ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ኢትዮጵያ ወራር ዕስለ ኣንበጣ፡ ኣብ ልዕሊ 3.5 ሚልዮን ኩንታል እኽሊ ሓደጋ ኣውሪዱ 22 ነሓሰ 2020 ምንጪ ስእሊ, Reuters ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ሰነ 2011 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ግእዝ] ካብ የመን ብሶማሌ ላንድ ኣቢሉ ናብ ክልላት ዓፋርን ሶማሌን ዝኣተወ ወራር ዕስለ ኣንበጣ በረኻ 3.5 ሚልዮን ኩንታል እኽሊ ከም ዘዕነወ ተገሊጹ። እዚ፡ ኣብቲ እዋን ክርከብ ካብ ዝተሓሰበ ሓፈሻዊ ምህርቲ ክልተ ሚእታዊት ዝኸውን በቲ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ ተበሊዑ ኣሎ ማለት እዩ። እቲ ዕስለ ኣንበጣ ካብ 70 ክሳብ 100 ሚእታዊት ምህርቲ ከጥፍእ ይኽእል ነይሩ ዝበለ ዳይሬክተር ሓለዋ እትዋት ሚኒስትሪ ሕርሻ ኣቶ ታምሩ ከበደ፡ ሰፊሕ ምርብራብ ብምግባር ግን ነቲ ሓደጋ ምንካይ ተኻኢሉ እዩ ኢሉ። ኣብ ክልላት ዓፋርን ሶማሌን ናይ ምክልኻል ስርሓት ክስራሕ እንተጸንሐ'ውን እቲ ካብ ዓፋር ዝተረፈ ናብ ወሎን ደቡብ ትግራይን ብምኻድ ኣብ ሕርሻ ከቢድ ጉድኣት ኣውሪዱ'ዩ። ካብ ክልል ሶማሌ ዝተላዕለ ድማ ናብ ምብራቕን ምዕራብን ሃረርጌ ብምኻድ ዘራእቲ ኣዕኒው። እቲ ዳይሬክተር ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ብዝተሰርሐ ስራሕቲ ምክልኻል እቲ ዕስለ፡ ዓመት ሙሉእ ካብ መገሃጫ ሓሊፉ ኣብ ዘራእቲ እኽሊ ዝበጽሖ ጉድኣት የለን ኢሉ። ካብ ወርሒ ሰነ 2011 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ክልላት ዓፋርን ሶማሌን ዝርግሐ እቲ ዕስለ ናይ ምክልኻል ንጥፈታት እንተተሰርሐ'ውን ክተርክበሉ ካብ ዘይትኽእል ኣጸገምቲ ቦታታት እናተላዕለ ኣብ ምብራቕ ኦሮሚያ፣ ድሬዳዋ፣ ኣብ ምዕራብ ኣምሓራ ድማ ኣብ ወሎ፣ ቃሉን ኣርጎባን ብዝተወሰነ መልክዑ ምህርቲ ከም ዝነከየ ተዛሪቡ። ኻልኣይ ዙርያ ወራር እቲ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ ኣብ ወርሒ ሕዳር ኣብ ምብራቓዊ ክፋል እታ ሃገር ከም ዝተርኣየ ዘዘኻኸረ ኣቶ ታምሩ፡ ኣብ ዘራእቲ ሓደጋ ከይኣብጽሐ ምክልኻል ተኻኢሉ'ዩ ኢሉ። ኣብ ወርሓት ክረምቲ 2012 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ግእዝ] ኣብ ክልላት ሶማሌን ዓፋርን ሰፊሕን ብነፋሪት ዝተሓገዘን ዳህሳስን ናይ ምክልኻል ስራሕትን ይስራሕ ኣሎ ዝብል ኣቶ ታምሩ፡ "ሎሚ ቑጽሪ መካይንን ነፈርትን ወሲኽና ኢና፤ ተሳትፎ ክልላት'ውን ዝሓሸ'ዩ" ይብል። ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝተርኣየ ወራር ኣንበጣ ዓጸቦ ከስዕብ ከም ዝኽእል ተገሊጹ ቻይና ነቲ ኣብ ፓኪስታን ተራእዩ ዘሎ ወራር ኣንበጣ ንምክልኻል 100 ሽሕ ደርሆ-ማይ ከተዋፍር'ያ "እቲ ዕስለ፡ ኣብ ኣግራብ፣ ኣዝርእትን ኣእኻልን ጉድኣት የብጽሕ'ሎ" ነቲ ዕስለ ንምክልኻል ጎና ጎኒ ሰባት ምውፋር ብኢድ ዝተሓዙ ብርክት ዝበሉ ናውታትን ከምኡ'ውን ኬሚካል ዝነጽጋ 4 መካይንን ክልተ ነፈርትን ተዳልየን። "ሕጂ ኣብ ድሬዳዋ ሓንቲ ነፋሪት ኣላትና። ኣብ ኮምቦልቻ'ውን ካልእ ኣላ። ብጅቡትን ኤርትራን ዝመጽእ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ ስለ ዝህሉ'ውን ሓንቲ ነፋሪት ኣብ ሰመራ ኣቐሚጥና ኢና። እቲ ናይ ምክልኻል ምድላዋት ድማ ብቐጻሊ ክስራሕ እዩ" ኢሉ ኣቶ ታምሩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ምብራቕን ሰሜን ምብራቕን እታ ሃገር ኣብ ዘለዋ ክልላት ሶማሌን ዓፋርን ብሰፊሑ ኣትዩ ኣሎ። እቲ ካብ ሶማሌ ዝብገስ ኣንበጣ ከባቢታት ባሌን ሃረርጌን ዘጥቅዕ ኮይኑ እቲ ካብ ዓፋር ዝብገስ ዘሎ ድማ ከባቢታት ትግራይን ወሎን ይወርር ኣሎ። ኣቶ ታምሩ ከም ዝብሎ እንተኾይኑ ኣብ ቀረባ ግዜ'ውን ብኬንያ ካብ ቱርካና ተላዒሉ ናብ ደቡብ ኦሞ ዝኣቱ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ ስለ ዘሎ ኣብ ኣርባ ምንጭ ሓንቲ ነፋሪት ተዳሊያ። እቲ ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ናይ ምኻድ ተኽእሎ ከም ዘለዎ ብምግላጽ፡ ግን ድማ ካብቲ ዝኸይድ ብዝለዓለ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ እዩ እቲ ዝበዝሐ ኢሉ። "ኣብዚ ጽቡቕ ናይ ምክልኻል ስራሓት እንተተሰርሐ'ውን ናብ ኤርትራን ካልእ ከባቢታትን ዝሃድም'ውን ኣይስኣንን። ሕጂ ብብዝሒ ካብ ኬንያ፣ ሶማሊ ላንድን ጅቡትን ናብ ኢትዮጵያ ይኣቱ ኣሎ። ብንፋስ ድማ ናብ ሰሜንን ምብራቕን ክፋላት ኤርትራ ናይ ምኻድ ተኽእሎ ኣለዎ" ይብል ኣቶ ታምሩ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ለበዳ ኮሮናቫይረስን ወራር ኣንበጣ በረኻን፡ ቀጸልቲ ብድሆታት ኢትዮጵያን ኤርትራን8 ጉንቦት 2020 ካብ ሶማሊ ላንድን የመንን ዝመጽአ ኣንበጣ ኣብ ሓሙሽተ ክልላት ኢትዮጵያ ተራእዩ23 ነሓሰ 2019 ቪድዮ, ቅድሚ ሕዚ ተራእዩ ዘይፈልጥ ዝተብሃለ ወራር ኣንበጣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ26 ጥሪ 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
