ሰብመዚ ትግራይ ልዕሊ 4000 ኣባላት እዚ ሰሜን ዝነበሩ ወታሃደራት ከምዝለቐቑ ኣፍሊጦም 14 ሕዳር 2020 ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ማይ ካድራ ንዝተፈጸመ ሰብኣዊ ቅልውላው ብቅልጡፍ ዘጻሪ ጉጅለ ናብቲ ቦታ ከም ዝልኣኸ ገሊጹ። ኣብ ኣስመራ ሰለስተ ተኸታታሊ ሓያል ነቱጕ ከምዝተሰምዐ ነበርቲ እታ ከተማ ሓቢሮም። ንጽባሒቱ ከኣ በቲ ዘጋጠመ ናይ ሚሳይል ደብዳብ ክልተ ሰባት ከምዝተሃርሙን ካልእ ዝሰዓበ ጉድኣት ከም ዘይነበረን ተሓቢሩ። 15 ሕዳር 2020 ኣፈኛ መንግስቲ ትግራይ፡ ሓይልታት ትግራይ ናብ ኣስመራ ሮኬት ከም ዘወንጨፉ ገሊጹ። 16 ሕዳር 2020 ፕረዚደንት ኬንያ ኡህሩ ኬንያታን ፕረዚደንት ኡጋንዳ ኡወሪ ሞሰቬኒን ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ቅልውላው ሰላማዊ ፍታሕ ክናደየሉ ጻዊዖም። ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ነፋሪት ውግእ መንግስቲ ፌደራል ኣብ ከተማ መቐለ ደብዳብ ኣካይዳ። 17 ሕዳር 2020 ቀዳማይ ሚኒሰትር ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣባላት ፍሉይ ሓይልን ምልሻን ትግራይ ንሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኢዶም ብምሃብ ነብሶም ከድሕኑ ዝተወሃቦም መዓልታት ከምዘብቐዐ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ኣብ ዝጠቀዖ ጽሑፍ ገሊጹ። ምንጪ ስእሊ, AFP 18 ሕዳር 2020 መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ህወሓት ቀጥታዊ ርክብ ኣለዎም ንዝበሎም ጀነራላት ዝርከብዎም 76 ወተሃደራውያን መኮንናት ኣብ ዝተታሕዝዎ ክእሰሩ ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ። ዶክተር ደብረጽየን ራያን ከተማ ሽረን ብሓይልታት ፈደራል ከም ዝተትሓ ገሊጹ። 19 ሕዳር 2020 ነፈርቲ ንከተማ መቐለ ደብዲበን። ቴሌቪዥን ትግራይ ኣብቲ ደብዳብ ቆሲሎም ናይ ዝበሎም ተመሃሮ ስእልታት ኣቕሪባ። ኣብ ባህርዳር ንካልኣይ ግዜ ናይ ሮኬት መጥቃዕቲ ከም ዘጋጠመ ነበርትን ምምሕዳር እቲ ክልልን ኣፍሊጦም። ምንጪ ስእሊ, MU 20 ሕዳር 2020 ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት - ዩኒሴፍ፡ ኣብ ትግራይ ኣስታት 2.3 ሚልዮን ህጻናት ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮም ሓቢሩ። 22 ሕዳር 2020 ህዝቢ ከተማ መቐለ ነቶም ብሕጊ ዝድለዩ ዘለው ኣካላት አሕሊፉ ክህብ፤ እንተዘይክኢሉ ከኣ ነታ ከተማ ንምቁጽጻር ብታንክታትን ከቢድ ብረትን ኣብ ዝግበር ኵናት መታን ከይልከም ነብሱ ከግልል ተሓቲቱ። መራሒ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ሓይልታት ጸጥታ ትግራይ ኢዶም ንክህቡ ዳግማይ ዝተዋህቦም ናይ 72 ሰዓታት መጠንቀቕታን ጻውዒትን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ብምንጻግ፡ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት መንግስቲ ትግራይ ቃልሱ ከም ዘሐይል ተዛሪቡ። ድሕሪ'ቲ ናይ 72 ሰዓታት መጠንቀቕታ ምብቅዑ፡ ኣብይ ኣሕመድ ሰራዊት ምክልኻል ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ዝበሎ መጥቃዕቲ ክካይዱ ኣዚዙ። 27 ሕዳር 2020 መራሕቲ ህወሓት ምስ ልኡኻት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝዛተ ሰብ ምምዛዞም ኣፍሊጦም። ቶዅስን ተጻብኦን ደው ክብል'ውን ጸዊዖም። ብኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሲሪል ራማፎዛ ዝተሓጽዩ ሰለስተ መራሕቲ ሃገራት ነበር ፕረዚደንት ነበር ጆኪዩም ቺሳኖ ካብ ሞዛምቢክ፣ ኤለን ጆንሰን ሰርሊፍ ካብ ላይቤሪያ ከምኡ'ውን ጋሌማ ሞትላንቴ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ተዘራሪቦም። ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ኣስመራ ንኻልኣይ ግዜ ከቢድ ድምጺ ሚሳይል ተሰሚዑ። ብዛዕባ ኣብ ሰብን ንብረትን ዝወረደ ጉድኣት ግን ኣይተገልጸን። 28 ሕዳር 2020 ከተማ መቐለ ብሓይልታት ፈደራል ተታሒዛ። 