ንዝብል ንምብራህ፡ ተንተንቲ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ገምጋሞም ኣካፊሎሙና ኣለው። ምንጪ ስእሊ, ዓብዱራሕማን ኣቡሃሽም መግለጺ ስእሊ, ዓብዱራሕማን ኣቡሃሽም ኣቶ ዓብዱራሕማን ኣቡሃሽም እቲ ኣብ ተስዓታት ዝፈረሰ ውድድር ዝሑል ኩናት ሓይልታት ምዕራብን ምብራቕን ብኣመሪካ ተዓብሊሉ ድሕሪ ምጽናሕ ሕጂ፡ ከም በዓል ቻይና ህንድን ብራዚልን ዝኣመሰላ ሓደስቲ ሓይልታት ይትንስኣ ስለዘዋ'ዩ እዚ ክስተት መጺኡ ዝብል ገምጋም'ዩ ዘለዎ። ኣቶ ኣርሄ ሓመድናካ ብወገኑ፡ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝበዝሐ ነዳዲ ዓለምና ዝመሓላለፈሉ ኣገዳሲ መስመር ንግድን ንኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብቐሊሉ እትቆጻጸረሉ ወተሃደራዊ መትኒ ምዃኑን ብምግላጽ፡ ካብ ቀደም ኣትሒዙ፡ ኩሉ ሓይሊ ኣሎኒ ዝብል ወገን ክጥምቶን ክቆጻጸሮን ዝጸንሐ ዞባ ምዃኑ ይሕብር። ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት ሓይልታት ምዕራብን ምብራቕን ዝወዳደራሉ ዝነበራ ዞባ እዩ። ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ነበር ጆን ፎስተር ዳላስ፡ 'ኤርትራ መሰል ርእሰ ውሳነኣ ክኽበረላ ዝግባእ እኳ እንተነበረ ንረብሓ ኣመሪካ ክንብል ምስ መሓዛና ኢትዮጵያ ክትቁረን ወሲንና ኣሎና' ዝበሎ እቲ ቀንዲ ኣገዳሲ ነገር ጂኦ ፖለቲካዊ ረብሓ እምበር ካልእ ከምዘይነበረ ኣቡሃሺም የረድእ ። ምንጪ ስእሊ, ኣርሄ ሓመድናካ መግለጺ ስእሊ, ኣርሄ ሓመድናካ እተን ረብሐአን ከየረጋግጻ ዘይድቅሳ ሓያላን ሃገራት ከኣ ንኣብነት፡ ኣመሪካ፡ ፈረንሳ፡ ቻይና፡ ጃፓን፡ ኣብ ጂቡቱ መዓስከራት መስሪተን ኣለዋ። ሕጂ ከኣ ቱርኪ ኣብ ሱዳን ቐጠር ኣብ ሶማል ስዑድን ኢሜሬትን ኣብ ኤርትራ ኢትዮጵያ እውን ኣበይ ምዃኑ እኳ እንተዘይተገልጸ ሓይሊ ባሕሪ ከተቕውም ምዃና ብዕሊ ኣዊጃ ኣላ። ኣቶ መረሳ ጸሃየ፡ እዚ ሕጂ ሓለፍቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ህላዌን ኣገዳስነትን ሓይሊ ባሕሪ ዝገልጹዎ ዘለዉ፡ ነቲ ኢትዮጵያ ዓባይ ሃገር ክነሳ ብዘይ ኣፍደገ ባሕሪ ክትነብር ኣይትኽእልን እያ ንዝብል ዝጸንሐ መንፈስ ዘንጸባርቕ ምዃኑ የረድእ። ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ብሰንኪ ፖለቲካ ምሕደራ ስርዓታቱን ምትእትታው ግዳምን ንሓያሎ እዋን ኣይረግአን። ዞባ ኩናትን ዕግርግርን ኮይኑ እዩ ጸኒሑ። " ገዛእ ቤቱ ዘየጽረየን ዘየርገአን፡ ዝበዝሐ ብምልኪ ዘመሓድር ስርዓታት እዞ ዞባ ነባሪ ሰለም ከረጋግጽ ይኽእል እዩ ዝብል እምነት የብለይን" ዝብል ኣርሄ፡ ብገዛእ መንግስታቱ ፍትሒን ሰናይ ምሕደራን ዝሰኣነ ዞባ ፡ ብቐሊሉ፡ ጅሆ ዓለምለኻውያን ሓይልታት ሰብ ገንዘብ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ይገልጽ። ኣቡሃሺም እውን፡ ከም ስዑድያን ኢማራትን ዝኣመሰላ ናእሽቱ ሃገራት ብናይ ገዛእ ርእሰን ድሌት ተደሪኸን ዝንቀሳቀሳ እንተመሰላ ዓቕመን ድሩት ዝለዝኾነ፡ ክሳብ ሕጂ ግን፡ ብከም ናይ ኣሜሪካን ካልኦት ሓይልታትን ደገፍ ከም ዝንቀሳቐሳ የረድእ። ከም ቱርክን፡ ኢራንን እውን ኣብቲ ዞባ ረብሐአን ንምርግጋጽ ይንቀሳቐሳ ምህላወን ርኡይ ኮይኑ ኣሎ። ድልየታት ኢትዮጵያ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን፤ ኢትዮጵያ ሓይሊ ባሕሪ ክትምስረት ድሌት ከም ዘለዋ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ክገልጾ ጸኒሑ ኣሎ። ፕረዚደንት ክልል ኦሮምያ ለማ መገርሳ እውን "መን ይፈልጥ ኣብ መጻኢ ኣፍደገ ባሕሪ ክህልወና ይኽእል ይኸውን" ምባሉ፡ ኣብ ኤርትራውያን ኣዘራራቢ ኮይኑ ጸኒሑ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንኢትዮጵያ ዝበጽሐ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢትዮጵያ ሓያል ሓይሊ ባሕሪ ክትሃንጽ ድሌት ከምዘለዋ ምስተነግረ፡ ሃገሩ ነቲ ጥሙሕ እቲ ኣብ ምርግጋጽ ከም እትተሓጋገዝ ሓቢሩ። እዚ ብቐጻሊ ዝደጋገም ዘሎ ድልየት ኢትዮጵያ ግን ካብ ምንታይ ዝተበገሰ እዩ?
