ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ቅልውላው ኢትዮጵያ-ትግራይ፡ ብውግእ ዝመኸነ ሕልሚ ንስደት ዝተቓልዐት ጋዜጠኛ 17 ታሕሳስ 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ ሞንጎ ሓይልታት ጸጥታ ትግራይን መንግስቲ ፌደራልን ዝተወልዐ ጎንጺ፡ ዝተፈላለየ መልክዕ ሒዙ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ኣቚጹሩ ኣሎ። በዚ ምኽንያት እዛ ጋዜጠኛ ትርከቦም ልዕሊ 50 ሽሕ ደቂ ኣንስትዮ፣ ህጻናት፣ መናእሰይን ኣረጋውያንን ተሰዲቶም ኣብ ሱዳን ዕቑባ ሓቲቶም ኣለው። ኩሎም፡ ዝኽሪ ካብቲ ጎንጺ ዝሃደሙሉ ኣጋጣሚታት ኣለዎም። እዛ ጋዜጠኛ ድማ፡ ዛንታ ጉዕዞኣን እቲ ዘጋጠመ ኩነታትን ብኣንደበታ ንቢቢሲ ትግርኛ ብኸምዚ ዝስዕብ ኣዘንቲያቶ ኣላ። ሽመይ ስምረት* እበሃል፤ ጋዜጠኛ እየ። ኣብ ምዕራብ ትግራይ ከተማ ሑመራ'የ ተወሊደ ዓብየ። ክሳብ እቲ ዝሓለፈ ወርሒ ሪፖርተር ሬድዮ ድምጺ ወያነ ትግራይ ኮይነ ንክልተ ዓመትን ሽዱሽተ ወርሕን ክሰርሕ ጸኒሐ። ስድራይ፡ ከምቲ ካልእ ክፋል ሕብረተሰብ ዝነብሮ ናብራ ስለዝነብሩ፡ ካብቲ ካልእ ዝተፈለየ ኣተዓባብያ ኣይብለይን። 'ሑመራ ናይ በረኻ ገነት' ሑመራ፡ ንህዝቢ ትግራይ ሓዊሱ፡ ካብ ኣምሓራን ኦሮሞን ዝመጽኡ ከምኡ'ውን ዜጋታት ሱዳንን ናይጄርያን ብሓባር ብሰላምን ፍቕርን ዝነብሩላ እያ። ክሳብ እዛ ቀረባ ወርሒ ኩላትና ፍሉይ ፍቕርን ሓድሕዳዊ ምክብባርን ነይሩና። ሑመራ፡ ናይ በረኻ ገነት ኢልና ኢና ንጽውዓ። ብርክት ዝበለ ሃብትን ናይ ሕርሻ መሬትን ኣለዋ። በዚ ምኽንያት፡ እዋን ክረምቲ ክኸውን እንከሎ ካብ ኣምሓራን ካልኦት ከባቢታትን እታ ሃገር ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰራሕተኛታት ናብ ሑመራ ይመጽኡ። ስለዚ ኩል ግዜ ምንቅስቓስ ዘይፍለያ ከተማ እያ። ብ18 ጥቅምቲ 2020፡ ዓመታዊ ናይ ስራሕ ዕረፍቲ ወሲደ ካብ መቐለ ናብ ሑመራ ክኸይድ እንከለኹ፡ ክሳብ 19 ሕዳር 2020 ምስ ስድራይን መሓዙተይን ጽቡቕ ናይ ዕረፍቲ እዋን ከሕልፍ እየ ዝብል ባህጊ ብምስናቕ'ዩ። ካብዚ ብዝብገስ፡ ስድራይ ብምርካበይ ተሓጒሰ ንሓደ ሰሙን ዝኸውን ጽቡቕ ናይ ዕረፍቲ ግዜ የሕልፍ ነይረ። ኢትዮጵያ ካብተን ማእሰርቲ ጋዜጠኛታት ዝወሰኸለን ሃገራት ምዃና ተገሊጹ ቅልውላው ትግራይ፡ "ንኣኮይ ኣብ ሱዳን ስደተኛ ዝገበረ ኲናት ትግራይ" ሽረ እንዳስላሰ ድሕሪ'ቲ ኲናት እንታይ ትመስል- ካብ መሰኻኽር ዓይኒ ኣብ ሑመራ ሰላማውያን ሰባት ከምዝተቐትሉ፡ ናብ ሱዳን ዝሰገረ ዶክተር ምስክርነቱ ይህብ ይኹን'ምበር፡ ኣብ ሞንጎ መንግስታት ፌደራልን መንግስቲ ትግራይን ዝነበረ ወጥሪ እናኸበደ ይመጽእ ስለ ዝነበረ፡ ዝኾነ ሕማቕ ነገር ከይመጽእ ክንሰግእ ጀሚርና። ሓደ መዓልቲ፡ ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ [ዝነበረ] ደብረጽዮን ገብረሚካኤል (ዶ/ር) ዝሃቦ መግለጺ በተን ክልላዊ ጣብያታት ቴሌቪዥን ይቃላሕ ነይሩ። ይዝክር፤ 'ኩሉ ነገር ተወዲኡ'ዩ፤ ህዝቢ ትግራይ ድማ ኩለ መዳያዊ ምድላው ግበር' ይብል 'ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኲናት ተኣዊጁ'ዩ' ብምባል። ደብረጽዮን ኩል ግዜ መግለጺ ክህብ እንከሎ፡ 'ተዳለው' ይብል'ዩ። ናይታ ሽዓ መዓልቲ ግን ፍልይ ዝበለትን ከባድን ነይራ። በዚ ምኽንያት፡ ኣብ መቐለ ናብ ዘለው መሓዙተይ ቴሌፎን ብምድዋል ብዛዕባ እቲ ዝሃቦ መግለጺ ነውግዕ። 'ሕጅስ ኩሉ ነገር የስግእ'ዩ። እንታይ'ዩ ክፍጠር?'
