ቢቢሲ ሃርድ-ቶክ - ምስ ኣኽባሪ ሕጊ ኢትዮጵያ ጊዴዎን ጢሞቴዎስ ሓይልታት ትግራይ "ቃልሶም ይቕጽሉ ከምዘለዉ" መራሕቲ ትግራይ ኣፍሊጦም ኣብ ኢትዮጵያ ብርክት ዝበሉ ብሓገዝ ቻይና ዝህነጹ ፕሮጀክትታት ከምዘለውን፤ ብርክት ዝበሉ ቻይናውያን ኣብቶም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ገለ ኢንዳስትርያል ፓርክታት ይሰርሑ ነይሮም። ኢምባሲ ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ፡ 'ንድሕነት ዜጋታተይ ስለዝሰጋእኹ' ክብል ካብ ትግራይ ኣውጺእዎም እዩ። ድሕነቱ ዝተሓለዎ ናብ ዝበሎ ካልእ ካባቢ'ታ ሃገር ከምዝወሰዶም'ውን ተገሊጹ። ንዝሓለፉ 10 ዓመታት፡ ኢትዮጵያ ንህንጸት መንገድታትን ካልኦት መሰረተ ልምዓትን ካብ ቻይና ልዑል ሓገዝን ልቓሕን ትርከብ ዝነበረት ሃገር እያ። ገለ ካብቶም ብቢልዮናት ዝግመቱ ፕሮጀክትታት፡ ጽርግያታት፣ መገዲ ባቡርን ደረቕ ወደባትን ይርከብዎም። እቲ ኣብ ትግራይ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ዘቑጸረ ኲናት ካብ ዝጅመር፡ ኣብቲ ክልል ስልክን ካልኦት መሰረታዊ መራኸቢ መገድታትን ስለዝተዓጽዉ፡ ነቲ ዝወጽእ ዘሎ ዝርዝራት ኲናት ንምርግጋጽ ኣጸጋሚ ኮይኑ ኣሎ። ትካላት ዓለም ለኻዊ ሰብኣዊ መሰላትን ረድኤትን፡ ኣብ ትግራይ ሰለማውያን ሰባትን ስደተኛታትን ብጥሜትን ሰኣን መድሓኒትን ንሓደጋ ሞት ከምዝተቓልዑ፡ መንግስቲ መራኸቢ መንደገድታት ብቕልጡፍ ክኸፍት ክሓቱ ጸኒሖም። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ ግን፡ ኣብታ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ኲናት ዝካየደላ ዘሎ ክልል ትግራይ፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ከብጽሕ ምስ መንግሰቲ ኢትዮጵያ ከም ዝተሰማምዐ ኣፍሊጡ። ኣብቲ ክልል ብኣማኢቲ ኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ብሰንኪ እቲ ኲናት ካብ ቤት ንብረቶም ዝተመዛበሉ ኮይኖም፡ ልዕሊ 45 ሽሕ ድማ ናብ ሱዳን ተሰዲዶም ኣለዉ። ኣስታት 100,000 ኤርትራውያን ስተደኛታት'ውን ኣብ 4 መዓስከራት ብዘይመግብን ጸጥታዊ ውሕስነትን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዝርከቡ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። ኣማዓባብላ እቲ ኲናት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን: ብፖለቲካውን ሕገ-መንግስታውን ጉዳያት ንነዊሕ እዋን ክተፋነኑ ፀኒሖም። ብ 3 ሕዳር ለይቲ፡ ሓይልታት ፀጥታ ትግራይ ንመዓስከራት ናይቲ ኣብቲ ክልል ዓስኪሩ ዝነበረ ክፋል ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣጥቂዖም ክብል ቀዳማይ ሚኒስተር አብዪ ኣሕመድ ድሕሪ ምኽሳሱ፡ ናብ ቅሉዕ ጎንፂ ኣምሪሖም። እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ክካየድ ተመዲቡ ዝነበረ ሃገራዊ መረፃ ኢትዮጵያ፡ ብሰንኪ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ብሓደ ዓመት ድሕሪ ምንውሑ ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ርክብ ናብ ዝኸፍአ ደረጃ በጺሑ። ምንዋሕ ናይቲ መረፃ ዝተቓወመ ህወሓት፡ ኣብ ትግራይ ክልላዊ መረፃ ንምክያድ ብዝወሰዶ በይናዊ ውሳነ መሰረት፡ ናይ ባዕሉ ኮሚሽን መረፃ ብምቛም ኣብ መጀመርታ መስከረም መረፃ ኣካይዱ። ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ዝምራሕ መንግስቲ ፈደራል ብወገኑ፡ እቲ መረፃ "ዘይሕጋዊ" ምዃኑ ብምፍላጥ፡ ነቲ ሓድሽ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍልጦ ከምዘይህቦ ኣዊጁ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ ድሕሪ መስከረም፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ስልጣኑ ዘብቀዐ'ዩ ብምባል ኣፍልጦ ነፊግዎ። ቤት ምኽሪ ፈደሬሽን ኢትዮጵያ'ውን፡ ንመንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍሪሱ ካልእ መንግስቲ ከምዘቕውም ብምግላፅ፡ ሓድሽ ኣመሓዳሪ ትግራይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሸይሙ። መራሕቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነዚ ውሳነ "ክፍጸም ዘይክእል ሕልሚ ቀትሪ" ክብሉ ነፂጎምዎ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቅልውላው ትግራይ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንከተማ መቐለ ከምዝተቖጻጸራ ገሊጹ28 ሕዳር 2020 ቅልውላው ትግራይ-ኢትዮጵያ፡ ብሓጺሩን ብሰፊሑን ክግለጽ እንከሎ19 ሕዳር 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
