16 ሓምለ 2020 ኣብ መንጎ ህወሓትን ናይ ኣብዪ ኣሕመድ ብልጽግናን፡ ከምኡ’ውን መንግስቲ ክልል ትግራይን መንግስቲ ፌደራልን፡ ንሓድሕዶም ምክሳስ ካብ ዝጅምሩ ክልተ ዓመታት ሓሊፎም ኣለዉ። ሰብመዚ ፌደራል፡ ኣብ’ታ ሃገር ኣብ ዘጋጥሙ ቅልውላዋት “ህወሓት ኢድ ኣለዎ” ብምባል ብተደጋጋሚ ክኸስዎ ተራእዮም። ህወሓት ብወገኑ "ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ንዝበጽሕ ዘሎ ጥፍኣት፡ ብሕታዊ ተሓታቲ ኣብ ኣራት ኪሎ ዘሎ ውልቀመላኺ ኣሃዳዊ ጉጅለ እዩ" ክብል ብመግለፂኡ ኣፍሊጡ እዩ። እዚ ኣብ ሞንጎ መንግስቲ ክልል ትግራይን መንግስቲ ፌዴራልን ዘሎ ምስሕሓብ ንምህዳእን ንምሽምጋልን ድማ፡ ቅድሚ ሓደ ወርሒ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ምስ መራሕቲ ክልል ትግራይ ድሕሪ ምዝታዮም፡ መሊሶም ድማ ምስ ፌደራል መንግስቲ ከምዝዘራረቡ ገሊጾም ነይሮም። ህወሓት ንብልጽግና 'ኵናት ኣዊጁ' ክብል ከሲስዎ "ንሕና ንኣብይ ጸገም ኮይንናዮ ኣይንፈልጥን" መስርሕ ናይ’ዚ ‘ምሽምጋልን ዕርቂን’ ኣበይ በፅሐ ክንብል፡ ንፕረዝደንት ወንጌላዊት ቤተክርስትያን መካነ እየሱስ ቀሺ ዶክተር ዮናስ ይገዙ ሓቲትናዮም። “ኣብ ትግራይ ፅቡቕ ዘተ እዩ ተኻይዱ ነይሩ። ኣቦታት ሃይማኖት ምስ መንግስቲ እቲ ክልል ብምዝርራብ፡ ኣብኡ ዝረኸብዎ ፍረ ሓሳብ ሒዞም መፅዮም ተዛራሪብና ነይርና። እዚ ጉዳይ ሒዝና ምስ መንግስቲ ፌደራል ቆፀራ ንምሓዝ እናሓሰብና እንከለና ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ሳምንታት ኣብዛ ሃገር ዘሎ ዘይምርግጋዕ ዕድል ኣይሃበናን" ኢሎም። በዚ ምኽንያት ብዙሕ ዝተገበረ ምንቅስቓስ ከምዘየለ ብምሕባር "ብወገን ናይ ሃይማኖት ኣቦታት ንዛተ ኢና ዘለና፤ ምስ መንግስቲ ፌደራል ዝሓዝናዮ ዘተ ግና ኣይተኻየደን” ክብሉ ገሊጾም። ኣብ መንጎ መንግስቲ ክልል ትግራይ ፌደራልን፤ ከምኡ ድማ ኣብ መንጎ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን ንዝነበረ ምትፍናን ንምፍታሕ፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ናብ ትግራይ ሰለስተ ግዘ ተላኢኾም እዮም። መንግስቲ ክልል ትግራይ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓዲን ንዝገብርዎ ፃውዒት "ቅድሚ ሎሚ እውን ኣይተቓወምናን: ሎሚ እውን ንዘተ ቅሩባት ኢና" ዝብል ምላሽ ሂቡ ነይሩ። ይኹን’ምበር መንግስቲ እቲ ክልል መረፃ ከካይድ እየ ድሕሪ ምባሉ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ድማ ስጉምቲ ከምዝወስድ ብምግላፁን መራኸብቲ ሓፋሽ ናይ’ቲ ክልል ካብ ፈነወ ሳትላይት ክወርዱ ምስተገበረን፡ እቲ ኣብ ሞንጎ ህወሓትን ብልፅግናን ዝነበረ ቃላዊ ኩናትን ምስሕሓብን ሰማይ ዓሪጉ ኣሎ። "ንምልዛብ ፍቓደኝነት እንተዘይሃልዩ ንዓይ’ውን የስግኣኒ እዩ” “ንሕና ተስፋ ንገብሮ ነገር፡ ኣመራርሓ መንግስቲ ክልል ትግራይን ፌደራል መንግስትን፡ ብሓደ ተራኺቦም ንከይዘራረቡ ዝኽልክሎም ነገር ስለዘየለ፡ ናይ ሃይማኖት ኣቦታት ብተስፋ ኢና ንጓዓዝ ዘለና" ኢሎም ቀሺ ዶክተር ዮናስ። "ኣቦታታት ብዘይኣድልዎን ኣፈላላይን ንክልቲኦም ኣራኺቦም፡ ዋላ ሓደ ጉድኣት እንከይተፈጠረ ነዚ ፀገም ምፍታሕ ንኽእል ኢና ኢልና፡ ብፀሎትን ዘተን ንሰርሐሉ ዘለና ጉዳይ እዩ። ሓቂ እዩ ናይ ቃላት ኩናት ኣለዉ። ካልእ ኣብ ሞንጎኦም ውሽጢ ንውሽጢ ዘሎ ናይ ፖለቲካዊ ጉዳይ፡ ንሕና ከም ኣቦታት ሃይማኖት ኣይንፈልጦን። ግና እቲ ዘሎ ነገር ብምዝርራብ ምፍታሕ ይከኣል እዩ" ክብሉ'ውን ኣረዲኦም። ሓቢርካ ካብ ምዝታይ ወፃኢ ዝውሰድ ዝኾነ ዓይነት ስጉምቲ፡ ነታ ሃገር ከምዘይረብሕ ዝሓበሩ ቀሺ ዶክተር ዮናስ ኣብዚ እዋን ብዘለዉ ምክሳሳትን ጥቀናታትን ስግኣት ከምዘለዎም ተዛሪቦም። “ፅቡቓት ዘይኮኑ ዘረባታት ነቲ ህዝቢ ኣብ ስግኣት ዘጥሕሉ እዮም። ካልእ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ስጉምቲ ክውሰድ እዩ ዝብልን ካልእ ፅልኣታዊ ዘረባን ግቡእ ኣይኮነን። እዚ ምስማዕና እውን ኣብ ከይዲ ዕርቂ ክነልዕሎ ንኽእል ኢና" ክብሉ ገሊጾም። ንሶም ኣብ ዝኾነ ይኹን ደረጃ፡ ብዓሌት፣ ብቋንቋን ካልእን ብምፍላይ ምፅላእ፣ ምቁንፃብን ሰብኣዊ መሰል ምጥሓስን ትኽክል ኣይኮነን ዝብል እምነት ኣለዎም። ብዛዕባ ዝተዓፀዉ መራኸብቲ ሓፋሽ’ውን እንተኾነ ብዝርርብ ክፍታሕ ዝከኣል እዩ ዝብሉ ቀሺ ዶክተር ዮናስ፡ “ሓደ ከረጋግፆ ዝኽእል ነገር ግና፡ ህዝቢ ክልቲኦም ወገናት ንክዘራረቡ እዩ ዝደልይ። ሻቡ ኩሉ ነገር መዕለቢ ክረክብ እዩ። ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ምዝርራብን ርክብን እንተድኣ ጀሚሩ፡ ብወገን መንግስቲ ፍቓደኝነት እንተድኣሃልዩ ክዛዘም እዩ" ክብሉ ዘለዎም ተስፋ ሓቢሮም። "ንምልዛብ ፍቓደኝነት እንተድኣ ዘይሃልዩ ግና፡ እቲ ኩነታት ንህዝቢ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንዓይ’ውን የስግኣኒ እዩ” ኢሎም። ንመንግስቲ ፌደራል ንምዝርራብ ቆፀራ ይፅበዩ ከምዘለዉን፡ ንግዚኡ ግና ዝተወሃቦም ቁርፂ መዓልቲ ከምዘየለ፡ ቀሺ ዶክተር ዮናስ ይገዙ ንቢቢሲ ተዛሪቦም። ተዛማዲ ትሕዝቶ ሜጄር ጀነራል ኣበበ ተ/ሃይማኖት፡ “ኣብ እዋን ፀልማት ብርሃን ዝርእዩ መራሕቲ የድልዩና”26 ታሕሳስ 2019 “መራሕቲ ህወሓት ምስ ወደቑ እዮም ዝመሃሩ” ጉንተር ሽሮደር28 ለካቲት 2020 ፕሮፌሰር ትሮንቮል፡ ''ኣብይ ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ጀሚሩ፡ ህወሓት ካብ ኢህወዴግ ይግለል'ሎ''31 ነሓሰ 2018 መራሕቲ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ካብ መራሕቲ ሃይማኖት ምሕፅንታ ቀሪቡሎም11 ጥሪ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
