ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብዙሓት ንግስቲ ኣዜብ፣ ህንደኬ፣ ሳባ እናተብሃላ ዝጽውዓ ደቂኣንስትዮ ንግስቲታት'ኳ እንተሃለዋ፡ መብዛሕትኡ ግን ብኣፈ-ታሪኽን ሓተታ ተፈጥሮን ዝተደገፈ ስለዝኾነ ሙሉእ ብሙሉእ ንምእማን የጸግም'ዩ ዝብል ዶክተር ሓጎስ፡ ሃለዋት ፈላስፋ ዘርኣያእቆብ ዘረጋግጸልና ግን "እቲ ጽሑፍ'ዩ" ይብል። "ናይ ዘርኣያእቆብ ኣብ ብራና መጽሓፍ ግእዝ ዝተጽሓፈ ስለዝኾነ፡ ብናይ ፊሎሎጂ መዐቀኒ ናይ መዓዝ ዘመን ምዃኑ ምፍላጥ ስለ ዝከኣል፡ እቲ ፈላስፋ ኣብዛ ሃገር ምንባሩ የረጋግጸልና" ኢሉ። እዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ቤተ-ንባብ ኢትዮጵያን ኤውሮጳን ኣሎ ኣብ ዝብሃል ብራና ዘሎ ጽሑፍ ዘርኣያእቆብ፡ ሰዋስው እቲ ግእዝ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብቲ ሰዋስው ግእዝ ውሽጢ ዘሎ ኣተሓሳስባ ሓደ ጥልያናዊ ወይ ጀርመናዊ መጺኡ ክጽሕፎ ብዝኽእል ቅዲ ከም ዘይተጽሓፈ ይዛረብ። "ካልእ ኣብቲ ጽሑፍ ዘሎ ናይ ግእዝ ቅድን ሓሳብን፡ ሓደ ካብ ካልእ ዓዲ መጺኡ ክጽሕፎ ዝኽእል ዓይነት ስነ-ልቦና ዘለዎ ጸሓፋይ ኣይኮነን ኣብቲ መጽሓፍ ዘሎ። ኣብ ኤውሮጳ ዘየለው ዝተፈላላዩ ስነ-ልቦናዊ ኣተሓሳስባታት፡ ግን ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ውሽጢ ዘለው ኣብቲ መጽሓፍ ውሽጢ ንረክብ። እቲ ዝተጽሓፈሉ ግዘ ቃላዊ ዘይምዃኑ.
