ካብ ጽባሕ ውህደት ውድባት ኢህወዴግ፡ ምስ ብልጽግና ዘይተሳነየ ህወሓት ብዙሓት ቅርታትት ከቕርብ ጸኒሑ እዩ። ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ምርጫ "ሃገራዊ ምርጫ ዘይካየድ እንተኾይኑ፤ ትግራይ ክልላዊ ምርጫ ክተካይድ'ያ" አብ ዝብል ውሳነ'ዩ በጺሑ። ኣብ ወርሒ ግንቦት ዝካየድ ምርጫ ናብ ነሓሰ እንትሰግር ፈጻሚት ስራሕ ህወሓት "ክልላዊ ምርጫ ክነካየድ ኢና" ዝብል መርገጺኡ ወግዓዊ ገይሩ። እቲ ናይ ነሓሰ'ውን ብምኽንያት ለበዳ ኮቪድ-19 መሊሱ ከም ዝናዋሕ ብቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኢትዮጵያ ውሳነ ኣብ ዝተወሃበሉ እዋን ከኣ፡ ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ "6ይ ሃገራዊ ክልላዊ ምርጫ ክካየድ ኣለዎ፤ ትግራይ'ውን ክልላዊ ምርጫ ክተካይድ'ያ" ዝብል ውሳነ ኣሕሊፉ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ንከይትፈርስ ማሕበረሰብ ዓለም ኢዱ ከእቱ ጸዊዑ ኣብዪ ኣሕመድ፡ "ህዝቢ ትግራይ ንምብዳል ጥር ትብል ድሌት የብልናን" ውድብ ዓረና ትግራይ ኣብ ልዕሊ ኣባላቱን ውልቀሰባትን ይበጽሕ ንዝበሎ መጥቃዕቲ ደው ክብል ሓቲቱ ድሕሪ'ዚ ድማ፡ ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ነዚ ኣብ ትግራይ ዝግበር መረጻ ከፈጽምን ምድላዋት ክገብርን ብባይቶ ክልል ትግራይ ሕቶ ቀሪብሉ። እቲ ቦርድ መረጻ ግን፡ ነዚ ናይ ትግራይ ሕቶ ነጺግዎ ኣሎ። ጉዳይ ሃገራዊ ምርጫ 2012፡ ነቲ ኣብ ሞንጎ ህወሓትን ብልጽግናን ዝተፈጠረ ሓጓፍ ብዝያዳ ክገፍሕ ካብ ምግባር ሓሊፉ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ኩነታት እታ ሃገር ፈታኒ ምዕራፍ ክኸውን ኪኢሉ እዩ። ብፍላይ ነቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ መንግስቲ ምስ ትግራይ ዘራኽብ ድልድል፡ እናጽበቦ ከምዝኸደ ብዙሓት ይገልጹ። ውድባት ትግራይን ክልላዊ ምርጫን ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፓርቲ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ (ሳወት) ኣይተ ክንፈ ሓድሽ ነቲ ኣባላት ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ትግራይ ዝወሰንዎ 'ምርጫ ክካየድ እዩ' ዝብል ውሳነ ብኣወንታ ተቐቢሎም ከምዝደገፍዎ ይዛረብ። "ብርግጽ ቅድም ክብል እውን ዝንጉስጉሰሉ ዝነበረ ጉዳይ እዩ። ንሕና ኣቐዲምና ኢና ነዚ መርገጺ ሒዝና። መንግስቲ ፌደራል ከድሐርሕር ከሎ፤ ቦርድ ምርጫ'ውን ከካይድ ከምዘይክእል ምስገለጸን ብባይቶ ፌደሬሽን ውሳነ ምስተወሰነን ኣብ ትግራይ ምርጫ ክካየድ ከምዘለዎ ኢና መርገጺ ሒዝና" ይብል። ባይቶ ክልል ትግራይ ምርጫ ንኽካየድ ኣብ ዝወሰነሉ እዋን፡ ነቲ ምርጫ ዘድልይ እኹል ቅድመ ምድላው ብኣጋ ንኽጅመር ዝጽውዕ መግለጺ ከምዝዘርግሑ'ውን ክንፈ ይዝክር። ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ትግራይ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ትዴፓ) ኣይተ ሙሉብርሃን ሃይሉ ግን ውድቡ ነቲ ውሳነ ከምዘይተቐበሎ እዩ ዝገልጽ። "ንሕና ቀደሙ'ውን ኣብ ትግራይ ይኹን ኣብ ኢትዮጵያ ፍትሓዊ ዝኾነ ምርጫ ተኻይዱ ይፈልጥ'ዩ ኢልና ኣይንኣምንን። ኣብዚ ሕዚ እዋን ከኣ ትግራይ ኮነት ኢትዮጵያ ምርጫ ንምክያድ ድልዋት ከምዘይኮና ክንገልጽ ጸኒሕና ኢና" ይብል። ለበዳ ኮቪድ-19 ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን ሃገራዊ ምርጫ ከምዝናዋሕ ኣብ ዝተገለጸሉ እዋን ብወገን ትግራይ "ክልላዊ ምርጫ ክነካየድ ኢና" ዝብል ውሳነ ክስማዕ ዝኸኣለሉ ምኽንያት፡ "ከምቲ ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ዘይፍትሓዊ ምርጫ ንምክያድ ብምሕሳብ" ከምዝኾነ ኣይተ ሙሉብርሃን ይዛረብ። "ምርጫ እንተኾይኑ ሓቀኛን ዴሞክራሲያውን ብዝኾነ መገዲ ክካየድ ኣለዎ እምበር ስቕ ኢልካ ብስምምዕ ዝፍጸም ኣይኮነን ዝብል ጽኑዕ እምነት ኣለና" ክብል ወሲኹ ይገልጽ። ውድብ ናጽነት ትግራይ (ውናት) ንትግራይ ካብ ኢትዮጵያ ነጺልካ ሃገር ምምስራት እንተዘይተኻኢሉ ብሄራዊ ረብሓታትን ክብረታትን ህዝቢ ትግራይ ክረጋግጽ ከምዘይከኣል ዝሙጉት፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተጣየሸ ፖለቲካዊ ፓርቲ እዩ። ስለዚ ዕላምኡን ራኢኡን ናጻን ልኡላዊትን ዝኾነት ሃገረ ትግራይ ምምስራት እዩ። እዚ ፓርቲ ከምዝብሎ ብመሰረት ውሳነ ባይቶ ትግራይ፡ ክልላዊ ምርጫ ክካየድ ምግባር ማለት፡ ሓደ ካብቶም ናጽነት ትግራይን ህዝባን ዝረጋገጸሎም መገዲታት እዩ። እቲ ውድብ ኣብዚ ወርሒ [ሰነ 2012 ኣ.ኢ] ኣብ ዘካየዶ መስራቲ ጉባኤ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ሓይልታት ንመሰል ዓርሰ-ውሳነ ትግራይ ናብ ሓደጋ ዘእትው ተርእዮታት ከምዘጋጠሙ ብምሕባር "ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ክልል ትግራይ ምርጫ 2012 ብእዋኑ ንኽካየድ ዝሓዞ መርገጺ ቅኑዕን ሕገ-መንግስታውን'ዩ" ክብል ኣፍሊጡ እዩ። እቲ ውሳነ ንቐጻልነት ስርዓተ-መንግስቲ ዘረጋግጽ ከምዝኾነ ብምሕባር ከኣ ኣብ እዋኑ ንኽካየድ ምሉእ ቅድመ ምድላው ንክጅመር ሽዑ አብ ዘውጽኦ መግለጺ ጻውዒት ኣቕሪቡ ነይሩ። ኮቪድ-19 ምርጫ ንዘይምክያድ ከም ፈተና ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት እቲ ውድብ ኮይኑ ዝተመዘዘ ኣይተ መሓሪ ዮሃንስ "ኮሮናቫይረስ ሃገራዊ ምርጫ ንኸይካየድ ምኽንያት ክኸውን ኣይክእልን" እዩ ዝብል። ነዚ ክብል ዝኸኣለሉ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ቅድሚ እቲ ለበዳ ምምጽኡ'ውን ነቲ ሃገራውን ክልላውን ምርጫ ንዘይምክያድ ድልየት ከምዘሎ ዘርእዩ ዝተፈላለዩ ተርእዮታት ነይሮም ይብል። "እቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት ክካየድ ዝነበሮ ምርጫ ናብቲ ክካየደሉ ዘመችው ኩነታት ዘይብሉ ወርሒ ነሓሰ ክሰጋገር ምግባር፡ መንግስቲ ምርጫ ንዘይምክያድ ዝነበሮ ድልየት ዘርእይ ሓደ ምልክት እዩ። ስለዚ ንኮሮናቫይረስ ከም ካልእ ዕድል'ዩ ተጠቒሙሉ" ይብል። መንግስትን ህዝብን ትግራይ ነቲ ለበዳ ኣብ ምክልኻል ዝወሰድዎም ስጉምትታት ከምዘለዉን ውጽኢታውያን ከምዝኾኑን ዝሓበረ ኣይተ መሓሪ፡ "ኣብ ክልልና ዘሎ ዝርግሐን ዘብጽሖ ሓደጋን ብዙሕ ኣይኮነን። በዚ ከምዝቕጽል እውን ንኣምን" ክብል እቲ ለበዳ ምርጫ ንዘይምክያድ ከም ምኽንያት ክመጽእ ከምዘይብሉ ይገልጽ። እቲ ምርጫ ኣብዚ እዋን ለበዳ ንምክያድ ዘኽእሉ ብዙሓት ኣማራጺታት ከምዘለዉ ዝዛረብ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ሳወት ክንፈ "ነቲ ናይ ምክልኻል ስራሕቲ ክመርሖ ዝግባእ እቲ ክልላዊ መንግስቲ'ኳ እንተኾነ ብወገንና ግን ብሰብ ሞያ ጥዕናን ውድብ ጥዕና ዓለምን ዝወሃቡ ማዕዳታት ብምፍጻም፣ ጎስጓስ መረጻ'ውን ብመራኸቢ ብዙሃንን ካልኦት ኣማራጺታትን ብምክያድ ምርጫ ምግባር ይከኣል'ዩ ዝብል እምነት ኣለና" ክብል የረድእ። ወሲኹ ድማ "ዋላ'ኳ ከምቲ ኣብ ካልእ ጽቡቕ ዝበሃል እዋን ኮይንካ ዝካየድ ምርጫ እንተዘይኮነ ብዘይመንግስቲ ካብ ምትራፍ ግድን ኣብ እዋኑ ክካየድ ኣለዎ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ዘካየዳ ካልኦት ሃገራት እውን ስለዘለዋ ናታተን ተሞክሮ ምውሳድ ይከኣል'ዩ" ክብል ይዛረብ ኣይተ ክንፈ። ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ትዴፓ ኣይተ ሙሉብርሃን ግን "ኣይኮነን'ዶ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ተወሲኽዎ ቀደሙ'ውን ፍትሓውን ዴሞክራሲያውን ምርጫ ዘይነበራ ኢትዮጵያ ንናይ 2012 ሃገራዊ ምርጫ ድልውቲ ኣይኮነትን። ውሕስነት ህዝቢ እዩ ክቐድም ዘለዎ" ክብል ይዛረብ። "ኣብ ትግራይ እውን ህወሓት ምርጫ ከካይደሉ ዝኽእል ናይ ሕጊ ኣገባብ የብሉን። ምኽንያቱ ኣቐዲምካ ክፍጸሙ ዝግብኦም ሰፋሕቲ ዕዮ ገዛ ኣለዉ" ይብል። ንሶም፡ ምርጫ ናይ ምድላውን ምፍጻምን ሓላፍነት ዝተወሃቦ ሃገራዊ ቦርድ ስለዘሎ ብዘይኣፍልጥኡ ዝግበሩ ምንቅስቓሳት ሕጋውነት ከምዘይብሎም ይገልጽ። ዓቕሚን ድልውነትን ፓርትታት ንክልላዊ ምርጫ?
