ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራዊ 'ፕሮግራመር'፡ ተስፋልደት ኣለምመሓረና 26 ሰነ 2019 ምንጪ ስእሊ, Tesfalem ኣብ ከባቢ ሎስ-ኣንጀለስ (ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ)፡ ኣይ-ብራና፡ ቃል-ደሊና፡ 'ደሊና-ግእዝ-ዎርድ' ...ወዘተ ዝኣመሰሉ ፊደል ትግርኛ ዝመሰረቶም ረቀቕቲ-ንዋተ-ኮምፕዩተር (software) ወይ ከኣ መሳለጥያታት (apps) ብምምሃዝ፡ ፊደላት ግእዝ ብኮምፒዩተር ንኽጸሓፍ ዓቢ ተራ ዝተጻወተ ተስፋልደት ኣለምመሓረና ዝበሃል ዕባይ ኣስመራ ፕሮግራመር ኣሎ። ተስፋልደት፡ ኣዝዩ ትሑት፡ ብዝሰርሖ ዘይዛረብ፡ ንሕና እምበር ኣነ ዘይትሞልቆ፡ 'ሓቢርና ንስራሕ' ዝብልን፡ ብሓባራዊ ስራሕ ዝልለን ኣዝዩ ዉፉይን በሊሕን ናይ ኢንፎርመሽን-ተክኖሎጂ ክኢላ ምዃኑ፡ ብዙሓት ፈለጥቱ ይምስክሩ። ተስፋልደት፡ መዓስን ኣበይን ትምህርቲ ፕሮግራሚን ከም ዝተማህረን፡ ፊደላት ትግርኛ ኣብ ኮምፒዩተር ንኽጸሓፍ ዝገበሮ ተራን ኣበርክቶን ምስ ቢቢሲ ትግርኛ ኣዕሊሉ ኣሎ። ቅድሚኡ ግን፡ እቶም ፊደላት ግእዝ እነንብብ፡ ነቶም ፊደላት ብኸመይ ኣገባብ ተማሂርናዮም ዝብል ሓጺር ሓተታ ከነቕርብ። ትምህርቲ ፊደል ነበብቲ ቋንቋ ትግርኛ፡ ብኸመይ ፊደላት ግእዝ ከም ዝተማህሩ ከከም ዕድሚኦም ዝገልጹዎ ዝኽሪ ይህልዎም'ዩ። ን46 ዓመታት መሬት ዓዱ ዘይረገጸ ኤርትራዊ ኣብ ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሳተፍ ዘሎ ኤርትራዊ ዓለምለኻዊ ዳኛ ገሊኦም፡ ምስ ጸሎት፡ ብመግናሕትን ሓውሲ ሓይልን፡ ደድሕሪ መምህር ፊደል እናደገሙን እንኽጋገዩ እናተቖርጠጡን፤ ገሊኦም ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ፡ በብደረጀኦም፡ ካብ ፊደል ናብ ቃላት፡ ካብ ቃላት ናብ ምሉእ ሓሳባት፡ ስርዓት ነጥብን ሰዋስዉን ተማሂሮም - ተማሂርና። ዝኽርና ከከም ዕድመናን መልክዕናን ብዙሕ እዩ። እዋን ትምህርቲ እዋን ንእስነት ስለ ዝኾነ፡ ተመሃሮ መምስ መዘናታቶም ጥዑም ግዜ ዘሕልፍሉ ተዘካሪ እዋን ቁልዕነት እዩ። ልክዕ ከም ፊደላት ግእዝ ኣብ ጸሎት፡ ንኣመንቲ ምስልምና ቘልዑ፡ ብቅዱስ መጽሓፍ ቍርኣን ተመዊሉ ንዳርጋ ፍርቂ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣሊፍ፡ ባ'እ፡ ታ'እ ... እናምሃረ ፊደላት ዓረብ የምህር ምንባሩ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። ብሰላሳታት፡ ኣቦይ ወልደብኣ ወልደማርያም፡ እቶም ዓቢ መምህርን ኣቦ ኤርትራን፡ ዘቕረቡዎ መጽሓፍ ፊደል፡ በቲ ጊዜ'ቲ ዓቢዪ ኣስተዋጽኦ ነይርዎ። ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ኤርትራውያን ወለዲ ተማህሩ፣ ኣብ ኤርትራ ከኣ ኣንባቢ ሕብረተሰብ ተፈጥረ። ኣቦይ ወልድኣብ ኣዳላዊ ናይ ኤርትራ ሰሙናዊ ጋዜጣ ምስ ኰኑ ድማ እቶም ፊደል ዝቘጸሩ ሰባት ዝንበብ ጽሑፋት ክረኽቡ ብምኽኣሎም ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ ፍልጠት ንቕሓትን ሕብረተ-ሰብ ኣብ ክብ ዝበለ ደረጃ በጽሐ። 'ዓርኪ ተማሃራይ' ዝበሃል ብመምህር ሙሳ ኣሮን ዝተዳለወ ዝሓሸ መጽሓፍ ፊደል ምስ ተዘርግሐ ድማ እቲ ኣመሃህራ፡ ሓደ ሓደ ኣሳእል ስለ ዝተሓወሶ፡ ተምሃሮ 'በ - በጊዕ፡ መ- መጽሓፍ፡ ቀ - ቀለም' እናበሉ ክመሃሩ ጀመሩ። ይዅን'ምበር እቲ መጽሓፍ ኣብ ሒደት ቦታታት ጥራይ'ዩ ተዘርጊሑ። ይዅን'ምበር፡ ትምህርቲ ፊደል ትግርኛ፡ ብዕላዊ ምትእትታው ቋንቋ ኣምሓርኛ ብዙሕ ተበደለ፣ እናተሓናፈጸን ሓጐጽጐጽ እናበለን ከኣ ነዊሕ ተጓዕዘ። ሕጂ ግን ኣብዚ ዘበን ቋንቋ ትግርኛ ሓራ ወጺኡ ንቕድሚት ዝውንጨፈሉ ዘሎ እዋን'ዩ። ይኹን እምበር ብጽሬቱ ይኹን ኣጠቓቕማ ሰዋስዉ ኣብ ሓደ ቅቡል ደረጃ ንክበጽሕ ብሸነኽ ኤርትራ ይዅን ትግራይ ናይ ሓባር ምትዕርራያት ከይተገብረሉ ቴክኖሎጂ ከም ዝቐደሞ ሊቃውንቲ እዚ ቋንቋ ይሕብሩ። ፊደል ትግርኛ ኣብ መስርሕ ኮምፕዩተር ካብ ዚሰጋገር ልዕሊ ኣርብዓ ዓመት ኰይንዎ ኣሎ። እቲ ሽዑ ዝተኣታተወ መስርሕ ንቋንቋ ትግርኛ ብዝላዊ መልክዕ ሰፍ'ኳ እንተ ኣበሎ፡ እኹል ዝርጋሐ ኮምፕዩተራት ስለ ዘይነበረ፡ ሕጂ'ውን ጌና ስለ ዘየሎ (ኣብ ዉሽጢ ሃገር)፡ እቲ ምዕባለ ተሓጺሩ'ዩ ተሪፉ፣ ኣብ ኣብያተ-ጽሕፈት መንግስቲ፡ ናይ ግሊ ቤተ-ጽሕፈታት ወይ ከኣ ኣብ ርኹባት ግለ-ሰባት ጥራይ ተሓጺሩ ተረፈ። እቶም ኣብ ሃገር ዝርከቡ ቀንዲ ቈጸርቲ ፊደል ናኣሽቱ ክነሶም፡ ገና ካብ'ቲ ናይ ቀደም ቅዲ ትምህርቲ ፊደል ከም ዘይወጽኡ ይሕበር። ይዅን'ምበር ኣብ ግዳም ኰነ ዉሽጢ ሃገር ዝሕተሙ ዘሎዉ መሃርቲ-ፊደልን መጻሕፍቲ ንባብን ኣብ ከተማታት ጀሚሩ ቀስ እናበለ ይተኣታቶ ኣሎ። ተመኩሮ ተስፋልደት - ክጅምር ከሎኹ ...ተስፋልደት ንባዕሉ ኣብ ቴክኖሎጂካዊ ምዕባሌ ምሉእ ዕድሚኡ ስለ ዝተሳተፈን ዝሰርሓሉን፡ ሓደ ካብ'ቶም ንቋንቋ ትግርኛ ምስ ኢንተርነት ኣወሃሂዱ ዘማዕበሎ ምህዞታት ዘቕረበ፡ ብዓቕሙ ኤርትራውያን ንሓድሕዶም ብቋንቋኦም ዝጨናውሉ መገዲ ዝመሃዘ ክኢላ'ዩ። ክእለቱ ኣብኡ ጥራይ ከይተወሰነ ኣብ ናይ ኦውድዮን ቪድዮን ዓለም ብምእታው ብዙሕ ነገራት ኣፍርዩ። "ምምዕባል ስራሓት ኮምፕዩተራዊ ፊደል ክጅምር ከሎኹ እዝከረኒ ... ነፍሲሄር ዶክ.
