ስድራ-ቤታት ሃለዋት ደቆም ዝፈልጥሉ እዋን በጽሐ ... ኣዴታት ደቀን ይመለሱ ኣይመለሱ ከይፈለጣ ብቐትሪ ኣብ ቀጻሊ ጽንብል ናጽነት ይውዕላ፡ ብምሸት ከኣ ደሃይ ደቀን ንክረኽባ ኣብ ጸሎትን ምህለላን ይዕቘባ ነበራ። ሓደ መዓልቲ፡ ሒዶት መዓልታት ድሕሪ ናጽነት፡ ማማ መዝገበ ኣብ ዉሻጠ ቤተን ኰይነን ላዕልን ታሕትን ክብላ ኣስቴር ጓለን ሰለስተ ደቃ ሒዛ ማዕጾ ደፊኣ ኣተወት። ኣብ ዕዋኖ ተለዊጠን "ዋይ ጓለይ!" ክብላ ዳርጋ ዉንአን ሰሓታ። እቲ ናይ ሽዑ ተርእዮ - ዳግም ብዓይነ ስጋ ምርኻብ - ናቱ ዛንታ ዘሎዎ ፍጻሜ'ዩ ነይሩ። እቲ ሃዋሁው ገዛ ብእፎይታን ቅሳነትን ተዓብሊሉ፡ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝመጹ ቤተ-ሰብ ተኣኪቦም ምምላስ ኣስቴር ኣብዓሉ፣ እቶም ሰለስተ ደቃ ኸኣ ምስ እንዳ'ዓለቦኣን ኣኮታቶምን ሓትነታቶምን ተፋለጡ። ህይወት ኣብ ንቡር ንክምለስ ቍሩብ ተረፎ፣ ዓቢ ተስፋን ትጽቢትን ዝተነብረሉ ዘበን ነበረ። ኣስቴር ዮውሃንስ ምንጪ ስእሊ, ASTER YOHANNES ጸዳል ዮውሃንስ፡ ንእሽቶ ሓብታ ንኣስቴር፡ ብዛዕባ ሓብታ ከተዕልል ከላ ብቐሊሉ ንብዓት'ዩ ዝስዕራ። ናፍቖት ምስ'ቲ ድሒሩ ዝመጸ ኵነታት ሓብታ ተሓዋዊሱ ድማ ግዴኡ ስለ ዝሰርሕ ቅሳነት ከም ዘይትረክብ ገይሩዋ ይርከብ። ንማማ መዝገብ ድማ ኵነታት ኣስቴር ጓለን ብዓጸፋ ስለ ዝትንክፈን ኣብቲ ቤተ-ሰብ ዝሰፈነ ሕሰም መቕረብአን'ዮም ብዝያዳ ዝፈልጡዎ። ኣስተር ዮውሃንስ ዕባይ ኣስመራ'ያ። ኣቦኣ፡ መምህር ዮውሃንስ መብራህቱ፡ ካብ'ቶም ፍሉጣት ናይ ቀደም መምህራን ገዛ-ከኒሻ'ዮም ነይሮም። ኰይኑ ድማ ኣስቴር ኣብ ማሕበረ-ሰብ ከኒሻ ብጽቡቕ ክንክን'ያ ዓብያ። እቲ ቤት ትምህርቲ ብዙሕ ታሪኽ ዘሎዎ፡ ፍሉጣት መምህራን - ማለት ከም ኣቦይ ወልድኣብ ወልደማርያም፡ ከም ኣደይ ጸሃይቱ ንኣምን - ዝነበሮ ማዕከን ትምህርቲ ዀይኑ ንብዙሓት ዜጋታት ብ30ታት 40ታት ፊደላዊ እግሪ ዘትከለ ነበረ። ኣስቴር ንፍዕቲ ተማሃሪት'ያ ነይራ፣ ዓመተ-ዓመት ብልጫ እናተቐበለት'ያ ካብ ክፍሊ ናብ ክፍሊ ትሳገር ዝነበረት። ብተወሳኺ ቦዅሪ-ገዛ ስለ ዝነበረት ድማ ዓቢ ሓላፍነት ተሰኪማ'ያ ዓብያ። ስድራ-ቤታ ካብ ገዛ ከኒሻ ንሰታንታ-ኦቶ፡ ጸኒሖም ንገጅረት ክግዕዙ፡ ኣስቴር ድማ ካብ ወንጌላዊት ቤት-ትምህርቲ፡ ንኣርብዓዕተ ኣስመራ፡ ድሓር ከኣ ኣብ ጥቓ ሰኒታ ዝርከብ ብቀዳማዊ ሃይለ-ስላሴ (ቀ.ሃ.ስ) ዝጽዋዕ ዝነበረ ካልኣይ ደረጃ በጽሐት። "ገድሊ ገደል'ዩ!"፡ ሓላፊ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ነበር "ኤርትራ ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ምምሕያሽ ኣየርአየትን" ኣብ ቤት-ትምህርቲ ቀ.