ንህይወት ደቂ ሰባትን ምድሪን ከድሕን ዝኽእል ፍሉይ ጥዕናዊ ኣመጋግባ ጥዕናኹም ንምምሕያሽ ሓሙሽተ ቀለልቲ ምኽርታት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ናይ ዘጋጠመ ምምራዝ መግብታት ምኽንያቱ ተረኺቡ ተመራመርቲ፡ ገለ ሰባት ቀልቀሎም ኣገደስቲ ክፍውሱ ዝኽእሉ ባክተርያ ስለዘለዎ፡ ብሉጻት-ለገስቲ ክኾኑ ይበቕዑ ኢሎም ይኣምኑ። ክላውድያ፡ ኣሕምልቲ ጥራይ ዝበልዑ ሰባት (ቬጋን) ብሉጽ ቀልቀል ክህልዎም ይኽእል'ዩ ዝብል ኣንቢባ ብምንባራ'ያ፡ ክትልግስ ተደሪኻ። ሓቂ'ዩ፡ ቀልቀል በላዕቲ ሓምሊ ካብቶም ናይ ካልኦት ሰባት ከም ዝበልጽ ዝሕብር እኹል ጭብጢ የለን፡ ተመራመርቲ ግና ዝበለጸ ቀልቀል ክህሉ ዝኽእል ኩነታት እንታይ ምዃኑ ንምፍላጥ ይጽዕሩ ኣለዉ። ዶ/ር ጃስቲን ኦ'ሱሊቫን፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኦክላንድ ኪኢላ ሞለኩላር ባዮሎጂ (ስነሂወት) ኮይኑ፡ ብዛዕባ ብሉጻት ወፈይቲ መጽናዕቲ ከካይድ ጸኒሑ'ሎ። ድንቂ ቀልቀል መዓናጡና ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ማሕበረ-ሓሳኹ ዘጽለለ'ዩ። እዞም ኣብ ነፍሲ ወከፍና ዘለዉ ደቀቕቲ ፍጥረት ካብ ሰብ ናብ ሰብ ዝተፈላለዩ እዮም። ዋላኳ ሕክምናዊ ምስግጋር ቀልቀል ጌና ዝብገስ ዘሎ ዓውዲ ሕክምናዊ ምርምር እንተኾነ፡ ክሳብ ሕጂ ዝተገብሩ መጽናዕትታት ግን ገለ ሰባት ዝበለጸ ቀልቀል ከም ዘለዎም ኣተንቢሆም ኣለዉ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ዶ/ር ኦ'ሱሊቫን ከም ዝብሎ፡ "ካብ ብሉጻት-ለገስቲ ዝተገብረ ምስግጋር ካብቲ ናይቶም ካልኦት ብዕጽፊ ዝዛየደ ውጽኢት ተረኺብዎ'ዩ።" "እዚ ብኸመይ ክኸውን ከም ዝኻኣለ ክንፈልጥ እንተኺልና፡ ኣድማዕነት ምስግጋር ቀልቀል ከነማሓይሾ'ዩ ተስፋና። ኣብ ከም በዓል ረሲዕ፡ 'ማልቲፕል ስክሎረሲስ'ን ኣዝማን ዝበሉ ምስ ማይክሮባዮመ ዝተሓሓዙ ሕማማት'ውን ክንፍትኖ ምኻኣልና" ይብል። ዶ/ር ጆን ላንዲ'ውን ኣብ ዓዲ እንግሊዝ፡ ዌስት ሀርትፈርድሼር ዝርከብ ህዝባዊ ማእከላት ጥዕና ኪኢላ መዓናጡ ኮይኑ፡ ኣወሃሃዲ ኣሃዱ ምስግጋር ቀልቀል'ዩ። ዝበለጸ-ለጋሲ ቀልቀል ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝሰማማዕ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ ንምርካቦም ግን ቀሊል ከም ዘይኮነ'ዩ ዝዛረብ። "ሓደ ሰብ ብሉጽ-ለጋሲ ክኸውን ዘኽእሎ እንታይ'ዩ ጌና ኣይበጻሕናዮን ኣለና" ይብል። "እቶም ዝልግሱልና ጥዕናኦም ዝተሓለወ ምዃኖምን፡ ዝኾነ ሕማም ዘለዎም ከይኮኑን ንጥንቀቕ ኢና። ንኹሎም ኣብ ኣካላቶም ዘለዉ፡ ደቀቕቲ ፍጥረት (ማይክሮባዮም) ንፍትሾም ማለት ግን ኣይኮነን"። ሓሰኻ ቀልቀል እቲ ዶ/ር ኦ'ሱሊቫን ዝገበሮ ኣብ ሓደ ፍሉጥ ናይ ሕክምና መጽናዕታዊ መጽሄት ዘሕተሞ መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ብዝሒ ደቀቕቲ ነፍሳት ዘለዎ ቀልቀል እቲ ዝበለጸ ክኸወን ዝሓሸ ዕድል ከም ዘለዎ ይእንፍት። ካልእ መጽናዕቲ ድማ፡ ሓሳዅ ናይቲ ለጋሲ ምስ መዓንጣ ናይቲ ሕሙም ዝህልዎም ምስምማዕ ዝምርኮስ'ውን ከይኮነ ከም ዘይተርፍ የተንብሁ። እንተኾነ ግን፡ ዓይነት ናይቶ ኣብ ቀልቀል ዘለዉ ባክተርያ ጥራይ ኣይኮነን እቲ ረቛሒ። "ተመላላሲ ውጽኣት ብናይ ብምስግጋር ዝተጻረየን [filtered] ህያዋን ባክተርያ ዘለዎን፡ ግናኸ መፈጠር (DNA]ን ተረፍመረፍ ነገራት ዘለዎን ቀልቀል ክፍወስ ኪኢሉ'ዩ"። ከምዚኦም ዝመሰሉ ቫይረሳት ንህላወን ቀጻልነትን እቶም ዝተሰጋገሩ ባክተርያ ክጸልውዎ ተኽእሎ ከም ዘለዎም'ዩ ዶ/ር ኦ'ሱሊቫን ዝገልጽ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ክሎስተሪዲዩም ዲፊጂለ ንመዓንጣ ብምቁጽጻር ከቢድ ሕማም ከስዕብ ዝኽእል ረኽሲ'ዩ ዶ/ር ጁሊ ማክዶናልድ፡ ኣብ እንግሊዛዊ ዩኒቨርሲቲ ኢምፐሪያል ኮለጅ ለንደን ናይ ደቀቕቲ ነፍሳት ኪኢላ ኮይኑ፡ ናይ ቀልቀል ምስግጋር ዕውት ዝኾነሉ ኩነታት ንምፍጣር መጽናዕቲ ከተካይድ ዝጸንሐት'ያ። እቲ ኣብዚ እዋን'ዚ ዝግበር ዘሎ ምልጋስ ቀልቀል፡ ንክሎስተሪዲዩም ዲፊጂለ ዝተባህለ ብርቱዕ ናይ መዓንጣ ረኽሲ ንምፍዋስ ዝካየድ'ዩ። እቲ ረኽሲ፡ ናይቲ ሕሙም "ጠቓሚ" ባክተርያ ብሰንኪ መድሃኒት ጸረ-ነፍሳት (ኣንቲባዮቲክስ) ምስጠፍአ ዝስዕርር ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ እዋን ሞት ከስዕብ ዝኽእል'ዩ። ስለዚ፡ ምስግጋር ቀልቀል፡ ሓደ ቀሊል ስራሕ'ዩ ዝሰርሕ-፡ ንሱ ኻኣ ምትካእ ጠቐምቲ ባክተርያ ኣብ ኣምዑት ግዳያት ናይቲ ረኽሲ ምዃኑ ዶ/ር ማክዶናልድ ትዛረብ። "ኣብ ቤተ-ፈተነና (ላቦራቶሪ)፡ እቲ ናይ ምስግጋር መስርሕ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ንምፍላጥ ኢና ንሰርሕ ዘላና። ብቐጥታ ቀልቀል ካብ ምሃብ ንሰጋገረሉ ኩነታት ክንፈጥር ንጽዕር ኣለና" ድማ ትብል። ኣብ ክንዲ ነቶም ግዳያት ቀልቀል ብመርፍእ ምሃብ፡ ብካልእ ዝሓሸን፡ ብመልክዕ መድሃኒትን ዝዋሃበሉ ኣገባብ ንምግባር'ዩ ዝሕሰብ ዘሎ። እዚ ድማ፡ ነቲ ምስ ምልጋስ ቀልቀል ዝተሓሓዘ ዝህሉ ናይ ነውሪ ስሚዒታት ኣብ ምውጋድ ክሕግዝ ይኽእል'ዩ ድማ ትብል። ክላውድያ ብወገና፡ ሰባት "ኪኖ'ቲ ኣብ ኣእምሮኦም ዝሰፍጠር ገደብ" ብምኻድ፡ ቀልቀሎም ክልግሱ ትምዕድ። "ብቐሊሉ ክትልግስ ትኽእል ኢኻ። ክትገብሮ'ውን ቀሊል'ዩ። ክትልግሱ እንተድኣ ደሊኹም፡ ኣብ ጥቓኹም ዘሎ ሆስፒታል ተወከሱ"። "ነቲ ናተይ ሓድሽ ልግሲ፡ ኣብቲ ሆስፒታል ዝሃበኒ መትሓዚ ጌረ'የ ዝቕበሎ። ናብ ስራሕ እናኸድኩ እንከለኹ ድማ፡ ንግረ መንገደይ ናብቲ ሆስፒታል አብጸሖ፡ ብዙሕ ጻዕሪ ዘለዎ ኣይኮነን" ትብል። ክላውድያ፡ በዚ ተተባቢዓ ድማ፡ ደም ክትልግስ'ውን መደብ ኣለዋ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
