ምስቲ ዘሎ ዓውለማ ኩነታት ነዚ ዝሸራርፉ የለውን ክንብል ኣይንኽእልን፤ ግን እዚ ተጻዊሩ ዝኸይድ ኩነታት እዩ ዘሎ" ክብል የረድእ። ኣድሃ ንበር፡ ካብ ስራሕቲ ሰለሞን ድራር ኩሉ ሞያ ነንዋንኡ ኽቡር'ዩ፤ ስነ ጥበብ ግን ልዕሊ ካልኦት ዝሰርዖ ሓደ ነገር'ሎ፤ እቲ ሰርሓይ በቶም ስርሓት ዘልኣለማዊ ኮይኑ ይነብር። ከምቲ ድምጻዊ የማነ ባርያ ባዕሉ 'ሃገረይ ዝበለ ተዘኪሩ 'ይነብር፡ ሓወልቲ ገዲፉ ኣብ ገነት ይሰፍር ' ኢሉ ዘዜሞ፡ ንሱ ካብ ዝስዋእ ዓሰርታት ዓመታት እንተተቖጽሩ'ውን፡ በቶም ህያው ዝገበሩዎ ስራሕቱ ግን ምስቲ ብህይወት ዝተረፈ ሰብ ይነብር ኣሎ። ድሕሪ 1979 ናብ ሞያ ስነ ጽሑፍ ካብ ዝኣቱ፡ ሰለስተ መጽሓፍቲ ዘሕተመ፡ 19 ድራማታት መድረኽ፣ ከባቢ 180 ግጥሚታት ሙዚቃን ካልኦት ግጥምታትን፡ 150 ዝኾኑ ድማ ንጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ትርግታን ዝጽሓፈ ሰለሞን ድራር፡ ንስነ ጥበብ ፍሉይ ቦታ ኣለዎ። ብ1996 ብኣሕተምቲ ሕድሪ ዝተሓትመት ኣብ ሓቀኛ ዛንታ ዝተሞርኮሰት ቅያ 18 ደቓይቕ ኤርትራውያን ኮማንዶ፡ ንደራሲ ሰለሞን ድራር ዘጉልሐት ስራሕ ኮይና፡ ፕሬዝደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ መእተዊ እቲ መጽሓፍ ጽሒፉላ'ዩ። መግለጺ ስእሊ, ፕሬዝደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝፈረመሉ መቅድም መጽሓፍ ኤርትራውያን ኮማንዶ ቅያ 18 ደቓይቕ "ስነ ጥበብ ካብ ቤላ-ቤለው የድሕነካ፡ እቲ ዘረባኻ ኩል ግዘ ምስ እትፈጥሮም ጠባያት ስለ ዝኸውን፤ ናይ ደገ ሽግራት ክፈጥር ዝኽእል ቤላ-ቤለው ኣይጸልወካን'ዩ፤ ፈቲኻዮ እትሰርሖ ስለ ዝኾነ ድማ ጭንቀት የብሉን" ይብል። ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ዝነበሩ ስነጥበባዊ ስርሓት ኤርትራ፡ መንፈስ እቲ ህዝቢ ኣብ ምጥንኻር ኾነ ኣብ ምልዕዓል ኣዝዩ ልዑል ኣበርክቶ ከም ዝነበሮም ይዛረብ። 'ማሰን መልቀስን' ኣብ ምስናድ ዝወፈረ ደራሲ ‘መንግስቲ: ወደባት ኤርትራ ንምልማዕ ዓጢቑ’ሎ' "ብፍላይ ድሕሪ ናይ 1998 ኲናት ምስ ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ህዝቢ ናይ ተስዓርነት መንፈስ ከይፍጠር ስነ ጥበብ ዝነበሮ ግደ ልዑል'ዩ። ድሕሪ ኲናት፡ ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት ዝበሃል'ዩ እቲ ዝኸፍአ። .
