ምንጪ ስእሊ, Press Association መምህር ዩኒቨርሲቲ ዱንዴ ዝነበረ ፕሮፌሰር ስነ ልቦና ትሬቨር ሃርለይ፡ "ኣብ ሞንጎ ዋዕን ዘይቑጡብ ተግባርን ዘሎ ርክብ ተዛማዲ'ዩ። ስለዚ ዝለዓለ ዋዒ ወይ ድማ ጠሊ ኣብ ዝህልወሉ ግዜ፡ ንክትንቀሳቐስ ዝምችእ ስለ ዘይኸውን ሰባት ዋላ ሓደ ነገር ክገብሩ ኣይኽእሉን" ኢሉ። ኣብ 12 ሃገራት ዝተኻየደ ነፍሰ ቕትለት 1,320,148 ሰባት ትኹረት ዝገበረ መጽናዕቲ ከም ዘመላኽቶ፡ ዝለዓለ መጠን ዋዒ ምስቲ ክስተት ዝተሓሓዝ ኮይኑ'ዩ ተረኺቡ፥ ስለ ምንታይ ኩነታት ኣየር ኣብ ባህሪ ደቂ ሰባት ሓይሊ ክህልዎ ክኢሉ ዝብል ክሳብ ሕጂ ሚስጢራዊ'ዩ። ግን ድማ ኣብ ዓለም መጠን ዋዒ ብዝወሰኸ ቑጽሪ ተመራመርቲ ነቲ ኣብ ባህሪ ደቂ ሰባት ዘሕድሮ ጽልዋ ክፈልጡ ይጽዕሩ ኣለው። ሓደ ካብቶም ግምታት ግን፡ ኣዝዩ ዝተጨናነቐ ኩነታት ኣየር ንሰባት ናብ ዝተጨናነቐ ስምዒትን ተጓዳኢ ባህርን ይመርሖም'ዩ ዝብል እዩ። በዚ መሰረት፡ ዝለዓለ መጠን ዋዒ ታሕጓስካ ብምንካይ ኾራይንን ጭንቀት ዝወረሶን ክትኸውን ይደፍኣካ። ካልእ ሓሳብ ድማ፤ ውዑይ ኩነታት ኣየር መጠን ቴስቶስትሮን ክውስኽ ይገብር። እዚ ድማ ሰባት ነግራማት ክንኸውን ዝገብር ተኽእሎ ኣለዎ። በዚ ምኽንያት ብርክት ዝበሉ ጾታውን ዘቤታውን ዓመጻት ክፍጸሙ ይኽእሉ። ኣብ ኣሜሪካ ጥራሕ ኣካላዊ፣ ጾታውን ስምዒታውን መጥቃዕቲ ብ"ናይ ቀረባ መጻምዲ" ዝፍጸሙ ኮይኖም መብዛሕትኦም ኣብቲ ልዑል መጠን ዋዒ ዝርኣየሉ ወቕቲ ዝበጽሑ'ዮም። ኣብዚ ክንግንዘቦ ዝግባእ፡ ኩነታት ኣየር ብቐጥታ ንባህሪና ይጸልዎ እዩ ዘይኮነ፡ ሓደ ምስቲ ሓደ ግን ዘራኽብ ዝምድና ኣለዎም ዝብል'ዩ። እቲ ኩነታት ክውዒ እንከሎ፡ ኣብ ምስታይ፣ ፌስቲቫላት ምስታፍን ንቑሓት ኮይንካ ምርካብን ኣብ ደቂ ሰባት እንዕዘቦ ባህሪ ኮይኑ፡ ዛሕሊ እንትኾን ድማ ምስ ሰባት ናይ ምቅርራብ፣ ምትእኽኻብ ባህሪ ኣሎ። "ብዝኾነ ክልቲኦም ጉዳያት ክትፈላልዮም ዝከኣል ኣይኮነን" ይብል ፕሮፌሰር ሃርለይ። ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, ለውጢ ኩነታት ኣየር፡ ዚያዳ ፍሉሕ ማይ ክፍጠር ጸቕጢ ከሕድር ከም ዝኽእል ይስጋእ ተዛማዲ ትሕዝቶ ሳይንስ፡ ቫይረሳት ሰበብ ሕማም'ዶ ምኽንያት ምዕሩይ ሃለዋት?27 ሰነ 2020 እንስሳ ምሕራድ ስነልቦናዊ ጸገም የስዕብ'ዶ ይኸውን?7 ጥሪ 2020 ኮሮናቫይረስ ንሳምቡእና ድዩ ንሓንጎልና ዘጥቅዕ ዘሎ?24 ሰነ 2020 ነትጒ ቤይሩት፡ ኣሞንየም ናይትሬት እንታይ'ዩ?7 ነሓሰ 2020 ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ ሃገራት፡ ኣብ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ጽልዋ ይህልዎ'ዶ?20 ሚያዝያ 2020 ሊባኖስ፡ ዛንታ ናይታ ጠንቂ ነትጒ በይሩት ዝኾነት ምስጢራዊት ኣረጊት መርከብ12 ነሓሰ 2020 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
