ለምሳሌ ቡናውን እዚሁ ፈጭቶ እሴት ጨምሮ፣ ኤክስፖርት የሚደረግበት መንገድ ካልተፈጠረ በስተቀር በሚፈለገው ደረጃ የሚፈለገው የውጪ ምንዛሬ አይገኝም፡፡ ይሄ አንዱ ያልታየ ችግር ነው። በሁለተኛነት የሀገር ውስጥ አምራቾች፣ ከውጪ የሚገባ ሸቀጥን የሚተካ ምርት እንዲያመርቱ ነው የሚፈለገው፤ ነገር ግን እነዚህ አምራቾች 90 በመቶ የሚሆኑት ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ የተፈጥሮ ሀብትን አውጥተው ወደ ምርት የሚለውጡ አይደሉም፡፡ አምራቾቹ ራሳቸው ከ20 እስከ 40 በመቶ ጥሬ እቃ ከውጪ ነው የሚያስገቡት፡፡ እነዚህ ሰዎች አሁን በውድ ዋጋ ከውጪ ጥሬ እቃ አምጥተው፣ ምርት በማምረት ተወዳዳሪ መሆን የሚያስችል አቅም አይኖራቸውም፡፡ እንዲሁም በሀገር ውስጥ ያለው የምርት ግብአት ዋጋ ስለሚጨምርባቸው ሌላ ንረት ይከተላል፡፡ ስለዚህ እነዚህ ሰዎች ሁለት ጭማሪ ይዘው ነው ሊሰሩ የሚገደዱትና በመጨረሻም ወደ ተጠቃሚ ምርታቸውን የሚያወርዱት፤ ስለዚህ አሁንም የተሻለ ዋጋ የሚኖረው እዚህ ከሚመረተው ይልቅ ከውጪ በሚመጣው እቃ ላይ ነው፡፡ በዚህ ምክንያት የሚፈለገውን ግብ ለመምታት በጣም ያዳግተዋል፡፡ ሌላው ደግሞ የሀገር ውስጥ ምርትን የኤክስፖርት ተወዳዳሪ እናደርጋለን የሚለው ነው፡፡ አምራቹ ግን የመብራት ችግር፣ የጉልበት ዋጋ ንረት አለ፤ በሚገባ 8 ሰዓት የሚሰራ ጉልበት በበቂ ሁኔታ አይገኝም፤ የታክስ ስርአቱ፣ የትራንስፖርት ስርአቱ፣ ወደብ የለም-- ወዘተ፡፡ እነዚህን ሁሉ ተሸክመው ነው አምራቾች ወደብ ካላቸው፣ አስተማማኝ መሰረተ ልማት ከተሟላላቸው የሌላ ሀገር ነጋዴዎች ጋር እንወዳደራለን እየተባለ ያለው። ይሄ እንዴት ያዋጣል? ለቻይናዎች ይሄ ቀላል ሊሆን ይችላል። ለኢትዮጵያ ግን ይሄ አስቸጋሪ አካሄድ ነው፡፡ ስለዚህ ይሄ የምንዛሬ ለውጥ በመደረጉ ይገኛሉ ተብለው የተሰሉት አዎንታዊ ውጤቶች አይገኙም ማለት ይቻላል። የሚብሰው ህዝቡ የሚሸከመው ችግር ነው፡፡ በረጅም ጊዜ ውስጥ ምንም አዎንታዊ ውጤት የለውም፤ በአጭር ጊዜም ብናስበው የሚያስከትለው ማህበራዊ ቀውስ ይብሳል፡፡ ግሽበትና አለመረጋጋትን ነው የሚያመጣው፡፡
