ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቻይና፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዝገብሮም ፕሮጀክታት 'ንጃህራ ኣይኮኑን' ትብል 4 መስከረም 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ቻይና፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዝገብሮም ፕሮጀክታት 'ንጃህራ ኣይኮኑን' ትብል ፕረሲደንት ቻይና ሺ ጂንፒንግ ሃገሩ ኣብ ኣፍሪቃ እተካይዶም ፕሮጀክትታት እታ ኣህጉር ትሕተ-ቅርጽታታት ንኸተማዕብል ንምሕጋዝ ደአ እምበር ናይ `ጃህራ ፕሮጀክትታት` ኣይኮኑን ኢሉ። ነቲ ትማሊ ኣብ በይጂንግ ዝጀመረ ዋዕላ ኣፍሪቃ-ቻይና ብወግዒ ኣብ ዝኸፈተሉ እዋን ድማ ተወሳኺ 60 ቢሊዮን ዶላር ንምዕባለ'ታ ኣህጉር ክህብ ምዃኑ ቃል ኣትዩ። ቻይና እታ ዝዓበየት ኣብ ኣፍሪቃ ስራሓት ትሕተ-ቅርጺ እትምውል በይናዊት ሃገር'ያ። ነቐፍቲ ግን ሃገራት ኣፍሪቃ ክስከምኦ ኣብ ዘይክእላ ዕዳ ይሽመማ ከምዘለዋ የጠንቅቑ። ገለ ፕሮጀክትታት ኣዋጻእነቶም ደጊምካ ምርኣይ ከምዘድልን ነቲ ምትሕብባር ድማ ዝያዳ ኣዋጻኢ ምግባር ከምዘድሊ ግን ሚስተር ሺ ተኣሚኑ። 'ምትሕግጋዝ ቻይና ብልክዕ ንዓበይቲ ማሕንቖታት ዕብየት ዒላማ ዝገበረ'ዩ" ኢሉ ሚስተር ሺ ኣብ ዋዕላ ወነንቲ ዋኒናት ኣብ ዝገበሮ መደረ። "ርእሰ-ማላት ናይ ምትሕግጋዝና ኣብ ኣዝዮም ኣገደስቲን ተደለይትን ዝኮኑ ፕሮጀክትታት ደኣ'ምበር ኣብ ናይ ጃህራ ፕሮጀክትታት ክውዕሉ የብሎምን" ድማ ኢሉ። ቀሽን ፕሮፎሽናል ኣሰልጣኒ ኵዕሶ እግርን ሊቢያ፡ ''ኣነ ዝኾነ ነገር እንተኾይነስ፡ ደቀይ እንታ'ዮም ክኾኑ?" ትሸዓተ ተቖጻጸርቲ ትራፊክ ኣየር ኢትዮጵያ ተኣሲሮም ፕረሲደንት ሲሪል ራማፖሳ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ነቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ተሳትፎ ቻይና ብምንኣድ፡ "ምስ'ቲ ዘረባ ናይ'ቶም ክንእምኖም ዝደልዩና ኣካላት ዝኾነ ኣብ ኣፍሪቃ ሓድሽ ባዕዳዊ መግዛእቲ ይተኣታቶ'ሎ ዝብል ኣበሃህላ" ከምዘይሰማማዕ ገሊጹ። ብዘይካ'ታ ናይ ቀደም ስዋዚላንድ ተባሂላ ትፍለጥ ዝነበረት ንእሽቶ ሃገር ናይ ሕጂ ኤስዋቲኒ፡ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ'ቲ ዋዕላ ተወኪለን ኣለዋ። ኤስዋቲኒ እታ ምስ ታይዋን ዲሎማሲያዊ ዝምድና ዘለዋ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር'ያ። ቻይና ሃገራት ምስኣን ምስ'ታ ግዝኣተይ'ያ እትብላ ታይዋንን ዝምድና ክህልወን ኣይትፈቅድን'ያ። "ፖሊቲካዊ ጥብቆታት የለን" እቲ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝወሃብ 60 ቢሊዮን ዶላር ብመልክዕ ሓገዝን ልቓሕን ከምዝወሃብ፡ ሚስተር