ቅልውላው ኢትዮጵያ - ትግራይ፡ 'ንኡሽቶ ሓወይ መድሃኒት የድልዮ'ዩ' ትግራይ፡ ናብ ሱዳን ዝተሰደዱ ብዝሒ ኢትዮጵያውያን ልዕሊ 30 ሽሕ በጺሑ ቅድሚ እዚ ጎንጺ’ውን እንተኾነ፡ ኣብ ትግራይ ሓገዝ ዝጠልቡ ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሰባት ምህላዎም ዝሓበረ እቲ ሓላፊ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ውሕስነት ንጹሃት ሰባት ክሕሎን ጾታዊ መጥቃዕቲ ከይህሉን ክሰርሕ፣ መግብን ማይን ከምኡ ድማ ኣገልግሎት ሕክምና ከቕርብ ዝደሊ’ኳ እንተኾነ፡ ነዚ ክገብር ግን ተጸጊሙ ምህላዉ ይገልጽ። ሰብኣዊ ቅልውላው ብሰንኪ’ቲ ልዕሊ ክልተ ሰሙን ዘቑጸረ ኲናት መንግስታት ክልል ትግራይን ፌዴራልን፡ ልዕሊ 30 ሽሕ ሰባት ናብ ሱዳን ምምዝባሎም ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዩ-ኤን-ኤች-ሲ-አር ይገልጽ። ኣብ መዓልቲ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት፡ ካብ’ቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ኲናት እናሃደሙ ናብ ሱዳን ይሰግሩ ኣለዉ። ኣማኢት ሰባት ጥራይ ክቕበሉ ተባሂሎም ዝተሰርሑ መዕቆቢ ስደተኛታት ሱዳን ድማ፡ ብዓሰርተታት ኣሸሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ኣጻቢቦምዎም ኣለዉ። ቢቢሲ፡ ካብ ሑመራ ናብ ሱዳን ዝተሰደዳ ክልተ ኣዴታት ኣዛሪቡ። “ብወገን ኤርትራ ደብዳብ ከቢድ ብረት ምስተጀመረ ናብ ናይ ሱዳን መሬት ንሓምዳይት ወጺእና። ምስ ዕያልና፡ ክዳን ኣይሓዝና ገለ ኣይሓዝና” ትብል ሓንቲ ካብኣተን። “እቲ ደብዳብ ከቢድ ብረት ንጹሃት ሰባት ምስወደአ፡ ፊሪሕና ወጺእና” እትብል እታ ኣደ፡ ሽድሽተ ርእሳ እያ ናብ ሱዳን ተሰዲዳ። ካብ ደብዳብ ከቢድ ብረት ክሃድሙ፡ ንሳን ደቃን ኣብ ናይ ጽርግያ መትረብ ፈሳሲ (ፋኛትራ) ተሓቢኦም ከምዝነበሩ’ውን ትዛረብ። ኣብ ሱዳን ጽቡቕ ኣቀባብላ’ኳ እንተተገበረሎም፡ እቲ ስደተኛ ልዕሊ ዓቕሚ ብምዃኑ፡ ኣገደስቲ ቀረባት ክረኽቡ ተጸጊሞም ምህላዎም’ውን ትዛረብ። ናብ ሱዳን ኣብ እትሰግረሉ እዋን፡ ብዙሕ ጸገም ከምዝረኣየት ድማ ትምስክር። “ኣብ ወሰን ሩባ ተከዘ ማናቱ ዝወለደት ኣላ፡ ሓኪም ዘይብሉ። ከይተጠመቓ ዝመጻ ሓራሳት ኣለዋ” ኢላ። ወሲኻ ድማ፡ እቶም ናብ ትግራይ ዝኣተዉ ዕጡቓት ገዛውትን ናይ ንግዲ ቦታታትን ከምዝዘመቱ ትዛረብ። ሰበስልጣን ፈደራል ግን እቲ ዘጥቅዕ ዘሎ ሰራዊት፡ ኣብ ዝኣተወሉ ቦታታት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከምዝህብን'ዮም ዝዛረቡ። “ዝበጽሓና ግፍዒ ኣዝዩ ሓያል እዩ” ክትብል እታ ኣደ ንቢቢሲ ተዛሪባ። እታ ካልአይቲ ኣደ ብወገና፡ ወዲ 8 ወርሒ ቆልዓ ሓዊሱ፡ ሓሙሽተ ርእሳ እያ ናብ ሱዳን ወጺኣ። ዋላ’ኳ ብህይወት ድሒና ናብ ሱዳን እንተኣተወት፡ ብጥምየትን ስእነት መጽለልን ይሳቐዩ ምህላዎም እያ ትገልጽ። ኣመዓባብላ እቲ ኵናት መንግስታት ፈደራልን ክልል ትግራይን ብፍልልይ ስነ-ሓሳብ፡ ክረሓሓቑ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ንዝነበሮም ልፍንታዊ ኪዳን ኣፍሪሶም ብልጽግናን ህወሓትን ኮይኖም ተፈላልዮም። ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ-19 ምርጫ ምስተናውሐ ድማ፡ ዝያዳ ተሰሓሒቦም። ባይቶ ፈደሬሸን ኢትዮጵያ፡ እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ክካየድ ዝነበሮ ሃገራዊ መረፃ፡ ኮቪድ-19 ድሕሪ ምህድኡ ሓደ ዓመት ኣብ ዘሎ ግዜ ክፍጸም ወሲኑ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነቲ ውሳነ ብምንጻግ ናይ ርእሱ መረፃ ኣካይዱ። ኣቢዪ ኣሕመድ፡ እቲ መረፃ ዘይሕጋዊ እዩ ክብል ክነጽጎ እንከሎ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ብወገኑ፡ መንግስቲ ፈደራል ድሕሪ መስከረም 25 ስልጣኑ ስለዘብቀዐ ፡ዘይሕጋዊ እዩ ዝብል መርገጺ ሒዙ። ብድሕሪ'ዚ ክልቲኦም መንግስታት ነንሓድሕዶም "ዘይሕጋዊ" እናተበሃሃሉ ክካሰሱ ጸኒሖም፡ ርክባቶም ድማ በቲኾም። ብ 03 ሕዳር ከኣ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ'ታ ክልል ዓስኪሩ ምስ ዝጸንሐ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ (እዚ ሰሜን) ከምዝተጓነጹ ተገሊጹ። ኣብዪ ኣሕመድ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ እዚ ሰሜን ተፈጺሙ ዝበሎ መጥቃዕቲ ብምኹናን፡ 'ሕጊ ንምኽባር' ብዝብል ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ኣዚዙ። ኣብ ልዕሊ ትግራይ ድማ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ኣዊጁ። ቤት ምኽሪ ፈደሬሽን ኢትዮጵያ'ውን፡ ንመንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍሪሱ ካልእ መንግስቲ ከምዘቕውም ብምግላጽ፡ ሓድሽ ኣመሓዳሪ ትግራይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሸይሙ። መራሕቲ ክልል ትግራይ ግን፡ ነዚ ውሳነ "ክፍጸም ዘይክእል ሕልሚ ቀትሪ" ክብሉ ነጺጎምዎ። ነቲ ሕዚ ተወሊዑ ዘሎ ኵናት "ወራር መንግስቲ ፌደራል" እናበሉ ዝገልጽዎ መራሕቲ ትግራይ፡ ንክልተ ሰሙናት ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ምስ ፍሉይ ሓይልን ምልሻታትን ክልል ኣምሓራን ይዋግኡ ኣለዉ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ቅልውላው ትግራይ፡ እዚ ግጭት ብኸመይ እዩ ሰላም ጎረባብቲ ክዘርግ ዝኽእል?14 ሕዳር 2020 ቅልውላው ትግራይ፡ መንግስቲ ፈደራል፡ መመንጨዊ ጸዓት ተከዘ ብነፈርቲ ከምዘይተደብደበ ገሊጹ13 ሕዳር 2020 ቅልውላው ትግራይ፡ ናብ ሱዳን ዝተሰደዱ ብዝሒ ኢትዮጵያውያን ልዕሊ 30 ሽሕ በጺሑ17 ሕዳር 2020 ቅልውላው ኢትዮጵያ - ትግራይ፡ 'ንኡሽቶ ሓወይ መድሃኒት የድልዮ'ዩ'13 ሕዳር 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 6 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 5 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 2 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 3 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 4 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ” 7 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
