እዚ ግዘ ከም ምሕላፉ ክሓልፍ'ዩ፤ ብጸሎት ድማ" ይብላ። እዚ፡ ኣብ ልቢ መብዛሕቲኡ ኣማኒ ዘሎ ዝንባለ እዩ። ብ24 መጋቢት 2020 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቤተክርስቲያን ቦሌ መድሃኒኣለም፡ ካህናት ቤተክርስቲያንን ህዝብን ተኣኪቦም፤ ኮሮናቫይረስ ንምጥፋእ፣ ሰባት በዚ ቫይረስ ከይልከፉን ከይሞቱን ብዝብል ነታ ከተማ ዕጣን ቤተክርስቲያን ብምዕጣን ጸሎት ገይሮም። ምንጪ ስእሊ, Getty Images 'ኢትዮጵያ ታበጽህ እደዊሃ ኀበ እግዚአብሔር' ገዳማት፣ ሃይማኖታዊ በዓላት፣ ውቅር ኣብያተ ክርስቲያን መሳጊድን፡ እቶም ቀንዲ መስሕብ በጻሕቲ ዓዲ ኢትዮጵያ እዮም። ኣብ ትግራይ ጥራሕ፡ ልዕሊ ሓደ ሚኢቲ ውቅር ኣብያተ ክርስቲያን ጥንታዊ ገዳማትን ኣለዉ ተባሂሉ ይእመን። ብዙሓት ተመራመርትን በጻሕቲ ዓድን እንተኽኢሎም ክድህስሱዎን ክርእዩዎም ዝምነዩዎ፡ 'ጽላት ቅድስቲ ማርያም' እውን 'ቅድስቲ ከተማና' ኢሎም ኣብ ዘኽብሩዋ መንበር እዚ ጽላት ኣብ ዝኾነት ከተማ ኣኽሱም ይርከብ። ዋላ ሓደ ሰብ ግን ፈጺሙ ነዚ ጽላት ክርኢ ኣይፍቀደሉን። እታ ሃገር፡ ካብ ሃገሮም ተሰዲዶም ንዝመጽኡ ተኸተልቲ እምነት እስልምና ተቐቢላ ምትእንጋዳ እተመስክረሉ ዓብዪ መስጊድ ኣልነጃሺ'ውን ኣለዋ። ስለዚ መብዛሕትኡ ሕብረሰተብ እዛ ሃገር፡ ዓለም ዘጥፍእ ሕማቕ ግዘ'ውን እንተመጽአ፡ ኢትዮጵያ ኢዳ ናብ እግዚኣብሄር እያ እትዝርግሕ ኢሉ ይኣምን። ኩሉ በብእምነቱ፡ ኣብ መርዓን ተስካርን፣ በዓላትን ድግሳትን ምርኻብ ጥራሕ ዘይኮነ ሓደ ዓይነት ዝገብሮ፤ ኩሎም ሃይማኖታዊ ኣምልኾታቱ ብሕብረት ዝፍጸሙን ዝሳለጡን ምዃኖም'ውን እዩ። ምክትል ኣመሓዳሪ ርእሰ ኣድባራት ወገዳማት ጽዮን ኣኽሱም፡ በኩረ ሊቃውንቲ ጎደፋ መርሃ፡ ንኮሮናቫይረስ 'መዓት እዚ ዘመን' ኢሎም ይጽውዑዎ። ምኽንያት እዚ መዓት ይብሉ፡ "ኣይትስረቑ እንትብለና ስለ ንሰርቕ፣ ኣይትዘሙው እንትብለና ስለ ንዝሙ፣ ምሕደራ ጎዲሉ ፍትሒ ስለ ዝተስኣነ፣ ሰብ ከም ሰብ ክብሪ ስኢኑ እናተቐጥቐጠ፣ ኣብ ዕንጸይቲ እናተሰቐለ፣ ንብረቱ እናተዘረፈ እናርኣና፡ ሰብ ሓዚኑ፤ ሰብ ክሓዝን ከሎ እግዚኣብሄር ክሓዝን ግድን እዩ። ከምዚ ዓይነት ክበዝሕ እንከሎ ኸኣ መከራ እዩ ዝሰድድ"። ቤተክርስቲያን ከም እትብሎ፡ ግብሪ ሰብ እንትሓምቕ ፈጣሪ ቑጥዕኡ ብውሑጅ፣ ካልእ ግዘ ብኣንበጣ፣ ሓደ ግዘ ብባርኖስ፣ ካልእ ግዘ ድማ ኲናት ወይ ብሕማም እዩ ዝገልጽ። ከም እምነት በኩረ ሊቃውንቲ ጎደፋ መርሃ፡ "ከምዚ ዝበለ መዓት ከጋጥም ከሎ ህዝበ ክርስቲያን ንስሐ ኣትዩ፣ ብንብዓት፣ ጾምን ጸሎትን ንእግዝሄር ይቕሬታ እንትሓትት'ዩ መፍትሒ ዝመጽእ፤ ነዚ ሕማም ግን ማዕዳ ሓካይም'ውን ክስማዕ ኣለዎ"። መገዲታት ምክልኻል ምልባዕ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ቀለልቲ እዮም። ብቐንዱ፡ ኢድካ በብግዚኡ ብግቡእ ብምሕጻብ ጽርየትካ ምሕላው፣ ንሰላምታ ኢድ ንኢድ ዘይምጭብባጥ፣ ምትእኽኻባት ምጉዳልን ምውጋድን ጥራሕ እዮም። እዚ ኩሉ ሕብረተሰብ ተቐቢሉ ከተግብሮ ከም ዘለዎ ዝገልጹ በኩረ ሊቃውንቲ ጎደፋ መርሃ፡ "ኢድካ ምሕጻብ'ኮ ናይ ቤተክርስቲያንና እዩ፤ ጽሬት ትፈቱ እያ። ንጹህ ልቦና፣ ንጹእ ኣእሚሮ፣ ክዳን፣ እግርን ኢድን እምበር ዝረስሐ ነገር ኣይትደልን። ስለዚ እዚ ክነኽብሮ ይግባእ" ይብሉ። ኣንጻር ኮሮናቫይረስ ዝግበር ዓለማዊ ቃልሲ ዝመርሕ ዘሎ ኢትዮጵያዊ ምንጪ ስእሊ, Getty Images "ከም ኣማኒ ኣብ ገዛ ኾይንካ ምጽላይ ኣይርድአካን" ኣብ ኢትዮጵያ ካልእ ብዙሕ ሰዓብቲ ዘለውዎ ሃይማኖት እስልምና እዩ። ኣመንቲ፡ እዚ ለበዳ ክሳዕ ዝሓልፍ ድማ፡ ዕለተ ዓርቢ ዝካየድ ስግዳን ጅምዓት ሓዊሱ ሰብ ዝእከበሎም ሃይማኖታዊ ፍጻሜታት ንግዚኡ ደው ክብሉ ምምሕዳር ጉዳያት እስልምና ኣዚዙ ኣሎ። "ከም ኣማኒ ኣብ ገዛ ኾይንካ ምጽላይ ኣይርድአካን" ዝብሉ ጸሓፊ ጉዳያት እስልምና ትግራይ: ሓጂ መሓመድ ካሕሳይ መሓመድ፡ "ግን ኣማኒ ወይ እምነት ክህልው አንተኾይኖም እቱ ሰብ ክህሉ ኣለዎ" ብማለት እቲ ውሳነ ልክዕ ምዃኑ ይዛረቡ። እስልምና ይኹን ኻልኦት እምነታት ቐጻሊ ደው ኢለን ዝኸዳ፡ እቲ ዘጽልልኦ ሰብ ብህይወት ምስ ዝነብር ከም ዝኾነ ዝዛረቡ ሓጂ መሓመድ፡ ኩሉ ሰብ ነዞም ውሳነታት እምነትኩም ሕደጉ ዘይኮነ ንከይትሓሙ ንግዝኡ ኣይትተኣከቡ ዝብሉ ምዃኖም ክርድኦ ኣለዎ ይብሉ። "ቅድሚ እዚ ሕማም መስጊድ ምዃድ ዝኽልኽለና ኣይነበረን፡ ግን ድማ ሃንደበት ለበዳ ተኸሲቱ። ሓቂ'ዩ በዚ ምኽንያት ኣይትኺድ ክትበሃል ከለኻ ይስምዓካ'ዩ። በትሪ ሒዙ ዝኸይድ ዝነበረ እታ በትሪ እንተስኢኑዋ ተጎምቢሑ'ውን ክኸድ ይኽእል እዩ። ''ግን ካብዚ ለበዳ ክንድሕን እንተኾይንና፡ መድሓኒታ ምርሕሓቕን ምሕጻብን እንተኾይና ንሳ ክንገብር ኣለና። ሰብ ንምንታይ መጥባሕቲ ይገብር?