29 ሕዳር 2020 ሓላፊት ስርሒት ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ርኡይ ሕጽረት ናውቲ ሕክምና ከም ዘሎ ሓቢራ። ምንጪ ስእሊ, MU 30 ሕዳር 2020 ቀዳማይ ምኒስተር ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ካብ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ንዝቐረበሉ ሕቶታት መሊሱ። ኣብቲ ናይ ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት መደርኡ፡ መራሕቲ ህወሓት ነዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ናይ ጽገና ለውጢ ክዕንቅፉ ዝከኣሎም ውዲት ከም ዝገበሩ እቲ ናይ ለውጢ ሓይሊ ግን እኹል ዕጥቅን ምድላውን ስለ ዘይነበሮ ክሳብ ወተሃደራውን ጸጥታውን መዋቕር ዘደላድል ብዝከኣሎ ከምእተጸመመ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመትን መንፍቕን ኣብ መብዛሕትኡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጸሙ ሰብን ንብረትን ዘዕነወ ኣስታት 113 ግጭታት ኢድ መራሕቲ ህወሓት ከም ዝነበሮ ንሰራዊት ሰሜን እዝ ብቃጻ ኣጥቂዖም ኣብ ዝሓለፈ 21 ዓመታት ዘኻዕበቶ ዕጥቅን ሚሳይልን ምስ ሓዙዎ ሕጊ ንምኽባር ስጉምቲ ከም ዝወሰዱ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንኤርትራ ዝኣተወ ሰራዊት ሰሜን እዝ ዘደንቕ ምትሕግጋዝ ከም ዝገበረሉ፡ ከምዘብልዖ፣ ከምዘስተዮን ብዝግባእ ከም ዘዕጠቖን ኣብቲ ሰለስተ ሰሙን ወሲዱ ዝበሎ ወፍሪ ኣብ ከተማታት ትግራይ ብሰራዊት ፈደራል ዋላ ሓደ ሰላማዊ ሰብ ከም ዘይሞተ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ንሱዳን ተሰዲዶም ዘለው 30 ሽሕ ዜጋታት ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ከጣይሶም ከም ዝኽእልን ምሉእ ዓቕሚ ከምዘለዎን ካብዞም ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ የለዋን፤ ህጻናት የለዉን። መናእሰይ ጥራይ እዮም ስደተኛታት ተባሂሎም ዘለዉ። እዞም መናእሰይ መን እዮም ዝብል ጉዳይ፡ ግዜ ዝምልሶ እዩ ኢሉ እቶም ካብ መቐለ ሃዲሞም ኣብ ሃገረ ሰላምን ዓቢይ ዓድን ኮለል ዝብሉ ዘለው መራሕቲ ህወሓት ሕጂ እውን ሰባት ከይለከሙ ኢዶም ክህቡ ጸዊዑ። ብኻልእ ወገን፡ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ብዛዕባ ጸጥታዊን ሰብኣውን ውሕስነት እቶም ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዝዩ ከምዝተሻቐለ ገሊጹ። መንግስቲ ትግራይ ሓይልታቱ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ነፋሪት ውግእ ፌደራላዊ መንግስቲ ወቒዖም ከምዘውደቑ ገሊጾም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ሓሶት እዩ ክብል ምላሽ ሂቡ። 01 ሕዳር 2020 ሓንቲ ካብ ላዕለዎት መራሕቲ ህወሓት ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኬርያ ኢብራሂም ንመንግስቲ ኢትዮጵያ 'ኢዳ ሂባ' ተባሂሉ። መራሒ ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን፤ ሓይልታት ፌደራል ናብ መቐለ እንተኣተዉ'ኳ ናይቲ ክልል ሓይልታት ግን ቃልሶም ይቕጽሉ ኣለው ኢሉ። ንሱን ካልኦትን ኣብ ጥቓ መቐለ ኮይኖም ነቲ ቓልሲ ይምርሑዎ ምህላዎም ድማ ገሊጹ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣብ ትግራይ ዘሎ ጎንጺ ጠጠው ክብልን ብዘተ ክፍታሕን ጸዊዑ 02 ሕዳር 2020 ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ኲናት ዝካየደላ ዘሎ ክልል ትግራይ፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ከብጽሕ ምስ መንግሰቲ ኢትዮጵያ ከም ዝተሰማምዐ ኣፍሊጡ። 04 ሕዳር 2020 ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ትግራይ ብዝካየድ ዘሎ ኩናት ኣብቲ ክልል ሰብኣዊ ሓገዝ ከብጽሕ ከም ዘይከኣለ ሓቢሩ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ሓይልታት ትግራይ ቃልሶም ይቕጽሉ ከም ዘለው ምስ ቢቢሲ ፎከስ ኦን ኣፍሪካ ተዛሪቡ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቅልውላው ትግራይ፡ ሻቕሎት ኣብ ሃገራት ወጻእ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይ4 ታሕሳስ 2020 ካብ ትግራይ ናብ ሱዳን ዝሰገሩ ስደተኛታት ‘መናእሰይ ተባዕትዮ ጥራይ’ ድዮም?2 ታሕሳስ 2020 ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
