የኅብረ ብሔራዊ ትግሉ ተንኮታኩቶ በተቃውሞ መድረኩ ላይ ብሔርተኛ ቡድኖች ብቻ መታየታቸው፣ ኢሕአፓና መኢሶን በነበሩበት ጊዜ አስታዋሽም ያልነበረውና ምኞታዊ የታሪክ አተረጓጎምና ጥያቄ ያነገበው ኦነግ በኦሮሞ ጉዳይ ተጋፊ አልባ ሆኖ ብቅ ማለቱ፣ እንደ ኦነግ በጠባብ ዓላማና በሐሰተኛ ግንዛቤ የተሞሉት ሻዕቢያና ሕወሓት የመላ ኢትዮጵያን ሕዝቦች ዕጣ ፈንታ ወሳኝ የሆኑበት ሁኔታ መፈጠሩ፣ የበፊቱንና የተደቆሰውን ኅብረ ብሔራዊ ሰብስብና ትግል አላስፈላጊነት የሚያሳይ ሳይሆን ከ1968 ዓ.ም. እስከ 1969 ዓ.ም. ትግል ላይ የወረደው ፍጅትና ምንጠራ ያደረሰውን የጉዳት ክብደት የሚገልጽ ነው፡፡ ደርግ አክ እንትፍ ተብሎ መክኖ የገዛ ጦር ኃይሉ ለ‹‹ወንበዴዎች›› መረጃ፣ መሣሪያና ስንቅ እስኪሰጥና በሺዎች እየተናደ እስኪከዳ ድረስ (በወታደራዊ ግልበጣ እንኳ መፈንገል ተስኖ) በሬሳው ‹‹መግዛቱ››፣ በድፍን ኢትዮጵያ የተጠላውን ማርክሳዊነት ያነበንብ የነበረውና መጀመርያ ከአንድ ጠባብ አካባቢ የመጣውና ኋላም ኢሕአዴግ ሆኖ (ከ1982 ዓ.ም. በኋላ) የተደራጀው ቡድን የመላ አገሪቱን ሥልጣን ከደርግ መረከቡ፣ አክሱም የየመኖች ሥልጣኔ ነበር በማለት የገዛ ታሪክን እስከ መሻር ያበደ ክህደትን ከጉያው የሚፈለፍል ቡድን ደግሞ በኤርትራ ላይ በገዥነት የተቀመጠበትና የኢትዮጵያ ‹‹አጋር›› የሆነበት ታሪክ መፈጸሙ፣ የኢትዮጵያና የኤርትራ ሕዝቦች ትግል የቱን ያህል አዘቅት ውስጥ ገብቶ እንደነበር ይናገራል፡፡
