በአድዋው ጦርነት ላይ በጀግንነት ከተዋጉትና ካዋጉት አፄ ምኒልክ፣ የጦር ሹማምንቶቻቸው፣ መኳንንቶቻቸውና ሠራዊታቸው ባሻገር በተለይ የእቴጌ ጣይቱ ጀግንነትና የጦር ብልኃትም በእጅጉ መጠቀስ የሚገባው ነው፡፡ እቴጌ ጣይቱ በጦር ዕቅድ አመንጪነታቸው፣ በጀግንነታቸውና በጥንካሬያቸው በምሳሌነት የሚጠቀሱ ሴት ነበሩ፡፡ እቴጌይቱ በሳል፣ ብልህ፣ ደፋርና ጀግና ሴት ነበሩም፡፡ በባለቤታቸውን በአፄ ምኒልክ አመራር ወቅትም በፊት ለፊትም ሆነ በጀርባ ሆነው በሳልና ውጤታማ የሆነ አመራር ይሰጡ የነበሩ ታላቅ ሴት እንደነበሩ የታሪክ ድርሳናት ይመሰክሩላቸዋል፡፡ በተጨማሪም ኢትዮጵያ ከአውሮፓ አገሮች ጋር ያላትን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶችን ሁሉ በአንክሮ ይከታተሉና ውሳኔ ይሰጡ የነበሩ ታላቅ ዲፕሎማትም ነበሩ፡፡ ለአብነት ያህል የውጫሌ ውልን ፈጽመው እንደማይቀበሉ ለኢጣያዊው መልእክተኛ ለአንቶኔሊ ከማሳወቅም አልፈው እንዲህ ማለታቸው ይነግርላቸዋል፡፡ ‹‹እኔ ሴት ነኝ ጦርነትን አልሻም፡፡ ግን እንዲህ ዓይነቱን ውል ከመቀበል ጦርነትን እመርጣለሁ፡፡ ለአገሩ ነፃነት ሲል ደረቱን ለጦር እግሩን ለጠጠር የማይሰጥ ኢትዮጵያዊ በዚህ የሌለህ እንዳይመስልህ፡፡ ስለዚህ ከፈለግህ ጦርነቱን የዛሬ ሳምንት ልታደርገው ትችላለህ ሂድ…›› በማለት ለኢጣሊያዊው አንቶኔሊ በአገራቸው ነፃነትና ሉዓላዊነት ላይ ምንም ዓይነት ድርድር እንደማይኖር ቁርጡን የተናገሩ ደፋርና ጀግና ሴት ነበሩ፡፡
