ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቅልውላው ኢትዮጵያ-ትግራይ፡ ኣስታት 2.3 ሚልዮን ህጻናት ትግራይ ረድኤት ክበጽሖም ከምዘይከኣለ ተገሊጹ 16 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, ኣብ ሞንጎ እቶም ካብ ትግራይ ናብ ሱዳን ዝተሰደቱ ዜጋታት ኢትዮጵያ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ህጻናት ይርከብዎም ብሰንኪ እቲ ኣብ ትግራይ ዝቕጽል ዘሎ ጎንጺ ንኣስታት 2.3 ሚልዮን ህጻናት ዘድልዮም ሰብኣዊ ሓገዝ ምብጻሕ ከምዘይተኽኣለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። "ድሕነት ናይቶም ዝበዝሑ ዝተሰደቱን ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝተፈናቐሉን ዝርከብዎም ህጻናት ምውሓስ ቀዳምነት ክወሃቦ ግድን'ዩ" ኢሉ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት - ዩኒሴፍ። ናብቲ ክልል ሰብኣዊ ሓገዛት ንምብጻሕ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ስምምዕ እንተተበጽሐ'ኳ፤ ትካላት ረድኤት ግን ናብ ትግራይ ዝኣትዉሉ መገዲታት ይኽልከሉ ምህላዎም ይገልጹ። ሓይልታት መንግስቲ ፌደራል ካብ 4 ሕዳር [ኣቆጻጽራ ኣውሮጳ] ጀሚሮም ምስ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ውግእ ይርከቡ። መንግስቲ ነቲ ክልል ከም ዝተቖጻጸረን ጎንጺ ከም ዘብቀዐን ይገልጽ። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ግን ሓይልታቱ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ይዋግኡ ምህላዎም'ዩ ኣፍሊጡ። ሕቡራት ሃገራት ብጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ''ኣዝዩ ተሻቒሉ'' ከምዘሎ ገሊጹ ወተሃደራቱ ናብ ዓውደ-ውግእ ዝልእኽ ተሸላሚ ኖቤል ሰላም-ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ትግራይ 'ልዕልነት ሕግን ሰብኣዊ መሰላትን ክኽበር' ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ ብኣማኢት ምናልባት'ውን ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ብሰንኪ እቲ ጎንጺ ከም ዝተቐተሉ ይእመን፤ ልዕሊ 50 ሽሕ ድማ ካብ ትግራይ ናብ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ተሰዲቶም። ዩኒሴፍ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ "ከም መግቢ ዝበሉ ቀረባትን ሕጽረት መዓዛ ንምምላእ ዝሕግዙ ፍሉይ መግቢ ንህጻናትን፣ መድሓኒት፣ ማይ፣ ነዳዲን ካልኦት ኣገደስቲ ነገራትን ኣብ እዋኑ ናብቶም ህጻናት ክበጽሑ እንተዘይኪኢሎም ዝኸፍአ ኩነታት ክፍጠር እዩ" ኢሉ። "ናብቶም ስድራቤታት ቅልጡፍ፣ ቀጻሊ፣ ዘይኩነታዊን ፍትሓውን ዝኾነ ቀረብ ናብቲ ዝርከቡሉ ቦታ ክበጽሖም ጻውዒትና ነቕርብ" ክብል ድማ ጻውዒት ኣቕሪቡ። ኣብዚ ጉዳይ ግን ካብ ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ህወሓት ዝተወሃበ ርእይቶ የለን። ቀዳማይ ሚንስትር ኣብዪ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ትግራይ ወተሃደራዊ ወፍሪ ክካየድ ካብ ዝኣዘዘሉ መእተዊ ወርሒ ጀሚሩ እቲ ጎንጺ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጽሑ ይዝከር። ንሱ ከምዝበሎ፡ እቲ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ነቲ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ መዓስከር እዚ ሰሜን ንዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ ዝተወሰደ ግብረመልሲ እዩ። ብወገን ትግራይ ድማ፡ ፌደራል መንግስቲ ፌደራል ኣብ ልዕሊ ትግራይ ንዝኣወጆ ኲናት ንምምካት ናብ ኲናት ከምዝኣተዉ ይገልጹ። ኣመዓባብላ እቲ ኩናት መንግስታት ፈደራልን ክልል ትግራይን ብፍልልይ ስነ-ሓሳብ፡ ክረሓሓቑ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንዝነበሮም ልፍንታዊ ኪዳን ኣፍሪሶም ብልጽግናን ህወሓትን ኮይኖም ተፈላልዮም። ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ-19 ምርጫ ምስተናውሐ ድማ፡ ዝያዳ ተሰሓሒቦም። ባይቶ ፈደሬሸን ኢትዮጵያ፡ እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ክካየድ ዝነበሮ ሃገራዊ ምርጫ፡ ኮቪድ-19 ድሕሪ ምህድኡ ሓደ ዓመት ኣብ ዘሎ ግዜ ክፍጸም ወሲኑ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነቲ ውሳነ ብምንጻግ ናይ ርእሱ ምርጫ ኣካይዱ። ኣቢዪ ኣሕመድ፡ እቲ ምርጫ ዘይሕጋዊ እዩ ክብል ክነጽጎ እንከሎ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ መንግስቲ ፈደራል ድሕሪ መስከረም 25 ስልጣኑ ስለዘብቀዐ ፡ዘይሕጋዊ እዩ ዝብል መርገጺ ሒዙ። ብድሕሪ'ዚ ክልቲኦም መንግስታት ነንሓድሕዶም "ዘይሕጋዊ" እናተበሃሃሉ ክካሰሱ ጸኒሖም፡ ርክባቶም ድማ በቲኾም። ብ 03 ሕዳር ከኣ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ'ታ ክልል ዓስኪሩ ምስ ዝጸንሐ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ (እዚ ሰሜን) ከምዝተጓነጹ ተገሊጹ። ኣብዪ ኣሕመድ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ እዚ ሰሜን ተፈጺሙ ዝበሎ መጥቃዕቲ ብምኹናን፡ 'ሕጊ ንምኽባር' ብዝብል ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ኣዚዙ። ኣብ ልዕሊ ትግራይ ድማ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ኣዊጁ። ቤት ምኽሪ ፈደሬሽን ኢትዮጵያ'ውን፡ ንመንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍሪሱ ካልእ መንግስቲ ከምዘቕውም ብምግላጽ፡ ሓድሽ ኣመሓዳሪ ትግራይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሸይሙ። መራሕቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነዚ ውሳነ "ክፍጸም ዘይክእል ሕልሚ ቀትሪ" ክብሉ ነጺጎምዎ። ነቲ ተወሊዑ ዘሎ ኵናት "ወራር መንግስቲ ፌደራል" እናበሉ ዝገልጽዎ መራሕቲ ትግራይ፡ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ምስ ፍሉይ ሓይልን ምልሻታትን ክልል ኣምሓራን ይዋግኡ ኣለዉ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ናጽነት ፕረስ፡ ኢትዮጵያ ካብተን ማእሰርቲ ጋዜጠኛታት ዝወሰኸለን ሃገራት ምዃና ሲፒጄ ገሊጹ15 ታሕሳስ 2020 ኣብ ትግራይ 'ልዕልነት ሕግን ሰብኣዊ መሰላትን ክኽበር' ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ8 ታሕሳስ 2020 ወተሃደራቱ ናብ ዓውደ-ውግእ ዝልእኽ ተሸላሚ ኖቤል ሰላም-ኣብዪ ኣሕመድ6 ታሕሳስ 2020 ቅልውላው-ትግራይ፡ ህወሓት ናብ ደባይ ተዋጋኢ ክቕየር ይኽእል'ዶ?27 ሕዳር 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
