ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት መፅናዕቲ፡ ረብሓ ስሩዕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ንጥዕና አእምሮ 9 ነሓሰ 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ ሰሙን ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓሙሽተ መዓልታት ንኣርበዓን ሓሙሽተን ደቓይቕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምግባር፡ ፀገም ጥዕና ኣእምሮ ከምዝንኪ ሓደ ኣብ ኣመሪካ ዝተገበረ ዓብዪ መፅናዕቲ ሓቢሩ። ልዕሊ እቲ ዝተገለፀ መጠን ዝግበር አካላዊ ምንቅስቓስ ግን ረብሓ ኣይህልዎን ተባሂሉ። ብድማር 1.2 ሚልዮን ሰባት ንሓደ ወርሒ ኣካላዊ ምንቅስቓሶም ዝምልከት ፀብፃብ ኣቕሪቦም፡ ጥዕና ኣእምሮኦም ድማ ተመዚኑ። እቲ መፅናዕቲ ከምዝበሎ፡ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝገበሩ ምስቶም ዘይገበሩ ክወዳደር ከለዉ፡ "ሕማቕ መዓልቲ" ኢሎም ዝገልፅዎ ውዕለኦም ብ 1.5 ዝነከየ ኾይኑ ተረኺቡ። ብጉጅለ ዝስራሕ ኣካላዊ ምንቅስቓስ፣ ኤሮቢክስን ምዝዋር ብሽክለታን እወንታዊ ፅልዋ ኣለዎም። ኣብቲ መፅናዕቲ ዝተሳተፉ ሰባት፡ ዕድመን ፆታን ብዘየገድስ፡ ዋላ'ውን ናይ ገዛ ዕዮን ንቆልዑ ምክንኻንን ሓዊሱ፡ ኩሉ ዓይነት ኣካላዊ ምንቅስቓስ ስለዝገበሩ ጥዕና ኣእምሮኦም ከምዝተመሓይሽ እቲ መፅናዕቲ ገሊፁ። እቲ መፅናዕቲ ዋላኳ ክሳብ ሕዚ ካብ ዝተገበሩ እቲ ዝዓበየ እንተኾነ፡ ኣካላዊ ምንቅስቓስ፡ ምኽንያት ምምሕያሽ ጥዕና ኣእምሮ ምዃኑ ግን ከረጋግፅ ኣይከኣለን። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ኣብ ጥዕና ኣእምሮ ዝህልዎ ፅልዋ ኣመልኪቶም፡ ቅድም ክብል ዝተኻየዱ መፅናዕትታት፡ ዝተሓዋወሰ ውፅኢት እዮም ሂቦም። ገሊኦም ድማ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዘይምግባር ጥዕና ኣእምሮ ከምዘድክም 'ዮም ኣመላኺቶም ነይሮም። ኣካላዊ ምንቅስቓስ ምግባር ሕማም ልቢ፣ ወቕዒ (ስትሮክ) ን ሽኮርያን ከምዝንኪ ይፍለጥ እዩ። ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 2 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
