መጋቢት - ሚያዚያ፡ ካብ መቐለ ክሳብ ሑመራ ዋላ ሓደ ሰብ በዚ ስግኣት ዓለም ዝኾነ ለበዳ ኮቪድ-19 ንከይልከፍ፡ ትግራይ ብደረጃ መንግስትን ውልቀሰባትን፡ ዝገበረቶ ቅድመ ምድላው ቀሊል ኣይነበረን። መንግስቲ እቲ ክልል፡ ካብ መንግስቲ ፌደራልን ካልኦት ክልላት ኣቐዲሙ ዝርግሐ እቲ ቫይረስ ንምክልኻል ዝሕግዞ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ብምእዋጅ ነዚ ዝመርሕ ሓይሊ ዕማም ኣቑሙ። ኣብ ውሽጢ ዓድን ወጻእን ዝርከቡ ሙሁራትን መናእሰያት'ውን፡ ነዚ ዝሕግዝ ወፍሪ ምዕባይ ግንዛበ፣ ሓገዝ ገንዘብን ምህዞታት ኣጠቓቕማ ምሕጻብ ኢድን ከስፍሑ ጀሚሮም። ኣብ ወርሒ መጋቢት፡ መናእሰያት ስነ ጥበባውያን ሽረ እንዳስላሰ፡ ሰብ ኣብ ዝበዝሖም ከባቢታት ምሕጻብ ኢድ ብምምሃርን፡ መሕጸቢ ኢድ ዝኸውን ማይ ዓዲጎም ብምቕራብን ግንዛበ ሕብረተሰብ በብከባቢኦም ክዓቢ ጽዒሮም። ሙዚቃ፡ ብቐሊሉ ኣብ እዝኒ ሰማዒ ናይ ምብጻሕ ተኽእሎ ስለ ዘለዎ ድማ፡ 'ኮሮና' ዝብለ መከላኸሊ መገዲታት ምትሕልላፍ እዚ ቫይረስ ብምዝኽኻር፡ ሰባት ክጥንቀቑ ከም ዘለዎም ዝምዕድ መዝሙር ኣዳልዮም። እዚ ሙዚቃ፡ ኣብታ ከተማ ሙሉእ መዓልቲ ብመጉልሒ ድምጺ ተኸፊቱ ይውዕል ነይሩ። በብግዝኡ፡ ኢድካ ብማይን ሳሙናን ምሕጻብ፣ ኢድካ ከይተሓጸብካ ድማ ኣፍካ፣ ኣፍንጫኻን ዓይንኻን ዘይምትንካፍ፡ ብቐንዱ ካብ መልከፍቲ ኮቪድ-19 ንነብስኻ እትሕልወሎም መምርሒታት ውድብ ጥዕና ዓለም እዩ። እንተኾነ፡ ቀረብ ማይ፡ ንከተማ መቐለ ሓዊስካ ዓብዪ ጸገም ዝተፈላለያ ከተማታት እቲ ክልል እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ፡ ኣብቲ መጀመርታ እዋናት፡ ሰብ ሞያ ጥዕና ኮነ ብተበግስኦም ግንዛበ ናይ ምዕባይ ስራሓት ንምስራሕ ንዝተወደቡ መናእሰያት ፈታኒ ዝኾነሉ ኣጋጣሚ ነይሩ። ኣብ ክሊ እቲ ዘሎ ዓብዪ ሕጽረት ቀረብ ማይ ግን፡ ብኢድ ዝህሉ ምትንኻፍ ብምንካይ፡ ኣብ ባህሊ ምሕጻብ ኢድ ማሕበረሰባዊ ለውጢ ንምፍጣር፡ ኣብ ከተማ መቐለ መድፍኢ ማይን ሳሙናን ኣቕሓ ብእግሪ ዝጉተት ምህዞ ገይሮም እጃሞም ከወፍዩ ተራእዮም። እዚ፡ ኣብታ ከተማ ውዕውዕ ምንቅስቓስ ንግዲ፣ ሰብን ኣገልግሎት መጓዓዝያን ኣብ ዝርኣየሉ ቀዳማይ ወያነ ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ቦታ መሕጸቢ ኢድ ሰሪሖም ክቕመጥ ከም ዝገበሩ፡ ቢቢሲ ኣብቲ እዋን ዘዘራረቦም ሰባት ሓቢሮም ነይሮም። ዝርግሐ እዚ ቫይረስ ንምንካይ፡ ማሕበራዊ ርሕቀትካ ሓሊኻ ምኻድ ወይ ካብ ገዛ ከይወጻእኻ ኮፍ ምባል ዝብሉ ስጉምታት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ክውሰድ እንከሎ፡ ኣብ ትግራይ ብቐሊሉ ኣብ ምቕባል ከቢድ ፈተና ገጢሙዎ'ዩ። እዚ ድማ እቲ ሕብረተሰብ ዓቂብዎ ካብ ዝጸንሖ ጥቡቕ ማሕበራዊ ርክብ ዝነቐለ ክኸውን ከም ዝኽእል ብዙሓት ግምቶም ይገልጹ ነይሮም። "ሰብ ክትነግሮ ከለኻ ኣይትፍርሒ፤ ፈሪሕኻ ኣይውጻእን'ዩ" ዝብሉ ሰባት ከምዝነበሩ ሓንቲ ወሃቢት ርኢይቶ ተጓንፎኣ ኣካፊላትና ነይራ። ኣብ ትግራይ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ዘለው ሰናይ ተበግሶታትን ፈተናታቶምን መርመራ ኮሮናቫይረስ ድሕሪኡ ብ2 ሚያዚያ 2020 ኣብቲ ክልል መርመራ ኮቪድ-19 ከም ዝተጀመረ ኢንስቲትዩት ጥዕና ሕብረተሰብ ትግራይ ኣፍሊጡ። መንግስቲ እቲ ክልል፡ ኣብዚ ወርሒ ንቐጸልቲ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ዘናውሖ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ፡ ካብ ትግራይ ወጻኢ ጸኒሖም ናብቲ ክልል ዝኣትው ሰባት፡ ን14 መዓልታት ወጻኢታቶም ሸፊኖም ክውሸቡ ምዃኖም ጠቒሱ። በዚ መሰረት፡ ዝተፈላለዩ ዓበይቲ ሆቴላትን ዩኒቨርሲቲታትን መወሸቢ ማእከላት ኮይኖም ንከገልግሉ ምድላዋት ተገይሩ። ነዚ ንምሕጋዝ፡ ውሑዳት ዘይበሃሉ ውልቀሰባትን ሰብ ሃፍትን መንበሪ ገዝኦምን ሆቴላቶምን ንመወሸቢ ክከውን ንመንግስቲ ብፍቓዶም ሂቦም'ዮም። ገለ ትካላት ኢንዳስትርን ማሕበራዊ ትካላትን ብወገኖም፡ ማስክ፣ ፍራሽ፣ መጽረዪ ኢድ ኣልኮልን 'ዲስኢንፌክታንት'ን ለጊሶም። 'ንህዝቢ ትግራይ ኣብታ ሕማቕ እዋን ምስኡ ደው እንተዘይኢልናሉ መዓዝ ኢና ክንሕግዞ?'
