ነቲ ሕጊ ኣብ ምርቃቕ ነዊሕ ዓመታት ዝተሳተፉ ኣይተ ሙሉወርቅ ከምዝብልዎ እንተኾይኑ ኣብቲ ረቂቕ ኣዋጅ ዝቕየሩ ጉዳያት ክህልዉ እዮም። ካብ ሞንጎ'ቶም ዝቐየሩ ድማ መሰል ዋሕስ፣ ግዜ ቆጸሮን ኣፈጻጽማ መቕጻዕትን ከምዝርከብዎም ይሕብሩ። መሰል ዋሕስ ብዙሕ ግዜ ጠበቓታት "ዓሚለይ ተጠርጢሩ ዝተኣሰረሉ ገበን መሰል ዋሕስ ዝኽልክል ኣይኮን" ክብሉ ይስምዑ። ዓቃቢ ሕጊ ብወገኑ 'መሰል ውሕስና ክወሃብ የብሉን" ዝብል መካትዒ የቕርብ። ኣይተ ሙሉወርቅ ጉዳይ ዋሕስ ብዙሓት ዘካትዑ ነገራት ከምዘለውዎ ይዛረቡ። እቲ ሓድሽ ኣዋጅ ነቶም ኣካታእቲ ዝኾኑ ጉዳኣት ግልጺ ንምግባር ከምዝሕግዝ ድማ ይገልጹ። ኣብ ኢትዯጵያ ክሳብ ሕዚ ዝተለመደ ናይ ገንዘብ ውሕስና ከምዝኾነ ብምዝኽኻር፤ ኣብቲ ሓድሽ ረቂቕ ኣዋጅ ግን መዓልታዊ ወይ ሰሙናዊ ናብ መንግስታዊ መሓውራት እናቐረበ ሪፖርት ዝገብረሉን ስርሑ ክሰርሕ ዝግበረሉን ኩነታት ንኽፍጠር ከምዝገብር ኣረዲኦም። ጊዜ ቆጸራ መርማሪ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ'ቲ ዝሓዞ ተጠርጣሪ ምርመራ ንምክያድ ዘኽእልኦ ተወሳኺ ግዜ ንኽወሃቦ ብተደጋጋሚ ናብ ቤት ፍርዲ ሕቶ ከቕርብ'ዩ ዝስማዕ። እቲ ነባር ሕጊ ስነስርዓት መቕጽዒ ገበነኛ ስሩዕ ወይ መደበኛ ብዝበለሃል ገበን 14 መዓልቲ ብጸረ-ሽበራ ድማ ን28 መዓልታት ክፍቀድ ከምዝኽእል የመልክት። እንተኾነ እቲ ነባር ሕጊ ገደብ ኣየቐምጥን። "ንኽንደይ ግዜ ዝኣክል'ዩ ናይ 14 መዓልታት ግዜ ቖጸሮ ክወሃብ ዝኽእል ኣብ ዝብል ገደብ ኣየነጽርን" ይብሉ እቶም በዓል ሞያ ሕጊ። እቲ ሓድሽ ሕጊ ግን ንገበነኛታት ትሑት፣ ማእኸላይን ከቢድን ገብን ዝብል ደረጃታት ብምውጻእ ብዝሒ መዓልታት ምርመራ ከምኡ'ውን ገደብ ብዝምልከት ብንጹር ኣስፊሩ'ሎ። "እዚ ንተኸሰስቲ ዝረብሕ ድንጋገ እዩ። ንኣብነት ፖሊስ ማእኸላይ ንዝበሃሉ ገበናት ልዕሊ ክልተ ጊዜ ንምርመራ ተወሳኺ መዓልታት ክወሃቦ ክሓትት ኣይክእልን" ክብሉ የረድኡ። እቲ ሕጊ ብዝተኽኣለ መጠን ሓደ ተጠርጣሪ ቅድሚ ኣብ ቀይዲ ምእታዉ መረዳእታ ንኽተኣኻኸብ ዝገብር ሕጊ ከምዝኾነ'ውን ይዛረቡ። "ተጠርጣሪ ኣብ ልዕሊኡ ምጽራይ ይግበር ከምዘሎ ፈሊጡ ክሕባእ ወይ መረዳእታ ክሓብእ ዝፍትነሉ ኩነታት ክሳብ ዘይሃለወ፡ ፖሊስ ስራሕቲ ምጽራይ ምስወደአ እዩ ኣብ ቀይዲ ከእትዎ ዝኽእል። ኣቐዲምካ ንጥርጡር ብምሓዝ መረዳእታ ናብ ምድላይ ዝእተወሉ ኣካይዳ ክቕየር ኣለዎ ዝብል'ዩ" ክብሉ ገሊጾም። ኣፈጻጽማ መቕጻዕቲ ኣብቲ ነባር ሕጊ ስነስርዓት ንኣፈጻጽማ መቕጻዕቲ ዝምልከት ዝርዝር ነገር የብሉን። ንኣብነት ተፈጻሚ'ኳ እንተዘይኮነ ኣብያተ ፍርዲ መቕጻዕቲ ሞት ክፈርዱ ይረኣዩ እዮም። እዚ ፍርዲ ሞት ግን ብየናይ መገዲ'ዩ ዝፍጸም ዘለዎ?
