ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሕጂ'ውን ቃልሲ ዘድልዮ ክሽቦ ደቀኣንስትዮ 7 ለካቲት 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, 06 ለካቲት ከም ዓለማዊ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣንጻር ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ዓለማዊ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣንጻር ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ግዱሳት ዜጋታት፡ ተጣበቕትን ተኸላኸልትን መሰላት ደቀንስትዮ ማሕበራት፡ ምሁራት ደቀንስትዮ፡ ፖለቲከኛታት፡ ኮታ ኩሎም ንምኽንሻብ ደቀንስትዮ ዝከላኸሉን ዝጣበቑን ወገናት ዓቕሞም ዘበርክቱላ እያ። ኣብ ገሊኡ እውን እተን ብሰንኪ ምኽንሻብ ዝተፈላለየ ጥዕናዊ ወጽዓታት ዘጋጠመን ደቀንስትዮ ኣብ ቅድሚ መሰልተን ኮነ ክሰምዑን ክርድኡን ዘለዎም ዓበይቲ ዓድን ሽማግለታትን ቀሪበን ተመኩሮአን የቕርባ። ንኣብነት፡ ካብ 2006-2018 ዘገልገላ መበል 24ይቲ ፕረሲደንት ላይበርያ፡ እኳድኣ ቀዳመይቲ፡ ብግቡእ ዝተመርጻ ኣፍሪቃዊት መራሒት-መንግስቲ ጓል'ንስተይቲ አለን ጆንሶን ሰርሊፍ፡ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ድሮቲ ሓላፍነት-መንግስቲ ዘረከባሉ እዋን ክልከላ-ክንሸባ ኣዊጀን። ምንጪ ስእሊ, ከዲጃ ዓሊ መግለጺ ስእሊ, መሰል ደቂ-ኣንስትዮ ሰብኣዊ መሰል'ዩ ብምባል ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ንምውጋድ ክሽቡ ይጽዕራ ኣለዋ ብዕድመአን ኮነ ብስልጣነን፡ እሞ ከኣ ከም ኣደን ጓለንስተይትን መጠን ነቲ ጉዳይ ቀልጢፈን ክሕለቓሉን ክትግብሮአን ይግባእ ነይሩ ዝበሉ ላይበርያውያን፡ "ክሳብ ሕጂ ድኣ ኣበይ ነይረን?" ዝብል ሕቶ የቕሩብለን። ምኽንያቱ፡ ላይበራውያን ደቀ'ንስትዮ ኣብ ልዕሊ ማዳም-ፕረሲደንት ከም ክልካለ-ክንሸባ ዘኣመሰሉ ለውጥታት ከተኣታትዋ ትጽቢት ስለዝነበረን እዩ ብምድንጓየን ቅሬተአን ዝገለጻ። ን12 ዓመታት ዝኣክል ኣብ ስልጣን ጸኒሐን ከብቅዓ ኣብ ድሮ ምኻደን እውጅ ኣቢለን ዝዕዘራ ስለምንታይ ብምባል ብዙሓት ኣይተሓጎሱን። ኣብ ኤርትራ ምኽንሻብ ጓለንስተይቲ ክልኩል እዩ። ኣብቲ ዓሚ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ሃበሮን ዝተኻየደ በዓል ምዝኽኻር ተቓውሞ ንምኽንሻብ ደቀንስትዮ፡ ሓላፊት ዩኒሴፍ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ሚስ ራንያ ዛኪ፡ ኤርትራ ብእተካይዶ ዘላ ልዑል ጻዕርን ኣብነታዊ ስራሕን ምኽንሻብ ደቂ-ኣንስትዮ ምሉእ ብምሉእ ከተወግድ ልዑል ተኽእሎ ምህላዉ ገሊጻ ነይራ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ንናጽነት ቃለሲ ኤርትራ ዝቃለስ ዝነበረ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ከም ፕረዚደንት ላይበርያ ነበር አለን ጆንሶን ሰርሊፍ ክሽቦ ደቀንስትዮ ንምዕጋት ኣይተደናጎየን። ኣብ እዋን ሓርነታዊ ተጋድሎ ከይተረፈ፡ ኣብ ብዙሕ ሓራን፡ ሓውሲ-ሓራን ከባቢታት ኤርትራ ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ቀልጢፉ እዩ ኣጊዱዎ። ብሰንኪ እቲ ብህዝብን ግዱሳትን ዝተገብረ ጎስጓስን ጻዕርን ከምቲ ልእኽቲ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኤርትራ ዝበለቶ፡ ሳላ ሓያል ውህደት ህዝብን ኣካላት መንግስትን ማሕበራትን፡ ኤርትራ ክሽቦ ደቀንስትዮ ምሉእ ብምሉኡ ንምውጋድ ኣይክሽግራን እዩ። ይኹን እምበር እቲ ብልጫታትን ዓወትን ኣብ ቦትኡ እኳ እንተሎ ኣብቲ ብዙሕ ሓበሬታ ዘይበጽሖ ርሑቕ ገጠራት ይኹን ኣብ ሓደ ሓደ ክፋል ሕብረተሰብ ምኽንሻብ ብስቱር ክህሉ ከምዝኽእል ይግመት። ኤርትራውያን ምሁራት ደቀንስትዮ ዶር ኣስያ ዓብደልቃድር ካብ ኬንያ፡ ከምኡ እውን ነርስ ከዲጃ ዓሊ ካብ ለንደን፡ ምኽንሻብ ኣብ ደቀንስትዮ ኣካላውን ስነአእሙሮኣውን ጥዕና ስለዘስዕብ ፈጺሙ ክውገድን መላእ ሕብረተሰብ ክቃለሶን ኣለዎ ብምባል ንውጋዱ ረጊጸን ካብ ዝንቀሳቐሳ ዜጋታት እየን። መራሒት ደቀ'ስትዮ ምንቅስቓስ-ሰላም፡ ላይበርያዊት ወ/ሮ ለይማ ግቦዊ፡ ምስ ፕረሲደንት አለን ጆንሶን ሰርሊፍ ሓቢረን ብ2011 እቲ ዝለዓለ ናይ ሰላም ብልጫ-ኖብል ተቐቢለን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ዶክተር ኣስያ (የማን) ንሰን ንቢቢ.ሲ.
