ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "እቲ ዉሳነ፡ ነታ ጋንታ ብድሕሪት ኮይኑ ንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት’ዩ" 16 ጉንቦት 2018 ምንጪ ስእሊ, ETV ኮሚቴ ዲስፒሊን ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራትን መራሒ ጋንታኣን ዝወሰዶ ስጉምቲ፥ "ፍትሓዊ ዘይኾነ፣ እቲ ኩነታት ዘየገናዘበን ኾነ ተባሂሉ እታ ጋንታ ንምፍራስ ዝተወሰደ ስጉምትን'ዩ" ዝብል ተቓዉሞን ቅርታን ካብ ደገፍቲ፣ ኣመራርሓ ስፖርትን ፌደሬሽን ኩእሶ እግሪ ክልል ትግራይን ተሰሚዑ። እዚ ዝኾነ ፡ ጋንታታት ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራትን መከላኪያን ኣብ ዘራኸበ ጸወታ ፕሪሚየር ሊግ ኢትዮጵያ መራሒ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ዘርኣዮ ምጉዳል ስፖርታዊ ስነ ምግባር ስዒቡ'ዩ። ወልዋሎ ብምኽንያት ዝተፈጸመ ስሕተት ኣብ ልዕሊ መራሒ ጋንትኡ ማሩ ገብረጻድቕ ስጉምቲ ምብራር ከምዝወሰደ ዝዝከር'ዩ። እንተኾነ ኮሚቴ ዲስፒሊን ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ግና ተቐባልነቱ ኣብ ሕቶ ዝኣቱን ዝንቀፍን ስጉምታት'ዩ ወሲዱ። ንማሩ ገብረጻድቅ ካብ ዝኾነ ይኹን ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ዕድመ ልክዕ እንትእግዶ፡ ብዚ ምኽንያት ዝተመሓላለፈ መቐዕጻዕቲ ገንዘብ እታ ጋንታ ክትኸፍል ተወሲኑ። ብተወሳኺ ሸዉዓተ ተጻወትቲ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክእገዱን ነፍሲ ወከፎም፡ 10 ሽሕ ቅርሺ ክቕጽዑን እንትዉሰነሎም፡ ካልእ ሓደ ተጻዋቲ እታ ጋንታ እግድ ክልተ ዓመትን 15 ሽሕ ቕርሽን ተመሓላሊፉዎ። ወልዋሎ ድማ ብፎርፌ ክትስዓርን 250 ሽሕ ብር ክትቕጻዕን ተወሲኑዋ። እዚ ዉሳነ'ዩ እምበር "ኾነ ተባሂሉ እታ ጋንታ ንምድካም ዝተወሰደ ስጉምትን'ዩ" ዝብል ተቓዉሞን ቅሬታን ካብ ማሕበረሰብ ስፖርትን ፌደሬሽን ኩእሶ እግሪ ክልል ትግራይን ዝስማዕ ዘሎ። "እቲ ዝተወሰነ ዉሳነ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ኣይኮነን" ዝብል ኣካያዲ ስራሕ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ይትባረክ ገብረስላሴ፡ ዳርጋ ነታ ጋንታ ዘፍርስ ዉሳነ'ዩ ክብል ይገልጾ። "ዝተጋነነ ጥራሕ ዘይኮነ ናይታ ጋንታ ህልዉና ኣብ ዝፈታተንን ዳርጋ ዘፍርስን'ዩ። ብመሰረት እቲ መስርሕ ኣብተን ዘይንቕበለን ዉሳነታት ናይ ይግብኣኒ ሕቶ ኣቕሪብና ኣለና። እቲ ሰማዒ ጥርዓን ድማ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ኣገናዚቡ ፍታሕ ክህበና'ዩ ዝብል ተስፋ ኣለና" ይብል። "ነታ ጋንታንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት'ዩ" ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ናብቲ ሊግ ዝደየባ ሓደሽቲ ጋንታት'ኳ እንተሃለዋ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ዝካየዱ ዝነበሩ ግጥማት ግና ዝተፈላለየ መልክዕ ዘለዎም ጎንጽታት ተራእዮም'ዮም። ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተሓተ ብርኪ እናሃለወ ዘይምዕሩይ ኣተሓሳስባታት ተወሲኹዎ፡ ኩል ግዜ ክዓቢ ኣይክኣለን ዝብሉ ፕረዚደንት ፌደሬሽን ከዕሶ እግሪ ትግራይ ኣይተ ሐሸ ለማ፡ እዚ ኣብ ተጻወትቲ፣ ኣመራርሓን ደገፍትን እናላሓኸ ከይዱ ኣብ ስፖርታዊ ጨዋነት ጸገም ክፍጠር ምኽንያት ከምዝኾነ ይገልጹ። "ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ትግራይ ክልተ ጋንታታት ንላዕሊ'ኳ እንተደየባ፡ ዝተፈላለዩ በደላት ክበጽሐን ጸኒሑ'ዩ። ኣብ ሞንጎ ወልዋሎን መከላኪያን ኣብ ዝነበረ ጸወታ ልክዕ'ዩ መራሒ ጋንታ ወልዋሎ ዝገበሮ ጉድለት ከቢድን ሕማቕን'ዩ። ኮይኑ ግና እቲ ዝተዉሃበ ዉሳነ፡ እቲ ኩነታት ኣብ ግምት ዘየእተወ፣ ጠቕሊላ እታ ጋንታ ንክትወድቕ ናይ ባዕሉ ዕላማ ዝሓዘ ነታ ጋንታ ብድሕሪት ኮይኑ ንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት'ዩ" ክብሉ ነቲ ብፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ይኹንኑዎ። ክፈርስ ተገይሩ ዝነበረ ኮሚቴ ሰማዒ ጥርዓን ዳግም ተጣይሱ ዝቐርበሉ ዘሎ ጥርዓን ምስማዕ ዝጀመረ እንትኾን፡ ናይቲ ዕለት ኮሚሽነርን ዳይናን ብዘቕረቡዎ ጸብጻብ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ክኽልሶ ብክልቲኡ ወገን ተስፋ ተገይርሉ ኣሎ። "እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ከምዘይኾነ መረዳእታ ቪድዮ ኣቕሪብና ክነረጋግጾ ንኽእል ኢና። ስለዝኾነ ቐጻሊ ዉሳነ ናብ ካልእ ክሰግር'ዩ ኢልና ኣይንሓስብን" ይብል ኣካያዲ ስራሕ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ይትባረክ። ፕሬዚደንት ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣይተ ጁነዲ ባሻ ብወገኖም፡ ኣብ ጋንታታት ፕሪሚር ሊግ ኢትዮጵያ ዝንጸባረቑ ዘለዉ ተግባራት ናብ ህዝቢ ዝሽረፉ ዘይኮነስ ኣብ ገለ ደገፍትን ኣመራርሓ ጋንታታትን ዝብገሱ ከምዝኾኑ'ዮም ዝዛረቡ። እዚኦም ብድሕሪ ሕዚ እናዝሓሉ ከምዝመጹ ዘለዎም ተስፋ ብምግላጽ ድማ ቕጽዓት ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ዝምልከት፡ ኣብ ዉሽጢ ክልተ መዓልቲ ዉፅኢቱ ከምዝፍለጥ ሓቢሮም። "እቲ ቕጽዓት ዝምልከት ብዲስፒሊን ኮሚቴ ካብ ዳያይናን ተዓዛቢ ኮሚሽነርን ዝቐረበሉ ጸብጻብ መሰረት ገይሩ'ዩ ዝሰርሕ። ስለዝኾነ ብኸባብያዉነት ዝመጽእ ተቐባልነት የብሉን። ኩልና ኢትዮጵያዉያን ብማዕረ ድማ ኢና እንተኣናገድ" ዝብል ምላሽ ኣለዎም። ካብ ምዝንጋዕ ሓሊፉ ፍልፍል ቑጠባዊ እቶትን ሓድነትን ክኸዉን ተስፋ ዝግበረሉ ዓዉዲ ስፖርት ኢትዮጵያ ንዝሓለፉ እዋናት ካብ ስፖርታዊ መትከላት ዉፅእ ዝበሉ ስምዒታትን ዝንባለታትን እናተንጸባረቑዎ መጺኦም'ዮም። እዚ ሕብረተሰብ ሓገዝን ተሳትፎን