ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਰੀ ਬੱਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸੱਦਾਅ ਸੂਬੇ ਦੀ ਧਾਹੇਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚੋਂ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਹੌਤੀ ਬਾਗੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਮਲੇ ਵਿਚ 43 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 61 ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੀ ਉਮਰ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹੌਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਵਿਚ ਯਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਵਾਜਬ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸਕੂਲਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹਨ ਯਮਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਕਾਰਨ?

ਯਮਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਯਮਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਾਲ 2011 'ਚ ਹੋਈ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਚ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸੇ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਲੇਹ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਯਮਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਦ ਰੱਬੂ ਮੰਸੂਰ ਹਾਦੀ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਆ ਗਈ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੱਤਾ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਧੇਗੀ ਪਰ ਹਕੀਕਤ 'ਚ ਇਹ ਨਕਾਮ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯਮਨ 'ਚ ਸਿਆਸੀ ਸੰਘਰਸ਼... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ 'ਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਾਲੇਹ ਦੀ ਫੌਜ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਦੀ ਦੀ ਫੌਜ।

ਇੱਕ ਮੋਰਚਾ ਹੌਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਖੋਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਯਮਨ 'ਤੇ 30 ਸਾਲ ਤਕ ਹਕੂਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਲੇਹ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਪਤੀ ਹਾਦੀ ਨੂੰ ਯਮਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਆਦ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੂਥੀ ਬਾਗੀਆਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਦੋਂ ਮਾਂਗਣਯਾਰਾਂ ਨੇ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਾਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਣਾ-ਪਾਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਬਲਾੜ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੈਸਲਮੇਰ - ਜਿੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰੈਨ ਬਸੇਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਦਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮੀਜ਼ ਪਜਾਮਾ ਪਾਈ ਜ਼ੱਕੇ ਖਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਨੂੰ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਦਿਓ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਉਹ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤਾਂ ਫ਼ੇਰ ਅਸੀਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।''

'ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ'

ਮਾਂਗਣਯਾਰ ਪੰਚਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਕਾਤਲਾਂ, ਤੰਤਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੋਪਾ ਰਮੇਸ਼ ਸੁਥਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ

ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ’ਚ ਬਚੀ ਦੋਸਤੀ

ਅਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਬਰਿਆਮ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਦਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਪਾਣੀ ਤਕ ਨਾ ਪੀਵੇ।

ਅੱਧਖੜ੍ਹ ਉਮਰ ਦੇ ਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਕਿਮ ਖ਼ਾਨ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੀ ਰਾਹ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਨੇ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਸਾਡਾ ਦਾਣਾ-ਪਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਜੀਵਾਂਗੇ ਕਿਵੇਂ ?''

ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਡਰ ਹੈ

ਜਜਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਗ਼ਮ 'ਚ ਗਾ ਵਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਾਮਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੰਢਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂਗਣਯਾਰਾਂ 'ਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਡਰ ਡੂੰਘਾ ਬੈਠਾ ਹੈ।

ਮੁਸਲਿਮ ਮਜਹਬ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂਗਣਯਾਰ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੂ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਾਉਂਦੇ-ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੈਨ ਬਸੇਰੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਵਿਛੀ ਦਰੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਫਰਿਆਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣਾ'', ''ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰਨਾ''।

ਬੀਬੀਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼: 'ਬੋਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਲ਼ ਕੱਢਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ'

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦਾਂਤਲ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕਿਸੇ ਮਾਂਗਣਯਾਰ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ!

ਅਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਖ਼ਸ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਪਰ ਉਦੋਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਰਾਜੀਨਾਵਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂਗਣਯਾਰ ਮੰਨ ਵੀ ਗਏ ਸਨ।

ਜ਼ੱਕੇ ਖਾਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਇਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਪੁਲਿਸ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਗਈ''

ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ?

ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਸਿਰ 'ਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੱਟ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ 27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜਗਰਾਤੇ 'ਚ ਭੋਪੇ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਅਮਦ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਰਾਗ ਦੀ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵੀ ਆਕੇ ਉਸ 'ਚ ਸਮਾਵੇ।

ਪਰ ਅਮਦ ਖਾਨ ਦੇ ਸੁਰ ਤੋਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਇੰਨੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਾਂਗਣਯਾਰ ਅਜਿਹੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਹਨ ਕਿ 'ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੁਆਂ-ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਬਕਰੀਆਂ ਤਕ ਨੂੰ ਰੱਬ ਆਸਰੇ ਛੱਡ ਆਏ ਹਨ'।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਲੱਖ ਸਮਝਾਉਣ 'ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਭਾਵੇਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸੌਣਾ ਤੇ ਮਜਦੂਰੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ...


