ዝብል ሕቶ ኣልዒልካ ክምለስ ይከኣል እዩ" ክብል ርእይቶኡ ይገልጽ። ምንጪ ስእሊ, SENAI FESEHAYE ኣብ መዳጎኒ መዓስከራት ሊብያ ንኽልተ ዓመታት ዝኸርተተ ኣማን ሙሉጌታ ብዝብል ስም ክጽዋዕ ዝመረጸ መንእሰይ፡ " መርኣያ መንእሰያት ኤርትራ ኣነን ዝኸማይን ኢና። ልዕሊ ክልተ ዓመታት ዳርጋ ወርሓዊ ሰብ እናቐበርና ኣብ መዳጎኒ መዓስከራት ጨኒና። መንግስትና ኮነ እዚ ዓለማዊ መዓልቲ መንእሰያት " ትምህርቲ ንኹሉ ብዝብል ቴማ ክበዓል ዝኣመመ ሕቡራት ሃገራት እውን ደሃይና ኣይገበሩን" ብምባል ኣብ ህይወቱ ዘጋጠሞ ኣደራዕ ብምዝርዛር፡ " ዝሓይሽ ደኣ የምጽኣልና እምበር ንሕናስ ኣብ ስቓይ ኢና ዘሎና" ይብል። 'መስሓቕ ኢንተርኔት' ድሕሪ ምዃና ንነብሳ ክትቀትል ዝፈተነት መንእሰይ ንገዛእ ርእሱ ክስእል ዝሞተ እስራኤላዊ መንእሰይ "ዕድመይ 108 ኢዩ" ኢትዮጵያዊ ኮሎኔል ሪጃል ባይቶ ሕቡራት ሃገራት መረዳድኢ ቅዱስ ሓሳብን መርሓን እዩ ዝሕንጽጽ እምበር ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ንዘሎ ጸገማት ክፈትሕ ዓቕምን ክእለትን የብሉን። ግን ንኹሉ ዘጋጥም ጸገማት እናልዓለ፡ ተዛትዩን ተላዚቡን እቲ ሽግር ብሕቡር ቅልጽም ንኽፍታሕ እማመ'ዩ ዘቕርብ። እዚ ለብዘበን ዝበዓል ዘሎ ኣህጉራዊ ዕለት እውን ድሕሪ ክንደይ ጻዕርን ናይ ሓሳብ ምልውዋጥን ዝመጽአ ምዃኑ መንእሰይ ሱሳታት መሓሪ ደስበለ ይገልጽ። ኣብ 1985 እቲ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ርሑቅ ገጠራትን ከተማታትን ዝነብራ ደቀንስትዮን ኣካለ ጉድኣን መንእሰያት ኣቓልቦ ክግበረሎም ጎስጓስ ክካየድ ኣሚሙ። ኣብ ታሕሳስ 1999 ከኣ 12 ነሓሰ ከም መዓልቲ መንእሰያት ክትክበር ወሲኑ። ካብ ሽዑ ክሳብ ሕጂ ከኣ ዝተፈለላየ ቴማታት ብምልዓል ንመንግስታት፡ ሲቪክ ማሕበራት፡ ግዱሳት ውልቀ ሰባትን መራሕቲ ኮምን ብምጉስጓስ ክስራሕ ጸኒሑ። ምንጪ ስእሊ, YOWHANNES UKUBU መንእሰይ ዮውሃንስ ዑቕቡ፡ ብሰንኪ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህሉው ኩነታት ብዛዕባ እዛ ዓለማዊት ዕለት ምንም መረዳእታ ከምዘይጸንሖ እዩ ዝዛረብ። እዛ ዕለት ኣብ 2009 ብዓለም ደረጃ ክትበዓል ክውሰን እንከሎ፡ እቲ ዓቕመ ኣዳም ዝበጽሐ መላእ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ፈቐድኡ ግንባራት ኵናት እታ ሃገር ንኣስታት ዓሰርተ ዓመት ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት እዩ ተጸሚዱ ነይሩ። ደሃይ ዓለማዊ በዓልን ዝኽርን እውን ሰሚዑ ከምዘይፈልጥ ከኣ እዩ ዝዛረብ። ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለምና ካብ 10-24 ዓመት ዝዕድመኦም ኣስታት 1.8 ቢልዮን ቖልዑን መንእሰያትን ኣለው። እዚ ኣብ ዓለምና እቲ ዝዓበየ ቁጽሪ መንእሰያት እዩ። ይኹን እምበር ፍርቂ እቶም ካብ ደቂ 6-14 ዓመት ዝዕድመኦም ቖልዑ መባእታዊ ትምህርቲ ተነፊጎም፡ ምንባብን ምጽሓፍን፡ ከምኡ እውን መባእታዊ ቀመር ሕሳብን ስለዘይክእሉ ንመባእታዊ ዕቤት ሕብረተሰብ ዓለምና ብደሆ ኮይኑዎ ከምዘሎ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ። ናይ ለብዘበን ቴማ ከኣ፡ "ጽሩይን ምዕሩይን ስርዓተ ትምህርቲ ንኹሉ" ብዝብል ቴማ፡ ስርዓት ትምህርቲ ብጽሬቱን ዝርገሐኡን ንክመሓየሽ ብምጥላብ እያ ትብዓል ዘላ። "ቀዳሞት ኣበዋት፡ ጥቕምን ኣገዳስነት ትምህርቲ ምስ ፈለጡ፡ "ዘይተማህረ ነየድሕን ዘይተወቕረ ነየጥሕን" ክብሉ መሲሎም። ኣብ ሓደ እዋን ግን መለኽቲ ስርዓታት 'ምሁር ሓደገኛ 'ዩ - ምሁር ተበላጺ' እዩ ብዝብል ኣንጻር ምሁራት ብዝጉስጉስ ጭርሒ ተኪኦምዎ" ብምባል፡ ኣብ ዓለምና ብምልኪ ዘመሓድሩ ስርዓታት ክሳብ ዘለው ትምህርትን ምሁራትን ዕንቅፋት ከጋጥሞም ባህሪያዊ እዩ ክብል ውልቃዊ ተመኩሮኡ የካፍል ዶክተር። መንእሰይ ኣማን ሙሉጌታ ከኣ ኣብ ጽንኩር ሃለዋት እናነበረ፡ "ዘይሓልፍ ጸገምን መከራን ስለዘየለ፡ መንእሰያት ኤርትራ፡ ከም ተቓለስቲ ኣያታቶምን ኣበዋቶምን ሓድነቶም ኣትሪሮም መከራ ሓድሕዶም ተኻፊሎም ክሰርሑን ነዚ ግዝያዊ ጸገም ክስግሩዎን" ይላቦ። እዛ ዕለት ደቂ ተባዕትዮን ደቀንስትዮን መንእሰያት፡ ንዓለምና ገጢሙዋ ዘሎ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ክዋስኡን ኣብ ለውጥን ምዕባለን ክሳተፉን መዓልቲ ትንሳአ መንእሰያት ኮይና ክትበዓል ካብ ዝውሰን እነሆ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመት ኮይኑ ኣሎ። ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን። መግለጺ ቪድዮ, ዓርዓር ነብሪ እትዕቢ ኬንያዊት መንእሰይ ተዛማዲ ትሕዝቶ ፕሮፌሰር ዓወት፡ "ዜጋታት ሒዝካ ኢኻ ሃገር ተውሕስ" እዛ ሕጂ ዘላ ኤርትራ "ጽላሎት እቲ ናይ ቀደም ምስላ እያ" ክብል ንዝገልጽ ምሁር ታሪኽን ተንታኒ ፖለቲካ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃን ፕሮፌሰር ዓወት ተወልደ ወልደሚካኤል፤ ኤርትራ ከመይ ነይራ?
