ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኮሮናቫይረስ፡ ምስጢር ናይቶም 'ብሰላሕታ ዝዝርግሑ' ሰባት 8 ሰነ 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images እዚ ቅልውላው እናስፋሕፈሐ እንከሎ፡ ኪኢላታት ሳይንስ ዘሻቐሎም ሓደ ናይ ኮሮና ቫይረስ ዘደንጹ ባህሪ ኣጓኒፉዎም። ብዙሓት በቲ ሕማም ዝተለኽፉ: ሰዓልን፡ ረስንን ክገብረሎም እንከሎ ምስኡ ከኣ ጨናን መቐረትን ከጥፍኡ እንከለዉ፡ ገለ ሰባት ግን ዝኾነ ምልክት ዝበሃል ኣየርእዩን ጥራይ ዘይኮነ፡ ብመሰረቱ ኮቪድ 19 ከምዝሓዞም'ዉን ኣይፈልጡን። ተመራመርቲ ብኸምዚ መንገዲ ክንደይ ሰባት ከምዝተለኽፉ ምፍላጥ ጥራይ ዘይኮነ እዞም 'ብሰላሕታ ዝዝርግሑ' ዝበሃሉ ነዚ ለበዳ የጐሃህሩዎ ከይህልዉ ምርዳእ ኣመና ኣገዳሲ ኮይኑ'ሎ። ሰባት ብ19 ጥሪ ኣብ ሲንጋፖር ኣብ ሓደ ቤተክርስትያን ክእከቡ እንከለዉ፡ ኣገዳስነት ናይታ ኩነት ኣብ ናይ ዓለም ናይ ኮሮናቫይረስ ዝርጋሔን ዘምጽኦ ሳዕቤንን ዝተገንዘበ ወላሓደ ሰብ ኣይነበረን። ሰንበት ስለዝነበረ፡ ከም ወትሩ፡ ሓንቲ ካብተን ቅዳሴታት ብቋንቋ ማንዳሪን ኢያ ተካይድ ኔራ። ኣመሪካ፡ ናብ ቻይና ዝገሸ ዝኾነ ወጻእተኛ ከምዘይተእቱ ኣፍሊጣ ኣብ መንጎ እቶም ኣብ ቤተክርስትያን ዝነበሩ ምእመናን፡ ካብ ቻይና ዝመጹ ክልተ ደቂ 56 ዝኾኑ መጻምድቲ ኣብ ቅድሚት ኮፍ ኢሎም ነይሮም። ምሉእ ጥዕና ዘለዎም ይመስሉ ስለዝነበሩ፡ ተሰከምቲ ቫይረስ ከምዝነበሩ ዘጠርጥር ዝኾነ ይኹን ምኽንያት ኣይነበረን። ኣብቲ እዋን'ቲ ዝነበረ ናይ ኮቪድ 19 ፍሉይ መለለልዪ፡ ዘየቋርጽ ሰዓል ከምዝኾነ፡ ናይ ሰብ መረዳእታ ከኣ ብኸምኡ መንገዲ ከምዝመሓላለፍ'ዩ ኔሩ። እቶም መጻምድቲ እቲ ቅዳሴ ምስ ተወደኣ ብኡ ንብኡ ንገዝኦም ተመሊሶም። እንተኾነ፡ ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ ነገራት ናብ ዝኸፍኣን ዘደናግርን ኩነታት ተቐያዪሩ። እታ በዓልቲ ቤቱ ነቲ ሰብኣይ ብ22 ጥሪ ክትሓምም እንከላ፡ እቲ ሰብኣይ ከኣ ድሕሪ ክልተ መዓልቲ ተጸሊኡዎ። ካብ ናይቲ ለበዳ ሕምብርቲ ዝኾነት ዉሃን በሪሮም ስለዝመጹ፡ እቲ ነገር ዘገርም ኣይነበረን። እንተኾነ ኣብቲ ዝሰዓበ ሰሙን፡ ሰለስተ ደቂ እቲ ከባቢ ብዘይተፈለጠ ምኽንያት በቲ ሕማም ስለዝተለኽፉ፡ ናይ ሲንጋፖር ቀዳማይን ዘስደምምን ናይ ኮሮናቫይረስ ጉዳይ ኮይኖም። እንታይ ከም ዘጓነፈ ንምምርማር ኣብ ዝተገብረ ጻዕሪ፡ እቲ ቫይረስ ከመይ ኢሉ ብቀሊሉ ክስፋፋሕ ከምዝኸኣለ ሓዲሽን ዘሰንብደካ ስውጠት ተረኺቡ። ምዉፋር 'ናይ ሕማም ፈተሽቲ' "ኣመና'ዩ ደንጽዩና ዘሎ" ይብል: ሓላፊ ሚኒስትሪ ጥዕና ተመሓላለፍቲ ሕማማት ሲንጋፖር: ዶክቶር ቨርኖን ሊ። "ነንሕድሕዶም ዘይፋለጡ ሰባት ኣብ ነብሶም ናይቲ ሕማም ዝኾነ ምልክት ከየርኣዩ፡ ነቲ ሕማም ብገለ መንገዲ ከመሓላልፉ ኪኢሎም" ይብል። በቲ ኣብቲ እዋን'ቲ ዝነበረ ናይ ኮቪድ 19 ሓበሬታ፡ እዚ ዝተራእየ ጉዳያት ፈጺሙ ክኸዉን ዘይክእል ኢዩ ነይሩ። ስለዚ ዶክቶር ሊን መሳርሕቱ ናይ ሳይንስ ተመራመርትን ምስ ፖሊስን ናይ ሕማም ሃደንትን ኮይኖም፡ ዝተለኽፉ በዓል መን ምዃኖም፡ ኣበይን መዓስን ከምዝነበሩ ብደቂቕ ዝድህስስ ሓደ ካርታ ዝፈጠረ መርመራ ኣበጊሶም። ፍርሒ ኮሮና ቫይረስ ንነጋድያን ሓጅ መካን መዲናን የሻቕሎም እዚ ከኣ እቲ ሕጂ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክካየድ ጀሚሩ ዘሎ ናይቲ መስርሕ ዝበለጸ ተግባር ተባሂሉ ዝተሰምየ መደብ "ክትትል ለኸፋ" "contact tracing"፡ ዘጠቓለለ'ዩ ነይሩ.
