ቫይረስ ኢቦላ፡ ካብቲ በቲ ቫይረስ ዝተተሓዘ ሰብ ዝወጽእ ፈሳሲ ዋላ ዝውሓደ ይኹን ፡ ናይ ምትሕለላፍ ተኽእሎ ሰለዘለዎ ነቲ ናይ ምቑጽጻሩ መስርሕ ኣፀጋሚ ይገብሮ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ኢቦላ ዝተራየላ ቢኮሮ ፡ ዕምረቲ ናይ ዕዳጋ ከተማ ብምዃናን ፡ ብቀንዲ ኣፍላጋት ዝተኸበበት ብምዃናን ብዝያዳ ኣተክሮ ክትረክባ ካብ ዘገበሩ ምኽንያታት'ዮም። ምኽንያቱ ፡ ዕሙር ምንቅስቃስ ኣብ ዘለዎ ዕዳጋ ፡ እቲ ቫይረስ ዝያዳ ናይ ምልባዕ ተኽእሎ ስለዘለዎ። ኣብ 2014-2016 ኣብ ምዕራብ ኣፈሪቓ ዝተኸሰት ኢቦላ ፡ ካብ ሓንቲ ኣብ ጊኒ እትርከብ ንእሽተይ ዓዲ ዝጀመረ ኮይኑ ፡ እቲ ፈለማ በዚ ቫይረስ ከምዝተለኸፈ ዝተፈለጠ ወዲ ክልተ ዓመት ህጻን'ዩ። እዚ ሕማም ኣብ ጎረባብቲ ጊኒ ዝኾና ሃገራት ሴራሊዮንን ላይቤሪያን ኣብ ከተማታተን ብቕልጡፍ ክላባዕ ተራእዩ'ዩ። ዲሞክራቲክ ኮንጎ ካብዘን ሃገራት ኣሽሓት ማይላት ዳኣ ትርሓቕ'ምበር ፡ ካበዚ ሕማም ክትናግፍ ኣይሓገዛን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ካብ ዘጋጠማ ዘሕዝን ኣጋጣሚታተ ኣብ 2017 ዳግማይ ምልዓል ኢቦላ'ዩ። ካብቲ ቫይርስ ነጻ ዝኾኑ ሰባት እቲ ቫይረስ ቅደሚ ሱር ምስዳዱ ፡ ሰባት በቲ ቫይረስ ከይትሓዙን ናብ ካልኦት ከይላባዕን ምግባር ይክኣል'ዩ። ብሓባርን ብውህደትን ተተሰሪሑ፡ ነቲ ሕማም ካብ ምልባዕ ምግታእ ይክኣል'ዩ። ሰብ ሞያ ሕክምና ፡ ተመራመርቲ ፡ ውድብ ጥዕና ዓለም ፡ ገበርቲ ሰናይ ማሕበራት እዚ ቫይረስ ኣብ ዘትራኣየሉ ከባቢ ኣበርክቶኦም የርእዩ ኣለዉ። እቲ ቫይረስ ክምሓላለፈሎም ዝኽእል መገድታት ምፈላጥን ምፍላይን ቀዳምነት ዝሃብዎ ኮይኑ ፡ ብዝክኣሎም ዓቕሚ ካልእ ሰብ ብዚ ቫይረስ ከይትሓዝ ኣብ ጻዕሪ ኣብ ምግባር ይርከቡ። እቲ ቫይረስ ዝተረኸቦም ክኣ ኣብ መደበር ጥዕና ግቡእ ሕክምናዊ ምክትታል ይረኽቡ ኣለዉ። በጃ ኽዳንን በጃኢድን ( ጓንቲ ) ከምኡ'ውን ጋዎን ምልባስን ጥንቑቕ ኣካይዳ ምኽታልን ኣገዳስነቱ ዓቢ'ዩ። ብተወሳኺ ፡ ሕብረተሰብ ብዛዕባ ኢቦላ እኹል መረዳእታ ንኽህልዎ ፡ ምስዚ ሕማም ዝተኣሳሰር መረዳእታ ምስዘመሓላልፉ ኣካላት ሓበሬታ ምልውዋጥ ኣድላዪ ይኸውን። ናይ ሕሙማት ደም ንተወሳኺ መርመራ ፡ኣብ ኪንሳሻ ናብ ዝርከብ ሃገራዊ ላባራቶሪ ምስዳዱ ተገሊጹ'ሎ። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, 2014-2016 ኣብ ምዕራብ ኣፈሪቓ ብሰንኪ ኢቦላ ኣሽሓት ሞይቶም'ዮም ክታበተከ?
