ኩነታት ሱዳን ሕማቕ ደረጃ ከም ዘሎን ዳርጋ መብዛሕትኦም ስደተኛታት ካብ ስራሕ ጠጠው ኢሎም ከም ዘለው ንቢቢሲ ይገልጹ። ብሰንቲ እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ከም ድላዮም ክትንቀሳቐሱ ከም ዘይክእሉን ምሸት ምሸት ረብሻ ከም ዘሎን ይሕብሩ። ከምኡ'ውን ብሰንኪ ዋሕዲ ገንዘብ፡ መሃየኦም ኣብ ግዚኡ ከም ዘይኸፈሉን፡ ዋጋ ሃለኽቲ ነገራት ካብ ዓቅሞም ንላዕሊ ንሂሩ ከም ዘሎን ተዛሪቦም። "ኢንተርኔት ተዓጽዩ'ዩ ዘሎ፤ ምስ ሰብና ክንራኸብ ኣይንክእልን። እንታይ ጸገም ከምጽአልና'ዩ ኣይንፈልጥን። ምርዳእ ኣብዩና አሎ" ይብል ስሙ ክጥቀስ ዘይደለየ ስደተኛ። ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ፡ ኣብ ሱዳን ዘሎ ቅልውላው ነቶም ኣብ ሱዳን ዘለዉ ስደተኛታትተን ሓተትቲ ዑቕባን ብቀጥታን ብተዘዋዋርን ከም ዝጸልዎም ብምሕባር ጥንቃቐታት ክገብሩ ከም ዘለዎም የመልክት። ''ኣብ ዝኾነ ሃገር ቁጠባዊ ቅልውላው እንትፍጠር፡ ስደተኛ ክሕመ ይኽእል'ዩ። ኣብዚ እዋን ኣብ ገዞኦም ተሓጺሮም ነፍሶም ከድሕኑ ኣለዎም። ምክንያቱ ንገንዘብ ኢሎም ክገፍዎም ይኽእሉ'ዮም። ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ይኹን ካልእ፡ ከድሕኖም ዝኽእል የለን'' ብምባል የስምረሉ። ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሱዳንን ናይ ነዊሕ ግዜ ርክብ ከምዘሎ ዝገለጸ ፕሮፌሰር ጋይም "ብመሰረቱ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘሎ ርኢቶ፡ ኣወንታዊ እዩ ክበሃል ይከኣል" ይብል። ነቶም ስደተኛታት "ዋላ ኣባላት ጸጥታ ዘይኮኑ ኣባላት ጸጥታ መሲሎም፡ ብላዕ ክወስዱ ክድህልዎምን ከፈራርሕዎምን" ከም ዝኽእሉ ብምግላጽ፡ ነፍሲ ወከፍ ስደተኛ ብሓላፍነት ክንቀሳቀስ ከም ዘሎዎ ሓቢሩ። ''ብሰንኪ ዕግርግር ኢሬቻ ዝፈትዋ ሰበይተይ ሲኢነ'' ግዳይ ህውከት ዝሓለፈ ዓመት ኢሬቻ ተጋሩ፡ ካብ መተማ ንብረትና ሒዝና ከይንወፅእ ተኸልኪልና ኢሎም ፕረዚደንት ጂቡቲ፡ ኣብ ደገ ዘለዉ ተቓወምቲ ናብ ሃገር ክኣትዉ ፀዊዖም ድሕረ ባይታ'ቲ ቅልውላው ሱዳን፡ ንብዙሓት ዓመታት ኣብ መንጎ ወተሃደራውን ደሞክራስያውን ምሕደራታት፡ ውረድ ደይብ ተሸሚማ ንብዙሓት ዓመታት ተጓዒዛ። ሕጂ ኣብታ ሃገር ተፈጢሩ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው፡ ብሰንኪ ኣሉታዊ ጽልዋታት ተኸታታሊ ዝሓለፈ ሓድሕድ ውግእን ዞባዊ ዘይምርግጋእን ዝፈጠሮ ከምዝኾነ ተንተንቲ ፖሊቲካ ይዛረቡ። ከምኡ ድማ ብልሽውና፤ ፖለቲካውን ማሕበራውን ቅልውላዋት ናብኡ ተደሚሩ፡ ነዚ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ክፈጥሮ ክኢሉ'ሎ ይብሉ። እዞም ምሕደራታት ነናቶም ስነ-ሓሳብን፤ መምርሒታትን ቁጠባዊ ፖሊስታትን ሒዞም ስለ ዝመጽኡ ንምዕባለ እታ ሃገር ንቅድሚት ከይስጉም ክጎቶ ተራእዩ'ዩ። ከም አቆፃፅራ ፈረንጂ፡ ካብ 1996 ክሳብ 2009 ምስ ምዕዳን ነዳዲ፡ ቁጠባ እታ ሃገር ብመጠኑ'ኳ ዕብየት እንተ ኣርኣየ፡ እቲ ዝነበረ ምሕደራ ግን ነቲ ዝተረኸበ ቁጠባዊ ዕብየትን እቶት ነዳድን ብዝግባእ ክጥቀመሉ ኣይከኣለን። ቁጠባ ሱዳን ንብዙሓት ዓመታት ብሕርሻዊ እቶት ተዓብሊሉ'ኳ እንተነበረ፡ ማእገር እታ ሃገር ዝኾነ እዚ ሃብቲ ከምቲ ዝድለ ናብ ኣግሮ ኢንዳስትሪ ብዘይ ምስግጋሩን ምምዝማዙን፡ ነታ ሃገር ከምቲ ዝድለ ክሕግዛ ኣይከኣለን። ብተወሳኺ ሱዳን ምስ ኣሜሪካን ካልኦት ምዕቡላት ሃገራትን፡ ብዙሐት ናይ ቁርቁስ ዓመታት ኣሕሊፋ'ያ። ሱዳን እሱራት ፖለቲካ ፈቲሓ ኣብ 2007 ድማ ኣብ ዳርፉር ብዝነበረ ኩናት፡ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን እገዳ ኣንቢሩ። እዚ ዓሚ ዝተልዓለ እገዳ፡ ኣብ ምድኻም ቁጠባዊ ምዕባለ እታ ሃገር ዝተፃወቶ ዕዙዝ'ኳ እንተዘይተብሃለ፡ ናይ ባዕሉ ተራ ከምዝነበሮ ይዝረብ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
