ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ናይጀርያ ኮደይን ዝብሃል ንጥረ-ነገር ዘለዎ ሽሮቦ ስዓል ኣጊዳ 2 ጉንቦት 2018 ናይጀርያ እቲ ኮደይን ዝተባህለ ኬሚካል ዘለዎ ናይ ስዓል ሽሮቦ ኣብቲ ሃገር ከይፈርን ናብቲ ሃገር ከይኣቱን ኣጊዳ። ቢቢሲ እቲ ሽሮቦ ንተጠቀምቱ ኣብ ወልፊ ምትሓዝ ዘለዎ ተራ ድሕሪ ዘካየዶ መጽናዕቲ ኢያ ናይጀርያ ነቲ ስጉምቲ ዝወሰደት። እቲ ጌና ዝየተሸጠ ኣብ መኽዘን ዘሎ ሽሮቦ ድማ ብናይ ሓካይም መምርሒ ክሽየጥ ከምዝኽእል ኣፈኛ ምኒስትሪ ጥዕና ናይጀርያ ንቢቢሲ ሓቢሩ። እቲ ሽሮቦ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ይሽየጥ ከምዘሎን፡ ናይጀርያውያን መንእሰያት ድማ ንኽስጥሉ ከም ድሮጋ ይጥቀምሉ ከምዘለው እቲ ናይ ቢቢሲ መጽናዕቲ የመልክት። ብርክት ዝበላ ቤት መሸጣ መድሓኒት ነቲ ፈውሲ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ይሸጥኦ ከምዘለዋ እቲ መጽናዕቲ የመልክት። ብርክት ዝበሉ ዜጋታት እንተላይ ብዓልቲ ቤት ፕሬዚደንት ቡሃሪ ነቲ ብቢሲሲ ናይ መርመራ ኣሃዱን፡ ኣፍሪቃ ኣይን፡ ናይ ቢቢሲ መደበር ሬድዮ ቋንቋ ፒጂንን ብሓባር ዝተኻየደ መርመራ ቅልጡፍ መልሲ ሂቦምሉ። ኣይሻ ቡሃሪ ኣብ ኢንስቴግራም ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ፡ በቲ ምዕባለ እቲ ሽግር፡ ብፍላይ ኣብ ሰሜናዊ ናይጀርያ፡ ``ኣዝያ ከምዝሓዘነት``ገሊጻ። ``ንኹሎም ናይ ጸጥታ ትካላት፡ ሓንጸጽቲ ሕግን፡ ኣብያተ ፍርድን፡ ኣፋውስ ዘፍርዩ ፋብሪካታትን፡ ሲቭል ማሕበረሰብን፡ መማህራንን፡ ወለድን ጎረባብትን ነቲ ዘሻቕል ሽግር ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምግታእ ኣብ ዝካየድ ኲናት ኩሉ ክዋሳእ ይጽውዕ`` ኢላ ኣይሻ ቡሃሪ። እንተኾነ፡ ኦላጂዴ ኦሹንዱን፡ ምክትል ድያሬክትር ሓበሬታ ኣብ ምኒስትሪ ጥዕና፡ እቲ ኣገዳ ውጽኢት ናይ ሓንቲ ኮሚቴ ናይ ኣዋርሕ ስራሕ ከምዝኾነን፡ ኣብቲ ዘቕረቦ ጸብጻብ ድማ ቅጥዒ-ኣልቦ ዝውተራ እቲ ፈውሲ ከምዘሎ ብሰሉስ [1 ግንቦት] ገሊጹ። እቲ ጌና ኣብ መኽዘን ዘሎ ኣፋውስ ክሽየጥ ከምዝኾነን፡ እንተኾነ ነቲ ፈውሲ ኣብ ናይጀርያ ዘፍርያ ፋብሪካታት ግና ``ድሕሪ ሕጂ ኮደይን ኣብ ናይ ስዓል ሽሮቦ ከይጥቀማ ብፌደራላዊ መንግስቲ ናይጀርያ ከምዝተሓበራ``፡ ኦሹንዱን ንቢቢሲ ሓቢሩ። ``እቶም ካብ ደገ ነቲ ፈውሲ ክእትው ዝደልዩ፡ እቲ ፈውሲ ኣብ ናይጀርያ ተኣጊዱ`ዩ፡ ጨሪሱ ተኣጊዱ ኢዩ`` ኢሉ ኦሹንዱን። ሰራሕተኛ ካብ ስራሕ ተሰጒጉ እቲ ናይ ስዓል ሽሮቦ ሕጋዊ ኢዩ፡ እንተኾነ ንሰባት ብዘይ ናይ ሓኪም መምርሒ ወይ ድማ ናይ ኣፋውስ ምሻጥ ፍቓድ ብዘይብሎም ትካላት ምሻጥ ኣንጻር ሕጊ ኢዩ። ኣብ ክልተ ዞባታት ጥራይ - ካኖን ጂግዋን - ኣብ መዓልቲ ኣስታት ሰለስተ ሚልዮን ጠራሙስ ኮደይን ሽሮቦ ይስተ ኢሎም ኣባልት ባይቶ ናይጀርያ። ሓደ ናይ ኤምዞር ናይ ኣፋውስ ኩባንያ ሓላፊ፡ እናተጃሃረ ኣብ ሰሙን ``ሓደ ሚልዮን ካርቶን`` ኣፋውስ ኣብ ጸሊም ዕዳግ ከምዝሸይጥ ሓደ ናይ ቢቢሲ ምስጢራዊ ጉጅለ ክዛረብ ከሎ ሰሚዕዎ። እንተኾነ ኤምዞር ንቢቢሲ ከምዝሓበሮ ወኪላቱ ኣዝዩ ውሱን ዝኾነ ኮደይን ዘለዎ ሽሮቦ ኤምዞሊን ከምዝሕዙን፡ ብዘይሕጊ ድማ ብርክት ዝበለ ሽሮቦ ከምዘይሸጡን ገሊጹ። ኤምዞር ኣብ ፌስቡክ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ``ኣብ ኣተሓሕዛን ምፍራይን ምኽዛንን ምክፍፋልን ናይቲ ኮደይን ዘለዎ ምህርትታት`` ዓቢ ተግዳስነትን ጥንቃቐን ከምዝገብሩ ገሊጹ። ስጋብ ``ምሉእ መጽናዕቲ`` ዘካይድ ድማ ኩሉ ምክፍፋል ደው ከምዘበሎን፡ እቲ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ዝነበሮ ሰራሕተኛ ድማ ካብ ስራሕ ከምዝሰጎጎን ገሊጹ። ``እቲ እነካይዶ መጽናዕቲ ሳዕቤናት እቲ ዘይሕጋዊ ንግድን ምጥቃም ኮደይን ከቃልዕ ተስፋ ንገብር`` ኢሉ ኤምዞር ኣብቲ ዝሃቦ መግለጺ። ኮደይን ሽሮቦ ስዓልን ሳዕቤናቱን ኮደይን ፈውሲ ቃንዛ ኢዩ፡ ወልፊ ድማ የትሕዝ። እንተድኣ ብዘይዓቀን ተወሲዱ ድማ ብዙሕ ሳዕቤናት እንተላይ ናይ ውሽጣዊ ኣካላት ሕማማት የኸትል። መብዛሕትኡ ግዜ ሽሮቦ ኮደይን ተመሃሮ ምስ ልስሉስ መስተ ብምሕዋስ ኢዮም ዝሰትይዎ። እቲ ንጥረ-ነገር - ኮደይን - ካብ ደገ ኢዩ ዝመጽእ፣ እንተ እቲ ሽሮቦ ግና በተን ዳርጋ 20 ዝኾና ኩባንያታት ናይጀርያ ኢዩ ዝፈሪ። ናይ ናይጀርያ መንግስታዊ ትካል ነዚ ሽግር ይቃለሶ ኣሎ። ኣብዚ ቀረባ ኣብ ካጺና ኣብዘካየዶ ሃንደበታዊ ተፍትሽ፡ ኣስታት 24,000 ጠራሙዝ ሽሮቦ ኣብ ሓንቲ ዓባይ መኪና ተጻኦኢኑ ከሎ ሒዙ። ወልፊ ናይ ኮደይን ሽሮቦ ዳርጋ ናይ ምሉእ ኣፍሪቃ ሽግር ኢዩ ኮይኑ ዘሎ። ጸብጻባት ከምዝሕብርዎ እቲ ወልፊ ኣብ ኬንያ ጋና ኒጀርን ቻድ ግኑን ኮይኑ ኣሎ። ኣብ 2016፡ ህንዲ ብዙሓት ኮደይን ዘለውን ፍርያት ሽሮቦ ኣጊዳ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
