ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሊዮን ቢቺ፡ ብፍቕሪ ኤርትራን ህዛብን ዝተመሰጠ እንግሊዛዊ ኤርትራዊ 9 ጥቅምቲ 2017 ምንጪ ስእሊ, Liyon Bichi ጸዓዱ ጥራሕ ኣብ ዝነብርሉ ቦታ ብቋንቋ ትግርኛ "ሰላማት!" ዝብል ድምጺ ምስ ሰማዕኩ፡ ብውሽጠይ፡ ናይ ብሓቂ ድየ ቋንቋ ትግርኛ ሰሚዐ እናበልኩ፡ ገሪሙኒ ግልጽ ምልጽ በልኩ። እቲ ከምዝተጠራጠርኩ ዘስተብሃለ ፈረንጂ " ንዓኺ እየ ዝሓፍተይ!" በለኒ በምቕሉል ኣጠማማታ። መሊሱ እናገረመኒ " ንዓይ…" በልኩዎ ብሓውሲ ሕቶ ፍሽኽ እናበልኩ። "እወ ንዓኺ እየ" ኣረጋገጸለይ ብምግራመይ ከይተሰናበደ ንሰላምታ ኢዱ እናሰደደ። ኣነ እውን ኢደይ ሰዲደ ሰላም በልኩዎ። ግን ብኡ ጥራሕ ኣይተፈላለናን፡ " ከመይ ኣለኺ?" እናበለ፡ ከም ልምድና ደጋጊሙ ሰዓመኒ። "ብኸመይ ደኣ ትግርኛ ለሚድካ..?" ዝብል ሕቶይ ክውድእ ዕድል ከይሃበኒ፣ "ብደመይ እንግሊዛዊ ብመንፈሰይ ግን ኤርትራዊ'የ " በለኒ ንፍሽኽታይ ዓጸፋ እናመለሰ። ሊዮን ቢቺ ይበሃል። ኤርትራዊ ሽሙ ድማ ኣንበሳ። ብትውልዱ እንግሊዛውን ኣሜሪካውን ኮይኑ፣ ካብ 1988 ኣትሒዙ ንትምህርቱ ዝሕግዞ መጽናዕትታት ንምክያድ ናብ ኬንያን ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃን ተንቀሳቒሱ። በዚ ድማ ምስ ኤርትራውያን ክላለን ብዛዕባ ኤርትራ ክፈልጥን ዕድል ረኺቡ። ብኣቀራርባን ዕርክነትን ኤርትራውያን ስለዝተመሰጠ ድማ ምስ ኤርትራ ፍቕሪ ሓዲርዎ፣ ኣብ 1993 ንኤርትራ በጺሕዋ። ምንጪ ስእሊ, Liyon Bicchi መግለጺ ስእሊ, ደቂ ሊዮን ኣብ ምዝንጋዕ ነቲ ብዕላል ጥራይ ዝሰምዖ ዝነበረ ታሪኽ ኤርትራ ብኣካል ብምስትምቓሩ፡ ንቃልሲ፣ ሓቦን ጽንዓትን እቲ ህዝቢ ብልቢ'ዩ ዘድንቖ። "እቲ ካብ ልቢ ዝምንጨወ ፍሕሽው ኣቀባብላ ኤርትራውያን፡ ምስ ስድራ ቤተይ ኣብ ኤርትራ ክነብር ደሪኹኒ።" ይብል ኣንበሳ።መንበሪ ፍቓዱ ብምሕዳስ ከኣ ሰበይቱን ደቁን ጠርኒፉ ኣብ 1994 ናብ ኤርትራ ግዒዙ። ኣብ ሚንስትሪ ትምህርቲ ተመዲቡ፡ ንቋንቋ ብሌን ንምምዕባል ኣብ ዝግበር መጽናዕትን ኣብ ምድላው ናውቲ ትምህርትን ነጢፉ። ከም ማንም ኤርትራዊ ከኣ ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ልምዓታዊ መዳያት ተወፍዩን ኣበርኪቱን'ዩ። እቲ ዝተመደበሉ ጊዜ ብምእካሉ ኣብ 1996 ናብ ዓዱ ተመሊሱ እንደገና መንበሪ ፍቓዱ ብምሕዳስ ኣብ መፋርቕ 1998 ናብ ኤርትራ ተመሊሱ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ናብርኡ ቀጸለ። ህውከት ኣብ ዝተላዕለሉ እዋን፡ ኩሎም ወጻእተኛታት ናብ ኤምባሲታቶም ክዕቆቡ ክንገሮም እንከሎ፡ ኣንበሳ ግን "ውሕስነተይ ህዝቢ ኤርትራ'ዩ፣ ነዚ ብኩፉት ልቢ ዝተቐበለኒ ህዝቢ ኣብ ሽግሩ'ውን ምስኡ ክሳተፍ'የ" ብምባል ግቡኡ እናበርከተ ዕለታዊ ህይወቱ ምምራሕ ቀጺሉ። ምንጪ ስእሊ, Liyon መግለጺ ስእሊ, ጓል ሊዮን ኣብ ትምህርቲ ኣብ መፋርቕ 1999 ድማ ራብዓይ ውላዱ ሓቑፉ። ካብዚ ዝዓቢ ጸጋ የለን ብምባል ድማ "በረኸት" ክብል ሰምይዎ። "ሽዑ፡ ንዓይን ንበዓልቲ ቤተይን ዝተገበረልና ደገፍን ኣልያን ብጭራሽ ካብ ኣእምሮይ ኣይሃስስንዩ።" ይብል ብዓሚቚ ስምዒት።"