10 ነሓሰ 2019 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ሓካይም ማህጸን ( ጋይናኮሎጂስት) ሓንቲ ካናዳዊት ኣደ ጡሽ ክትበውዕ ብልዕታ ድሕሪ ምንዳዳ፡ ጡሽ ዝበውኣ ኮነ ሃፋ ውዑይ ማይ ዝጥቀማ ደቀንስትዮ ክጥንቀቓ ኣተሓሳሲቦም። ኦብስተሪክስን ጋይናኮሌጂን ኣብ ዝተባህለ መጽሔት ዝተሓትመ ዛንታ ሓንቲ ጓል 62 ዓመት ዝዕድመኣ ብልዕታ ዝነደደት ኣደ ድሕሪ ምሕታሙ'ዩ እቲ መጠንቀቕታ ወጸኡ። እታ ቃንዛን ሕማምን ዝልቀት ማህጸን ክትፍውስ ሃፋ ውዑይ ማይ ክትጥቀም ክትብል ሕፍረታ ዝተቓጸለት ኣደ፡ "ነቲ ቐዳማይ ጸገማ ብወጌሳ ሕክምና ክትፍውሶ ምኽኣለት ነይራ" ክብሉ ኪኢላታት ርእይቶኦም ሂቦም። ደቀንስትዮ ካብ ረኽሲ ማህጸን ክፍወሳ፡ ከም ጡሽ፡ ሃፋ ውዑይ ማይ ክበውኣ እንከለዋ ስለ ዝነደዳ እዩ እቲ ዛንታ ኣብ ኣብ መጽሔት ወጺኡ። ሃፋን ዝተፈለላየ ጨና ዘለዎም ዕጸዋት ንጥዕና ጓለንስተይቲ ጽቡቕ እዩ ስለ ዝበሃል፡ ከኣ እዩ ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓለምና ሳሎን ጥሽን ሃፋ ማይ ውዑይን ፈቐድኡ በዚሑ ዘሎ። ኣብ ውሽጢ ገዛ ሽጋራ ካብ ዘትክኹ ስድራ ዝውለዱ ህጻናት ንሃንደበታዊ ሞት ይቃልዑ ሓደጋ ክሬም ቆርበት ኣብ ጥዕና "ኣጥባተይ ጸባ ዘይኮነ ደም'ዩ ዘወጽእ ነይሩ" ኣብ 2010 ሎስ ኣንጀሎስ ታይምስ ዝተባህለ መጋዝን፡ ብዛዕባ ሃፋ-ጥሽ ምስጸሓፈ'ዩ ኣብ ዓለም እቲ ቢዝነስ ተዘርጊሑ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከኣ ቺሪስይ ተይገን ዝተባህለት ኣመሪካዊት ኣብ ሃፋ ማይ እናቦአት ዘርኢ ምስላ ምስ ዘርገሐት እቲ ዕዳጋ መሊሰ ኣስፋሕፊሑ። እቲ ምብዋእ ጥሽን ሃፋን፡ ንረኽሲ ማህጸንን ርሕምን ዝፍውስ ፍቱን ባህላዊ መድሃኒት ምዃኑን ህዝቢ ኤሽያን ኣፍሪቃን ብሰፊሑ ከም ዝጥቀመሉን ዝሕብር መወዓውዒ መደባት ምስ ተዘርገሐ እቲ ዕዳጋ ዓብዩ። እቲ "ዮኒ - ስቲሚንግ" ዝበሃል ምባእ ሃፋ ውዑይ ማይ፡ ንርሕሚ የጽርን የንጽህን'ዩ ይበሃል እዩ'ሞ ግን ማዕረ ክንደይ ሳይንስ ከም ዝድግፎ ገና ኣይተረጋገጸን። ስለ ዝኾነ፡ ተመራመርቲ ዛጊት ጭቡጥ ሳይንሳዊ መረጋገጺ ስለ ዘይተረኽቦ ጥንቃቐ ከም ዘድሊ ክነግሩ ጸኒሖም ኣለው። ጥሽን ሃፋ ውዑይ ማይን ቃንዛ ጽግያት ንምህዳእ ኮነ ንመፍረ ይሕግዝ እዩ ዝበሃል ዘረባ እኳ እንተጸንሐ ንሓቅነቱ ብዝምልከት ገና ብዙሕ ምርምር ከም ዘድልዮ ሊቃውንቲ የረድኡ። ኤርትራዊት ሳራ ብርሃነ፡ " ኣዴታትና ንጡሽ ከም ንጽህና እየን ስለ ዝርእየኦ ኣብ ሕብረተሰብና ባህሊ ኮይኑ እዩ። ምናልባት እቶም ሊቃውንቲ ነቲ ጉዳይ ብዕምቆት ኣጽኒዖም ውጺኢቶም ምስ ነገሩና ዝብሉዎ ንሰምዕ። እቲ ጉዳይ ግን በዛ ብሃፋ ማይ ውዑይ ዝነደደት ኣደ ጥራሕ ክረአ ግን ርትዓዊ ኣይመስለንን" ትብል። ዶክተር ቨነሳ ማካይ ኣማኻሪትን ኣፈኛን ናይ ሮያል ኮሌጅ፡ ሊቃውንቲ ምውላድ ሓኪም ሕርሲ (Obstetricians) ኮነ ኪኢላ ስነ-ተግባራትን ሕማምን ደቀንስትዮ (Gynaecologists) ርሕሚ ልዑል ጽሬትን ክንክንን የድልዮ እዩ ዝበሃል ዘረባ ዝተጋነነ እዩ ኢላ። እቲ ግዳማዊ ኣካል ርሕሚ ብዝኾነ ጨና ዘይብሉ ሳምና ምሕጻብ እኹል'ዩ ከኣ ትብል። ርሕሚ ደቀንስትዮ፡ ንሕማምን ረኽስን ዝከላኸል ባህሪያዊ ነዝዒ የመንጩ እዩ። እዚ ነዝዒ እዚ ብሃፋ ውዑይ ማይ ክመዛበልን ኣይግባእን እዩ። እቲ ማያዊ ሃፋ ነቲ ረቂቕ ከናፍር ርሕሚ እውን ክጎድኦ ይኽእል እዩ። ብዙሓት ሓካይም፡ መታን ንቕሓትን ኣፍልጦን ሰባት ክዓቢ ንዛንታ ናይታ ሃፋ-ማይ ክትበውእ ሕፍረታ ዝነደደት ኣደ ናብ ኩሉ ዘርጊሖሙዎ እዮም። ዶር ፊሊፓ ካያ " ኣብ ርሕምና ክንገብሮ ዘይግባእ ነገራት'ዩ" ክትብል ኣብ ትዊተር ጽሒፋ ኣላ። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምስ ጥዕና አእምሮ ይተኣሳሰር'ዶ ይኸውን?
