ሓሰኻ ዘራእቲ፡ ሓሸራን ኩብኩብታን ዘጠንቅቕ መሳርሒ "ጸባ ብዝተፈላለየ ሕማማት ይጥቃዕ'ዩ፤ እቲ ጸባ ገና ኣብ ጎሎ [እታ ላሕሚ] እንከሎ'ዩ ብሕማም ዝጥቃዕ። ስለዚ ነቲ ጎሎ ብምምርማር ኣብቲ ጸባ ዝርከቡ ንጥዕና ሰባት ጠንቂ ዝኾኑ ባዕዲ ነገራት ዘነጽር መሳርሒ እዩ" ክብል የረድእ። ኣብዚ ዓመት ዝሰርሖ ሓምሻይ ምህዝኡ፡ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ምሉእ ኣፍሪቃ'ውን ዘይነበረ ምዃኑ ይገልጽ። "እዚ ምህዞ፡ ኣላሕም ወይ ጠለበጊዕ ልክዕ ከም ደቂሰብ ማለት ደቂኣንስትዮ ብሽንቲ ምርመራ ጥንሲ [ምልኦ] ዝግበረሉ እዩ። ካብ 20 መዓልቲ ጀሚሩ ክሳብ ዝወልዳ ኣብ ዘሎ እዋን ካብ ሽንተን እናተወሰደ ምርመራ ይካየደሉ" ክብል የረድእ። ጥዕና ጸባ ኣብ ሕብረተሰብ ዘለዉ ጸገማት ንምፍታሕ ናብ ምርምርን ምህዞን ከድህብ ከም ዝኸኣለ ዝዛረብ ዶክተር ሲሳይ፡ ሓረስቶት ንውጽኢታት ምርምሩ ክጥቀሙ ምርኣይ ከም ዘሕጉሶ ይገልጽ። "ቅድሚ ሎሚ፡ ገባራት፡ ጸባ ምስተሓለበ ጻዕዳ ብምዃኑ ጥራይ ጥዑይ መሲልዎም ናብ ዕዳጋ የቕርብዎ ወይ ኣብ ገዝኦም ይጥቀምዎ። በዚ ምኽንያት ከኣ ኣብ ጥዕና ሰባት ጸገም ይስዕብ" ይብል። ምንጪ ስእሊ, GETTY IMAGE/KARIM JAAFAR ነዚ ንምታሕ ከኣ ኩነታት ጥዕና ጎሎ ናይታ ላሕሚ ምምርማር ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ ነቲ መሳርሒ ንምምሃዝ ተበጊሱ። "እቲ ጎሎኣ ብባክተርያ፣ ፈንገስ ወይ ቫይረስ ክጥቃዕ ይኽእል'ዩ። ስለዚ መጀመርታ እቲ ምልክት ዘየርእይ ናይ ጎሎ ሕማም ክምርመር ኣለዎ። እቲ ምህዞይ ከኣ ነዚ ምልክት ዘይብሉ ሕማም መመርመሪ ዝኸውን'ዩ" ይብል። ሕርሲ ዝከታተል መሳርሒ ዝመሃዛ ኢትዮጵያውያን ቅድሚ ሕዚ 'ካሊፎርንያ ማሳቹሴትስ' ዝበሃል ተመሳሳሊ ኣገልግሎት ዝህብ ናይ ኣሜሪካ ምህርቲ ኣብ ኢትዮጵያ ነይሩ'ዩ። ዶክተር ሲሳይ ከም ዝበሎ፡ እቲ ምህርቲ ካብ ዕዳጋ ካብ ዝጠፍእ ዓመታት ኣቑጺሩ'ሎ። "ዋግኡ'ውን ንሓንቲ ሌትሮ ክሳብ ኣርባዕተ ሽሕ ቅርሺ ይበጽህ ነይሩ። ሕዚ ዝመሃዝናዮ ግን እቲ ገባር ብንኢሽተይ መጠን ብዝነኣሰ ዋጋ ክረኽቦ ዝኽእል'ዩ። ንሓምሳ ኣላሕም ከመርምር ዝኽእል ሓደ ሚኢቲ ብር ብዘይመልእ ኢና ንሸጦ" ክብል ብንጽጽር ይገልጽ። ምርመራ ጥንሲ ብሽንቲ ቅድሚ ሕዚ ኣላሕም ወይ ጠለበጊዕ ምልኦ (ጥንሲ) ምሓዘንን ዘይምሓዘንን ብመርፍእ ወይ ብተለምዶኣዊ መገዲ ምርመራ ይካየድ ነይሩ። ብፍላይ እቲ ገባር ጥሪቱ መላእ ድያ ኣይኮነትን ንምፍላጥ ይጽገም ምንባሩ ዝገልጽ ዶክተር ሲሳይ፡ "ናይ ግድን ሓገዝ በዓል ሞያ ሕክምና እንስሳ ክረኽቡ ኣለዎም" ይብል። በዓል ሞያ ሕክምና እንስሳ ኣብ ገጠራት ብቐረባ ምርካብ ከኣ ኣጸጋሚ'ዩ። እቲ በዓል ሞያ'ውን እንተኾነ ኢዱ ናብ ውሽጢ ብምእታው'ዩ ነቲ ምርመራ ዝገብር። ነዚ ክገብር ከሎ ከኣ ነቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ክሳብ ክልተ ወርሒ ዝኾኖ ድቂ ምትንካፉ ስለዘይተርፍ ጉድኣት ከብጽሓሉ ከም ዝኽእል የረድእ። ሕማም ዓሶ ብእስትንፋስ ዝምርምር መሳርሒ ተስፋ ተረኺቡዎ ምንጪ ስእሊ, Dr. Sisay "እዚ ሕዚ ምሂዝናዮ ዘለና ንግዘን ወጻእታትን ገባራት ብዝለዓለ መጠን ክንክይ ዝኽእል'ዩ። ብቐሊሉ ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ናይታ ላሕሚ ሽንቲ ናብታ ንሕና ንህቦም ንኢሽተይ ብልቃጥ ብምእታው ብሕብሪ ጥራይ ነቲ ውጽኢት ክፈልጡ ይኽእሉ" ክብል የብርህ። ነዚ ዝገብሩ በዓልቶም እቶም ገባራት ኮይኖም፡ እቲ ምልኦ (ጥንሲ) ክንደይ ኣዋርሕ ከም ዝኾኖ ክፈልጡሉ ዝኽእሉ ምህዞ'ዩ። ኣፍልጦን ተቐባልነትን ዶክተር ሲሳይ ኩሎም ምህዞታቱ ካብ ቤት ጽሕፈት ኣእምሮኣዊ ንብረት ኢትዮጵያ ከምኡ'ውን ካብ በዓል መዚ ጽርየትን ቁጽጽርን ወረቐት ምስክር ዋንነት ረኺቡሎም'ዩ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ከኣ ናብ ዕዳጋ ብምውዓሎም ሓረስቶት ክጥቀሙሎም ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ዝበጽሑ ውጽኢታት ምርምራቱ ብሓረስቶት ተቐባልነት ምርካቦም ይገልጽ። "ብፍላይ እቲ ኣብ መጀመርታ ዝረኸብክዎ ጸረ-ባልዕ መድሓኒት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብጣዕሚ ተፈሊጡን ጠለብ ረኺቡን። እቶም ሓደሽቲ'ውን እናተፈለጡ ትእዛዛት ንቕበል ኣለና" ይብል። ሓረስቶት ኣብ ኣጠቓቕማ እኹል ግንዛበ ንኽህልዎም ድማ ንሱን ካልኦት መሳርሕቱን ብስለኪ እናረኸቡ እኹል ሓበሬታ ይህብዎም። ብዘይ ደም ንዓሶ ዝምርምር መሳርሒ፡ ሽልማት ኣፍሪቃ ተዓዊቱ ካብ ነድሪ ሳምቡእ ዘድሓነት 'ጥርሙዝ ሻምፖ' እዞም ምህርትታት ብፍላይ ከኣ መመርመሪ ጥዕና ጸባን ብሽንቲ ዝግበር ምርመራ ምምላእ (ጥንሲ) ኣላሕም ናብ ዕዳጋ ካልኦት ሃገራት ሃገራት ኣፍሪቃ ንምቕራብ ትልሚ ኣለዎ። ምንጪ ስእሊ, Dr. Sisay ዶክተር ሲሳይ፡ ስራሕቱ ከስፍሕን ምህርትታቱ ናብ ሓረስቶት ብዝሓሰረን ብብዝሑን ንምቕራብ'ኳ ድልየት እንተሃለዎ፡ ብሰንኪ ሓደ ጸገም ነዚ ምግባር ከምዘይክኣለ ይዛረብ። "ኣብዚ ሕዚ እዋን ኩሉ ስራሕተይ ኣብ መንበሪ ገዛይ እየ ዝሰርሖ፤ ስድራይን ካልኦት ሰባትን ኣብ እንነብረሉ መረባ [ካንሸሎ] ምርምር የካይድ ኣለኹ። ኬሚከላት ዝፈርየሉ ትካል ካብ መንበሪ ገዛ ክርሕቕ ከምዘለዎ ዝፍለጥ'ዩ" ይብል። እዚ ጸገሙ ንኽፍታሕ ናብ ምምሕዳር መቐለ ዘቕረቦ መስርሒ ቦታ ናይ ምርካብ ሕቶ ጽቡቕ ተስፋ ከምዝረኸበሉ ገሊጹልና። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቪድዮ, ጓል 14 ዓመት ናይጀርያዊት ዝመሃዘቶ ቴክኖሎጂ29 ነሓሰ 2018 ቪድዮ, ገልዒ በለስ ላስቲክ'ውን ይኸውን እዩ!2 ነሓሰ 2019 ቪድዮ, " ሓረስታይ ንኽትኮንስ ዲግሪ ክትመሃሪ?"15 ለካቲት 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
