እንትንብል ዝረኸብናዮ ዓዲ ኢንግሊዝ ዝነብር ኤርትራዊ ሚኪኤለ ብርሃነ፡ ንኢትዮጵያ ካብቶም ተሰዲዶም ዝረገጹዋ ሰባት እዩ ዝፈልጣ። "ብዕላል፡ ኢትዮጵያ ተቐባሊ ጋሻ ህዝቢ ዘለዋ ዓባይን ጽብቕትን ሃገር ምዃና እየ ዝሰምዕ" ዝብል ሚኪኤል፡ ኣብታ ሃገር ንመንእሰያት ዝሓሹ ዕድላት ኣለዋ ኢሉ ከምዝሓስብን ሓደ መዓልቲ ክርእያ ከምዝደልን ይዛረብ። ጽልኢ ፋይዳ ስለዘይብሉ፡ መንእሰያት ወለዶ እዚ ክልቲኡ ህዝብታት ብሓድሕዳዊ ክብሪ ብሰናይ ጉርብትና ክንነብር እምነ ድማ ይብል። "ኣጋጣሚ መጺኡ ምረጽ እንተዝበሃል መጀመርታ ትመጽአኒ ኤርትራ እያ" "ንዓይ ዝስመዐኒ ናይ ሽም ኣፈላላይ ከምዘሎ'ዩ" ዝብል ዓብደልፈታሕ ብስደት ናብ ኢትዮጵያ ምስ ዝመጽኡ ኤርትራዉያን ዝፈጠሮ ጥቡቕ ምሕዝነት ልክዕ ከም ሓደ ዓይነት ዜጋታት ኢና ኢሉ ዘዘንበለ ስምዒት ከምዝዕዘብ ይዛረብ። ኢትዮጵያዉያን ዓብዪ ዓወትና ኢሎም ዘኽብሩዎ በዓል ዓድዋ ንምዝካር ኣብ ዝነበረ ጉዕዞ እግሪ ሓደ ወርሒ ከይተረፈ ብሓባር ምስ ኤርትራዉያን መሓዙቱ ከምዝተጉዓዘ ዝዛረብ ዓብደልፋታሕ፡ ብኽልቲኡ ወገን እዚ ህዝቢ ዘለዎ ማሕበራዊ ርክብ ዘይቕበሉ ሰባት ኣይህልዉን ማለት ኣይኾነን ይብል። "ዘለና ናይ ዶብ ኣፈላላይ ምኽንያት ምርሕሓቕና'ኳ እንተኾነ ልዕሊኡ ዝዛየደ ፍቕሪ ግና ኣሎ። ንህዝቢ ኣድሚጽኻ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ዝተሰርሑ ነገራት ግና የለዉን" ኢሉ ዓብደልፈታሕ። ህዝቢ ክልቲኤን ሃገራት ብታሪኽ፣ ቋንቋን ባህልን ሓደ ዓይነት፣ ኣብ ሓደ ጎቦ ዝተቐበሩ፣ ክሳብ ቐረባ ግዜ ድማ ብሓደ ዝኸዱ ዝነበሩ ወለዲ'ዮም ነይሮምና ዝብል ሓበራዊ ኣረዳድኣ ኣብዞም መናእሰይ ኣሎ። "ሕዚ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት እዚ ህዝቢ ዝተመቓቐለ ገይሩዎ'ዩ። ንኣማኢት ዓመታታት እንተድኣ ንሓስብ ሃሊና ግና ኩለ መናና ዝመሳሰልን ዝቀራረብን'ዩ" ይብል ኣቤል። ተቐማጢ ዓዲ ኢንግሊዝ ሚኪኤለ ብወገኑ ካልእ ተሪፉ መግብና፣ ባህልና፣ ቋንቋና ሓደ'ዩ ዝብል ስምዒት ኣለዎ። ምንጪ ስእሊ, ABEL/FACEBOOK እዚ ስምዒት ግና ንገሊኦም ሕልፍ ዝበለ'ዩ። ሃጥ ዝበለ ጉዳይ እንተዘጋጥምሞ ንምርጫ እንተዝቐርብ ኤርትራ ቐዳመይቲ ምርጫ ዓብደልፈታሕ'ያ። "ብዙሓት ጎረባብቲ ሃገራት'ኳ እንተሃለዋና ካብታ ናተይ ዝብላ ሃገር ወጻኢ ካልእ ሃገር ክትኾነካ ትኽእል እያ ዝብል ኣጋጣሚ መጺኡ ምረጽ እንተዝበሃል ኤርትራ ናብ ቅድመይ ትመጽእ። ብኹነታት እንተተፈላለናሞ፡ ኣፈላላይ ንምግፋሕ ብሓይሊ ዝጸዓኑ ዘለዉ ናይ ስነ ልቦና ተጻብኦታት እንተሃለዉ ኤርትራዊ ስምዒት ዘለዎ ኣጀንዳ እንተዝለዓል፡ ኣነ ኣካል እቲ ምንቅስቓስ ምኾንኩ" ይብል። ወለዶ ትማሊ ፖለቲካዊ ሓሸዉየ ፖለቲካዊ ትካላትን መንግስታትን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ን26 ዓመታት ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ቋንቋ ኢንግሊዘኛ ዝምሃረት ዶክተር ሳራ ዕቑባይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ቅድሚ 20 ዓመት