ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት እሱራት ኤርትራ ኣብ ዘበነ ኮሮናቫይረስ 18 ሚያዝያ 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መንግስቲ ኤርትራ እቲ ኣብ ዓለም ገኒኑ ዝርከብ ብኮቪድ-19 ዝፍለጥ ተላጋቢ-ሕማም ኣብ ኤርትራ ምእታውን ዛጊት 35 ሰባት ከምዝተለኽፉን ብማዕከናት ዜናኡ ሓቢሩ ኣሎ። 02 ሚያዝያ፡ እታ ንኵነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ንኽትዕዘብ ዝተመዘዘት ፍልይቲ ሪፖርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ዳኒኤላ ክራቨዝ፡ እዚ ኣብ ዓለም ተዘርጊሑ ዘሎ ለበዳ ኮሮና-ቫይረስ መሰረት ብምግባር፡ መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ እሱራቱ ኣድህቦ ክገብር ናይ ምሕጽንታ መልእኽቲ ልኢኻ ነይራ'ያ። ምሕጽንተኣ ግን ብመንግስቲ ኤርትራ ተቐባልነት ኣይረኸበን። እቶም ናይ ቀረባ ቤተሰቦም ዝተኣስሩዎም ኮኑ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ሕማቕ ናይ ኮሮናቫይረስ እዋን ኣብ እሱራቱ ሰብኣዊ ርህራሀ ከርእን እቲ ዝወሃብ ዘሎ ምሕጽንታ ብኽፉት ልቢ ክርእዮ ምስ ቢቢሲ ተዛሪቦም። ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ለንደን እትነብር ብስራት ፍስሓጴን፡ ን 19 ዓመታት ኣብ ኤርትራ ተኣሲራ ሃለዋታ ዝተሰወረ ሓብቲ ኣላታ። ምንጪ ስእሊ, ብስራት ፍስሓጽዮን መግለጺ ስእሊ, ተኣሲራ ሃለዋታ ዝጠፍአ ኣስቴር ፍስሓጽዮን (ብጸጋም) ምስ ሓብታ ብስራት ፍስሓጽዮን መንግስቲ ኤርትራ ንእስርቲ ሓብታ ክትርእን ክትበጽሕን ኮን ብዛዕባ ሃለዋታን ኩነታታን ስለዘይሕብር ዘይሓዊ ቝስሊ ኮይኑዋ ብቐጻሊ ከምእትሳቐ ብምግላጽ ግን ጌና ብሕልንኣ ተስፋ ከም ዘይቈረጸት "ሓደ መዓልቲ ክንራኸብ ኢና" ትብል። "እታ ተስዓ ዓመት ዝመልአት ኣደይ'ውን ምስ ጓላ ንክትራኸብ ትጽበ ኣላ፣ ተስፋ ኣይቈረጸትን ብቐጻሊ ንኣስቴር ትጽልየላ'ያ" ብምባል ንብዓት ቁጽርጽር እናበላ ዘረብኣ ትገትእ። ጸኒሓ ነብሳ ኣህዲኣ ዘረብኣ ብምቕጻል፣ "ህልው ኵነታት ኤርትራ ኣይጠፍኣንን'ዩ፣ ኣይኰነንዶ እቲ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዘሎ ሰብ፡ እቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ'ውን ኣይጠፍኦን'ዩ። ኣብታ ሃገር ቅሳነትን ርግኣትን እንተዝነብር፡ ኤርትራ ዓባይ ቤት-ማእሰርቲ'ያ ዝብል ቅጽል ስም ኣይምተዋህባን፣ ሰብ ካብ ሃገሩ ኣይምወጽአን፣ እቲ ኣብ ስደት ዘሎ ድማ ንሃገሩ ምተመልሰ፣ ኤርትራ ኸኣ ምሓለፈላ" ትብል፡ ብሩህ መጻኢ ኤርትራን ንኽትርኢ እናተተስፈወት። መግለጺ ስእሊ, ኣስቴር ፍስሃጽዮን ብኵነታት ሓብታ ክትሓስብ እንከላ ዓለም ከምዝጽልምታ እትዛረብ ብስራት " ኵነታታ ወግሐ-ጸብሐ ካብ ቀልበይ ኣልጊሱ ኣይፈልጥን። ንእስነታን ህይወታን ብዝሃበትሉ ቃልሲ ብዘይ ፍርድን ፍትሕን ተኣሲራ ክትስወር ዘሕዝን እዩ" ኢላ ብምስትንታን፡ "ኣብ ርእሲ ኣላታ ከምዝበሃል፡ ሕጂ ኸኣ ኮሮናቫይረስ ተወሲኽዎ ... ኣይኰነን'ዶ እቲ ኣብ ዉሽጢ ቤት-ማእሰርቲ ዘሎ እቲ ዘይተኣስረ'ውን ከይተረፈ ከብዱ ሓቚፉ ኣሎ" ብምባል፡ ኵነታት ክንክን ጥዕና መባእታዊ ብምዃኑ፡ ብሓፍታን ህዝባን ትሻቐል። እተን ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ዝህባ ዝነበሩ ክሊኒካትን ሆስፒታላትን ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ብምዕጻወን ከኣ ተወሳኺ ኣደራዕ ከምዝኸውን ትዛረብ። ኣስቴር ፍስሓጽዮን ናይ ሰብዓታት ተጋዳሊት ኰይና ብማእሰርታ ቆላሕታ ዓለም ዝረኸበት፡ ብኣህጕራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ማሕበራት ብዙሕ ዝተዘርበላ ሰብ'ያ። ብስራት ኣስቴር ሓፍታ "ብ2001 ምስ ብጾታ ነባራት ተጋደልቲ፡ ናብ ፕረሲደንት ኢሳያስ ቅኑዕን ቅሉዕን ገምጋም ዝሓለፈ ጉዕዞ ክግበርን፡ ናብ ህዝቢ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ክካየድን ኣብ ዝጽውዕ ቅሉዕ ደብዳበ ፌርማኣ ስለዘንበረት ጥራይ ን19 ዓመት ብዘይ ፍትሕን ፍርድን ምእሳራ ገበን እዩ" ትብል። ኣስቴር ካብ 2001 ክሳብ ሕጂ ሃለዋታ ዘይተረኽበ፡ ብኣምነስቲ-ኢንተርናሽናል ናይ 'ሕልና እስርቲ' መጸውዖ ዝተዋህባ ሰብ'ያ። ጸዳል ዮውሃንስ ምንጪ ስእሊ, ጸዳል ዮውሃንስ መግለጺ ስእሊ, ጸዳል ዮውሃንስ ጸዳል ዮውሃንስ እውን ሓብቲ ኣስቴር ዮውሃንስ'ያ። ኣስቴር ሓፍታ ብ 11 ታህሳስ 2003 እያ ተኣሲራ። ካብ ሽዑ ጀሚራ ኸኣ ብዘይ ወግዓዊ ክሲ፡ ብዘይ ቅሉዕ ፍርዳዊ መስርሕ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከርተት ትብል ኣላ። ኣስቴር ዝፈጸመቶ ብዕሊ ዝተገልጸ ገበን የብላን - ንደቃ ክትእክብ ኢላ ካብቲ ሽዑ ትማሃረሉ ዝነበረት ሃገር (ሕ.መ.ኣ.)
