እቶም ዝኸፈልናዮም ልዕሊ 19 ሽሕ ሰማእታት ኩናት ዶባት እኮ ኣቕሓን ንብረትን ኣይኮኑን። ክንደይ ፍቕሪ ወለዶም ዝጽበዩ ዕሸላት፡ ክንደይ ጠዋሪ ዘይብሎም ኣረጋውያን ወለዲ፡ ክንደይ ሓዳር ውጻእ መርዑ ገዲፎም እዮም ሓሊፎም" ብምባል እቲ ኣባሃህላ ከም ዘሕዘኖ ይገልጽ። ካልኦት እውን፡ ኣባሃህላ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ነቶም ብቐጥታ በቲ ዶባዊ ኵናት ዝተተንከፉ ዜጋታት ኣብ ግምት ዘይእተወ ስምዒታዊ እዩ ክብሉ ይነቕፉዎ። "ኣብ ኩናት ዶባት እቲ መንግስቲ ባዕሉ ብዝተኣመነሉ ጥራሕ 19 000 መንእሰያት ሞይቶም፡ ብዙሓት ሰንኪሎም፡ ብዙሕ ዕንወት እውን ወሪዱ፡ ብሰንኪ'ቲ ኩነታት ከኣ ዓሰርተታት ኣሽሓት ኤርትራውያን ተሰዲዶም፡ ኣሽሓት እውን ኣብ ጉዕዞ ስደቶም ኣብ ሰሃራን ባሕርን ሞይቶም ብሸፋቱ ተጨውዮም፡ ተሳቕዮም፡ ተገፊዖም፡ ተዋሪዶም፡ ብዙሓት እውን ኣይሲስ ተሰይፎም። "ፕረዚደንት ምስ'ዚ ኩሉ ግፍዕን መከራን ሓላፍነት ዝጎደሎ ዘረባ ምዝራቡ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘለዎ ንዕቀት ዘርኢ'ዩ" ክትብል ኪኢላ ኣፈታትሓ ግጭት ዝኾነት ሳባ ተስፋዮሃንስ ትገልጽ። ምንጪ ስእሊ, FITSUM AREGA/TWITTER መግለጺ ስእሊ, ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምምጽኡ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ንቡር ተመሊሱ ይርከብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ቅድሚ ህዝብን ሚድያን ከይተዳለወ ብዝሃቦ ስምዒታዊ ዘረባ፡ንኹሉ ነገር ብናቱ ውልቃዊ ድሌትን ኣተሓሳስባን ከም ዝገብሮ እዩ ዘርድእ ድማ ትብል። "ሓወይ ኣብቲ ዶባዊ ኵናት ምስኣነይ፡ ናይ ኣምላኽ መደብ'ዩ ኢለ ተቐቢለዮ እየ፡ እንተዘይከውን ነይሩ እቲ ንሱ ዝበሎ ኣሽካዕላል፡ ኣጸቢቑ ምጎድኣኒ ነይሩ። እቲ ካብ ኩሉ ዘጉህየኒ ግን፡ ኣሽሓት ሂወት ተኸፊሉስ ሃገርናን ህዝብናን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ወዲቑ ምህላዉ፡ ድርብ ጓሂ'ዩ" ይብል ሓደ ካብቶም ኣሕዋቶም ኣብቲ ዶባዊ ኩናት ዝሰኣኑ ኢያሱ ዓንደማርያም። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ካብቲ ብሰንኪ ዶባዊ ኲናት ዝተናወሓ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምህዳም ኣሽሓት ኤርትራውያን ንስደት ኣምሪሖም'ዮም ኣቶ የማነ ገብረኣብ ምስ ቴለቭዥን ኤርትራ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ ግን "ንሰላም ዝኽፈል ዋጋ ሓላል'ዩ ዋላ'ኳ ዘይድለ እንተኾነ" ክብል ተዛሪቡ ነይሩ። እቲ ድሕሪ 20 ዓመት ንመጀመርታ ግዜ ምስ ኣቶ የማነ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተወ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ግን ነቲ ዝሓለፈ ክገልጾ እንከሎ "ተጋጊና ኢና ኣብ ዘይጠቅም ኣቲና ኢና፡ ድሕሪ ሕጂ ግን ለቢምና ንዝነበረና ዕድላት መሊስና ንቕድሚት ክንደፍእ ኣባና'ዩ ዝምርኮስ" ኢሉ። "መደመር" ካልእ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ዘዘራርብ ዘሎ ጉዳይ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝደፍኣሉ ዘሎ "መደመር" (ምድማር) ዝብል ግኑን ሓሳብን (ፍልስፍና) ምስቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ተፈጢሩ ዘሎ ሰላምን ምምሕያሽ ዝምድናን ንምግላጽ ዝወሃብ ዘሎ መግለጺታትን እዩ። ገለ ኤርትራውያን እቲ ሓሳብ ምስቲ ናይ ቀደም ናይ "ኣንድነት" (ሕብረት) ድሌት ንምርግጋጽ ከይከውን ስክፍትኦም ዝይገልጹ ኣለዉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ፡ ምስ ኤርትራ "ንደመር" ዝብል ጻዊዒት ድሕሪ ምቕራቡ፡ መራሕቲ ኤርትራ ተመሳሳሊ ኣገላልጻታት ክጥቀሙ ተሰሚዖም'ዮም። ፕረዚደንት ኢሳይያስ "ድሕሪ ሕጂ እዞም ህዝብታት እዚኦም ክልተ'ዮም ኢሉ ዝሓስብ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጥ'ዩ" ክብል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዛሪቡ። ቀጺሉ'ውን "ኩሉ ስልጣን ንዕኡ [ኣብይ] ሂበዮ ኣለኹ፡ ንስኻ ኢኻ ትመርሓና" ኢሉ ሓላፍነት ከም ዝሃቦ ኣበ ከተማ ሃዋሳ ኣዊጁ። ኣብ ኣሜሪካ ዝምቕማጦም ጳጳስ ኦርቶዶክሳዊት ቤት ክርስትያ ኣቡነ መቀርዮስ ነዚ ኣባሃህላ'ዚ ብምቅዋ ኣብ ዩቱብ ኣብ ዝዘርግሕዎ መግለጺ ተቓውምኦም ብምግላጽ፡ ኣቶ ኢሳይያስ ብዘይ ናይ ባይቶን ህዝብን መዝነት ከምኡ ክብል ኣይግቦኦን'ዩ ክብሉ ነቒፎም። ምንጪ ስእሊ, PEACE SONG መግለጺ ስእሊ, ስክፍታትን ክትዓትን ኣብ ጉዳይ "መደመር" ከምኡ ማለቱ፡ "ንስኻ ኢኻ ነዚ ሓድሽ መንፈስ ኣቢጊስካዮ፡ ኣነ እውን ተቐቢለዮ እየ እሞ ምሳኻ ኣለኹ" ንምባል ዝተጠቕመሉ ከም ዝኾነን ካልእ ትርጉም ክወሃቦ ከምዘይብሉን ተንታኒ ፓለቲካ ኤርትራ ኣቶ ዳዊት መስፍን የረድእ። እንተኾነ ሓደ ሓደ ኤርትራውያን እቲ ኣባሃህላታት ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ናይ ምሕባር ምልክታትን ስሚዒታትን እዩ ዘንጸባርቕ ክብሉ ስክፍተኦም ይገልጹ። እቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት 'ዶብ ትርጉም የብሉን" ዝብል ዘረባታት ከም ካልእ ኣብነት ይጠቕስዎ። ምኽንያቱ ክልቲአን ሃገራት ብሰንኪ ዶብ'የን ኣብ ኣዝዩ ደማዊ ኩናት ኣትየን። ስለዚ ሐጂ ስለምንታይ እዩ ዶብ ትርጉም ዘይህልዎ?
