ህወሓት፡ ማርክሰ ሌኒናዊ ሊግ ትግራይ (ማሌሊት) ክትምስርት ከምእትደሊ ኣብ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ እያ ወሲና። ነዚ ንምፍፃም ድማ ብዙሓት ኣብ ቤት ትምህርቲ ፖለቲካ ኣትዮም ብማርክሰ ሌኒናዊ ስነ ሓሳብ ተጠሚቖም። እቲ ግዜ ከቢድ ሓደጋ ድርቂ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ወሪዱ፤ህዝቢ ከም ቈፅሊ ዝረገፈሉ፣ ገርገራ ዓፅዩ፣ ስዳራ ብሕዝሎን እንጥልጥሎን ናብ ስደት ዘምረሐሉ፣ ህወሓት ድማ ምስ ህዝባዊ ግንባር ዝተላተመሉ ግዜ እዩ ነይሩ። ብድሕሪኡ ማሌሊት ካብ ሃገራት ኣውሮፓ ዝተወከሉ ሓይልታት ኮሚኒስት ከይተረፉ ኣብ ዝተረኸብሉ ሓምለ 5/1977 ዓ.ም ወርዒ ኣብ ዝተበሃለ ቦታ መስራቲ ጉባኤ ኣካይዳ። ኣብቲ ጉባኤ ናይ ህወሓት ፀብፃባዊ ገምጋም 10 ዓመታት ቀሪቡ። ኣብ ምስረታ ማሌሊት፡ ሓጥያት ህወሓት እዩ ዝተበሃለ ብእርይ ቁፅር ተዘትይሉ። ህወሓት ኣብቲ ዝሓለፈ ጉዕዞ 10 ዓመታት ፀቢብ ብሄራውነት ዓሲልዋ ከምዝነበረ ተገምጊማ። ነዚ መረጋገፂ ድማ እቲ ብ1968 ዓ.ም ኣብ ዘሐተመቶን ዝበተነቶን "ምስረታ ዴሞክራስያዊ ሪፓብሊክ ትግራይ" ዝብል መርገፂኣ ተነቒፉ። ካልኣይ ድማ ኣመራርሓ ህወሓት፡ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበሮ ቅዋም ንነዊሕ ዓመታት ንኣባላቱ ከይገለፀ ብሕቡእ ሒዝዎ ምፅንሑ ተገምጊሙ ቀሪቡ። ኣመራርሓ ህወሓት፡ "ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ናይ ብርዥዋ ሰልፊ እዩ፤ዴሞክራሲያዊ ኣይኰነን፤ ምስ ህግሓኤ ዝህልወና ርክብ ግዚያዊ እምበር ስትራቴጂካዊ ኣይኸውንን" ዝብል ቅዋም ከምዝነበሮ ኣብ ገምጋም "ጉዕዞ 10 ዓመት ኮሚኒስት ሓይሊ ህወሓት" ብዝብል ሓምለ 1977 ዓ.ም ዝፀደቐ ፅሑፍ ይገልፅ። ኰይኑ ግና ኣመራርሓ ህወሓት፡ እዚ ቅዋሙ'ዚ ንኣባላቱ ብግልፂ ዘይምግላፁ ብመሰረት እምነት ማሌሊት ሰፍ ዘይብል መትከላዊ ጌጋ ምዃኑ ተሰሚርሉ። ኣብቲ እዋን ምክትል ኣቦ መንበር ህወሓት ዝነበረ ግደይ ዘርኣጽዮን "ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ፡ ቅዋሙ ግልፂ ምግባሩ ኣብ ባዕሉን ኣብ ህዝብን ዝዓበየ ፀገም ዘስዕብ እንተዀይኑ፡ቅዋሙ ክሓብእ ይኽእል እዩ" ብምባል ብፅኑዕ ከምዝተኻተዐ ይዝከር። ኣብ መወዳእታ ግደይ ዘርኣጽዮንን ኣረጋዊ በርሀን ቅድሚ ጉባኤ ማሌሊት ኣትሒዙ ኣብ ዝተኻየዱ ኣኼባታት፡ነቲ ብማሌሊት ኣብ ልዕሊ ህወሓት ዝቐረበ ገምጋም 10 ዓመት ኣይተቐበልዎን። ኣብቲ እዋን ኣብ መሪሕነት ለውጢ ይገበር ተባሂሉ ድማ፡ ኣቦ መንበር ህወሓት ዝነበረ ስብሓት ነጋ፡ በቶም ዝፀንሑን ሓደሽትን ተቐባልነት ክህልዎ ይኽእል እዩ ዝተበሃለ ኣባይ ፀሃዬ ኣቦ መንበር ማሌሊት ክይኑ ተመሪፁ። ኣረጋዊን ግደይን ድማ ካብ ኣባልነት ፈፃሚ ስራሕ እቲ ውድብ ክወፅኡ ተገይሩ። ኣብ መወዳእትኡ እውን ካብ ቃልሲ ተኣልዮም፤ ካብ ሃገር ወፃኢ ብምኻድ ብናይ ባዕሎም መንገዲ ክቕፅሉ ተገዲዶም እዮም። ምንጪ ስእሊ, TPLF Museum መግለጺ ስእሊ, ህዝባዊ ተሳትፎ ኣብ ቃልሲ ህወሓት ደሓር ክሳብ ድሮ ውድቀት ስርዓት ደርግ፡ ኣትሒዙ ማርክሰ ሌኒናዊ ውድብ ከምዘሎ ክፍለጥ ኣይተደለየን። ድሕሪ ውድቀት ደርግ፡ ፈረንጂ ትእምርቲ ማሌሊት ከይርእዩ ተባሂሉ ኣኪብካ ክኽወል ተገይሩ። ዕላማን መርገፅን ምሕባእ ግቡእ ኣይኰነን ዝብል ዝነበረ ኣካይዳ፡ ደሓር ማርክሰ ሌኒናዊ እምነት ብምኽዋል ካብ ምዕራባውያን ሓገዝን ልቓሕን ክርከብ እንተኰይኑ ኣሰር ማሌሊት ክኽወል ኣለዎ ተባህለ፤ ብድሕሪ ቀብሪ ማሌሊት ብዕሊ ከይተኣወጀ፤ብስዉር ኣብዚኣ ኣተወተ ከይተበሃለት ቂሂማ ተረፈት። በዓል ዋና ማርክሰ ሌኒናዊ ስነ ሓሳብ፡ ሸቃላይ እዩ፤ ሸቃሎ ኣብ ዘይብላ ሃገር፡ ናይ ሸቃላይ ዓለም ዝብል ስነ ሓሳባዊ ዝንተመጐት ክሰርሕ ኣይከኣለን ዝብል ገምጋም እናተርነዐ ከደ። ምስ ተፈጥሮ ዝተኻየደ ግብግብ "ትግራይ ዶ ሓሊፎም በዚ ገይሮምዬ ሃቡኒ ሓምባረይ ክኽተሎም ባዕለይ" ዝበለ መንእሰይ ትግራይ ንመጓሰ ምስ ወፈረ ቅንጣብ ጉልባብ ነፀላ ከይተማለአ፡ ብኡ ገይሩ ሸለው ኢሉ ተጋደለ። ጎራዙ ትግራይ ዝኻሰሰኦ እንጀራ ካብ መጎጎ እንተየውፀኣ፣ ማይ ክሓውራ ንሩባ ምስ ወረዳ ዕትሮ ብሕድሪ ናብ ገዛ ኣብፅሓለይ ኢለን ርጋፅ ተጋደልቲ ክረኽባ ናብ ፀምፀም በረኻ ኣትየን። ኣብ ምግዳል ብርሱን ወነ ንመስዋእቲ ተበጅዩ፤ ብውድባዊ ሕገ ደንብ ተቐይዱ፤ናብራ ገድሊ ምቁር እዩ ኢሉ ተቓሊሱ። ካልእስ ይትረፍ ካብ 1967 ዓ.ም ክሳብ 1978 ዓ.