ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ትግራይ ዓርሳ ዝኻአለት ሃገር እያ ኢልኩም ኣውጁ ወይ ስጉምቲ ውሰዱ" ዶ/ር ደብረጽዮን 19 ለካቲት 2020 ምንጪ ስእሊ, Tigray tv መግለጺ ስእሊ, ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ኣቦ መንበር ህወሓትን ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይን ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ትግራይ ብዝምልከት ኣብ ቀረባ እዋን ብመራሕቲ ዝተገበሩ መደረታት ክኹንኑ ወይ ትግራይ ዓርሳ ዝኸኣለት ሃገር ምዃና ክእውጁ ሓቲቱ። ንሱ መበል 45 ዓመት ጽምብል ምስረታ ህወሓት ምኽንያት ብምግባር ሎሚ ኣብ ዝገበሮ መደረ፡ "ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ሃገር ዝተውሃበኩም ኮንትራት ውዕሊ ስልጣን ክዛዘም ቀሪቡ ስለዘሎ ቅድሚ ምብታንኩም ታሪኽ ስርሑ። ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ዘሎ ኢድ ኣእታውነት፡ ትግራይ ብዝምልከት ብመራሕቲ ዝተገበሩ ጸረ ሃገርን ህዝብን መደረታት ብዕሊ ኮንኑ። ወይ ትግራይ ዓርሳ ዝኸኣለት ሃገር እያ ኢልኩም ወስኑ ኣውጁ፤ ወይ ነዚ ዝግበር ዘሎ ዝእርም ስጉምቲ ውሰዱ" ክብል ሓቲቱ። ዶ/ር ደብረጽዮን ኣብ መደርኡ፡ "ኣብዚ እዋን ናይ ማንም ብሄር ልዕልነት ተቐባልነት የብሉን። ወይ መዓርነታዊ ሓድነት'ዩ፡ እንተ ዘየለ፡ ህዝቢ ትግራይ ተቓሊሱ ዘምጽኦ መሰል ኣብ ኢዱ ከም ዘሎ ክፍለጥ ኣለዎ" ክበል ኣጠንቂቑ። ህወሓት ኣብ ማእከላይ መንግስቲ ላዕለዋይ ኢድ ኣብ ዝነበሮ እዋን፡ ናይ ተጋሩ ዕብለላ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት መንግስቲ ከም ዝነበረን፡ ከቢድ ምጥሓስ ሰባዊ መሰላትን ብልሽውናን ከም ዝነበረን ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ይነቕፉ። እቲ ንሱ ዝመርሖ ውድብ ሕወሓት፡ ኣብ ፈደራላዊ መንግስቲ ዝነበሮ ጽልዋ እናተዳኸመ ድሕሪ ምምጽኡ፡ ምስቶም መላፍንቱ ዝነበሩ ሓይልታት ኣብ ቀጻሊ ናይ ቃላት ኲናት ኣትዩ ይርከብ። ህዝቢ ትግራይ ኣብታ ሃገር ዝጸንሕ መዓርነታዊ መሰል እንተሃልዩ እምበር መሰል ዓርሰ ወሳንኡ ኣብ ኢዱ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ነቲ ቅድሚ ሐዚ ዝተዛረቦ "ወይ ተኸኣኢልና ንንበር ተዘይኮይኑ ንፈላለ" ዝመሳሰል መደረ 'ውን ኣስሚዑ እዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ክልል ትግራይ ኣብ ባይታ ሃገር ክትከውን ዘኽእላ "መንግስታዊ ቁመና" (de facto state) ክትምስርት ዝብል እማመ ካብ ህወሓት ተሰሚዑ ነይሩ። ብተወሳኺ "ኣብዝተፈላለየ ክፋላት ሃገርና ዝካየድ ዘሎ ዘይእውጅ ወታደራዊ ወፍርን ዝበጽሐ ጉድኣትን ተሓታቲ ክህሉን ግቡእ ስጉምቲ ክወሰድን" ከምዘለዎ ገሊጹ። ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ብዝምልከት ድማ ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ናብ ዳግም ኲናት ክኣቱ ዝደልዩን ዝሰርሑን ሓይልታት ኣለዉ ክብል ከሲሱ። "እዞም ክልተ ህዝቢታት ብደም ዝተኣሳሰሩ እምበር ብደም ዝተኣላለሹ ኣይኮኑን" ዝበለ ዶ/ር ደብረጽዮን ዝተጀመረ መስርሕ ሰላም ኮነ ተባሂሉ ክጓተት ይስረሐሉ ኣሎ ኢሉ። ዋላ'ኳ ውድባት ኤርትራን ትግራይን ኣብ እዋን ቃልሲ ሓቢሮም ዝተቓለስሉ ግዜ እንተነበረ፡ ኣብቲ ልዕሊ 100 000 ሂወት ዝቐዘፈ ዶባዊ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ግን ተዳሚዮም'ዮም። "ተኸፊቱ ዝነበረ መገዲ ምዕጻው ከይኣክል ኣብ ቀረባ ድማ ብሽርሒ መንግስታትና ናብ ትግራይ ከይመጹ፡ ዘሎ መዓስከር ኡርትራውያን ክዕጾን ሓደሽቲ ከይክፈትን ይግበር ኣሎ" ብምባል ኤርትራውያን ናብርኦም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት እንተይኮነስ ምስ ህዝቢ ትግራይ ከምዝኾነ ተዛሪቡ። ይኹን እምበር፡ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕትት፡ ነቲ ኢትዮጵያ ዝተቐበለቶ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ፡ ክትግበር ዘይተኻእለሉ ምኽንያት ህወሓት ስለዝኣበየ ምዃኑ ተዛሪቡ ነይሩ። መራሕቲ ህወሓት ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት ብዛዕባ'ቲ ጉዳይ ክህብዎ ኣብ ዝጸንሑ መግለጺታት፡ እቲ ጉዳይ ብሕጋውን ትካላውን ኣገባብ ክትሓዝ ኣለዎ'ኳ እንተበሉ፡ ነቲ ኣብ ምምሕዳሮም ዝርከብ ከም ብዓል ባድመ ዝበሉ ቦታታት ንኤርትራ ከረክቡ ድልዋት ምዃኖም ግን ኣየነጸሩን። "ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኤርትራውያን ብኣና ዝዕጾ በሪ የለን፡ ትግራይ ገዛኹም እዩ፡" ብምባል ድማ ነቲ ተፋሒሱ ዝበሎ ሽርሒ ሓቢሮም ክኣልይዎ ጸዊዑ። ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዶብ ሰጊሮም ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብቲ ክልል ትግራይ ዝርቡ መዓስከራት ስደተኛታት'ዮም ክትሓዙ ጸኒሖም። ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ኣብ ናጽነት ኤርትራ ዘየወላውል መርገጺ ከምዘለዎም ዘዘኻኸረ ዶ/ር ደብረጽዮን፡ "ህዝቢ ትግራይ ንምስኳን ምስ ናጽነት ኤርትራ ዘይኣምኑ ሓይልታት እንከይተረፈ ፖለቲካዊ ሽርሒ ይእለም" ከምዘሎ ኣብ መደርኡ ኣስምዑ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
