ተንታኒ ጉዳያት ፀጥታን ድሕንነትን ኣፍሪቃ ኣይተ ዳደ ደስታ፡ እቶም መጥቃዕትታት ሰብ ዘይተጸበዮም ምዃኖም'ዩ ዝገልጽ። "እቲ ፍጻመ ኣዐርዩ ዘደንግጽ'ዩ፡ ብባህሪኡ ኸኣ ናይ ገበነኛታት ፍጻመ"ድሕሪ ምባል ስለ ምንታይ ነንርእሱ ዘይሳነዩ ሓበሬታታት ክወሃብ ተገይሩ ዝብል'ኳ ብንጹር እንተ ዘይተፈለጠ "ጸገም ከም ዘሎ ግን የርኢ" ኢሉ። ብደረጃ ፌደራል ይኹን ክልል ጸጸኒሖም ዝወጽኡ ወይ ዝወሃቡ ዝነበሩ መግለጺታት መሓውር መንግስቲ እታ ሃገር፡ ኣገልግሎት ኢንተርነት ኣብ መላእ ሃገር ተቋሪጹ ብምህላዩ ሓደ መልክዕ ዘለዎም ዘይኮነ፡ ሓበሬታ ክወሃብ እንትርአ፡ ካብ ምንታይ ዝነቐለ'ዩ ኢልካ ምፍላጥ ከጸግም'ዩ ይብል። ነቲ ሰብ ናይ ምክልኻል ወይ ምሕባእ ምኽንያት ድዩ ሃልዩ፤ ቅኑዕ ሓበሬታ ከይወጽእ'ሞ ኣብ ዙርያ እቲ ፍጻመ ነቶም ክወጽኡ ዘይድለዩ ምሽጢራት ነቶም ሓበሬታ ዝቆጻጸር ዘሎ ሰብ ዘይጥዑይ ምኽንያት ክወጽእ ዘይደለየ ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ "ከምዚ ዝበለ ኣካይዳ ግን ዘይቅኑዕን ጉድኣቱ ዝበዝሕን'ዩ ዝመስለኒ" ይብል። "ትምህርትን ፍልጠትን ጥራሕ'የ ዘውርሰኩም-ይብለና ነይሩ" ወዲ ጀነራል ገዛኢ ናይታ ሃገር ናይ ደሕንነት፣ ፖሊስን ጸጥታን መሓውራት ከምዝደኸሙ ዝተፈፈላለዩ ርኢቶታት ክወሃብ ይስማዕ። ይኹን'ምበር ከምዚ ዝበሉ ጸገማት እቲ መሓውር ጸጥታ ኣብ ቦትኡ እናሃለወ'ውን ክፍጸምን ከጋጥምን ዝኽእል ምዃኑ'ዩ ዝዛረብ ኣይተ ዳደ ደስታ፡ "ከምዚ ዓይነት ነዊሕ ግዜ ዝተሰርሓሉ፡ ፕላን ናይ መቕተልቲ ዝወሰደ ሰብ ክገብሮ ዝኽእል ነገር'ዩ፡ ብዝኾነ ንእሽተይ ክፍተት ተጠቒሙ ክገብሮ ዝኽእል ነገር'ዩ። እዚ ሕዚ ዘጋጠመ ቕንጸላ ላዕለዎት ወተሃደራዊ መራሕቲ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ቀደሙ'ውን መሓውር እቲ ፌደራል እናደኸመ ክመጽእ ከሎ፡ ኣብ ታሕቲ ብዙሕ ድኽመታት ምንባሩ፡ ብሓደ መንፈስ፣ ዕላማን መደብን ትካላዊ ምልዕዓል ዝንቀሳቐስ ኣይመሰልን ነይሩ። እዚ'ውን ናይ ባዕሉ እጃም ክህልዎ ይኽእል" ኢሉ። ከምዚ ዝበለ ነገር እቲ ፖለቲካ ጥዑይ ከም ዘይኮነ ዘርኢ'ዩ ዝበለ ኣቶ ዳደ ደስታ፡ እቲ ኩነታት 'ክልላዊ ዕልዋ መንግስቲ' ወይ ካልእ ብቐሊሉ ከጋጥም ዝኽእል'ዩ ኢልካ ዘይኮነ ሓደ ጸረ ሃገራዊ መርገጺ ዘለዎ ሰብ፡ ናይ ክልል ጸጋታትን ናይ ጸጥታ መሓውርን ተጠቒሙ ዝፈጸሞ ምዃኑ ክግለጽ ምተገበአ ይብል። መምህር ሕጊ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መኮነን ፍስሃ ብወገኑ፡ ብዙሓት ዘይጸረዩ ነገራት ከም ዘለው ዘርኢ ነገራት ብዙሕ ስለ ዝኾነ፡ ጸገሙ እዚ እዩ ምባል ከቢድ'ዩ። "እዛ ሃገር እዚኣ ናብ ዓብዪ ቅልውላው ትኣቱ ምህላዋ፣ ሰላምን ተስፋን ከም ዝፈረሰ፣ ሕግን ስርዓትን ከም ዘየለ ብዙሕ ሰባት እናጠቆሙ መጺኦም'ዮም። "ሰዓረ እንታይ ኣቢሱ እዩ ዝቕተል?"፡ ጀነራል ብርሃኑ ጁላ "እዚ ከይዱ ከይዱ ናብ ሃገራዊ ሓደጋ ከእቱ ከም ዝኽእል እናተገለጸ መጺኡ'ዩ። እዚ ዘርእየካ እቲ ብቐጻልነት ዝነበርናዮ ናይ ደሕንነት ጸጥታ ምትንታን ምትንባይ መንግስቲ ዝደኸመ ምዃኑ፡ ቅልውላው እታ ሃገር ናብ ዝለዓለ ጠርዚ ምብጽሑ ዘርኢ'ዩ" ይብል። "ኣብ ኩሉ ከባቢ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ልብኻ ዝሰብር'ዩ፡ ኮፍ ኢልካ ምሕሳብ ዘድልዮ ኩነታት በጺሕና ኣለና።" ንሱ ከም ዝብሎ እንተኸይኑ፡ ናይ መንግስቲ ሓበሬታ ናይ ምእካብን ምዝርጋሕን "ብጥስጥስ" ዝበለ'ዩ። ተጋራጫዊ ሓበሬታ ዝወሃቡ ዘለዉ ድማ ካብዚ'ዩ ዝምንጩ እዩ ዝብል። "እዚ ሓበሬታ ምእኹልነት መን'ዩ ዝመርሖ ዘሎ?
