما جنگ‌های بزرگ سدهٔ ۸ دیگر رخ نداد. سید احمد غزالی
سید احمد غزالی منصب نخست وزیری الجزایر را از پنجم ژوئن ۱۹۹۱ پس از مولود حمروش بعهده گرفت. او در دوران ریاست جمهوری شاذلی بن جدید پس از وقایع ژانویه ۱۹۹۲ استعفا داد ولی تا ژوئیه ۱۹۹۲ در دوران ریاست جمهوری محمد بوضیاف این مقام را بعهده داشت. اما در هشتم ژوئیه همان سال کمی بعد از قتل محمد بوضیاف مجدداً استعفا داد. پس از او بلعید عبدالسلام نخست وزیری الجزایر را بعهده گرفت. او در سال‌های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۴ کاندید ریاست جمهوری الجزایر شد ولی موفق نشد. شاذلی بن جدید
بن جدید در فاصله نوامبر ۱۹۷۸ تا فوریه ۱۹۷۹ وزیر دفاع بود و پس از مرگ هواری بومدین در حالی که تصور می‌شد کاندیداهایی مانند عبد العزیز بوتفلیقه یا محمد صالح یحیاوی رئیس‌جمهور شوند، او بریاست جمهوری رسید. بن جدید دخالت دولت در اقتصاد و کنترل امنیتی بر شهروندان را کاهش داد. در اواخر دهه هشتاد (قرن گذشته) و با فروپاشی اقتصاد بخاطر کاهش سریع قیمت نفت، اختلافات بین دو جناح نظام یعنی حامیان سیاست‌های اقتصادی بن جدید از یک طرف و مخالفین سیاست‌های او که خواهان بازگشت به روش پیشین بودند از طرف دیگر بالا گرفت. بن جدید بعد از این که در ۱۲ فوریه ۱۹۸۴ برای دومین بار در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شد تلاش کرد تا شیوه‌های سیاسی و ایدئولوژیک بجا مانده از دوران هواری بومدین را تغییر دهد و این کار را با فاصله گرفتن از شوروی شروع کرد و این فاصله گرفتن را با دیدار از ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۸۵ بعنوان اولین رئیس‌جمهور الجزایر که از آمریکا دیدار می‌کند نشان داد و به این ترتیب نشان داد که سیاستش بر اساس پراگماتیسم (مصلحت گرایی) پایه‌گذاری شده‌است. در اکتبر ۱۹۸۸ اعتراضات جوانان علیه سیاست‌های بن جدید گسترش یافت و منجر به دخالت و سرکوب وحشیانه این اعتراضات توسط ارتش شد که در جریان آن صدها نفر کشته شدند. بن جدید در تلاشی برای ادامه بقای سیاسی، فراخوان به انتقال به دمکراسی و آزادی احزاب داد. با دخالت ارتش در حمایت از یک حزب علیه حزب دیگر، بن جدید مجبور به استعفا شده و کشور وارد یک جنگ داخلی خونین و طولانی گردید. بن جدید بعد از ژانویه ۱۹۹۲ از زندگی سیاسی کناره گرفت و در اواخر سال ۲۰۰۸ بن جدید با یک سخنرانی جنجال‌برانگیز در شهر زادگاهش الطارف مجدداً ظاهر شد. تاریخ الجزایر
در سال ۱۵۱۷، الجزایر توسط خیرالدین و برادرش تحت سلطه امپراتوری عثمانی درآمد. پیش از چیرگی فرانسه، کشوری مستقل بشمار می‌رفت و اداره کشور به دست یک شخص که با لقب (دایی) نامیده می‌شد اداره می‌گردید. الجزایر به سه استان بزرگ تقسیم شده بود و اداره هر استان به دست یک نفر که به‌عنوان (بای) خوانده می‌شد قرار داشت. پس از آن افکار استقلال‌طلبانه در آنجا رواج یافت و مردم الجزایر حکومتی آزاد تشکیل داده با دولت فرانسه جنگیدند. پیکار آنان به استقلال الجزایر انجامید (۱۹۶۲ م) الجزایر
عبدالعزیز بوتفلیقه کسی است که سرانجام توانست در اوایل قرن بیست و یکم طرح آشتی ملی را برقرار کند و از آن پس برای چهار دوره بر کرسی ریاست‌جمهوری وسیع‌ترین کشور آفریقایی تکیه زده‌است. بوتفلیقه قانون اساسی الجزایر را تغییر داد و خود توانست در سال ۲۰۰۹ برای سومین بار به ریاست جمهوری برسد و پس از آن در سال ۲۰۱۴ برای چهارمین دوره بر مسند ریاست جمهوری تکیه زد. بوتفلیقه برای جلوگیری از روی دادن اتفاقاتی مشابه «بهار عربی» در کشور خود اجازه تأسیس ۲۳ حزب سیاسی جدید را صادر کرد و تعداد نمایندگان مجلس جدید را به ۴۶۲ نفر افزایش داد. اما او در چشم مخالفان خود تنها خدمتگزار ارتش بود که منابع اقتصادی الجزایر را در کنترل خود دارد. الجزایر
مقابله مسلحانه جبهه نجات با این اقدامات ارتش به جنگی داخلی منجر شد ۲۰۰ هزار کشته برجای گذاشت. جنگ داخلی یادشده عملاً سلطه ارتش و نیروهای امنیتی را بر ساختار سیاسی الجزایر تحکیم و تقویت کرد و جامعه را اینک در زیر فشار گذاشتن حاکمان برای رفع انسدادها و گسترش فضای باز سیاسی به نوعی از احتیاط‌کاری سوق داده‌است. زنان در جنگ