ም ፆታዊ ርክብ ውጉዝ ከም ኣርዮስ እዩ ተባሂሉ ተነጊሩዎ፤ ከም ገለ ኢሉ እግሩ እንተሰዲዱ ዕጭኡ ፃዕዳ ሞት ጥርይ ከምዝዀነት ኣንኪሶም ኣትሒዞምዎ፤ ስምዒቱ ገቲኡ፡ድልየቱ ቀፂዑ ተጋዲሉ። ኣብ እዋን ገድሊ፡ፆታዊ ርክብ ምፍፃም ሓዊሱ ካልእ መሪር ተወፋይነት ዝሓትት ሕገ ደንብ ብምርጋፆም ፅዋዕ ሞት ዝመዓጉ መላምል ዝበለዐ እዩ፤ተጋድሎ ሓርነት ህዝቢ ትግራይ። ህዝባዊ ድጋፍ ዘይተፈለዮ ዕጥቃዊ ቃልሲ ህወሓት ኣብ ዘበነ ንጉሳውያን ብመለኽቲ፡ ደሓር ድማ ብወተሃደራዊ ኣገዛዝኣ ሰንሰን ዝበለ ህዝቢ ትግራይ፡ ሸከም ወፅዓ ክራገፈሉ ንህወሓት ብኹለመዳይ ከምዝደገፈ ኣሉ ዘይበሃል ሓቂ እዩ። ፈለማ ተሓህት ንርእሳ ምውዳብ ዝጀመረት ኣብ ከተማታት ምዃኑ ኣብ ታሪኽ ይዝንተው። ኣብ ከተማታት ትግራይ ዝነብሩ ብዙሓት ሰባት ኣብ ሕቡእ ቃልሲ ህወሓት ተሰሊፎም ብምቅላሶም፡ብስርዓት ደርግ ማእለያ ዘይብሉ መግረፍትን ሞትን ኣጓኒፉዎም እዩ። ምሽጥር ቃልሲ ህወሓት ብሒም ኢሎም ንደርግ ንዘይምንጋር ክሳብ መልሓሶም ዝቘረፁ ኣባላት ስርዒት ዘፍረየ ቃልሲ ምንባሩ ይዝከር። ኣብ ገጠራት ትግራይ ዝርከብ ሓረስታይ እውን፡ ፅላል ቃልሲ ኰይኑ ንህወሓት ዝሓብሐበ፣ ባዕሉ ዓጢቑ ምቅላሱ ጥራይ እንተይኰነስ መላምል ደቁ እኳድኣስ መሪቑ ብምሃብ ድጋፉ ከምዝሃበ ይፍለጥ። ብዘይካ ድጋፍ ህዝቢ፡ ጉዕዞ ህወሓት እመት እውን ክስድር ኣይምኸኣለን ዝብል ሓሳብ ብዘይ ሓደን ክልተ ዝእመነሉ ውፁእ ሓቂ ምዃኑ ብዙሓት መስኪሮምን ፅሒፎምን እዮም። ህዝቢ ንህወሓት ስለዝደገፈ፡ መሕብኢ ሸፋቱ ኰይንካ ተባሂሉ ኣብ ከም ሓውዜን፣ሳምረ፣ዓብዪ ዓዲ፣ሸራሮን ካልኦት ብርክት ዝበላ ሓውሲ ከተማ ዝነበራ ከብቢታትን ብናይ ውግእ ኣውሮፕላን እንከይተረፈ ኣብ ሓንቲ ፀሓይ ተጨፍጪፉን ረጊፉን እዩ። ይኹን እምበር እቲ ንሲቭልን መቐናቕንቱን ዘይፈሊ ኢሰብኣዊ ደብዳብ፡ ንገስጋስ እቲ ኣንጻር ጭኮናን ዓመጽን ዝቃለስ ዝነበረ ሕብረ ብሄራዊ ውዳብ (ኢሂወደግ) ካብ ዕላምኡ ክገትኦ ኣይከኣለን። ህወሓት ዝመርሖም ተቓለስቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ብዓወት ንኣዲስ ኣበባ ኣትዮም ወተሃደራዊ መንግስቲ መሳርዕ ደርግ ኣፍሪሶም ሓዲሽ ስርዓት ኣዋቒሮም ክገዝኡ ጀሚሮም። ምሕደራን ኣልያን ህወሓት ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት እምበኣር ካልኣይ ክፋል እዚ ዳህሳስ ክኸውን እዩ ጽባሕ ተጸበዩና። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
