ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ሰብኣዊ ገበናት ተፈጺሞም ኢሉ 1 ጥሪ 2021 ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኦሮሚያ ብዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት፡ ሰብኣዊ ገበናት ከምዝተፈጸመ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚሽን ነቲ ፍጻመ ብዝምልከት ንኣዋርሕ ምጽራይ ከምዝገበረ እዩ ገሊጹ። እቲ ጸብጻብ፡ ብውሕዱ ኣብ 40 ዝተፈላለዩ ቦታታት፡ ብጉጅለ ዝተወደቡ ሰባት ካብ ቦታ ናብ ቦታ እናተንቀሳቐሱ ንሰላማውያን ብዘስካሕክሕ ኩነታት ከምዝቐተሉ፡ ኣካላውን ስኣእምሮኣውን ሃስያ ከምዘብጽሑ፣ ንብረት ከምዘዕነውን ነበርቲ ከምዘፈናቐሉን ይጠቅስ። እቲ መጥቃዕትታት ድማ፡ ብክፋል ብሄርን ሃይማኖትን ዝፈለየ ምንባሩ ገሊጹ። ኣቦ ሰለስተ ቆልዑ ዝነበረ ውሩይ ስነጥበባዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ 22 ሰነ 2012 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ገላን ኣብ ዝበሃል ከባቢ ከምዝተቐተለ ዝዝከር እዩ። እቲ ኮሚሽን ከምዝብሎ፡ ኣብ’ቲ መጥቃዕቲ ዝተሳተፉ ሰባት ስልታውን ዝተዋደደን መጥቃዕቲ እዮም ዝፍጽሙ ነይሮም፡ እቶም መጥቃዕትታት ድማ ‘ኣብ ሰብኣውነት ዝተፈጸመ ናይ ግፍዕን ጭካነን ገበን እዩ’ ይብል እቲ ጸብጻብ። እቲ መንግስታዊ ኮሚሽን ወሲኹ ከምዝበሎ፡ ድሕሪ ሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣብ ዝነበሩ ሰለስተ መዓልታት፡ ህይወት 123 ሰባት ክሓልፍ እንተሎ ብውሕዱ 500 ሰባት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት በጺሕዎም። ካብቶም ዝተቐተሉ እቶም 53 ብውልቀ ሰባትን ጉጅለታትን ዝተቐተሉ ኮይኖም፡ እቶም መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰባት ኣብ ልዕሊ 306 ሰባት'ውን ኣካላዊ ጉድኣት ኣብጺሖም ኢሉ እቲ ኮሚሽን። 76 ሰባት ድማ ብሓይልታት ጸጥታ ክቕተል እንተለዉ፡ ኣብ ልዕሊ 190 ሰባት ድማ ኣካላዊ ጉድኣት ኣብጺሖም። ካብ’ዚ ብተወሳኺ፡ ኣብ እዋን እቲ ናዕብታት፡ ብዘጋጠመ ምፍንጃር፣ ባርዕን ካልእ ሓደጋታትን፡ 12 ሰባት ህይወቶም ከምዝሓለፈ እቲ ጸብጻብ ይሕብር። ካብ ምጥፋእ ህይወትን ምጉዳል ኣካልን ብተወሳኺ፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም፡ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ፣ ትካላት ንግድን መንግስታዊ ንብረትን ድማ ዕንወትን ዘመተን ኣጋጢሙ ኢሉ እቲ ኮሚሽን። ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ‘እቲ ዝተቐትለ ጅግና ዓርከይ’ ንሓርነት እናዘየመ ዝተቐትለ ውሩይ ኢትዮጵያዊ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ብሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተቖጥዑ ሰልፈኛታት ንሓወልቲ ራእሲ መኮነን ኣፍሪሶምዎ ድምጺ ሚልዮናት ዝነበረ ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ኣብ ሓደ ወርሑ እንትዝከር ዘስካሕክሕ ፍጻመታት እቶም ፈጸምቲ ጥቕዓት፡ ንሰባት ከምዝቐጥቀጡን ኣካላዊ ጥቕዓት ከምዘብጽሑን ዝገልጽ እቲ ጸብጻብ “ብፍጹም ጭካነ ዝተመልኦ ኣገባብ ብምስቓይን ብምሕራድን ሰባት ቀቲሎም” ክብል እቲ ተግባራት ኣብ መንበሪ ናይቶም ግዳያትን ኣብ ግዳምን ዝተፈጸመ ምንባሩ ኣብሪሁ። ብተወሳኺ ድማ ነቶም ንግዳያትን ስድራ ግዳያትን “ብሄር መሰረት ዝገበሩ ጸርፍታት ይጻረፉ፣ የዋርዱን የፈራርሑን ነይሮም” ኢሉ። ባህርታት ናይቲ መጥቃዕቲ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ይፈላለ ከምዝነበረ እቲ ጸብጻብ የረድእ። ነዚ መጥቃዕትታት ቀዲምካ ኣብ ምክልኻልን