ዕንጸይቲ፣ ቀለም፣ ዝተሓተመ መለለዪ፣ ግራፋይት፣ ቁሩብ ሓጺንን መደምሰስን'ኮ ኣለኒ' ይብል። ካብዚ ሓሊፉ፡ ርሳስ ሞተራት፣ ገመዳትን ሃዲድ ባቡርን ከምኡ'ውን መኪና ንምስራሕ ዝውዕል መዓድን ከም ዘለዎ ይገልጽ። እቲ ግራፋይት ካብ ስሪላንካ መጺኡ ምስ ሳልፈሪክ ኣሲድ፣ ስብሒ እንስሳትን ካልኦት ንጥረ ነገራትን ተወሃሂዱ'ዩ ርሳስ ንምስራሕ ዝውዕል። ሓደ ተመሃራይ ጥራይ ዝተረፋ ቤት ትምህርቲ ክትዕጸው እያ ኣብ ርእሲ ዘሎ ናይ እርሳስ መደምሰሲ ድማ ክንዝንግዖ የብልናን። እቲ መደምሰሲ፡ ካብ ጎማ'ዩ ተሰሪሑ። እዚ ሳልፈር ክሎራይድን ዘይቲ ዘቢብን ብምሕዋስ ዝስራሕ መደምስ፤ ካዲሚም ሳልፋይድ ዝተብሃለ መዓድን ዝተቐብአ'ዩ። ሪድ ኣብ መዛዘሚ ጽሑፉ ከምዚ ይብል፤ "ኩሎም ናይ ፈጠራ ሓይሊታት ግደፎም። ነጻ ዝኾነ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ኣቲ ዘይርኣይ ኢድ እምነት ክህልዎም ኣለዎ። እዚ እምነት ድማ ክረጋገጽ'ዩ"። እቲ "ዘይርኣይ ኢድ" ተባሂሉ ዝተገለጸ ሓሳብ፡ ኣብ ናጻ ዕዳጋ ዓለም ንዘሎ ጸቕጢ ምፍጣር ምዕሩይ ቐረብን ጠለብን ኣቑሑ ንምውካል'ዩ። ምንጪ ስእሊ, Science Photo Library ግራፋይት ቅድሚ 500 ዓመት ኣብ ኢንግሊዝ ዝተረኸበ ኮይኑ፤ ሙቀት ናይ ምክልኻል ተኽእሎ ኣለዎ። ድሕሪ ግዘ ክቡር መዓድን ኮይኑ ዝመጽአ ግራፋይት፡ ኣብ መወዳእታ 1700፡ ፈረንሳዊ ኩባኒያ ምፍራይ ርሳስ ብዝለዓለ ዋጋ ክዕድጎ ከም ዝደሊ ገሊጹ። መንግስቲ ኢንግሊዝ ግን፡ ብቐሊሉ ናብዚ ውሳነ ክኣቱ ኣይፈቐደን። ነጋዶ ርሳስ እንታይ ድኣ ክገብሩ ነይሮም?
