ਸਾਲ 2100 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਦਰ ਘਟਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਬਾਦੀ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਸਮੇਤ 23 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਾਲ 2100 ਤੱਕ ਅੱਧੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ।

ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ 80 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ।

ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਦੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਇੰਝ ਵੇਖੋ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ - ਇੱਕ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 2.1 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

1950 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਔਸਤ 4.7 ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹੈਲਥ ਮੈਟਰਿਕਸ ਐਂਡ ਇਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਆਲਮੀ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ ਲਗਭਗ 2.4 ਤੱਕ ਘਟ ਗਈ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਈਂਸ ਜਰਨਲ ਦਿ ਲਾਂਸੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦਰ ਸਾਲ 2100 ਤੱਕ 1.7 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 8.8 ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 2064 ਦੇ ਆਸਪਾਸ 9.7 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ।

ਖੋਜਕਰਤਾ ਪ੍ਰੋ. ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।''

''ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਦੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।''

ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ ਕਿਉਂ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ?

ਪ੍ਰਜਣਨ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਜਾਂ ਆਮ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਘੱਟ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਮੁਲਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ?

ਜਪਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2017 ਵਿੱਚ 128 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 53 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 61 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 28 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

23 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਦੋ ਹਨ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ- ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ।''

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੇ 2100 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 732 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸਦਾ ਸਥਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।

ਯੂਕੇ ਦੇ 2063 ਵਿੱਚ 75 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ 2100 ਤੱਕ 71 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ 'ਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਆਲਮੀ ਮੁੱਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 195 ਵਿੱਚੋਂ 183 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਰ ਆਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਲਈ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗੀ।

ਪ੍ਰੋ. ਮਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਉਲਟ ਉਮਰ ਢਾਂਚੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣਗੇ।''

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ :

ਪ੍ਰੋ. ਮਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ''ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਦੀ...


ਸਾਲ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲੈ ਕੇ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ-

11 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਉਰੀ- ਦਿ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ, ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲ, ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ ਅਤੇ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2016 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦੀ ਕਥਿਤ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਜਿਹੜੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੈ 'ਦਿ ਐਕਸੀਡੈਂਟਲ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰ'- ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਜੇ ਬਾਰੂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਬਾਰੂ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਨ। ਸੰਜੇ ਬਾਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੇ ਖੰਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

25 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ ਦੋ ਬਾਇਓਪਿਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ

ਠਾਕਰੇ- ਇਹ ਫਿਲਮ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੀਨਾ ਤਾਈ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖੇਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਰਾਓ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦੇ 93ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੌਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਸਾਲ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ।

ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ-ਦਿ ਕਵੀਨ ਆਫ਼ ਝਾਂਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਇਓਪਿਕ ਫਿਲਮ ਹੈ, ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ।

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਤਾ ਲੋਖੰਡੇ ਵੀ ਹੈ।

ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਦੇ ਨਾਲ 'ਮੈਂਟਲ ਹੈ ਕਿਆ' 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਡਲਟ ਕਾਮੇਡੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ।

ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ, ਇੱਕ ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਚਰਚਿਤ ਮੁੱਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 'ਏਕ ਲੜਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋ ਐਸਾ ਲਗਾ' ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ।

ਸਾਲ 2018 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਆਈ ਪਦਮਾਵਤ ਦੇ ਖਿਲਜੀ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗਲੀ ਬੁਆਏ' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ ਵੈਲੇਨਟਾਈਂਸ ਡੇਅ 'ਤੇ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵੈਲੇਨਟਾਈਂਸ ਡੇਅ 'ਤੇ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ

ਪਿਆਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਹਾਣੀ 'ਲੁਕਾ ਛੁਪੀ' ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਗੇ ਕਾਰਤਿਕ ਆਰਿਅਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤੀ ਸੈਨਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਫੈਂਸ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ ਦਿ ਮੋਸਟ ਅਵੇਟਡ ਧਰਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕੇਸਰੀ'।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਹਵਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 1897 ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ 21 ਸਿੱਖ 10,000 ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜੇ ਸਨ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 21 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੀਨੀਤੀ ਚੋਪੜਾ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।

ਇਸ ਸਾਲ ਜਿਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ 'ਕਲੰਕ'। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਾਧੁਰੀ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਲੀਆ ਭੱਟ, ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਧਵਨ ਅਤੇ ਅਦਿੱਤਿਆ ਰਾਇ ਕਪੂਰ ਲੀਡ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ 2019 ਵਿੱਚ ਈਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁ਼ੜ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਭਾਰਤ' 5 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਚੰਕੀ ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਕੁੜੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ

ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ...


ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਗੁਣਵਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ  ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਗਿਆਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਮਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਤਰਕ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਂਜ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੰਤਰ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਰ ਫੈ਼ਸਲੇ ਉੱਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਅਸਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਤਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ 10ਵੀਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਟੌਪਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੋ

ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਮੰਤਵ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੋਨਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕੜੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸੀਬੀਐੱਸਸੀ, ਆਈਸੀਐਸਸੀ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਬੋਰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਮਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਝ ਧੁੰਦਲੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੈਡੀਕਲ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸ਼ਨਲ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵਿਦਿਅਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੌ ਫੀਸਦ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਕਾਚੌੰਧ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਜ਼ਰ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਮਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ

ਅੰਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸੌ ਫੀਸਦ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੈਣੇ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਭਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਅੰਕ ਦੁਆਉਣ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬਾਲ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੰਦਮਈ ਅਨੁਭਵ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਤਮਾਮ ਅਧਿਅਨ-ਅਧਿਆਪਨ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਵਾਲ ਵੀ ਅਤੇ ਜੁਆਬ ਵੀ, ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਿਕੁਲਮ ਫਰੇਮਵਰਕ -2005 ਨੇ ਵਿਵੇਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ-ਪਰਖਣ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਿਨਾ ਝਿਝਕ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਸਕਣ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕੇ।

ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ

ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ  ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇ-ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੱਟਾ ਲਾ ਕੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ...


ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਅਲਹਿਦਾ ਰਹੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ਹਨ।

ਚੀਨ, ਰੂਸ, ਸੀਰੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਤੈਅ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਲਾਦੀਵੋਸਟੋਕ (ਚੀਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ

ਜਦਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੇ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਿਓਂਗਯਾਂਗ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣਗੇ।

ਪਿਓਂਗਯਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬਿਓਰੋ ਚੀਫ਼ ਜੀਨ ਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਬਣਦਿਆਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਹਾਂ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ਼

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਸਾਲ 2010 ਤੋਂ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਵੱਖਰੇ ਪੱਧਰੇ '... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਮ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।"

'ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਅਨ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਰਡਜ਼' ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਕੇਨ ਗੌਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪਰੀਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵੇਲੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਹੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਰਾਏ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪਰੀਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਨਵਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਖੇਤਰ

ਜੀਨ ਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਮ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬੜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਮ ਆਪਣੇ ਦੇ ਲਈ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਦੋ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂਨੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਾਇਰੇ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਵ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਜਦ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਕਦਮ

ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਲਨਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸੱਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਮਾਂਡਰ ਇਨ ਚੀਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਬਦਲੇ ਟੀਚੇ

ਪਰ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਲਹਿਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨੇਤਾਵਾਂ 'ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ।

ਟਰੰਪ ਤੇ ਕਿਮ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਸੈਨਟੋਸਾ ਦੀਪ ਦੇ ਕੈਪੇਲਾ ਰਿਜ਼ੌਰਟ ਵਿੱਚ ਕਰਨਗੇ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਇਸ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਵੀਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਣਨੀਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ...


ਸਾਸਨੀ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਵਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਹਿਜ 22 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਨੋਜ਼ਾਰਪੁਰ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਖੇਤ ਹੀ ਖੇਤ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਘਰ 'ਚ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਫੌਰਨ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਲਪੇਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਦੀਵਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਠੇ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਇਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦੂਜੀ ਤਸਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਫੋਟੋ 'ਚ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਉਸੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਅਕਸਰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਤਸਵੀਰ ਉਸ 23 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਛੇੜਛਾੜ ਹੋਈ ਸੀ।

50 ਸਾਲਾ ਅਵਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਹਿਰਾਇਚ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

'ਮੈਨੂੰ ਨਿਆਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ……'

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਇਨਸਾਫ਼ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦਰਦ ਸਹਿਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਦਨਾਕ ਕਹਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ।"

50 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਹਿਰਾਇਚ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਾਸਨੀ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ 'ਚ ਮਾਰੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਅਪਰਾਧ 'ਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਪੀੜ੍ਹਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ 'ਤੇ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ 6 'ਚੋਂ ਚਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਵੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹਨ- ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ, ਨਿਖਿਲ ਸ਼ਰਮਾ, ਲਲਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਰਹਿਤਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਦੋ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁਦ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਖੇਤ ਹੀ ਖੇਤ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ

ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ……

ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਚਾਚੀ ਮੰਦਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਉਸ ਰਸਤੇ 'ਚੋਂ ਮੰਦਰ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਸੀ। ਅਵਨੀਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਝਗੜਾ ਬਸ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੰਦਰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਕੁੜੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੁੜ੍ਹੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।...


ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਏਮਜ਼ ਦੇ ਹੈਲਥ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ ਪਰ ਹੀਮੋਡਾਇਨੈਮਿਕਲੀ ਸਥਿਰ ਹੈ'। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਦਿਲ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਠੀਕ ਸੀ।

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ:

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਰਲਭ ਕੈਂਸਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਫਟ ਟਿਸ਼ੂ ਸਰਕੋਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਉਤਕਾਂ (ਟਿਸ਼ੂ), ਤੰਤਰੀਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਨ ਕੈਂਸਰ ਟਿਊਮਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਟਿਊਮਰਸ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫਟ ਟਿਸ਼ੂ ਸਰਕੋਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਗਿਲਟੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਕਿਡਨੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਵੀ ਸੀ ਬਿਮਾਰੀ

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਸੌਫਟ ਟਿਸ਼ੂ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਉਹ ਇਸੇ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਨ ਕੈਂਸਰ ਟਿਊਮਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪੀੜਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਡਨੀ ਦਾ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਸੀ।

ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਖ਼ੁਦ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਕਿਡਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਹੋਈ ਸੀ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਜੇਤਲੀ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ।

ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜੇਤਲੀ ਦੀ ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ।

 ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ 'ਤੀਜੇ ਮੋਰਚੇ' ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਦਿਖੀ

ਦਿਨ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਸੀ, ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਬਰਗਾੜੀ ਤੱਕ ਦੇ ਇਸ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ, ਲੰਗਰ ਵਰਤਾਉਂਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਬਜੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੀਬੀਆਂ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਕਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ’ਚ ਦੋ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ 'ਤੀਜੇ ਮੋਰਚੇ' ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਦਿਖੀ। 2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ।

14 ਦਿਸੰਬਰ, 2016 ਦੀ ਤਸਵੀਰ: ਮਜੀਠਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰੈਲੀ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੀਪੀਪੀ ਅਤੇ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀਜੁਲੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੰਡ ਤੇ ਖਹਿਰਾ ਦੇ ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਚਿਹਰਾ-ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਸਿੱਖ ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ’ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਗੀ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸਣੇ ਵੱਧ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕਿਆ ਜਾਂ ਵੱਖਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਇਸ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ।

ਬਾਦਲ/ਬਰਨਾਲੇ ਵਰਗੇ ਨਰਮਦਲੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ/ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਮਾਨ ਵਰਗੇ ਗਰਮਦਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਸਾਕੱਸ਼ੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਕੌਣ ਕਦੋਂ ਰਿਹਾ ਭਾਰੂ

ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ/ਬਰਨਾਲੇ ਵਰਗੇ ਨਰਮਦਲੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ/ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਮਾਨ ਵਰਗੇ ਗਰਮਦਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਸਾਕੱਸ਼ੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਗਰਮ ਦਲ ਭਾਰੂ ਸੀ, ਫਿਰ “ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ” ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰਮਦਲੀਏ, ਖਾਸਕਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ ਪਲੜਾ ਭਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1996 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਖਾੜਕੂ ਧਿਰਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਦਲ ਨੇ ਨਾਲ ਰਲਾ ਲਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਖਿੰਡ-ਪੁੰਡ ਕੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

“ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਥਕ ਆਗੂ” 1997 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਵਿਹਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਰੀਂ ਲੱਗ ਗਏ।

ਨਵੀਂ ਸਦੀ ‘ਚ “ਨਵੀਂ” ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਮੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਮਾਤ ਉੱਭਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਖਾੜਕੂ ਵਿਚਾਰਾਂ, 1984 ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਵਰਗੇ “ਨਾਇਕਾਂ” ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।

ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਕੁਝ ਅਮਨ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਆਮ ਵਿਕਣ ਲੱਗਾ। ‘ਖਾਲਸਾ ਫਤਿਹਨਾਮਾ’ ਵਰਗੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ‘ਜਾਂਬਾਜ਼ ਰਾਖੇ’ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪੋਸਟਰ ਬੱਸ ਸਟਾਲਾਂ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਆਮ ਵਿਕਣ ਲੱਗੇ ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਕੇ ਪਰਵਾਸੀ 1980ਆਂ ’ਚ ਵਾਪਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਖਾੜਕੂਵਾਦ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਲੱਗਾ।

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ ਦਾ “ਪੰਥਕ'' ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੱਧਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ, ਪੰਥਪ੍ਰੀਤ, ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾਦੂਵਾਲ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਅਧੀਨ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਖਾੜਕੂ ਵਿਚਾਰ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੇ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ’ਚ ਕੁਝ ਦੇਸੀ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਖਾੜਕੂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਵੱਟਸਐਪ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਮੀ...


ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਔਕਸਫੋਰਡ-ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨੇਕਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤਹਿਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ।

ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿਹਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ' 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਲੈਣ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

24 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ

ਯੂਕਰੇਨ ਕੋਵਿਡ -19 ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਫ਼ਲ ਟਰਾਇਲ ਅਧੀਨ ਚੀਨ ਦੀ ਸਿਨੋਵਾਕ ਬਾਇਓਟੈਕ ਵੈਕਸੀਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡੋਜ਼ ਅਜੇ ਮਿਲਣੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਵੈਕਸ ਸੁਵਿਧਾ ਜ਼ਰੀਏ ਫ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਈਜ਼ਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਮੈਕਸੇਮ ਸਟੈਪਨੋਵ ਨੂੰ 18 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਣ।

ਦੇਰੀ, ਗੈਰ-ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਖਧਸ਼ੇ ਵਧਾਏ ਹਨ।

ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ੰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ

ਯੂਰਪੀਅਨ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵੈਕਸੀਨ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੈਸੀਲੀ ਅਪਾਸੋਵ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤਾਂ ਫਿਰ, ਈਯੂ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿੰਨੀ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਖਰੀਦੀ ਗਈ? ਜਦੋਂ [ਵੈਕਸੀਨ] ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੇ?"

ਉੱਘੇ ਮਾਹਿਰ ਵਿਟਾਲੀ ਪੋਰਟਨੀਕੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਪਹੁੰਚੀ ਵੈਕਸੀਨ "ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ" ਹੈ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵੈਕਸੀਨ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ

ਮਾਹਿਰ ਵਿਕਟਰ ਤਾਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਭੂਟਾਨ, ਮਾਲਦੀਵ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਸੇਸ਼ਲਜ਼ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ ਮਹਾਨ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।''

ਮਾਹਿਰ ਡੈਮਿਟਰੋ ਸਪਾਈਵਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਯੂਕਰੇਨ ਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ 'ਤਜੁਰਬਾ' ਹੈ।

ਫਾਦਰਲੈਂਡ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਯੂਲੀਆ ਟਿਆਮੋਸ਼ੈਂਕੋ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਗੁੱਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ 'ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਬੁਰਾ ਅਸਰ' ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।"

ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਾਲੀਡੈਰਿਟੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਪੈਟਰੋ ਪਰੋਸ਼ੇਂਕੋ ਨੇ ਉਸੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ''ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਗੈਰ-ਸੰਸਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਲਈ ਮੈਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਘਟੀਆ ਮਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਲੈਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਟੀਕਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਲਿਆਏ ਸਨ।"

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਸਲਵਾਦੀ ਮੀਮ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ...


ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ

ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਮਨਸੂਖ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਧਰਮ ਆਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟੈਂਡ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ।

‘ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿਲ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ’

ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਇਸ ਵਿਵਾਦਿਤ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ, ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਬਾਅਦ 'ਚ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ,... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਬੈਂਚ ਥਪਥਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਮੋਦੀ ਹਕੂਮਤ 'ਚ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਤਹਿਤ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖ, ਬੋਧੀ, ਹਿੰਦੂ,  ਇਸਾਈ, ਜੈਨ ਤੇ ਪਾਰਸੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਨਿਯਮ 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਸਰਵ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸਕੰਲਪ ਦਾ ਵੀ ਮੂਲ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸਟੈਂਡ ਰੱਖਦਾ ਸੀ

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ

11 ਸਤੰਬਰ 1980 ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਏ ਮਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਮਤਾ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਮਤਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਵਧ ਰਹੀ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖ਼ੀ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰਨਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਸੀ।

ਇਸ ਮਤੇ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ ਕਿ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਾਫੀ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਏ ਹਨ।"

ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 1980 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ

"ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਜੋ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਨਸਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਖੁਰਦ-ਬੁਰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

"ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਾ ਮੰਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਲਏ ਜਾਣ। ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਰੰਗ ਤੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕੇਲ ਪਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਤਬਕੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਖੌਤੀ...


ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨੀ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਮਸਲਾਂ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵੀ ਬੇਸਿੱਟਾ ਹੀ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਵਦੀਪ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਣੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਵੀ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਜੋ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਅੰਸ਼ ਹਨ।

ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਹੱਲ ਹਨ?

ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬਜ਼ਿੱਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੱਲ ਹਨ-

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਥਿਤੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲ ਕੀ ਰਹੀ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਸੋਧਾਂ ਜੇਕਰ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਇਸ ਵੇਲੇ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਇਕੱਲਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਾਂਗੇ।

ਅਸੀਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਨਾਲੋਂ 50 ਫੀਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਐੱਮਐੱਸਪੀ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਬਾਕੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰੋ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹੋ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ

ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ, ਮੰਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਵੇਚਣੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੰਡੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਫ਼ਸਲ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਖਰੀਦ ਲਵੇਗਾ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਵੇਚਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਫ਼ਸਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੀ ਫ਼ਸਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ।

ਮੰਡੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਲਣ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਨੂੰ ਠੇਕੇ ਦੇਣੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਸਰੰਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਬੀਮਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਿੰਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰਨ ਤੇ ਕਹਿਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਨਾ ਚੁੱਕੋ ਅਸੀਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।

ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਧਰਨੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਰਨੇ ਬਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਤੇ ਉਹ ਅੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਤੇ ਏਕਤਾ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੀ।

ਹੁਣ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਗੇ।

ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ...


ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ , ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ

ਇਹ ਗੱਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਸਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਉਸ 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਜਾਂ ਐੱਚਡੀ ਦੇਵੇਗੌੜਾ ਦਾ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ 'ਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਜੋੜ-ਘਟਾਓ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਰਮਿਲੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਉਰਮਿਲੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, "ਬਿਹਾਰ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹਨ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਹਮਲਾਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ

ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਇੱਕਲਾ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ।

ਸੀਨਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਰਮਿਲੇਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਤੌਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਉਭਰੇ ਆਗੂ ਸੱਤਾ 'ਚ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ 'ਚ ਵੀ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਥਾਂ ਹੈ।

ਲੋਹੀਆਵਾਦੀ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਲਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਹਾਰ ਇੱਕਲਾ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ

ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਤਾਂ ਮੰਡਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉੰਨਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ, ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਆਗੂ ਦੇਸ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਿਹਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ...


ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੈਣ ਸਣੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਗਰੁੱਪ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਮਖੂਆ ਵੀ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ ਪਰ ਪਾਸਪੋਰਸਟ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਪਿਆ।

ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਮਖੂਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਿਨਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ।"

ਦਰਅਸਲ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 170, ਦੂਜੇ ਦਿਨ 400 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂਕਿ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ 5000 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾ ਸਕੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਮਖੂਆ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਦੁਬਿਧਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਹਨ|

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ|

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ 'ਚ ਦੁਬਿਧਾ

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦੁ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਿਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੈਕੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚੇ ਪਰ ਬਿਨਾ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਐਚਬੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਅਰਦਾਸ ਅਸੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਉਹ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਹੋ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ|"

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਆਏ ਪਤੀ -ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮਨਾਉਣ ਆਏ ਸਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਾਂਘਾ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦਿਹਾੜੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ।

ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਗਰੁੱਪ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਗਰੁੱਪ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਿਰਾਸ਼

ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਪਹੁੰਚੀ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਗਰੁੱਪ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

"ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਹੀ ਈਟੀਏ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਗਰੁੱਪ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਬਦਲ ਹੀ ਨਾ ਦੇਣ। ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਸੀਂ ਇੰਨੀ ਦੂਰੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਏ ਸੀ।"

ਇਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਏ ਤਿੰਨ ਭੈਣ ਭਰਾ ਵੀ ਬੜੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਗਰੁੱਪ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਪਰ ਈਟੀਏ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਿਆ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਗਏ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤ ਗਏ।

ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ

ਇਸ ਸਭ 'ਚ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਇਕ ਮੋਹਾਲੀ ਦਾ ਨੌਵਾਨ ਕਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਕੋਲ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਕਰਮਵੀਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਤਹਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।"

"ਮਕਸਦ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਹੀ...


ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਇਡ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮੇਲ ਗਿਬਸਨ, ਸਾਰੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬੁਝਾਰਤ ਸਬੰਧੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਲੇਖ, ਬਲਾਗ ਪੋਸਟ ਲਿਖੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਵਾਰ ਇਸ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਹੀ ਕਿਉਂ, ਖ਼ੁਦ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਇਸ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਾਇਰਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।

ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਆਖਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਜਾਗਦੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਭਾਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਬਰਬਾਦ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੈਕਸ ਸਬੰਧੀ ਖੁਆਇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚਾਹਤ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਸੈਕਸ ਦੀ ਭੁੱਖੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੈਕਸ ਦੀ ਚਾਹਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਨਹੀਂ ਸਾਂਭਿਆ ਜਾ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਦਾ।

ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਔਰਤ ਅੰਦਰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਦੌਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਟਗਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬੇਵਰਲੀ ਵਿਹਪਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਹਰ ਔਰਤ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।'

ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੈਕਸ ਦੀ ਵੱਧ ਚਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ 'ਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਹੇਰ-ਫੇਰ ਦੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ 'ਚ ਸੈਕਸ ਦੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ? ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਅਜਿਹੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਘੁੰਮਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ 'ਤੇ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਸੈਕਸ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਹੋਈ? ਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਚਾਹਤ ਜ਼ਾਹਿਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲੋਰੀ ਬ੍ਰਾਟੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ 'ਚ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਆਇਸ਼ਾਂ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਜਿਹੜੀ ਹੁਣ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅੰਦਰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਚਾਹਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ-ਘੱਟਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਜਾਂ ਮਹਾਵਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਵੱਧ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਰਜਿਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਏਨਿਟਾ ਕਲੇਟਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਸੈਕਸ ਸਾਡੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਯਾਨਿ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਡਾਣੂ ਬਣਨ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਵੱਧ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਲੇਟਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਟੇਸਟੋਸਟੇਰਾਨ, ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸੈਕਸ ਦੀ ਘੱਟ ਖੁਆਇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨੀ ਲੈ ਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਟੇਸਟੋਸਟੇਰਾਨ ਲੈਣ ਦਾ ਨੁਸਖਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਇਲਾਜ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਘੱਟ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਦਕਿ...


ਸਿਗਰੇਟ, ਤੰਬਾਕੂ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਫੇਫੇੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

ਚੋਣਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਜਦੋਂ ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖ਼ਬਰ ਆ ਗਈ ਕਿ ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰਾ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਖੰਘ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਗਏ ਸਨ।

ਵੀਹ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਰਤੀ ਸਨ।

ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਉਹ ਐਡਵਾਂਸ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਸੀ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਧਰਮਸ਼ਿਲਾ ਕੈਂਸਰ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਅੰਸ਼ੂਮਨ ਕੁਮਾਰ ਦ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੈੱਲ ਯਾਨਿ ਕੋਸ਼ੀਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਸ ਅੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਲ ਦੀ ਉਹ ਮਹੱਤਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਉਹ ਕੋਸ਼ੀਕਾਵਾਂ ਮਰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ  ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ, ਚਾਰ ਤੋਂ ਅੱਠ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਜਿਸ ਅੰਗ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ੀਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿੱਕਤ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਡਾਕਟਰ ਅੰਸ਼ੂਮਨ ਮੁਤਾਬਕ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਸਮੋਕਿੰਗ। ਸਿਗਰੇਟ ਪੀਣ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਤੱਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ। ਡਾਕਟਰ ਅੰਸ਼ੂਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਭਾਵੇਂ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਡੀਜ਼ਲ ਗੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਬੈਨਜੀਨ ਗੈਸ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੈਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤੀਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਯਾਨਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜੀਨ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ?

ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬੀਐਸ ਸ਼੍ਰੀਨਾਥ ਮੁਤਾਬਕ, "ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰੇਟ, ਸੀਗਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜ਼ੋਰਾਂ-ਸ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ।

"ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਡਿਟੈਕਟ ਹੋਇਆ ਉਦੋਂ ਉਹ ਐਡਵਾਂਸ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਸਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫੇਫੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ...


ਸਿਡਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 200 ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਟਾਬੂਰੀ ਝੀਲ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ

ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਕੌਟ ਮੌਰਿਸਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਵਰੀ ਏਜੰਸੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰੰਗ

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕ ਫੰਡਰੇਜ਼ਰ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਸ਼ੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਸੇਲੇਸਟ ਬਾਰਬਰ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।" ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ 'ਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰੰਗ

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਨੂੰ ਆਸਮਾਨ ਨੇ ਲਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਡਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 200 ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਟਾਬੂਰੀ ਝੀਲ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ।

ਇਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਕਰੀਬ 1500 ਘਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ

ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਅਤੇ ਐਡੀਲੇਡ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕਰੀਬ 1500 ਘਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਇਕੱਲੇ ਨਿਉ ਸਾਉਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ 40 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਸੜ ਗਿਆ

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਇਕੱਲੇ ਨਿਉ ਸਾਉਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ 40 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਮੇਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2019 'ਚ (ਲਗਭਗ 900,000 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ (800,000 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੱਖਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਓਸਬਰਸਟ ਤੱਟ ਨੂੰ ਅੱਗ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਯਾਨਿ 4 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਸਵੀਰ 'ਚ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਓਸਬਰਸਟ ਤੱਟ ਨੂੰ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਲੱਗੀ ਇਸ ਅੱਗ ਨੇ ਦੋ ਦਰਜਨ ਜਾਨਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਲੱਗੀ ਇਸ ਅੱਗ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 24 ਜਾਨਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹੈ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆ 'ਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ

ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਹੈ, ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ 'ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਡੀਪੋਲ' ਜਾਂ 'ਇੰਡੀਅਨ ਚਾਈਲਡ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਤਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਕਹਿਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਬੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦਾ ਮੱਲਾਕੂਟਾ ਹੈ

ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦਾ ਮੱਲਾਕੂਟਾ ਜੋ ਕਿ ਮੈਲਬੌਰਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਸ਼ਤੀਆਂ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੋਕ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ

ਮੱਲਾਕੂਟਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਪਈ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਸ਼ਤੀਆਂ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਇਹ ਮੰਜ਼ਰ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਕਾਟ...


ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਚਿਕਮਾਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਮੰਲੇਨਾਡੂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਮਰਹੂਮ ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਗਲੁਰੂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਨੇਤਰਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਧਾਰਨੀ

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੌਫ਼ੀ ਚੇਨ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਹੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ 'ਚ ਮਸਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ।

ਸੁਰਖੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।ਮਰਹੂਮ ਸਿਧਾਰਥ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਰਾਂਡ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਚਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦਾ ਜੀਵਣ ਜਿਉਂਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਮਰਹੂਮ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਮੰਲੇਨਾਡੂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਉਦੋਂ  ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੌਫ਼ੀ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਪਾਬੰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੀਆਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1993 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਫ਼ੀ ਬੀਨ ਦਾ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਉਟਲੈੱਟ ਸਾਲ 2005 'ਚ ਵਿਆਨਾ ਵਿਖੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ

ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੌਫ਼ੀ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਰਾਮਦ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ।

ਪੱਛਮੀ ਕੈਫ਼ੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੌਫ਼ੀ ਚੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੀ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਜਿਹਾ ਮੁਲਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹ ( Tea ) ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਲੋਕ ਹਨ ਉੱਥੇ ਕੌਫ਼ੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੁੱਛੇਗਾ?

ਪਰ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ।ਬਾਅਦ 'ਚ ਜਰਮਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕੌਫ਼ੀ ਚੇਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਿਆ ਕੌਫ਼ੀ ਕਿੰਗ

1996 'ਚ ਮਰਹੂਮ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕੈਫ਼ੇ ਕੌਫ਼ੀ ਡੇਅ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਟੈਗ ਲਾਈਨ ਸੀ- 'A lot can happen over a cup of coffee'।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਇਸ ਕੇਫ਼ੇ ਦੇ ਚਰਚੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਨਾਲ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

1990 ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ.ਦਾ ਨਾਂਅ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਉਟਲੈੱਟ ਸਾਲ 2005 'ਚ ਵਿਆਨਾ ਵਿਖੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 2011 ਤੱਕ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦੇ 1 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਟੋਰ ਖੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦਾ ਮਕਸਦ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1 ਜਾਂ 1.5 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਫ਼ੀ 'ਤੇ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਬੰਗਲੁਰੂ ਅਧਾਰਤ ਬਰਾਂਡ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਰੀਸ਼ ਬਿਜੌਰ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ 'ਹਾਵਰਡ ਸ਼ੂਟਲਸ' ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਟਲਸ ਸਟਾਰਬਕਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਕੌਫ਼ੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਉਣ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।

ਸ੍ਰੀ ਬਿਜੌਰ ਨੇ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, " ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੌਫ਼ੀ ਕਲਚਰ 'ਚ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਂਦੀ।ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਵਾਦਿਤ ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਨ।"

 ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲ ਤਿੰਨ ਸਿਧਾਂਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ: ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੌਫ਼ੀ, ਵਧੀਆ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਭਰਪੂਰ ਸੇਵਾ।

ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ...


ਸਿਨੇਮਾ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਹਾਕਮਧਿਰ ਦੋ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਸੀ- ਤੇਲ ਸੰਪਦਾ ਅਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਮਝੌਤੇ।

ਹੁਣ ਦੇਸ ਨੂੰ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣਾ ਪਏਗਾ ਜਿੱਥੇ ਤੇਲ ਸੰਪਤੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਰਚ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਲਾਵਾ ਉੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੋਰਨਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਕਾਫ਼ੀ ਜਵਾਨ ਹੈ- ਇਸ ਦੇ 32 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਰਾਜਾ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ 32 ਸਾਲਾ ਮੁਹਮੰਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਕਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪਰ ਮੁਹਮੰਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਕੋਲ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖੇ ਕੰਮ ਹਨ।

ਸਉਦੀ ਫਿਲਮ ਵਾਜਦਾ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ

ਮੁਹਮੰਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤੇਲ 'ਤੇ ਘੱਟ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਉਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਰਗੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕਣ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਅਲਾਵਾ ਘਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮਹਿੰਗੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਨਿਜੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁਹਮੰਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ, ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਨਾ ਕਰੋ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ੇ ਕਰੋ।"

ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ ਦੁਬਈ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿਨੇਮਾ ਇਸ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸਾਉਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸਮਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਉਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਿਜਾਜ਼, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅੇਤ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਹਾਰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਤਜੁਰਬਾ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ।

ਲੱਖਾਂ ਸਾਉਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਹਨ ਤਾਂ ਕਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਾਖਾਈ, ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਸਬੰਧੀ ਫੈਸਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰਦ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਤੀ।

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕੰਸਰਟਜ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਚਰਚਾ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਬੇਤੁਕੀ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿੰਨੇ ਸਾਉਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ?

2014 ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਉਦੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਲੋਕ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। 10 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਕੋਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹਨ।

ਜੋ ਲੋਕ ਦੁਬਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਉਦੀ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਡਾਣਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 'ਅਯੋਗ' ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਜਾਂ ਵਾਈਨ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਸਾਉਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਵਾਦਜਦਾ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫਿਲਮ 'ਬਾਰਾਕਾਹ ਮੀਟਜ਼ ਬਾਰਾਕਾਹ' ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਸਾਉਦੀਆਂ ਨੇ 30 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਖਾਤਿਰਦਾਰੀ ਤੇ ਖਰਚੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀ 5 ਫੀਸਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦੀ ਤੇਲ ਸੰਪਤੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਸਾਧਨ ਲੱਭੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ...


ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਜਦੋਂ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।

ਇਸੇ ਸਵਾਲ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਨੇਮਾ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਮਨਮਾਨੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਫਿਲਮ ਦੇਖਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਖਾਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਉਣ ਦੀ ਛੋਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।

ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਨਿਯਮਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੋਂ ਖਾਣਾ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਿਨੇਮਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਲਈ ਜੈਨੇਂਦਰ ਬਖਸ਼ੀ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਨਹਿਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਗਈ।

ਸਿਨੇਮਾ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਟਿਕਟ ਲੈ ਲਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣਾ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕ ਖੋਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋ

ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਹਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਣਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਿਨੇਮਾਜ਼ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਰੂਲਜ਼ 1966 ਦੇ ਨਿਯਮ 121 ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਰੋਕ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਲੈਣ ਵਕਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ ਲਗਾਈਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ/ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਜਾਣ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਲਾਈਸੈਂਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਸਿਨੇਮਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਸਿਨੇਮਾ ਮਾਲਕ ਖਾਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਉਣ, ਵੇਚਣ ਤੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਾ ਕੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਇਸੇ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।

ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਸਿਨੇਮਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਟਿਕਟ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਜੈਨੇਂਦਰ ਬਖਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਜਨਹਿਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 25 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਸਿਨੇਮਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ...


