ልኡኽ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብዛዕባ'ዚ ጉዳይ ክፍትሽ'ዩ ቀንዩ። "እቲ ክስተት ከምኡ'ውን ንድፊ ናይ'ዞ ኣብያተ-ክርስትያናት ብራእይ ካብ እግዚኣብሄር'የ ተቐቢለዮ" ይብሉ እቶም 40 ዝዕድሚኦም ገብረመስቀል ተሰማ፡ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ከውሒ ጸሪቦም ዝሰርሑዎም ኣብያተ-ክርስትያናት እናርኣዩኒ። ድምሮም ኣርባዕተ ኣብያተ-ክርስትያናት'ዮም፣ ኵሎም ብዉሽጠ-ዉሽጢ ዝተሓላለኹን መናድቖም ብጥንቃቐ ዝተቐብኡን መርበበ-ጋለርያታት'ዮም ተኣሳሲሮም። ኣባ ገብረመስቀል ተሰማ ቀሺ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ'ዮም፣ ምስ ሰለስተ ካልኦት ሰባት ኰይኖም ካብ ኣኻውሕ ኣብያተ ቤተ-ክርስትያናት ንክሰርሑ ነብሶም ዝወፈዩ ሰብ'ዮም። ዕላምኦም እቶም ዝሰርሕዎም ኣብያተ-ጸሎት ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ምእማን ንምግልጋል'ዩ። "እቶም ዝተሓላለኹ ኣብያተ-ጸሎት ንኽሃንጽ ኣርባዕተ ዓመታት ወሲዱለይ" ይብሉ፣ "ሓዲስ ላሊበላ ኢለ'ውን ሰምየዮም" ኢሎም ወሰኽሉ። እቲ ጕጅለ-ነዳቖ ብመሰረታዊ-ናውቲ፡ ማለት ከም ኣፍ-ራዛ፡ መጽረብ፡ ባዴላ ተጠቒሞም'ዮም ነቲ እሳተ-ጐመራዊ ኣኻዉሕ ዝጸረቡዎ። እቲ ዝሓየለ ስራሕ ካብ ርእሲ'ቲ ከውሒ ምጅማር'ዩ፡ ካብኡ ጀሚሮም ከኣ እናወርዱ መሳዅቲ፡ ማዕጾታት ዀኑ መሽጐራጕር ይሰርሕሉ። ናብቲ ቦታ ንምብጻሕ ንርእሱ ዓቢ ስራሕ'ዩ። ብኣኻዉሕ ዝመልአ መገዲ-ኣጋር ንሓደ ሰዓት ዝኸውን ድሕሪ ምጕዓዝ ኣብ ሓደ ሓድሽ ቤት-ክርስትያን ካብ ከውሒ ዝጽረበሉ ዝነበረ ስፍራ በጻሕና። ገሊኦም ኣብያተ-ጸሎት ካብ ኣመና ምርሓቖም ናይቲ ዞባ ሓለፍቲ ካን'ዩ ዝገርሞም ቤት-ክርስትያን ይህነጽ ኣሎ ዚብል ወረ ክሰምዑ ኸሎዉ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images እዞም ሓደስቲ ኣብያተ-ክርስትያን ኣብ ወሎ፡ ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ንላሊበላ ኣማዕድዩ ዝጥምት ኣብ ኣዝዩ ምጭው ቦታ'ዮም ተሰሪሖም፣ ኵሉ ከም ዝፈልጦ፡ ጽባቐ-ላሊበላ ዘስተክር'ዩ። እቶም ካብ ንጽል ከውሒ ዝተሰርሑ ዓሰርተ-ሓደ ኣብያተ-ክርስትያን ላሊበላ ካብ 12 ክፍለ ዘመን ጀሚሩ፡ ኣብ ቀንዲ መትኩሮኣዊ-ነቝጣ-ክርስትና'ዮም ተሰሪሖም። ብዘመን ንጉስ ላሊበላ'ዮም ተሃኒጾም። እቶም ንጉስ ናብ እየሩሳሌም ክሳለሙ ዝኸዱ ድኻታት ኣትዮጵያውያን ኣመንቲ እቲ መገሻ ኣዝዩ ይነውሖም ስለ ዝነበረ ኣብ ዉሽጢ ሃገር እየረሳሌም ንክስርሑ ወሰኑ። ገለ ካብ'ቶም ኣብያተ-ክርስትያናት 40 ሜትሮ ንታሕቲ ሸው እሎም'ዮም ዝወርዱ፣ ሓደ ካብኦም እቲ ዉሩይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስትያን ወይ ከኣ ቤታ ጊይርጊስ - በቲ መስቀላይ ናሕሱ ዝልለ፣ ከምኡ'ውን ቤታ ማርያም - ካብ ምሉእ ዓለም ዝዓበየ ብነጸላ-ከውሒ ዝተሰርሐ ቤት ክርስትያን። ሃገር-በቆል ዛንታት ከም ዝብሉዎ፡ እቶም ኣብያተ-ጸሎት ኣብ ላሊበላ ክጽረቡ ኸሎዉ እቶም ንጉስ ዝቖጸሩዎም ካብ ወጻኢ-ሃገር ዝመጹ ሰራሕተኛታት ብመዕልቲ ክሰርሑ ለይቲ-ለይቲ መላእኽቲ ወሪዶም ይሰርሑ ነበሩ ይበሃል። ኣባ ገብረመስቀል ከኣ ከምዚ ዚስዕብ ይብሉ፡ "ኣነ ነዚ ስራሕ'ዚ ዝተበገስኩሉ ምኽንያት እቶም ኣብያተ-ጸሎት ብእግዚኣቢሄር ዝተበራትዑ ኣህገራውያን ንኽምስክር'ዩ" ይብሉ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images "ኢትዮጵያውያን ነቲ ስራሕ ዝበቅዕ ክእለት ይኹን ፍልጠት ኣይነበሮምን ዝብል እምነት ዘሎዎም ሰባት ኣለዉ። ንዓይ ዋላ'ኳ ሓደ ሰብ ነቲ ስራሕ ዝመሃረንን ዘርኣየንን ሰብ የለን፣ ብመንፈስ ቅዱስ ተሓጊዘ እንሆ እዚ ዘደንቕ ስራሕ ባዕለይ እዓሞ" በሉ። ፕሮፌሰር ማይክል ገርቨርስ፡ ካብ ቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ፡ "መንፈሳውነት ኣብ ማእከል'ዞም ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንድህስሶም ዘሎና ሓደስቲ ኣብያተ-ክርስትና ኣሎ" ይብሉ። ፕሮፌሰር ማይክል፡ ምስ ጉጅለኦም ሃነጽትን ሰራሕቲ ፊልምታትን ነቲ ቀስ ኢሉ ዝጠፍአ ጥበብ ኣብ ምስናድ ይርከቡ። እቲ መደብ ናይዚ ብ ኣርከድያ ፉንድ ዩ.ከይ.
