እማሆይ ንዅሉ ራሕሪሐን ካብ ሙዚቃ ዓለም ብጥራስ ወጻ። ካብ ኣዲስ ኣበባ ሃዲመን ንሰሜን ኢትዮጵያ ተዓዝራ ... ንዎሎ። ሽዑ'የን ዝፈለሳ። ከም ባሕታዊት ኣብ ዎሎ ዝርከብ ቅዱስ እምባ፡ ብጊሸን-ማርያም ዝፍለጥ ደብሪ፡ ኣብ ጸሎትን ኣስተንትኖን ተኣሊኸን ጣዕሚ ዝነበሮ ህይወተን ረሺነን ኣተውኦ። ዓሰርተ ዓመታት ናይ መዋእል ህይወተን ነቲ ደብሪ ሸለምኦ። እቶም ኣቡን ናይቲ ደብሪ ምስ ሞቱ ግን እማሆይ ንኣዲስ ኣበባ ተመለሳ። ሓዲሽ ህይወት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተመሊሰን ምስ ኣዲአን ክነብራ ጀመራ። ኣብኡ ቀስ ኢለን እቲ ንነዊሕ እዋን ኣቋሪጸንኦ ዝነበራ ሰሌዳ-መፋትሕ-ፕያኖ ተመለስኦ። ለይተ-ለይቲ ካብ ድቃሰን ተበራቢረን መንፈስ ናይ ጥንታዊት ኢትዮጵያ ዝሓዘለ ግናኸ ንዘመናት ስዒሩ ቦሎኽ ዝበለ ተምሳጥ ክፍትሽኦ ጀመራ። እቲ ዉሕለተን ተመለሰ፡ ኣስተንትኖአን ናብ ሙዚቃ እናተርጐማ፡ ምስ ዜርሽሽ ናይ ዎልስ ሙዚቃ ኣወሃሂደን ግሩም ዝዀነ ዜማታት ክደርሳ ጀመራ ... ባዕለን ዝደረስኦ ዜማ። ሓደ መዓልቲ ሓብተን፡ ብዛዕባ ዉሕልነት እማሆይ ሓብተን ኣዝየን ይፈልጣ ስለ ዝነበራ፡ ኣብቲ ንህዝቢ ዘዳለውኦ ተዋስኦ ዝኸውን ሙዚቃ ከዳልዋለን ሓተትአን። ንጠለብ ሓብተን ንኸየዕብራ ኸኣ እማሆይ ሕራይ በላ። "ኣብ ቅድሚ ሰብ ወጺአ ግን ፕያኖ ኣይጸኣወትን'የ" በላ፣ '"ክውል ኢለ፡ ሰብ ከይርኣየኒ'የ ዝጻወት" ኢለን ምስ ሓብተን ገጠማ፣ ኣብ ስምምዕ ኸኣ ኣተዋ። ኣብቲ በዓል ንጉስ ምስ ሰበይቶም፡ ብርክት ዝበሉ ንጉሳውያን ቤተ-ሰብ፡ ዓበይቲ መኳንንቲ ዀኑ ብዙሓት ሰባት - ተምሃሮ ምስ ስድርኦም - ነቲ ተዋስኦ ክዕዘቡ ኣብቲ ኦዲተርዩም ነበሩ። እማሆይ ድማ ሰብ ከይረኣየን ፕያኖ ተጻወታ። እቶም ዕዱማት መን ይጻወት ከም ዝነበረ'ውን ኣይፈልጡን። ምንጪ ስእሊ, GALI TIBBON ሙዚቃ ንሓገዝ ድኻታት ናይ ግለን ተመኵሮታት ኣብ ሙዚቀአን ጽልዋ ኣሎዎ። እቲ ሙዚቃዊ ጕዕዞአን ድሕሪ እቲ ተሓቢአን ዝተጻወታሉ መዓልቲ ቀጸለ። ይዅን'ምበር ከመይ ኢለን ህይወት ፈላሲት እናመርሓ ፍልጠት ሙዚቃአን ከማዕብልኦ ከም ዝኽእላ መፍትሐ ኣይረኸባሉን። ኣብ 1960ታት ዜማታት ቤተ-ክርስትያን ንኸጽንዓ ንጎንደር ከዳ። ደጊመን ሽዑ ንኣንፈት