6 ሕዳር 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብዚ ሰሙን፡ ናብ ዝሓለፈ ሮቡዕ ኣብ ዘውግሕ ለይቲ፡ ኣብ መቐለ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ ትግራይን ምክልኻል ሃገርን ጎንጺ ከም ዝነበረ ይፍለጥ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ሃገራዊ ቴሌቪዥን ቀሪቡ፡ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ መዓስከር ሰሜን እዚ መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ብምኽሳስ፡ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ክውሰድ ኣዚዙ። ብሮቡዕ ምሸት ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ጸጥታ እቲ ክልል ዕውት ስርሒት ከምዘተኻደ ተዛሪቡ። እቲ መጥቃዕቲ ተፈኒውዎ ዝብሃል ሰራዊት ምክልኻል ሰሜን እዚ ኣብ ጎኑ ከም ዝተሰለፈ ዝገልጽ መንግስቲ ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ እቲ ኲናት ብወገን ምዕራብ ትግራይ ይቕጽል ከም ዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ከተማ መቐለ ድማ፡ ኣብ ሰዓታት ቀትሪ ሓንቲ ነፋሪት ቦትኡ ኣብ ዘየነጸሮ "ከባቢ መቐለ ደንዳብ ኣካይዳ" ዝብል መግለጺ ብርክብ ህዝብን መንግስትን እቲ ክልል ዝተዋህበ መግለጺ ብክልላዊ ቴሌቭዥናት ተቓሊሑ። እንተኾነ፡ ብገለልተኛ ምንጪ ኣይተረጋገጸን:: "ብወገን ምዕራብ ትግራይ ውግእ ይቕጽል ኣሎ" ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ሓይልታት ጸጥታ ትግራይ ኣብ መቐለ ናብ ዝርከብ መዓስከር ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣትዮምዎ ኣምነስቲ ኢንተርሽናል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ሰብኣዊ መሰላት ከይግህስ ጸዊዑ ዝጸንሓ እንካ ሃባ ርእሰ ምምሕዳር ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ: ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ሕዳር 2 2013 ዓ.ም (ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ) "መንግስቲ ፈደራል ሓይሊ ክጥቀም ይዳሎ ኣሎ" ብምባል ህዝቢ ትግራይ ንመኸተ ክዳሎ ጸዊዑ ነይሩ። ኣብቲ ንመንግስታዊ ሚድያታት ጥራሕ ዝተዋህበ መግለጺ ዶክተር ደብረጽየን፡ "ንሕና ምስ ፈደራል ዘሎና ጉዳይ ብሰላም ክንፈትሖ ኢና ንደሊ። ግን ከኣ ነብስና ንምክልኻልን ኲናት እንተጋጢሙና ከኣ መኪትና ንምስዓር ብዝከኣለና ተዳሊና ኣለና" ኢሉ። ወሲኹ፡ "ኣብዪ ኣሕመድ ዝኾነ ኲናት ኣብ ዘይብሉ ዓዲ፡ ንመላእ ሓይልታት ምክልኻል ክዳሎ ኣዚዙ" ብምባል ይዳሎ ከም ዝነበረ ተዛሪቡ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ነቲ ምስ ትግራይ ዘሎ ወጥሪ ብሕግን ሕጋዊ መዳይን ጥራሕ ክፈትሖ ምዃኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ ኣነጺሩ ነይሩ። ቅድም ክብል'ውን፡ ብፍላይ እቲ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ክልላዊ መረጻ 'ዘይሕጋዊ' እዩ ብምባል፡ እንተኾነ ንሱ ዝመርሖ መንግስቲ በዚ ምኽንያት ናብ ኲናት ከምርሕ ድሌት ከም ዘይብሉን ብሰላማዊ መገዲ ክፍታሕ ከም ዝደልን ገሊጹ'ዩ። መንግስቲ ፌደራል ኣብ ትግራይ ንዝዓጸዎ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ብቅልጡፍ ክለቅቕ፡ ሂዩማን ራይትስ ዎች ፀዊዑ መንግስቲ ትግራይ፡ ኣብ ትግራይ ምንቅስቓስ ነፈርትን ተሽከርከርትን ኣጊዱ እንተኾነ፡ ኣብ ትግራይ መረጻ ምስ ተኻየደ፡ እቲ መረጻ ዘይሕጋውን ዘይጸንዕን እዩ ኢሉዎ ዝጸንሐ ባይቶ ፌደሬሽን ነቲ ሓድሽ ቤት ምኽርን ፈጸምቲ ኣካላትን ኣፍልጦ ስለ ዘይህቦም፡ ናይ'ቲ ክልል ዓመታዊ ባጀት ብህወሓት ንዝምራሕ መንግስቲ ኣይህብን -ዝብል ውሳነ ወሲኑ። ብተወሳኺ መንግስቲ ፌደራልን ትካላት ፌደራልን'ውን ምስቲ ክልል ዝኾነ ዓይነትን ርክብ ከም ዘይህልዎም ገሊጹ። ድሕሪ እዚ መንግስቲ ትግራይ እቲ ውሳነ፡ 'ኲናት ከም ዝተኣወጀና ይቑጸር' ክብል ገሊጽዎ። እቲ ርክብ ብኸመይ ኣብዚ በጺሑ ?
