ሓደ ሰልፊ፡ ክታም ዓሰርተ ሽሕ ኣባላት ክእከብ ኣለዎ ዝብል ሓድሽ ሕጊ መረጻ ብምቅዋም፡ ገለ ተቓወምቲ ሰልፍታት ንቦርድ መረጻ ጥርዓን ኣቕሪቦም እዮም። ነዚ፡ እኹል ቁጽሪ ኣባላት ስለ ዘይብልና ዘይኮነ፡ ናይ ዓሰርተ ሽሕ ሰባት ክታም ንምትእኽኻብ ክሳብ ሓደ ሚሊዮን ብር ክሓተና ይኽእል'ዩ ዝብል ምኽንያት የቕርብ ዶክተር መራራ። "ተወዳደርቲ ሓደ ሽሕ ወይ ክልተ ሽሕ ፌርማ ክእክቡ ኣለዎም ዝብል ምስ ኣቶ መለስን [ቀዳማይ ሚኒስትር ነበር] ኣቶ በረኸት ስምኦንን ተዛቲና ክተርፍ ጌርና ኢና። ስለምንታይ መሊሶም ከም ዘምጽኡዎ ግን ኣይፈልጥን" ይብሉ፡ ኣብ መድረኽ ዝተባህለ ጥርናፈ ውድባት ንነዊሕ እዋን ሓቢሮም ዝሰርሑ ፕሮፌሰር መረራን ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስን። ብመሰረት እቲ ሓድሽ ኣዋጅ፡ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓሰርተታት ዓመታት፡ ኣብ መረጻ ዝተሳተፈ ከም ናቶም ዝበለ ነባር ሰልፊ፡ "ዳግም ከም ሓድሽ ሰልፊ፡ ፊርማ 10 ሸሕ ሰባት ክንእክብ ምሕታቶም ልክዕ ኣይኮነን"። "እዚ ናብ ቤት ፍርዲ'ውን ክወስደና ይኽእል'ዩ፤ ነቲ ቦርድ መረጸ ክንኸሶ ንኽእል ኢና፤ ጠበቓ ነዘራርብ ኣለና" ኢሎም ኣቦ መንበር ሶሻል ዲሞክራት ኢትዮጵያ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ። "እቲ ሕሉፍ ስርዓት ተመሓይሹ'ዩ፡ ሓድሽ ኣሰራርሓ'ዩ ዘሎ እንድዮም ዝብሉ ዘለው?" ብምባል፡ እቲ ለውጢ ንምግምጋም ከም ዝሕግዝ ይገልጽ። ተወዳደርቲ ሰልፊታት፡ ዓሰርተ ሽሕ ፊርማ ኣተኣኻኺቦም ክምዝገቡ ኣለዎም ዝብል ኣዋጅ፡ ግዘ ዝሓትትን ፋይናንሳዊ ጸቕጢ ዝፈጥርን ምኻኑ ድማ የረድኡ። ተነሓናሕቲ ሰልፊታት ኣብ ምርጫ 1997 ዓ.ም [ኢትዮጵያ]፡ እገለ ናተይ ተወዳዳሪ'ዩ ኢሎም ዘቕረቡዎም ሕጹያት ብምዝካር፡ "ቀደም ሓደ ሽሕ ዝብል ዝነበረ፡ ሕዚ ክልተ ሽሕ ገይሮም መሊሶምዎ ኣለው" ይብሉ ፕሮፌሰር በየነ። ብኣንጻሩ፡ ገለ ድማ እቲ ፊርማ ምትእኽኻብ ዝድግፍዎ ሰልፍታት ተቓዉሞ ኣለዉ። ጉዳይ ምትእኽኻብ ፊርማ፡ "ከም ዓረና ንዝበለ ንብዙሕ ዓመተት ክቃለስ ንዝጸንሐ ሰልፊ ዘጸግም ክኸውን ኣይኽእልን" ብምባል ከም ዘይቃወሙዎ ርክብ ህዝቢ ዓረና፡ ኣቶ ዓንዶም ገብረስላሰ ተዛሪቡ። ብፓርትን ሕጹያት ተወዳደርትን ክእከብ ኣለዎ ብዛዕባ ዝተብሃለ በዝሒ ፊርማ፡ ከም ዝድግፎ ዝዛረብ ኣቦ መንበር ዜጋታት ኢትዮጵያ ንማሕበራዊ ፍትሒ [ኢዜማ] የሺዋስ የሺዋስ ኣሰ፡ "ክልተ ሰለስተ እናኾንካ ፖለቲካዊ ሰልፊ'የ ናይ ምባል ዝንባለ ቅጥዒ ክሕዝ ኣለዎ። 10 ሽሕ ፊርማ ይውሕድ እምበር ብዙሕ'ውን ኣይኮነን" ኢሉ። ሰራሕተኛታት መንግስቲ ሰራሕተኛታት መንግስቲ፡ ኣብቲ መረጻ ዝወዳደሩ እንተኾይኖም፡ ካብ ስራሕ ክወጽኡ ኣለዎም ዝብል ዓንቀጽ ኣብቲ ኣዋጅ ቦርድ መረጻ ሰፊሩ ኣሎ። ነዚ ዓንቀጽ፡ "ነውሪ'ዩ" ክብል ይገልጾ ዶክተር መረራ። ካልኦት ተቓወምቲ'ውን ነዚ ኣዋጅ ኣይተቐበሉዎን። ኣብን፡ ዓረና፡ ሶሻል ዲምክራት፡ ኢዜማ፡ ኩሎም ተቓውሞኦም ኣስሚዖም ኣለዉ። ገሊኦም ድማ እቲ ጉዳይ ናብ ቤት ፍርዲ ወሲዶም ጥርዓኖም ከምዘቕረቡ ይዛረቡ። ፖለቲካዊ ምህዳር ፕሮፌሰር በየነ፡ ከም ዝብልዎ፡ እቲ መረጻ ክካየድ ከምዘለዎ'ኳ እንተኣመኑ፡ እቲ ፖለቲካዊ ሃዋህው ንምንሕናሕ ጥጡሕ ዘይምኻኑ እዩ'ቲ ዓብዪ ጸገም። "ብጭቡጥ ከም እንፈልጦ፡ ካብ ሹመት ኣባላት ቦርድ መረጻ ወጻኢ፡ ህዝቢ ድምጺ ዝህበሉ ክሳብ ታሕቲ ዘሎ መሓውር ኣይተቐየረን" ይብሉ። "እቲ መርጻ ዘፈጽም፡ ካብ ኣዲስ ኣበባ፣ ክልል፣ ዞባ፣ ወረዳ እናበለ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝምልመሉ ፈጸምቲ ክሳብ ሕዚ ካድረታት ኢህወደግ እዮም ዘለው። