እቲ ሕማም ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ይመሓላለፍ። ብቐጥታ ክንብል ከሎና፡ ሓደ በቲ ቫይረስ ዝተለኽፈ ሰብ ኣብ ቅድሜኻ ኮይኑ ክሕንጥስን ክስዕልን ከሎ፡ ዝነጥቡ ነጠብጣባት ፈሳሲ ኣብቲ ቅድሚኡ ናብ ዘሎ ሰብ እንተድኣ ዓሊቦም ብቐጥታ ክመሓላለፍ ይኽእል። ብተዘዋዋሪ እቲ ዝሓመመ ሰብ ዝተንከፎ ነገራት ክንትንክፍ ከሎና፡ ወይ ብቐጥታ ምስቲ ሰብ ምትንካፍ ክንገብር ከሎና፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ብቐሊሉ ዝመሓላለፍ ቫይረስ እዩ። እንተኾነግን ብኢድና ስለዝሓዝናዮ ዘይኮነ ዝሓልፈና፡ ብኢድና መሊስና ዓይንና ኣፍና ወይ ኣፍንጫና ክንሕዝ ከሎና እዩ ክመሓላለፍ ዝኽእል። ኣገባባት ምክልኻል ሕማም ኮሮናቫይረስ እዚ ሕማም'ዚ ክሳብ ሕጂ መድሃኒት ኣይተረኽቦን። ክነከላኸሎ እንኽእል ብናይ ውልቃውን ከባብያውን ጽሬት እዩ። እቲ ክንገብሮ ዘሎና መከላኸሊ ናይ ባህርይ ለውጢ እዩ። እዚ ማለት፡ ሰላምታ ምውጋድ፡ ክንሕንጥስ ከሎና፡ ኣብ ክንዲ ናብ ኣየር ዝኸይድ መሸፈኒ መንዲል ወይ ሶፍት ምጥቃም፤ ብቐጻሊ ኢድና ክንሕጸብ፡ ምፍንታት ርሕቐት ክልተ ሜትሮ ምሕላው። ኩሉ ሰብ ኣብ ሓጺር ገዜ ኣብ ገዝኡ ኮፍ እንተኢሉ እቲ ሰንሰለት ናይ ምምሕልላፍ ብቐሊሉ ክብተኽ ስለ ዝኽእል፡ ኩሉ ማሕበራዊ ህይወትና ኣብዚ ሰዓት'ዚ ምውጋድ። ዝኾነ ሰብ ምልክታት ረስኒ፡ ደረቕ ሰዓል፡ ድኻም፡ ሕጽረት ምስትንፋስ ዝኣመሰሉ ምስ ዝርእይ ነብሱ ከግልል ይግባእ። በዚ ድማ ብቐንዱ ንስድራቤትና ንከላኸል ኣሎና ማለት'ዩ ካብኡ ሓሊፉ ነቲ እንነብረሉ ሕብረተሰብ ወይ ንሃገር ምሉእ ንከላኸል ስለ ዘሎና ብሓላፍነት ክተሓዝ ዝግብኦ እዩ። ምንጪ ስእሊ, YH ብቐጻሊ ኣእዳውን ክንሕጸብን፡ ኣብ ከባቢና ዘሎ ዝሓዝናዮ ነገር ከሉ ክነምክኖ ኣሎና። ምምካን ማለት፡ ካብ 70% ንላዕሊ ኣልኮል ዘለዎ ነገር ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ኣብ ውሽጢ ሓደ ደቒቕ ከይተረፈ ከምክኖ ይኽእል እዩ ነቲ ቫይረስ። ስለዚ እቲ ምክልኻል ኣብዚ ሰዓት እዚ ክታበት ወይ መድሃኒት ዘይኮነ ኣብ ኢድና እዩ ዘሎ፤ ንቕሓት ዝመልኦ ምክልኻል ክንገብር ይግባኣና። ኣብዚ ሰዓት ከስምረሉ ዝደልይ፡ ህዝብና'ውን ክርድኦ ዘለዎ፡ እዚ ሕማም'ዚ ኣዝዩ ቅልጡፍ ኣብ ሓጺር ግዜ ዝላባዕ ትንፋስ ዘይህብ ብምዃኑ፡ ሕማም'ዩ። ብእኡ መንጽር ገለ ገለ ተስፋታት ፍጭም ክንብል ኣብ ክንዲ ኣብ ምክልኻል ነድህብ ኣብ ክታበት፡ መድሃኒት ተረኺቡ ዶ መድሃኒት በዚ ተቐላቒሉ ዝበሃል፡ ቅሩብ ኣጉል ዝኾነ ተስፋታት ይርአ'ዩ እሞ ምጥንቃቕ ኣድላዪ እዩ። ኣድላይነት መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ኣገባብ ኣጠቓቕምኡን መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ማስክ ንነብስና ዘይኮነ ነቲ ሕማም ንኻልእ ሰብ ከይነመሓላልፈሉ ኢና እንጥቀም። በቲ ቫይረስ ዝተለኽፈ ሰብ ክህንጥስ ወይ ክስዕል ከሎ፡ እቶም ፈሰስቲ ነጠብጣባት ነቲ ቫይረስ ተሰኪሞም ናብ ኣየር ወይ ናብቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ኣካል ክነጥቡ ዝኽእሉ፡ ኣብቲ ማስክ ይተሓዙ ኣለው ማለት እዩ። ሓደ ካብ ሓደገኛ ባህርያት ናይዚ ቫይረስ፡ ምልክታት ከይተርኣየና፡ ከም ዝሓመምና ከይፈለጥና ነቲ ቫይረስ ከነመሓላልፍ ስል እንኽእል እዩ፤ ስለዚ ኩሉ ሰብ ክጥቀመሉ ከሎ፡ ኣይጽላዕን'ዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ማስክ እንተተጠቂሙ እቲ ምምሕልላፍ ክግታእ ተኽእሎ ኣሎ። እቶም ኣብ ሕክምና ዝሰርሑ፡ ሕሙማት ዝኣልዩን፡ በቲ ቫይረስ ዝሓመሙን ግና ናይ ግድን ክጥቀሙ ይግባእ። ኣብዚ እዋን እቲ ሕማም እናስፋሕፈሐ ምስ ከደ ብዙሓት ሃገራት ኩሉ ሰብ ክጥቀም ኣለዎ ይብላ ኣለዋ። ናይዚ ምኽንያት፡ እቲ ሕማም ብብዝሒ ይርአ ስለዘሎ፡ ምልክት ዘይብሎም ናብ ዕዳጋ ምስኸዱ ንኻልኦት ሰባት ከሕልፉሎም ተኽእሎ ስለ ዘሎ፡ ስለዚ ዳርጋ ብዙሕ ሰብ ስለዘለዎ፡ ኣፉ ይሸፍን ካብ ዝብል ዝመጽእ እዩ። ናይ ቀረብ ሕጽረት ክህልው ስለዝኽእል ግን ብዝኾነ ጨርቂ ጌርካ ኣፍካ ሸፊንካ ክትስዕል ከሎኻ፡ ነቲ ካብ ኣፍካን ኣፍንጫኻን ዝወጽእ ነጠብጣብ ምቁጽጻር ይከኣል። ነቲ ዝተጠቀምናሉ ማስክ ኮነ ናይ ወረቐት መንዲል ድማ ቫይረስ ከም ዘለዎ ሓሲብና ብኣገባብ ክንጉሕፎ ይግባእ። ሻሽ፡ ነጸላ፡ ሻርባ ምስ እንጥቀም ብቐጻሊ ብማይን ሳምናን ክሕጸብ ኣለዎ። ምንጪ ስእሊ, YH እቲ ቫይረስ ናብ ኣካላቶም ዝኣተወ፡ ምልክታት ዝተርኣዮም ሰባት እንታይ እዮም ክገብሩ ዘለዎም?
