ዘሕዝን ዛንታ ልዕልቲ ሳይዳ ሳልመ ብሰንኪ 'መርገም' ዝተፈጠረ ቅርጺ 'ኒው ዮርክ'-ኣብ ኢትዮጵያ ሰሃራ ሊብያ፡ ብምርኩስ ዝጨደዱ ስንኩላን ተጋደልቲ ሑጻ ምስቲ ማእለያ ዘይብሉ ክንሱ፡ ደድሕሪ ማይ፡ እቲ ኣብዛ ዓለም ዝያዳ ዝሃልኽ ተፈጥራዊ ሃብቲ ኢዩ። ሰባት ኣብ ዓመት ዳርጋ 50 ቢልዮን ቶን [500 ቢልዮን ኩንታል] ሑጻን ኮረትን ዝተሓዋወሰ ንህንጻዊ ስርሓት ይጥቀሙ። እቲ ሽግር ኣብቲ እንጥቀመሉ ዓይነት ሑጻ ኢዩ ዝምርኮስ። እቲ ኣብ ምድረብዳ ዝርከብ ሑጻ ዳርጋ ጥቕሚ የብሉን። ዝበዝሐ ናይቲ እንጥቀመሉ ሑጻ ንካሻስትሩስ [ኮንክሪት] ኢና እንጥቀመሉ። እቲ ናይ ምድረበዳ ሑጻ፡ ኣዝዩ ልሙጽን ከቢብን ስለዝኾነ ብሲሚንቶ ስለዘይተሓሓዝ፡ ንካሻስትሩስ ኣይከውንን ኢዩ። ስለዚ፡ እቲ ኣብ ገማግም ዋሓይዝ ኣፍላጋት፣ ቀላያት፣ ባሕርታትን ውቅያኖሳትን ዝርከብ ኩርናዓዊ መልክዕ ዘለዎ ዓይነት ሑጻ ኢና ንህንጻዊ ስርሓት እንጥቀመሉ። እቲ ጠለብ እዚ ዓይነት ሑጻ ኣዝዩ ዓቢ ስለዝኾነ ድማ፡ ነዚ ኣዝዩ ክቡር ዝኾነ ምህርቲ ንምሕፋስ ገማግም ሩባታትን ባሕርታትን ጥራየን ክተርፋ ከለዋ፡ ግራውትን ጫካታትን ድማ ባዲሞም ይርከቡ። ሑጻ ኣዝዩ ክቡርን ዋጋ ከምዘለዎ ዝተገንዘቡ ጉጅለ ወረበላታት ኣብ ናይ ሑጻ ንግዲ ተዋፊሮም ይርከቡ። ኣብዚ እዋን ኣብ ገለ ሃገራት ሑጻ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ብኮንትሮባንድ ክሽየጥ ጀሚሩ ኣሎ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images "እዚ ሕጂ ኣብ ዓለምና ተጋሂዱ ዘሎ ሽግር ሑጻ ንብዙሓት ሃንደበት ኢዩ ነይሩ፤ ልዕሊ 50 ቢልዮን ቶን ዝኣክል ዝኾነ ዓይነት ነገር ካብዛ ዓለም ክንወስድ ኣይንኽእልን ኢና፡ እንተገይርና ድማ ስምብራቱ ኣብዛ እንነብረላ መሬትን ህዝብን ይርአ" ኢሉ ፓስካል ፔሩዚ፡ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተመራማራይ ኣካባብያዊ ፕሮግራም [ዩኔፕ]። እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይዚ ሽግር ድማ እቲ ሓደገኛን ብቕልጡፍ ዝምዕብል ዘሎ ምኽታም ከተማታት ኢዩ። ነብሲ ወከፍ ዓመት ብዝሒ ህዝቢ እናወሰኸ ኣብዝኸደሉ እዋን፡ ዋሕዚ ህዝቢ ናብ ከተማታት ብፍላይ ኣብተን ዝምዕብላ ሃገራት እናዓበየ ብምኻዱ፡ ዝያዳ ከተማታት ብምጥያሰን እቲ ናይ ሑጻ ተደላይነት ዝያዳ ብምዕባዩ፡ ኣብ ገለ ቦታታት ዓለምና ሕጽረት ሑጻ ክግሃድ ጀሚሩ። ብፍላይ፡ ኣብ እስያ.
