9 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, EPA ሃብታም ሃገራት ክታበት ኮሮናቫይረስ ብብዝሒ ይዓቑራ ብምህላወን ኣብ ድኻ ሃገራት ዝነብሩ ህዝብታት ነቲ ክታበት ዝረኽቡሉ ዕድል ከይሰኣን ኣብዚ ጉዳይ ናይ ዝነጥፉ ግዱሳት ጥምረት ኣጠንቂቑ። እቲ ጥምረት ከምዝበሎ፡ ኣስታት 70 ዝኾና ትሑት እቶት ዘለወን ሃገራት፡ ካብ 10 ሰባት ንሓደ ጥራይ ናይ ምኽታብ ዓድል እዩ ክህልወን። እዚ ዝኸውን ድማ ዋላ’ቲ ብኦክስፎርድ-ኣልትራዜኔካ ካብ ዝፈሪ ክታበት እቲ 65 ሚኢታዊት ኣብ ዓበይቲ ሃገራት ናብ ዝርከቡ ህዝብታት ከምዝበጽሕ ዝተኣተወ መብጽዓ ግብራዊ እንተኾነ እዩ። 90 ሚእታዊት ውፅኢታዊ ዝኾነ ክታበት ኮሮናቫይረስ ተረኺቡ ኬንያ ክታበት ኮሮናቫይረስ ካብ ቻይና ክትዕድግ'ያ ዝርግሐ ክታበት ኮሮናቫይረስ ኣብ ምሉእ ዓለም ፍትሓዊ ንክኸውን ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ይስርሑ ከምዘለዉ ይግለጽ። ‘ኮቫክስ’ ብዝብል ዝተወደበ ምንቅስቓስ ድማ ኣስታት 700 ሚልዮን ክታበት ናብ ትሑት እቶት ዘለወን 92 ሃገራት ከምዝበጽሕ ኣረጋጊጹ’ሎ። እዚ ውጥን እንተሃለወ’ውን ግን፡ ንኹሉ ክበጽሕ ዝኽእለሉ ዕድል ስለዘይህሉ ኣፍረይቲ ትካላት ነቲ ክታበት ብብዝሒ ከፍርዩ ከም ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ ኦክስፋምን ግሎባል ጀስቲስን ዝበሉ ዓለምለኻዊ ትካላት ጻውዒት የቕርቡ። ሃብታም ሃገራት ንዜጋታተን ብተደጋጋሚ ከኽትብ ዝኽእል ኣዝዩ ብዙሕ መጠን ዘለዎ ክታበት ይዕድጋ ምህላወን ዝሓበሩ እቶም ትካላት፡ ንኣብነት ካናዳ ነብሲ ወከፍ ዜጋ ሓሙሽተ ጊዜ ክኽተብ ዘኽእላ መጠን ንምዕዳግ ንኣፍረይቲ ትእዛር ከምዝሃበት ኣመልኪቶም። እተን ሃገራት ካብ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ነቲ 14 ሚኢታዊት ዝሕዛ እንተኾና’ውን ካብቶም መረጋገጺ ዝረኸቡን ዝፈርዩን ዓይነታት ክታበት 53 ሚኢታዊት ዓዲገንኦ ኣለዋ። “ዝኾነ ይኹን ሰብ ብሰንኪ ዝነብረላ ሃገርን ዘለዎ መጠን ገንዘብን ነዚ መድሕን ህይወት ዝኾነ ክታበት ካብ ምርካብ ክግደብ የብሉን” ትብል ሓላፊት ፖሊስ ጥዕና ኦክስፋም ኣና ማሪዮት። ንሳ “እዚ ክኸውን እንተዘይኪኢሉ ግን ኣብ ዓለም ብቢልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ንዓመታት ክታበት ከይረኸቡ ክጸንሑ ክግደዱ እዮም” ብምባል ወሲኻ ተረድእ። ‘ፒፕልስ ቫክሲን ኣሊያስ’ ዝተበሃለ ምንቅስቓስ ብወገኑ፡ ብቢልዮናት ዝቑጸር ክታበታት ንምፍራይን ናብ ኩሉ ተበጻሑ ንምግባርን ንኽከኣል፡ ኩሎም ኣብ ክታበት ኮሮናቫይረስ ዝሰርሑ ኣፍረይቲ ትካላት ቴክኖሎጂኦምን ኣእምሮኣዊ ንብረቶምን ብግልጺ ንኻልእ ከካፍሉ ጸዊዑ’ሎ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኦክስፊርድ ከካይዶ ዝጸንሐ ፈተነ ክታበት ኮሮናቫይረስ፤ እቶም ፈተነ ዝተኻየደሎም ምልክት ሕማም ስለዘርኣዩ ደው ኣቢልዎ9 መስከረም 2020 ፈላማይ ክታበት ኮሮናቫይረስ ኣብ ኣሜሪካ ተጀሚሩ17 መጋቢት 2020 ብሪጣንያ ሎሚመዓልቲ ክታበት ኮሮናቫይረስ ምኽታብ ክትጅምር’ያ8 ታሕሳስ 2020 ኮሮናቫይረስ፡ ኣውስትራሊያ፡ ክታበት ኮሮናቫይረስ ብናጻ ክህብ'የ ኢላ19 ነሓሰ 2020 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
