ساختکان چشم از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
چشم انسان
چشم از دو بخش به وجود آمده است: ۱-اجزای فرعی چشم ۲-کرهٔ چشم. اجزای فرعی چشم عبارتند از: حَدَقه، پــِلک، مُژه، اَبرو، ماهیچه‌های گردانندهٔ کرهٔ چشم. چشم انسان
کره چشم انسان از لایه‌ها و بخش‌های گوناگون تشکیل شده‌است. معنای لغوی نام این لایه‌ها که در پرانتز می‌آید عبارت است از: صُلبیه (سختک)، مشیمیه (بچه‌دانک)، عنبیه (انگورک)، شبکیه (پنجرک)، زلالیه (روشنک)، زجاجیه (شیشک)، جلیدیه (پوششک) و ملتحمه (پیوستک). قرنیه نیز به معنی شاخک است.
عکس‌برداری هوایی
هر چشم یک تصویر با یک زاویه را جداگانه مشاهده و هر دو در مغز انسان تشکیل یک تصویر کامل را داده که به این ترتیب ممکن است به کیفیت اجسام، فاصله، عمق و اندازه آن‌ها پی برد و محاسبات لازم را انجام داد. در دید معمولی فاصله اجسام بستگی به زاویه‌ای دارد که هر دو چشم با نقطه مورد نظر تشکیل می‌دهد. با توجه به شکل روبرو زوایای A و B نسبت مستقیم به فاصله بین اجسام ۱ و ۲ دارد. این زوایا در روی شبکیه به صورت کمان‌های a و b اندازه‌گیری می‌شوند. حداقل گمانی که هر فرد می‌تواند مشاهده کند آن را معیار درک عمق می‌دانند. برای درک بهتر دید با یک چشم یا دو چشم آزمایش‌های ساده پایین را تجربه کنید. مورچه
مورچه‌ها از فرومون، تنها برای رَد یابی استفاده نمی‌کنند. هنگامی که یک مورچه آسیب می‌بیند از خود فرومونِ خطر ساطع می‌کند که باعث می‌شود مورچه‌های اطراف او در حالت تهاجمی قرار بگیرند و همچنین مورچه‌های بیشتری به آن منطقه جذب شوند. برخی از گونه‌های مورچه از فرومون خاصی به نام فرومونِ پروپاگاند استفاده می‌کنند که باعث می‌شود دشمنانشان دچار سردرگمی‌شوند و به یکدیگر حمله کنند. فرومون به وسیلهٔ ساختارهای زیادی تولید می‌شود که شامل غدد دوفور، غدد سمی و غده‌های موجود در روده، دُم، روده راست، استرنم و درشت نی می‌شوند. فرومون‌ها همچنین بین مورچه‌های لانه رد و بدل می‌شود این عمل به صورت ترکیب شدن فرومن با غذا و سپس انتقال دادن آن از طریق دهان مورچه‌ای به مورچه دیگر صورت می‌گیرد. این به مورچه‌ها کمک می‌کند که بفهمند چه وظیفه‌ای باید انجام دهند. (به‌طور مثال: جمع‌آوری آذوقه یا نگهداری از لانه). در گونه‌هایی از مورچه‌ها که دارای ملکه هستند هنگامی که تولید نوع خاصی از فرومون توسط ملکه متوقف شود کارگران ملکه جدیدی را انتخاب می‌کنند.چشم مورچه‌ها نسبت به چشم انسان تعداد بیشتری عدسی دارند. شاخک‌ها عضو مخصوص برای بویایی، لامسه، چشایی و شنوایی می‌باشد. سایه چشم
سایه چشم یکی از لوازم آرایشی است که کاربرد آن بر روی پلک‌ها و زیر ابروها می‌باشد. سایه برای زیبایی و داشتن نگاه جذاب استفاده می‌شود. همچنین عمق و ابعاد چشم را جلوه می‌دهد و مکمل رنگ چشم است و دارای رنگ‌های گوناگون می‌باشد. این ماده آرایشی بیشتر توسط زن‌ها و گاهی توسط مردها استفاده می‌گردد. پلک زدن
پلک زدن همچنین چشم را ازگرفتن عفونت حفظ می‌کنند. مژه‌ها موهایی هستند که به بالا و پایین پلکها متصل هستند و یک خط محافظتی در مقابل گرد و غبار و نظیر آن‌ها ایجاد می‌کنند. مژه‌ها بیشتر عفونتها را قبل از اینکه عفونتی به چشم برسد گرفته و از رسیدن آن‌ها به کره چشم جلوگیری می‌کنند؛ بنابراین با پلک زدن چشمان شما از مژه‌ها به عنوان سلاح دفاعی برای جلوگیری از ورود بسیاری عفونتها به چشم استفاده می‌کند. هزاران ماهیچه در چشم برای کنترل عملکرد پلک زدن وجود دارد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین ماهیچه‌ها که در پلک بالایی کنترل باز و بسته شدن چشم را به عهده دارند عضله اوربیکولاریس اکولی (orbicularis oculi) و عضله بالا برنده پلک فوقانی (levator palpebrae superioris muscle) نامیده می‌شوند. ماهیچه اوربیکولاریس اکولی چشم را می‌بندد و برای باز شدن پلک، ماهیچه levator palpebrae و ماهیچه مولر منقیض می‌شوند. ماهیچه مولر Müller (یا superior palpebral) در پلک بالایی و ماهیچه inferior palpebral در پلک پایینی مسئولیت بزرگ کردن چشم را به عهده دارند. این ماهیچه‌ها نه تنها نقشی حیاتی در پلک زدن چشم دارند بلکه در عواملی مثل چشمک زدن یا با چشم نیمه بازبودن یا چپ کردن چشم دخیل هستند. عنبیه
عنبیه به ترتیب از قسمت‌های زیر ساخته شده‌است: ۱- لایه پوششی جلویی ۲- بافت ویژه عنبیه که دارای سلول‌های رنگین و رگ‌های خونی است ۳- ماهیچه تنگ‌کننده مردمک یا عضله حلقوی ۴- ماهیچه گشادکننده مردمک یا عضلات شعاعی ۵- لایه پوششی پشتی که دارای رنگدانه است. تکامل چشم
شکل‌های ابتدایی چشم - پروتئین‌های حساس به نوری که نور را دریافت می‌کردند- لک‌های چشمی نام دارند. لک‌های چشمی فقط می‌توانند نورهای احاطه‌کننده را درک کنند: آن‌ها می‌توانند روشنایی را از تاریکی متمایز کنند، که همین برای تشخیص دوره نوری و تنظیم روزانه ساعت زیستی کافی است. آن‌ها برای دیدن مناسب نیستند، چون نمی‌توانند شکل‌ها را تمایز و جهت تابش نور را تشخیص دهند. لک‌های چشمی تقریباً در عمدهٔ گروه‌های حیوانی یافت می‌شود و در موجودات تک سلولی از جمله جنس اوگلینا -از آغازیان تاژک دار تک سلولی - نیز عمومیت دارند. لک چشمی در اوگلینا "استیگما (خال) " نامیده می‌شود که در انتهای بخش داخلی استقرار یافته‌است. استیگما یک لکه کوچک با رنگدانه قرمز است که مجموعه ای از کریستال‌های حساس نوری را دربر می‌گیرد که باهم به کمک تاژک‌های هدایت کننده، لک چشمی از طریق عکس‌العمل به نور به موجود زنده امکان حرکت می‌دهد که اغلب، حرکت به سمت نورفوتوسنتزی و تشخیص روز و شب می‌باشد که این عملکرد اولیهٔ پدیده ساعت زیستی است. در موجودات پیچیده‌تر، رنگدانه‌های بصری در مغز قرار دارند که تصور می‌شود در تنظیم زمان تولیدمثل بر اساس چرخه ماه ایفای نقش کنند. با پیگیری دقیق تغییرات در روشنایی شبانه، موجودات زنده می‌توانند زمان تولید اسپرم و تخمک را برای افزایش احتمال لقاح بیشتر تنظیم کنند. غشای پلکی
غشای پلکی یا پلک سوم (از واژهٔ لاتین nictare، به معنی پلک‌زدن) یک پلک سوم شفاف یا نیمه شفاف است که در برخی از جانوران وجود دارد و می‌توان آن را از گوشه چشم در سراسر چشم کشید تا ضمن حفظ بینایی، از آن حفاظت و مرطوب کند. برخی از خزندگان، پرندگان و کوسه‌ها دارای غشای پلکی کامل هستند. در بسیاری از پستانداران، بخش کوچکی از غشای پلکی در گوشه چشم باقی می‌ماند. بعضی از پستانداران، مانند گربه، شتر، خرس‌های قطبی، فک‌ها و موریانه‌خوارها، دارای غشاء کامل چشمک‌زن هستند. صلبیه
صلبیه لایه‌ای محکم و سفیدرنگ از بافت پیوندی است و تقریباً چهارپنجم مساحت کرهٔ چشم را می‌پوشاند. این لایه قطری بین ۱ تا ۲ میلی‌متر دارد و "سفیدی چشم" انسان را تشکیل می‌دهد (رنگ صلبیه در جانداران مختلف ممکن است متفاوت باشد). بافت محکم صلبیه فشار داخل چشم را نگاه می‌دارد و چشم را از ضربات احتمالی حفظ می‌کند. این پوشش در جلوی چشم شفاف است و قرنیه نام دارد. لامینا فوسکا، داخلی‌ترین منطقه ساخته شده از الیاف الاستیک است. چشم انسان
