ዝርሕቀታ ድርጄል ዝተባህለት ቁሸት ብ 1932 ኢዩ ተወሊዱ። ብ 2002 ከኣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓሪፉ። ኣብ ሜክሲኮ ኦሊምፒክስ ወርቂ ሜዳልያ ዝተሸለመ ኣትሌት ነበረ። በቲ ዘምጽኦ ሽልማት ከኣ ጃንሆይ ኣብ ክብር-ዘበኛ ሻምበል ገበርዎ። መንግስቲ ጃንሆይ ምስ ተገልበጠ ሻምበል ናይ ስፖርት መምህር ኰይኑ ብእዋን ደርጊ ስርሑ ቀጸለ። ምንጪ ስእሊ, Keystone-France "እቲ ፍሉይነት ዛንታ ሻምበል ማሞ ወልዴ ንምንባብ ኣገዳሲ ዝዀነሉ ምኽንያት ኮንቱነት ፖለቲካ ስለ ዘርኢ'ዩ" ይብል ዳዊት። ማሞ ወልዴ ብመጀመርታ ኣትሌት፡ ድሓር ከኣ ሻምበል ክብር-ዘበኛ ንክኸውን ተሾመ። ብእኡ ኣቢሉ ድማ ምስ መንግስቲ ደርጊ ስርሑ ቀጸለ። ስርሑ ድማ መእሰሪኡ ኰነ። እቲ ኣብ ዓውዲ ጕያ ብቕዓቱ ዘመስከረ ሰብ፡ ኢሂወደግ ስልጣን ምስ ሓዘ ብ 1993 ተኣስረ። ብዙሓት ሰባት፡ ምናዳ ከምኡ ኣብ ኣህጕራውያን ውድድራት ዓወታት ዘመዝገቡ ኣትሌታት ንክፍታሕ ዓለም-ለኻዊ ጐስጓሳት ኣካየዱ፣ ከፍትሕዎ ግን ኣይከኣሉን። ብ2003 ከኣ ፍርዱ ጨሪሱ ካብ ቤት-ማእሰርቲ ወጽአ። ኣይጸንሐን፡ ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ካብ ማእሰርቲ ምፍታሑ ዓረፈ። ታሪኽ ... "ታሪኽ፡ ንፍተዎ ኣይንፍተዎ ታሪኽ ምዃኑ ኣይተርፎን'ዩ። ኣብ ታሪኽ ኣትኲርና ሓተታ እነቕርበሉ ምኽንያት ኣሎ፣ ታሪኽ ተደጋማይ ስለ ዝዀነ" ይብል ዳዊት። "ኣብ ከባቢና ታሪኽ ብ 'ምሳና ወይ ከኣ ኣንጻርና ነይሩ' ብዚብል ሓጹር'ዩ ዝጋረድ። ነቲ ዘገድሰና ወይ ከኣ ናትና'ዩ እንብሎ ከኣ ዀሊዓናን ኣጋኒንናን ከነቕርብ ነቲ ኻልእ ከኣ ኣነኢስና ናብ ጽውጽዋይ ለዊጥና ንጕሕፎ። እዚ ቅኑዕ ኣይኰነን" ክብል ርእይትኡ ይውስኽ። ፍሉያት ትዕዝብትታት እቲ ዝዓበየ ስራሕ እቶም ዋና-ኣሰናዳእቲ፣ ጸሓፍቲ፣ ሓተምትን ተሓባበርትን ድሮ ሰሪሖምዎ'ዮም። ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ዓቢ ኣበርክቶ ገይሮም። እቲ ዝተረፈ ስራሕ ዳርጋ መካኒካዊ'ዩ ክበሃል ይከኣል። ዝርጋሐ ኢንሳይክሎፐድያ ኤትዮፒካ ምጡን'ዩ፣ ኣብ ቤተ-ንባባት ዓበይቲ ኣብያተ ዩኒቨርሲቲ ዓለም ተሓጺሩ ይርከብ። እቶም መጻሕፍቲ ብዉሑዱ ኣብ ፈቐዶ ዩኒቨርሲቲታት ክዝርግሑ እንተዝኽእሉ ጥቕሞም ክፈሪ ምኸኣለ። ኣብ ጎኒ ኢትዮጵያውያን ሓርበኛታት ዝዓረፈት ሲልቭያ ኣነን ዊንጌትን ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ፡ ጸሓፍን ተመራማርን ኣብ ዓውደ ልምዓትን ስደትን ብዝሓሸ ኣገባብ ጽልዋ ኣብ ልዕሊ ተምሃሮን ካልኦት ተገልገልትን ምእንቲ ከሕድሩ መንግስቲ ዀነ ግዱሳት ናይ ረዲኤት ትካላት ካብ እንግሊዘኛ ናብ ናይ ዘቤታውያን ቋንቋታት ከተርጕምዎም እንተዝጽዕሩ ቍጽሪ ተጠቐምቲ ብዝተዓጻጸፈ ኣሃዝ ክብ ምበለ፤ ፍልጠተ ሃገር'ውን ምስኡ ምዓበየ ክበሃል ይከኣል። ኣብዚ ሕጂ እዋን ብዙሓት ኢንሳይክሎፒድያታት በቲ ዘሎ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ተሓጊዞም ኣብ መስመር-ኮምፕዩተር ብምእታው ቅጽበታዊ ኣፍደገ ብምኽፋት (online access) ንዓሰርተታት ኣሽሓት ተገልገልቲ ተምሃሮ ኣገልግሎት ይህቡ'ዮም። ኢንሳይክሎፐድያ ኤትዮፒካ'ውን ብኸምኡ ኣገባብ እንተዝቐርብ ጽቡቕ ነይሩ። ምንጪ ስእሊ, Encyclopedia Aethiopica እቶም ብዛዕባ ኤርትራ ዘውስኡ እታዋት ምስእተንብብ፡ እቶም ኣዳለውቲ ሰብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘይኰኑ፡ ሰብ ዓቢ ቍምነገር ምዃኖም፤ እቶም ዛንታታት ታሪኽ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብብዙሕ ሸነኻቶም ከም ዝተኣሳሰሩ ከምዘርእይ፤ እቲ ኢንሳይክሎፐድያ ብሕጂ እውን ብናይ ሓባር መጽናዕትታት ዝህነጹ ከሳልዩና ዝኽእሉ ድልድላት ከምዘለው ዘመስክር ጕዳይ ከምዘሎ የረድእ ዳዊት። ኢንሳይክሎፐድያ ኢትዮፒካ፡ ናይ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ዝገበሩ ስሙያትን ኣብ ምዕባለን ዕቤትን እታ ሃገር ኣበርክቶ ናይ ዝገበሩ ሰባትን ናይ ፍጻሜታት ዛንታ ዝሓቖፈ ሰነድ እዩ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
