ብዝብል ዛዕባ'ዩ ዘትዩ። እንተኾነ፡ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ናጽነት ፕረስ ዘየኽብራ ሃገራት ዝበዝሕ ግዜ ነቲ ዕለት ጎስየንኦ እየን ዝሓልፋ። ብሕታዊ ማዕከን ዜና ስለዘይብለን መንግስቲ ባዕሉ ከምዝጠዓሞ ገይሩ'ዩ ዘቃልሖ። ኤርትራ ከኣ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ፡ ናይ ብሕቲ ማዕከን ዜና ዘይብላ እንኮ ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምርግጋጽ ናጽነት ሒደት ዓመታት ኣብ መፋርቕ 90ታት ናይ ብሕቲ ሜድያ ክቖማ ምስተፈቕደ፡ ካብ (1997-1999) ኣብ ዝነበረ ክልተ ዓመት ጥራሕ ብዙሓት ተመስሪተን። "በጃኹም'ባ ኣቦና ፍትሑልና" ደቂ ስዩም ጸሃየ "በጃኹም'ባ ኣቦና ፍትሑልና" ደቂ ስዩም ጸሃየ "ዕላማና ነቲ ኢሳይያስ ዝኣተዎ መብጽዓ ምዝኽኻር'ዩ" ሰቲት፣ ሌላ፣ ጽጌናይ፣ መስትያት፣ ዊንታና፣ ቀስተ-ደበና፣ መቓልሕ፣ ቀይሕ ባሕሪ፣ ዘመን፣ ኣስመራ-ሎሚ፣ ኣድማስ፣ ማዕበል፣ ኣዳል፣ ሰላም፣ ትምኒት፣ ሚለንዩም ዝተባህላ ጋዜጣታት ስራሕ ጀሚረን። በብዓቕመን ተተይ እናበላ ከኣ ጽምኢ-ንባብ ህዝቢ ከርውያን ኣማራጺ ሓሳባት ከቕርባን ጀሚረን ነይረን። እንተኾነ፡ ድሕሪ ምቁራጽ ኲናት ዶባት ኢትዮ-ኤርትራን ስምምዕ ኣልጀርስን፡ ብኣካይዳ ፕረዚደንት ዘይተሓጎሱ መራሕቲ ግንባርን መንግስትን ነበር፡ ናብ ህዝብን ሰራዊትን ንዝጸሓፉዎ ቅሉዕ ደብደበ ስለ ዝሓተማን ምስ ፕረዚደንት ዝፈላልዮም ሓሳብ ኣብ ዓምድታትን ስለ ዝሓተማን ብ18 መስከረም 2001 ብትእዛዝ መንግስቲ ተዓጽየን፤ ኣዳለውተን ተኣሲሮም ክሳብ ሕጂ ከኣ ደሃይ የብሎምን። ጸብጻብ "ጋዜጠኛታት ብዘይ ዶብ" ኣብ'ዚ ዓመት'ዚ፡ (2019)፡ ብ"ጋዜጠኛታት ብዘይ ዶብ"፡ ዝወጽአ 'ሓባሪ ኣህጕራዊ ናጽነት ሚድያ' ዘርኢ ሰሌዳ፡ ኤርትራ ካብ 180 ሃገራት ዓለም ኣብ መበል 178፡ ኣብ ድሕሪት ተሰሪዓ ትርከብ። ከም ኖርወይ፣ ፊንላንድ፣ ሽወደን፣ ሆላንድ፣ ዴንማርክ ዝኣመሰላ ሃገራት ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ክስርዓ እንከሎዋ፡ ኤርትራ ግን ካብ 2002 ኣትሒዛ ምስ ሰሜን ኮርያን ቱርክመኒስታን ኣብቲ ዝተሓተ ጽፍሒ ትርከብ። እቲ ምምያ፡ ንሃዋህውን ናጽነት-ሚድያ፡ ንርእሰ-ሜማ (ሳንሱር)፡ ንሕጋዊ መትከል፡ ንግሉጽነት፡ ንምፍራይ ዜናን ሓበሬታን ብዝኣመሰለ ረቛሒታት እዩ ዝምዘን። ምንጪ ስእሊ, ES ኤርትራ ቅድምን ድሕርን 2001፡ ከም ስዒድ ዓብደልቃድር፡ ፍስሃየ ዮውሃንስ (ጆሽዋ)፡ ዳዊት ኢሳቕ፡ ኣማኑኤል ኣስራት፡ ስዩም ጸሃየ፡ መድሃኔ ሃይለ፡ ተስፋይ ገብረኣብ (ጎሞራ)፡ ተመስገን ገብረየሱስ (ክርቢት)፡ ዳዊት ሃብተሚካኤል፡ ማቴዎስ ሃብተኣብ፡ ሳህለ ጸጋዛኣብ (ወዲ ኢታይ)፡ ሳልሕ ጀዛይር፡ ዮሱፍ መሓመድ ዓሊ፡ ብዙሓት ካልኦትን ስለዝኣሰረት ኣብቲ ንመሰል ጋዜጠኛታት ኣብ ዝኽብራ ሃገራት ዝብል መምዘኒ ተርታ ገና ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ትርከብ ኣላ። ኣብዚ ዓመት'ዚ ኢትዮጵያ ኣሲራቶም ዝነበረት ጋዜጠኛታት ብምፍትሓ፡ ንቕድሚት ኣርብዓ ተርታ ዘሊላ፡ ካብ መበል 150 ኣብ መበል 110 ተሰሪዓ ትርከብ። እሱራት ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ ሰበ ስልጣን ኤርትራ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን፡ ብናይ ወጻኢ ማዕከናት ዜና፡ ሃለዋት እዞም ዝተሰምዩ ጋዜጠኛታትን ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት እናክሕተቱ፡ "ኩሎም ደሓን ኣለው፡ ብምባል ሓጺር መልሲ እዮም ዝህቡ። "መዓስከ'ዮም ኣብ ፍርዲ ዝቐርቡ?" ምስተባህሉ ከኣ፡ "መንግስቲ ኣብ ዝመቸኦ እዋን ኣብ ፍርዲ ከቕርቦም'ዩ። ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ጥዕና እዮም ዘለው"" ይብሉ። እንተኾነ፡ ሓያሎ ሓለውቶም ዝነበሩ'ሞ ካብ ኤርትራ ሃዲሞም ዝወጽኡ ግን፡ ገሊኦም ብሞት ከምዝተፈልዩ እዮም ዝሕብሩ። "ስቕታ፡ ስትራቴጂ ምንዋሕ ዕድመ መንግስቲ ኤርትራ'ዩ" ሕቶ ጉጅለ 15 እንታይ እዩ ነይሩ?
