ዝብሉ ጎስጓሳት በርቲዖም። ጋዜጠኛ ኤጀንሲ መራኸቢ ሓፋሽ ትግራይ ሕሉፍ ካሕሳይ ብወገኑ፡ ጋዜጠኛ ልሳን ህዝቢ፣ ጁባ ህዝቢ ኮይኑ ከገልግል ትፅቢት ዝግበር'ኳ እንተኾነ ጋዜጠኛታት ናብ ህዝቢ ቀሪቦም ሕቶ ህዝቢ ማእኸል ገይሮም፣ ንዝምልከቶም ኣካላት ወጢሮም ሓቲቶም፡ ናይ ህዝቢ ሕቶ ኣብ ጫፍ ከብፅሑ ዝገብር ባይታ ግን የለን ይብል። "መብዛሕትኡ ግዘ ጋዜጠኛታት ዳርጋ መንግስቲ እንታይ በለ'ዮም ዝብሉ። ጋዜጠኛታት፡ ኣብ ፍፃመ ጥራሕ ክሽከሉ ብምግባር፡ ነቐፍቲ ምድላዋት ከይሓስቡ፡ ኣንዊሕካ ምእሳር ኣሎ። ኣብ መንግስትን ውድብን ናይ ምትሕውዋስ ባህርያት ስለ ዘሎ፡ እቶም ሓለፍቲ ሚዲያ'ውን ንላዕሊ ዘሎ ኣካል'ዮም ዝፈርሑ" ብምባል ነቲ ጸገም የብርህ። ምንጪ ስእሊ, TEWOLDE/HILUF መግለጺ ስእሊ, ጋዜጠኛ ተወልደ ገብሩ [ጸጋም] ከምኡ'ውን ጋዜጠኛ ሕሉፍ ካሕሳይ [የማን] "ስልታዊ ምመያ" ኣብ 1987 ዓ.ም ኣብ ዝፀደቐ ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓንቀፅ 29፡ ምመያ (ሰንሰርሽፕ) ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ክልኩል ምዃኑ ኣቐሚጡ'ዩ። በዚ መሰረት፡ መራኸብቲ ሓፋሽ ናይ ስራሕ ነፃነተን ተሓልዩ፡ ዝተፈላለዩ ርኢቶታትን ሓሳባትን ብነጻነት ከተኣናግዳ፤ ናይ ሕጊ ሓለዋ ክግበረለን፣ ብገንዘብ መንግስቲ ወይ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር መንግስቲ ዝርከባ መራኸብቲ ሓፋሽ ድማ ንኹሉ ሓሳባትን ርእይቶን ከአንግዳ ዝብል ይርከቦ። እንተኾነ፡ ሕዚ'ውን ጋዜጠኛታትን መራኸብቲ ሓፋሽን እታ ሃገር፡ "ስልታዊ ምመያን ግሁድ ዓፈናን" የጋጥሞም ኣሎ። ንኣብነት፡ ጋዜጣን መፅሄትን ወጋሕታ፣ ኖላዊት፣ ስኒት፣ መሓል፣ ዛየን፣ ህዝባዊት፣ ኣደዳ፣ ባሎኒ፣ሪሓን፣ ደሃይ፣ ሕድያት፣ ጥሕሎን ሰርጌንን ካብተን ድምፂ ህዝቢ ከስምዓ ተጣይሸን ቀልጢፈን ዝለመሳ እየን። ምንጪ ስእሊ, MEBRAHTEN G/MARIAM መግለጺ ስእሊ, ኣብ ግዘ ቃልሲ ዝነበራ ጋዜጣታት ትግራይ ጋዜጠኛ ዮናስ በላይ፡ ኣሰናዳኢ ናይታ ቅድሚ 15 ዓመታት ኣብ ማሕበራውን ፖለቲካውን ጉዳያት ኣድሂባ፡ ኣብ ሰለስተ ወርሒ ሓደ ግዘ፡ ትሕተም ዝነበረት መፅሄት ጥሕሎ ነይሩ። መንግስቲ ብገበን ግብረ-ራዕዲ ስለ ዝኸሰሶ ግን ድሕሪ 15 ሕታማት ነታ መፅሄት ጠጠው ከብላ ከም ዝተገደደ ይገልፅ። ''ኣብ ኣዲስ ዘመን፡ 'የበግ ለምድ የለበሱ ተኩላዎች' ብዝብል ኣርእስቲ ምስ ደበበ እሸቱን እስክንድር ነጋን፡ ከም ሳልሳይ ኣሸባሪ ሽመይ ምስ ተጠቕሰ፡ ኣብ ክልል ምምሕዳር ዝነበሩ ኣዕሩኽተይ ክሲ ክምስረተለይ፡ ሰነድ ይተኣኻኸብ ከም ዘሎን ምስ ሓበሩኒ ጠጠው ከብል ተገዲደ'' ይብል። ብድሕሪኡ፡ ከም ጋዜጠኛ ቋንቋ ትግርኛ ናይ ምስራሕ ድልየቱ ከም ዝተኾለፈ ይገልጽ። ካብዚ ብዝብገስ፡ እተን ሚዲያታት ኣገልገልቲ እቲ ስልጣን ዝተቖጻጸረ መንግስትን ውድብን ኮይነን ፀኒሐንን፤ ኣለዋን። ፖለቲካዊ ባህልን ኣመራርሓን ትግራይ'ውን፡ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝተፈለየ ሓሳብ ከተኣናግዳ ዝፃወር እንግድዓ ኣይነበሮን፡ ኣይለመዶን'ውን። መራኸብቲ ሓፋሽ እቲ ክልል ዋላ'ኳ ነናይ ባዕለን ኢዲቶርያል ፖሊሲ እንተሃለወን፡ ብስም ልምዓታዊ ጋዜጠኝነትን ኮነ ተባሂሉ ኣብ ብሉፅ ተሞክሮ ጥራሕ ከድህቡን፡ ነቲ ገዛኢ ውድብ ክድግፉን ከም ዝግበር፡ ተዓዘብቲ ይገልጹ። "እቲ ጋዜጠኛ ባዕሉ ሓሳብ ኣምፂኡ ክሰርሕ እናተገብኦ፡ ናብ ቢሮታት'ዩ ዝለኣኽ። ንሶም ብዝደልይዎ፡ ንባዕሎም ኣብ ስልጣኖም ዘፅንሕ ፅቡቕ ተሞክሮ ክኸውን ዝብልዎ ድማ ይሰራሕ ይብሉኻ፡ ትሰርሕ" ዝብል ጋዜጠኛ ተወልደ፡ እዚ እቲ ጋዜጠኛ ብዓቕሚ ክመውት'ዩ ዝገብሮ ይብል። "ኣይኮነን'ዶ ኣይሸፈንኩምን ተዓዚበኩም'ዉን ክብል ኣይኽእልን" ካብ ተሞኩርኡ ብዝብገስ፡ ጋዜጠኛታት ጥንክር ዝበሉ መደባት እንትሕዙ፡ ምንጪ እቲ ፀገም ምስ ሰብመዚ ስለ ዝተሓሓዝ እዚ ንዘይምቅላዕ፡ እቲ መደብ ንዝጀመረ ብምእላይ፡ ኣብ ሞንጎ ብካልእ ዝለሳለስ ጋዜጠኛ ክትካእ ከም ዝግበር ይዛረብ። እቲ ንሱ ዘዳለዎን ከይተመሓላለፈ ተሪፉ ዝነበረን መደብ'ውን፡ ብጎስጓስ ነጠፍቲ ማሕበራዊ ሚድያ'ኳ እንተተፈነወ፡ ዝምልከቶ ኣካል ግን ብካልእ ጋዜጠኛ ክሕተት ከም ዝተገበረ ብምሕባር፡ እዚ ንሞራሉ ዝተንከፈ ኣጋጣሚ ኮይኑ ከም ዝሓለፈ ንቢቢሲ ገሊፁ። ጋዜጠኛ ሕሉፍ ድማ፡ እቲ መሰረታዊ ፀገም፡ ንመራኸብቲ ሓፋሽ ዝወሃብ ክብሪ ትሑት ብምዃኑን ጋዜጠኛ ብመንግስቲ ዝወረደ ኣንፈት ጥራሕ ስለ ዝሰርሕን እዩ ብምባል፡ በዚ ምኽንያት፡ ሚዲያ ናይ ርክብ ህዝቢ ስራሕቲ ክሰርሕ ብምግዳድ፡ እቲ ሚዲያ ናብ ጸቕጢ ክኣቱ ይገብሮ ምህላው ይገልጽ። "ሚድያ፡ ሓቅታት እዩ ዝፍሕር፤ እቲ ሚዲያ፡ ዘለው ጸገማትን ጽቡቓት ጎኒ እንድሕር ዘየለሊ ኮይኑ፡ ሃለዋቱ ዋጋ የብሉን። ጋዜጠኛታት'ውን ክንድዚ ዓመት ኣብ ጋዜጠኝነት ኣገልጊለ ካብ ምባል ብዝዘለለ፡ ህዝባዊ ጋዜጠኛ ኮይኖም ክነብሩ ኣይኽእሉን" ኢሉ። ምሁር ጋዜጠኝነትን ኮምዩኒኬሽንን ዩኒቨርሲቲ መቐለ መብራህተን ገብረማርያም፡ ምመያ (ሰንሰርሽፕ) ዋላ'ኳ ብወግዒ ተሪፉ እዩ እንተተብሃለ፡ ኣብ መራኸብቲ ሓፋሽ እቲ ክልል ግን ጥበብን ብልሓትን ዝተሓወሶ ስልታዊ ምመያ ከም ዘሎ የብርህ። "እተን ሚድያታት፡ ብዝኾነ ተኣምር ነጻነት ንክህልወን ዘፍቅድ ጥጡሕ ባይታ የብለንን። ንባዕለን'ውን ኣብ ከቢድ ስቓይ ከም ዘለዋ ስራሕ ኣካየድቲ ባዕሎም ዝዛረብዎ እዩ" ይብል። ምንጪ ስእሊ, MEBRAHTEN G/MARIAM መግለጺ ስእሊ, መምህር ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣቶ መብራህተን ገብረማርያም ጋዜጠኛታት ኣባል ሓደ ውድብ ናይ ምዃን መሰል ዋላ'ኳ እንተሃለዎም፡ ኣብ መንግስታዊ መራኸቢ ሓፋሽ እቲ ክልል ዝሰርሑ ግን፡ ኣባል እቲ ገዛኢ ውድብ ንክኾኑ ጸቕጢ ከም ዝሓድሮም ይገልጹ። እዚ ድማ ጋዜጠኛታት ኣብ ዕለታዊ ስርሖም ካብቲ ናይቲ ውድብ ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ንከይወፅኡ ዝገብር እንትኸውን፡ ሓንሳብ ኣባል ዝኾኑ ጋዜጠኛታት'ውን ካብ ኣባልነቶም ከይወፅኡ ከምዝቕየዱ ስሞም ክፅራሕ ዘይደልዩ ጋዜጠኛታት ይዛረቡ። በዚ ምኽንያት፡ ዝተፈለየ ሓሳብ ንዘለዎም ውልቀሰባትን ፖለቲካዊ ውዳበታትን ኣብ ክንዲ ሓሳቦም ዘካፍልሉ መድረኽ ምፍጣር፡ ክቆናጸቡን ክጽለሙን ዝገብሩ ሓሳባት ከሰጉሙ ይስትውዓል። እቲ "ዓፋኒ ኣካል" መን'ዩ?
