ዳርጋ መብዛሕትኦም፡ ዝተሰቕለ መጋረጅኦም ጠቂሩ፣ ገለ ቬትሮታቶም ወይ ማዕጾኦም ተሰይሩ፣ ተመሳቒሎም እንትዕጸው፤ ውሑዳት ድማ፡ ጸወታታት ፕሪሚየር ሊግ ዓዲ ኢንግሊዝ፣ ባህላዊ ምድላዋት ምምሕዳር እታ ከተማ የአንግዱ። ከም እንዳ ሻሂን መስተን ኮይኖም'ውን የገልግሉ። መግለጺ ስእሊ, ሲነማ ኣዝመራ ፊያት ምስሊ ነፋሪት 15 ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ ክንፊ እዚ ህንጻ፡ ብጀካ ኣብ ማእከል ደጋፊ ዓምዲ የብሉን። ከምዚ ኢሉ 82 ዓመት ኮይኑዎ ኣሎ። ቅርጽን ኣቃውማን እዚ ኣብ መራኸቢ ጎደና መረብ ዝርከብ ህንጻ ግን፡ ክሳብ ሕጂ ንብዙሓት ኢንጅነራት 'ሚስጢር' ኮይኑዎም ይርከብ። ፊያት ታሌሮ፡ ህንጸቱ ኣብ 1938 እንትዛዘም፡ መዐደሊ ነዳዲ፣ ኣገልግሎት ጋራዥን መሕጸቢ መኻይንን ዝወሃበሉ ቦታ'ዩ ነይሩ። ኣብ ርእሲ እዚ ህንጻ ዘሎ 'ፊያት' ዝብል ጽሑፍ ገንኢ ማይ'ዩ ነይሩ ይብል ኢንጀነር ክብረኣብ። ጥልያናዊ በዓል ሞያ ስነ ህንጻ ጁሴፔ ባሳታ ነዛ ህንጻ ዘቖመ ክኢላ'ዩ። ኣብቲ ሽዑ እዋን ንድፈ ሓሳብ እዚ ህንጻ ዝቐረበሎም ኢንጀነራት ኣስመራ፡ "15 ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ ክንፊ ብዘይ ዓንዲ ጠጠው ክብል ኣይኽእልን" ኢሎም ስለ ዘይተቐበልዎ፡ ሰሪሑ ከእምኖም ስለ ዝደለየ፡ ዓንዲ ወሲኸሉ ኣለኹ ኢሉ ከም ዘታለሎም ይዝረብ። "እዚ ህንጻ እንተፈሪሱ ነብሰይ ከጥፍእ'የ" ኢሉ ፈኪሩ ነቲ ህንጻ ዝሰርሐ ኢንጀነር ጁሴፔ፡ ነታ ከተማ ካብ ዘበርከቶም ዝድህሰሱ ስራሕቲ ሓደ ኮይኑ መለለዪ ኣስመራ ኮይኑ'ሎ። እቲ ኣገልግሎት ምዕዳል ነዳዲ ዝህብ ዝነበረ ህንጻ፡ ኣብዚ እዋን ብዘይ ዝኾነ ምንቅስቓስ ንብሕቱ ግርማ ከተማ ጥራሕ ኮይኑ ደዉ ኢሉ ይርከብ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ብቅርጺ ነፋሪት ዝተሰርሐ ህንጻ ፋያታሌሮ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን (ካቴድራል) እዚ ቤተክርስቲያን፡ ኣብ ማእከል ጎደና ሓርነት ዝርከብ፡ ካልእ ምልክት ኣስመራ'ዩ። 100 ዓመት ክገብር ኸኣ ቀሪቡ'ሎ። ሞን ሲኞር ካሚሎ ካራራ ዝብሃሉ ካህን ብ1911 ካብ ዓዲ ጥልያን ናብ ኣስመራ መጺኦም፡ ኣብ 1921 ህንጸት እዛ ቤተክርስቲያን ከም ዝወጠኑዎ እትዛረብ ጸሓፊት እታ ቤተክርስቲያን ኤደን ሚካኤል'ያ። ኣብቲ እታ ቤተክርስቲያን ተደኲናትሉ ዘላ ቦታ፡ ብ1895 ዝተሃነጸት ንኡሽቶ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ማርቆስ ምንባራ ይዝንቶ። ኣብ ጫፍ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ካቴድራል፡ ኣብ ጎኒ እቶም ካህናት ኮይኖም ንህንጸት እዚ ህንጻ ዝኸውን ገንዘብን ዝኣከቡን ካልኦት ሓገዛትን ናይ ዘተኣኻኸቡ ሰባት ሽሞም ኣብ እምነ በረድ ተጻሒፉ ኣሎ። ካቴድራለ፡ ንኣስመራ ኣስመራ ዝገበረ ህንጻ ኣብ 1923 ህንጸት እዛ ቤተክርስቲያን ከም ዝተዛዘመ ዘዕለለትኒ ኤደን፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ቤተክርስቲያን ዘለው ስእልታት፡ ህቡባት ኢጣልያውያን ስነ ጥበበኛታት ዝሰኣሉዎም ምዃኖም ሓቢራትኒ። እታ ዝዓበየት ስእሊ 'ቅድስት ድንግል ማርያም' ካርሎ ማራታዳ ካማራሎ ዝተብሃለ ህቡብ ኢጣልያዊ ቀባኣይ ብውህብቶ ዘበርከታ'ያ። ካልኦት'ውን፡ ንኽብሪ እቲ ቤተክርስቲያን ዝተለገሱ'ዮም። መግለጺ ስእሊ, ኣብ ጫፍ እቲ ቤተክርስቲያን ዘለዋ ደወላት፡ ኣብቲ እዋን ጥልያናውያን ኣብ ዝተዓወቱሎም ዓውደ ውግኣት ካብ ዝማረኹዎም መዳፍዕ መኺኾም እየን ተሰሪሐን። ደወላት ካቴድራል ኣብ ጫፍ እቲ ቤተክርስቲያን ዘለዋ 8 ደወላት ግን፡ መዓልታዊ ንኣስመራ ዝሕብርኦ ነገር ኣሎ። ግዜን መዘኻኸሪ ጸሎትን፡ ኣብ መላእ እታ ከተማ ክበጽሕ ይገብራ። እተን ደወላት፡ ኢጣልያውያን ኣብ ዝተዓወቱሎም ዓውደ ውግኣት ካብ ዝማረኹዎም መዳፍዕ ብምካኽ እየን ተሰሪሐን። "ፒዮ"፡ ሽም እታ ካብ ኩለን ዝዓበየት ደወል ኮይኑ፡ ብ1925'ያ ተሰሪሓ። 52 ሜትሮ ቁመት ኣለዋ፤ 82 ኩንታል ድማ ትምዘን። ክትድውል ከላ እትሃርሞ ኖታ ሙዚቃ፡ "ላ" እዩ። ብሽም ኣብቲ ሽዑ እዋን ዝነበረ ጳጳስ ሮማ ፒዮሽ መበል 11 ዝተሰየመት እዛ ደወል፡ 'ምእንተ ሰላም' ትድውል። እታ ካብዛ ደወል ዝነኣሰትን 24 ኩንታል እትምዘን "ቪቶሪያ" ተባሂላ ትጽዋዕ። እትሃርሞ ኖታ፡ "ሲ" እዩ። ጦብላሕታ ጉዕዞ ከተማ ኣስመራ ኣስመራ ብኸመይ ብዘይ ልባ ናብ 'ገነት ብሽክለታ' ተቐይራ?
