ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ማሊ፡ 'እቶም ሬሳታት ብሓዊ ዝነደዱ'ዮም' 10 ሰነ 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ ሓንቲ ኣብ ማእከላይ ክፋል ማሊ እትርከብ ቁሸት ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣስታት 100 ሰባት ከም ዝተቐትሉ ጸብጻባት ካብታ ሃገር ሓቢሮም። እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሶባን-ኩ ዝተባህለት ኣብ ጥቓ ከተማ ሳንጋ እትርከብ ዓዲ'ዩ ተኻዪዱ። ሬሳታት ናይቶም ግዳያት ንምድላይ ዝግበር ጻዕሪ ይቕጽል'ኳ እንተሎ፡ ብሓዊ ዝነደደ ሬሳታት ናይ 95 ሰባት ከም ዝተረኽበ ግን ሰበስልጣን ገሊጾም። ኣብዘን ዝሓለፋ ኣዋርሕ ጥራይ ሓያሎ መጥቃዕትታት ኣብታ ሃገር ከም ዝተኻየደን፡ መንቀሊኦም ድማ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ማሕበረሰባት ዝፍጠር ግጭታትን፡ ካብ ጂሃዳውያን ጉጅለታት ዝፍኖን'ዩ። 'ጸሊም ሽሑር' ተጠቂሙ 242 ሚልየን ዶላር ዝኣከበ 'ወዲኒ' ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ ቪድዮ መጥቃዕቲ ድብያ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራት ኣሜሪካ ኣብ ኒጀር ዘርጊሑ ኣብ ቤተክርስትያን ብዝተኻያደ መጥቃዕቲ ካህን ዝርከቦም ሽዱሽተ ሰባት ተቐቲሎም ካናዳዊን ጣልያናዊትን በፃሕቲ ዓዲ ኣብ ቡርኪናፋሶ ተጨውዮም ክኾኑ ከም ዝኽእሉ ተገሊፁ ኣብ መንጎ ሃዲኖም ዝነብሩ ተወለድቲ ብሄረ ዶጎንን፡ ሰበኽሳግማውያን ፉላኒን ቀጻሊ ግጭት ከም ዝርአ ይግለጽ። ዛጊት ናይዚ መጥቃዕቲ'ዚ ሓላፍነት ዝወሰደ ጉጅለ የለን። "ኣብዚ እዋን'ዚ 95 ሬሳታት ናይ ሲቪላውያን ረኺብና ኣሎና። እቶም ሬሳታት ብሓዊ ዝነደዱ'ዮም። ነቶም ካልኦት ንምርካብ ንደሊ ኣሎና" ክብል ሓደ በዓልስልጣን እቲ ከባቢ ንኣገልግሎት ዜና ኤ ኤፍ ፒ ተዛሪቡ። ህዝቢ ዶንጎን ንዘመናት ኣብ ማእከላይ ማሊ ዝነበሩ ኮይኖም፡ ዝበዝሕ ሂወቶም ብሕርሻ ዝነባበሩ'ዮም። ብኣንጻሩ፡ ዝበዝሑ ብሄረ ፉላኒ፡ ብጉስነት ዝነብሩ ሰበኽሳግማውያን ኮይኖም፡ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ምዕራብ ኣፍሪቃ እናተንቀሳቐሱ ሂወቶም ይመርሑ። ኣብ መንጎ ሓረስቶትን፡ ጓሶትን ንነዊሕ ዝጸንሐ ግርጭት እኳ እንተሎ፡ ኣብ 2012 ጅሃዳውያን ዕጡቓት ኣብ ሰሜናዊ ማሊ ክንቀሳቐሱ ድሕሪ ምጅማሮም ግና፡ እቶም ግጭታት ወሲኾም'ዮም። ክልቲኦም ወገናት፡ ብዛዕባ እቲ መጥቃዕቲ ንሓድሕዶም ይካሰሱ። እቶም መብዛሕትኦም ኣስላም ዝኾኑ ማሕበረሰብ ፉላኒ፡ ምስቲ ኣብታ ሃገር ዝተወለዐ ናይ እስላማውያን ምንቅስቓስ ርክብ ኣለዎም ተባሂሎም ይሕመዩ። ፉላኒ ብወገኖም፡ እቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝፍኖ መጥቃዕቲ 'ዳን ና ኣምባሳጉ' ዝተባህለ ብማሕበረሰብ ዶጎን ዝቖመ ናይ ርእሰ-ምክልኻል ማሕበር ዝፍጽሞ'ዩ ክብሉ ይኸሱ። ኣቐዲሙ ኣብ ሶባነ-ኩ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዳርጋ ሓደ ሲሶ ነበርቲ ናይታ ከተማ ተቐቲሎም። ኣብ መጋቢት፡ ኣብቲ ከባቢ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ድማ፡ 130 ኣባላት ብሄረ ፉላኒ ተቐቲሎም። ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ፡ ባህላዊ ክዳን ሃደንቲ ዶጎን ዝተኸድኑ ምንባሮም ይፍለጥ። ድሕሪ'ዚ መጥቅዕቲ'ዚ፡ መንግስቲ ማሊ ነቲ ማሕበር ኣጊድዎ። ይኹን 'ምበር፡ እቲ ማሕበር፡ ዕላምኡ ርእሰ-ምክልኻል ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ነቲ መጥቃዕቲ ከም ዘይፈጸሞ ብምሕባር፡ ዕጥቁ ከውርድ ፍቓደኛ ኣይኮነን። ኣብ መወዳእታ ግንቦት ዝወጸ ጸብጻብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝሕብሮ፡ እቲ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ብሄራት ዘሎ ወጥሪ ከም ዝኸፍአን፡ ህላወ ሕሉፋት ጉጅለታት ነቲ ኩነታት ከም ዘጋደዶ'ውን ይገልጽ። ኣብ 2013 ኣብ ሰሜን ማሊ ብዝኸፈትዎ ምልዕዓል፡ ዳርጋ ፍርቂ'ታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም ኣእትዮም ናብ ርእሰከተማ ባማኮ ይግስግሱ ነይሮም፡ ብሰራዊት ፈረንሳ ዝተደገፈ ሓይልታት ምዕራብ ኣፍሪቃ፡ ናብ ምድረበዳ ሳሃራ ክሳብ ዝመልሶም። ክሳብ ሕጂ ኣብዚ ዓመት'ዚ ብኣማኢት ዝቑሰሩ ሰባት ተቐቲሎም ኣለዉ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
