ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ዶሮና፡ ኣብ ዝነውሐ እዋን ነቲ ክሌማ ብኸመይ ከም ዝጸልዎ ኣይፍለጥን ናይ ምብራቕ ኣፍሪቃ ክረምታዊ ዝናብ ኣዝዩ'ዩ ዝቀያየር። ኣብ ሙሉእ ዞባ ሳሕል፡ ሰለስተ ኣዋርሕ ጥራሕ ዘኒቡ ዝተረፉ ትሸዓተ ኣዋርሕ ደረቕ ኮይኑ ይሓልፍ። ድሕሪ 1960-1984ን ዝነበረ ኩነታት ዝናብ፡ ኣብዚ ዞባ ብ 30 ሚኢታዊት ነክዩ'ዩ። እዚ ድማ ምኽንያት ጥምየት፣ ሞት ኣሽሓት ሰባትን ምዝንባል ሚልዮናትን ኮይኑ ይርከብ። ጓል 16 ዓመት ግሬታ ቱምበርግ ዝበለጸት ሰብ ዓመተ 2019 ተባሂላ ከምዚ ዞባ እዚ ሰፊሕን ክፉእን ድርቂ ዝተጠቕዐ ዞባ የለን። ኢንዳስትሪታት ምዕራባውያን ዝፈጥሩዎ ዘሎ ብከላ ኣየርን ውቅያኖሳትን፡ እቲ ናይ ዝናብ ወቕቲ ካብ ዝቕይሩ ሓደ ምኽንያት'ዩ። ሃንደበት ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ማእከላም ምብራቕን ሳሕል ተራእዩ ዘሎ ለውጢ ዝናብ ቀጻላይ'ዩ። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, ኣፍሪቃ ክሌማዊ ለውጢ ዘስዕቦ ጸቕጢ ንምጽዋር ዘኽእል ዓቕሚ የብላን፤ እዚ ኣብ ኬኒያ ዘጋጠመ ምህማም መሬት'ዩ እዚ ለውጢ ግን፡ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝህሉ ዋዒ ይውስኽ'ዶ ይኸውን ኣብ ዝብል ዝተሞርኮሰ'ዩ። ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ዝናብ ናይ ምእታውን ቀልጢፍካ ናይ ምውጻእን ኩነታት ይርአ ብምህላው፡ ኣብ ዝቕጽል ኣርባዕተ ዓሰርተ ዓመታት ዝኸፍአ ደርቂ ከስዕብ'ዩ ተባሂሉ ይስጋእ። ኩነታት ዋዒ'ውን ኣብ ገለ ክፋላት ዛምቢያ፣ ቦትስዋናን ዛምቢያን ብ 5 ዲግሪ ሴንትግሬድ ክውስኽ'ዩ ተባሂሉ ይግመት። 'ስግንጢር ምብራቕ ኣፍሪቃ' ሕጂ ኣብ ኬኒያን ታንዛኒያን ዘሎ ነዊሕ ወቕቲ ዝናብ [ካብ መጋቢት ክሳብ ግንቦት] ሃንደበት ጀሚሩ ቀልጢፉ ዝውድእ ኮይኑ፡ ናይ ዝናብ ምንካይ ከስዕብ'ዩ። እዚ ዝርአ ዘሎ ለውጢ፡ ንመጻኢ ጠሊ ዘለዎ ኩነታት ኣብ ምፍጣር ጥርጣረ ስለ ዘሕደረ፡ ተመራመርቲ ነዚ ኩነታት ስግንጢር ክሌማ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኢሎምዎ ኣለው። ማእኸላይ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ዓለም እቲ ብርቱዕ ዝናብ ዝርኣየሉን ንትሮፒካውን ሓውሲ ትሮፒካውን ኩነታት ኣየር'ውን ዝናብ ዘምጽእን ከባቢ'ዩ። ምንጪ ስእሊ, Getty Images መግለጺ ስእሊ, ኣብ ቀጻሊ ዋላ ውሑድ ዝናብ ኣብ ማእኸላይ ኣፍሪቃ ዘሎ ደኒ ንሓደጋ ከሳጥሖ ይኽእል'ዩ ኣፍሪቃ ኣብ ብከላ ከባቢ ዘለዋ እጃም 17 ሚእታዊት ጥራሕ'ዩ። እንተኾነ፡ ኣፍሪቃ ዘለዋ ዝተሓላለኸ ክሌማዊ ስርዓት ግን፡ ብዘይተለመደ መልክዑ ውቅያኖሳት ዓለም ዝተጸለወ'ዩ። ካብዚኦም ሓደ ዝተበገሰ ህቦብላ 'ዲዳይን ኬኔትን' ካብ መጋቢት ክሳብ ሚያዚያ 2019 ገለ ክፋላት ሞዛምቢክ፣ ዙምባብወን ማላውን እንተጥቅዕ፡ ህቦብላ ኬኔት ንታንዛኒያ ሃስዩ። ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን። መግለጺ ቪድዮ, "ብዙሓት ሰባት ኣብ ኢትዮጵያ ሓርማዝ ኣሎ ድዩ ይብሉኒ" ምንጪ ስእሊ, AFP/UN መግለጺ ስእሊ, ኣብ ሞዛምቢክን ዛምቢያን ብምኽንያት ህቦብላ ኢዳይ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ሞይቶም ሳይንስን ግን ኣብ ሓደ ነገር ተስፋ ይገብር። ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ዋላ'ኳ ዝናብ ዝረኽባሉ ዝተፈላለየ እንተኾነ፡ ጻዕቒ ዘለዎ ዝናብ ዝረኽባሉን ብደርቂ ዝጥቅዓሉን ግዜ ግን ተመሳሳሊ ምኻኑ ተረጋጊጹ ኣሎ። እቲ ዝናብ፡ ሓጺር ብምኻኑ ዝተናውሐ ደረቕ ግዘ'ዩ ዘስዕብ ዘሎ። ስለ ዝኾነ፡ ብርቱዕ ዝናብ ዋዕን ብከመይ ከምዝመጽእ ክንርድኦ ይግባእ። ናይ ዝናብ ምልውዋጥ ዝስዕብ፡ ብምኽንያት እቲ ዝፍጠር ብርቱዕ ዝናብ ኮይኑ፡ 70 ሚእታዊት ዝናብ ኣፍሪቃ በዚ ምኽንያት ዝፍጠር'ዩ። ኣብ ካሜሮን ዊልፍሬድ ፖካም ዝመርሖ ጉጅለ መጽናዕቲ፡ ክሌማ ማእኸላይ ኣፍሪቃን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝተኣሳሰረ ምኻኑ ይገልጽ። ምንጪ ስእሊ, AFP መግለጺ ስእሊ, መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ንክሌማዊ ለውጢ ቀዳምነት ሂቦም ኣብ ምስራሕ ኣይተዓወቱን እዚ ጉጅለ ተመራመርቲ ድማ፡ ሰባት ብሕሱር ዋጋ ሲምካርድ ኣብ ተንቃሳቓሲ ስልኮም ሓበሬታ ክረኽቡ ብምግባር፡ እቲ ዝፍጠር ለውጢ ክረድኡ ዘኽእሎም መፍትሒ ኣምጺኡ ኣሎ። ኣብ ቀትሪ፡ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዘሎ ዑደት ዝከታተል ራዳር ኣቐሚጦም፤ እዚ ራዳር ካብ ዝተሓተ ኪሎሜትራት ዝብገስ ንፋስ ይዕቅን። በዚ መገዲ፡ ኣብቲ ከባቢ ክፍጠር ዝኽእል ለውጢ ብቐሊሉ ዝከታተልሉ ሓበሬታ ክረኽቡ'ዮም። እንተኾነ ሕጂ'ውን ኣፍሪቃ፡ ንክሌማዊ ለውጢ ዘለዋ እጃም ውሑድ ክነሱ እታ ከቢድ ሃሰያ ዝበጽሓ ኣህጉር'ያ። ሪቻርድ ዋሽንግተን፡ ፕሮፌሰር ሳይንስ ክሌማ ዩኒቨርሲቲ ኦክስፎርድ'ዩ ተዛማዲ ትሕዝቶ ክሊማዊ ለውጢ: ኣቓልቦ መንግስትታት ንምርካብ ሰለማዊ ሰልፊ ይካየድ ኣሎ20 መስከረም 2019 ቪድዮ, ንስለ ክሊማ፡ ኣብ ክንዲ ብነፋሪት ሽቓቕ ብዘይብላ ጃልባ ን2 ሰሙን ዝተጓዓዘት ሰገን19 ነሓሰ 2019 10 ዘይተኣደኑ ብድሆታት ዓለም ኣብ 205025 መስከረም 2017 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
