ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሰበስልጣን ኤርትራ ብዛዕባ 'ህሉው ምዕባለታት ኢትዮጵያ' ምስ መራሕቲ ሱዳን ተዘራሪቦም 8 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, Yemane G. Meskel/twitter መግለጺ ስእሊ, ተመሳሳሊ ትሕዝቶ ዘለዎ ደብዳበ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ንመራሒ ልኡላዊ መሰጋገሪ ቤትምኽሪ ሌ/ጀነራል ዓብደልፋታሕ ኣል-ቡርሃን ኣረኪቡ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ ኤርትራ፡ ኣብ ካርቱም ምስ መራሕቲ ሱዳን ከምዝተራኸበ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን፡ ሱና፡ ሓቢሩ። እቲ፡ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብ ዝርከቦ ጉጅለ ልኡኽ፡ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ "ምዕባለታት" ከም ዝተዛረበ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ብትዊተር ሓቢሩ። ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊትን ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ኤርትራ ኣብ ሱዳን ምብጻሕ የካይዱ'ለዉ ኤርትራን ሱዳንን ሽዱሽተ ነጥብታት ዝሓዘ ስምምዕ ከቲመን ቢቢሲ ሃርድ-ቶክ - ምስ ኣኽባሪ ሕጊ ኢትዮጵያ ጊዴዎን ጢሞቴዎስ ናይ ወርሒ ምዕባለ ቅልውላው ትግራይ - ኢትዮጵያ እቲ ልኡኽ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ዝተላእከ ደብዳበ ንመራሒ ልኡላዊ መሰጋገሪ ቤት ምኽሪ ሌ/ጀነራል ዓብደልፋታሕ ኣል-ቡርሃን ከምዘረከበ ሚኒስተር የማነ ገብረመስቀል ጠቒሱ። "እቲ መልእኽትን ንዕኡ ስዒቡ ዝተኻየደ ምይይጥን ኣብ ህሉው ምዕባለታት ኢትዮጵያን፡ ኣብ ዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን ዝህልዎ ሳዕቤንን ዘተኮረ'ዩ" ክብል ኣቶ የማነ ገሊጹ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብዪ ኣሕመድ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ንፓርላማ እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኤርትራ ነቲ ካብ ትግራይ ሃዲሙ ዝኣተወ ክፋል ሰራዊት ኢትዮጵያ ከምዘዕጠቐቶን ከምዝኸደነቶን ተዛሪቡ ነይሩ። ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ከምዘይብላ እያ ትገልጽ። ይኹን እምበር ቢቢሲ፡ ሰራዊት ኤርትራ ምስ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዶባት ውግእ ኣካይኦም ምንባሮም ጸብጺቡ ነይሩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ፡ ኣብቲ ንፓርላማ ዝሃቦ መደርኡ፡ ሱዳን'ውን ከምዝደገፈቶ'ኳ እንተ ተዛረበ፡ እንታይ ዓይነት ደገፍ ከምዝሃበት ግን ኣየነጸረን። ካብቲ ኲናት ዝሃደሙ ልዕሊ 50,000 ቆልዑን ደቂ ኣንስትዮን ዝርከብዎም ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ኣትዮም ኣለዉ። ኣመዓባብላ እቲ ኩናት መንግስታት ፈደራልን ክልል ትግራይን ብፍልልይ ስነ-ሓሳብ፡ ክረሓሓቑ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንዝነበሮም ልፍንታዊ ኪዳን ኣፍሪሶም ብልጽግናን ህወሓትን ኮይኖም ተፈላልዮም። ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ-19 ምርጫ ምስተናውሐ ድማ፡ ዝያዳ ተሰሓሒቦም። ባይቶ ፈደሬሸን ኢትዮጵያ፡ እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ክካየድ ዝነበሮ ሃገራዊ ምርጫ፡ ኮቪድ-19 ድሕሪ ምህድኡ ሓደ ዓመት ኣብ ዘሎ ግዜ ክፍጸም ወሲኑ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነቲ ውሳነ ብምንጻግ ናይ ርእሱ ምርጫ ኣካይዱ። ኣቢዪ ኣሕመድ፡ እቲ መረፃ ዘይሕጋዊ እዩ ክብል ክነጽጎ እንከሎ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ መንግስቲ ፈደራል ድሕሪ መስከረም 25 ስልጣኑ ስለዘብቀዐ ፡ዘይሕጋዊ እዩ ዝብል መርገጺ ሒዙ። ብድሕሪ'ዚ ክልቲኦም መንግስታት ነንሓድሕዶም "ዘይሕጋዊ" እናተበሃሃሉ ክካሰሱ ጸኒሖም፡ ርክባቶም በቲኾም። ብ 03 ሕዳር ከኣ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ'ታ ክልል ዓስኪሩ ምስ ዝጸንሐ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ (እዚ ሰሜን) ከምዝተጓነጹ ተገሊጹ። ኣብዪ ኣሕመድ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ እዚ ሰሜን ተፈጺሙ ዝበሎ መጥቃዕቲ ብምኹናን፡ 'ሕጊ ንምኽባር' ብዝብል ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ኣዚዙ። ኣብ ልዕሊ ትግራይ ድማ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ኣዊጁ። ቤት ምኽሪ ፈደሬሽን ኢትዮጵያ'ውን፡ ንመንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍሪሱ ካልእ መንግስቲ ከምዘቕውም ብምግላጽ፡ ሓድሽ ኣመሓዳሪ ትግራይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሸይሙ። መራሕቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነዚ ውሳነ "ክፍጸም ዘይክእል ሕልሚ ቀትሪ" ክብሉ ነጺጎምዎ። ነቲ ተወሊዑ ዘሎ ኵናት "ወራር መንግስቲ ፌደራል" እናበሉ ዝገልጽዎ መራሕቲ ትግራይ፡ ንኣስታት ሰለስተ ሰሙን ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ምስ ፍሉይ ሓይልን ምልሻታትን ክልል ኣምሓራን ይዋግኡ ኣለዉ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊትን ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ኤርትራ ኣብ ሱዳን ምብጻሕ የካይዱ'ለዉ20 ሓምለ 2020 ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ዝነበረ ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ኣውሊያይ ናብ ሰራዊት ተመሊሱ21 ሓምለ 2020 መራሒ ሱዳን ጀነራል ኣል-ቡርሃን ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ መዓልቲ ምብጻሕ ገይሩ ተመሊሱ7 መስከረም 2020 ኤርትራን ሱዳንን ሽዱሽተ ነጥብታት ዝሓዘ ስምምዕ ከቲመን16 መስከረም 2019 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
