ደሴታት ማርሻል ካብ ማእኸላይ ሰለማዊ ውቅያኖስ 4 ሽሕ ኪሎ ሜትሮ ርሒቐን ዝርከባ ደሴታት ማርሻል'ውን ካብ መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ ናጻ'የን ዘለዋ። እዘን ደሴታት ኣብ ሞንጎ ሃዋይን ፊሊፒንስን ዝርከባ እሳተ ጎመራ ዝበዝሐን ደሴታት ኮይነን ብዝሒ ህዝበን 55 ሽሕ እዩ። ኣብ ውሽጠን 1200 ነኣሽቱ ደሴታትን ብእሳተ ጎመራ ዝተመስረታ ደቀቕቲ ደሴታትን [ኮራል ኣቶልስ] ይርከባ። ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ግዝኣት ኣሜሪካ ኮይነን እኳ እንተጸንሓ ካብ 1986 ጀሚሩ ግን ዓርሰን ክኢለን። ጉዳይ ድሕነትን ሓይሊ ምክልኻልን ዝምልከት ግን ሕጂ'ውን ካብ ኣሜሪካ እየን ዝረኽባ። መብዛሕትኦም ካብ ኤዥያ፣ ፓስፊክ ወይ'ውን ኣሜሪካ ዝመጽኡ በጻሕቲ ዓዲ ድማ ይዓርፉሉ። ግን ድማ ልክዕ ከም ፓላው ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፈ ሰብ የለን ማለት ዝወረደ ሃሰያ የለን ማለት ኣይኮነን። ኣብታ ደሴት ዝርከብ ሆቴል ሮበርት ሪመርስ ቅድሚ ኮሮናቫይረስ ምምጽኡ እቲ 37 መደቀሲ ክፍልታት ዘለዎ ሆቴል ካብ 75 ክሳብ 88 ሚኢታዊት ይትሓዝ ነይሩ። ካብ መጀመርታ ወርሒ መጋቢት ኣትሒዙ ዶባት ምስ ተዓጸው ግን ብዝሒ እዚ ሆቴል ዘተኣናግዶም ሰባት ካብ 3 ክሳብ 5 ሚኢታዊት ጥራሕ ኮይኑ። ብምኽንያት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ልዕሊ 700 ሰባት ሸቕሊ ኣልቦ ክኾኑ ከም ዝኽእሉ ይግመት። እዚ ካብ 1997 ንነጀው እቲ ዝዓበየ ምንቁልቋል'ዩ ክኸውን። ካብዚኦም እቶም 258 ኣብ ዓውዲ ሆቴልን ሬስቶራንትን ዘለው'ዮም። ኣብተን ደሴታት እቲ ዝዓበየ ጸገም ኮይኑ ዘሎ ድማ ምንቁልቋል ኢንዳስትሪ ዓሳ እዩ። ደሴታት ማርሻል ካብ መልከፍቲ ኮቪድ-19 ናጻ ንምግባር ኮሮናቫይረስ ካብ ዝተርኣየን ሃገራት ዝመጽኣ ጀላቡ ናብ ወደባታ ከይኣትዋ ተኸልኪለን። ካልኦት ነዳዲ ዝጸዓና መራኽብ ቅድሚ ምእታወን 14 መዓልታት ኣብ ባሕሪ ከሕልፋ ይግደዳ ኣለዋ። በዚ ምኽንያት፡ ብፍሉይ ፈርያት ዓሳ ዝፍለጣ ደሴታት ማርሻል መጠን ሰደድ ዝግበር ፍርያት ዓሳ ብ50 ሚኢታወት ጎዱሉ ኣሎ። ምህርቲ ቱና'ውን ብተመሳሳሊ ዝጎደለ ኮይኑ ካልኦት ኢንዳስትሪታት እቲ ዓውዲ ብ30 ሚኢታዊት ከም ዝጎድሉ ይግመት። ምንጪ ስእሊ, Mario Tama/Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣብ ቫኒዋቱ መርከብ ክሩሳይዝ ዝጽበዩ ሰራሕተኛታት ቫኒዋቱ ምዕጻው ዶባት፡ ነዘን ሃገራት ካብ ኮሮናቫይረስ ናጻ እንተገበረን'ውን ይደኽያ ግን ኣለዋ። እንተኾነ እቲ ዳግም ምኽፋት ዝብል ሓሳብ ዘይቕበሉዎ ሰባት ኣለው። ዶክተር ሊን ታሪቮንዳ ዳይሬክተር ጥዕና 300 ሽሕ ህዝቢ ዘለዋ ቫኒዋቱ እዩ። "ካብ ከተማ ውጽእ ኢሎም ዝነብሩ ሕብረተሰብ ክትሓቶም ከለኻ፡ ክሳብ ዝተኽኣለ እቶም ዶባት ተዓጽዮም ክቕጽሉ ኣለዎም እዮም ዝብሉኻ። ሕማም ኣይንደልን ይብሉ" ኢሉ። ኣስታት 80 ሚኢታዊት ህዝቢ እታ ሃገር ካብ ከተማ ወጻኢ ኣብ ዘለው ከባቢታት ዝነብርን ብሕርሻ ዝመሓደር ምዃኑን ዶክተር ሊ ይገልጽ። "ከም ናተይ ግምት እቲ ጸበባ ገና ኣይተሰምዖምን ዘሎ። ሓረስቶት ስለ ዝኾኑ ናይ ባዕሎም መግቢ ኣፍሪዮም ዝነብሩ'ዮም። ቑጠብኦም፡ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝርከብ ነገር ዝተሞርኮዘ እዩ" ኢሉ። ይኹን'ምበር፡ እታ ሃገር ከቢድ ቁጠባዊ ሃሰያ ክወርዳ ከም ዝኽእል'ዩ ዝግመት። ሰብ ሞያ ባንኪ ልምዓት ኤዥያ፡ ሓፈሻዊ ቑጠባ እታ ሃገር ብ10 ሚኢታዊት ከም ዝጎድልን እዚ ድማ ናጻ ሃገር ካብ እትኸውን ካብ 1980 ጀሚሩ ንመጀመርታ ጊዜ ዘጋጥም ከም ዝኸውን ገሊጾም። ስግኣት እዛ ሃገር ለበዳ ኮሮናቫይረስ ጥራሕ ኣይኮነን። ብወርሒ ሚያዚያ መብዛሕትኡ ክፋል እታ ሃገር ብሓያል ህቦብላ ሃሮልድ ተጠቒዑ ሰለስተ ሰባት ክሞቱ ከለው፡ ልዕሊ ፍርቂ ህዝቢ ግዳይ ኮይኑ'ዩ። "መዓልታዊ ከቢድ ዕዮ ነይሩና" ብምባል ዘዘኻኽር ዶክተር ትሪቮንዳ፡ "ሕጂ ግን ፈለማ ብዛዕባ ኮቪድ-19 ንግበር፤ ድሓር ድማ ህቦብላ ሃሮልድ ኢልና። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ብኽልተ ሓደጋታት ኢና ንሓልፍ ዘለና"ኢሉ። ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ዛጊድ መልሲ ዘይረኸቡ ሕቶታት ስም ቢል ጌትስ፡ ስለምንታይ ምስ ሽርሒ ኮሮናቫይረስ ይለዓል?
