ርእይቶን ገምጋምን ናይ ቃልሲ መዛንኡ እነሆ። "ከም ሰብ ተጓዳኣይ ኣይኮነን...ሓሪቑ ኣይትረኽቦን" ኣካያዲ ስራሕ መገዲ ኣየር ኤርትራ ነበር ክብሮም ዳፍላ፡ ቅድሚ ናጽነት ኣብ ዓዲ ጥልያን ተመዲቡ ኣብ ዝስርሓሉ እዋን፡ ንጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ብተደጋጋሚ ብኣኽብሮት ተቐቢሉዎ'ዩ። ወኪል ህዝባዊ ግንባር ኮይኑ ዓመት ዓመት ናብ ቦሎኛ ዝመላለስ ዝነበረ ወዲ ኤፍሬም፡ ንወተሃደራውን ፖለቲካውን ምዕባለታት ሜዳ ብምግላጽ ኣብ ስደት ናይ ዝነብር ኤርትራዊ ሞራል ብምድራዕ፡ ኣብ ቃልሲ እጃሞም ንኸበርክቱን ሓድነቶም ንኸሐይሉን ይሰርሕ ነይሩ። መገዲ ኣየር ኤርትራ ብቦርድ ይመሓደር ምንባሩ ዘዘኻኽር ክብሮም ዳፍላ፡ ጀነራል ስብሓት ኤፍረም ግን ብፕሬዝደንት ኢሳይያስ ተላኢኹ መጽናዕቲ ክገብር ይመጽእ ምንባሩ ብምግላጽ "ፕረዚደንት ዝኣምኖ ፍሉይ ልኡኽ ምኻኑየ ዝፈልጦ" ይብል። ቀጺሉ፡ "ወዲ ኤፍሬም ካብ ሰቡ ንላዕሊ ውፉይ ኣይኮነን" ይብል እሞ፡ ግን ከኣ ሓደ ካብቶም ፍሉጣት ወተሃደራዊ መራሕቲ ግንባር ምንባሩ ይገልጽ። ኤርትራ፡ ኣርባዕተ ወርቂ መዳልያታት ረኺባ ቃለ-መሕትት ምስ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ኤርትራ ንዉሳነ ኢትዮጵያ ምላሽ ሂባ ኣብ 1971 ዓመተ ምሕረት ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝተሰለፈን፡ ንሕቶ ለውጢ ጉጅለ-15 ብምድጋፉ ካብ ሃድን እቲ ስርዓት ኣምሊጡ ንሰሃራ ብምርኩስ ጨዲዱ ነብሱ ዘድሓነ ሓደ ካብቶም ናይ መጀመርታ ስንኩላት ኲናት ሰውራ ተጋዳላይ ኣበድ ተስፋይ፡ "ጀነራል ስብሓት ሓደ ካብቶም ኣብ ቃልሲ ሓርነት ዓቢ ተራ ዝነበሮም ኣባላት ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈትን ንፉዕ ወዳባይ" ምዃኑን ይገልጾ። "ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓድነቱ ኣትሪሩ ጸላእቱ ንክስዕር፡ ሓያል ፖለቲካዊ ጎስጓስ ካብ ዝገበሩን፡ ሕቖ ጸላኢ ዝሰበረ ስርሒታት ዝመርሐን፡ ነቲ ሰውራ ካብ ዘዐወቱ በላሕቲ ሰባት ሓደ እዩ" ይብል ተጋዳላይ ኣበድ። ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም "ሰብ ዘይጓዳእን ልኡሙን" ምዃኑ እውን ብምግላጽ። እዚ'ውን ኮይኑ ግን፡ 'ወዲ ኤፍሬም' ጽቡቕ ናይ ዘረባ ክእለት ዘለዎ መዳሪ፡ ህዝቢ ዝውድብን ዘነቓቕሕን መሃሪ፡ ሓላፊ ክፍሊ ህዝባዊ ምምሕዳር ብምንባሩ ኣብ ህዝቢ ተፈላጥነት ከም ዘሕደረ ይነግር ክብሮም ዳፍላ። "ናብ ቃልሲ ክጽንበር እንከሎ ብዕድመ ካብቶም ዝነኣሱ ብምንባሩ፡ ክዛረብ እንከሎ "ኣንታ ክንደይ ይነፍዕ'ዩ?'
