ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት "ኦሮሞ ዘይብሉ ስልጣን ኣብ ታሪኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ የለን" 6 ታሕሳስ 2018 ኣብ ዙርያ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘለዋ ከባቢታት ኦሮሚያ ቡራዩ፣ ሰበታን ሱሉልታን፡ ኣብቶም ዝሓለፉ መዓልታት ህዝቢ ክስለፍ ቐንዩ። ኣብ ከም ወለጋን ነቀምንትን ዝበላ ከተማታት ምዕራብ ኦሮሚያ ድማ ተመሳሳሊ ሰልፍታት ተራእዮም። እዞም ዝካየዱ ዘለው ሰልፍታት ሰላማዊ'ዮም'ኳ እንተተብሃለ፡ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ግን ጉድኣት በጺሑ'ዩ። ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ መዋሰኒ ከባቢታት ቤንሻንጉልን ኦሮሚያን ብዝተፈጥረ ግጭት ፖሊስ ኦሮሚያ ብምማቶም፡ ነበርቲ ኦሮሚያ ተቓውመኦም ብሰልፊ ገሊጾም። እዚ ቕትለት ፖሊስ ንምኹናን ብዝብል ዝጀመረ ሰልፊ፡ ሞትን ምምዝባልን ጠጠው ይበል፣ ህዝቢ ኦሮሞ ንዝሓለፉ ዓመታት ዝተቓለሰ ጸገም ኦሮሞ ንምፍታሕ'ምበር፡ ኦሮሞ ናብ ስልጣን ንምውጻእ ኣይኮነን ዝብሉ ሓሳባት ኣንጸባሪቑ'ዩ። 'ምትእትታው ሓይልታት ግዳም ደው ይበል' ውህደት ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ ኦሮሞን፡ ኦሮሞ ዲሞክራቲክ ግንባርን ''ኣብ መለለዪ መንነትና ምልክት ኦዳ እንትርእዩ የፈራርሑና" ምኽትል ኣቦ መንበር ኦሮሞ ፌደራሊስተ ኮንግረንስ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ፡ መንግስቲ ዕዮ ገዝኡ ብዘይ ምስርሑ ህዝቢ ናብ ኣደባባይ ክወጽእ ምኽንያት ኮይኑ'ዩ ይብሉ። መንግስቲ ደሕነት ህዝቢ ክሕሉ ብዘይምኽኣሉ፡ ዕጡቓት ሓይልታት ንሰላማውያን ሰባት ካብ ቤት ንብረቶም የመዛብሉ ምህላዎም ይዛረቡ። ንሶም ከምዝብሉዎ፡ መንግስቲ መንነት እቶም ዕጡቓት እናፈለጠ ትም ምባሉ፣ ደሕንነትን ሰላምን ዜጋታት ናይ ምሕላው ግቡኡ ብዘይ ምፍጻሙ፡ ህዝቢ ኦሮሞ ተቓውምኡ ንምስማዕ ናብ ኣደባባይ ክወጽእ ተገዲዱ'ዩ። መንግስቲ እዚ ምግባር ዘይኽኣለሉ ምኽንያት ዓቕሚ ስለ ዝስኣነ ዘይኮነ፡ ብድሕሪት ሸለልትነት ዘሎ ፖለቲካዊ ሰልሒት (ቅማረ) ከይኾነ ኣይተርፍን'ውን ይብሉ። "ደሕነት ዜጋታት ምሕላው ዝተስኣኖ መንግስቲ ኣሎ ክበሃል ኣይክእልን" ይብሉ ኣቶ ሙላቱ። ከም ኣገላልጽኦም ድማ፡ ብሓፈሻ ህዝቢ ኦሮሞ መንግስቲ ክሕልወኒ ኣይኽኣለን'ዩ ዝብል ዘሎ። "ዝኾነ ዕጡቕ ወይ በዓል ጉልበት ተላዒሉ ነቲ ኻልእ ካብ ገዝኡ እንተመዛብል፣ ንብረቱ እንተቃጽልን እንተዕኑን፡ እዚ መን'ዩ ዝፍጽሞ ዘሎ መንግስቲ ይፈልጥ'ዩ። ምክልኻል ዝከኣል'ኳ እንተኾነ፡ መንግስቲ ግን እዚ ዕይኡ ይፍጽም የለን"። ብተመሳሳሊ 'ኣክቲቪስት' ለሚ ቤኛ፡ ሰልፊ ተቓውሞ ክልል ኦሮሚያ ክልተ ነገራት ማእኸል ዝገበረ'ዩ ይብል። እቶም ሰልፍታት ተቓውሞ፡ ኣብቶም ዝሓለፉ ኣዋርሕ ኣብ ሞንጎ ክልላት ኦሮሚያን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ብዝተፈጠሩ ግጭታት ብኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ምምዝባሉ፣ ህይወት ኣማኢት ምጥፍኡን፡ ኣብ ቀረባ ድማ ፖሊስ ብምማቱ፡ መንግስቲ ቅልጡፍ ስጉምቲ ክወስድ ዝሓቱ'ዮም በሃሊ'ዩ። ስለዝኾነ፡ እቶም ንሰልፊ ዝወጽኡ ዘለው ሰባት፡ ምምዝባልን ሞትን ጠጠው ይበል ዝብል ምኻኑ የረድእ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ተቓውሞ ኦሮሚያ፡ ነቲ ለውጥን መራሕቱን ኣብ ስግኣት ከጥሕል ይኽእል'ዩ ዝብል ስግኣት ዘለዎም'ኳ እንተሃለው፡ 'ኣክትቪስት' ለሚ ግን ብዚ ኣይሰማማዕን። መንግስቲ፡ እቲ ጸገም ዝፈጥሩ ዘለው ኣብ ውሽጢ ኢህወደግ ዘለው ነቲ ለውጢ ዘይድግፉ ኣካላት'ዮም ዝብል ምኽንያት'ኳ እንተቕረበ፡ ትኹረት ክወሃቦ ዝግባእ ግን እቲ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ዓቕምን ስልጣንን ዘለዎ መንግስቲ፡ ደሕነትን ሰላምን ዜጋታቱ ምሕላው ዘይኽእል ምኻኑ'ዩ ኢሎም ኣቶ ሙላቱ። ኣብ ጎደናታት ኣዲስ ኣበባ ዝልምኑ ስደተኛታት ሶርያ "ደቕኹም ንምንታይ ወለዲ ኣልቦ ክኾኑ ትገብሩ" መንግስቲ ኢህወደግ፡ ብፍላይ ኣብ ኦሮሚያ ተቐባልነት ዘይብሉ ምስ ምኻኑ ተዛሚዱ፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ኦሮሞ ምኻኑ ሕቶ እቲ ህዝቢ ክምልስ'ዩ ዝብል ኣረኣእያ ግጉይ ምኻኑ'ውን ይገልጹ። "ብሄሮም ኦሮሞ ዝኾኑ ሰባት ዝተፈላለዩ ቦታታት እቲ ፌደራል ስርዓት'ኳ እንተሓዙ፡ ሕቶ እቲ ህዝቢ ክምልስ እንተዘይኽኢሉ ግን ትርጉም የብሉን። ቅድሚ ሕዚ'ውን ኦሮሞ ዘይብሉ ስልጣን ኣብ ታሪክ መንግስቲ ኢትዮጵያ የለን" ብምባል ሕቶ ህዝቢ ኦሮሞ ስልጣን ኣይኮነን ኢሎም የረድኡ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ህዝቢ ኦሮሞ ዝሓቶ ዘሎ ሕቶታት፡ ሞትን ምምዝባልን ጠጠው ይበል፣ ምርግጋእ ይምጻእ ዝብል'ዩ ዝብሉ ኣቶ ሙላቱ፡ እዚ ምስ ዝፍጸም ጥራሕ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኦሮሞ ዝበጽሐ ግፍዒ ክድበስ ከምዝኽእል የመላኽቱ። መፍትሒ ኢሎም ዘቕርቡዎ ሓሳብ ድማ፡ መንግስቲ ንብሕቱ ዘይኮነ፡ ተቓወምቲ ውድባት ዘሳተፈ፡ ህዝቢ ዘይድግፎም ኣመራርሓ ብምልጋስ ምርግጋእ ምፍጣር ይከኣል'ዩ። ካብዚ ብዝሰገረ፡ ትካላት ዲሞክራሲ ክህነጹ፣ ዓፈንቲ ዝበሃሉ ሕግታት ክመሓየሹን ህዝቢ ኦሮሞ ዝኣምነሎም ኣመራርሓ ገዳ ክሳተፉ ክግበርን ኣለዎ ኢሎም። ለሚ ብወገኑ፡ ንዓመታት ዝተዋህለለ ጸገም ኣብ ሓንቲ ጸሓይ ክፍትሑ ይኽእሉ'ዮም ኢሉ ከምዘይኣምን ብምግላጽ፡ ኣብ መዋሰንቲ ከባቢታት ሓይልታት ጸጥታን ክሰፍሩን ሓላፍነትን ክወስዱ ዝግብኦም ድማ ናብ ፍትሒ ክቐርቡን ክግበር ኣለዎ ኢሉ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ፓርቲ ኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ ኣብ ጉዳይ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ መንግስቲ ክኸስስ'የ ኢሉ።6 መጋቢት 2018 ቪድዮ, "ስንቄ" ውህብቶ ስርዓት ገዳ ህዝቢ ኦሮሞ31 ጉንቦት 2018 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
