ኣያ ሓወይ መዓር ኣፉ ተጋዳላይ'ያ ሓሊፉ" እናተብሃለ ዓወት ክሳብ ዝብሰር፡ ጉጅለ ባህሊ ህወሓት፡ ርዝነት ስራሕታን ተወፋይነታን ንስለ ኣየዐመን። እዞም ስራሕቲ ብትሑት ናውቲ ሙዚቃ ጥራሕ ዘይኮነ ፍሉይ ትምህርትን ስልጠናን ድራማን ሙዚቃን ዝወሰድሉ ኣጋጣሚ'ውን ብዘይነበረሉ'ዮም ፈርዮም። "ቆልዑ ኮይንና ወለድና ዝብሉዎም ኣብ ሓንጎልና ኣጽኒሕና ንዕኦም ኣስፊሕና ኣብ ምስራሕ እናተመኻኸርና፡ ነቲ ኩነታት ዝገልጽ ንክኸውን መሪጽና ነቲ መድረኽ ከመይ ገይሩ ኣብ ህዝቢ ይበጽሕ፣ መልእኽቱ ይሰርጽ፣ ንዕላማና ከመይ የዐውት ብዝብል ቅኒት ንሰርሖም ስለ ዝነበርና፡ ከተማ ምስ ኣተና ቲያትር ክትሰርሕ ናይ ዲግሪ ምሩቕ ክትኸውን ከም ዘለካ ምስ ነገሩና ብወገነይ ተገሪመነ'የ" ይብል ሹምየ። ኣብ ኢትዮጵያ ብቲያትርን ድራማን ሽሞም ዘጽሓፉ ከም ደበበ እሸቱ፣ ኪሮስ ሃይለስላሰ ዝኣመሰሉ ኣርቲስታት ፡ "እዚኦምስ ኤውሮጳ ዘሰልጠነቶም ወያነ'ምበር ፍጹም ኣብ በረኻ ኮይኖም ክስርሑ ዝኽእሉ ኣይኮኑን" ክብሉዎ ዝዝክር ሹምዬ፡ "ሎሚ ኮይነ እቶም ስራሕቲ ክርእዮም ከለኹ፡ ክንደየናይ ብሱል ስራሕ ምስራሕና ይርድኣኒ" ይብል። እያሱ በርሀ፡ ካብ ጅብሩኽ ክሳብ ዓሳጋራ "መልቅስ ኣብ ትግራይ ኮነ ተባሂሉ ክጠፍእ ተሰሪሑሉ እዩ" ንሙዚቃ ዝተጻሕፈት ሓንቲ ሕደማ፡ ቅድሚ ናብ ደራፋይ ወይ ሙዚቀኛን ካልእን ምኻዳ፡ ትምህርቲ ኮይና ትንበብ፡ ናብቲ ሕብረተሰብ ትውሰድ ነይራ። "ኪነት ገድሊ ደፊርካ ስቕ ኢልካ ዝእቶ ኣይነበረን፤ መተካእታ ዘይብሉ ልዕሊ መዳፍዕ፣ ታንክን ቦንባን ነይሩ ኢለ እየ ዝገልጾ" በሃሊ'ዩ ተጋዳላይ ሹምዬ። 'ሓንቲ ጥይት ሓንቲ ጣቕዒት ይብሃል ነይሩ' "ባህሊ፡ ማዕረ ጥይት'ዩ ነይሩ። ሓደ ሓደ ግዘ እቲ ስራሕ ባህሊ እንተኣትዩዎ፡ ልዕሊ እቲ ናይ ካድረ ክፍሊ [08] ወርሒ ተዛሪቡን ንሕና ሓንቲ ምሸት ስራሕ ኣርኢናን ተበጻሕነቱ ሰማይን መሬትን'ዩ" እትብል ኣርቲስት ማሚት ሓለፋይ፡ ፍርቂ ሓይሊ እቲ ቓልሲ'ዩ ነይሩ እንተበልኩ ምግናን ኣይኸውንን ትብል። በዚ ምኽንያት፡ ኣብ እዋን ገድሊ በሉ እስከ ሓንቲ ጣቕዒት ሓንቲ ጥይት እናተብሃለ፡ ኣበርክቶ እቲ ጉጅለ ባህሊ ይውደስ ነይሩ። ሓቀኝነት፡ ምኽንያት ዕውት ስርጸት ስራሕቲ ኪነት ገድሊ ምዃኑ እትዛረብ ማሚት፡ እቲ ተጋዳላይ ህይወቱ እናኸፈለ ይሰርሖ ስለ ዝነበረ፡ ዓብዪ ተቐባልነትን ነባሪ ታሪኽን ከትርፍ ከም ዘኽኣሎ ትገልጽ። "ቲያትር ኣምሲልካ ኢኻ ትሰርሖ፤ ናትና ግን ተግባር'ዩ። ብውነ ልብና መሊእና ተገዲስና፣ ጽዒርና፣ ክስራሕ ኣለዎ ኢልና ኣሚንና ንሰርሕ ስለ ዝነበርና ኩሉ የስተማቕሮ ነይሩ" ትብል። በዚ ኣብ ክልተ ጫፍ፡ ማለት'ውን ውግእን