ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራ፡ ስትራተጂ ምክልኻል ለበዳ ኮሮናቫይረስ 13 ጉንቦት 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ከተማ ኣስመራ ኤርትራ ኣብ 21 መጋቢት 2020 ናይ መጀመርታ ብኮሮናቫይረስ ዝተለከፈ ሰብ ምስ ረኸበት፡ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምግታእ ዝተፈለለየ ስጉምታት እያ ወሲዳ፡ ካብ 2 ሚያዝያ ተግባራዊ ዝኾነ ድማ ምሉእ ዕጽዋ ንሰለስተ ሰሙን ክትእውጅ ከላ፡ ብድሕሪኡ'ውን ንዘይተወሰነ እዋን ተናዊሑ ክሳብ ሕጂ ይቅጽል ኣሎ። ዛጊት ኣብታ ሃገር ንልዕሊ ሰለስተ ሰሙን ዝኾነ መልከፍቲ ኮሮናቫይረስ ከም ዘይተመዝገበ ጸብጻባት ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ የነጽር። ጠቕላላ ቁጽሪ በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ኣብ ሓደ ወርሒ ካብ ባዶ ናብ 39 ክብ እኳ እንተበለ፡ ብዘይካ ሓደ/ሓንቲ እቶም 38 ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን በብግዚኡ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ከም ዝተፋነው ሚኒስትሪ ጥዕና ብሰኑይ ገሊጹ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሳልስቲ ድማ ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ትካላት መሸጣ ናውቲ ህንጻ፡ መጸገኒ ብሽክለታ፡ ትካላት ጽርበት ዕንጭይትን ሓጺንን ከምኡ'ውን ጋራጃትን ክኸፍታ ተነጊርወን ድሮ ስርሐን ጀሚረን ምህላወን ካብ ኣስመራ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የመልክት። መንግስቲ ኤርትራ እዚ ኣመዝጊብዎ ዘሎ ውጽኢት ኣብ ምክልኻል ዘድሃበ ስትራተጂ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ። "ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ኣዋርሕ ብኣየር፡ ምድሪን ባሕሪን ናብ ሃገር ዝተመልሱ ዜጋታትን መቕርቦምን - ብጠቕላላ ኣስታት 3 ሽሕ ሰባት - ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሃገር ስለዝተወሸቡን ምልክታት መልከፍቲ ኮሮና ንዘርኣዩ ድማ፡ ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ስለዝተገብረሎምን፡ እዚ ንዕዘቦ ዘሎና ኣፈናዊ እወታዊ ውጽኢት ተረኺቡ'ሎ" ይብል መግለጺ ሚኒስትሪ ጥዕና 8 ግንቦት 2020። ኪንዮ እዚ ግና ካልእ ዝርዝራዊ ሓበሬታ እኳ እንተዘይሃበ: ትካል ድሕነት ህጻናት ሕቡራት ሃገራት: ዩኒሴፍ-ኤርትራ: ለበዳ ኮቪድ-19 ንምዕጋት ምስ ትካላት መንግስቲ ብምውህሃድ ዝተሰርሐ ንጥፈታት ዝምልከት ጸብጻብ ኣብ ዝሓለፈ መዓልትታት ዘርጊሑ ኣሎ። መግለጺ ዩኒሴፍ-ኤርትራ ዩኒሴፍ-ኤርትራ፡ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት መንግስቲ ብምዃን ሓድሽ ስትራተጂ ከም ዝተኸተለ ዝገልጽ ጸብጻብ'ዩ ዘርጊሑ። ኤርትራ በቲ ቫይረስ ዝተለኽፈ ሰብ 21 