13 ሚያዝያ 2018 ዙፋን ንግስነት ዝውነነ ውድብ ህወሓት ውሽጠይ ኣይጠዓየን ኢሉ እንትግምግም ጉዳይ ምሁራት ኣልዑሉዎ እዩ:: ምሁራት ኣማኺርና ኣብ ምስራሕ ጉድለት ነይሩና እንትብል ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተነሲሁ:: ፀገምና ክፍወስ ድማ ደጊም ቃልና ትኹን ምስ ምሁራት ከይተማኸርና ኣይንሰርሕን:: ንምሁራት ክነቕርብ ኢና ብምባል ተመፃቢዑ:: ብመሰረት እቲ መፅበዓ: ካብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ሞያ ዝተዓደሙ ብኣማኢት ዝቑፀሩ ምሁራት ኣብ ኣደራሽ ሓወልቲ ሰማእታት ገዛ ዓፅዮም ዘትዮም:: ቅድሚ ሎሚ እዝኒ ብዘይምሃብ ዝሕመዩ መራሕቲ ህወሓት ብስነ ስርዓት ኮፍ ኢሎም ዘረባ ሊቃውንቲ ይሰምዑ ምንባሮም ሰሚዕና ኢና:: ሓደ ካብቶም ተሳተፍቲ ዶክተር ኣርኣያ ኣብርሃ ይበሃሉ:: ዶክተር ኣርኣያ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ላዕለዋይ ክኢላ ሕብረተሰባዊ ጥዕና እዮም:: ዶክተር ኣርኣያ: "ቅድሚ ሎሚ ዝቕበለና ኣይህሉን ብምባል ብዙሓት ምሁራት ውፅኢት ምርምሮም ሒዞም ናብቶም ፖለቲከኛታት ኣይኸይዱን ነይሮም:: እዚ ብግልፅነት ተዘራሪብናሉ ኢና:: ክቕፅል ኣለዎ" ኢሎም:: ከምቲ ናይ ቅድሚ ሎሚ ብፖለቲካዊ ዓፅሚ ተለልዮም ዝመፅኡ እንተይኮኑስ ብዘለዎም ምሁራዊ ዓቕሚ ክሕግዙ እዮም ተባሂሎም ብሃበ ተረኽበ ከምዝተዓደሙ እቶም ምሁራት ይገልፁ:: "ምሁራት እንታይ ኮን ይብሉና ኢሎም ናፃ ሓሳብ ምሁራት ንምስማዕ ክንዛተ ምዕዳሞም ፅቡቕን ዝተፈለየን ነገር እዩ" ብምባል ዶክተር ኣርኣያ ነቲ ተበግሶ ይንእዱ:: ብኻልእ ገፅ ግና መንግስቲ ትካል ምርምርን መፅናዕትን ትግራይ ክጣየሽ ንዝብል መበገሲ ሓሳብ ዶክተር ኣርኣያ ባህ ኣይበሎምን:: "ሓዱሽ መፅናዕቲ የድልይ እዩ ኢለ ኣይኣምንን:: ፀገማትና ንፁራትን ኩልና እንኮላይ መራሕትና ንነብረሉ ዘለና እዩ:: ዩኒቨርሲታትን ትካላት ምርምር ብዙሕ መፅናዕትን ምርምርን የካይዳ እየን:: ሕዚ ተመሊስካ ተደራቢ ትካል ምጥያሽ ፅቡቕ መፍትሒ ኮይኑ ኣይረአየንን" እንትብሉ እቲ ዝቐረበ መበገሲ ሓሳብ ከምዘይጠዓሞም ይነቕፉ:: ምንጪ ስእሊ, ARAYA ዶክተር ኣርኣያ: የግዳስ መማኸሪ ትካል ምጥያሽ እዩ ዝምረፅ ብምባል ሓሳቦም ይህቡ:: "እምበር እቲ ካብ ብሕዚ ዝጣየሽ ትካል ነተን ኣብ ስራሕ ዝርከባ ዩኒቨርሲታትን ትካላት ምርምርን ዝትክእ ክኸውን የብሉን ብምባል ሓሳቦም የተርንዑ:: ዶክተር ኣብቲ ዘተ ዝተገንዘብዎ ሰናይ ሓሳብ ይገልፁ:: "እቲ ዝተመሃረ ወገን ዕድል እንተረኺቡ ንህዝቢ ንምጥቃም ሰናይ ድልየትን ልዑል ሃንቀውታን ከምዘለዎ ተገንዚበ:: ካብ ዕድመይ መራሕቲ ኣብ ኣደራሽ ኮፍ ኢሎም ሓሳብ ምሁራት ከዳምፁ ምርኣየይ ዓብዪ ቁዉም ነገር