ምስ ኣጋጠመ ድማ ደው ኣብ ምባልን፡ ተራ ኣኽበርቲ ጸጥታ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ዝፈላለ ከምዝነበረ እቲ ጸብጻብ የብርህ። ኣብ ገለ ከባብታት፡ ሓይልታት ጸጥታ መጥቃዕትታት ንምክልኻልን ደው ንምባልን ከምዝሰርሑ ክግለጽ ከሎ፡ ኣብ ካልኦት ከባብታት ኸኣ ንዝመጸሎም ጻውዒት ሓገዝ መልሲ ኣይሃብሉን ተባሂሉ። “ብላዕለዎት ኣይተኣዘዝናን፣ ናይ ውልቀ ሰባት ንብረት ሓልዉ ኣይተብሃልናን” ዝብል መልሲ ብምሃብ፡ ኣብ ገለ ከባብታት ፖሊስ መጥቃዕቲ እናረኣዩ ብስቕታ ሓሊፎምዎ ክብሉ፡ መሰኻኽር ዓይኒ “መንግስቲ ዘሎ ኣይመስልን ነይሩ” ብምባል ከምዝተዛረቡ እቲ ጸብጻብ ይገልጽ። ኣጠቓቕማ ሓይሊ ኣባላት ፀጥታ እቲ በብቦትኡ ዝተልዓለ ናዕብታት ንሓይልታት ጸጥታ በዳሂ ምንባሩ ዝገልጽ እቲ ጸብጻብ፡ እንተኾነ ኣብ ገለ ከባብታት ዝነበረ “ኣጠቓቕማ ሓይሊ ዓብዪ ሕቶ ዘልዕል እዩ” ኢሉ። “ብኣባላት ጸጥታ ኣብ ርእሶም፣ ገንበሮም፣ ኣፍልቦምን ሕቖኦምን ብጥይት ተወቒዖም ዝተቐተሉ ሰባት” ከምዘለዉ ዝገልጽ እቲ ጸብጻብ፡ ካብቶም ግዳያት: ኣብ’ቲ ናዕቢ ዝኾነ ተሳትፎ ዘይነበሮም ሰባት፡ ኣብ መገድን ኣብ ኣፍ ደገ ገዝኦምን ከምዝተቐተሉ፡ ካብኣቶም ዓበይቲ ዓዲ፣ ህጻናትን ናይ ኣእምሮ ሕሙማትን ከምዝርከብዎም እቲ ጸብጻብ ሓቢሩ። ገለ ኣብ’ቲ ናዕብታት ተሳትፎ ዝነበሮም ዕጥቂ ዝሓዙ፣ ጥይት ዝተኮሱን ቦምባ ዝደርበዩን ምንባሮምን፡ በዚ ድማ ኣባላት ጸጥታ ከምዝተቐትሉን ከምዝቖሰሉን ይገልጽ። ነቲ ኣካላት ጸጥታ ዘብጽሕዎ ጉድኣት ተሓታትነት ንክህሉ ዝግበር ምጽራይ ብዛዕባ ምህላዉ “ክነረጋግጽ ኣይከኣልናን” ብምባል፡ ዝተወሰደ ስጉምቲ ዘመምህላዉ እቲ ኮሚሽን ይገልጽ። ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ምስ ዝተልዓለ ናዕብታት ብዝተኣሳሰር፡ ፖለቲካዊ መራሕቲ ሓዊሱ ኣስታት 10 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ኣብ’ቲ እዋን ተኣሲሮም ምንባሮም ዝዝከር እዩ። ስነጥበባዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ 22 ሰነ 2012 ድሕሪ ምቕታሉ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ናይ ኦሮሚያ ቦታታትን ብዘጋጠመ ናዕቢ፡ ህይወት ብዙሓት ጠፊኡን፡ ብዙሕ ንብረት ዓንዩን ተዘሚቱን እዩ። ድሕሪ’ዚ ናዕብታት ድማ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ንሰሙናት ተቛሪጹ ነይሩ። ብሙዚቃ ኦሮሞ ልዑል ተፈታውነት ዝረኸበ ስነጥበባዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ብፍላይ ኣብ ተዛረብቲ ቋንቋ ኦሮሞ ልዑል ቦታ ዝወሃቦ እዩ። እቲ ስነጥበባዊ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ገላን ኣብ ዝበሃል ከባቢ ኣብ መኪንኡ እንከሎ እዩ ተቐቲሉ። ብቕትለቱ ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ዝተገለጸ ኾይኑ፡ ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ይረኣይ ምህላዉ ዝፍለጥ እዩ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኦሮምያ፡ ድሕሪ ቅትለት ሃጫሉ ሁንዴሳ ብዝተላዕለ ተቓውሞ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ገዛውቲ ዓንዮም ተባሂሉ22 ሓምለ 2020 ብቕትለት ሃጫሉ ኣብ ፍርዲ ዝቐረበ ክሱስ ‘ነቲ ቅትለት ከምዝፈጸሞ ተኣሚኑ’ ተባሂሉ7 ነሓሰ 2020 ብሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተቖጥዑ መናእሰይ ኣብ ለንደን ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣጥቂዖም1 ሓምለ 2020 ድሕሪ ሞት ሃጫሉ ሁንዴሳ፡ ኣብ ኦሮምያ ከባቢ ኣርሲ እንታይ’ዩ ተፈጢሩ?7 ሓምለ 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
