ጋዜጠኛ ኣዲስኣለም ሓድጉ፡ ብ18 ሓምለ 2018 ዓ.ም ናብ ኣስመራ ቅድሚ ምኻዱ ቅድሚ 10 መዓልቲ ኣብ ኤርትራ ካብ ዝነበራ በዓልቲ ቤቱን ናይ መወዳእታ ጓሉን ዝበጽሖ ድሃይ ቴሌፎን'ዩ። "ደቀይ ከመይ ገይረን ስልኪ ከም ዝረኸባ ኣይፈልጥን፤ ግን ድማ ዝቆራረጽ ናይ ደቀይን በዓልቲ ቤተይን ድምጺ ዝሰምዐሉ ስልኪ ተደዊሉኒ። ዌል፤ ሽዑ ሓቂ ድዩ ኣይኮነን ክኣምን ኣይክኣልኩን። ደጊመ ምስ ወደይ ኮይንና ፈቲንና ቀቁሩብ ክንሰምዐን ምስ ጀመርና፡ ብስልኪ ክንራኸብ ከም እንኸእል ምፍላጠይ ጭላንጭል ተስፋ ሂቡኒ" ይብል ካብ ናይ መጀመርታ ተዘክሮታቱ። ከምዚኦም ዝበሉ ዝተሓዋወሱ ስምዒታት ምፍልላይን ምርኻብን ዘለዎ ንፈለማ እዋን ናብ ኣስመራ ዝኸይድ ወይ ናብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ክስምዖ ዝኽእል ኣይፍለጥን፤ ኣዲስኣለምን ግን ሕጉስ ከም ዝነበረ ይዛረብ። "ኣስመራ ይፈልጦ'ኳ እንተነበርኩ ሽዑ ግን ካብ ሰማይ ወሪድና ኣብ መሬት ክሳብ ንዓልብ ዓመታት ኮይኑኒ ርሒቑኒ ነይሩ። ክንኣቱ ከለና ግን ህዝቢ ብዕልልታ ተቐቢሉና፤ ኣቡኡ፣ ሓው፣ ሓፍቱ ክርኢ ወይ ክረክብ ዝዳፋእ ዝጎዪ ውሑጅ ህዝቢ'ዩ ነይሩ። ንዓይ ድማ ስድራ በዓልቲ ቤተይ መጺኦም ተቐቢሎምኒ። ድሓር ናይ ቀደም ኣዕርክተይ ክረክብ ጽዒረ፤ ናብ መንደፈራ ከይደ ድማ ን11 መዓልታት ምስ በዓልቲ ቤተይን ደቀይን ጸኒሐ"። እዚ ኩሉ፡ ህይወት ኣዲስኣለም ሓድጉ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዘሰጋገረ'ዩ። ቢቢሲ ትግርኛ ቅድሚ ክልተ ዓመት ከዛርቦ እንከሎ፡ "ሞት ተመኒኻዮ ዘይመጽእ ኮይኑ ድኣ እምበር፡ ሞተይ ዘይተመነኹሉ መዓልቲ ኣይነበረን። ኹሉ መዓልቲ ካብ ስራሕ ናብ መስተ ኾይኑ ህይወተይ" ክብል ስምብራት ልቡ ኣውጊዑና ምንባሩ ይዝከር። ሕጂ ኩሉ ነገር ተቐይሩ መስመር ሒዙ ኣሎ። ካብ ወርሒ ሓምለ ክሳብ መስከረም 2018 ብዝተዓዘቦም ምትሕቑቛፍ፣ ናፍቖት፣ ንብዓትን ሰሓቕን ክልቲኦም ህዝብታት ዝተቐብአ ዝኽርታቱ ከኣ ኣልዒሉ ኣይጸግቦምን። "ሽዑ፡ ካብ ትግራይ ናብ ኤርትራ ዝኸይድ ዝነበረ ካብ ተራ ብኢድካ ዝተሓዝ ክሳብ ዓብዪ ብመኪና ዝጽዓን