4 ሚያዝያ 2018 ዝተመሓየሸ 6 ሚያዝያ 2018 ምንጪ ስእሊ, CÍCERO MORAES / BBC BRASIL መግለጺ ስእሊ, ብሲሰሮ ሞራስ ዝተደኮነ (ዝተቐብእ) ምስሊ እቶም ኣብ ቀዳማይ ክፍለ-ዘመን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝነበሩ ኣይሁድ፤ ናብ ጽልሚ ዝኸደ ጨጉሪ ርእሲ፤ ሓመዳዊ ሕብሪ ዓይንን ቆርበትን ኔርዎም። ካብ ዘመን ናብ ዘመን ስግግር ንግስነት ዘስዓቦ፡ ኣብ ስነ-ጥበብ ይኹን ሃይማኖት እቲ ህቡብ መልክዕ እየሱስ፤ ቀይሕ፤ ጨሓም፤ ንዊሕ ሓመዳይ ጨጉርን ሰማያዊ ሕብሪ ዓይንን ዘለዎ ኮይኑ ጸዲቑ። ዋላ'ኳ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ስእሊ ካብ ምዃን ሓሊፉ ኣብ ዓለም ብልዕሊ ክልተ ሽሕ ሚልዮን ህዝቢ ክርስትያን ዝምለኽ እንተኾነ፤ ባዛዕባ ሓቅነቱ ምዝራብ ግን ኣድላይ ምዃኑ ተመራመርቲ ይዛረቡ። ጸሓፍቲ ታሪኽ ከም ዝብልዎ እቲ ናይ ቀደም ዘመን እየሱስ ከም'ቶም ኣብ'ቲ እዋኑ ዘነበሩ ኣይሁዳውያን ጸሊም፤ ሓጺርን ጸጉሩ ብስርዓት ዘተቐምቀመን'ዩ ኔሩ። "እቲ ንምፍላጡ ኣጸጋሚ ኮይኑ ዘሎ ግን፡ እየሱስ ናብ ክርስትና ብኸመይ ከም ዝመእጸን፤ ሓድሽ ኪዳን መጽሓፍ ቅዱስ 'ውን እንተኾነ ብዛዕባ እየሱስን ተግባራቱን ከምኡ'ውን ወዲ ሰላሳ ዓመታት ኣቢሉ ይኽውን ከምዘነበረን ካብ ምግላጽ ሓሊፉ ካልእ ዝብሎ የሎን" ክብል ጸሓፊ ታሪኸ ኣብ ኪንግስ ኮለጅ ለንደን ፡ ክፍሊ ሃይማኖትን እምነትን ኒውዘላንዳዊ ፕሮፌሰር ጆን ኢተይለር ኣብ'ታ "እየሱስ እንታይ ይመስል ኔሩ?" እትብል ሓዳሽ መጽሓፉ ግሊጹ። መግለጺ ስእሊ, ንመረዳእታ ሰነድ ቢቢሲ ብ ክኢላ ሪቻርድ ኔቭ ኣብ 2001 ዝቐረበ ምስሊ። ጸሓፊ ታሪኽ ዩኒቨርሲቲ ርዮ ዲጄኔሮን ደራሲ መጽሓፍ "ሓጺር መባእታ ብዛዕባ ታሪኻዊ የሱስ"፤ ፕሮፌሰር ኣንድረ ሊዮናረዶ ቸቪታረስ ብወገኑ፡ "እዚ ሕጽረት ኣገዳሲ ዝኾነ መረዳእታታት እምብኣር፤ እቶም ናይ ቀደም ሰዓብቲ የሱስ ንሱ ዝገብሮን ዝኽተሎን እምበር ብዛዕባ ሰብነታዊ ኣቛሙ ዝግደሱ ከምዘይነበሩ'ዩ ዘርኢ" ይብል። ሽከና ርእሲ 1ይ ክፍለ-ዘመን እቲ ብሕጋዊ ብሪጣንያዊ ናይገጽ ስርሓት ክኢላ ሪቻርድ ናቪድ፤ ኣብ 2001 ብቢቢሲ ዝተፈነወ ሰነዳዊ ትሕዝቶ እምብኣር ነዚ ሓቅነት ኣብ ምርካብ ዝቐረበ እዩ ኔሩ። ኣብ'ዚ እዋን፡ ካብ'ቲ እየሱስ ዝነበረሉ ቀዳማይ ክፍለ-ዘመን፤ ነበርቲ ሓደ ቦታ ዝነበሩ ሰለስተ ጥንታውያን ሽክና ርእሲ ከም መርኣያ ቀሪቡ፡ እቲ ልክዕ የሱስ ክኽውን ዝኽእል ገጽ ንምርካብ በቒዑ። እቲ ኣስከሬናት ዘመልከቶ ድማ ልክዕ ናይቶም ኣብ'ቲ እዋን'ቲ ዘነበሩ ኣይሁዳውያን ቅረጺ ዝሓዘ ማለት፤ እቲ ማእከላይ ቁመት 1.6 ሜትሮ፡ ናይ ዝበዝሑ ደቂ-ተባዕትዮ ከብደት ልዕሊ ሓሙሳ ኪሎ ኣቢሉ ይኽውን ምንባሩ'ዩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኤውሮጳዊ ገጽታ ዝሓዘ ስእሊ እየሱስ ኣለኩም'ዶ?
