አቶ ዘመኑ፦ በዞናችን ሰው ሰራሽና የተፈጥሮ መስህቦች አሉ። በዋናነት መጥቀስ ከተፈለገ “የውቅር መስቀል ክርስቶስ ቤተ ክርስትያን” አንዱ ነው። ይህ ቤተክርስትያን ከአንድ አለት ተፈልፍሎ የታነፀ ህንፃ ነው። ረጅም እድሜ ያለውና በአፄ ካሌብ ዘመነ -መንግስት የተገነባ ነው። እንደውም ከላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስትያን ሁሉ በ500 ዓመታት ዕድሜ የላቀ ነው። በውስጡም የግሪክና የላቲን መስቀሎች አሉ። ሌላው “ነፍስ አድን ዋሻ የሚባለው ነው። ይህ ዋሻ ከትጥቅ ትግሉ ጋር የሚያያዝ ታሪክ ያለው ነው። በትጥቅ ትግሉ ወቅት ከደርግ ጋር ኢህአዴግ ሲዋጋ በብዛት ትግሉ የተካሄደበት አካባቢ ነው። ከትግሉ ወቅት ይህቺ ከተማ (ሰቆጣ) ቢያንስ ለዘጠኝ ጊዜ ያህል በጦር ጀቶች ተደብድባለች። ይህ ድብደባ ሲፈፀም የአካባቢው ህዝብ “ነፍስ- አድን ዋሻ” ውስጥ ይሸሸግ ነበር። ለዛም ነው ነፍስ አደን ዋሻ የተባለው። ሌላው ደግሞ “ባል ኪዳነ ማሪያም” የምትሰኝ ገደማ አለች። ይህቺ ገዳም በ1870 አካባቢ የተገነባች ነው። በዚህች ገዳም ውስጥ የአፄ ምኒልክ ደብዳቤ፣ የአፄ ኃይለስላሴ ደብዳቤና የበርካታ ጳጳሳት ደብዳቤዎች ይገኛሉ። ገዳሟ ከሃይማኖታዊነቷ በተጨማሪ ከማዕከላዊ መንግስትም ጋር የጠበቀ ቁርኝት ነበራት።