این سوراخ روی این اصل «مردمک» نامیده شده‌است که دو نفر که در مقابل یکدیگر واقع شوند تصویر هرکدام در وسط سیاهی چشم طرف مقابل دیده می‌شود. چشم
شبکیه داخلی‌ترین لایهٔ چشم حساس به نور است که شامل سلول‌های مخروطی (مسئول دید رنگی و جزئیات اجسام) و سلول‌های استوانه‌ای (مسئول دید سیاه و سفید و دید در نور کم) هستند. با تحریک سلول‌های استوانه‌ای یا مخروطی، سیگنال‌های عصبی از لایه‌های عصبی زیرین شبکیه نهایتاً به فیبرهای عصب بینایی و قشر مغز می‌رسند… چشم
چشم‌های پیچیده می‌توانند شکل‌ها و رنگ‌ها را از هم تشخیص دهند. کهن‌ترین آثار یافت شده از چشم‌های نخستین به ۶۰۰ میلیون سال پیش، دورهٔ انفجار کامبرین بازمی‌گردد. آخرین جد جانوران ابزارهای زیست-شیمی لازم برای بدست آوردن بینایی را داشت و پس از آن ۹۶ درصد از گونه‌های جانوری در شش شاخهٔ زیستی از ۳۵ شاخه بینایی بدست آوردند. در بیشتر مهره‌داران و برخی از نرم‌تنان، چشم به این صورت کار می‌کند که اجازه می‌دهد پرتوهای نور وارد چشم شوند و به صفحه‌ای که پر از یاخته‌های حساس به نور است برخورد کنند. این صفحهٔ حساس به نور در پشت چشم قرار دارد و شبکیه نام دارد. یاخته‌های مخروطی برای تشخیص رنگ و یاخته‌های استوانه‌ای برای تشخیص در نور با شدت کم، همگی بر روی شبکیه قرار دارند و نور دریافتی را تبدیل به پیام‌های عصبی می‌کنند. این پیام‌ها با کمک عصب‌های بینایی به مغز فرستاده می‌شود. ریزچشمک
ریزچشمک (اوماتیدی، اوماتیدیوم) به هر واحد بینایی چشم مرکب در حشرات می‌گویند.هر اوماتیدی یک عدسی متمرکزکننده نور (مخروط کریستالی)، یک قرنیه و تعدادی گیرنده نوری مجزا دارد که تعداد آنها بین ۶ تا ۸ متغیر است. هر اوماتیدی نور را از یک بخش بسیار کوچک میدان دید آشکار می‌کند. از تفاوت در شدت نور وارد شده به اوماتیدی‌های بسیار زیاد، یک شکل موزائیکی حاصل می‌شود. شبکیه
بافت شبکیه شامل نورون‌ها و توسط مشیمیه تغذیه رسانی می‌شود است. در شبکیه ۵ لایه نورون سلول‌های عصبی دیده می‌شود. این لایه‌ها از داخل به خارج (به سمت مشیمیه) (در تصویر، از چپ به راست)، به ترتیب عبارت اند از: نور پس از عبور از عدسی و زجاجیه، از طریق سلول‌های عقده‌ای به شبکیه وارد شده و بعد از پشت سر گذاشتن سایر لایه‌های شبکیه، سرانجام به سلول‌های گیرندهٔ نور می‌رسد. این سلول‌ها جریان نور را به پیام عصبی تبدیل کرده و آن را از طریق سلول‌های افقی به سلول‌های دوقطبی منتقل می‌کنند. به این ترتیب، پیام عصبی از سلول‌های عقده‌ای به عصب بینایی منتقل شده و به مغز می‌رود. چشم مصنوعی
از زمان معرفی آنها در سال ۱۹۸۹ هنگامی که ایمپلنت ساخته شده از هیدروکسی آپاتیت تأیید سازمان غذا و دارو را دریافت کرد، ایمپلنت‌های کروی هیدروکسی آپاتیت محبوبیت گسترده‌ای به عنوان کاشت هسته سازی پیدا کرده‌اند و در یک زمان بیشترین کاشت مداری در ایالات متحده بود. . متخلخل بودن این ماده باعث رشد فیبروواسکولار در کل ایمپلنت می‌شود و اجازه می‌دهد یک دستگاه جفت (PEG) با کاهش خطر التهاب یا عفونت همراه با انواع قبلی ایمپلنت‌های مجتمع در معرض قرار گیرد. چشم
قرنیه یک قسمت دایره‌ای شکل با تحدب به جلو است. قرنیه قسمت شفاف لایه خارجی در جلو می‌باشد و تحدب آن به سمت جلو است. قبل از ورود نور به عدسی، نور در قرنیه شکست می‌یابد و پرتوهای نور همگرا می‌شوند. قرنیه عروق خونی ندارد (چون) برای عبور نور باید شفاف باشد و بنابراین از طریق انتشار تغذیه می‌شود. قرنیه به علت چینش منظم الیاف کلاژن و کم‌آب بودن نسبی آن شفاف‌تر از صلبیه است. لایه‌های آن به ترتیب اپیتلیوم، استروما (بومن، دسمه) و اندوتلیوم می‌باشد. چشم انسان
حدقه به وسیلهٔ پرده‌ای به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش جلو، جایگاه کرهٔ چشم و در بخش عقب؛ اعصاب بینایی که عهده‌دار رساندن تصویرها به مغز هستند؛ و اعصاب حسی و حرکتی و ماهیچه‌های گردانندهٔ چشم و رگ‌هایی که خون را به حدقه و این ماهیچه‌ها می‌رساند، قرار دارند. رنگ چشم
رنگ بندی چشم انسان به ۷ دسته تقسیم می‌شود. تماشاگه
ستون یک طرف تماشاگه، که توکو-باشیرا (床柱) نامیده می‌شود معمولاً از چوب ساخته شده و مخصوصاً برای این منظور تهیه شده است. پلک
پلک یک چین پوستی نازک برای محافظت از چشم است. پلک نازک‌ترین پوست بدن است. بدن با پلک زدن چشم را مرطوب نگه می‌دارد و از خشک شدن چشم جلوگیری می‌کند. یک پلک در بالا و یک پلک در پایین چشم قرار دارند. مژه‌ها در لبه پلکها قرار دارند. ماهیچه بالابرنده پلک بالا موجب بالارفتن پلک و بازشدن چشم می‌شود. چشم انسان
محیط‌های شفاف چشم قسمت‌هایی از کرهٔ چشم می‌باشد که نور را از خود عبور داده و در نتیجه تصاویر اجسام را بر روی «لکه زرد» که قسمتی از شبکیه است می‌اندازند و این‌ها عبارتند از: چشم مصنوعی
انواع مختلفی از کاشت ایمپلنت وجود دارد، طبقه‌بندی اعم از شکل (شکل کروی یا تخم مرغی (بیضی) شکل)، آماده یا قالب‌گیری شده، متخلخل یا توپر، و وجود پین یا بدون پین گذاری باشد. اساسی‌ترین تقسیم‌بندی می‌تواند تقسیم انواع کاشت به دو گروه اصلی باشد: غیر یکپارچه (غیر متخلخل) و یکپارچه (متخلخل). عدسی چشمی
در بهترین وضعیت مردمک خروجی چشمی و مردمک چشم ناظر همپوشانی دارند. البته در طراحی‌های قدیمی این نکته کمتر در نظر گرفته می شده و این بدان معنی است که مثلاً مقداری از نور دریافتی بعلت اینکه باریکهٔ خروجی نور در محدوده مردمک چشم قرار نداشته هرز می رفته به‌علاوه مردمک خروجی چشمی با یک فاصله جزئی از سطح آخرین عدسی قرار می‌گیرد و به این ترتیب بین مردمک چشم و مردمک خروجی اندکی فاصله رعایت می‌شود و چشم با کمک معمولاً یک حلقهٔ لاستیکی که برای حذف نور مزاحم اطراف به‌طور نا متقارن ساخته می‌شود در موقعیتی ثابت قرار می‌گیرد . علاوه بر آن، چشمی‌هایی که طراحی آن‌ها برای فاصله کانونی (تقریباً) ثابتی است دارای این قابلیت هستند که با تنظیم ظریف و جلو عقب کشیدن، خود را با چشم ناظرهای مختلف از قبیل کسانی که عینک طبی استفاده می‌کنند، مطابقت دهند. کره چشم
- محفظه پسین که بین عنبیه، جسم مژگانی و الیاف زنول از یک سو و عدسی از سوی دیگر قرار دارد. ریزچشمک
Ommatidium: A – cornea, B – crystalline cone, C & D – pigment cells, E – rhabdom, F – photoreceptor cells, G – membrana fenestrata, H – optic nerve ?بندانگشتی|چپ|چشم مرکب]] تکامل چشم