ਸਿਮਰਜੀਤ ਬੈਂਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ, ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਲਾਇਆ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 20 ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਡੀਸੀ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ ਲਈ ਇਤਰਾਜਯੋਗ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਚਾਰ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬਟਾਲਾ ਦੀ ਪਟਾਕਾ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਮਗਰੋਂ ਸਿਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਬਟਾਲਾ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮੈਂਬਰ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਿਨਾਖਤ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਂਸ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੀਸੀ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ  ਵਾਇਰਲ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਸ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੱਭਿਅਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ 8 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀਆਂ 7 ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਡੀਐੱਸਪੀ ਬੀਕੇ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਹਰਕਤ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫਸਰ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲੇ ਤਹਿਤ ਬੈਂਸ਼ ਖਿਲਾਫ  ਅੱਗੇ ਦੀ ਬਣਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗੇ। ਮੌਕੇ ਤੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮੌਜੂਦ ਬੈਂਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਜੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਧਾਰਾ 356 ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਐੱਫਆਈਰ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਕਹੁੰਗਾ ਡੀਸੀ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਪ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਡੀਸੀ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਕਰ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰੂੰਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਡੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਸਭ ਸੀਐੱਮ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਖੁੰਧਕ ਦਾ ਨਤੀਜ਼ਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤਸਵੀਰ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੋਵਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ 'ਮੋਸਟ ਵਾਂਟੇਡ' ਸਮਗਲਰਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।

ਸੰਧੂ ਇਸ ਵਕਤ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹਵਾਲਗੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਆਈ ਜੀ ਕੌਸਤੁਭ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ, "35 ਸਾਲਾ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸੰਧੂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਏਟੀਐਸ ਗੁਜਰਾਤ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਕਿੱਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਖੇਪ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਸਮਾਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੰਡਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹੈਰੋਇਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਫੜੀ ਸੀ ਅਤੇ 6 ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ

ਅਰਸ਼ਦ ਸੋਤਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਮਰਨਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਪਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੀਰੇ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਲੁਕੋ ਕੇ ਟਰੱਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਮਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਆਈਜੀ ਕੌਸਤੁਭ ਸ਼ਰਮਾ ਮੁਤਾਬਕ, "ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਸੰਧੂ ਸਤੰਬਰ 7, 2018 ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਰੈਕਟ ਦਾ ਭੰਡਾ ਫੋੜ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਇੰਝ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਡਰੱਗਸ ਦਾ ਭੰਡਾਫੋੜ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਫੜਿਆ ਗਈ ਸੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਪ

ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੁਲਤਾਨਵਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ 'ਚੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਸਾਲ 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ 194 ਕਿੱਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਸਮੇਤ 450 ਕਿੱਲੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਸ਼ੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਾਘਾ ਵਿਖੇ ਕਸਟਮ ਵੱਲੋਂ 532 ਕਿੱਲੋ ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਸੀ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਜਾਇਜ਼ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਫੜੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਘਰ ਅਨਵਰ ਮਸੀਹ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸੀਹ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਦਰਅਸਲ ਕਿਸੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਸ਼ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸਟੀਐਫ ਇਸ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਰਮਾਨ ਬਸ਼ਰਮਲ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ, ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਤਮੰਨਾ ਗੁਪਤਾ ਸਨ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਮਾਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਟਰੇਨਰ ਸਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਅੰਕੁਸ਼, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਇਸੇ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲੇ ਸਨ।

ਆਈ ਜੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਧੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਰਗਨਾ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਫੜੀ ਗਈ ਖੇਪ

"ਅਸੀਂ ਇਸ ਸ਼ਕਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਾਲ 2015 ਤੱਕ ਉਹ ਇਸ ਜਿਮ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੇਬ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਏਟੀਏਸ ਤੋਂ...


ਸਿਮੀ ਹਿਡਸਨ

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਐੱਲਟੀਟੀਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗਾਇਬ ਹੋਣਾ ਬੰਦ ਹੋਇਆ।

ਸੜ੍ਹਕਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਛਲਣੀ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣੇ ਬੰਦ ਹੋਏ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਬੰਬ ਨਹੀਂ ਫਟਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਜਾਫ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਹਨ।

ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨਵੇਂ ਹਨ ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੁਕੀ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਸੜ੍ਹਕਾਂ 'ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਲਏ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਐੱਲਟੀਟੀਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਜਾਫ਼ਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਗਾਇਬ ਲੋਕ

ਜਿਸ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੀਮੇਂਟ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀ ਦਾ ਵਪਾਰ ਚੰਗੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਉੱਥੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਠੱਪ ਕਿਉਂ ਹਨ?

ਜਾਫ਼ਨਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਕਿਲੀਨੋਚੀ ਹੈ। ਐੱਲਟੀਟੀਈ ਕਦੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੱਸਦੀ ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੜ੍ਹਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿਮੀ ਹਡਸਨ 207 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਘਰੇਲੂ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਾਪਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਐੱਲਟੀਟੀਈ ਦੇ ਸੀ-ਟਾਈਗਰਸ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਾਈਗਰਸ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।''

ਸਿਮੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੋਲਦੇ-ਬੋਲਦੇ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।

ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ

ਸਿਮੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਓਮਥਾਈ ਚੈੱਕ ਪੁਆਈਂਟ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਉਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?''

"ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।''

ਟੈਂਟ ਦੇ ਪਰਦੇ ਗਾਇਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ, ਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸੀ।

ਨੇੜੇ ਹੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੀ।

'ਗਾਂ ਮਰੇ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ, ਦਲਿਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ'

ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਠੇਕੇ ਅੱਗੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਠੇਕਾ

ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੈਪੀਪਿਲੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ

ਭਰਾ ਪੀ ਨਾਥਨ, ਪਤੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਾ ਸੀਲਨ ਦੀ।

ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਫਰਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਹਡਸਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ

ਇੱਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕੈਂਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੈਪੇਪਿਲੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਪਸ ਕਰਨ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਸੀ।

'ਬ੍ਰੋਕੇਨ ਪਲਮਾਇਰਾ' ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਦਇਆ ਸੋਮਸੁੰਦਰਮ

ਜਾਫ਼ਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ 'ਬ੍ਰੋਕੇਨ ਪਲਮਾਇਰਾ' ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਦਇਆ ਸੋਮਸੁੰਦਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।''

'ਬ੍ਰੋਕੇਨ ਪਲਮਾਇਰਾ' ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਮਨਾ ਸਕੇ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਏ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਗਇਬ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

"ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਸੋਗ ਤੱਕ ਮਨਾਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।''

ਸਰਕਾਰ ਦਾ...


ਸਿਰਫ ਦੋ ਫ਼ੀਸਦ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਚ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹ ਪਤਲੀ ਹੋ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕੈਮਰਾ ਲੱਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਸ ਵੈਡਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ, ਸਿਰਫ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਈਏ, ਕੌਨਫੀਡੈਂਸ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪਤਲੀ ਔਰਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਔਰਤ ਪਤਲੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ 'ਚ ਕੌਨਫੀਡੈਂਸ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਚ ਗੋਰੀ-ਪਤਲੀ, ਘਰੇਲੂ, ਬੱਚਿਆਂ-ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਿਰਫ਼ 9 ਫ਼ੀਸਦ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ 3 ਫ਼ੀਸਦ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਰਦ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ

ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਦਿਖਾਏ ਗਏ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪਨੀ 'ਇਬੀਕਵਿਟੀ' ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ 'ਯੂਨੀਲੀਵਰ' ਨੇ ਕਰਾਇਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾ 298 ਮਿੰਟ, ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਫ਼ੀਸਦ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਚ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ 'ਖੂਬਸੂਰਤੀ' ਦੇ ਸਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਵਾ ਬਦਲਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹੈਵਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੱਖੇ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ 'ਹਵਾ ਬਦਲੇਗੀ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋੜਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਜੋੜੇਗਾ।

ਏਰੀਅਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਘਰ ਅਤੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗਾ।

ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ?

ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਇੱਕ ਦਿਨ 'ਚ ਸਿਰਫ 19 ਮਿੰਟ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ 298 ਮਿੰਟ, ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਘੰਟੇ। ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਇੱਕ ਦਿਨ 'ਚ ਸਿਰਫ 19 ਮਿੰਟ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ

ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਕਾਚ-ਬ੍ਰਾਈਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਰਦ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਭ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਰੇਮੰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਲੋਗਨ 'ਦਿ ਕੰਪਲੀਟ ਮੈਨ' ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮਾਅਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਘਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਪਤਨੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਸਕੇ।

ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਈ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਦਲੀ

ਫ਼ੋਨ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੈਕਸ ਨੇ ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੇਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੂੰ ਭੈਣ ਦੇ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਆਲ...


ਸਿਰਫ ਮਰਾਠਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧੰਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰੇ 2014 ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਟਾ ਦੇਵੇਗੀ।

ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਨੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਹਾਈਵੇਅ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਗੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਮ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਮਰਾਠਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਸਾਨੀ ਔਜਾਰਾਂ ਦਾ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਲਈ ਮੰਗ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਸੰਕਟ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਾਟੀਦਾਰਾਂ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਜਰਾਂ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਜਾਟਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅੱਜ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ

ਸਾਰੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਖੇਤੀ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਘਟੀ ਸਗੋਂ ਦੇਸ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਾ ਦੇ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਉਹ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਦੇ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਰਹੇ ਇਹ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਹਾਵੀ ਸਨ।

ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਕੋਟਾ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈ ਕੇ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰਾਂ, ਕਲੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਕਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਕੋਟਾ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੇ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 35 ਫੀਸਦੀ ਹਨ। ਉਹ ਐੱਸਸੀ/ਐੱਸਟੀ ਖਿਲਾਫ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਐਕਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਲਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੁਲੇਖੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 7200 ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ 16 ਫੀਸਦੀ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਗਏ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 7200 ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਵੇਗੀ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਓਬੀਸੀ ਤਾਂ ਅਲਰਟ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਟੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਾਠੇ ਵੀ ਅਲਰਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਖੇਡ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਉਦੋਂ ਯਕੀਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?"

ਫਿਰ ਫੜਨਫੀਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਓਬੀਸੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਟੇ ਨੂੰ ਛੇੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫਿਰ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਕਿੱਥੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ 52 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਸਿਖਰਲਾ ਅੰਕੜਾ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ...


ਸਿਰਫ਼ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਲੁਦਮਿਲਾ ਨੇ 309 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਨ।

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰਕ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੁਦਮਿਲਾ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ 1942 'ਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪਹੁੰਚੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਲੁਦਮਿਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਪੇਗੰਡਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਰਤਿਆ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਹਾਈ ਕਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵੈਸਟਰਨ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਿੱਤਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਯੂਰਪ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਵੀ ਸਨ।

ਸਟਾਲਿਨ

ਅਮਰੀਕੀ ਯਾਤਰਾ

ਸਟਾਲਿਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣ।

ਸਟਾਲਿਨ ਦਾ ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ 'ਚ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ।

ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਸੋਵੀਅਤ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਰਿਸੀਵ ਕੀਤਾ।

ਲੁਦਮਿਲਾ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਜ਼ਵੇਲਟ ਦੀ ਪਤਨੀ ਏਲਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਔਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਲੱਬ ਤੋਂ ਰੇਡ ਆਰਮੀ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

14 ਸਾਲ ਦੀ ਕੱਚੀ ਉਮਰ 'ਚ ਲੁਦਮਿਲਾ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਕੀਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ 'ਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕੀਵ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ।

ਹੈਨਰੀ ਸਕੈਡਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਹੀਰੋਇਨਜ਼ ਆਫ਼ ਦਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ' ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਓਸੋਆਵਿਆਜ਼ਿਮ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ 'ਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਗੁਆਂਢ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਧਾਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।''

ਕੁਝ ਦਿਨ 'ਚ ਹੀ ਪਰਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ 'ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ।

22 ਜੂਨ, 1941 'ਚ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਜਰਮਨ-ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਚਾਲੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰਬਰੋਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ

ਲੁਦਮਿਲਾ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੀਵ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ੌਜ 'ਚ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਫ਼ੌਜ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਆਪਣਾ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ ਤਾਂ ਫ਼ੌਜ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੈਡ ਆਰਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਡਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।

'ਸਨਾਈਪਰ ਇਨ ਐਕਸ਼ਨ' ਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਚ ਚਾਰਲਸ ਸਟ੍ਰੋਂਜ ਨੇ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ, ''ਮੈਂ ਕੀਵ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ 'ਚ ਬੇਸਿਕ ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਿਜਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 'ਚ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।''

ਆਡਿਸ਼ਨ 'ਚ ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਂ ਰਾਈਫ਼ਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੋਮਨ ਫੌਜੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਿਹੜੇ ਜਰਮਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 25ਵੀਂ 'ਚ ਚਪਾਯੇਵ ਫ਼ੂਸੀਲਿਯਰਸ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 'ਚ ਐਂਟਰੀ ਮਿਲ ਗਈ।

'ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਾਜ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ'

ਫ਼ੌਜ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੀਸ ਅਤੇ ਮੋਲਦੋਵਾ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪਵਲਿਚੇਂਕੋ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫ਼ੌਜ 'ਚ ਖਾਸ ਛਬੀ ਬਣਾ ਲਈ।

ਲੜਾਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 75 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 187 ਨਾਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅੱਜ ਦੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਦੱਖਣ 'ਚ ਵਸੇ ਔਡੇਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ...


ਸਿਰਫ਼ 5 ਫੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਅਹਿਮ ਲੱਗਾ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਸਨ ਕਿ ਦੁੱਧ, ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਜਿਫ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਮਿਲੇ।

ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਅਹਿਮ ਸੀ, ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਫੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਅਹਿਮ ਲੱਗਾ।

ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡੇਵਲਪਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀਜ਼ (CSDS) ਦੇ ਸਰਵੇ 'ਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਕਾਲ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੰਨਾ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ (15%) ਲੱਗਾ। ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ।

ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ (15%) ਲੱਗਾ। (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਵਾਭਿਮਾਨੀ ਸ਼ੇਤਕਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੂ ਸ਼ੇਟੀ ਨੇ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਯੂਪੀਏ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਿਆ।

ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

'ਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਣ ਵਾਲੇ 'ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ' ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੂ ਸ਼ੇਟੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰੇ

ਦੂਜੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜਿਵਾ ਪਾਂਡੂ ਗਾਵਿਤ ਦਾ, ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਤੱਕ ਕਿਸਾਨ ਮਾਰਚ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗਾਵਿਤ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਰੀ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਦਿੰਡੋਰੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਯਵਤਮਾਲ-ਵਾਸ਼ਿਮ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਯੇਡੇ ਵੀ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਸੀ।

ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਤੀ ਨੇ ਖੇਤੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਚੁਕਾ ਸਕਣ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟ ਮਿਲੇ।

ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਦਸੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 2,078 (0.17%)  ਵੋਟ ਮਿਲੇ। ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

'ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ'

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਰਥਕ ਬਾਗਚੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ 'ਰਫ਼ਾਲ ਘੁਟਾਲੇ' ਅਤੇ 'ਚੌਕੀਦਾਰ ਚੋਰ ਹੈ', ਬਸ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।"

ਬਾਗਚੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਮੋਦੀ ਵਿਰੋਧ 'anti Modi' ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਤਵੱਜੋ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।"

ਡਾ. ਸਵਾਮੀਨਾਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕੇਵਲ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖਿਆ।

ਪ੍ਰੋ. ਬਾਗਚੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 'ਨਿਆਂ ਯੋਜਨਾ' ਲੈ ਕੈ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 6...


ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਜਿਹੜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੀ ਕਾਨੂੰਨ-ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ 'ਭਾਰਤ ਬੰਦ' ਲਈ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਸੀ।

 ਜਿਹੜੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਲਾਠੀ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਹੀ ਹੈ।

ਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਵੱਖਰੀ

ਜਦੋਂ ਕਰਣੀ ਸੈਨਾ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਆਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਮਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤੀ ਵਰਜਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਰੱਖ ਕੇ 'ਪਦਮਾਵਤ' ਨੂੰ ਬੈਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨ-ਬਾਨ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਟੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ।

ਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਵੋ ਕਿ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਕਾਨੂੰਨ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੋਚੋ ਕਿ ਪੈਲੇਟਗਨ ਸਿਰਫ਼ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਚਲਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਹੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਮਨ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਬੁਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚੀਹੀਦੀ, ਇਸ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਚੀ ਸਮਝੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਦਲਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬੈਲਟਾਂ ਅਤੇ ਡੰਡੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ

ਕੋਈ ਅਜੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਹਿਸਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗੁੱਟਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿੰਨੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਊਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਤੱਕ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ 'ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੇ ਵੀਰ ਸੈਨਾਨੀਆਂ' ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਆਇਆ ਹੈ।

ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਣਗੇ ਅਤੇ ਸਵਰਣਾਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਹੜਬੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।

ਊਨਾ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਹੋਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ।

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ੰਕਰਬੀਘਾ, ਲਕਸ਼ਮਣਪੁਰ, ਬਾਥੇ, ਬੇਛਲੀ, ਗੋਹਾਨਾ, ਕੁਮਹੇਰ, ਮਿਰਚਪੁਰ, ਖੈਰਲਾਂਜੀ, ਘੜਕੌਲੀ, ਘਾਟਕੋਪਰ...ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਗੂਗਲ ਕਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਾਮਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੇ ਹਨ।

ਚਰਚਿਤ ਭੰਵਰੀ ਦੇਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ''ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਾਤਾਕਾਰ ਕੀ ਕਰਨਗੇ।''

ਭੀਮ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਜੰਯਤੀ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਨਾਈ ਗਈ, ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਘਰ ਸਾੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ...


ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੀਡਰ ਬਣਨ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸੀ।

2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੇ ਜੋ ਮੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਨਜ਼ਰੀਆ: ਮੋਦੀ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਦੀ

ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਅਧਿਕਾਰ?

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਰ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਸਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਲਟ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੁਸਤ ਪੈ ਗਈ।

2016 ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਚ 7 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸਨੇ 7.9 ਫ਼ੀਸਦ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹ ਲਿਆ।

ਪਰ 2017 ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੱਧਰ 5.7 ਫ਼ੀਸਦ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ।

ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਬਣਿਆ ਰੋੜਾ

ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਲਏ ਗਏ 2 ਮੁੱਖ ਫੈਸਲਿਆ ਦਾ 2017 'ਤੇ ਖਾਸਾ ਅਸਰ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੀ ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਰਹੀ 86 ਫ਼ੀਸਦ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ।

ਦੂਸਰਾ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਜੀਐਸਟੀ ਨੂੰ ਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਕਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।

ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ 2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ 'ਚ ਆਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲਈ 2017 ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਉਪਲਬਧੀਆ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆ ਗਈਆਂ।

ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲੀਅਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪਰੋਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ 30 ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਟੌਪ 100 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਫਿਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਏਜੰਸੀ ਮੂਡੀਜ਼ ਦਾ 2004 ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਨੂ ਬੀਏਏ 3 ਤੋਂ ਬਦਲ ਬੀਏਏ 2 ਕੀਤਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਰੇਟਿੰਗ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਅਧਾਰ 30 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਨੋਨ-ਪਰਫੋਰਮਿੰਗ ਏਸੇਟ (ਐਨਪੀਏ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਪਬਲਿਕ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 32 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬੇਲਆਊਟ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ

2018 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਸਤ ਪਈ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੋਂ ਉਭਰਨਾ ਐਨਾ ਅਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ 2017 ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜੇਪੀ ਮਾਰਗਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਏਸ਼ੀਆ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸਾਜਿਦ ਚਿਨੌਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੀਐੱਸਟੀ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਝਟਕੇ ਦੇ ਅਸਰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।"

ਜੀਐੱਸਟੀ ਅਰਥਵਿਵਥਾ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਅਲੋਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 178 ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜੀਐੱਸਟੀ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਈ।

ਭਾਰਤੀ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਕੇਅਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਦਨ ਸਬਨਵਿਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਜੀਐੱਸਟੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ 2017 ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।''

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 7.4 ਫ਼ੀਸਦ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੇ 7.7 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਹਿਤ ਵਿਕਾਸ

ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ...


ਸਿਰਫ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਰਣਿਕਾ ਖੁਦ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਬੋਲਡ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰਣਿਕਾ ਕੁੰਡ਼ੂ ਯਾਦ ਹੈ ਨਾ?

ਉਹੀ ਵਰਣਿਕਾ ਕੁੰਡੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।

ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰਿਆ ਜਦੋਂ ਵਰਣਿਕਾ ਕੁੰਡੂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਭਾਜਪਾ ਮੁਖੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਬਰਾਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਾਸ ਬਰਾਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

ਵਰਣਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਡਰਾਉਣੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਰਾਤ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਵਰਣਿਕਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਹੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ।

ਵਰਨਿਕਾ ਕੁੰਡੂ

ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਡੀਜੇ ਵਰਣਿਕਾ ਇੱਕ ਆਈਏਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਘਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਜਿਸ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਹੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ...

ਆਪਣੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵਰਣਿਕਾ ਦੀ ਈਮੇਜ 'ਬ੍ਰੋ' ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਮਸਤਮੌਲੀ, ਬਿੰਦਾਸ ਕੁੜੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੂਬ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਅਤੇ ਝੱਲੀਆਂ ਜੋ ਇੱਕ ਆਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਝੱਲਦੀ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਜਾਏ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਹ ਰਾਤ ਆਈ ਅਤੇ ਸਭ ਬਦਲ ਗਿਆ।

ਵਰਣਿਕਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਏ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਰਾਤ ਦੇ 12.30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰੋਜ਼ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਪਿਕ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਸੀ।''

ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਡਰਾਈਵ ਕਰ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਲੌਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਤਰ ਕੇ ਥੱਲੇ ਵੀ ਆਏ...ਉਹ ਬਸ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਡੀ ਰੋਕ ਦੇਵਾਂ ਪਰ ਗੱਡੀ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਆਪਸ਼ਨ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨ੍ਹਾ ਡਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲਗਿਆ

ਵਰਣਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਵਕਤ ਉਹ ਇੰਨਾ ਡਰ ਗਈ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਘਬਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਫੋਨ ਵੀ ਡਾਇਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਵਕਤ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਲੂਮ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਾਂਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।''

"ਉਸ ਵਕਤ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਮਾਲੂਮ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ।''

ਵਰਣਿਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕੁੜੀ ਜੋ ਇੱਕ ਹਾਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਿਆ ਤਾਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹਨ।

ਵਰਣਿਕਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਵੀ ਕੁੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਰਣਿਕਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।

ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਬਦਲਿਆ?

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਕਾ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਉਹੀ ਵਰਣਿਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡਾਂਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।''

"ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ...


ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਅਰਬ ਦਾ ਸੁੱਕਾ, ਤਪਦਾ ਮਾਰੂਥਲ ਰਸ ਭਰੇ ਫ਼ਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ

ਸਿਰਫ਼ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇੱਥੇ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਭਰੇ ਹਦਵਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫ਼ਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ 90 ਫ਼ੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਦਰਆਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਅਰਬ ਦਾ ਸੁੱਕਾ, ਤਪਦਾ ਮਾਰੂਥਲ ਰਸ ਭਰੇ ਫ਼ਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਇੰਨਾਂ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਹਦਵਾਣੇ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਤਰਲ "ਨੈਨੋ ਕਲੇ" ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਇਥੋਂ 1500 ਮੀਲ (2400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

1980 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਨੀਲ ਡੈਲਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਰ ਘਟਨ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਥੋਂ ਦੇ ਬੇਜੋੜ ਉਪਜਾਊਪਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੁਰਾਤਣ ਮਿਸਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਜਿਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇਖ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੰਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਇਥੋਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਰ, 10 ਸਾਲਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਘੱਟ ਗਈ।

ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਇਹ ਬਾਰੀਕ ਕਣ ਹੀ ਉਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ

ਕਿਉਂ ਘਟੀ ਪੈਦਾਵਰ

ਹਰ ਸਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਆਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਉਂਦੇ, ਜੋ ਮਿਸਰ ਦੇ ਡੈਲਟਾ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪੈਦਾਵਰ ਘਟਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖਣਿਜ, ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਣ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਪੂਰੇ ਡੈਲਟਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਇਹ ਬਾਰੀਕ ਕਣ ਹੀ ਉਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਕੀ ਉਹ ਕਣ ਕਿਤੇ ਗਵਾਚ ਗਏ?

1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਨਦੀ 'ਤੇ ਅਸਵਾਨ ਡੈਮ ਬੰਨ ਗਿਆ ਸੀ। ਢਾਈ ਮੀਲ (4ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਚੌੜ੍ਹਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢਾਂਚਾ ਪਣਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਹੋਣ।

ਇਸ ਬੰਨ ਨੇ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁੜ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਡੈਲਟਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਰ ਘੱਟ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੈਨੋ ਕਲੇ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਬੰਜਰ ਮਾਰੂਥਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ "ਰੇਤ ਤੋਂ ਆਸ" ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਹੈ

ਕੀ ਹੈ ਨੈਨੋ ਕਲੇ ਤਕਨੀਕ?

ਨੈਨੋ ਕਲੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਡੇਜ਼ਰਟ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਔਲੇ ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

"ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਮੀਂ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਪਾਉਂਦੀ। ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਸਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੈਨੋ ਕਲੇ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਬੰਜਰ ਮਾਰੂਥਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ "ਰੇਤ ਤੋਂ ਆਸ" ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਹੈ।

ਚਿੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾਵਰ ਵਧਾਉਣਾ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਰੀ, ਮੋਟੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਭਰਿਆ ਸਾਧਨ ਰਿਹਾ ਹੈ  ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਭੂਮੀਗਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਲ੍ਹ ਜੋਤਣ, ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਉਲਟਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਜੈਵਿਕ ਤੱਤ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈ-ਆਕਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਐਡਿਨਬਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਰਨ ਸੋਹੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਾਇਓਮ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

"ਮਿਟੀ ਜੀਵਨ...


ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੋਣ ਰੰਜਿਸ਼ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਦੀ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰੇ ਬਾਰੇ ਬਾਲ ਹਿਫ਼ਾਜਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ।

ਅੰਜਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਮੌਜੂ ਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਾਦੀ ਨੇ ਪੋਤੇ ਦੀ ਚਾਹਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਪੋਤੀ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਚਿਮਟੇ ਨਾਲ ਦਾਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਬੱਚੀ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਕਰਾਈ ਗਈ।

ਪੀੜਤ ਬੱਚੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਵੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ

ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਮੌਜੂਖੇੜਾ ਹੈ। ਇੱਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1420 ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਦੇ ਥੇੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਭਾਗਾ ਰਾਮ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਗਾ ਰਾਮ ਇੱਕ ਹੱਥ ਤੋਂ ਅਪਾਹਜ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।

ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਂਗੇ ਰਾਮ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਸੁਨੀਤਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ।

ਦਾਦੀ ਕਮਲਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਰਜਨੀ(ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਂ) ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਚਿਮਟਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦਾਗ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਮਰਗੋਂ ਮੁੰਡਾ ਹੋਵੇ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਦੇ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਫਿਰ ਧੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਮਾਮਲਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਡਿੰਗ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ 17 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਧਾਰਾ 307 ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਤੇ ਜੁਵੇਨਾਈਲ 2015 ਦੀ ਧਾਰਾ 75\76 ਦੇ ਤਹਿਤ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਪੋਤੇ ਦੀ ਚਾਹਤ ਬਣੀ ਜੁਰਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਜਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਇੱਕ ਧੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਹੈ।

ਸੁਨੀਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਮਾਂਗੇ ਰਾਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਣ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ।

ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਪਾਹਜ ਪਤੀ ਭਾਗਾ ਰਾਮ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੀ ਚੌਕੀਦਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਗਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਜੋ ਕਰੇ, ਸੋ ਭਰੇ''।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਕੀਲ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਮਾਂਗੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਨੀਤਾ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਤੀ ਤੇ ਸਹੁਰੇ ਅੱਗੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ

ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪੰਚਾਇਤ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਸਦਿਆਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਥੇੜ੍ਹ 'ਤੇ ਕਰੀਬ 300 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਸੈਂਟਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 39 ਬੱਚੇ  ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਹਾਲਤ ਖਸਤਾ ਹੈ।

ਮਿਡਲ ਤੇ ਸੈਂਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਵਰਕਰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਹੀ ਮੁਹੱਈਯਾ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।

ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰਡ 'ਚ ਦੋ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube...


ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਗਰ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟਿਸ ਰਾਹੀ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 12 ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਡੇਰੇ ਦੇ ਕੁੱਲ 23 ਭਵਨਾਂ 'ਚੋਂ 12 ਭਵਨਾਂ ਦੀ ਸੀਐੱਲਯੂ ਅਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਗਰ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਜੁਆਬ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।

23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਵਾਬ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਯੋਜਨਕਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਕੱਤਰ ਕੋਲ ਵੀ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦਰਅਸਲ 1993 ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੇ ਨਵਾਂ ਡੇਰਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਬੇਗੂ ਤੇ ਨੇਜੀਆ ਖੇੜਾ ਵਿਚਾਲੇ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਲ 2000 ਤੱਕ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਵਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ 'ਚੇਂਜ ਆਫ ਲੈਂਡ ਯੂਜ' (ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣਾ) ਦੇ ਡੇਰਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਡੇਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ।

50 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਸਾਰੀ

ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਹੱਸਮਈ ਗੁਫ਼ਾ (ਤੇਰਾ ਵਾਸ) ਕਰੀਬ ਪੰਜਾਹ ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਸੰਗ ਹਾਲ, 43 ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਾਰਿਵਾਰ ਦਾ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਮਹਿਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ ਡੇਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ?

ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਵੱਲੋਂ ਨਗਰ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਜੁਆਬ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 15 ਮਈ ਤੱਕ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡੇਰੇ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲੇਗਾ।

ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਡੇਰੇ ਦੀ ਹੀ ਸਾਧਵੀ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ ਦੀ ਸੁਨਾਰੀਆ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡੇਰੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਛਤਰਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਲ ਛਤਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਸੀ ਰਸੂਕ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਕਾਇਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕ ਟੰਗ ਕੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਖਾਨਾਪੂਰਤੀ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਸ਼ਾਹ ਸਤਨਾਮਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?

ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਡੇਰਾ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਸੀ.ਐਲ.ਯੂ. ਲਈ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਸਤਨਾਮਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਪਿੰਡ ਲਈ ਸੀ.ਐਲ.ਯੂ. ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੋਲਡ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਨਗਰ ਯੋਜਨਾਕਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਕ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਡੇਰੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੀ.ਐਲ.ਯੂ. ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਡੇਰਾ ਵਿਵਾਦ ਜਿਆਦਾ ਭੱਖ ਗਿਆ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰੀ ਪਿਆ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗੱਏ।

ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੋਭਾ ਇੰਸਾ ਨੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਸੀ.ਐਲ.ਯੂ. ਲਈ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਵਿਭਾਗ...


ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਟਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਾਉਂਦੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਸੁਮੀਤ ਕੁਮਾਰ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 7 ਵਜੇ ਸੀਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਜੇਸੀਬੀ ਮਸ਼ੀਨ ਰਾਹੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਾਲ ਹਾਲੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਰਅਸਲ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸੀਵਰੇਜ ਦਾ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ

ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਸਨ ਜਿਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜਦੋਂ ਸੀਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵੀ ਮੌਕੇ ਤੋ ਪਹੁੰਚੇ

ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਵੀ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਡੀਸੀ ਆਰਸੀ ਬਿਢਾਨ ਨੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਵਰੇਜ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਹੁਣ ਦੂਜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਮਲ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ

ਇਹ ਪੋਸਟਰ ਸਿਰਸਾ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਮਲ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਪਹਿਰਾ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰੀ ਵੋਟ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ’ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਰੱਤਾ ਖੇੜਾ ਖਰੀਫ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਔਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਭਜਨ ਲਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਗਰ ਦੇ ਓਟੂ ਵੀਅਰ ’ਚੋਂ ਘੱਗਰ ਨਾਲੀ ਦਾ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਰੱਤਾ ਖੇੜਾ ਖਰੀਫ਼ ਚੈਨਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।”

“ਉਦੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਇਸ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਪਿੰਡਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਮਲ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ

"ਇਹ ਬਰਸਾਤੀ ਨਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰਨ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਬਣ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਖੇਡਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਿਕਲਣੇ ਔਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਅਮਨਦੀਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਸ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਜਿਉਣਾ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਲੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਬਦਬੂ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਘਰ 'ਚ ਬੈਠੇ ਰੋਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾ ਸਕਦੇ।

ਇਸ ਨਾਲੇ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਮੰਗ

ਵਿਜੈ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਗਰ ਨਾਲੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪੀਲੀਆ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਪਿੰਡ ਲਈ ਬੱਸ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ

ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੋਮਾ ਰਾਣੀ ਨਾਲੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਨਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬੱਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਵੀਂ ਚਾਮਲ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿਰਸਾ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਸਕੂਲ ਹੈ, ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਤਕਰੀਬ 500 ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਮਲ 'ਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਕ ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਬੈਂਕ ਆਦਿ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਿੰਡ ਚਾਮਲ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਲੜਕੀ ਪੂਜਾ ਨੇ ਬੀਐੱਸਸੀ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੰਜਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਸਸੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੱਤਾ ਖੇੜਾ ਖਰੀਫ਼ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪੁੱਲ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਨੇ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਕੱਚੇ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਪੁੱਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਤੋਂ ਮਨਜੂਰੀ ਮਿਲੇਗੀ ਕੱਚੇ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੁੱਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ।”

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜੀ

ਇਹ ਬੰਦ ਬੁਲਾਇਆ ਕਿਸ ਨੇ ਹੈ? ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 'ਚ ਹੀ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯੂਨੀਅਨ ਵੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚਾਰਟਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਇਹ ਹੜਤਾਲ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਮੰਗਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਸ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੱਟੋਘੱਟ 24000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹਨ 12 ਸਾਂਝੀਆਂ ਮੰਗਾਂ?

ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਜ਼ (ਸੀਟੂ) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਪਰ ਇਹ ਚਾਰਟਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਗ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੌਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।

ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੌਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਆਸ਼ਾ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ, ਰੋਡਵੇਜ਼ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਧਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 2 ਲੱਖ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਹਨ।

ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਰਨੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਵਾਜਾਈ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)