" ሕጊ ወይ ጥንታዊ ስርዓት" እዩ ዝብል ኣይተ ካሳ፡ ዝተበደለ፣ ዝተጻልአ ወይ ዝተብኣሰ ሰብ ኣብ ገረቡ ብሽማግለታት ክዕረቕ፣ ክዳነ ወይ ክከሓስ ምግባር፡ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ዝመጽአ ስርዓት ዳይነት ከምዝኾነ ይገልጽ። "ሕጊ ምኽባር ኣብ መንነት ትግራዋይ ዝተተኸለ'ዩ። እተን ገረባት ኣብ ዝተጣየሻሉ ሕጊ ይኽበር ነይሩ፡ ንጓል ኣንስተይቲ ከኣ ብፍሉይ ይጥምት። ጸገም ዘለዎ ንክፍታሕ ናብ መንግስቲ ከይኸደ ኣብ ገረቡ ተራኺቡ እዩ ዝሸማገል። ኣብዚ ግዘ ጸገማት ጠፊኦም ነይሩ ኢሎም ይገልጹዎ ብላታ ሃይለማርያም" ይብል ወዶም ኣይተ ካሳ ሃይለማርያም። እዚ ኣብ ደጉዓ ጥራይ ዘይኮነ፡ ምስ ህዝቢ ትግራይ ማዕረ ኣብ ዝወየነ ህዝቢ ዓፋር'ዉን፡ ክሳብ ሕዚ ዝንጸባረቕ ዘሎ ባህላዉን ማሕበረሰባዉን ኣሰራርሓ'ዩ ይብል። "ዓፋር ክሳብ ሕዚ ኣብ ቤት ፍርዲ ዘይኮነ ብዘለዎም መራሕቲ ዓሌት'ዮም እናተዳነዩ፡ ዝኸዱ ዘለዉ። ነዚ'ዩ ስርዓት ዳይነት ካብ ጥንቲ ዝመጽአ'ዩ ዝበሃል" ብምባል ይገልጾ። ጀግንነትን ተኣማንነትን ላዕለዎት መዐቀኒታት መሪሕነት እቲ እዋን ነይሮም። ምንጪ ስእሊ, Kassa Hailemariam 'ወያነ'እንታይ እዩ?
