ሂዩማን ራይትስ ዋች - BBC News ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ሰብኣውነት ኣብ ዝጎደሎ ኩነታት ኣለዉ - ሂዩማን ራይትስ ዋች 15 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, LINGO WEYN ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ሂዩማን ራይትስ ዋች እቶም ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተኣሲሮም ዝርከቡ ኢትዯጵያውያን ስደተኛታት ኣብ ኣዝዩ ሕሱም ኩነታት ከምዘለዉ ኣፍሊጡ። ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተኣሲሮም ዘለዉ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ሰብኣውነት ኣብ ዝጎደሎ ኩነታት ከምዘለዉ ዓለምለኻዊ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ሂዩማን ራይትስ ዋች ገሊጹ። እቶም ስደተኛታት ኣብ ኣዝዮም ጸበብቲ ክፍልታት ቤት ማእሰርቲ ተዳጒኖም ከምዝርከቡ ዝሓበረ ሂዩማን ራይትስ ዋች፡ ንሕማምን ካልእ ስቕያትን ይቃልዑ ምህላዎም ኣፍሊጡ። "እቶም ስደተኛታት ንነዊሕ እዋን ኣብ ጸበብቲ ክፍልታት ኣብ ልዕሊ ምድጓኖም ብሓለውቲ እቲ መዳጎኒ ስቅያትን መግረፍትን ይበጽሖም ከምዘሎ ገሊጾምለይ" ኢሉ። ብሰንኪ እቲ ዘለዉዎ ኩነታት ድማ ካብ ጥቅምቲ ክሳብ ሕዳር ኣብ ዝነበረ እዋን ብውሑድ ሰለስተ ስደተኛታት ሞይቶም። ኣብ ስዑድ ዓረብ ኣብ ስቓይ ዝርከቡ ስደተኛታትን፡ ምላሽ መንግስቲ ትግራይን '' ኣብ እንዳ ሓዘን ኮይነ'የ ዘውገዐካ ዘለኹ....'' "ካብ ርጉም ናብ ሕሱም ጨካን ጎይታ እናተሸጥና መከራና ንርኢ ዘሎና" ኤርትራውያን ስደተኛታት ሰበስልጣን ስዑዲ ዓረብ ነቶም ኣብ ኣዝዩ ከቢድ ጸገም ዝርከቡ እሱራት ብቕልጡፍ ክፈትሑ ዝጸውዐ እቲ ተጣባቒ መሰላት፡ ኣማራጺ እንተተሳኢኑ ጥራይ ነቲ መዳጎኒ ክጥቐሙ ከምዘለዎም ኣዘኻኺሩ። ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝበጽሑ "ስቅያትን ካልኦት ዘይግቡእ ኣተሓሕዛን ብቕልጡፍ ደው ክብሉ ኣለዎም። ኩነታት እቲ ቤት ማእሰርቲ'ውን ንዓለም ለኻዊ ረቛሕታት ዘማልአ ክኸውን ኣለዎ" ክብል ኣተሓሳሲቡ። "እታ ሓንቲ ካብ ሃብታማት ሃገራት ዓለም ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ፡ ንስደተኛ ሰራሕተኛታት ኣብ ከምዚ ዝበለ ዘስካሕክሕ ኩነታት ካብ ምእሳር ድሕር ኣይበለትን" ትብል ኣብ ሂዩማን ራይትስ ዋች በዓልቲ ሞያ መጽናዕቲ መሰላት ስደተኛታትን ሓተትቲ ዕቑባን። እዚ ድማ ሰበሰልጣን እታ ሃገር፡ ነቲ ዝበጽሕ ዘሎ ስቅያትን ዘሎ ሕሱም ኩነታትን ብምርኣይ፡ ምርመራ ከካይዱን ነዚ ዝፍጽሙ ተሓተትቲ ንምግባርን ድልየት ከምዘይብሎም ዘርኢ ምኳኑ ገሊጻ። ሂዩማን ራይትስ ዋች ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ሪያድ ካብ ዝርከብ መዳጎኒ ንሸውዓተ ኢትዯጵያውያን ስደተኛታት ኣዘራሪቡ ምንባሩ ይገልጽ። ንኻልኦት ክልተ ህንዳውያን እውን ቅድሚ ናብ ሃገሮም ምጥራዞም ካብቲ ቦታ ረኺቡ ነይሩ። "ዝበዝሑ እሱራት ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ብዘይምሓዞም ዝተኣሰሩ እዮም" ይብል እቲ ዓለምለኻዊ ተጣባቒ መሰል። ኩሎም ቃለመሕትት ዝተገበረሎም ድማ "ሰበስልጣን ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝተጨናነቐን ዘይጽሩይን ክፍሊታት ንኣዋርሕ ኣሲሮምና" ምባሎም ሓቢሩ። "እኹል ክፍሊ ሰለዘይብሎም እናተደራረቡ ወይ ድማ ገሊኦም ቀትሪ ገሊኦም ለይቲ ከምዘድቅሱ ገሊጾምልና" ክብል እውን ነቲ ዘለዉዎ ኩነታት ኣረዲኡ። ዓለማዊ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብ ዝተኸሰተሉ ኩነታት ብኸምዚ ክተሓዙ ምኽኣሎም ነቲ ስግኣትን ሻቕሎትን ኣኽቢድዎ'ሎ። ኣካላዊ ርሕቐቶምን ጽርየቶምን ንምሕላው ኣብ ዘይክእሉሉ ኩነታት ይርከቡ። ምንጪ ስእሊ, LINGO WEYN ተሓተትቲ ከምዝበልዎ፤ ኣባላት ሓለዋ እቲ ቤት ማእሰርቲ እናመጽኡ ረስኒ ሰብነት እሱራት ካብ ምዕቃን ወጻኢ ካልእ ንለበዳ እቲ ቫይረስ ዝከላኸል ስጉምቲ ኣይውሰድን። በዚ ምኽንያት መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ ከየጋጥሞም ኣብ ከቢድ ስግኣት ከምዝወደቑ ንሂዩማን ራይትስ ወች ገሊጾም ኣለዉ። ሂዩማን ራይትስ ዋች ኣብ 2019 ብዘካየዶ ዳህሳስ ስደተኛታት ንነዊሕ እዋን ዝእሰሩሎም 10 ኣብያተ ማእሰርትን መዳጎንታታን ከምዘለዉ ኣረጋጊጹ ነይሩ። ኣብ 2020 ድማ ኣብ ጂዛንን ጂዳን ኣብ ዝርከቡ ሰለስተ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝበዝሑ ኢትዮጵያውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ተኣሲሮም ከምዘለዉ ክፍለጥ ክኢሊ'ሎ። ስዑዲ ዓረብ በቢእዋኑ ነቶም ሕጋዊ ፍቓድ መንበሪ የብሎምን ዝበለቶም ስደተኛታት እናሓዘት ናብ ሃገሮም ከምእትመልስ ይገልጽ ሂዩማን ራይትስ ዋች። ካብ ግንቦት 2017 ክሳብ መጋቢት 2019 ኣብ ዝነበረ እዋን ድማ ኣስታት 260 ሽሕ ኢትዮጵያውያን (ብማእኸላይ ገምጋም 10 ሽሕ ኣብ ወርሒ) ናብ ሃገሮም ከምዝተጠረዙ ንሓበሬታ ትካል ስደተኛታት ዓለም ብምጥቃስ የረድእ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ዕጡቓት ሑቲ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ቐቲሎም13 ነሓሰ 2020 ሱዕዲ ዓረብ፡ ኣብ ጂዛን ተኣሲሮም ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለና ይብሉ21 ጉንቦት 2019 ኢትዮጵያውያን እሱራት ካብ ስዑዲ ናብ ኢትዮጵያ ይምለሱ ኣለው22 ጉንቦት 2018 ስዑዲ ዓረብ፡ ኢትዮጵያውያን እሱራት 'ኣብ ዘሰቅቕ' ኩነታት ኢና ንርከብ ይብሉ15 ሰነ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
