ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ብሄር ዘድሃቡ ጎንፅታትን መጥቃዕትታትን 14 ሕዳር 2017 መግለጺ ስእሊ, ካብ ከባቢ ዶብ ኦሮምያን ሶማሌ ኢትዮጵያን ዝተመዛበሉ ዜጋታት (ቅድሚ ሓደ ወርሒ ዝተወሰደ ስእሊ) እቲ ኮምሽን፡ ምስ ዶብ ብዝተተሓዘ፡ ብፍላይ ኣብ ሞንጎ ክልላት ኦሮሚያን ሶማሌን ዝተወለዐ ጎንፂ፡ መንቀሊኡን ዝበፅሑ ጉድኣታትን ኣብ ምፅራይ ከምዝርከብ ንቢቢሲ ሓቢሩ። ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት፡ ኣብ ክልል ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ዞባ ጌዲኦ፡ ከምኡ'ውን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክልል ሃረሪ ከተማ ሃረር ተፈፂሞም ዝበሎም ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣመልኪቱ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዕላዊ ገይርዎ ኣብ ዝነበረ መግለፂ፡ ንብሄር ተንከፍ መጥቃዕትታትን ጎንፅታትን እኹል ቆላሕታ ከምዘይተውሃበ ሓቢሩ ነይሩ። ኣድላይ ዝኾነ ሕጋውን ትካላውን ስራሕቲ ኣይተፈፀሙን'ውን ክብል ኣፍሊጡ። ዋና ኣካያዲ ስራሕ እቲ ጉባኤ ብፅኣት ተረፈ ንቢቢሲ ከምዝሓበርዎ፡ እቲ መግለፂ ዝወጸአ ብሓደ ወገን ኣብቶም ከባቢታት ዝተፈጠሩ ጎንፅታት ፍታሕ ከምዘድልዮም ንምሕባር፤ ብኻልእ መዳይ ድማ እናተጉሃሃሩ ዝመፅኡ ዘለዉ ጎንፅታትን ጥቕዓታትን ኣብ ዘተሓሳስብ ደረጃ ምብፅሖም ንምግላፅ እዩ። "ክልተ ክልላት ብማዕረ ዝሳተፉሎም ብመሬትን መገሃጫ(ጥሪት ዝውዕላሉ መሬት)ን ኮነ ካልኦት ምኽንያታት ዝለዓሉ ጎንፅታት ኣለው፤ ቅድም ክብል'ውን ዝነበሩ እዮም። ካብ ቀረባ እዋናት ንደሓር ድማ ንነብሶም ክከላኸሉ ኣብ ልዕሊ ዘይኽእሉ ውሑዳን ዝፍፀሙ መጥቃዕትታት እናወሰኹ ይመፁኡ ኣለዉ" ኢሎም ኣይተ ብፅኣት። ኣብ ቀረባ እዋናት ኣብ ዶባት ክልላት ኦሮሚያን ሶማሌን ብዝተወልዑ ጎንፅታት ብዙሓት ህይወቶም ድሕሪ ምስኣኖምን ብኣሽሓት ዝግመቱ ተወለድቲ ኦሮሞ ካብ ሶማሌ ድሕሪ ምፍንቓሎምን፡ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ቡኖ በደሌ ከምኡ'ውን ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዞባ ካማሺ ዘጋጠሙ ጎንፅታትን መጥቃዕትታትን ምኽንያት ሞትን ምፍንቓልን ምዃኖም ይዝከር። "ንሕና ልዕሊ ኩሉ ህይወትና ኢና ንደሊ"፡ ተጋሩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቱ ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ወርሒ መስከረም 2009 ዓ.ም ብኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ዞባ ጌዲኦ፤ ሰነ 2009 ዓ.