እዚ ምምዝጋብ ስልኪ (ቴሌፎን) ኣብ ካልኦት ዝዓበዩ ዓድታትን ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃን ዝተለመደ ኣሰራራሐ ምዃኑ ዝዛረቡ ኣይተ ዓብዱራሕማን፥ እቲ ከይዲ ኣካል ዘመናዊነት ከምዝኾነ ይናገሩ። መንእሰይ ተኽሊት ብወገኑ፥ ኣብ ውልቀሰብ ብሕትነት (ፕራይቬሲ) ዘምፀኦ ለውጢ እንተዘይሃለዎ 'ኳ፥ ንቑፅፅር ግና ዓብይ ስራሕ ከምዘቕልል ይናገር። "ብርግፅ ካሊእ ጊዜ መሲሎም ብዝተሰርሑ ሞባይል ስልክታት ከምልጡ ዝፀንሑ፥ ሐዚ ከምኡ ምግባር ኣይኽእሉን" ይብል። ኣይ ኤም ኢ ኣይ ሰባት ኣድራሸኦም እንተለወጡ' ኳ፥ ዘለዉዎ ትኽከለኛ ቦታ ንምፍላይ የኽእል እዩ። "እትከታተሎ ሰብ እንተሎ ከየምልጠካ ይሕግዝ" ብምባል የረድረእ። ቅድም ክብል ሓደ ሰብ ኣይ ኤም ኢ ኣይ ቁፅሮም ዝፍለጥ ሞባይል ስልኪ ደርብዩ፥ ካልኦት ቁፅሮም ዘይፍለጥ ሒዙ ብካሊእ ሲምካርድ ብምግልጋል ምምላጥ ይኽእል ከምዝነበረ ብምውሳኽ። መግለጺ ስእሊ, በፍቃዱ ኃይሉ ቅድሚ ሐዚ ስልኮም ተጠሊፉ ከም መረዳእታ ኮይኑ ዝቐረቦም ምዃኑ ዝዛረቡ ከም በዓል በፍቓዱ ሃይሉ ዝበሉ ፀሓፍቲ እዚ ጉዳይ ብጣዕሚ ከምዝተሓሳስቦም ይዛረቡ። ግብረ ሽበራ ፈፂምኩም ብዝብል ተኣሲሪም ካብ ዝነበሩ ኣባላት ዞን 9 ሓደ ዝኾነ በፍቓዱ፥ "መንግስቲ ብስልኪ ይስልል እዩ ዝበሃል ሓሰት ኣይኮነን"ይብል። ቅድሚ ምእሳሮም ንሓደ ኣመት ዝኣክል፥ ብዘይካ ፍቓድ ቤት ፍርዲ ስልኮም ከምዝተጠለፈ ዝናገር በፍቓዱ፥ ኣብ ቤት ፍርዲ ከም መረዳእታ ኮይኑ ዝቐረበ እዚ ከምዝነበረ ይገልፅ። "ንሕና ዝተኣሰርና ሚያዝያ 2006 ዓ/ም ነይሩ፥ ዝቐረበና መረዳእታ ግና ካብ ጉንበት 2005 ዓ/ም ጀሚሩ እዩ" ይብል። ብኣዋጅ ፀረ ግብረ-ሽበራ፥ መሰረት ግብረ ሸበራ ንምክልኻል፥ በዚ ተግባር ዝተጠርጠረ ሰብ ርክባት ስልኪ፥ ፋክስ፥ ሬድዮን ኢንተርኔትን፥ ኤሌክተሮኒክስን ፖሰታን ንምክትታል ካብ ቤተ ፍርዲ ፍቓድ ዘድሊ ምዃኑ ይሕብር። ኮይኑ ግና ክሳዕ ሐዚ በቲ ገበን ዝተኸሰሱ ውልቀሰባት፥ እዚ ሕጊ ተፈፃሚ ከምዘይኮነ ይዛረቡ። ብዙሓት ኣባላት ተቛወምት ውድባትን ጋዜጠኛታትን እንትኽሰሱ ከም መረዳእታ ዝቐርበሎም፥ ብስልኪ ዘገበሩዎ ንግግር ምዃኑ ይዝረብ። ስለዝኾነ ድማ፥ በዚ ገበን ዝተኣሰሩ ሰባት ምስተፈትሑ ቅድሚኡ ክግልገሉሉ ዝፀንሑ ሲምካርዶም ኽቕይሩ ተስተውዒሉ። በፍቃዱ ከምዝብሎ፥ ምዝገባ አይ ኤም ኢ አይ ምጅማር ተኣሳሲሩ "ቅድም ክብል ውልቀሰባዊ ነፃነት ክንስእን ፀኒሕና፥ ሐዚ ግና ኣካላዊ ነፃነትና ውን ክንስእን ኢና" ክብል ስግኣቱ ይገልፅ። ካልእ ባዓል ሞያ ሶፍተዌርን፥ ስራሕ መካየዲ የሓ ቴክኖሎጂስን ሃፍቶም በርሀ፥ጠለፋ ስልኪ (ቴሌፎን)ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ብቤት ፍርዲ ትእዛዝ ይስራሕ እዩ ፣ ሕጋዊ እዩ ከኣ" ይብል። "ንኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም፥ ተግባር ጠለፋ ይፍፀም፣ ካብ ውልቀሰብ ጀሚሩ ክሳዕ ዝተወደቡ ጉጅለታት" ይብል። ሂውማን ራይትስ ዎች ቅድሚ ክልተ ዓመት ኣብ ዘዳለዎ ፀብፃብ ከምዝገለፆ፥ ኣብ ቀረባ ካብ ኬንያ ጀሚሩ ክሳብ አውሮፓ ፍቃድ ዕቑባ ዝረኹቡ ኮነ ዝሓተቱ ብርክት ዝበሉ ሰባት ብስልክን ብኢመይልን ዝገብሩዎ ዝርርብን ለውውጥ ሓሳብን ብሓይልታት ፀጥታ ምጥላፉ ኣረጋጊፁ ይብል። ካሊእ ተሪፉ፥ ዝተለዋወጡዎ ሓሳብ ብሰራሕተኛታትን ሓይልታትን ፀጥታ ተመሊሱ ዝተነገሮም ሰባት ኣዛሪቡ። ምስዚ ተኣሳሲሩ፥ ምስ ግብረ ሽበራ ገበን ክስ ተመስሪቱዎም፥ ኣብ ቂፅቭር ዝወዓሉ ተኸሰስቲ፥ ብስልክን ብካልእ መላ ኮምኒኬሽንን ዝገበሩዎ ልውውጥ ሓሳብ ብመንግሰቲ ሚድያ ተደጋጊሙ ምቕራቡ ኣይዝንጋዕን። መግለጺ ስእሊ, ኪኢላ ሶፍትዌር ሃፍቶም በርሀ ካብ ቻይናን ጣልያንን ዝተረኸቡ መሳርሕታት ጠለፋ፥ ሶፍትዌር ቴክኖሎጂታት ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘይ ኣግባብ ናይ ሰባት መሰልን ሚስጢራዊነትን ንምብዝባዝ ረብሓ ከምዝውዕል ሲንትያ ዎንግ ዝተብሃላ ኢንተርኔት ላዕለዋይ ተመራማሪት ሂውማን ራይትስ ዎች ይናገራ። እዚ ተግባር መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስ ከምዝኾነ ፤ እተን ሀገራት ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ቴክኖሎጂታት ንኢትዮጵያ መንግስቲ ቅድሚ ምሻጦም፥ እቲ መሳርሒ ኣብ ምንታይ ረብሐ ይውዕል ኢሎም ከረጋግፁ ኣለዎም፥ ይብላ እተን ተመራማሪት። ምስቲ ሓድሽ ምዝገባ ሞባይል ተኣሳሲሩ፥ ስግኣት ዝሓደሮ ሰብን፥እቲ ጥርጣረን ኣይነፀገን ፥ ሃፍቶም። ቀንዲ ዕላማ ምዝገባ አይ ኤም ኢ ኤ፥ ነቲ ኮርፖሬሽ ዘቕመጦም ረብሓታት እንተኾነውን፥ ስለላ ብዝምልከት ንመንግስቲ ስራሕ ከምዘቕልለሉ ግና ወሲኹ ይገልፅ። ከምዚ ዓይነታት ርኢቶታት ካብ ፍርሒ ዝተበገሰ ከምዝኾነ ዝዛረቡ ኣይተ ዓበዱራሕማን ብወገኖም፥ ከትትል ብዝምልከት ኤች ኤል ኣር ምስዝበሃል ሶፍትዌር ዝተኣሳሰረ ስራሕ ከምዝኾነ ይዛረቡ። ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 7 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
