ሓጋዚ ፕሮፌሰር መኮንን ፍስሃ፡ ህወሓት፡ መረጻ ብእዋነኑ ክካየድ ኣለዎ፣ ሕገመንግስትን ፌደራላዊ ስርዓትን ብዘይኣግባቡ ክፈርስ የብሉን፣ መሰል ብሄረሰባት ክጻባእ የብሉን፣ ሕዚ ዘሎ ኣካይዳ ስርዓት ሚዛን ነዚኦም ኩሎም ዝጻባእ ብምኻኑ፡ ኣካይድኡ ክእረም ኣለዎ ዝብል ቅዋም ብሰዓቱ ኣቐሚጡ እዩ። ኣብዛ ሃገር ክልተ ዓይነት መንግስቲ'ዩ ዘሎ፤ ክልላውን ተወከልቲ ህዝብን ቤት ምኽሪ ፌደሬሽንንን ዝሓዘ ፌደራላዊ መንግስትን። በዚ መሰረት ክልላት ናይ ባዕለን ባይቶ፣ ሕገመንግስትን ተወከልትን ኣለወን። መረጻ ኢትዮጵያ፡ "እቲ ነባራዊ ኩነታት ዝቕይር ስርዓት የድሊ'ዩ" "ዝቐሰነ ዜጋ ኣብ ዘይብሉ ብዛዕባ ምርጫን ዴሞክራሲን ምዝራብ ትርጉም የብሉን" እዚ ክልላዊ ባይቶ፡ ኣነ ኣብ ክልለይ ሰላም ኣለኒ'ዩ፤ መረጻ ከካይድ'የ እንተይሉ፡ መረጻ ናይ ምክያድ መሰልን ስልጣንን ስለ ዘለዎ ይኽእል'ዩ። ኾይኑ ግን፡ ሕገመንግስቲ ኢትዮጵያ ሃገራውን ክልላውን መረጻ ከካይድ ነጻን ዘይሻራውን ኮይኑ ዝተጣየሰ ሓደ ሃገራዊ ቦርድ መረጻ'ዩ ዘሎ ይብል። ብመሰረት እቲ ሕገመንግስቲ ክልላት ቦርድ መረጻ የብለንን። ስለዚ፡ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ክልለይ ሕጋዊ መንግስቲ ንከጣይስ፡ ኣብ ክልለይ መረጻ ከካይድ ስለ ዝኾንኩ፡ ኣተሓባብር ዝብል ሕቶ ናብቲ ቦርድ መረጻ ብምቕራብ ኩሉ ምድላዋት ክገብር፡ ክሓትት ኣለዎ እምበር ባዕሉ ኮሚሽን መረጻ ኣጣይሱ መረጻ ከካይድ ኣይኽእልን። መረጻ ክመርሕን ክእውጅን ዝኽእል ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ጥራሕ ብምኻኑ፡ ካብኡ ወጻእ ዘሎ ካልእ ትካል መረጻ ኣካይዱ ክእውጅ ንስኻ ኢኻ ተዓዋቲ ክብል ኣይኽእልን። ኣብ ትግራይ ዘለው ተወከልቲ ባይቶ ህዝቢ ፌደራል ግን ንብሕቶም እቲ ባይቶ ስለ ዘይመልኡዎ፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት መረጻ እንተዘይተኻይዱ ኣብ ፌደራል ናይ ትግራይ ጥራሕ ፓርላማ ክህሉ ኣይኽእልን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ቢቢሲ፡ መጽሄት ወይን፡ መረፃ እንተተናዊሑ ክፍጠር ዝኽእል ናይ ሕጋዊ ቕቡልነት ቅልውላው ኣሳታፊ ብዝኾነ ናይ መላእ ህዝቢ ትግራይን ኣብ ድሕንነትን ሃለዋትን ህዝቢ ትግራይን ፅኑዕ መርገፂ ዘለዎም ናይ ክልልና ውድባት ብምዃን ብደረጃ ክልል ሕጋዊ መረፃ ምግባር ኢላ ኣላ። ኣብቲ ክልል ግን ብደረጃ ሃገር ዝወዳደር ሓደ ሰልፊ'ዩ ዘሎ። እዚ ሰልፊ ነቲ ዘሎ ሃገራዊ ኩነታት ቕቡል ገይሩ ኣብቲ ክልል ኣብ ዝካየድ ምርጫ ኣይሳተፍን እንተይሉ፡ ህወሓት ምስ መን'ዩ ክወዳደር?
