ካብቶም ''ፌደራላዊ ስርዓት እታ ሃገር ኣብ ሓደጋ ወዲቑ'' ዘበሉ ምኽንያታት ሓደ ውህደት ኢህወዴግ ምዃኑ ኣብቲ መድረኽ ተገሊጹ እዩ። ነዚ ምኽንያቱ ድማ፡ እቲ ውህደት 'ብኣሃዳዊ ስርዓት' ዝምራሕ ኢሎም ዝኣምኑ ሰባት ምህላዎም ምዃኑን ፍረ ቅድሚ ሕዚ ናይ ዝተገበረ ቃልሲ ዝኾነ ፌደራላዊ ስርዓት ዘጥፍእን እዩ ካብ ዝብል ስግኣት ዝነቐለ ምዃኑ ይግለጽ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድን ደገፍቱን እቲ ውህደት ትኽክለኛ ሕብረ ብሄራዊ ፌደራሊዝም ንምትግባር ሓጋዚ ከምዝኾነ እዮም ዝገልጹ። ኣብቲ መድረኽ ይሳተፍ ናይዘሎ ብሄራዊ ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቦመንበር ኣቶ ቶሎሳ ተስፋዬ፡ አኣሰናዳኢ እቲ ዘተ ህወሓት ከም ዘይኮነ ብምግላጽ በቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥቅምቲ ዝተኻየደ ዘተ ዝተጣየሰ ኮሚቴ 50 ዝኾኑ ፖለቲካዊ ሰልፊታት ከም ዝተዓደሙ ይዛረቡ። ንሶም 'ውን እንተኾነ ንፈለማ እዋን 'ዮም ዝሳተፉ ዘለዉ። ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ብህወሓት ንዝተወሃበ መግለጺ ነቒፉ ''ኣብ ዝሓለፉ 27 ዓመታት እቲ ፌደራላዊ ስርዓት ብዲሞክራሲ ተሓጊዙ ኣይዓበየን፤ ብቋንቋን መንነትን ናይ ምርሓቕ ኩነታት ነይሩ'' ይብሉ። ''ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ለውጢ መጺኡ ነይሩ'' ዝብሉ ኣቶ ተስፋዬ፤ ድሕሪ እቲ ለውጢ ዝመጹ ሕቶታት ህዝቢ ትኽክል ምዃኖም ብምእማን፡ ንዐኦም ናብ ምምላስን ሃገር ናብ ምርግጋዕን እዮም ከይዶም ኢሎም። ኮይኑ ግና ሕገ መንግስቲ ንዜጋታት ዝሃቦም መሰል እናተጥሓሰ እዩ፤ ዜጋታት ተንቀሳቒሶም ምስራሕ ኣይከኣሉን፤ ብዙሓት ተዘናቢሎም እዮም ብምባል፡ እቲ ዘተ ሕገ መንግስቲ ይከበር ዝብል መንፈስ ከም ዘለዎ ገሊጾም። ''እቲ ሕዚ ዘሎ ምምሕዳር'ውን ኣብ ክንዲ ሕቶ ህዝቢ ምምላስ፡ 'ምድማር' ዝብል ሓሳብ እዩ ኣምጺኡ'' ኢሎም። ''ብልጽግና ፓርቲ ሕጋዊ ኣይኮነን ዝበሉ ኣቶ ተስፋዬ፡ እዚ ፓርቲ ሕጋዊ እንተዘይኮይኑ ነታ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ መን እዩ?
