ሱዳን ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ክመሓየሽ ከም እትደሊ ገዛኢ ሰልፊ ገሊጹ "እናገደደ ክኸይድ ዝገበሮ ምኽንያት ኮይኑ ዝርደኣኒ፡ ግብረመልሲ ናይቲ መንግስቲ እዩ። ኣብ ዝተወሰና ከተማታት ሓይሊ ብምጥቃሙ፡ ሰባት ሞይቶም፡ ቆሲሎምን ተኣሲሮምን። ናይ እዋን ሓደጋ ኣዋጅ ኣብ ገለ ገለ ቦታታት፡ ኣብ ካልእ ቦታታት ድማ ናይ ሰዓት ሕላፍ ኣዋጅ [ኣዋጅ እቶ እቶ] ስለ ዝገበረ፡ ንቑጥዐ ናይቲ ህዝቢ እናግደዶ ከይዱ" ይብል። ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ካብ ዝመጸሉ ግዜ ጀሚሩ እናኸፍአ ብዝመጸ ቁጠባውን ፖለቲካውን ኩነታት፣ ኣብታ ዓዲ ብዘሎ ብልሽውናን እቲ ህዝቢ እናተሃሰየ ምጽንሑ እቲ ተንታኒ ይዛረብ። "ዑመር ኣልበሽር ሰላሳ ዓመቱ እዩ ኣብ ስልጣን። እታ ሃገር ክሳብ ሎሚ ብግዚያዊ ቅዋም እያ ትመሓደር" ብምባል ነቶም ቁጥዐ ህዝቢ ዘጓሃሃሩ'ዮም ዝበሎም መሰረታዊ ምኽንያታት ይዝርዝር። ብተወሳኺ ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ እቲ እንዳ ኸፈኣ ዝመጽ ዘሎ መነባብሮ ሱዳናውያን፡ ዋጋ ፓውንድ ባይታ ብምዝባጡን፡ ዋጋ ሃለኽቲ ነገራት ብምውሳኩን፡ ተደማሚሩ ነዚ ጉዳይ ከም ዝጎሃሃሮ ይገልጽ። ሰብ መዚ ሱዳን ብሓደጋ ሄሊኮፕተር ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ ሞይቶም ናይዚ ቅነ ብሉጻት ስእልታት ኣፍሪቃ፡ በዓል ኣክሱም ጽዮን ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሶማልያን ናይ ምሕዝነትን ሽርክነትን ስምምዓዓት እናገበራ፡ ሱዳን ተነጺላ ብምትራፋ ናቱ ጸገም ኣለዎ ይብል። ''ብደረጃ ስፍሓት እታ ዝዓበየት ሃገር ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፤ ብደረጃ ብዝሒ ሕዝቢ ከኣ ካልአቲ ስለ ዝኾነት፡ ዘይምርግጋእ ሱዳን ኣሉታዊ ሳዕበናት ኣለዎ። ኣብቲ ናይ ሰላም መስርሕ ንጡፍ ተሳታፊ ዘይምንባራ'ውን ንሱዳናውያን ብኣሉታ ዝወስድዎ ጉዳይ ኢዩ" ይብል። መፍቲሒ እቲ ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ጠለብ ሕዝቢ ምስማዕ እዩ ዝብል ሱሌማን ሑሴን፡ ከም ሱዳን ዝኣመሰለት ሃገር ን30 ዓመት ብሓደ ሰብ ክተመሓድራ ኣይትኽእልን ይብል። "እቲ ሱር ዝሰደደ ፖለቲካውን ቁጠባዊ ብልሽውና ከብቕዕ እንተኾይኑ፡ እቲ ህዝቢ ብነጻ ዝመረጾ ሰብ፡ናብ ስልጣን ክምራሕ ይግብኦ" እውን ይብል ተንታኒ ፖለቲካ ሱሌማን ሑሴን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ጽልዋ ኣብ ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ብሓሽሓት ዝቁጸሩ ኤርትራውያንን ኢትጵዮያውንን ስደተኛታት ተዓቂቦም ይርከቡ። ኣብቲ ናዕቢ ዝተበገሰሉ ምብራቕ ሱዳን ጥራይ፡ 112,283 ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዝርከቡ መረዳእታት ይሕብሩ። ካብ'ዚኦም ካብ 83 ሺሕ ንላዕሊ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ውሽጢ ይርከቡ። ናብ 30 ሺሕ ዝጽግዑ ድማ ኣብተን ከተማታት ሱዳን ሰፊሮም ይነብሩ። ቁጽሪ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ድማ ካብዚ ዝዛይድ ከምዝኾነ ይዝረብ። ኣብ ቆቦ ብዝተፈጠረ ዕግርግር ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ዕንወት ወሪዱ ኣብ ቡኖ በደሌ እንታይ እዩ ኣጋጢሙ?
