ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዝተቖጥዑ ሰልፈኛታት ሓድሽ መጽሓፍ ኣብዪ ኣሕመድ 'መደመር' ኣቃጺሎም 23 ጥቅምቲ 2019 ምንጪ ስእሊ, Reuters ኣንጻር ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ዝተወልዑ ተቓውሞታት ብውሕዱ ሽድሽተ ሰባት ከም ዝተቐትሉን ሓያሎ ካልኦት ከም ዝቖሰሉን ሰበስልጣን እታ ሃገር ንቢቢሲ ሓቢሮም። ክልተ ካብቶም ግዳያት ኣብ ከተማ ኣዳማ ዝተቐትሉ ክኾኑ እንከለዉ፡ ሓደ ድማ ኣብታ ታሪኻዊት ከተማ ሃረር'ዩ ተቐቲሉ። ኣብታ ካብ ኣዲስ ኣበባ ውጽእ ኢላ እትርከብ ከተማ ኣምቦ'ውን ሰለስተ ሰባት ከም ዝተቐትሉ ተፈሊጡ'ሎ። ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝወስዱ ጽርግያታትን፡ ካልኦት ከተማታት ክልል ኦሮሚያን ተዓጽዮም ኣለዉ። ምክትል ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ፡ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ፡ ኣማስያኡ ኣብ ዝሃቦ መግለጸዒ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ጃዋር መሓመድ ዝተወስደ ዝጉምቲ ብምኹናን፡ እቲ ጉዳይ መን ከም ዝፈጸሞ "ኣጻሪና ስጉምቲ ክንወስድ ኢና" ኢሉ መንግስታዊ መደበር ዜና ኢቢሲ ሓቢሩ። "ነቶም ሎሚ ዝሞቱ ወገናትና፡ ብስም ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ዝተሰምዖም ሓዘን ገሊጾም" ክብል መግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ጠቒሱ። ንክልል ኦሮሚያ ናብ ዓውደ-ኲናት ክቕይርዋ ዝደልዩ "ሓይልታት" ከም ዘለዉ ብምግላጽ፡ ነቲ ዝተፈጥረ ኩነታት "ናይ ብሄርን ሃይማኖትን መልክዕ ከትሕዝዎ ይጽዕሩ ኣለዉ" ክብል ነቒፉ። ኣብ ኦሮምያ ንድጋፍ ኣክቲቭስት ጀዋር መሓመድ ዝወጹ ሰልፈኛታት፡ ቁጠዐኦም ዝገለጹ እንትኸውን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተመረቐ ሓዳሽ መጽሓፍ ኣብዪ ኣሕመድ 'መደመር' ከቃጽሉ ተራእዮም። ትማሊ ለይቲ ኣብ መንበሪ ቤት ኣክቲቪስት ጃዋር መሓመድ ኣጋጢሙ ዝተባህለ ክስተት፡ ስዒቡ ብዙሕ ሰብ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኦሮምያ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዱ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, እቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ሽልማት ኖበል ሰላም ዝተዋህበ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዋዕላ ሩስያን ኣፍሪቃን ይሳተፍ ኣሎ ኣብቲ ዝተኻየደ ሰልፍታት፡ ኣብ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ዘጋጠመ ክኸውን ከሎ፡ ዝተቖጥዑ ሰልፈኛታት "ኣብዪ ይውረድ" እናበሉ ድማ ጨሪሖም። ሰልፈኛታት ኣብ ልዕሊ ተዓዋቲ ሽልማት ኖቤል ሰላም ዝኾነ ኣብዪ ኣሕመድ፡ ዘለዎም ተቓውሞ ንምግላጽ፡ ነቲ "መደመር" ዝተሰምየ ሓድሽ መፍሓፍ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣቃጺሎም። እቲ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማታት ኣምቦ፣ ኣዳማን ሻሸመኔን ካልኦትን እዩ ተኻይዱ። አምቦ ኣብ አምቦ ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ብዝተፈጥረ ግጭት፡ ብውሑዱ ሰለስተ ሰባት ብጥይት ተሃሪሞም ተባሂሉ። ነበርቲ እቲ ከባቢ ግን ብውሑዱ ሓሙሽተ ሰባት ብጥይት ከምዝተሃርሙን እቶም ሰለስተ ናብ ሕክምና ከምዝተወስዱን ሓቢሮም። ኣካያዲ ስራሕ ሆስፒታል አምቦ አቶ ደበበ ፈጠነ ከኣ እቲ ጉዳይ ሓቂ ምዃኑ "ካብ 17-28 ዕድመ ዝግመቱ ሰለስተ መንእሰያት ብጥይት ተሃሪሞም መጺኦሙና። እቲ ሓደ ኣብ ከብዱ ብኸቢድ ስለዝተሃርመ መጥባሕቲ ተገይርሉ፤ እቲ ካልኣይ ኣብ ከባቢ ብልዕቱ ተሃሪሙ መጥባሕቲ ይካየደሉ ኣሎ። እቲ ሳልሳይ ኣብ መንኩቡ ፈኲስ ማህረምቲ ዘጋጠሞ እውን ዘድሊ ሕክምና ተገይሩሉ እዩ" ክብሉ ንቢቢሲ ኣረጋጊጾም። "ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ መንግስቲ ኣሎ ንምባል ኣይከኣልን" ጃዋር መሓመድ "ንኲናት እንተኾይኑ፡ ሚልዮን ከነሰልፍ ንኽእል ኢና" ኣቦይ ስብሓት፡ "ፅባሕ ናብ ኵናት ሕድሕድ ከም ዝእቶ ግልፂ እዩ" እቶም ነበርቲ ድሕሪ እቲ ትማል ለይቲ ኣብ መንበሪ ቤት ጃዋር መሓመድ ዘጋጠመ ክስተት፡ ተቓውሞኦም ንምግላጽ ናብ አደባባይ ከምዝወጽኡ ሓቢሮም። ፖሊስ ነቲ ሰልፊ ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ከምዝተጠቐመን፡ ሰልፈኛታት ምስ ፖሊስ ብእምኒ ከምዝተጋጨውን ቢቢሲ ዘዘራረቦም ነበርቲ እታ ከተማ የረድኡ። እቲ ግጭት ምስ ፖሊስ ኦሮሚያ ከምዘጋጠመ ዘረድኡ ነበርቲ፡ ሓንቲ ናይ ፖሊስ መኪና ከምዝተቓጸለት ሓቢሮም። ድሕሪ እቲ ናዕብን ግጭትን፡ ኣብታ ከተማ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ከምዘቋረጸን መገድታት ከምዝተዓጽወን ነበርቲ ንቢቢሲ ተዛሪቦም። አዳማ ኣብ ኣዳማ እውን ተመሳሳሊ ሰልፍን ግጭትን ከምዝተኻየደን ክልተ ጉጅለታት ሰልፈኛታት ነንሓድሕዶም ከምዝተጋጨውን ኣብቲ ቦታ ዝርከብ ሪፖርተርና ከምዝተዓዘበ ሓቢሩ። "ቄሮ ሌባ" ዝብል ጉጅለን፡ ንጃዋር መሐመድ ክድግፉ ኣብ ዝወጽኡ መንእሰያትን ግጭት ከምዘጋጠመ ሪፖርተርና ካብቲ ቦታ ጸብጺቡ። ሓይልታት ምክልኻልን ፖሊስ ኦሮሚያን ኣብ ክልተ ጉጅለ ተኸፊሎም ነቶም ዝጋጨው ዝነበሩ ሰልፈኛታት ስጉምቲ ከምዝወሰዱሎም ተሓቢሩ። ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ኣዳማ ብዘጋጠመ ጎንጺ ኣብ ሰብን ንብረትን ዝወረደ ጉድኣት እኳ እንተዘይተፈልጠ ሰባት ከይሞቱ ከምዘይተርፉ፡ ሓላፊት ኮሚዩኒኬሽን እታ ከተማ ንቢቢሲ ተዛሪባ። መግለጺ ስእሊ, ኣብ ኣዳማ ዝተኻየደ ሰልፊ ተቓውሞ ሓላፊት ኮምዩኒኬሽን ከተማ ኣዳማ፡ ራውዳ ሑሴን "ሰብ ከይተቐተለ ኣይተርፍን። መን ኣብ ከመይ ኩነታት ተቐቲሉ ንዝብል ግን፡ ዛጊት ንጹር ሃበሬታ የብለይን" ኢላ። ኣብቲ ቦታ ዝርከብ ሪፖርተርና፡ ድሕሪ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት፡ ዱኳናት ክዝመቱ ከምዝረኣየን ተርእዮታት ስርዓት ኣልቦነት ከምዘሎን ሓቢሩ። ኣብታ ከተማ ምንቅስቃስ ንግዲ ደው ዝበለ ክኸውን ከሎ፡ ናብታ ከተማ ዘእትዉ መገድታት ተዓጽዮም ኣለዉ። ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ጃዋር መሓመድ ዝተኣከቡ መንእሰያት፡ ኣንጻር ኣብዪ ተቓውምኦም እናስምዑ ሻሸመኔ ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ ሻሸመኔ'ውን ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ተኻይዱ። ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝተሳተፈ ሓደ መንእሰይ ንቢቢሲ ክዛረብ እንከሎ "ኣብ ልዕሊ ጃዋር መሓመድ ዝግበር ዘሎ ምፍርራሓት ደው ክብል ኣለዎ" ኢሉ። እዚ ሰልፊ ተቓውሞ፡ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ካብ ለይቲ ሰዓት 10፡30 ጀሚሩ ይካየድ ከምዝነበረ ተዛሪቡ። ዋላ'ኳ ናብታ ከተማ ዘእቱ መገዲ ዕጹው እንተኾነ፡ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ብሰላም ከምዝተኻየደ፡ ተሳተፍቲ ንቢቢሲ ተዛሪቦም። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