این که فرض کنیم چشم در یک مرحله تکامل یافته یا در چندین مرحله بستگی به تعریف ما از چشم دارد. بسیاری از مکانیسم‌های ژنتیکی که در تکامل چشم درگیر هستند در تمام موجودات زنده مشترکند که این امر اشاره دارد به اینکه جدشان از یک سری مکانیسمهای حساس به نور استفاده می‌کرده – حتی اگر عضو اختصاص یافته‌ای برای بینایی نداشته باشند. اگرچه، حتی ممکن است سلول‌های گیرنده نور در بیشتر از یک مرحله از مولکول‌های شبیه به گیرنده‌های شیمیایی تکامل یافته باشندو سلول‌های حساس به نور خیلی قبل تر از انفجار کامبرین به وجود آمده باشند. شباهت‌های سطح بالا مانند کریستال‌های پروتئین استفاده شده در لنزهای سرپایان و مهره داران ارتقا پروتئین را از یک عنصر بنیادین به عنصری با نقشی جدید در داخل چشم نشان می‌دهد. پروتئین‌های مشترک در اندام‌های حساس به نور، شامل پروتئین‌های دریافت‌کننده نور، پروتئین‌های آپسین نام دارند. تمام هفت زیر خانواده آپسین‌ها در آخرین جد مشترک حیوانات وجود داشتند. بعلاوه ساختارهای ژنتیکی برای استقرار چشم هم در تمام حیوانات مشترکند. ژن PAX6 محلی که چشم در آن توسعه می‌یابد از چشم موش تا چشم انسان و چشم مگس سرکه را کنترل می‌کند. ضمناً این ژن‌های سطح بالااز بسیاری از ساختارهای کنترل‌کننده، قدیمی ترند، چرا که قبل از شکل‌گیری چشم نقش‌های دیگری داشته‌اند. احتمالاً اندام‌های حسگر قبل از مغز تکامل پیدا کرده‌اند، چون اصلاً اطلاعاتی وجود نداشته که نیاز به پردازشگراطلاعات داشته باشد. چشم انسان
حدقه یا چشم‌خانه: استخوان‌های متعددی هستند که به یکدیگر پیوسته‌اند و یک صندوقچهٔ محکم مخروطی شکل را به‌وجود آورده‌اند تا کرهٔ چشم در میان آن محفوظ باشد. استخوان‌های چشم‌خانه در قسمت بالا استخوان پیشانی و در پائین استخوان گونه و از طرف خارج استخوان گیجگاهی و از طرف داخل استخوان بینی هستند. فضای داخلی محفظهٔ استخوانی چشم از یک مادهٔ چرب و تا اندازه‌ای سیال پر است. چشم
نور پس از عبور از این لایه که زلالیه نام دارد، وارد مردمک می‌شود. بازشدن مردمک با عنبیه یا همان بخش رنگی چشم صورت می‌گیرد و میزان این بازشدگی به میزان ورود نور بستگی دارد. نور پس از آن به عدسی چشم می‌تابد که عملکرد آن مانند لنز دوربین است. عدسی، پرتوهای تابیده به شبکیه را متمرکز می‌کند. ضخامت عدسی با توجه به دور یا نزدیک بودن اشیاء، تغییر می‌کند. ماهیچه هرمی بینی
این ماهیچه از بخش زیرین استخوان بینی و غضروف کناری بینی منشأ گرفته سپس به سمت بالا رفته و به پوست بین دو ابرو ختم می‌شود. وظیفه آن این است که با کشیدن انتهای داخلی ابرو به سمت پائین و ایجاد چین‌های عرضی در بالای پل بینی مانع از رسیدن نور شدید به چشم می‌گردد. این ماهیچه پلک‌ها را به هم نزدیک می‌کند و هنگام نگاه کردن به نور شدید منقبض می‌شود. این ماهیچه هم‌چنین حالت تفکر را ایجاد می‌کند. چشم انسان
مردمک در انسان گرد است و همیشه به رنگ سیاه دیده می‌شود زیرا پشت آن فضای تاریکی است که به «تاریک‌خانهٔ چشم» موسوم است و محتویات آن با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شود، ولی در حیوانات به اشکال مختلف در می‌آید چنانکه در گربه دیده می‌شود که در هنگام روز که نور زیاد است سیاهی وسط چشم آن حیوان به‌شکل «الف» درمی‌آید و در شب بالعکس باز می‌شود و از پشت آن انعکاس نور خارج؛ به صورت درخشندگی و برق مخصوصی ظاهر می‌شود؛ در عقب پردهٔ «مشیمیه» سوراخی برای ورود «عصب بینایی» وجود دارد. کارونکل اشکی
کارونکِل اشکی یک برآمدگیِ پوستیِ کوچک و صورتی رنگ در چشم‌گوشه (کانتوس داخلی) يا و در چشم انسان است که از غدد عروقی تغییریافته ساخته شده و به داخل فولیکولِ موهای ظریف باز می‌شوند. کارونکِل اشکی از غدد سباسه و غدد چربی پوست ساخته شده است. خزندگان
سقف کاسه سر خزندگان بر خلاف دوزیستان که پهن و گسترده‌است، کمانی و برآمده است. در تعدادی از مارمولک‌ها، یک سوراخ آهیانه ای در محل چشم صنوبری یا چشم سوم وجود دارد که سایر خزندگان معاصر فاقد آن هستند. شبه خزندگان به غیر از مارها، دارای دیواره استخوانی بین کاسه چشمی نیز هستند. در لاک پشت‌ها و جانوران خویشاوند آنها، استخوان کام فرعی شروع به پیدایش نموده‌است این عمل با افزایش طول گذرگاه‌های بینی که باعث راندن مجاری داخل بینی به عقب دهان می‌گردند، به وقوع می‌پیوندند. چشم انسان
ماهیچه‌های گرداننده چشم: برای اینکه عکس‌برداری چشم از اشیاء به‌سرعت و سهولت انجام بگیرد و کرهٔ چشم با حرکت‌های متعدد خود این وظیفهٔ حیاتی را انجام دهد؛ شش ماهیچه پیرامون آن را فراگرفته‌است تا حرکت آن را در جهات گوناگون یعنی بالا و پائین و چپ و راست و به سوی درون و بیرون ممکن کنند. چشم انسان
کرهٔ چشم بینایی را میسر می‌سازد، البته دقیقاً کره نیست و قطر آن در راستای طول ۲۴ تا ۲۵ میلی‌متر و در جهت پهلوها ۲۴ تا ۲۵ میلی‌متر و در جهت پهلوها ۲۳ تا ۲۴ میلی‌متر است ولی چون این تفاوت معمولاً غیرمحسوس است کرهٔ چشم نامیده شده‌است، و آن از دو قسمت اساسی تشکیل یافته‌است: حلقه استخوانی چشم
حلقه استخوانی چشم حلقه‌های استخوانی هستند که در چشم بسیاری از جانوران در چندین گروه از مهره‌داران، به جز پستانداران و تمساح‌های موجود یافت می‌شوند. آنها می‌توانند از استخوان‌های یک‌تکه یا چندتکه درست شده باشند و نام خود را از صلبیه گرفته‌اند. باور بر این است که آنها در حمایت از چشم، به ویژه در جانورانی که چشمانشان کروی نیست، یا زیر آب زندگی می‌کنند، نقش دارند. حلقه‌های استخوانی چشم فسیلی برای انواع جانوران منقرض شده از جمله ماهی‌خزنده‌سانان، خزنده‌بال‌سانان و دایناسورها شناخته شده‌اند، اما اغلب حفظ نمی‌شوند. استخوان پیشانی
= کالبدشناسی = استخوان پیشانی شامل یک قسمت وسیع عمودی، یک قسمت کوچک افقی و یک لبه بینی–کاسه‌چشمی است. بخش عمودی آن به طرف عقب می‌رود. بخش افقی آن یک‌دست نیست و استخوان پرویزنی باعث ایجاد فاصله بین این بخش شده‌است. این استخوان در جلوی کاسه سر قرار دارد و پیشانی را می‌سازد. تکامل چشم
تکامل چشم به عنوان یکی از موضوعات قابل توجه برای مطالعه، یکی از مثال‌های ممتاز از اندام‌های هم‌ساختار درتعدادخیلی زیادی از گونه‌های متفاوت است. شاخص‌هایی از چشم مانند رنگدانه‌ها نشان می‌دهد که جزء اولین خروجی‌های تکامل چشم قبل از انشعاب حیوانات بوده‌است. اگرچه، چشم‌های پیچیده کنونی، ۵۰ تا ۱۰۰بار بیشتر با پروتئین‌ها و ساختارهای ژنتیکی یکسان تکامل یافته‌اند. زیست‌سنجی
عنبیه قسمت رنگی چشم است که ترکیبی است از نوعی ماهیچه به شکل دایره با یکسری خطوط شعاعی، لایه‌ای یا توری مانند که در پیش از تولد انسان شکل گرفته‌است و تا زمان مرگ تقریباً هیچ تغییری نمی‌کند. این ماهیچه شامل یکسری کارکترها مانند: خطوط، حلقه‌ها، حفره‌ها، شیارها، تارها، لکه‌ها و… است که قابل تفکیک می‌باشند. می‌توان گفت که عنبیه چشم همه افراد با یکدیگر متفاوت است. استخوان پروانه‌ای
