ዳርጋ ኣርባዕቲኡ እቲ ኤርትራውያን ዝርከቡሉ መዓስከራት ኣብ ሰሜን ምዕራብ ትግራይ እዩ ዝርከብ። ካብኡ ናብኡ ከኣ ማይዓይንን ዓዲ ሓርሽን ናብዚ ሕጂ ኩናት ይካየደሉ ዝበሃል ዘሎ ከባቢ ዳንሻ ብዙሕ ርሑቕ ኣይኮነን። ስለዝኾነ ከኣ እዩ፡ ነበርቲ እቲ መዓስከርን ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ዓለምን ሻቕሎቱ ዝገልጽ ዘሎ። “ብዙሕ ግዜ ኣብ ኩናት ሰላማዊ ህዝቢ እዩ ግዳይ ዝኸውን። ኣብ ነዊሕ ናይ ኩናት ተመኩሮና ከኣ ቖልዓ ሰበይቱ ብደብዳብ ነፈርትን መዳፍዕን ክሞቱን ክስንክሉን ስለዝረአና፡ ሕጂ ተመሳሳሊ ስግኣት ከየጋጥም ክንስከፍ ግድን እዩ” ይብል ገዲም ተጋዳላይ መጎስ ብርሃነ ካብ ዓባይ ብሪጣንያ። ሓደ መድሃኔ ብዝብል ስም ክጽዋዕ ዝመረጸ ነባሪ መዓስከር ዓዲ ሓርሽ፡ “ ክሳብ ሕጂ ደሓን ኢና ዘሎና። ግን እቲ ኩናት ዝካየደሉ ዘሎ ቦታ ካባና ርሑቕ ስለዘይኮነ ከቢድ ሻቕሎት ኣሎና” ክብል ንቢቢሲ ተዛሩቡ። እቲ ኩነታት ዘሰከፎም ኤርትራውያን ስነ-ጥበበኛታት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ንሻቕሎቶም ዝገልጽ ግጥምታት ይጽሕፉ ኣለው። ሓደ ካብኦም መንእሰይ ዮሴፍ ወርቀ እዩ። ዮሴፍ፡ “ ንገሩለይ ነቦይ” እትብል ግጥሙ ከምዚ ክብል ጽሒፉ። ማይ ዓይኒ’የ ዘለኹ - መቕርብ ዓዲ ሓሩሽ ስደተኛ ስመይ - ተኾርምየ ዝድቅስ ሸመልባ’የ ዘለኹ - ቀረባ ንሸራሮ ንሕሰም መንብሮይ - ባዕለይ ዝጻወሮ ሕጻጽ’የ ዝነብር - ሽረ እንዳስላሰ ብናፍቆት ስድራይ - ወትሩ ዘይድቅሰ ንገሩለይ ነቦይ - ናብ’ዚ ከይትኵሰ። ብምባል ምናልባት ብሸነኽ ሰሜን ኩናት ከየጋጥም እሞ፡ እቲ ኣብ መዓስከራት ተዓቚቡ ዘሎ ኤርትራዊ ስደተኛ ብነዋሕቲ ብረት አሕዋቱን ወገኑን ከይህረም ዘለዎ ስግኣት ይገልጽ። ኣብ ኵናት ኢትዮ ኤርትራ የማነይቲ ኢዳ ዝተቖርጸት ስምይቲ ገጣሚት ሩማና ብርሃኑ'ውን ኣብ ማሕበራዊ መራኽቢታት ስእላ ብምልጣፍ፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኲናት በላዕ ሰብ ምዃኑ ንዓይ ርእዮም ክመሃሩ ኣለዎም ክትብል ጽሒፋ ኣላ። ሩማና ኩናት ንዘስዕቦ ዕንወትን ምዝንባል ማሕበራዊ ህይወትን ብዝምልከት ሓያሎ ተዘካሪ ግጥምታት ዝጸሓፈት መንእሰይ እያ። ዕርቀ ሰላም ምስተፈጥረ ዝነበረ ተስፋ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕርቀ ሰላም ምስ ወረደ፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክውሕዙ እኳ እንተጀመሩ ኣብቶም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ መዓስከራት ብምጽንሖም ዓዶምን መሬቶምን ዝናፈቑ ኤርትራውያን ግን “ደጊም ንዓድና ክንምለስ ኢና!” ዝብል ስምዒት ሓዲሩ ምንባሩ ይዛረብ መድሃኔ። እንተኾነ እቲ ዋሕዚ ምስ በዝሐ እቲ ንጉዳይ ስደተኛታት ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ኣራ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ትካል ስደተኛታት እንዳባጉና ንኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኣርባዕቲአን መዓስከራት ዝውዝዕ ትካል ኣባላት ሰራዊትን ሰራሕተኛታት መንግስትን ዝነበሩ እንተዘይኮይኖም ካልእ ከምዘይቅበል ኣፍሊጡ። በቲ ውሳነ ዝተማረሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምስ ቢቢሲ ዝገበሩዎ ዝርርብ ብ 27 ጥቅምቲ 2020 ምቅላሑ ዝዝከር እዩ። ። እቶም ናብ መዓስከራት ኣትዮም፡ እቲ ካብ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክረኽብዎ ዝግበኦም ደገፍ ዝተነፍጉ ኣስታት 900 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ሸራሮ፡ ዓዲ ነብሪ ኢድ፡ ዘላምበሳ፡ ዓዲ ግራትን ገርሁ ስርናይን ገሊኦም ምስ ሰብ ተጸጊዐም ገሊኦም ኣብ ግዝያዊ መጽለሊ ተዓቊቦም ይነብሩ ከምዘለው ሓቢሮም ነይሮም። ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ትካላትከ እንተይ ይብላ?
