ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት መግቢ ኣብ ምግፋሕ ካንሰር ፅልዋ ክህልዎ ከምዝኽእል ተመራመርቲ ሓቢሮም 9 ለካቲት 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images እንምገቦ መግቢ ንሕማም መንሽሮ ከጋድድን ከስፋሕፍሕን ከምዝኽእል ተመራመርቲ ካምብሪጅ ሓቢሮም። ብመሰረት ኣብ እንስሳታት ዝተገብረ መጽናዕቲ፤ ናይ ጡብ መንሽሮ ብሰንኪ ጉድለት ናይ ኣስፓራጂን ዝተባህለ በኣታ ዝጋፍሐሉ ኩነታት ከምዝንክይ ነቸር (Nature) ዝተባህለ ጋዜጣ ኣመለኪቱ። ኣስፓራገስ ኣብ ስጋን ውጽኢት ስጋን፤ ናይ ባሕሪ መገብን ካልኦትን ከምዝርከብ ይፍለጥ። ተመራመርቲ ካብ ኣመጋግባና መከላኸሊ መንሽሮ ክርከብ ከምዝኽእል ዓቢ ተስፋ ከምዘሎ እውን ሓቢሮም። ኣስፓራጂን ንፕሮቲን ዝተባህል መኣዛታት መግቢ ዘቆመ 'ኣሚኖ ኣሲድ' ኮይኑ፤ ሽሙ ካብ ኣሰፓራገስ ይወስድ። ዝርግሐ መንሽሮ እቲ መጽናዕቲ መንሽሮ፤ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ካምብሪጅ ኣብ ዝተባሀለ ማእከል ምርምር መንሽሮ፤ ብኸቢድ ካንሰር ጡብ ኣብ ኣንጭዋ ተፈቲኑ። ኣብ ምሉእ ኣካላተን ብምዝርጋሕ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ናይ ምቕታል ባህሪ ኣለዎ። ኮይኑ ግን ነተን ኣናጹ ውሑድ ትሕዝቶ ኣስፓራጂን እንተተመጊበንን ነቲ ኣስፓራጂን ዝዓግት መድሓኒት እነተተዋሂብወንን እቲ ካንሰር ናብ ኩሉ ንምዝርጋሕ ይፅገም። "እዚ ዓብዪ ለውጢ'ዩ፤ ምኽንያቱ ንመንሽሮ ክትረኽቦ ብጣዕሚ ኣጸጋሚ ኔሩ"ይብል ፕሮፌሰር ግሬግ ሃኖን። ምጉዳል ናይ ሰሪንን ገላይሰሪንን ዝተባህሉ ኣሚኖ ኣሲድ በኣታት፤ ንምዕባለ ሊምፎማን ናይ መዓናጡ መንሽሮን ከምዘጉድል መፅናዕቲ ዩኒቨርስቲ ግላስጎው ዝሓለፈ ዓመት ኣመልኪቱ ነይሩ። "ገለ ገለ መንሽሮታት ንገለ ዓይነት መግብታት ብፍሉይ ከም ዝውለፍዎ ዓቢ መረዳእታ ረኺብና ኢና" ክብሉ ፕሮፌሰር ሃኖን ን ቢቢሲ ሓቢሮም። ኣብ መጻኢ፤ ስርዓተ ኣመጋግባ ብምምሕያሽ ወይ ከኣ መደሓኒት ተጠቂምካ ነቶም መንሽሮ ከስዕቡ ዝኽእሉ ዋህዮታት ምስቶም መኣዛታት መግቢ ዝራኸቡሉ ኩነታት ብምቕያር ንውጽኢተ ክንክን ክብ ክብልዎ ተስፋ ከምዘለዎም እቲ ፕሮፌሰር ወሲኹ ገሊፁ። መንሽሮ መንሽሮ ኣብ መጀመርያኡ ብዙሕ ኣስጋኢ ኣይኮነን። ኣብ ምሉእ ኣካላትና ምስ ዝዝርጋሕ ግን ብጣዕሚ ሓደገኛ ይኸውን። መንሽሮ ዘለዎም ዋህዮታት ንምስፍሕፋሕ እናተለዋወጡ'ዮም ዝኸዱ። ስለዝኾነ ነቲ ዋና ኣብ ደምን ካልኦት ክፍልታት ኣካላትና ዘለሎ ከይስፋሕፋሕ ክግበር ኣለዎ። በዚ ምኽንያት ድማ ተመራመርቲ ኣስፐራጂን ኣገዳሲ እዩ ይብሉ። እዚ ኣብ ደቂ ሰባት ክሳብ ዝረጋገጽ ግን ተጠቐምቲ ኣስፓራገስ ካብ ፍርሒ ነጻ ክኾኑን ፈጺሞም ከቋርጽዎ ከምዘይብሎምን የተሓሳስቡ። ኣስፓራጂን ካብ መግብና ምውጋድ'ውን ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ከይዲ ግዜ ሕሙማት መንሽሮ ዝተመጣጠነ፣ ፍሉይን ኣስፓራጂን ዘይብሉን መስተ ክወሃቡ እዮም ኢሎም ይሓስቡ። ተመራማሪ ማእከል መጽናዕቲ መንሽሮ እንግሊዝ ፕሮፌሰር ቻርለስ ስዋንቶን ከም ዝሓበሮ፤ ኣብ ኣስፓራጂን ንዝምርኮስ ቀታሊ ዝኾነ ናይ ደም መንሽሮ ብኤል-ኣስፓራጂነስ ምሕካም ተኻኢሉ'ዩ። "ኣብ መጻኢ ድማ ንምሕካም ግያት ናይ ጡብ መንሽሮ ክውዕል ተኽእሎ ኣሎ" ኢሉ። ብቀጻሊ ፈተነታት ምክያድ ግን ኣገዳሲ ይኸውን። ላዕለዋይ ሓላፊት 'ብረስት ካንሰር ናው'፤ "ሕሙማት ምስ ሓኪሞም ከይተዘራረቡ ዝኾነ መግቢ መሊኦም ከወግዱ ኣይንመክርን" ትብል። ብተወሳኺ ሕሙማት መንሽሮ ንጥዕንኦም ሓጋዝን ብዓይነቱ ዝተፈላለየን መግቢ ክጥቀሙ ኣተሓሳሲባ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
