ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣመሪካ፡ ናይ መወዳእታ ብሂወት ዝጸንሐት ብጊልያነት ዝተወስደት ኣፍሪቃዊት 3 ሚያዝያ 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images እታ ናእ መወዳእታ ብሂወት ዝጸንሐትን፡ ምስተን ዳሕረዎት ብጊልያነት ኣትላንቲካዊ ወቅያኖስ ዝሰገራ መራኽብ ናብ ኣሜሪካ ብ1860 ዝመጸት ኣፍሪቃዊት፡ ብተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ኒውካስል መንነታ ተረጋጊጹ ተባሂሉ። ሳለይ ስሚዝ ካብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ብነጋዶ ጊልያታት ዝተጨውየት ኮይና ክሳብ 1937 ኣብ ክፍለሃገር ኣላባማ ኣብቲ ጊልያ ኮይና ትሰርሓሉ ዘነበረት ሕርሻ ትነብር ነይራ። እቲ ኣቐዲሙ ንመወዳእታ ከም ጊልያ ዝተወስደ ሰብ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝነበረ ሰብ ኣብ 1935 ኢዩ ሞይቱ። ጸብጻብ ቁጽሪ ግዳያት ባርነት ካብ መዛግብቲ ሕቡራት መንግስታት ብሪጣንያ ድሕሪ ባርነት ዝተረኸበ ሩፍታ ንግዲ ባርነት ስደተኛታት ኣብ ሊቢያ ዘርኢ ምስሊ ተዘርጊሑ ውጽኢት ምርምር ዶከተር ሃና ዱርኪን ኣብ ብዛዕባ ጊልያነት ዝጽሕፍ ጆርናል ተሓቲሙ ኣብ ዝወጻሉ፡ "እዚ ፍጻሚ ምስ ህልዉ ዝኽሪ ቀረባ ምዃኑ ኣዝዩ ዘሰንብድ'ዩ" ክትብል ተዛሪባ። እታ ኣብ ኣሜሪካ ሳለይ ስሚዝ ዝተባህለታ ኣፍሪቃዊት መቦቆላዊ ስማ ረዶሺ ኮይኑ ብነጋዶ ጊልያነት ኣብ 1860 ካብ ሓንቲ ቁሸት (ናይ ሕጂ በኒን) እያ ተጨውያ። ብሓንቲ ካብተን ዳሕሮዎት መራኽብ ጊልያነት ምስ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ሰብኡትን ኣንስትን ቖልዑን ናብ ኣሜሪካ ዝገዓዘት ረዶሺ፡ ጓል 12 ዓመት ምንባራ ዱርኪን ትኣምን። ኣብ ኣሜሪካ ብሓደ ወዲ ኣላባማ ሰራሕተኛ ባንኪ ተገዚኣ ኣብ ሕርሽኡ ትሰርሕ ነይራ፡ ናይ ኣቦሓጎታቱ ስም ድማ ተዋሂብዋ። ዋላ እኳ ናብ ኣሜሪካ ድሕሪ ምእታዋ ድሕሪ ሐሙሸተ ዓመታት ጊልያነት እንተ ተወገደ፡ ንሳን እቲ ካብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዝተዘረፈ ስብኣያን ጓላን ግን ንልዕሊ 70 ዓመት ኣብቲ ዘነበርዎ ሕርሻ ኢዮም ነይሮም። ብመሰረት መግለጺ ዱርኪን፡ ኣብ 20 ክፍለ ዘመን ተመራመርቲ ታሪኽን ተጣበቕቲ መሰል ሰባት ንታሪኽን ተመክሮን ኣፍሪቃውያን ጊልያታት ንምስናድ ኣብ ዝወሰድዎ ተበግሶ ዛንታ ረዶሺ ተመዝጊቡ ተረኺቡ'ዩ። እዝን ካልእ ናይ ቆጸራ ህዝቢ ሰነዳትን ብምስምማዕ፡ ረዶሺ 89 ወይ 90 ኮይና ዕለት ሞታ ክሳብ ዝበጽሕ ኣብ ሰልማ፡ ኣላማባ ትቕመጥ ምንባራ ዱርኪን ተረድእ። ገለ ካብቶም ጊልያታት ድሒሮም ዝተወልዱ ጊልያታት ይርከቡ ይኾኑ፡ ካብቶም ካብ ኣፍሪቃ ዝተዘረፉ ግና ድሕሪ ረዲሺ ብህይወት ዝተረፈ የለን። ረደሺ ኣብ ትሕቲ ምሕደራ ጊልያነት ብስቓይ ዝነበረት ዋላ እኳ እንተነበረት ኢዳ ትህብ ሰብ ከም ዘይነበረት ገለ መረዳእታ ተረኺቡ ኢዩ። ኣፍሪቃዊ መንነታን ባህላን ንምዕቓብ ንጓላ እቲ መቦቆላዊ ቛንቛኣ ከም ዘውረሰታ እቲ መጽናዕቲ ይገልጽ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
