ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሻቕሎት: ካብ ሩስያን ዩክረይንን ክጥረዙ ዝተበየነሎም ኤርትራውያን 10 ጥሪ 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ካብ ኤርትራ ዝወጽኡ ኤርትራውያን፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ምጽናሕ ድሕነት ኣይህብን'ዩ ስለ ዝብሉ ናብ ሃገራት ኣውሮጳን ኣሜሪካን ንምእታው ብዝተፈላለየ መንገድታተ'ዮም ፈተነ ዘካይዱ። "ኣብ ዩክረይን ኢና ዘለና ናብ ኤርትራ ክንጥረዝ ተበይንልና ኣሎ" " ኣብ ሩስያ ንርከብ ቤት ፍርዲ ኣብ ልዕሌና ንኽንጥረዝ ውሳነ ኣሕሊፉ ኣሎ" " ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ወርሒ ሰነ ዝተበጽሐ ሰላም'ዩ እቲ ከም ምኽንያት ዝቐርብ" "ካብ ሊብያ'ውን እኮ ሓሙሽተ ናብ ኤርትራ ተጠሪዞም'ዮም" "እዚ ኣብ ወርሒ ክልተ ናይ 2018 ካብ ኣመሪካ ተጠሪዙ ናብ ኤርትራ እናኸደ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካይሮ ነብሱ ዝቐተለ ሓደ ኣብነት'ዩ" "ኣብ ምያንማር'ውን ዝተኣሰሩ ኣለዉ" እዚ ካብን ናብን ሃገራት ዝግበር ምጉዑዓዝ ከኣ ብመንገዲ ዘይሕጋውያን አሰጋገርቲ (ሰምሰርቲ) ዝግበር ኮይኑ፡ ንኣደዳ ፖሊስ ተበለጽትን ማእሰርትን ኣቃሊዕዎም ይርከብ። ኣብ ወርሒ ሰነ 2018 ኣብ ሩስያ ዝተኻየደ ዋንጫ ዓለም ከም ዕድል ብምጥቃም ብዙሓት ኤርትራውያን ብመንገዲ እዞም ሰምሰርቲ ( ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ) ንሓደ ሰብ ብሕሳብ 4 ሽሕ ዶላር ብሕጋዊ ቪዛ ናብ ሩስያ ክኣትዉ ክኢሎም'ዮም። በዚ ኣገባብ'ዚ ዝኣትዉ ሰባት፡ ንሩስያ ከም መሰጋገሪ'ምበር ከም መንበሪ ኣይጥቀሙላን'ዮም። “ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ ምረቓይ ካብ መደቀሲየይ ወሲዶምኒ” ቃለ-መሕትት ምስ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ካብ ሩስያ ንምዕራብ ዝርከባ ሃገራት ዩክረይን፡ ቤላሩስ፡ ኢስቶንያ፡ ላቲቭያን ካልኦትን ብምቕጻል ናብ ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ምእታው ከኣ ቀንዲ ዕላም እዞም ስደተኛታት'ዩ። እንተኾነ፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ዶባት ሩስያን ዩክረይንን፡ ከምኡ'ውን ኣብ ዶባት ዩክረይንን ፖላንድን ተታሒዞም፡ ቤት ፍርዲ እዘን ሃገራት ናብ ኤርትራ ንክጥረዙ በይንሎም ይርከብ። ሩስያ ካብ ሩስያ ናብ ኤርትራ ንክጥረዙ ተበይንሎም ዘሎ 12 ኤርትራውያን፡ ኣብ ሃገራት ሱዳንን ግብጽን ድሕሪ ምጽናሕ ንዋንጫ ዓለም ከም ምኽንያት ተጠቂሞም ብመንገዲ ደላሎ ናብ ሩስያ ዝኣተዉ እዮም። "ናብ ሩስያ ክንከይድ እንከለና ዋንጫ ዓለም ንምዕዛብ ኣይነበረን" ይብል ሓደ ካብዞም ኣብ ቤት-ማሕቡስ (ቤት-ማእሰርቲ) ተዳጒኖም ናብ ኤርትራ ንክጥረዙ ዝተበየነሎም ኤርትራውያን ስደተኛታት። ካብ ከተማ ሰይንት ፒተርስበርግ ናብ ሃገረ ኢስቶንያ ንከአትዎም ሰብ ዝሓታትቱ ዝነበሩ ኤርትራውያን ፡ ሓሳቦም ዘስምር ሓደ ሩስያዊ ከስግሮም ከም ዝኽእል ተመባጻዓሎምን፡ ካብ ኩሎም ከክልተ ሽሕ ዶላር ከኽፍሎም ምዃኑ ከኣ ከም ቅድመ ኩነት ኣቐመጠሎም። እዞም ምስዚ ሩስያዊ ኣስጋራይ ዝተሰማምዑ 12 ኤርትራውያን፡ ኩሎም ብሓደ ክወስዶም ከም ዘይዘይኽእል ስለ ዝነገሮም ኣብ ክልተ ጉጅለ ተመቓቐሉ፡ ኣብ ቀዳማይ እብረ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ትርከቦም ሓሙሽተ ሰባት ተበገሱ። ሩስያዊ ደለላይ ኣብጺሐዮም መጽየ ኢሉ፡ ነቶም ዝተረፉ'ውን ናብ ኢስቶንያ ኣበገሶም። ኣብ ጥቓ ዶብ ኢስቶንያ ምስ በጽሑ ግን እቶም ኣቀዲሞም ኢስቶንያ ኣትዮም ዝተብሃሉ ብጾቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ እዮም ጸኒሖሞም፡ ንሶም'ውን ምስኦም ክሕወሱ ተነገሮም፡ ገንዘቡ ኣቀዲሙ ዝተረከበ ሩስያዊ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣረኪብዎም፡ ምስቶም ሓለውቲ እቲ ቤት ማእሰርቲ ብቛንቋ ዓዲ ተዘራሪቡ ሕቅኡ ሂብዎም ናብ ዝመጾ ገጹ ተዓዝረ። "ብመደብ እዩ ኣትሒዙና" ዝበለ እዚ ኤርትራዊ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ልዕሊኦም ብዙሕ ማህረምተን ምግፋዕን ከም ዝበጽሖም ይዛረብ። ኣብዚ ስዓት'ዚ መንግስቲ ሩስያ ናብ ኤርትራ ንክጥርዞም ውሳነ ከም ዘሕለፈን፡ ናብ ኤርትራ ንኸይጥረዙ ኣውያቶም የስምዑ ከምዘለዉ ክኣ ይሕብር። "እገዳ ኣብ ልዕሊ ዝኾነት ሃገር ኣድሚዑ ኣይፈልጥን ኢዩ" ተቓውሞ፡ ኣንጻር ኣባልነት ኤርትራ ኣብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት "በጃኹም'ባ ኣቦና ፍትሑልና" ደቂ ስዩም ጸሃየ ካልእ ካብዞም ኣብ ሩስያ ንኽጥረዙ ዝተበየንሎም ኤርትራዊ፡ ምስ ካልኣዩ ሕጋዊ ቪዛ እንከለዎም ኣብ ከተማ እናተዛወሩ እንከለዉ ፖሊስ ሩስያ ጸለምቲ ስለዝኾኑ ጥራይ ሒዞም ካብ ነብሲ ወከፎም 600 ዶላር ክኸፈሉ ከም ዘገደድዎም ይዛረብ፡ እንተኾነ እዚ'ውን ካብ ምእሳር ነጻ ኣይወጽኦምን፡ ናብ ማእሰርቲ ተወሲዶም ብውሳነ ቤት-ፍርዲ ካብ ሩስያ ናብ ኤርትራ ክጥረዙ ተበይንዎም ኣሎ። "ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪብካ፡ ዳኛ ጉዳይካ የንብበልካ፡ ትኣምነሉ ዲኻ ኣይትኣምነሉን ምስ ተሓተትካ'ዩ ናብ ውሳነ ክስገር ዝግብኦ፡ ኣብዚ ግን ቃልና ከይተሰምዐ'ዩ ንኽንጥረዝ ውሳነ ተመሓላሊፉ" ይብል። "እቲ ጸገም እዞም ነዞም ውሳነ ዝህቡ ዘለዉ ብዛዕባና ኣይኮነን ብዛዕባ ኤርትራ'ውን ዝፈልጥዎ የብሎምን" ክብል'ውን ይውስኽ። ዩክረይን ኣብ ሩስያ ዝካየድ ዝነበረ ዋንጫ ዓለም ከም ዕድል ብምጥቃም ናብ ሩስያ ድሕሪ ምእታው ናብ ዩክረይን ዝሰገሩ ካልእ ጉጅለ ኤርትራውያን፡ እቶም ሓንቲ ጓልን ሓደ ወድን ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ክኾኑ እንከለዉ እቶም ዝተረፉ ኣርባዕተ ደቂ ኣንስተዮ ዝርከበኦም ልዕሊ ዕስራ ክኣ ኣብ ሊቮቭ ትብሃል ከተማ ካብ ቤት ማእሰርቲ ወጻኢ ግን ምክትታል ዝግበረሎም እዮም። ካብ ከተማ ሊቮቭ 300 ኪሎሜትር ርሒቁ ኣብ ዝርከብ ግራቪቺ ኣብ ዝብሃል ቦታ ተኣሲሮም ዝርከቡ ሳምራዊትን ቢንያምን ናብ ኤርትራ ንኽጠረዙ ቤት ፍርዲ ዩክረይን ወሲንሎም ንኽጥረዙ ምዓልታት ኣብ ምቁጻር ይረከቡ። ምንጪ ስእሊ, B.G መግለጺ ስእሊ, ኣብ ዩክረይን ተኣሲሮም ካብ ዘለዉ ብፍኒስትራ ኮይኖም ዝሰኣልዎ እዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ሳምራዊትን ቢንያምን ጥርዓኖም ክስማዕ'ዃ ደጋጊሞም እንተሓበሩ ሰማዒ እዝኒ ግን ኣይረኸብናን ይብሉ። ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ካብ ዝርከቡ ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም እሱራት ንሶም ጥራይ ኤርትራውያን ምኳኖም ብምሕባር፡ ደቂ ካልእ ሃገር ኢምባሲታቶም መጽዮም ከውጽእዎምን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኮይኖም ፖስፖርት ክውጽኡን ንዓና ግን ቁሊሕ ዝብለና የለን ይብል። "ካብ ንእሰር ሽዱሽተ ወርሒ ገይርና ኣለና፡ ሕጂ ክኣ ክንጥረዝ ተበይንልና ኣሎ" ትብል ብዓልቲ ሓዳርን ብዓል ቤታ ኣብ ኤርትራ ተኣሲሩ ዘሎን ሳምራዊት። "ይግባይ ኢልና ን10 ጥሪ ካልኣይ ቆጸራ ኣለና" ዝበለ ቢንያም " እንታይ ኣሚንና ኢና ናብ ኤርትራ ክንምለስ?" ክብል ብሕቶ ይምልስ። ኣብ ዩክረይን ኣብ ግራቪቺ ዘሎ መጽንሒ ስደተኛታት፡ ነዞም ስደተኛታት ኣብ ምቱርጓም ትተሓባበሮም ስማ ክግለጽ ዘይደለየት ዩክሬናዊት ብወገና "ኩሎም ኣብዚ ክጸንሑ ዝግበሩ ሰባት፡ ሕጋዊ ብዘይኮነ መገዲ ዶብ ክሰግሩ ብምፍታኖም ጥራሕ እዩ፡ ኩሎም ድማ ኣብ ዶብ ዩክሬይን ዝተረኸቡ እዮም" ድሕሪ ምባላ ምምሕዳራዊ መቅጻዕቲ ዝተበየነሎም ኣብቲ ቦታ ከም ዝርከቡ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብቲ ቦታ ክሳብ 18 ኣዋርሕ ጥራይ ክጸንሑ ከም ዝፍቀድ ትሕብር። ኤርትራ፡ "ምሕታት'ዶ ሓጢኣት'ዩ?" ሕቶ ጉጅለ 15 እንታይ እዩ ነይሩ?
