በብግዚኡ ብዛዕባ ዝህሉ ሕክምና ኸ ክንደየናይ እዩ ዝንገሮም?" ዝብሉ ሕቶታት የልዕሉ ኣይተ ኣይተነው። ዋላ እኳ ፍቓዶም ክህቡ ዝኽእሉ ሕሙማት ኣእምሮ እንተዘይሃለዉ፡ ፍቓዶም ክህቡ ንዝኽእሉ ግና ክሓትቱ ይግባእ ይብሉ። "ኩሎም ሕሙማት ኣእምሮ ዘይረ ኣዘራሪበዮም እየ፤ ኩሎም ግና ፍቓዶም ከምዘይተሓተቱን ብዛዕባ ሕክምነኦም ከምዘይንገሮምን እዮም ተዛሪቦምኒ"ይብሉ። ኣብ ሆስፒታል ኣማኑኤልን ኣብ ማእኸል ሕሙማት ኣእምሮ ገፈርሳን፡ ኢዶምን እግሮምን ተኣሲሮም ዝንቀሳቐሱ ሰባት ከምዝረኣዩ ዝዛረቡ ኣይተ ኣይተነው፡"ኢ-ሰብኣዊ ተግባር" ብምባል ይገልፅዎ። ኣብ ሆስፒታል ገፈርሳ ካብ 20 ክሳብ 30 ዝኾኑ ሕሙማት ኣእምሮ ኣብ ሓደ ክፍሊ ዝሓድሩ እንትኾኑ፡ ኣብ ዘእውዩሉ ግዘ፡ "ካልኦት ካብኦም ዝሐሹ ሕሙማት ኣእምሮ" ብኣንሶላ ይኣስርዎም ወይ ድማ ካብ በሪ ኣውፂኦም የባርርዎም፡ ብምባል ኣይተ ኣይተነው እቲ ዝተዓዘብዎ ነገር ኣካፊሎምና። "እዞም ሕሙማት ኣእምሮ ብለይቲ ንነርስ ኮነ ንሓኪም ክፅውዑ ኣይኽእሉን፤ ስለዚ ኣብ ዘእውዩሉ ግዘ ካብኦም ዝሐሹ ሕሙማት ኣእምሮ ክኣስርዎምን ብለይቲ ከባርርዎምን ብዓይነይ ርእየ እየ። እዚ ኩነታት ድማ ናብ ሓደጋ እዩ ዘጥሕሎም" ይብሉ። እቲ ቀንዲ ነገር፡ ድሕንነት እዩ ዝብሉ ዶክተር ዮናስ፡ ኣብ ሓደ ሓደ ኣጋጣምታት፡ ሕሙማት ካብ ቁፅፅር ወፃኢ ኮይኖም ነንባዕሎም ኣብ ዝዋቕዕሉን ንሰባት ኣብ ዘጥቅዕሉን እዋን፡ ሰባት ተቖፃፂሮም እንተወቕዕዎም ወይ እንተተኣሲሮም፡ ብዛዕባ ሕክምና ሕማም ኣእምሮ ኣፍልጦ ንዘይብሎም ሰባት፡ ስቓይን ምንግልታዕን ክመስሎ ከምዝኽእል ይሕብሩ። "ድሕንነት ምፍጣር እንድሕር ዘይከኣል፡ ኣፀጋሚ እዩ፤ ድሕንነቱ ግና፡ ብመንፅር ድሕንነቱን ኢኮኖሚን ጥቅዓት ክመስል ይኽእል። እዞም ግዳያት ክሳብ ዝረጋግዑ እውን ክእሰሩ ይኽእሉ። እዚ እንተዘይኮይኑ ግና ኣብቲ ከባቢ ጉድኣት ንከብፅሑ ምፍቃድ ማለት እዩ" ይብሉ ዶክተር ዮናስ። ሕማም ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ንክረጋጋዕ፡ ፈለማ መርፍእ ከምዝውጋእ ዝገልፁ ዶክተር ዮናስ፡ እቲ መድሓኒት ንክሰርሕ ሰለስተ ሰዓታት ከምዝወስድ ይገልፁ። "ኣብዞም ሰዓታት እዚኦም ጉድኣት ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ ባዕሎም ጥራሕ እነተይኮኑስ ኣብ ካልኦት ሰባት እውን ጉድኣት ንከየብፅሑ ክግበር ኣለዎ" ይብሉ ዶክተር ዮናስ። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ኣብ ከም ገፈርሳ ዝበሉ ማእኸላት ዘለዉ ሕሙማት ኣእምሮ፡ ውልቀ ህይወቶም ሙሉእ ብሙሉእ ዝተቓልዐ እዩ ዝብሉ ኣይተ ኣይተነው፡ ኣብ ሆስፒታል ገፈርሳ ካብ 20 ክሳብ 30 ዓመት ዝፀንሑ ሕሙማት ኣእምሮ፡ ናብ ሕብረተሰብ ዝፅምበርሉ ኩነታት ኣይተመቻቸወን ይብሉ። ኣብ ሆስፒታል ገፈርሳ፡ ሕሙማት ኣእምሮ ብፍላይ ድማ፡ ኣብ መንገዲ ንበይኖም እንትኸዱ መኪና ዝተገጨውሉን ከምኡ እውን ጫት እንትዕድጉ ዝረኣይሉን ኣጋጣሚ ከምዝረኣዩ ይዛረቡ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ ክፍተት ከምዘሎ ዝዛረቡ ዶክተር ዮናስ ድማ፡ መንግስቲ ከም ኤችኣይቪ ኤድስን ዓሶን ዝበሉ ካልኦት ተመሓላለፍቲ ሕማማት ቀዳምነት ብምሃቡ እዩ ይብሉ። "እዚ ፀገም ኣብ ትካላት ጥዕና ጥራሕ ስለዘይፍታሕ፡ ዝወሃብ ዘሎ ሕክምና፡ ብምዕራባውያን ሞዴል ጥራሕ እንተይኮነስ፡ ብሃገር በቆል ኩነታት ክመሓየሽ ይግባእ" ኢሎም። "ብዓይኒ ምዕራባውያን ጥራሕ እዛ ሃገር ክትኹነን ኣይግባእን፤ ዘሎ ኩነታት ድኽነት ኣብ ግምት ክኣቱ ኣለዎ፤ ኣብ መገዲ ዝተጉሓፈ ዓፅሚ ዝኣርዩ ሕሙማት ኣእምሮ ኣለዉ፡ ንዕኦም ኣሲርካ ምምጋብ ድማ ፀገም የብሉን" ይብሉ ዶክተር ዮናስ። ዋላ እኳ ድኽነት እንተሃለወ፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ግና ኣብ ሕቶክኣቱ ኣይግባእን ዝብሉ ኣይተ ኣይተነው ድማ፡ ሕጊ ጥዕና ኣእምሮ ብዘይምህላዉ ክፍተት ተፈጢሩ እዩ፤ ሰብኣዊ መሰል ሕሙማት ኣእምሮ ንክሕሎ፡ ማዕቀፍ ሕጊ ክህሉ ይግባእ ይብሉ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
