"መንእሰይ፡ ነቶም ሽማግለታት ብኽብሪ ሰንዩ፡ ስልጣን ክቆፃፀር ኣለዎ" ኣባይ ጸሃየ፡ "ኩላትና ብሓባር ንነቐፍ" ካብ ሶማል-ኢትዮጵያ ጀሚሩ ኣብ ክልላት ዝገብሮ ኢድ ኣእታውነት መንግስቲ ፌደራል፤ ጠጠው ንከብልን ሕገ መንግስቲ ንከኽበርን ፃውዒት ገይሩ። ካብቲ ግንባር ጠቕሊሉ ኣይውፃእ 'ምበር፤ ህወሓት ካብ ገዛእነትን ዓብላላይነትን እቲ መንግስቲ ናብ ተቓውሞ ምስማዕ ዝተቐየረሉ ኩነታት ብብዙሓት ከም ምፀት እዩ ተቖፂሩ። መስራቲን አመራርሓን ተቓውሚ ዲሞክራስያዊ ውድብ ኢትዮጵያ (ኢዴፓ) ዝነበሩ ኣይተ ሙሼ ሰሙ፤ ብባህሪኡ ኢ-ዲሞክራስያዊ ዝበሉዎ ኢህወዴግ ዝመስረቶ ስርዓት፡ "ኣብ መንጎ እቲ ውድብን መንግስትን ናይ መሓውር አፈላላይ ዘይፈጠረ ብምዃኑ፤ እቲ ግንባር ባዕሉ ናይዛ ሃገር ብሕታዊ መድሕን ክኸውን ገይሩዎ" ኢሎም። እዚ ማለት፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ግንባር ዝፍጠር ዝኾነ ይኹን ፍሕፍሕ ብቐጥታ ናብ ህዝቢ ወሪዱ ብመልክዕ ጎንጺ ከምዝንጸባረቕ እዮም ንቢቢሲ ገሊፆም። እዚ ንሓድነት ሃገር'ውን ሓደጋ'ዩ ዝብል ስግኣት ኣለዎም። ከም ኣብነት ድማ፡ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ክልላት ኦሮምያ ፣ ኣምሓራን ደቡብን ዝሰተውዐሉ ዘለዉ ዓሌታዊ ጎንጽታት መንቀሊኦም ባዕሉ ቅርቅርቲ እቲ ግንባር ምኳኑ ኣስሚሮሙሉ። ብርግፅ፡ መንግስቲ ፌደራል፡ ኣብ ልዕሊ ካብ 60 ንላዕሊ ሓለፍቲ ድሕንነትን ወተሃደራዊ ትካላትን፤ ብግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ግዕዝይናን ክሲ እንትምስርት፡ ዝበዝሑ ተወለድቲ ትግራይ እዮም ተባሂሉ ይዝረብ። ካብ መንጎ 'ቶም ተኸሰስቲ ሓላፊ ብሄራዊ ድሕነት ኢትዮጵያ ነበር ይርከቡዎም። ኣብ ቀረባ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣሕሊፉ ንምሃብ ፍቃደኛ ኣይኮነን ተባሂሉ ድማ ተወቒሱ። ይኹን'ምበር ውድብን መንግስቲ ክልል ትግራይን፡ ቅድም ክብል፡ ሓላፊ ሜቴክ ነበር ጀነራል ክንፈ ዳኘው ዝተትሓዝሉ መንገዲን፡ ጉዳዮም ቀዲሙ ብሚድያ ብሰናዲ ፊልሚ ክስራሕ ምግባሩን፡ እቲ ስጉምቲ ኣብ ተወለድቲ ተጋሩ ዘነጻጸረ እዩ ብዝብል ኣብቲ ስርዓት እምነቶም ከምዝተጸንቀቐ እዮም ዝገልፁ። ምንጪ ስእሊ, ABRAHA EBUY ህዝቢ እቲ ክልል ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ወፂኡ ሕገ መንግስቲ ንክኽበር ብሰላማዊ ሰልፊ ተቓውምኡ ኣስሚዑ'ዩ። ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚኬኤል፡ ኣብቲ ናይ መቐለ መዛዘሚ ሰልፊ ተቓውሞ፡ "ብስም ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ግዕዝይናን፡ ፖለቲካዊ መጥቃዕቲ ምፍፃም ደው ክብል ይግባእ" ዝብል መጠንቀቕታ ሓዘል መደረ ኣስሚኦም። ካብ መንግስቲ ፌደራል ዝወሃብ ምላሽ ግን ብዝተጠርጠሮ ገበን 'ምበር ብትውልዱን ዓሌቱን ተፈልዩ ዝተጥቕዓ የለን ዝብል'ዩ። ምግዓዝ ህወሓትን ኣዴፓን ከምቲ ኣይተ ሙሼ ዝብሉዎ እንተኾይኑ፡ ምብልሻው ርክብ ውድባት እቲ ግንባር፡ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ምስ መንግስቲ ፌደራልን መንግስቲ ክልል ኣምሓራን ንዝገብሮ ርክብ ፀልዩዎ'ዩ። ኣብ ክልል ኣምሓራ ንዝተልዓለ ጎንጺ ስዒቡ፡ ብርክት ዝበሉ ሰባት ብፍላይ ተወለድቲ ትግራይ ካብቲ ክልል ተመዛቢሎም። ሕቶ ወሰንን መንነትን ብሓይሊ ናይ ምፍታሕ ዝንባለታት ዝተርአየ እንትኸውን ኣብ መንጎ እቶም ክልላት ምስሕሓብ ኣስዒቡ ነይሩ። ቦርድ መረፃ ምምሕያሽ ክግበረሉ እዩ፡ ኣብይ ኣሕመድ መሪሕነት ኣብይ ኣሕመድ: ንትግራይ ጸጋ'ዶስ ፈተና?