እዩ:: እቲ ምሁር እውን ውፅኢት መፅናዕቱ ነቶም ፖሊሲ ዝሕንፅፁ ፖለቲከኛታት ብዝጥዕም ከቕርብ ከምዝግበኦ ድማ ብልቢ ኣስተብሂለ ኣለኹ" ኢሎም:: ቅድሚ ሎሚ ፖለቲካዊ መራሕቲ መፅናዕቲ ኣብ ዝቐርበሉ ኣደራሽ ተረኺቦም ዋዕላ ክኸፍቱን ክዓፅዉን እምበር ኮፍ ኢሎም ክሰምዑ ኣይረአናንብምባል ከምዚ ዝበለ ተግባር ንኸይቕፅል ተማሕፂኖም:: ዶክተር ኣማኑኤል ገሰሰው ሓደ ካብቶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ሞያ ጥዕና ኣደታት ዝወፈሩ ላዕለዋይ ክኢላ ጥንስን ማህፀንን እዮም:: "ንዝሓለፉ 15 ዓመታት ኣብ ቁጠባዊ ልምዓት ርኡይ ለውጢ ተምዝጊቡ እዩ:: ብኣንፃሩ ኸዓ ኣብቶም ክልተን ሰለስተን ዓማውቲ ደውታ ተራእዩ ኣሎ:: እዚ ድማ ሓዱሽ ኣመራርሓን ለውጢ ኣካይዳን ዝጠልብ ኮይኑ ተረኺቡ" ብምባል ኣብዚ ጉዳይ ዝዝትይ ዋዕላ ኣገዳስነት ከምዝህልዎ ገሊፆም:; መፅናዕቲ ኣካይድካ ናብ ፖሊሲ ተዘይተቐይሩ ትርጉም ከምዘይብሉ ርእይቶ ዶክተር ኣማኑኤል ይሕብር:: ብመፅናዕቲ ዝረኸብካዮ ውፅኢት ናብ ሃገራዊ ቁጠባዊ ልምዓት ተዘይተሸሪፉ ንባዕልኻ ኢኻ ትፅሕፍ ዘለኻ እምበር ካብኡ ዝኸደ ትርጉም ኣይህልዎን እውን ኢሎም:: "ኣብ ፖለቲካዋ መሪሕነት ዘለዉ ሰባት ዋላ እውን ዘንጊዖም ጌጋኦም ኣሚኖም:: ብድሕሪኡ እቲ ፀገም ክፍታሕ ብሓባር ንስራሕ ምባሎም ብቕንዕና እየ ዝርእዮ:: ካብ ዘይምስራሕ ዘንጊዕኻ ምብርባር ይምረፅ" እንትብሉ ትስፍው መንፈሶም ኣንፀባሪቖም:: "ሃገር ብምሁራን እያ ትቕየር:: እቲ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ዘስርሕ ባይታ ጥራሕ እዩ ከጣጥሕ ዝግበኦ" ይብሉ ዶክተር ኣማኑኤል። ንሶም ብወገኖም ቅድሚ ሎሚ ኣብ ሞያኦም ተደሪኾም መፅናዕቲ ከምዘካየዱ ኣዘኪሮም:: ካብቶም ዘካየድዎም መፅናዕቲ ዝተተግበሩ ኣለዉ ዘይተተግበሩ እውን ከምኡ ብምባል ዝነበሮም ሞያዊ ተሳትፎ ይገልፁ:: "ኣብዚ ሰዓት'ዚ ተስፋ ትቖርፀሉ ኣይኮነን:: እቲ ካልእ ኣማራፂ መገዲ ፀልማት እዩ" ኢሎም ዶክተር ኣማኑኤል ገሰሰው:: መንግስቲ ወላ እውን ባዕሉ ፀገማቱ የልዕል እምበር ኣብ ባዕልና እውን ግና ምትፍናን ዝተመልኦን ፅልኣት ዘለዎን ፀገማት ኣለዉና ብምባል እቲ ፀገም ንፖለቲካዊ መራሕቲ ጥራሕ ዝሕደግ ከምዘይኮነ ሕብረተሰብ እውን ከምዝምልከቶ ገሊፆም:: "ንሓደ ሕድና እናተጠራጠርናን ብምጥቕቓንን ኣብ ንበፅሖ የብልናን:: ከም ህዝቢ ዘጥፋእናዮ ጉዳይ ከምዘሎ ንእመን" ኢሎም :: ፕሮፌሰር ምትኩ ሃይለ ብወገኖም መንግስቲ ምስ ምሁራን ንምዝታይን ንምምኽኻርን ተበግሶ ምውሳዱ ቅኑዕን ንቐፃሊ እውን ክስረሐሉ ዝግባእ ኣንፈት እዩ ብምባል ትስፍው ርእይቶ ኣንቢሮም:: "ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት ፅቡቕ ዓቕሚ ተፈጢሩ እዩ:: እቲ ዓቕሚ ድማ ኩለመዳይ እዩ:: ስለ'ዚ ምስቲ ዝተምሃረ ሓይሊ ኮይንና ናብ ልምዓትን ለውጥን ንእተው ምባል ሰናይ ሓሳብ እዩ" ብምባል በቲ ዘተ ዘለዎም ዕግበት ገሊፆም:: ተግባራዊ ውፅኢት ኣብ ምምፃእ ድማ ናይ ኩሉ ፃዕሪ የድሊ:: ልዕሊ ኩሉ ተወፋይነት ብግድን ክህልው ኣለዎ ብምባል ሃዬ ደኣ ዘድምፅ ርእይቶ ሂቦም:: "እቲ ዘረባ ታራ ዘረባ ኮይኑ ንኸይተርፍ እቲ ምሁር መንፈስ በዓል ዋናነት ተሰሚዕዎ ለውጢ ክነምፅእ ኢና: እቲ ለውጢ ድማ ንደቅናን ደቂ ደቅና እዩ ኢሉ ተወፍዩ ክሰርሕ ይግባእ" ኢሎም ፕሮፌሰር ምትኩ:: ሓድ ሕድና ንመን ኢና ንሰርሕ ዘለና ኢልና ንሕተት ብምባል መበራበሪ ሓሳብ ሂቦም:: "እዚ ድማ ካብ መንፈስ ጏናነት ወፂእኻ እዩ ዝስራሕ:: ቅድሚ ሎሚ እውን እኮ ብዙሕ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ፈርዩን ኣገልጊሉን እዩ" እንትብሉ መዘከሪ ሓሳብ ሂቦም:: ኣብቲ ንኽልተ መዓልቲ ዝተኻየደ ዘተ ምስ ምሁራን ገዳይም መራሕቲ ውድብ ህወሓት ተረኺቦም እዮም:: ምክትል ርእሰ ምምሕዳር መንግስቲ ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረ ሚካኤል ድሕሪ እቲ ዘተ ንጋዜጠኛታት ሓፂር መግለፂ ሂቦም:: ዶ/ር ደብረጽዮን "መንግስቲ ፀገማቱ ብገምጋም ኣነፂሩ'ሎ:: መፍትሒኡ ድማ ኣብ መፅናዕቲ ክምስረት ግድን እዩ:: ከም ውፅኢቱ ከዓ ኣብ 15 ዓውድታት ልምዓት መፅናዕቲ ክካየድ ኣብ ብውሽጢ ሃገር 62 ከምኡ'ውን ካልኦት ካብ ሃገር ወፃኢ ዝርከቡ 25 ምሁራት ዝሳተፍሉ ውራይ መፅናዕቲ ተጀሚሩ'ሎ" ኢሎም:: ብተወሳኺ "ትካል መፅናዕትን ምርምርን ትግራይ እውን ክጣየሽ እዩ" እንትብሉ ሓቢሮም:: ብፍላይ ኣብ ምንካይ ድኽነት ለውጢ እኳ እንተሃለወ ስሉጥ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም :: ኣብዚ ምሁራን ብኸመይ ክሕግዙና ከምዝግባእ ተዛቲና:: ካብቶም ክፅንዑ ተነፂሮም ዘለዉ ዓውድታት ልምዓት ጉዕዞ ለውጥን ስግግርን ህያው ንምግባር ብፍላይ ትካላዊ ለውጢ ኣብ ምምፃእ: ኣብ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝህልው ለውጢ ብኸመይ ይጋሃድ:: ከምኡ እውን ኣብ ፅርየት ትምህርትን ጥዕናን ርኡይ ዓወት ንምምዝጋብ ብምሁራት ተፀኒዑ ክቐርብ ተሰሚሩሉ እዩ:: ተዛማዲ ትሕዝቶ "ምስ ህዝቢ ትግራይ ይፋትሑ ከምዘለዉ ግልፂ ይኸውን'ሎ" ህወሓት፡ ኣብ ልዕሊ ኢህወዴግ ዘውፀኦ ውሳነ ዘስመዖ ነቐፌታ ስዒቡ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ግንባር ኣፈላለይ ተፈጢሩ እናተብሃለ ክዝረብ ጀሚሩ ኣሎ።15 ሰነ 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
