ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዛጊት ተጠቃምነቱ ዘየጥፈአ ጥንታዊ መሳርሒታት ሕክምና ግብጺ 1 መስከረም 2017 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ብሓሙሽተ መወልዳን ተደጊፋ እትሓርስ ሰበይቲ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ኣብ መንጎ ሳይንስን ሃይማኖትን ንጹር ፍልልይ ስለዘይነበረ፡ መድሃኒት ምስ ሽሑር'ዩ (magic) ዝተኣሳስረ ነይሩ። መብዛሕቱ ግዜ ከኣ ንሕማም፡ ብርኹሳን መናፍስቲ ወይ ብፈጣሪ ከም ዝወርድ መቕጻዕትን ገይሮም ይርድኡዎ ስለዝነበሩ፡ ብጸሎትን ስርየትን'ዩ ዝፍወስ ዝብል እምነት'ዩ ነይሩዎም። ይኹን እምበር ምስ ኩሉ እቲ ናይ ሽዑ ኣተሓሳስባን እምነትን፡ ሓያሎ ኣብቲ እዋን'ቲ ዝጥቀምሉ ዝነበሩ መድሃኒታትን መሳርሒታት ሕክምናን፡ ሕጂ ድሕሪ 3ሽሕ ዓመታት እውን እንተኾነ ገና ኣብ ኣገልግሎት ኣለዉ። ዋሏኳ ምስ ምድምሳስ ቤተ-መጻሕፍቲ ኣለክሳንድርያን ንውሓት ግዜን ብዙሕ ጠቓሚ ነገር ጠፊኡ ኪኽውን ከምዝኽእል ርዱእ እንተኾነ፡ ቅድሚ ክርስትና ሰለስተ ሽሕ ዓመታት ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ከመይ ዝኣመሰለ ሃብታምን ስልጡንን ባህሊ ከምዝነበረ በዚ ስዒቡ ዝቕርብ ዝርዝራት ክንርዳእ ንኽእል። ውሽጣዊ መጥባሕቲ ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, መሳረሒታት መጥባሕቲ ሕክምና ጥንታውያን ግብጻውያን፡ ብሰንኪ ናይ ድሕረ-ትንሳኤ እምነቶም፡ (ወዲ ሰብ ድሕሪ ሞቱ ካልኣይ ህይወት ክህልዎ' እዩ ዝብል እምነት ስለዝነበሮም) ሬሳ መዋቲ ብመድሃኒት ዓቂቦም ናብ መዓርፎኡ ቅድሚ ምፍናዎም፡ ውሽጣዊ ኣካላቱን ዝነበሮ ሕዱር ሕማምን ብደቂቕ ስለዝርእዩዎ፡ ብዛዕባ ውሽጣዊ ኣካላት ወዲ ሰብ ዓሚቑ ፍልጠት ኣዋህሊሎም እዮም። ስለዝኾነን ብዘዋሀለሉዎ ፍልጠት ከም ምእላይ ሕማም መንሽሮ ኣብ ርእሲ (tumor) ዝኣመሰለ መጥባሕቲ ከካይዱ በቒዖም ነይሮም። ሕክምና ስኒ መግለጺ ስእሊ, ስሙይ ሓኪም ስኒ፡ ልዑል መኮነን ንጉስ ዞሰር ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ብተወሳኺ ግብጻውያን፡ ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ 2700 ዓመታት ኣቢሉ፡ ዝምስገን ናይ ስኒ ሕክምና ኣገልግሎት ነይሩዎም። ኣብቲ እዋን'ቲ ዝነበረ ስሙይ ሓኪም ስኒ፡ ልዑል መኮነን ንጉስ ዞሰር፡ ኣብ ምግቢ ብዝሕወስ ጸጸር ዝተሃስየን፡ ብረኽሲ ዝተበልዐ ኣስናንን፡ "ኢበርስ" ብዝስመ ባህላዊ መድሃኒት ይፍውስን፡ ንዝተበልዐ ኣስናንን ይመልእን ነይሩ። ገለ ካብቲ መድሃኒት ከኣ ብመዓር እተቓመመ ጸረ -ረኽሲ ይረከቦ። ምልጋብ ዝተጎድአ ክፍሊ ኣካላት ምንጪ ስእሊ, JON BODSWORTH መግለጺ ስእሊ, ካብ ዕንፀይቲ ዝዳሎ ኣፃብዕቲ ብቖርበት ክላገብ ይገብሩ ነይሮም ኣብ ርእሲኡ፡ ጥንታውያን ግብጻውያን፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ንዝተጎድአ ከም ኣጻብዕትን መሓውርን ዝኣመሰለ ክፍለ ኣካላት፡ ንዕኡ ዝመሳሰል ውሕሉል ዕንጸይቲ ብምጽራብ: ኣብቲ ዝተጎድአ ኣካል ብቖርበት ብምስፋይ ይትክእዎ ነይሮም። ዝተጎድአ ኣካላት ናይ ምትካእ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣብ ህሉዋት ጥራሕ ዘይኮነ ዋላ ኣብ ምውታን እዩ ዝካየድ ነይሩ። ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ተጎዲኡ ዝሞተ ሰብ፡ ኣብቲ ካልኣይ ልደተ ፍጥረት ምሉእ ኮይኑ መታን ክምለስ፡ እቲ ዝተጎድአ ክፍለ ኣካላቱ መሊኦምን ጸጊኖምን እዮም ዝቐብሩዎ ነይሮም። ምኽንሻብ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ምኽንሻብ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ኣካል ሕክምና ነይሩ ብሃይማኖታዊ ምኽንያት ይኹን ብሕክምና ኣብ ዝተፈላለየ ሕብረተሰባት ምኽንሻብ ዝውቱር እዩ ነይሩ። ኣብ ጥንታዊ ግብጺ እውን ብሰፊሑ ዝውቱር ስለዝነበረ ዘይተኸንሸበ ወዲ ተባዕታይ ኣይርከብን ነይሩ። ወተሃደራት ግብጺ፡ በቶም ዘይተኸንሸቡ ዝገዝኡዎም ሊብያውያን ወተሃደራት ይምሰጡ ከምዝነበሩን፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ንኣባይቶም ብምውሳድ ሕፍረቶም ንመጻምድቶም የርእዩዎም ከምዝነበሩን ጽሑፋት ይገልጹ። ኣገልግሎት ጥዕና ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ፡ ኣገልግሎት ጥዕና፡ ምሉእ ብምሉእ መንግስቲ እዩ ዝቆጻጸሮ ነይሩ። ብፍሉጥ ካሪክለም ሓካይም ዝምህርን ዘሰልጥንን ትካል ነይሩዎም። እቲ ትካል ከኣ ሕሙማን ይቕበልን ይሕክምን ነይሩ። "መዝገበ ኢበርስ" ዝስመ ሕማማትን ኣገባብ ኣፈዋውሰኦምን መድሃኒታትን ዘካተተ መዝገብ ነይሩ። ኣብ ስርሓት ህንጻ ንዝሳተፉ ሰራሕተኛታት፡ ዝሕክምን ዝኣልን ካምፖ-ሕክምና ከምዝደራጆን ኣብ ስራሕ ሓደጋ ዝወረዶም ሰራሕተኛታት ካሕሳ ይህብ ምንባሩ ዝገልጽ ጽሑፋት ኣሎ። ዜናታት ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎቅድሚ ሓደ ሰዓት ኣብ ትግራይ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህጻናት ረድኤት ክበጽሖም ኣይከኣለን - ዩኒሴፍ16 ታሕሳስ 2020 ጀርመን ሓድሽ ደግሲ ኮሮናቫይረስ ንምቊጽጻር ጽኑዕ ሕጊ ኣውጺኣቅድሚ 3 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?15 ታሕሳስ 2020 "ካብ ጨወይተይ ንምህዳም ከም ተመን እናተሰሓብኩ ነዊሕ ተጓዒዘ"15 ታሕሳስ 2020 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተኮሰ መንግስቲ ተኣሚኑ8 ታሕሳስ 2020 ናሚቢያዊ ዲፕሎማሰኛ ክልተ ደቁ “ኣብ ኢትዮጵያ ተቐቲሎም”14 ታሕሳስ 2020 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ኣመሪካ፡ ንሱዳን ካብ 'መዝገብ ግብረ-ሽበራ' ብወግዒ ኣልያታ14 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ግጭት ኢትዮጵያ ኢድ ኣለዋ ድዩ?25 ሕዳር 2020 ቻይና ብዛዕባ ዘማዕበለቶ ክታበት ኮሮናቫይረስ እንታይ ንፈልጥ?10 ታሕሳስ 2020 ኤርትራ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድሕሪ 26 ዓመት ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሖም7 ታሕሳስ 2020 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ምሸት ናብ ኤርትራ ኣትዩ 2 ኣውሮጳዊ ሕብረት ንኢትዮጵያ ክህቦ ዝሓሰበ 110 ሚልዮን ዶላር ኣቋሪጽዎ 3 ኣብ ትግራይ ውልቀሰባት ዕጥቂ ንከረክቡ ዝተነብረ ገደብ መዓልቲ ተዛዚሙ 4 ጉግልን ዓበይቲ ትካላት ቴክኖሎጅን ‘ዓሌታውያን’ዮም”፡ ትምኒት ገብሩ 5 ኣብ ኤርትራ ዕጽዋ ኮቪድ-19 መዓስ እዩ ዝፈኩስ?
