ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ኣንበጣ እኽሊ ወዲኡ ኣብ ዓይኒ ሰብ ክዓርፍ ጀሚሩ"፡ ሓረስቶት ራያ 15 ጥቅምቲ 2020 ምንጪ ስእሊ, DESTA KAHSAY ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ናብ ወረዳታት ዞባ ደቡብ ትግራይ ዝኣተወ ሓያል ዕስለ ኣንበጣ፡ ኣብ ልዕሊ ዘራእትን እጽዋትን ዘውርዶ ሃስያ ከቢድ ኮይኑ'ሎ። ኣብቲ ከባቢ ጸሓይ ክሳብ እትዓርብ ብርቱዕ ድምጺ ጥሩምባ፣ ርችት፣ ጭጉራፍን ካልእ ድምጺ ዘውጽኡ ነገራትን ልዕሊ ዝኾነ ነገር እዩ ዝስማዕ። ንዓመት መመላእታ ክሓርሱን ከለሳልሱን ጸኒሖም ማለፊያ ምህርቲ ክሓፍሱ ሃንቀው ዝብሉ ዝነበሩ ገባራት፡ ኣብ ልዕሊኦም ኲናት ምስ ዝኸፈተ ሓያል ዕስለ ኣንበጣ ክገታገቱ ሳእኖም ካብ እግሮም ከይወጽአ፣ ዝደረቡዎ ዓለባ'ውን ካብ ዝባኖም ከይወረደ ንልዕሊ ክልተ ወርሒ በረኻ ሰፊሮም። እንተኾነ፡ እቲ መጺኡ ዘሎ ዕስለ ኣንበጣ ከምቲ ካልእ እዋን ብዝርብሽ ድምጺ ጸረውረው ኢሉዎ ቀልጢፉ ዝሃድም ዘይኮነ፡ ኣብ ግራት ዓዲ ኣቡኡ ዘሳፍሐ ክሳዕ ዝመስሎ ብዘይስኽፍታ ዳርጋ ምሉእ ዓመት ዝተርሃጸሉ ፍረ ዝምጩልፍ ከርሳም እዩ ኮይኑ ዘሎ። ነዚ ርእየን ኣብ መሬት ተስፋ ዝስኣና ኣዴታት ራያ፡ ርእሰን ናብ መሬት ቀቢረን፣ ኣእዳወንን ኣእጋረንን ክሳብ ዝልሓጽ "ምእንተ ቖልዑ" ግደፈና እናበላ ይልምና ኣለዋ። "ማእገር ህዝብና ባዕልና" ዝበሉ ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ትግራይ'ውን ዓቕሞም ዘፍቀዶ ንምሕጋዝ ምስ ኣንበጣ ክጓየዩን ኣብ በረኻታት ክሓድሩን ይርኣዩ። ኣብ ደገ ዝርከቡ ተወለድቲ ትግራይ'ውን ገንዘብ ብምትእኽኻብ ነቲ ሰናይ ዘመን ርእዩ ተስፍኡ ዝተመንዝዐ ህዝቢ ንምሕጋዝ ይጽዕሩ ኣለው። ሓረስቶት ግን፡ ደጊምስ "ተስፋ ቖሪጽና" ይብሉ ኣለው። ሰለስተ ዛንትኦም ዘካፈሉና ሓረስቶት ኣለው። ፖለቲካዊ ወጥሪ መንግስቲ ፌደራልን ትግራይን ኣብ ምክልኻል ኣምበጣ ዕንቅፋት ፈጢሩ ኣብ ደቡብ ትግራይ ሓደጋ ዘውርድ ዘሎ ዕስለ ኣምበጣ 'ኣብ ዞባ ማእከል እውን ተራእዩ' ትግራይ: ወራር ዕስለ ኣምበጣ ናብ ኣርባዕተ ዞባታት ተጋፊሑ "ኣንበጣ እኽሊ ወዲኡ፡ ኣብ ዓይኒ ሰብ ክዓርፍ ጀሚሩ" ሓረስታይ ንጉስ ሲሳይ ወረዳ ጨርጨር፡ ጣብያ ሓድሽ ቅኒ ቑሸት ላዕላይ ጉባጋላ ወዲ 50 ዓመት መራሒ ስድራ'የ፤ ምስ ርእሰይ ሸውዓተ ኣባላት ስድራ ኣለውኒ። ኩሎም ደቂ ተባዕትዮ ስለ ዝኾኑ፡ ነቶም ክልተ ሒዘ ብለይቲ እናወፈርኩ ኣብዚ ዓመት ጽቡቕ ምህርቲ ንክረክብ ብዙሕ እየ ለፊዐ። ኣብ ሞንጎ ትምህርቲ ስለ ዝተዓጸወ ድማ እቶም ንኣሽቱ ጥሪት ብምጉሳይ፡ በዓልቲ ቤተይ'ውን ዘርእና ብባልዕን ጻህያይን ከይውረር ብምክትታል ኩላትና ተሓጋጊዝና ጽቡቕ ክኾን ገይርናዮ። እዛ ናትና ቑሸት 500 ሓረስታይ ኣለዋ፤ ኣነ ድማ 251 ሄክታር መሬት ኣለኒ። ኣብዚ ካብ መጋቢት ክሳብ ግንቦት (ዝሓለፈ ዓመት 2012 ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ) ሓሪሰን ኣለስሊሰን ጣፍ፣ ምሸላ፣ ዓይኒ ዓተርን ስገምን ዘሪአዮ። ክራማት ብሓምለ ድንጉይ ኢሉና ጸኒሑ፤ ብነሓሰ ግን ሸጋ ክራማት ስለ ዝሃበና ወዮ ናብራ ሓረስታይ ደስ ኢሉና፤ ጽቡቕ ተስፋ ሂቡና ነይሩ። ነዚ ርእየ ካብ ሓደ ሄክታር ክሳብ 80 ኩንታል ዝኸውን ማሽላ፣ ክሳብ 40 ኩንታል ዝበጽሕ ድማ ጣፍ ክሳብ ክረክብ እየ ዝብል ተስፋ'ኳ እንተነበረኒ፡ ሐዚ ግን ኹሉ ግን ብኣንበጣ ተበሊዑ'ዩ። ካብ ወርሒ መጋቢት ኣትሒዙ ክሳብ ሐዚ ሓረስታይ ምህርቱ ሓሰኻ ከይበልዖ ጸረ ባልዕ እናነጸገ፣ ጻህያይ ከይወሮ ጸረ ጻህያይ እናተጠቐመ ተጠንቂቑ ይሕልዎ ነይሩ። ኣብቲ ከባቢና ቡኒ ዝብሃል ጣፍ፣ ጅጉርቴ ዝብሃል ማሽላ ስለ ዘለና፡ ካብ ጥቅምቲ እዚ ኣመት ኣትሒዝና ሓሲና ክንበልዕ ኢና እናበልና ተስፋ ገይርና ከነብቅዕ፡ እቲ ሓረስታይ ነዛ ተስፋ'ውን ካብ መሬት ስኢኑዋ። ብብዕራይ ይኹን ብቴክኖሎጂ ተሓጊዝና ሓያል ጉልበት ዘውፈርናሉ፣ እዚ ጣፍን ማሽላን ብሰላም እንተኣቲው ንብዙሕ ዓመትት ዝኽእል ምህርቲ ክርከብ እዩ እናተባህለ ኩሎም ኣመራርሓ እናመጽኡ ዝርእዩዎ ዝነበሩ ምህርቲ ካብታ ግራት ከይወጽአ ጠፊኡ። እዚ ኩሉ ሓረስታይ ዝተረፎ ነገር የብሉን፤ ኣነ'ውን ኣብ ኣስታት 251 ሄክታር ዝነበረኒ ማሽላ፣ ጣፍ፣ ስገም ኩሉ ዓንዩ። እዚ ኣንበጣ ኣብ ማሽላ፣ ሽምብራ፣ ስገም ካርና ጸገም ኣብጺሑልና፤ ኮታ ብዙሕ ጸገም በጺሑና ኣሎ። ገና ናባና ከይኣተወ ከሎ ብዓፋር ገጽ እዩ ክመጽእ ንዳሎ እናበልና እናመኸርና ክንሕልዎ ኢና ጸኒሕና። እንተኾነ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ዝኣተወ ዕስለ፡ ሓያል ስለ ዝኾነ ዝገበርና እንተገበርና ክንቆጻጸሮ ኣይክኣልናን፤ ዝተወሰነ ናብ ኣላማጣ ዝተወሰነ ሓደ ሓደ ገመድ ዝተረፎ እንተሃለወ እምበር ናትና ግን ኩሉ ስኢኑ እዩ። ግራትኩም ሓልዩ ክብሃል ከሎ ተወዲብና ብጥሩምባ፣ ብሓይታ፣ ብጭጉራፍ ክልተ ግዜ ኣባሪርናዮ። ንሳልሳይ ግዜ ዝመጸእ ዕስለ ግን ሓያል ወራር ገይሩ ክንከላኸሎ ኣይክኣልናይ። እቲ ኣንበጣ ዘይተንከፎ እኽሊ የለን፤ ኣብ ኩሉ እዩ በጺሑ። ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ዝባን ሰብን እንስሳን ክዓርፍ ጀሚሩ። ናይ ሰብ ዓይኒ እናወቕዐ ነይሩ። ድሕሪ ሐዚ እንታይ'ሞ ክግበር?
