ኣብ ኦክስፎርድ ዩኒቨርስቲ ኣብዝነበርኩሉ እዋን ``ባብ ናይ መጻኢ ሂወተይ ከፊቱ`` ትብል ፍሪዳ። ፍሪዳ ኣካል ናይቲ ``ጭንቀት ዝወረሶ ወለዶ`` ኢያ ነይራ። ምኽንያቱ፡ እቶም ተማሃሮ ዓለም ኣብ ቅልውላው፣ ሽቕለት ኣልቦነትን ፋሽሽትነትን ዝነገሰሉ እዋን ይነብሩ ስለዝነበሩ። ኣብ ኮለጅ ኣብዝነበረትሉ እዋን፡ ፍሪዳ ምስተን ብተፈጥሮ ናይ ተቓውሞ መንፈስ ዝነበረን መንእሰያት ደቀንስትዮ ዕርክነት ብምምስራት ኣብ ናይ ተቓውምቲ ጉጅለታት ኣኼባታት ክትካፈል ጀሚራ። ምስቶም ኣንጻር ግዝኣት መንግስቲ እንግሊዝ ዝቃለሱ ዝነበሩ ሰባት ክትደናገጽ ድሕሪ ምጅማራ፡ ኣብቲ ገለ ህንዳውያን ናይ ዩኒቨርስቲ ተምሃሮ ብዛዕባ ናይ ሃገሮም ጉዳይ ዝዝትይሉ ኣኼባታት ክትካፈል ጀሚራ። እቲ ምልኩዕን ወትሩ ሕጉስን ዓርካ፡ ቢዲ ሓደ ካብቶም ብቐጻሊ ኣብቲ ኣኼባታት ዝካፈል ዝነበረ መንእሰይ ኢዩ ነይሩ። እቲ ልልይ ናብ ምትሕብባር ኣብ ትምህርታዊ ጉዳያት ማዕቢሉ፡ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ድማ ናብ መርዓ በጺሖም። ስድራ ቤታ ነቲ መርዓ ብትሪ ኢዮም ተቓዊሞም። ዳሕራይ፡ ቢዲ ምስበጽሖም ግና ብኩለንተንኡ ተማሪኾም። እቲ ምስ በዲ ዝፈጸመቶ ሕጸ፡ ኣብቲ ዩኒቨርስቲ ገለ ንእሽቶ ስምዒታት ኣላዒሉ ነይሩ ትብል ፍሪዳ። ምኽንያቱ፡ ሓንቲ እንግሊዛዊት ጻዕዳ ናይ ዩኒቨርስቲ ምርቕትን ንሓደ ህንዳዊ ንፈለማ እዋን ስለዝተመርዓወት። እቲ ነቲ ናይ መርዓ ስነስርዓት ዝመርሐ ሰብ ነቲ መርዓ ብምቅዋሙ ነቶም መርዓውቲ ሰላም ምባል ኣብይዎም። ካብታ ዘተመርዓወትላ ሰዓት ጀሚራ፡ ፍሪዳ ንነብሳ ከም ህንዳዊት ብምቑጻር ናይ ህንዲ ናይ ባህሊ ክዳውንቲ ክትለብስ ጀሚራ። መግለጺ ስእሊ, ፍራዳን ቢፒኤልን ተመሃሮ ከለዉ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኦክስፎርድ ተራኺቦም ድሕሪ ዓመት ድማ፡ ምስ ሰብኣያን ወዲ ዓርባዕተ ወርሒ ወዳ፡ ራንጋ፡ ብመርከብ ካብ ከተማ ቴሪስቴ፡ ዓዲ ጥልያን፡ ድሕሪ ናይ ክልተ ሳምንቲ ጉዕዞ ከተማ ቦምበይ [እታ ሕጂ ሙምባይ] በጺሖም። ``የጥቡ ስለዝነበርኩ ንዓይ ዝኸውን ጸባ ምርካብን፡ እቶም ለይቲ ካብቲ ክሽነ ዝመጹ ዝነበሩ ሚልዮናት ዝኾኑ ዱዱዓትን ዝዓበየ ሽግራተይ ነይሮም`` ትብል ፍሪዳ። ድሮ መንግስቲ እንግሊዝ ነዞም ክልተ ሰብኣይን ሰበይትን ኣብ ዝርዝር ናይ ተጣበቕቲ መሰልን ተቓወምትን ሰሪዕዎም ስለዝነበረ፡ ኣብ ወደብ ቦምበይ ምስ በጽሑ፡ ኩሉ ሳንጣታቶምን ``ናይቲ ህጻን ጨርቃ መርቂ`` ከይተረፈ ንሸውዓተ ሰዓታት ከምዝተፈተሸ ፍሪዳ ትዝክር። ገለ መልእኽትታት ኣብቲ ጨርቅታት ሓቢኣ ከይትኸውን ስለዝሰግኡ ትብል ፍሪዳ። ርክብ ምስ ሓማታ፡ ድሕሪ መርዓኣ ዝጓነፋ ፈተነ ኢዩ ነይሩ። ቢዲ፡ ነዲኡ ዘለዎ ኣኽብሮት ንምግላጽ ከምቲ እቲ ባህሊ ዝጠልቦ ድፍእ ኢሉ ናይ ኣዲኡ ኣእጋር ተንኪፉ። ``ቅሩብ ብምሕፋር፡ ነቲ ቢዲ ዝገበሮ ገይረ። እንተኾነ፡ ኣዲኡ ፍሽኽ ኢላ ንኹላትና ድሕሪ ምሕቋፋ ድማ ኩሉ እቲ ናይ ሕፍረት ስምዒታተይ ጠፊኡ።`` ቢዲ፡ ብሰንኪ`ቲ ፖለቲካዊ ኣጠማምትኡ ኩሉ ናይ ወለዱ ሃብቲ ብምንጻግ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ መብራህትን ማይን ዘይብላ ኣጉዶ ኣብ ላሆር፡ ዝዓበየት ከተማ ኣብ ፑንጃብ፡ ብምህናጽን ኣብቲ ደንበ ድማ ዳራውህን ብዕራይ በረኻን ብምፍራይ ሓዳሮም ጀሚሮም። ፍሪዳ ከምኡ ዓይነት ሂወት ኣይተጸበየትን ነይራ። ሓማታ፡ ወይዘሮ ቢዲ፡ ነፍሲ ወከፍ ንግሆ ናብታ ኣግዶኦም ብምምጻእ፡ ፍሪዳ ኣእጋር ሓማታ ተደፊእ ክትትንክፍ ትገብር ነይራ፡ እዚ ካብቲ ንፍሪዳ ኣዝዩ ዘገረማ ጉዳይ ኢዩ ነይሩ። ሓማታ፡ ዋላ`ኳ ዘይምዕብልቲ ትኹን፡ ክስታነይቲ ክንሳ ከም ኣካል ናይቲ ቤተ ሰብ ብዘይዝኾነ ምዕዝምዛም ስለዝተቐበለታ ድማ ኢያ ነታ ርህርህቲ ሓማታ ተኽብራ ዝነበረት። ካልእይ ኲናት ዓለም ምስተወለዐ፡ ህንዲ ንዓዲ እንግሊዝ ብምድጋፋ ኣዝዮም ኢዮም ሓሪቖም። ቢዲ፡ ህንዲ ኣብቲ ኲናት ብምክፋላ ስለዝተቓወመ ድማ፡ ነቲ ኣብ ብፑንጃብ ዝካየድ ዝነበረ ናይ ምዕስካር መስርሕ መታን ከይዕንቅፎ ተባሂሉ ኣብ ሓደ ምድረ በዳ ዝኮነ ቦታ ተኣሲሩ። ፍሪዳ ድማ ኣንጻር ሃገራ መርገጺ ወሲዳ። ብወለንታ ድማ ኣካል ናይቲ ብመሪሕነት ማህተማ ጋንዲ ዝምራሕ ናይ ናጽነት ምንቅስቓስ ጉጅለ ኮይና። ናብቲ ናይ ሰብኣያ መበቆል ዓዲ ብምኻድ ድማ ``እቲ ህዝቢ፡ ስጋብ ህንዲ ናጽነታ ትጎናጸፍ፡ ነቲ ናይ ዓዲ እንግሊዝ ናይ ኲናት መደባት ብምቅዋም ኣንጻር ናይቲ መንግስቲ ሕግታት ክኸዱ ክትጉስጉስ ጀሚራ። እዚ ነቶም ሰበስልጣናት ናይቲ ከባቢ ብኸመይ ነቲ ናይታ ጻዕዳ ሰብይቲ [እንግሊዛዊት] ተቓውሞ ከምዝገጥምዎ ኣሸጊርዎም። ሓደ ተራ ህንዳዊ ፖሊስ ንሓንቲ ጻዕዳ ክኣስር ንቡር ስለዘይነበረ። ብዝኾነ፡ ናብ ፍርዲ ቀሪባ፡ እቲ ዳኛ ምስረኣያ ብሓርቖት ገጹ በርበረ መሲሉ። ``ቅድሚ ነቲ ጉዳይ ምምልካተይ፡ ናይ እንግሊዛዊት ሓለፋታት ዶ ክትውሃቢ ትደልዪ`` ኢሉ ምስሓተታ፡ ``ኣይፋል ከም ህንዳዊት ርኣየኒ`` ኢላ መሊሳትሉ። ብድሕሪኡ፡ እቲ መንእሰይ ዳኛ፡ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ምስ ብርቱዕ ስራሕን