ኣቶ ሰሎሞን ጸሃየ፡ ኣነ ካብ 1979 እየ ጀሚረ። 1979 ምዝላቕ ዝነበረሉ'ዩ፡ ህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ክልቲአን በብሸነኸን ብጀካ ከተማ ኣስመራ (ተኸቢባ ነይራ) ባጽዕ (ውሱን ሸነኻ ኣይተተሓዘን ነይሩ) ዓዲ ቐይሕ ባረንቱን ዓሰብን እንተዘይኮይኑ ዝተረፋ ከተማታት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ እዘን ክልተ ውድባት እየን ነይረን። ኣብ ከምዚ እዋን ደርጊ፡ ካብ ሕብረት ሶቬትን ንዓኣ ዝድግፉ ማሕበርነታውያን ሃገራት ኲባ፡ ደቡብ የመንን ካልኦትን ዘይተኣደነ ሓገዝ ስለዝረኸበ፡ ደርጊ'ውን ኣብ ሶማል ዓወት ኣመዝጊቡ ስለዝነበረ ፍናን ገይሩ ነይሩ'ዩ። ኣብ ሓምለ 1978 ድማ ነቲ ናይ ሶማል ዓወታቱ ኣብ ኤርትራ ክደግሞ ብምሕሳብ መጺኡ። ምንጪ ስእሊ, Solomon Tsehaye መግለጺ ስእሊ, መበቆል ዓዲ ተጋዳላይ ሰሎሞን ጸሃየ ዓዲ ዂታ ኣብ 2004 ዝተሰኣለ ሰውራ ኤርትራ ነቲ ተሃንዲዱ ዝመጽእ ዝነበረ ሰራዊት ምርጻም ኣዋጻኢ ኮይኑ ስለዘይረኸቦ እስትራተጂካዊ ምዝላቕ ገይሩ። ናብ ሳሕል ከዝልቕ እንከሎ ድማ ሓይሉ ዓቂቡን ንሓይሊ ጸላኢ እንዳሸራረፈን'ዩ ዝኸይድ ነይሩ። ሲነማ ኣዝመራ ኣብ ካባላጋላ ቀሽን ፕሮፎሽናል ኣሰልጣኒ ኵዕሶ እግርን ድሕሪ እዚ እቲ ቃልሲ ክናዋሕ ምዃኑ ርዱእ ነይሩ። ስለዚ፡ ነቲ ነዊሕ ቃልሲ ተጋዳላይን ህዝብን ክዳለወሉነይርዎ። ነቲ ዕማም ዝዓዮ ድማ ክፍሊ ባህሊ እዩ ነይሩ። ህዝባዊ ግንባር ድማ ናይ ካልኦት ቃልስታት ኣብነት ብምውሳድ ሰራዊትን ህዝብን ዝጕስጉስ ናይ ስነ ጥበብ መደባት ዘዳሉ ክፍሊ ኣቚሙ። ኣነ ድማ ኣብዚ ግዜ እዚ'የ ነዚ ሰፊሕ ወድባዊ ንጥፈት ተሓዊሰዮ። ቅድሚ እዚ እዋን ከኣ ካብ ቑልዕነተይ ስነ ጽሑፍ ናይ ምጽሓፍ ዝንባለ ነይሩኒ። ብውሕዱ ግጥሚታት ይጽሕፍ ነይረ። ኣብ ሳሕል ኬንካ ክንድቲ ትደልዮ ቀረብ ኣይርከብን'ዩ። ብጀካ እቲ ኣብ ካሴት ዝተቀድሐን ዝተሳእለን ዝተረፈ ሰነዳትኩም ብኸመይ ኢኹም ትዕቅብዎ ነይርኩም?