سطح کاسه‌چشمی که سطح صاف و چهارگوش می‌باشد که بخش خلفی جدار خارجی کاسه چشم را تشکیل می‌دهد، کنار فوقانی آن با استخوان پیشانی و کنار خارجی آن که همان margo zygomatic می‌باشد با استخوان گونه مفصل می‌شود. کنار داخلی آن به همراه کنار خلفی بال کوچک پروانه‌ای (اسفنوئید) شکاف کاسه‌چشمی بالایی superior orbital fissure را تشکیل می‌دهد و کنار تحتانی در تشکیل شکاف کاسه‌چشمی پایینی Inferior orbital fissure شرکت می‌نماید. کره چشم
‌اندام بینایی از کره چشم و عضلات آن، دستگاه اشکی و ابروها تشکیل شده‌است. کُرهٔ چشم () در کاسه چشم قرار دارد و توسط چربی احاطه شده و به شکل کره‌ای است که یک‌ششم آن در جلو برآمده شده باشد. قطر قدامی – خلفی آن حدود ۲۴ میلی‌متر می‌باشد که افزایش یا کاهش همین قطر است که باعث دور و نزدیک‌بینی می‌شود. کره چشم دارای سه لایه است که از خارج به داخل عبارتند از: لایه بیرونی یا لایه رشته‌ای (صلبیه و قرنیه)، لایه میانی یا لایه عروقی (مشیمیه، جسم مژگانی و عنبیه) و لایه درونی یا لایه عصبی (شبکیه). چشم انسان
اشک چشم پس از اینکه چشم را شستشو داده و ضدعفونی کرد به سوی گوشهٔ داخلی چشم سرازیر می‌شود و از آنجا به‌وسیلهٔ لوله اشکی به درون کیسه مخصوصی که کیسهٔ اشکی نامیده می‌شود می‌ریزد و در آنجا نیز توقف نمی‌کند و ضمناً بی‌مصرف هم نمی‌ماند، بلکه تدریجاً به فضای تحتانی بینی می‌ریزد، تا در اثر تبخیر، هوای تنفسی را که از بینی به سوی شش رهسپار است مرطوب سازد. چشم
چشم‌ها برای دیدن، مجبور به حرکت هستند. شش عضله خارجی که کره چشم را احاطه کرده‌است، مانند نخ‌های خیمه شب بازی عمل می‌کند و آن‌ها چشم‌ها را به صورت هماهنگ در جهات مختلف حرکت می‌دهد. غده اشکی
غُدد اَشکی یک جفت غدد برون‌ریز هستند که در سمت بالای کاسه هر دو چشم قرار دارند و اشک تولید می‌کنند. غدد اشکی غده‌های کوچک دوسانتیمتری و بادامی‌شکل‌اند و در گوشه بیرونی چشم‌ها و پشت پلک‌های فوقانی قرار گرفته‌اند. ماهی
برای بیشتر ماهی‌ها، بینایی اهمیت خیلی زیادی دارد. ساختار چشم ماهی، کم‌وبیش شبیه سایر مهره‌داران است. چشم بیشتر ماهیانی که در آب‌های عمیق و تاریک زندگی می‌کنند بزرگتر از چشم آنهاست که در آب‌های کم‌عمق و روشنند. بیشتر آنها عدسی کروی دارند و برای تنظیم کردن دیدِ خود روی اشیاء دور یا نزدیک، آن را در کرهٴچشم به حرکت درمی‌آورند. علی‌رغم غیرشفاف بودن آب و شکست نور در آن، اغلب ماهی‌ها به‌خوبی می‌بینند. آزمایش‌های تجربی نشان می‌دهد که همه، یا بیشتر ماهی‌هایی که در آب‌های کم‌عمق زندگی می‌کنند، دید رنگی دارند. شبکیهٔ چشم ماهی دارای هر دو نوع یاخته‌های استوانه‌ای و مخروطی است (یاختهٔ مخروطی برای بینایی در نور کافی و تشخیص رنگ‌ها و سلول‌های استوانه‌ای برای بینایی در نور کم و طول موج کوتاه‌تر). برخی ماهی‌ها پرتوهای فرابنفش را نیز می‌بینند و برخی دیگر می‌توانند نور قطبی شده را هم ببینند. در میان بی‌آروارگان، مکنده‌ماهی چشمان پیشرفته‌تری دارد درحالی که بی‌فک‌ماهی‌ها بینایی بسیار ابتدایی دارند. بینایی ماهی‌ها با توجه به محل زندگی آن‌ها سازگاری پیدا کرده برای نمونه ماهی‌هایی که در بخش‌های عمیق اقیانوس زندگی می‌کنند بینایی آن‌ها با تاریکی سازگاری خوبی پیدا کرده‌است. تکامل چشم
داروین یک رده‌بندی از ساده‌ترین اندامی که می‌توان آن را چشم نامید که عبارت است از «عصب بینایی که به وسیله سلولهای حاوی رنگدانه احاطه شده و توسط غشاء شفافی دربرگرفته شده‌است و از عدسی یا هر مکانیسم دیگری خبری نیست» تا مراحل میانی کمال را با دادن مثال‌هایی از طبقه میانی تکامل پیشنهاد می‌کند. خیلی زود مشخص شد که پیشنهاد داروین درست بوده و تحقیقات کنونی، مکانیسم‌های ژنتیکی درگیر در تکامل چشم را بررسی می‌کند. ملتحمه
ملتحمه به دو قسمت پیازی (روی کره چشم) و پلکی تقسیم می‌شود. محل رسیدن این دو ملتحمه به هم چین ملتحمه‌ای نامیده می‌شود. بینایی پرنده
چشم یک پرنده بسیار شبیه چشم خزندگان است. برخلاف چشم پستانداران، کروی نیست و شکل صاف‌تر آن را قادر می‌سازد تا میدان دید بیشتری در کانون توجه قرار گیرد. دایره‌ای از صفحه‌های استخوانی، حلقه اسکلروتیک، چشم را احاطه کرده و آن را سفت نگه می‌دارد، اما یک بهبود چشم خزنده، که در پستانداران نیز دیده می‌شود، این است که عدسی بیشتر به جلو رانده می‌شود و اندازه تصویر روی شبکیه را افزایش می‌دهد. قیچک
شکم ساز از دو قسمت مجزا از یکدیگر تشکیل یافته. قسمت تحتانی کوچک‌تر و به شکل نیم کره است که بر سطح مقطع جلو پوست کشیده شده و خرک ساز روی پوست قرار دارد. قسمت بالایی بزرگ‌تر، مثل چتری روی قسمت پایینی قرارگرفته و هر دو قسمت توسط سطح منحنی از عقب به هم اتصال یافته‌اند و در نتیجه در جلو یا بین دو قسمت، حفره‌ای تشکیل‌شده است. سطح جلویی قسمت بالا، جز در ناحیهٔ وسط که زیر گردن ساز قرارگرفته به‌صورت دو شکاف پهن باز است. دسته ساز تقریباً در نصف طول خودروی شکم قرارگرفته و نیمهٔ دیگر در بالا به جعبهٔ گوشی‌ها متصل است. دسته فاقد پرده (دستان) است. رنگ چشم
در شرایط محیطی یکسان ممکن است بر سر رنگ یک جسم بین دو فرد مختلف اختلاف نظر ایجاد شود و عاملی که باعث این اختلاف نظر می‌شود، رنگدانه‌هایی به نام ملانین هستند که اساسی‌ترین عوامل تعیین رنگ چشم هستند. هرچقدر مقدار این رنگدانه‌ها در عنبیه زیادتر بوده و بافتشان متراکم‌تر باشد، رنگ چشم شخص تیره‌تر خواهد بود؛ همین تراکم ملانین هم به عوامل فراوانی مانند عوامل وراثتی، محیطی، و عواملی دیگر بستگی دارد. مهم‌ترین نقش ملانین‌های چشم، حفاظت از چشم در برابر پرتوهای مضر خورشید است. افرادی که چشمان روشن (عسلی، آبی یا سبز) دارند، چشم‌شان نسبت به دیگر افراد، در برابر پرتوهای خورشیدی از عوامل حفاظتی کمتری برخوردار است. به همین جهت آن‌ها باید بیشتر از سایر افراد از چشمان خود در برابر آفتاب محافظت کنند.  چشم انسان شامل دو نوع گیرنده‌های نوری و رنگی در قسمت شبکیه است. سلول‌های استوانه‌ای گیرنده‌های نوری چشم هستند که دیدی سیاه و سفید داشته و بسته به مقدار نور دریافتی از محیط، میزان تیرگی و روشنی اجسام را مشخص می‌کنند. تعداد سلول‌های استوانه ای از گیرنده‌های رنگی بیشتر بوده و حدوداً به ۱۲۰ میلیون می‌رسند؛ سلول‌های مخروطی که تعدادشان نسبت به گیرنده‌های نوری کمتر است، دید رنگی داشته و به سه دسته متمایز تقسیم شده‌اند که هر کدام یکی از رنگ‌های آبی، قرمز و سبز را تشخیص می‌دهند و باعث می‌شوند فرد رنگ‌ها را از هم تشخیص دهد. قطره چشم
قطره چشم به وسیلهٔ کارخانهٔ داروسازی و داروخانه تولید می‌شود. قطره چشم محلول آبی یا روغنی است که حاوی مواد دارویی، شیمیایی و مواد ضد میکروب است. لازم است که فشار اسمزی و اسیدیته این نوع شکل دوایی با اشک برابر باشد. در داروخانه، داروسازان قطره چشم را در محیط ویژه‌ای می‌سازند. در این محیط، هنگام تولید قطره، هوا استریل می‌شود و آلودگی میکروبی به هیچ عنوان ممکن نیست. شبکیه
