ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሩሲያ፡ በቲ ዝረኸብኩዎ ክታበት ኮቪድ-19 'ዘሻቕል የብልኩምን' ትብል 13 ነሓሰ 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ዓለም፡ ብዛዕባ ድሕነት እቲ ሩስያ ኣማዕቢለዮ ትብል ዘላ ክታበት ኮሮናቫይረስ ተርእዮ ዘላ ሻቕሎት ‘ብፍጹም መበገሲ ዘይብሉ ሻቕሎት’ዩ’ ብምባል ሩስያ ነጺጋቶ። ሩስያ ነቲ ኣማዕቢላቶ ዘላ ክታበት ኮሮናቫይረስ ኣብ ሰብ ምስ ፈተነቶ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ከም ክታበት ኮሮናቫይረስ ኮይኑ ክውዕል ብሰሉስ ፍቓድ ከም ዝተውሃቦ’ያ ትገልጽ። ክኢላታት ግን ሓደ ሓድሽ ክታበት ክሓልፎ ዘለዎ መስርሓት ኣይሓለፈን ብምባል ስክፍትኦም ይገልጹ ኣለዉ። ንምኽሮም ተኸቲለን’ውን ብዙሓት ሃገራት ብዛዕባ እቲ ክታበት ክጠራጠራ ጀሚረን። ኣብ ጀርመን፤ ፈረንሳ፤ ስጳኛን ኣሜሪካን ዝርከቡ ተመራመርቲ’ውን ብዛዕባ እዚ ሩስያ ኣማዕቢለዮ ትብሎ ክታበት ጥንቃቐታት ክግብር ተማሕጺኖም ኣለዉ። ሚኒስትር ጥዕና ሩስያ ሚክሃይል ሙራሽኮ ብሮቡዕ ንማዕከን ዜና ኢነትርፋክስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ግን፤ “እዞም ሰባት ከምዝመስለኒ፡ ናይ ሩስያ ተወዳዳርነት ዝተሰመዖምን ዘሕመሞምን ኮይኑ’ዩ ዝስምዓኒ፤ እቲ ዝህብዎ ዘለዉ ርእይቶ ከኣ ብፍጹም መበገሲ ዘይብሉ ሻቕሎት’ዩ” ኢሉ። እቲ ሚኒስትር ብምስዓብ፡ እቲ ክታበት ኣብ ቀረብ ግዜ ድሉው ከም ዝኸውን ጠቂሱ። ሚኒስተር ሚክሃይል ሙራሽኮ “እቲ ቀዳማይ ጥምሮ ክታበት ኮሮናቫይረስ ኣብ ዝምጽእ ክልተ ሳምንታት ክንርከቦ ኢና፡ ንሱ ቀዳምንት ንዶኳትር እዩ ክውሃብ” ኢሉ። ሰብ መዚ ሩስያ ህዝባዊ ክታበት ኮሮናቫይረስ ካብ ወርሒ ጥቅምቲ ከም ዝጅምሩ’ዩም ሓቢሮም ዘለዉ። ፕረዚደንት ብላዳሚር ፑቲን ብሰሉስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ክታበት ኩሉ ዓይነት መስርሓት ከም ዝሓለፈ ብምሕባር፡ ጓሉ’ውን ብወለንታኣ እቲ ክታበት ከም ዝተውሃባ ጠቂሱ። እንተኾነ ውድብ ጥዕና ዓለም ብዛዕባ እዚ ስፑትኒክ-5 ዝተሰመየ ክታበት መስርሓቱ ንኽረአ ምስ ሰብ መዚ ሩስያ ይዘራረብ ምንባሩ’ዩ ጠቂሱ። ስፑትኒክ-5 ስፑትኒክ-5 (Sputnik-V) ሩሲያ ነቲ ረኺበዮ እትብሎ ዘላ ክታበት ዘጠመቐቶ መጸውዒ ሽም እዩ። ስፑትኒክ ኣብ ዓለም ናብ ወርሒ ዝኸደት ፈላመይቲ ሳተላይት ሩሲያ እያ። ስፑትኒክ ብቋንቋ ሩስኪ ሳተላይት ማለት እዩ። ሩሲያ ሕጂ ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት ኣብ ሞንጎ ኣሜሪካን ሶቭየት ሕብረትን ዝነበረ ንሕንሕ ሳይንስ፣ ቴክኖሎጅን ኣጽዋራት ኲናትን ክተዘኻኽር ዝደለየት ትመስል። እዚ ክታበት ኮሮናቫይረስ ድማ ኣብ ሞንጎ እቶም ብውድብ ጥዕና ዓለም ኣፍልጦ ተዋሂብዎም ኣብ ሳልሳይ ደረጃ በጺሖም ዘለዉ ሽዱሽተ ፈተነታት ክታብት ኮሮናቫይረስ ኣይኮነን። እዞም ብውድብ ጥዕና ዓለም ምክትታል እናተገበረሎም ኣብ ሳልሳይ ደረጃ በጺሖም ዘለዉ ሽዱሽተ ፈተነታት ክታበት ኮሮናቫይረስ ኣብ ብዙሕ ሰብ ክፍተኑ’ዮም ዝጽበዩ ዘለዉ። ዝኾነ ይኹን ክታበት ኣብ ረብሓ ቅድሚ ምውዓሉ ሳልሳይ ደረጃ ፈተነ ክታበት ክበጽሕ ኣለዎ። እዚ ማለት እቲ ክታበት ኣብ ካልኣይ ምዕራፍ ኣብ ዝምረጹ ውሑዳት ሰባት ምስተፈተነ ዘዕግብ ውጽኢት እንተርኢ ናብ ናይ መወዳእኣ ደረጃ ዝሓልፈሉ መስርሕ እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ደረጃ ክሊኒካል 100 ፈተነታት ክታበት ኮቪድ-19 ኣብ ቤተ ፈተነ ኣለው። እንተኾነ ክታበት ኮሮናቫይረስ ክንዲ ዝቀልጠፈ ይቀልጥፍ ዝበዝሑ ተመራመርቲ ቅድሚ መፋርቅ 2021 ኣብ ዘሎ ግዜ ተግባራዊ ክኸውን ከም ዘይክል’ዮም ዝሕብሩ። ክታበት ሩሲያ ብመን ፈርዩ?
