ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ምጉሕጓሕ ሑፃ ፥ ሩባታት ንሓደጋ የቃልዕ 12 መስከረም 2017 ዝተመሓየሸ 19 መስከረም 2017 ምንጪ ስእሊ, BBC መግለጺ ስእሊ, ሑፃ ንሃለዋት ሩባታት መሰረት እዮም። ብዘይካ ሑፃ፥ ኮንክሪት ምስራሕ ኣይሕሰብን። ጋዜጠኛ ቢቢሲ ሃርየት ኮንስታብል ብፍላይ ኣብ ኬንያ ከምዘስተውዓሎ፥ ኣብ ኣፍሪካ ሑፃ ብምውፃእ ሩባታት ብሓይሊ እናተጓሕጉሑ ሃለዋቶም ከጥፍእ ዝኽእል ሓደጋ የስዕበሎም ኣሎ። ብዙሕ ጊዜ ሑፃ፥ ምስ ዝብል ቃል ሓቢሩ ዝመፅእ ተዘክሮታት ሓጎስን ደስታን እዩ። ዝገራርሙ ህንፃታት (ካስትል) በኡ ኣቢልካ ይስርሑ፥ ኣብ ልዕሊ ሑፃ መደነቕቲ ምስልታት ይቕረፁ። ሑፃ ፍሕር ፍሕር ኣቢልካ ኣብ ውሸጢ ገዛ ምሰራሕ፣ ምሕባእን ምፅዋትን ዝተለመደ እዩ። ሑፃ ኣብ ገማግም ባሕሪ ንዝርከቡ መዘናግዕታት ሂወት እዩ። ንዘመናት ሚልዮናት ደቀቅቲ ነገራት ብምፍጣር ከዘናገዐና ፀኒሑ። ሑፃ እንትረአ መወዳኣታ ዘለዎ ኣይመስልን፥ ኮይኑ ግና ኣብ ዓለምና ላተፀንቀቐ ይርከብ። ብዛዕባ ሑፃ እንትሓስቡ ዓበየቲ ዝበሃሉ እታወታት ህንፃ ትዝ ክብልኹም ይኽእሉ። ኮንክሪት፥ ብሎኬት (ጡብ) መስተዋት ዝኣመሰሉ ካብ ሑፃ እዮም ተረኺቦም። ቁፅሪ ህዘቢ በዘይዓቐን ምውሳኽን ድሌታት ዕብየትን ሑፃ ካብ ማይ ቀፂኡ ኣብ ዓለምና ብበዝሒ ኣብ ረብሓ ይውዕሉ ካብ ዘለዉ ቀዳማይ እዩ። ብቢሎናት ቶን ዝቑፀር ሑፃ ኣብ ጥቕሚ ይውዕል ኣሎ። ሓደ ሪፖርት ሕቡራት መንግስታት ከምዝሕብሮ፥ ከም ኣ/ፈ ኣብ 2012 ጥራሕ ኣብ ዓለምና 27 ሚሊዮን ቁመቱ ብ27 ሚልዮን ጎኒ ዝዐቐኑ ኮንክሪት ተሰሪሑ ኣብ ረብሓ ድማ ውዒሉ። መግለጺ ስእሊ, ሑፃ ባሕሪ እንትጉሕጓሕን እንትጓዓዓዝን ተፈጥሮ ይዛባዕ ሑፃ ንምቁማት ናብ ገማግም ባሕሪ ቅልቅል ክንብል ግድን ኣይኮነን። ኣብ ከተማታትና ጠጠው ኢሎም እትረኡዎም ገዘፍቲ ህንፃታት ብኮንክሪት ዝተስርሑ እዮም። ንህንፃ መስርሒ እንጥቀመሉ መብዛሕትኡ ሑፃ ካብ ማያት ውቅያኖሳትን ካብ ንፃፍ ሩባታትን ዝመፅአ እዩ። በኣንፃሩ ኣብ ምድረበዳ ዝርከብ ሑፃ ልስሉስ ብምዃኑ ምስኡ ሓዊስካ ኮንክሪት ንምስራሕ ብዙሕ ዝምከር ኣይኮነን። ኣብ ዱባይ ዝስርሑ ዝለዉ ሰማይ ጠቀስ ህንፃታት ትሕዝቶ ሑፃ ባሕሪ ናይታ ሃገር ክቃበፅ ገይሮም። በዚ ምክንያት ኣብ ልዕሊ ሑፃ ምድረ በዳ ዝተጣየሽት ዱባይ ካብ ኣውስራልያ ሑፃ ክትገዝእ ትግደድ ኣላ። እቲ ዝገርም ክንደዚ ዝኣክል ክባር ኣቕሓ እናኾነ ዝመፀ ሑፃ፥ ዓብይ ዕዳግኡ ዓረብ ኣዲ ምዃኑ እዩ ። መግለጺ ስእሊ, ኣብ ክራማት ዝሰረበ ማይ፥ ኣብ ሓጋይ ካብ ግድጓድ ይርከብ። ሑፃ ብቐሊሉ ዝርከብ ተፈጥሮ ከምምዃኑ መጠን፥ እቲ ሽምያ ስርዐዓተ ተፈጥሮ ሩባታት እናዛበዐን እናቐተለን ይርከብ። ንኣብነት ኣብ ሃገረ ህንዲ ሕጋዊ ዘይከነ መሸጣ ሑፃ ተበራኺቱ ኣሎ፥ ኣብ ኢድ ቁፅፅር ሸፋቱ ድማ ወዲቑ። ኣብ ቻይና እቲ ዝዓበየ ምንጪ ማይ እታ ዓዲ ዝኾነ ፖያንግ ዝተብሃለ ቃላይ ብሰንኪ ምውፃእ ሑፃ ጠቕሊሉ ኣብ ምንቃፅ ይርከበ። ብኣማኢቲ ዝቑፀሩ ነበርቲ ሂወቶም ኣብዚ ቃላይ ዝተደረኸ እንትኸውን፥ ብሚለዮናት ዘቑፀራ ተባረርቲ ኣዕዋፍ ኣብዚ የዕርፋ ነይረን። ኣብ ኬንያ ድማ ከም ማኩኒ ኣብ ዝኣመሰሉ ድኻታት ክልላት ዝርከቡ ሩባታት ዝወፅእ ሑፃ ነቶም ነበርቲ ኣልቦ ማይ ገይሩዎም ኣሎ። ኣብ ቀፃሊ 40 ዓመታት ቁፅሪ ህዝቢ ኬንያ ዕፅፊ ከኸውን ተባሂሉ ይግመት። ኣብ ቀረባ ዝተሰርሐ መንገዲ ባቩር ዝዓይነቱ ዓበይቲ ፕሮጀክቲታት ምህናፅ ድማ ግድን ይብሎም ኣሎ። ኾይኑ ግና ብብዙሕ ሚልዮን ዝቑፀር ቶናት ሑፃ ክሓቶም እዩ። ገማግም ባሕርታት ኬንያ ድማ ኣብ ቀረባ ጊዜ ሑፃ ኣልቦ ኾይኖም። ኣብ ሓደሓደ ስኡናት ከባብታት ግና እቲ ፀገም ዝተጋነን 'ዩ። ንሓደሓደ ሰባት ሑፃ ሃለዋቶም እንትኸውን፥ ንኻልኦት ድማ ፍልፍል ገንዘብ እዩ። ብዙሕ ዕድላት ስራሕ ዘይብሎም ስኡናት ከባብታት፥ ዝነብር ዝኾነ ይኹን ሰብ ክገብሮ ዝኽእል ሕጊ ምጥሓስ እዩ። መግለጺ ስእሊ, ዘይሕጋዊ ምውፃእ ሑፃ ጠጠው ምባል ኣብ ሂወት ሰባት ሓደጋ ይስእብ ኣሎ። ኣብ ክልል ማኩኒ ሓደ ግዱስ ፖሊስ ነይሩ፥ ኣፍቲ ኸባቢ ዝካየድ ሕጊ ዘይተኸተለ ምውፃእ ሑፃ ጠጠው ንምባል ይምኩር። ካበኡ ግና ብኣ/ፈ 2011 ዝኾኑ መናእሰይ ዓፊኖም ወሲዶም ብዝተመረዘ ብልሒ ወጊኦም፥ ርእሱ ቀጥቂጦም ቀቲሎሞ። ኣብ መቓብር ስብኣያ ጠጠው ኢላ በዓልቲ ገዝኡ ኢሪን ከምዚ ኢላትኒ ፥ "እቶም መናእሰይ ንቲ ማሕበረሰብ ሓደ ከተሓላለፉ ዝደለዩ መልእኽቲ ነይሩዎም፥ 'ጠጠው ክተብሉና ኣይትሞክሩ' ዝብል "። ከምኡ ናበለት ድማ በሓዘን ዝተጎድአ ኣፍ ልባ ብሓደ ኢዳ ደጊፋ ካብቲ ልዕሊ መቓብር ስብኣያ ሑፃ ዓዂታ ትቑዝም። መግለጺ ስእሊ, ብሚልዮን ዝቑፀር ቶን ሑፃ ወፂኡ ተወሲዱ ቀፂልና ድማ ምስ ሓደ ሓረስታይ ኮይንና ናፍቲ ወሰን ሩባ ከድና 'ሞ ሑፃ ዘውፅኡ ሰባት ተመልከትና። ናብ መኪና ክፀዓን ዝፅበ ዝተኾመረ ብዙሕ ሑፃ ድማ ረአና። ኣነ "ሓደ መዓልቲ ሑፃ ናይ ቁልዕነተይ ተዘክሮ ኮይኑ ደኾን ይተርፍ" ኢለ እንትግረም፥ ካልኦት ሰባት ድማ ዘተሓሳስቦም ካልእ 'ዩ። ንዓኣቶም ሑፃ ምውፃእ ማለት ማይ ምስታይ ወይከኣ ጎሮሮኻ ደሪቕካ ምውዓል እዩ፣ ከም ምብላዕን ተገሲምካ ምውዓልን 'ዩ። ንካልኦት ድማ ፍቕረኛኻ ምርካብን ዘይምርካብን ዝኣክል እዩ እቲ ኣፈላላይ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