ሃ.ስ ልዑል ኣካደምያዊ ነጥቢ ስለ ዝረኸበት ማህደረ-ትምህርቲ ተዋሂቡዋ ንኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ገዓዘት። እዚ ዅሉ ክካየድ ኤርትራ ብደርጊ ትሕመስ ነበረት። ኤርትራውያን ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ በቲ ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ዝካየድ ዝነበረ ግፍዒ ተረቢጾም ቀልቦም ናብቲ ቅዝፈትን ነቲ ቅዝፈት ዝምከተ ቃልሲ ከደ። ኣብ ካልኣይ ዓመታ - ኣብ ክፍሊ ህንደሳ-ኤለክትሪክ እናተማህረት ከላ ማለት'ዩ - እቲ ንሳ ዝነበረቶ ምስጢራዊ ፖለቲካዊ ዋህዮ ስለ ዝተቓልዐ፡ ኵሉ ራሕሪሓ ንኽትጋደል ንሜዳ ኤርትራ ከደት። እታ ብሕንቃቐ ዝዓበየት ኣስቴር ናብራ ገድሊ ከኣለቶ፣ ምስ ተጋደልቲ ብጾታ ዀይና ድማ እናወደቐትን ተንስአትን ሕልንኣ ከይየዕረበትን ተጋደለት። ብ 1987 ከኣ ኣብ ዉሽጢ ሜዳ እናተጋደለት ምስ ተጋዳላይ ጴጥሮስ ሰሎሙን ሓዳር ገበረት፣ ሰለስተ ቘልዑ ድማ ወለደት። ኵነታት በዓል ቤታ ... ምንጪ ስእሊ, PETROS SELOMON መግለጺ ስእሊ, በዓል ቤት ኣስቴር ተጋዳላያ ጴጥሮስ ሰሎሙን ንተጋዳላይ ጴጥሮስ ሰሎሙን ዘይፈልጥ ኤርትራዊ ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል፣ ንሱ ሓደ ካብ'ቶም ኣውራታት መራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ስለ ዝነበረ። ብግዜ ብረታዊ ቓልሲ ሓደ ካብ'ቶም ኣዘዝቲ ኲናት ኰይኑ ኣብ ቀንዲ መቐይሮታት ውግኣት ዝተሳተፈን ዝመርሐን ሰውራዊ'ዩ። ድሕሪ ናጽነት ከም ኣባል ካቢኔ ዀይኑ ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት መንግስቲ ኣገልጊሉ'ዩ - ከም ሓላፊ ምኒስትሪ ምክልኻል፡ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጕዳያት፡ ከምኡ'ውን ሓላፊ ሃብቲ ባሕሪ። ሕጂ ግን ኣሰሩ ጠፊኡ ይርከብ። ብድሕሪ ዉግኣ ባድመ (1998-2000) ዉሽጣዊ ኵነታት ሃገር ንክልወጥ፡ ቅዋም ኣብ ግብሪ ንኽውዕል፡ ስልጣን ህዝቢ ክርከቦ ኣብ ዝተኻየደሉ ፈተነታት፡ ጴጥሮስ ምስ ካልኦት ላዕለዎት ሓለፍቲ ግንባርን መንግስትን ኰይኑ ንፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ቀረብዎ፣ ፕረሲደንት ግን ነቲ ዓዳሚ ጻውዒት ብማእሰርቲ ተሳሃሎ። እዚ ንመኣዝን ሃገር ዝጠወየ ፍጻሜ ብ 18 መስከረም 2001 ተኸሰተ። ኣብቲ እዋን'ቲ - ጴጥሮስ ቅድሚ ምእሳሩ ማለት'ዩ - ኣስቴር ካብ ዩ.ኤን.ዲ.ፒ.
