ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ፥ ደቂ ተባዕትዮ ክቃለሱልና ክንምሕፀን የብልናን" 3 ሕዳር 2017 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ስርዓት ፊውዳል ንምውጋድ ዝተወደበ ተቓውሞ ኣብ ዝተልዓለሉ እዋን፡ ኣብቲ እዋን ዕዙዝ ግደ ዝነበሮ ምንቅስቓስ ተምሃሮ፡ ዓንዲ ሑቐ ተገይሩ ይውሰድ። ኣብ ዓመፃት ሓረስቶት ቀዳማይ ወያነ ትግራይ፥ ባሌን ጎጃምን፣ ሃገር ለኸ ምንቅስቓስ መምህራን ብሓፈሻ እቲ ማሕበረሰብ፡ ብፍላይ ድማ ነብሰን ሸይጠን ዝሓድራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ዝካየዱ ዝነበሩ ሰለማዊ ሰልፍታት ልዑል ፅዕንቶ ዋላ እኳ እንተነበረን፡ ታሪኸን ኣብ ብዙሕ መዛግብቲ ኣይተሰነደን። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ዲላ፡ መምህር ዴቨሎፕመንት መስከረም ኣበራ ኣብዚ ጉዳይ ዝተወሰነ መሰረተ-ሓሳብ ኣለዋ። ከም ኣገላልፃ መስከረም፡ መብዛሕትኦም ፅሑፋት ብደቂ ተባዕትዮ ስለ ዝፅሓፉ፡ ግደ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ዘይምጉላህ ኩነታት ኣሎ። ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ምንቅስቓስ ተምሃሮ፡ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ውሑድ ነይሩ። ብፍላይ ድማ ብምሁራት ይቐርቡ ካብ ሞንጎ ዝነበሩ ሕቶታት፡ መሬት ንሓረስታይ፣ ደርባዊ ሕቶ፣ ተቓውሞ ኩናት ቬትናም፣ ፖለቲካ ዓለም ኣብ ክልተ መደብ ተገሚዑ፡ ምንቅስቓሳት ፀረ ሃፀይነት ኣብ ዝጎልበተሉ እዋን፡ ዋላ እኳ ደቂ ኣንስትዮ እንተነበርኦ፡ መራሕቲ እቲ ምንቅስቓስ ከምዘይነበራ ትገልፅ። ውሑድ ተሳትፎ ዝነበረን ደቂ ኣንስትዮ እውን ናይ ደቂ ተባዕትዮ መሓዙተን ፈለግ ብምስዓብ ከምዝኾነ ትዛረብ። ብብርኪ ሃገር ዘተታት ፌሚኒዝም (ኣንስታውነት) ንክፍጠሩን፣ መዓርነት ፆታ ንክነግስ ንዝንቀሳቐሳ ደቂ ኣንስትዮ ፈላሚት መስራቲት ዝኾነት ስሂና ተፈራ፡ ቁፅሪ ደቂ ኣንስትዮ ብዘደንግፅ መልክዑ፡ ካብ ምንኣሱ ብተወሳኺ፡ ኣብ ፖለቲካ ዝነበረን ተሳትፎ "ብዘሕፍር መልክዑ" ኣብዚ እተ ዝበሃል ኣእነበረን። ኣብ ምድላዋት ቡን ከፍልሓ፣ ኣኼባ እንትካየድ ፅሑፍ ንክፅሕፋ፣ ወረቐት ኣብ ምብታንን ጭርሖታት ካብ ምሓዝን ብዝዘለለ ትሑት ሚና ይወሃበን ከምዝነበረ ትዛረብ። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ኣብቲ እዋን ተሳተፍቲ ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብፆተአን የላግፁለን ከምዝነበሩ ስሂና ትዛረብ። እዚ ኩነታት እናተቐየረ ዝመፀ፡ ፖለቲካዊ ንቕሓቶም ልዕል ብዝበሉ ብበዓል ዋልልኝ መኮንን ዝኣመሰሉ፡ ምንቅስቓስ ደቂ ኣንስትዮን መሰልን ስለ ዝተቐበልዎ እዮም። ድሕሪ 10 ዓመታት እውን ብዙሕ ለውጢ ከምዘየለ እትዛረብ መስከረም፡ ኣብ ውድባት ፖለቲካ ዘሎ ቁፅሪ ደቂ ኣንስትዮ ውሑድ እዩ። ኣብ መዋቕር መንግስቲ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ እውን ኣዝየን ውሑዳት እየን። ድሕሪ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ቅልቅል ኢላ ዝጠፍአት፡ ምክትል ኣደ መንበር ውድብ ቅንጅት፡ ቡርቱካን ሚደቅሳ ትግለፅ። ቅድሚኣን ድሕሪኣን ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ብወፍሪ ምጥፋእ ስም (ጠቐነ) ካብ ፖለቲካዊ ሃዋህው ተገሊለን እየን። ፖለቲካዊ ተሳትፎ ንምንታይ ኣድልዩ?
