ትግርኛ BBC News, ትግርኛናብቲ ትሕዝቶ ቀጽሉ ክፍልታት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ዜና ቪድዮ ኣመና ፍቱዋት ስምምዕ ሰላም ዝፈጸማ እስራኤልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ቀጥታዊ ርክብ ቴሌፎን ጀሚረን 17 ነሓሰ 2020 ምንጪ ስእሊ, Getty Images ኣብ’ቲ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ነቲ ዝጸንሐ ሓርፋፍ ርክባተን ንምምሕያሽ ኣብ ስምምዕነት ዝበጽሓ ሃገራት እስራኤልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን፡ ኣገልግሎት ቀጥታዊ ርክብ ቴሌፎን ጀሚረን። ብዛዕባ’ዚ ዝወጸ መግለጺ ከምዝብሎ፡ ድሕሪ’ቲ ታሪኻዊ ስምምዕ ሰላም፡ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክልቲኤን ሃገራት ቴሌፎን ብምድውዋል ሰላምታ ተለዋዊጦም’ዮም። ነቲ ብኣሸማጋልነት ኣመሪካ ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላም፡ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ እዩ ብሓሙስ ብወግዒ ገሊጽዎ። እዚ ስምምዕ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ፡ ኣብ መንጎ እስራኤልን ዓረባዊት ሃገርን ዝተገበረ 3ይ ስምምዕ እዩ። ብ5 ቢልዮን ብር ዝተሃንጸ መዘናግዒ ቤተ መንግስቲ ኢትዮጵያ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ቅትለት ጀማል ካሾጊ ተሳቲፎም ዝበለቶም 5 ሰባት ብሞት ክቕጽዑ ፈሪዳ ማሕበረሰብ ዓለም ነቲ ስጉምቲ ብጽቡቕ መንፈስ ተቐቢልዎ። እንተኾነ፡ ፍልስጤም፣ ኢራንን ቱርክን ግን ነቲ ስጉምቲ ኮኒነንኦ። ብመሰረት እዚ ስምምዕ፡ እስራኤል ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ወጢናቶ ዝነበረት መሬት ናይ ምልቃብ መደባት ኣወንዚፋቶ ኣላ። ምስ ናይ ሕቡራት ዓረብ ኢማራትስ መዘንኡ ብቴሌፎን ዝተዘራረበ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል ጋቢ ኣሽኬናዚ፡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ትዊተሩ ከምዝጸሓፎ፡ ክልቲኦም ወገናት ቀጥታዊ ርክብ ቴሌፎን ክጅምሩን ኣብ ቀረባ እዋን ድማ ክራኸቡን ተዛራሪቦም እዮም። ሚኒስተር መራኸብታት እስራኤል ዮኣዝ ሄንደል ብወገኑ “ሕዚ ብዙሓት ቁጠባዊ ዕድላት ክኽፈቱ እዮም፤ እዞም ምትእምማን ዝፈጥሩ ስጉምትታት ድማ ኣገደስቲ እዮም” ኢሉ። ክልቲኤን ሃገተት ነቲ ዝበጽሐኦ ስምምዕ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰሙናት ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ክፈራረመኦ እየን። እቲ ስምምዕ ምምሕያሽ ርክባት፡ ምኽፋት ኤምባሲታት’ውን ዝሓውስ እዩ። እተን ሓድሽ ርክብ ዝጀመራ ሃገራት፡ ብቀዳም፡ ምስ ምርምር ኪቪድ-19 ዝተሓሓዝ ስምምዕ’ውን ፈጺመን። ክሳብ እዚ እዋን፡ እስራኤል ምስ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝኾነ ዓይነት ርክብ ኣይነበራን። እንተኾነ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ብዘለወን ሓበራዊ ሻቕሎት ግን ዘይወግዓዊ ርክባት ክገብራ ጸኒሐን እየን። እዚ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ዝተበጽሐ ስምምዕነት ንመራሕቲ ፍልስጤም ኣደንጽዩዎም እዩ። ውሃቢ ቃል ናይ ፕረዚደንት መሓመድ ኣባስ፡ እቲ ስምምዕ ምስ “ክሕደት” ዝዳረግ እዩ ኢልዎ። እስራኤል ኣብ 1948 ከም ናጻ ሃገር ካብ ትቐውም ኣትሒዙ፡ ምስ ክልተ ሃገራት ዓረብ ጥራይ እያ ስምምዕ ሰላም ፈሪማ፤ ብ 1979 ምስ ግብጺ፡ ብ 1994 ድማ ምስ ዮርዳኖስ። ኣብ ሰሜናዊ-ምዕራብ ኣፍሪቃ እትርከብን ኣባል ሃገራት ሊግ ዓረብ ዝኾነትን ማውሪታንያ’ውን ኣብ 1999 ምስ እስራኤል ዲፕሎማስያዊ ርክባት ጀሚራ ነይራ። እንተኾነ፡ ርክባተን ኣብ 2010 ተበቲኹ እዩ። