ክብሉ ይሓቱ። ምንቅስቓስ ተምሃሮ እናጠንከረ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ፡ ንነዊሕ እዋን ብጽንዓት ዝሟገትን ዝቃለስን ሓይሊ ምፍጣር ከም ዝኽእል ዘቐምጡ እዞም ምሁራት፡ ምትእትታው ሰልፊታት ፖለቲካ፡ ተምሃሮ ዩንቨርሲቲ ሓበራዊ ኣጀንዳ ከየሰጉሙ ምኽንያት ኮይኑ'ዩ ይብሉ። "ኣርባዕቲአን ኣሓት ውድባት ኢህወደግ ኣብ ውሽጢ ዩኒቨርሲቲ ናይ ባዕለን ካድረታት ምምልማለን፡ ነቲ ተምሃራይ ዝኸፋፍል መገዲ ገይረ'የ ዝወስዶ" ዝበሉ ፕሮፌሰር ገብሩ፡ ጥቕማ ጥቕሚ እናሃባ ብሓደ ሃገራዊ ስርዓት ከይሓስቡ ተገይሮም ዝብል እምነት ኣለዎም። ፖለቲከኛን መምህርን ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ድማ፡ እቲ ናይ ሽዑ ወለዶ ካብቲ ሕዚ ዘሎ ወለዶ ብፖለቲካዊ ኣተሓሳስባን ጠለባትን ዝተፈላለየ ብምንባሩ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈለየ ትርጉምን ዕላማን ዘለዎ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ክፍጠር ምኽንያት ኾይኑ'ዩ። "ኣብቲ ግዜ፡ መብዛሕትኡ ተምሃራይ ዝደፍኦ ሓበራዊ ኣጀንዳ'ዩ ነይሩ። ሕዚ ብኣውርኡ ብወገን ብሄረሰባት ዝለዓል ሕቶ ርኢኻ፡ እቲ ሽዑ ዝነበረ ናይ ሓድነት መንፈስ ተቐይሩ፡ ኩሉ ንናይ ባዕሉ ብሄር ረብሓ ዝቃለሰሉ ኩነታት ተፈጢሩ፡ እቲ ሓበራዊ ኣጀንዳ ዝበሃል እናጠፍአ መጺኡ" ይብሉ። "ኢህወዴግ ፖለቲካ ናብ ንግዲ ቀይሩዎ'ዩ" ዝብሉ ፕሮፌሰር መረራ፡ እዚ ኣፈላላይ ዝፈጠሮ ጽልዋ፡ መልክዕ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ክቕየር ምግባሩ ይዛረቡ። ዜግነትን ብሄራውነትን ኣብ 2015፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ኦሮሚያ ዝተልዓለ ህዝባዊ ናዕቢ፡ ቀስ ብቀስ ናብ ብዙሓት ከባቢታት ኦሮሚያን ኣምሓራን ልሒኹ'ዩ። ሕቶ ህዝቢ ሒዙ ዝተበገሰ እዚ ምንቅስቓስ መናእሰይ ግና፡ መልክዑ ቀይሩ ኣባይትን ንብረትን ናብ ምቅጻልን ዜጋታት ናብ ዘመዛብሉ ጎንጽታትን ዓብዪ። "ንሕና ልዕሊ ኩሉ ህይወትና ኢና ንደሊ"፡ ተጋሩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ ሕጕሳት ሃገራት ኣየኖት'የን?
