ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ልሳን ህወሓት ዝኾነት መፅሄት ወይን፡ ኣብ ትግራይ "መንግስታዊ ቁመና" (de facto state) ንምግባር ምድላዋት ክግበር ጠሊባ ነይራ፤ እዚ ጥራጥ ኣይኮነን ኣብታ መጽሄት ዝወፅአ ፅሑፍ፡ ናይ ህወሓትን ኢህወደግን ውጥረት ጫፍ ዝረገፀ ምዃኑ ዘርኣየ እዩ ምባል ይከኣል። እዚ ድማ፡ 'ምግንፃል ትግራይ' ንዝብል ሓሳብ ብዝተፈላለየ መገዲ ብዙሓት ዝዘራረብሉ ኣጀንዳ ንክኸውን ገይርዎ እዩ። ኣኼባ ማእኸላይ ኮሚቴ፡ መጻኢ ዕድል ህወሓትን ኢህወዴግን ፕሮፌሰር ህዝቅኤል፡ "ሃገር እትብተን -ዓንቀጽ 39 እንትእለ እዩ" "ኣብ ኢትዮጵያ ሓደጋ ምፍራስ መንግስቲ'ሎ" ትሮንቮል ሙሁር ሕጊ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሓጋዚ ፕሮፌሰር መኮንን ፍስሃ፡ ኣብ መፅሄት ወይን ዝወፅአ ፅሑፍ፡ ሙሉእ ብሙሉእ መርገፂ ህወሓት እዩ፤ ኣይኮነን ንምባል'ውን የፀግመለይ እዩ፡"ግና ዘመልክቶ ሓደ ነገር ኣሎ" ይብሉ። እዚ ሓሳብ ቅድሚ ኣብ መፅሄት ወይን ምውፅኡ፡ ውሑዳት ኣብ ዘይበሃሉ 'ኣክቲቪስታት' ትግራይ'ውን ክንፀባረቕ ፀኒሑ እዩ። ህወሓት፡ ትግራይ ናይ ምግንፃል ሓሳብ ፈፂሙ የብሉን ምባል ኣይከኣልን ዝብሉ ሓጋዚ ፕሮፌሰር መኮንን ፍስሃ፡ እቲ ውድብ ተገዲደ እየ እዚ ኣማራፂ ወሲደ ክብል ይኽእል። እዚ ኮይኑ'ውን ግን ህወሓት በይኑ ዝውስኖ ኣይኮነን። ከም ሓደ ትግራዋይ ናቶም ሓሳብ እንታይ ከምዝኾነ ዝሓተትናዮም ሓጋዚ ፕሮፌሰር መኮንን፡ "ዓባይ ትግራይ ኣብ ዓባይ ኢትዮጵያ እየ ዝደልይ፤ ዓባይ እንክበሃል ህዝቢ እዩ ዓብይ ዝኸውን" ኢሎምና። "ካብ ጊዜ ደርጊ ኣትሒዙ ኣብ ሕጊ ዘለና ተኣማንነት እናወረደ መጺኡ'ዩ" ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ካብ ሽልማት ኖቤል-ሰላም ንምንታይ ተጓንዩ?
