ብዛዕባ እቲ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ እማመ ድማ፡ ብዛዕብኡ ዘሎ ፍልልያት ኣብ ግምት ብምእታዉ ንቅዋም 1997 ኣብ መሰጋገሪ መድረኽ ጥራይ ከም ዝለዓለ ሕጋዊ ሰነድን መወከስን ክንርእዮን ክንጥቀመሉን ንእምም" ኢሎም። ኣቶ ሃብተኣብ፡ ከም ዝብሎ እቲ እማመ "ማእከላይ" ሓሰብ ኮይኑ፡ ኩሉ ወገናት ክርዕመሉ ዝኽእል ኢሎም ዝሓሰብዎ ምዃኑን፡ እቲ ብደሞክራስያዊ መንገዲ ካብ ህዝቢ ዝምረጽ ባይቶ፡ ነቲ ቅዋም ከማሓይሾ ወይ ክኣብዮ ይኽእል'ዩ ይብል። እቲ ናይ 1997 ቅዋም ጉዳይ ብዕቱብ ከም ዝተዘራረብሉን፡ ደሞክራስያዊ ፓለቲካዊ ስርዓት ኣብ ምትካል ክህሕግዝ ዝኽእል "ሓያላት ዓናቕጽ" ከም ዘለዎ፡ መሰረታዊ መሰላትን ሓርነታትን ዜጋታት ዘውሕስ ኮይኑ፡ ኣብ ምንዳፉ ብዙሕ ህዝቢ ዝተሳተፎን፡ ካብ ጉጅለ-15 ኣትሒዙ ክሳብ "ስርሒት ፎርቶ" ብዙሕ መስዋእቲ ዝተኸፍለሉ ምዃኑ ተገንዚብና ይብሉ። "ብኣንጻሩ ድማ፡ ብዝሖም ዘየዕናዓቕ ኤርትራውያን፡ እዚ ቅዋም ክንደፍ ከሎ ኣይነበርናን ኣየሳተፈናን፡ ብህዝባዊ ግንባር ጥራይ ዝተነድፈ ቅዋም'ዩ፡ ንዓና ዘይውክል'ዩ፡ ትሕዝትኡ ብዘየገድስ ዝብሉ ኣለዉ" ብዘይካ'ዚ፡ ከም ጉዳይ መሬት፣ ቋንቋ፣ ቅርጺ መንግስቲ ዝበሉ ትሕዝቶ ናይቲ ቅዋም እዋን ሕቶታት ክለዓሉ ጸኒሐም'ዮም። ከም ኣካል ናይቲ ኣብ ደገ ዘለዉ ተቓውምቲ መንግስቲ ጀሚሮሞ ዘለዉ ናይ "ይኣክል" ምንቅስቓስ፡ ዝተፈላለዩ ሰባት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዓንቀጻት ናይቲ ቅዋም ከንብቡ ጀሚሮም ኣለዉ። ብኩራትን ምድኻምን ትካላት ኣብ ኤርትራ ኣብ ኤርትራ ትካላት ደሞክራሲ ከም ዘየለዉ፡ ሰበስልጣን መንግስቲ ነበርን ተጣበቕቲን ይገልጹ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንትግባረ ቅዋም 1997 ምስ ኣድሓርሓረን፡ ድሒሩ'ውን ነቲ ንመሰጋገሪ ዝቖመ ሃገራዊ ባይቶ ካብ 2002 ጀሚሩ ምስ ኣፍረሶ፡ እቶም ክህነጹ ዝነበሮም ከም ኮሚሽን ማርጫ፡ ፓለቲካውያን ሰልፍታትኝ ሲቪካውያን ማሕበራትን ከይተወልዱ መኺኖም ተሪፎም። ኣብ መስከረም 2001 ነተን ውልዶ ጋዜጣታት ብሕቲ ምስ ዓጸወንን ንኣባላተን ብማእሰርቲ ከም ዝስወሩ ድሕሪ ምግባሩን