ኤርትራ፡ 'ሳዋ ካብ ትምህርቱ ባርነቱ' እቲ ዝቐሃመ ባህጊ እቲ ድሕሪ 30 ዓመት ከቢድ ኩናት፡ ንስርዓት ደርግ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ስዒሩ ግዝያዊ መንግስቲ ዝመስረተ ግንባር እምበኣር ድሕሪ ናጽነት እውን ካብቲ ንዓመታት ዝለመዶ ኣካይዳን ኣሰራርሓን ኣይወጽአን። ኣብቲ ፈለማ ናጽነት፡ ህዝቢ፡ ካብ ፍርሕን ራዕድን መግዛእቲ ተገላጊሉ፡ ብዓወት እቲ ግንባር ስለዝተመሰጠ፡ ውዒሉ ሓዲሩ እውን ኣካይዳ እቲ መንግስቲ ክተዓራረ እዩ ዝብል ተስፋ ስለዝነበሮ ውሑዳት እንተዘይኮይኖም፡ ብዙሕ ዝተማረረ ኣይነበረን። ኣብ ርእሲኡ ህዝቢ፡ ደቅና ን30 ዓመታት ተቓሊሶም ጥራሕ ኢዶም ስለዝኣተዉ፡ እዝን እዝን ዘይተገብረልና ኣይበለን። ኣብ ሚያዝያ 1993፡ እቲ ብብረት ዝተረጋገጸ ናጽነት፡ ብህዝባዊ ድምጺ ብረፈረንዱም ተደሪዑ ኤርትራ ኣባል ማሕበረ ሰብ ዓለም ኮይና ባንዴራኣ ኣብ ቀጽሪ ሕቡራት ሃገራት ኣንበልቢላ። ኣይደንጎየን ኣብ ዓመቱ ሃገራዊ ቅዋም እትነድፍ ኮሚሽን ቆይማ፡ ድሕሪ ናይ ሓሙሸተ ዓመት ስራሕ ከኣ ዕዮኣ ኣጽፊፋ እቲ ቕዋም ብሃገራዊ ባይቶ ምስጸደቐ፡ እቲ ናይ ብረታዊ ቃልሲ ኣካይዳ ክቕየርን ትካላዊ ኣሰራርሓ ክተኣታቶን እዩ ኢሉ ብተስፋ ዝተጸበየ ብዙሕ እዩ። ግን እቲ ናይ ለውጢ መስርሕ ብኩናት (ኢትዮ-ኤርትራ 1998-2000) እናተመኽነየ ምስተመጠ፡ ኣብ ውሽጢ'ቲ ስርዓት ቅሬታ ተፈጢሩ፡ ቅዋም ክትግበር ዝጠልቡ ሓለፍቲ ተቐልቂሎም። እንተኾነ ሕተኦም ብሓይሊ ተቖጽዩ ብዘይ ንቡር መስርሕ ቤት ፍርዲ፡ ንኣስታት 19 ዓመታት ተቐይዶም ኣለው። ምስቲ ናይ ለውጢ ጠለብ እተን ኣብ 1996 ዝጀማመራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት እውን ኩለን ተዓጽየን ኣዳለውተን ካብ መስከረም -2001 ክሳብ ሕጂ ተኣሲሮም ኣለው። ኣብ ግዳም ዝርከብ ኤርትራዊ ብቐጻሊ ሃገራዊ ቅዋም ክትግብር ክጠልብ ምስ ጀመረ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ በዓል ናጽነት 2014፡ እቲ ኣብ 1997 ብሃገራዊ ባይቶ ዝጸደቐ ቅዋም ከምዝሞተን ምስ ክውንነት ኤርትራ ዝሳነ ሓዲሽ ቅዋም ይንደፍ ከምዘሎን ሓቢሩ። ብድሕሪኡ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ እቲ ቕዋም ተላዒሉን ተዘኪሩን ኣይፈልጥን እዩ። እቲ ኣብ 2018 ምስ ኢትዮጵያ ዝተግበረ ስምምዕ ዕርቀ ሰላምን እቲ ኣብ ኣስመራን ጂዳን ዝተፈረመ ዝርዝራትን ንህዝቢ ኣይተገልጸን። ካብቲ ኣመራርሓ ዝፈልጥ እንተልዩ እውን ውሑድ እዩ ዝኸውን። ሃገራዊ ባይቶ እታ ሃገር፡ ድሕሪ እቲ ንጉጅለ-15 ኪኹንን ኣብ ሕዳር 2002 ዘካየዶ ኣኼባ ዳግማይ ኣይተጋብአን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ድሕሪ ዕርቀ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ካቢነ ምኒስተራት ንቡርን ስሩዕን ኣኼብኡ ኣቋሪጹ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዝወሃብን ዝንቀልን ሽመት ንህዝቢ ብዕልን ብወግዕን ኣይግለጽን እዩ። ኩሉ ብኣፍ፡ ብወረ ወረ ወይ እቲ ዝተመዘዘ ሰብ ኣኼባታት መሰካየደ ኣብ ዝግበር ዜናዊ ጸብጻብ ጥራሕ እዩ ዝነገር። ስለዚ ኣብታ ሃገር ኩሉ ነገር ዕጹው እዩ። ስለዚ እዩ ኸኣ ፕረዚደንት ደሃይ ምስዘጥፍእ ሓሚሙ፡ ሞይቱ፡ ዝብል ወረ ዝንዛሕ። ንሓንሳብ እቲ ከምኡ ዓይነት ወረ፡ እቲ ስርዓት ባዕሉ ነቶም ኣብ ግዳም ዝርከባ ናይ ተቓውሞ ሚድያታት ተኣማንነተን ንምድኻም ብፍላጥ ከምዝግበሮ እውን ሓደ ሓደ ተንተንቲ ፖለቲካ ይዛረቡ እዮም። ህዝቢ ግን ብዛዕባ ስርዓቱን መንግስቱን ፕረዚደንቱን ግቡእ ሓበሬታ ክረክብ መሰሉ እዩ። ኣብቲ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ኣብ 1997 ዘጽደቖን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝቐተሎን ህዝቢ ዝተኻታዓሉን ዝዘተየሉን ቅዋም ንኣብነት፡ ኣብ ዓንቀጽ 19 ኣብ ፍቕዲ ሰለስተ፡ ኩሉ ሰብ ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ ይብል። እንተኾነ ኣብ መንግስቲ ኤርትራ ግሉጽነት የሎን። ኣብ ግዳም ዝርከቡ ሓይልታት ተቓውሞ ከኣ ካብቲ ቀንዲ ጠለቦም ሃገራዊ ቅዋም ክትግበርን ግሉጽ ትካላዊ ኣሰራርሓ ዝኽተል ህዝባዊ መንግስቲ ክትከልን እዩ። ይኹን እምበር መንግስቲ ኤርትራ ተቓወምቲ ከምዘለውዎ እውን ኣይቅበልን እዩ። እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ጉጅለታትን ውዳበታትን ዝተመቕሉ ተቓወምቲ እውን ጥርናፈን ሓይልን የብሎምን። ስለዝኾነ፡ ዋላ እውን እቲ ንመንግስቲ ኤርትራ ዘይድግፍ ወገን ከይተረፈ ከም መተካእታ ኣይርእዮምን እዩ። ብፍላይ ኣብዚ እዋን እዚ፡ ሓደ ሓደ ፖለቲከኛታት ኢትዮጵያ፡ ንልዑላውነትን ክብርን ኤርትራ ዝደናደን ዘረባታት ስለዘስምዑ፡ እዛ 'ብመሪር ቃልስን ከቢድ ዋጋን ዝተረጋገጸት ሃገር ኣብ ሓደጋ ከይትወድቀና' ብምባል ዝሻቐሉ እውን ብዙሓት እዮም። ስለዝኾነ እዚ ናይ ሎምን ትማልን ፕረዚደንት፡ ሞተ ሓመመ ዝብል ቤላ ቤለው ካብ ዕጹውን ምስጢራውን ባህሪ እቲ ስርዓትን ኣካይድኡን ዝምንጩ እዩ። ህዝቢ ከኣ ብዛዕባ ሃለዋት ፕረዚደንቱን ኩነታት መንግስቱን ሓበሬታ ክረክብ መሰል ኣለዎ፡ ይብሉ ንፖለቲካዊ ኩነታት እታ ሃገር ብቐረባ ዝከታተሉ ምሁራት። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
