ዝብል እተን ሃገራት ኣብ ሞንጎአን ዝህሉ ልዉዉጥ ንግዲ ንምዕባይ ማሕለኻ ዝኾኑ ነገራት ንምንካይ ከምዝኾነ ድማ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ክፍሊ ትምህርቲ ኢኮኖሚክስ ተሓጋጋዚ ፕሮፌሰር ሃብቶም ባይራይ ይዛረብ። "ዓብዪ ዕድል ዕዳጋ ምፍጣር ቐንዲ ዕላማ እቲ ስምምዕ'ዩ ኢለ'የ ዝወስድ። እዘን ሃገራት ብቢልዮን ዝቑጸር ህዝብን ብትሪሊየን ዶላራት ዝንቀሳቐስ ዓመታዊ ኣታዉን ዘለወንን ስለዝኾና እዚ ተግባራዊ እንተኾይኑ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ናይ ቑጠባ ዉህደት መገዲታት ክኸዉን ይኽእል'ዩ" ይብል። ኣብዚ ስምምዕ'ዚ ዘይተጸምበራ ሃገራት፡ እቲ ስምምዕ ኣየድልየናን ምባለን ኣይኾነን'ዩ ዝብል ኣይተ ኣዲስ ኣለም። "ከም ደቡብ ኣፍሪቃን ኡጋንዳን ዝበላ ሃገራት እቲ ናይ ዉሽጢ ሃገር ሕጊ ስለዘይፈቕደለን'ዩ አይፈረማ። ከምዚ ዓይነት ስምምዕ ምስ መሻርኽቲ ዘተ ስለዘድልዮ ደኣምበር ኣይጠቕመናን ብዝብል ኣይኮነን። ክሳብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ዘሎ ግዜ ድማ ክፍርማ ትጽቢት ይግበር" ክብል የብርህ። ምንጪ ስእሊ, AFP ኣብ ምጥያስ ናጻ ንግዲ ኾነ ምፍቃድ ናጻ ዝዉዉር ሰባት ኢዳ ዘየእተወት ኤርትራ ግና እቲ ስምምዕ እንተትፍርመሉ እውን ዘሕድረላ ጽልዋ ከምዘየሎ ዶክተር ኪዳነ ይዛረብ። "ኹሉ እንተፈረመት'ዉን ጸገም የብሉን ነይሩ። ኤርትራ ብምንቅስቓስ ኢንዳስትሪ ዝዉጻዕ ኢንዳስትሪ ኾነ ስራሕ የብላን። ዘይፈረመትሉ ሓደ ምኽንያት ግና ኣብ ግብሪ ዝዉዕል ኣይኾነን ብዝብል ክኸዉን ይኽእል'የዑ ብዝብል ክኸዉን ይኽእል'ዩ" በሃሊ'ዩ። ጸጋታትን ብድሆታትን እዚ ኣህጉር ሰላማዊ፣ ዜጋታት ጸጊቦም ዝሓድርሉ፣ ደሕንነቱን ዘላቒ ልምዓቱን ዝረተጋገጸ ክኸዉን ሕብረት ኣፍሪቃ ትልሚ ቐጸልቲ 45 ዓመታት (2063) ኣቐሚጡ'ዩ። እቲ ሕዚ ኣብ ስምምዕ ተበጺሕሉ ዘሎ ከይዲ ምጥያስ ናጻ ቐጠና ንግዲ ድማ ሓደ መገዲ ምፍጣር ቑጠባዊ ዉህደት ፓን ኣፍሪካ'ዩ። "ኣህጉራዊ ነጻ ዞባ ንግዲ ንዓና ሓዱሽ'ዩ" ዝብል ተለዋጢ ተደራዳሪ ኢትዮጵያ ኣይተ ኣዲስኣለም፡ ዓንቀፍቀፍ ከጋጥም ከምዝኽእል ገሊጹ። "እዚ ንዓና ሓዱሽ'ዩ። እንተኾነ ግና እቲ ራኢ ዝተወሃሃደት ኣፍሪቃ ምፍጣር ስለዝኾነን፡ ከም ሃገር ድማ ቑጠባዊ መሓዉራዊ ስግግር ንምምጻእ ንሰርሕ ስለዘለናን፡ እዚ ንዓና ኣድላዪ'ዩ። ተጠቀምቲ ክንኸዉን ኢና"። ካብዚ ሓሊፉ ኢሉ እቲ ተደራዳሪ፡ "ሃገራት ብቑጠባ እንትትኣሳሰራ ናብ ጎንጽን ዕግርግርን ናይ ምእታዉ ዕድለን ጸቢብ'ዩ። እዚ ስምምዕ ድማ ሰላም ኣብ ምምጻእ ርኡይ ተራ ክህልዎ'ዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ሃገራት ናይ ንግዲ ረብሐአን ክጉዳእ ኣይደልያን። ስለዝኾነ እዚ ስምምዕ ኣብ ምርግጋጽ ሰላም ርኡይ ተራ ክህልዎ'ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ"። "ከም ጭርሖ ጽቡቕ'ዩ" እዚ ነጻ ምልውዋጥ ንግዲ ናይ ስራሕ ዕድላት ክፈጥርን ቁጠባዊ ዓቕሚ ሃገራት ከዕብን ተስፋ ይግበረሉ። ኮይኑ ግና፡ 22 ሃገራት ውሽጣዊ ሕገን ብዝፈቕዶ መሰረት ፓረላመአን ኣጽደቖ እዩ ናብ ተግባር ዝኣትዋ። እዚ ከኣ እንተዉሓደ ክልተ ዓመት ክወስድ'ዩ። ስለዚ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትግበር'ዩ ዝብል እምነት የለን። "ከምዚ ዝበሉ ስምምዓት ቀልጢፍኻ ኣብ ግብሪ ናይ ምዉዓል ተገዳስነት ሃገራት ኣፍሪቃ ትሑት'ዩ። እተን ቐረጽ እናኽፈላ እቶት ክረኽባ ዝደልያ ሃገራት ድማ እዚ ክተርፈን ኣይደልያን። ካብ ካልኣይቲ ሃገር ዝመጽእ ናይ ኢንዳስትሪ ምህርቲ ድማ ምህርተን ክጎድኦ'ዩ ኢለን ዝሓስባ እንተኸይነን ኣጸጋሚ'ዩ። ከም ጭርሖ ግና ጽቡቕ'ዩ" ክብል ዶክተር ኪዳነ ይገልጽ። ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ከኣ ንክውንነት እቲ ስምምዕ ፖለቲካዊ ተወፋይነት ከምዘድልዮ ሓቢሩ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ኣፍሪቃዉያን መራሕቲ ኣብ ምጥያስ ሰፊሕ ኣህጉራዊ ነፃ ዞባ ንግዲ ስምምዕ ኣካይዶም ሃገራት ኣፍሪቃ ዝገበርኦ ስምምዕ ኢንዳስትሪ ምጥያስ ነጻ ዞባ ንግድ ኣብ ምፍጣርን ምምዕባል ዝሓሸ ቁጠባዊ ዓቕሚ ዘለዎም ዜጋታት ልዑል ተስፋ ተነቢሩሉ ኣሎ።22 መጋቢት 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
