ኣምባሳደር ስዩም መስፍን፦ እቲ መረዳእታ ልክዕ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ኣብ ሃገሩ ካልኣይ ዜጋ ስለዝነበረ ፈለማ ነቲ ስርዓት ብዕጥቃዊ ቃልሲ ክዓልዎ ነይርዎ። ኣብቲ ን17 ዓመታት ዝተኻየደ ብረታዊ ቃልሲ ድማ ከም መጠን ቦካር ተቓላሳይ ከቢድ ማህሰየቲ ዘተኣናገደ ህዝቢ እዩ። በዚ ድማ ልምዓት ዝበሃል ነገር ኣይሕሰብን ነይሩ። ኣብ ትግራይ ብዘይካ እታ ካብ ኣስመራ ጨዲዳ ናብ ኣዲስ ኣበባ እትሓልፍን ጎንደር ምስ ማእኸል ሃገር እተራኽብ ናይ ምዕራብ ትግራይ መገዲ እዚ ዝበሃል ጽርግያ ኣይነበረን። መብራህቲ ኣይኣተዎን ነይሩ። ውድብ ዓረና ትግራይ ኣብ ልዕሊ ኣባላቱን ውልቀሰባትን ይበጽሕ ንዝበሎ መጥቃዕቲ ደው ክብል ሓቲቱ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ፡ ካብ መለስ ዜናዊ ክሳብ ኣብዪ ኣሕመድ ፋብሪካ ዝበሃል ኣይሕሰብን ነይሩ። ስለዚ ቅድሚ ውድቀት ደርጊ 64 ምኢታዊት ህዝቢ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ድኽነት እዩ ዝነብር ነይሩ። ከም ኢትዮጵያ ሻቡ ዝነበረ መጠን ድኽነት ግን 54 ምኢታዊት እዩ ነይሩ። ድሕሪ ውድቀት ደርግ ኢህወዴግ ዝመርሖ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብማዕረ ዕድል ዝዓብይሉ ፖሊስን ስትራቴጅን ሓንጺጹ እዩ ተንቀሳቒሱ። በዚ ድማ ን27 ዓመታት ዕውት ጉዕዞ ተከይዱ እዩ። ትካላት ሃኒጽና ኢና። ንኣመሪካን ሃገራት ኣውሮጳን ዴሞክርስያውያን ትካላት ንምህናጽ ክልተ ሰለስተ ሚኢቲ ዓመታት እዩ ወሲድሎም። ንሕና ግን ኣብ ክልተ ዓሰርተ ዓማውቲ ኢና ሃኒጽናዮ በዚ ድማ እንጉህየሉ የብልናን። ክንድቲ እንምንዮ'ዶ ከይድና እንተይልና ግን ዓቕሚ ደሪቱና ኣይኮነልናን። ኢትዮጵያ ካብ ደርግ ክንርከባ እንከለና ካብ ኣፍሪቃ ብታሕታይ ታ እሻምነይቲ ድኻ ሃገር እያ ነይራ። ብዝተኸተልናዮ ፖሊስን ስትራቴጅን ግን ኣብዚ ሕዚ እዋን ብእትውንኖ ሃብቲ ካብ ኣፍሪቃ 6ይቲ ሃገር ክትከውን በቒዓ እያ። ን15 ዓመታት ዓለም ዝመስከረሉ ድርብ ኣሃዝ ኢኮኖምያዊ ዓቕሚ ዘመዝገበት ሃገር ኮይና እያ። እዚ ምዕባለ እዚ ብነዳዲ ወይ እውን ማዕድን ዝተረኸበ ዘይኮነስ በቲ ናይ ሓረስታይ ማእገር ዝተሃንጸ ሕርሻ ማእኸል ዝገበረ ውጽኢት እዩ። ኣብ ኣፍሪቃ እታ ናይ 'ኤዥያን ታይገር' ተባሂለን ናይ ዝጽውዓ ሃገራት ዘመዝገብኦ ስሉጥ ቁጠባዊ ምዕባለ ዝደገመት ብሕታዊት ኣፍሪቃዊት ሃገር ተባሂላ ካብ ባንኪ ዓለም ኮነ 'ኣይኤምኤፍ' ናእዳ ዝረኸበት ሃገር ኢና ፈጢርና። ኣብ ትግራይ እንተሪኢና እውን እቲ ሓረስታይ ከውሒ ፈሊጹ መደብ እናሰርሐ ኣብ ሕርሻን ክንክን ሃብቲ ተፈጥሮን ክሳብ ምስ ቻይና ወርቂ ዝረኸበት ክልል ክትከውን በቒዓ እያ። እዚ ማለት ግን ምስእቲ ክንኮኖ ንደልዮ ትምኒት እንትነጻጸር ሕዚ እውን ገና ኢና ይተርፈና እዩ። እቲ ኣብ ማእኸል ሃገር ዝውረ 'ትግራይ ብኣድልዎ ህወሓት ዝያዳ ለሚዓን ማዕቢላን' ዝብል ዘረባ ሓቂ ዘይምዃኑ ግን ምርዳእ ይከኣል። እዚ ህዝቢ ሓድነቱ ኣጠናኺሩ እንተቐጺሉን ግና ኣብታ ክበጽሓ ዝደልያ ባህጊ ከምዝበጽሕ ኣይጠራጠርን እየ። ቢቢሲ፦ እቲ ብቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ማእኸላይ መንግስቲ ግን ካብቲ ዝበልካዮ መረዳእታ ብዝተፈልየ መገዲ "ኢትዮጵያ ን27 ዓመታት ኣብ ጸልማት፣ ስርቅን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን" ከምዝነበረት እዩ ዝገልጽ እሞ ከመይ ክቃዶ ይኽእል?
