ኣብ ከብዱ 115 ኩባያታት ፕላስቲክ ዝተረኸቦ ዓሳ ነባሪ ናይ ኬንያ፡ ኤጀንሲ ሓለዋ ኣከባቢ ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ልዕሊ 50 ሚኢታዊት ናይቶም ኣብ ከተማታት ዝሕረዱ ከብቲ፡ ኣብ ክብዶም ፕላስቲክ ይርከብ ከምዝነበረ የመልክት። መንግስቲ፡ ንዓመታት 'ኣንጻር ፕላስቲክ ከረጺታት ስጉምቲ ክወስድ ኢየ' ድሕሪ ምባሉ ድማ" ኣብ ነሓሰ 2017፡ ምፍራይ፣ ምሻጥን ምክፍፋልን ፕላስቲክ ከረጺታት ብሕጊ ኣጊዱ። ድሕሪ'ቲ እገዳ፡ 80 ሚኢታዊት ናይ ህዝቢ ኬንያ ፕላስቲክ ከረጺት ምጥቃም ደው ከምዘበለ መንግስቲ ገሊጹ። እቲ ምዕባለ ኣዝዩ ኣተባባዒ እኳ እንተኾነ፡ ገለ ከም መተካእታ ፕላስቲክ ከረጺት ዝቐረቡ መሰከሚ ከረጺታት'ውን ነቲ ኣካባቢ ሃሳዪ ኮይኖም ኢዩም ተረኺቦም። ዝኾነ ፕላስቲክ ከረጺት ዘፍሪ ፋብሪካ፡ ካብ ወጻኢ ነቲ ከረጺት ዘእቱ ይኹን ክሸይጥ ዝተረኽበ ትካል ኮነ ውልቀሰብ፤ ክሳብ 40,000 ዶላር ኣሜሪካ መቕጻዕቲ ወይ'ውን ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ማእሰርቲ ክፍረድ ይኽእል። እቶም ነቲ ዝተኣገደ ከረጺት ክጥቀሙ ዝተረኽቡ ወልቀ ሰባት ድማ ክሳብ 500 ዶላር ኣሜሪካ ወይ'ውን ስጋብ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ ክፍረዱ ይኽእሉ። ክሳብ ሕጂ፡ ኣስታት 300 ዝኾኑ ነቲ ሕጊ ዘየኽበሩ ሰባት ካብ 500 ዶላር ስጋብ 1,500 ዶላር ከምዝተቐጽዑን፡ ገለ ድማ ከምዝተኣስሩን፡ ምኒስተር ሓለዋ ኣካባቢ ኬንያ ይገልጽ። ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብ ወደባዊት ከተማ ሞምባሳ ዝነብሩ 18 ሰባት ነቲ ዝተኣገደ ፕላስቲክ ከረጺት ብምጥቃሞም ናብ ቤት ፍርዲ ድሕሪ ምቕራቦም፡ ነብሲ ወከፎም ብ300 ዶላር መቕጻዕቲ ወይ'ውን ሸሞንተ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ተፈሪድዎም። እቲ ፍርዲ ኣብቲ ናይቲ ዳኛ ውሳነ ኢዩ ዝምርኮስ ኢሉ ሓላፊ ሃገራዊ ኤጀንሲ ምምሕዳር ኣከባቢ፡ ማሞ ማሞ፡ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕተት። ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ ወናኒ ፋብሪካ ዝተዋህበ ብይን'ዩ እቲ ዝተረረ ፍርዲ ዝብሃል። እቲ ዳኛ ነቲ ዋና'ታ ፋብሪካ ናይ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ ብዘይዝኾነ ናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ኢዩ ፈሪድዎ። እቲ እገዳ ኣብ ኣከባቢ ዓቢ ለውጢ ኢዩ ኣምጺኡ። ኣብቶም ዝሕረዱ ከብቲ ዝርከብ ዝነበረ ብዝሒ ፕላስቲክ ከረጺታት'ውን ነኪዩ። ''ዓቢ ምዕባለ ኢዩ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ካብ ከተማ ናይሮቢ ናብ ማሳይ ማራ [ቱሪስታት ዝኸድዎ ኣከባቢታት] ኣብ ትኸደሉ እዋን ዕምበባ ክመስል ኣብ ኣግራባት ተንጠልጢሎም ዝርኣዩ ዝነበሩ ፕላስቲክ ከረጺታት፡ ዳርጋ ኣብዚ እዋን ኣይንሪኦምን ኣሎና'' ኢላ ናንሲ ጊታይጋ፡ ኣብ ጉዳይ ኣንስሳ ዘገዳም ኣብ ዝነጥፍ ትካል እትሰርሕ ኬንያዊት። ዋላ'ኳ ገለ ካብቶም ዝተኣገዱ ዓይነት ፍርያት ፕላስቲክ መሊኦም እንተዘይጠፍኡ፡ እቲ እገዳ ዕዉት ኢዩ ክብሃል ይክኣል። ዓበይቲ ዱኳናት [ሱፐርማርኬት] ብነጻ ዝህብኦ ዝነበራ ፕላስቲክ ከረጺት ደው ከብልኦ ከለዋ፡ ንእሽቱ ነጋዶ ግና ሓሓሊፎም ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ብኮንትሮባንድ ዝኣተው ፕላስቲክ ከረጺታት ክጥቀሙ ይርኣዩ። ኬንያ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዘለዋ ዶባት ብዙሕ ውሑስ ስለዘይኮነ ድማ፡ ዘይሕጋዊ ፍርያት በቲ ዶባት ሶሊኹ ክኣቱ ዓቢ ተኽእሎታት ኣሎ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ብድሆታት መንግስቲድሕሪ'ቲ እገዳ፡ ፖሊፕሮፒሊን ኢዩ ከም ኣማራጺ ቀሪቡ። እዚ ዓይነት ፕላስቲክ፡ ዳግም ክምስራሕ [ሪሳይክል ክግበር] ስለዝኽእል እዩ፡ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ፖሊቲን ዝበሃል ዓይነት ፕላስቲክ ዝያዳ ተመራጺ ክኸውን ዝኸኣለ። እንተኾነ፡ እቶም ካብ ፖሊፕሮፒሊን ከረጺት ዘዳልዉ ዝነበሩ ፋብሪካታት፡ ዝያዳ ናብቲ ረቂቕ ዓይነት፡ ዳግም ክምስራሕ ዘይክእል ፕላስቲክ ክቕይርዎ ስለዝጀመሩ፡ መንግስቲ ኣብ መጋቢት 2019፡ ነቲ ካብ ፖሊፕሮፖውሊይን ዝስራሕ ዝነበረ ከረጺት'ውን ኣጊድዎ ነይሩ። እንተኾነ እቶም ነቲ ሓድሽ ከረጺት ዘፍርዩ ዝነበሩ ፋብሪካታት ነቲ ሓድሽ እገዳ ብምቅዋሞም እቲ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ጸኒሑ። ቤት ፍርዲ ድማ ነቲ መንግስቲ ዘተኣታተዎ እገዳ ብምቅዋሙ፡ ኣብዚ እዋን ፖሊፕሮፒሊን ኣብ ዕዳጋ ውዒሉ ይርከብ። ብሰንኪ'ቲ ኣብ ልዕሊ ፕላስቲክ መሰከሚ ከረጺታት ዝተገብረ እገዳ ብዙሓት ፋብሪካታት ብምዕጻወን ሽቕለት ኣልቦነት ተፈጢሩ፡ እቶም ዋናታተን ድማ ኣብ ካልኦት ሃገራት ከውፍሩ ከገድድ ከሎ፡ ንኻልኦት ድማ ካልእ ኣማራጺ ንግዲ ፈጢሩሎም ኢሉ ማሕበር ወነንቲ ፋብሪካታት ኬንያ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
