23እንግዴህ ይህንን ካወቅን ዘንድ የትግሮችን ወግ እንመርምር፡፡ ትግሬ በዳግማዊ ምኒልክ ጊዜ ፈጽሞ ጠፍተዋል፡፡ የትም የትም ብትሔድ በዚያች አገር የለማ መንደር አታገኝም፡፡ ሰው ከሚኖርባቸውም ጎጆዎቿ ይልቅ የድሮ ልማትዋን የሚመሰክሩ ፍራሾችዋ ይበዛሉ፡፡ የትግሬም ጎበዝ በዛሬ ዘመን ባባቱ አገር አይገኝም አውራ እንደሌለው ንብ ድርሻው ሳይታወቅ ወደ አራቱ የዓለም መዓዘኖች ተዘርተዋል እንጅ፡፡ ባገሩም ላይ ድህነት ሰፍታለች የሌሎች ወገኖች መተረብያ እስክትሆን ድረስ፡፡ ሁሉም መሬት በሰላም ሲኖር ምስኪኒቱ ትግሬ ግን ሽፍታና ወንበዴ አልተለያትም፡፡ ባባቶቹም ዘወትር እርስ በርሳቸው ሲዋጉ ይኖራሉ፡፡ ምስኪኑም የትግሬ ባላገር አጤ ምኒልክ ያጣልዋቸው እየመሰለው በሸዋው ንጉሥ ላይ ብዙ ይፈርዳል፡፡ አጤ ምኒልክን የሚያውቅ ሰው ግን ይህንን ሐሜት ሲሰማ ይስቃል፡፡ የቸሩ ምኒልክን ባሕሪ የያዘ ሰው ያፋቅራል እንጅ አያጣላም፡፡ ሰውንም ፈጽሞ ሊጎዳ አይችልም፡፡ የማያውቃቸው ሰው ግን በብዙ ክፉ ነገር ያማቸዋል፡፡ አሁን ድንገት አንድ መኮንን ታሞ በሸዋ መሬት ቢሞት እግዚአብሔር ገደለው አይባልም ነገር ግን ያጤ ምኒልክ መድኃኒት፡፡ የደንቆሮ ሕዝብ ንጉሥ መሆኑን ያንድ ወገን ጥቅሙ ብዙ ሳለ ሐሜት ያመጣል፡፡ ሌላስ ይቅርና ሰማይ ዝናብን ባይሰጥ እርሻም ብዙ አላፈራም ቢል ትምህርት የሌለው ሕዝብ በንጉሡ ያመካኛል፡፡ እንዲሁም ትግሬ ባጤ ሚኒልክ ተጎዳ ቢባል ሀሰት ነው እርስ በርሱ መስማማት ስላጣ ተበላሸ እንጅ፡፡ ትግሬን የሚያህል ትልቅ ያርበኞች ነገር እርስ በርሱ ከተስማማ ዘንድ ሊጎዱት አይቻልም፡፡ አጤ ምኒልክ ግን ባንዲት ነገር ሊታሙ የተገባ ነው፡፡ የትግሬን ሕዝብ እንደ ሕዝባቸው አልቆጠሩትም፡፡ በትግሬ መሬት ሸፍቶ ባላገሮችን ሲያጠፋ የነበረው ወንበዴ ሁሉ ሲገባላቸው ምረው ሲሾሙት ሲሸልሙት ነበሩ፡፡ ይህም በደል በወራሻቸው እንዳይደገም ተስፋ እናደርጋለን፡፡ እውነትም በትግሬ ነገድ ልማትና ጉዳት ምን ቸገረኝ የሚል ንጉሥ ለራሱ ይጎዳል፡፡ ትግሬን የሚያህል ትልቅ ነገድ ቢጠፋ ለኢትዮጵያ ታላቅ ጉዳት ነው ቢለማና ቢመቸው ግን ታላቅ ጥቅም፡፡ የኢትዮጵያ መሠረት ትግሬ ነው፡፡ ከቀሩትም የኢትዮጵያ ነገዶች ይልቅ የኢትዮጵያን መንግሥት ዕድሜ ሊመኝ የሚገባው ትግሬ ነው፡፡ ይህ ግን ከብልሁ ደጃች ገብረ ሥላሴ በቀር በሌሎች የትግሬ መኳንንት ዘንድ አልታወቀም፡፡ እኒያ ጠንካራ የሃይሌ ልጅ ግን እንደነተድላ ዋህድ እንደነአሉላ አባ ነጋ ዱሮ ዘመን በጎራዴያቸው እንዳደረጉ እርሳቸውም ደግሞ አዲስ አበባ ላይ ሁነው በምክራቸው የትግሬ ሰው የኢትዮጵያ መንግሥት ዕድሜ እንዲመኝ መሰከሩ፡፡ የሚበዛውም የትግሬ ሰው እንደርሳቸው ያስባል፡፡
