ሰላም ኣብ ዝሰፈነሉ ኩነታት እንተመለስና እዩ ፅቡቕ ዝኸውን፤ ሕዚ እንተኸድና እውን መፅለሊ ኮነ መግቢ የብልናን፡ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ብኸመይ ተመለሱ ትብሉና?" ዝብል ሕቶ ከምዝነበረ ይገልጹ። "ይኹን'ምበር፤ ኣብ ዝኸድኩሞ መንግስቲ ኣድላይ ዘበለ ኩሉ ከማልአልኩም እዩ ኢሎም፡ ናይቲ ህዝቢ መፅለሊ ብምፍራስ ክምለስ ገይሮም" ይብሉ። ብኣስገዳድ ዝተመለሱ ተወልድቲ ጌድኦ፤ ሕዚ ኣብ ፀገም ከምዝርከቡ'ውን ኣይተ ዮውሃንስ ይዛረብ። "መንግስቲ ዋላ ሓደ ዝገበሮ ነገር የለን። 'ተመዛበልቲ ካብ ሎሚ መዓልቲ ጀሚርኩም ነናብ ወረዳኹምን ቀበሌኹምን ክትምለሱ ይግባእ' ዝብል ጥራሕ ብመኪና እናዘሩ ኣዊጆም። ካብኡ መዓስከራትና ኣፍሪሰሞ፤ ኣብቲ ዝኸድዎ ቦታ ግና፤ ዝተዳለወሎም ዋላ ሓደ መፅለሊ የለን፤ መግቢ እውን ኣይረኽቡን። ዝኽደንዎ ክዳን ለይቲ'ኳስ የብሎምን፤ እቲ ህዝቢ ኣብ ሜዳ እዩ ተበቲኑ ዘሎ" ኢሎም። "ፖለቲካዊ ዛዕባ ዘለዎም ሰባት እዮም" ኣማሓዳሪ ዞባ ጉጂ ኣይተ ኣበራ ቡኖ ግና "ቅድሚ ተመዘበልቲ ናብ መረበቶም ምምላስና ተዛቲና ኢና፡ ባዕሎም እቶም ተመዛበልቲ እውን ውሕስነትና እንተተሓልዩልናን፡ መንግስቲ ድጋፍ እንተገይሩልናን ናብ መረበትና ክንምለስ ንኽእል ኢና ኢሎም እዮም፡ እዚ ድማ ብፍቓዶም እዩ ማለት እዩ" ይብሉ። ካብዚ ብተወሳኺ "ፀገም ፀጥታ ከምዘየለን ፀገም ከምዘይገጥሞምን ኣረጋጊፅና ኢና፡ ምስተመለሱ ድማ፡ ኣብኡ ዘሎ ማሕበረሰብ ንክቕበሎም ብምግባር ኢና ንመልሶም ዘለና። ሓቂ እዩ፡ ናይ መብዛሕተኦም ተመዛበልቲ ንብረቶም ዐዓንዩን ተቓፂሉን እዩ። ይኹን'ምበር፤ እቲ ሕብረተሰብ ዘለዎ የካፍሎም እዩ ዘሎ፤ ብእድርን ኣብያተ እምነትን ብምትሕግጋዝ እውን እግሪ ክተኽሉ ንገብር ኣለና" ኢሎም እቶም ኣማሓዳሪ። ኣይተ ዮውሃንስ ግና "ሰላም ኣብ ዘይሰፈነሉን ልዕልነት ሕጊ ኣብ ዘይተኸበረሉን ንክምለሱ ምግዳድ፡ ሰብኣዊ መሰል ዜጋታት ዘይምሕላው እዩ" ይብሉ። ኣማሓዳሪ እቲ ዞባ ኣይተ ኣበራ ቡኖ ግና፡ ነዚ ዝቐረበ ቅረታ ኣይቕበልዎን፡፤ እኳድኣስ ይብሉ፡ "መንግስቲ ዋላ ሓደ ሰብ ብኣስገዳድ ኣይመለሰን፡ መንግስቲ ኣገዲዱ መሊሱ ዝብሉ ዘለዉ፡ ካልእ ፖለቲካዊ ዋኒን ዘለዎም ሰባት እዮም" ብምባል ነቲ ዝቐረበ ቅረታ ይነጽግዎ። ኢትዮጵያ ካብ ዓለም ዝበዝሐ ቁጽሪ ተመዛበልቲ ዘለውዋ ሃገር ተባሂላ “ኣብዪ ተዘይክኢሉ፡ ካብ ስልጣን ይውረድ ” ሻለቃ ዳዊት ወልደጊዮርጊስ "መንግስቲ [ኢትዮጵያ] ንተመዛበልቲ ውሽጢ ዓዲ ዝሓዘሉ ኣገባብ ዘሕፍር'ዩ" ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፤ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ የጋጥም ዘሎ ምምዝባልን ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰል ተመዛበልትን ዘሰክፍ ምዃኑ ይገልፁ። ምንጪ ስእሊ, MAHEDER HAILESELASSIE TADESE መግለጺ ስእሊ, ተመዛበልቲ ጌድኦ ረፊዩጂ ኢንተርናሽናል ዝተብሃለ ዓለማዊ ትካል፤ 18 ጉንበት ኣብ ዘውፀኦ ፀብፃብ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ውሽጣዊ ተመዛበልቲ በስገዳድ ናብ መረበቶም ክምለሱ ዝግበረሉ ኩነታት፡ ከም ዘተሓሳሰቦ ገሊጹ እዩ። ኣባል እቲ ትካል ማርክ ያርኔል "ስጉምቲ መንግስቲ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ብዝበለጸ ዘጋድዶ'ዩ" ክብል ተዛሪቡ። ናብ ደቡብ ኢትዮጵያ ተጓዒዙ ዝነበረ ልኡኽ ሪፊዩጂ ኢንተርናሽናል፡ ሰበስልጣን መንግስቲ ተፈናቐልቲ ናብ ዝነበሩሉ ቦታ ንኽምለሱ የገድድዎም ምህላዎም ሓቢሩ እዩ። ብተወሳኺ፤ ናብቶም ግዝያዊ መፅንሒ ተመዛበልቲ፡ ረድኤት (ሓገዝ) ከይበጽሕ ከምዝግበር'ውን እቲ ዓለማዊ ትካል ግብረ-ሰናይ ይገልጽ። ብመንግስቲ ፌደራል ዝተዳለወ ትልሚ ምምላስ ተፈናቐልቲ፤ እቲ ናይ ምምላስ መስርሕ "ኣብ ፍቓድ ተፈናቐልቲ መሰረት ዝገብር፣ ድሕነቶም ዝሓለወን ብቐጻሊ ሓገዝ ዝረኽቡሉን" ከም ዝኸውን ተገሊጹ ምንባሩ እቲ ትካል ኣዘኻኺሩ። መንግስቲ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ይወስዶም ብዘለዉ ስጉምትታት ካብ ምሉእ ዓለም ይውደስ ኣብ ዘለሉ እዋን፡ ናይ ባዕሉ ተመዛበልቲ ዜጋታት ዝሓዘሉ መንገዲ ግና፡ "ዘሕፍር ጥራሕ እንተይኮነስ፡ ካብ ሰብኣውነት ዝወፅአ ተግባር እዩ፤ እዚ መሰረታዊ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል" እዩ" ብዝብል ይኹነን ኣሎ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኣካታዕቲ ጉዳያት ዝዳህሰሰ ህዝባዊ ዘተ ተቓዋሚ ውድብ ዓረና ትግራይ25 ለካቲት 2019 'ትግራይ ንበይና ነፂልካ እትሓድገሉ ምኽንያት እንታይ እዩ?
