ላዕለዋይ ሓላፊ ብልጽግና ታየ ደንደኣ 2 ሚልዮን ቅርሺ ተሰሪቐ ኢሉ ኮሮናቫይረስ ሓድሽ መጸውዒ ስም ረኺቡ "ከምኡ ክንገብር ዘኽእለና ሃዋሁ እንተዘይሃልዩና ግን፡ ክንልውጦ እንኽእሎ ዘበለ ኩሉ ነገር ክንገብር የድልየና" ድማ ኢላ። ዋላ ኣብ`ዛ ናይ ኣፍን ዕርበትን እዋን`ውን እንተኾነ መፍትሒ ንምንዳይ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሑቲ ዘተ ይካየድ ኣሎ። ናይ ኣዋርሕ ርክባት፣ ናብ ርእሰ-ከተማ ሰንዓን ልኡኻት ምስዳድ፡ እቲ ብባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ዝተላእከ ተኸታተልቲ ምሕጽንታ፡ ነቲ ዘጋጥም ምድንጓይ መሕለፍ ፍቓድን ምስርጣይን፡ ምእሳርን ሰራሕተኛታት ክፈትሕ ኣይከኣለን። ሓደ በዓል መዚ ትካል ወሃብ ረዲኤት ድማ ብዛዕባ`ቲ "ሕሉፍ ተጻባኢ ሃዋሁ" ዘለዎ ስክፍታ ገሊጹ። እቲ ላዕለዋይ ባይቶ ምምሕዳርን ምውህሃድን ሰባኣዊ ጉዳያት [Supreme Council for the Management and Co-ordination of Humanitarian Affairs (SCMCHA)] ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ብዕጡቓት ሑቲ ዝቖመ ኣካል፡ ናብ የመን ንዝኣቱ ሰባኣዊ ሓገዛት ንምቁጽጻር ክጥዕሞ ኢሉ ነፍሲ ወከፍ ለጋሲ ትካል ክልተ ሚእታዊ ካብ መንቀሳቐሲ ባጀቱ ቀረጽ ክኸፍል ምስ ኣገደደ ድማ`ዩ ስክፍታታት ሰማይ ዓሪጎም። "እዚ [መጠን ቀረጽ`ዚ] ብዙሕ`ዩ" ኢሉ ሓደ ከም ኩለን`ተን ኣብ የመን ዝንቀሳቐሳ ትካላት ወሃብቲ ረዲኤት ብምኽንያት ተኣፋፍነት ናይ`ዚ ጉዳይ ስሙ ክገልጽ ዘይደለየ በዓል መዚ። "ነቲ ኲናት ምምዋል ክመስል ይኽእል`ዩ" ድማ ኢሉ። "ምስ ትካላት ወሃብቲ ሓገዝ ዝኾነ ይኹን ዘይምቅዳው ክህልወና ኣይንደልን ኢና" ኢሉ ሓላፊ ጉዳያት ዓለማዊ ምትሕብባር ላዕለዋይ ባይቶ ምምሕዳርን ምውህሃድን ሰባኣዊ ጉዳያት ማነ ኣል ዓሳል። "ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ንምሕጋዝ ዓሊምና ብሓባር እንተሰሪሕና ዘየሰማምዕ ነገር ክህልወና ከምዘይክእል ሓቢርናዮም። ፖለቲካዊ ሰሃሮ ግን ከርእዩ የብሎምን" ኢሉኒ ኣብ`ታ ብወግዓዊ ስሞም ዓንሳር ኣላህ ተባሂሎም ዝፍለጡ ዕጡቓት ሑቲ ካብ 2014 ኣትሒዞም ዝተቖጻጸርዋ ከተማ ሰንዓ ምስ ረኸብክዎ። ኣበሃህላኡ ወቐሳ ነተን መብዛሕትኡ እዋን ብዓይኒ ጥርጣረ ዝረኣያ ምዕራባውያን ትካላት ረዲኤት ቀዳምነታተን ናይ ወጻኢታተንን የስምዕ። ኣብ ጉዳይ`ቲ ዘተኣኣታተውዎ ቀረጽ ድማ፡ "ብኽርደና ንሳቐየሉ ኣብ ዘለና እዋን ዕደላ ረዲኤት ንኸነዋሃህድ ገንዘብ እንተተሓተትና ዋላ ሓደ ሕማቕ ነገር