ዝብል ኣሻማዪ ይኸውን። ሰብ ድማ፤ ናይ ውሑዳት ልሂቃን ባህርን ጌገኦምን ምስቲ ዝመፅሉ ማሕበረሰብ ኣዛሚዱ እዩ ዝሪኦ" ይብል። ንትርጓመ ዝተቓልዑ ተኣፈፍቲ ቃላት ኣብ ምጥቃም እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ጥንቃቐ ክገብር ድማ ይምዕድ። "ንሱ ክነቕፎም ዝደለየ ናይ ፖለቲካ ልሂቃን ክህልዉ ይኽእሉ። ሰብ ግን ብጃምላ እዩ ዝርድኦ። ብግልፂ ንምዝራብ ሰብ ምናልባት ምስ ህወሓት ወይ ህዝቢ ትግራይ ከተኣሳስሮ ይኽእል እዩ" ይብል። ምንጪ ስእሊ, Eyob Balcha/Twitter መግለጺ ስእሊ, "ኣዛብእ ቀትሪ'ን 'ሕንጉጓይ'ን ዝአማሰሉ ቃላት ሓደገኛታት እዮም። ናይ ደቂ ሰባት ሰብኣዊ ክብሪ ኣስኢኖም ንጥቕዓት ዘቃልዑ እዮም ዝብል መልእኽቲ አለዎ። 'ወጠጦ' ደርጊ በፍቃዱ፡ ከምዚ ዓይነት ኣጠቓቕማ ቃላትን ዝተጋገየ ትርጓመን ከስዕቦ ዝኽእል ሓደጋ 'ዘፍርሕ እዩ' ዝብል እምነት ኣለዎ። ብዝተጋገየ መልክዑ እዞም ቃላት ምስ ገለ ማሕበረሰባት እንትለግቡ፤ ንኣባላት እቲ ማሕበረሰብ ካብ ሰብነት ብምትሓት (ዲሁማናይዝ ብምግባር) ንዓኣቶም ምንሻው ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊኦም ስጉምቲ ምውሳድ ልሙድ ክመስል ናይ ምግባር ተኽእሎ ከምዘለዎ የብርህ። ምሁር መፅናዕቲ ኢትዮጵያን በዓል ሞያ ቋንቋን ዝኾነ ዶክተር ጊደና መስፍን በዚ ሓሳብ ይሰማማዕ። ከም ኣብነት ድማ ኣብ እዋን ደርጊ ንዝነበረ 'ወጠጦ' (የፍየል ወጠጤ) ዝብል ኣገላልፃ የልዕል። "ካድረታት ደርጊ ራእይን ሕልምን ዘለዎም መናእሰይ ኮይኮኑስ ወጠጦታት ይቐትሉ ከምዘለዎም ክስመዖም ዝገበረ ብምንባሩ፤ እቲ ቅትለት ክንደየናይ ክፉእ ምንባሩ ኣብ ታሪኽ እንፈልጦ እዩ" ኢሉ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ብርክት ዝበሉ ዓሌታዊ ጎንፅታት ኣብ ዝረኣዩሉ እዋን ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣገላልፃታት ከቢድ ሳዕቤን ከምፅኡ ከምዝኽእሉ ይዛረብ እቲ ምሁር። ዕስላዊ ምትእኽኻብ ኣብ ዝነግሰሉ እዋን ርትዓዊ ኣተሓሳስባ ስለዘይህሉ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ከምዚ ዝኣመሰሉ ኣበሃህላታት እንተዘይጥቀም ይምዕድ፡ ዶክተር ጊደና። በፍቃዱ ሃይሉ ድማ ፍታሕ ዝብሎ እንተቐምጥ "ለውጢ እንትመፅእ ቁጠባውን ፖለቲካውን ረብሐኦም ዝተኣጓጎል ሰባት ኣለዉ። ነዚኦም ብሽሞም ምፅዋዕ ኣድላዪ እዩ። እናሸፋፈንካ ንኹሉ ተጠርጣሪ ምግባር ኣየድልን" ይብል። መምህር ዩንቨርሲቲን ንጡፍ ተሳታፋይ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ዝኾነ ኣይተ ስዩም ተሾመ ግን "ሚልዮናት ሰባት ኣብ ዝተሳተፍሉ ሰልፊ ቦንባ ደርብዪ ሂወት ዝቐዝፍን እታ ዓዲ ህልም ናብ ዝበለ ኩናት ሕድሕድ ንክትኣቱ ንምግባር ንዝተዋፈረ ኣካል 'ዝብኢ-ቀትሪ' ኢልካ ምፅዋዕ ይውሕዶ እዩ" ይብል። ስዩም "ነዞም ቃላት ምጥቃም ዘለዎ ፀገም ኣይረኣየንን" በሃሊ እዩ። ኣይተ ስዩም ዋላ'ኳ ነቲ 'ኣዛብእ ቀትሪ' ዝብል ሓረግ ምስቲ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ዘጋጠመ ሓደጋ ምፍንጃር ቦምባ እንተዛመዶ፤ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ነዚ ኣገላልፃ ዝተጠቐመሉ ግን ቅድም ኢሉ እዩ። ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ በዓል ኢድ ኣልፈጥር ብቴሌቪዥን ቀሪቡ ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ፤ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ንዘጋጠሙ ዓሌታዊ ጎንፅታት ጠሚቱ እንትዛረብ ነይሩ "ንዓና ኣባሊዖም ክኸስቡ ንዝደልዩ፤ ንዓና ኣባሊዖም ክበልዑና ዝህቅኑ ኣዛብእ-ቀትሪ ኣሕሊፉ ዝህበና ተግባር ምዃኑ ህዝቢ ክፈልጥ ይግበኦ" ዝበለ። ነዚ ዘረባ ስዒቡ ድማ ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታትን ኣብቲ እኒ ስዩም ተሾመ ዘስናደኡዎ ሰላማዊ ሰልፍን ብርክት ዝበሉ ፅልኣት ዝሓዘሉ ፅሑፋት ተንፀባሪቖም ምንባሮም ዝዝከር እዩ። ምንጪ ስእሊ, Getty images/YONAS TADESSE ኣብ ኢትዮጵያ ብሕቡእ ዓሌታዊ ጎንፂ ንምልዕዓል ዝሰርሑ ኣካላት ከምዘለዉ ዝገልፅ ስዩም "እዚኦም ኣዛብእ ቀትሪ እንተዘይተብሂሎም መን ድኣ እዩ ዝብኢ ክበሃል?" ኢሉ ይሓትት። ነዞም 'ኣካላት' እዚኦም ፈሊኻ ብንፁር ምግላፅ እናተኽኣለ፤ ከምቲ በፍቃዱ ዝብሎ ድማ "ብሽሞም ምፅዋዕ" እንከሎ ንምንታይ ምሽፋን ኣድልየ?