اکثر زنان مسلمان که نقش فعالی در جنگ استقلال الجزایر داشته‌اند در جبهه آزادیبخش الجزایر بوده‌اند. فرانسویان نیز اقدام به به‌کارگیری زنان مسلمان در فعالیت‌های جنگی کردند ولی فعالیت‌های آن‌ها به گستردگی و کیفیت مأموریت‌هایی که زنان در جبهه آزادی‌بخش انجام می‌دادند نبود. بر اساس آمار ثبت شده، تعداد زنان شرکت‌کننده در جنگ استقلال الجزایر به ۱۱۰۰۰ تن می‌رسیده‌است، البته آمار واقعی ممکن است خیلی بیشتر از این بوده باشد.زنان شرکت‌کننده در این جنگ دو دسته بودند، زنان تحصیل کرده و باسواد که حدود ۲۰ درصد را تشکیل می‌دادند و زنان کم‌سواد و روستایی که سواد کاملی در زمینه خواندن و نوشتن نداشتند و این دسته حدود ۸۰ درصد بقیه را تشکیل می‌دهند. زنان دسته دوم در همان مناطقی که سکونت داشتند برای جبهه آزادیبخش عملیات می‌کردند. وقایع سال‌های آتش
وقایع سال‌های آتش () فیلمی الجزیره‌ای در سبک درام به کارگردانی محمد الاخضر حمینه است که در سال ۱۹۷۵ منتشر شد. این فیلم جنگ الجزایر را از چشم یک دهقان به تصویر می‌کشد. فیلم "وقایع سال‌های آتش" در جشنواره فیلم کن ۱۹۷۵ برنده نخل طلایی شد. ملی‌گرایی الجزایری
در پی این اعمال خشونت‌بار که در «سطیف» اتفاق افتاد، ۵۴۶۰ مسلمان دستگیر شدند منجمله فرحات عباس و تعداد زیادی از اعضای حکومت یا رهبری جنبش که جزو دستگیرشدگان بودند. فرحات عباس اعلام نارضایتی از این قیام و شورش نمود ولکن او سرکوبی راکه در الجزایر در جریان بود بازگشت به جنگهای صلیبی تشبیه نمود. در آوریل سال ۱۹۴۶ بار دیگر فرحات عباس بر مواد بیانیه کنگره نیروهای ملی الجزایر تأکید نمود و همزمان اتحاد دموکراتیک برای بیانیه الجزایر را بنیان نهاد، عباس درخواست کرد که یک جمهوری سکولار و دموکراتیک و متحد با فرانسه در الجزایر برپا گردد. در همین حین مسالی حاج به الجزایر برگشت و جنبش پیروزی آزادی‌های دموکراتیک را پایه‌ریزی نمود، موضوعی که باعث تشدید در قطب بندی طیف‌های مختلف در جامعه گردید. مسالی حاج ملتزم به استقلال کامل الجزایر گردید و بشدت از طرح فرحات عباس انتقاد نمود، ولیکن بعضی از اعضای سابق در پیمان نامه صلح کامل معتقد بودند که امکان دستیابی به استقلال نیست مگر به وسیلهٔ نیروهای نظامی و عملیات‌های نظامی. در سال ۱۹۴۷ در ارتفاعات اوریس و کابیلی هسته‌های مقاومت مسلحانه به فرماندهی حسن آیت احمد شکل گرفت و شروع به سازماندهی کرد، هدف این هسته‌ها عبارت بود از اقدام به عملیات تروریستی تا زمانی که حاکمان فرانسوی اقدام به سرکوب اعتراضات سیاسی می‌زنند، مگر اینکه دست از این اقدامات برداشته و با این موضوع در کادر قانون برخورد نماید. احمد بن بلا یکی از رهبران نیروهای ملی در الجزایر بود و بعد از مدتی جانشین حسن آیت احمد گردید. عبدالقادر الجزایری
قیام عبدالقادر الجزایری از سال ۱۸۳۷ آغاز شد و تا سال ۱۸۴۳ ادامه یافت، عبدالقادر با متحد کردن قبایل بیابان نشین و مردم شهرنشین الجزایر توانست ضرباتی به ارتش فرانسه وارد آورد و برخی از شهرهای الجزایر مانند وهران را تصرف نماید اما وجود اختلاف میان سران مبارز بخصوص احمد بیگ فرمانده نظامی امپراتوری عثمانی با عبدالقادر الجزایری که هردو با فرانسویان مبارزه می‌کردند و هم چنین تجهیزات نظامی فرانسویان باعث گشت عبدالقادر الجزایری در سال ۱۸۴۳ از استعمارگران شکست بخورد و به مراکش بگریزد اما سرانجام بر اثر فشارهای فرانسه مراکش نتوانست از او حمایت کند و نهایتاً دولت فرانسه او را دستگیر کرد و پس از محاکمه به شهر دمشق در سوریه که آن زمان در امپراتوری عثمانی قرار داشت تبعید کرد. کودتای ۱۹۶۱ الجزایر
این کودتا توسط چهار ژنرال بنامهای موریس چاله (فرمانده سابق فرانسه در الجزایر)، ادموند ژوهاد (بازرس سابق کل نیروی هوایی فرانسه)، آندره زلر (فرمانده سابق ارتش فرانسه) و رائول سالان (فرمانده سابق فرانسه درالجزایر) از بعد از ظهر ۲۱ آوریل تا ۲۶ آوریل ۱۹۶۱ در دوران جنگ الجزایر (۱۹۵۴–۶۲) انجام شد.