ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ንሓደጋ ዝተቓልዑ ሰለስተ ሓድግታት ትግራይ 7 መጋቢት 2019 ትግራይ ብጥንታዊ ሓድግታት ዝተዓደለት እያ። ካብ በጻሕቲ ክንዲ ክትርበሖ ዝግባእ ግን ኣይተጠቐመትን ተባሂሉ ብሰፊሑ ይንቀፍ። እዚ ግቡእ ናይ ምልላይ ስራሕቲ ካብ ምንኣስ ዝተበገሰ ከምዝኾነ እዩ ዝግመት። ካብኡ ሓሊፉ ግን፡ ገለ ኣደነቕቲ ጥንታዊ ሓድግታት ትግራይ ግቡእ ክንክን ሰለዘይግበረሎም ንሓደጋን'ውን ተቓሊዖም ይርከቡ። ቢቢሲ ትግርኛ ናብ ከባብታት ውቕሮ ክልተኣውላዕሎ ተንቀሳቒሱ፡ ንሓደጋ ተቓሊዖም ካብ መንጎ ዝርከቡ ሓድግታት ንገሊኦም ተዓዚቡ'ሎ። እንዳ ኣብርሃ ወኣጽብሃ ኣብ ትግራይ ካብ መንጎ ዝርከቡ ብርክት ዝበሉ ካብ ከውሒ ተፈልፊሎም ዝተሃንጹ ጥንታውያን ኣብያተ ቤተ ክርስትያን ሓደ እዩ። ኣብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን፡ ክልተ ስሙያት ነገስታት ኣክሱም ማለት'ውን ኣብርሃን ኣጽብሃን፡ ብስሞም መዘከርታ ንከክኸውን ከምዘህነጹዎ መዛግብቲ ታሪኽ የረድኡ። እዚ ህንጻ ካብ ከተማ ውቕሮ ኣስታት 17 ኪሎ ሜትሮ ንምዕራብ ገጽ ርሒቑ ዝርከብ እዩ። ስግኣት ነበርቲ ዝኾኑ፡ ኣብ ሓደጋ ዝርከቡ ጥንታውያን ኣባይቲ ጥንታዊ ቤተ መንግስቲ ንግስተ ሳባ ተዛዊርና ብዓይንና ከምዝረኣናዮ፡ እቲ ቤተ ክርስትያን ተፈጥሮኣውን ሰብ ሰራሕን ሓደጋታት አንጸላልዮምዎ ይርከቡ። ቀዳማይ ነገር፡ ጥንታዊ ስእሊ እቲ ቤተክርስትያን ባልዕ ስለዝኣተውዎ፡ እናፈርፈሩ ኣብ ሓደጋ ኣውዲቖሞ'ለዉ። ካብዚ ዝተልዓለ ድማ፡ እቶም ጥንታዊ ስእልታት እናሃሰሱ ናይ ምጥፋእ ኩነታት ይረኣዮም ኣሎ። ከምኡ ድማ ኣብ ደቡባዊ ኣንፈት እቲ ህንጻ፡ ነቒዑን ተፈንጺሑን ንሓዋሩ ዘስግእ ኩነታት ይረአ። መግለጺ ስእሊ, ቀሺ ተኽላይ ኣጽባሃ ብውሽጣዊ ኣካሉ፡ ላዕለዋይ ክፋል እቲ ናሕሲ ጸልሚቱን ተቓጺሉን ይረአ። እዚ 'ብዘመተ ዮዲት ጉዲት ዝበጽሐ ጉድኣት' ከምዝኾነ እዩ ዝዝረብ። ንሱ'ውን ክሳብ ሎሚ ዝተገብረሉ ጽገና የለን። ብፍላይ፡ ኣብ ኣፍ ደገ እቲ ህንጻ ቀዲሙ ዝርከብን 'ዓምደ ወርቂ' ተባሂሉ ዝጽዋዕን ልዕሊ ዓቕሙ ዝተሸከመ ዓምዲ፡ ህጹጽ ጽገና ዘድልዮ ኮይኑ ይረአ። እዚ ዓምዲ መበል 42 ዓምድታት እቲ ህንጻ እንትኸውን፤ ብዮዲት ጉዲት ጉድኣት በጺሑዎ፡ ብኦም ዝተጸገነ እዩ። እዚ ጥንታዊ ህንጻ፡ ዝተሰርሓሉ ዓይነት ከውሒ 'ሳንድስቶን' ዝበሃልን ናይ ምሰብባር ባህሪ ዘለዎን ስለዝኾነ፡ ካብ ግዘ ናብ ግዘ ናይ ምእራግ መምልክት የርእይ ኣሎ። ብፍላይ ካብቶም ኣደነቕቲ ዓምድታት ገሊኦም፡ ከይስበሩ የስግእ። ቀሺ ተኽላይ ኣጽባሃ፡ ነቲ ቤተ ክርስትያን ዝኸፍትዎን ዝዓጽውዎን ገበዝ እዮም። ካብ ሰዓት 3 ክሳብ 12 ተኸፊቱ ከምዝውዕል፡ ብፍላይ ድማ ወጻእተኛታት አጋይሸ ብበዝሒ ዝሪኡዎን ዝድነቕሉን ከምዝኾነ ሓቢሮሙልና። እቲ ካብ ዓብይ ኦም ተጸሪቡ ዝተሰርሐ ሰፊሕ ማዕጾ ከይተረፈ ንሓደጋ ዝታቓለዐን ጥንታዊን እዩ። ኣብ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ክልል ትግራይ ላዕለዋይ ክኢላ ዕቀባ ሓድግታት፡ ኣይተ ጎይተኦም ዕቡይ ምስ ኣባላት ቢቢሲ ናብቲ ቦታ ተጓዒዞም ብርኪ እቲ ሓደጋ ተዓዚቦም እዮም። 'እዚ ናይ መን ሓላፍነት እዩ?'
