ብዙሕ ምኽንያታት ክህልዎ ይኽእል'ዩ። ሓደ ኣፍልጦ ካብ ዘይምህላው'ዩ። ካልኣይ፡ ሕማም ኣእምሮ ከም ሓደ ኣካላዊ ሕማም፡ ሰዓል ድዩ ካንሰር ወይ ካልእ ሕማም እዩ። ግን እቲ ሕብረተሰብና ከምቲ ዝግባእ ስለዘይነቕሐ፡ እቲ ዝሓመመ ሰብ፡ "እከለ መጺኡኒ፡ እከሊት ክትቀትለኒ እያ። እከለ ደድሕረይ ይኸይድ ኣሎ " ክብል ምስ ሰምዑዎ፡ ንሱ ኣይኮነን ዝዛረብ ዘሎ ሰይጣን ሒዝዎ ይብሉ። ካብኡ ሓሊፎም እዞም ስድራ ቤት ጽሉላት እዮም እውን ይብሉ። ክሳብ መውስቦ እውን ይኽልክል እዩ ነይሩ። 'ኣነ ተፈዊሰ እየ ሰብ ይቐንኣለይ እዩ፡ ሕማም ኣእምሮ መጺኡኒ ተረጊመ፤ ኣምላኽ ኮኒኑኒ' ዝብል ካልእ ማሪታት እውን ስለ ዘሎ፡ ሰብ ነቲ ሕማም ክሓብኦ ይደሊ። ግን ከኣ ምስላ ኣቦታት'ውን 'ሓባእ ቁስሉስ ሓባእ ፈውሱ' ከምዝብልዎ፡ እዚ ሕማም ክፍወስ እምበር ክሕባእ ኣይግበኦን እዩ። ብፍላይ እቶም ኣብ ምዕራብ፡ ኣብ ዳያስፖራ እንርከብ፡ እኹል ዝኾነ መወከሲ ትምህርቲ ሕክምና ስለዘሎና፡ እቲ ሕማም ብቐሊሉ ክፍወስ ይኽእል'ዩ። ኣነ ንልዕሊ 25 ዓመታት ኣብ ዓቢይ ሆስፒታል ናይ ስነ ኣእምሮ 'የ ዝሰርሕ ዘለኹ። ኣብዚ ዓዲ ብዙሓት ኤርትራውያን'ውን ነቲ ስነ-ፍልጠታዊ ሕክምና ምዕራብ ተጠቒሞምሉ ኣብ መስመር ናይ ጥዕንኦም ተመሊሶም ቀጻሊ ህይወቶም የካይዱ ኣለው። ቢቢሲ - ስነ ፍልጠት'ከ ንሕማም ኣእምሮ ብኸመይ እዩ ዝርእዮን ዝገልጾን?
