ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቅልውላው ትግራይ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብርክት ንዝበላ ከተማታት ትግራይ ተቖጻጺረ ይብል 27 ሕዳር 2020 ዝተመሓየሸ 28 ሕዳር 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ብርክት ንዝበላ ከተማታት ትግራይ ተቖጻጺረ ክበል ተዛሪቡ። እቲ ሰራዊት ንልዕሊ ሰለስተ ሰሙን ኣንጻር ሓልታት ትግራይ ክዋጋእ ጸኒሑ'ሎ። ለተናል ጀነራል ሓሰን ኢብራሂም ኢብራም፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ካብ ከተማ መቐለ ንሰሜን እትርከብ ከተማ ውቑሮን ካልኦት ከተማታትን ከምዝሓዘ ኣፍሊጡ። እዚ ዜና ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ፡ ድሕሪ ናይ ሳምንቲ ኲናት፡ ንሰራዊቱ፡ ናይ መወዳእታን ወሳንን ምዕራፍ ናይ'ቲ ወፍሪ ክግበር ድሕሪ ምምዛዙ እዩ ዝኸውን ዘሎ። እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ሓይልታት ኢትዮጵያ ንከተማ ንመቐለ ኣብ ምቁጽጻር ዝገብርዎ ስርሒት ሰላማውያን ሰባት ከይጉድኡ ልዑል ጥንቃቐ ከምዝገብሩ ኣፍሊጡ። ኣብ'ዚ "ወፍሪ" ቀንዲ ቆላሕታ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንከተማ መቐለ ምቁጽጻር እዩ። "ከተማ መቐለ ሓያል ሃስያ ከይወርዳ ክንዲ ዝከኣለና ክንጽዕር ኢና" ድማ ኢሉ። መቐለ ኣስታት 500,000 ሰባት ዝነብሩላ ከተማ እያ። ኣብ ከተማ መቐለ ዓስኪሮም ዝርከቡ ህወሓት ግን ክሳብ መወዳእታ ከምዝዋግኡ እዮም ዝዛረቡ። ሕቡራት ሃገራት፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንከተማ መቐለ እንተኣጥቂዖማ ገበናት ኲናት ክፍጸም ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ'ሎ። ሓላፊት ተጣባቒት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚሸል ባቸለት ንቢቢሲ ኣብ ዝሃበቶ መብርሂ፡ ነበርቲ ከተማ መቐለ ኣብ ''ኣብ ከቢድ ሓደጋ'' ከምዘለው ኣፍሊጣ። "ኣብ ከተማ መቐለ ሰላማውያን ሰባት ተዓጊቶም ብምህላዎም በዚ ሓደገኛ ኩነታት ሰንቢድና ኣለና'' ድሕሪ ምባል ''ተኽእሎታት ምግሃስ ዓለምለኻዊ ሰብኣዊ መሰላት'' ክህሉ ከምዝኽእል ኣጠንቂቓ። ብሰንቲ እቲ ተወሊዑ ዘሎ ኲናት ብኣማኢት ዝቑጽሩ ሞይቶም ከምዝኸእሉ ክግለጽ እንከሎ፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ድማ ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ኣለው። ኣብ ትግራይ፡ መስመር ቴሌፎንን ኢንተርነትን ተዓጽዩ ብምህላው፡ ነቲ ዝወጽእ ዘሎ ዝርዝራት ኲናት ንምርግጋጽ ሓበሬታ ክረከብ ኣጸጋሚ ኮይኑ ኣሎ። ንመንግስታት ፌደራልን ክልል ትግራይን ናብ ሰላማዊ ልዝብ ከቕርቡ፡ ብኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሲሪል ራማፎዛ ዝተሓጸዩ ሰለስተ ልኡኻት ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ተራኺቦም። እንተኾነ፡ ነቲ ኲናት ብዘተ ንምውድኡ ዝተዋሃበ ሓበሬታ የለን። ትማሊ ሓሙስ፡ ኣብ ዶብ ሱዳን ዝተመደቡ ወተሃደራት ኢትዮጵያ፡ ናብ ሱዳን ክኸዱ ንዝደለዩ ስደተኛታት ይኽልክልዎምን ጸቕጢ ይገብሩሎም ከም ዘለው ንቢቢሲ ቃሎም ዝሃቡ ስደተኛታት ሓቢሮም። ኣብ ዶብ ሱዳን ዝርከብ ጋዜጠኛ ቢቢሲ'ውን ብርክት ዝበሉ ሰራዊት ኢትዮጵያ ከምዝረኣየን፡ ቁጽሪ እቶም ናብ ሱዳን ዝሰግሩ ስደተኛታት ብመጠኑ ከምዝጎደለን ኣፍሊጡ። ዛጊት ልዕሊ 40,000 ሰባት ካብቲ ኲናት ሃዶሞም ናብ ሱዳን ኣቲዮም ኣለው። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ግብረ መልሲ ህወሓት መራሒ ህወሓት ዶ/ር ደብረጸን ገብረሚካኤል፡ ሓይልታት ትግራይ፡ ''ንመሰል ርእሰ-ምምሕዳር እናተኻለኹ ክሞቱ ድልዋት'' ከምዘለው ኣፍሊጡ'ሎ። ህወሓት፡ ፍሉይ ሓይልታትን ምልሻን ዝርከቡዎም ኣስታት 250,000 ተወጋኢ ሰራዊት ከምዘለዎ ይግለጽ። ህወሓት፡ ከተማ መቐለ ሰራዊት መንግስቲ ፈደራል እንተሒዙዋ ናብ ደባይ ተዋጋኢ ተቐይሩ ንሓይልታት መንግስቲ ብቐጻሊ ከጥቅዕ ከምዝኽእል ተንተንቲ ፖሎቲካ እቲ ዞባ ይገልጹ። ሮይተር ንዲፖሎማስያዊ ምንጭታት ብምርቋሕ ''ህወሓት ኣብ ከተማ መቐለ ወተሃደራት ኣኪቡ'' ከም ዘሎ ገሊጹ። እቲ ምንጪ፡ ''እቶም ሰራዊት ድፍዓት ይኹዕቱ ከምዘለውን ኩሎም ጠበንጃ ከምዘለዎምን'' ገሊጹ። ሰራሕተኛታት ረድአት ብወገኖም እዚ ዘሎ ኲናት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘይምርግጋእን ሰብኣዊ ቅልውላውን ክፈጥር ከምዝኽእል ይገልጹ። ኣብዪ ኣሕመድ፡ ‘ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ወፍሪ’ ኣብ መቐለ ክግበር ኣዚዙ ዕንወት መዓርፎ ነፈርቲ ኣኽሱም ብዝምልከት: እቲ ሓቂ እንታይ'ዩ?
