ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ተለኣኣኺት ካብ ዝኸውን፡ ዋላ ይጥመየኒ ኢለ ወሲነ" ተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ 22 ሚያዝያ 2019 ምንጪ ስእሊ, KB/BBC ቅድሚ ወይ ድሕሪ ሙህሮ፡ ንስለ መዓርነትን ፍትሕን ክትውፈ ናብ ገድሊ ምኻድ፡ ምርጫ ዘይኮነ 1960ታት ዓ.ም ዝሓቶ ግቡእ ነይሩ። ዉሐዳት ዕድል ዝቐንዐቶም ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቶም ወዲኦም፣ ንተወሳኺ ጠለብ ትምህርቲ ወይ'ውን ስራሕ ካብ ሃገር ዝወጽኡ፣ ናብ ስራሕ ዝኣተው'ውን ግን ኣይተስኣኑን። ኣብቲ እዋን፡ ንሒሳብን ኢንጅነሪንግን ዓብዪ ድልየት ዝነበራ ተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ፡ ናይ መወዳእታ ምርጫኣ ናብ ዝነበረ 'ሶሻል ዎርክ' ተመዲባ፡ ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርታ ወዲኣ ስራሕ ጀሚራ ነይራ። ኣብ መወዳእታ 1968 ዓ.ም ግን ናብ ገድሊ ተጸምቢራ። 16 ዓመት ሙሉእ ናይ ንእስነት ዕድሚኣን ግዜኣን ዘወፈየትሉ መሪር ተጋድሎ ሓሊፋ። ተጋዳሊት ኣረጋሽ፡ "መስዋእቲ'ኳ እንተሃለወ፡ ጽቡቕ ግዘ ዘሕለፍኩሉ ግን እዋን ገድሊ'ዩ" ብምባል ንትማሊኣ ክትዝክር ከላ፡ ኣብ ገጻ እህታ ምስትውዓል ይከኣል። እዛ ተጋዳሊት ንሞት ፈጺማ ኣይትፈርሕን፡ 'ብናተይ ዕድመ ዝተዜሙ' ኢላ እትጽውዖም ናይ ቀደም ጣዕመ ዜማታት ድማ ትፈቱ። ዓርሳ ንምርግጋእ፣ ክተንብብን ንርእሳ ግዘ ንምሃብ ክትደልይ ከላን ትሰምዖም። "ደቀንስትዮ መስዋእትነት ዝኸፈላሉ ቃልሲ ስርዓት ብርዥዋ እዩ ሃኒፁ'' ማሕለኻ ዝበዝሖ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያ 'ጓል ኣንስተይቲ ማዕረ እምበር ጎደሎ ኣይኮነትን' ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ እናሓየለ ኣብ ዝመጽኣሉ እዋን፡ ንዓርስኻ ናጻ ምውጻእን ማዕርነትን ኢለን ጎስጓስን ኣስተምህሮን ካብ ዝጀመራ ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ኣረጋሽ ነይራ። እዚ ጽኑዕ እምነታ ምስኣ ዝዓበየ እንትኾን፡ ክሳብ ሕጂ ደቂ ኣንስትዮ መሰለን ዘኽብራሉ ባይታ ዘይምፍጣሩ፡ ከም ዘጉህያ ትዛረብ። 7 ሃፋትም ደቂ ኣንስትዮ ዓለምና ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ዘጓዓዕዛ ኣውቶቡሳት ደቂ ኣንስትዮ ዘግለለ፥ ውድብ ኮምኒስት ቻይና "መሰል ውህብቶ ኣይኮነን" ድሕረታትን ፖለቲካዊ ወጽዓን ንምቅላስ በረኻ እንትትወፍር፡ "መሰል ተወዲብኻ ብቓልሲ እትረኽቦ እምበር ውህብቶ ኣይኮነን ዝብል ኣተሓሳስባ ሒዘ ኣትየ" ክትብል ተዘክሮ ንእስነታ ተውግዕ። ነቲ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ማዕርነት ምምሃር መዓልታዊ ብርካ ዘይትዓጽፈሉ ተግባራ ነይሩ። ንማዕርነት ደቂ ኣንስትዮ ክቃለስ'የ ኢላ ጨሪሓ ህዝብን መናእሰይን ክተዕስል ዝጀመረት ውድብ ህወሓት'ውን፡ ካልኣይ ጉባኤኣ ክሳብ እተካይድ ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴኣ ደቂ ተባዕትዮ ጥራሕ ነይሮም። ብ 1975 ኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ ኣብ ማይ ኣባይ ኣብ ዘካየደቶ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ፡ ንተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ 'ብሕታዊት ጓል ኣንስተይቲ' ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ገይራ ሓርያ። "እቶም ዝምረጹ ብቑዓት ኮይኖም ንናትና መሰል'ውን ዝቃለሱ ክሳብ ዝኾኑ፡ ወዲ ተመረጸ ጓል ጸገም ኣይብሉን ዝብል ኣተሓሳስባ ነይሩና። ጸኒሑ ግን ብቑዓት ደቂ ኣንስትዮ ዝግብአን ቦታ ከም ዘይሕዛ እናርኣና መጺእና" ትብል። እታ ውድብ ማይ ኣባይ ኣብ ዘካየደቶ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ፡ ንተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ 'ብሕታዊት ጓል ኣንስተይቲ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ' ገይራ፡ ገድሊ ዛዚማ። ድሑር ኣተሓሳስባ መሊኡ ኣብ ዘይተቐረፈሉ ኣድሉኣዊ ኣብ ዝኾነ እዋን፡ መዓርነት ከንግስ እየ ኢላ ኣብ ዝቖመት ውድብ፡ መሊኣ መዓርነት እትቕበል'ያ ኢልካ ምድምዳም ከቢድ ስለ ዝኾነ፡ እቲ ቓልሲ ከመይ ኮን ነበረ?
