በቅድሚያ ታሪክ ሲባል ምንም ማለት ነው? በደፈናው ታሪክ ተብሎ የሚጻፈው ሀቅን ብቻ የሚያስተጋባ ነው ብሎ መደምደሙ ስህተት መሆኑን ታሪክ ተብሎ ጠባቦችና አምባገነኖችን ለማወደስ የተጻፈውና እየተጻፈ ያለው ምስክር ነው። የገዢዎችን ታሪክ ዋና አድርጎ መጻፉ የተለመደ ነውና ታሪክ የሚባለው ሚሊዮኑን ሕዝብ–ጭቁኖችን ሰርቶ አደሮችን– የማይመለከት ሆኗል። ይህን በተመለከተ ታዋቂውን ቤርቶልት ብሬሽትን በማስተጋባት ( አለና ወይም ከራስ ጋር ጨዋታ በሚለው ግጥም) የሚከተለውን ጽፌ ነበር፡
