ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ዝተገብሩ መጽናዕታት፡ እቶም ንመዛንኦም ዝሸዱ ቆልዑ ካብ ሓደ ስነ-ስርዓት ዝጎዶሎ ስድራ ቤት ዝመጹ ወይ ድማ ብወለዲ ሃስያ ዝተፈጸመሎምን ተስፋ ዝቖረጹን ቆልዑ ጥራይ ኢዮም ዝሸዱ ዝብል ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ኢዩ ጸኒሑ"ኢላ ዶሮቲ ኢስፔላጅ፡ ፕሮፌሰር ኣብ ኖርዝ ካሮላይን ዩኒቨርስቲ። እንተኾነ እቲ ኣተሓሳስባ ተቐይሩ ኢዩ። ዋላ'ኳ ዘቤታውን ናይ ኣሕዋት ጎነጽን ነቶም ቆልዑ ሸደድትን ዓመጽትን ንኽኾኑ ካብ ዝገብርዎም ገለ ረቛሒታት እንተኾነ'ውን፡ ካልኦት ረቛሒታት'ውን ክህልው ይኽእሉ ኢላ ዶሮቲ ኢስፔላጅ። ኣብዚ ቀረባ ዓመታት፡ እቲ ደረጃ ምሽዳድ ካብቲ ግሁድ ዓመጽ ናብቲ ዝያዳ ክፉእን ተንኮል ዝመልኦን ዓመጽ ኢዩ ተሰጋጊሩ። እቶም ከምዚ ዓይነት ክፉእ ተግባራት ዝፍጽሙ ቆልዑ ካብቲ ናይ ቀደም ዓይነት ምሽዳድ ዝተፈልዩን ዝሓሸ ብቕዓት ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ዘለዎምን ብመምህራኖም ድማ ተቐባልነት ስለዘለዎም ድማ ናይቶም ተማሃሮ መራሕቲ ክኾኑ ይደልዩ። ነዚ ንምግባር ድማ ነቶም ቆልዑ የገድድዎም ኢላ ዶሮቲ ኢስፔላጅ። እቶም ብመዛንኦም ከም ሸደድቲ ዝተረቑሑ ቆልዑ ነቲ ዝተገብረሎም ቃለ መሕተት ክምልሱ ከለው "ከምኡ ብምግባረይ ዓብይን ፍሉጥን ከምዝኾንኩ ይስምዓኒ፡ ምኽንያቱ በቶም መዛኖይ ተሰማዕነትን ተቐባልነትን ስለዝረኸብኩ። ነቶም መዛኖይ ብምድንዳነይን ምሽዳደይን ድማ ኣይጥዓስን" ኢሎም። ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ምሽዳድ ሓድሽ ቅርጺ ሒዙ ተቐልቂሉ ኣሎ። እዚ ድማ ካብ ኣካልውን ዘለፋን፡ ምሽዳድ ናብ ብመርበብ ሓበሬታ ዝካየድ ብሳይበርቡሊንግ ዝፍለጥ ምሽዳደ ተቐይሩ ኣሎ። "ኣብቲ ዘካየድኩዎ መጽናዕቲ፡ እቲ ሕጂ ኣብ ኣብያተ ትምህርትታት ዝካየድ ዘሎ ምሽዳድን ምስርጣይን ብቐጥታ ብመርበብ ሓበሬታ [ኦን-ላይን] ኢዩ ዝካየድ ዘሎ። ምናልባሽ ጥቓን-ጥቓን ኮፍ ኢሎም ክኾኑ ይኽእሉ፡ እንተኾነ ነቲ ናይ ምሽዳድ ስርሓቶም ብመርበብ ሓበሬታ ከካይድዎ ይመርጹ። መታን ኩሉ ዝገብርዎ በቶም ካልኦት መዛናኦም ክርአ። ከምኡ ብምግባሮም ድማ ዝያዳ ውሩያት ዝኾኑ የምስሎም" ኢላ ናይ ስነ-ኣእምሮ መምህር ኣብ ዩኒቨርስቲ ሀደርስፊልድ፡ ካሊ ትዛኒ-ፔፔላሲ። ውላድካ ከምኡ ይገብር ከምዘሎ እንተድኣ ፈሊጥካ እንታይ ትገብር?
