ርሒቑ ዝርከብ ቦታ ኣዶልፎ መሎቲ (ካብ ስድራቤት መሎቲ) ብሸፋቱ ተቐቲለ። እዚኦም ኣብ ሓደ መዓልቲ ብወግዒ ዝተመዝገቡ ፍጻሜታት ክኾኑ ከሎዉ ካልኦት ዘይተመዝገቡ ፍጻሜታት ክነብሩ ከምዝኽእሉ ዳዊት ይሕብር። ብድሮኡ ሸፋቱ ኣብ ከተማ ኣትዮም ካብ ጥቓ ኤርፖርት ዝነበረ ኮንቸስዮነ ጣልያን ከብቲ ከም ዝዘመቱ ሰነዳት ይሕብሩ። እቲ ፍጻሜ ከኣ ሓይልታት ጸጥታ እንግሊዝ ዳርጋ ግቡእ ስርሑ ይዓምም ከምዘይነበረ የመልክት ይብል ዳዊት። ብዕለት 23 ሚያዝያ ካብ ዓዲ ወግሪ ናብ ዓረዛ ትንቀሳቐስ ዝነበረት ኣውቶቡስ ኣብ ሓድ ጕዕዞ ክልተ ጊዜ ከም ዝተኸትረት፣ ብወትሃደራት እንግሊዝ ዝተዓጀበ ኮሎኛ ኣብ ሰይዲቺ ብሸፋቱ ከም ዝተጠቕዐ፣ ኣብ ባረንቱ ኣትዮም ሸፋቱ ሰብ ከም ዝቐተሉ ...ዝሕብር ሰነዳት እቶም ሸፋቱ ድላዮም ይገብሩ ከምዝነበሩ እዩ ዘመልክት። ኣቦይ ወልደኣብ ወልደማርያም፡ ኣቦ ሃገራውነት ኤርትራ፡ ኣብ ሓደ ብጸጥታ ብዚምልከት ቃለ-መጠይቕ ፡- "ኣብ ጊዜ ጣልያን ኣብ ሓሰር ዝወደቐት መርፍእ ትርከብ ነበረት፣ ኣብ ጊዜ እንግሊዝ ግን መንግስቲ ነይሩ ክበሃል የሸግር ነበረ" ዝበልሉ እዋን ነይሩ። ውጽኢት ሽፍትነት ምንጪ ስእሊ, DM መግለጺ ስእሊ, ሃገራዊ ኣርካቭ ዓባይ ብሪጣንያ እቲ ሸፋቱ ዝፈጠርዎ ናዕቢ ንታሪኽ ኤርትራ ለዊጥዎ'ዩ። መንግስቲ ሃይለስላሴ ግን ነቶም ምስ ኢትዮጵያ ኣንድነት ዝደልዩ ዝነበሩ፣ እሞ ኸኣ ብጐነጽ ዝጕስገሱ ዝነበሩ፣ ከም ሸፋቱ ገይሮም ይርእይዎም ኣይነበሩን ... እንታይ ድኣ ከም ሓርበኛታት እምበር። እኳ ድኣ ነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ኢዶም ዝህቡ ዝነበሩ ዓበይቲ ሸፋቱ ምሕረት ጥራይ ዘይኰነስ ሽመት'ውን ይህቦም ከም ዝነበረ ኣብቲ ኣለምሰገድ ተስፋይ ዝጸሓፎ መጽሓፉ ተሰኒዱ ንረኽቦ። እቶም ብሓባራ ሸፋቱ ዝበሃሉ ዝነበሩ፡ ገሊኦም ከተርቲ፡ ገሊኦም ሕነ-ፈደይቲ፡ ገሊኦም ቀተልቲ፡ ገሊኦም ድማ ንማሕበር ኣንድነት ብምድጋፍ ኣጽዋር ዓጢቖም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ ሰባት ምንባሮም ሰነዳት መዝጊቡዎ ኣሎ። ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ፡ ብዙሓት ሸፋቱ መሳርያ ሒዞም ኣብ ፈቐድኡ ዝኸትሩን ዘነዓዕቡን ዝቕንጽሉን ዝነበሩ ኤርትራ ኣብ ኢድ ኢትዮጵያ ንኽትኣቱ'ዩ ነይሩ ዕላምኦም። ገሊኦም ከኣ ብሰበኻ ሃይማኖት - ብ'ኣስላም ከይንውረር' - ካብ ዚብል እምነት ተበጊሶም፣ ገሊኦም ድማ ብስራሕ-ኣልቦነትን ጥምየትን ድኽነትን ተጠቒዖም፣ ከምኡ'ውን ብካልኦት ሰንክታት ተደፊኦም ይሽፍቱ ከምዝነበሩ ኣብታ ብሃይለስላሰ ወልዱ ዝተጻሕፈት ሓምድ እድሪስ ዓዋተ እትብል መጽሓፍ ተሰኒዱ ይርከብ። እቲ ሽዑ ዝሰፈነ ኵነታት ብሸለልትነት እንግሊዝ ከም ዝተኸሰተ ብርክት ዝበሉ ጸሓፍቲ ይገልጽዎ'ዮም። ሓደ ካብኦም ነፍሲሄር ጆርዳን ገብረመድሂን ኣብቲ ብ 1989 ዝጸሓፎ "Peasants and Nationalism in Eritrea" ዘርእስቱ መጽሓፍ ነቲ ኵነታት ሽፍትነት ብጽፉፍ ኣገባብ ስኢሉዎ'ዩ። ይብል ከኣ፡ "እንግሊዝ ነቲ ናይ ዉሽጢ ሃገር ጸጥታ ብቁዕ ተገዳስነትን ናውትን ሰባትን ኣይዋፈሩን።" ኢትዮጵያ ኸኣ፡ በቲ ፍሉይ ልኡኻ ኣቢላ (ኮሎኔል ነጋ ሃይለስላሴ) ነቲ ጋግ መዝመዘቶ። እቲ ብ 1945-46 እንግሊዝ ክቈጻጸርዎ ዘይክእሉ ኣብ ኤርትራ ዝተወልዐ ሽፍትነት ንክሃድእ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት'ዩ ወሲዱ፡ ኣብ ዉሽጢ'ቶም ዓመታት ግን መልክዕ ኤርትራ ተለወጠ። ደለይቲ ናጽነት ተሳጒጎም፡ ዓበይቲ ዓዲ ብመብጽዓታት ኢትዮጵያ ሰዲዖም፡ ህዝቢ ኤርትራ ተኸፋፊሉ፡ ፈደረሽን ዘለቕለቕ ዝበለሉ፡ እንግሊዝ ክወጽኡ ዝጀመርሉ፡ ሸፋቱን ኣንድነታውያን ድልየቶም ዝረወየሉ ዘበን ተኣታተወ። ብእኡ ኣቢላ ድማ ኤርትራ ኣብ ካልእ ናይ ታሪኽ ጎደና ተሸመት። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኤርትራ፡ ብዙሓት ነገራት 'እንኮ' ዝኾኑዋ ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ፍርቂ መፋርቕ ነሓሰ ጋዜጠኛታት ቢቢሲ ትግርኛ፡ ኤርትራ ዘአንገደቶ ፈላሚ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ናይ ትሕቲ 15 ዓመት ማእከላይን ምብራቕን ኣፍሪቃ ክንጽብጽብ ፍቓድ ዝረኸብናሉ እዋን ነይሩ። ካልኣይ ክፋል ትዕዝብቲ ከተማ ኣስመራ እነሆ።1 ጥቅምቲ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