شبکیه لایهٔ حساس به نور را تشکیل می‌دهد و با تبدیل جریان الکترومغناطیسی نور به پیام عصبی و انتقال آن از طریق عصب بینایی به لب پس‌سری به مغز توانایی دیدن را می‌دهد. سلول‌های گیرندهٔ نور شبکیه ۲ نوع می‌باشند: تارچه
هر تارچه از توالی تعدادی سارکومر درست شده‌است. هر سارکومر از دو نوع تار تشکیل شده‌است، نازک و ضخیم. حلزون
بدن شامل قسمت‌های زیر است: سر که دارای یک جفت بازوی حسی است، یک پای شکمی و پهن عضلانی که نوعی عمل خزیدن را انجام می‌دهد و یک توده احشایی پشتی و گنبد مانند که بیشتر اندام‌های داخلی در آن جای داشته‌اند. (حلزون‌ها معمولاً صدف دارند اما برخی از گونه‌های بی‌صدف آن نیز مشاهده شده‌است. چشم حلزون معمولاً بر روی دو تا شاخک بر روی سر آن قرار گرفته‌است) مرحله لاروی حلزون ولیگر نام دارد که مجهز به یک کمربند مژکی ظریف است و آن را به عنوان عضو شنا بکار می‌برد. قسمت پشتی ولیگر بعداً کاملاً بزرگ می‌شود و توده احشایی در حال رشد به سمت پشت برآمدگی می‌یابد. اما این رشد رو به بالا در طرف راست و چپ به‌طور یکسان صورت نمی‌گیرد و نتیجه آن پیچ‌خوردگی توده احشایی و صدفی است که روی این توده را می‌گیرد. فیزیولوژی دستگاه بینایی
هر نقطه‌ای از شیء پرتوهای نور را در همهٔ جهات می‌فرستد اما فقط برخی از این پرتوها به چشم وارد می‌شوند. پرتوهای برخاسته از یک نقطهٔ شیء، از نقاط مختلف عدسی عبور می‌کنند. برای اینکه تصویر روشنی تشکیل شود باید این پرتوهای مختلف در نقطهٔ واحدی در شبکیه به‌هم برسند (همگرائی). برای هر نقطهٔ شیء، نقطهٔ متناظری در تصویر تشکیل شده بر شبکیه وجود دارد. توجه کنید که تصویر شبکیه وارونه و معمولاً بسیار کوچکتر از خود شیء است. قبل از ورود نور به عدسی، نور در قرنیه شکست می‌یابد. بیشترین انکسار پرتوهای نور در قرنیه روی می‌دهد. قرنیه عروق خونی ندارد چون برای عبور نور باید شفاف باشد و بنابراین از طریق انتشار تغذیه می‌شود. عدسی و قرنیه چشم وظیفه دارند با ایجاد تحدب مناسب شعاعهای امواج نوری رسیده از اجسام خارجی را شکسته و بر روی شبکیه (به خصوص ماکولا) متمرکز کنند (بیندازند). به عبارت دیگر نقطه کانونی عدسی باید روی شبکیه باشد و تصویر آنجا تشکیل شود. حال اگر به هر دلیلی اینکار انجام نشود ما یک عیب انکساری چشم داریم. فیزیولوژی دستگاه بینایی
مردمک که سومین بخش دستگاه تشکیل تصویر است، روزنه‌ای مدور است که قطر آن در پاسخ به مقدار نور تغییر می‌کند. اندازهٔ مردمک در نور ضعیف به حداکثر و در نور درخشان به حداقل می‌رسد و از این طریق نور کافی برای حفظ کیفیت تصویر در سطوح مختلف نور تأمین می‌شود. طراحی هوشمند
اگر بخواهیم برای کاربرد چشم هم مثالی مشابه کاربرد بال‌های ناقص هنگام افتادن از درختان با ارتفاعات مختلف بزنیم، به راحتی می‌توانیم موقعیت‌هایی را تصور کنیم که در آن‌ها نصف یک چشم، جان جانور را نجات می‌دهد، در حالی که ۴۹ درصد آن چشم چنین نمی‌کند. این شیب‌های ملایم تکاملی چشم را می‌توان در تغییرات شرایط نوری، و تغییرات فاصلهٔ تشخیص شکارچی – یا شکار– یافت؛ و درست مانند وضعیت بال‌ها و سطوح پروازی، حالت‌های میانی چشم هم نه تنها قابل تصور اند، بلکه در سراسر دنیای وحش فراوان‌اند. کِرم پَهن، چشمی دارد که با هر معیار معقولی، محقرتر از نصف چشم انسان است. حلزون دریایی ناوتیلوس چشمی دارد که در میانهٔ راه چشم کرم پَهن و چشم انسان است. برخلاف چشم کرِم پَهن که فقط نور و سایه را تشخیص می‌دهد، اما تصاویر را نمی‌تواند ببیند، چشم ناوتیلوس شبیه دوربینی بی عدسی است که می‌تواند یک تصویر حقیقی بسازد؛ اما تصویر آن در مقایسه با تصویر چشم ما تیره و تار است. هیچ آدم عاقلی نمی‌تواند انکار کند که چشم داشتن برای این جانور بی مهره و بسیاری جانوران دیگر، بهتر از چشم نداشتن است و همگی این چشم‌ها در جایی روی این شیب پیوسته و ملایم به سوی قلهٔ محال جای می‌گیرند. بر روی این شیب، چشم ما نزدیک به یک قله‌است – هرچند نه مرتفع‌ترین قله، اما یکی از مرتفع‌ترین قله‌ها. در کتاب صعود به قلهٔ محال من یک فصل کامل را به چشم و یک فصل را نیز به بال اختصاص داده‌ام، و نشان داده‌ام که این دو به چه سادگی توانسته‌اند آهسته (وحتی شاید نه چندان آهسته) این مراتب صعودی را بپیمایند. در اینجا این موضوع را ختم می‌کنم.» کلاهک
کلاهک قسمتی از مغز میانی است که در قسمت زیر بام مغزی قرار دارد و دارای انتهای سری ساخت شبکه‌ای، هسته‌هایی که چشم را کنترل می‌کنند، مادهٔ خاکستری اطراف مجرا، هستهٔ قرمز و توده سیاه، و ناحیه کلاهکی-شکمی است. ماهیچه‌های بیرونی چشم
به شش ماهیچه‌ای که حرکت چشم را تنظیم می‌کنند به همراه یک ماهیچه به نام ماهیچه بالابرنده پلک بالا که بالاکشیدن پلک را تنظیم می‌کند ماهیچه‌های بیرونی چشم یا ماهیچه‌های برون‌چشمی () یا عضلات خارج چشمی گفته می‌شود. چشم مرکب
هرواحد بینایی شامل یک عدسی، یک قرنیه و تعدادی گیرنده های نوری است که به هر واحد یک اوماتیدی میگویند.هر اوماتیدی قسمت از زاویه دید حشره یا سخت پوست را تشکیل میدهد البته تصاویر مشاهده شده توسط اوماتیدی ها بسیار ریز هست به همین دلیل تصاویر واضح چندین اوماتیدی کنار هم قرار میگیرد و تصویری کامل و موزائیکی شکل تشکیل میدهد و به این روش حشرات تصاویر موزائیکی از محیط میبینند.همچنین چشم مرکب حشرات خاصیت ضد انعکاسی دارد و با این قابلیت از خودنمایی و دیده شدن از چشم شکارچیان پنهان میماند و به حشرات کمک میکند تا در شب دید خوبی داشته باشند.چشم مرکب برخی حشرات گیرنده هایی دارند که قادر است پرتوهای فرابنفش را نیز دریافت کند،مثلا برخی زنبورهای عسل قادرند با تشخیص پرتوهای فرابنفش،گرده افشانی گلها را انجام دهند. پرده‌بالان
سر در این حشرات کیتینی بوده و به وسیلهٔ گردن باریکی به تنه متصل می‌گردد. واجد چشم‌های مرکب بزرگ، سه چشم ساده، شاخک‌های نخی شکل یا زانویی هستند و معمولاً طول شاخک در جنس نر بیشتر از جنس ماده است. قطعات دهانی بر اساس نوع تغذیه برای جویدن، سوراخ کردن، مکیدن، جمع‌آوری دانه گرده، بریدن و … به کار می‌روند. چشم مرکب
چشم مرکب عضو بینایی در بندپایانی چون حشرات و سخت‌پوستان و نیز خرچنگ است. چشم مرکب شامل یک تا هزاران واحد مستقل بینایی می‌باشد. قی چشم
قی (پخل) چشم، به ترشحات مایل به زرد گوشهٔ چشم گفته می‌شود. ترشحات چشم به‌طور معمول، صبح‌ها پس از برخاستن از خواب صبحگاهی دیده می‌شود. ترشح چشم به ندرت آسیب‌رسان است و در واقع جزئی از سامانه دفاعی بدن است. حشره
