ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኢትዮጵያ፡ ቀላይ ኣብጃታ ኣብ ዝመጽእ 5 ዓመት ክነጽፍ ይኽእል'ዩ ተባሂሉ 15 ጉንቦት 2019 ምንጪ ስእሊ, TALY ZION BARISHANSKY ቀላይ ኣብጃታ ኣብ ዝቕጽል 5 ዓመታት ክነጽፍ ከም ዝኽእል ብወግዒ ዝተገልጸሉ ኣብዚ ቀረባ እዋን'ዩ። እቲ ስፍሓቱ 194 ኪሎ ሜትር ዝበጽሕ ዝነበረ ቀላይ ሎሚ ናብ 73 ኪሜ ወሪዱ ይርከብ። ዕምቆቱ ድማ ካብ 14 ክሳብ 2.5 ሜትሮ ከም ዘንቆልቆለ ተፈሊጡ። እቲ ቀላይ ፈጺሙ ክጠፍእ ዝተቓረበ ብሰንኪ ዝተፈላለዩ ሰብ ዝሰርሖም ረቛሒታት ምዃኑ፡ ናይ ቀላይ ኣብጃታ ሻላ ሃገራዊ ፓርክ ሓላፊ ዝኾነ ኣቶ ባንኪ ሙደሞ ተዛሪቡ። ሓደ ካብቶም ናብቲ ቀላይ ዝፈሱ ወሓይዝ ቡልቡላ ይበሃል። እዚ ተፋሰስ እዚ ንባዕሉ ሰብ ብዘስዓቦ ጽልዋ ምሉእ ብምሉእ ደሪቑ'ዩ። "ቀላይ ሃረማያ ህይወትና ነይሩ፡ ሕዚ ግና የለን" ኣብ ብሄራዊ ፓርክ ጎቦታት ሰሜን መሊሱ ዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ ንምቁፅፃር ጻዕሪ ይግበር ኣሎ "ኣብ ከባቢ ዝዋይ ዝርከቡ ሓደ ሓደ ትካላት ዝጥቀምሉ ማይ ካብቲ ሩባ'ዩ ዝመጽእ። ሶዳ ኣሽ ዝተባህለ ትካል ካብ ኣብጃታ ማይ ብቱቦ ብምስሓብ ንስራሕ እቲ ፋብሪካ የውዕሎ። ኣስታት 30 ሚልዮን ሜትሮ-ኲብ ማይ ኣብ ዓመት ይጥቀሙ" ይብል ኣቶ ባንኪ። ኣብ ርእሲኡ ኣብ ዙርያ እቲ ቀላይ ዝርከብ ዱር ማህሚኑ'ዩ። ምብሕጓግ መሬት ነቲ ቀላይ ብድበት ከም ዝምላእ ጌርዎ'ዩ። ብሰነኪ እቲ ድበት ድማ ሰብን እንስሳን ክንቀሳቐሱ ኣይከኣሉን። ኣብ ውሽጢ'ቲ ፓርክ (ሕዛእቲ) ኣስታት 60 ሽሕ ሰባት ከም ዝነብሩን፡ ናታቶም ምንቅስቓስ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ምድራቕ ናይቲ ቀላይ ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዘለዎ እቲ ሓላፊ የረድእ። ደረት ዘይብሉ ናይ ከብቲ ጉስነትን፡ ምብዳም ናይቲ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ዱርን፡ ንድሕነት እቲ ፓርክ ይኹን ዋላ እቲ ቀላይ ኣብ ሓደጋ ኣእትዩዎ'ሎ። "እቲ ቀላይ ቀላይ ክትብሎ ዝኸብድ'ዩ" ክብል ነቲ ኣብጃታ ኣጋጢምዎ ዘሎ ኣሰካፊ ኩነታት ይገልጾ። ምንጪ ስእሊ, EDUARD PROLS ብዘይካ'ዚ እቲ ቀላይ እናጎደለ ምዃዱ፡ ቑጽሪ ናይተን ኣብኡ ዝነብራ ኣዕዋፍ'ውን ክምህምን ምኽንያት ኮይኑ'ዩ። ተፋሰስ ቡልቡላ ዝጥቀም ኣካል ካብ ተግባሩ ተቖጢቡ፡ እቲ ሩባ ብቐጥታ ናብቲ ቀላይ ክፈስስ እንተ ዘይጀሚሩ፡ ኣብጃታ ተስፋ ኣለዎ ኢልካ ምዝራብ ዘጸግም'ዩ። ኩነታት ቀላይ ኣብጃታ ከም መርኣዪ ይጠቐስ እምብር፡ ዝበዝሑ ቀላያት ኢትዮጵያ ናይ ምጥፋእ ሓደጋ ኣጓኒፍዎም ይርከብ። ከም በዓል ቀላይ ሃሮማያ ፈጺሞም ዝጠፍኡ ናይ ማይ ሃብቲታት'ውን ኣለዉ። ትግራይ ኣብ ምክልኻል ምድረ በዳ ንዘርአየቶ ሽልማት ኣብነታዊ ውፅኢት ክብርን ኣፍልጦን ኣብ ቻይና ወሲዳ። እታ "ኣደ ሃብቲ ማይ" ተባሂላ እትውደስ ኢትዮጵያ፡ ቀላያታ ክትዕቅብ ተሳኢንዋ ከም ዘሎ ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፉ ሰብ ሞያ ብተደጋጋሚ ክዛረቡ ይስምዑ። እዚን እትን ቀላይ ክጥፍእ'ዩ፡ ክንዲዚ ዓመት ተሪፍዎ ዝብል ዘረበታት ምስማዕ'ውን ልሙድ ኮይኑ'ሎ። ቀላይ ክትብሎም ዘየድፍሩ "ቀላያት" ቀላይ ኣብጃታ ሻላ ሃገራዊ ፓርክ ካብ ዝተፈላለዩ ኣህጉራት ዝፈለሱ መጻእተኛታት ኣዕዋፍ ዝርከብሉ'ዩ ነይሩ። በጻሕቲ'ውን ካብ ዘዘውትርዎም ፓርክታት ሓደ ኮይኑ፡ ከም ፍላሚንጎ ዝተባህላ ኣዕዋፍ ሓዊስካ ናይ ዝተፈላለዩ እንስሳታት መሕደሪ'ዩ። ናይ ኣብጃታ ምጥፋእ ኲኖ ኣብ ብዙሕነት ሂወት ዘሕድሮ ሃስያ፡ ዋሕዚ በጻሕቲ ብምጉዳል ቁጠባዊ ሳዕቤን ኣለዎ። ህላወ ናይ ኩሎም ቀላያት ኢትዮጵያ ስለምንታይ ኣብ ስግኣት ወዲቑ?