ህይወትን ክልውጥኦ ተገደዳ። ኣብ ከባቢታት ኣብያተ-ክርስትያናት ጎንደር ማእለያ ዘይነበሮም ድኻታት ምስ ረኣያ ልበን ተተንከፈ፣ ኣብ ግዳም ዝሓድሩ፡ እናለመኑ ናይ ዕለት መግቦም ዝምእርሩ። ንቶም ብድኽነት ዝተጠቕዑ መናእሰይ ክሕግዝኦም ብዘይ ምኽኣለን ተረበሻ። ሓንቲ ክእለት ጥራይ'ያ ነይራተን - ፕያኖ ምጽዋት። ንድኻታት ንምሕጋዝ ኣብ መሸጣ ዝውዕል ሙዚቃ ክደርሳ ከም ዘሎወን ሕልንአን ኣዘዘን፣ ገበርኦ ኸኣ። ንጃንሆይ ደብዳቤ ብምጽሓፍ ናይ መበገሲ ሓገዝ ሓተታ፡ ተፈቕደለን ከኣ። ናብ ከለን (ጀርመን) ብምኻድ ንመጀመርያ ጊዜ ናይ ስቱድዮ ሸኽላ ከዳልዋ ከኣላ። እማሆይ፡ ምስ'ዚ ዅሉ ክእለተን፡ ኣብ ዓለን ሙሉእ ዝተፈልጣ ምርኢተኛ ስነ-ጥበበኛ ክዀና ምኸኣላ ነይረን። እቲ ሕልሚ'ቲ ይቕተልኦ'ምበር ካብ እቲ ዘፍቅርኦ ሙዚቃ ካብ ምድራስን ምጽዋትን ኣየዕረፋን። እቲ ስነ-ጥበባዊ ራእየን ኣየጥፍኣን። እቲ ኣብ ጀርመን ናይ ስቱድዮ-ሸኽላ ንከዳልወለን ዝተሓባበረን ሰብ "ልዕሊ ቅድሚ ክልተ-ሚእቲ ዓመት፡ እዚ ትጥቀማሉ ዘሎኽን ፕያኖ ሞዛርት ከም እተጠቕመሉ ትፈልጣዶ?" ምስ በለን ብሓጐስ ፍንጭሕ በላ። ብ1960ታትን 1970ታትን እማሆዎ ነዚ ፍሉይ ዉህበተን ብዙሕ'የን ደኺመናሉ። ብዙሓት'ውን ነይሮም እዚ ንፈላሲት ዝኸውን ስራሕ ኣይኰነን ኢሎም ገጾም ዘጸልመቱለን። ንሰን ግን ሰገጥ ከይበላ ስርሐን ቀጸላ። "ንሳዕስዒትን ዳንኬራን ኣይኰንኩን እዚ ዅሉ ዝጽዕሮን ዘፍርዮን" እናበላ'ውን ንነብሰን ይከላኸላ ነበራ። ንዓዲ ስደት ዘመን ወተሃደራዊ መንግስቲ (ደርግ) ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ተኣታትወ ንኵነታት እማሆይ ተፈታተኖ፣ ንእየሩሳሌም ገጸን ከኣ ተሰደዳ። ንመጀመርያ ጊዜ ኣብኡ ዝርከብ ናይ ኦርቶዶክስያዊት ኣባታዊ-ምሕደራ ኣትየን ከም ተርጓሚት ስርሐን ጀመራ። ኣብ ስራሕ ይንበራ'ምበር ኣብ ገዳም ደብረ-ገነት፡ መንበሪአን ቦታ - ብጐደና ኢትዮጵያ ዝፍለጥ - ኰይነን ብፒያኖአን ሙዚቃ ክውርባን ክጻወታን ዓዲ ኣይወዓላን። "እማሆይ ፒያኖ ክጻወታ ኸሎዋ ኣጻብዕተን ንኣእዳወን ጠንጢኖም ብምኻድ ኔው-ነጀው ክብሉ፡ መንቅብ ዘይብሉ ኣተናኽፋ ሰሌዳ-መፋትሕ ምርኣይ ንልቢ የረስርስ" እናበለት ማያ ዳንየትስ፡ እስራኤላዊት ሙዚቀኛ፡ ንፍጹም ክእለት እማሆይ ትምስክረለን። ዝምድና እማሆይን ማያን ንዕብየትን ዝርጋሐን ሙዚቀአን ብዙሕ ሓጊዙ'ዩ። ሓደ መዓልቲ እማሆይ ንማያ ደዊለን "ንዒ ሓግዝኒ" ኢለን ወረቓቕቲ ዝመልአ ናይ ፕላስቲክ ሻንጣታት ሃብኣ። "እንሆ እዚ ዅሉ ህይወተይ ምሉእ ዝጸዓርኩሎም ናይ ሙዝቃ ድርሰታት'ዮም'ሞ ሰሪዕኪ ኣብ ማሕተም ንክበጽሑ ተሓባበርኒ" ክብላ የማሕጽንኣ። "ስርሑ ብዙሕ'ዩ" ትብል ማያ። "ዕላም ናይ እማሆይ፡ እቲ ዝሃባኒ ስራሕ ኣብ መፈጸምታ ምስ በጽሐ እቶም ዝተሓትሙ ናይ ድርሰት መጻሕፍቲ ኣብ መሸጣ ክቐርቡ'ሞ እቲ ዝኣተወ ገንዘብ ድማ ሓገዝ ንድኻታት ንክህብኦ'ዩ ዕላምአን"። "ንምንታይ እዞም ኵሎም ዝደረስክንኦም ድርሰተ-ሙዚቃ ከተሕትምኦ ደሊኽን?" ኢላ ከይ ንእማሆይ ምስ ሓተትአን "ምስ ዓለመይ ክካፈሎ ዝለ ዝደለኹ'የ" ክብላ መለሳ። ምንጪ ስእሊ, GALI TIBBON ሚእቲ ዓመት ንኽመልኣ እማሆይ 100 ዓመት ክመልኣ ከም ዝቐረባ ስእለን ንዝርኣየ ኣይኣምንን። እቲ ኣሽካዕላሊ ፍሽኽትአን፡ ፍሩያትን ኣዕሚቖም ዝጥምቱን ኣዒንተን፡ ትዅረተን ኰነ ምጭው ባህሪአን ማረኽቲ'ዮም። ሙዚቃዊ ጕዕዞአን ኣብዚ ደው ኣይክብልን'ዩ። ንዅሉ ከርክባሉ ብዝያዳ ተብ-ተብ ክብላ ይርኣያ። ነቶም ዝደጋገፍኦም ቈልዑ ዝግባእ ክንክን ክረኽቡ ብህይወተን ከለዋ ንኽርእያ ባህገን ስለ ዝዀነ ዝከኣለን ይገብራ ኣሎዋ። "እዛ ፕያኖ ብጸይተይ'ያ ... ክሕጐስ፡ ክቓዝን፡ ክማኸር ናብ ፕያኖ'የ ዝጓየ" ይብላ እማሆይ። ኵሉ እዋን ብሙዚቃን ድርሰተ-ሙዚቃን ስለ ዝሓስባ "ሓድ-ሓደ እዋን ኖታ-ሙዚቃ ኣብ መንደቅ ተለጢፉ ይርኣየኒ" እናበላ ክርትም ኢለን ይስሕቃ። "ሓሳብ ዝመጸኒ፡ መብዝሕትኡ ጊዜ እዋን ለይቲ'ዩ፣ ሽዑ እቲ ሓሳብን ግጥምን ከይሃሰሰ ክጽሕፎ እግደድ፡ ብድሕሪኡ ድርሰተ-ሙዚቃ ይስዕብ" እናበላ ንስርሐን ይገልጽኦ። ብ1996፡ ብኢትዮፒክስ ዝፍለጥ፡ ንሙዚቃ ኢትዮጵያ ኣብ ታሪኻዊ መዛግብ ዓለም ዘእተወ ኩባንያ፡ ንዉረባ ናይ'ዘን ፈላሲት ብመልክዕ ቅጺ-21 ኣብ ዓለም ዘርገሒዎ ይርከብ። ብስመን ሓደ ትካል-ረዲኤት ቈላዑ መስሪተን ኣሎዋ - ቈላዑ ናይ ሙዚቃ መሳርያ ዝረኽብሉን ናይ ሙዚቃ ትምህርቲ ዝቐስምሉን ትካል። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
