ተባሂሉ ይድረፍ። ድሮ እዚ በዓል ካብ ካልእ ድሮ በዓላት ዝፈልያ ድምቀታ'ዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ ናይ ጳጉሜ መዓልታት፡ ብፍላይ መብዛሕትኡ'ቲ ኣብ ገጠራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነብር ኣማኒ ክርስትና ህዝቢ 'ማይ ጳጉሜ' ተሓጺቡ 'ሓድሽ ሰብ' ኮይኑ ናብ ሓድሽ ዘመን ዝሰጋገረሉ መዓልቲ'ዩ። ንሱ ጥራይ ግን ኣይኮነን፡ ድሮ ቅዱስ ዮውሃንስ ካብ ወቕቲ ናብ ወቕቲ ዘሰጋግር ጊዜ'ውን እዩ። ሎሚ ምሸት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ባና ብርሃን ዝኹልዓሉ እዩ፡ ብርሃን ሓይሊ ኤለክትርክ ዘይኮነስ ሽግ ሆየ ሆየ ዝደምቀሉ ለይቲ እዩ። ጽምብል ሆየ 'ኣጆኽን ኣንስቲ - ሆየ - ጻዕዳ ጣፍ ለወስቲ - ሆየ' ኣጉባዝ ከካብ ቅርዓቶም ዓዶም ተኣኻኺቦም፡ ብብርሃን ሽግ እናተመርሑ ሆየ ሆየ 'ኣጆኽን ኣንስቲ - ሆየ - ጻዕዳ ጣፍ ለወስቲ - ሆየ' ሆየ ዘይበለ ካባና ይፈለ እናበሉ፡ እናተቐባበሉ ንወሰናስን ዓዶም ብዙርያኣ ይኾልዋ። እቲ ጽምብል ሆየ ብመንእሰያት ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ዝካየድ ስነ-ስርዓት'ዩ። ከም'ቲ ካልእ ባህልን ልምድን ኣከባቢ እዚ እውን ካብ ከባቢ ንከባቢ ክፈላለ ቁሩብ ክፈላለ ይኽእል እዩ - እቲ ኣገባብ ግን ተመሳሳሊ እዩ። ልዕሊ 80 ዓመት ዝዕድመኦም ኣቦይ ሃብተማርያም ኣብርሃ ቅድሚ 60 ዓመታት፡ ኣብ ኤርትራ ኣብ ከባቢ ሰፍኣ ቆላ ሰራይ ዝግበር ዝነበረ ወግዒ ይዝክሩ። ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ፡ ማሉ ኣተኣታትዩ፡ ኣሓኡ ሓሊቡ፡ ተደሪሩ፡ ሽጉ ሒዙ ካብ ዓዲ ውጽእ ኢሉ ይተኣኻኸብ። መግለጺ ስእሊ, ዕዳጋ ጤለበግዕ መንእሰያት ዓዲ ኩሎም ምስተኣከቡ፡ ነቲ ስነ ስርዓት ዘመሓድሩ ኣለይቲ ይመርጹ፡ ኣብቲ መስርዕ ዝሳተፉ መንእሰያት ዝመርጹ'ውን እዞም ኣካየድቲ'ዮም። ካብ ቦታ ናብ ቦታ ዝፈላለ እኳ እንተኾነ፡ ኣብቲ ካብ መሮር ተበጊሱ ናብ ዓዲ ዝኣቱ ዕስለ መንእሰያት ክሳተፉ ዝፍቀደሎም ልዕሊ 15 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ እዮም። ሓደ ሓደ እዋን፡ እዚ ናይ ዕድመ ገደብ ሓደ መንእሰይ ንዓቕመ ኣዳም ዝሰጋገረሉ እዋን ከም ዝኾነ ይእመነሉ'ዩ። ኩሉ እቲ ክመጽእ ዝግብኦ ሰብ ኣብቲ ካብ ዓዲ ወጻኢ ዝርከብ መኣከቢ ቦታ ምስ በጽሐ፡ ሽጎም ወሊዖም ካብ በረኻ ሆየ ሆየ እንዳበሉ ንዓዶም ይኾልዋ። ሓደ ካብቶም ኣለይቲ ኣብ ቅድሚት ይመርሕ። እቶም ዝተረፉ ክልተ ድማ ኣብ ማእከልን ኣብ ድሕሪትን ኮይኖም ነቲ መስርዕ ይኣልይዎ ከም ዝነበሩ ኣቶ ሃብተማርያም ይዝክሩ። ሆየ ፍሉይ ዝኾነ መዝሙር ኣለዎ፡ መንእሰያት እናተቐባበሉ ይዝምርዎ። ሆ ሆየ ሆየ ሃንሰ ሃንሰ ሆየ ገዓት ዘኾልሰ - ሆየ ኣባ 'ብርሃም ዓጓ - ሆየ ከጎዪ ተጎጓ - ሆየ ኣባ 'ብርሃም ጢጡ - ሆየ ኪጎዪ ጠሪጡ - ሆየ ኣጆኽን ኣንስቲ - ሆየ ጻዕዳ ጣፍ ለወስቲ - ሆየ እንጌራ ዳጉሻ - ሆየ ሓቢርና ንቑረሳ - ሆየ ኣጋ ደርሆ ነቆ - ሆየ ትህረም መሰንቆ - ሆየ ሃንሰ መስቀለ - ሆየ ብርሃን ተቐልቀለ - ሆየ ኣጆኹም ቆልዑ - ሆየ ባልዶንጓ ጨልጊዑ - ሆየ ኣጆኹም ጓሶትየ ሰወተ - ሆየ ሆ ሆየ ሆየ ሆየና ዘይበለ - ካባና ይፈለ ከምዚ እናበሉ ንዓዶም ኮሊሎም ምስ ወድኡ፡ ነቲ ዝተረፈ ሽጎም ኣብ ቅርዓት (ጎልጎል) ዓዲ ኣኮቦም ዘነባብሮም ኣባ ጓይላ መሪጾም ጓሎም ወዶም ጓይላ ተኺሎም ብሓባር ክልሃዩ ይሓድሩ ይብሉ። እቲ ኣጋጣሚ ደቂ-ኣንስትዮ ስነጥበባዊ ክእለተን ዘመስክራሉ እዋን'ዩ፡ ንማሕበራዊ ተርእዮታት ዝውድሱን ዝነቕፉን እዋናዊ ደርፍታት ብምውካእ ነቲ ወግዒ የድምቐኦ። ነዚ ድማ'ዩ ጌና እንከሎ 'ንመስቀለይ ንመስቀለይ ድርብ ኮቦሮ ሓዛለይ' ተባሂሉ ዝድረፍ። ምስጋር- 'ቁራዕ ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ' እቲ ድሙቕ ምሸት ድማ፡ ብሓደ ተምሳላዊ ስነ-ስርዓት'ዩ ዝዛዘም- 'ምስጋር ሽግ' ከኣ ይበሃል። ቤተሰብ ብሓደ ተኣኪቦም ኣብ ቅድሚ ገዝኦም 'እዝጊኦ' ኢሎም ምህለላ ድሕሪ ምክያድ ናብ ምስጋር ሽግ ይእቶ። እቲ ምሸት ናይ ዘመንን ወቕትን መሰጋገሪ ብምዃኑ፡ ኣብ መወዳእታ ነፍሲ ወከፍ ስድራቤት ወይ በይኑ ወይ ምስ ጎረባብቱ ነቲ ሆየ ክበሃለሉ ዝሓደረ ሽግ ኣኻኺቡ ብሓደ ብምስዋር፡ ነቲ ሓዊ ይሳገር። ናኣሽቱ መንእሰያት'ውን ነቲ ሆየ ዝበልሉ ሽግ ገዛ ገዛ እናኸዱ ንካልኦት 'ብምስጋር' ካብቲ ዝወሃቦም መቑሽሽ ገንዘብ ኣኪቦም ኣብ መዓልቲ ቅዱስ የውሃንስ ብሓባር ይውዕሉ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ካኣ 'ዓኾዃይ ዓኾዃይ፡ ዓኾዃይ ቁራዕ ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ .....'ዓመት ንዓመት የድግመና'' እናበለ ይሳገር። ኣዴታት ኣብ ክንዲ እቶም ባዕሎም ነቲ ሓዊ ክሳገርዎ ዘይክእሉ ደቀን 'እዚ ድማ ናይ ...ወደይ እዚኣ ናይ ጓለይ ' እናበላ ኣስማት ደቀን እናጸውዓ ብውክልና ይሳገራሎም። 'ንዓመታ እዚ እዋን'ዚ የርእየና" ተባሂሉ ድማ እቲ ድሙቕ ምሸት ይዛዘም። መግለጺ ስእሊ, 'ዓኾዃይ ዓኾዃይ ዓኾዃይ ቁራዕ ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ ሽግ ሆየ ሆየ ሆየ ሓደ ካብቲ ንቅዱስ ዮሃንስ ዘድምቕ ባህላዊ ልምዲ ኮይኑ፡ ብፍላይ ድማ መንእሰያት ዓመት መጽአ ብሃንቀውታ ዝጽበይዎ በዓል'ዩ። ሽግ ሆየ፡ 'ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ' ካብ ንቑጽ ጨንገር እዩ ዝስራሕ። እዞም ልዕሊ 80 ዓመት ዝገበሩ በዓል ጸጋ ኣቦ ኣቦይ ሃብተማርያም ኣብራሃ፡ ኣብ ግዜ ንእስነቶም "ካብ ሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ እመት ዝበጽሕ ናይ ታህሰስ [ጨንፈር] ሽግ" ይስራሕ ከምዝነበረ የዘንትው። እቲ ብግዚኡ ንቅዱሰ ዮውሃንስ ዘድልዮ ሽግ ሰሪሑ ከዳሉ ዘይካኣለ ድማ፡ ብቐሊሉ ክቃጸል ዝኽእል ከም ዝነቐጸ ቆልቋል ዝኣመሰለ ክጥቀም ይኽእል፡ ይብሉ ንሶም። ዕንጸይቲ ምስ ዝሰኣን ከኣ፡ መንእሰያት ተበላሒቶም፡ ኣብ ኣስቃጥላ ታኒካታት ክቃጸል ዝኽእል ጎማ ብምእታው ብገመድ ኣሲሮም እናምበድበዱ ሆየ ክብሉ ይራኣዩ እዮም። እዚ ብውሑስ ኣገባብ እንተ ተታሒዙ፡ ኣግራብ ካብ ምብራስ ከድሕን ዝኽእል ተበላሓትነት'ዩ ክበሃል ይከኣል'ዩ። ንድምቀቱን ጨንኡን ብዝምልከት ግን ካልእ ሕቶ ክህሉ ይኽእል እዩ። ስለዚ ምስራሕን ምድላውን ሽግ ሆየ ኣብ እትነብረሉ ካባቢ ካብ ዘሎ ባህሪያ ጸጋታት ኣግራብ ዝምርኮስ'ዩ ማለት'ዩ። ብዝኾነ ሎም ምሸት ኣብ መላእ ገጠራት ኣኽበርቲ ቅድስ ዮሃንስ ሽግ ሆየ ሆየ ክበርህ እዩ። ንለይቱ ከኣ ሂር ዝበለ ጓይላ ሓጎስን ተስፋን ክሓድር እዩ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
