ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ሕብረት ኤውሮጳ ደሕንነት ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ከውሕስ ኤርትራውያን ሓቲቶም 18 ታሕሳስ 2018 ምንጪ ስእሊ, Brigitte Meuwissen ዝሓለፈ ቐዳም 15 ታሕሳስ 2018፡ ልዕሊ 200 ኤርትራውያን ዲያስፖራ ኣብ ብራስለስ ተራኺቦም። እቶም ኤርትራውያን ንጉዳይ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያን፡ ሕብረት ኤውሮጳ ክገብሮ ዝኽእል ስጉምትታትን ብሰፊሑ ዘትዮምሉ። ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ማእኸላት ግዝያዊ መዕቆቢ ስደተኛታት ንዝሳቐዩ ዘለው ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ክከላኸልን ግቡኡ ክፍጽምን ድማ ጸዊዖም። እዞም ካብ ኤውሮጳ፣ ኣፍሪቃን ሰሜን ኣሜሪካን ዝተኣኻኸቡ ኤርትራውያን፡ ኣብ ሊብያ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት፡ ዝወጽእሉ፣ ደሕንነቶም ዝሕለወሉን ዝጣየስሉን ትኽክለኛ ኣንፈት ክቕመጥ ከም ዘለዎ'ውን ኣመላኺቶም። ኣብዚ ድማ ሕብረት ኤዉሮጳ ፍትሓዊ ብጽሒቱ ክወስድ ከም ዝግባእ ገሊጾም። ሊብያ፡ 'ምድራዊት ገሃነም ስደተኛታት' ስደተኛታት ዘድሓነት መርከብ ሓገዝ ተታሒዛ ''ኣነ ዝኾነ ነገር እንተኾይነስ፡ ደቀይ እንታ'ዮም ክኾኑ?" ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኖርዌይን ካናዳን ይጣየሱ ፖለቲካውን ቑጠባውን ጸገማት፣ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ካልኦት ተዛመድቲ ጉዳያትን ድማ፡ ዜጋታት ኣፍደገ ማይን ጸባን ዝብሉላ መረበቶም ንድሕሪት ዓጽዮን ክስደዱ ምኽንያት ዝኾኑ ዘለው ማሕለኻታት ተባሂሎም ይጥቀሱ። እዞም ስደተኛታት ግን፡ ግዳያት ዘይሕጋዊ ሰምሰርቲ፣ ማእሰርቲ፣ ጾታዊ ግህሰትን ካልኦትን ክኾኑ እንከለው፡ ህጻናትን ኣደታትን ድማ ንዝተፈላለዩ ጽልዋታት ተቓላዕቲ ይኾኑ። እዚ ጉዳይ ፍታሕ ክግበረሉ ኣለዎ ኣብ ዝተብሃለሉ መድረኽ ካብ ሞንጎ ዝተረኸቡ ሓደ፡ ፍሉጥ ተቓላሲ ሰብኣዊ መሰላትን ሕጹይ ሽልማት ኖቤልን፡ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ይርከቡ። ንሶም፡ "ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ሰሜንን ምብራቕን ኣፍሪቃ ንዘለው ምስ ዘይሕጋውያን ሰምሰርቲ ርክብ ንዘለዎም ኣካላት ዝገብሮ ፋይናንሳዉን ፖለቲካውን ሓገዝ ጠጠው ከብል ኣለዎ" ኢሎም። ምንጪ ስእሊ, Brigitte Meuwissen ሕብረት ኤውሮጳ ብፍላይ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ፡ ኣብ ሊቢያ ዝርከባ ማእኸላት ግዚያዊ መጽንሒ ስደተኛታት ንዋታዊ ምልኣት ክረኽባን፡ ዝተሓዙ ስደተኛታት መሰረታዊ ጠለባት ክቐርበሎምን ብዝብል ፋይናንሳዊ ሓገዝ ይገብር'ዩ ተባሂሉ ይንቀፍ'ዩ። እዚ'ውን ኮይኑ ግን ይብሉ እቶም ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት፡ እቲ ሕብረት ኣብ ሊብያ ምስ ዘለው ዝተፈላለዩ ኣመሓደርትን ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ምስ ዘለዎ መንግስቲ'ታ ሃገርን ዘለዎ ርክብ ተጠቒሙ፡ ነተን ኣብያተ ማእሰርቲ ዝቆጻጸሩ ሰባት ክረክብን ስደተኛታት ደሕንነቶም ከውሕስን ከም ዝግባእ ይዛረቡ። ብካልእ ወገን፡ እቶም ስደተኛታት ካብ መጭወይትን ሸቐጥን ንክድሕኑ፡ ብዝተፈላለዩ ሓገዝ ወሃብቲ ማሕበራት ክበጽሖም ኣለዎ ይብሉ። ደሃይ 41: ቃልሲ ካብ ባሌ ክሳብ ቻድ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ሊብያ ክግዕዙ ጸውዒት ቀሪቡ ድሕሪ 20 ዓመት ካብ ኤርትራ ዝተፈትሐ ጋዜጠኛ "ሓተትቲ ዕቑባ ኣብ ሊቢያ የጋጥሞም ካብ ዘሎ ማህረምትን ጥምየትን ወጺኦም ናብ ውሑስ ቦታ ዝሰጋገርሉ ኩነታት ክፍጠር፡ ሕብረት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ብሓበር ክሰርሑ ንጠልብ" ዝበሉ ኣባ ሙሴ፡ ኣብዚ ሰዓት ድሕሪ እቲ ናይ ሰላም ምፍርራም ከም ሓተትቲ ዕቑባ ኣይንቕበለኩምን ዝብላ ሃገራት፡ ግዝኡ ከም ዘይኮነ ክግንዘባ መልእኽቲ ንምሕላፍ'ዩ ኢሎም። "እቲ ውሽጣዊ ኩነታት ሃገር ዝተመቻችአ ኣይኮነን ዘሎ፡ ክመሓየሹ ዝግብኦም ነገራት ስለ ዘለው እዚ ሓሳብ እዚ ጠጠው ከብልኦ ይግባእ" ይብል። ናብ ኒጀር ምስግጋር ዝተጀመረ'ኳ እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ግና ብዙሓት ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ተቐርቂሮም ይርከቡ። ኣብ ፈላማይ ሰሙን ወርሒ ታሕሳስ፡ ኤርትራውያን፡ ሱዳናውያንን ሶርያውያንን ዝርከቡዎም 114 ስደተኛታት፡ ኣብ ኖርወይን ካናዳን ክጣየሱ ብሰለስተ በረራታት ካብ ሊቢያ ክወጽኡ ከም ዝተገበረ ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሩ። እቶም ናብ ኖርዌይ ዝጣየሱ ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ሮማኒያ ዝተወሰዱ ክኾኑ እንከለው፡ ጸኒሖም ናብ ኖርዌይ ክቕጽሉ እዮም ድማ ተባሂሉ። ለውጢ ኣብ ኤርትራን ቀጠና ኣፍሪቃን እቲ ብቐዳም ኣብ ብራስለስ ዝተኻየደ ኮንፈረንስ፡ ኣብ ሊብያ ንዝርከቡ ህጻናትን ደቂ ኣንስትዮን ሓለዋ ይገበረለን፣ ሕግታት ስደትን ስደተኛታት ብኣግባቡ ግብራዊ ይኹኑ ዝብሉን ካልኦትን ነጥቢታት ኣስፊሩ'ዩ። ካብዚ ሓሊፉ ግና፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ለውጢ ንክመጽእ ሕብረት ኤውሮጳ ጸቕጢ ክገብር ኣለዎ ክብል'ውን ጠቒሱ ኣሎ። ተቓላሲ ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዝወሰድዎ መገዲ ሰላም ዝመጽኡ ዘለው ምዕባለታት ብምንኣድ፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ክምለሱ ዝግብኦም ሕቶታት ስለ ዘለው ግን፡ ጌና ክስርሐሉ ይግባእ ይብሉ። ነዚ ድማ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ኤርትራ ኣብ ዝገብርኦ ንግዳዊ፣ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ርክባት፡ እታ ሃገር ለውጢ ክትገብር ክሕግዙን ክደፍኡን ኣለዎም ኢሎም። "እቲ መጺኡ ዘሎ ሰላም ኣብ ህይወት እቲ ሕብረተሰብ፡ ናጽነትን መሰልን ንኸምጽእ ህዝቢ'ውን መሰሉን ግቡኡን ፈሊጡ ብሰላም ክነብር ዝገብር ለውጢ ክመጽእ ክሕግዛ ኢና ንጽውዕ፡ እምበር ብናይ ደገ ሓይሊ ለውጢ ክመጽኣልና ንጠልብ ማለት ኣይኮነን"። "ሰላም እንተሎ ናጽነት፣ መሰልን ክብረትን ብሓባር ክመጽእ'ዩ፤ እቲ መሬት ሒዙዎ ዘሎ ሃብቲ ድማ ንረብሓ ውሑዳት ዘይኮነ ህዝቢታት እቲ ዞባ ዝውዕለሉ ኩነታት ንምፍጣር፡ ኣብ ደገን ውሽጥን ዘሎ ብሓባር ዝሰርሐሉ መድረኽ'ውን ክፍጠር ኣለዎ" ኢሎም። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቅልውላው ስደተኛታት፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊቢያ ብርክት ዝበሉ ስደተኛታት ከም ዝሞቱ እናተሰግአ እዩ22 መስከረም 2017 ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኖርዌይን ካናዳን ይጣየሱ10 ታሕሳስ 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