ኣይፈራሕካን'ዶ?" ሓተትክዎ። "ብፍጹም፡ ምኽንያቱ ብሙሉእ መንፈሰይ ኤርትራዊ'የ፡ ሓልዮትን ፍቕርን ህዝቢ ኤርትራ እንከሎኒ እንታይ ከፍርሓኒ።"መለሰለይ ብነብሰ ምትእምማን። ኣብቲ እዋን'ቲ ጽቡቕ ውጽኢት ዘየምጽኡ ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ፡ ናብ ኣገልግሎት ይስደዱ ብምንባሮም፡ ውጽኢቶም ንኸመሓይሹ ምእንቲ ብወለንትንኡ ለይትን ቀትርን ይምህሮም ነይሩ። ኣብ 2000 ዓመተ ምሕረት (PHD) ንኽገብር ንዓዱ ምስ ተመልሰ እንደገና ናብ ኤርትራ ክምለስ ዕድል ስለዘይረኸበ "ተኸቲረ ተሪፈ" ይብል። ወዲ 58 ዓመት ሊዮን (ኣንበሳ) እምብኣር ኣብዚ እዋን'ዚ ብኹሉ ዓቕሙ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ንምሕጋዝ'ዩ ተተሓሒዝዎ ኣሎ። ቋንቁኦም ይዛረብ፡ ባህሎምን ልምዶምን ኣጸቢቑ ስለ ዝፈልጥ ድማ ኣብ ልዕሊ'ቲ ዝገብሮ ዓበይቲ ሓገዛት ንወለንተኛታት ትካላትን ካልኦትን ክምህር ህርድግ ይብል ኣሎ። "እቲ ዝኸበደ ነገር ንሓደ ፍሉይ ባህልን ልምድን ዘለዎ ሰብ ንምሕጋዝ ብናትካ ዘይኮነስ በቲ ናቱ ክትርድኦ ምኽኣልዩ። ፍልልይ ባህልን ልምድን ዘምጽኦ ሳዕቤን ድማ ነቲ ሰብ ናብ ካልእ ንምጥምዛዝ እተካይዶ ጻዕሪ ኣሉታዊ ጽልዋ ስለዝህልዎ ካብ ጥቕሙ ጉድኣቱ'ዩ ዝዓቢ። ምንጪ ስእሊ, Liyon Bicchi ስለዝኾነ በብግዚኡ ዝያዳ መጽናዕትታት እናካየድኩን ኣብ ተግባር እናቐየርኩን፡ ስደተኛታት በቲ ዝፈልጥዎ መንገዲ ንኽሕገዙን'ዩ ጻዕረይ። ንነብሰይ'ውን ከም ስደተኛ'የ ዝቖጽራ።" ይብል ሊዮን። ሊዮን፡ ኣብ ዘዳለዎ ትምህርትን ስልጠናን ተሳቲፈ፡ ንዘካየዶ መጽናዕትን ኣገባብ ኣመሃህራኡን ክዕዘብ ዕድል ረኺበ ነይረ። ኣበርክቶኡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ልዑል ጽልዋ'ዩ ኣሕዲሩ። ሊዮን፡ እዚ ብሩህ መጻኢ ዝነበሮ ክቡር ባህልን ልምድን ዘለዎ ለዋህ መኽበሪ ጋሻ ህዝቢ ኤርትራ ፋሕ ጭንግራሕ ኢሉ፡ ኣደዳ ስደትን ሞትን ኮይኑ ክርእዮ ከቢድ ሓዘን ከም ዝስምዖን፡ ከምቲ ዝድለ ክሕግዞ ብዘይምኽኣሉ ንነብሱ ከምዝወቅስን ከምዝጉህን ይዛርብ። ካብ ምሒር ፍቕርን እምነት ህዝቢ ኤርትራን ዝተላዕለ ብልግነት ዝሓዞ ቖልዓ ከም ዘለዎ እውን ብኹርዓት ይዛረብ። ሓደ መዓልቲ፡ ኩሉ ነገር ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ናይ ዕድመ ጥሮታኡ ኣብ ኤርትራ ክሕልፎን ኣብኡ ክቕበርን'ዩ ትምኒቱ። ደቁ እውን ምስ ኤርትራ ፍሉይ ፍቕሪ'ዩ ዘለዎም። ካብታ ኣጋጣሚ ንደሓር ምስ ኣንበሳን ቤተሰቡን ጥቡቕ ዝምድና ኣጥሪና በርበረ ሽሮ ከሳበ ምልቕቓሕ በጺሕና። ኣብቲ ከም ልብኻ ደቂ ዓድኻ ዘይትረኽበሉ ሃገረ ስደት ከኣ፡ ባህልን ልምድን ህዝበይ ዝፈልጥ ኤርትራዊ ፈረንጂ ረኺበ ምስኡን ስድርኡን ጀበና ቡን ኣፍሊሕና ርሁው መጻኢ ክንርኢ ሃንቀው እናበልና ብፍቕሪ ነዕልል። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
