ብሕጂ ጽልዋ ኮሮናቫይረስ ቀሊል ከም ዘይኸውን'ዮም ሰብ ሞያ ዝገልጹ። ኣብ ወርሒ ሓምለ መንግስቲ፡ ካብ ኮሮናቫይረስ 'ውሑሳት' ንዝኾና ሃገራት ዶባት ቫኒዋቱ ካብ ሓደ መስከረም ጀሚሩ ክፉት ከም ዝኸውን ገሊጹ ነይሩ። ድሕሪኡ ግን ኣብ ኣውትራልያን ኒውዝላንድን መልከፍቲ እቲ ቫይረስ ክውስኽ ምስተራእየ እቲ መደብ ተደፊኡ። ምስ ሓለፍቲ ስራሕ መገዲ ኣየር፣ ቱሪዝምን ሓይሊ ዕማም ዶባትን መንግስቲ ዝሰርሕ ዘሎ ዶክተር ታሪቮንዳ እቶም ዶባት ንምኽፋት ዝተሓሰበ ሓድሽ መደብ ከም ዘየሎ ተዛሪቡ። ኣብ ቀረባ ግዜ ግን መንግስቲ እታ ሃገር 172 ሰራሕተኛታት ኣብ ኣውስትራሊያ ናብ ዘሎ ሰሜናዊ ከባቢታት ንስራሕ ክኸዱ ኣፍቂዱሎም ኣሎ። 35 ሚኢታዊት ዓመታዊ እቶት እታ ሃገር ካብ ቱሪዝም ዝርከብ ስለ ዝኾነ ግን፡ እዚ ካብ ደገ ካብ ዝልኣኽ ገንዘብ ዝርከብ እቶት እኹል ኣይኮነን። ይኹን'ምበር ሕጂ'ውን ዶባታ ንምኽፋት ኣይትህወኽን። "እቲ ቫይረስ እንተኣትዩ ልክዕ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ'ዩ። ኣብ ከባቢ ፓስፊክ ዘለና ድሩትነት ኣብ ግምት ብምእታው ብዝተኽኣለ መጠን እቲ ቫይረስ ናብ ሃገርና ከይኣቱ ክንከላኸሎ ይግባእ" ኢሉ ዶክተር ታሪቮንዳ። ቶንጋ ካብ 170 ኣናኣሽቱ ደሴታት ዝተፈጥረት ኣብ ደቡባዊ ፓስፊክ እትርከብ ሃገር'ያ። ንደሴታታ ቶንጋ ኣኻኺብካ ብስፍሓታ ክንዲ ጃፓን ክትኸውን ትኽእል። ን165 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ ምሕደራ ጸኒሓ ብ2010 ዓ.ም ካብቲ ስርዓት ወጺኣ። ብ1970 ዓ.ም ካብ ኢንግሊዝ ናጻ ዝወጽአት ኣኽረርቲ ኣመንቲ ክርስትና ዘለውዋ ሃገር ከም ዝኮነት እውን ይፍለጥ። ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ መዓድን'ኳ እንተዘይሃለዋ ሃፍቲ ዓሳ፣ ሕርሻን ዜጋታት እታ ሃገር ካብ ወጻኢ ብዝልእኩዎ ገንዘብን ተጠቒማ ግን ዓርሳ ክኢላ ትርከብ። ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ኒውዝላንድ ይነብሩ። ሰሙዋ ክሳብ 1961 ዓ.
