ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራ፡ ኣብ መላእ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተስፋ ተነቢርዎ ዘሎ ዕደና ኮሎሊ 1 ለካቲት 2019 ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ዕደና ቢሻ ኤርትራ፡ ኣብ ዕደናን ዳህሳስን ዝርከብ ብዙሕ ባህሪያዊ ጸጋታት ዝተዓደለት ሃገር እያ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ኣብ ከም በዓል ቢሻን ዛራን ካልእን ዕደናዊ ንጥፈታት ክካየድ ጸኒሑ'ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሳልስቲ ምኒስተር ዜና የማነ ገብረመስቀል፡ ሕቡራት ሃገራት፡ ብጽሬቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ዕደና ፖታሽ "ንውሕስነት መግቢ ኤርትራን ኣፍሪቃን ስትራቴጂካዊ ዕድል እዩ" ክብል ሪፖርት ምግባሩ ብትዊተር ሓቢሩ። እቲ ሪፖርት ከምዚ ዝስዕብ እዩ። ኮሎሊ፡ ኩኖ ናይ ኤርትራ ቁጠባ፡ ንመላእ ምብራቕ ኣፍሪቃ እወንታዊ ዝኾነ ቁጠባዊ ለዉጢ ከምጽእ ከም ዝኽእል ዘይሻራዊ ትካል፡ መደብ ልምዓት ዉድብ ሕቡራት ሃገራት (UNDP) ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ የመልክት። መደብ ልምዓት ዉድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ 2018 ብላዕለዎት ክኢላታት ስነ ቁጠባ ኣብ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ "ኣበርክቶ ዕደና ኮሎሊ ኣብ ዘላቒ መደባት ቁጠባ ኤርትራ" ኢሉ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ንኤርትራን መላእ ምብራቕ ኣፍሪቃን ቁጠባዊ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል'ዩ ክብል ገለጺዎ። ቱሪዝም ኤርትራ ዝበራበረሉ እዋን ይመጽእ ኣሎ ዓወት ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ፡ ቀደምን ሎምን ኣብ ኣስመራ ዞባዊ ዓውደ መጽናዕቲ ጉቦን ብልሽውናን ይካየድ ኣሎ ላዕለዋይ ኣቦ መንበር ዳናካሊ ስያሙስ ኮርኔሎስ ብወገኑ፡ እዚ ጸብጻብ ንፍሉይነት ኮሎሊ ዘርኢ'ዩ ድሕሪ ምባል "ኣብዚ ኣብ ህይወት ሚልዮናት ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ፕሮጀክት ክንሰርሕ ዕድል ብምርካብና ግሩም ነገር እዩ ኢሉ"። ብተወሳኺ፡ ስያሙስ ኮርኔሎስ፡ እዚ ኣብ ከባቢ ባዳ ዝርከብ ማእከል ዕደና ኮሎሊ "ብዓይነቱ፡ ብብዝሑ፡ ዘለዎ ቦታን ዕምቆትን፡ ብሉጽ ምዃኑን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኤርትራን ኣብ መላእ ምብራቕ ኣፍሪቃን ኪንኡን ንዝርከቡ ሓረስቶት፡ ውሕስነት መግቢ ኣብ ምርግጋጽ ዓቢ ግደ ክህልዎ'ዩ" ኢሉ። ትካል ዕዳና ዳናካሊ፡ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኮሎሊ፡ ኣብ ዝብሃል ቦታ ናይ ፖታሽም ዕደና ንምክያድ ተፈራሪማ ኣላ። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ኣብ ቢሻ ዝርከብ ዕደና ነሓስ እዛ ትካል፡ ካብ 2019 ክሳብ 2020 ኣብ ዘሎ ግዜ ህንጻዊ ስራሓቱ ኣጻፊፋ፡ ኣብ 2021 ምህርቲ ምሕፋስ ከም እትጅምር ላዕለዋይ ኣቦ መንበር ዳናካሊ ስያሙስ ኮርኔሎስ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ እቲ ትካል ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ኣብ ዘስፈሮ መልእኽቲ ይጠቅስ። እዛ ካብ 2015 ናብ ዳናካሊ ሊምትድ ሽማ ዝቐየረት ትካል፡ ኣብ ኣውስትራልያ ዝመደበራ ኮይና ሳውዝ ባውልደር ማይንስ ብዝብል ስም'ያ ትጽዋዕ ነይራ። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ምልክት ዕደና ቢሻ ኣብ ከባቢ ባዳ ዝግበር ዕደና ፖታሸም፡ ካብቲ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ዝግበር ዓይነት ዕደና ዝሓሸ ኮይኑ፡ ካብ ጽፍሒ መሬት 16 ሜትሮ ጥራይ ንታሕቲ ኣቲኻ ዝግበር ዕደና ብምዃኑ ዉሑስ ዓይነት ዕደና ምዃኑ ይንገር። ኮሎሊ፡ ብዓዳኒ ትካል ዳናካሊን ሃገራዊ ኮርፖሬሽን ዕደና ኤርትራን ዝውነን ኮይኑ፡ ክልቲኦም እዞም ትካላት ሓሓምሳ ሚእታዊት ብርኪ ኣለዎም። እዚ ፕሮጀክት፡ ካብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ንሸነኽ ደቡብ፡ ናይ 75 ኪሎሜተር ጥራይ ርሕቀት ክህልዎ እንከሎ፡ ካብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ናይ 230 ኪሎሜተር ርሕቀት ኣለዎ። ዙር ጋቦን፡ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ቀዳመይቲ ኮይና ውድድራ ዛዚማ ሳንዱቕ ሬሳ ፈንቂሉ ዝወጽአ ኢትዮጵያዊ ዳግማይ ሞይቱ ተጠላብነቶም እናነከየ ዝመጽኡ ዓውድታት ስራሕ ኣየነዎት'ዮም?
