እታ ቤተ-ክርስትያን ናብ ቤት-ፍርዲ ምኸደት'' ኣብቲ ኣጋጣሚ፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ክልቲኤን ሃገራት ክርከቡ እንከለው፣ ኣሽሓት ህዝቢ'ውን ካብን ናብን ክልቲኡ ጎረባብቲ ዓድታት ተራኺቡ። እንተኾነ ግን፡ እዚ ንንግዳዊ ልውውጥን ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስን ክፉት ኮይኑ ዝጸንሐ መስመር ኦምሓጀር- ሑመራ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ተዓጽዩ። ሚያዝያ ኣብ 22 ሚያዝያ 2019፡ ካብቶም ንኢትዮጵያን ኤርትራን ዘራኽቡ ኣርባዕተ መስመራት ዶብ፤ ከይተዓጸወ ዝጸንሐ ኣፍ ደገ ዶብ ቡሬ- ደባይሲማ (ዓሰብ ) ተዓጽዩ። ብዛዕባ ምዕጻው እቲ ዶብ ክሳብ ሕጂ ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን። ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ ንሃገራዊ ዕርቂ-ሰላም ዝጽውዕ ሃዋርያዊ መልእኽቲ ዘርጊሖም። ኢትዮጵያን ኤርትራን ብናፅነት ፕረስ ኣብ ድሕሪት ተሰሪዐን እዞም ብምኽንያት በዓል ትንሳኤ፡ ሃገራዊ ዕርቂ ክካየድ ዝጽውዕ ሃዋርያዊ መልእኽቶም ዘሕለፉ ጳጳሳት፡ ኣብ ሰነ 2018 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝተበጽሐ ዕርቀ ሰላም ብምምስጋን፡ ከምቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተገብረ፡ ኣብ ኤርትራ'ውን እሱራት ክፍትሑ ሓቲቶም። ብተወሳኺ'ውን ዝተሰደ ክምለስ፡ መነባብሮ ክልቲኡ ህዝቢ ዝተንከፈ ዶባት ንረብሓ ክልቲኡ ህዝቢታት ብዘርብሕ ኣገባብ ተሓንጺጹ ንቡር ህይወቱ ንክሕደስ ኩሉ ኣድላይ ዘበለ ጻዕሪ ንኪግበር ኣተሓሳሲቦም። ግንቦት ኣብ መላእ ኤርትራ ኣገልግሎት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተቛሪጹ። ተጠቀምቲ ድማ ነዚ ንምስጋር ብቪፒኤን (VPN) ዝተባህለ መተግበሪ ክጥቀሙ ተገዲዶም። ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ኣብ ዓለምና እቲ ዝተሓተ ዝርገሐ ኢንተርነት ዘለወን ሃገራት ኮይና፡ እቲ ዝርግሐ 1.2 ሚኢታዊት ጥራይ ከም ዝሽፍን ይግለጽ። ኣስመራ ኣብ ትሕቲ ከቢድ ሓለዋ ብተወሳኺ፡ ኣብ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ኣገልግሎት ኢንተርነት ሞባይል ቴሌፎን (ዳታ) የለን። ኣብ ኣህጒር ኣፍሪቃ ጽቡቕ ዝርግሐ ትሕተ-ቕርጺ ኢንተርነት ዘለወን ሃገራት ውሑዳት ኮይነን፡ ደቡብ ኣፍሪቃ 54 ሚኢታዊት፣ ሞሮኮ 58.38 ሚኢታዊት፣ ግብጺ 39.9 ሚኢታዊት ከምኡ'ውን ንኣሽቱ ሃገራት ኣፍሪቃ ሞሪሸስን ስሽልስን 54 ሚኢታዊት ዘለወን ምዃነን ይጥቀሳ። ሰነ መንግስቲ ኤርትራ ብካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ዝመሓደራ ማእከላት ጥዕና ሃጊሩ። ኣባላት ጸጥታ ኣብ ዝተፈላለያ ማእከላት ጥዕና ብምኻድ፡ ነቶም ኣካየድቲ ማእከላት ጥዕና "ኣረክቡ" ብምባል ከምዘፈራርሕዎምን ነቲ መምርሒ መንግስቲ ምቕባል ዝኣበዩ ድማ ካብቲ ማእከል ጥዕና ብምስጓግን ነቲ ማእከል ጥዕና ዓሺጎም ክሕልውዎ ጀሚሮም። ነቶም ኣብ ማእከላት ጥዕና ተዓቑቦም ዝነበሩ ሕሙማት ድማ ናብ መንግስቲዊ ሆስፒታላት ከም ዝሰጋገሩ ጌሮም። ኣብ ከባቢ ወርሒ ሰነ-2019፡ ኣብ ደገ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኣንጻር እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ፡ #ይኣክል ዝብል ምስንቅስቓሳት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምክያድ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝበጽሓሉ እዩ። እቲ ብቛንቋታት ትግርኛ፣ ዓረብን ካልእን ኣብ ትሕቲ #ይኣክል ዝብል ጭርሖ ዘካይድዎ "ኣንጻር ጭቆና" ዝዓለመ ጎስጓስ፡ ብገለ ኣብ ኤውሮጳን ኣሜሪካን ዝነብሩ ኤርትራውያን መንእሰያት ዝተበገሰ ኮይኑ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ምልዕዓል ዝፈጠረ'ዩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ሓምለ ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ ምክትል ኣቦ ወንበር መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ቤት-ምኽሪ ሱዳን መሓመድ ሓምዳን ዳግሎ ኣብ ሃገራዊ ቤተ-መንግስቲ ኣስመራ ተራኺቦም ኣብ ጉዳይ ክልትኣዊ ርክብ ተዘራሪቦም። ክልቲአን ሃገራት ኣብ ሞንጎአን ዘሎ ዶብ ንክኽፈት ተሰማሚዖም። ነዚ ክልትኣዊ ስምምዕ ንምትግባር ዘኽእል ኮሚቴ ከም ዝቐውም'ውን ተገሊጹ። እንተኾነ ግን፤ ክሳብ ሕጂ እቲ ዶብ ኣይተኸፍተን ዘሎ። ኣባላት ጸጥታ ኤርትራ ንኣካየድቲ ትካላት ጥዕና ካቶሊክ ኣሲሩ ቀዳማይ ዓመት"ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን" ንምጽንባል፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ፡ ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ፡ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ኣስመራ ኣትዩ። ምንጪ ስእሊ, Yemane Gebremeskel ነሓሰ መንግስቲ ኤርትራ ብሩራዊ ኢዮቤል- ሳዋ፡ "ሳዋ-ዕቱብ ምርጫ ንውሑስ መጻኢ" ብዝብል ቴማ፡ ብወግዒ ጸምቢሉ። እቲ ንምምስራት ሳዋን ምጅማር ሃገራዊ ኣገልግሎትን ንምዝካር ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ጽምብል፡ ብነፈርቲ፣ ሄሌኮፕተራትን ታክታትን ዝተሰነየ ወተሃደራዊ ምርኢታት ዝተዓጀበ ኮይኑ፡ ኣብ 25 ዓመታት ዝተመዝገበ ልምዓት፣ ወተሃደራውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ዘጠቓለለ'ዩ ነይሩ። ሓንቲ ካብተን ኣብቲ ምርኢት ዝተሳተፋ ሄለኮፕተራት ምዃና ዝተነግረላ፡ ሄለኮፕተር ናብቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ መደበር ሓይሊ ኣየር እናበረረት እንከላ ብምውዳቓ፡ ኣብኣ ዝነበሩ ሰለስተ ኣባላት ሓይሊ ኣየርን፡ ሓደ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ምዃኑ ዝተነግረሉ ሰብን ኣብቲ ሓደጋ ሞይቶም። ኤርትራ ስለምንታይ ብኣጽዋር ዝተሰነየ ወተሃደራዊ ሰልፊ ገይራ?
