ኤርትራዊ ከያኒ ኣብ መቐለ - BBC News ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሓፃቢ መኪና - ኤርትራዊ ከያኒ ኣብ መቐለ ግርማይ ገብሩ ሪፖርተር፡ ቢቢሲ ትግርኛ 23 ጥሪ 2018 መግለጺ ስእሊ, ኣብ ከተማ መቐለ መካይን ሓፂቡ ዝናበር ኤርትራዊ ከያኒ ፍቕሪ ስነ-ጥበብ ሓያል እዩ። ፍቐሪ ጥበብ ዝሓደሮ ሰብ ዝገበረ ገይሩ ባህጊ ውሸጡ ክፍፅም ዝኽእሎ ዘበለ ነገር ኩሉ ይገብር። ይኹን እምበር ይከኣል እዩ ዝበሃል ነገር ፈቲኑ እውን ዘይዕወት ብዙሕ እዩ። እዚ ንግዚኡ ስሙ ክረቁሕ ዘይመረፀ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ኣብ ዕዳጋ ሓሙስ ተወሊዱ ዝዓበየ'ሞ ሕዚ ግና ብስደት ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣዚዩ ዓሚቚ ፍቕሪ ጥበብ ኣለዎ። ካብ ቁልዕነቱ ደርፍታት ስሙይ ድማፃዊ የማነ ባርያን ካልኦት ውሩያት ድምጻውያንን እናሰመዐ ዓብዩ። ሓደ መዓልቲ ኣሰር እቶም ኣብ መድረኽን ኣብ መስኮት ተለቪዥንን ዝርእዮምን ዝሰምዖምን ዝነበረ ፍቱዋት ድምጻውያን ከምዝኽተል ድማ ይስመዖ ነይሩ። ወዲ 15 ዓመት ምስ ኮነ ከኣ፡ ጎኒ ጎኒ ኣካዳምያውን ቴክኒካውን ትምህርቱ ደርፊ ክፈታትን ጀሚሩ፡ ኣብ መወዳእታ ኣብ ቤት ትምህርቲ ቴክኒክ ኣስመራ ብሞያ ኣውቶሞቲቭ ሰልጢኑ ወዲኡ። ፍቕሪ ጥብብ ደፊኡዎ ኣብ ኤርትራ ምስ መሰልቱ ስነጥበባውያን ኣብ ዝተፈላለየ መዘናግዒ ቦታታትን መርዓታትን ብኽራሩ ንፈተውቲ ጥበብ የዘናግዕ ነይሩ። ካብኡ ቀፂሉ እውን ኣብ 2010 ኣብ ዝተኻየደ "ሃገራዊ ፌስቲቫል ኤርትራ" ደርፊ ኣቕሪቡ። እዚ መንእሰይ'ዚ ኣብ ምዕጥር ንሰለስተ ኣዋርሕ ተዓሊሙ'ዩ። ብድሕሪኡ ኣብ ኤርትራ ህይወት ስለዝመረሮን ከም መንእሰይ መፃኢ ስለዘይተራእዮን ዝሐሸ ዝብሎ ነገር ከናድይ ንስደት ክኸይድ ወሲኑ። ኣብ ኣመሪካ እትነብር ሓፍትንኡ ብዝገበርትሉ ናይ ገንዝብ ሓገዝ ከኣ ዶብ ንዘስግሩዎ ሰባት 120 ሽሕ ቕርሺ ከፊሉ፡ ኣብ 2015፡ ካብ ኣስመራ ንዓዲ ቐይሕ ብኣውቶቡስ፡ ካብኡ ብእግሪ ተጓዒዙ ድሕሪ ሰለሰተ መዓልታት ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ። "ክንብገስ እንከለና፡ 8 መሓዙት ኢና ነይርና፡ እተን ሰለስተ ኣዋልድ ግን ደኺመናና ተታሒዘን ተመሊሰን" ይብል እዚ ፈታዊ ጥበብ መንእሰይ ንጉዕዞ ስደቱ ብምረት እንትዝክር። ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዶባት ተቐቢሎም ናብ መዓስከር ስደተኛታት ሰዲዶሙዎ። መግለጺ ስእሊ, ምስቶም ካብ ኣስመራ ዝመፅኡ ኢትዮጵያውያን ብሓባር ይሰርሕ ዳሕራይ ግና ኣብ ኢትዮጵያ ሰብ ዘለዎ፡ ናብ ሰቡ ከኽይድ ከምዝኽእል ምስተነገሮም፡ ብመደብ ጥርናፈ ስድራ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ ዓርኩ ከይዱ። ፀኒሑ ግን ፍቕርን ሕልምን እቲ ኣብ ውሸጡ ዝሰራሰር ዘሎ ስነ-ጥበብ፡ ዋላ እውን ኣብቲ ዝተሓተ ስራሕ ተሳቲፉ ካሴት ከሕትም ስለዝወሰነን ኣብ ከተማ መቐለ ስለዝሓስረሉን፡ ነታ ኣብ ቤት ትምህርቲ ቴክኒክ ውሽጣን ውሻጠኣን ብስርዓት ዝተማህራ መኪና ሓጺቡ ፍቕሪ ጥበቡ ንምርዋይ ድፍእ ክብል ይውዕል