ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት “ንዓዲ ክኣቱ እየ” ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ 29 ሰነ 2018 ምንጪ ስእሊ, AREGAWI BERHE ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣብዪ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ንደሓር ኣብ ወፃኢ ኮይኖም ብሓይልን ብሰላማዊ መገድን ስርዓት ንምቕያር ክነጥፉ ዝፀንሑ ፖለቲካዊ ውድባት ገሊኦም ናብ ዓዲ ይኣትዉ ኣለዉ። ካልኦት እውን ከምኡ ዝመስል ዝንባለታት የርእዩን ንኽምለሱ ይሸባሸቡን ኣለዉ። ቅድም ክብል ብኣቶ ሌንጮ ለታ ዝምራሕ ውድብ ዴሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ (ኦዲኤፍ)፤ ብድሕሪኡ ብጀነራል ከማል ገልቹ ዝምራሕ ግንባር ሓድነትን ናፅነትን ኦሮሚያ ናብ ዓዲ ልኡኻቶም ሰዲዶም'ዮም። ሕዚ ድማ ዴሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ (ትዴት) ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ከምዝገብር ገሊፁ'ሎ። ናይዚ ውድብ መራሕን መስራትን ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ እዩ። ኣረጋዊ ስሙይ መስራትን ተጋዳላይን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝነበረ እዩ። ብፆቱ በሪሁ ብዝብል ናይ ዕጥቂ ሽሙ ይፈልጥዎ። ኣቦ መንበር እቲ ውድብን ሓላፊ ወተሃደራዊ ጉዳያትን ኮይኑ ተጋዲሉ ። ካብ ውድብ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ተፈልዩ ንወፃኢ ድሕሪ ምኻዱ ድማ ብ 1995 ዓ/ም ፈረንጂ ዴሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ መስሪቱ። ሕዚ ኣብ ሆላንድ ይነብር ኣሎ። ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ፡ ትዴት፡ ድሕሪ ናይ ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ናይ ደገ ፃንሒት ሕዚ ናብ ዓዲ ንምእታው ዝወሰነሉ ምኽንያት ምስ ምምፃእ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ብቐጥታ ዝዛመድ ከምዝኾነ ይዛረብ። "ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ ንተቓወምቲ ዝሓቁፍ ኩነታት ተፈጢሩ እኒሄ። ንተቓወምቲ ኣትዮም ክንቀሳቀሱ ጥራይ ዘይኮነስ፤ መሰረታዊ ዝኾኑ ለውጥታት ኣብ ምግባር ይርከቡ። ካብዚ ሓሊፎም'ውን ተቓወምቲ ንዝነበሩ ብኽብሪ እናተቐበሉ ንዑ ተንቀሳቐሱ ዝብልሉ ኹነታት ንርኢ'ለና" ይብል። ውድቡ ቀደሙ'ውን እንተኾነ ናብ ዓዲ ኣትዩ ምንቅስቓስ ናይ ምግባር ድሌት ከምዝነበሮን ፈተነ'ውን ከምዝገበረን የብርህ። እንተኾነ ግን ብወገን መንግስቲ ንተደጋጋሚ ሕቶኦምን ምሕፅንተኦምን እወንታዊ ምላሽ ከምዘይረኸቡሉ ይዛረብ። ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን። መግለጺ ቪድዮ, ዴሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ (ትዴት) ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ከምዝገብር ገሊፁ "ንቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ነበር መለስ ዜናዊ ብደብዳቤ ከይተረፈ፤ ንምንታይ ንኣቱ ከምዘለና ዘብርህ ፅሑፋት፣ እንታይ ዓይነት ዕላማ ከምዝኒሄና፣ ንኢትዮጵያ እንታይ ከምእንምነ፤ ንበይንና ጥራሕ ከይኮነስ ምስ ካልኦት ኮይንና ሕቶ ኣቕሪብና ኢና። ግን ኣይፈቐዱልናን" ኢሉ። ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ ፡ ማእኸላይ ኮሚቴ ውድብ ትዴት እዩ፡ ፖለቲካዊ ንጥፈታትና ንዓዲ ኣቲና ከነካይዶ ኣድላይ ከምዝኾነ ወሲኑ። "ኣነ'ውን ኣባል እቲ ውድብ ስለዝኾንኩ፤ ይኣቱ'ለኹ ማለት እዩ" ክብል ናብ ዓዲ ተመሊሱ ፖለቲካዊ ንጥፈት ከምዝገብር ኣብሪሁ። ቅድሚ ናብ ዓዲ ምእታዉ ግን ክወገኑ ዘለዎም "ቴክኒካል" ዕዮታት ስለዘለዉ ብምባል ብንፁር ዝምለስሉ መዓልቲ ኣየቐመጠን። እቲ ውሳነ ስለዝተወሰነ ግን ኣብ ቀረባ እዋን ንዓዲ ምእታውና ርጉፅ እዩ ኢሉ። ንሱን ውድቡን ናብ ኢትዮጵያ ምስተመለሱ ፈለማ ተነሓናሕቲ ሰልፍታት ናብ ዓዲ ክኣትዉ ምስ ዝዓደሙ ሰበስልጣን ከምዝዘራረቡን ብቐፃልነት ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዴሞክራስያውን ናይ ሕጊ ልዕልነትን ዝሰፈነሉ ስርዓት ንምህናፅ ከምዝሰርሑን ገሊፁ። ካብዚ ብተወሳኺ ሒዝዎ ዝመፅእ ዕላማ'ውን ግን ኣለዎ። "መንእሰይ፡ ነቶም ሽማግለታት ብኽብሪ ሰንዩ፡ ስልጣን ክቆፃፀር ኣለዎ" "ህዝቢ ትግራይ ኣብ ፀገም እዩ ኣትዩ ዝንሄ። ኣይበልዐ ኣይሰተየ ኣብ ድኽነት እናሃለወ፤ ከምዝበልዐ፡ ከምዝሰተየን ከምዝፀገበን ገይሮም እናረኣይዎ ምስቲ ካልእ ህዝቢ ከምዝጋጮ ገይሮምዎ እዮም። ስለዝኾነ፤ ህዝቢ ትግራይ ዘለዎ ኹነታት፣ ምስቲ ወገኑ ዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሓደ ምዃኑ፣ ኣብ ሓደ ፀገም ኣትዩ ከምዘሎ ንምርዳእን ናይ ህዝቢ ሓድነት ናይ ምፍጣርን ስራሕ'ውን ሒዝና ኢና ንኣቱ ዘለና" ይብል። ዶክተር ኣረጋዊ ሕዚ'ውን እንተኾነ ኣብ ማእኸል ዓድን ኣብ ትግራይን ዘሎ ሃዋህው ፖለቲካ ማዕረ ኣይኮነን በሃሊ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ ውድቡ ትዴት፡ ፈለማ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሱ ኣብ አዲስ አበባ ከምዝጅምርን ፀኒሑ ናብ ትግራይ ከምዝኣቱን ይገልፅ። "መራሕቲ ህወሓት፤ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ሓደ እዮም ኣብ ዝብል ጌጋ ኣረኣእያ ነኺሶም ፣ ካልኦት ውድባት ከይንቀሳቐሱ 'ውን ዓጊቶም ሒዞም ስለዘለዉ፤ ኣብቶም ዝፈተኑ ውድባት ዘብፀዕሕዎ ፀገም ድማ ስለንፈልጥ ደረጃ ብደረጃ ኢና ክንከዶ" ብምባል ኣብ ልዕሊ ውድብ ዓረናን መራሕቲ እቲ ውድብን ተደጋጋሚ በደል ምብፅሑ ከም መርትዖ የቕርብ። ዶክተር ኣረጋዊ፡ ንውድብ ህወሓት "ንህዝቢ ዝተቓለሰ ውድብ'ዩ ነይሩ፤ ሕዚ ግን ነቶም ገዛእቲ ደርቢ፤ ነቶም መራሕቲ ዘገልግል ውዳበ ኮይኑ እዩ ዘገልግል ዘሎ" ብምባል ይገልፆ። ህወሓት ኣብ ቀረባ እዋን ዝተፈለየ ሓሳብ ምስ ዘለዎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ተቐራሪቡ ከምዝሰርሕ ገሊፁ እዩ'ሞ፤ ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ ምስ ናይ ቀደም ብፆቱ ዝላዘበሉ ዕድል ይህሉ ዶ ይኸውን ንዝብል ሕቶ፦ "ንሳቶም ድልዋት እንተኾይኖም" ብወገንና ምስኣቶም ኮፍ ኢልና ንምድርዳር'ውን ድልዋት ኢና፤ ኢሉ። ብሓደ ኢድካ ምጥቓዕ ከምዘይከኣል ዝጠቅስ ኣረጋዊ፤ መራሕቲ ህወሓት ብዘረባ እኳ ከምኡ እንተበሉ ብግብሪ ግን ንዘረበኦም ኣይመስሉን እዮም በሃሊ እዩ። ልክዕ ከምቲ ካልኦት ውድባት ኢህወዴግ "ንተቓወምቲ ሓንጎፋይ ኢሎም ዝቕበሉ ዘለዉ" ህወሓት እውን ምስ ተቓወምቲ ተቐራሪብካ ናይ ምስራሕ ልምዲ ከማዕብል ኣለዎ ይብል። "ንኣብነት ኦህዴድ፡ ዋላ ነቶም ብብረት ዝቃለስዎም ንዝነበሩ ተቓወምቲ ሓንጎፋይ ኢሎም ተቐቢሎምዎም። ምስኣቶም'ውን ክዘራረቡ ይውዕሉ ኣለዉ። እቶም ናትና ግን ከምኡ ዓይነት ነገራት ኣየርእዩን ዘለዉ" ይብል ዶክተር ኣረጋዊ በርሀ ሓሳቡ እናዛዘመ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ሓበራዊ ዘተ ንመፃኢ ዕድል ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ሆቴል ሃርመኒ፡ ፤ፍልይ ዝበለ' ዝተብሃለሉ መድረኽ ተኻይዱ፡ መድረኽ ምሕደራ ትግራይ። እንታይ ዓይነት ዕድላት ሒዙ መፂኡ?
