ንትግራዋይ ጥራሕ ፈልዩ ዘጥቅዕ ኣከያይዳ ግን፡ ክንሽከሞ ኣይንኽእልን" ኢሉ። ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ርክብ ህዝቢ ዞባ ምዕራብ ትግራይ፡ የሺ አረገ ድማ ኣብ ከተማ ሰቲት ሑመራ ኣሻሓት ሰባት፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ እዋናዊ ጉዳይ አመልኪቱ ንዝሃቦ መግለፂ ንምድጋፍ ከምዝወጽአ ተዛሪባ። ኣብ ካልእ ከባብታት ሰልፈኛታት፡ ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ምትእትታው ናይ ደገ ኢድ ሓይልታት ደው ክብል ሕቶ ኣቕሪቦም። ብፍላይ ወልቃይትን ፀገዴን፡ ሕቶ መንነት አለዎም እናበሉ ብስሞም ዘቕርቡ ሰባት፡ ብሕጊ ክሕተቱ ከምዝግባእ ኣዘኻኺራ። እቲ ህዝቢ ሕቶ ስርዓትን ልምዓትን ምበር ፡ ሕቶ መንነት ከምዘይብሉ ገሊፁ ትብል" የሺ ኣረገ። "መንግስቲ አደብ ክገዝኡ ይግበረልና። ንሕና ሕቶ መንነት ሃልዩና ውን ኣይፈልጥን። ሕጂውን የብልናን። 'ኣብ ካሊእ ከባቢ እናኸዱ ብስምና ዝሽቅጡ ኣካላት መንግስቲ ክሓቶም ኣለዎ' ዝብል ብተደጋገሚ ካብቲ ህዝቢ ክስማዕ ዝፀንሐ እዩ" ትብል። ህዝቢ ትግራይ ንምስኳን ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ብህፁፅ ጠጠው ክብል ድማ እቶም ሰልፈኛታት ከምዝሓተቱ እታ ሓላፊት ትዛረብ። "ኣብ ሕጊ ምኽባር ኣይንደራደርን፡ ኣብ ዝሓለፈ ውን ሕጊ ይከበር ኢልና ኢና ወፂና፡ ሕጂ'ውን እንቕይሮ ነገር የለን። ሕጊ ዝኽበር ግን ብሄር እናመረፅካ ዘይኮነስ ኣብ ኩሉ እዩ ክሰርሕ ዘለዎ ዝብል ፅኑዕ ቅዋም እዩ ሒዙ ወፂኡ" "መትከላዊ ህዝቢ" ኣብ ዩኑቨርስቲ አዲስ ኣበባ፡ መምህር መፅናዕቲ ፌደራሊዝምን ተንታኒ ፖለቲካን ኣይተ ናሁሰናይ በላይ፡ ህዝቢ ትግራይ ብማሕበራዊ ክብርታትን መትከላትን ከምዝግዛእ ብምሕባር፡ "ህዝቢ ትግራይ መትከላዊ ማሕበረሰብ እዩ ክንብል እንከለና፤ ሕጋዊ መትከላት ሃይማኖታዊ መትከላት ብዓይነቱ፤ መሰረት ገይሩ ዝንቀሳቐስ ማሕበረሰብ እዩ። እዘን መሰረታዊ መትከላት ክንካኣ እንተለዋ፤ ከም ሓደ ጠጠው ኢሉ እዩ ዝንቀሳቐስ" ይብል። ኣብ ዝሓለፈ ሽድሽተ ወርሒ፡ ሕግታት ይጠሓስ ኣለዉ፡ መንግስቲ ይፈርስ ኣሎ ኢሉ ናብ አደባባይ ከምዝወጽአ ብምዝኽኻር፡ ሕዚ 'ውን ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝተንፀባረቑ መልእኽታት ኣብ መሰረታዊ ሕቶታት ዝተደረኻ ምበር እገለ ይፈታሕ፡ እገለ ይተኣሰር ዝብል ከምዝይኾነ እዩ ተዓዚቡ። ዘርኢ ፈሊኻ ዳኝነት የለን ንዝብል ድማ ከም ኣብነት የልዕል። ምንጪ ስእሊ, Tigray communication office መግለጺ ስእሊ, ተጠርጣሪ ኣብ ቤት ፍርዲ እምበር ኣብ ሚድያ ኣይኮነን ክዳነ ዘለዎ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ፖለቲካል ሳይንስን፡ ኣቦ መንበር ሰብ ሕድሪን ኣይተ መሓሪ ዮሃንስ ድማ ፤ እቲ ቁጠዓ ናይ ነዊሕ ግዜ እዩ ብምባል፡ "ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመት ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ዝበፅሐ መጥቃዕቲ ከቢድ እዩ። ነዚ ጠጠው ከብል ዝኽእል መንግስቲ ድማ ኣይተራእየን። ብፍላይ ከም ተጋሩ ፈልዩ ዘጥቕዕ ኩነታት ነቲ ህዝቢ እናሕመሞ እዩ ፀኒሑ" ይብል። እቲ ፌደራል መንግስቲ ግን ማእኸላይ ኮይኑ መዘሓሓሊ ክኸውን እናተገበኦ፡ የጋድድ ከምዘሎ ይዛረብ። ይኹን'ምበር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ዘሎ አፈላላይ ክፈልጥ ምትሕስሳቦም፡ ህዝቢ ትግራይ ናይዚ ስርዓት ፍሉይ ተጠቃሚ እዩ ዝብል መሰረት ከምዘይብሉ ምዝራቦም ዝዝከር እዩ። ናሁሰናይ ግን "ሐዚ ኣብ ኢትዮጰያ ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅ፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ብዝብል ስም ቅሉዕ ዝኾነ ጥቕዓት ኣብ ሓደ ብሄር ይፍፀም'ሎ። እዚ ምርምር ኣየድልዮን። ህዝቢ ትግራይ ሕጊ ኣይከበር ኣይበለን። ፍትሓዊ ኩኑ እዩ ዝብል። ስለዚ ንትግራይ ከቢብኻ ዓፊንኻ ዝግበር ምንቅስቓስ ጠጠው ክብል ኣለዎ ጥራይ ዘይኮነ፤ ኣድላይ ብዝኾነ መንገዲ ክምክቶ ከምዝኽእል እዩ ሓድነቱ ኣርእዩ ኢሉ። "እዚ ማለት ህዝቢ ትግራይ ዝተቓለሰሉ ሓደ ዓብይ ዕላማ፡ መሰል ርእሰ ውሳነ፡ ናይ ብሄራት መሰል እንድሕር ዘይተኸቢሩ፡ ናይ ኢትዮጵያ ሓድነት ካብኡ ወፃኢ ክሕሰብ ኣይኽእልን፤ መሰልና ክጎብጠና እንድሕር ዝመፅእ ኾይና ብሓይሊ ኢና ንምክቶ ዝብል እዩ እቲ መልእኽቲ። ቀደሙ'ውን መሰልና ብሓይልና ኢና አረጋጊፅናዮ፤ ሕዚ'ውን ብሓይልና ኢና ነረጋግፅ ዝብል እዩ" ኢሉ። እዚ ድማ ኣካል ናይቲ ናይ ህዝብታት ነብሶም ናይ ምክልኻል መሰል ከምዝኾነ ውን ወሲኹ ሓቢሩ። አበሳ ህወሓት?