برای بیشتر حشرات قدرت بینایی و بویایی از مهم‌ترین احساس‌ها می‌باشد حشرات دارای چشم‌های مرکب هستند به این معنی که چشم حشره از دو قسمت مجزا تشکیل شده‌است هر قسمت از چشم حشره دارای لنز مخصوص به خود می‌باشد حشرات برای بو کشیدن و مزه کردن از شاخک‌هایشان و بعضی اوقات از قسمت‌های دیگر بدنشان استفاده می‌کنند آنها همچنین برای لمس کردن اشیاء از شاخک‌هایشان استفاده می‌کنند. بینایی
نور از قرنیه عبور کرده و از مایع زلالیه، عدسی چشم و زجاجیه گذشته و به شبکیه می‌رسد. قرنیه و عدسی باعث ایجاد تصویر اشیاء بر روی شبکیه می‌شوند. قطر مردمک توسط انقباض و انبساط عضلات شعاعی و حلقوی موجود در عنبیه تغییر کرده و مقدار نور وارد شده به چشم تنظیم می‌شود. تحریک اعصاب سمپاتیک باعث انقباض عضلات شعاعی و افزایش قطر مردمک می‌شود. تحریک اعصاب پاراسمپاتیک، عضلات حلقوی را منقبض و قطر مردمک را کم می‌کند. تصویری که از اشیاء بر روی شبکیه می‌افتد معکوس است؛ ولی مغز با یادگیری تصویر را به صورت طبیعی درک می‌کند. عدسی چشم، کوژ (محدب) است و میزان تحدب و در نتیجه قدرت همگرایی آن تغییر می‌کند تا تصویر بر روی شبکیه باقی بماند. این سازوکار که تطابق خوانده می‌شود به کمک عضلات مژگانی صورت می‌گیرد. چشم
ده نوع ترکیب بندی ظاهری برای چشم وجود دارد، تمام ابزارهای عکاسی ساخته شده توسط انسان غیر از عدسی فرنل و لنز زوم همگی در طبیعت وجود دارند. اما از نظر کلی چشم‌ها در دو رده قرار می‌گیرند، «چشمان ساده» که تنها یک سطح مقعر دریافت کنندهٔ نور دارد و «چشمان مرکب» که چندین عدسی دارد و نور را به سطح محدبی هدایت می‌کند. عبارت چشمان ساده به معنی داشتن پیچیدگی یا دقت کمتر نیست بلکه هر یک از این چشم‌ها به خوبی می‌توانند برای محیط زندگی صاحب خود بهینه شوند. تنها محدودیت چشم‌ها در وضوح تصویر (resolution) است. فیزیک چشم‌های مرکب به آن‌ها اجازه نمی‌دهد تصویری با وضوح بالاتر از داشته باشند. چشم‌های برهم‌افزا (superposition) می‌توانند به حساسیت بیشتری نسبت به چشم‌های هم‌کنار (Apposition) دست یابند در نتیجه برای جانوران شب‌زی و آن‌هایی که بیشتر در تاریکی زندگی می‌کنند، مناسبترند. چشم‌ها برپایهٔ سلول‌های دریافت کنندهٔ تصویر خود به دو دسته تقسیم می‌شوند، آن‌هایی که سلول‌هایشان مژک دار است (مانند مهره داران) و آن‌هایی که ریزچشمک دارند. این دو گروه، فراگیر نیستند، گزنده‌تباران نیز چشمانی با سلول‌های مژک‌دار دارند اما شکم‌پایان و برخی کرم‌های حلقوی هر دو گونه را دارند. برج مدور مردکان (باکو)
برج در امتداد ارتفاع‌اش به سه بخش تقسیم می‌شود. این قسمت‌ها با گنبدها پوشانیده شده و با یکدیگر به واسطه پله‌هایی وصل می‌شود، که روی دیوار ساخته شده‌است. جهت روشن کردن طبقات دوم و سوم پنجره‌هایی به شکل نوار تنگ در داخل برج ساخته شده‌است، که از خارج ساختمان به سمت داخلش شدیداً گسترش می‌یابد. برج با استفاده از محلول آهک و سنگ آهک بنا گردیده‌است. چشم
در مقابل چشمان مرکب، چشمان ساده قرار دارند که تنها یک عدسی دارند. عنکبوت‌های جهنده یک جفت چشم بزرگ با میدان دید باریک دارند که در کنارش چندین چشم کوچک قرار دارد (در کل چهار جفت چشم) که به آن‌ها دید جانبی می‌دهد. لارو برخی حشرات مانند کرم پیله‌ساز گونهٔ دیگری از چشم ساده را، موسوم به «چشم سادهٔ جانبی» یا «استماتا» (stemmata) دارند که معمولاً یک تصویر تقریبی و محو از جسم بدست می‌آورد اما آن‌ها این قدرت را دارند تا وضوح تصویر را بیشتر کنند و در تاریکی هم حساسیت بیشتری به نور دهند و تصویر را (۱۰۰۰ برابر) واضح تر کنند. چشم‌های جانوری مانند حلزون، گونهٔ دیگری از چشم ساده است، این چشم‌ها عدسی ندارند در نتیجه نمی‌توانند تصویری را بازتاب کنند بلکه تنها به نور حساسیت دارند و می‌توانند تاریکی را از روشنایی تشخیص دهند. این چشم به حلزون‌ها کمک می‌کند از نور سفید مستقیم خود را در امان نگه دارند. برای جانورانی که نزدیک چاه گرمابی زندگی می‌کنند، چشمان مرکب، ساده شده‌است و برای نور فروسرخ بهینه شده‌است، چشم آن‌ها می‌تواند نور فروسرخ را تشخیص دهد در نتیجه آن‌ها خود را از نقاط جوشان آب فراری می‌دهند تا زنده زنده نجوشند. استخوان اشکی
استخوان اَشکی یا لاکریمال جفت استخوان مستطیلی‌شکل در چشم است که ثابت است. استخوان اشکی در سمت جلویی کاسه چشم عمدتاً بین استخوان بینی و گونه‌ای و آرواره بالایی قرار دارد و بخشی از کاسه چشم و قسمت کوچکی از صورت را می‌سازد. استخوان‌های اشکی از کوچکترین و شکننده‌ترین استخوان‌های صورت هستند که سطح قدامی دیواره داخلی هر دو چشم را تشکیل می‌دهند. چشم مصنوعی
کاشت و حرکت پروتز از جنبه‌های مهم است و برای هدف ایده‌آل ساخت یک چشم مصنوعی خوب ضروری است. چندین نظریه در مورد بهبود حرکت چشم وجود دارد، مانند استفاده از مواد مصنوعی یکپارچه، پیوند زدن ایمپلنت ، پوشاندن ایمپلنت (به عنوان مثال با بافت اسکلر)، یا بخیه زدن مستقیم عضلات چشم بر روی ایمپلنت چشمی. کارایی انتقال حرکت از ایمپلنت به پروتز میزان تحرک پروتز را تعیین می‌کند. حرکت از طریق کاشت‌های سنتی کروی غیر منفذی از طریق کشش سطحی در رابط ملتحمه-پروتز و حرکت زورها منتقل می‌شود. ایمپلنت‌های شبه یکپارچه دارای سطوحی با شکل نامنظم هستند که یک مکانیسم اتصال غیر مستقیم بین ایمپلنت و پروتز ایجاد می‌کنند که حرکت بیشتری به پروتز می‌دهد. ادغام مستقیم ایمپلنت با پروتز از طریق مکانیسم اتصال خارجی می‌تواند باعث بهبود بیشتر تحرک شود. اردشیر بابکان
بنای شهر الهام گرفته از شیوه معماری دارابگرد و متشکل از دیوارهایی مدور است که دربرگیرنده محوطه‌ای به قطر حدود دو کیلومتر و باروی گلی دوگانه و خندقی به سبک پارتی است و دو محور تقاطع عمود برهم شهر را به چهار بخش با چهار دروازه اصلیِ مهر، بهرام، هرمز و اردشیر تقسیم می‌کند که هر یک به پنج بخش کوچک‌تر تقسیم شده، با خیابان‌های حلقه مانند به هم راه داشته‌اند. میکروسکوپ نوری
کندانسور: از مجموعه‌ای از عدسی‌های محدب (کوژ) یا محدب الطرفین ساخته شده که عمل آن‌ها همگرا کردن پرتوهای نوری حاصل از منبع نور و تابانیدن آن‌ها بر روی جسم است تا نور کافی برای مشاهده جسم تأمین گردد. ریخت‌شناسی حشرات
حشرات جزو بندپایان تراشه‌دار هستند که بدنشان حلقه حلقه بوده و از سه بخش اصلی سر، سینه‌گاه (قفسه سینه) و شکم تشکیل شده‌است. سر از بهم پیوستن چندین حلقه (metamere) تشکیل شده و دارای اعضای حسی مهم مانند شاخک‌ها، چشم‌ها و قطعات دهانی است. سینه‌گاه از سه حلقه مشخص که هر یک دارای یک جفت پای بند بند و حلقه دوم و سوم دارای یک جفت بال تشکیل شده است. شکم در اصل دارای یازده حلقه و بدون پیوست حرکتی است. میکروسکوپ نوری
اجزای نوری عمدتاً مشتمل بر منبع تغذیه نور و قطعات مرتبط با آن است، از قبیل لامپ با ولتاژ ۲۰ وات، فیلتر تصحیح نور و کندانسور که کندانسور مشمل بر پنج قطعه است که نور را تصحیح کرده و بر روی نمونه یا شیء مورد بررسی متمرکز می‌کند بخش نوری شامل سه بخش اساسی است: دستگاه روشنایی، عدسی شیئی و عدسی چشمی. چشم
