መስከረም ከም ቀንዲ ምኽንያት እትገልፆ፡ "ኣባዊ ስርዓት" (ፓትሪያርኪ) ልዕልና ደቂ ተባዕትዮ ብምርግጋፅ፡ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ምድጋፍ ግደ ክህልወን ኣኽኢሉ እዩ። በዚ ድማ ኣብ መቐሎ ስራሕ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ስራሕ ገዛ፣ ቆልዓ ምውላድን ምሕብሓብን ይምደባ። ደቂ ኣንስትዮ ናብ ኣደባባይ ምውፀአን ከም ነውርን ነቲ ስርዓት ከም ምጥሓስን ከምዝረአ ትገልፅ። ነዚ ልማዳዊ ስርዓት ጥሒሰን ኣብ ፖለቲካ ዝሳተፋ ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ምዝንጣል፣ ፀርፊ፣ ከምኡ እውን "ክረኣ ክረአ በሃሊት" ዝብል ስም ከምዝሽመማን ትዛረብ። ብፍላይ ድማ መሪሕነት፡ ስራሕ ወዲ ተባዕታይ ተገይሩ እዩ ዝውሰድ። ካብዚ ብተወሳኺ፡ ትካላት ሃይማኖት፡ ደቂ ኣንስትዮ ብብዙሕ መልክዒ ካብ ደቂ ተባእትዮ ከምዝንእሳ ምስባኾም ዕዙዝ ኣስተዋፅኦ ገይሩ እዩ። ትካላት ሃይማኖት፡ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ቦታ ብግልፂ ፈልዮም ምቕማጦም፡ ኣይተ ሽመልስ ይዛረቡ። ካብ ኣከዳድና ደቂ ኣንስትዮ ጀሚሩ በየናይ መልክዑ ክእዘዛ ከምዘለወን፡ ከምኡ እውን ካብ ኣመራርሓ ሃይማኖታዊ ቦታታት ዝተገለላ ምዃነን ኣስተዋፅኦ ገይሩ እዩ ይብሉ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትሑት ቁጠባዊ ዓቕሚ ምህላወን፣ ሕዚ እውን ካብ ደቂ ተባዕትዮ ትሑት መሃያ ዝኽፈላ፣ ፅግእተኛታት ደቂ ተባዕትዮ ምዃነን፣ ኣብ ስራሕ እንትቁፀራ እውን ኣብ ገንዘበን ክውስና ስለዘይኽእላ ነዚ ፅዕንቶ ከምዘሕደረ ኣይተ ሽመልስ ይገልፁ። ብፍላይ ድማ መዋቕር ስድራ እንትለዓል "ኣባዊ" ብዝኾነ መገዲ ዝምራሕ እንትኸውን፡ መንግስቲ እውን ስድራዊ መዋቕር ስለዝኽተል፡ ኣብ ገዛ ዘሎ ኣቧዊ ውሳነን ካልኦት ጉዳያትን ዘሎ ልዕልና፡ ኣብ መንግስታዊ መዋቕራት፣ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ፅሕፈትን ዕለታዊ መነባብሮን ይንፀባረቕ። ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ እንተተምሃራ እውን፡ "ግዜ ዝሓለፎ" ክፍፍል ስራሕ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ገዛ ንክሰርሓ የገድደን። ክልቲኦም ሰብ ሓዳር ተመሳሳሊ ስራሕ ሰሪሖም፡ ገንዘብ ዋላ እኳ እንተምፅኡ፡ እታ ጓል ኣንስተይቲ ናይ ገዛ ዘሎ ስራሕ እውን ክትሰርሕ ትፅቢት ይግበር። እዚ ኩነታት ደቂ ኣንስትዮ ግዜአን ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ ጉዳያት ንከየድህባ ፅዕንቶ ከምዘሕድረለን መስከረም ትዛረብ። ኣብ ዝተፈላለዩ መፅሄታት፡ ኣብ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖምያዊ፣ ማሕበራዊ ጉዳያት እታ ሃገር ትንታነ ብምፅሓፍ እትፍለጥ መስከረም፡ ንደቂ ተባዕትዮ ተባሂሎም ዝተገደፉ ከም ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ዝበሉ ጉዳያት ናታ ቦታ ከምዘይኮነ ዝነግርዋ ከምዘለዉ ትገልፅ። ብፍላይ እዚ ኣቧዊ ዝበሃል ስርዓት፡ እቲ ማሕበረሰብ ከም ስርዓት ዝተቐበሎ፤ ዋላ እኳ ንደቂ ተባዕትዮ እንተጠቐመ፡ ደቂ ኣንስትዮ ስለዝተቐበልኦ ንምፍራስ ሕልኽላኽ ይገብሮ። "ብፍላይ ኣወዳት ናይ ባዕሎም ዝኾነ ዝእከብሉን ዝዘራረብሉን፡ ደቂ ኣንስትዮ ዘግለለ ጉጅለ ኣለዎም"። በዚ ድማ ደቂ ኣንስትዮ ናብ ፖለቲካ ቅልቅል እንትብላ "ከምዝኹርኾማ" መስከረም ትዛረብ። ኣብ ሓደ መፅሄት ትፅሕፍ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ብተመሳሳሊ ዘርፊ ይፅሕፍ ምስ ዝነበረ ወዲ ብርዒ ዝነኣሰ መሃያ እንትትኽፈል፡ ከምኡ እውን ፅሑፋ ከምዘየንበቡ ዝነግርዋ ኣወዳት እውን ነይሮም። "ንፍዕቲ ጓል ኣንስተይቲ እንተሃልያን፡ ንዕኦም ትፈታተን እንተመሲላቶምን፡ ብዝተፈላለዩ መገድታት ክወቕዑዋ ይደልዩ። ናይ ምትሕሓት ፖለቲካ ዝነገሰሉን ብዓይኒ ዝረኣዩን ዘይረኣዩን መሰናኽላት ዝተመልኦ እዩ" ትብል። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ደቂ ኣንስትዮ ንስሙ ክመርፃን ክምረፃን ሕጊ ይፈቕደለን።፥ ሕቶታት ፆታን መሰል ምውዳብን ኣብ መዋቕር መንግስቲ ቁፅሪ ደቂ ኣንስትዮ እናወሰኸ 'ኳ እንተመፀ፥ ናይቲ ውድብ ስራሕ ካብ ምፍፃም ሓሊፈን ሓቀኛ ተሳትፎ ከምዘይገብራ፥ ነባር ተጋዳሊት ህወሓት የውብማር አስፋው ይዛረባ። ኣብ ዘመን ሃፀይ ሃይለስላሴ ካብ 240 ኣባላት ባይቶ እተን 2 ጥራሕ ደቂኣንስትዮ ነይረን። ኣብ ዘመነ ደርጊ ድማ፥ ካብ 835 ኣባላት ባይቶ ወከልቲ፥ ቁፅሪ ደቂኣንስትዮ 14 እንት ኸውን፥ ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ ቁፅሪ ደቂ ኣንስትዮ 30 ምኢታዊ ይሕዛ። ብፍላይ ኣብ ሓደ ሐደ ባይቶ ተወከልቲ ክልላት ድማ ቁፅሪ ደቂኣንስትዮ ካብዚ ፈዴራል ፓርላማ ሓፍ ብመባል፥ ክሳዕ 50 ምኢታዊ ከምዝሕዛ መረዳእታት ይሕብሩ። እቲ ወሰኽ ቁፅሪ ከም ኣወንታ ዝምልከታ ወይዘሮ የውብማር፥ ፖሊሲን ኢህወዴግ ካብ ምትግባር ወፃኢ ካሊእ እጃም ሰለዘይብለን፥ እቲ ተሳትፎ ጎደሎ ምዃኑ ይገልፃ። "እዚ ተሳትፎአን ከም መሳርሕን መሰላት ደቂኣንስትዮ ፀንቂቑ ከምዝተመለሰን ገይርካ ንክረኣ ኣብ ረብሓ ይውዕል ኣሎ። እቲ ቀንዲ ሕቶ ክኸውን ዘለዎ፥ 'ነፃነት ኣለወንዶ' ?