ድማ፡ ህላወ ናጻ ፕረስ ኣብታ ሃገር ኣኽቲሙ። ኣቶ ሃብተኣብ የማነ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ኤርትራ ዝወጸ፡ ዳኛ ናይ መወዳእታ ይግባይ ሳማዒ ቤት ፍርዲ ኮይኑ ንነዊሕ ዓመታት ዘገልገለ ኮይኑ፡ ኣብ ሓደ እዋን'ውን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ከም መምህር ሕጊ ኮይኑ ሰሪሑ ነይሩ። ብዛዕባ ኩነታት ፍትሕን ፍርዳዊ ኣካልን ኣመልኪቱ ክዛረብ እንከሎ፡ ኣቶ ኢሳይያስ ንቀንዲ ስልጣንን ዕማምን ናይቲ ፍርዳዊ ኣካል ከም ዝመንጠሎ ብምጥቀስ፡ "ሓደ ጥዑይ ፓለቲካዊ ስርዓት ኣሎ ክበሃል እንተ ኾይኑ እቶም ቅዋማዊ ታካላት ዝበሃሉ ሕጊ ተማእዚዞም ብግቡእ ክሰርሑ ኣለዎም፡ ሓደ መንግስቲ ብዘይ እዚኦም መንግስቲ ኣይኮነን" ኢሉ። "ባይቶ ዘይብሉ መንግስቲ፡ መንግስቲ ክበሃል ኣይከኣልን'ዩ። እቲ ኣነ ዝሰርሓሉ ዝነበርኩ ፍርዳዊ ኣካል ዝበሃል'ውን ንባዕሉ ስልጣኑ ተሸራሪፉ ተሸራሪፉ፡ ንባዕሉ'ውን ስልጣንን መዝነት ናይ ዳያኑ [ዝእዝዝ] ሕጊ የለን ኣብ ኤርትራ" ይብል። "ቀንዲ ስራሕ ቤት ፍርዲ'ኮ ናይ ዜጋታት ሰብኣውን ደሞክራስያዊ መሰላት ምሕላዉ'ዩ፡ ዋሕስ ናይ መሰል'ዩ፡ እንተ ኾነ ግን እቲ ዝዓበየ ስርሑ መንጢሎም" ፍሉይ ቤት ፍርዲ ዝበሃል መወከሲ ሕጊን ይግባይን ዘይብሉ ትካል ቆይሙ ድማ ንፍርዳዊ ኣካል ከም ዘዳኸሞ ላዕለዋይ ዳኛ ነበር ሃብትኣብ ንቢቢሲ ተዛሪቡ። "ብድሐዕሪ'ኡ ኸኣ ስርሒታት [እዚታት ሰራዊት] ዝበሃላ መጺአን፡ ባዕለን ይኣስራ፡ ባዕለን ይኸሳ፡ ባዕለን ይኣስራ" ክብል ኩነታት ፍትሒ ኣብታ ሃገር ከም ዘንቆልቆለ ገሊጹ። እተን ዘለዋ፡ ዞባዊ፡ ላዕለዋይን ይግባይ ሰማዒን ዝበሃላ ኣብያተ ፍርዲ ውልቃዊ ሲቪላዊ ጉዳያት ጥራይ ከም ዝሕጸራ ኮይነን'የን። ዋላኳ ብዙሓት ሰብ ሞያ ሕጊ ዘበርከትሉ ኣብ 2015 ዝተሓትመ ገበናውን ሲቪላውን ሕግታት (ፐናል ኮድስ) ኣብ ግብሪ ከም ዘይወዓለ ኣቶ ሃብተኣብ ኣረዲኡ። ኣብዚ እዋን'ዚ ድማ በቲ ኣብ 1957 ገበናዊ ሕግን ኣብ ሲቪላዊ ጉዳያት ድማ በቲ ናይ 1960 ኣብ ዘመነ ሃይለስለሰ ዝተሓትመ ሕግታት'ዩ እቲ ናይ ፍትሒ ኣካል ዝሰርሕ ዘሎ ይብል። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
