ቀንዲ ራኢታት ናይቲ ውጥን ከኣ፡ ኣብታ ኣህጉር ዘሎ ውግኣት ምዕራፍ፡ ትሕተ-ቅርጺ ምምዕባልን ናጻ ናይ ሰብን ኣቑሑትን ምንቅስቓስ ምፍቃድን'ዮም። ሓደ ካብ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ናይታ ኣህጉር ድማ፡ እቲ ኣህጉራዊ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ኣፍሪቃ (AfCTA) ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ብብዝሒ ሃገራት ክምዘን እንከሎ፡ ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ስምምዕ ንግዲ እዩ። እቲ ንግዳዊ ስምምዕ፡ ኣብ መንጎ ሃገራት ናይታ ኣህጉር ዘሎ ንግዳዊ ምትእስሳር ዘመሓይሽን ዘሐይልን ዝዓለመ'ዩ። እቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሓምለ ኣብ ግብሪ ክውዕል ትጽቢት ዝግበረሉ ስምምዕ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ዘሎ ዕንቅፋታት፡ ብፍላይ ድማ ዕዳጋኻ ናይ ምክልኻል ባህሪን፡ ድኹም ትሕተ-ቅርጽታትን ብሓደ ግዜ ዝፈትሕ ኣይኮነን ይብሉ ገለ ተንተንቲ። ቀንዲ መደባት ኣጀንዳ 2063 ኩለን ርእሰከተማታትን ቀንዲ ማእከላት ንግድን ኣፍሪቃ፡ ብቅልጡፍ መስመር ባቡር ምርኻብ ኣብ መንጎ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝግበር ንግዲ ምቅልጣፍን፡ እታ ኣህጉር ኣብ ዓለም ዘለዋ ንግዳዊ ቦታ ምሕያል ምምዕባል ኣብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝርከብ፡ ናይ 43 200 ሜጋ ዋት ኢንጋ ግድብ ኣፍሪቃውያን ኣብ ውሽቲ ኣህጉሮም ክጓዓዙ፡ ክሰርሑን ክነብሩን ዝዕንቅፉ መሰናኽላት ምእላይ ኩሉ ኲናት፡ ውግእ ሕድሕድ፡ ጾታዊ ጎነጽ፡ ጎነጻዊ ግጭታትን ደው ከም ዝብል ምግባርን፡ ምግታእ ዓሌታዊ ምጽናትን ምምስራት ሓደ ዕዳጋ መጓዓዝያ ኣየር ምሕያል ኢንዱስትሪ ጠፈር ኣፍሪቃ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ዝተሰረተ 'ኢ-ዩኒቨርሲቲ' ምፍጣር ሃብታም ምንጪን መወከስን ሓቀኛ ታሪኽ ኣፍሪቃን ሂወት ኣፍሪቃን ዝኸውን 'ኢንሳይክሎፐዲያ ኣፍሪካና' ምምዕባል ምንጪ፡ ኣጀንዳ 2063 ይኹን እምበር፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣጀንዳ 2063 ኣብ ግብሪ ከውዕል ኣይካኣለን። ምኽንያቱ ድማ፡ እቲ ሕብረት ኣባል ሃገራት ኣብቲ ዝተሰማማዓሉ ወጥን ኣድህቦ ክገብራ ንምግዳድን ምፍታውን (ካሮቲን በትርን) ጽልዋ ስለዘይብሉ'ዩ ይብል፡ ሚኒስተር ህንጻ ላይበርያ ነበር ግዩድ ሙር። ንሱ፡ ከም ዝብሎ፡ ኣባል ሃገራት ብዕዳ ወጻኢ ተለጠጠን፡ ዕዳአን ኣብ ምኽፋል ስለዝርከባ፡ ነቲ ውጥን ከም ዝድለ ኣድህቦ ክገብራሉ ኣይክእላን'የን። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ኩነታት ጽርጊያታት ንቁጠባዊ ምዕባለ ዓጋቲ ኮይኑ እዩ ነቲ ዘለወን ናይ መጓዓዝያ ትሕተ-ቅርጺ፡ ብፍላይ ጽርግያ ብዝሓሰረ ዋጋ ብምሕያሽ ቁጠባታትን ንምምዕባል፡ ነዚ ሕጂ ኣብታ ኣህጉር ዝረአ ዘሎ ዓቢ ተገዳስነት ብዝግባእ ክትጥቀማሉ ኣለወን ድማ ይብል። ዋላ'ኳ ኣጀንዳ 2063፡ ኣብ ቁልጡፍ መስመር ባቡር ዘተኮረ እንተኾነ፡ ጽርግያት ቀንዲ ትሕተ-ቅርጺ መጓዓዝያ ኣፍሪቃ'ዮም። ብውሕዱ 80% ኣቑሑትን፡ 90% ሰብን ብጽርግያት ከም ከም ዝሓልፉ ኣፍሪቃዊ ልምዓታዊ ባንክ ይሕብር። ብሰንኪ ኣብ 49 ሃገራት ትሕተ-ሰሃራ ዘሎ ድኹም ደረጃ ጽርግያ፡ ብዙሕ ህዝቢ ካብ ትምህርቲን ጥዕናን ዝበሉ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ማእከላት ንግዲን ቁጠባዊ ዕድላት ተገሊሎም ይርከቡ ይብል ጸብጻብ ናይቲ ባንክ። ኣብ መላእ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተስፋ ተነቢርዎ ዘሎ ዕደና ኮሎሊ ፍትሕ ብሪጣንያን ሕብረት ኤውሮጳን ንኣፍሪቃ ብኸመይ ክጸልዋ’ዩ?
