እታ ቤተ-ክርስትያን ናብ ቤት-ፍርዲ ምኸደት'' ኣብ ትሕቲ ኣቡነ መቃርዮስ ዝመሓደራ ብፓትሪያርክ ኣቡነ ኣንጠንዮስ ዝጽልያ እንክህልዋ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ፡ በቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ሲኖዶስ ዝምእከላ፡ ንኣቡነ ኣንጠንዮስ ኣውጊዘን ዝጽልያ እየን። እዚ ንኣቡነ ኣንጠንዮስ ፓትሪያርኩ ገይሩ ዝወስድ ሲኖዶስ 'ምናፍቅ'፣ 'ተሓድሶ' እናተብሃለ ከም ዝጽዋዕ እቶም ኣገልገልቲ ይገልጹ። ቀሺ ሺኖዳ፡ "እዛ ቤተክርስቲያን ከም ሽጉርቲ ትለሓጽ ኣላ፣ በቶም ይቕረታ ዘይሰብኹ ድማ ከም ሕልበት ትውቃዕ ኣላ። ካብ ኢትዮጵያ ይኹን ካልኦት ኣብያተ ክርስቲያን ትምህርቲ ወሲድና ግን ናብ ሓድነት ክንመጽእ ኣለና" ብምባል ነቶም ምክፍፋላት ይኹንኑ። ኣገልጋሊ ሰበኻ ጉባኤ ቤተክርስቲያን ቅድስት ማርያም ቴልኣቪቭ ቀሺ ሰለሞን እዮብ፡ ቤተክርስቲያኖም ኣብ ትሕቲ ኣቡነ መቃርዮስ ቅዱስ ፓትሪያር ኣቡነ ኣንጠንዮስ እያ ትጥርነፍ። ቤተ-ክርስቲያን፡ ሰላምን ፍቕርን ክትምህርን ብተግባር ክተርእን ደኣ ምተገብአ ነይሩ ዝብሉ ቀሺ ሰለሞን፡ "ሕጂ ኣብዛ ቤተክርስቲያን ዘሕዝን ተግባር ሞትን ቅትለትን የጋጥም ኣሎ እዚ ድማ ንኹሉ'ዩ ኣሕዚኑ" ብምባል ነቲ ፍጻሜ ይኹንንዎ። ምኽንያት ናይቲ ጸገም ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሲኖዶስ ንኣቡነ ኣንጠንዮስ ዝምልከት ሓድሽ ሓሳብ ዕርቂ ሒዙ መጺኡ ከብቅዕ መሊሱ ምስ ገደፎ፡ እቲ ምክፍፋል ገዲዱ ብምባል እቲ ሽግር ንዓመታት ክእከብ ዝጸንሐ ምዃኑ ይሕብሩ። እዚ ክሳብ ናብቲ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ደረጃ ከብጽሐና ኣይምተገብአን ዝብሉ ቀሺ ሰለሞን፡ ኣብ እስራኤል ዘለዋ ኣብያተ ክርስቲያን ጥራሕ ኣብ ሰለስተ ከም ዝተመቐላ ይዛረቡ። ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ የጥምቑ ዝነበሩ ፓስተር ብሓርገፅ ተቐቲሎም መንግስቲ ኤርትራ ማእከላት ጥዕና ካቶሊክ ምህጋሩ 'ሕጋዊ' እዩ ኢሉ ኣብ 2003 [ኣቆጻጽራ ኤውሮጳ] 3ይ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ኮይኖም ዝተሸሙ ኣቡነ ኣንጠንዮስ፡ ንልዕሊ 13 ዓመት ኣብ ናይ ገዛ መሓዩር'ዮም ዝርከቡ። ክሳብ ሕጂ ከኣ እዚ ኣብ ክልተ ተገሚዑ ዘሎ ሲኖዶስ ናብ ሓደ ንምምጻእ ዝኣክልን ዝግባእን ጻዕሪ ስለ ዘይተገብረ ደጋፍን ተቓዋምን ዝብል ስምዒት ሒዙ ተመቓቒሉስ ሞትን ቅትለትን ዘስዓበ ፖለቲካ ሓዘል ግጭት ኣኸቲሉ ይርከብ። እቲ ደጋፊ መንግስቲ ተባሂሉ ዝንቀፍ ጉጅለ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ንኣመሪካ ብዝገሹ ሰለስተ ጻጻሳት ንኣቡነ እንጦንዮስ ሲኖዶስ ባዕሉ እምበር መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ይኹን ኢድ ከም ዘይብሉን ከም ዘይኣሰሮምን ምስ ቪኦኤ ዝገበሩዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም ነይሮም። ድሕሪ እዚ ኣብ እስራኤል ብካራን ስሕለትን ዘጋጠመ ሞትን ጉድኣትን ዘስዓበ ጨካን ተግባር ናብ ሃገረ ስብከት ኤርትራ ኮነ፡ ኣብ ቴልኣቪቭ ናብ ዝርከቡ ሃገረ ስብከት ሓበሬታን መብርህን ንምርካብ ብተደጋጋሚ ዝገበርናዮ ፈተነ ኣይሰመረን። ዕርቅን ሕድገትን ሳልሳይ ፓትሪያርክ ኤርትራ ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ ኣንጠንዮስ ኣብ ወርሒ ሚያዚያ 2019 ድሕሪ ዓመታት ማሕዩሮም ካብ መንበሪ ገዝኦም ኣብ ዘስምዑዎ ቃል፡ ፍታሄ ዲሞጥሮስ ዝተባህለ ልኡኽ መንግሰቲ ንቤተክርስትያን ክመርሓ ከም ዝበለን ንሶም ድማ ቤተክርስያን ኣይድያቆን ኣይካህን ጭዋ ኣይመርሓን ኢዩ ኢሎም ከም ዝተቓወሙ ገሊጾም። በዚ ምኽንያት እዞም ኣቡን፡ ብመሰረት እታ ቤተክርስቲያን እትኽተሎ ስርዓት ስለ ዝገዘቱ፡ "ኣብ ምድሪ ዝተኣስረ ኣብ ሰማይ እሱር'ዩ.
