ኣብ ውድድር 'ሚስ ፕሮግረስ ኢንተርናሽናል' ብ 'ሃገራዊ ኣከዳድና' ዝተዓወተት ሞዴል ቅሳነት ሞላ፡ ናይዘን ኣደታት ኣከዳድና፣ መጋየጽን፣ ምልክት ሓርነተን ዝሰምይኣ በትሪ ሃደ ስቄን ርሑስ ቖስልን ኣቕሪባ። "ናብ ከምዚኦም ዝበሉ መድረኻት፡ ኢትዮጵያ ወኪልካ ክትኸይድ ከለኻ መጸውዒኻ'ውን ኢትዮጵያ'ዩ ዝኸውን። ብዙሕ ሚልዮን ህዝቢ ወኪለ እንትኸይድ ድማ፡ ናይ ዓደይ ባህልን ትሕዝቶን ከላሊ ኣለኒ። ሕዚ ክዳን ኣዴታት ሃደ ስቄ ተኸዲነ ክኸይድ ከለኹ፡ ብዛዕባ እታ ዝሓዝኩዋ ንኡሽቶ ርሕስቲ ቖጽሊ ከይተረፈ'ዮም ሓቲቶምኒ"። ቅሳነት፡ ብዝረኸበቶ ውጽኢትን ሒዛቶ ብዝቐረበት ባህላዊ ትሕዝቶ ህዝቢ ኦሮሞን ኣዝያ ሕጉስቲ'ያ። ኢትዮጵያውያን፡ ሓደ ነቲ ሓደ ድምቀት ኢና እትብል ሞዴል ቅሳነት፡ ኣብዚ ሰዓት "ኣነ ናይ ካልእ ሰብ ባህሊ ብምኽባረይ፡ ኩሉ ሰብ ክሕጎስ ኣለዎ ኢለ'የ ዝሓስብ"። ኣብ ሕሉፍ ዝተሳተፈትሎም መድረኻት ውድድር ጽባቐ፡ ባህሊ ትግራይ ዘላልዩ ስርሓትን ትሕዝቶታትን ሒዛ ትቐርብ ምንባራ እትዛረብ ሞዴል ቅሳነት፡ "ጓል ትግራይ ስለ ዝኾንኩ ወይ ናይ ትግራይ ዘርኢ ሓረግ ስለ ዘለኒ ግን፡ ኩል ግዘ ናይ ትግራይ ጥራሕ ከላሊ ኣለኒ ዝብል እምነት የብለይን" ትብል። "ኣነ ውጽኢት ኣተዓባብያን ኣተሓሳስባን ትግራይ'የ፤ ካልእ ዘርኢ ዘለዎም ሰባት ልክዕ ከም ትግራዎት ምሳና ብሓባር እናነበሩ እናርኣኹ ስለ ዝዓበኹ፡ ስድራይ ንትግራይ ጥራሕ ንክፈቱ ገይሮም ኣየምሃሩንን፤ ኣየዕበዩንን። ትግራዋይ'ውን ናይ ካልእ ከይትኽደን ከይተኽብር ዝብል ኣይኮነን"። ትሕቲ ዕድመ መርዓ ሞዴል ቅሳነት ሞላ፡ በዓልቲ ሞያ ነርስ'ያ። ብ2009 [ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ] ካብ ዩኒቨርሲቲ ሃሮማያ ተመሪቓ ምስ ወጽአት፡ ኣብ ሓደ ሆስፒታል ተቖጺራ ንዝተወሰኑ ኣዋርሕ ሰሪሓ። 'ሞዴሊንግ' ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሙሉእ ግዘ ስራሕካ ጌርካ ክትሰርሐሉ ዘይትኽእል ጌና ዘይዓበየን ወቕትታት ሓሊዩ ዝመጽእን ኢንዳስትሪ ምኻኑ ብምግላጽ፡ ሕጂ ኣብ ምእካብ መረዳእታ ትሰርሕ ምህላዋ ትዛረብ። "ኣብ ሕክምና፡ ክሳዕ ሞት ሰባት ስለ እትርኢ፡ ስራሕ ነርሲንግ ይኸብደኒ ነይሩ። ክመልኮንን ብግብሪ ክመሃሮን ስለ ዘለኒ ግን፡ ብልዑል ጠመተ ካብ ልበይ ይሰርሕ ነይረ። ሕዚ ግን፡ ኣብ ሓደ ዘይመንግስታዊ ትካል ሓበሬታ ናይ ምእካብ ስራሕ ይሰርሕ ኣለኹ። ኣብ ስርሐይ ትኩርቲ እየ"። ምንጪ ስእሊ, Kisanet Molla ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘሎ ሕማም ፌስቱላ ደቂ ኣንስትዮ ዘካየደቶ መጽናዕቲ ብምሓዝ ኣብ ውድድር 'ሚስ ፕሮግረስ ኢንተርናሽናል' ዝተዓወተት ቅሳነት፡ ልዕሊ 50 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ ትሕቲ ዕድመ ከም ዝምርዐዋ ትገልጽ። ፍረወይኒ፡ “ወርሓዊ ጽግያት ክሳብ ሕጂ ዓው ኢልካ ኣይውግዓሉን” ደቂ ኣንስትዮ ዝውከላሎምን መሰለን ዘኽብራሎምን ከም ኣሸንዳ፣ ስርዓት ኣደታት ሃደ ስቄ ዝበሉ በዓላትን ስርዓትን ኣብ ዘለሉ ማሕበረሰብ ከምዚኦም ዝበሉ ጸገማት ምህላዎም ዘደንግጽ ምኻኑ'ያ ትዛረብ። "ኣብዚ ውድድር ብዛዕባ ሃደ ስቄ ከውግዕ ከለኹ፡ እቲ ባህሊ ብዓይኒ ሰብኣዊ መሰላት፣ መሰላት ደቂ ኣንስትዮን ማዕርነትን ኣስፊሖም'ዮም ርእዮምዎ። ከምዚ ዓይነት ናጽነት እናሃለወክን ከመይ ኢሉ ልዕሊ 50 ሚኢታዊት ደቂ ኣንስትዮ ትሕቲ ዕድመ ይምርዐዋ?