ነገር'ዩ ናብ ኤርትራ ዝኸይድ ነይሩ፤ ካብ ኤርትራ'ውን ዝተወሰነ ነገር ይመጽእ ነይሩ። እዚ ብቐሊሉ ክቆጻጸሩዎ ስለ ዘይኽኣሉ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ሓደ ሰፊሕ ቦታ ዕዳጋ ክኸውን ፈቒዱሎም። እዚ ድማ ዕዳጋ ኮይኑ፣ ቤት መግቢ፣ እንዳ መስተ፣ እንዳ ኽዳን ዘበለ ኮይኑ። ውዑይ እንጀራን ሕምባሻን ከይተረፈ ካብ ትግራይ ከይዱ ኣብ ኣስመራ ይሽየጥ ነይሩ" ብማለት በቲ ዝተፈጥረ ኩነታት ኣዝዩ ሕጉስ ምዃኑ ይዛረብ። ሕጂ፡ እቲ ኩነታት ከምቲ ኣብ መጀመርታ ዝነበረ እንተዝኸውን ኣበይ በጺሕና ምሃለና" ኢሉ ወትሩ ከም ዝሓትት ዝገልጽ ኣዲስኣለም ሓድጉ፡ እቲ ምንቅስቓስ ተዓጊቱ ክትርእዮ ከለኻ እቲ ስምምዕ ምሉእነት ከም ዘይብሉ ዘርእየካ ብምዃኑ ትሓዝን ይብል። "ብውልቂ፡ ደቀይ ብዓይነይ ርእየ እቲ ዝነበረኒ ጽምኢ ተገላጊለ፡ ደስ ኢሉኒ'ዩ። መጀመርታ ብማሙቕ ሓዳር ምስ ስድራይ ተሓቛቚፍና ንነብር ነይርና፣ ብዝተፈጥረ ፖለቲካዊ ኩነታት ከኣ ስድራ ተበቲኑ፤ ድሓር ድማ ተራኺበ፤ ሐዚ ዋላ ኣብ ክልተ ንኹን ብስልኪ ክረኽበን ስለ ዝኽእል ተፈላሊና ዝብሎ ኣይኮነን" ዝብል ጋዜጠኛ ኣዲስኣለም ብዓብይኡ ግን 'ሰላም ናይ ሓደ መዓልቲ ውራይ ክኸውን ኣይምተገብአን' ኢሉ። ስምምዕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ፡ ናተይ እትብሎ ሰብ ይጥዐ ይሕመም፣ ብህይወት ይሃሉ ኣይሃሉ፣ ይጥዓሞ ይኽፍኣዮ ዘይፍለጠሉ መዋእል ዝቐየረ ኣፋፍኖት ምፍጣሩ ሕጉስ ምዃኑ ዝገልጽ ኣዲስኣለም፡ ብደረጃ እቲ ንሱ ዝረኸቦ ሩፍታ ኣብ ሞንጎ መንግስታት'ውን ስሩዕ ነገር ተፈጢሩ እቲ ህዝባዊ ርክብ ንክቕጽል የተስፉ። "ከምዚ ዓይነት ብርሃን ክፍጠር እንከሎ ብኹሉ ህዝቢ እቲ ከባቢ ዝነኣድ'ዩ። ግን ሰላም ኢትዮ- ኤርትራ ብልጭ'ዩ ኢሉ እምበር ከምቲ ሰብ ዝተጸበናዮ ክበርህ ኣይከኣለን። ብሓደ ወገን ኣነ እቱ ናፍቖተይ ኣውጺአ በዚ ዕድመይ ደቀይ ክቐብራኒ ዝኽእላሉ ዕድል ምርካበይ ደስ ይብለኒ። ይኹን'ምበር እተን ሃገራት እቲ ንብዙሕ ግዜ ዝስኣንኦ ፖለቲካውን ዲፕሎማሲያውን ርክብ ናብ ለውጢ መጺኡ'ዩ እትብለሉ ዝጭበጥ ነገር የለን። .
