ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት ማእሰርቲ'ውን እንተኾነ ግና ምስ ብጾቶም ብምዃን ቤት ትምህርቲ ከፊቶም፡ ንሽፋን ጋንታታት ናይ ኩዕሶ እግሪ ብምቛም'ውን ኣንጻር ስርዓት ደርግ ብዙሕ ስራሓት ሰሪሖም። ብድሕሪ'ዚ ኣብ 1983 ካብ ማእሰርቲ ምስ ተፈትሑ፡ ብዙሕ ከይጸንሑ ቅድሚ ናጽነት እዮም ብቐጥታ ናብ ኤርትራ ኣምሪሖም። ኣብ ኣስመራ መምህር ማእከላይ ደረጃ ኮይኖም እናሰርሑ ምሸታዊ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ናይ ማናጅመንት ትምህርቲ ክወስዱ ጀሚሮም። በቲ ዘመዝገብዎ ነጥቢ ድማ ብነጻ ናይ ምምሃር ዕድል ረኺቦም ድሕሪ 4 ዓመት ብልዑል ነጥቢ ተመሪቖም ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ቀይሕ ባሕርን ኣስመራ ሓፈሻውን ምሂሮም። ጎኒ ጎኒ እዚ፡ ኣብ ግጥሚ ድርሰትን ትርጉምን ዝነጥፉ ዝነበሩ መምህር ኣማረ ካብ 2001 ጀሚሮም ናብ ሚኒስትሪ ዜና ተቐዪሮም ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ተዋሂብዎም ኣብ ኣጸሓሕፋ ቋንቋ ትግርኛ ዘተኮረ ጽሑፋት ከቕርቡ ጸኒሖም ኣለው። ኣብዚ እዋን መምህር ኣማረ ከቢድ ጥዕናዊ ጸገም ኣጋጢምዎም ኣብ ሕክምና ይመላለሱን ወጻኢታቱ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ኮይኑ ንምሕጋዞም ዝጽውዕ ናይ ምትሕግጋዝ ማዕከን ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ዓለም ብዝርከቡ ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ነበር ይካየድ ኣሎ። መምህር ኣማረ ክልቲአን ኩሊቶም ካብ ስራሕ ወጻኢ ብምዃነን ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ እናተመላለሱ፡ ናይ 'ደያሊሲስ' ኣገልግሎት ይወሃቦም። እዚ ወርሓዊ 800 ዶላር ዝሓትት ሕክምናዊ ኣገልግሎት፡ ብዘይምቁራጽ ብቐጻሊ ክግበር ዘለዎ ብምዃኑ ድማ ዝሓቶ ወጻእን ሃልክን ቀሊል ኣይኮነን። "እዚ ካብ ኮነ ተወሳኺ ጸቕጢ ከይፈጠረሎም፡ ከይከበዶም ከሎ፡ ነቶም ኣብቲ ዓውዲ ስነጥበብ ኣሎና ዝበሉና ሰብ፡ ብዙሕ ኣበርክቶ ኣሰሮም ዘንበሩ መምህርሲ ገለ ነገር ንሓግዝ ካብ ዝብል፡ በብቅሩብ በዚ ብወገንና ዝተዋጽአ ዲዩ፡ በብውልቂ ዝተሰድደ ድዩ፡ ነቲ ኣትየምዎ ዝጸንሑ ዕዳ ንምክፋል ኣበርክቶ ንምግባር" ከም ዝተበገሱ ሓደ ካብዞም ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ነበር ይገልጽ። መምህር ኣማረ ወልደስላሴ ንኩነታት ጥዕንኦምን ኣበርክቶኦም ኣብ ስነጽሑፍ ትግርኛ ብዝምልከትን ኣዕሊሎምና ኣለው። መምህር ኣማረን ስነጽሑፍ ትግርኛን ኣብ ዓዲ ኦሮሞ ናይ ዝተወሰነ ኣከባቢ ተርጓሚ ኮይነ እሰርሕ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ሓደ ንትግርኛ ዘነኣእስ ዘረባ ሰሚዐ፤ ነዚ ነኺሰ እነብር ነይረ። ኣብቲ እዋን ብዙሕ እጽሕፍ ኣይነበርኩን ናብ ኤርትራ መጺአ ቀስ እናበልኩ ምስ ርኣኽዎ ግና፡ ትግርኛ ኣዝዩ ዘገርም ቋንቋ እዩ። ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዘለው ዘገርሙ ልሳናት ምዃኑ ተረዲአ። ደሓር ኣብ ሓዳስ ኤርትራ ትግርኛን ተዛረብታን እትብል ዓምዲ ተዋሂባትኒ ንኣኣ እናሰራሕኩ፡ ንትግርኛ ዝጠቕሙ ክልሰ ሓሳባት እናማዕበልኩ እነብር ኣለኹ። እቲ ቀንዲ ክልሰ ሓሳብ፡ 'ትግርኛ ኣማእዛኒ ቀመራት ኣለዎ' ዝብል ኮይኑ፤ ሓደ ካብኡ ትግርኛ ፍጹም ግጥማዊ ቋንቋ እዩ ዝብል እዩ። ነዚ ንምርኣይ ከኣ ኣነ ብዘረባ ግጥምታት እገጥም። ነዚ ክልሰ ሓሳበይ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣስተምህሮ ሂበሉ እየ። ቅድሚ ሕጂ ጽሕፍቶን (Destiny) መሳግሮን (Transition) ዝበሃላ ክልተ ናይ ግጥሚ መጻሕፍቲ ኣዳልየ ኣለኹ። ስንብታ ትበሃል ከኣ ኣብ ምድላው ኣላ። ብዙሓት ሰባት ነታ 'ስንብታ' ትብል ቃል ኣይፈተውዋን ከምዚ ፋል ከይትኸውን ይብሉኒ ግና፡ 'ስንብታ ካብ ግጥሚ' ንምባል እየ። ምንጪ ስእሊ, AW ካብ ግጥሚ ናብ ሓጺር ዛንታን ካልእ ዕዮታተይን ክሰግር እየ ዝብል መልእኽቲ እዩ ዘለዋ። ምኽንያቱ ኣብ ኢደይ ናብ ሕትመት ዘይበጽሓ ብዙሓት ናይ ትርጉም ዕዮታት፡ ሓጸርቲ ዛንታታት፡ ከምኡውን ድራማታት ኣለዋ። ካልእ የፕ ወዲ ኩርባን መዝገብ ኣርዮስን ዝበሃላ ኣብ ሓደ ዝተጠርነፋ መጻሕፍቲ'ውን ኣለዋ። ብሕጂ ግና ብዙሕ መጻሕፍቲ ክህሉ እዩ። 'እምነ ኩርናዕ ትግርኛ' ትብል ክልሰ ሓሳብ ካብ ዝሰርሓቶ ዕዮ ካልእ ክጥቀስ ዝኽእል፡ ግእዝ ከም ናይ እንግሊዝኛ ብዓበይትን ንኣሽቱን ፊደላት፡ capital and small letters ክጸሓፍ ይኸእል እዩ ዝብል አዩ። ናይ ግእዝ ፊደል ብልጫ ዘለዎ ኮይኑ ረኺበዮ፤ ብእኡ መሰረት ካኣ ነዚ ንሰርሓሉ ዘሎና ዓቢይ ግእዝ ኢልናዮ። ንኡስ ግእዝ ከኣ ክስርሓሉ ከም ዝኽእል እቲ ክልሰ ሓሳብ ኣንፊቱኒ፡ ከምኡ ጌረ ሰሪሐዮ። ሰለስተ መንእሰያት መሃንድሳት ኣዳልዮምዎ [ብሶፍትዌር] ሕጂ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋል ዓለምና ተዝርጊሑ ኣሎ። ዓቢይ ግእዝ ንኡስ ግእዝ ንምንታይ ኣድለየ?
