ሃገራት ቀይሕ ባሕሪ ወተሃደራዊ ልምምድ 'ቀይሕ ማዕበል' የካይዳ ኣለዋ ስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ቀይሕ ባሕሪን-ድልየታት ኢትዮጵያን ግብጺ ኣብ ኤርትራ መዓስከር ንምህናጽ ትቀራረብ ኣላ ንዝብል ጸብጻብ ኤረትራ ነጺጋቶ ዝምድና ኤርትራ ምስ ሩስያ ካብ 1993 ጀሚሩ እናማዕበለ ክኸይድ ዝጸንሐ’ዩ። ሰበስልጣን ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ክበጻጽሑ ምርኣይ’ውን ልሙድ’ዩ። ኣብ መስከረም 2018፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን፡ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ኣብ ከተማ ሶቺ፡ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ኣብ ዝተራኸቡሉ እዋን፡ ሩስያ፡ ኣብ ኤርትራ ሓደ “ሎጀስቲካዊ ማእከል” ክትከፍት መደብ ከምዘለዋ ላቭሮቭ ተዛሪቡ ከምዝነበረ ኣገልግሎት ዜና ሩስያ ሓቢሩ ነይሩ። “ንክልተኣዊ ንግዲ ንምምዕባል ኣበርክቶ ዝገብር፡ ሓደ ናይ ሎጂስቲክስ ማእከል ኣብ ሓደ ካብ ወደባት ኤርትራ ንምትካል መስርሕ ዘተ ይካይድ ኣሎ” ክብል ላቭሮቭ ከምዝተዛረበ፡ ኣር-ኣይ-ኤ ጠቒሱ። “ልኡኽ ኤርትራ ብወገኑ፡ ምድልዳል ምስ ሩስያ ዘሎ ዝምድናን ምትሕግጋዝን ንኤርትራ ኣገዳሲ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሓድሽ ፖለቲካውን ጸጥታውን ምዕባለታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ዝምድናታት ሩስያ ምስ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ምስ ሃገራት’ቲ ዞባ ብሓፈሻ ንምድንፋዕ ትስፉውን ምቹእን ባይታ ዝፈጥር ምዃኑ ገሊጹ” ክብል መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሽዑ ጸብጺበን ነይረን። ኤርትራ ዛጊት፡ ናይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ወታሃደራዊ መዓስከር ኣብ ከባቢ ወደባዊት ከተማ ዓሰብ ኣአንጊዳ ትርከብ። ግብጺ’ውን ኣብታ ሃገር ናይ ሓይሊ ባሕሪ መዓስከር ክትሃንጽ ውጥን ከምዘለዋ’ኳ ክግለጽ እንተጸንሐ፡ መንግስቲ ኤርትራ ግን ሓሶት’ዩ ብምባል ክነጽጎ’ዩ ጸኒሑ። ኤርትራ ኣብቲ ዝሓለፈ ልዕሊ 29 ዓመታት፡ ፈለማ ናይ እስራኤል ደሓር ከኣ ናይ ኢራን ወታሃደራዊ መዓስከራት ከምዘአንገደት ክግለጽ’ኳ እንተጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ ብቐጻሊ ክነጽጎ ዝጸንሐን፡ ኣብ ባይታውን ዘይተራእየ እዩ። ኣብቲ ዞባ፡ ብፍላይ ኣብ ጂቡቲ ናይ ዝተፈላለያ ከምበዓል ኣመሪካን ፈረንሳን ዝበላ ምዕራባውያን ሃገራትን፡ ከም ብዓል ቻይና ዝበላ ምብራቓውያን ሃገራትን ወታሃደራዊ መዓስከራት ከምዘሎ ይፍለጥ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images ወታሃደራዊ ርክብ ሩስያን ኣፍሪቃን ብመሰረት ጋዜጣ ቢልድ ዘስፈሮ ሓበሬታ፡ ሩስያ ነቲ ኣብ ኣፍሪቃ ዘለዋ ጥሙሕ ንምርዋይ ምስ “ምልካዊ ስርዓታት” እታ ኣህጉር ከይተረፈ ጸጥታዊ ምትሕግጋዛት ትገብር ኣላ። ነዚ ንምግባር፡ ብዘይካ ወታሃደራታ ብቐጥታ ምውፋር፡ ብሕታውያን ትካላት ጸጥታ’ውን ትጥቀም’ያ ተባሂላ ክትክሰስ ጸኒሓ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጉንበት ዝለሓዄ ሓደ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ጉጅለ ዋገነር (Wagner Group) ዝተባህለ ሩስያዊ ናይ ጸጥታ ትካል፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ዕሱባት ኣብ ኲናት ሕድሕድ ሊብያ የሳትፍ ከምዘሎ ጠቒሱ ነይሩ። እቶም ዕጡቓት ዕሱባት፡ ነቶም ብጀነራል ካሊፋ ሓፍታር ዝምርሑ ምብራውያን ሓይልታት ዝድግፉ ምዃኖም ይግለጽ። እታ ወታሃደራዊ ኣጽዋራት ብምሻጥ እትፍለጥ ሩስያ፡ ካብ 2014 ክሳብ 2019 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ 16 ሚእታዊት ካብ ዝሸጠቶ ኣጽዋር ናብ ኣፍሪቃ (ንግብጺ ከይሓወሰ) ከምዝኸደ ጸብጻባት ይገልጹ። ኣስታት 80 ሚእታዊ ናይቲ ንኣፍሪቃ ዝተሸጠ ኣጽዋር ድማ፡ ኣልጀርያ ዝዓደገቶ ምዃኑ ሓደ ስዊድናዊ ናይ መጽናዕቲ ትካል ይጠቅስ። ኣብ 2015፡ ሩስያ ምስ ልዕሊ 20 ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ወታሃደራዊ ምትሕግጋዝ ስምምዕ ምፍራማ ይፍለጥ። ካብ 2017 ክሳብ 2018 ድማ፡ ምስ ኣንጎላ፡ ናይጀርያ፡ ሱዳን፡ ማሊ፡ ቡርኲናፋሶ፡ ኢኳቶሪያል ጒኒን ናይ ኣጽዋር መሸጣ ስምምዕ ፈሪማ። ገለ ካብቶም ናብ ኣፍሪቃ ዝስደዱ ኣጽዋራት፡ ናይ ወግእ ነፈርቲ፡ ናይ ወግእን መጓዓዝያን ሄለኮፕተራት፡ ናይ ነፈርቲ ሞተረታትን፡ ጸረ-ታንክ ሚሳይላትን ይርከብዎም። ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት፡ ሩስያ እትርከቦ ሕብረትሶቬት ነበር፡ ምስ ሓያሎ መንግስታት ኣፍሪቃ ወታሃደራዊ ምትሕግጋዛት ትገብር ምንባራ ይዝከር። ናይ ኢትዮጵያ ስርዓት ደርግን፡ ቅድሚኡ’ውን ስርዓት ሰያድ ባረህ ናይ ሶማልያን ካብቶእ ሰፊሕ ወታሃደራዊ ደገፋት ዝረኸቡ ስርዓታት ኣፍሪቃ’ዮም ተዛማዲ ትሕዝቶ ስለምንታይ እታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ኢትዮጵያ ሓይሊ ባሕሪ ክትሃንጽ ትህቅን?15 ሰነ 2018 'ስዑዲ እስላማዊ ተራኣ ንምጽዋት ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዓሪቓ' - ስዑዳዊ ሚኒስተር14 ጥሪ 2020 ጀነራል ጻድቃን ብዛዕባ ወደብ ዓሰብ ዘለዎ መርገጺን ግብረመልሲ ሚኒስተር ዜና ኤርትራን4 መጋቢት 2020 ኤርትራ መበል 24 ኣባል ሃገር ኮርፖሬሽን ፋይናንስ ኣፍሪቃ ኮይና6 ታሕሳስ 2019 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
