ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ሊብያ ክግዕዙ ጸውዒት ቀሪቡ 14 መስከረም 2018 ሎሚ 14 መስከረም፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት UNHCR ነቶም ኣብ መዳጎኒታት ሊብያ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ተታሒዞም ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ውሑስ ቦታ ከግዕዞም ዝጽዉዕ ሰላማዊ ሰልፍታት ከካይዱ ውዒሎም። ስርዓት ሙዓመር ጋዳፊ ኣብ 2011 ብደማዊ ህዝባዊ ናዕቢ ካብ ዝዕሎ ጀሚሩ፡ እታ ሃገር ኣብ ቀጻሊ ግጭትን ዘይምርግጋእን ትርከብ። እዛ ብዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጉጅለታት ናብ ቃጽዖታት ዝተመቓቐለት ሊብያ፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝወሓዙ ስደተኛታት ዝእከቡላ ድማ'ያ- ቅድሚ ናብ ኣወርጳ ንምስጋር ኣብ ዘይውሕሳት ጃላቡ ምስቃሎም። ኤርትራዉያን ስደተኛታት፡ መወዳእታ ዘይብሉ ትጽቢት ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ልዕሊ 100 ስደተኛታት ኣብ ማያት ሊብያ ጢሒሎም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያን እሱራት ኣብ ሊቢያ ፈተነ መጭወይቲ ተኻይዱልና ይብሉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኒጀር የግዕዝ ምንጪ ስእሊ, MERON ESTIFANOS/TWITTER መግለጺ ስእሊ, ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ መዳጎኒ ሊብያ ኣብ 2018 እንተኾነ ግና ኣውሮጳ ኣፈደገኣ ኣብ ምሽጋጥ ኣብ እትነጥፈሉ ዘላ እዋን፡ ካብ ሊብያ ክሓልፉ ዘይካኣሉ ስደተኛታት ኣብ መዳጎኒታት ናይዞም ዕጡቓት ጉጅለታት ይተሓዙ'ለዉ። ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውንን ኣካል ናይቲ ኣብዞም መዳጎኒታት ዝካየድ ዘሎ ዓመጽን፡ ሕማቕ ኩነታት'ዮም። ኣውያት ናይዞም ዓለም ክትረድኦም ዝጽውዑ ዘለዉ ስደተኛታት ንምቅላሕ ድማ'ዮም እዞም ሰልፈኛታት ድምጾም ዘስምዑ ዘለዉ። ነበርቲ ዓዲ እንግሊዝ ዝኾኑ ኤርትራውያንን እንግሊዛውያንን ዝርከብዎም ተጣበቕትን ተሓለቕትን መሰል ስደተኛታት ኣብ ፊት ቤት ጽሕፈት ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት UNHCR ብምትእኽኻብ፡ ዓለም ነቶም ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ዝርከቡ ስደተኛታት ቆላሕታ ክትገብረሎም ጸዊዖም። ኣብ ሃገረ ሆላንድ፡ ጥልያንን ስዊዘርላንድን ዝርከቡ ኤርትራውያን'ውን ተመሳሳሊ ጻዊዒት ንምቕራብ ሎሚ ሰላማዊ ሰልፍታት ከም ዘካየዱ ተፈሊጡ። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ኣንቀልትን ኣወሃሃድትን ናይቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝኾነ መንእሰይ ሻም ገብሪኤል ዕላማ ነይቲ ሰልፊ ክገልጽ እንከሎ፡ "ዩ ኤን ኤች ሲ ኣር [ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት"፡ ዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕሪ፡ ዋላኳ ጽቡቕ ይኹን፡ ግን ውሒዱ፡ እቲ ዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕሪ ክውስኹ፡ ዝያዳ ሰብ ንክሕግዙ ኢና ንጽውዕ ዘለና። ብካልኣይ ደረጃ ድማ፡ እተ ትካል ነተን ክሕግዛ ዝኽእላ ሃገራት ተራአን ክጻወታ ከተባብዑ ንምጽዋዕ'ዩ" ይብል። እቲ ትካል ንውሑዳት ቀዳምነት ክወሃቦም ኣለዎ ዝበሎም፡ ደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ካብ ሊብያ ናብ ኒጀር ብምግዓዝ ናብ ሳልሳይ ሃገር ከስግር ጸኒሑ'ዩ። እቶም ዝበዝሑ ግና ኣብ ዝተፈላለዩ መዳጎኒታት ተታሒዞም፡ መጻኢኦም እንታይም ምዃኑ ኣብ ዘይፈልጥሉ ኩነታት ከም ዝርከቡ ንቢቢ ትግርኛ ክሕብሩ ጸኒሖም ኣለዉ። "ኣብ ሊብያ ዘሎ ኩነታት ብጣዕሚ ዘስካሕክሕ'ዩ። ክመዚ ዝኣመሰለ ግፍዒ ኣብ ሰብ ዳርጋ ርኢና ኣይንፈልጥን ኢና፡ ብጀካካ እቲ ናይ ሲናይ ዝነበረ ኩነታት። ሰብ ይእሰር፡ ይዕመጽ፡ ይቕጥቀጥ ይሽየጥ፡ ይህረም፡ ይቕተል" ብምባል ሻም ይገልጽ። እቲ ኩነታት በቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ውግእ ሓድሕድ ከም ዝተጋደደ ብምጥቃስ "ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣግዕዝዎም" ብምባል ጻዊዒቶም የቕርቡ ከም ዘለዉ ንቢቢሲ ተዛሪቡ። ምክትል ሓላፊ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ማቲው ሶልትማርሽ፡ "ብወገና ነቶም ኣብ ልብያ ብዘይ ኣጋባብ ተቐይዶም ዝሳቐዩ ዘለዉ ስደተኛታት ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም ዘለው ተገንዚብና ንምሕጋዞም ንጽዕር እኳ እንተሃለና፡ ገለ ክፋላት ልብያ ግን ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ብምዃነን ንምእታወን ይኹን ንምሕጋዝ ተኽእሎታትና ድሩት ጌርዎ ይርከብ።" "ምስኣን ዑቕባ ዝህባ ሃገራት ድማ ዓቢ ብድሆ ኮይኑና ኣሎ። ንሕጂ ግን ነዞም ተወኪሎም ኣብ'ዚ መጺኦምና ዘለው ልኡኻት ሕቶኦም ተቐቢልና ናብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈትና ጄኔቫ ክንሰዶ ኢና። "እቲ ምግዓዝ ናይቶም ስደተኛታት ናብ ውሑስ ቦታ ግን ኣብ ድሌት ተቐበልቲ ሃገራት'ዩ ዝምርኮስ"። መግለጺ ስእሊ, እቶም ስደተኛታት ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም ዝርከቡ ጸብጻባት ካብ ሊብያ ክሕብሩ ጸኒሖም'ዮም "እዞም ኣብ ማሕቡስ ሊቢያ ንኣዋርሕ ዓመጽን መግረፍትን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ምልሻ ሊቢያ ንምጭዋይ እዞም እሱራት ኣብ ዝገበርዎ ውግእ ሕድሕድ ግዳያት ምኻኖም ናይ ብጽሑልና ኣውያት ብዝተፈላለዩ ማዕከናትን መራኸቢታትን ከስምዑ'ኳ እንተፈተኑ ክሳብ ሕጂ ብዘይ ረዳኢ ኣውያት ኣብ መንቀራቕሮ ይርከቡ ነዚ ክፈትሐኦ ወይ ክሕግዝኦም ዘለወን ድማ ውዱብ ሕቡራት ኤውሮጳ እየን" ይብል ሓደ ካበቶም ተሳተፍቲ ዝኾነ ረድኢ ዓይቡ ካብ ሎንዶን። ነባሪ ዓባይ ብሪጣንያ ዝኾነ ኣፍሪቃዊ ኦሉ ፊሚሻካ ብወገኑ "ኣፍሪቃውያን ጸገምና መራሕትና ብምዃኖም፡ ሓንቲ ብሓባር ኬንና ጸገምና ክንፈትሓላ እንኽእል ንኹልና እትሓቁፍ ኣፍሪቃዊት ከተማ ክንፈጥርን ንሽግራትና ኣብኣ ክንፈትሕን ይግብኣና" እዩ ምሕጽንትኡ። ብፍላይ ድማ ናይ ኤርትራውያን ቅጥዒ ዘይብሉ ስደት፡ ከልበትበትን ሞትን ምድረበዳ፡ እቶም መራሕቲ ዝፈጠርዎ ብምዃኑ፡ እዚ ሕጂ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግበር ዘሎ ውዕል ሰላም መፍትሒ ከኸውን ይኽእል'ዩ ዝብል እምነት'ዩ ዘለዎ። ብኣንጻሩ ግን ሻም ገብሪኤል "ሰብኣዊ መሰልና ከሳብ ዝይተኸበረን ዲሞክራሲያዊ ፍትሒ ንኤርትራውያን ኣብ ኤርትራ ክሳብ ዘይነገሰን፡ እዚ ዝግበር ዘሎ ጉያ ጉያ ናብ ዓድና ክንምለስ ከተባብዓናን ነዚ ድምጺ ኣልቦ ህልቂት ክገትኦን ዝኽእል ከምዘይኮነ ንኹሉ ቅሉዕ ምስጢር'ዩ።" መግለጺ ስእሊ, ሃገራት ኣውሮጳ ፍታሕ ከናድያሎም ትካል ስደተኛታት ክሰርሕ ኣለዎ ይብሉ እቶም ሰልፈኛታት "ስለዚ ነዞም ኣብ ጸልማት ዘለው ዜጋታት ኢደይ ኢድካ ብምባል ድምጺ ንኹኖም" ክብል ምሕጽንትኡ የቕርብ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
