ሕቶ ብዙሓት እዩ። ዝተፈላላዩ ምሁራንን ተንተንቲ ፖለቲካን መንቀልን መፍትሕን እዚ ፀገም ብዝተፈላለዩ መነፀራት ይርእይዎ። ነበር ዋና ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር፡ ጀነራል ኣበበ ተኽለሃይማኖት (ጆቤ)፡ "ፈተና ዘይብሉ ስርዓት የለን" ብምባል፣ ዓመፅን ጎንፅን ብኣሉታ ጥራሕ ኣይምልከትዎን። ንዕኦም፡ ቅድም ክብል ኣብታ ሃገር ክትግበር ዝፀንሐ፡ ስርዓት ፌደራሊዝም ዘምፅኦ ለውጢ እዩ። ብዙሕ ነፃነት እደሊ፣ ንባዕለይ ከመሓድር እደልን ዝብሉ ካልኦት ተዛመድቲ ሕቶታት፡ካብቲ ስርዓት ባዕሉ ዝፍልፍሉ እንበር ዝፃረሩ ኣይኮኑን። "ኢህወደግ ትምክሕተኛን ፀቢብን ብምባል ከም ፀላኢ ዝኹንኖም ወገናት ግዜን ኩነታትን ተፀብዮም፡ ከምዚ ዓይነት ሕቶታት ምልዓሎም ዘይተርፍ እዩ" ይብሉ። "እቲ ፀገም ኣብ ሓተትቲ ዘይኮነስ ኣብ መለስቲ እዩ ዘሎ" ብምባል ድማ ይቕፅሉ። ኢህወደግ እዚ ዝፍጠር ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው ምዃኑ ኣሚኑ እንተዘይ ተቐቢሉ፡ እታ ሃገር ዓብይ ናይ ለውጢ ዕድል ከምዘምልጣ ተዛሪቦም ነይሮም። ኣይተ ሙላቱ እውን ዓብይ ህዝባዊ ዘተን ምዝርራብን ክግበር ከምዘለዎ ይሕብሩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣብ ዝውልዑ ተቓውሞታት ብዝሒ ተሳትፎ ብመናእሰይ ይዕብለል ከም ኣገላልፃ ጀነራል ኣበበ፡ ሕዚ ዝለዓል ዘሎ ሕቶ፡ ኢህወደግ ከም ፀላኢ ብዝኹንኖም ወገናት ኣይኮነን፡ ካብ ህዝቢ እምበር። ከም ኣብነት፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ክንበልበል ዝተራእየ ልሙፅ ሰንደቕ ዓላማ፡ እቲ ህዝቢ እዩ ኣንበልቢልዎ። ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ክልል ኦሮምያ፡ ባንዴራ ኦነግ ዘንበልብሉ፡ በዓል ዘኽብሩ ወገናት እውን ተራእዮም እዮም። "እዚ፡ እንታይ ማለት እዩ?" እቶም ጀነራል ይሓቱ። "ማዕርነት ከምፅእ እዩ ተባሂሉ ዝተኣመነሉ፡ እዚ ሓድሽ ሰንደቕ ዓላማ፡ ድሕሪ 25 ዓመታት ክንድዚ ዝኣክል ተቓውሞ ዘጋጥሞ እንተኾይኑ፡ ህዝቢ ኣይተቐበሎን ወይ ድማ ናይ ምርድዳእ ፀገም ኣሎ ማለት እዩ" ከኣ ይብሉ። ንዕኦም፡ ቀንዲ ጉዳይ ክኸውን ዝግበኦ፡ ከምዚ ዓይነት ሕቶ ንምንታይ ተላዒሉ ዝብል ኣይኮነን። " ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝለዓሉ ዘለዉ ሕቶታት ብግቡእ ብምርዳእ፣ ስትራጂካዊ ብዝኾነ መገዲ ዝምልስ ኣመራርሓ የለን እዩ" ድማ ይብሉ። ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, ፌደራል ፖሊስ ዝለዓሉ ዓመፃት ይቆፃፀር። "ኣመራርሓ ኢህወደግ ሕቶታት ምዕፋን እምበር ምምላስ ኣይከኣለን።" ስርዓት ፌደራሊዝም እናጎልበተ እዩ፣ ህዝቢ ድማ ብዙሓት ተደራረብቲ ሕቶታት እናልዓለ እዩ። "መንግስቲ ግና ምምሕዳራውን ናይ ሓይሊ ስጉምትን ምውሳድ እዩ መሪፁ" ብምባል ይኽምብቱ። ኣብ ሞንጎ ክልላት ዝተፈጠረ ጎንፂ እውን ብተመሳሳሊ ይምልከትዎ። ከም እምነት ጀነራል ኣበበ፡ እዞም ዝፍጠሩ ዘለዉ ጎንፅታት፡ ብቐሊሉ ክስተኻኸሉ ዝኽእሉ እዮም ነይሮም። "ህዝቢ ዝቃወም ዘሎ ነቲ ስርዓት እዩ"፡ብምባል እቲ ዓብይ ፀገም፡ ነዚ ተቓውሞ ዝመርሕ ኣካል ዘይምህላው ወይ ድማ፡ እቲ ፀገም ብግቡእ ተረዲኡ ዝፈትሕ መንግስታዊ ኣካል ምጥፍኡ ምዃኑ ይገልፁ። ቀይሕ መብራህቲ ናይ ኢዴፓ ኣቦ መንበር ነበር ኣይተ ልደቱ ኣያሌው ብወገኖም፡ እዚ ዘሎ ቅልውላው ካብዚ ብዝተፈልየ መንገዲ ይርድእዎ። እታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ሓደ ውድብ ኣብ ዘላትሉ እዋን፡ ከምዚ ዓይነት ቅልውላው ተፈጢሩ፡ ሓባራዊ ዝኾኑ ነገራት እናጠፍኡ ምኻዶም ሓደገኛነቱ የመዝን ይብሉ። ከም ኣብነት ደማ፡ ዝተፈልየ ፖሊሲ ዘለዎም ውድባት ዝተፈላለዩ ክልላት እንተዝመርሑ እንታይ ክፍጠር ይኽእል ከምዝነበረ ይሓቱ። ኣብታ ሃገር እናተፈጠረ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው፡ ከይዱ፡ ከይዱ ህልውና እዚ ሓድሽ ስርዓት ኣብ ሓደጋ'ዶ የጥሕሎ?
