እቲ ተቓዋሚ ውድብ፡ ነቲ ኣብ ትግራይ ክካየድ መደብ ተታሒዝሉ ዘሎ መረጻ ዝነጸገሉ ምኽንያታት ከብርህ እንከሎ፡ ብቐንዱ እቲ መረጻ “ናጻን ፍትሓውን ክኸውን ኣይኽእልን” ብዝብል ምዃኑ ይጠቅስ። ክልላዊ መረጻ ትግራይ ብዓይኒ ፍሉጣት ፖለቲከኛታት ኢትዮጵያ ባይቶ ክልል ትግራይ ክልላዊ መረጻ ክካየድ ወሲኑ ውድብ ዓረና ትግራይ ኣብ ልዕሊ ኣባላቱን ውልቀሰባትን ይበጽሕ ንዝበሎ መጥቃዕቲ ደው ክብል ሓቲቱ ንትግራይ ክልል ዘመሓድር ዘሎ ውድብ ህወሓት ፈጺምዎም ንዝብሎም “ዓፈናታት” ዝዘርዘረ እዚ ውድብ፡ ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኩነታት መረጻ ክካየድ የብሉን ዝብል ቅዋሙ ገሊጹ። ብኻልኣይ ደረጃ ዘቕመጦ ምኽንያት ድማ፡ ለበዳ ኮሮናቫይረስ እዩ። ወሲኹ ድማ፡ ብመሰረት ሕገ-መንግስቲ ኣብ ኢትዮጵያ መረጻ ከፈጽም ስልጣን ዘለዎ ‘ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ’ ምዃኑን፡ እቲ ኣብ ትግራይ ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ መረጻ ግን ነዚ ዝጥሕስ ምዃኑን ገሊጹ። ውድብ ዓረና ኣብ መግለጺኡ፡ ‘መረጻ ክካየድ ኣለዎ’ ዝብል ሓሳብ ዝነቐለ ካብ ውድብ ህወሓት ምዃኑን፡ ነዚ ውሳነ ሕጋውነት ንምልባስ ጥራይ፡ ናብ ባይቶ እቲ ክልል ከምዝቐረበን ይገልጽ። ካልእ እቲ ተቓዋሚ ውድብ ዘልዓሎ ነጥቢ ‘ናጻን ፍትሓውን መረጻ ንምክያድ ዘኽእል እኹል ግዜ የለን’ ዝብል እዩ። “[እቲ መረጻ] ኣብ ሓደ ወርሒ ብዝግበር ምንቅስቓስ ዝካየድ ብምዃኑ፡ ኣብ ፍትሓውነቱ ተቐባልነት ኣይህልዎን። ኣብ መረጻ ኩሎም ተነሓናሕቲ እኹል ግዜ ረኺቦም ንደገፍቶም ኣእሚኖም ዝወዳደርሉ'ምበር ናይ ሓደ እዋን ስጉምቲ ብዘይምዃኑ፡ ነዚ ዘየማልእ ኢ-ፍትሓዊ መረጻ ካብ ምክያድ ክቁጠብ ንጽውዕ” ኢሉ ዓረና። ዓረና ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ፌደራል ዘቕረቦ ነቐፌታ ዓረና ትግራይ፡ ኣብ’ቲ ንህወሓት ኣትሪሩ ዝነቀፈሉ መግለጺኡ፡ ንመንግስቲ ፌደራል ኢትዮጵያ’ውን ነቒፉ’ሎ። ሓንቲ ሓላፊት፡ ንተቓወምቲ ውድባት ትግራይ 'ባንዳታት' ምባላ ቁጥዐ ፈጢሩ ተቓወምቲ ውድባት ትግራይ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንመረጻ ምድላዋት ኣይገበረን ክብሉ ነቒፎም "ኢህወዴግ እንተፈሪሱ፡ ብቐጥታ መንግስቲ ይፈርስ ኣሎ ማለት'ዩ" ምሁር ሕጊ መኮነን ፍስሃ “ዓረና ዋላ’ኳ ኣብ እዋን ለበዳ መረጻ ይካየድ ዝብል ቅዋም ኣይሃልዎ፡ እንተኾነ ግን መንግስቲ ፌደራል መረጻ ንምንዋሕ ዝኸደሉ ኣግባብ ልክዕ እዩ ኢሉ ኣይቕበልን” ይብል ውድብ ዓረና ትግራይ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ፡ ኮሮናቫይረስ ኣብታ ሃገር ስግኣት ኮይኑ ክሳብ ዝቐጸለ፡ ኣብያተ ምኽሪ ፌደራልን ክልላትን ስርሖም ክቕጽሉን ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ’ውን ክናዋሕ ከምዝተወሰነን ዝዝከር እዩ። መንግስቲ ፌደራል ኢትዮጵያ፡ እዚ ውሳነ “ሕገ-መንግስታዊ ትርጉም ብምንዳይ” ዝተፈጸመ ምዃኑ እዩ ክገልጽ ጸኒሑ። ውድብ ዓረና ግን ነዚ ከምዝቃወሞ ኣፍሊጡ’ሎ። “ናይ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ፣ ባይቶ ፌደሬሽንን ናይ ቀዳማይ ሚኒስተርን ዕምሪ ስልጣን፡ 5 ዓመት ጥራይ ምዃኑ ተሓጊጉ እዩ። ነዚ ብግልጺ ዝተቐመጠ ዓንቀጽ ካብ ዝብሎ ወጻኢ ምትርጓም ኣይከኣልን” ክብል እዩ ነቒፉ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኢትዯጵያ፡ ህወሓት ንብልጽግና 'ኵናት ኣዊጁ' ክብል ከሲስዎ1 ሰነ 2020 ኣቦይ ስብሓት ነጋ፡ "ንህወሓት ዝትክእ ፖለቲካዊ ሓይሊ የለን"17 ጥቅምቲ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
