''ኣነ ዝኾነ ነገር እንተኾይነስ፡ ደቀይ እንታ'ዮም ክኾኑ?" ትዕዝብቲ ወጻእተኛ ተመራማሪት ካብ ዶባት ኢትዮ-ኤርትራ ወዲ ሰብ፡ ሰብ ዓሪፉ እንትእወ እንተሎ ተፀኒዓ ዝነበረት ኣሞይ ዓሪፋ ኢሎም ስድራ ክሳድ ኣወንጢሖም፡ እናመዓደዉ ማንታ ንብዓቶም የርግፉ። ከምዚ ኢልካስ ናብራ ኣይኮነን ዝበለ ክልቲኡ ህዝቢ ካብ ዝሰኣኖ ተስፋ ሰላም ካብ ኣቦይዝጊ ክረክብ ደርሆ ነቆ ናብ ምህለላ ወፈረ። ብዓቕሊ ተማህሊሉ ሰላም ከውርድ ደፍደፍ 20 ዓመት ኣቑፀረ። ኣብ ሓደ ግራት ንኽልተ ስድራ ገሚዑ 20 ዓመት ዘንበረ መዓት ፍታሕ ክረክብ ወለዲ ብሕጊ እንዳ'ባ ከይዳነዩ ፈለኽ መበሊ ስኢኖም። ብሰንኪ ብህይወት እናሃለኻ ምፍልላይ ብዙሕ ነገራት ተመሳቒሉ። ህዝቢ ብሕሱም ናፍቕ መዓንጥኡ ተጠዊፉ ዘይንሱ መሰለ። ገሊኡ እውን ምስ ናፍቖቱ ገደና ተሰናቢቱ ንዘልኣለም ከደ። ከተማታት ሰንዓፈን ዘላምበሳን ሰፈር ረጋቢት ከኾና ዝቐርየን ኣይነበረን። ህዝቢ ጥሪቱ ሸይጡ መሐደሪ ትንፋስ ክረክብ ሃደምደገም በለ። ደቁ ማና ሰማይ ይረከቦ ናብ ዝተባህለ ምደረ ገሃነብ ክልእኸ ኣጉዶ መጠሻኡ ናብ ዕዳጋ ኣውረደ። ብትኽትኽ ክሳብ ዝብል ምስ ሞትን ምንኣሳ ምፍልላይን ቅልስ ገጢሙ። ግድል ናብራ ሰንሰን ምስ ኣበሎ ዳርጋ የሻል ኢሉ ብርኩ ክኹርምሽ ምስ በለ ደሃይ ጭርውታ ሰላም ሰሚዑ ብርኩ ሒዙ ቅንዕ በለ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ስቅያት ህዝቢ ከም ዓምዐ ምስ ለብለቦ አዒንቱ ብጨው ምሉጭ ኣቢሉ ሓፂቡ ፃውዒት ሰላም ገበረ፡ መንግስቲ ኤርትራ እውን ደጊም ህልኽን ውጥጥን ይኣኽለና ኢሉ ናብ መኣዲ ሰላም ቀረበ። ዕርቀ ሰላም ተኣወጀ። ደጊም ህዝቢ ዘላምበሳ፣ ሰርሓን ሰንዓፈን ዝፀምለወ ገፁ ክበርህ ጀመረ። ህዝቢ ዘላምበሳ ብሓፈሻ ድማ ጉሎ መኸዳ ሓምለ 26 ካህን ኣመሪሑ ጎፍላ ምሉእ ሕብሽትን ጣይታን ፀይሩ ተርመይ እናበለ ናብ ገማግም ድፋዕ ሰርሓ ተቐለቂሉ "በሉኸሰ እንግዶት ሰላም ተቐበሉና" በለ። "ሰናይ ሓሲበኩም፡ ግናኸ መምርሒ ላዕለዎት ክንፅበ ግድን እዩ" በሉ ወታሃደራት ኤርትራ። ሻቡ ህዝቢ ዘላምበሳ ጎኒኡ ዘሓዞ ሳዕርን ዕምበባን ፀምልዩ ባንዴራኡ ዓፂፉ ነናብ ቤቱ ኣግለሰ። እዚ ሰላም ናብ መሬት ይወርድ ዶ ይኸውን ዝብል ሕቶ'ውን ፃሕተረ። ዛላምበሳ ክሒሳ ኣብ ድሮ ኣውደ ዓመት ቅዱስ ዮዉሃንስ ንፋስ ሰላም ጭርው በሎ። አእዛኑ ኩር ኣቢሉ እንተሰመዐስ ደርጓዕጓዕ ቀፀለ። እዚ ናይ ሎሚ ደርጓዕታ ናይ ጥዕና ኣይመስልን በለ። ቶግ ደርጓዕ ብዝበለት ቁፅሪ ድቃሱ ዝቐትል ህዝቢ ሰላም ብቐሊሉ ከወርድ እዩ ኢሉ እንተዘይኣመነ ኣየኽፍአሉን። ኮይኑ ግና