چشمان مرکب در میان بندپایان دیده می‌شود. این نوع چشم از تراش‌های بسیار کوچک به نام ریزچشمک، تشکیل شده بسته به زیست جانور هر یک از این ریزچشمک‌ها به اندازهٔ یک تصویر دانه‌ای (پیکسلی) یا چندین تصویر ارائه می‌کند. هر ریزچشمک، حسگر، لنز و سلول‌های حساس به نور خودش را دارد. برخی چشم‌ها تا ۲۸ هزار حسگر بر روی خود دارند که به صورت شش ضلعی کنار هم قرار گرفته‌اند و دیدی ۳۶۰ درجه می‌دهند. چشم‌های مرکب به حرکت‌ها و جابجایی بسیار حساس‌اند. بسیاری از بندپایان به ویژه پیچیده‌بالان چشمانی مرکب دارند که تنها چند تراش دارد هر تراش هم خود یک شبکیه دارد و می‌تواند تصویری بر روی خود داشته باشد. هر چشم تصویر متفاوتی از دیگری دارد، این تکه تصاویر در کنار هم در مغز یک تصویر بزرگ با وضوح بالا تشکیل می‌دهد. استخوان پیشانی
در بخش چشمخانه‌ای (حدقه‌ای) هم این اجزاء دیده می‌شود: بریدگی پرویزنی ، حفره غده اشکی ، گودی قرقره‌ای ، سینوس پیشانی ، و مجرای پیشانی‌بینی . چشم
در دوربین، لنز به جلو و عقب حرکت می‌کند و بدین ترتیب فاصله‌اش تا فیلم کم و زیاد می‌شود تا فوکوس انجام شود. ولی در چشم لنز با خمیده شدن و تغییر تمرکزیابی تصویر می‌کند. ماهیچه‌های چشم تغییر شکل لنز چشم را اعمال می‌کنند. چشم انسان
پلک‌ها در مواقع معمولی در هر دقیقه چند مرتبه؛ به‌طور منظم به هم می‌خورند، و در نتیجه مایع ویژهٔ اشک را؛ که از غده‌های قرارگرفته در قسمت فوقانی چشم تراوش می‌شود، بر روی صفحهٔ چشم پهن می‌کنند تا آن را شستشو داده و همیشه تازه و مرطوب نگاه دارند و در نتیجه فعالیت آن‌را آسان‌بر سازند. چشم انسان
مسیر عبور پرتو های نور از چشم به ترتیب : (۱ اشک)؛ (۲ قرنیه)؛ (۳زلالیه)؛ (۵ عنبیه ( سوراخ مردمک)؛ (۵ زلالیه)؛(۶ عدسی)؛ (۷ زجاجیه)؛ (۸ شبکیه) جسم مژگانی
جسم مژگانی (ciliary body) بخش ضخیم لایهٔ عروقی چشم است که مشیمیه را به عنبیه مربوط می‌کند. جسم مژگانی از ماهیچه مژکی و زوائد مژگانی تشکیل شده‌است. صلبیه
صلبیه مانند دیواره‌ای دورتادور کره چشم را می‌پوشاند و در امتداد قرنیه قرار دارد. صلبیه توسط ملتحمه پوشانده می‌شود، یک غشای مخاطی شفاف که باعث راحتی حرکات چشم می‌شود. در ناحیه اطراف صلبیه، عصب بینایی ضخیم‌تر است. صلبیه از سه قسمت تشکیل شده‌است: روسَختینه (اپی‌اسکلرا)، بافت پیوندی نازکی (بافت نازک‌بین ملتحمه و صلبیه) که دقیقاً در زیر ملتحمه قرار گرفته‌است. شهر سوخته
برای نخستین بار در شهر سوخته یک چشم مصنوعی پیدا شد. مطالعات اولیه نشان داده‌اند که چشم چپ زن تنومند مدفون در قبر شماره ۶۷۰۵ مصنوعی بوده‌است. همین مطالعات نشان می‌دهند که زیر طاق ابروی زن مذکور آثار آبسه دیده می‌شود. به علت طول زمان زیادی که بخش زیرین این چشم مصنوعی با پلک چشم در تماس بوده‌است آثار ارگانیکی پلک چشم نیز در روی آن مشهود است. جنس و ماده‌ای که چشم مذکور با آن ساخته شده‌است هنوز به دقت روشن نشده و تشخیص آن به آزمایش‌های بعدی موکول شده‌است اما به نظر می‌رسد که چشم مزبور از جنس غیرطبیعی که با نوعی چربی جانوری مخلوط شده‌است ساخته شده‌است. در روی این چشم مصنوعی ریزترین مویرگ‌های داخل کره چشم توسط مفتول‌های طلایی به قطر کمتر از نیم میلی‌متر طراحی شده‌اند مردمک چشم در وسط طراحی شده و جز از آن تعدادی خطوط موازی که تقریباً یک لوزی را تشکیل می‌دهند در پیرامون مردمک دیده می‌شود از دو سوراخ جانبی واقع در دو سوی این چشم مصنوعی جهت نگهداری و اتصال آن به حدقه چشم استفاده می‌شده‌است. بررسی‌های انسان شناسانه نشان داده که به احتمال بسیار زیاد زن مزبور دارای سنی بین ۲۵ تا ۳۰ سال بوده و دو رگه (سیاه و سفید) بوده‌است. اشیاء پیدا شده در این قبر دو قسمتی عبارت بوده‌اند از ظرف‌های سفالی، مهرهای تزیینی، یک کیسه چرمی و یک آینه مفرغی. قدمت این قبر و چشم مصنوعی به حدود ۲۸۰۰ سال پیش از میلاد و ۴۸۰۰ سال پیش از این می‌رسد. مطالعه جهت دستیابی به اطلاعات بیشتر در این مورد چشم و اسکلت ادامه دارد. گزارش شده‌است که زنی که در شهر سوخته دارای چشم مصنوعی بوده‌است قدی برابر با ۱۸۰ سانتی‌متر داشته‌است که با میانگین قد اهالی خود شهر سوخته تفاوت آشکاری دارد. مردم شهر سوخته قد و قامت متوسطی داشته‌اند به‌طوری‌که میانگین قد خانم‌ها ۱۶۰ تا ۱۶۵ سانتیمتر و میانگین قد آقایان ۱۶۵ تا ۱۷۰ سانتیمتر بوده‌است، اما زن صاحب چشم مصنوعی استثنا محسوب می‌شده چراکه قامت او از ۱۷۶ تا ۱۸۰ سانتی‌متر تخمین زده می‌شود و احتمالاً مهاجری از دوردست آمده به تمدن شهر سوخته بوده‌است. پلک
مهمترین و اصلی‌ترین ماهیچه‌ها که در پلک بالایی کنترل باز و بسته شدن چشم را به عهده دارند عضله اوربیکولاریس اکولی (orbicularis oculi) و عضله بالا برنده پلک فوقانی (levator palpebrae superioris muscle) نامیده می‌شوند. ماهیچه اوربیکولاریس اکولی چشم را می‌بندد و برای بازشدن پلک، ماهیچه levator palpebrae و ماهیچه مولر منقیض می‌شوند. ماهیچه مولر Müller (یا superior palpebral) در پلک بالایی و ماهیچه inferior palpebral در پلک پایینی مسئولیت بزرگ کردن چشم را به عهده دارند. این ماهیچه‌ها نه تنها نقشی حیاتی در پلک زدن چشم دارند بلکه در عواملی مثل چشمک زدن یا با چشم نیمه بازبودن یا چپ کردن چشم دخیل هستند. استخوان اشکی
استخوان‌های اشکی کوچکترین استخوان‌های صورت بوده که به شکل و اندازه یک ناخن انگشت در طرف داخل هر یک از کاسه‌های چشم قرار گرفته‌اند. این دو استخوان در ساختن دیواره داخلی حفره بینی شرکت می‌کنند. همچنین استخوان‌های اشکی در پائین، مجرای اشکی را تشکیل می‌دهند که ترشحات آنها به داخل حفره‌های بینی می‌ریزند. عصب بینایی
سلول‌های استوانه و مخروط شبکیه از راه عصب‌های دوقطبی به سلول‌های گانگلیونی رسیده و پس از آن عصب بینایی شکل گرفته، وارد فضای کرانیکال شده و در تماس با سلا تورسیکا به طرف نواحی فوقانی مغز یا قسمت‌های پایین تر مغز است. یک عصب بینایی حاوی حدود یک میلیون آکسون است. فیبرهای نیمه بینی از هر دو شبکیه، در ناحیه کیاسمای بینایی(Optic chiasma) تقاطع می‌کنند و به طرف مقابل می‌روند و به فیبرهای نیمه گیجگاهی(تمپورال) همان طرف می‌پیوندند و بدین ترتیب، راه بینایی(Optic tract) را در هر طرف ایجاد می‌کنند. نسبت رشته‌های متقاطع به غیرمتقاطع، ۵۳ به ۴۷ بوده و تعداد سلول‌های گانگلیونی نیمه بینی(نازال) شبکیه بیشتر است. اتاقک پیشین
قسمت پیشین (به عربی: قدامی) کره چشم توسط عنبیه به دو محفظه به نام اتاقک تقسیم می‌شود اتاقک پیشین بین قرنیه و سطح پیشین عنبیه و اتاقک پسین (خلفی) بین سطح پسین عنبیه و سطح پیشین عدسی قرار دارد هر دو اتاق محتوی مایع زلالیه است که توسط جسم مژگانی ترشح شده است. زلالیه مایعی است که پروتئین کمی دارد. چشم مصنوعی