ኣሎ። ፈለማ ብሱዳን ገይሩ ናብ ሃገራት ኣውሮጳ ክቕፅል'ዩ ዝሓስብ ነይሩ። ዳሕራይ ግና ኣጋጣሚ ኰይኑ ካብ ኤርትራ ምስ ዝተመልሱ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ስለዝተመሓዘወን ኣብ ስራሕ ዝሐሸ ምርድዳእ ስለዝፈጠረን ኣብ ኢትዮጵያ ሰሪሑ ፍቕሪ ጥበቡ ክውን ክገብር መሪፁ። ምኽንያቱ ኣብ መቐለ፡ ንሓንቲ ደርፊ፡ ኩሉ ወጻኢታታ ሸፊንካ ኣሰናዲእኻ ናብ ህዝቢ ንኸተቕርባ፡ ካብ 4 ክሳብ 7 ሽሕ ብር ትውድእ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ ኣወሃሃድቲ ሙዚቃ ግና ከሳብ 15 ሽሕ ይሓቱ። ብድሕሪኡ እውን እታ ደርፊ ናይ መወዳእታ መልክዕ ሒዛ ንኽትወፅእ ተወሳኺ 2000 ብር የድሊ። ብምስሊ ኣልቢስካ ብመልክዕ ክሊፕ ናብ ህዝቢ ንኽትቀርብ እንተተደልዩ ከኣ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ካብ 17 -25 ሽሕ ብር ክትሓትት እንከላ፡ ኣብ መቐለ ግን ካብ 3-5 ሽሕ ብር ጥራሕ ትውድእ። በዚ ምኽንያት ከኣ'ዩ እዚ ስነ-ጥበባዊ መንእሰይ፡ ዋላ'ኳ ብዝተማህሮ ፍልጠት ኣብ ምዕራይ መኪና እንተዘይተዋፈረ መኪና ሓፂቡ ሕልሙ ክውን ክገብር ኣብ ፃዕሪ ዝርከብ። ካብቲ ኩሉ ፅቡቕ ኣብ ኢትዮጵያ ፀገም ኮይኑኒ ዝብሎ ነገር ግና ኣሎ። ንሱ ከኣ፡ ኣብ ባንክ ገንዘብ ከቐምጥ ዘይምኽኣሉ፡ ፍቓድ መምርሒ መኪና ንምውፃእ ነዊሕን ኮለልን ምዃኑ፡ ከምኡ እውን ካብ መዓስከር ዝወፅእ ፍቓድ ኣኣብ ሰለስተ ወርሒ ስለዝሕደስን'ዩ ይብል። እዚ ድማፃዊ መንእሰይ ኣብ ኣስመራ እንከሎ ዋላ እኳ ኩለን ደርፍታት የማነ ባርያ ኣዝዩ ዝፈትወን እንተነበረ ንሓንቲ ደርፊ ግና ኣመና ዕዙዝ ፍቕሪ ነይሩዎ። ወጋሕታ ፀላም ወፂኡ ነዛ ደርፊ ብዓይነ ሕልንኡ ጥራሕ እንተይኰነስ ልሳኑ ከፊቱ ይዝይማ ነበረ። "ከመዓልካ ሓወይ ዕባይ ናይ ኣስመራ ወዲ ዓባይ ሻውል ወዲ ኣርብዓተ ኣስመራ ብሓፈሻ ኩለኹም መንእሰያት ኤርትራ''ብምባል ቁልዕነቱ ይዝክር። "ትዝክሩ ዲኹም ናይ ቀደም ፀወታ ተኣኪብካ ምዛር ናይ ግርህነት ዋልታ ከም ሎሚ ከይኰነ ብማዕዶ ሰላምታ ተንኰል ከይነገሰ ከየስፋሕፈሐ ጥዑም ግዜ ነይሩ ምሸቱ ዝወግሐ'' ዝብል ዜማ ተዓጂቡ ግዜ ፅቡቕ ክወግሓሉ ይፅበ ነበረ። ደሓር ካብ መረበቱ ካብ ኤርትራ ዕልምልም ጠፊኡ ናብ ኢትዮጵያ ምስ ኣተወ ነታ ናብ ከብዱ ጠውላሕ ዝበለቶ ደርፊ የማነ ባርያ ዘኪሩ የስቆንቁን። በታ 'ዝፀንሐ እዩ ስደት' እንትብል ዓርሱ የፀናንዕ። "ሎሚ ኣይኰነን ሓድሽ ተጀሚሩ ስደት ውግእ ወረ ውግእ ፀረ ሰላም ህውከት ዝፀንሐ እዩ ካብ ቀደም ዓለም ምስ ተፈጥረት ሰብ ከየሰልጠነ እንከሎ ገና ኣብ ድሕረት" ዝብል ዜማ ኣስተማቒሩ ይድቅስ። "ሎም እውን እንተዀነ ኣብቲ ምዕቡል እዋን ዓመፅ ኣይተረፈን ዘይናትካ ምውናን ስለ'ዚ ኸዓ ስደት ዝቐፀለ ካብ መግዛእቲ ክሓስም ዝዓመረ" ብምባል ዝያዳ ክተብዕ ከምዘለዎ ምስ ዓርሱ ይመክር። እዚ መንእሰይ እምበኣር ነቲ ኣብ ደሙ ዘሎ ፍቕሪ ጥበብ ሓደ መዓልቲ ኣብ እዝኒ ሰማዐቲ ከቕርቦ ከይተሓለለ ይሰርሕ ስለዘሎ እንኳዕ ሓሳብ ልብኻ ኣስመረልካ ዝበሃለሉ እዋን ርሑቕ ከይኸውን ይትስፎ'ሎ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
