ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ወለዶ ጋናውያን መሃዝቲ ኣብ ምፍራይ ዝርከብ ዋኒንተኛ 12 መስከረም 2018 መግለጺ ስእሊ, መንእሰያት ኣብ ምሉእ ጋና ዘሎዎም ናይ ሳይንስ ሕልሚ ክስዕቡዎ ጀሚሮም - ነታ ንእሽቶ ኣስቃጥላ ብምጥቃም። እቶም ኣብ ክፍሊ ቤት-ትምህርቲ ዝርከቡ ካብ ሰላሳ ዝበዝሑ ቈላዑ ብሓጐስ ካብ ወናብሮም ተንሲኦም "ሰር፡ ሰር፡ ሰር" ኢሎም ንመምህሮም ብምጽዋዕ ጫቝጫቝ ክብሉ ይስምዑ፣ እቲ ክፍሊ ቤት-ትምህርቲ ኣብ ጫፍ ሓደ ሳዕሪ ዘሎዎ ልሙዕ ሽንጭሮ'ዩ። እቲ ዉድድር ኣብ ወሰናስን ርእሰ ከተማ ጋና፡ ኣክራ፡ ዚርከብ በረኩሶ ማእከላይ ቤት-ትምህርቲ ኢዩ። እቲ ውድድር ከኣ መን ነቶም ዝተጠናነጉ ሽቦታትን ትራንሲስተራትን ኣተኣሳሲሩ ንሓንቲ ንእሽቶይ ሲረና ዚዝ ከብላ ከኣለ ኢዩ። ኣብ ዉሽጢ ሓጺር እዋን እቲ ክፍሊ ብድምጺ ቡዙሓት ዚዝ ዝብላ ሲረናታት መልአ። እቶም ቈላዑ ብዉዕዉዕ ደስታ ክጭድሩ መን ከም ዝሰዓረ ምፍላጥ የሸግር። ቅድሚ ሓደ ዓመት እዞም መናእሰይ ኤለክትሮኒካ ኣብ ሰሌዳ፡ ብጉሩሽ እናጸሓፍካን ሒደት መጻሕፍቲ እናተጠቐምካን'ዮም ዝመሃሩ ነይሮም። ሕጂ ግን እንሆ እቲ ዅሉ ዘድልዮም ነገራት - ነናቶም ሰለዳ-ሰርከት ንኸዳልዉ ተቐሪቡሎም። ጆርጅ ዊያ ኣብ ምሕዝነታዊ ግጥም ላይበርያ ተጻዊቱ ኢትዮጵያ ብብዝሒ ተመዛበልቲ ቀዳመይቲ ኮይና ንናጽነት ካታሎንያ ዝድግፍ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ምህዞ መጽሓፍ ነዚ ዝመሃዘ፡ 25 ዝዕድሚኡ ቻርለስ ኦፎሪ ኣንቲፐም ኢዩ። ንሱ ሓንቲ ሳንዱቕ ሳይንስ ምሂዙ፣ ዕብየታ ክንዲ ሓደ መጽሓፍ እትኸውን፡ $15 ዝዋጋኣ፡ ብናይ መሳርሒ-ኤለክትሪክ ዝመልአት ንእሽቶ ጸላም ሳንዱቕ። "እታ ሳንዱቕ ኣብ ሰደቓ ተምሃሮ ኮፍ ኣቢልካ እቶም ተምሃሮ ኸኣ ብታሕጓስ ኣዒንቶም ክውላዕ ምርኣይ፡ ንመጀመርታ እዋን ከኣ ብኣእዳዎም ሓደ ሰርከት-ኤለክትሪክ ክሰርሑ ምርኣይ ብሓቂ ዜደስት ተመኵሮ'ዩ" ይብል ቻርለስ። "እሱ ኸኣ'ዩ ንኽንደፍእ ዚደፋፍኣና" ኢሉ ወሰኸሉ። ቻርለስ ቅድሚ 18 ኣዋርሕ እታ "ደክስት ቴክኖሎጂ" እትበሃል ኩባንያኡ መስረተ። ሕጂ ትሽዓተ ዝኣኽሉ ሰራሕተኛታት ኣሎዉዎ፣ ኣብ ጋና ልዕሊ 5,000 ኵጅሎታት ንናይ መንግስትን ግልን ኣብያተ ትምህርቲ ክሸይጥ ክኢሉ። እቲ ሓሳብ ኣብ ዩኒቨርሲትይ ኸሎ ምስ ማይክል ኣሳንቲ ኣፍሪፋ ዝስሙ ዓርኩ ዀይኑ'ዩ ጀሚሩዎ። ድልየቶም ኣብ ዉሽቲ ክልተ ዓመት ኵሎም ቈላዑ ጋና እቲ ምህዞኦም ንኽባጻሕ'ዩ። "እቲ ፍልጠት ካብ መጽሕፍቲ ምቕሳም ሓደ ነገር'ዩ፣ ግናኸ እቲ ምከራ ንኽትምኰሮ ምኽኣል ኣዝዩ ኣገዳሲ'ዩ" ይብል። መግለጺ ስእሊ, ሕልሚ ናይ ቻርለስ ኦፎሪ ኣንቲፐም እታ ዝመሃዛ ሳንዱቕ ሳይንስ ኣብ ኵሎም መናእሰይ ኣፍሪቃ ምምቕራሕ' ን 2020 ዓሱረ-ዓመት ተነቢሩ ዘሎ ትጽቢት ናይ ሳይንስ/ቴክኖሎጂ/ህንደሳ/ቍጽሪ ብቕዓት ዘሎዎም ተምሃሮ ኣብ ስራሓት ንክዋፈሩ'ዩ። ዋላ'ኳ ብንጹር ኣይፈለጥ፡ ዳርጋ 80% ናይ መጻኢ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝርከቡ ስርሓት ነዞም ሓደስቲ ክእለታት ሒዞም ዝብገሱ'ዮም ይበሃል። ግናኸ ሃገራት ትሕተ-ሳሃራ ኣፍሪቃ ኣዝየን ድሒረን ይርከባ - ማለት ብትምህርትን ስልጠናን ሳይንስ/ቴክኖሎጂ/ህንደሳ/ቍጽሪ። ጸብጻባት ሕቡራት መንግስታት ከም ዘርእይዎ፡ ኣብዘን ሃገራት'ዚአን 2.5 ዝኣኽሉ መሃንዲሳት ክምዕብሉ የድሊ - እዚ ነቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ፕሮጀክት "ሽቶ ዘላቒ ምዕባለ" ንምምካት ምኽኣል። ዶክ.
