ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኣብ ሓደ ዓመት ዘይጸረዩ ሕቶታት ቕትለት እኒ ጀነራል ሰዓረ መኮነን 20 ሰነ 2020 ምንጪ ስእሊ, ETV መግለጺ ስእሊ, ጀነራል ሰዓረ ሞኮነን ቐዳም ረፋድ 15 ሰነ 2011 ዓ.ም፡ ነባራት ተጋደልቲ፣ ስድራ ስውኣትን ጉዱኣት ኲናትን ትግራይ ብመስዋእቲ ንዝተፈለዩዎም ብጾቶም ክዝክሩ፡ ኣብ መቐለ ኣብ ዝርከብ ቐጽሪ ሓወልቲ ሰማእታት ተኣኻኺቦም ወዓሉ። እታ ዕለት፡ ቅድሚ 32 ዓመት፡ ነፈርቲ ደርጊ ኣብ ሓውዜን ብዝፈጸምኦ ደብዳብ 2500 ንጹሃት ዜጋታት ዝሃለቑሉ ስለኾነት ንኹሎም ሰማእታት እትዝክረሉ መዓልቲ ኮይና'ያ ተሰምያ። ኣብታ ዕለት ኩሎም ስውኣት ብሕቋፍ ዕምበባን 'መስዋእትኹም ብልምዓት ክንድብሶ ኢና' ብዝብል ዝኽሪ ሕልናን ይዝከሩ - ሽዑ እውን ብልሙድ ቃላት ተዘኪሮም። ብርክት ዝበሉ መናእሰይ፡ ተዘክሮታት ገድሊ ህዝቢ ትግራይ ዘዘኻኽሩ ኣሳእል፣ ሓጸርቲ ጽሑፋት፣ ሙዚቃታትን ካልኦት ምስቲ ዕለት ምትእስሳር ዘለዎም ግጥምታትን ብምቕራብ ዋጋ እቲ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ክዝክሩ ውዒሎም። ኣብታ ዕለት ግን ካብ ክልል ኣምሓራ ከተማ ባህርዳር ዘሰምብድ መርድእ ተሰምዐ። ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ፡ ኣብ ከባቢ ቤት ጽሕፈት ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል፡ ንሰዓታት ዝቐጸለ ናይ ተኹሲ ልውውጥ ከም ዝነበረን፡ እታ ከተማ ርግኣታ ከምዝተዘርገን ተነግረ። ጽንሕ ኢሉ ከኣ ኣብ ካልኦት ከባቢታት እታ ከተማ'ውን ተመሳሳሊ ክስተት ከም ዘሎ ሓበሬታታት ክወጽኡ ጀሚሮም። ጎና ጎኒ'ዚ፡ ኣብ ከባቢ መንበሪ ገዛ ኢታማጆር ሹም እታ ሃገር ኣብ ኣዲስ ኣበባ እውን ተመሳሳሊ ናይ ተኹሲ ልውውጥ ከምዝነበረ ወረ ተሰምዐ። ምሸት 15 ሰነ 2011 ዓ.ም፤ ባህርዳር - ኣዲስ ኣበባ መንግስቲ፡ ኩሉ ነገር ካብ ከተማ ባህዳር ይብገስ ከም ዝነበረ ይገልጽ። ኣስታት 500 ኪሎ ሜትር ተረሓሒቐን ኣብ ዝርከባ ከተማታት፡ ባህርዳርን ኣዲስ ኣበባን ኣብ ውሽጢ ናይ ሰዓታት ኣፈላላይ ክልተ ዓበይቲ ገበናት ተፈጺሞም። ላዕለዎት ኣመራርሓ መንግስቲ ኣምሓራ፡ ካብ ድሕሪ ቐትሪ ጀሚሮም ምስ ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል ዝነበረ ዶክተር ኣምባቸው መኮንን ኣብ ኣኼባ ነይሮም። እዚ ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ኣኼባ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት [16ን 17ን ሰነ]፡ እቲ ብላዕለዎት ኣመራርሓ ዝጀመረ ገምጋም ናብ ወረዳታት ክወርድ መደብ ከምዝነበረ ይንገር። ኣማስዩ ግን፡ ኣይኮነን እንዶ ንዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት፡ ነታ ለይቲ'ውን ዕድል ዘይህብ ክስተት ተፈጢሩ። ሓለፍቲ መሓውር ጸጥታ እቲ ክልል'ዮም ካብ ዝተባህሉ ሰባት ናብቲ ኣኼባ ዝካየደሉ ዝነበረ ኣዳራሽ ብምእታው፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብ ኣኼባ ዝወዓሉ ሰባት መጥቃዕቲ ፈጺሞም። ኣብዚ ግዜ፡ ነቲ ርእሰ ምምሕዳር ሓዊሱ ብዝሖም ዘይተፈልጠ ኣመራርሓ መንግስቲ ከም ዝቖሰሉ ተነግረ። ምንጪ ስእሊ, Reuters ምሸት ሰዓት ሓደ፡ ሴክሬታሪያት ፕሬስ ቤት ጽሕፈት ቐዳማይ ሚኒስትር ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን፡ "ኣብ ክልል ኣምሓራ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ተኻይዱ" ክብል ብሃገራዊ ቴሌቪዥን ሓቢሩ። እታ ከተማ ድማ፡ ኣብ ከበባ ሓይልታት ምክልኻል ከም ዝኣተወት ተነግረ። ምሸት ሰዓት ሓሙሽተ ምስ ኮነ፡ ገዛኢ ውድብ እቲ ክልል ኣዴፓ እቲ 'ዕልዋ መንግስቲ' ዝተባህለ ብሓላፊ ቢሮ ጸጥታን ሰላምን እቲ ክልል ብርጋዴር ጀነራል ኣሳምነው ጽጌ ዝተመርሐ እዩ ዝብል መግለጺ ሂቡ። እዚ፡ ኩነታት ኣዲስ ኣበባ በጺሑ፤ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ ሚዲያ፡ ኣብ ልዕሊ ኢታማጆር ሹም ዝነበረ ጀነራል ሰዓረ መኮንን ፈተነ ቕትለት ተኻይዱ ዝብል ሓበሬታ ክዝርግሑ ከለው፡ ምሸት ሰዓት ክልተ ኣይመልአን ነይሩ። ኣብታ ከተማ ድምጺ ተዂሲ ይስማዕ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ወሰንቲ ቦታታት ካብ ካልእ እዋን ብዝተፈለየ ብርክት ዝበሉ ሓይልታት ጸጥታ ተዋፊሮም ተባሂሉ። ኤምባሲ ኣሜሪካ ሰራሕተኛታቱ ጥንቃቐ ክገብሩ ከተሓሳስብ እንከሎ፡ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ብወገኑ፡ ኣብታ ከተማ ክካየዱ ተሓሲቦም ዝነበሩ ዓበይቲ ምትእኽኻባት ከም ዝሰረዘ ኣፍሊጡ፤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከኣ ኢንተርነት ተቛሪጹ። ፍርቂ ለይቲ ምስ ሓለፈ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ወተሃደራዊ ክዳን ተኸዲኑ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣምሓራ መግለጺ ክህብ ተቐልቂሉ። ኣብ ክልል ኣምሓራ፡ "ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ" ተኻይዱ ምስ በለ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ ኣብ ልዕሊ ኤታማጆር ሹም ሰዓረ መኮነን መጥቃዕቲ ከም ዝተፈነወ ኣረጋጊጹ። ኩሎም ኣብዛ ዕለት ክፍጸሙ ዝወዓሉ ፍጻሜታት፡ መጨበጢ ዝተሳእኖም ስለ ዝነበሩ፡ ሃለዋት እቶም ብኽልቲኡ ሸነኽ መጥቃዕቲ በጺሑዎም ዝተባህሉ ሰባት ኣብ ምንታይ ደረጃ'ዩ ዘሎ ዝብል፡ ሕቶ ብዙሓት ኮይኑ ሓዲሩ። "ጀነራል ገዛኢ ንኣዴና ብጣዕሚ ስለ ዝፈትዋ ከም ቆልዓ የሐንቅቓ ነይሩ" “ሓየሎም ይሙት” ኢሉ ዝምሕል ጀነራል ሰዓረ መኮነን መን'ዩ?
