20 ሕዳር 2020 ኣባል ደባይ ተዋጋኢ ሰራዊት ኣብ ዝነበረሉ፡ ንርክባት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ምዕፋን ዝነጥፍ ዝነበረ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ሎሚ መራሒ ናይቲ ምስ መንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ወተሃደራዊ ረጽሚ ኣትዩ ዘሎ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ እዩ። ኣብ 1970 ካብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ትምህርቱ ኣቋሪጹ ናብቲ ኣንጻር ስርዓት መንግስቱ ሃይለማርያም ዝቃለስ ዝነበረ ህወሓት ዝተጸምበረ ደብረጽዮን ዝበዝሕ ዕድሚኡ ኣብ ህወሓት እዩ ኣሕሊፍዎ። ኣብ ጎቦታት ትግራይ ወተሃደራዊ ስልጠና ድሕሪ ምዝዛም፡ ደብረጽዮን ንዘለዎ ቴክኒካዊ ክእለት ዘስተብሃለ ናይ ቀረባ መሓዝኡን ብጻዩን ኣለማየሁ ገዛሀኝ፡ ናብ ኣሃዱ ቴክኒክ ክምደብ ሓሳብ ከም ዘቕረበ ይዛረብ። ደብረጽዮን በሊሕ፡ ግን ድማ ጥቁብ "ዕባይ ከተማ [ሽረ]" ብምንባሩ እቲ ቦታ ብልክዕ ንዕኡ ዝኸውን ምንባሩ ኣቶ ኣለማየሁ ገሊጹ። "ኣብ መባእታ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ዝነበረሉ፡ ካብ ስራሕ ወጻኢ ዝኾነ ባተሪታት፡ ሬድዮታትን ኤለክትሪካዊ ኣቕሑትን እናኣከበ ይጽግን ነይሩ። ወላ'ኳ ኣብ ከተማና ኤለክትሪክ እንተዘይነበረ፡ ካብቲ ዝኣራረዮ ኣቕሑት መብራህቲ ሰሪሑ ነይሩ" ክብል ይዝክር ኣቶ ኣለማየሁ። ህወሓት ንርክባት ናይቲ እዋን ሰራዊት ክጸናጸንን ንፈነወታት ንርክባት ሬድዮ ክዕፍንን ብምኽኣሉ፡ ደብረጽዮን ኣብቲ ዝተመደበሉ ኣሃዱ ቴክኒክ ጸብለል እዩ ኢሉ። "እዚ ንኽንዕወት ዓቢይ ተራ እዩ ነይርዎ፤ ምኽንያቱ ህወሓት ብዛዕባ ምንቅስቓሳት ጸላኢ፡ ኣቐዲሙ ይፈልጥ ነይሩ፤ መጥቃዕቲ ኣብ ዝካየደሉ ድማ ስለ ዝዕፈኑ ንሓድሕዶም ክራኸቡ ኣይኽእሉን" ይብል ኣቶ ኣለማየሁ። ደብረጽዮን ሞይኡ ንምምዕባል ብዝተሰንዐ ፓስፖርት ዓዲ ጥልያን በጺሑ ድሕሪ ምምላሱ፡ ንናይ ፈለማ መደበር ሬድዮ ህወሓት - ንድምጺ ወያነ መስሪቱ። ድምጺ ወያነ ፈለማ፡ በቲ ስርዓት ደርግ፡ ቋንቋ ኣምሓርኛ ንምትብባዕ ዝጭፍልቖ ዝነበረ ቋንቋኦም፡ ትግርኛ ፈነወኡ ምስ ጀመረ፡ ንተጋሩ ቀንዲ ምንጪ ሓበን እዩ ነይሩ። እቲ ስርዓት ንሓድነት ብዙሓት ብሄራት ኢትዮጵያ ንምድንፋዕ ንቋንቋ ኣምሓርኛ እዩ ዘሰጉም ነይሩ። ካልእ ተጋዳላይ ህወሓት ዝነበረ መዓሾ ገብረኪዳን፡ ካብ ሰራዊት ደርግ ተሓቢኦም ብለይቲ ናብ ጎቦታት ብምድያብ፡ ኣንቴናታት ይተኽሉ ከም ዝነበሩ ይዝክር። "ሓደ ምሸት፡ ኣብ ሓደ ካብቶም ጎቦታት ጸዲፉ፤ ምስ ካልኣየይ ኮይንና ኢና ኣድሒንናዮ። ሽዑ እንተዘይንዕወት እቲ ሬድዮ ምተጀመረ'ዶ?
