ስርዓት ፌዴራሊዝም ብባዕሉ ጸገም ፈጢሩ ጎንጽታት ኣልዒሉ ኢለ ኣይኣምንን ዝብሉ ፕሮፌሰር ህዝቅኤል፡ እቲ ስርዓት ግን ኣብ ዝሓለፉ 27 ዓመታት ብዝግባእ ኣብ ተግባር ዘይምውዓሉ ጸገማት ኣስዒቡ ክኸውን ከምዝኽእል ይዛረቡ። ካልአይ ድማ ጸገማት እንትፍጠሩ፡ ኣብ መጽናዕትን ምርምርን ተመርኲዝካ ፍታሕ ዘይምሃብ ኩነታት ከምዝነበረ ወሲኾም ይዛረቡ። ሳልሳይ፡ እቲ ስርዓት ናብ መሬት ክወርድ ሕዚ'ውን ኣይስራሕን ዘሎ ይብሉ። ካሊእ ተሪፉ እቲ ስርዓት ንምፍራስ ምንቅስቓስ ኣሎ ይብሉ። "ካብዚ ብዝተረፈ ግን ስርዓት ፌደራሊዝም ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበረ ታሪኻዊ ሕቶ ብሄረሰባት ንምምላስ ዓሊሙ ዝቖመ ስርዓት እዩ። ካብኡ ወጻኢ ካልእ ዝሐሸ መልሲ ዘሎ ኣይመስለንን።" ኢሎም። ብገረባት፤ ቃላያትን እምባታትን እንዝዋቐር ይሕሽ ዝብል ካብ ምንታይ ተልዒልና ዝብል ሕቶ እዩ ዘስዕብ-ይብሉ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት እቲ ስርዓት ጎዲሉዎ ዝበሉዎ ብስርዓት ዲሞክራሲ ኣይተዓጀበን ዝብል ቅዋም ድማ ኣለዎም። እቲ ስርዓት ዲሞክረታይዝ እንተዘይገርናዮ ግን፡ ናይ ሃገር ምብታን ሓደጋ ከስዕብ ይኽእል እዩ ዝብል መጽናዕቲ እዮም ኣቕሪቦም። ብመሰረቱ ግን ህብረ ብሄራዊ ስርዓት ኣፍሪስካ ካሊእ ስርዓት ንምቛም ዝግበር ጻዕሪ ኣይሳኻዕን፤ እዮም ዝብሉ። ኣሃዳዊ ስርዓት ተመሊሱ ክመጽእ ይኽእል'ዶ?
