ሃይለ ደባስ፤ ኣብ ቁጠባ ዶር ኪዳነ መንግስትኣብ፤ ኣብ ሳይንስ ዶር ኣሕመድ ብርሃን፤ ኣብ ዓውደ ስደትን ስደተኛታት ከኣ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ክስመዩ ይከኣል። ፕሮፊሰር ጋይም ክሳብ ሕጂ፡ ኣገልግሎት ንሓባራዊ ዕላማ፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራን ፍልሰት መንእሰያትን ዝተጠልመ መብጽዓ (ሕልሚ) ጽጹይ ገምጋም ንሓርነታዊ ኩናት ኤርትራ ተሳትፎ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዕቃበ ኣከባቢ ... ዘርእስቶም ልዕሊ 10 ምርምራዊ መጻሕፍቲ ዝጸሓፈ፡ ኣብ 22 ዓበይቲ መጻሕፍቲ ዝተፈላለየ ምዕራፋት ዘበርከተ፡ ዓለም ለኻዊ ተፈላጥነት ኣብ ዘለዎም ዓበይቲ ጆርናላት ከኣ ኣዚዮም ብዙሓት ዓንቀጻት ዘሕተመ፡ ኣብ ሳውዝ ባንክ ዩኒቨርሲቲ - ክፍሊ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ሕግን፡ ፍሉጥ ተመራማርን ዳይረክተር መጽናዕቲ-ስደተኛታት እዩ። ፕሮፌሰር ጋይም፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ንነዊሕ ዓመታት ክሰርሓላ ዝጸንሐ፡ ኣገልግሎት ንሓባራዊ ዕላማ፡ "ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራን ፍልሰት መንእሰያትን" ዘርእስታ መጽሓፍ አሕቲሙ ዘርጊሑ ሕጂ እውን ኣብ ካልእ ዕማም ምርምራዊ መጽሓፍ ተጸሚዱ ኣሎ። ንምዃኑ ጋይም ክብረኣብ መን እዩ - እዚ ዓንቀጽ'ዚ ኣብ ዝኽሪ ንእስነቱን ትምህርቱን ከተኩር እዩ። ጋይም ክብረኣብ፡ ኣብ ስሳታትን ሰብዓታትን ኣብ ዩኒቨርሰቲ ኣዲስ ኣበባ ዝተማህረን ኣብቲ እዋን'ቲ ምስ መዛንኡ ተማሃሮ ንግፍዕታት ስርዓት ሃይለስላሰ ብሰልፊ ካብ ዝተቓወሙ መንእሰያት ሓደ እዩ። ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ፡ ወተሃደራዊ ሓይሊ ንጉስን ደርግን ኣብ ዝቆጻጸሩዎ ሃዋሁው ዝተጻወትዎ ተባዕ ተራ ንወኒ ብዙሓት መንእሰያት ስለዘበራበረ ፖለቲካዊ ታሪኽ ኢዮጵያን ኤርትራን ብተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ስሳታትን ሰብዓታትን ዝተጸልወ እዩ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ ብዙሓት ተማሃሮ መንእሰያት ተኣሲሮም፡ ተገፊዖም፡ ካብ ሃገር ተባሪሮም፡ ተቐቲሎም፡ ገሊኦም እውን ብጅግንነት ተሰዊኦም'ዮም። መስዋእቶምን ጻዕሮምን ግን ንታሪኽ ዞባና ለዊጡዎ እዩ። ፕሮፈሶር ጋይም ክብረኣብ፡ ሓደ ካብ'ቶም ናይ ሽዑ 'ውዑያት ተምሃሮ' ሕጂ ከኣ ሓደ ካብ'ቶም ኣዝዮም ህርኩትታት ዜጋታት ኣካደምያውን ደራስን እዩ። ጋይም ብፖለቲካዊ ምኽንያት፡ ኣብ ሰብዓታት ምስ ተሰደ፡ ፈለማ ኣብ ኡፕሳላ ሽወደን ቀጺሉ ኣብ ሃገረ-እንግሊዝ ጽዑቕ ምርምራዊ ስርሓት ብምክያድ ኣብ ዝዋሳኣሉ ዓውዲ ልምዓትን ስደትን መጻሕፈቲ ምጽሓፍ ተታሓሒዙዎ ክሳብ ሕጂ ከኣ ብርክት ዝበለ መጻሕፍቲኣፍርዩ ኣሎ። ዝበዝሕ ህይወቱ ኣብ ቤተ-መጻሕፍትን ኣደራሻት ዩኒቨርሲት ዘሕልፎ ጋይም ግን ጸሓፍን ተመራማርን ጥራይ ኣይኮነን ኣብ ዝምህረሎም ዝነበረ ዩኒቨርሲታት ካብ ቀዳማይ ዲግሪ ክሳብ ንመዓርግ ሊቅነት (ፒኤችዲ) ዝሰርሑ ኣሻሓት ተመሃሮ ኣፍሪዩ ኣሎ። ብዛዕባ ትምህርትን ተማሃሮን ኣብ ዝሓስበሉ እዋን ከኣ ተዘክሮታቱ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ቀዳማዊ ሃይለ ስላሴን ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባን ይዕዘር። ናይ ሽዑ ተምሃሮ ኣበይ ኣበሉ?