ፈሪድዋ። ፍሪዳ ነቲ ፍርዲ ሕነ ምፍዳይ ኢዩ ኢላቶ። ``ናብ ህንዲ ምኻድ ትዕድልተይ ኢዩ`` ትብል ፍሪዳ። ከም እንግሊዛዊት ብወለንታ ንናይ ህንዲ ናጽነት ምድጋፍን ምእሳርን`ውን ትዕድልታ ኢዩ ነይሩ። ስድራ ቤት ቢዲ፡ ኣብ ፖለቲካ ድሕሪ ናጽነት ህንድን ናብ ካሽሚር ድሕሪ ምኻዶምን፡ ፍሪዳ ድማ ኣባል ናይቲ ናይ ደቀንስትዮ ጸጋማዊ ጉጅለ ሚሊሻ ምስኮነትን ኢዩ ተፈላጥነቶም ኣብ ፖቲካ ዝያዳ ዝዓቢ። መግለጺ ስእሊ, ፈራዳ ኣብ 1950ታት ቡድሂስት ኮይና ኣብ 1950ታት፡ ኣብ በርማ ናይ ሕቡራት ሃገራት ስራሕ ምስረኸበት፡ ምስ እምነት ቡድሃ ንፈለማ እዋን ተላሊያ፡ ብዙሕ ከይጸንሐት ድማ ኣማኒት ቡዱሃ ኮይና። ኣብ 1959፡ ኣሽሓት ቲቤታውያን፡ ካብ ናይ ቻይና ጭቆና ብሂማሊያ ገይሮም ኣብዝሃድምሉ ዝነበረ እዋን ነቶም ተባዓት ስደተኛታት ንምሕጋዝ ንነብሳ ኣወፍያ። ኩሉ ካብ ኣደ ዝጽበ ሓላፍነታት ድሕሪ ምፍጻማ [ናይ ፊልም ተዋሳኣይ ከቢር ቢዲ ሓደ ካብቶም ብሂወት ዘለው ሰልስተ ደቃ ኢዩ]፡ ናይ ቲቤታውያን ናይ ቡዱሃ ፈላሲት ኮይና። ኣብ ክሊ ዕድመ ሱሳታት ኣብዝነበረትሉ ድማ ብዘይምስልካይ ናይ ቡዱሃ ኣስተምህሮ ንምዝርጋሕ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተጓዒዛ፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ንኽትነብር ግና ኣይሓሰበትን። ኣነ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ተወሊደ ዝዓበኹ ሰብ ኢየ፡ ሕጂ ግና ህንዳዊት ጓልንስተይትን ህንዳዊት ባዓልቲ ሓዳርን ኢየ። ኣብ ህንዲ ይነብር፡ ናይ ህንዲ ባህላዊ ክዳውንቲ ይለብስ፡ ህንዳዊ ብዓል ቤት ኣሎኒ፡ ኣብ ህንዲ ዝዓበየ ውላድ`ውን ስለዘሎኒ፡ ጨሪሰ ዝኾነ ፍልልይ ምስታ ከም ዓደይ ዝተቐበልኩዋ ሃገር የብለይን ትብል ፍሪዳ። ኣብ ሂወታ፡ ፍሪዳ ኣዝያ ቆራጽ ብምንባራ፡ ዝኾነ ዓሌታዊ ሃይማኖታውን ጾታውን ዕንቅፋታት ካብ ዕላምኣ ዓንቂፍዋ ኣይፈልጥን። ባህላዊ ወግዕታትን ሕግታትን ኣብ ምምካት ሕጉስቲ ኢያ ነይራ። እዚ`ዩ ድማ ታሪኻ ኣዝዩ መሳጥን ማራኽን ዝገብሮ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 6 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 7 ጣሊባን ኣባላቱ ብዙሓት ኣንስቲ ከይምርዓው ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ 8 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
