ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዩኒቨርሲቲ ኢልካ ክትፅውዐን ዘሰክፋ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኢትዮጵያ 4 ሰነ 2018 ምንጪ ስእሊ, MIZAN TEPI UNIVERSITY ኣብዚ ሐዚ እዋን ብሃገር-ለኸ ካብ ሓምሳ ንላዕሊ ዩኒቨርስቲታት ከምዘለዉ መረዳእታታት ይሕብሩ። ካብ መንጎኦም እቶም 11 ኣብዚ ዓመት ናብ ስራሕ ዝኣትዉ ራብዓይ ትውልዲ ሓደሽቲ ትካላት ላዕለዎት ቤት ትምህርቲ እዮም። ቅድሚ ሐዚ ዝተሃነፁ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እኹል መሰረተ ልምዓት ዘይነበሮም እንተኾኑ'ኳ፡ ናይቶም ሓደሽቲ ግን ዝገደደ እዩ ተባሂሉ። ካሊእ ተሪፉ ህንፀቶም ከይተዛዘመን ሓፁር ከይተሰርሐሎምን ናብ ስራሕ ዝኣተዉ ሓደ ሓደ ሓደሽቲ ዩኒቨርስቲታት፡ ንተምሃሮ፣ መምህራንን ብሓፈሻ ድማ ነቲ ማሕበረሰብ እቶም ዩኒቨርስቲ ኣፀጋሚ ከምዝኾኑ ይዝረብ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሚዛን ቴፒ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ተምሃሮ ናይ ምዕማፅ ፈተነ ምክያዱ ናይ ቀረባ እዋን ተዘክሮ እዩ። እቲ ፀገም ብዚ ጥራሕ ዝውሰን ኣይኮነን። ኣብተን ዩኒቨርሲተታት መሰረተ ልምዓት ዘይምምላእ ከይዲ ምምሃርን ምስትምሃርን'ውን እናተፈታተነ እዩ ዝርከብ። ባዞ ተጠቀምቲ ተምሃሮ ዩኒቨርስቲ እያሱ አማረ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ወሎ ቀፅሪ ደሴ፡ ካልኣይ ድግሪኡ ኣብ ምክትታል ዝርከብ እዩ። ንሱ ከምዝብሎ እንተደኣ ኾይኑ፡ እቲ ሽቓቕ ካብ መሕደሪ ክፍሊ ተምሃሮ ርሒቑ ካብ ቆርቆሮ ዝተሰርሐ ብምዃኑ፡ ምሸት ተምሃሮ ወፂኦም ክጥቀሙ ይፅገሙ እዮም። እሱ ከምዝብሎ እቲ ዓይነ ምድሪ ንፅህንኡ ዘይተሓለወ ብምዃኑ ንደቂ ተበዕትዮ ኮነ ንደቂ ኣንስትዮ ዝምቹው ኣይኮነን። እዚ ድማ ንተኸታታሊ ሽድሽተን ሸውዓተን ዓመታት ከይተስተኻኸለ ዝፀንሐ ምዃኑ ወሲኹ ይዛረብ። "እቲ ዝገርም ከኣ፡ ኣብ መመገቢ ተምሃሮ ማይ'ኳ ኣይቀርብን ነይሩ" ይብል፡ ቀዳማይ ድግሪኡ ዝሰርሐሉ እዋን እንትዝክር። ምንጪ ስእሊ, Mministry of Education ቅድም ክብል ኣብ ትሕቲ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ አበባ ኮይኑ ይመሓደር ዝነበረ፡ ዩኒቨርስቲ ሰላሌ ዓርሱ ክኢሉ ምምሃር ዝጀመረ ቅድሚ ክልተ ዓመት እዩ። ሽሞም ክፅራሕ ዘይደለዩ ሓደ መምህር እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣብቲ ቀፅሪ ዘሎ ናይ ማይ ፀገም ከቢድ ምዃኑ ይዛረቡ። "እቲ ዩኒቨርሲቲ ማይ ዘከፋፋል ቦጥ መኪና ተኻርዩ እንትኸውን፡ ኣብ ጥቓ መደቀሲ ክፍልታት ዝተቐመጡ ኣናእሽቱ መዕቖሪታት ማይ ይምልኡ። እቶም ተምሃሮ ንመስተ፣ ክዳኖም ኮነ ሰብነቶም ንምሕፃብ ዝጥቀምሉ እዚ እዩ " ይብሉ እቶም መምህር። ዩኒቨርሲቲ መቅደላ ኣምባ ኣብዚ ዓመት 1500 ተምሃሮ ተቐቢሉ ምምሃር ጀሚሩ። ኣብቲ ዩኒቨርስቲ ተምሃሪት 'ፕላንት' ሳይንስ ዝኾነት ኣበበች መስፍን፡ እቲ ዩኒቨርስቲ ሓፁር'ኳ ከምዘይብሉ ትዛረብ። ኣብቲ ቀፅሪ ውሽጢ ድማ መገዲ ንምስራሕ ኳዕቲ ይካየድ ስለዘሎ ዶረና፤ ዝናብ እንትዘንብ ድማ ጭቃ ብምዃኑ ንምንቅስቓስ ከምዘፅግም ትዛረብ። ንሓደጋ ዘጋልፅ ልምዓት እያሱ ከምዝብሎ እቲ ፀገም ናይ ማይን ሽቓቕን ፀገም ጥራሕ ኣይኮነን ዘለዎ። ኣብቲ ቐፅሪ ማይ ንምውህላል ተባሂሎም ዝተኹዓቱ ጉድጓዳት ከምዘለዉን፡ ሓደ ሓዲኦም ብሓረግ ተሸፊኖም ዘይረአዩ ብምዃኖም ንሓደጋ ከምዘሳጥሑ ይዛረብ። ምንጪ ስእሊ, Federal ministry of Education በዚ ምኽንያት፡ ሓደ ሰብ፡ ምሸት ካብ ቤተ መፃሕፍቲ ክምለስ ናብ ጉድጓድ ከምዝኣተወን ሞይቱ ከምዝተረኸበን ይዛረብ። ካልኦት ሓደጋ ዝበፅሖም ተምሃሮ ከምዘለዉ ድማ ይዛረብ። ቢቢሲ ዘዘራረቦም ሓለፍትን መምህራንን እቶም ዩኒቨርሲተታት እቲ ፀገም ከምዘሎ ይቕበሉ። ንቅድሚት እቶም ፀገማት እናተፈትሑ ክኸዱ 'ዮም ዝብል እምነት ድማ አለዎም። ምላሽ ሚኒስትር ትምህርቲ ራብዓይ ትውልዲ ብዝብል ዝግለፁ ሐዚ ናብ ስራሕ ዝኣተዉ ሓደሽቲ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፡ ሙሉእ መሰረተ ልምዓት ተዛዚሙ ዝብል እምነት ከምዘይብለን ዳሬክተር ኮሚዩኒኬሽን ዳሬክቶሬት፡ ሚኒስቴር ትምህርቲ ወ/ሮ ሃረጓ ማሞ ይዛረባ። እቶም ፀገማት ኣብ ቀረባ ግዘ ንምፍታሕ፥ ፃዕሪ ከምዝግበርን ብዛዕብኡ መንግስቲ ሙሉእ ግንዛበ ከምዘለዎን ወሲኸን ይዛረባ። "እቶም ተምሃሮ፡ እተን ሓደሽቲ ዩኒቨርሲታት ስራሕ ንክጅምራ ዝተቐበልናዮም እዮም። ካብ ውሑዳት ወፃኢ ብፅቡቕ እናኸዱ ይርከቡ" ድማ ኢለን። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
