"ስለዚ፡ ዋላ'ኳ ቀ/ሚ ኣቢዪ ፈጻሚ ወይ ከኣ ዝለዓለ ፖለቲካዊ ስልጣን ይሃልዎ በቶም ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ዝተኸሰቱ ሽግራት ብቀጥታ ክሕመ ኣይክእልን" ክብል ይምስክር። "እቲ ምስ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ፡ ማለት እቲ ተሸኺሉ ደው ዝበለ መስርሕ 'ሰላም' ከም ዘርእዮ ግን፡ ሰላም መሰነይታ ከም ዘድልዮ ክንዕዘብ ንኽእል" በለ። ወሲኹ "ኣነ ከም ዝርድኣኒ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ'ዩ ሰላም ንከውሕስ ዝሕጥ ዝብል ዘሎ፣ ህይወት ዜጋታት ኣብ ንቡር ንከይምለስን ክልተኣዊ ርክባት ንከይተኣታቶን ነግፈረግ ዝብል ዘሎ" ክብል ይወቅስ። "ብዉሑዱ ኢትዮጵያ፡ ሰለስተ ክልተ-ዝጐንኡ ስምምዓት ብሸነኽ ኣስመራ ንክጸድቁ ኣቕሪባ'ያ፣ ኤርትራ ግን ጭቡጥ ግብረ መልሲ ኣይሃበትሉን። ርግጽ'ዩ፡ እዚ ናይ ባዕሉ ምኽንያታት ዘሎዎ፡ ኣብ ናይ ቀደም ዕላማ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝጥምት ኰይኑ ንረኽቦ - እቶም ዕላማታት ምስ ቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ዜቕረቦም እማመ ውህደት ስለ ዝጐድሎም። "እቲ ናይ ሰላም መስርሕ ንቕድሚት ንኽደፍእ ኵሎም ሸነኻት (እንኮላይ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ሓዊስካ) ክዋስእዎ ይግባእ። እቲ ቀንዲ መፍትሐ፡ ብግዝኣታውን (መሬታውን) ብማሕበራውን ብቍጠባውን ሸነኽእቱ ክርአ ኸሎ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ዘይብሉ ኣይከውንን'ዩ" ይብል ትሮንቮል። ቅሉዕ ደብዳበ ፍሉጣት ኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ "ብስግንጢር፡ ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነቲ ሽልማት ተቓዊሞሞ'ዮም-ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ዜጻዕደወ መስርሕ ጌሮም ስለዝወሰዱዎ። ኣነ ከም ዝመስለኒ እዚ ነቲ ጕዳይ (ሽልማት) ኣቕሊልካ ምርኣይ'ዩ እብል። እዚ ኸኣ ንቅንዑነት ታሪኽ ብልጫ-ኖቤል ኣብ ግምት ዘየእቱ ስለ ዝዀነ። መብዝሕትኡ ጊዜ፡ ናይ ሰላም ሽልማት ክወሃብ ከሎ ነቶም ክልተ መጻብእቲ ብሓባራ'ዩ ዝወሃብ፣ ናይ ሎሚ ዓመት ሽልማት ግን ፍልይ ይብል። ብፍላጥ ንፕረሲደንት ኢሳይያስ ምፍላይ ኮሚቴ-ኖቤል ኣብ ልዕሊኡ ዘሎዎም ወቐሳታት'ዩ ዜመልክት - ኣብ ልዕሊኡን ስርዓተ-መንግስቱን። እዚ ዉሳኔ ኸኣ ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ጕድለተ ዲሞክራስያዊ ለውጥታትን ዘመልክቱ'ዮም" እናበለ ጀቲል ትሮንቮል ርእይቶኡ ይድምድም። