ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ተሃኒፁ ግርማይ ገብሩ ሪፖርተር፡ ቢቢሲ ትግርኛ 22 መስከረም 2017 መግለጺ ስእሊ, ኣብ ከተማ መቐለ ዝተሃነፀ 52 ሜትሮ ብራኸ ዘለዎ መስቀል ኣቦ መንበር ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣይተ ገብረህይወት ተኽለሃይማኖት ንቢቢሲ እንትገልፁ 5 ሜትሮ ሰረት እቲ መስቀል ኩባንያ ኮንስትራክሽን ሱር፤ እቲ መስቀል ብምልኡ ድማ ብዊነር ኢንጅነሪንግ ወፃኢ ከምዝተሃነፀ ተዛሪቦም። "ኩባንያ ስራሕቲ ህንፀት ሱርን ዊነር ኢንጅነሪንግን ኣብቲ መስቀል ዘውዕልዎ ወፃኢ ልዕሊ 4 ሚልየን ይግመት" ኢሎም ኣይተ ገብረህይወት። ወናኒ ዊነር ኢንጅነሪንግ ኣይተ ኣሸናፊ ሃይሉ፥ "እቲ መስቀል ብመሰረት ክሳብ ሐዚ ዘለና መረዳእታ ኣብ ዓለም ዛጊድ ካብ ዝተሃነፁ መሳቕል ብዕብየቱ 7ይ ደረጃ ሒዙ ይርከብ" ኢሎም። መግለጺ ስእሊ, ኣቦ መንበር ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣይተ ገብረህይወት ተኽለሃይማኖት ምስ ነቲ መስቀል ዘስርሑ በዓል ሃብቲ ኣይተ ኣሸናፊ ሃይሉ "ዲዛይን እቲ መስቀል ብመሃንዲስ ምስግና ገብርእግዚኣብሔር እዩ ተሰሪሑ፤ ደረጅኡ ብዝሓለወ ሓፂን ድማ ብሰብ ሞያ ዊነር ኢንጅነሪንግ ተሃኒፁ" ይብሉ ኣይተ ኣሸናፊ። ቅድሚ ሰለስተ ዓማውቲ ዝተጣየሸ ማሕበር ጮምዓ መስቀል መቐለ ኣብ ዝባን ጮምዓ 36 ሄክታር መሬት ተረኪቡ። ምምሕዳር ከተማ መቐለ ነቲ ቦታ ናብ ልምዓት ንምውዓል ንሓረስቶት ኣስታት 2.8 ሚልየን ቕርሺ ካሕሳ ከፊሉ እዩ ተረኪቡዎ፥ ከም ሓበሬታ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር ኣይተ ገብረህይወት። ናብ ዝባን ጎቦ ጮምዓ ዘድይብ ፅርግያ ብምትሕግጋዝ ዝተፈላለዩ ትካላት ተሰሪሑ'ሎ። ኣብቲ ጎቦ ማይን ሓመድን ዝዕቀቡ ዛላታት ድማ ህዝቢ ካብ ማሕበር ረድኤት ትግራይ ዝተረኸበ 4000 ኩንታል ስርናይ ተኸፊልዎ ደልዲሉዎ'ሎ። መግለጺ ስእሊ, በዓል መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ጎቦ ጮምዓ ይኽበር ኣብ ዙርያ ቅናት ጎቦ ጮምዓ ብሰብ ሃብትን ግዱሳት ውልቀ ሰባትን 30 ሽሕ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ፈልሲ እውን ከምዝተተኸሉ ካብ ኣይተ ገብረህይወት ዝተረኸበ መረዳእታ ይነግር። ብርክት ዝበለ ህዝቢ ናብ ጎቦ ጮምዓ እናደየበ ከይዲ ህንፀት እቲ መስቀል ብሃንቀውታ ክከታተሎ ቀንዩ። ርእይቶ ዝተፈላለዩ ሰባት ሓቲተ ኣለኹ። መሃንዲስ ሰለሞን ኣብርሃ "ኣብ ጫፍ እቲ መስቀል ዘሎ ዘውዲ 4ይ ሃፀይ ዮሃንስ፥ እቶም ንጉሰ ነገስት ሓድነት ሃገር ኣብ ምሕላው ንዝነበሮም ግደ ዘንፀባርቕ እዩ፤ ዝተፈላለዩ ክብርታትና እምነታትናን ምዕቃብ ድማ ሓደ ጥንኩር ሓድነት እዩ ዝፈጥር" ብምባል ሓሳቦም ሂቦም። መግለጺ ስእሊ, መሃንዲስ ሰለሞን ኣብርሃ፥ ኣብ ጫፍ እቲ መስቀል ዘሎ ዘውዲ ትርጉሙ ይገልፅ ወይዘሪት ሳምራዊት ህቡእ ብወገና "ኣብ ህንፀት እዚ መስቀል መንኣሰይ ስለዝተሳተፉ መንኣሰይ መንነቶምን እምነቶምን ክፈልጡን ክዕቅቡን ይሕግዝ፤ መስቀል ኣብ ኩሉ ቦታ ምህላዉ ድማ ሰብ ኣብ ከከባቢኡ ብቐረባ ክረኽቦ የኽእሎ፤ ንቲ በዓል ድማ ዝያዳ ድምቀት ይህብ፤ ንካልኦት ከባብታት እውን ብእወንታዊ መልክዑ ዘበራብር እዩ'' ኢላ። እቲ መስቀል ካብ ውሽጥን ወፃእን ሃገር ዝመፅኡ ኣጋይሽ ኣብ ዝተረኸብሉ ብብፁእ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ ማትያስ መስከረም 14 ክምረቕ ዝተፈላለዩ ምሽብሻባት ይውገኑ ኣለዉ። ኣብ ዝባን ጎቦ ጮምዓ ንቐፃሊ ዝፍፀሙ ብርክት ዝበሉ መደባት ከምዝተሓንፀፁ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር ገሊፆም እዮም። ሰብ ሃብቲ ተወዳዲሮም ኣጋይሽ ዝዓርፍሉ ሎጅ ክሰርሑ እዮም፤ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ትካል ስራሕቲ ህንፀት ዛምራን ብምድግጋፍ ቤተ መፃሕፍቲ ክሃንፁ እዮም፤ ትካል ስራሕቲ ህንፀት ቦኽራ እውን መናፈሲ ማእኸል ከምዝሰርሕ ተገሊፁ'ሎ። መግለጺ ስእሊ, ዲዛይን እቲ መስቀል ብመሃንዲስ ምስግና ገብርእግዚኣብሔር እዩ ተሰሪሑ አከባብራ መስቀል ኣብ ጎቦ ጮምዓ፡ኣብዚ ቅንያት እዚ መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ ንምብዓል ዝተፈላለዩ ትሕዝቶታት ተሰናዲኦም ኣለዉ። ብመሰረት እቲ ተዳልዩ ዘሎ መርሃ ግብሪ መስከረም 13 ነቲ በዓል ዝምልከት ዘተ ኣብ ሆቴል ኣክሱም ክካይድ እዩ። መስከረም 14 ካብ ኣደባባይ ሮማናት ናብ ጎቦ ጮምዓ ጉያ ከምዝካየድ ተነጊሩ'ሎ። መስከረም 14 እቲ መስቀል ብዕሊ ምስ ተመረቐ ክሳብ መስከረም 16 በዓል መስቀል ጮምዓን ካልኦት ባህላዊ ምርኢታት ክቐርቡ እዮም። ራእሲ መንገሻ ስዩም ድልየት ህዝቢ ኣብ ግምት ኣእትዮም ፅርግያ ካብ ዝሃንፅሉ ካብ 1964 ዓ.ም ኣትሒዙ መስቀል ኣብ ጎቦ ጮምዓ ይኽበር'ሎ። መግለጺ ስእሊ, ህንፀት መስቀል ጎቦ ጮምዓ ቅድሚ ምዝዛሙ ብሃፀይ ዘርኣያእቆብ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተወ ዝእመነሉ ግማደ-መስቀል ቅድሚ ናብ እምባ-ግሸን ማርያም ምድያቡ ኣብ እግሪ ጎቦ ጮምዓ ን45 መዓልታት ከምዝፀነሐ ሊቃውንቲ ቤተክርስትያን የዘንትዉ። ኣብቲ ዝፀነሐሉ እዋን ዓበይቲ እንደርታ መዓልታዊ ስብሕቲ እናሓረዱ፣ ጮማ እናቐለዉ፣ ከምዘድመቕዎ ይዝረብ። ብድሕሪኡ እቲ ከባቢ ጮምዓ ተባሂሉ ከምዝተሰየመ ይግለፅ። ዘርኣያእቆብ ነቲ ግማደ-መስቀል ዓሪፍሉ ዝነበረ እግሪ ጮምዓ ድማ እንዳ መስቀል ኢሎም ስለዝፀወዕዎ ክሳብ ሎሚ ነቲ ስያመ ሒዙ ይርከብ። ዓሚ ንፈለማ እዋን ኣብ ዓጋመ ከተማ ዓዲ ግራት ዓብዪ መስቀል ከምዝተሃነፀ ይዝከር። ሎሚ ዘበን'ውን ብድምቀት ከምዝኽበር ተፈሊጡ ኣሎ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
