ኣሽሓት'ውን ናብ ኣወሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ኪኖኡን ተሰዲዶም እዮም፡ እቶም ኣብኡ ክበጽሑ ዘይተዓደሉ ድማ ኣብ ምድረበዳታትን፡ ባሕርን ሂወቶም ሲኢኖም'ዮም። ፓለቲካዊ ለውጢ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብዛዕባ ሃገሩ ክትጅምሮ ዘለዋ ፓለቲካዊ ለውጥታት'ውን ተሓቲቱ ነይሩ። ንሱ፡ "ግጭት እንተድኣ ተወጊዱ ሓያሎ ናይ ፓሊሲ ለውጥታት ክመጽእ'ዩ ኢለ እሓስብ" ክብል ብድብድቡ ገሊጹ። ኤርትራ ኣብዚ እዋን'ዚ ብዘይቅዋምን ሃገራዊ ባይቶን እትመሓደር ሃገር'ያ። ሃገራዊ ባይቶ ካብ ዝድስክል ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ። ነዚ ንምምላስ ነቲ ናይ 1997 ቅዋም ምትግባር ወይ ድማ ሓድሽ ቅዋም ብምንዳፍ፡ ብኡ መሰረት ንኹሉ ዘሳትፍ ሃገራዊ ምርጫ ምክያድ ክሓትት'ዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ24 ግንቦት 2014፡ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ዘስመዖ መደረ "ንመጸኢ መንግስታዊ ስርዓት መርሓ ፓለቲካዊ ጎደና ዝቕይስ ቅዋም ምንዳፍ ክጅምር ምዃኑ ኣብዚ ኣጋጣሚ'ዚ ክሕብር እፈቱ" ኢሉ ነይሩ። ኣቶ ኢሳይያስ ኣብ ታሕሳስ 2014 ንቴለቭዥን ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ ቃለመጠይቕ እቲ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም "ብግብሪ ኣብ ባይታ ከይኣወጅካ ዝሞተ ሰነድ'ዩ" ክብል ገሊጽዎ ነይሩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ፐረዚደንት ኢሳይያስ ሓደ ካብቶም ንነዊሕ እዋን ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ መራሕቲ ኣፍሪቃ'ዩ እቲ "ሓድሽ" ቅዋም ድማ "ብዘይ ዓውዓው፡ ብግብሪ ግን እቲ ዘድሊ ምድላዋት፡ ዘድሊ ምቅርራባት ወይ መጽናዕቲ ተኻይዱሉ እቲ ሰነድ ክዳሎ'ዩ። እቲ ሰነድ ኩሉ ሰብ ክፈልጦ፣ ክርደኦ ዘለዎ'ዩ" ድሕሪ ምባሉ ንዕኡ ዘሳልጥ "ሓደ ኣካል ቆይሙ ኣሎ" ክብል ገሊጹ ነይሩ። ኣብ 2016 ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ግን "ኣነ ቅዋም ኣይብሎን'የ፡ ስርዓተ-መንግስቲ'የ ዝብሎ" ኢሉ ምግላጹ ብዙሕ ኣዛሪቡ'ዩ። ይኹን'ምበር እቲ ዝተባህለ "ስርዓተ-መንግስቲ" እውን ክወጽእ ኣይተራእየን። ይኹን እምበር ብ8 ሰነ 2016 ቀንዲ ፓለቲካዊ ኣማኻሪ ናይቲ ፕረዚደንት ዝኾነ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ነቲ በቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ዝገበር ምግሃስ ሰባዊ መሰላት ንምጽራይ ዝቖመ ኮሚሽን ዝቐረበ ጸብጻብ መልሲ ኣብ ዝሃበሉ እዋን፡ "ንምንዳፍን ምጽዳቕን ቅዋም ናይ'ታ ሃገር ዘሳልጥ ኮምሽን ምቛም" ከም ቀንዲ ዓወት ሃገሩ ጌሩ ኣቕሪብዎ ነይሩ። ኣብ 2015 ድማ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ እቲ ኣብ 2014 ክንደፍ ምዃኑ ዝተዛረበሉ ቅዋም ተሓቲቱ ክምልስ እንከሎ "ኣነ ቅዋም ኣይብሎን'የ፡ መርሓ ጎደና ወይ ሮድ ማፕ እየ ዝብሎ" ክብል ገሊጽዎ'ዩ። ብዘይብኡ ንኣካይዳ እቲ ፕረዚደንት ብምቅዋም፡ ቅዋማዊ መንግስቲ ክምስረት ዝጠለቡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን፡ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን ዝነበሩን ካልኦት ፓለቲከኛታት ንሃገራዊ ድሕነት ኣብ ሓደጋ ኣእቲኹም ተባሂሎም ብመንግስቲ ድሕሪ ምእሳሮም ሃለዋቶም ኣይፍለጥን'ዩ። ቅድሚ ኲናት ናይ መጀመርታን መወዳእታን ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ጉዳይ ኢትዮ ኤርትራ፡ "ተሃዊኽካ ትደፍኦ ተደቢርካ ትሓፍሶ ከይኾነና" "እቲ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ኣጀንዳ ብካልእ ረብሓታት ዘለዎም ወገናት ክድፋኣሉ ዝጸንሐ ጸለመ እዩ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ካልኦት ሃገራት ኣብዝን ኣብትን ድኽመታት ኣለዋ። እንተኾነ ግን እቲ ኤርትራ ኣዝያ ዝኸፈአት ሰብኣዊ መሰል ዝግፈፈላ ሃገር ጌርካ ምቕራባ መሰረት ዘይብሉ'ዩ" ብምባል ኣቶ የማነ ነቲ መንግስቱ ክኽተሎ ዝጸንሐ ፓሊሲ ይከላኸል። ምልዓል ማዓቀብ ኢትዮጵያ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብባይቶ ጸጥታ ዝተነብረ ማዕቀብ ክለዓል ኣቕሪባቶ ዘላ ሕቶ ክምስገን ዝግበኦ ምዃኒ እቲ ሚኒስተር ዜና ሓቢሩ። "እንተኾነ ግን" ይብል ንሱ፡ "እቲ ወሳነ ሕጋዊ ነገር ስለዝኾነ እቲ ባይቶ ጸጥታ'ዩ ዝውስኖ" ኢሉ። እቲ ኣብ 2009 ዝተነብረ ማዕቀብ ብሰንኪ'ቲ ኤርትራ ነቶም ኣብ ሶማል ዝንቀሳቐሱ እስላማውያን ዑጡቓት ኣልሸባብ ትድግፍ'ያ ዝብል ዝቐረበላ ክሲ እዩ ነይሩ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ነቲ ክሲ ክነጽጎ ጸኒሑ'ዩ። ምንጪ ስእሊ, STAN HONDA መግለጺ ስእሊ, እቲ ማዕቀብ ብድፍኢት ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝተነብረ ምዃኑ ይንገር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ጉዳይ ዘጻሪ ጉጅለ ብምቛም ዓመታዊ ጸብብጻብ ናብ ባይቶ ጸጥታ ከቕርብ ምጽንሑን፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ኤርትራ ንኣልሸባብ ከምእትደግፍ ጭብጢ ከምዘይረኸብ ክገልጽ ጸኒሑ'ዩ። እንተኾነ ግን፡ ኢትዮጵያ ዝነበረተን ጎረባብቲ ሃገራት፡ ኤርትራ ኣብ ውሽጠን ይኹን ኣብቲ ዞባ ዘይምርግጋእ ክትፈጥር ትጽዕር ኣላ ኢለን ብምኽሳሰን፡ እቲ ማዕቀብ ክቕጽል ክጉስጉሳ ጸኒሐን እየን። እቲ ማዕቀብ ናይ ኣጽዋር እገዳን፡ ምድስካል ሕሳባት ባንኪ ናይ ገለ ሰበ ስልጣን ኤርትራን ዘካተተ'ዩ። ኢትዮጵያ ዘይቀዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኮይና፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ዳግም ተማሓይሹ ከምዘሎ ይፍለጥ። ተዛማዲ ትሕዝቶ 100 መዓልታት ስራሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይን ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ፡ ተበቲኹ ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ናብ ንቡር ዝመልስ በሪ ሰላም ክኽፈት ገይሩ'ዩ። እዚ ተበግሶ ሰላም ነቲ ዞባ ሒዙዎ ዝመጽእ ጸጋ ብኸመይ ይዕቀን?12 ሓምለ 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
