ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዘይተሰምዐን ዘይተዘርበሉን ሕቶ ኮንሶ 31 ሓምለ 2018 መግለጺ ስእሊ, ባህላዊ ንጉስ ኮንሶ ካላ ገዛሀኝ ብምህንድስና ዝተመረቑ እዮም ኣወዳድባና ብዞባ ወይ ድማ ብክልል ይኹነልና ዝብሉ ሕቶታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ ይለዓሉ'ዮም። ካብኣቶም ሓደ ኣብ ኮንሶ ዝለዓል'ብዞባ ንወደብ' ዝብል ሕቶ እዩ። ትማሊ ኣብ ሓፂር ግዜ ስልጣን ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ይረጋገፁ ኣለዉ ዝበልዎም ለውጥታት ንምድጋፍ ኣብ ዝካየድዎ ሰልፊ ዝተቓልሐ ሕቶ'ውን ኮይኑ። ብሰንኪ ዝተፈጠሩ ጎንፅታት ዝተታሕዙ እሱራት ንኽፍትሑ እውን ሓቲቶም። ብኻልእ ገፅ ካብ 2008 ኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ ጀሚሩ ንኮንሶ ብዝግባእ ኣይወከሉን ዝበልዎም ኣብ ክልል፣ ባይቶታት ፌደሬሽንን ወከልቲ ህዝብን ዘለዉ ወከልቶም ካብ ስልጣኖም ክእለዩ ሕቶ ኣልዒሎም። ዝረኸብናዮ መረዳእታ ከምዘመልክቶ ህዝቢ ኮንሶ ዞባ ናይ ምዃን ሕቶ ካብ ዘልዕለል ጀሚሩ ክሳብ ሕዚ ነቲ ናይ ትማሊ ሓዊሱ ንመበል 23 ግዜ ዘካየድዎ ሰላማዊ ሰልፊ ኮይኑ'ሎ። ኣብ ብሄር ዘድሃቡ ጎንፅታትን መጥቃዕትታትን "መንግስቲ ዜጋታቱ ካብ ብሄር ተኮር መጥቃዕቲ ክሕሉ ኣለዎ" ኣመንስቲ ሲዳማን ወላይታን ክልል ናይ ምምስራት ሕቶ ኣቕሪበን ኣብቶም ዝተኻየዱ ሰልፍታት ጎንፅታት እናተፈጠሩ ህይወት ሰብ ጠፊኡ'ዩ። ብዙሓት ተኣሲሮም። ካብ ሞንጎ ተኣሲሮም ዝነበሩ ሰባት ሓደ ባህላዊ ንጉስ ብሄር ኮንሶ ካላ ገዛሀኝ ወልደ ዳዊት ሓደ እዮም። ሕጋውነት ሕቶ ኮንሶ ካላ ከምዝብልዎ እቲ ብደረጃ ዞባ ክንውደብ ኣለና ዝብል ሕቶ፡ ምስ ካልኦት ብሄረሰባት ኣብ ዝነብሩሉ ክልል ንመንነቶም መሰረት ጌሩ ዝበፅሖም ጉድኣት ዝገበረ እዩ። "ቀበሌታትና ተነክዮም። ኣብቲ ዞባ ብዝነበረ ናይ ስልጣን ውድድር ምስ ካልኦት ብሄረሰባት ዝነበረና ርክብ ክበላሾ ጌሩ" ዝብሉ ካላ፡ ነገራት ክመሓየሹ ንኣርባዕተ ዓመታት ድሕሪ ምፅባይ ነቲ ሕቶ መሊሶም ከምዘልዓሉ ይዛረቡ። ብዝሒ ህዝቢ፣ ዝተምሃረ ሓይሊ፣ ምንጪ እቶትን ቁጠባዊ ዓቕምን እቲ ሕገ-መንግስቲ ብዘነፀሮ ረቛሕ መሰረት ግቡእ ከምዝኸነ ይኣምኑ። ብምኽንያት ዝለዓሉ ሕቶታት ጎንፅታት እናተወልዑ ብዙሓት ኣካላዊ መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም። ህይወት ሰባት ጠፊኡ፤ ካብ ስርሖም ዝተሰጎጉ'ውን ኣለዉ። ኣብ መወዳእታ ዝተውሃቦም መልሲ 'ዞላ ክትኾኑ ኣይትኽእሉን' ዝብል'ኳ እንተነበረ ህዝቢ ብሄር ኮንሶ ብፀጋ ከምዝተቐበሎ የዘኻኽሩ። ሕጉሳት'ውን ነይሮም። ከመይ ክሕጎሱ ኪኢሎም?
