ሚድያ ክዓብን ክምዕብልን እንተዘይክኢሉ፡ እቲ ዝድለ ማሕበረሰባዊ ለውጢ ክመጽእ ኣይኽእልን፡ ዝብል መምህር ማቴዎስ ገብረህይወት፡ ''እቲ ፖለቲካዊ ባይታ ክሰፍሕ ኣለዎ። መንግስቲ ናይ ውልቀ ሚድያታት ክዕምብባ፡ ናይ ባዕሉ ዝኾነ ኣበርክቶ ክገብር ኣለዎ። ብስልጠና ይኹን ብኻልኦት መንገዲታት፡ ናይ ባዕሉ ግደ ይዋጻእ ኣሎ ኢለ ኣይኣምንን'' በሃሊ እዩ። ብተወሳኺ ናይ ውልቀ ሚድያታት ክዕምብባ፡ ግደ ሰብ ሃፍቲ ልዑል ምዃኑ ዝሕብር መምህር ማቴዎስ፡ እንተኾነ ግን ካብቲ ካብ መንግስቲ ዝበጽሖም ተጽዕኖ ብተወሳኺ፡ መብዛሕተኦም ልመና ወይ ትኳቦ ከምዝመስሎም ወሲኹ ይገልጽ። ውልቀ ሚድያታት እንትጣየሻ ንጹር ዝኾነ ዕላማ ሒዘንን፡ ኣብቲ ሕብረተሰብ ዝመልአኦ ክፍተት ነጺረንን ክለዓላ ከምዘለወን ዝገልጽ ጋዜጠኛ ዳኒኤል ኣስመላሽ ብወገኑ፤ መንግስቲ እውን እንተኾነ ነቲ ዓውዲ ከም ፍልፍል ሓበሬታ ተቐቢሉ፡ ሓገዝ ክገብረሉ እምበር፡ ከም ጸላኢ ክሪኦ ከምዘይብሉ ይሕብር። ድሕረ ባይታ ከም ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ብ1987 ዓ.ም ዝጸደቐ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ዓንቀጽ 29፡ ዝኾነ ሰብ ዝኣምነሉ ኣመለኻኽታ ናይ ምሓዝ፥ ብዘረባ ይኹን ብጽሑጽ ወይ ሕትመት ሓሳቡ ናይ ምግላጽ መሰሉ ዝተሓለወ ምዃኑ ይሕብር። ኣብ ልዕሊ ሕትመታት ዝግበር ቅድመ ምጽራይ ክልኩል ምዃኑን፡ ረብሓ ህዝቢ ብዝምልከት ሚድያታት ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰል ከምዘለወን'ውን የመልክት። ድሕሪ ውድቀት ደርጊ፡ ኣብታ ሃገር ብርክት ዝበላ ውልቀ ሚድያታት ዝተጣየሳ እንትኾን፡ ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ህልውነአን ውሑስ ኮይኑ፡ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሓ ሚድያታት ሕትመት ግን ውሑዳት እየን። ካብቶም ምኽንያታት፡ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ውልቀ ሚድያን ጋዜጠኛታትን ዘብጸሖ ጽዕንቶ ምዃኑ ይግለጽ። ብፍላይ ብኣቆጻጽራ ፈረንጂ 2009 ዝወጸ ኣዋጅ ጸረ-ሽብር ስዒቡ፡ እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ሚድያታትን ጋዜጠኛታትን ዓፈና እናፈጸመት ከምዝጸንሐት፡ በዚ ምኽንያት ድማ ብዙሓት ጋዝጠኛታት ከምዝተኣሰሩን ከምዝተሰደዱን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጋዜጠኛታትን እናገለጹ ጸኒሖም እዮም። ድሕሪ እቲ ኣዋጅ ኢትዮጵያ ክሳብ 2015 ጥራሕ ልዕሊ 10 ጋዜጠኛታት ከምዝኣሰረት ፡ ንድሕንነት ጋዜጠኛታት ዝጣበቕ ሲ ፒ ጀይ ኣብ ዓመታዊ ጸብጻቡ ሓቢሩ ነይሩ። ኣብ 2016 ድማ ጋዜጠኛታት ብምእሳር ኣብ ሓምሻይ ደረጃ ኣቐሚጥዋ ነይሩ። ብኻሊእ ገጽ ''ኣብ ጋዜጠኛታት ይረአ ዝነበረ ጉድለት ሙያዊ ስነ-ምግባር'' ሓደ መንቀሊ እቲ ጸገም፡ ከም ዝኾነ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ሓላፊ ትምህርቲ ክፍሊ ጋዜጠኝነትን ኮሚኒኬሽንን ዝነበሩ ዶክተር ኣብዲሳ ዘርኣይ፡ ንቢቢሲ ተዛሪቦም ነይሮም። ''ነቲ ስርዓት ንምቅላስ ብዝብል ኣብቲ ናይ ውልቀ ሚድያ ዝተጀመረ ምልዕዓል፡ ብኣልማሚት ምውቃስ፥ ጎንጺ ዘለዓዕሉን፡ ስም ዘጥፍኡን ትሕዝቶታት ይረኣዩዎ ነይሮም። እዚ ምኽንያት፡ እቲ ናይ ውልቀ ሚድያ ንባዕሉ ተሓንኪሉ ከውድቕ ኣብ ልዕሊ ምግባሩ፡ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ እተን ሚድያታት ዘብጸሖ ጽዕንቶ፡ ከበርትዕ ባይታ ፈጢሩሉ'' ይብሉ ዶክተር ኣብዲሳ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
