ትካል ጥዕና ዓለም፡ መልከፍቲ እዚ ቫይረስ ይወስኽ ከም ዘሎ ስግኣቱ ብምግላጽ፡ መንግስታት ኣብ ምክልኻልን ምቁጽጻርን እዚ ሕማም ትኹረት ገይሮም ክሰርሑ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ። ሕጂ ብዘሎ ኩነታት "ናብ ዝኸፍአ ደረጃ" ከምርሕ ከም ዝኽእል ገሊጹ'ዩ። እዚ ማለት እቲ ሕማም ኣብ ውሽጢ እቲ ሕብረተሰብ ኣትዩ ስለ ዘሎ፡ ብኮቪድ-19 ምስ ዝተትሓዘ ሰብ ቀጥታዊ ምትንኻፍ ዘይነበሮም ሰባት'ውን ተቓላዕቲ ክኸኑ'ዮም። ሓድሽ መልከፍቲ እዚ ቫይረስ ይውስኽ ኣብ ዘለሉ እዋን ግን፡ ብዙሓት ሃገራት ወሲዶንኦም ዝጸንሓ ስጉምታት ከፍኩሳ ጀሚረን ኣለዋ። ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ኣፍሪቃ እቲ ዝለዓለ መልከፍትን ሞትን ዘመዝገበት ኮይና፡ ዝርግሐ እዚ ቫይረስ ንምቁጽጻር ጥንኩር ስጉምቲ ዕጽዋን ገደብ ምንቅስቓስን ወሲዳ ነይራ። ኣብ ናይጄሪያ እኹል መርመራ ኮሮናቫይረስ ኣይካየድን ዘሎ ተባሂሉ ይእመን። ይኹን'ምበር፡ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስትን ትካላት እምነትን ተኸፊቶም፤ ምንቅስቓስ ካብን ናብን'ውን ተፈቒዱ ኣሎ። ኣብያተ ትምህርቲ፣ ሬስቶራንትን ፓርክታትን ግን ዕጹዋት'ዮም። ግብጺ፡ ብምኽንያት ኮቪድ-19 ብዙሓት ሰባት ብምሟቶም ኣብ ቅድሚት ትስራዕ። ይኹን'ምበር፡ እዚ ቫይረስ ንምቁጽጻር ዝኣወጀቶ ኣዋጅ እቶ እቶ ብምልዓል፡ ሬስቶራንታት፣ ካፌታትን ሲነማታትን ከፊታ። መሳጊድን ኣብያተ ክርስቲያንን'ውን ኣብ ቀረባ ክኽፈቱ መደብ ኣሎ። ብኻልእ ወገን ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝምዝገብ ዘሎ መጠን መልከፍቲ ዝተሓተ ኮይኑ ንረኽቦ። ኬኒያ፡ ኣብ ጉዕዞ ኣንቢራቶ ዝጸንሐት እገዳ ከተልዕል እንከላ፡ እቲ ሰዓት እቶ እቶ ቐጺሉ ኣሎ። ትካላት እምነት እንትኽፈቱ፡ ኣብያተ ትምህርቲ ግን ክሳብ 2021 ክዕጸዋ ወሲና። ኣብ ኡጋንዳ ትካላት ትምህርትን ኣብያት እምነትን ዕጹዋት'ዮም። ታንዛኒያ ብወገና፡ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸፊቶም ገለ ማሕበራዊ ምተእኽኻባት ኣፍቂዳ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብያተ ትምህርቲ ከፊታ ስርዓት ጥዕና ኣፍሪቃ ድኹም ኮይኑ እናሃለወ፡ ምስ ካልኦት ሃገራት ዓለም እንትነጻጸር ብምኽንያት ኮቪድ-19 ኣብዚ ኣህጉር ዝሰዓበ ሞት ዝነኣሰ እዩ። ልዕሊ 60 ሚኢታዊት ብዝሒ ህዝቢ ኣፍሪቃ ትሕቲ 25 ዓመት ኮይኑ፡ ኮቪድ-19 ድማ ብብዝሒ ብዕድመ ንዝደፍኡ ሰባት እዩ ከጥቅዕ ጸኒሑ። ኣብ ኣፍሪቃ በዚ ሕማም ተታሒዞም ዝሞቱ ሰባት ክርኣይ እንከሎ'ውን፡ ቻድ 8.5 ሚኢታዊት፣ ኒጀር 6.2 ሚኢታዊት፣ ቡርኪናፋሶ 5.5 ሚኢታዊት፣ ማሊ ድማ 5.3 ሚኢታዊት መጠን ሞት ብምምዝጋብ፡ ካብ ኣፍሪቃ ዝለዓለ መጠን ዝተመዝገበን ኮይነን ኣለዋ። 'ሃገራት ኣብ ጉዳይ ኮቪድ-19 ናብ ግጉይ ኣንፈት የምርሓ ኣለዋ'- ውድብ ጥዕና ዓለም እዋን ክረምቲ ንዝርግሐ ኮቪድ-19 ከጋድዶ ይኽእል'ዶ ይኸውን?
