20 ሕዳር 2017 ኣብ ዝሓልፉ ክልተ ዓመታት ውሽጢ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ብሰንኪ ዝተወልዑ ተቓውሞታት ብዙሓት ሂወቶም ስኢኖም። ከምኡ'ውን ኣብ መንጎ ክልላት ዝተፈጥረ ጎንጺ ዶብን ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ብሄራት ዝተልዓለ ጎንጺታትን ስዒቡ ብዙሕ ሂወት ክጠፍእ ክኢሉ፡ ብዙሕ ንብረት ድማ ዓንዩ። ካብዚኦም ዉሽጢ ካብ ክልላት ደቡብን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ዝተመዛበሉ ተወለድቲ ኣምሓራ፣ ካብ ክልል ሶማል ዝተመዛበሉ ተወለድቲ ኦሮሞን ካብ ክልል ኦሮምያ ዝተመዛበሉ ተወለድቲ ሶማልን ከምኡ ድማ ካብ ጎንደር (ክልል ኣምሓራ) ዝተመዛበሉ ተጋሩን ምጽራሕ ይከኣል እዩ። ካብዚ ሰጊሩ ውን ኣብ ቀረባ ኣብ ሓደ ሓደ ክልላት ከይዲ ምምሃርን ምስትምሃርን ክሳዕ ዝተኣጓጎል ኮይኑ። ብሓፈሻ ኣብዛ ሃገር ብሰንኪ ዝውልዑ ዘለዉ ጎንጽታትን ዘይምርግጋዓትን፣ ብዙሓት ስግኣት ይሓድሮም ከምዘሎ ንቢቢሲ ይገልጹ። ናይ መብዛሕተኦም እንጽርጽሮት መሓወራት መንግስቲ ኣብ ክንዲ ዋሕስ ዜጋታት ዝኾኑ ተመሊሶም ሰብኣዊ መሰላት ይግህሱ ኣለው ዝብል እዩ። ብፍላይ ኣብ ገጻት መረባ ፌስቡክና ካብ መንጎ ዝተቐበልናዮም ርኢቶታት "ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ኢህወዴግ ብዝበልጸ ውሕስና ከይስመዐና ይገብር ኣሎ፣ ሕገ መንግስቲ ይገሃስ ኣሎ" ዝብሉ ብዙሓት እዮም። ብኻሊእ ወገን ድማ ኣብ ሓደ ሓደ ክልላት ዝረአ ዘሎ ሰኣኖ ጸጥታ፣ ፈዴራል መንግስቲ ኩሉ ነገር ንክልላት ገዲፉ ኣማዕድዩ ተመልካቲ ብምዃኑን ሓላፍነቱ ብምዝንግዑን እዩ ክብሉ የንጸርጸሩ። "ጉዳያት ፀጥታ ንክልላት ገዲፍካ ዝግደፍ ኣይኮነን፣ መንግስቲ ፌዴራል ኣብ ሓደ ሓደ ክልላት ዘሎ ስርዓት ኣልቦነት ኣብ ቁጽጽሩ ከውዕሎ ይግባእ" ብምባል። ሚኒስትር ምክልኻል ሃገርን ኣካቢ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ድሕንነትን ኣይተ ሲራጅ ፈጌሳ ኣብ ቀረባ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፣ ነዚ ስዒቡ መንግስቲ ኣብ ቀጻሊ ተግባራዊ ክገብሮም ዝኣመቶም ትልምታት ፀጥታ ዕላዊ ዝገበሩ እንትኾኑ፣ "ብፍላይ ኣብ ሓደ ሓደ ከባብታት ኣብ ዝተወልዑ ጎንጺታት ኢዶም ዘእተዉ ኣካላት ጸጥታ ተሓተትቲ ክኾኑ እዮም" ኢሎም። ሕገ መንግስቲ: ብዛዕባ መሰል ዜጋታት እንታይ ይብል?
