ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሰመጉ፡ ኣካላት ፀጥታ ክልላት ሶማልን ኦሮሚያን ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ፈፂሞም ኢሉ 1 ነሓሰ 2018 መግለጺ ስእሊ, ብሰንኪ ኣብ መንጎ ክልላት ሶማልን ኦሮሚያን ዝተልዓለ ጎንፂ ብዙሓት ተመዛቢሎም። ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ተወለድቲ ኦሮሞን ሶማሌ ኢትዮጵያውያንን ብዝተልዓለ ጎንፂ፡ መጠነ ሰፊሕ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ከምዝተፈፀመ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፀኦ ፀብፃብ ገሊፁ። እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት፡ ከም ኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ፡ ካብ ጥሪ 2009 ዓ.ም፡ ክሳብ ወርሒ ጥሪ 2010 ፤ ብሰንኪ እቲ ጎንፂ ናይ ብዙሓት ንፁሃን ህይወት ከምዝጠፍአ፣ ኣካል ከምዝጎደለ፣ ዜጋታት ጥሪቶምን ቤቶምን ራሕሪሖም ከምዝተሰደዱ ኣረጋጊፀ'ለኹ ኢሉ። ግዚያዊ ዳይሬክተር ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣይተ ቢኒያም ኣባተ፤ ቅድም ኢሉ መበገሲ ጎንፅታት ዝነበረ ሕቶ ይግብኣኒ ተሓራሳይ መሬትን ጋህጽን እዩ ነይሩ ይብል። "ሕዚ ግና ሓይልታት ጸጥታ ኣብቶም ጎንፅታት ኢድ ኣለዎም። ምምሕዳራዊ ምኽንያት'ዉን ኣሎ። እቲ ዉጽኢት መጽናዕቲ ኣብቲ ክልል ዝርከቡ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ'ዉን ናይ ባዕሎም ብጽሒት ከምዘለዎም'ዩ ዘመላኽት" ኢሉ ኣይተ ቢኒያም። ጎንፂ ኦሮሚያን ሶማሌ ኢትዮጵያን፥ ሐሙሽተ ቀንዲ ዛዕባታት "ኣብ ልዕሊ እሱራት መውቃዕትን ምዕማፅን ተፈፂሙ" ሂዩማን ራይትስ ዎች "መንግስቲ ዜጋታቱ ካብ ብሄር ተኮር መጥቃዕቲ ክሕሉ ኣለዎ" ኣመንስቲ ብሰንኪ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ክልላት ዘጋጠመ ብሄር ተኮር ጎንፂ፡ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሰባት ከምዝተመዛበሉ እቲ ፀብፃብ የመላኽት። ህፃናት ከምዝሞቱን ደቂ ኣንስትዮ ፆታዊ ግህሰት ከምዝበፅሐንን 'ውን የረድእ። ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልቲአን ክልላትን ሓይልታት ምክልኻል ሃገርን፡ ንፁሃት ዜጋታት ከምዝቐተሉ ዘብረሀ እቲ ፀብፃብ፡ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልል ሶማሌን ኦሮምያን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ፆታዊ ግህሰት ፈፂሞም ኢሉ። ጥቕዓት ፆታዊ ግህሰት ከምዝተፈፀመ ዘመላኽቱ ናይ ሕክምና መረዳእታታት ከምዝረኸበ፡ ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ገሊፁ'ሎ። ገለ ካብቶም ኣብቲ ፀብፃብ ጥርዓኖም ዘቕረቡ ዜጋታት፡ ኣብ እዋን እቲ ጎንፂ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ገንዘብ ከምዝዘመትዎም እውን ጠቒሶም። ምንጪ ስእሊ, ሰመጉ ሕዚ'ውን እንተኾነ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ክልላት ጎንፂ ይቕፅል እዩ ዘሎ ዝበለ እቲ ፀብፃብ፤ ብርክት ዝበሉ ተወለድቲ ክልቲኦም ብሄራት ሃለዋቶም ዘይፍለጥ'ውን ኣብሪሁ። እቲ ትካል፡ ግቡእ ምፅራይ ክግበርን ኣብ ልዕሊ ገበነኛታት ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድን ፀዊዑ። ኣብ ኢትዮጵያ ብሄር መሰረት ዝገበረ ፌደራላዊ ስርዓት ካብ ዝትከል ጀሚሩ ኣብ ኣብዝሓ ክፋላት እታ ሃገር ዓሌታዊ ጎንፅታት ብተደጋጋሚ ተኸሲቶም እዮም ይብል፡ ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ። ኣብ ሕሉፍ 26 ዓመታት አብ መንጎ ተወለድቲ ኣምሓራን ኦሮሞን፣ ኦሮሞን ሶማሌን፣ ኦሮሞን ጌዲኦን፣ ወላይታን ጋሞን፣ ወላይታን ሲዳማን፣ ኣኝዋክን ኑዌርን ከምኡ ድማ ሱርማን ዲዚን ዓሌታዊ ጎንፂ ክኽሰት ከምዝፀንሐ ገሊፁ። ግዚያዊ ዳይሬክተር ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ "ክሳብ ሕዚ ንዝበጽሐ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት፡ ሓላፍነት ክወስዱ ዝኽእሉን ቀጥታዊ ተሳትፎ ዝነበሮምን ኣካላት ምምሕዳር፡ መንግስቲ ከጻሪ ኣለዎ። ዜጋታት መሰሎም ክኽበር መንግስቲ ሓላፍነቱ ክፍጽም ኣለዎ" ኢሉ። ቤቶምን ጥሪቶምን ንዝሰኣኑ ዜጋታት ተመጣጣኒ ካሕሳ ክኽፈል፣ ኣብ ህይወትን ኣካልን ዜጋታት ጥቕዓት ዘብፅሑ ሰብመዚ ናብ ሕጊ ክቐርቡ፣ መንግስቲ ብሄርን ቋንቋን መሰረት ዝገበረ ፌደራላዊ ስርዓት ዘለውዎ ፀገማት ኣለልዩ ምትዕርራይ ክገብር ይግባእ ክብል እቲ ሃገራዊ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ፀብፃቡ ኣስፊሩ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
