ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ክልተ ሳዕ ናብ ኢትዮጵያ ክሰግር ፈቲነ ግን ኣይተዓወትኩን። ኣብ ሳልሳይ ግዜ ግን ሰሊጡኒ - ፡ እዚ ኣብ መወዳእታ ናይ 2014 እዩ ዝኸውን ዘሎ። ኣብ ዝተፈላለየ መድረኽ ዶባዊ ኲናት፡ መቓብር ስውኣት ዝዃዓቱ፣ ቤተክርስትያን ብነፈርቲ ዝደብደቡ፣ ዚንጎታት፡መዓጹን ፊኒስተራን ከተማታት ሰንዓፈ፣ ባረንቱ፣ ተሰነይ፣ ጾሮናን ካልኦት ከተማታትን ዓድታትን ነቒሎም ዝወሰዱ፤ 'ናብቶም ወረርትና፡ መሬትና ዝገበቱ' ኢለ ዝኣምነሎም ይሰግር ብምንባረይ ነብሱ ዝኸኣለ ስክፍታን ሻቕሎትን ነይሩኒ። ብጸላም መረብ ተሳጊረ፡ ኮኸብ ጽባሕ ወጺኡ መሬት ክሳብ ዝወግሓለይ ኣብ ሓደ ከውሊ ኣድብየ ሓደርኩ። መሬት ወጊሑ፡ ጽሓይ ብርሃና ክትሰድድ ምስ ጀመረት ግን ካብቲ ዘለኽዎ ብዙሕ ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ ቦታ ድምጺ ሰባት ሰማዕኩ። ካብቲ ተኸዊለሉ ዝነበርኩ ናብቲ ድምጺ ዝሰማዕኩሉ ቦታ ብኣንክሮ እናጠመትኩ፡ ካብቲ ድምጺ ዝሰማዕኩሉ ከባቢ ምንቅስቃስ ሰብ ክርኢ ዓይነይ ኣጨምቲለ ምክትታለይ ቀጸልኩ። " እቲ ላህጃ እኳ ናይ ኤርትራ ኣይኮነን" ብምባል ከውሊ ተጠቒመ ናብቲ ድምጺ ዝሰማዕኩሉ ቦታ ዝያዳ ቐረብኩ። ሰለስተ 'ሲቪል' ዝተኸድኑ መንእሰያት ኣብ ሓደ ዕሙቕ ዝበለ ሩባ ፡ ሓዊ ኣናኺሶም መግቢ ይሰርሑ ነይሮም። እንታይነቶም ናብቲ ዝገመትክዎ ክሳብ ዝቐርበለይ፡ ንኣስታት ሓደ ሰዓት ዝኸውን ኣብ ከውሊ ኾይነ ድሕሪ ምጽንጻን ፡ ግምተይ ጽቡቕ ኣሎ ምስ በልኩ 'ዕሕሕ' ኢለ ኣድሃኹ። "መን ኢኻ'ታ?" በለ ሓደ ካብኦም። "ጋሻ እየ፡ ክቐርበከም'ዶ?" መለስኩ። " ንዓ ሐራይ ንዓ" ልስልስ ብዝበለ ድምጺ ዓደሙኒ። ክሳብ ኣጸቢቐ ቀሪበ ኢደይ ንሰላምታ ዝልእከሎም ሰለስቲኦም ንጥፈታቶም ኣቋሪጾም ብዓይኖም የሰንዩኒ ነይሮም። ሰላምታ ድሕሪ ምልግጋስና፡ " በይንኻ ዲኻ፤ መማጽእቲ ኣለውኻ?" ሓደ ካብኦም ሓተተኒ። "ሓሰኻ በለስ ኮነ ኢልካ ክላበድ ይግበር'ሎ" ኣዘራራቢ ጉዳይ መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ትግራይ ፀጋታት ቱሪዝም ትግራይ ዘላሊ ካርታ ተሓቲሙ "ንበይነይ'የ" "በል እንቋዕ ብዳሕና ኣተኻ" "እንቋዕ ብደሓን ጸናሕኹም" ብድሕሪ'ዚ ንዓይ ኣብቲ ጥቐኦም ዝነበረ ለማጽ ከውሒ ኮፍ ክብል ሓቢሮም ንኹላትና ዘሕበረ ዕላል ፈለሙ። ኣብዚ ጉዕዞ ናይ ስግረ ዶብ፡ ብዙሕ ሕማቕ ከም ዝርኣዩን፡ ከምዝሰምዑን የዕሊሎም፤ እቲ ሩባ እንዳ ኣራዊት ከምዝኾነን፡ ብዙሓት ብኣራዊት ከም ዝብልዑን ብምሕባር፡ በይነይ ተበጊሰ ብሰላም ክኣቱ ምኽኣለይ፡ ንፈጣሪ ከመስግን ከም ዝግበኣኒ ርእይቶኦም ሃቡ። እዞም ኣብ ሩባ ግኒ ዝብሃል ቦታ ዝጸንሑኒ ሰለስተ መንእሰያት፡ ነበርቲ ካባቢ እንትጮ ኮይኖም፡ ናብቲ ቦታ መጺኦም ወርቂ ክኣርዩ ዝቐነዩ ምዃኖም ካብቲ ዝሰርሕዎ ሽሮን ኣብ መቑሎ ዘብሰልዎ ቅጫን ብሓደ እናተመግብና እንከለና ኣዕለሉኒ። "ስምዓኒ'ማ ጎይታይ፡ እዚ ሓደ ሰብ'ሲ ንኹሉኹም ዓድኹም ከሕድገኩም፡ ብሱሩ ትሃልቁ እኮ ኢኹም ዘለኹም" ሓደ ካብቶም ሰለስተ ዝበለኒ'ዩ። ኣይመለስኩን። ብውሽጠይ ግን "ንስኹምሲ እንታይ ሓዲግኩሙልና?" እየ ዝብል ነይረ። ንነብሰይ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም ከም ዝኣተወት ስለዝሓሰብክዋ ግን ሓሳበይ ብቃል ኣየሰነኽዎን። እቲ ሓደ ካብቶም ሰለስተ፡ ገዚፍ መስቀል ዝተንጠልጠሎ፡ ሮጊድ ሰመያዊ ማዕተብ ዝገበረ በጽሒ ግን ሓሳበይ ዝተረድአ እንክመስል፡ "ወያነ ወሪራትና ኢሉ ኣብ ጉድ አእትይኩም" በለኒ። ሕጂ ግን ክምልስ ዘገድድ ነጥቢ ካብ ልሳነይ ሞሊቑ ወጽአ። "ሕጅስ መን ድዩ ወሪሩ?" ወጺኣ'ምበር፡ ድሕሪ ምባለይሲ ኣብ ዘይቦታኣ ዝበልክዋ ኮይኑ'ዩ ተሰሚዑኒ። "ባዕሉ" "መን ባዕሉ?" "መራሒኹም'ምበር መን ዳኣ!" ኣንታ ነዚ ድዩ ብሓቂ ዘይፈልጥ ብዘስምዕ'ዩ መሊሱለይ ሓደ ካብኦም። ስቕ ስለዝበልኩ፡ ናብ ውልቃዊ ዕላሎም ተመሊሶም፡ ምስኦም ከምዘለኹ ዝረስዑ ክመስሉ ስቕ ኢሎም ዕላሎም ቀጽሉ። ብዛዕባ ኣብ እንትጮ ዘላ እንዳ ስዋ፡ ብዛዕባ ወርቂ ኣርዩ ዝሓለፈሉ ወዲ ዓዶም'ሞ፡ ብዘይኣግባብ ሰልዲ ብምብኻኑ ናብ ድኽነቱ ዝተመልሰ፡ ብዛዕባ ናብ ስዑድያ ክሰግር ኣብ ባሕሪ ዝጠሓለ ብጻዮም፡ ብዛዕባ ኣብ ዓዲ- ፍታዉ ወርቂ ክኣርዩ ኣብ ጉደጓድ ዝተደፈኑ ክልተ ሰባት፡ ብዛዕባ ኣብ ገርሁ ስርናይ ዘላ ጽብቕትን ተበላጺትን ዝበልዋ ጸማቚት ስዋ፡እንታይ ገዲፎም። ኣብቲ ዛራ ሩባ፡ ነቲ ካብ ጎቦ ዘምጽእዎ ሓመድ እናሓጸቡ፡ ወርቂ'ዩ ዝበሉኒ፡ ኣነ ግን ካብ ምድቓቑ ዝተላዓለ ክርኣየኒ ዘይከኣለ ኣኣርዮም ኣብ ሓንቲ ተራር መትሓዚ ከኒና ትመስል ጎማ ይእክብዎ ነይሮም። ኣብ ሞንጎ ዕላሎም .
