መራሕቲ ኣብያተ ክርስትያናት ልዑላውነት ኤርትራ ክኽበር ጸዊዖም ኣብ መላእ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተስፋ ተነቢርዎ ዘሎ ዕደና ኮሎሊ ምንጪ ስእሊ, DAWIT FSHAYE መግለጺ ስእሊ, ገዲም ተጋዳላይ ዳዊት ፍስሃየ ኣባል ሚኒስተሪ ሃብቲ ዓሳ ኤርትራ ዝነበረ፡ ገዲም ተጋዳላይ ዳዊት ፍስሃየ (ወዲ መምህር) ብወገኑ " እቶም ዝግበሩ ስምምዓት እንተ ድኣ ሕጋውነት ክህልዎም ኮይኑ፡ ብድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዝተወከለ ኣካል ዘትዩ ከጽድቖም ይግባእ። ሽዑ ጥራሕ ከኣ እዮም ሕጋውያን ዝኾኑ" ይበል። ኣብ ሓምለ 2018፡ ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ሓሙሽተ መሰረታውያን አዕኑድ ዝሓዘ፡ ኩነተ ኲናት ምብቅዑ ዘበሰረ ስምምዕ ፈሪሞም ምንባሮም ይዝከር። ድሕሪኡ እውን፡ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት፡ ዋና ጽሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉቴሬዝ፡ ንጉስ ሱዕዲ ዓረብ፡ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ኣል ሳዑድ፡ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪን ካልኦት ተዓዘብትን ኣብ ዝተረኸብሉ፡ በዓል ሸውዓተ ነጥብታት ውዑል ኣብ ጂዳ ተፈራሪሞም። ይኹን እምበር ዝርዝር እቶም ዝተፈረሙ ስምምዓት ብንጹር ከይተገልጸ ብምጽንሑ፡ ንብዙሓት ኤርትራውያን ስግኣት ልኡላውነትን ሕጋውነት ከም ዘሕደረሎም ክግለጽ ጸኒሑ ኣሎ። ኤርትራውያን ብጉዳይ ልዑላውነት ሃገሮም ይሻቐሉ ተዘክሮታት 1ይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ኢትዮ-ኤርትራ፡ "እቲ ንግዳዊ ርክባት፡ ሕጋዊ መስርሕ ክወጽኣሉ ኣለዎ" እንተኾነ ኣፈ ጉባኤ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ክሳብ ሕጂ ዝተፈረሙ ስትራተጂካውያን ስምምዓት ከም ዘየለዉ'ዩ ገሊጹ። ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ዝርዝር እቶም ኢትዮጵያ እትፍርመሎም ስምምዓት የጽንዕ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ናብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ቀሪቡ ምስ ተዘተየሉ ጥራሕ ግብራዊ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣመልኪቱ። ኣቲ ኣብ 1994 ፡ ዝቖመ 150 ዝኣባላቱ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ፡ ኣብ ጥሪ 2002 ተኣኪቡ፡ ለውጢ ንዝሓተቱ፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ግንባርን መንግስትን ዝነበሩን ጉጅለ-15 ምስኮነነ ክሳብ ለይተ ሎሚ ተኣኪቡ ኣይፈልጥን። ሓያሎ ካብ ኣባላት እቲ ባይቶ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ስሩዕ ግዜኡ ንዘሕለፈ ኣኼባ ክጽውዕ ብምዕዳምን ቅዋም ክትግበር ብቕሉዕ ደብዳበ ምስ ጸውዑ እዮም ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ኣትዮም። መንግስቲ ኤርትራ ግን ንሃገራዊ ሓድነት ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ክድዓት ፈጺሞም ብምባል እዩ ዝወቕሶም። ሃገራዊ ባይቶኣ ዝደስከለሰ ኤርትራ፡ ምስ ጎረባብታ ብኸመይ ኣገባብ እያ ስምምዓት ክትፈራረም?