ም ኣብ ከተማ ሃረር፡ ኣብ ዓሌት ዘነፃፀሩ ግህሰታት መሰል ተፈፆሞም'ዮም ዝብል መግለፂ ሰመጉ፡ እዚ ከኣ ብሄር ተኮር ጎንፅታትን ጥቕዓታትን "ናብ ዝኸፍአ ደረጃ እናተሰጋገሩን ሓደገኛ ናብ ዝኾነ ኣንፈት የምርሑ ምህላዎምን ሓደ መርኣዪ ክኸውን ይኽእል" ኢሉ። ኣብ ኢሰመኮ ዳይሬክተር ሰብኣዊ መሰላት ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ ብወገኖም "ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ንዝመፅኡ ሓበሬታታት መሰረት ብምግባር፡ ኣብ ብሄር ንዘነፃፀሩ ጎንፅታት ዘፃሪ ጉጅለ ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ስራሕ ክዋፈር'ዩ" ክብሉ ገሊፆም። እቲ ጉጅለ ካብ ሞንጎ ዝንቀሳቐሰሎም ከባቢታት፡ ክልላት ኦሮሚያን ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ከምዝርከባ'ውን ሓቢሮም። ምንጪ ስእሊ, Wendimagegn asefa መግለጺ ስእሊ, ካብ ከባቢ ቡኖ በደሌ ዝተመዛበሉ ዜጋታት ኣይተ ብርሃኑ "ምስ ሕቶ ዶብ ብዝተተሓዘ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ሶማሌን ዝበፅሐ ፀገም ዘፃርይ ጉጅለ ናብቲ ቦታ ተዋፊሩ ስርሑ እናፈፀመ'ዩ" ኢሎም። ኢሰመጉ፡ ንግዳያትን ስድራ ግዳያትን ብቐጥታ ብምዝርራብ፡ ቃል መሰኻክር ብምቕባልን ጉድኣት በፂሕዎም ናብ ዝተብሃሉ ካባብታት ብኣካል ብምብፃሕን ብዝተገብረ ምፅራይ፡ "ኣብ ወርሒ መስከረም 2009 ዓ.ም ብዝተፈፀመ ብሄር ተኮር መጥቃዕቲ፡ ህይወት ብርክት ዝበሉ ሰባት ምሕላፉን ንብረት ምዕናዉን ኣረጋጊፀ" ኢሉ። ብተወሳኺ'ውን ኣብ መዛዘሚ ሰነ 2009 ዓ.ም ማእከል ባህልን ታሪኽን ኣፍረን ቀሎ ንምህናፅ ዘኽእል እምነ-ኩርናዕ ድሕሪ ምቕማጡ፡ ኣብ ልዕሊ ብሄር ዘነፃፀረ ምድሃል፣ ማእሰርትን መግረፍትን ከምዝተፈፀመ ሓቢሩ። መንግስቲ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ጎንጺታት ክራይ ኣከብትን ኮንትሮባንዲስት ነጋዶን ዘለዓዕሉዎም ከምዝኾኑ ይዛረብ። ኣብ ቀረባ ድማ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ከምዝበሉዎ ኣመራረሓ ኣካላት መንግስቲ 'ውን ተሳትፍቲ እዮም ፣ ስጉምቲ ድማ ክውሰዶም እዩ። ጉባኤ ሰባዊ መሰላት፣ መንግስቲ ዝወስዶም ስጉምትታት ዝደንጎዩን ነቲ ጸገም ካብ ሱር መሰረቱ ዝፍትሽ ኣይኮነን ይብሉ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ፣ መምህርን ሓላፊ ዲን ሕግን ምሕደራን ኣይተ ገብረሂወት ሓዱሸ፣ ሓቅነት ይጎድሎም እዩ ብዝብል ምኽንያት፡ "እቶም ብመንግስቲ ዝውሃቡ ዘለዉ መግለጺታት፡ ምድንጋር ካብ ምፍጣር ሓሊፎም ካሊእ ረብሓ የብሎምን" ይብሉ። ቀጺሎም እውን "ኣብ ልዕሊ ፖሊቲካ ምበር ኣብ ሕጊ እምነት የለን" ይብሉ። እቶም መጥቃዕቲ ዘጋጠሞም ፍትሒ ከምዝደልዩ ኣረጊጾም ይዛረቡ። ብዛዕባ ኣብ ዘይክልሎም ዝርከቡ ዜጋታት ናይ ጸጥታ ሓላፍነት ድማ፣ ንካልኦት ክልላት ንብሕተን ዝግደፍ ጉዳይ ከምዘይኮነ የረድኡ። ምንጪ ስእሊ, PAUL SCHEMM ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
