ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ጅቡቲ ንምልዓል እገዳ ኤርትራ ሓንጎፋይ ኢላ ተቐቢላቶ 16 ሕዳር 2018 ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ፍትሓዊ ኣይኮንን ብምባል ብትደጋጋሚ ጥርዓኑ ከስምዕ ጸኒሑ'ዩ መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት እገዳ ካብ ልዕሊ ኤርትራ ምልዓሉ ከም ዘሐጎሶ ኣፍሊጡ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢን ኣህጉራዊ ምትሕብባርን ሪፖብሊክ ጅቡቲ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ "ባይቶ ጸጥታ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበረ እገዳ ንምልዓል ብሕዳር 14 ዘሕለፎ ውሳነ ቁ.2444 መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ ብሓጎስ ተቐቢልዎ ኣሎ" ኢሉ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ "እቲ ውሳነ ንኣገደስቲ ጉዳያት፡ ጅቡታውያን ምሩኻት ኲናትን ምምልካት ዶብን ዘካተተ ብምዃኑ፡ መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ ዘለዎ ምሉእ ዕግበት ይገልጽ" ይብል። ንምልዓል እቲ እገዳ፡ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ዝጸንሐ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ስለ'ቲ ብሕቡራት ሃገራት ዝተዋህቦ እወንታዊ መልሲ ምስጋንኡ ክገልጽ እንከሎ፤ እቲ ስጉምቲ ንምርግጋእ እቲ ዞባ ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጹ። ሕብረትን ኣፍሪቃ፡ ኣሜሪካን ዝተፈላለያ ሃገራትን ነቲ ውሳነ ሓንጎፋይ ኢሎም ተቐቢሎምዎ ኣለው። ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ተላዒሉ "እገዳ ኣብ ልዕሊ ዝኾነት ሃገር ኣድሚዑ ኣይፈልጥን ኢዩ" “ብሱሩ’ውን ኣስናን ዝነበሮ ማዕቀብ ኣይነበረን” መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምልዓል እቲ እገዳ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ "ነዚ ንኣስታት 10 ዓመት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይምኽኑይ ጉድኣት ዘውረደ ኢፍትሓዊ ውሳነ ንምእራም ዝተወስደ ስጉምቲ ደንጉዩ እውን እንተመጸ ብሓጎስ ይቕበሎ" ኢሉ። እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ እቲ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ፡ መቐጸልታን ሳዕቤንን ናይቲ "ተኸታተልቲ መንግስቲ ዋሽንግተን" ክኽተልዎ ዝጸንሑ "ዝምቡዕ ናይ ዕብለላን እንኮ-ቐጽራዊ ስትራተጂን ናይ መልሕቓት ሜላን" ምዃኑ ይገልጽ። ኣብ መወዳእታ እቲ መግለጺ "ባይቶ ጸጥታ ኪኖ እገዳ ምልዓል፡ ናይ ዘውረዶ በደል ካሕሳ እውን ተሓታቲ እዩ" ብምባል፤ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ "መኸተኦም ንሓቂን ንፍትሒን፡ ብምልዓል እገዳ ጥራይ ኣይከቋርጽዎን እዮም" ኢሉ። እቲ ተላዒሉ ዘሎ እገዳ፡ ኣብ 23 ታሕሳስ 2009 ብውሳነ 1907 ዝሓለፈ ኮይኑ፡ ኤርትራ ንእስላማውያን ዕጡቓት ሶማል ሓገዛት ትገብር'ያ ዝብልን፤ ኣብቲ ኣብ 2008 ምስ ጅቡቲ ዝገበረቶ ኲናት፡ ካብ ተኣፋፊ ቦታታት፡ ወተሃደራታ ምስሓብ ኣብያ ዝብሉን ምኽንያታት ምዃኖም ይግለጽ። እቲ እገዳ፡ ንኣጽዋር፡ ናይ ዝተወሰኑ ላዕለዎት ሓለፍት መገሻን ምድስካል ርእሰማልንን ኮይኖም፡ መንግስቲ ኤርትራ "ንቚጠባ ኤርትራ ንምድኻም ዝሃቀኑ ውሳነታት" ከብል ይገልጾም። እቲ እገዳ ዘይፍትሓዊ ምንባሩ ዝገልጽ፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ በልጅዩም ነበር፡ ዓንደብርሃን ወልደግዮርጊስ ግና "እቲ እገዳ ብዙሕ ነቓዓት ስለ ዝነበሮ፤ ብኣድማዕነት ተተግቢሩ ክበሃል ኣይከኣልን" ይብል። ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወሲኹ፡ "እቲ ስርዓት [መንግስቲ ኤርትራ]፡ ከም ዓቢይ ናይ ፕሮፖጋንዳ መሳርሒ ክጥቀመሉ" ከም ዝጸንሐ ይሕብር። "ነቲ ብሰንኪ ግጉይ ቁጠባዊ ፖሊሲታቱን ዝተኸተሎ ተግባራትን፡ ኣብ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ቁጠባዊ ውድቀትን ደረቱ ዝሓለፎ ሕሱም ድኽነትን ከም መመኽነይታ ክጥቀመሉ ጸኒሑ" ብምባል ምልዓል ናይዚ እገዳ፡ "ነቲ መንግስቲ፡ ነዚ መሳርሒ ከስእኖ'ዩ" ኢሉ። ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ብምልዓል እቲ እገዳ ሓጎሶም ይገልጹ ከም ዘለው ሓቢሩ። ደንካሊ ዝተብሃለ ኣብ ዕደና ፖታሽ ዝነጥፍ ኩባንያን ካልኦትን'ውን፡ እቲ ሕቡራት ሃገራት፡ ካብ ኤርትራ እገዳ ንምልዓል ዘሕለፎ ውሳነ፡ ወላ'ኳ ነቲ ኣብ ዕደና ንምውፋር ዘሎ ሻቕሎት እንተዘይኣለዮ፤ ኣህጉራዊ ንግዲን፡ ቁጠባ እታ ሃገርን ከደንፍዕ ከም ዝኽእል ምግላጾም ሮይተርስ ጸብጺቡ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
