ከላይ ለማየት እንደሞከርነው ግብፅ ኢትዮጵያን ለመያዝ በወቅቱ የተነሳችበት አበይት ምክንያት አባይን ከነ ምንጩ የግብፅ ወንዝ ለማድረግ ከነበራት ቅዠት የመነጨ ነበር፡፡ ግብፅ ኢትዮጵያን ለመውረር ስታስብ በዋናነት ከሶስት አቅጣጫዎች በመቦትረፍ ነበር፡፡ አንደኛው በሐረር በኩል፣ ሁለተኛው በሰሜን በምፅዋ በኩል ወደ ደጋው በመዝለቅ ሲሆን ሶስተኛው ደግሞ በአዳል ወይም አፋር በኩል በመግባት ነበር፡፡ ሆኖም ግን ቀዠታቸው ቅዠት ሆነ ነበር የቀረው፡፡ ከሁሉም እጅግ ወሳኝ የሚባሉት ጢርነቶች በተከታታይ ዓመታት የተደረጉት የ1875ቱ ጉንደት እና የ1876 ጉራዕ ጦርነቶች ናቸው፡፡ በ1875 ህዳር ወር በ ጄኔራል አሬንድሩፕ የሚመራው የግብፅ ጦር እነ አራኬል ቤይ፣ ሩስተም ቤይ እና በመሳሰሉት ቅጥረኞች የተመራው ከ3000 በላይ የሆነ የግብፅ ጦር ጉንደት ላይ ለማጥቃትም ለመከላከልም እንዲመቸው ሆኖ መሸገ፡፡ በኢትዮጵያ በኩል አፄ ዮሐንስ አራተኛ በሁለት ሳንት ውስጥ ከ20000 እስከ 30000 የሚጠጋ ሰራዊታቸውን በማሰባሰብ በእነ ራስ አራያ፣ ራስ ባርያ ገብር፣ ባሻ ገብረማርያም፣ ደጃዝማች ሀጎስ፣ ደጃዝማች ወልደ ሚካኤል፣ ደጃዝማች ተሰማን እንዲሁም ሻለቃ አሉላን አስከትለው ወደ ጉንደት አቀኑ፡፡ ራስ አሉላ በዚህ ወቅት ነበር ጅግንነታቸው የታየው እና ከሌሎቹም ልቀው መውጣታቸው የተስተዋለው፡፡ በድንገተኛ የማጥቃት ስልት በመከተል ኢትዮጵያውያን አርበኞች 30 ደቂቃ ባልሞላ ጊዜ ውስጥ በአሬንድሩፕ የሚመራው ወደ 800 የሚጠጋ ሰው እንደ ቅጠል ረገፈ፡፡ “The Survival of Ethiopian Independence” በተሰኘ ድንቅ መፅሐፋቸው ስቨን ሩቢንሰን እንደከተቡት ይህ ሲሆን በኢትዮጵያ በኩል 31 አርበኞች ሲሰው 51 ብቻ ነበር የቆሰሉት፡፡ ከጥቂት ሰዓተት በኋላም የተቀሩትን 1300 የግብፅ ወታደሮች በመክበብ ከአንድ ሰዓት ተኩል ባልበለጠ ከበድ ያለ ውጊያ ኢትዮጵያውያን አረበኞች ዶግ አመድ አደረጓቸው፡፡ በኢትዮጵያ በኩልም 521 ሰው ሲሞት ወደ 355 ቆሰለ፡፡ በእነ ሻለቃ ዴኒሰን ይመራ የነበረው እና ለጉንደት ተዋጊ ወታደሮች ደጀን ለመሆን አዲ ቋላ መሽጎ የነበረው የግብፅ ሰራዊትም ፈረጠጠ፡፡ በአንፃሩ ከምፅዋ በኩል ወደ ስድስት መቶ የሚጠጉ ወታደሮችን አስከትሎ በአዳል/አፋር በኩል ወደ ኢትዮጵያ የዘለቀው እና በስዊዛዊው ቅጥረኛ ጆሀን አልበርት ወርነር ሙንዚንገር ፓሻ የሚመራው ሰራዊት በሞሐመድ አንፍሬ የተዘጋጀለትን ድግስ አጣጣመ፡፡ መሪውን ወርነር ሙንዚንገር ፓሻን ጨምሮ አንድም ወሬ ነጋሪ ሳይተርፍ የግብፅ ወራሪ ኃይል በአፋር አርበኞች ተረፈረፈ፡፡
