ብዝብል እንተንጅምሮ ምሓሸ። ኣዕሙቕ ኣቢልና ክንርእዮ እንከለና፡ ባህሊ ማለት ኣተሓሳስባ'ዩ፡ ኣራኣእያ'ዩ፡ ኣመለኻኽታ'ዩ። ባህሊ፡ ብዝብል ስፍሕ ዝበለ ኣምር ክንርእዮ እንድሕር ኮይንና ከኣ ባህሊ ናይ ምቅላስ ሓሳብ፡ ምስቲ ናይ ናጽነት ድሌት'ዩ ዝጅምር። እቲ ንሃገራዊ ናጽነት ዝምልከት ኣተሓሳስባ ምስ ምፍጣሩ'ዩ እቲ ናይ ባህሊ ተራ ኣብቲ ቃልሲ ዝጅምር። ስለዚ እቲ ኣተሓሳስባ ኣቐዲሙ ካብ ነበረ፡ እቲ ባህልስ ኣብ ቅድሚት ኣሎ ማለት እዩ። ትእምርቲ እምቢታ "ሽገይ-ሃቡኒ!" - ኣስመራ ኣብ 1965 'እታ ዝኸበረት ፍርያተይ ንቤት ጽሕፈት ፕሬዚደንት ከም ህያብ ሂበያ' ቅድሚ ዕጥቃዊ ቃልሲ ምጅማሩ፡ እቲ ንቕሓት፡ እቲ ናጻ ናይ ምዃን ሓሳብ፡ እቲ ኣብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበረ ጽልኢ'ዩ ኣብ ቅድሚት ዝመጽእ። እዚ ከምዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ'ዩ ድማ ነቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣበጊስዎ። ብተለምዶ፡ እቲ ባህሊ እንብሎ፡ ነቲ ስነጥባባት ስለዝኾነ'ምበር፡ እቲ ናይ ናጽነት ባህሊ እንተዘይህሉ፡ እቲ ንጸላኢ ብዕጥዊ ቃልሲ ስዒርካ ናይ ምብራር ተበግሶ ኣይምሃለወን። ስለዚ፡ ባህሊ፡ ብሓፈሻ እቲ ኣመለኻኽታ፡ ኣብ ህይወትካ ዝፍጠር፡ ንቕሓትካ፡ ኣፍልጦኻ ኣብ ታሪኽ፡ ብዛዕባ መጻኢ ዕድላትካን ሕሉፍ ታሪኽካን ዘለካ ግንዛበ'ዩ። ሕቶኻ ግን ናብቲ ጽብብ ዝበለ ትርጉም ናይ ባህሊ፡ ናብቲ ስነ ጥበብ ኣብ መስርሕ ቃልሲ እዩ'ሞ ብኡኡ'ውን ንርኣዮ። ኣብቲ ቃልሲ ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ይኹን ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ስነ ጥባብ ብዝተወደብ መልክዕ ዝጀመረሉ ኣብ 1975 እዩ። ቅድሚኡ'ውን ነይሩ እንድዩ ምእኩል ውዳበ ግን ኣይነበሮን። እቲ እዋን'ቲ ብዙሓት መንእሰያት ካብ ከተማታት ናብቲ ቃልሲ ይጽንበሩ ነይሮም፡ ካብዚኦም ድማ ብዙሓት ናይ ሙዚቃ፡ ተዋስኦ፡ ስእልን ካልእ ዓውዲ ስነ ጥበብን ክእለት ዝነበሮም ነይሮም። እዞም ክኢላታት እዚኣቶም ኣብ ክልቲኡ ውድባት ብደረጃ ባህላዊ ጉጅለታት (ድራማን ሙዚቃን) ቆይሞም። እሞ ከምኡ እንተኾይኑ፡ እቲ ስነ ጥበባዊ ቃልሲ ንናጽነት፡ ነቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንናጽነት ቀዲምዎ'ዩ ጀሚሩ ኢልና ክንዛረብ ንኽእል'ዶ?