ሺ ኣብ'ቲ ኣብ በይጂን ዝርከብ ዓቢ ኣደራሽ ዝተኻየደ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ዘስመዖ መደረ ገሊጹ። እቲ ገንዘብ ኣብ ዝቕጽሉ ሰለስተ ዓመታት፡ ተወሰኽቲ ትሕተ-ቅርጺ ኣብ ምህናጽን ንኣፍሪቃውያን መንእሰያት ማህደረ-ትምህርቲ ኣብ ምሃብን ሓዊስካ ኣብ ሸሞንተ ተበግሶታት ክውዕል'ዩ ኢሉ። "ናይ ቻይና ወፍሪ ኣብ ኣፍሪቃ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ጥብቆታት የብሉን" ኢሉ ሚስተር ሺ። እዚ ቃል ዝተኣትወ 60 ቢሊዮን ዶላር፡ ነቲ ቻይና ኣብ 2015 ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተጋብአ ተመሳሳሊ ዋዕላ ዝኣተወቶ 60 ቢሊዮን ዶላር ኣየጠቓልልን። ንገለ ድኻታት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ እቲ ኣብ መወዳእታ ናይ ዓመተ 2018 ክኸፍልኦ ዝግብኣን ዝነበረ ካብ ወለድ ነጻ ዝኾነ ዕዳ ናይ ቻይና ክስረዘለን ምዃኑ ድማ ሚስተር ሺ ገሊጹ። ብተወሳኺ ቻይና ሓደ ናይ ሰላምን ጸጥታን ማዕከን ገንዘብ ከተቕውም ምዃናን ንሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ነጻ ወተሃደራዊ ሓገዝ ክትገብር ምዃናን ድማ ወሲኹ ገሊጹ። ቻይና ካብ 2000 ክሳብ 2016 ኣብ ዘሎ እዋን 125 ቢሊዮን ዶላር ንሃገራት ኣፍሪቃ ከምዘለቀሐት ጸብጻባት ይሕብሩ። ነቲ ኣብ መንጎ ከተማ ናይሮቢን ወደባዊት ከተማ ሞምባሳ ናይ ኬንያን ዘራኽብ ሓድሽ መስመር ባቡር ንምስራሕ ዘውጻኣቶ 3.2 ቢሊዮን ዶላር ሓዊሳክ ድማ ኣብ ስራሓት መገድታት፡ መንገዲ ባቡራት፡ ወደባትን ካንኦት ፕሮጀክትታን ድማ ኣዝዩ ብዙሕ ርእሰ-ማል ኣፍሲሳ'ያ። ነተን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ደቡብ ሱዳን፡ ምብራቓዊ ክፋል ናይ ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኮንጎ፡ ርዋንዳን ኢትዮጵያን ምስ ህንዳዊ ውቅያኖስ ከተራኽበን ድማ ውጥን ኣለዋ። እንተኾነ ግን እቲ ፕሮጀክት ብጠቐነታት ብልሽውናን ፈላጣት ቁጠባ ብዝህብዎ እቲ ዋጋ ናይቲ ፕሮጀክት ኣዝዩ ልዒሉ ዝብል ርእይቶን ተሓሚሱ ይርከብ። እቲ ፕሮጀክት፡ ኣብ ፈላሞት ዓመታቱ ጥራይ 100 ሚሊዮን ዶላር ክሳራ ከምዘጋጠሞ ወግዓውያን ጸብጻባት የመልክቱ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ዝምድና ቻይናን ኣፍሪቃን ነቒፉ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቴሌርሶን ቅድሚ'ቲ ናይ ኣፍሪቃ ዕላዊ ቀዳማይን ዑደት ምጅማሩ ንቁጠባዊ ጽምዶ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ነቒፉ።7 መጋቢት 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
