ሲቪላውያን ንምርዓድ ኣብ ዝተኻየደ ወፍሪ፡ ኣሽሓት ቁሸታት በሪሰን፡ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ተዓሚጸን። ሕቡራት ሃገራት ልዕሊ 300,000 ሰባት ከም ዝሞቱ ይገልጽ። ሎሚ'ውን ብሰንኪ እቲ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ጎንጽታት ከባቢ 2.6 ሚልዮን ህጻናት ዝርከብዎም 5.5 ሚልዮን ሰባት ሰብኣዊ ሓገዛት ከም ዝጽበዩ ዩኒሴፍ ይገልጽ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ሎሚ'ውን ከባቢ 2.6 ሚልዮን ዝርከብዎም 5.5 ሚልዮን ሰባት ሰብኣዊ ሓገዛት ከም ዝጽበዩ ዩኒሴፍ ይገልጽ። ኣብ 2006 ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣባላት ጃንጃዊድ፡ 'ሓላዊ ዶባት' ብዝብል መጸውዒ፡ ናብ ስርዓተ ጸጥታ እታ ሃገር ብወግዒ ተጸምቢሮም እዮም። እዚ ምስ ሰራዊት እታ ሃገር ምስሕሓፍ ፈጢሩ። እቶም ሚሊሻታት ናይቲ ኣብ ዳርፉር ዝሰርሕዎ ስራሕ ዓስቢ ከም ዘይተዋህቦም ስለዝኣምኑ ኣንጻር መንግስቲ ካርቱም ናዕቢ ኣልዒሎም። ኣብ 2007 ሐመቲ ሰቡ ኣኪቡ ናብ በረኻ ብምውፋሩ፡ ምስ መንግስቲ ካርቱም ደጊሙ ተደራዲሩ ገንዘብን ኣጽዋርን ተዋሂቡ። ንሱ፡ ጅሮም ቱብያና ምስ ዝተብሃለ ተመራማሪ ኣብ 2009 ኣብ ዘካየዶ ዝርርብ "ኣቓልቦ መንግስቲ ኢና ክንስሕብ ደሊና፡ መሰልና ክኽበር፡ ማዕርግን ፖለቲካዊ መዝነት ክወሃበናን ኣብ ዞባና ልምዓት ክካየድን ኢና ጠሊብና" ክብል ገሊጹ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ንሰራዊት ብምድኻም ንሚሊሻታት ዘሐየለ ካብ ስልጣኑ ዝተኣለየ ፕረዚደንት ሱዳን ነበር ዑመር ኣል በሽር 'ምፍጣር ደርማስ ሓይሊ' እቲ ንሰላሳ ዓመታት ንሱዳን ዝመርሐ፡ ሕጂ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ ዘሎ ዑመር ኣልበሽር፡ ንሚሊሻታት ብምሕያል፡ መንግስቲ ክቆጻጸሮ ዘይክእል ደርማስ ሓይሊ ከም ዝፍጠር ምግባሩ፡ ክኢላታት ይኸሱ። ብዛዕባ እቲ ኣብ ዳርፉር ዝተፈጸመ ገበናት፡ ኣልበሽር ተሓታቲ ምዃኑ ኣህጉራዊ ቤትፍርዲ ገበነኛታት ይኸስስ። ኣልበሽር፡ ዕልዋ ብምፍራሕ ነቲ ሰራዊት ብምድኻም፡ ንኣሃዱታት ጸጥታን ሚሊሻን ብምሕያሉ ምስቲ ሰራዊት ዝነበሮ ዝምድና ሓርፊፉ እዩ። ኣብ 2013 ሓይልታት ሐመቲ፡ ሓይልታት ሕጹጽ ሓገዝ (ኣርኤስኤፍ) ተባህሉ። ድሕሪ ክልተ ዓመት፡ ኣልበሽር ንስዑዲ ንምሕጋዝ ናብ የመን ዝሰደዶ ሰራዊት ካብ ሓይልታት ሕጹጽ ሓገዝ እዩ ነይሩ። ኣብ 2016፡ ኣልበሽር ኣብ ትሕቲ ቀጥታዊ ቁጽጽሩ እኳ እንተገበሮም፡ ናብ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ናይ ምጽንባሮም ፈተነ ግና ኣይሰለጦን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ብኣሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሓይልታት ሐመቲ ካብ ሰራዊት ሱዳን ዝሓሸ መሃያን ዕጥቅን ኣለዎም መዳርግቲ ኣልቦ ሓይሊ ሓይልታት ሕጹጽ ሓገዝ፡ ኣብዚ እዋን፡ ክሳብ 50 ሽሕ ዝኾኑ ኣባላት ከም ዘለዎ ይግመት። እቲ ሓይሊ፡ ካብ ሰራዊት እታ ሃገር ዝበዝሕ፡ ኣጋር ሰራዊትን፡ ላንድ ክሩዘራት ዝጥቀም ፈኲስ ተንቀሳቓሲ ኣሃዱን ኣለዎ። ሐመቲ ካብ 15 ክሳብ 20 ዝኸውን ማእከላት መሰልጠኒ ሰራዊት ከም ዘለዎ እኳ እንተተዛረበ ኣበይ ከም ዝርከቡ ግና ኣይገልጽን። ንሱ ወሲኹ ብ 67 መራሕቲ ቀቢላታትን 50 ኣዘዝቲ ሰራዊት ነበርን ከም ዝሕገዝ ይገልጽ። ሐመቲ ወላ'ኳ ዝኾነ ወትሃደራዊ ስልጠና እንተዘይወሰደ ሎሚ፡ "ኣብ ወትሃደራዊ ምዕሪት ክትጎስዮ ዘይትኽእል ሓያል ኮይኑ ኣሎ" ይብል ኣብ ቢቢሲ ኣረብኛ ተንታኒ ፖለቲካ ሱዳን ዑመር ኣል ጣይብ ኣሕመድ። በዚ እዩ ድማ ኣብ ሚያዝያ፡ ድሕሪ ምውራድ ኣልበሽር፡ ዲፕሎማት ምዕራብ፡ ምስ ኣዛዚ እቲ ወትሃደራዊ ቤትምኽሪ፡ ጀነራል ኣብደል ፋታሕ ኣል ቡርሃን ዘይኮነ ምስ ምክትሉ ሐመቲ ንምጭብባጥ መስርዕ ዝሓዙ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ሱዳን ኣትዩ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን፡ ንመርገጺ ሕብረት ኣፍሪካ ኮኒና ምጭፍላቕ ተቓውሞታት ክሳብ ሕጂ ሐመቲን መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ቤትምኽርን ሓቢሮም እዮም ንተቓወምቲ ዝቃለሱ ዘለው። ሐመቲ እቲ ቀዳማይ ነቲ ህዝባዊ ተቓውሞ ዝደገፈ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት እኳ እንተኾነ፡ ከይደንጎየ'ዩ ሓሳቡ ብምቕያር ክቃወሞ ጀሚሩ። ሓይልታቱ ኣብ ልዕሊ ሲቪል ብዝወሰድዎ ስጉምቲ ልዕሊ 100 ሰባት ምቕታሎምን፡ ሬሳታት ናብ ፈለግ ኒል ምድርባዮምን ነቲ ተቓውሞ ዝተሓጋገዙ ሓካይም ይገልጹ። እቲ ወትሃደራዊ ጉጅለ፡ ሓድሽ መንግስቲ ክምስርት መዝነት ከም ዝተወሃቦ ሐመቲ ይገልጽ። ኤዲተር ቢቢሲ ኣፍሪቃ ፈርጋለ ኬን ብወገኑ፡ ሐመቲ መራሒ ናይ ጸረ-ተቓውሞ ሱዳን ምዃኑ ይግምት። ሐመቲ ምስ ዘ ኒው ዮርክ ታየምስ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት "ኣነ ናብዚ መዝነት እንተዘይመጽእ፡ እታ ሃገር ምጠፍዐት ነይራ" ኢሉ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
