ኢላትኒ ብምባል ተዘንቱ፡ "ካን ገሪሙኒ፡ ስቕ በልኩ፣ ኣይመለስኩላን "። ምንጪ ስእሊ, D መግለጺ ስእሊ, 1978 - ትሪሽ ምስ ክልተ ጋዜጠኛታት ኣብ ተሰነይ መጽናዕቲ ዘካየድክሉ እዋን ... ንዓዲ እንግሊዝ ምስ ተመለስኩ ንገድሊ ኤርትራ ንምሕጋዝ ኣብ ብዙሕ ስራሓት እነጥፍ ነይረ። 'ወፍሪ ምሕዝነት ኤርትራ' ነካይድ ኔርና። ጸኒሐ ብዛዕባ 'መርዓ ኣብ ቃልሲ' ንምጽናዕ ብ1986-87 ናብ ሜዳ ኤርትራ ተመሊሰ። "ከም እትፈልጦ ክሳብ 1978 ኣብ ሜዳ ስጋዊ-ሕራመ ቃልሲ ኢዩ ዚካየድ ነይሩ። ኣብቲ እዋን'ቲ ናይ መርዓ ሕጊ ወጺኡ ተጋደልቲ ንሓድሕዶም ክምርዓዉ ጀመሩ - ምስ ገባር ዘይኰነስ ኣብ መንጎ ተጋደልቲ ጥራይ" ከኣ ትብል ትሪሽ። እቲ ሕጊ ካብ ስርዓት ቻይና ዝተወስደ ዀይኑ ኣብ ባህሊ ኤርትራ ንኸተኣታትዎ ቀሊል ከምዘይነበረ ትዝክር። ካብ ሓለፍቲ ፍቓድ ሓቲትካ ኢኻ ትዛመድ። ተጋደልቲ፡ ንባህሊ ሕጸን መርዓን ህዝቢ ኤርትራ ስዒሮም፡ ሃይማኖትን ዓሌትን ከይዓንቀፎም እዮም ዝመራዓዉ ነይሮም። "እቲ ዘካየድክዎ ምርምር ነቲ ህዝባዊ ግንባር ከተኣታትዉዎ ዝፍትኑ ዝነበሩ ለውጥታት ከንጸባርቕ ክኢሉ'ዩ። ግናኸ ካብ ክሊ ግንባር ወጻኢ እቲ ዘጋጥሞም ዝነበረ ባህላዊ እምቢታ ካብ ዝተጸበይዎ ንላዕሊ ምንባሩ ከስተብህል'ኳ እንተ ኸኣልኩ ብዙሕ ሓቅታት ካባይ ይኽወሉን ኣብ ዉሽጦም ጸገማት ከም ዝነበረን ይርድኣኒ ነይሩ። እቲ ምርምረይ ነዚ ብግልጺ ከቕርቦ ኣይከኣለን። ብተወሳኺ፡ ኣብቲ እዋን'ቲ ዘይመደባዊ ጥንስን ምንጻል-ጥንስን ከም ዝነበረ ይርድኣኒ ነይሩ። ግናኸ ኣፍካ መሊእካ ትዛረበሎም ጕዳያት ኣይነበሩን። እቲ ሽዑ ዝተኣታተወ ለውጥታት-መውስቦ ኣብ ሕብረተሰብ ክሰርጽ ዘይምኽኣሉ ምኽንያት እቲ ናይ ሽዑ ሃታ-ሃታ ኢዩ ዜንጸባርቕ። እቲ ጽቡቑ ግን፡ ብዙሓት ተጋደልቲ ብዘይ ምፍልላይ ሃይማኖትን ዓሌትን ክወልዱን ክዛመዱን ጀመሩ። ይኹን'ምበር፡ እቲ ናተይ መጽናዕቲ ተመሊሰ ክርእዮ ከሎኹ ከም ሓደ 'መግለጽ-ትርጋጽ ታሪኽ' ገይረ'የ ዝርእዮ፡ ባህሊ ኤርትራ ንባህሊ ገድሊ - ምናዳ ኣብ ጕዳይ መውስቦ - ስዒሩዋ'ዩ ክብል ስለ ዝኽእል። ሳልሳይ ዑደት - ካብ 1992 ክሳብ 1994 ምንጪ ስእሊ, DM መግለጺ ስእሊ, ትሪሽ ሲልኪን፡ ሓንቲ ካብ ኤዕሩኽ ኤርትራ ኣብ እምባደርሆ - ምስ ዳን ኮነል - 1993 ብድሕሪ ናጽነት ኣውራ ዝዝከረኒ ነገር ጕዳይ ፈረንደም ኢዩ። ሽዑ ኣብ ናይ ትካል ሞያዊት ምኽሪ (ኮንሳልታንት) ኰይነ ዝሰርሓሉ ዝነበርኩ እዋን'ዩ ነይሩ። ምስ ኦክስፋም ዝተባህለ ናይ ረዲኤት ትካል እሰርሕ ነይረ። እቲ ጽንብል ናጽነት ምስ ተወድአ፡ ኣቓልቦ ሃገር ናብ ረፈረንዱም ገጹ ምስ ከደ፡ ኵነታት ቀስ ኢሉ ክረጋጋእ ጀመረ። ብድሕሪ ረፈረንዱም ሃዋህው ሃገር ክልወጥ ጀመረ። እቲ ዉዕዉዕ ስምዒት ክድስክል፡ እቲ ጽቡቕ ድልየት ተሓባበርቲ መንግስቲ ክዋሰን፡ ማሕበራት ረዲኤት ብጥርጠራ ክረኣያ፡ እቶም ናይ ወጻኢ ዲፕሎማቲካዊ ልኡኻን'ውን ከምኡ ኣይሰለጦምን። ብሓፈሽኡ ኣዘራርባ፡ ኵነታት ናብ ዘይተጸበናዮ ህሞት ከምርሕ ጀመረ። እቲ ዘሕዝነኒ፡ ኤርትራ እናጸበበት ብምኻዳ'ዩ። ብግልጺ ምስ ሰባት ምዕላል ዘይምኽኣል፡ እቶም ዕላላት ድማ ኣብ ኵሉ ኵርንዓት ኣስመራ ክደጋገሙ ምስማዕ፡ ከም ሰብ ክትዓቢ ዘይትኽእለሉ እዋን ተኣታተወ። ኵሉ ብፍርህን ምስጢርን ተዋሒጡ ክዕዘብ ይገርመንን የሕዝነን ነበረ። ብዙሓት መሓዙትን ድልዱል ዕርክነታትን'ኳ እንተ መስረትኩ ኵነታት ከም ቀደም ኣይነበሩን። ኤርትራ ንኣድማሳዊ ክብረታት ብግቡእ ትሕዞም ከም ዘይነበረት ክርድኣኒ ጀመረ። ስቕታ ገነነ፣ ብዝዀነ ኣርእስቲ ናጻ ዀንካ ምዕላል ከኣ እናተረፈ መጽአ። በቲ ዝተዓዘብክዎ ነገራት ህውኽ ኢለ ፍርደይ ክህብ ኣይደለኹን፡ ግን ዘይተጸበኹዎም ነገራት ደጋጊመ ብምርኣየይ ጽቡቕ ኣይተሰምዓንን። ምኻድ ይሕሸኒ ኢለ ድማ ንዓደይ ተመለስኩ። ህይወተይ ምስ ኤርትራ ብምትእስሳሩ ኣየጕህየንን'ዩ፣ ኤርትራ ኣካል ህይወተይ'ያ። ብኣንጻሩ'ኳ ድኣ ብዙሕ'የ ተማሂረን ተደሲተን። ብዙሓት ኤርትራውያን አዕሩኽ'ውን ኣጥርየ። እቲ ዘጕህየኒ፡ እቲ ዘሎ ኵነታት ንኤርትራ ኣይግባእን። ኣብ ዝሓሸ ኵነታት ድማ ምስ መሓዙተይ ክንራኸብ እትስፎ፡ ብምባል እዚ ሕጂ ተኸሲቱ ዘሎ ዕርቀ ሰላም ተስፋ ከምዝህባ ብምግላጽ ዛንትኣ ትድምድም። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
