ነጻነት ኢለን ሽም ዘጠመቕኣ ጓለን ጽባሕ እትኾኖ ብዘየገድስ፡ መምህር ተብርህ ልበን ብዝፈልጦ ተማሂራ ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ንክትበጽሕ ኣብ ትምህርቲ ክተድህብ ገይረን ኣዕበይኣ። ነጻነት፡ ፈታዊት ትምህርቲ፣ ለውጢ ብትምህርቲ ጥራሕ ከም ዝረጋገጽ እትኣምን፣ ሓድ ሕድ ጓል ኣንስተይቲ ክትመሃር ከም ዘለዋ እትኣምንን በዙይ እትውፈን ኮነት። ፖለቲከኛ ንምኻን'ውን ድሕር ኣይበለትን፤ ኣካል እቲ ኣብ 1960ታት ውዑይ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ተመሃሮ ኮይና ኣብ ወጻእ ሃገራት ኤውሮጳን ኣሜሪካን ነጢፋ። ክትርእን ክትሰምዕን ዘይትኽእል ግን ኩሉ ዝከኣላ፡ ሓበን ግርማ ፍርያት በለስ ናብ ዕዳጋ ዓለም ትሰድድ ዘላ ዕባይ ኣስመራ ካብ በለስ ኤለክትሪክ ንምምንጫው ትመራመር ዘላ ኢትዮጵያዊት ተጋዳሊት ሮማን ገብረስላሰ መሓዛ ቓልሲ ተጋዳሊት ነጻነት ኣስፋው'ያ። "ህወሓት ቃልሲ ምስ ጀመረ፡ እቲ ዝነበረ ፖለቲካዊ ኩነታት ብምርኣይ ናብ ህወሓት ተጸምቢራ፤ በዚ ብፍላይ ኣብ ኣሜሪካ ሰፊሕ ምንቅስቓስ ክትገብር ድሕሪ ምጽናሕ ናብ ዓዲ ተመሊሳ ናብ ሜዳ ዝወረደት ጀግና'ያ" ክትብል ትገልጻ። ኣብቲ ግዘ፡ ነጻነት ጋዜጠኛ ሬድዮ ጀርመን ዶቸቨለ እያ ነይራ። ካልኦት ሃገራት ዓለም ኲናትን ስደትን ሰጊረን፡ ናብ ሓድሽ ባህሊ ዴሞክራስን ምሕደራን ኣብ ዝተሰጋገራሉ እዋን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ግን ጌና ሕቶ ማዕርነት ብሄራት እናጎልሀ ብምምጻእ መሰል ዓርሰ ምሕደራን ምርግጋጽ ሓርነትን ባይታ እናሓዘ ቃልሲ ዝባርዐሉ እዋን እዩ ነይሩ። ምንጪ ስእሊ, Gebremichael Kidu በዚ ምኽንያት፡ ኣብ ትግራይ ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ንህዝባዊ ቃልሲ ክመርሕ ናብ ዝተወደበ ሰልፊ ህወሓት ይስለፉ ነይሮም። ተጋዳሊት ነጻነት፡ ካብቲ ሰላማዊ ምህዳር ዝዓሰሎ፣ ንትምህርትን ካልኦት ዕድላትን ዝተደላደለ ከባቢ ወጺኣ፡ ናብቲ መሬት ብባሩድን ጠያይትን ዝሓዋውስ፣ ብጥምየትን ጻምእን ዝብድህ፣ ድሕረትን ወጽዓን ዝወረሶ ማሕበራዊ ኩነታት መጺኣ፡ ክትጋደል፣ ክትስዋእ ናብ በረኻ ወሪዳ። እቲ ዝዓዘዘ ተሳትፎኣን ልኡኻን ክፍሊ ፖለቲካ ከም ዝነበረ እትገልጽ ተጋዳሊት ሮማን፡ ከም ጓል ኣንስተይቲ ተሓላቒት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ብምኻን፡ ንሰላምን ዲሞክራስን ዝተቓለሰት ተጋዳሊት ገይረ እየ ዝርእያ ትብል። መግለጺ ስእሊ, ወይዘሮ ሮማን ገብረስላሰ ኣብ ስነ ስርዓት ቀብሪ ተጋዳሊት ነጻነት ኣስፋው "ነጻነት፡ ብጣዕሚ ጸሓፊትን መንበቢትን'ያ። ንጋዜጠኛታትን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ምስልጣን ትነጥፍ ነይራ። ኣብ ገድሊ'ማርች 8' ዝበሃል ቤት ትምህርቲ ደቂ ኣንስትዮ ነይሩና፤ ነዚ ዝኸውን ስርዓተ ትምህርቲ ምስ ተሞኩሮ ቓልሲ ናጽነት ደቂ ኣንስትዮ ኣሜሪካ፣ ቻይና፣ ቬትናም ብምዝማድ ተርጒማ ኣብ ምቕራጽ ዓብዪ ተራ ተጻዊታ'ያ" ኢላ። "ሕጊ ገበርቲ ሰናይ ብሰንከይ ዝወጽአ ይመስለኒ" ተጋዳሊት ኣረጋሽ ኣዳነ "ደቀንስትዮ መስዋእትነት ዝኸፈላሉ ቃልሲ ስርዓት ብርዥዋ እዩ ሃኒፁ'' 'ኣነ ንነጻነት ዝዝክራ .
