ኤይድስ ልዕሊ ሓደ ሚኢታዊት ኣብ ዝኾነላ ሃገር ለበዳ ኣጋጢሙ ይበሃል። ኣብ 1978 ዓ.ም ኣብ ደም ክልተ ሰባት ጥራሕ ዝርከብ ዝነበረ እዚ ቫይረስ ኣብዚ ሕዚ እዋን ግን ኣብ ልዕሊ 700 ሸሕ ሰባት ይርከብ ይብል ካብቲ ሚንስትር ቤት ዕዮ ዝተረኸበ መረዳእታ። ለበዳ ኤች.አይ.ቪ.ኤይድስ ነክዩ'ዩ ዝብል ኣመለኻኽታ ሕብረተሰብ እቲ ሕማም ብሕቡእ ከምዝዝርጋሕ ምግባሩ ይግለፅ። ኣብ 2009 ዓ.ም ጥራሕ፡ በቲ ቫይረስ ዝተትሕዙ ሰባት ልዕሊ 27 ሽሕ በጺሑ ምንባሩ ቤት ፅሕፈት ምክልኻልን ምቁፅፃርን ኤች.አይ.ቪ.ኤይድስ ፌደራል ይሕብር። ልዑል ተቃላዕነት መጠን ዝርግሐ እቲ ቫይረስ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ከምኡ'ውን ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝለዓለ'ዩ እንትበሃል ካብ ግዜ ናብ ግዜ ድማ እናወሰኸ ይርከብ። ካብዚ ብተወሳኺ ዓበይቲ ፕሮጀክታት ኣብ ዝሳለጡሎም ቦታታት፣ ዝጣይሻ ሓደሽቲ ከተማታትን ትካላት ትምህርትን መጠኑ ዝለዓለ ምዃኑ ተገሊፁ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ደቂ-ኣንስትዮ ዝያዳ ደቂ-ተባዕትዩ ተቃላዕቲ እየን ኣብ ገጠራት ካብ ዝነብራን ኣብ ስራሕቲ ልምዓት ዕምበባ ፍዮሪ ተቆፂረን ካብ ሞንጎ ዝሰርሓ እተን 25 ሚኢታዊት ዝኾና ጥንቃቐ ዝጎደሎ ፆታዊ ርክብ ብምፍፃመን ጥንሲ ክሰዳ ከምዝግደዳ እቲ ዝተረኽበ ጸብጻብ የረድእ። ቤት ፅሕፈት ምክልኻልን ምቁፅፃርን ኤች.አይ.ቪ.ኤይድስ ፌደራል ከምዝበሎ፡ ፆታ፣ ዓይነት ስራሕን ደረጃ መነባብሮን በቲ ቫይረስ ክትልከፍ ኣብ ምግባር እጃም ኣለዎም። ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ቁጠባዊ ዓቕመንን ካብ ሕብረተሰበን ዘጋጥመን ፅዕንቶን ነቲ ቫይረስ ብዝለዓለ ብርኪ ተሳጣሕቲ ከም ዝገብርወን ይግለፅ። ካብዚ ብተወሳኪ ፋይቶት (ብዝሙት ዝመሓደራ) እውን ተቃላዕነተን ወሲኹ'ዩ። ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዳይሬክተር መተሓባበሪ ኩለ-መዳያዊ ምላሽ ኣይተ ክፍሌ ምትኩ ከምዝበልዎ እንዳ ጫት፣ ሺሻን ኣገልግሎት ማሳጅ ዝወሃበሎም ገዛውትን ኣብ ምዝርጋሕ'ቲ ቫይረስ ብፅሒት ኣለዎም። እዚ ኩነታት ኢትዮጵያ ኣብ 2030 ዓመተ ምሕረት ምግፋሕ ቫይረስ ኤች.አይ.ቪ.
