እንተኾነ ዝቕየሞ የብለይን' ድንግል መሬት ፖለቲካ ትግራይ ንህወሓት ኮስኵሱ እንተባጽሕ፡ ዲሞክራሲያዊ ባህሊ ከይተለማመደት ንዝጸንሐት ኢትዮጵያ ዝኸውን ፖለቲካዊ ዓቕሚ'ውን ኣዕብዩሉ'ዩ። ካብ ዝምስረት 45 ዓመት ዝኾኖ ህወሓት፡ እቲ ዝሃንጾ ስርዓት፡ ዲሞክራሲያውን ልኡምን ኮይኑ ክኸይድ ባህጊ ብዙሓትን መብጽዓ እቲ ሰልፍን ነይሩ። እንተኾነ፡ "ህወሓት ናብ ኮረቻ ስልጣን ምስ ደየበ መስመሩን መትከሉን ስሒቱ'ዩ" ኢሎም ዝነቕፉዎ፡ ኣካል እቲ ስርዓት ኮይኖም ተቓሊሶም ዝመጽኡ ኮኑ ዓሊሎም ዝተቐበሉዎ ሰባት ውሑዳት ኣይኮኑን። ሸለው ላጋ እናበለ ዓይነ መርፍኡ ዝእልሽ ዘሎ ፖለቲካ ኢትዮጵያ'ውን እንተኾነ፡ ንህወሓት ኣብ ማእኸል ሃገር ዝነበሮ ናይ ቀላሳይነትን ዓብላላይነትን ስልጣን ኣስኢኑ ኣብ መቐለ ካብ ዝኽትም እንሆ ክልተ ዓማውቲ ተቖጺሮም ኣለዉ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምስ መጽአ፡ ኣብ ከተማታት ጅግጅጋን ኣምቦን ድሕሪ ዝነበሮ ጉዕዞ ናብ መቐለ ብምኻድ ምስ ነበርቲ ተዛትዩ፤ ህዝቢ ኣብ ሓድሕድ ዘረባታት እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር'ውን ኣጣቒዑ። ብድልየት ኣብ ዝግበር ጾታዊ ርክብ ጎነጽ ይልመድ ምህላው ተገሊጹ መንሽሮ ጡብ ብኣጋ ንምፍላጥ ዝግበር ምርመራ "ኣብ ውድብ ሕቡራት ክሰርሕ'የ ኢለ ሓሲበ ኣይፈልጥን" ዘቢብ ካቩማ ኣብቲ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ ዘተ፡ ህዝቢ ትግራይ ንሓድሽ ቀዳማይሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓንጎፋይ ኢሉ እንትቕበል፡ ብፍላይ ኣብ ማእኸል ሃገር 'እዛ ሃገር ብተጋሩ እዩ እትምራሕ ዘላ' ካብ ዝብል መበገሲ ንዘጋጥሞ ጎነያን ተነጽሎን 'ደጊምስ ሓራ ክንወጽእ ኢና እንኸውን' ዝብል ተስፋ'ውን ኣሕዲሩ ምንባሩ ብዙሓት ይሰማምዑ። ሕዚ ግን፡ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ናብ ትግራይ ክኸይድ'ዩ ኢልካ ምሕሳብ ከቢድ'ዩ። ከይዱ ዘረባ እንተስሚዑ'ውን እንታይ ከም ዝጽበዮ ንምግማት ኣይኸብድን። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ፡ ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ዝወሰዶም ስጉምታት፡ ንገለ ነባራት አመራርሓ ህወሓት ብጥሮታ እንከሰናብት፣ ሃገራዊ መራኸብቲ ሓፋሻት 'ገበናት ብልሽውናን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ዘቃልዑ'ዮም' ኣብ ዝብለኦም ሰነዳዊ ምድላዋት 'ተዛረብቲ ትግርኛ ዝፈጸሙዎ' ኢለን እንከቃልሓ፣ እተን ዘጣቅዓ ኣእዳውን ፍሽክ ዝበላ ገጻት ትግራይን ኣብ ልዕሊ ምሕደራ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ገጽ ንምኽላእ ጻት'ውን ኣይወሰደለንን። ተመሊሱ ሕጉኡን ጓጉኡን ትግራይን ህዝቢ ትግራይን ዝገበረ ህወሓት እምበኣር፡ ብብርኪ [ደርጃ] ሃገር ንዝበጽሑ በደላት መባልዕተይ ምስ ዝነበሩ ሰልፊታት'የ ዝሕተት እንክብል፡ ኣብ ትግራይ ንዘለው ኩለመዳያዊ ጸገማት ግን 'ይቕረታ' ሓቲተ ክክሕስ'የ ኢሉ ቐጺሉ። ህዝቢ ድማ ቅቡልነቱ እናተመናመነ መጺኡ ናብ ዝነበረ ህወሓት ክጽጋዕ ከም ዝጀመረ ይእመን። ብናይ ማእኸል ሃገር ፖለቲከኛታት ደጊም ዕልምልም ጠፊኡ ሓንቲ ዓርቢ ተሪፍዎ ተባሂሉ ዝተባጨወሉ ህወሓት ድማ ዳግም ህዝቢ ኣብ ጽላሉ ዘዕሰለ ይመስል። "እዚ ኹሉ እቲ ሃገራዊ ኩነታት ዝፈጠሮ ጸቕጢ ዝወለዶ ስግኣት ድኣ'ምበር፡ መሪሕነት ህወሓት ጥዒሙዎ ኣይኮነን" ኢሉ ዝገልጾ፡ ሽሙ ክንጸርሖ ፍቓዱ ዘይኮነ ተንታኒ ፖለቲካዊ ጉዳያት ዝኾነ ሓደ ምሁር፡ 'እቲ ደገፍ ግን ዘላቒ'ዶ ይኸውን?'