کاشت‌های هیدروکسی آپاتیت کروی هستند و در اندازه‌های مختلف و مواد مختلف (مرجان / مصنوعی / چینی) ساخته می‌شوند. چشم
در مرحله بعد نور وارد کره چشم می‌شود که مملو از مایعی ژل مانند به نام زجاجیه است. نور در نهایت به پرده‌ای به نام شبکیه می‌تابد که در داخلی‌ترین قسمت کره چشم واقع شده‌است. شبکیه مانند صفحه فیلم خام دوربین فیلمبرداری یا فیلم دوربین عکاسی است. پرتوهای نوری پس از برخورد با پرده شبکیه در قالب پیام‌هایی عصبی به مغز منتقل و در آنجا تفسیر می‌شود. ریخت‌شناسی حشرات
چشم مرکب Compounideye: دارای بیش از یک عدد اوماتیدی یا مواد بینایی است مثلاً در سنجاقک واحد بینایی ممکن است به ۲۸۰۰۰ عدد برسد. چشم مرکب دارای قرنیه (از جنس کونیکول) عدسی، عنبیه، رابدوم (محور بینایی) که به عصب‌های بینایی درمغز متصل است می‌باشد. چشم رع
شکل ظاهری چشم نیز در مراسم مذهبی و نمادگرایی به عنوان عامل حفاظت مطرح شده‌است. اورائی در پوشش سر سلطنتی و الهی به نقش الهه‌های چشم به عنوان محافظان خدایان و پادشاه‌هان اشاره دارد. به شکل مشابه، اورائی در بالای حرم و سایر سازه‌های مقدس دیده می‌شود و به صورت نمادین از آن‌ها در برابر قدرت‌های خصمانه محافظت می‌کند. بسیاری از آیین‌های معبد به الهه‌های چشم مربوط هستند تا از معبد یا حاکم مقدس دفاع کنند. اغلب، متون مربوط به چنین آیینی به‌طور خاص شامل مجموعه‌ای از چهار اورائی دفاعی هستند. این اورائی‌ها گاهی در قالب‌های مختلفی از الهه‌های مرتبط با چشم شناسایی می‌شوند، اما آن‌ها همچنین می‌توانند به عنوان نشانی از «حاثور چهار چهره» شناخته شوند، که وظیفهٔ حفاظت از کرجی خورشید را داشته و به مکان‌های خاصی در زمین گسترش یافته‌است. زیست‌سنجی
شبکیه چشم در منتهی‌الیه کره چشم قرار دارد که شامل یکسری رگ‌های خونی است که این مویرگ‌ها داری اشکال مختلفی هستند، این خصیصه در افراد منحصربه‌فرد است. با قرارگیری چشم کاربر در یک مکان مشخص، یک دسته نور ماوراء قرمز یا نور سبز با طول موج کوتاه به شبکیه چشم تابیده می‌شود و بازتاب آن توسط یک دوربین CCD اندازه‌گیری می‌شود. این روش تقریباً مشابه شناسایی از طریق عنبیه می‌باشد. تکامل چشم
در یک چشم فاقد عدسی، نوری که از یک نقطه دور نشات می‌گیرد، به دیوارهٔ پشت چشم برخورد کرده که در واقع به اندازهٔ دریچهٔ دیافراگم می‌باشد. با افزودن عدسی، این نور ورودی در یک سطح کوچکتر متمرکز می‌شود، بدون اینکه شدت کلی محرک را کاهش دهد. فاصله کانونی یک لوبوپود اولیه با چشمان ساده دارای عدسی، تصویر را در پشت شبکیه متمرکز می‌کند؛ بنابراین اگرچه هیچ بخشی از تصویر قابل مشاهده نیست، شدت نور به موجود زنده اجازه می‌دهد تا در آبهای عمیق (و بسیار تاریک) هم قادر به دید باشد. تکامل چشم
چشمهای پیچیده میلیون‌ها سال پیش در دوره‌ای به نام انفجار کامبرین تکامل یافته‌اند. هیچ شاهدی دال بر وجود چشم‌ها قبل از این مرحله وجود ندارد، اما طیف وسیعی از تنوع در کمبرین میانی «بورگس شیل» مشهود است. طیف وسیعی از سازگاری در چشم جهت تأمین نیازهای موجود زنده‌ای که حامل آن است به وجود آمده‌است. توانایی چشم‌ها در میزان تیزبینی، دامنه طول موج‌هایی که می‌توانند دریافت کنند، حساسیتشان در نور کم، کشف حرکت‌ها یا تشخیص اشیا و تعیین رنگ‌ها تغییر کرده‌است. کاسه چشم
کاسهٔ چشم، چشم‌خانه یا حَدَقه () یک جفت حفرهٔ استخوانی هستند که کره چشم، ماهیچه‌ها، عصب‌ها، رگ‌ها و چربی همراه آن‌ها و بخش اعظم دستگاه اشکی را در خود جای می‌دهند. دهانه کاسه چشم توسط دو چین متحرک و نازک به نام پلک محافظت می‌شوند. کاسه چشم
یک حفرهٔ هرمی است که قاعدهٔ آن در جلو و راس آن در عقب قرار دارد. چشم مصنوعی
چشم مصنوعی یا پروتز چشم نوعی عضو مصنوعی است که جایگزین چشم طبیعی آسیب دیده به دنبال تخلیه چشم، نیمه تخلیه چشم، یا تخلیه کامل چشم و پلک‌ها می‌گردد. پروتز بر روی ایمپلنت چشمی و زیر پلک‌ها قرار می‌گیرد. اگر چه در گذشته به عنوان یک چشم شیشه ای نامیده می‌شد، پروتز چشم تقریباً شکل پوسته محدب را می‌گیرد و از اکریلیک پلاستیک پزشکی ساخته می‌شود. در گذشته پروتزهای چشمی از شیشهٔ کریولیت ساخته می‌شده‌اند. نوعی از پروتزهای چشم، یک پوسته سخت بسیار نازک است که پوسته صلبیه نامیده می‌شود که می‌تواند بر روی یک چشم آسیب دیده بدون عمل تخلیه گذاشته شود. سازندگان پروتزهای چشم به عنوان اکولاریست‌ها یا پروتزیست‌ها شناخته می‌شوند. سازندگان چشم مصنوعی تحصیلات در رشته ارتز و پروتز (اعضای مصنوعی و وسایل کمکی) دارند. پروتز چشم قوه بینایی را فراهم "نمی‌کند." این یک پروتز زیبایی است. کسی که از چشم مصنوعی استفاده می‌کند حتماً در سمت چشم آسیب دیده نابینا بوده و دید تک‌چشمی دارد. چشم
اما اصلی‌ترین عنصری که چشم ما برای دیدن به آن نیاز دارد، نور است. نور تصویر اشیاء را در چشم می‌نشاند. اولین چیزی که نور هنگام ورود به چشم آن را لمس می‌کند، لایه نازکی از اشک است. پشت این لایه مرطوب، قرنیه چشم قرار دارد. این پوشش شفاف به تمرکز نور کمک می‌کند. فیزیولوژی دستگاه بینایی
آکسون سلول‌های گانگلیونیک، عصب بینایی را تشکیل می‌دهند. قسمتی از شبکیه که عصب بینایی را می‌سازد، سلول‌های گیرنده بینایی ندارد و به آن نقطه کور می‌گویند. هم چنین به دلیل این که این قسمت برآمده است آن را Optic disc یا پاپیلای عصب بینایی نیز می‌نامند. شبکیه چشم ما بعد از دریافت نور و پردازش تحریکات نورانی به صورت امواج الکتریکی و سپس ارسال آن توسط عصب بینایی بسمت مغز، منجر به همان چیزی می‌شود که ما به دیدن تعبیر می‌کنیم. چشم مصنوعی
هر دو ایمپلنت (COI و MCOI) از مجراهایی به هم پیوسته تشکیل شده‌اند که امکان رشد بافت همبند میزبان را فراهم می‌کنند. خونرسانی و تشکیل عروق کامل ایمپلنت خطر عفونت ، پس زدن و سایر عوارض مرتبط با ایمپلنت‌های غیر یکپارچه را کاهش می‌دهد؛ و هر دو ایمپلنت تحرک برتر و زیبایی بعد از عمل را ایجاد می‌کنند. چشم
(اگر به چشم فردی از روبرو نگاه کنیم قسمت سفید رنگ، صلبیه و قسمت رنگی چشم عنبیه نام دارد). عنبیه از طریق مشیمیه که شامل رگ‌های خونی فراوانی هست تشکیل شده‌است. قسمت جلویی مشیمیه به شکلی رنگین هست که عنبیه نام دارد. در عنبیه دانه‌های رنگی وجود دارد که حاوی ملانین‌اند. تراکم این دانه‌ها، رنگ چشم را تعیین می‌کند. کره چشم
چشم دارای ۳ محفظه می‌باشد: میان‌مغز
سطح پیشین یا شکمی مغز میانی شامل دو بخش قدامی (پایه‌های مغزی) و خلفی کلاهک . می‌باشد. پایه‌های مغزی در طرفین و جلوی مجرای مغزی قرار می‌گیرند. البته خود پایه‌های مغزی از جلو به عقب به ترتیب از عناصر زیر ساخته شده‌اند: سطح پیشین یا شکمی مغز میانی توسط توده سیاه رنگی به نام جسم سیاه به دو بخش تقسیم شده‌اند: پایک‌های مغزی و کلاهک.