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ካልኦት ሃገራት ዓረብ’ውን ምስ እስራኤል ስምምዓት ክፍጽማ ትጽቢት ከምዝገብር ተዛሪቡ። ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ ድማ፡ ንገለ ክፋላት ምዕራባዊ ገማግም ናብ እስራኤል ንምውሕዋስ ዝነበሮ ውጥን ከምዝወንዘፎ፡ እንተኾነ እዚ ውጥን መሊኡ ዝተገደፈ ከምዘይኾነ ገሊጹ። ተዛማዲ ትሕዝቶ ደብዳብ መዓስከር ስደተኛታት ሊብያ ብደጋዊ ሓይሊ ከምዝተፈጸመ ተገሊጹ6 ሕዳር 2019 ቪድዮ, ጳጳስ ፍራንሲስ ኣእጋር መራሕቲ ተቐናቐንቲ ደቡብ ሱዳን ስዒሞም12 ሚያዝያ 2019 ሓንቲ እንግሊዛዊት ኣብ ፌስቡክ 'ፈረስ' ክትብል ስለዝተፃረፈት፡ ኣብ ቀይዲ ውዒላ8 ሚያዝያ 2019 እስራኤልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ‘ታሪኻዊ’ ስምምዕ በጺሐን14 ነሓሰ 2020 ዜናታት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ16 ጥሪ 2021 ቦቢ ዋይን፡ “ንህይወተይን ህይወት በዓልቲ ገዛይን ተጨኒቐ ኣለኹ”ቅድሚ 8 ሰዓታት ስለምንታይ ንፓትሪስ ሉሉምባ ምዝካር ኣድለየ?ቅድሚ 6 ሰዓታት ኣዘራረብቲ ዛዕባታት እናኸረረ ዝመጽእ ዘሎ ጎንጺ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን14 ጥሪ 2021 ክልል ኦሮሚያ፡ መምህር ኪቲላ ጉዳታ ስለምንታይ'ዩ 'ተረሺኑ'?12 ጥሪ 2021 3:42 ቪድዮ, ብዛዕባ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኡጋንዳ እንታይ ትፈልጡ?, ዕምሪ ፈነወ 3,4212 ጥሪ 2021 ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ መዓልታዊ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ዘርኢ ሰሌዳ24 መጋቢት 2020 ሱዳን ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ሕዳሰ ኣይተሰማመዐትን11 ጥሪ 2021 ምስ ሱዳን ዘሎ ምስሕሓብ ‘ዶብ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ’- ኢትዮጵያ7 ጥሪ 2021 ቦይንግ 737 ነፋሪት ኢንዶኔዥያ ዝወደቐትሉ ከባቢ ተፈሊጡ ተባሂሉ10 ጥሪ 2021 ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሳቐዩ ኢትዮጵያውያን፡ መንግስቲ ናብ ዓዶም ክመልሶም ይምሕጸኑ7 ጥሪ 2021 ኣቶ ጃዋር መሓመድ ዝርከቦም ክሱሳት ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም12 ጥሪ 2021 ብብዝሒ ዝተነበ 1 ላዕለዎት መሪሕነት ህወሓት ትማሊ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም 2 ኣብ 50 ግዝኣታት ኣመሪካ ብኣጽዋር ዝተዓጀበ ተቓውሞ ከይካየድ ተሰጊኡ 3 ኡጋንዳ፡ ፕረዚደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ከምዝተዓወተ ተገሊጹ 4 ወድብ ኣንጌላ መርክል፡ ሓድሽ ኣቦ መንበር መሪጹ 5 ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ 6 ኣብ ትግራይ ምሉእ ኣገልግሎታት መብራህትን ስልክን መዓስ ክጅምር ይኸውን?
