ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ኣብ ኤርትራ ኣፈኛ ናይ መንግስቲ ኮንካ ኢኻ ትሰርሕ" 3 ጉንቦት 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኤርትራ ብድምጺ ህዝባ፡ ህዝባዊ ረፈረንዱም ኣካይዳ፡ ብ99.8% ውጽኢት ናጽነታ ኣረጋጊጻ ኣብ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ሰንደቓ ኣብ ዘምበልበለትሉ ዓመተ 1993፡ ሓፈሻዊ ጉባኤ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ንእማመ ሓፈሻዊ ጉባኤ ዩኔስኮ ተቐቢሉ፡ ንግንቦት 03 ዓለማዊ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ ክትከውን ወሲኑ። እታ ንመግዛእታዊ ጎበጣ ስዒራ ብኸቢድ መስዋእቲ ናጽነታ ኣረጋጊጻ ኩሉ ዓይነት ሰብኣዊ መሰላት ከተኽብር ትጽቢት ዝተገብረላ ኤርትራ ግን ኣብ 1996 ንዝጀመራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት፤ ብሰንኪ ኣተሓሕዛ ኣልያ ኩናት ኢትዮ ኤርትራ፤ ኣብ መንጎ መራሕቲ መንግስትን ግንባርን ብዝተኸስተ ጎንጺ፤ ርእይቶ ነቐፍቲ መንግስቲ ስለዘአንገዳ ካብ መስከረም 2001 ክሳብ ሕጂ ኩለን ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ከም ዝዕጸዋ ጌራ። 12 ኣዳለውትን ጸሓፍትን ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም። ክሳብ ሕጂ ብዘይካ በቶም ተቐይዶሙሉ ኣብ ዝነበሩ ኣብያተ ማእሰርቲ ቀዳማይ መደበር ፖሊስ ኣስመራ፡ እምባትካላን ዒራዒሮን ሓለውቶም ዝነበሩ እሞ ካብ ሃገር ዝወጽኡ ሰባት ብወገን መንግስቲ ዝተዋህበ ዝኾነ ይኹን መግለጽን ሓበሬታን የሎን። ይኹን እምበር እቶም ጋዜጠኛታትን ሓቢሮሞም ዝተኣስሩ 11 ሚኒስተራትን ጀነራላትን ዝርከቡዎም ላዕለዎት ሓለፍቲ ብዝተፋለለየ ምኽንያት ከምዝሞቱ ብዘይወግዓዊ መገዲ ይግለጽ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ኣብ መስከረም 2001 ዝዓጸዎ ህላዌ ብሕታዊ ሕትመት መዓስ ከምዘልዕሎን ከምዝኸፍቶን ኣብ ዝሕተተሉ እዋን፡ ብሰንኪ ጎበጣ ልዑላዊ መሬት ኤርትራ ዝተፈጥረ ሃዋሁወ ኣይ ኩናት ኣይ ሰላም ክሳብ ዘይተፈትሐን ብምኽንያት ሃገራዊ ድሕነትን ውሕስነትን ከምዘየልዕሎ እዩ ዝዛረብ። ኣብዚ ጉዳይ'ዚ ብጋዜጠኝነት ንኣስታት 16 ዓመታት ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ዝሰርሐ ጋዜጠኛ ዓብዱ መሓመድ ዓንዱ፡ " ኣብ ኤርትራ ኣፈኛ ናይ መንግስቲ ኮንካ ኢኻ ትሰርሕ 'ምበር ነጻ ጋዜጠኛ ኮነካ ናጽነት ተሰሚዑካ ንጉድለታት ክትነቅፍን ከም ድላይካ ክትጽሕፍን ኣዝዩ ኣሸጋሪ ኢዩ" ይብል። ሳሕቲ፤ ተኣማንነት ንምርካብ ነቀፈታዊ ጽሑፋት ክጽሕፉ ብናይ ቀረባ ሓለፍቱ ትእዛዝ ይወሃቦም ከም ዝነበረ እንተኾነ ግና ብጸቢብ ከም ዝሓልፍን ንሕትመት ዝበቅዕ ሒደት ምዃኑን ይገልጽ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ዓብዱ መሓመድ ዓንዱ ቀይዱ ዝሰገረ ናጽነት ሕትመት፤ ህዝቢ ምስ ህዝቢ፤ ዓሌት ምስ ዓሌት ከናቑት ተኽእሎ ክህልዎ ከም ዝኽእል ብምዝኽኻር፤ ኣብ ኤርትራ ጉዳይ ናጽነት ሕትመት በይኑ ቆንጺልካ ክርአ ዝከኣል ዘይኮነን ነጻ ዝኾነ ፍርዳዊ ኣካል ብቕዋም ዝምእዘዝ መንግስቲ ዝኣመሰሉ ጉዳያት ከይተፈትሑ ናጽነት ሕትመት በይኑ ክመጽእ ከም ዘይክእል ይዛረብ። ብነጻነት ሓሳባትካ ናይ ምግላጽ ዕድላት ክህሉ ከሎን ብግቡእ ዝጥቀምሉ ትካላትን መራኸቢ ብዙሓንን ጋዜጠኛታትን ክህልዉ ከለዉ ግና "ንህዝቢ ከም ህዝቢ ዘቑሙን ንህዝቢ ከም ህዝቢ ዝሃንጹን ከም ህዝቢ ብሱል ኮይኑ ህይወቱ ክመርሕ ሓድነቱን ናጽነቱን ኣኽቢሩ ክነብር ዘኽእሎ ፕረስ ኢዩ" ይብል። ቀዳማይ ዲግሩ ካብ ኣስመራ ዩኒቨርሰቲ ካልኣይ ዲግሪ ከኣ ካብ ደልሂ ሃገረ ህንዲ ዝተቀበለ ጋዜጠኛን ጸሓፍን ቴድሮስ ኣብርሃም፤ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ እዋን ብምምያ ከይሓለፈ ዝሕተምን ዝዝርጋሕን ጽሑፋት ከምዘየሎ ድሕሪ ምግላጽ ፤ ንናጽነት ፕረስ ኣብ ሓንቲ ሃገር ንዘለዎ ኣስተዋጽኦ ብኽመዚ ዝስዕብ የብርህ፤ "ናጽነት ፕረስ ንህዝቢ ግሉጽ ዝኾነ ሓበሬታ ኣብ ምልውዋጥን ፡ ከይሰገአ እቲ ክብሎን ክነቕፎን ዝደሊ ሃህ ኢሉ ክዛረብ ዝፈቕድ'ዩ ፡ ብዓቢኡ ሓንቲ ሃገር በየናይ ኣንፈት ምዕባለ ትኸይድ ኣላ ኣብ ዝብሉ ናጻ ምይይጣት ንክህሉ ዓቢ ሮቓሒ'ዩ " ድሕሪ ምባል ህዝቢ ብምንገዲ ናጽነት ፕረስ ካብ ቤላቤሎውን ኮንዶኾንን ዝኾኑ እንተታት ወጽዩ ሓቐኛን ውዱዕን ሓበሬታ ንኽረክብ ዝሕግዝ'ዩ ፡ ነቲ ህዝቢ'ውን መሰሉ'ዩ" ይብል። ግንቦት 3፤ ዓመት ዓመት፦ ነቲ መሰረታዊ መትከላት ናይ ፕረስ ነጻነት ንምጽምባል፡ ንኩነታት ነጻነት ፕረስ ኣብ መላእ ዓለም ንምግምጋም፡ ኣብ ልዕሊ ናጽነት ሚድያ ንዝወርድ መጥቃዕቲ ንምክልኻልን፡ ኣብ ዕማም ጋዜጠኝነት ህይወቶም ንዝሰኣኑ ጋዜጠኛታት ንምዝካርን ዝጽምበል ዓለም ለኻዊ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ኢዩ። ሎሚ ዓመት እዚ መዓልቲ ኣብ ትሕት "ንስልጣን ተሓታቲ ምግባር፡ ሚድያ፡ ፍትሒን ልዕልና ሕግን" ዝብል ቴማ ዝኽበር ክኸዉን ከሎ፡ንኣገዳስነት ሕጋዊ ሃዋሁው ንነጻነት ፕረስ ዘስምር ኮይኑ፡ ብፍላይ ድማ ነጻ ዝኾነ ፍርዳዊ ኣካል ኣብ ምርግጋጽ ሕጋዊ ውህስነት ንነጻነት ፕረስን ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ንዝፍጸም ገበናት ናብ ሕጊ ኣብ ምቕራብ ዘተኮረ ኢዩ። እቲ ቴማ ብተወሳኺ ብዛዕባ ርእሰኻ ናይ ምግላጽ ነጻነት ዘሎ ሕጋዊ ሓጓፋት ንምድሕሳስ ዝዓለመ ኢዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ትካል ተሓላቒ ነጻ ፕረስ ኣብ ዘዉጽኦ ጸብጻብ ንኤርትራ በቲ ንፕረስ እትህቦ ናጽነት ካብ 180 ሃገራት መበል 179 ሰሪዑዋ ኣሎ። ኣብቲ ን180 ሃገራት ዘመልክት ጸብጻብ ኤርትራ ን ሰሜን ኮርያ ጥራይ ቀዲማ መበል 179 ተርታ ሒዛ ኣላ። ኣብዚ ተርታ ኖርወይ ቀዳመይቲ ክትከዉን ከላ ሽወደንን ሆላንድን ካልኣይትን ሳልሰይትን ኮይነን ኣለዋ። ሓደ ካብቶም ኣብ 2001 ዝተኣሰሩ'ሞ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቀይዲ ዝርከብ ጋዜጠኛታት ኤርትራዊ ስዊድናዊ ዳዊት ኢሳቕ ኣብ 2017 ዩኔስኮ ናይ ጉሌርሞ ካኖ ዓለማዊ ሽልማት ናጽነት ፕረስ ጌሩ ከምዝሸለሞ ይዝከር፡፡ ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
