ክሳብ ሕዚ፡ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልል ሶማሌ ዝምልከት ዕላዊ ዝኾነ መረዳእታ የለን። ኣመሰራርትኡን ኣወዳድብኡን ዝምልከት ሓበሬታ ክህበና ዝወከስናዮ፡ ኣይተ ጀማል ድሪ ሃሊስ ተወላዲ እቲ ክልል እንትኾን፡ ገላዴ ንእትበሃል ወረዳ ወኪሉ ክልተ ግዘ፡ ኣባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ነይሩ። ኣይተ ጀማል፡ "ክልል ሶማሌን ፖለቲክኡን ኣጸቢቐ'የ ዝፈልጦ። ኣብ 2007 ዓመተ ፈረንጂ፡ ኣብቲ ክልል ዝፍጸም ግፍዒ ስለዝተቓወምኹ፡ ካብ ሃገር ክወጽእ ተገዲደ'የ" ይብል። ኣብዚ ሕዚ እዋን፡ ኣይተ ጀማል ኣብ ጀርመን'ዩ ዝቕመጥ። ኣይተ ጀማል ኣመሰራርታ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ እቲ ክልል እንተረድእ፡ "ግንባር ብሄራዊ ሓርነት ኦጋዴን (ኦብነግ) ኣብቲ ኸባቢ ብሰፊሑ ይንቀሳቐስ ነይሩ። እዚ ሓይሊ፡ ሰራዊት ሓይሊ ምክልኻል ንምድምሳስ ብዙሕ ጻዕሪ ገይሩ፤ ዉጽኢታዊ ግና ክኸዉን ኣይክኣለን" ይብል። ንሱ ከምዝብሎ እንተድኣኾይኑ፡ ምስ ኦብነግ ዝዋግኡ ዝነበሩ ኣባላት ምክልኻል ሃገር፡ ናይቲ ኸባቢ ቋንቋን ባህል ስለዘይፈልጡ፡ ኣባላት እቲ ግንባር ካብቲ ሲቪል ማሕበረሰብ ፈሊዮም ክፈልጡ ኣይኽእሉን ነይሮም። ዘይተዛዘመ ጉዳይ ኦሮሚያን ሶማሌን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ክልላት ሶማልን ኦሮሚያን ኣብ ወልድያ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝፈፀሙ ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰዶም ተሓቲቱ "ኣብ 2007 ግና ፖለቲካዊ ምህዳር እቲ ክልል ዝቕይር ኩነታት ተፈጢሩ። ኦብነግ፡ ኣብ ኣለሻ ነዳዲ ወፊሮም ዝነበሩ ልዕሊ 70 ቻይናዉያንን ኢትዮጵያዉያንን ቐቲሉ። ብድሕሪ እዚ፡ መንግስቲ ፌደራል ተሪር ስጉምቲ ክወስድ ተላዒሉ" ይብል ኣይተ ጀማል። ነዚ ብሕታዉን ወሳንን ኣማራጺ ዝነበረ፡ ኣብ ክልል ሶማሌ ስራሕ ኣልቦ ኾይኖም ጸገም ዝፈጥሩ ዝነበሩ መናእሰይ ብምዉዳብ፣ ስልጠና ብምሃብን ብምዕጣቕን ኣብ ልዕሊ ኦብነግ ክዘምት ምግባር'ዩ። ምንጪ ስእሊ, AMNESTY INTERNATIONAL ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሸናል፡ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘጽንዕ ኣይተ ፍስሃ ተክሌ፡ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልል ሶማሌ ካብ 2007-2008 ኣብ ዘለዉ ዓመታት ከምዝተወደበ ብምዝኽካር፡ "ኣብቲ ኸባቢ ዝንቀሳቐስ ዝነበረ መንግስቲ ጉጅለ ራዕዲ ኢሉ ዝጽዉዖ ዝነበረ ኦብነግ ንምቁጽጻር'ዩ" ዝብል ተመሳሳሊ ሓሳብ የቐምጥ። ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ እንትጣየሽ፡ ተጸዋዕነቱን ምምሕዳሩን ንመንግስቲ እቲ ክልል ከምዝኾነ ዝገልጽ ኣይተ ፍስሃ፡ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ዶብ ተሳገርቲ ተጻባኢ ሓይሊ ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ዘለዎ ሓይሊ ምክልኻል ሃገር'ዩ ይብል። ስለዝኾነ ድማ፡ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክጣየሰሉ ዝኽእል ናይ ሕጊ ግቡእነት የለን ክብል የረድእ። "ኣወዳድባ እቲ ፍሉይ ሓይሊ እንትንርኢ፡ ኣብ ዉሽጢ ፖሊስ ኮሚሽን እቲ ክልለ ኣይኮነን ዘሎ። ናይ ባዕሉ ኣዛዚ ኣለዎ። እቲ ኣዛዚ ድማ ተጸዋዕነቱ ንፕሬዝደንት እቲ ክልል ንዝነበረ ኣቶ ኣብዲ መሓመድ ዑመር'ዩ" ይብል ኣቶ ፍስሃ። ሰብኣዊ መሰል ሕሙማት ኣእምሮ እናተግሃሰ'ዶ ይኸውን?
