ደብረጽዮን ገብረሚካኤል 'ትግራይ ጥንቃቐ ገይራ ናይ ርእሳ መረጻ ክተካይድ ትኽእል እያ' ኢሉ ‘ህወሓት መረጻ ገዲፉ ምስ መንግስቲ ፌደራል ክደራረደር’ ዓረና ጸዊዑ ኣቦ መንበር ዲሞክራስያዊ ፓርቲ ዓሲምባ ኣይተ ዶሪ ኣሰገዶም ብገወኑ እቲ ስርዓት መረጻ ምምሕያሹ ጽቡቕ ምዃኑ ብምግላጽ፡ 'እኹል ግን ኣይኮነን' ኢሉ። "እንተውሓደሰ ሰላሳ ወይ ኣርባዓ ሚኢታዊት ክከውን ነይሩዎ፤ ግን ድማ ካብቲ ዝነበረ ግን ዝሓሽ እዩ" ይብል። ባይቶ ክልል ትግራይ ሕገ መንግስቲ እቲ ክልል ናይ ምርቃቕ፣ ምጽዳቕን ምምሕያሽን ስልጣን ከም ዘለዎ ዝገልጽ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ክፍሊ ሕጊን ምምሕዳርን ሓጋዚ ፕሮፌሰር የማነ ካሳ፡ "እቲ ምምሕያሽ ናይ ሕጊ ሕቶ ዘልዕል ኣይኮነን" ብምባል "እቲ ዘጸንሐ ዝበዝሐ ድምጺ ዝረኸበ ውድብ ዝስዕረሉ ስርዓት መረጻ ብመንጸር ዲሞክራስዊ ውክልና ጸገም ኣለዎ" ዝብል መብርሂ ይህብ። እዚ ውክልና ዜጋታትን ድልየት ሕርያን ዘማልእ ከም ዘይነበረ እውን ጠቂሱ። "ብፖለቲካዊ ዓይኒ ክንሪኦ ከለና ድማ፡ ተነሓናሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ክንዲ ዝኸኣልዎ ተሳትፎ ንክገብሩ፣ ኣብ ባይቶ መንበር ክረኽቡን ዲሞክራስያዊ ምህዳር ኣብ ምፍጣርን ጽልዋ ነይሩዎ እዩ" ኢሉ። ተመጣጣኒ ስርዓት መረጻ እውን እንተኾነ ናይ ባዕሉ ዝኾነ ጸገማት ክህልዎ ከም ዝኽእል እዩ ተሓጋጋዚ ፕሮፌሰር የማነ ካሳ ዝዛረብ፡፡ "ኣብታ ሃገር ብዙሓት ብሄራትን ፖለቲካዊ ውድባትን ብምህላዯም ተመጣጣኒ እንተጌርካዮ፡ ብዙሓት ውድባት ናብ ፓርላማ ዝኣትውሉ ዕድል ሰለ ዘሎ፡ ውሳነታት ዘይውስንን ዘይተረጋግአን ፓርላማ ኣብ ምፍጣር ጸቕጢ ከሕድር ይኽእል'ዩ"። እቲ ሐዚ ብባይቶ ክልል ትግራይ ጸዲቑ ዘሎ ተመዓዳዳዊ ሓንፈጽ መረጻ እውን፡ ናይ ባዕሉ ዝኾነ ጥንኩርን ድኹምን ጎኒ ኣለዎ እዩ። ሓጋዚ ፕሮፌሰር የማነ ከም ዝብሎ፡ ተመዓዳዲ -ሓንፈጽ ስርዓት መረጻ ዴሞክራሲ ዘስፍሕ ስርዓር መረጻ ኣይኮነን። "ንቕድሚት ሓደ ስጉምቲ እዩ ኢልና ክንወስድ ንኽእል ኢና፤ ዴሞክራሲ ዘስፍሕ እዩ ማለት ግን ኣይኮነን። ተመዓዳዳዊ ሓንፈጽ ስርዓት መረጻ ኣብ ዝዓበያ ሃገራት የለን፤ ብዙሕ ጊዜ ናይ ዴሞክራሲ ባህሊ ኣብ ዘይብለን ጀመርቲ ሃገራት'ዩ ተፈጻሚ ዝኸውን" ኢሉ። ብፍላይ እቲ 80 ሚኢታዊት ሓደ ውድብ በይኑ ሰዓራይ ዝኾነሉ ዕድል ምስ ዝፍጠር ምምጥጣን ክህሉ ከም ዘይኽእልን ሃለዋት ተናሓናሕቲ ውድባት እውን ካብ ስም ዝሓለፈ ከም ዘይኸውንን ተዛሪቡ። እንተኾነ ናይ ሕጋውነት ሕቶ ከልዕል ከም ዘይኽእል ዝዛረብ እቲ ሙሁር፡ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ሞንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ብዝካድ ልዝብል ፖለቲካዊ ጸቕጥን ዝመሓየሽ ምዃኑ ሓቢሩ። ኣብ ዙርያ ሕገ መንግስቲ መጽናዕቲ ዘካየደ ዶክተር ኣደም ካሴ ብወገኑ፡ ብመሰረት ኣብቲ ክልል ዝተመሓየሸ ስርዓት መረጻ፡ ተነሓናሕቲ ውድባት ኣብቲ ባይቶ መናብር ንክረኽቡ ዝሕግዞም ውሱን ቦታ ዘመቻቹ እዩ ይብል። ይኹን'ምበር፡ እቲ ሰዓራይ ሰልፊ ካብቲ 20 ሚኢታዊት'ውን ስለ ዝወስድ፡ ብዙሕ ለውጢ ዘምጽእ ኣይኮነን ኢሉ። ብቐንዱ ሕጊ ምርጫ ብፌደራል መንግስቲ'ዩ ዝወጽእ ዝብል እቲ ሙሁር፡ ክልላት ካብ ኣፍልጦ እቲ ፌደራላዊ መንግስቲ ሕጊ ናይ ምቕያር ስልጣን ኣለዎም ድዩ ዝብል ሕቶ የልዕል። "እቲ ሕገ መንግስቲ እቲ ናይ መረጻ ስርዓት ኣብ ዓብላላይ ድምጺ ዝተሞርኮዘ ክኸውን ዝገብሮ እቲ ሃገራዊ ባይቶ እዩ። ናይ ክልላት ድማ በቲ ናይ መረጻ ሕጊ ክወጽእ ኣለዎ ይብል። ስለዚ ከም ክልል እዚ ሕጊ ምውጽኡ ምስቲ ሕገ መንግስቲ ዝሳነ ኣይኮነን" ይብል። ይኹን'ምበር ክልላት እዚ ስልጣን እንተተውሂቡወን፡ ከከም እቲ ዘሎ ከባብያዊ ህልዊ ኩነታት ምርጫ ከካይዳን ኣብ ባይቶአን ዝተፈላለዩ ኣካላት ክኣትው ክገብራን ከም ዝሕግዘን ይዛረብ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ፡ ንዝተገብረ ሕገመንግስታዊ ምምሕያሽ ከምዘይተቐበሎ ገሊጹ7 ነሓሰ 2020 ኮሚሽነር ሙሉወርቅ፡ "ነቲ መረጻ ንምፍጻም ዘጋጥመና ሕልኽልኽ ክህሉ እዩ ኣይንብልን"20 ሓምለ 2020 ክልላዊ መረጻ ትግራይ ብዓይኒ ፍሉጣት ፖለቲከኛታት ኢትዮጵያ26 ሰነ 2020 ‘ህወሓት መረጻ ገዲፉ ምስ መንግስቲ ፌደራል ክደራረደር’ ዓረና ጸዊዑ27 ሓምለ 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
