ግብጺ ሓደ ስግኣት ኣሎዋ፡ እሱ ኸኣ ኢትዮጵያ ንዓቐን እቲ ናብ ግብጺ ዚውሕዝ ማይ ክትቈጻጸሮ ትኽእል'ያ ዚብል'ዩ። ኢትዮጵያ ግን ብኣንጻሩ'ያ ትርእዮ። ንሕና ዘድልየና ጸዓት ረኺብና ንጐረባብቲ ሃገራት'ውን ክንሕግዝ ንኽእል ኢና በሃሊት'ያ። እዚ ሓሳብ'ዚ ሱዳን ሓንጐፋይ ኢላ'ያ ትቕበሎ። እቲ ኣብ ምውድእ ቀሪቡ ዘሎ ግድብ ኣብ ጥቓ ዶብ ሱዳን'ዩ። ጽዓት ንሱዳን ንምስግጋር ምድላዋት ተገይርሉ፡ ዓንድታት ኤለክትሪክ'ውን ድሮ ተተኺሎም'ዮም። መግለጺ ስእሊ, እዚ ዝስራሕ ዘሎ ግድብ ዋሕዚ ማይ ስሩዕን ዓመት ምሉእ ከም ዝኸውን ዝገብር'ዩ ብኻልእ ሸነኹ ምስ ዝርአ፡ ግድባት ኣብ ልዕሊ ዋሕዚ ማይ ጽልዋታት ኣሎዎ። እብዚ እዋን'ዚ ዋሕዚ ማይ፡ በብወርሓት ዝናብ፡ ክብ ለጠቕ ይብል'ዩ። እዚ ሓድሽ ግድብ ስርሑ ምስ ዚጅምር ነቲ ዝውሕዝ ማይ ከተኻኽሎ ይኽእል'ዩ - ክልተ ሜትሮ ዝጽፍሑ ማይ ዓመት ምሉእ ብዘይ ክብ-ለጠቕ ከውሕዝ ዝኽእል'ዩ። ሱዳን ድማ ከምኡ'ያ ትደሊ፣ ዓቐኑ ዝሓለወ ማይ ዓመት ምሉእ ክውሕዝ። ኣብ ልዕሊኡ ኸኣ ዝያዳ ጽዓት ካብ ኢትዮጵያ ክትረክብ ምስ እትረክብ ድርብ መኽሰብ ጌራ'ያ ትርእዮ። ግብጺ እትሰግኣሉ ዘላ ምኽንያት ምርኣይ ኣድላዪ'ዩ። ሕቡራት ሃገራት ከም ዝበሎ፡ ግብጺ ብ2025 ናይ ማይ ሕጽረት ከጓንፋ ምዃኑ ድሮ ሓቢሩ'ዩ። ማይ ጸሊም ኣባይ ንግብጺ ኣዝዩ ኣድላዪ እዩ። ንግብጺ ሕጽረት ማይ ንልኡላዉነታ ዚፈታትን ጕዳይ ምዃኑ ይዝረበሉ'ዩ። እቲ ሓቂ: ኢትዮጵያ ንማያታ ናይ ምቍጽጻር ዓቕማ እናኻዕበተ ይመጽእ ኣሎ። ናይ ባዕላ ጽዓት ከተፍሪ ምኽኣል'ውን ዓቕሚ ተወዳዳርነታ ክብ ክብል ምዃኑ ርዱእ'ዩ። መሓመድ ዓብደል ዓጣ ተቘጢዑ ከም ዝበሎ፡ "ንሓና 100 ሚልዮን ዝኣክል ህዝቢ ኣሎና፣ ኣብ ሓደጋ ከነውድቖ ኣይንደልን ኢና"። "ናብ ግብጺ ዚውሕዝ ማይ ብ 2% ምስ ዝንኪ፡ ጠንቂ ምብልሻው 200,000 ኤክር ሕርሻዊ መሬት ክኸዉን'ዩ" እናበለ ይምጕት። ቀጺሉ፡ "ሓደ ኤክር መሬት ንሓደ ስድራቤት የናብር'ዩ፡ ኣብ ግብጺ፡ እቲ ማእከላይ መነባብሮ ኣለዎ ዝባሃል ስድራ-ቤት ሓሙሽተ ትንፋስ ኣሎዎ፡ ስለዚ ወሓዚ ማይ ብ2% ምስ ዝንኪ ንሓደ ሚልዮን ግብጻውያን ህይወቶም ከመዛብሎ ይኽእል'ዩ" ይብል። "ስለዚ" ይብል መሓመድ ዓብደል ዓጣ፡ "እዚ ንናይ ኣህጕራዊ ጸጥጣ ዝትንክፍ ጕዳይ ክኸውን'ዩ።" ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ፈለግ ናይል ነታ ኣስታት 920 ኪሜ ደቡብ ካብ ካይሮ እትርከብ ከተማ ኣስዋን ሰንጢቑ ይሓልፍ ሃይድሮኤለክትሪክ ሓይሊ ማይ ኣይበልዕን'ዩ። ግናኸ ንኢትዮጵያ እቲ ሓጽቢ ንምምላእ ዝወስደላ ጊዜ ንግብጺ ስግኣት ይፈጥረላ ኣሎ። እቲ ሓጽቢ ስፍሓቱ ክንዲ ከተማ ለንደንን ከባቢኣን'ዩ፡ ንምምልኡ ጥራይ ጊዜ ክወስድ'ዩ። ኢትዮጵያ ጽዓት ንኸተፍሪ ነቲ ሓጽቢ ብቕልጡፍ ብማይ ክትመልኦ ትደሊ - እዚ ማለት ኣብ ዉሽጢ ሰለስተ ዓመት ክኽውን ትጽቢት ኣሎ። እዚ ነቲ ንግብጺ ዚውሕዝ ማይ መጠኑ ከጕድሎ ማለት'ዩ። ነቲ ሓጽቢ ንምምላእ ናይ ሽድሽተ ዓመት መደብ እንተ ወጺኡ ግን እቲ ወጽዓ ኣዝዩ ክንኪ ማለት'ዩ። ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ግብጽን ዚካየድ ዘሎ ዘተ ክሳብ ሕጂ ፍረ ኣይተረኽቦን ኣሎ። ናይ ሱዳን ሕቶ'ውን ኣሎ። ካብቲ ዝውሕዝ ማይ፡ እቲ ግድብ ኣብ ስራሕ ምስ ዚኣቱ፡ ሱዳን ክንደይ ዝኣክል ማይ'ያ ክትጥቀም። ተወሳኺ ሕርሻ ንምምዕባል ዝያዳ ማይ ምስ ዘድልያ ናይ ግብጺ ዚውሕዝ ማይ ክንኪ ማለት'ዩ። ተሞኵሮ ላዕለዋይ ግድብ ኣስዋን ብሱሳታት፡ ግብጺ ኣብ መትርብ ሱወዝ ንላዕለዋይ ግድብ ኣስዋን ክትሃንጽ ከላ ከምዚ ሕጂ ኢትዮጵያ ትሓልፎ ዘላ መስርሕ'ያ ሓሊፋ። ግድብ ኣስዋን ዓቢ ሃገራዊ ፕሮጀክት ስለዝነበረ፡ ግብጺ ንግድብ ኣስዋን ንኽትሰርሕ ዝሓለፈቶ ሕልኽልኻት - ወሓዚ ማይ ንምቍጽጻር፡ መሬት ንምልማዕ፡ ጸዓት ምፍራይ፡ ሃገራዊ ክብሪ ምሕላው ...ወዘተ - ሕጂ ኢትዮጵያ ተሕልፎ'ላ። ኰይኑ ድማ ንሃገራዊ ሓበን ክብ ንምባል እዚ ዓቢ ሃገራዊ ፍረ-ዕዮ ኣብ መፈጸምትኡ ንምብጻሕ ትሰርሕ ኣላ። መግለጺ ስእሊ, ኢትዮጵያዊ ገፋፊ ዓሳ ካብ ሩባ ኣባይ ዝገፈፎም ዓሳታት ተሰኪሙ እንናኸደ ወጻኢታት ፕሮጀክት ግድብ ኣባይ ህዝቢ'ዩ ዝኸፍሎ ዘሎ። ህዝቢ ድሮ ንሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ዓመት ናይ ወርሒ ደሞዙ እናከፈለ ከካይዶ ጸኒሑ'ሎ። ክልተ ሲሶ ናይቲ ስራሕ ዱሮ ተወዲኡ'ሎ። እዚ ፕሮጀክት፡ ኣብ መፈጸምትኡ ምስ ዚበጽሕ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዓቢ ፍናንን ሓበንን ክዀኖ ትጽቢት ተነቢሩሉ ኣሎ። እዚ ፕሮጀክት ብመደብን ብግዜኡን ኣብ መፈጸምታኡ እንተ ዘይበጺሑ ግን፡ ህዝቢ ጨቘቅ እናበለ ስለ ዝኸፈለሉ፡ ዉሽጣዊ ፖለቲካዊ መዘዝ ክህልዎ ይኽእል'ዩ። እቲ ፕሮጀክት ግድብ ኣባይ ደው ክብል ኣይክእልን'ዩ። ግብጺ ብወገና፡ ወትሃደራዊ ስጉምቲ ክትወስድ እንተዘይኮይና ካልእ ክትገብሮ ትኽእል የብላን። ስለዝኾነ'ዩ ድማ እቲ ጕዳይ ብሰላምን ዲፕሎማስን ጥራይ ክፍታሕ ዘለዎ። እዚ ጕዳይ ብፍንው እንተ ተታሒዙ ንመጀመርያ እዋን ኣብ ታሪኽ ዓለምና ብማይ ዉግእ ክልዓል'ዩ ማለት'ዩ። እዚ ጕዳይ ብሰላምን ልቦናን ክፍታሕ እንተ ተኻኢሉ ግን ንሰለስቲአን ሃገራት ዓቢ ፍናን ክኸውን'ዩ - ንኻልኦት ሃገራት'ውን ኣብነት ክዀና ይኽእላ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቪድዮ, ህንፀት ግድብ ሩባ ኣባይ፡ ሓያል ቃልሲ ነቲ ካብ ዓለም ዝነውሐ ሩባ23 ለካቲት 2018 "ነዚ ፈለግ ነምልኾ ኢና ኔርና፡ ሎሚ ግና ክንሪኦ እውን ኣይንደልን"20 ጥቅምቲ 2017 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
