ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኮሮናቫይረስ፡ "ፈታዊኻ ክበጽሓካን ክረድኣካን ዘይክእለሉ እዋን" ተመኩሮ ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን 25 ሚያዝያ 2020 ኮሮናቫይረስ ልዕሊ ማንም ሓይልን ኣጽዋርን ንዓለምና ብሓደ ድምጺ ከምእትዛረብ ገይሩዋ። ብሰንኪ እዚ ቫይረስ እዚ እተን ህይወት ዝነበረን ከም ኒውዮርክ፡ ለንደን፡ ሚላን፡ ቶክዮ፡ ዲሲ ወዘተ ዝኣመሰላ ውዕዉዓት ከተማታት ዓለም ጽም-ጽም ኢለን ጸምየን ኣለዋ። እተን ዳርጋ ኣብ ነብሲ ወከፍ ደቓይቕ ነፈርቲ ዘፋንዋን ዝቕበላን ዝነበራ መዓርፎ ነፈርቲ እዘን ከተማታት ኣብ ሱባኤ ከምዝኣተው ካህናትን ምእመናን ጸጥ ኢለን ኣለዋ። ብምንቅስቓስ ሰባትን ተሽከርከርትን ዝማሙቕ ዝነበረ ጎደናታት ንፈለማ ግዜ ኣብ ዓለማዊ ታሪኽ በረውረው ኢለን ይረኣያ። እቲ ዝገርም እቲ ምዕጻውን ምርጋጥን ኣብ ውሑዳት ከተማታት ወይ ሃገራት ሕልፍ ሕልፍ ኢልካ ኣይኮነን - ኣብ መላእ ዓለም እዩ ኣጋጢሙ። ኣብዚ ሓጺር እዋን ኮሮና ቫይረስ ብዙሕ ነገር እዩ ቐያይሩ። ሃይማኖታዊ ምትእኽኻብ ተወንዚፉ፡ ማሕበራዊ ርክብ፡ መርዓን ጥምቀትን ተሪፉ፡ ብስድረኦም ክቕበሩ ዕድል ዝገበሩ መወትቲ ካብ ዓሰርተ ሰባት ብዘይበዝሑ ከምዝከናወን ኮይኑ። ሓዘንን ምጽንናዕን ግን ብስልክን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ኮይኑ። ንዘድርገሐ እቲ ቫይረስ ንምክልኻልን ንምድንጓይን ኣብ ገዛኻ ምዕጻው ካብቲ ቀንዲ መከላኸሊ ኮይኑ ክስረሓሉ ካብ ዝጅምር ህይወት ስድራቤታት እንታይ ይመስል ዶክተር በያን ነጋሽ ካብ ኣመሪካ፡ መምህር ጸጋይ ካብ ዓዲ ኢንግሊዝ፡ ህይወት ገብረእግዚኣብሄር ካብ ስዊድን ተመኩሮታቶም ኣካፊሎምና ኣለው። ኮሮናቫይረስ ካብ ዝመጽእ ንደሓር ኣብ ኣመሪካ ብዙሕ ለውጥታት እዩ ዘሎ፡ ብብዝሒ ሰባትን መካይንን ዝጨናነቕ ዝነበረ ጎደናታትን ጽርግያታትን ኣመሪካ ጭውጭው ክብል ኢኻ ትርእዮ። እቲ ኣብ ከባቢና ከም ምንጪ ሓጎስ ዝግለጽ ዝነበረ ዲዝኒ ላንድ ሕጂ መልኣኽ ጽምዋ ወሪሱዎ ጽም-ጽም እዩ ዘሎ ይብል በያን። ጸጋይ እውን "ጎደናታት ለንደን ብጽምዋ የፍርሕ እዩ" ክብል ነቲ ዘሎ ጸጥታ ይገልጾ። ምስቶም ኣገደስቲ ዝበሃሉ ኣብ ቅድመ ግንባር ተሰሊፎም ዘለው ኣካላት ኣብ ናይ ትራንስፖርተሽን ኤጀንሲ ዝሰርሕ ዘሎ ዶክተር በያን ብልዑል ጥንቃቐ መዓልታዊ ናብ ስራሕ ይወፍር እዩ። ደቁን በዓልቲ ቤቱን ግን ኣብ ገዛ እዮም ዝውዕሉ። እታ ኣብ ዩኒቨርሲቲ እትሰርሕ በዓልቲ ቤቱ ካብ ገዛ ኮይና ስርሓ ስለእትቕጽል ንደቃ ክተከታል እውን ዕድል ኣለዋ። ደቆም ብኦን ላይን እዮም ዝመሃሩ። ሓገዝ ወላዲቶም እናኸድልዮም ከኣ ባዕላ ትምህሮም። ዶክተር በያን፡ ንሕና እዞም ኣብ ምዕቡል ዓለም እንርከብ፡ ኢንተርነትን መሳርሕን መዘናግዕን ነገራት (ጋጀት) ስለዘሎና ብዙሕ ኣይንጽገምን ኢና። እቶም ዘሕዝኑኒ ግን እቶም ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ስደት፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን፡ ሃገራት ኣፍሪቃን ዘለዎ አሕዋት እዮም ክብል ሻቕሎቱ ይገልጽ። መግለጺ ስእሊ, ዶ/ር በያን ነጋሽ ብምልክታት ኮሮና መሰል ሰዓል ንሳምንቲ ዝተሸገረት ገነት ካብ ሽወደን እውን በቲ ኣብ መላእ ዓለም ዝዝርጋሕ ዘለሎ ቫይረስ ኣዝያ ከምእትሻቐል ትሕብር። "እቲ ሕማም ጥራሕ ዘይኮነ፡ ፈታዊኻ ክበጽሓካ፡ ክረድኣካን ክኣልየካን ስለዘይክእል እቲ ዝፈጥረልካ ጭንቀት ሓያል እዩ። ኣብ ገዛ ንበይንኻ ተዓጺኻ ምንባር ማለት ዋላ እውን ሰሙን ክልተ ሰሙን ጥራሕ ዘይከውን ከቢድ'ዩ" ትብል። ምልክታት ሰዓል ተራእዩኒ ኣሎ ዝበለ ሰብ ፈለማ ካብ ገዝኡ ከይወጽእ፡ ናብ ሕክምና ከይመጽእ፡ እዩ ዝነገሮ። እንተበርቲዑዎ፡ ፈውሲ ረስሲ ሽሮፖን ከኒናን ሒዙ ሓኪም ንገዝኡ ይመጽኦ፡ ረስኒ ዓቓቒኑ ከኣ ውዑይ ነገር ከዘውትርን ከዕርፍን መኺሩዎ ይኸይድ። እቲ ሕሙም ኣጸቢቑ ሕጽረት ምስትንፋስ እንተጋጢሙዎ ጥራሕ እዩ ንሕክምና ዝኸይድ። እዚ ነገር ኣብ ገዝኡ ንበይኑ ንዝቕመጥ ሰብ ከኣ ፈታኒ እዩ። ዝኾነ መግብን መድሃኒትን ከቐብለካ ዝደሊ ፈታውን መቕርብን ከኣ እተን ዘምጸአን ኣብታ ኣፍደገ ገዛ እዩ ገዲፉልካ ዝኸይድ። እቲ ንሰለስተ ሰሙን ዘደቀሳ ብርቱዕ ሰዓል ንሓንሳብ " ኣንታ ይመውት ግዲ እየ ዘለኹ" ክሳብ ምባል ከምዘብጽሓ እትዛረብ ገነት፡ ዘድልያ መድሃኒትን ኣስቤዛን አሕዋታ ኣብ ማዕጾ እዮም ገዲፎሙላ ዝኸዱ ነይሮም። ነቲ ዝሓለፈቶ ከቢድ ተመኩሮ ከኣ "ንጸላኢኻ እኳ ኣይትምነየሉን" ክትብል ትገልጾ። ዋላ እውን መርመራ እንተዘይገበረት ንብርተዐ እቲ ሕማምን እቲ ዝበሃል ምልክታትን ኣብ ግምት ብምእታው ነዚ ሓደገኛ ኮሮናስ ስዒራቶ ከምእትኸውን እያ ትግምት። መግለጺ ስእሊ, ገነት መሓረና ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ምንቅስቓስ ኣብ ዘይረኣያላ ከተማ ሮማ፡ ህይወት ከመይ ኣሎ?
