ሽዑ'የ በላሕ ምኻና ዝርኣኹ" በዓል ዋና ጋዜጣ ሪፖርተር ተጋዳላይ ኣማረ ኣረጋዊ ብ1983 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ]፡ ኣብ በረኻ ስልጠና ጋዜጠኝነት ክህብ እንከሎ፡ ሽም ሓንቲ ውርይቲ ጋዜጠኛ ብተደጋጋሚ የልዕል ነበረ። ተመሃራይ ተጋዳላይ ኣማረ ዝነበረ ጋዜጠኛ ነጋ ዘርኡ፡ "ናይ ህዝባ ወጽዓ ክትቕንጥጥ ካብ ጽቡቕን ምቹእን ናብራ ንቓልሲ ዝተወፈየት ጓል ኣንስተይቲ" ክብሃል ድማ፡ ቖልዓ ኮይኑ ይሰምዕ ምንባሩ ይዝክር። እዚ ዛንታ ተጋዳሊት ነጻነት ኣስፋው'ዩ፤ ሙህሮ ኮይኑ ድማ ተጋድሎኣ፣ ውፍይነታን ህዝባውነታን ይመሃሩዎ ነይሮም። ብ1986 ዓ.ም ኣሰናዳኢ ዓምዲ ተጋድሎ ጋዜጣ ወይን ኮይኑ ስራሕ ምስ ጀመረ፡ ምስ ካልእ ካብ ሕልንኡ ዘይሃስስ ስርሓ ተላለየ። "ሓደ ዓብዪ 500 ገጽ ዘለዎ መጽሓፍ ታሪኽ ትግራይ መጺኡና። ካብዚ መጽሓፍ ጸᎁቐ ጽሑፋት ከዳሉ ድማ ተነገረኒ፤ እቲ መጽሓፍ ጥንታዊ፣ ማእከላይን ዘመናውን ታሪኽ ትግራይ እንተዘንቱ፡ ዋሕዙን ስልቲ ኣጸሓሕፍኡን ይገርመኒ ነይሩ። ሕድሕድ ፍጻመ፡ ሽምን ቦታን ኣለዎ፣ ዘየንኳሕኮሖ ገዛ ትግራይ ድማ ኣይነበረን" ይብል። ፍልይቲ ተሓላቒት ደቂ ኣንስትዮ ምንባራ ዝዝክር ነጋ፤ "ኣብ መንገዳ ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ክትረክብ እንከላ፡ ትምህርቲ ትመሃሪ'ዶ?
