እዚ ዝተፈጸመሉ ዘመን ንጉስ ሽዋ ዝኾኑ ንጉስ ሚኒሊክ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበርሉ እዋን እዩ። ንጉስ ሚኒሊክ ካብ ፈረንሳይ ኣጽዋር ውግእ ንምዕዳግ ብዙሕ ገንዘብ የድልዮም ነበረ። በዚ ምኽንያት ግዝኣቶም አቋሪጾም ኣብ ልዕሊ ዝሓልፉ ደቂ ዓዱ ኾኑ ወጻእተኛታት ነገዶ ባርያ ቀረጽ የኽፍሉ ነይሮም። ብዚ መገዲ ዝተረኸበ ገንዘብ ተጠቒሞም ድማ ብዙሕ ኣጽዋር ውግእ ከምዝዓደጉ ኣብ ታሪኽ ተመዝጊቡ ይርከብ። ቢሻና ቶሎሳ ዝበሃሉ ምስ ብኣማኢቲ ዝቑጸሩ ካልኦት መሓዙቶም ኮይኖም ኣብ ጥቓ ገማግም ባሕሪ የመን ብናይ እንግሊዝ ወተሃደር እዮም ካብ ንግዲ ባርያ ነጻ ዝወጹ። ኣብቲ እዋን እንግሊዝ፡ ናይ ባርያ ንግዲ ክተርፍ ዝወሰነትሉ እዋን ስለዝነበረ መስመር ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ንምቁጽጻር ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣዋፊራ ነይራ። ቢሾ ጃርሳ ኣብ ሓንቲ ናይ ባሕሪ ወደብ ከተማ፡ የመን ብሓይሊ ወተሃደራት እንግሊዝ ነጻ ምስወጸት ናብ ደቡብ አፍሪቃ እያ ኣምሪሓ። ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ንመሸጣ ኣብ ዝቐረበትሉ እዋን መኽፈቲ ኣፋ ኦሮምኛ ቋንቋ እዩ ነይሩ። ካሊእ ቋንቋ ኣይትሰምዕን ነይራ። ምንጪ ስእሊ, Sandra Shell መግለጺ ስእሊ, ወዲ ጓሉ ንቢሻ ጃርሶ፡ ኔቪል ኣሌክሳንደር (ዶ/ር ) ኣብ 2008 ደሓር ግን እንግሊዝኛ ኣጸቢቓ እያ ትዛረብ። ኦሮምኛኣ'ውን ኣይገደፈቶን። ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ሎቬዳሌ መምህር ኮይና። መጀመርታ ናይ ገዛ ሰራሕተኛ ክትከውን እያ ስልጠና ወሲዳ ነይራ። ካብኡ ግን ንፍዕቲ ኮይና ምስረኸቡዎ ምስ ካሊእ ኢትዮጵያዊት ጓል ዓዳ መምህርነት ክትስልጥን ገይሮማ። ኣብ 1911 ፍሬድሪክ ስቺፐርስ ዝተብሃለ ሰብ ተመርዕያ ኣርባዕተ ቆልዑ ድማ ኣፍርያ። ካብ መንጎ ደቂ ቢሻ፤ እታ ሓንቲ ዲምቢቲ እትበሃል ሓዳር መስሪታ ንኒቬል ኣሌክሳንደርን ወሊዳ። እዚ ወዲ ወዳ ንቢሻ፡ ንነጻነት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተቓለሰን ኔልሰን ማንዴላ ኣብ ዝተኣሰርሉ ደሴት ሮቢን ን10 ዓመት ዝተኣሰረን እዩ። ንነጻነት ደቡብ ኣፍሪቃ እንትቃለስ ግን ኢትዮጵያዊ ደም ከምዘለዎ ኣይፈልጥን ነይሩ። ደሓር ግን ተወላዲ ኢትዮጵያ ምዃኑ ምስፈለጠ ሓጎሱ ልዑል ምዃኑ ሓደ እዋን ንቢቢሲ ገሊጹ ነይሩ። ቶሎሳ ወዬሳ ድማ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ምስ ከደ ብትምህርቱ ንፉዕ እዩ ነይሩ። ኣብ መዛዘሚ ካልአይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጽቡቕ ዝበሃል ውጽኢት እዩ ረኺቡ። ኣብቲ እዋን ግን ትምህርቱ ኣይቀጸለን፤ ኣብ ናይ እንግሊዝ ኣንግሎ ቦየር ኲናት (1899-1902) ተሳቲፉ። ይኹን'ምበር ኣብቲ ኲናት ብዝረእዮ ነገር ኣእምርኡ ተጨኒቑ። ካብቲ ኲናት መስተመልሰ ድማ መንገዲ ባቡር ጅቡቲ-ድሬዳዋ እንትስራሕ ተርጓሚ ኾይኑ ኣገልጊሉ። ኣብቲ እዋን ኣብ መንጎ እንግሊዝን ፈረንሳይን ዝነበረ ሓኣል ንሕንሕ ኣማእኺሉ ጽቡቕ ዲፕሎማሲያዊ ግደ ተጻዊቱ- ይብሉ ታሪኹ ዝመዝገቡ ፀሓፍቲ። ወዲ ጓሉ ንቶሎሳ፡ ብሩክ ተረፈ ድማ ኣብዚ ሕዚ ወዲ 50 ዓመት እንትኸውን ኣብ ካናዳ እዩ ዝነብር። ገለ ቀረባ ኣዝማዱ ድማ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝነብሩ ምፍላጥ ተኻኢሉ። እዚ ናይ በዓል ቢሾ ታሪኽ ርክብ ኢትዮ-ደቡብ ኣፍሪቃ ካብ 19ኛ ከፍለ ዘመን ጀሚሩ ዘተኣሳስር እዩ። ብርግጸዕ ካብ መንጎ'ቶም ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተወስዱ 64 ኢትዮጵያውያን ገለ ናብ ሃገሮም ዝተመልሱ ከምዘለወ'ውን መረዳእታ ኣሎ። ካብ መንጎ'ቶም ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ንጀርመናውያን ዘማኽሩ፡ ገለ 17 ዝኾኑ ምስ ሃጸይ ሚኒሊክ ተዘራሪቦም ናብ ዓዶም ዝተመልሱ እዮም። ካብ መንጎኦም ጉዴ ቡልቻ፣ ኣማኑ ፊጎ፣ ድንቂቱ ቦኤንሳ፣ ፌእሳ ገሞ፣ ሊበን ቡልቱ ዝበሃሉ ይርከቡዎም። ሳንድራኣብ አዲስ አበባ መበል 33 ጉባኤ ማሕበር ምርምር ኦሮሞ (ኦሳ) ኣብ ኣዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሪፍት ቫሊ እናተኻየደ ይርከብ። መግለጺ ስእሊ, ቅድሚት ሽፋን እቲ መጽሐፍ ኣብዚ ዓመታዊ ጉባኤ እዚ ዝረእናዮ ታሪኽ ዝምልከት ደራሲት "ዘ ችልድረን ኦፍ ሆፕ"ን ተመራማሪትን ሳንድራ ሼልስ(ዶ/ር) ተረኺባ ኣላ። ሳንድራ ሼልስ (ዶ/ር) ኣብ ዝምባብዌ እያ ተወሊዳ ባጺሓ። ላዕለዋይ ትምህርታ ብክፍሊ ትምህርቲ ታሪኽ፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኬፕ ታውን ፡ደቡብ ኣፍሪቃ እያ ተኸታተላ። "ዘ ችልድረን ኦፍ ሆፕ" ዓሚ ዝተሓተመ መጽሓፍ እንትኸውን ንኣንበብቲ ደቂ ዓዲ ብ'ቡክ ወርልድ' ኣቢሉ ናብ ዕዳጋ ከምዝዝርጋሕ ተፈሊጡ ኣሎ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
