ኢልናያ። "ኣብ ገጠር ጉድጓድ ኲዒትና ኢና ኮፍ ንብል ኢለናኒ። ሽዑ፡ እቲ ዝፈስስ ደም ልክዕ ከም ዝተኸፈተ ናይ ማይ ትቦ ምኻኑ ምስ ሓሰብኩ፡ ካብ ርእሰይ ክሳብ ጽፍሪ እግረይ ሕማቕ ስምዒት ተሰሚዑኒ" ኢላ። ደቂ ኣንስትዮ ወርሓዊ ጽግያት ኣብ ዝርእያሎም መዓልታት፡ ብምኽንያት ቀረብን ዓቕሚ ጠለብን፡ ጨርቂ ቐዲደን፣ ሓጺበን ኣብ ጽሓይ እናስጥሓ'የን ዝጥቀማ። ካብዚ ብዝኸፍአ ግን፡ ከባቢታት ገጠር ኢትዮጵያ ዘሊቕኻ ብዝኸድካ ቑጽሪ፡ ሕጂ'ውን ረብሓ ፓንትን መናጽህን ዘይፈልጣ፡ ምህላወን እትዛረብ ፍረወይኒ፡ ካባና [ደቂ ኣንስትዮ] ወጻእ እዚ ጸገም ዚያዳ ተረዲኡ ክፈትሖ ዝኽእል ሰብ የለን በሃሊት'ያ። ካብዚ ብምብጋስ፡ ንዝሓለፉ 10 ዓመታት 'ማርያም ሰባ' ኢላ ብናይ ጓላ ሽም ዝሰየመቶ ዝሕጸብ መናጽሂ ኣፍርያ ብዝተሓተ ዋጋ ኣብ ገጠራት ትግራይን ዓፋርን ንዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ተቕርብ ኣላ። "እዚ ፕሮጀክት ክጅምር ከለኹ ብዙሕ ዝቐለደለይ ሰብ ነይሩ" ዝበለት ፍረወይኒ፡ ብዙሓት ተስፋ ዘቑርጹ ዓጸባታት ምሕላፋ ኣዋጊዓትና። እቲ ምህርቲ ተሓጺቡ ዳግማይ ኣብ ረብሓ ዝውዕልን ካብ 18 ኣዋርሕ ክሳብ ክልተ ዓመት ከገልግል ዝኽእልን ኮይኑ፡ ብኽለት ከባቢ'ውን ኣብ ግምት ኣእትዩ'ዩ ዝፈሪ ዘሎ። "50 ሚኢታዊት ሕብረተሰብና ደቂ ኣንስትዮ ኢና፤ እቲ መፍረዪ ሓይሊ ድማ 20 ሚሊዮን'ዩ። ኣብ መዓልቲ 20 ሚሊዮን ሞዴስ ዝድርበ እንተኾይኑ ክንደይ ጉሓፍ ኢና ክንፈጥር?" ትብል። ተበጻሕነትን ዝርግሐን ብምቹእነትን ፈሳሲ ናይ ምሓዝ ዓቕምን ካብቲ ዝድርበ መናጽሂ ዝፈልዮ ነገር ዘይብሉ ፍርያት መናጽሂ ማርያም ሰባ፡ 50 ሚኢታዊት እታወቱ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ካብ ዝፈሪ ጨርቅን ጡጥን'ዩ። ዝተረፈ ካብ ቻይና ዝመጽእ እንትኾን፡ ካብ 80-90 ሚኢታዊት ዋጋ ዝነከየ ኮይኑ ዝቐርብ ዘሎ ብምኻኑ፡ 300 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ተጠቀምቲ ይግበር'ሎ። ምንኣስ ግንዛበ እቲ ዓብዪ ፈተና ምኻኑ እትዛረብ ፍረወይኒ፡ ንውሕ ንዝበሉ ዓመታት ሕብረተሰብ ንወርሓዊ ጽግያት ዘለዎ ኣረኣእያ ክቕይር ንብሕታ ከም ዝተቓለሰት ትገልጽ። እቲ መናጽሂ፡ ናይ ባዕሉ ፓንት'ውን ክህሉ ብምግባር ዘፍሪ ዘሎ ትካል ማርያም ሳባ፡ ቐጻሊ ዕማሙ ናይ ባህሊ ለውጢ ብምምጻእ ንደቂ ኣንስትዮ ዝምችእ ሕብረተሰብ ምፍጣር ምኻኑ ወናኒቱ ትዛረብ። መፍረያይነት እቲ ትካል ድማ፡ ክጅምር እንከሎ ካብ ዝነበረ በዝሒ 200 ሽሕ ኣብ ዓመት ናብ 1 ሚሊዮን ከም