እቶም ብዓረብያ፡ ማይ ዘምጽኡልና ዝነበሩ የለውን [ብመስርት ጻዋጅ፡ ካብ ገዛ ክውጽኡ ኣይክእሉን እዮም] ስለዚ እዚ ኩሉ ተደራሪቡ ዓቢ ጭንቂ ኣለና" ክትብል ሕቶ ኣቕሪባ። ኮሮናቫይረስ ናብ ኣፍሪቃ ካብ ዝኣቱን ቅድሚኡን፡ እዛ ኣህጉር ምስቲ ዘለዋ ትሑት ትሕተ ቅርጺ ጥዕና፡ ናብ ክትጸሮ ዘይትኽእል ዓዘቕቲ ከይትሽመም ናይ ብዙሓት ስክፍታን ሻቕሎትን ኮይኑ ጸኒሑ'ሎ። ካብዚ ብምብጋስ ድማ፡ ዳይሬክተር ማእከል ምክልኻልን ምቁጽጻርን ሕማማት ሕብረት ኣፍሪቃ ዶክተር ጆን ኒኬንጋሰንግ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕተት፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ትሑት ትሕተ ቅርጺ ጥዕና ስለዘለውን ነቲ ሕማም ሱር ከይሰደደ ክቆጻጸርኦ ከምዘለውን'ዩ ዝምዕድ። ምንጪ ስእሊ, yemane G/meskel ካቴድራለ፡ ንኣስመራ ኣስመራ ዝገበረ ህንጻ ጦብላሕታ ጉዕዞ ከተማ ኣስመራ ቅጺ ሓደ፡ ኣስመራ እታ 'ጸጥ' ዝበለት ውቅብቲ ከተማ "ናብ ኵናት ክትኣቱ እንከለኻ ወይ ኣብ ምክልኻል ወይ ኣብ ምጥቃዕ ኢኻ ተድህብ፡ ካብዚ ክልተ ሓደ ክትመርጽ ከኣ ኣብ ዓቕምኻ እዩ ዝምርኮስ፡ ስለዚ ኣፍሪቃ ኸኣ ኣብ ምክልኻል'ዩ ክተድህብ ዘለዋ" ይብል ዳይሬክተር ማእከል ምክልኻልን ምቁጽጻርን ሕማማት ሕብረት ኣፍሪቃ ዶክተር ጆን ኒኬንጋሰንግ። ሓያሎ ሃገራት፡ ዝርገሐ እዚ ሕማም ንምቁጽጻር ከም ኣማራጺ ዝወስድኦ ዘለዋ፡ ንህዝበን ካብ ገዛ ከምዘይወጽእ ምግባር እዩ። ኤርትራ እውን ሓንቲ ካብተን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ዝወሰዳ ሃገራት ኮይና፡ ካብ 2 መጋቢት 2020 ኣትሒዛ ን21 መዓልታት ዝቕጽል 'ኣብ ገዛኻ ምጽናሕ' ዝብል ፖሊሲ ወሲዳ፡ ሰባት ካብ ቤቶም ንከይወጽኡ ውሳነ አሕሊፋ ተፈጻምነቱ ኣብ ምክትታል ትርከብ። ሃገራት ንዜጋታተን ካብ ገዛ ከይወጽእ ውሳነ ዘሕልፋሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ዝርገሐ እቲ ሕማም ንምቁጽጻርን ብኮሮናቫይርስ ዝተለኸፉ ዜጋታተን ፈልየን ንኽፈልጣ ስለዝሕግዘንን'ዩ፡ ከም ቻይና ዝኣመሰላ ነዚ ውሳነ እዚ ተጸሚመን ዝተግበራን ዘተግብራን ዘለዋ ድማ ርኡይ ኣወንታዊ ዝኾነ ውጽኢት ይረኽባሉ ኣለዋ። እቲ ኣብ ገዛ ምዕጽው ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ሓደ ካብ ኣባላት ስድራ እንተስ ብስራሕ እንተስ መሰረታዊ ሃለኽቲ ንምግዛእ ካብ ገዛ ምስ ዝወጽእ፡ ኣካላዊ ርሕቕት ምሕላው፡ (ክሳብ ክልተ ሜትሮ ምፍንታት) ብኢድ ብኢድካ ኣፍንጫኻን ዓይንኻን ዘይምትንካፍ ዝብል መምርሒታት ዝብሉ መምርሒታት ዋላ የተግብሮም፡ ናብ ገዝኡ ምስ ተመልሰ ኢዱ ንኽሕጸብ እዩ ዝምከር። ግን ከኣ እቲ ሰብ ኢዱ ዝሕጸበሉን ስክፍትኡ ዝቕንጥጠሉን እኹል ማይ የድልዮ እዩ። እታ ቅድሚ ኮሮናቫይርስ ምጅማሩ፡ ነበርታ መዓልታዊ 60 ሽሕ ሜትር ኲብ ማይ ዘህልኹ ዝነበሩ ከተማ ኣስመራ'ኸ፡ ነበርታ ኮሮናቫይርሰ ንምክልኻል ደጋጊሞም ኢዶም ንኽሕጸቡ ዘኽእል ማይ ይህልዋ'ዶ ይኸውን?
