ኣሕመድ ባዱሪ ኣብ ሕርጊጎ ብ 1946 ዝተወልደ ገዲም ተጋዳላይ'ዩ። ኣብ ዳሕረዎት ዓመታት ስሳታት ኣብ ሶርያ ሕክምና የጽንዓሉ ኣብ ዝነበረ እዋን ልቡን ቀልቡን ናብ ሰውራ ኤርትራ ስለ ዘንቀደ ብ 1969 ትምህርቱ ራሕሪሑ ንሜዳ ወረደ። ኣሕመድ ጣህር ባዱሪ፡ ብዕድሜ ምድፋእን ብህልዊ ቅልውላውን ከይተዓንቀፈ ክገብሮ'የ ብዚብል መንፈስ ተደፊኡ ኣብ ስነ-ጽሑፍ ኣበርክቶ ብምግባሩ ክምጐስ ይግባእ። እቲ መጽሓፍ ድማ ብጽቡቕ ጽሕፈትን ጽፈትን ናብ ትግርኛ ተተርጐመ። ሓንሳብ ምንባብ ምስ ጀመርካ ደው ንምባላ ኣሸጋሪ'ዩ ... ክሳብ ክንድዚ መቐረት ዘሎዋ መጽሓፍ'ያ። "ገድሊ ገደል'ዩ!"፡ ሓላፊ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ነበር ተኪኤ በየነ፡ ታሪኽ ብረታዊ ተጋድሎ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ታሪኽ እዩ ጠንቂ መጽሓፍ ምጽሓፍ ኣብ ኤርትራ መጽሓፍ ምጽሓፍ ቀሊል ጕዳይ ኣይኰነን። ዋላ'ኳ እቲ ህሉው ፖለቲካዊ ኵነታት ንምጽሓፍ በዳሂ ይዅን እቶም ሒዶት ጸሓፍቲ፡ ኣዕጋቢ ይዅን ኣይዅን ብዘየገድስ፡ ብምጽሓፎም ክምጐሱ ይግባእ፤ ነቲ ደፊሮም ክጽሕፍሉ ዘይክኣሉ ኣርእስታት ድማ ቀስ ኢሎም፡ ዕድመ እንተድኣ ሂቡዎም፡ ኵነታት ከኣ ምስ መችኦም፡ የርክብሉ ይዀኑ። ንምዃኑ ባዱሪ ናይ ኤርትራ ቀዋሚ ወኪልን ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ዉድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝነበረ፡ ቅድሚኡ'ውን፡ ኣብ ሜዳ ይዅን ድሕሪ ናጽነት ኣብ ብርክት ዝበሉ ዓቢይ ሓላፍነት ዝነበሮም ስርሓት ከም ዘገልገለ ክንጠቕሶ ንደሊ። መን ይፈልጥ፡ በዚ ተባዕ ኣበርክቶኡ ንኻልኦት መሰልቱ መገዲ ይኸፍተሎም ይኸውን። ኣርእስቲ ናይዛ ዓባይ መጽሓፉ "ኤርትራ፡ ጕዕዞ ኣብ ተዘክሮታተይ" ዚብል ኰይኑ ብኣደናቒ ትሕዝቶን ቅርጽን'ዩ ኣቕሪቡዋ። ኣነ እናበለ ብቐዳማይ ኣካል ንጽል ተውላጠ-ስም ስለ ዝጸሓፋ ድማ ተነባቢት'ያ። መናእሰይ ድም ገናጺሎም ዜርብሕ ትምህርቲ ከም ዝረኽቡላ ድማ ኣየጠራጥርን። ምንጪ ስእሊ, AHMED TAHR BADURI ምስጋናን ወቐሳን ኣብ ሓደ ባህሊ መንነት ናይ ሓደ ደራሲ ምፍላጥ ኣገዳሲ'ዩ። ከምኡ ዝዀነሉ ምኽንያት ከኣ፡ ኣብ ኤርትራ ናጻ ዄንካ ምጽሓፍ ጌና ስለ ዘይተኣታተወ መንነት ደራሲ ፍርቂ ትሕዝቶ ናይ'ቲ ዛንታ ኢዩ። ርግጽ'ዩ፡ ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ዄንካ መጽሓፍ ምጽሓፍ ቀሊል ኣይኮነን። ካብቲ መርገጽን ድልየትን መንግስቲ ፍንትት ኢልካ፡ ኵነታት ብኣረዳድኣኻን ሓቂ ብዘሎዎን ብቃላት ስኢልካ ምቕራብ ሓደገኛ ስለ ዝዀነ ናይ ምጽሓፍ ክእለት ዘሎዎ ሰብ ንኽጽሕፍ ሰገጥ'ዩ ዝብል፣ ሸውሃቱ'ውን ይዕጾ። ኣሕመድ ባዱሪ ግን ጽሒፉ። እቶም ናጻ ዀይኖም ክጽሕፉ ዝፈተኑ፣ ዕድል እቶም ሓቒቖም ዝተረፉ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት ከየጋጥሞም ዘሰክፍ እዩ። ጉዳይ ብርሃነ ኣብረሀ ኪዳነ እውን ከም ኣብነት ክረአ ይከኣል እዩ። ብርሃነ፡ ነባር ተጋዳላይን ሓላፊ ሚኒስትሪ ፋይናንስ ዝነበረ፡ እታ "ኤርትራ ሃገረይ" ዘርእስታ መጽሓፉ ምስ አሕተመ ኣበይ ኣትዩ ከይተባህለ ተሸሪቡ ኣሎ። ርግጽ'ዩ፡ ንሓንቲ መጽሓፍ ኣትኵርና ብምንባብ ሓደ ድሓን ዝዀነ ሚዛን ክንወስድ ንኽእል ኢና። እቲ ንምምማይ ዜድሊ ምስትውዓል ምስ ኣንባቢ ስለ ዝዀነ። ዝበዝሐ ህዝቢ ኤርትራ ግን ንኸንብብ እኹል ዕድል ኣይረኸበን፤ ስለዚ ከመይ ኢሉ ማማዪ ኣንባቢ ክኸውን ይኽእል?
