ከዚህ ጎራ የሚለየው ከውጭ ወደ ውስጥ የሚፈሰው ሌላው የፖለቲካ ቀውሱ መላምት ደግሞ ጥያቄው ፖለቲካዊ ነው፣ ፖለቲካዊ መፍትሔ ብቻ ይሰጠው በሚል ሙግት የተዋጀ ነው፡፡ ለእነዚህ ወገኖች የዛሬዋ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቀውስ ሕወሓት/ኢሕአዴግ በብቸኝነት የተጓዘበት የፖለቲካ ቁልቁለት ጉዞ ፌርማታ ነው፡፡ እንዲህ ከሆነ መፍትሔው የሥርዓት ለውጥ ብቻ መሆኑ ዕሙን ይመስላል፡፡ ነገር ግን ጥቅል ድምዳሜ ላይ ከመድረሳችን በፊት ከላይ የተበተኑትን የአገራችን ፖለቲካዊ ቀውስ ምክንያቶች ለመሰብሰብ እንሞክር፡፡ ኢሕአዴግ የስትራቴጅካዊ አመራር ችግርና ፈጣን የኢኮኖሚ ዕድገት የፈጠረው መሆኑን አስረግጦ ስላብራራ ይህን በአንድ ጎራ ልንመለከተው እንችላለን፡፡ ከዚህ የራቀው ወገን ደግሞ ታሪክን ዋና መሣሪያው አድርጎ ነገን ይተነብያል (የሥልጣን ይገባኛል ጥያቄውም ሆነ ኢሕአዴግ በተሳሳተ አቅጣጫ ተጉዟል ትርክቶች በታሪክ ማዕቀፍ ውስጥ የሚወድቁ ናቸው)፡፡ ከሁለቱ የፖለቲካ ኃይሎች እሰጥ አገባ ወጥተን ሌላ ሦስተኛ መከራከሪያ እናንሳ፡፡ ይህ መከራከሪያ ሕዝቡን ማዕከል ያደረገ ነው፡፡ መነሻና መድረሻውም በኢትዮጵያ ለሚታሰበው ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት መደላድል የሚሆን ማኅበረሰብ ተፈጥሯል ወይ የሚል ነው፡፡ ኢትዮጵያ በተለያዩ ዘመናት ዘመናዊ ማኅበረሰብን ለመፍጠር ባተለች እንጂ፣ የዘመናዊ ማኅበረሰብ ባለቤት ለመሆን አልታደለችም፡፡ ዘመናዊ ማኅበረሰብ በአመክንዮ ላይ የተመሠረተ የግለሰብ ነፃነትን የሚያከብርና በሐሳብ ብዝኃነት የሚያምን መሆኑ ከሞላ ጎደል የሚያስማማ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለው ማኅበረሰብ ከእነዚህ መሠረታዊ የዘመናዊ ማኅበረሰብ መመዘኛዎች አንፃር ከተመለከትነው ዘመናዊ የሚባል አይደለም፡፡