መጋቢት እኳ እንተረኸበት፤ እቲ ሕማም ናብታ ሃገር ቅድሚ ምእታው፡ ኣብ ምክልኻል ዘድሃበ ምድላዋት ኣጻፊፋ ምንባራን ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ነቲ መንግስቲ ዝገብሮ ዝነበረ ሃገራዊ ውጥን ምላሽ ኮቪድ-19 ሓገዛት ይገበሩ ምንባሮም እቲ ጸብጻብ ይገልጽ። እቲ ሕማም ኣብ መላዕ ዓለም ለበዳ ምዃኑ ውድብ ጥዕና ዓለም ድሕሪ ምእዋጁ፡ ሃገራት ናይ ኣየር፡ ናይ ምድርን ባሕርን ኣፍደገታትን እየን ክዓጽዋ ጀሚረን። እዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ቀረባት መድሃኒትን ናውቲ ህክምናን ምድንጓያት ከስዕብን ሕጽረታት ከጋጥምን ምኽንያት ኮይኑ እዩ። ነዚ ዝገምገመ ዩኒሴፍ-ኤርትራ ነቲ ሕማም ኣብ ምክልኻል ዘድሊ ናይ ንጽሕና ቀረብ ኣማራጺታት ከናድይ ነይርዎ። ኣብ ዩኒሴፍ ኤርትራ ሓላፊ ፐሮግራም ወሽ [WASH]፡ እቲ ዝድለ ቀረብ ኣብ ምርካብ፡ ምድንጓያት ክህሉ ከም ዝኽእል ምስ ገመቱ፡ ነዚ ሓጓፍ ክሽፍን ዝኽእል ፋብሪካ ብምልላይ፤ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ተሓባቢሮም ብመሰረት መምርሒታት ውድብ ጥዕና ዓለም፡ መጽረዪ ናይ ኢድ ንምፍራይ ከም ዝተንቀሳቐሱ ተዛሪቡ። ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰሙን 12 ሽሕ ጠራሙስ መጽረዪ ኢድ [sanitizer] ብምፍራይ ድማ ናብ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ከም ዝዘርግሑ ጸብጻብ ዩኒሴፍ ይገልጽ። ብዘይካ'ዚ ዩኒሴፍ ምስ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ሚኒስትሪታት ጥዕና፡ ትምህርትን ዜናን ብምትሕብባር፡ ልዕሊ 270 ሓበሬታታት ብትሽዓቲኡ ቋንቋታት ኤርትራ ብምድላው፡ ኣብ ፈነወታት ሬድዮን ቴለቪዥንን እታ ሃገር ንኮቪድ-19 ዝምልከት ሰፊሕ ፈነወ ክህሉ ከም ዝሰርሐ ገሊጹ። ን24 ሰዓታት ኣገልግሎት ዝህብ ሰለስተ ነጻ መስመራት ቴለፎን ብምፍላይ ህዝቢ ደዊሉ ንጥዕና፡ ጽርየትን ምክልኻልን እቲ ሕማም ዝምልከት ሓበሬታ ከም ዝረክብ ይግበር ከም ዘሎ ዝገለጸ እቲ ጸብጻብ መዓልታዊ ከባቢ 200 ሰባት ሓበሬታ ንምርካብ ከም ዝድውሉ'ውን ይሕብር። ኤርትራ ቁጽሪ እቲ ቫይረስ ዝተረኽቦም ሰባት 18 ምስ በጽሐ፡ ብ2 ሚያዝያ ካብ ጫፍ ንጫፍ ዝዝርጋሕ ዕጽዋ ምስ ኣወጀት'ውን ዩኒሴፍ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ብምዃን ነቶም ሕጽረት መግቢ ዘለዎም ትሕቲ 5 ዓመት ቆልዑ ናይ መግቢ ሓገዝ ይገብር ከም ዘሎ ኣብቲ ትካል ሓላፊ ኒዩትሪሽን ሳምሶም ደሴ ሓቢሩ። ብዘይካ'ዚ ዩኒሴፍ፡ ኣብዚ ስጉምትታት ኣንጻር ኮቪድ-19 ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ከም ንፍዮ ዝኣመሰሉ ካልኦት ናይ ቆልዑ ሕማማት ደጊሞም ከይቅልቀሉ ምእንቲ ሸፈነ ክታበት ክቕጽል ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና ይተሓጋገዝ ምህላው ገሊጹ። ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ምንቅስቓስ ኣብ ዘይረኣያላ ከተማ ሮማ፡ ህይወት ከመይ ኣሎ?
