ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣፋን ኦሮሞ ንከምህሩ ብዙሕ ማሕልኻታት ዝገጠሞም መምህር 5 ጥቅምቲ 2017 መግለጺ ስእሊ, መምህር ተፈራ ኣብ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሚኒሊክ ብዘይስሩዕ መደብ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ የምህሩ ተፈራ ተኤራ ይበሃል። ሓደ ሓደ ሰባት "ኣምባሳደር" እናበሉ እዮም ዝፅውዑኒ፥ እዚ ስም ዝሃቡኒ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ ብምምሃረይ ዝተሓጎሱ ሰባት እዮም። ብ1971 ዓ.ም ካብዚ ናይ ሎሚ ስራሕቲ ንግዲ ንግዲ ኮሌጅ፥ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ብሒሳብ አተሓሕዛ ዲፕሎማ ተመሪቐ። ንሒደት ዓመታት ድማ በዚ ሞያ ሰሪሐ። ካብ ብቑልዕነተይ ጀሚረ ንቋንቋን ባህልን ኦሮሞ ዓᎁቕ ፍቕሪ ነይሩኒ። ስራሕቲ ሒሳብ ሞያ ጠንጢነ ንብዙሕ ዓመመታት ክሰርሖ ዝምነዮ ዝነበርኩ ስራሕ ጀሚረ። መግለጺ ስእሊ, መምህር ተፈራ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ ንምምሃር ብዙሕ ፈተናታት ሓሊፎም። ብ1985 ዓ.ም ኣፋን ኦሮሞ ናይ ክልል ኦሮምያ ዕላዊ ቋንቋ ክኸውን ምስ ተወሰነ፥ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ ዘምህር መፅሓፍ ኣብ ኢደይ ኣትዩ። ካብኡ ምስ ካልኦት 7 ሰባት ኮይነ ካብ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ኦሮምያ ፍቓድ ኣውፂና ኣብ ባልቻ ኣባት ነፍሶ ቤት ትምህርቲ ምምሃር ጀሚርና። ምሳየይ ዘምህሩ ዝነበሩ መሓዙተይ ንዝተወሰነ ጊዜ ምስ ኣምሃሩ፥ ብፖሊቲካን ካልእን ምኽንያት ከቋርፁ ተገዲዶም። ኣነ ውን ተኾነ ዝበፅሐኒ ዝነበረ፥ ብዙሕ ግፍዒ ተፃዊረ እየ ኣብዚ በፂሐ። እዚ ዝረእዩ ብዙሓት፡ ፍቕሪ እቲ ቋንቋ ዘለዎም ሰባት ብዙሕ ስማት እዮም ዘውፅኡለይ፡ ቁቤ፣ላቲን፣ ኦሮምያ፣ ወሬ፣ ዝኣመሰሉ። ሓደ ቋንቋ ክዓቢ ዝኽእል፡ ተዛረብቲ እቲ ቋንቋ ስለ ዝተዛረብሉ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ተወለድቲ ካልኦት ብሄራት እውን እቲ ቋንቋ ምዝራብ እንትኽእሉ ከምዝኾነ እምነት ኣለኒ። ነዚ ድማ እዩ ክመሃሩ ዝደልዩ ሰባት ኩሎም እናምሃርኩ ዝመፃእኹ። ሰባት ኣፋን ኦሮሞ ምንባብን ምፅሓፍን ንክኽእሉ ይምህር። እስካብ ሕዚ ብወርሒ 15 ብር ጥራሕ ብምኽፋል እናምሃርኩ እርከብ። ፈለማ ምምሃር ክጅምር ከለኹ ዝነበረ ዋጋ እስካብ ሕዚ ኣይተቐየረን። ብርክት ዝበሉ ጋዜጠኛታት፣ መማህራን፣ ሓኻይም፣ መሃንዲሳትን ሰበስልጣን መንግስትን፡ ናባይ መፂኦም ተማሂሮም እዮም። ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት እዚ ቋንቋ ብምምሃረይ፡ ብዙሓት ፀገማት ኣሕሊፈ እየ። ምምሃረይ ንከቋርፅ፡ ዝተፈላለዩ መፈራርሕታት ይበፅሑኒ ነይሮም። ብካራ ተወጊአ እየ፣ "ናይ ተፈራ ቁቤ ክዓኒ'ዩ'' ዝብል ፅሑፍ ኣብ በሪ ገዛይ ተለጢፉ ይፈልጥ። ኣብዚ መፀገሚ ግዜ ተምሃሮይ ነይሮም ክሳብ ገዛይ ዘፋንዉኒ። ተደላይነት ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ፡ " ናይ ተፈራ ቁቤ ክወድም'ዩ'' ዝብሉ ዝነበሩ፣ ፈኸራን መፈራርሕታትን ዝልእኹ ዝነበሩ ሰባት፡ ሕዚ ግና ኣፋን ኦሮሞ ኣምህረና እናበሉ እዮም። መግለጺ ስእሊ, ትምህርቶም ዝኸምበቱ ተምሃሮ፡ ስነ-ስርዓት ምረቓ ይካየደሎም። እዚ ድማ ቋንቋና ክንደየናይ ተደላይ እናኾነ ከምዝመፀ የርእየኒ። ሕዚ ግዚኡ ተቐይሩ እዩ። ብዓሰርተታት ኣሽሓት ንዝቑፀሩ ተምሃሮ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ ኣምሂረ እየ። ሎሚ ዓመት ድማ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቋንቋ ኣፋን ኦሮሞ ዘምህሩ ኣብያተ ትምህርቲ ብምኽፋቶም ብጣዕሚ ሕጉስ እየ። ድኻመይ ከንቱ ኣይተረፈን። ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ኣብ ስረሐይ ፅቡቕ ግዜ ዋላ እኳ እንተዘይሕለፍኩ፡ ኣብ ህይወተይ ዘኹርዐኒ ተግባራት ዝፈፀምኩሉም ዓመታት እዮም። ሕዚ ዕድመይ ናብ 63 እናተፀግዐ እዩ። እርጋን እውን እናመፀ እዩ። ሕዚ ስረሐይ ተረኪቦም ዝቐፅሉ መናእሰይ የናዲ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
