ዝዓበየ ክፋል ዓለምና ንዕድላት ኢንተርነት ኣብ ትምህርትን ስራሕ ኣብ ምንዳይን ብዘይጸገምን ብቀጻልን ከምዝጥቀሙሉ ይፍለጥ። ቅድሚ ኮሮናቫይረስ፡ ተምሃሮ ዩኒቨርሲትን ማእከላይ ደረጃን ንኢንተርነትን ዲጂታል መራኸብን ብቐጻሊ ክጥቀሙሉ ጸኒሖም እዮም። ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ትምህርቲ ብ'ኦንላይን' ምስ ተጀመረ፡ ትህምርቲ ብግዜን ቦታን ከይተሓጽረ ብቐሊሉ ንኹሉ ክባጻሕ ከምዝኽእል ኣሚቱና ይብል ዶ/ር ክፍለማርያም። እቲ ትምህርቱ ዝከታተል ተምሃራይ'ውን ኣብ ዝደለዮ ቦታን ግዜን ኮይኑ፡ ትምህርቱ ክታተል ከምዝኸኣለን፡ ከምቲ ቅድም ኣብ ሓደ ቦታን ግዜን ተሓጺርካ ዝግበር ዝነበረ፡ ብሳላ ሓበሬታን መራኸቢታት ቴክኖሎጂን ብተዓጻጻፍነት ክመሃሩ ከምዝኽሉ ይገልጽ። እቲ ትምህርቲ ናብ ኦንላይን ምስ ተቐየረ፡ ብቕልጡፍን ብዘቐለለ መገድን ናብ ረብሕኡ ኣውዒልዎ'ዩ። ኣብ ለንደን'ውን ተምሃሮ ምስቲ ቴክኖሎጂ ብዙሕ ኣፍልጦ ስለዝነበሮም፡ ናብቲ ኦንላይ ንኽሰጋገሩ ዘጸግም ኣይነበረን ዝበለ ምምህር ጸጋይ፡ እቲ ዝነበረ ብድሆ እቲ ኣብቲ ሕብረተሰብ ሰሪጹ ዝጸንሐ ልምድን ባህል ከምዝኾነ ይገልጽ። "ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ተምሃሮ ዳርጋ ከተኾልሶም እዩ ዘለካ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ግን ከምኡ ኣይኮነን። ብኦንላይን ክትምህሮ እንከለኻ ነቲ ተምሃራይ ገጽ ንገጽ ስለዘይትርእዮ፡ ስርሓያ ዝበልካዮ፡ ኣብ ናቱ ግዜን ቦታን እዩ ዝሰርሖ። ኣብ ከምዚ ኦንላይን ትምህርቲ ስነ-ስርዓት ዘለዎም ተምሃሮ የድልዩካ። እቲ ውጽኢት ትምሀርቲ ድማ ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። እቲ ትምህርቲ በዳሂ እዩ ነይሩ" ይብል። "ፈታዊኻ ክበጽሓካን ክረድኣካን ዘይክእለሉ እዋን" ተመኩሮ ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ስነጥበባዊ ተመስገን ተወልደ "ንቃንዛናን ንዛንታና ዝመስል ገና ኣይተሰርሐን" ዝነበሩ ጸገማት ትምህርቲ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ሰብኣዊ ዕብየት ክእለትን ዓቕምን ክምጽእ እንተኾይኑ፡ ምስ ተምሃራይ ገጽ ንገጽ ተራኺብካ ሓበሬታ ክትለዋወጥን መምርሒ ምሃብን ኣገዳሲ ምዃኑ እዞም መምሃራን ይገልጹ። ብመሰረቱ'ውን ሰብ ከም ሓደ ማሕበራዊ ፍጡር ብምዃኑ ብሓንሳብ ዄንካ ክትዋሳእን ክትመሃርን ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ ይብሉ። እዚ ሓዲሸ ኣገባብ ኣመሃህራ ከኣ፡ ኣብ ብሕትው ቦታ ዄንካ ንዘይለመድካዮ ክተተግብር እንከለኻ፡ ተነጽሎን ጭንቀትን ከምኡ'ውን ኣብ መጻኢ ህይወት እቲ ተምሃራይ ይኹን መምህር፡ ኣብ ቅድመ ሰብ ቀሪቦም ከረድኡ ክጸገሙ ከምዝኽእሉ ዶ/ር ክፍለማርያም የረድእ። እዚ ናይ ኦንላይ ትምህርቲ ብወገን ተምሃሮን መምሃራን ብዙሕ ብድሆታት ከምዘሎዎ'ውን ይገልጽ። "ብቀንዱ ናይ ICT ወይ ናይ ኦንላይ ትምህርቲ፡ ኮምፒዩተር ኢንተርነት ብግቡእ ኣብዘይባጽሓሉ ሃገራት ከተካይዶ ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ። ኣብ ብሃብታማት ሃገራት ኣብ መንጎ እቶም ኮምፒዩተርን ኢንተርነትን ዘለዎም ሰባት ዓቢ ጋግ ክፈጥር ይኽእል እዩ" ይብል። እቶም ምስ ተኽኖሎጂን ኢንተርነትን ዝተላለዩ ሰባት ግን፡ ብቐሊሉ ክስዕብዎን ውጽኢታዊ ዝኾነ ትምህርቲ ክቐስሙ ይኽእሉ። መምሃራን እውን እንተኾኑ፡ ብዙሓት ቴክኒካዊ ዓቐሞም ትሑት ብምዃኑ ክሽገሩ ትርኢ'ኻ ይብል። "መብዛሕትኦም መምሃራን ቅድሚ ኮምፒዩቱርን ኢንተርነትን ስለዝተማህሩ ነቲ ቴክኖሎጂ ብዙሕ ኣይመልክዎን እዮም። እቲ ቴክኒካዊ ዓቕሚ ብቀሊሉ ዝረአ ኣይኮነን። እቶም መምሃራን ፕሮፌሰራትን ዝለዓለ ክእለትን ክለሰ-ሓሳባዊ ዓቕሚ እንከለዎምን እናሃለዎምን፡ ኣብ ተክኖሎጂ ብዙሕ ጸገም ኣለዎም።" ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ከይተረፈ መምሃራን ብዙሕ ጸገማት ከምዘለዎን ምምህር ጸጋይ ይሕብር። ምስ ስድራ-ቤት ዝነበሩ መምሃራን ሓንቲ ኮምፒዩተር ዘለዎም ከምዝነበሩን፡ ነታ ሓንቲ ኮምፒዩተር ድማ፡ "ኣዲኡ ኣብኡ ሓፍቱ ይጥቀመላ እንደገና ተምሃራይ ይጥቀመላ-ብዙሓት ተምሃሮ ኮምፒዩተር የብልናን ኢሎም የማርሩ ነይሮም" ይብል። መግለጺ ስእሊ, መምህር ጸጋይ ገብረሂወት መንግስትታት ዓለም ዝርጋሐ ኮሮናቫይረስ ንምቁጽጻር ኩሉ ስድራቤት ኣብ ገዝኡ ክውሸብ ምስ ኣዘዙ፡ እቲ ገዛ ክጸብብ ከምዝገበሮን፡ ክትመሃርን ክትመሃርን ምቹእ ከምዘይኮነ ይገልጽ። ዶ/ር ክፍለማርያም'ውን ብወገኑ፡ ብኦንላይን ክምህር ወይ ኣኼባ ክመርሕ እንከሎ፡ ደርሆ ክንቊን ቆልዓ ክበክን ክርብሽን ከምዝሰምዕን፡ ነቲ ስራሕ ከምዝዕንቅፍን ይዛረብ። ኣብዚ እዋን ናይ ኦንላይ ትምህርቲ ብዙሕ ጸገማት ከምዘለዎ የመልክት። ኣብ ዓዲ እንግሊዝ፡ እቲ መንግስቲ ተምሃሮ ከም ዝተጸገሙ ምስ ፈለጠ ናይ ኮምፑተራት ሓገዛት ከምዝገበረ ዝሓበረ መምህር ጸጋይ፡ ኣብ ኣፍሪቃን ኣብ ካልኦት ድኻታት ሃገራትን ብኦንላይ ክትምህር ኣጸጋሚ ምዃኑ ይገልጽ። ትምህርቲ ኦንላይን ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋል ዓለምና ኣድማዒ ክኸውን እንተኾይኑ፡ እቲ ዘሎ ጸገማት ብቐንዱ ክእለ ከምዘለዎን ይገልጹ። ኣብ ኣፍሪቃን ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ዘሎ ትሕተ ቅርጺ ኢንተርነት ክምዕብልን ክዝርጋሕን ከምዘለዎ እቶም መምሃራን ይሕብሩ። "ብመንግስታት ዘድሊ ቆላሕታ ተዋሂብዎ ክሰርሐሉ ኣለዎ። መምሃራን'ውን ተክኒካዊ ክእለታት ክድልቡን ዓቕምታቶም በብግዚኡ ከማዕብሉ ኣለዎም። በብደረጅኡ ዝኸይድ እምበር ዘሊልካ ዝኽየድ ኣይኮነን። ነዊሕ ግዜን ጻዕርን ገንዘብን ዝሓትት እዩ" ይብል ዶ/ር ክፍለማርያም። መምህር ላዕለዋይ ደረጃ ጸጋይ እውን ተመሳሳሊ ርእይቶ'ዩ ዘለዎ። ትምህርቲ ውጽኢታዊ ክኸውን፡ እቲ ተምሃራይ ኣብ ክፍሊ ከይዱ ክምሃር ከምዘለዎ ከምዝኣምንን፡ መምህር ድማ ብቐሊሉ ክከታተሎ ዕድል ከምዝረክብ ይገልጽ። ብተወሳኺ፡ ብናይ ኢንተርነት ትምህርቲ፡ ነቲ ኣብ ተምሃራይ ዝዓቢ ዘሎ ፍልጠት ክትመዝኖ ኣጸጋሚ'ዩ ይብል። ተዛማዲ ትሕዝቶ ተመኩሮ ዓሌትነት ብዓይኒ ኤርትራውያን ኣዴታት13 ሰነ 2020 ፋቲጋ ዓረፋ "ፍቕሪ ሰብ መኽሰብ እዩ"8 መጋቢት 2020 ኣብ ቦርሳ ሓደ ናይ ታሪኽ ፕሮፈሰር፡ ኢድ ጓል-ኣንስተይቲ ተረኺቡ10 ሕዳር 2019 ጀውሃራ፡ "ስደት መሪር'ዩ - እቲ ተገዲድካ እትኸዶ ስደት ከኣ እቲ ዝመረረ'ዩ"19 መጋቢት 2020 ኣለክሳንደር ፑሽኪን ንኤርትራ ድዩ ንኢትዮጵያ ዝብጸሐን?6 ሰነ 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
