2. የእስልምና ሃይማኖት በመጀመርያዎቹ 600 ዓመታት ቆይታው፣ በማህበረሰቡ የዕለት ኑሮ ላይ አሁን በሚታወቀው ደረጃ ወሳኝ ሚናና ተፅዕኖ አልነበረውም ማለት ይቻላል። ይህ በስፋት የሚታወቀው ለሌሎች ዕምነቶችና ለሳይንሳዊ ምርምር በነበረው ታጋሽነትና ድጋፍ ነው። ከዚህም የተነሳ አረባውያንና የፋርስ ተመራማሪዎች (አንዳንዶቹ ሙስሊም ባይሆኑም) ከሌላው ዓለም ሁሉ ቀድመው በሒሳብ፣ በሥነ-ሕይወት፣ በሕክምናና በሥነ-ምህዋር በመሳሰሉት የዕውቀት ዘርፎች በጣም የረቀቁ ነበሩ። ከዝነኛው የቁጥር ሥርዓት አንስቶ እስከ ጠፈር ምርምር ድረስ ብዙው የዓለም ሥልጣኔ ከሙስሊሞችና በእስልምና ሃይማኖት ሥር ይተዳደሩ ከነበሩት ሌሎች ሕዝቦች የተወረሰ ለመሆኑ ብዙ ማስረጃ አለ። ጥያቄው ሥልጣኔው ለምን ተገታ፤ እንዴትስ ሊገፉበት ሳይችሉ ቀርተው ተቀሙ ሲሆን መልሱም ባጭሩ ሃይማኖት ጣልቃ ስለገባበትና የመሪነቱን ሚና ስለያዘ ነው። (ዝርዝሩ ለሌላ ጊዜ ይቆየን።)
