ኣቶ ሰሎሞን ጸሃየ፡ እቲ ዝተገበረ ኣዝዩ ሰፊሕ ስራሕ'ዩ፤ ኣብ ሓጺር ሰዓታት ቀቀንዱ'ውን ገሊጽካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ገለ ንምጥቃስ ግን ምድላው ናይ መዝገበ ቃላት ነይሩ። እቲ መዝገበ ቃላት እንግሊዝ ትግርኛ ዓረብ እዩ። ከምኡ'ውን ብትግርኛ ጀሚሩ ትርጉም እንግሊዘኛ ዝሕብር'ውን ነይሩ እዩ። ናይ ስነጽሑፍ ውድድራትን ስራሓትን ይካየድ ነይሩ። ተራ ናይ ራድዮ ድምጺ ሓፋሽ ድማ ልዑል ነይሩ። ቤት ትምህርቲ ሰውራ'ውን ገሊኦም ኣብቲ ሰውራ ዝተወለዱ፤ ገለ ድማ ብህጻንነቶም ናብ ገድሊ ዝመጽኡ፡ ገለ'ውን ስድርኦም ናብ ገድሊ ሒዘምዎም ዝወጽኡ ዝረክብዎም ህጻናት ብሓደ ዝምሃርሉ ዝነበሩ ዓቢ ቤት ትምህርቲ ነይሩ። እዚ ቤት ትምህርቲ ድማ ኣብ ምምሃር ቋንቋ ዓቢ ግደ'ዩ ነይርዎ። ኤርትራ፡ “ስነ ጥበብ ገድሊ እንተኾይኑ ንወዲ ኳዳ ጀነራል ምሃብክዎ” ጸላምን ኣይሁዳዊትን ቲፋኒ ሓድሽ ኣብ ሱዳን ኣብ ዝነበረ መዓስከር ስደተኛታት'ውን መምሃራን ካብ ሳሕል እናኸዱ ይምህሩ ስለዝነበሩ ዳርጋ ኣካል ቤት ትምህርቲ ሰውራ'ዩ ነይሩ። ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊት'ውን እቶም መሃይምነት ከየጥፍኡ ዝተሰለፉ ተጋደልቲ ከምዝምሃሩ ይግበር ስለዝነበረ እዚ'ውን ኣካል እቲ ምምዕባል ቋንቋ'ዩ። ዋላ እኳ እቲ ቋንቋ ትግርኛ ኣቀዲሙ ሰጒሙ እንተነበረ፡ እቲ ፊደላት ዘይነበሮ ቋንቋታት ኤርትራ ግን እቲ ኩሻዊ ቋንቋታት ናይ ላቲን ፊደላት ከምዝህልዎ ተገይሩ፡ ብኡኡ'ውን ትምህርቲ ይወሃብ ነይሩን ኣሎን። እዚ ኹሉ ኣብ ዙርያ እቲ ባህልታትን ቋንቋታትን ዝግበር ዝነበረ'ዩ። ካልእ ናይ ሙዚቃ፡ ቅብኣ፡ ቅርጻ ቤት ትምህርቲ'ውን ነይሩ'ዩ። ናይ ድራማ ትምህርቲ ንምክያድ'ውን ሱዳናውያን መመሃራን ንጥቀም ነይርና። እቶም መምሃራን ናብ ሳሕል ኣትዮም ይምህሩ ነይሮም ማለት ድዩ?