ዝገብረሉ ዓዉዲ ህልዉንኡ በዞም ጎናዊ ስምዒታት ከይሕለኽን መጥቀሚ ከይኸዉንን ጥንቃቐ ክግበር ከምዘለዎ እቶም ፕሬዝደንት የገንዝቡ። "ነቲ ጋንታ ጥንቃቐ ምግባር ኣድላዪ'ዩ። ዝኾነት ትኹን ጋንታ ድማ ሕጊ እቲ ፌደሬሽን ክተኽብር ኣለዋ። ስለዝኾነ ብስምዒት፣ ኸባብያዉነትን ካልእን ዝኣምን ኣብ ስፖርት ከንጸባቖ የብሉን። ሕዚ እቲ ኮሚቴ ዲስፒሊን ልክዕ ኣይኾነነ ዝብል ጥርዓን ቐሪቡሉ፡ ኮሚቴ ይግብኣኒ ድማ ኣብ ዉሽጢ ክልተ መዓልቲ ዉሳነ ከሕልፍ'ዩ። ብመንጽር እቲ ሕጊ ድማ ክርአ'ዩ" ኢሎም። ምንጪ ስእሊ, Getty Images/EFF እዚ ጉዳይ ዝሃድአሉ ኩነታት እንተድኣ ዘይተፈጢሩ ግና ክሳብ ፊፋ ጥርዓን ክቀርብ ከምዝክእል ዝእምቱ ብዙሓት'ኳ እንተኾኑ ብዉሽጣዊ ዓቕሚ ክፍታሕ ዝኽእል ጸገም ከምዝኾነ ግና ፕሬዝደንት ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ትግራይ ኣይተ ሐሸ ለማ ይዛረቡ። ኮይኑ ግና ሕዚ ብብርኪ ሃገር ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ገምጊምና ናብ ፊፋ ክነቕርብ ኢና'ዮም ዝብሉ። "እቲ ኣመራርሓ ናብቲ ስፖርታዊ መትከል ተመሊሱ፡ መንግስቲ'ዉን ኣብ ግምት ኣእትዩዎ፡ እንተድኣ ተሰሪሑሉ ናብ ካልእ ምኻድ ኣየድልን። ምስቲ ንወልዋሎ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ተዛሚዱ ዝወሃብ መቕጻዕቲ መምሃራይ ክኸዉን ተስፋ ኢና ንገብር።ዝኾነ ክኸዉን ግና ዘሎ ኩነታት ገምጊምና ንፊፋ ክነቕርብ ኢና። እቲ መቕጻዕቲ ከቕልሉዎ'ዮም ዝብል እምነት ኣለና። እንተኣብዮም ግና ቃልስና ብዉሽጢ ክንቕጽል ኢና" ኢሎም ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝነበሮም ጻንሒት። ሃገራዊ ጸገም ስፖርታዊ ጭዋነት ብደገፍቲ፣ ኣመራርሓን ተጻወትቲን ጋንታታት ኣቢሎም ዝርኣዩ ጸገማት ምጉዳል ስነ ምግባር ስፖርት ኣብ ቀጻሊ ክእረሙ ኣለዎም ዝበሉ ፕረዚደንት ፌደሬስን ኩዕሶ እግሪ ኣይተ ጁነዲ ባሻ፡ ሕግታት እቲ ፌደሬሽን ተኸቢሮም ክኸዱ ከምዘለዎም ኣተሓሳሲቦም። እዚ ብብርኪ ሃገር ኣብ ኩለን ጋንታታት ዝርአ ትካላዊ ዝኾነ ጸገም'ዩ ዝብሉ ኣይተ ሐሸ ድማ፡ ነቲ ጸወታ ዝመርሑ ዘለዉ ኣመራርሓ ስፖርት ናይ ዓቕምን ኣተሓሳስባን ጸገም ኣለዎም፡ ማለት ስለዝኾነ መንግስቲ እዚ ከጽንዖ ኣለዎ ይብሉ። "ጥዑይ ዝኾነ ናይ ስፖርት ባህሊ ክዓቢ ክስርሐሉ ኣለዎ። ብቐጻልነት ቅንዕናን ህዝብን ማእኸል ዝገበረ፡ ስፖርት'ዉን መምሃርን ፍልፍል ቑጠባን ከምዝኾነ ገይርኻ ክህነጽን፡ ብፍቕሪ ዝምራሕ ክኸዉን ኣለዎ። ነዚ ክእለትን ምርድዳእን የድሊ'ዩ" ዝብል ቅዋም ኣለዎም። ተዛማዲ ትሕዝቶ ዓሌታውነት ዝዓሰሎ ኩዕሶ እግሪ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ሞንጎ ደገፍቲ ኩዕሶ እግሪ ዝለዓል ጎንፂ ስዒቡ ዝፍጠር ዕግርግር ሓዱሽ'ኳ እንተዘይኾነ፡ ካብ ቀረባ ግዜ ንነዘ ግና ካብ ስፖርት ሓሊፉ፡ ኣብዛ ሃገር ዘሎ ፖለቲካዊ መልክዕ ዘንጸባርቑ ፍጻመታት፡ ኣብቶም ስፖርታዊ ዉድድራት ይረኣዩ ኣለዉ።6 ታሕሳስ 2017 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
