ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ስምምዕ ኪጋሊ፡ ንቑጠባዊ ዉህደት ኣህጉረ ኣፍሪካ 23 መጋቢት 2018 መግለጺ ስእሊ, ነፃ ዞባ ንግዲ ኣፍሪካ ዕድላት ስራሕ ክፈጥር ተስፋታት ኣሎ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ሃገራት ኣዉሮጳ ናብ ሓደ ዓይነት ማሕበረ-ቑጠባዊ ዉህደት ከምጽአን ዝኽእል ሕብረት ክምስርታ 50 ዓመታት ወሲዱለን። ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ኣብ ትሕቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበራ ሃገራት ናጽነተን ክጎናጸፋ ካብ ዝጅምራ ንደሓር ሕብረት ኣፍሪቃ ብምምስራት ትኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ኣህጉራዊ መልክዕ ንምፍጣር ዝሕግዙ ፈተነታት ክካየዱ ጸኒሖም። እቲ ኣብ 60ታት ዝረኸብኦ ፖለቲካዊ ናጽነት ብቑጠባዊ ናጽነት ተደጊፉ ናይ ገዛእ ርእሰን ምህርትታት ኣፍርየን ናብ ዕዳጋ ዓለም ከቕርባን ዝወዳደራሉ ዓቕሚ ከዕብያን ዝሕግዝ ዞባዊ ጥርናፈ ማእኸል ዝገበሩ መገዲታት ቑጠባዊ ዉህደት ከናድያ ጸኒሐን። ኣብ ኣፍሪቃ ከም በይነ መንግስታት ምብራቕ ኣፍሪቃ(ኢጋድ) ከምኡ'ዉን ማሕበረሰብ ቑጠባ ምዕራብ ኣፍሪቃ (ኢኮዋስ) ዝኣመሰሉ ኣብ ምርግጋጽ ማሕበረ ቑጠባዊ ኮነ ፖለቲካዊ ዉህደት ዞባዊ ሃገራት ኣብነት ክኾኑ ዝኽእሉ ዝተወደቡ ጥምረታት እጃሞም ከበርክቱ ጸኒሖም ኣለው። ሕዚ ድማ እዘን ሃገራት፡ ዓብዪ ኣህጉራዊ ምስሊ ናብ ዝሓዘ ኣህጉራዊ ስምምዕ ምጥያስ ነጻ ኣህጉራዊ ዞባ ንግዲ በጺሐን ኣለዋ። ስምምዕ ኪጋሊ ኣብ ሩዋንዳ ኪጋሊ ዝተኣኻኸቡ መራሕቲ እዛ ኣህጉር፡ ኣብ ሞንጎ እተን ሃገራት ዘሎ ማሕለኻ ቐረጽን ምንቅስቓስ ንግድን ሰባትን ብምእላይ ነቲ ዘሎ ድኹም ንግዳዊ ምትእስሳር ክድንፍዕ ዝዓለመ ስምምዕ ኪጋሊ ፈሪሞም ኣለዉ። 44 ሃገራት ዝተሰማምዓሉ ምጥያስ ናጻ ዞባ ንግዲ ኣብ ዓለም ካብቶም ዓበይቲ ዝበሃሉ ዞባ ብምፍጣር ዉህደት እቲ ኣህጉር ከረጋጽ ይትስፈዉ። ኢትዮጵያ ካብተን ነቲ ስምምዕ ዝፈረማ ሃገራት ሓንቲ ክትከውን እንከላ እቲ ጀሚራቶ ዘላ ቑጠባዊ ስግግር ክድግፍ'ዩ ተባሂሉ ከምዝእመን ተለዋጢ ተደራዳሪ ኣህጉራዊ ነጻ ዞባ ንግዲ ኢትዮጵያ ኣይተ ኣዲስ ኣለም ደስታ ንቢቢሲ ሓቢሩ። "ኢትዮጵያ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝርከበላን ኣብቲ ኣህጉር ርኡይ ቑጠባዊ ለዉጢ እተምጽእ ዘላን ሃገር'ያ። ኣብ ኣፍሪቃ እናነበርና ድማ ካብ ኣፍሪቃ ወጻኢ ክንኸዉን ስለዘይንኽእል ኢትዮጵያ ንምዕዋት እዚ ኣህጉራዊ ዉህደት ንግዲ'ዚ መሪሕ ግደ ወሲዳ ክትሰርሐሉ መጺኣን ፈሪማትሉን ኣላ" ክብል ንቢቢሲ ገሊጹ። ልክዕ ከምቲ ሃገራት ኣዉሮጳ ዓሰርታት ዓመታት ዝወሰደለን፡ ኣፍሪቃ'ዉን እዚ ስምምዕ ነጻ ዞባ ንምጥያስ ብዙሕ ዓመታት ወሲዱላ'ዩ። ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ምምስራቱ እዘን ሃገራት ብቑጠባ ዓርሰን ዝኽእላሉ መገዲ'ዩ ክእለሽ ጸኒሑ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣብ ኣፍሪካ ዝርከባ ታሕተዎት ደረጃ ኣፍረይቲ ትካላት ክጠናኸራ ኣብ ምግባር ተስፋ ዝሓዘ ስምምዕ ካብ ሌጎስ ትልሚ ትግበራ (ፕላን ኦፍ ኣክሽን)፣ ቐጺሉ ከኣ እተን ሃገራት ኣብ 1991 ስምምዕ ኣቡጃ ፈሪመን። እዚ በብደረጅኡ እናዓበየ ምስ መጽአ፡ ነጻ ዞባ ንግዲ ንምምስራት ድፍኢት ኮይኑ'ዩ ክብል ኣይተ ኣዲስኣለም ይዝዛረብ። ብተወሳኺ፡ "ሃገራት ኣፍሪቃ ዝረኸብኦ ፖለቲካዊ ናጽነት ብቑጠባ ክድገፍ ሕብረት ኣዉሮጳ ዝተፈላለየ ምንቅስቓስ እናገበረ መጺኡ'ዩ። እዚ ናጻ ቐጠና ኣብ ስምምዕ ምብጽሐን ድማ ሰፊሕ ዕዳጋ ክኽፈትን ዉህደት ኢኮኖሚን ብምፍጣር እተን ሃገራት ንቕድሚት ከሰጉመን ዝኽእል'ዩ" ክብል ገሊጹ። ስምምዕ ኪጋሊ እንታይ?
