ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራ፡ ትዕድልቲ ቀይሕ ባሕርን ሮዛዊ ቀላይን 10 ጥሪ 2019 ዝተመሓየሸ 15 ጥሪ 2019 ምንጪ ስእሊ, MAHEDER HAILESELASSIE TADESE ብዙሓት እተን ምስ ባሕርን ውቅያኖስን ዝዳወባ ሃገራት ዓለምና፡ እተን ካብ ባሕሪ ዝረሓቓ ሃገራት ዘይረኽበኦ ፍሉይ ሃብቲ ኣለወን። እቲ ቀንዲ ተደላይን ተረካብን ሃብቲ ጨው ከኣ ሓደ ካብኡ እዩ። ብዘይክኡ ኣብ ባሕሪ ዝፈርዩ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ዓሳታትን ህይወታውያንን እውን ኣለው። እታ ምስ ቀይሕ ባሕሪ ብኣስታት 1300 ኪሎ-ሜተር እትዳወብ፡ ልዕሊ 300 ዓበይትን ናእሽቱን ሓቒቕ ዝመስል ማይ ባሕርን ሑጻን ዝርከቦም ደሴታት እትውንን ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ተፈጥሮ እተዓደለት ኣብ እስትራቴጂካዊ ስፍራ ዝተደኮነት ሃገር እያ። እዚ ዝሓለፈ 20 ዓመት ናይ ኩናትን ወጥርን ዓመታት፡ ዓመታት ሰላምን ቅሳነትን እንተዝነብር ባሕሪ ኤርትራ ንወነንቱን ጎረባብቱን ልዕሊ እቲ ሮዛዊ ዝሕብሩ ቀላይ ሰኔጋል መጠን ኣልቦ ረብሓ መበርከተ ነይሩ። ሮዛዊ ዝሕብሩ ቀላይ ሰኔጋል መስሕብ በጻሕቲ ካብ ዝኸውን ጸኒሑ ኣሎ። እዚ ካብ ርእሰ ከተማ ሰኔጋል ዳካር፡ ሓደ ስዓት ርሒቑ ዝርከብ ቀላይ ረትባ፡ ምስ ምዉት ባሕሪ ዝወዳደር ጨው ኣለዎ። እቲ ካብ ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ ብጸቢብ ሑጻ ባሕሪ ዝተፈልየ ቀላይ ''ላክ ሮዝ'' ብፍላይ ኣብ ሓጋይ ጨዋምነቱ ካብ ምውት ባሕሪ ይዛይድ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ካብ ቀላይ ሞሮኮ 16 ኣስከሬን ስደተኛታት ወጺኡ መርከብ ብምግልባጣ ብውሕዱ 100 ሰባት ሞይቶም ቱሪዝም ኤርትራ ዝበራበረሉ እዋን ይመጽእ ኣሎ ምኽንያት ናይዚ ሮዛዊ ሕብሪ ከኣ በቲ ጨው ተሳሒቦም ዝመጽኡ 'ዱናሌላ ሳሊና' ዝተባህሉ ባክተርያ ዝሰዓበ ኢዩ። እቶም ባክተሪያ ጩራ ጸሓይ ንምስሓብ፡ ቀይሕ ሕብሪ የመንጭዉ፡ እዚ ከኣ ነቲ ቀላይ ፍሉይ ሕብሪ ይህቦ። ዋላኳ ከምቲ ናይ ቀላይ ሴኔጋል ብሕብሪ እንተዘይኮነ ሓያሎ ደሴታት ቀይሕ ባሕሪ እውን መሕደር ዝተፈላለዩ ዓይነታት ዓሳታት ዝኾነ ሃብታም ኮራል ሪፍ ከምዘለዎን ርግኣትን ሰላምን ኣብ ዝተረኽበሉ እዋን መስሕብ በጻሕቲ ብፍላይ ከኣ ጠለቕቲ ውሽጢ ባሕሪ ( ዳይቨርስ) ከምዝኸውን ሓቢሮም ነይሮም። ሕብሪ ቀላይ ረትባ ሴኔጋል፡ ኣብ ቀውዕን ሓጋይን፡ ማለት ካብ ሕዳር ክሳብ ሰነ ኣብ ዘሎ እዋን ክደምቕ እንከሎ፡ ካብ ሓምለ ክሳብ ጥቅምቲ ኣብ ዘሎ እዋን ክራማት ግን ሃሳስ እዩ። እቲ ቀላይ ኣስታት 3 ትርብዒት ኪሎሜተር ኮይኑ፡ ኣብቲ ገማግም ናይቲ ቀላይ ከተማ እትበሃል የብላን። