22 ሰነ 2020 ምንጪ ስእሊ, GRAND ETHIOPIAN RENAISSANCE DAM ግድብ ሕዳሰ ኢትዮጵያ ማይ ምውህላል ክጅምር መዓልታት እየን ዝተርፈኦ። እንተኾነ፡ ኢትዮጵያ፣ ግብጽን ሱዳንን ኣብ ኣመላልኣ ማይ ናይቲ ግድብን ካልኦት ተዛመድቲ ነገራትን ኣብ ስምምዕ ክበጽሓ ኣይከኣላን። እተን ሃገራት ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ዝርርበን ብቪድዮ ኮንፈፈረንስ ቀጺለናሉ ነይረን። ይኹን’ምበር ኣብ ስምምዕነት ክበጽሓ ስለ ዘይከኣላ፡ ብረቡዕ እቲ ዝረርብ ክቋረጽ ክኢሉ እዩ። ኢትዮጵያ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ አንዳርጋቸው፡ ኢትዮጵያ ካብ ሩባ ኣባይ ንዝህልዋ ተረባሕነት ዝግድብ ስምምዕ ኣይትቕበልን ኢሉ። ሰለስቲአን ሃገራት፡ ኣብ ኣመላልኣ ማይ ዝገበርኦ ዝርርብ ኣብ ቴክኒካዊ ጉዳያት ናብ ስምምዕነት ክቐርቡ እኳ እንተኽኣሎም፡ ሕጊ ተንከፍ ኣብ ዝኾኑ ጉዳያት ግን ፍልልያት ተራእዩ። እቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፡ ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋን እትገብሮም ዝርርባት ነቲ ግድብ ዝምልከቱ ጉዳያት ጥራይ እምበር፡ ኣብ መጻኢ ሩባ ኣባይ ተጠቒማ ናይ ምልማዕ መሰላ ኣይሓውስን ኢሉ። ግብጺ ግን፡ በቲ ግድብ ዝግበር ዝርርብ ተደሪኻ፡ ኢትዮጵያ ኣብቲ ሩባ ንዘለዋ መሰል ክትግድብ ትፍትን ምህላዋ ገሊጹ። "ፀገም ኣባይ ዝጋነን ኣብ ርእሲ ፖሊቲከኛታት እዩ" ንሸሞንተ ዓመታት ፍርቂ ወርሓዊ መሃያኡ ንግድብ ሕዳሰ ቦንድ ዝዓደገ ጉዱእ ኣካል ኢትዮጵያ ኣብ ዝርርብ ግድብ ሕዳሰ ከምዘይትሳተፍ ኣፍሊጣ ግብጺ፡ ካብቲ ናይ መወዳእታ ብርኪ ዝርርብ ወጺኣ እያ ዝበለ እቲ ሚኒስተር፡ ሰለስቲአን ሃገራት ዝገብረኦ ዘተ፡ ኢትዮጵያ ኣብ መጻኢ ክትሃንጾ ንእትደሊ ግድብ ኮነ ብፍትሓዊ መገዲ ነቲ ሩባ ናይ ምጥቃም መሰላ ዘሐሉ ክኸውን ከምዘለዎ ንመራኸብቲ ብዙሓን ውሽጢ ዓዲ ተዛሪቡ። ዝኾነ ውሽጣዊ ኮነ ደጋዊ ጸገም፡ ኢትዮጵያ ነቲ ግድብ ማይ ካብ ምምላእ ኣይእግዳን ክብል እቲ ሚኒስተር ገሊጹ እዩ። ግብጺ ፕረዚደንት ግብጺ፡ ዓብድል ፈታሕ ኣል-ሲሲ፡ ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሰ ሃገሩ ምስ ኢትዮጵያ ንዘሎ ዘይምርድዳእ ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ክትፈትሖ ድልውቲ እያ ኢሉ። ምምላእ ማይ እቲ ግድብ ክጅምር ዝተርፎ ንእሽቶ መዓልታት እዩ። ግብጺ ኣብ’ቲ ዝሓለፈ ዓርቢ፡ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኢዱ ከእቱ ምሕታታ ዝዝከር እዩ። ፕረዚደንት ሲሲ ነቲ ጉዳይ ናብ ባይቶ ጸጥታ ክንወስዶ ዝደለና፡ ነቲ ጉዳይ ክሳብ መወዳእታ ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ክንኣልዮ ስለእንደሊ እዩ ከም ዝበለ ሮይተርስ ጸብጺቡ’ሎ። ወሲኹ ድማ፡ ኣብ ስምምዕነት ክንበጽሕ ኣለና፡ ንናይ ኩልና ረብሓ ዘሐሉ ፍታሕ የድልየና እዩ ኢሉ። ድልየት ግብጽን ውሳነ ኢትዮጵያን ኣብ ዙርያ ግድብ ሕዳሰ ግብፂ፡ኢድ ኣእታውነት ባንኪ-ዓለም ስለምንታይ ትደልዮ?
