ኣይተ በሪሁ ነዚ ሕቶ ዝህቦ መልሲ፡ ‘ኣይፋል’ ዝብል እዩ። ኣይተ በሪሁ፡ ነዚ ምኽንያቱ ቅድሚ ምዝርዛሩ ግን፡ “መረጻ ምክያድ ሓዊሱ ዝኾነ መሰላት ዲሞክረሲ ሰብኣዊ መሰላትን ብኣዋጅ ኮነ፣ ብስምምዕ፣ ብቃልኪዳን ኮነ ብውሳነ ዝኽልከልን ዝፍቀድን ኣይኮነን። "መረጻ ምክያድ ናይ መንግስቲ ግቡእ፡ ንዜጋታት ድማ መሰል እዩ” ኢሉ። ኣብ ዝኾነ ዲምክራስያዊ ሰርዓት፡ ስልጣን ዝምንጩ ካብ መረጻ በምዃኑ፡ “መረጻ ከካይድ እየ ምባል ሕገ መንግስቲ ምኽባር 'ምበር ምጥሓስ ክኸውን ኣይኽእልን። ስለዚ እቲ ምንቅስቓስ ነቲ ሕገ -መንግስቲን ሕገ መንግስታዊ ስርዓትን ክኽበር፣ ክሕሎን ሱር ክሰድድን ምበር ንሓደጋ ክቃላዕ ዝገብር ኣይኮነን” ይብል ኣይተ በሪሁ። “ከም ናተይ እምነት መረጻ ምክያድ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ካብ ምኽባር ሓሊፉ፥ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ንሓደጋ ዘሳጥሕ ኣይኮነን" ይብል። ብምዃኑ’ውን፡ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን እቲ ስጉምቲ ሕገ-መንግስቲ ዝጥሕስ እዩ ምባሉ እዩ ጌጋ በሃለይ እዩ። ነዚ ምኽንያቱ ድማ፡ ካብ ዓንቀጽ ሓደ እቲ ሕገ መንግስቲ ዝብገስ ኮይኑ፡ ናይቲ ቤት ምኽሪ ናይ መጠንቀቕታ ደብዳበ፡ ናይታ ሃገር መንግስታዊ ኣዋቓቕራ፡ ፌዴራላዊ ስርዓት ምዃኑ ዝዝንገዐ ይመስል ይብል። ኣብ ሓደ ሓቀኛ ፌዴራላዊ ስርዓት፡ እቲ ማእከላይ መንግስቲ ክልላት ስልጣን ኣዋጺአንን ቆንጢርንን ብስምምዕ ዘቖመኦ ናይ ሓባር መንግስቲ እዩ። ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዓንቀጽ 8.3፡ ልኡላውነት እቶም ህዝብታት ዝግለጽ ብመረጻ ከምዝኾነ እዩ ዘረድእ። “ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዓንቀጽ 13፡ ኣብ ዝኾነ ብርኪ ዝርከቡ፡ ፌዴራል ኮነ ክልላት፡ ሕጊ መውጻእቲ፣ ሕጊ ፈጸምትን ተርጎምትን፣ ናይቲ ሕገ መንግስቲ ድንጋታት ናይ ምኽባር ግዴታ ኣለዎም ይብል። መንግስቲ ክልል ትግራይ እዚኣ እዩ ዝገብር ዘሎ” ኢሉ። ዶ/ር ኣደም ግን ብሞራላዊን ሕጋዊን መልክዕ እዩ ዝሪኦ። መረጻ ምክያድ ናይ ፌዴራል ስልጣን ምዃኑ የረድእ። “ብሞራላዊ ጉዳይ እንተሪእኻዮ፥ መንግስቲ ክልል ትግራይ መረጻ ዘካይድ ዘሎ ‘ግቡእና ክንዋጻእ ኣለና' ብዝብል እዩ። እንተኾነ እዚ ውሳነ፡ ኣብ መንጎ ፌዴራልን ክልልን ዘሎ ደረት ስልጣን ይጥሕስዶ ኣይጥሕስን ተባሂሉ ክረአ ኣለዎ” ይብል። ሕገ መንግስቲ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኢሉ ዝውስን መን እዩ?
