ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ሳዋ ዝወሃብ መበል 12 ክፍሊ ትምህርቲ ክቋረጽ ጎስጓስ ይካየድ ኣሎ 25 ነሓሰ 2020 ምንጪ ስእሊ, Twitter/Hawelti ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዋርሳይ ይካኣሎ ሳዋ፡ ዘሎ ኣተሓሕዛ ተማሃሮ ንለበዳ፡ ኮሮናቫይረስ ዘቃልዕ ምዃኑ ብምግላጽ፡ #EndHighSchoolInSawa ዝብል፡ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ሳዋ ከብቅዕ ጎስጓስ ይገብሩ ኣለው። ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ሓደ ካብ ላዕለዎት መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝነበረ፤ ሕጂ ኣብ ስደት ዝነብር ኣቶ መስፍን ሓጎስ'ውን ነቲ ጻውዒት ተቓውሞ: ዘለዎ ደገፍ ብቪድዮ መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ። ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ሳዋ ተረኺቡ ነቶም ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዋርሳይ ይካኣሎ ትምህርቶም ዘጠናቐቑን ወተሃደራዊ ስልጠናን ዝወድኡን መበል 33 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሞያዊ ስልጠና ክከታተሉ ዝጸንሑ ተማሃሮ ሃማሞስን መሪቑ ። ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ እቶም ተማሃሮ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ማስክ ዘይምግባሮም ነቲ ብኮቪድ ክመጽእ ንዝኽእል ሓደጋን ዝጸንሐ ሻቕሎት ነዳዲ ወሲኹሉ ኣሎ። መዛዘሚ ዓመት፡ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ሳዋ ክቕጽል ኣለዎ ዝብሉ ኤርትራውያን ብወገኖም፡ መንእሰያት ኣብ ሳዋ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እታ ሃገር ምስ ዝመጹ መዛኑኦም ስለ ዝራኸቡ ባህሊ ሃገሮም ክፈልጡን ሓድነቶም ከትርሩን ከም ዝሕግዞም ይገልጹ። ‘ዘይተመለሰ ሕቶታት’ ኩነታት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንመበል 33 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን መበል 11 ዙርያ ሰልጠንቲ ሃማሞስን መሪቑ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ብሕጋዊ ኮነ ብዘይሕጋዊ መገዲ ካብ ወጻኢ ሃገራት ዝተመልሱ ዝርከቡዎም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት እታ ሃገር ተደኲነን ኣብ ዝርከባ መወሸቢ ማእከላት ዝጸንሑ ኣስታት 306 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ከም ዝረኸበት ጸብጻባት ሚኒስትሪ ጥዕና የረድእ። ዛጊት ካብቲ ኣብ ዓለም ዝተመዝገበ መጠን መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ እቲ 5% ጥራይ ካብ ኣፍሪቃ ምዃኑ እኳ እንተተገለጸ፡ እቲ ሓቀኛ ኣሃዝ ብሰንኪ እኹል መመርመራታት ዘይምክያድን፡ ሓቀኛ ሓበሬታ ዘይምሃብን ተሸፊኑ ክኸውን ከም ዝኽእል ኢንተርናሽናል ረስኪዩ ኮሚተ የጠንቅቕ። ኣብ ኤርትራ ካብ ዓመተ 2003 ጀሚሩ፡ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ናይ 11 ክፍሊ ትምህርቶም ድሕሪ ምዝዛም፡ ናይ 12 ክፍሊ ትምህርቶም ንምክትታልን ናይ 2ይ ደረጃ መልቀቒ ፈተና ንምውሳድን ካብ መላእ ሃገር ናብ ሳዋ ክኸዱ ይግደዱ። ጎኒ ጎኒ እቲ ናይ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ከኣ ንከባቢ ሽዱሽተ ወርሒ ዝዘልቕ ክልሰ ሓሳባውን ግብራውን ወተሃደራዊ ስልጠና ይወሃቦም። ኣብቲ ዝወሃቦም ናይ ካልኣይ ደረጃ መልቀቒ ፈተና፡ መሕለፊ ነጥቢ ዝረኸቡ ተማሃሮ ትምህርቶም ንምክትታል ናብ ኮሌጃትን ማእከል ሞያዊ ስልጠና ሳዋን ክምደቡ እንከለው፤ እቶም ዘይሓለፉ ግና ኣብ ዝተፈላለዩ ሚኒስትሪታት፡ ህዝባዊ ትካላትን፡ ትካላት ህግደፍን ሃገራዊ ኣገልግሎት ክፍጽሙይምደቡ። ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ኣብ ሳዋ ኣብ ዝርከብ ቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ይካኣሎ፡ ኤርትራ ንተምሃሮ ካልኣይ ደረጃ ናብ ደረት-ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት እትወስደሉ መገዲ ምዃኑ ከሲሱ። ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ግና ብትዊተር ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ "እቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተናዊሑ እንተኾይኑ፡ ብምርጫ መንግስቲ ኤርትራ ኣይኮነን። ኣህጉራዊ ሕጋጋት ብዝጠሓሰ ዓማጺ ኣካል ተስገዲዱ እዩ። ስርዓተ ምክልኻል ኤርትራ ንግዳማዊ ኣካላት፡ ብፍላይ ድማ ነቶም ልዑላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኤርትራ ክጠሓስ እንከሎ ሸለል ንዝበሉን ዘጽቀጡን ናብ ዋጋ ዕዳጋ ኣይወርድን እዩ" ኢሉ። ለብዘበን ናይ 11 ክፍሊ ትምህርቶም ዝዛዘሙ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ካብ ፈለማ ሰሙን ናይ ወርሒ መስከረም ጀሚሮም ናብ ሳዋ ክኸዱ ተሓቢርዎም ከም ዘሎ ምንጪታት ቢቢሲ ሓቢሮም። ምንጪ ስእሊ, Twitter/Hawelti ኣቶ መስፍን ሓጎስ እንታይ እዩ ኢሉ?