ዝዓበየ ገሊጻ። ኣብ 2014 ንሕክምናዊ ኣገልግሎት ምስ በዓልቲ ቤቱ ናብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዝመጽአ ዶክተር ልዊስ ዎል፡ ንፋብሪካ ማርያም ሳባ ኣብ ዝርኣየሉ እዋን ንፍረወይኒ ክሕግዝ ከም ዘለዎ ኣሚኑ ሓደ መገዲ ሒዙ ንክመጽእ ሸውዓተ ወርሒ ወሲድሉ ነይሩ። ድሕሪ እዚ ግን "ዲግኒቲ ፔሬድ" ዝብል ፕሮጀክት ንምኽፋት፡ ፍርያት ማርያም ሳባ ብምውሳድ ብወገኖም ከባቢ 150 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ እቲ መናጽህን ናይ መምሃሪ ሓገዛትን ክኾና ይገብሩ'ለው። ጎናጎኒ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትን ኣብ ዙርያ ወርሓዊ ጽግያት ዘለዎም ግንዛበ ዘዕብዩ ስልጠናታት ብምሃብ፡ ኣብ ትግራይ ልዕሊ 800 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ ክኾና ብምግባር ልዕሊ 24 ሚኢታዊት ትምህርተን ክከታተላ ገይሩ'ሎ። "እዚ መሰረታዊ ጸገም እንተዘይተፈቲሑ ጓል ኣንስተይቲ ክትበጽሖ ኣብ ዝግባእ ክትበጽሕ ኣይትኽእልን" ዝበለት ፍረወይኒ፡ መርዓ ትሕቲ ዕድመን ሕጽረት ግንዛበ ወርሓዊ ጽግያትን ኣብ ውሽጢ ዘለዎ ማሕበረሰብ ዝነብራ፡ ዘኹርዓ ብርቱዓትን ብሉጻትን ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ ትብል። "ጽባቐ ጓል ኣንስተይቲ ጥንካርኣ'ዩ" ሸሞንተ ቖልዑ ዝወለዱ ወላዲ ኣቡኣ፡ ኣብ ትምህርትን ፍቕሪ ዓድን ልዑል ቦታ ከም ዝነበሮም ትዛረብ ፍረወይኒ። "ኣቦይ፡ ኩል ግዘ ተማሂረ ናብ ዓደይ ክምለስ'ዩ ዘተባብዐኒ ነይሩ። ኣለኒ ካብ እንብሎ ነገር መሊስና ንሕብረተሰብ እንህብ ሰባት ክንኸውን ኣለና" ትብል። ባንክታት ንምእማን ክልተ ዓመት ዝወሰደ ፕሮጀክት ማርያም ሳባ፡ ኣገዳስነቱ ኣስሪጻ ኣብዚ ዝበጽሐት ፍረወይኒ፡ "ኣነ ደፊረ እንተዘይጀሚረዮ፡ ወርሓዊ ጽግያት ንዘልኣለም ዘሕፍር ነገር ኮይኑ ክተርፍ'ዩ" ብዝብል ሕራነ ኣብዚ ምብጽሓ ትዛረብ። "ዓቕሚ ማእኸል ዝገበረ መናጽሂ ንደቂ ኣንስትዮ ምቕራብ፡ ኣብ ኣእምሮ ዝተቐረጸ ፈላማይ ሓሳበይ ስለ ዝነበረ፡ ብዝገጥሙኒ ዝነበሩ ፈተናታት ሓሳበይ ክቕይር ኣይደፈርኩን። ብውላድካ ስለ ዘይትጭክን፡ ንውላደይ ክሳብ መወዳእታ ክወስዳ ወሲነ። ጥንካረ ጓል ኣንስተይቲ ድማ ብዚኣ'ያ ትግለጽ። ጽባቐ ጓል ኣንስተይቲ ድማ ጥንካርኣ'ዩ" ትብል። ኣብ ወርሓዊ ጽግያት ዘሎ ርድኢት ምቕያር ግን፡ ሕጂ'ውን ዕዮ ነፍሲ ወከፍ ገዛ'ዩ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