ዝኣተዉኦ ግጭት ድሕሪ ናጽነት ዝተወለዱ መናእሰይ ኮነ ኣብቲ ግዘ ናጸነት ዘይጎርሑ ዝነበሩ ቖልዑ ብዛዕባ እቲ ሓቂ ብዙሕ ኣፍልጦ ኣለዎም ክትብል ከምዘይትኽእል ትዛረብ። ብኽልቲኡ ወገን ዝንዛሕ ፖለቲካዊ ሓሸዉየ ሓደ ምኽንያት'ዩ። "ኣብ ዓድና ለይትን መዓልትን ብግዘ ደርጊ ዝነበረ ዓመጽ፣ ግፍዕን ዉግእን'ዩ ብድራማ ዝስራሕን ተደጋጊሙ ዝቐርብን። ድሕሪ እቲ ዉግእ ዝዓበና እንፈልጦ ከይንዛረብ ከኣ ኣብቲ ነገራት ዝርድእሉ ዕድመ ምስ በጽሑ ናብ ዉትድርና ስለዝኸዱ ዝመሃርሉ ኩነታት ኣይተፈጠረን" ክትብል ትገልጾ ዶክተር ሳራ። እዚ ኣተሓሳስባን ርድኢትን ኣሉታዊ ተራ ከምዝነበሮ እተዘንቱ ዶክተር ሳራ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብዙሓት ብኢትዮጵያ ኣቢሎም ናብ ደገ ዝወጽኡ መናእሰይ እቲ ክዉንነት ከምዝገርሞም ትዕዛብታ ትገልጽ። "ብቲ ናይ ዉሽጢ ዓዲ ፖለቲካ ሓደ ኢትዮጵያዊ ቀታሊ ገይሮም ይርእዩዎ ስለዝነበሩ ምስቲ ወጺኦም ዝርእዩዎ ዝገርሞም'ኳ እንተሃለዉ እቲ ጸገም ኣብ ሓንጎሎም ዘሎ'ዉን ኣለዉ'ዮም። ኢትዮጵያዊ ጸላኢ፡ ኤርትራዊ ዘይጋገ ገይሮም ዝርእዩ ኣለዉ። እዚ ርድኢታት እዚ ነቲ መንእሰይ ብትኽክል ኣብ ርትዓዊ ወይ ጭብጢ ዝተመርኮሰ ስጉምታትን ዉሳኔታት ክወስድ ኣየኽእሎን" ትብል ዶክተር ሳራ። ምንጪ ስእሊ, Sara Ogbai ኣብዘን ሃገራት ዘለዉ ፖለቲካዊ ትካላት ኣብ ነፍሲ ወከፍ መናእሰይ ዝፈጥርዎ ናይ ባዕሎም እጃም ኣለዎም። "ናይዞም ትካላት ፖለቲካዊ ሓሸዉየ እንተዘይህሉ ነይሩ እቲ ዉግእ ኣይመጋጠመን" እትብል ዶክተር ሳራ፡ እቲ ፖለቲካዊ ጽልዋ ኣብቲ መንእሰይ ስለዝጸንሐ፡ ሞት ይኣክል ናጽነት መጺኡ ኣብ እትብለሉ ግዘ ሕጂኸ ናበይ ክብል ምኽኣለ ነይሩ ትብል። ብወገን ኢትዮጵያ ኤርትራ ኸይዳ ዝብል ርድኢት ዝተፈጠረሉ ሃዋህዉ ከምዘሎ'ዉን ዘልዓለት ዶክተር ሳራ፡ እቲ ዝግበር ዝነበረ ፖለቲካ ነቲ ህዝቢ ኣብ ዘይከዉን ጽልእን ቂምን ዘዉደቖ ተሪፉ ናይ ሕጂ መናእሰይ ከምቲ ሃገራት ኢንግሊዝን ፈረንሳይን፡ ጀርመን፣ ቤልጅምን ሆላንድን ዝነብረኦ ክንነብር ከምእንኽእል ክፈልጡ፣ ዘሎ ይኣክል ዝብሉ መናእሰይ ክኾኑ ንጽበዮም ትብል። መዝሙር ሰላም "ብጽባሕ እምበር ብዝሓለፈ ክትዛረብ ኣይትኽእልን" ዝብል መንእሰይ ሚኪኤለ እዘን ሃገራት ሰላም ከዉርደለን ይምነ። "ብሕጂ ሰብ ክጠፍእ ኣይደልን። ኣብ ደገ እኮ ኢትዮጵያዊ ወይ ኤርትራዊ ዲኻ ኢሎም ኣይሓቱኻን፡ ሓበሻ ዲኻ እዮም ዝብሉኻ። ስለዝኾነ ብሃይማኖት፣ ባህልን ካልእን ተኸባቢርና ክንነብር ይደሊ። ሰብ ከም ድሌቱ ኣትዩ ዝወጸሉ ሃዋህዉ ክፍጠር ኣለዎ" እዩ ዝብል። ንእስቲ እየሩሳሌም ካብዚ ዝፍለ ሓሳብ የብላን። "ሰላም መጺኡ ኣብ ዓዲ ገዲፈዮም ዝመጻእኹ ኣደይ ኣቦይ ክረክብ፣ እቲ ፎቖዶ በረኻን ባሕርን ዝጠፍእ ዘሎ መንእሰይ ሩፍታ ክረክብ እምነ" ትብል። መንእሰይ ምክብባር፣ ቅንዕናን ፍቕርን ሰነያን ክሓስብ እምበር ጽልኣት ክስበኽ የብሉን። ህዝቢ ነባሪ ስለዝኾነ ብግዚያዊ ዓንቀፍቀፍ ክንፈላለየ የብልናን ክብሉ'ዉን ነዚ ዛንታ ርኢይቶኦም ዘካፈሉና መናእሰይ ይዛረቡ። ዶክተር ሳራ ዕቑባይ፡ ናይ ካልእ ሰብ ሓሳባት ከመይ ኣቢልኻ ተተኣናግድ?
