ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ በይሩት ብዘጋጠመ ምፍንጃር ቁጽሪ ምውታት ብውሑድ 100 በጺሑ 5 ነሓሰ 2020 ምንጪ ስእሊ, EPA መግለጺ ስእሊ, ኣብ ቤሩት ብዘጋጠመ ምፍንጃር ቁጽሪ ምውታት 78 በጺሑ ትማሊ ኣብ ርእሰ ከተማ ሊባኖስ ዝኾነት ከተማ በይሩት ብዘጋጠመ ምፍንጃር፡ ቁጽሪ ምውታት ብውሕዱ 100 ክብጽሕ እንከሎ ልዕሊ 4000 ሰባት ድማ ከቢድን ፎኵስን መጉዳእቲ ኣጋጢምዎም ኣሎ። በቲ ዘጋጠመ ብርቱዕ ምፍንጃር ምልእቲ ከተማ’ያ ተናዊጻ። ፕረዚደንት ሚቸል ኦን፡ 2750 ቶን ክብደቱ ኣሙኒዮም ኒትረይት ዝተብሃለ ባእታ ኣብ ሓደ መኻዚኖ ንሽዱሽተ ዓመታት ብዘይጽፉፍ ኣገባብ ተኸዚኑ ከም ዝነበረ ሓቢሩ። እቲ ፕረዚደንት ንሎሚ ህጹጽ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ብምጽዋዕ ንክልተ ሳምንታት ዝጸነዕ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ኣዊጁ ኣሎ። ፕረዚደንት ሚቸል ኦን፡ መንግስቲ 100 ቢልዮን ሊራ (66 ሚልዮን ዶላር) ነዚ ህጹጽ ግዜ ሰሊዑ ምህላዉ’ውን ገሊጹ። ሓላፊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣብ ሊባኖስ ጆርጅ ከታይ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ “እዚ ንርእዮ ዘለና ኣዝዩ ዓቢ ዕንወት እዩ፡ ዝሞቱን ዝተሃርሙን ፎቖድኡ እዮም ዘለዉ” ኢሉ። ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን፡ ኣብ ዝፈረሰ ገዛውቲ ዝተጸቕጡ ሰባት ከይህልዉ ይደልዩ ስለ ዘለዉ ቁጽሪ ምውታት ካብዚ ዘለዎ ክውስኽ ከም ዝኽልእ እዩ ዝግመት። ሰብ መዚ ሊባኖስ እቲ ነዚ ምፍንጃር መንቀሊ ዝኾነ ነገር ይምርምርዎ ከም ዘለዉ ሓቢሮም ኣለዉ። ላዕለዋይ ባይቶ ምክልኻል ሊባኖስ ነዚ ጠንቂ እዚ ባርዕ ዝኾነ ኣካል ‘ዝለዓለ መቅጻዕቲ’ዩ ክጽበዩ’ ኢሉ። እቲ ኣሙኒዮም ኒትራይት ዝተባህለ ባእታ ካብ ሓንቲ ዝተወረሰት መርከብ ኣብ 2013 ተራጊፉ ኣብ ሓደ ኣብ ውሽጢ እቲ ወደብ ዝርከብ መኻዚኖ ተዓሺጉ ከም ዝነበረ እዩ ተሓቢሩ ዘሎ። እዚ ምፍንጃር ናይ ኣሚኒዩም ኒትረይት፡ ሊባኖስ ኣብ ተኣፋፊ ኩነታት እንከላ እዩ ዘጋጥም ዘሎ። እታ ሃገር ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዓቢ ቁጠባዊ ቅልውላውን ዘሰክፍ ዝርግሐ ለበዳ ኮሮናቫይረስን እያ ዘላ። ካብዚ ብተወሳኺ ዝመጽእ ዓርቢ ናይቲ ኣብ 2005 ዝተቐተለ ቀዳማይ ሚኒሰትር ሊባኖስ ነበር ራፊክ ሓሪሪ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ዝውሃበሉ ስለዝኾነ እቲ ኩነታት ዝያዳ ዝተሓላለኸ ይገብሮ። ኣብ ዝሓለፉ 7 ኣዋርሕ ኣብ ቤይሩት 34 ኢትዮጵያውያን ሞይቶም ፈረንሳ፡ ንቀዳማይ ሚኒስትር ሊባኖስ ዕድመ ገይራ ርእሰ-ከተማ ሊባኖም ድሕቲ እቲ ሓያል ነታጒ እንታይ ትመስል?