ምንቃሕ ሕብረሰተብን ኮይንካ ዝስራሕ ዝነበረ ስራሕ፡ ሰራዊት እንትሕጎስ ሽልማት ደብተርን ቢሮን እንተበርክት፡ ህዝቢ ድማ ደቁ እናወፈየ መሊሱ ሓሳብና ህይወትና ስለ ዘርኣኹምና የቐንየልና ይብሎም ነበረ። ምንጪ ስእሊ, Screen "ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ትውይ እናበልኪ ለይቲ ብሕልመይ እናተመለስኪ ደሃይ መድረኽ ስምዒ ኣብ ማዕበል ሓምሲ ቃልሲ ህይወት'ዩ ህይወት'ውን ቃልሲ" እናተብሃለ ቃልሲ፣ ህይወትን ፍቕርን ቐጸለ። ተጋዳላይ እናተዓወተ፡ መሬት ትግራይ ካብ ጸላኢ ሓራ እናውጽአ ናብ መሬት ኣምሓራን ኦሮሞን'ውን ዘመተ። ባህሊ ህወሓት ግን፡ ካብ ዓይኒ ጸላኢ ክኽወል ኣይክኣለን። ጃሱሳቱ ልኢኹ መልኣክ መሲሉ ኣብ ሞንጉኦም ይሓድር፤ ወጋሕታ ረፍ ከብሎም ቦንባ ቐቢሩ ይእለ። ኣብ ሓደ እዋን፡ ማሚት ሓለፋይ ዝነበረታ ጉጅለ ባህሊ ኣብ ራያ ምርኢት ከተርኢ ሓዲራ ምስታ ጉጅለ ባህሊ ዝሓደረ ስለያ ደርጊ፡ ንጉሆ ዓይኖም ከየንቁሑ ቦንባ ደርብዩሎም ብምኻዱ፡ ኣባላታ ርእሶም ተወቒዖም፣ ዝሞቱ ሞይቶም ዝቖስሉ ድማ ቖሲሎም ከቢድ ሓደጋ በጺሑ'ዩ። "ይግረምኪ፡ ነዚ ኹሉ እናጠሓስካ ግን ናይ ባህሊ ስራሕቲ ይስራሕ ነይሩ፤ ስለዚ ባህሊ ማለት ንተጋዳላይ ዕጥቂ፡ ንጸላኢ ድማ መኸተ ኮይኑ ይወቅዕ ነይሩ" ይብል ኮማንደር ሙሉ። ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን። መግለጺ ቪድዮ, ኣደ እያሱ፡ ማማ ኣሰገደች መለስ፡ ጓል 99 ዓመት ኮይነን እኳስ እንታይ እናበለ ይደርፍ ምንባሩ ኣይረሳዓን። ጉጅለ ባህሊ ድሕሪ ዓወት ህወሓት፡ ኣብ በረኻ እናሃለወ ወረቐት ጽሒፉ፣ በቲኑ፣ ህዝቢ ኣኪቡ ኣብ ክንዲ ምንቃሕ፡ ብባህሊ ኣቢሉ ልዑል ተራ ይጻወት ነይሩ። ኣብነት፡ መንእሰይ ክጋደል እንተተደልዩ ኣድላይነት ምግዳል ክገልጽ ዝኽእል፣ ሰዓራይነት፣ እቲ ቓልሲ ቅኑዕን ዲሞክራሲያውን ምዃኑ ብተዋስኦ ወይ ሙዚቃ የቕርብ፤ ካሴት ሓቲሙ ጸላኢ ናብ ዘለዎ ከተማን ኣብ ወጻኢ ናብ ዘለው ተጋሩን ይልእኽ። "በዚ መንገዲ እቲ ውድብ ንስራሕቲ ኪነጥበብ ከም ዓብዪ ናይ ፕሮፖጋንዳ መሳርሒ ወሲዱ ፍሉይ ትኹረት ይገብረሉ ነይሩ፤ እቲ ውድብ ትሑት ዓቕሚ ሃልዩዎ'ውን ንባህሊ ዝህቦ ዝነበረ ትኹረት መሳርሒታት፣ ኣልባሳት ዘድልኡዎ ናውታት ኣብ ምቕራብ ካብ በጀት መግቢ ነክዩ'ወን የማልአሉ ነይሩ። ከመይ ናይ ህዝቢ ባህሊ ንሕዝ፣ ቋንቋና ነዕቢ፣ እንታይ እንተይልና'ዩ ህዝብና ዝሰምዐና፣ መሳርሕታትና እንታይ ዓይነት ክኾኑ ኣለዎም ዝብል ላዕለዎት መራሕቲ ከይተረፈ ፍሉይ ትኹረት ይገብርሉ ነይሮም፤ ኣዲስ ኣበባ ምስ ኣተና ግን .
