ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ናጽነት ፕረስ፡ ኢትዮጵያ ካብተን ማእሰርቲ ጋዜጠኛታት ዝወሰኸለን ሃገራት ምዃና ሲፒጄ ገሊጹ 15 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, CPJ ኣብዚ ዓመት ብደረጃ ዓለም ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ብርክት ዝበሉ ጋዜጠኛታት ከምዝተኣሰሩ ተሓላቒ መሰላት ጋዜጠኛታት ሲፒጄ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ኣፍሊጡ። ብዛዕባ ለበዳ ኮቪድ-19፣ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእን ዝጽብጽቡ ዝነበሩ ጋዜጠኛታት ከም ዝተኣሰሩ እቲ ትካል ገሊጹ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዘሎ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእን ወተሃደራዊ ግጭትን፡ ብርክት ዝበሉ ጋዜጠኛታት ከም ዝተኣሰሩ ዝገልጽ ሲፒጄ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሓደ ጋዜጠኛ ተኣሲሩ እኳ እንተነበረ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ብውሑዱ ሸውዓተ ጋዜጠኛታት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ጠቒሱ። "ኣብ እዋን ለበዳ መንግስታት ንመስርሕ ፍርዲ ኣዳነጉዮሞ፡ ናብ ቤት ማእሰርቲ ዝግበር ምብጻሕ ተደሪቱ፡ ኣብ ማእሰርቲ ዘሎ ሓደጋ ጥዕና ሸለል ተበሂሉ" ዝበለ እቲ ማሕበር፡ በዚ ምኽንያት ብውሑዱ ክልተ ጋዜጠኛታት በቲ ቫይረስ ከም ዝሞቱ ሓቢሩ። ክሳብ ወርሒ ሕዳር 2020 ድማ ብውሑድ 274 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም'ዮም። ኢትዮጵያን ቤላሩስን፡ ብዝሒ ማእሰርቲ ጋዜጠኛታት ወሲኹ ዝተራእየለን ሃገራት ኮይንነ ኣለዋ። ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ንኣልጀዚራን ሲፒጄን ነቒፉ 'ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ተቓውሞ ድምጽታት ናይ ምዕፋን ተርእዮታት ኣሎ' መንግስቲ ኢትዮጵያ ጋዜጠኛታት ምእሳሩን ኢንተርኔት ምዕጻዉን ሲፔጄ ኮኒንዎ ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ፣ ካሜሩን፣ ብሩንዲ፣ ማሊ፣ ደቡብ ሱዳንን ኡጋንዳን ብሓፈሻ 45 ጋዜጠኛታት ኣሲረን ኣለዋ። ኣብዚ ዞባ ቁጽሪ ኣብዚ ዓመት ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ምስቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር እንከሎ ከምዝወሰኸ ይግለጽ። ኣብ ቤላሩስ'ውን ቁጽሪ ዝተኣስሩ ጋዜጠኛታት ወሲኹ ከምዘሎን፡ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕሬዝደንት ዳግም ድሕሪ ምምራጹ ብዝተላዕለ ተቓውሞ ዝተኣስሩ ከምዘለዉ እቲ ጸብጻብ ይሕብር። ኣብታ ሃገር ክሳብ 22 ሕዳር ብውሑድ 10 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ኣለዉ። ብዙሓት ጋዜጠኛታት ዝኣሰራ ሃገራት ቻይና፡ ለበዳ ኮቪድ-19 ዝምልከት ጸብጻባት ዝሰርሑ ጋዜጠኛታት ብምእሳር ንተኸታታሊ ክልተ ዓመት ብዙሓት ጋዜጠኛታት ዝኣሰረት ሃገር ኮይና ተመዝጊባ ኣላ። ኣብታ ሃገር 47 ጋዜጠኛታት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉን፡ መብዛሕትኦም ንነዊሕ እዋን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሑን ምኽንያት መእሰሪኦም ከይተገለጸ ዝተኣሰሩ ምዃኖምን ይግለጽ። ቱርኪ፡ ብዋሕስ ዝተፈትሑ ጋዜጠኛታት ንፍርዲ ብምቕራብ ከምኡ'ውን ሓደስቲ ብምእሳር ካልአይቲ ኮይና ኣላ። ቱርኪ ኣብዚ ዓመት ጥራይ 37 ጋዜጠኛታት ኣሲራ። ምስቲ ኣብ 2008 (2016) ምስ ዝነበረ መጠን ማእሰርቲ ክነጻጸር እንከሎ ብፍርቂ ዝነከየ'ኳ እንተኾነ፡ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ሕጂ'ውን ጋዜጠኛታት ይኣስሩ ምህላዎም ይግለጽ። ግብጺ፡ ብዘይ ዝኾነ ዓይነት ክሲ ገበን ጋዜጠኛታት እትኣስር ሃገር ተባሂላ ኣለ። ኣብታ ሃገር ቁጽሪ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ጋዜጠኛታት 27 ከምዝበጽሐን፡ ማዕረ ናይቲ ኣብ 2008 (2016) ዝተመዝገበ ዝመዓራረ ኮይኑ'ሎ። ኣብታ ሃገር ብምኽንያት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝፍጸም ማእሰርቲ ይቕጽል ኣሎ ክብል ሲፒጄ ገሊጹ። ስዑዲ ዓረብ'ውን ንግብጺ ብምስዓብ ኣብቲ ጸብጻብ ሰፊራ ኣላ። ኢትዮጵያ ጋዜጠኛታት ብምእሳር ኣብ 7ይ ደረጃ ክትስራዕ እንከላ፡ ኤርትራ ድማ ኣብ መበል 16 ተሰሪዓ ትርከብ። ብደረጃ ዓለም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ካብ ሞንጎ ዝርከቡ ጋዜጠኛታት እቶም ክልተ ሲሶ፡ ብሽበራን ኣብቶም ብሕጊ ዝተኸልከሉ ጉጅለታት ኣባልነት ኣለኩም ብዝብልን ዝተኸሰሱ ምዃኖም ሲፒጄ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ጠቒሱ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ማእሰርቲ ጋዜጠኛታት ፕሬስ ኤጀንሲ ከምዘሻቐሎ ገሊጹ12 ሕዳር 2020 ማክሰንስ ሜሎ፡ 137 ግዜ ቤት ፍርዲ ዝቐረበ ታንዛንያዊ ጋዜጠኛ12 ጥሪ 2020 መንግስቲ ኢትዮጵያ ጋዜጠኛታት ምእሳሩን ኢንተርኔት ምዕጻዉን ሲፔጄ ኮኒንዎ1 ሓምለ 2020 ካልድ ዓብዱ፡ ተዘክሮ ኣደለውቲ ብሕቲ ጋዜጣታት ኤርትራ21 መስከረም 2019 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 2 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
