እቲ ጸሓፍን ተመራማርን፡ ክላሲካዊ ስነ ጽሑፍ ትግርኛ፡ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ምስ በዓል ሙሳ ኣሮን፣ በርሃነ ኣቻሜ፣ ይስሓቕ ገብረኢየሱስ፣ ተኽላይ ዘወልዲ፣ ኣብርሃ ገብረሂወት፣ ከምኡ'ውን ካልኦት ክብል ይኽእል ይብል ። ያሮስላቭ ጉትጋርትስ ቀጺሉ ከም ዝበሎ ብቋንቋታት ትግርኛን ትግረን ዝጽሕፉ ስለ ዝነበሩ፡ "እቶም ኣዝዮም ህርኩት/ፍርዙን ዝዀኑ መምህር ሙሳ ኣሮን (1930-2011) ምናልባሽ እቶም ኣዝዮም ህቡብ ኤርትራዊ ደራሲ ከይኰኑ'ውን ኣይተርፉን" ኢሉ። መምህር ሙሳ ዳርጋ 16 በብዓይነቶም መጻሕፍቲ ከም ዘቕረቡ ዘልዕል እዚ ጸሓፍን ተመራማርን፡ ልቢ-ወለድ፣ መምሃሪ ፊደል ንቆልዑ፣ ካብ ካልእ ስነጽሑፋት ዝተተርጐሙ፡ መዝገበ-ቃላት ይርከቡዎም ይብል። ስነጽሑፋዊ ህይወቶም ዳርጋ ብሰለስተ ካብ'ተን ዘቕረብወን መጻሕፍቲ ክካተት ይከኣል፤ ሓደ 'ወርቅሃ' (1966፡ 2003፡ 2005፡ 2006)፣ ክልተ እምባፍራሽ (1967)፣ ሰለስተ፡ ኣቐዲሞም ዘሕተምዋ ብጀይምስ ቦልድዊን ተመሓይሻ ዝቐረበት ናይ ዳኒኤን ደፎ መጽሓፍ - ሮቢንሶን ክሩሶው (1957፡ 1961፡ 2002)። "'ወርቅሃን እምባፍራሽን ብሞራላዊ ትሕዝቶአን፡ ከምኡ'ውን ግዜኣውን ግዝኣታውን (እዋኑን ቦትኡን) ድሕረ-ባይትአን ይመሳሰላ'የን። ይዅን'ምበር ጽዋን ኣቀራርብአን ይፈላለ'ዩ። ወርቅሃ እታ ዝበለጸት ምህዞኣዊት ፍረ-ጻምኡ ስለ ዝዀነት ድማ፡ ናተይ ቀዳመይቲ ምርጫ ኣብ 'ወርቅሃ' ኢዩ ዝዓለበ" ይብል ያርስሎቭ። "ቋንቋ ትግርኛ፡ ጉዳይ መንነት'ዩ" ቢቢሲ ትግርኛ፡ ካብ ዝፍልም እንታይ ሰሪሑ?
