ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዓሌትነት ኣብ ክዕሶ እግሪ ኤውሮጳ 29 መጋቢት 2019 መግለጺ ስእሊ, ሃድሰን ኦዲ ንተጻዋቲ ቸልሲ ካብ ደገፍቲ ዝበጽሖ ዘሎ ዓሌታዊ ጸርፊ እንተመላኽት ኣብዚ ቅንያት'ዚ ዝተኻየደ ናይ ኣውዲቕካ-ምሕላፍ ውድድር ኵዕሶ-እግሪ ኤውሮፓ 2020 ዘሕንኽ ተርእዮታት ስለ ዝተረኽበ ነቲ ጕዳይ 'ስምረት ኤውሮጳዊ ማሕበራት ኵዕሶ-እግሪ' (ኡኤፋ) ተታሒዙዎስ ኣብ ሚድያታት ኤውሮጳ ዓቢ መዛረቢ ዛዕባ ኰይኑ ኣሎ። ጋንታ ሃገረ እንግሊዝ ሓሙሽተ ጸለምቲ ተጻወትቲ ሒዛ'ያ ኣብ ሜዳ ወሪዳ። ዋላ'ኳ ጋንታ እንግሊዝ ንጋንታ ሞንቶነግሮ 5-1 ትስዓር እቲ ዝቐረበ ሪፖርታዥ ኣብ ክንዲ በቲ ዉጽኢት ናይቲ ግጥም ዝኸውን ብዓሌትነት ኰይኑ ተረፈ። እቲ ግጥም እናተኻየደ እንከሎ እቶም ጸለምቲ ተጻወትቲ እንግሊዝ ካብ ቲፎዞ ብዝወረዶም ዘርኣዊ ዘለፋ ዘሕዝን ምዃኑ ኣሰልጣኒ ጋንታ ሃገረ-እንግሊዝ ጋረት ሳውዝገይት ተዛሪቡ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ንዘርኣዊ ጸርፊ ብሽቶ ዝመለሰ ራሂም ስተርሊንግ - ኣጥቃዒ ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ ሓጺር ድሕረ-ባይታዊ ተጻወትቲ ኵዕሶ እግሪ ብዘርኣዊ ጸርፊ ክጥቅዑ - ምስ ኣህባይ ዝተኣሳሰር ዉርደት - ትካላት ኣህጕራውያን ኵዕሶ በብእዋኑ ክብድሆኦ ጸኒሐን ኣሎዋ። ይዅን'ምበር፡ ኣብ'ተን ቀዳሞት ሃገራት ምዕራብ ኤውሮጳ (ጀርመን፡ ፈረንሳ፡ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኢጣልያ ... ወዘተ) ተጻወትቲ ምግፋዕ እንተጎደለ እኳ ሓሓሊፉስ ኣሎ።ኣብ ጋንታታት ኩዕሶ ዓለም፡ ማለት ካብ ኣፍሪቃ ዝተጠለቡ ይኹኑ ኣብ ስደት ዝተወልዱ ጸለምቲ ተጻወትቲ ካብ ዝሳተፉ ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ። ግናኸ ዓሌትነት ገና ስለ ዘይተማሕወ ዘይሓለፍነታውያን ደገፍቲ ካብ ጸቢብ ኣረኣእያን ቅንእን ሕርቃንን ተበጊሶም ነዞም ብክእለቶም ዓቢ ተፈላጥነት ዝረኸቡ ጸለምቲ ተጻወትቲ ከዋርድዎም ይርከቡ። ላሊጋ ብዘይ ሃለዋት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ባርሴሎና መሓመድ ሳላሕ፡ ብሉጽ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ 2018 ነባር ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ኣብ መረጻ ላይበርያ ይመርሕ ኣሎ በዓል ሳሙኤል ኤቶ፡ ያ-ያ ቱረ፡ ጆርጅ ወኣ፡ ዲድየ ድሮግባ ከምኡ'ውን ካልኦት ህቡባት ተጻወትቲ ኣብ ክንዲ በቲ ንኵዕሶ-ዓለም ዘበርከትዎ ውጽኢት ዝልለዩ ሓሓሊፎም ብሕብሪ ቆርበቶም ተገፊዖም'ዮም። መብዝሕትኡ እዋን ከምዚ ዓይነት ጸርፊ ኣብ ከም ሰርቢያ፡ ዩክረይን፡ ሞንቶነግሮ ዝኣመሰላ ሃገራት ሩስያን ከባቢኣን'ዩ ዝርአ። ይዅን'ምበር ኣብ ዓዲ ጥልያን፡ ዓዲ እንግሊዝ፡ ስፐይን፡ ጀርመን፡ ፈረንሳ ዝኣመሰላ ስልጡናት ሃገራት ገና ኣይጠፍአን። ከምዚ ክበሃል እንከሎ ከኣ ዓሌትነት ንኽጠፍእ ጻዕርታት ኣይካየድን ኣሎ ማለት ግን ኣይኰነን። ምንጪ ስእሊ, Mike Hewitt መግለጺ ስእሊ, ሳሙኤል ኢቶ ብሰንኪ ሕብሩ ብዙሕ ዓሌታዊ መጥቃዕቲ በጺሑዎ እዩ። ሕግጋት ንዓሌትነት ብዝምልከት ሕጊ ኡአፋ ከምቲ ዝድለ ጽኑዕን ሰተት ዘየብልን'ኳ ኣይኹን ብዙሕ ሰጒሙ እዩ። ንኣብነት ንዝዓገበ ንምቕጻዕ ንተዓዘብቲ ኣብ ስታድዮም ንኸይኣትዉ ብምኽልካል ብዘይ ተዓዘብቲ ዝተኻየዱ ግጥማት ኣሎዉ። ናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ዝተበየነሎም ጋንታታት'ውን ኣሎዉ። "ክብሪ (ንመሰላት ተጻወትቲ)" ዚብል ወፍሪ'ውን ብቀጻሊ የካየድ'ዩ።ብተደጋጋሚ ንዝዓገባ ጋንታታት፡ ኣብ ክንዲ ሓንሳብ ነቲ ስታድዮም ብምዕጻው ግጥም ምክያድ ብተኸታታሊ ንዝያዳ ግጥማት ከም ዝዕጾ ምግባር፣ እታ ጋንታ ብፎርፊት ከምእትስዓር ምግባር፣ ወይ ከኣ እታ ጋንታ ካብቲ ዉድድር ከም እትግለፍ ምግበር ዘኣመአሉ ሕግታት ኣሎዎ። ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ ኵዕሶ ንወዲንነት ኰነ ዓሌትነት መሰረታዊ ፍታሕ ኣይተረኽበሎምን። ምንጪ ስእሊ, Reuters መግለጺ ስእሊ, ካለም ሃድሰን-ኦዶይ ካለም ሃድሰን-ኦዶይ ካለም ሃድሰን-ኦዶይ ምስ ጋንታ ቸልሲ ዚጻወት ወዲ 18 ዓመት ማእከላይ ኣጥቃዕን ክንፈኛን'ዩ። ንመጀመርያ እዋን ንሃገራዊት ጋንታ ኢንግሊዝ ወኪሉ ዝሓለፈ ሰኑይ ኣብ ሞንቶነግሮ ተጻዊቱ'ዩ። ቅድሚኡ ሰሙን'ውን ንቸልሲ ወኪሉ ኣብ ኪየቭ (ዩክረይን) ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ኣጓኒፉዎ ነይሩ። በቲ ዝወርዶ ዝነበረ ጸርፊ ከም ዝሓዘነ'ኳ ይዛረብ ዕድሚኡ ኣዝዩ ንኡስ ስለ ዝዀነ ስነ-ኣእሙሮኡ ተነኺኡ ከይከውን ሓካይም ጋንታ ቸልሲ ዘድሊ ክንክን ይገብርሉ ኣሎዉ። ራሂም ስተርሊንግ ከኣ ስምዒት ከይሓወሰ ብህድኣት "እቶም ኣብ ፈቐድኡ ጸርፍን ዉርደንት ዘዝንቡልና ሰባት ሕጋዊ መቕጻዕቲ ክብየነሎም ይግባእ" ብምባሉ ጋዜጠኛታት ኰኑ ሃገራዊ ኣሰልጣኒ ብክብርን ኣድናቖትን ይዛረብሉ ኣሎዉ። ኣብ ከባቢና'ኸ?