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጥራሕ እንተሰራሕኻ ዝመጽእ ለውጢ የለን" ኢሎም። ፕሮፌሰር በየነ፡ ነዚ እምነቶም መረዳእታ ኢሎም ዝጠቕሱዎ፡ ሕሉፍ ዝተሳተፈሎም ሓሙሽተ መረጻታት ከም ኣብነት ይጠቕሱ። "ኣብ መሬት ዘሎ ሓቂ ንፈልጦ ኢና" ብምባል፡ ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልቲ ንመረጻ ክልል ፈጸምቲ ዝኾኑ ሰባት ሓብሩ ዝብል ደብዳበ ከም ዝበጽሖም ይዛረቡ። "እዚ ሓደ እወንተዊ ስጉምቲ ክኸውን ይኽእል'ዩ" እንትብሉ፡ ማሕለኻታት ዝብልዎም ጸገማት ንምዕራይ መንግስቲ ምስ ተቓወምቲ ሰልፍታትን ሰብ ብጽሒት ኣካላትን ብሓባር ከይሰራሕኻ ብዛዕባ መረጻ ምሕሳብ "የዋህነት'ዩ" ኢሎም ይገልጹ። ኣብ ከተማ ሃዋሳ ወጥሪ ዓሲሉ ተባሂሉ "ዝቐሰነ ዜጋ ኣብ ዘይብሉ ብዛዕባ ምርጫን ዴሞክራሲን ምዝራብ ትርጉም የብሉን" ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ናብ መሪሕነት ምስ መጽአ ብዝኣተዎ መጽበዓ ተስፋ ኣሕዲሩ'ኳ እንተነበረ፡ ሕዚ ግን፡ ኣብቲ ፖለቲካዊ ምህዳር ዝዕዘቦም ዘለው ነገራት፡ "ኣብዚ ዓመት ዝካየድ መረጻ፡ ዲሞክራሲያዊ ክኸውን'ዩ" ዝብል እምነቱ ከም ዝተጓሕጎሐ፡ ኣቦ መንበር ምንቅስቓስ ብሄረ ኣምሓራ [ኣብን] ዶክተር ደሳለኝ ጫኑ ይዛረብ። "ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት ጥራሕ ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ፖለቲካዊ ጥፍኣት ተፈጺሙ'ዩ" ዝብል ዶክተር ደሳለኝ፡ ብፍላይ ብ15 ሰነ ብዝተፈጸመ ቕንጸላ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ እቲ ክልል፡ እቲ ፖለቲካዊ ምህዳር እናጸበበ እናተዓጸወን'ዩ ዝመጽእ ዘሎ ይብል። ቦርድ መረጻ ዘይሻራዊ ምዃኑ ንምርግጋጽ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ክሳብ ታሕተዋይ መሓውር ኣይወረደን ኣብ ዝብል፡ ዓረና ትግራይ ምስቶም ካልኦት ተቓወምቲ ውድባት ይሰማማዕ። "ዘረባ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ንወጥሪ ሲዳማ ኣጋዲዱዎ'ዩ" ሰመጉ ምምሕያሽ ከይዲ መረፃን ካልኦት መፅበዓታትን ቀዳማይ ሚኒስትር- ብዓይኒ ተንተንቲ ኣብ ቀጻሊ መረጻ ምስ ቐረበ ሰፋሕቲ ናይ ጎስጓስ ስራሕቲ ምስ ተጀመሩ ድማ፡ 'ኢድ ኣእታውነት መንግስቲ ክኸብደና'ዩ' ዝብል ስግኣት ከም ዘለዎም ይዛረብ። "ንዝሓለፉ ዓመታት ድምጺ ህዝቢ እናሰረቐ ዝመጽአ ገዛኢ ሰልፊ፡ ሕዚ ካብዚ ኣመሉ ክንደየናይ ክጸሪ'ዩ ዝብል ሰግኣት ኣለና። ለውጢ እንተሃለወ'ውን፡ ናብቲ ውድድር ዝኣቱ ዘሎ ኢህወደግ'ዩ። እዚ ሰልፊ ድማ፡ መሰረታዊ ባህሪኡ ተቐይሩ'ዩ ኢልና ኣይንሓስብን" ኢሉ። "ሚሊሻን ሚዲያን ዘለዎም ሰልፊታት ኣለው" ኣቦ መንበር ኢዜማ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ፡ "ናይ ግዘ ሕቶ የብልናን፤ ግን መንግስቲ ክርእዮም ኣለዎ ኢልና ዘቕረብናዮም ጉዳያት ኣለው" ይብል። ቦርድ መረጻ፣ ቤት ፍርድን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰልን በቲ ዝድለ ብቕዓት ድሉዋት ድዮም?
