ሰብነትና፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ክታበት ንዘሎ ፕሮቲን ክፈልጦ ከሎ ንኻልኦት'ውን ከለሊ ኣየጸግመሉን። ከመይ እንተኢልኩም፤ እቶም ፕሮቲናት ኣብ ዘይፍለጡን ዘይተጸበናዮምን ናይ ባክቴሪያ ኣካላት ዝርከቡ ምዃኖም'ዩ። ካብዚ ብዝብገስ፡ ሓደ ክታበት ትጽቢት ብዘይተገበረሉ ደረጃ ንኻልእ ባክቴሪያ ወይ ቫይረስ ክከላኸል ይኽእል። እቲ ኻልኣይ ግምታዊ መርትዖ'ውን ከነምጽኦ። ሰብነትና ክታበት ክቕበል እንከሎ፡ ልክዕ ሃገር ከይትውረር ወይ ናዕቢ ከይልዓል ፍሉይ ሓይሊ ኣይተርፍ ሰራዊት ምክልኻልን ሓይልታት ጸጥታትን ኩለመንኦም ጠጠው ዝብል ኩሎም ናይ ምክልኻል ሓይልታት ይነቓቕሑ። በዚ ምኽንያት ካልኦት ቫይረሳትን ባክቴሪያን ናብ ሰብነትና ክመጽኡ ከለው ከቢድ መጥቃዕቲ ስለ ዝጽበዮም ይውገዱ። ኣብ ውሽጢ ሰብነትና ክልተ ዓይነት ሕማም ዝከላኸል ሰራዊት'ዩ ዘሎ። እቲ ሓደ ንዝኾነ ዘይፍለጥ ነገር ኢዱ ዝህብ ኮይኑ፡ ነዚ ተቓሊሱ ክስዓር ከሎ ዝላመድ እዩ። ድሕሪኡ ድላዩ ክታበት እንተተዋህበ ወይከ፤ ኣይቃለስን። እዚ ንከይላመድ ብዝብል'ዩ ክታበት ክስራሕ እንከሎ እቲ ሕማም ኣዳኺሞም ኣብ ረብሓ ክውዕል ዝገብሩ። እቲ ኻልኣይ ግን ተፈጥሮኣዊ ሕማም ዝከላኸል ሰራዊት (innate immune system) እዩ። እዚ እንተሒዙ ኣይሰድድን። እቲ ዴንማርካዊ ተመራማሪ ከም ዝብሎ፡ ክታበት ቢሲጂ ቅምሶ [ዲኤንኤ] ብሓድሽ መልክዕ ናይ ምውዳብ ሓይሊ ኣለዎ። እዚ ማለት ሕማም ዓባይ ሰዓል ዝከላኸል ሰራዊት ምድላው ጥራሕ ዘይኮነ ሓድሽ ናይ ምክልኻል ሜላ ዝወረሰ ሰራዊት'ውን ይፈጥር። "በዚ ምኽንያት ሓደ ክታበት ንገለ ሰባት መንሽሮን ምስ እርጋን ብዝተሓሓዝ ዝመጽእ ጸገም ኣእምሮ (ዲሜንሺያ] ክከላኸለሎም ንዕዘብ ኢና" ይብል ተመራማሪ ፒተር። ክታበት ዓባይ ሰዓል፡ መንሽሮ ፍሕኛ፡ ኣብ ምፍዋስ'ውን ይውዕል ኣሎ። ሕሙማት መንሽሮ ፍሕኛ፡ በዚ መድሓኒት እንተሓውዮም ብኣልዛይመር ኣይጥቅዑን፤ እዚ እዩ እቲ ዝገርም ነገር። ብዝኾነ እዚ ጉዳይ እንተዓጸናዮ እዩ ዝሓይሽ እምበር መወዳእታ የብሉን። ንመእሰሪኡ ድማ ሓደ ከግረምልኩም ዝኽእል ሓቂ ክንነግረኩም። ተመራማሪ ፒተር ከም ዝብሎ፡ ሓደ ዓይነት ሕማም ንምፍዋስ ሓንቲ ጠብታ ክታበት እኽልቲ'ያ፤ ግን ብብዝሒ ክውሰድ ከሎ ውጽኢቱ ብኡ ልክዕ ይውስኽ። ከምዚ ክበሃል እንከሎ ግን፡ ጎናዊ ሳዕቤን ክታበት ንግዝኡ ገዲፍና እዩ፤ ምኽንያቱ ሓደ ክታበት ብተደጋጋሚ ክውሰድ ከሎ፡ ጠንቂ ካልኦት ሕማማት ክኸውን ይኽእል'ዩ። ካብ ሕማም በዲዶ ዝድሓነ ሰብ፡ ፈጺሙ ዚያዳ በዚ ሕማም ካብ ዘይተጠቕዐ ሰብ ካልኦት ሕማማት ክከላኸል ይኽእል። ተመራመርቲ ናይዚ ምኽንያት እዚ እዩ ኢሎም እንተዘይኣቐመጡዎ'ውን፡ ተፈጥሮኣዊ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ወድሰብ ሓደ ግዜ ጸላኢ ርእዩ ምስ ሰንበደ፡ ንዕኡ ተቓሊሱ ብምውዳቕ ጥንካረ ስለ ዝረክብ ቐጻሊ ሕማማት ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ከምዘጥሪ ይሰማምዑ። እሞኸ ረብሓ ክታበት እንታይ'ዩ?
