ሁለተኛው ማለትም ፈጠራ የታከለበት ዘዴ ግን ከራዕይ ይነሳል፡፡ ከዚያም አሁን ያሉትን ሁኔታዎች የትናትና ርዕዩ ላይ ለመድረስ መሠራት ያለባቸውን ይሠራል፡፡ የታላቁ ኀዳሴ ግድብ ከአሁኑ ሁኔታዎች ትንታኔ ብንነሳ ሊሠራ አይችልም፤ የአሁኑ የኃይል እጥረት በመቶ ሜጋ ዋቶች የሚገመት ነው፡፡ የአካባቢው ፖለቲካ ሁኔታ አለ፤ የግብፅ አቋም አለ፤ የውጭ ብድር እና ዕርዳታ ለኀዳሴው ግድብ የሚሰጥ የለም፡፡ ራዕይ ለሌለው መሪ እነዚህ ተስፋ አስቆራጭ ናቸው፡፡ ራዕይ የሌለው ሕዝብ ደግሞ ይጠፋል፡፡ የኀዳሴውን ግድብ ለመገንባት መልካም አጋጣሚ የንጉሡ እና የደርግን ዘመን ነበር፤ በወቅቱ የቀዝቃዛው የዓለም ጦርነት የተፋፋመበት ወቅት ስለነበር ሁለቱ ጐራዎች በአባይ ወንዝ ላይ ግድብ ለመሥራት ድጋፍ ቢጠየቁ አይናቸውን አያሹም ነበር፤ ግብፆች የአስዋን ግደብ የሠሩት በሶቬየት ከፍተኛ ድጋፍ ነበር፡፡ የእኛዎቹ መሪዎች ራዕይ ስላልነበራቸው ተግባራዊ አላደረጉትም፡፡
