ውሩይ ስነ-ጥባባዊ ቦብ ጊልዶፍ ሽልማቱ ክመልስ እዩ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ተዘትይሉ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ክልላት ሶማልን ኦሮሚያን ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ሕቡራት ሃገራት ዘቕረቦ ጸብጻብን፡ ኣብ ልዕሊ'ቶም ህልቂት ደቂሰባት ዝፈጸሙ መራሕቲ ሰራዊት በርማ ድማ መርመራ ክካየድ ዝቐረቦ ጠልብን መንግስቲ መይንማር ነጺግዎ ኢዩ። ኣቐድም ኣቢሉ፡ ሰራዊት በርማ ኣብቲ ናይ ሮሂንጋ ኩነታት ኣይኣበስኩን ክብል ንነብሱ ካብተሓታትነት ነጻ ከምዝገበረ ይዝከር። እንተኾነ፡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እቲ ብሰራዊት በርማ ዝቐረበ ጸብጻብ ነቲ ዝተፈጸመ ገበን "ንምኽዋል ዝዓለመ ኢዩ" ብምባል ነቒፈንኦ። ሰራዊት በርማ ዝሓለፈ ዓመት ድሕሪ ሚሊሻ ቀቢላ ሮሂንጋ ኣብ ልዕሊ ናይ ፖሊስ ነቑጣ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሞም ኢዩ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ዝወሰደ። ድሕሪ መንግስቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ድማ ኣሽሓት ቀቢላ ሮሂንጋ ናብ ጎረቤት ሃገር ባንግላዴሽ ሃዲሞም። ቅድሚ'ዚ ናይ ሕጂ ኩነታት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት'ውን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን፡ ቅትለትን ምዕማጽ ደቀንስትዮን ምቅጻል ንብረትን ከምዝነበረ ይግለጽ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ትማሊ ሰሉስ፡ ፋቱዋ ቤንሱዳ፡ ዓቃብ ሕጊ ኣይሲሲ፡ ነቲ ኩነታት ብዝምልከት ምሉእ ዝኾነ መርመራ ከተካይድ ከምዝወሰነት ገሊጻ። ቤንሱዳ ከምዝበለቶ ኣይሲሲ መርመርኡ "ሓይሊ ብምጥቃም ግዱድ ምምዝባል ሰባት ኣብ ዝተፈጸሙ ጉዳያት" ከትኩር ምዃኑ ገሊጻ። እቲ ዝካየድ መርመራ ኣብ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ቅትለት፡ ጾታዊ ምዕማጽ፡ ምጥፋእ ሃለዋት ናይ ሰባትን ምዕናውን ምዝማትን ንብረት ከምዘጠቓልል ገሊጻ። ዋላ`ኳ መይንማር ነቲ ናይ ኣይሲሲ ሕግታት እንተዘይፈረመት፡ እቶም ደያኑ ነቲ ኣብ ልዕሊ ቀቢላ ሮሂንጋ ዝተፈጸመ ገበን ፍርዶም ክህቡ ሕጋዊ ስልጣን ኣለዎም፣። እዚ ናይ ኣይሲሲ መግለጺ፡ ቅድሚ ናይ ጀረሚ ሃንት፡ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ዓባይ ብሪጣንያ ኢዩ ተዋሂቡ። ጀረሚ ሃንት ሎሚ ሮቡዕ መይንማር ክኣቱ ትጽቢት ኣሎ። ኣብ ዑደቱ ምስ ሰበስልጣን በርማ ብዛዕባ ሃገሩ ነተን ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ንምሕጋዝ ቃል ክኣቱ ኢዩ ይብሃል። ጀረሚ ሃንት ናብታ ቀቢላ ሮሂንጋ ዝነብሩላ ሰሜናዊ ክፋል ራኺን ክበጽሕን ምስ መራሒት መይንማርን ተዓዋቲት ኖብል ፕሪዝን ዝኾነትን መንግስታ ነቲ ናይ ሮሂንጋ ኩነታት ብዝተፈልየ መገዲ ክፈትሖ ምኽኣለ ምስ ዝበለት ኣውን ሳን ሱን ክራኸብ ኢዩ። ብሰሉስ፡ መርመርቲ ሕቡራት ሃገራት 444 ገጻት ዝሓዘ ዝርዝር ጸብጻብ ናይቲ ሰራዊት በርማ ኣብ ልዕሊ ቀቢላ ሮሂንጋ ዝኮኑ ኣመንቲ ምስልምና ዝፈጸምዎ ገበን ኣቕሪቦም። ማርዙኪ ዳሩስማን፡ ሓላፊ ናይታ ጉዳይ መይንማር ዘጽነዐት ጉጅለ፡ ከምዝበሎ "ዓቕን ናይቲ ዝተፈጸመ ጭካነ ክትገልጾ ኣጸጋሚ ኢዩ፡ ምኽንያቱ እቲ ሰራዊት ኣብ ልዕሊ ሂወት ደቂ ሰባት ዝኾነ ተገዳስነት ኣየርኣየን" ክብል ንናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ሰብኣዊ መሰላት ጉባኤ [ሂዩማን ራይትስ ካንስል] ሓቢሩ። እንተኾነ ኣምባሳድር መይንማር ኣብ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ጸብጻብ "ሓደ ጎድናውን ጉድለታት ዝመልኦን" ኢዩ ብምባል ነቒፍዎ። ኣመንቲ ምስልምና ዝኾኑ ቀቢላ ሮሂንጋ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ኢዮም። ንጸጥታን ርግኣትን ሃገርናን ኣመንቲ ቡድሃን ስግኣት ኢዮም ኢሉ መንግስቲ በርማ። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ ቀቢላ ሮሂንጋ ንዓሰርተታት ዓመታትታ ኣብ መይንማር ዜግነት ዝተኸልኡን ግዳያት ዓሌታዊ ኣድልዎን ዝኾኑን። ተዛማዲ ትሕዝቶ ድምፂ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ቀፅሪ ሕቡራት ሃገራት22 ሰነ 2018 ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኣብ መበል 37 ዋዕላ ሰብኣዊ መሰላት16 መጋቢት 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
