እንተኾነ፡ ንብዙሓት ግልጺ ብዘይኮነ ምኽንኣት፡ ጸኒሑ ድማ 'ሕጋዊ ኣሰራርሕን ኣካይዳን ንኽህልዎ' ብዝብል እቲ ርክብ ነዊሕ ከይጸንሐ ክቋረጽ ተገይሩ'ዩ። ዛጊድ ድማ እቲ ዝተብሃለ መስርሕ ሕጋውነት ኣብ መሬት ኣይወረደን። ከምኡ ኾይኑ'ውን ግን እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ባሕቲ መስከረም፡ ሀ ኢሉ ዝጀመረ ርክብ ክልቲኦም ህዝብታት ወዲኡ ኣይተቛረጸን። ኤርትራውያን ኣብ መቐለ ንዶብ ዛላምበሳ ሰጊሮም ናብ ከተማ ዓዲግራት፡ ካብኡ ድማ ናብ መቐለ ዝኣተዉ ኤርትራውያን 'ክንድዚ እዮም' ኢልካ ብቑጽሪ ምግላጽ'ኳ እንተዘይተኽኣለ፡ ብኣሽሓት ዝግመቱ ምባል ግን ይከኣል'ዩ። ንከተማ መቐለ ማእኸል ብምግባር፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ኢትዮጵያ ምስ ዝነበሩ ዘመድ ኣዝማዶምን መሓዙቶምን ተራኺቦም። ካብዚ ሓሊፉ፡ ኣብታ ከተማ ንምንባር ብምውሳን ናብራ ዝሰረቱ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣለዉ። ኣርሴማ ሰመረ ሓንቲ ካብቶም ኣብ መቐለ ምንባር ዝጀመሩ ኤርትራውያን'ያ። ቅድሚ ዓስርተ ወርሒ ናብ ከተማ መቐለ ዝመጽአት ኮይና፡ ኣብ ከባቢ ሮማናት [ኣብ ሕምብርቲ መቐለ ዝርከብ ቦታ] ኣብ እንዳ ቀምቓማይ ትሰርሕ። ካብ ሃገራ ወጺኣ ዝጀመረቶ ሓድሽ ናብራ ብዝምልከት ክትዛረብ ከላ "ከተማ መቀለ ንሰራሕ ኣዝዩ ምቹእ ዝኾነ ቦታ እዩ፤ ልክዕ ከምቲ ወዲ ዓዲ ኢና ንረአ፤ ዝኾነ ንሕተቶ ነገር የለን" ክትብል ትዛረብ። ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ኣብ ጉጅለ 'ባህላዊ ማእገር ናይ ባህላዊ ጉዳያት' ድምጻዊትን ተልሃይትን'ያ ነይራ። ብርግጽ ኣብ ከተመ መቐለ በቲ ዝነበረትሉ ዓውዲ ስነጥበብ ብምሉእ ዓቕማን ድልየታን ክትቕጽል ኣይከኣለትን። "ኣብዚ ጎና ጎኒ እዚ ናይ እንዳ ቀምቃማይ ስራሕ፡ ስሕት ስሕት ኢለ ኣብ 'ባርን ናይት ክለብን' ይጻውት እየ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ከኣ ንጽል ደርፊ ናብ ህዝቢ ክፍኑ እየ" ክትብል ካብ ስነጥበብ ክትፍለ ድልየታ ከምዘይኮነ ተረድእ። መግለጺ ስእሊ, ኪዳነ ገብረሚካኤል ኪዳነ ገብረሚካኤል'ውን ንሰላማዊ ርክብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ከም ዕድል ተጠቒሙ ኣብ ከተማ መቐለ፡ ብልሙድ 'ቀበሌ 16' ብዝብል ኣብ ዝፍለጥ ከባቢ ኣብ እንዳ ቀምቃማይ ዝሰርሕ ካልእ ኤርትራዊ እዩ። ኣብዚ ክሰርሕ ዝመረጸሉ ምኽንያት ከረድእ ከሎ ድማ፡ "ኣብዚ ንኽንሰርሕ ብመንግስቲ ይኹን በቶም ኣስራሕቲ ውልቀ ሰባት ንሕተቶ ዝኾነ ዓይነት ወረቐት የለን" ይብል። ብኸመይ ይነብሩ?
