እናበሉ ዝሓቱ ሰባት ኣብ ፈቐድኡ ይስምዑ ከም ዝነበሩ፣ ናይ ዉድብ ሕቡራት ሃገራት ሓለውቲ-ሰላም ንኤርትራ ክውሕዙ፣ ሰባት ሃለዋቶም ክጠፍእ ዝጀመረሉ፣ ቍጠባ ክወድቕን ከምኡ'ውን ካልኦት ማሕበራውን ፖለቲካውን ዝርግርጋት ክሰፍኑ ዝተራእየሉ እዋን ከም ዝነበረ ደራሲ ብሰፊሑ ገሊጹዎ ኣሎ። እቲ 'ብሳላ ስዉኣትና፡ ብሳላ ሰውራና' ብዝብል ሰጢሙ ዝነበረ ስምዒታት እናማህመነ ስለ ዝኸደ እቶም ዝፈልጦም ሰባት ዕላሎም ተለወጠኒ - ኣብ ኵሉ ኵርንዓት 'ካብ ኤርትራ ምውጻእን/ዘይምውጻእን' ጥራይ እየ ዝሰምዕ ነይረ" ይብል ሪቻርድ። "ጕዳይ ናይ'ቶም ንሃገሮም ገዲፎም ንስደት ዝወጽኡ ዘሎዉ መናእሰይ ዘተሓሳስብ'ዩ። ጽባሕ ሓላፍነት-ሃገር ክስከሙ ዝግበኦም መናእሰይ ክሰደዱ ምርኣይ ንሕሉፍ ታሪኽ ኤርትራ ብኸመይ ኣገባብ ኮን ክጸልዉዎ'ዮም?" ብዜስምዕ ፍልስፍናዊ መጐተ ኣብ ስፍሕ ዝበለ ዛዕባ ይሰግር። ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ተዘክሮታት 1ይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ኣስተንትኖ ደራሲ "ኣብ ዞባ ኤርትራ/ ኢትዮጵያ ኵነታት ብሃንደበት ክልወጡ ምርኣይ ኣየገርምን። ካብ ዉግኣ ባድመ ጀሚሩ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መንግስታት ዝነበሩ ዝተጠናነጉ ኵነታት፡ ዝነበረ ምፍጣጥ፡ ከምኡ'ውን ዝተለዋወጥዎም ክስታትን ጸርፍን ሕንገዳን ብሃንደበት ተረሲዖም ሰላምን ስሓቕን ኰነ። ቅድሚኡስ ብ 1993 'ኣቝሳልና ኣይንሕከሕ' ተባሂሉ'ንዶ ኣይነበረን?" እናበለ ሪቻርድ ነገራት ክጽብጽብ ይጅምር። ቀጺሉ፡ "ዉግእ ባድመስ ንባዕሉ ብሃንደበት'ዶ ኣይኰነን ተወሊዑ?