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ 'ንለውጢ ኣይንትሃወኽ' ከርት ሊንድየር እውን እዚ ዝስዕብ ርእይቶ የቕርብ፦ ከርት ሊንዲጀር ኣብ ኬንያ ዝመደበሩ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ዅለን ሃገራት ኣፍሪቃ ደቂቕ ኣፍልጦ ዘሎዎ ሆላንዳዊ ጋዜጠኛ'ዩ (NRC Handelsblad ) ኢዩ፣ ንሱ ዘካይዶ 'The Africanists.info' ዝስሙ ወብሳይት'ውን ኣሎዎ። ብዛዕባ ንቀዳማይ ምኒስተር ኣቢዪ ኣሕመድ ዝተዓደለ ብልጫ-ሰላም ኣልዒልና ንርእይቶኡ ክህበና ምስ ተወከስናዮ ዝሃበና መልሱ ከም ዘለዎ እንሆ ... ምንጪ ስእሊ, ከርት ሊንድየር "ዓመት-ዓመት ኣብ ከባቢ'ዚ እዋን ሰደቓ-ወጻኢ ናይቲ ዝሰርሓሉ ጋዜጣ ሽልማት ብልጫ ሰላም ንመን ኰን ክበጽሖ'ዩ ኢሉ ሓበሬታ ንምስማዕን ንምቅላሕን ድሉው ኢዩ። እቲ ብልጫ ንሓደ ሕጹይ ኣፍሪቃዊ ኣይክበጽሕን'ዩ ብምባል ብሃንቀውታ ኣይተጸበኹን፣ ብዜደንቕ ኵነታት ናብ ዶክተር ኣቢዪ ኣሕመድ ብምብጽሑ ካን ገሪሙኒ" ይብል ከርት ሊንድየር። "ንናይ ስራሕ ብጾተይ 'እቲ ኵሉሳዕ ፍሽኽ ዚብልን ብዛዕባ ፍቕሪ ወትሩ ግዜ ዚዛረብን መራሒ፡ ጌና ኣብ ጐደና መስርሕ-ሰላም ዚጐዓዝ ዘሎ፡ ግን ዕላማኡ ዘይተሰኻዓሉ መራሒ' እናበልኩ'የ ዝገልጾ። ብርክት ዝበሉ ብርቂ መግለጺታት ይሃብ'ምበር ናይ ሰላም ብልጫ ንምርካብ ዘብቅዑ ስርሓት ጌና ኣይተሰኻዓሉን" ይብል ከርት። "እቲ ምስ ኤርትራ ዝተገብረ ናይ ሰላም ስምምዕ ኣብ ፍረ ኣይበጽሐን፣ እቲ ዶብ ጌና ተዓጽዩ'ዩ ዘሎ፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ክካየድ ትጽቢት ዝተገብረሉ ንግዲ'ውን ገና ኣይተሳኽዐን። ብዓቢኡ፡ ገለ-ገለ ሸነኻት ኢትዮጵያ እቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ-ሰላም ጌና ኣይተዋሕጠሎምን ዘሎ። ኣብ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዝተኣታተዉ ፖሊሲታቱ ከም ብርቂ (ሱር-ነቀል) ክርኣዩ ይኽእሉ፣ እዚ ኸኣ ኢትዮጵያ ዓቃብተኛ ሃገር (conservative) ስለ ዝዀነ። "ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ'ዩ ዝብል ሓቂ ዘይፈልጥ'ዩ" ፕረዚደንት ኢሳይያስ "እቲ ፈለማ እዋን ሕጽኖቱ ትእምርቲ ሰላም ብጠመተ ኢትዮጵያውያን መለለዪኡ ዀነ። ናይ ፖለቲካ ቅርዓታት ምኽፋትን ናጽነት ሓሳብካ-ምግላጽን ብርቂ ዝዀኑ ለውጥታት'ዮም። ፖለቲካዊ ቅርዓታት ብምኽፋቱ ግን ንዜኖፎብያ ቦታ ከፊቱሉ'ዩ - ንዓሌታዊ ሃገራውነት ንኽዕንብብ ዕድል ፈጢሩ። ኰይኑ ድማ ኵነታት ናብ ህውከትን ሓይልን ኣምርሑ፣ ብኣማኢት-ኣሽሓት ዝቝጸሩ ሲቪላውያን ዜጋታት ከኣ ተመዛበሉ" እናበለ ከርት ሊንድየር ነቕፌታኡ ገለጸ። ርእይቲኡ ብምቕጻል፡ "እቲ ንዓመታ ተመዲቡ ዘሎ ምርጫ፡ ምስ'ዚ ንርእዮ ዘሎና ዓሌታዊ ጐንጺ ምስ ዚወሃሃድ ኵነታት ክባርዑ ይኽእሉ'ዮም። ብተወሳኺ፡ እቲ ስልጣን ጌና ኣብ ኢድ ኢ.ህ.አ.ዴ.ግ.
