ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ውጻእ መዓት ባሕሪ ላምፔዱሳን ስድራቤት ግዳያትን ኣብ ዝኽሪ ራብዓይ ዓመት 3 ጥቅምቲ 2017 ውጻእ መዓት ባሕሪ ህልቂት ላምፔዱሳ ክብረት በርሀን ኣብቲ ንዓለም ዘስካሕከሐ ጃምላዊ ህልቂት ንእሽቶ ሓዉ ዝሰኣነ ኣዳል ንጉሰን ምስ ኣማኢት ፍቱዋቶም ዝሰኣኑ ዜጋታትን ካልኦት ግዱሳትን ኣብ ራብዓይ ዓመት ዝኽሪ ላምፔዱሳ ተሳቲፎም። ነቲ ዝኽሪ በቲ ፍጻሜ ብልቢ ዝጎሃዩን ዝሓዘኑን ግዱሳት፡ ተመሳሳሊ ጥፍኣት ንኸየጋጥም ትረ-ኦቶብረ (03 ጥቀምቲ) ዝስመ ማሕበር ብሙቛም እዮም ነቲ ፍጻሜ ንራብዓይ ዓመቶም ዝዝክሩዎ ዘለዉ። ሎሚ ንግሆ ከኣ ኣሰታት 400 ዝኾኑ ነጋድያን ዝኽሪ ህልቂት ላምፔዱሳ፡ ካብ ማእከል እታ ከተማ ብመስርዕ ነቒሎም፡ ብኣፍደገ እታ ናብ ኣፍሪቃ ዘቕረበት እትበሃል፡ ፓርታ ዲ ኤውሮጳ እትስመ በሪ ሓሊፎም፡ ብመራክብ ተጻዒኖም ኣብ ቦታ እቲ ሓደጋ ዕምበባ ኣንቢሮም። እቶም ዓመት ዓመት ናብ ቦታ ዝኽሪ ዝኸዱ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ከኣ ኣብ ባሕሪ ጸሎተ-ፍትሓት ኣብጺሖም። ምንጪ ስእሊ, ADAL NIGUSSE መግለጺ ስእሊ, ስድራ ግድያትን ግዱሳትን ኣብ ራብዓይ ዓመት ሓደጋ ምጥሓል ላምፔዱሳ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት፡ ልክዕ ከምዛ ዕለት 03 ጥቅምቲ 2013፡ ልዕሊ 500 ሰባት ጽዒና ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝተበገሰት ጃልባ፡ ኣብ ኣፍደገ ላምፔዱሳ ብዘጋጠማ ሓደጋ ልዕሊ 368 ሰባት ምጥሓሎም ምስተገልጸ፡ ኩሉ ኣብ ርሑቕን ቀረባን ዝነብር ዓጽመ ስጋኡ ዘፋነወ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ኣተወ። ኣዳል፡ ድሮ እቲ ዓቢ ሓደጋ ምግጣሙ ክልተ መዓልቲ፡ ካልኦት 11 ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ስደተኛታት ናብቲ ገምገም ምስ ቀረቡ፡ ኣሰር ኣጻብዕቲ ንኸይገብሩ ካብ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ክሃድሙ ክብሉ ምጥሓሎም ምስተነግረ፡ ነቲ ካብ ሊብያ ዝብገስ ዝነበረ ወዲ 23 ዓመት ንእሽቶ ሓዉ ኣብረሃም ብስልኪ ረኺቡ፡ ተመሳሳሊ ጌጋታት ንኸይፍጽም ዓቕሙ ብዝፈቕዶን ብዝከኣሎን ክጥንቀቕ መኺሩዎ ነይሩ። ሓደጋ ላምፔዱሳ፡ ብማዕከናት ዜና ምስተጋውሐ ከኣ ደሃይ ሓዉ ኪገብር ናብ ሊብያ ደዊሉ፡ እንተኾን ንሓዉ ኣይረኸቦን። ግን ኣብረሃም ሓዉ ምስ ኣስታት 500 ዝኾኑ መጓዕዝቱ ስደተኛታት ከምዝተበገሰ ምስተነግሮ፡ ከይወዓለ ከይሓደረ ትኬት ገዚኡ ብ04 ጥቀምቲ ብነፋሪት ንላምፔዱሳ ከደ። ምንጪ ስእሊ, ADAL NIGUSSE መግለጺ ስእሊ, በሪ ኣውሮፓ ነበርቲ እታ ከተማ በቲ ኩነታት ተጨናኒቖም፡ ዝምልከቶም ሰብ መዚ ባሕርን ገፈፍቲ ዓሳን፡ ነቶም ኣብ ባሕሪ ጸብለል ዝበሉ ሬሳታት ክኣርዩ፡ ጋዜጠኛታት ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ነቲ ፍጻሜ ክስንዱ፡ ፖለቲከኛታት ኣብ ቦታ እቲ ፍጻሜ ክበጽሑ፡ ላምፔዱሳ ብኹሉምሉ አዕለቕሊቓ ጸኒሓቶ። ሓለዋ ዶባት ባሕሪ ናብ ገማግም ባሕሪ ከኽይድ ኮነ ምሰቶም ውጻእ መዓት ንክራኸብ ኣይፈቐድሉን። ኣብ ኮምፒዩተር ንዝተሰነደ ኣሳእል ግዳያት ግን ገጽ ሓዉ ከለሊ ፈቒዶሙሉ። ንሱ እዉን ርእዩ ክቐብጸ ስለዝመረጸ ብሓካይምን ፖሊስን ተዓጂቡ ኣብ ሓደ ክፈሊ ኮይኑ ሬሳ ሓዉ ከለሊ ፈቲኑ። ንኹሉ እቲ ጭኑቕ ኣሳእል መወትቲ እናተጻወረን፡ ብምስሊ ነፍሲ ወከፍ ስእሊ እናተቐንዘወን ከኣ ከሳብ 211 ስእሊ ሬሳታት ርእዩ፡ ደሕሪኡ ግን ክጻውር ኣይከኣለን። ብኻልእ መገድን ኣገባብን ክሕግዙዎ እንተዘይኪኢሎም ኪንኡ ኪኸይደ ዓቕሚ ከምዘይብሉ ሓቢሩዎም። ኣዳል " እቲ፡ ጭንቂ ሞትን ሕየትን መወዳእታ ሕልፈተ-ትንፋስ ዘርኢ፡ ዓቕሊ ጽበታዊ ስእልታት አሕዋተይ፡ ካብ ዓይነይ ፈጺሙ ኣይክወልን እዩ" ይብል፡ እቲ ኣርባዕተ ዓመት ዝገበረ ፍጻሜ ከም ብሓዲሽ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ እናተራእዮ። ኣብ መወዳእትኡ ግን ድሕሪ ዓመት ኣቢሉ ብዲኤንኤ ሬሳ ሓዉን ዝተቐብረሉን ቦታ ተነጊሩዎ ቀሲኑ። ነፈሲ ወከፍ ዓመት ከኣ ምሰታ ብምኽንያት እቲ ፍጻሜ ዝቖመት ማሕበር ትረ-ኦቶብረ ብምትሕብባር ናብቲ ቦታ ፍጻሜ ብምኻድ ዕምበባ የንብሩን ብሕልናን መንፈስን ከኣ ጸሎት ብምብጻሕ ፍቱዋቶም ይዝከሩ። ምንጪ ስእሊ, Tullio M. Puglia መግለጺ ስእሊ, ካብ ሕልና ዘይክወል መሪር ቃንዛ ህልቂት ላምፔዱሳ ውጻእ መዓት ክብረት በርሀ እውን፡ ኣብ ሕልናዊ ዝኽሪ ብምንባራ ተዘክሮኣን ተመኩሮኣን ብዝርዝር ክትገልጽ እኳ እንተዘይከኣለት፡ " ላምፔዱሳ፡ ዳግማይ ዝተወለድኩላ ቦታ ስለዝኾነት፡ ዕለተ ልደተይ ከኽብርን ኣብታ ጸላም ዕለተ-ጥፍኣት ዝሰኣንኩዎም መጓዕዝተይ፡ መዳቕስተይ፡ መኻፍልቲ ሽግረይ አሕዋተይ ብሕልናን መንፈስን ከዕልሎም እየ መጺአ" ትብል፡ ብድምጺ ዓሚቕ ትዝታ። ኪኖኡ ግን ኣብዛ ናይ ዝኽርን ጸሎትን ዕለት ካልእ ክትቅጽል ኣይከኣለትን። ኣዳል ንባዕሉ ኣብ 2002 ካብ ኤርትራ ንስደት ወጺኡ፡ ፈታኒ ጉዕዞ ሰሃራ ወዲኡ፡ ናብ ኤውሮጳ ክሰግር ብንእሽቶ ጃልባ ናብ ባሕሪ ሜዲተራንያን ምስ ተበገሰ ከኣ እታ ዝነበራ ጃልባ ብማዕበል ክትናወጽ ጀሚራ፡ ደሓኑ ክብሎም ግን ሓላፊት መገዲ መርከብ ኣድሒና ንማልታ አእትያቶም። እንተኾን መንግስቲ ማልታ፡ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ኢኹም ብምባል ንሓያሎ ኣዋርሕ ድሕሪ ምእሳር ብሓይሊ ንኤርትራ መሊሱዎም። ኣዳል ምስ መሰልቱ ኤርትራውያን ንሃገሩ ምስተመልሰ ማእሰርቲ ተቐቢሉዎ፡ ንዓመት ተኣሲሩ። ካብ ማእሰርቲ ምስ ወጽአ እንደገና ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ዶብ ሰጊሩ ናብ ሱዳን ኣትዩ። ካብኡ ግን ብሓገዝ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ኮሚሽን ስደተኛታት (ዩኤንኤችሲኣር) ብሕጋዊ መገዲ ናብ ሽወደን ኣትዩ ክነብር ጀሚሩ። እቲ ንዕኡ ዝተጻብኦ ባሕሪ ኣብ ንእሽቶይ ሓዉ ይጭክን እዩ ኢሉ ኣይሓሰበን። ይኹን እምበር እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጉዕዞ፡ ህይወት ሰብ ዝለመደ ባሕሪ፡ ንእስነትን ዕድመን ኣብ ግምት ኣየእተወን። ኣብዚ ፍጻሜ እዚ፡ ሓያሎ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ጥልያንን ወከልቲ ዘይመንግስታዊ ማሕበራትን ከምኡ እውን ግዳያት ውጸእ መዓት ባሕርን ስድራን መቕርብን ግዳያት ተሳቲፎም። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