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ቀላይ ረትባ ብሰንኪ ልዑል ጨዋምነቱ ብዙሓት ሂወታውያን ኣይነብሩሉን እዮም። ግን እቲ ቀላይ ጨው ይዕደኖ በጻሕቲ እውን ይውሕዙዎ። ናብቲ ቀላይ ምስ እትኸይድ፣ ከም ግራት ጨው ሳሊና ኤርትራ ኣብ ፈለማ ተስዓታት ብዓደንቲ ጨውን ኩምራ ምህርትን መሊኡ ትረኽቦ። ኣብቲ ቀላይ ምስ በጻሕካ፡ በቲ ጎቦ ዝመስል ዝተኾመረ ጨውን፡ በቲ ሮዛዊ ዝሕብሩ ማይን፡ ወርቃዊ ሑጻ ቀላይ 'ላክ ሮዝን' ትምሰጥ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኤርትራ ኣብ ሓምሳታት፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ምጽዋዕን ዓሰብን፡ ብእትዕድኖ ዝነበረት ጨው ዓመታዊ ኣሽሓት ቶናት ናብ ሃገራት ምዕራብን ርሑቕ ምብራቕን ትልእኽ ከምዝነበረት ሰነዳት ይሕብሩ። ጨው ንጥዕና ደቂ ሰባት ዘገድስ ሶድዩም ክሎራይድ ዝተባህለ ተደላዪ ማዕድን ኣለዎ። ኣብ ርእሲኡ ጨው ዝዕሸግ መግብታት ንነዊሕ እዋን ዘጽንሕ ናይ ምዕቃብ ባህሪ ስለዘለዎ ኣብ ኢንዲስትሪታት መግቢ ኣዚዩ ተደላይ እዩ። ምስዚ ሕጂ ምስ ኢትዮጵያ ተረኺቡ ዘሎ ዕርቀ ሰላም ከኣ እዚ ብቐሊሉ ክሕፈስ ዝከኣል ማዕድናዊ ሃብቲ እቶት ሃገር ኣብ ምኽዕባት ናቱ ግደ ክህልዎ እዩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ቀላይ ሂሊየር ስለዝኾነ ከኣ እዮም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ባጽዕ ዝነብሩ ዝነበሩ ኣቦይ ባህረ " ሰላም እንተተረኺቡስ ካልእ ይትረፍ ጨውና እኳ ንሸይጥ!" ብምባል ነቲ ብቐሊሉ ዝዕደን ሃብቲ ባሕሪ ዝዘከሩ። ምስ ባሕሪ ፍሉይ ፍቕሪ ከምዘለዎም ዝዛረቡ ኣቶ ሃይለ እውን " ጸጋታት ባሕሪ እልቢ ስለዘይብሉ ሰላም እንተሰፊኑ፡ ኤርትራዊ ብጸጋታት ባሕሩ ጥራሕ ክመሓደር ዘይክእል ኣይኮነን" ይብሉ ብዙሕ መኽሰብ ክርከቦ ዝኽእል ዝተፈላለየ ዕምባባታት ባሕሪ ከምዘሎ እውን እናዘኻኸሩ። እቲ ቀላይ ረትባ ሴኔጋል ፍሉይ ሕብሪ ዝህቦ 'ዱናሌላ ሳሊና' ዝተባህለ ባክተሪያ፡ ንደቂ ሰባት ዘስዕቦ ጉድኣት ሰለ ዘየለ ኣብቲ ቀላይ ምሕንባስ ሳዕቤን የብሉን።ኣብ ዓለምና ቀላይ ረትባ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ጥቃ ባኩ ኣዘርባጃን፡ ከምኡ'ውን ጂዳ ስዑዲ ዓረብ'ውን ሮዛዊ ሕብሪ ከምዘለዎም ይዝረብ። እንተኾነ እቶም ቀላያት ባህርያውያን ቀላያት እውን ኣይኮኑን። ኣብ ኣውስትራልያ ዝርከብ ቀላይ ሂሊየር እውን ብዙሓት በጻሕቲ ዝስሕብ ከም ቀላይ ረትባ ሮዛዊ ሕብሪ ዘለዎ ኣሎ። መን ይፈልጥ ኣብቲ ገና ብዕምቆት ዘይተዳህሰሰን ዘይተጸንዐን ኣስታት 300 ዝኸውን ዓበይትን ናእሽቱን ደሴታት ኤርትራ ዝተፈላለየ ዕምበባን ሕብርን እውን ይርከብ ይኸውን ይብል ኣቶ ሃይለ ብዝኽርታት ህይወት ባሕሪ እናስተንተነ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
