17 ሰነ 2020 ምንጪ ስእሊ, Reuters ብዙሓት ስርዓታት ፖሊስ ሓላዊ ህዝቢ ዘይኮነስ ሓላዊ እቲ ስርዓት ገይሮም እዮም ዝወስዱዎ። ቀንዲ ዕማም ፖሊስ ግን ኣብታ ሃገር ሕግን ስርዓትን ምርግጋጽ፡ ዜጋታት ዓመጽን ግህሰትን ከየጋጥሞም ምክልኻል እዩ። ምኽንያቱ ፖሊስ ከም ማንም ብቀረጽ ዜጋታት ደሞዙ ዝኽፈል ወሃቢ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንሕብረተሰብ ኣገልጋሊ ህዝቢ እዩ ክኸውን ዝግባእ። እቲ ብሕብሪ ቆርበቱ ጥራሕ ከም ገበነኛ ተቖጺሩ ብፖሊስ ብጭካነ ዝተቐትለ ጸሊም ኣመሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ኣብ ሂዩስቴን ቴክሳስ ተቐቢሩ። እቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ጭካነ ግን ሓቢሩዎ ኣይተቐብረን። እቲ ጨካን ተግባር ኣብ አእምሮ ኩሉ'ቲ ነቲ ፍጻሜ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ዝረኣየ ዘበለ ተሓቲሙ ኣሎ። እቲ ንጆርጅ ፍሎይድ ክሳዱ ረጊጹ ዝቐተሎ ጨካን ፖሊስ እውን፡ ምስ ሕብሪ ቆርበቱን መልክዑን ካብ አእምሮ ሰባት ኣይክእለን እዩ። እቲ ገበን ግን ናይቲ ጨካን ፖሊስን ከም ምኽንያት ጭካኔኡ ንዝግለጽ ሲስተማቲክ ፖሊሳዊ ምሕደራን እምበር ንኹሎም ጸዓዱ ዝውክል ኣይኮነን። ቅትለት ጆርጅ ፍሎይድ፡ ኣብ ኣመሪካን ዝተፈላለየ ክፍልታት ዓለምን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ጸለምቲ፡ ንዘበናት ዝሰረተ ምምሕዳራዊ ስርዓት ዓሌታዊ ኣድልዎን ወጽዓን ንከብቅዕ ዝጽውዕ ሰፊሕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኣለዓዒሉ'ዩ። ኣብቲ ኣስታት 500 ስድራ-ቤትን መቕርብን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ዝተረኽብሉ ስነ-ስርዓት ቀብሪ "ጆርጅ ፍሎይድ ጸሊም ብምዃኑ እዩ ከም ገበነኛ ተቐቲሉ" ዝብል ጽሑፍ ተጠቂዑ ነይሩ። እቲ ጭርሖ እቲ ግን ኣብ ቀብሩ ጥራሕ ኣይተነግረን። ኣብ ኩሉ እቲ ብነድሪ ቅትለት ጆርጅ ዝወጽአ "ህይወት ጸሊም እውን ክቡር እዩ!" ዝብል ሰልፍታት ከም ዓለማዊ ጭርሖ'ዩ ክቃላሕ ቀንዩ'ሎ። "ዳግማይ ከይድገም" ሰልፊ ኬንያውያን ኣብ ዝሓለፈ ሳልስቲ እውን ኣብ ናይሮቢ፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኬንያውያን ሰልፈኛታት፡ ካብ መወዳእታ መጋቢት ክሳብ ሕጂ ኣብ እዋን ዕጽዋ ኮቪድ-19፡ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ብፖሊስ እታ ሃገር ንዘጋጠመ ቅትለት 15 ዜጋታት ብምኹናን፡ "ዳግማይ ከይድገም" ብዝብል ጭርሖ፡ ፍትሒ ክረጋገጽ ዝጠልብ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። ብዙሓት ካብቶም ሰልፈኛታት ኣስማት ናይቶም ብፖሊስ ዝተቐትሉ ግዳያት ሒዞም ይረኣዩ። ካልኦት እውን " ህይወትና ትርጉም የብሉን - መጻኢና ይወሓስ - ዳግማይ ከይድገም" ዝብል ጭርሖ ዝሓዙ ነይሮም። ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ኣብ ዝተኣወጀ፡ ካብ ምሸት ክሳብ ወጋሕታ ምንቅስቓስ ዝገትእ ሰዓታት እቶ እቶ፡ ዘይሻራዊ በዓል ስልጣን ምቁጽጻር ፖሊስ ኬንያ (Kenya's Independent Policing Oversight Authority) ብፖሊስ ተበዲልና ዝብል 87 ጥርዓን ከምዝመጽኦን፡ ኣብቲ መስርሕ 15 ከምዝሞቱን ልዕሊ 30 ጉድኣት ከምዝበጽሖምን ሓቢሩ። ምንጪ ስእሊ, Twitter ጥሕሰት ሕጊ ፖሊስ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ኢትዮጵያ እውን፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን፡ ትማልን ሎምን፡ ሓይልታት ጸጥታን ፖሊስን ኣብ ልዕሊ ሰለማዊ ሰባት ዝተፈላለየ በደላት ፈጺሞምን ይፍጽሙን ኣለው። ኣብ መወዳእታ ግንቦት ናይዚ ዓመት እኳ ኣምነስቲ ኢንተርናሺናል፡ መንግስቲ እቲ ኣብ 2019 ሽልማት ኖቬል ዝወሰደ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮምያን፡ ዘስካሕክሕ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ምፍጻሞም ሰኒዱ ኣሎ። ድሕሪ እቲ ጸብጻብ ኣምነስቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ፌስቡክን ትዊተርን "ንዕብየት ኢትዮጵያ ዘይሕግዙ ዛዕባታት እዝኒ ኣይንህቦምን ኢና" ክብል ምጽሓፉ ንብዙሓት ሰባት ኣየሐጎሰን። መንግስታትን እተን ግህሰት ተፈጺሙወን ዝተባህላ ዞባታት ኦሮምያን ኣምሓራን እውን ነቲ ጸብጻብ ኣይተቐበሉዎን። ይኹን እምበር ኣብዚ እዋን ኣብ ዝተፈለላየ ክፍልታት ኢትዮጵያ መዓልታዊ ሞትን ምምዝባልን የጋጥም ምህላው ብማዕከናት ዜና ብቐጻሊ ይንገር ኣሎ - ኣምነስቲ ኢንተርናሺናል እውን ንነብሲ ወከፍ ፍጻሜ ብዕለቱን ሰዓቱን ኣብ ጸብጻቡ ኣስፊሩዎ ኣሎ። ምንጪ ስእሊ, EPA ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓደ መንእሰይ፡ ኣብ ከተማ መቐለ ብልሙድ '05 ማይ ዱባ' ኣብ ዝበሃል ከባቢ ከምእተቐትለን ክልተ ድማ ቆሲሎም ንሕክምና ከምዝኸዱን ኣብ ቢቢሲ ትግርኛ ተጸብጺቡ ነይሩ። ኣብ ዝኾነ ይኹን ክፍለ ዓለም ሰላማውያን ሰባት ብፖሊስ ተቐቲሎም ክትሰምዕ ዘሰምብድ እዩ። ስለምንታይ እዮም ግን ሕጊ ከኽብሩ ዝግበኦም ፖሊስ ሕጊ ዝጥሕሱ እሞ ኸኣ ሰባት ዝቐትሉ?
