ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ምምሕያሽ ምክልኻል ሃገርን ደሕንነትን ዝሓቶ ጥንቃቐ 6 ሓምለ 2018 ምንጪ ስእሊ, Yemane Nagish መግለጺ ስእሊ, ኣብ ከተማ ባህርዳር መዓልቲ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር እንትኽበር ፡ ለካቲት 2008። ኣወዳድባ ምክልኻል ሃገር ኣብ ሕገ-መንግስቲ ከምዝተቐመጠ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ንህዝቢ ካብ ምግልጋል፡ ኣብ ወገናዊ ፖለቲካ ከምዝነበረ፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣብ ዝሓለፈ ግዘ ኣብ ፓርላማ ምዝራቦም ይዝከር። ናይዞም ትካላት ኣወዳድባ ምስ መንግስትን ስርዓትን ዝቀያየር እንተይኮነስ፡ ውግንነኦም ንህዝብን ንሃገርን ክኸውን ምምሕያሽ ከምዝግበረሎም'ዩ ተገሊፁ። ነዚ ስዒቡ ድማ ላዕለዋይ ኤታማጆርሹም ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ንዝነበሩ፡ ጀነራል ሳሞራ የኑስ፡ ብጀነራል ሰዓረ መኮነን፡ ከምኡ እውን ዋና ዳይሬክተር ኣገልግሎት ሃገራዊ ድሕንነትን ዝነበሩ ኣይተ ጌታቸው ኣሰፋ ድማ፡ ብጀነራል ኣደም መሓመድ ምትከኦም፡ ክግበር ብዛዕባ ዝግበኦ ምምሕያሽ ከም ጅማሮ ገይርካ ዝውሰድ'ዩ። "ምክልኻል ሃገር ናይ መወዳእታ ድፋዕ ኢህወዴግ እዩ" ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ነበር እታ ሃገር ዝነበሩ ሜጀር ጀነራል ኣበበ ተኽለሃይማኖት፡ ንቀዳማይ ሚኒስትር ነበር እታ ሃገር ንኣይተ ኃይለማርያም ደሳለኝ፡ ሰራዊት ምክልኻል እታ ሃገር ምምሕያሽ ከምዘድልዮ ደብዳበ ፅሒፈምሎም ነይሮም። ናይ ኢህወዴግ ናይ መወዳእታ ድፋዕ እዩ ዝብልዎ ምክልኽል ሃገርን ድሕንነትን፡ ሕዚ እውን ምምሕያሽ ከምዘድልዮ ኣይጠራጠሩን ሜጀር ጀነራል ኣበበ። "ምክልኻል ሃገር ናይ መወዳእታ ድፋዕ ኢህወዴግ እዩ። ፀረ ሕገ-መንግስቲ ዝኾነ መምርሒ እውን ነይርዎም" ብምባል ሓደሓደ ሰበ-ስልጣን ምክልኻል ሃገር ኣብ ፖለቲካ ምዝፋቖም ይሕብሩ። ምምሕያሽ ክጅመር ዝግባእ፡ ካብቲ ነዊሕ ዓመታት ዘቑፀረን፡ ዋላ እኳ ፅቡቓት ነገራት እንተሃለውዎ፡ ብዙሕ ፀገም ካብ ዘለዎ፡ ፖሊሲ ድሕንነትን ርክባት ወፃእን ብምምሕያሽ ክጅመር ከምዘለዎ የረድኡ። ኣብ ዝኾነ ይኹን ዘፈር ዝግበር ምምሕያሽ ቀሊል ከምዘይኮነ ኩሉ፡ ኣብ ትካላት ምክልኻል ሃገርን ድሕንነትን ዝግበሩ ምምሕያሻት ዝያዳ ከቢድ ከምዝኸውን ሓቢሮም። ኩሉ ግዘ ለውጢ እንትህሉ፡ ነቲ ለውጢ ዝድግፍን ዝቃወምን ከምዘሎ ኩሉ፡ ምክልኻል ሃገርን ድሕንነትን ንምምሕያሽ ኣብ ዝግበር ከይዲ እውን፡ ብፅልኢትን ዘርኣውነትን ዘንቀዱ ፀረ ለውጢ ሓይልታት ክህልዉ ከምዝኽእሉ ይግምቱ። ነዚ ከም ፍታሕ ዘቐምጥዎ ድማ፡ ንከይዲ እቲ ለውጢ ዝወፅኡ መምርሕታትን ኣንፈታትን፡ ሕገ-መንግስትን ሕገ-መንግስትን ጥራሕ ዝኽተሉ ምዃኖም ምርግጋፅ የድሊ ይብሉ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ሓፈሻዊ ከይዲ እቲ ምምሕያሽ፡ ብሰብ ሞያ እኹል መፅናዕቲ ዝተገበረሉን፡ እዋናዊ ሃዋህው እታ ሃገር ዘገናዘበን ስጉምቲ ክኸውን ከምዝግባእ እዮም ዘገንዝቡ። ምንጪ ስእሊ, Horn affairs/BBC መግለጺ ስእሊ, አዛዚ ሓይሊ አየር ነበር፡ ሜጀር ጀነራል ኣበበ ተክለሃይማኖትን (ፀጋም) ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው ፅጌን (የማን) ኣይኮነን ዶ ከም ኢትዮጵያ ዝበላ ኣብ ምዕባይ ዝርከባ ሃገራት፡ ኣብተን ዝዓበያ ሃገራት እውን፡ ትካላት ምክልኻል ሃገርን ድሕንነትን፡ ኩሉግዘ ናብ ሓደ ወገን ናይ ምውጋን ኩነታት ስለዝረኣይ፡ ዝኾነ ዓይነት ምምሕያሽ እንትካየድ፡ ሙሉእ ብሙሉእ ነዘን ትካላት ካብ ወገናውነት ከምዘየፅርየን እዮም ዘረድኡ፡ ሜጀር ጀነራል ኣበበ ተኽለሃይማኖት። ይኹን 'ምበር እዚ ምምሕያሽ፡ ኣብታ ሃገር ልዕልነት ሕጊ ብምርግጋፅ፡ ብዝተኽኣለ መጠን እዘን ትካላት ናብ ህዝቢ ክውግና ምግባር ከምዘድልይ ብፅኑዕ የተሓሳስቡ። "ለውጢ ኣይተጀመረን" ብገበን ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ተወንጂሎም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝፀንሑን፡ ኣብ ቀረባ እዋን ብምሕረት ተፈቲሖም ቅድሚ ሕዚ ዝነበሮም ማዕርግ ንክምለስ ዝተወሰነሎም ብርጋዴር ጀነራል ኣሳምነው ፅጌ ድማ፡ ምክልኻል ሃገር ንምምሕየሽ እንትሕሰብ፡ እቲ ቀንዲ ፀገም ኣብ ወረቐት ሰፊሩ ዘሎ እንተይኮነስ፡ ብተግባር ዝረኣይ ዘሎ እዩ ይብሉ። ንብርጋዴር ጀነራል ኣሳምነው ፅጌ፡ ነዞም ትካላት ዝዝውርዎ ኣካላት እንመን እዮም?
