ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምጽኡ ንትግራይ ዓብይ ዕድል'ዩ" 18 ለካቲት 2020 መግለጺ ስእሊ, ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ድሕሪ እቲ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ዘጋጠመ ፍኑው ህዝባዊ ናዕብታትን፡ በቲ ኣብ ውሽጢ ኢህወዴግ ዝተፈጥረ ፖለቲካዊ ቁርቁስ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነበር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብገዛእ ፍቓዱ ካብ ስልጣኑ ክእለ ብዘቕረቦ ሓሳብ መሰረት ተኣልዩ። ኣብ ማእከላይ መንግስቲ ን27 ዓመታት ቀላሲ ተራ ዝነበሮ ህወሓት፡ ድሕሪ ምውራደ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም፡ ኣብታ ሃገር ዝነበሮ ጽልዋ ሃንደበት ወሪዱ። ላዕለዎት ፈደራላዊ መንግስቲ ዝነበሩ መራሕቲ ህወሓት፡ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር የፈራርሕዎን፡ ውሳነታት ክወስድ ኮነ ከይወስድ የገድድዎ ነይሮም ዝብል ዝረባ ብቐጻሊ ይስማዕ ነይሩ'ዩ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ሓደ መራሕቲ ህወሓት፡ኣቶ ዳሳለኝ ምሉእ ስልጣኑ ክጥቀመሉ እንዳኻኣለ ኣይተጠቕመሉን ብምባል ክነቕፉዎ ተሰሚዖም እዮም። ኣቶ ሃይለማርያም ግን ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ምስ ማዕከን ዜና ጀርመን ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕትት፡ ስልጣኑ ክጥቀም "ናጽነት ኣይነበረንን" ክብል ተዛሪቡ ነይሩ። ንሱ፡ ከም ኣቦ መንበር ኣብ ኢህወዴግ ዝነበሮ መዝነቱ፡ ካብ ቦታ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ወረደ፡ ብኣባል ውድብ ዴሞክራስያዊ ህዝብታት ኦሮሞ ኣቶ ኣብይ ኣሕመድ ተተኪኡ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ብወግዒ መራሒ እታ ሃገር ኮይኑ፡ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ቃለ መሓላ ድሕሪ ምፍጻሙ፡ ድሕሪ ናይ ኣምቦን ጅግጅጋን ጉዕዝኡ ናብ ትግራይ መቐለ መሰቕነዐ፡ ህዝቢ ትግራይ ከም መራሒኡ ንምቕባል ግዜ ኣይወሰደሉን ነይሩ። እኳ'ድኣስ ብቋንቋይ ዝዛረብ መራሒ ረኺበ ኢሉ ሰተ ሰምሃል ነስኒሱ'ዩ ተቐቢሉዎ። ብፍላይ ድማ ህዝቢ ትግራይ ንኣስታት 20 ዓመታት ኣብ ኣይ ሰላም ኣይ ኵናት ዕንይንይ እናበለ ሓሳረ መከርኡ ይርእየሉ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፤ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ጉዳይ ኢትዮ ኤርትራ ፈቲሑ" ዶባት ተኸፊተን ህዝቢ ካብን ናብን ንግዲ ምስጀመረ "መጺኻለይ'ዶ ክጽበየካ!" ተባሂሉ ተደሪፉሉን ተወዲሱን። ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ግን ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ግዝኣታት ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ መደረ " 27 ዓመታት ብዙሕ ክፍኣት ዝተሰርሓሉ ናይ ጸልማት ዓመት እዩ ነይሩ" ምስበለን ብሽም ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ብልሽውናን ንገለ ተወለድቲ ትግራይ ምስኣሰረን፡ ናይ ጽልኢ ዘረባ ከዘውትር ምስ ጀመረን ግን ህዝቢ ትግራይ ብሰለማዊ ሰልፍን ሚድያን ኣንጻር መሪሕነት ኣብይ ኣሕመድ ተቛውሞታት ከስምዕ ጀሚሩ። እቲ ብዛዕባ'ቲ ሓድሽን መንእሰይን ቀዳማይ ሚኒስተር ተፈጢሩ ዝነበረ፡ ተስፋን ኣድናቖትን፡ ነዊሕ ከይጸንሐ በኒኑስ፡ ብዙሓት ተጋሩ ንኣብዪ ብዓይኒ ጥርጠራን ተቓውሞን ክርይዎ ጀሚሮም። ኣቶ ሙሉብርሃን ማሾ ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኣብ ስራሕቲ ምፍራይ እንስሳ ዝተወፋረ ነጋዳይ እዩ። "ንሕና ንኣብይ ጸገም ኮይንናዮ ኣይንፈልጥን" "ወፍሪ መጥቃዕትን ፀለመን ብስልጡን ኣካይዳ ተመኪቱ'ዩ" ዕድልን ፈተናን ዘንጸላለዎ ናይ ኣብዪ ኢህወዴግ "ናይ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣካይዳ ብስሩ ስርዓተ መንግስቲ ተዋሂብዎ ዝመርሕ ዘሎ መንግስቲ እዩ ኢለ ንኽጽውዖ እዩ ዝኸብደኒ። ምኽንያቱ ኣብ ዘካይዶም ኣኼባታት ዝጥቀመሎም ቃላት ..... መጸዋዕታ ኵናት እናገበረ ዝውዕል ሕማቕ መንገዲ ዝኽተል ዘሎ መራሒ'ዩ ኢለ እየ ዝወስዶ" ብምባል ኣብ ናይ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ መሪሕነት ተስፋ ከምዘይብሉ ይገልጽ። ምሁር ስርዓት ፌደራሊዝም ዝኾነ ዶክተር ኣሰፋ ፍስሃ ብግድኡ፡ ምምሕዳር ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣብቲ ፈለማ እዋናት ናብ ትግራይ እውን ተጓዒዙ ተስፋ ዝሃበን ቂመኛ ዘይመስልን እኳ እንተነበረ፡ ድሓር ግን ኣብ መንጎ መንግስቲ ፌደራልን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዘሎ ርክብ ኣብ ውጥረት ከምዝህልዎ ገይሩ በሃላይ እዩ። ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ፡ መንግስቲ ፈደራል ኣብ ዝቆጻጸረን ማዕከናት ዜና፡ ተዛረብቲ ትግርኛ ዝብል ሰነዳዊ ፊልምታት ብምስንዳእ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘነጻጸረ ርኡይ መጥቃዕቲ የካይድ ምህላው ከምዝገምገመ ኣቦ መንበር፡ ኣቶ ሃያሉ ጎደፋይ ይገልጽ። ብቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ማእኸላይ መንግስቲ፡ ኣንጻር ረብሓታት ትግራይ ደው ዝበለ መንግስቲ እዩ ክብል እውን ይምጉት። ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓድግራት መምህር ፖለቲካዊ ሳይንስ፡ ኣቶ ግርማይ ታደለ ብወገኑ፡ "ህዝቢ ትግራይ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣይመራሕየይን'ዩ ክሳብ ዝብል'ዩ ኮይኑ" ክብል ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ትግራይ ተቐባልነት ከምዘይብሉ ኣብሪሁ። መግለጺ ስእሊ, ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ሓወልቲ ሰማእታት ሕቑፌ ዕምበባ እናንበረ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምጽኡ ንትግራይ ዕድል'ዶስ ፈተና?