የብሉን" ኢሉ። እቲ ኣንጻር ብኢራን ዝድገፍ ሑቲ ዝዋጋእ ዘሎ ብሱዕዲ ዓረብ ዝምራሕ ኪዳን ኣብ ልዕሊ ወደባትን ግዝኣት ኣየርን ዘንበሮ እገዳ ድማ`ዩ ክርደና ዝበሎ። ከይደንጎየ ድማ እቲ ቀረጽ ተኣሚሙ ደኣ`ምበር ኣይተተግበረን ኢሉ። "ከምዚ እትርእዮ ረዲኤት`ዚ፡ መዓልቲ መጠቀሚኦም ዝሓለፈ [ኤክስፓየር ዝኾኑ] ወይ ከኣ ዝተበላሸወ መግቢ እንተመጺኡ ንኽልክሎ፡ ምኽንያቱ የመናውያን ክሓሙ ኣይንደልዮምን ወይ ነቲ ዘሎ ዘሕዝን ፍጻመታት ከነጋድዶ ኣይንደልን ኢና" ኢሉ ንሱ፡ ናብ ብሓደ ግብረ-ሰናይ ትካል ንዝመጽአ መድሃኒታት እናኣመልከተ። ኣብ`ቲ ወደብ ኣብ ጥቓና ንዝነበረ ናይ እትወት/ሰደድ ኣቑሑ ዝጥርነፈሉ ሳንዱቕ [ፓሌታ] እናኣመልከትኩ ናይ መጠቀሚ ዕለቱ ኣብ ወርሒ ሰነ 2020 ከምዝወድቕ ምስ ሓበርኩዎ ድማ፡ እቲ መስርሕ ምጽራይ ሰነዳት ክሳብ ዝጻፈፍን ዕደላ ዝጅመርን እዚ ኣትርእዮ ረዲኤት`ዚ ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ክኸውን`ዩ ኢሉኒ። መግለጺ ስእሊ, ክሳብ ጉዳይ ወረቓቕቲ ዝሳለጥ መግቢ ንነዊሕ ግዜ ኣብ መኻዚኖታት ይዕሱ ምስ ብዙሓት ሓለፍቲ ኣብ ሰሜናዊ የመን ዝነጥፉ ዘይመንግስታውያን ውድባት ድማ ኣብ ዝገበርኩዎ ዕላላት`ውን ተመሳሳሊ ዛንታ ሰሚዐ። ዝኣተወ ኣቑሑ፡ ምጽፋፍ ሰነዳቶምን ስለዝጓተትን ፍቓድ ስለዝኽላእን ኣብ መኽዘን ተቐሚጦም ይዕስዉ። ገለ መንግስታት ተሪር ስጉምቲ ንምውሳድ የዕጠጥዩ። ምኽንያቱ፡ ነቲ ሰላም ንምምጻእ ገና ጀማሪ ዝኾነ ጻዕርታት ብኣሉታ ክጸልዎ`ዩ ኢለን ይሰግኣ። ዓበይቲ ለገስቲ ትካላት ግን በቲ ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ገንዘብ ከፈልቲ ግብሪን ሕግታት ሰብኣዊነት ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ምእታውን ሻቕሎተን እናዓበየ ከምዝመጽአ ይንገር። ሰማንያ ሚእታዊ ካብ ህዝባ ኣብ ረዲኤት ኣብ ዝምርኮሰላ ሃገር ተወሳኺ ዘሕዝን ፍጻመ`ሎ። "እዚ ነገር`ዚ ድቃስ ይኸላኣኒ`ሎ" ክብል ሓደ በዓል መዚ ተናዚዙ። "ብዘይ ረዲኤት መግቢ ብቐሊሉ ብዓጸቦ ክጥቅዑ ካብ ዝኽእሉ ህዝቢ ክንሃድም ንኽእል`ዶ?" ክብል ድማ ሓቲቱ። እቲ ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ዝካየድ ዋዕላ፡ ረዲኤት ደው ምባል ሓዊስካ ሓባራዊ ምላሽ ንምሃብ ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ትጽቢት ይግበር። "ብሪጣንያ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብኸመይ እቲ ዝወሃብ ረዲኤት ኣብ`ቶም ክሕገዙ ዘለዎም ሰባት ከምዝበጽሕ ውጥን ኣብ ምውጻእ መሪሕ ተራ ክጻወት ትጽውዕ ኣላ" ኢሉኒ ኣፈኛ ክፍሊ ዓለማዊ ምዕባለ ብሪጣንያ። "እቶም ተደለይቲ ኩነታት መሊስና ክሳብ እንረኽቦም ዝተፈልየ ኣንፈት ክንወስድ ከድልየና`ዩ። ንሱ ሓላፍነትና`ዩ" ኢላ እታ ንልዕሊ 14 ሚሊዮን ህዝቢ ንምሕጋዝ ዝነጥፍ መደብ ንምውሓስ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሑቲ ኣብ ዝግበሩ ዝርርባት መሪሕ ተራ እትጻወት ሊስ ግራንደ። "እንትሓባበረሎም መንገድታት ንምንዳይ ድሉዋት ኢና"። ትካላት ረዲኤት ብዛዕባ ኣብ`ታ በቲ ናይ ሱዕዲ ኪዳን ዝድገፍ ደቡባዊ የመን ዘለዉ ዕንቅፋታት`ውን ስክፍታታቶም ይገልጹ`ዮም። እቶም ናይ መንግስቲ ቅሳበ/ምስግዳድ ግን ምሒር ተረርቲ ኣይኮኑን። ኣብ`ታ ሓንቲ ካብ`ተን ብዂናት፣ ሕማማትን ምምዝባልን ኣዝየን ዝተሃስያ ሰሜን ምዕራባዊት ኣውራጃ ሓጃ ምስ በጻሕና፡ ንሓደ ካብ`ቶም ቀንዲ ናይ`ቲ ምፍጣጥ ንኽንዕዘብ ብሓደ ላዕለዋይ በዓል መዚ ሑቲ ተዓዲምና። መግለጺ ስእሊ, ኣላን ፈዳይል መግቢ ካብ መኻዚኖታት ዓለማዊ ውድብ መግብን ሕርሻን ተወሲዱ ንዘድልዮም ይዕደል " ኣብ`ዞም ከረጺታት ሓሳኹ ምስ እትርእዩ፡ ብሓቂ እዝስ ሰብ ክበልዖ ድዩ?" ኢሉ ብሕርቃን ሓቲቱና ዓላን ፋዳይል፡ ንሓንቲ ሕሩጭ ስርናይ ዝሓዘት ከረጺት እናቐደደ። ኣብ`ዚ መኽዘን`ዚ ሰማያዊ ትእምርቲ ናይ ትካል መግቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት [ዳብልዩ ኤፍ ፒ] ካብ ዝተጻሕፎም ከረጺታት ወረር ወረር ዝብሉ ዕስለ ሓሳኹ ኣርእዮሙና። ዳብልዩ ኤፍ ፒ ኣብ`ቲ ኣብ ዓለም ዝዓበየ ንጥፈታቱ ዘካይደሉ ቦታ ንእሽቶ ሚእታዊ መግቢ ክበላሾ ከምዝኽእል ተኣሚኑ፡ እንተኾነ ግን ንዕኡ ዝውግነሉ መንገዲ ከምዘለዎ ሓቢሩ። ነዚ ሓሪጭ ንምዕዳል ንሓያሎ ኣዋርሕ ፍቓድ ክጽበ ከምዝጸንሐ ከኣ ሓቢሩ። ዳብልዩ ኤፍ ፒ፡ ዓሚ ኣብ ሓደ ከባቢ ናይ ሰንዓ ንሰለስተ ኣዋርሕ ምዕዳል ረዲኤት ኣቋሪጹ ነይሩ። እዚ ስጉምቲ`ዚ ረዲኤት መግቢ ብዕጡቓት ሑቲ ሓዊስካ ኣብ ዘይመዓልኡ ይውዕል ኣሎ ኣብ ዝበሃለሉ ዘሎ እዋን ባዮሜትሪካዊ ስርዓት ተጠቒምካ ንምቁጽጻሩ ኣብ ዝወጽአ ውጥን ዘይምርድዳእ ድሕሪ ምፍጣሩ`ዩ ተወሲዱ። እቲ ግዝያዊ ምቁራጽ ድማ ነዚ ሓድሽ ስርዓት ኣብ ምትእትታው ሓጊዙ። "ብዙሕ ኢና ተሳቒና፡ ብዙሕ" ኢሉና ነባሪ ናይ ሓደ ከባቢ። ቀጺሉ ክውሰድ ብዝኽእል ስጉምቲ ብዝተጨነቑ እኩባት ሰባት ተኸቢብና እንከለና ድማ፡ ኣብ ምርኩስ ስንኩላን ተመርኲሱ ኣዕሚቑ እናስተንፈሰ "ረዲኤት ዳግማይ ከየቋርጽዎ ብዙሕ ተስፋ ንገብር" ኢሉና። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