ከምቲ ዝሰገኦ ኣይኮነን፤ ወታሃደራት ኤርትራ ሃንደበት ብቡል ደወዘር ድፋዕ ክፍንቅሉ ኣማዕዲኡ ረኣየ። ዓይነይ ድዩ ኢሉ ከዳግግ ደቓይቕ ኣይወደአሉን። ሰራዊትን ህዝብን ዘላምበሳ እውን ንኽልቲኡ መሬት ከልኪሉ ዝነበረ ኳና ዳህሚሶም ሓንጎፋይ ኢሎም ተቐበልዎም። ሓውን ሓሰርን ዝነበሩ እንተይኮነስ ጠስምን ድልኽን መሰሉ። ብሓባር ድማ ዘርኢ ምድሪ ዝነበረ ነታጒ ብእርይ ቁፅሪ ነቒሶም ኣረዩ። ብድሕሪኡ እማ እንታይ ግድኹም፡ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ቅዱስ ዮዉሃንስ ኣብ ሓደ ዳስ ክውዕሉ ቆፀራ ተታሒዙ፤ ኣንታ ኣይወግሕን ድዩ ኣንታ ሎሚ በፂሑ'ዶ ለይቲ ወጊሑና በለ ህዝቢ። ህዝቢ ዘላምበሳን ሰርሓን ስብሕቲ ኣውዲቑ፣ ቡን ቆልዩ፣ ሰትን ዕምበባን ነስኒሱ ተፀበ ኮነ። ኣጋይሽ ክሳብ ዝመፁ ብፍላይ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ብወገን ቡሬ ዶብ የኽፍቱ ስለዝነበሩ ክሳብ ናብቲ ፅምብል ዘርክቡ ህዝቡ ክልቲኡ ህዝቢ ከም ከበሮ ፀሓይ ተፀልዩ ተፀበየ። ካብ ዘላምበሳ ጥራሕ እንተይኮነስ ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ ዝመፁ ሰባት ዕዱማት ኣጋይሽ ክሳብ ዝመፁ ጥምየት ተሓሊጎም ግን ድማ መዓንጠኦም ሸጥ ኣቢሉም ኣብ ደሚቕ ጓይላ እስክትሽም በሉ። ደሓር መፅዮምያ ተባህለ ወተሃደራት ኤርትራ ብምዕሩግ ሰልፊ መሬት ሰርሓን ዘላምበሳን ተቐነትዎ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ሰትሰምሃል ሰላም ሒዙ ኣደታት ክሳብ ዓንቀረን እናዓለላ ኣጋይሽ ምቕባል ኮነ። ኣብ መንጉኡ ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳይያስን ብሄሊኮፕተር ኣብ ጎልጎል ሰርሓ ዓረፉ። ሃንደበት ድማ ናብ ህዝቢ ድምር በሉ። ምስ ምክትል ርእሰ ብሄር ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ሪቫን ብምቑራፅ ን20 ዓመት ተሃርሂሩ ዝነበረ ዶብ ካብታ ፃት እቲኣ ኣትሒዙ ጋሕ ከምዝበለ ኣበሰሩ። ህዝቢ ብሕሱም ታሕጓስ ዓበደ፤ ዓቕሉ መዝሙር ክልቲኤን ሃገራት ክሳብ ዝድመፅ ጥራሕ እየዑ ዘሊቑ። ኣብ ገማግም ድፋዕ ሰርሓ ቀልጥፉና እንትብል ኣፍ ልቡ ደጊፉ ዝፀነሐ ህዝቢ ሆሆሆ ኢሉ ወረደ፤ ውሕጅ ህዝቢ ጠጠው ዘብሎ ተስኣነ፤ህዝቢ ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ከም ማይ ነሓሰ ፈሲሱ ዝመፀ ህዝቢ ኤርትራ ተጠምጢሙ ሓቖፈ። ብኽያት ነገሰ፣ንብዓት ሓጎስ ምንፃግ ኮነ። ኣበይ ኣለኻ ሓወይ?