ਜਦੋਂ ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਤਿੰਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ

ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੀਨਾ ਰੇਗਰ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਧੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣੀ ਪਈ।

ਮੀਨਾ ਦੇ ਪੇਕੇ ਬੂੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਰਗਾਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਤਿੰਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਘਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ ਪਰ 2012 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਕਵਾ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"

''ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਸਾਂਭਿਆ। ਉਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।''

''ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ। ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਸਾਂਭਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੇਣਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ।''

ਜਦੋਂ ਚਾਰੇ ਭੈਣਾਂ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ

ਪਰ ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਇਆ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਰਥੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਟੋਕਣ ਲੱਗੇ। ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਪਾ ਦੀ ਇਹੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਹੀ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।''

''ਮੇਰੇ ਤਾਇਆਂ-ਚਾਚਿਆਂ ਤੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ ਹਾਂ! ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।''

ਸਮਾਜ ਨੇ ਕੀਤਾ ਬਾਹਰ

ਪਰ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਚਾਰੇ ਭੈਣਾਂ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਉਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮੀਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਾਮੁਦਾਇਕ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਭਵਨ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਨਹਾਉਣਾ ਪਿਆ।''

''ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਸ ਦਿਨ ਘਰ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਰਵਾਇਤ ਤੋੜਨੀ ਪਈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣੀ ਪਈ।''

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲੀ ਧੀ ਨਮਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

''ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਉੱਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਮਾਜ ਨੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਚਾਇਤ ਦੀਆਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀਆਂ। ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਥੋੜ੍ਹਾ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।

ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਤਿੰਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ...


ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਠੰਡੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪੀਣ ਬੈਠੀ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਕਿ, ਆਖ਼ਰ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਹੈਂਡਸਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ?

ਮੇਰੀ ਗੋਲ ਮਟੋਲ ਜਿਹੀ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਲੰਬਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤਾ ਪਤਲਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ। ਥੋੜਾ ਮੋਟਾ ਵੀ ਚੱਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਭੁੱਖੇ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਤੌੜੇ ਵਰਗੇ ਢਿੱਡਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ! ਭੱਦੇ ਜਿਹੇ ਨਾਲ! ਮੈਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਜਿਸਮ ਦੇ ਵਾਲ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ।''

ਟਾਈਟੈਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲਿਓਨਾਰਡੋ ਡੀ ਕੈਪਰੀਓ ਸਕੈਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਹੀ ਨਹੁੰ ਹੋਣ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ 'ਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 'ਅਰਧ ਸੁਹਾਗਣਾਂ'

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ?

ਸਭ ਦੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ 'ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ'

ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਭਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਭੂਰੇ ਕੁੰਡਲਦਾਰ ਵਾਲ। ਹਿੱਪੀਆਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।

ਐਨਕਾਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਬੌਧਿਕਤਾ ਝਲਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖਿੜਖਿੜਾਈ।

ਮੈਂ ਉਲਝ ਗਈ, ਲੰਮੇ, ਗੋਰੇ/ਕਣਕਵੰਨੇ, ਕਾਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਾਲ ਅਤੇ ਗੱਠੀਲੇਪਣ ਦਾ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਰਿਤਿਕ ਰੌਸ਼ਨ, ਸ਼ਾਹਰੁੱਖ ਖਾਨ ਤੇ ਰਣਵੀਰ ਕਪੂਰ ਵਰਗੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ 'ਚੋਂ ਗਾਇਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸੁਫਨੇ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੀਰੋ ਤਾਂ ਬੜੇ ਹਟਵੇਂ ਸਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ

ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਬਹਿਸ  ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁਣਿਆ 'ਕੌਣ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੈ? ਕੇਰਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿ ਤਮਿਲ?' ਮੇਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਲਈ।

ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੀ ਤਾਂ ਸੀ।

ਦਿੱਖ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਰਗ 'ਚ ਰੱਖਣਾ।

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਜੁਦਾ-ਜੁਦਾ

ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ। ਮੇਰੀ ਗੁਆਂਢਣ ਵੀ ਮੈਥੋਂ ਜੁਦਾ ਨਜ਼ਰ ਅਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਥੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅਗਾਂਹ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਵੀ ਪੁਆ ਲਈਆਂ।

ਵਿਰੋਧ ਫ਼ੁੱਟ ਪਿਆ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਖ਼ੀਰ, ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਨੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰੋਮੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ।

ਮੇਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਚਾਹ ਪਾਰਟੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਦੇ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 'ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ' ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਵੱਲ ਮੋੜਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤਾਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ?

ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਦੇ ਹੋਰ ਪੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰ ਜਵਾਬੀ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਰਾਜਨਿਤਿਕ ਵਿਚਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਰਸ਼ਨ ਆਦਿ?

ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ?

'ਕਾਰਨਵਾਲਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੰਨੇਗਾ?'

ਰਾਹੁਲ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਭਾਜਪਾ?

ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਸ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਖਿੜਖਿੜਾ ਪਈਆਂ। ਇਹ ਬੇ-ਨੁਕਸਾਨ ਹਾਸਾ ਠੱਠਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਹੱਸਣਾ ਸਿੱਖੋ ਤੇ ਮੌਜ ਕਰੋ।

ਇਹੀ ਤਾਂ ਦਿੱਕਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ, ਸੋਹਣੇ, ਸੁਨੱਖੇ ਬੰਦੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦਾ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ

ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਤੀਂਵੀਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਦਰਸ਼ ਸਰੀਰਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸਮ 'ਚ ਫਿੱਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ  ਹਾਸੇ ਠੱਠੇ 'ਚ ਹੀ ਸਹੀ।

ਸ਼ਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਦਰਜਨ ਭਰ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮੰਨ ਗਈਆਂ ਤੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਲਿਆ- ਬੇ-ਨੁਕਸਾਨ ਹਾਸੇ ਠੱਠੇ ਲਈ।

ਬਲਾਗ:...


ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਘੰਟੀ ਨਾ ਮਾਰੋ।"

ਤਿੰਨ ਵੱਜ ਕੇ 50 ਮਿੰਟ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਸਮਝਿਆ।

ਘੰਟੀ ਵੱਜਦਿਆਂ ਹੀ ਖੁਦ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ।

ਆਪਣੀ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੁਚਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਫਾਇਰ ਕਰੋ...ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪੂਰੇ 50 ਮਿੰਟ ਹਨ।"

ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਹ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ।

ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਮਾਲ ਦੇ ਹਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਗੱਲ-ਗੱਲ 'ਤੇ ਚੁਟਕੁਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਠਹਾਕੇ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਦੂਜੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਬੇਹੱਦ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਦਿਲ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਦ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਢਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਪਾਨ ਦੀ ਪੀਕ ਸਣੇ ਪਠਾਣੀ ਸੂਟ 'ਚ ਦਫ਼ਤਰ ਆਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਫਟੀਚਰ ਐੰਬੈਸਡਰ ਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਖੁਦ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼' ਬਿਲਡਿੰਗ 'ਚੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਦੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਟੈਕਸੀ, ਟੈਕਸੀ! ਤਾਜ ਹੋਟਲ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਈਆਂ। ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤ ਰੁਪਏ ਲਏ। ਦੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਟਿੱਪ ਵੀ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਅਸਲੀ ਮਜ਼ਾ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੁਦ ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਢਿੱਡੀਂ ਪੀੜਾਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ।

ਕਲਮ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ

ਜਦੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਔਨੈਸਟ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ' ਦਾ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਮੈਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਾਏ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਕਲਮ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਉਂਝ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਗੱਲ ਚੋਰੀ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।"

"ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੇ ਰੱਖੇ ਫੋਲਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਕਲਮਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਗੱਲ਼ ਹੈ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਮੈਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਝੂਠ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੋਲੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ।"

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਹੁਮਰਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਧਾਰਨ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਸਨ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ। ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਪੱਕਦੀ ਸੀ-ਦਾਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਪ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੋਬਾਈਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਸੀ।

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲੋਧੀ ਗਾਰਡਨ ਸੈਰ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਅੱਧਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ ਹੀ ਗੁੰਬਦ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਕੋਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਤੁਹਾਡਾ ਜਿੰਨਾ ਮਨ ਕਰੇ ਘੁੰਮੋ।

40 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ 20-25 ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਾਬੰਦ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੜਬੋਲੇ, ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਸਕੌਚ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਦੇ ਅਕਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਫ਼ੀ ਖੁਸ਼ਦਿਲ ਇਨਸਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸੀ।

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਰਾਹੁਲ ਸਿੰਘ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ,...


ਜਦੋਂ ਯਾਗੋ ਦਾ ਸ਼ਮੀਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ

27 ਸਾਲਾ ਯਾਗੋ ਰਿਡੀਜਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਬੂਲਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਘਰ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਮੀਮਾ ਬੇਗ਼ਮ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ 3 ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਆਈਐਸਆਈ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਯਾਗੋ ਰਿਡੀਜਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਯਾਗੋ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਕੁਰਦ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।

'ਆਈਐਸਆਈ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ'

ਜੇਕਰ ਯਾਗੋ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਐਸਆਈ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੁਐਂਟਿਨ ਸੋਮਰਵਿਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਯਾਗੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਈਐਸਆਈਐਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਦੀਜਾ ਸੁਲਤਾਨਾ, ਅਮੀਰਾ ਆਬੇਸ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀਨਾ ਬੇਗ਼ਮ ਤਿੰਨੇ ਹੀ 2015 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜੀਆਂ ਸਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਈਐੱਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਡਚ ਜਾਸੂਸ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਕਾ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।"

ਆਈਐਸਆਈਐਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਾਂ ਨੇ ਬਗੈਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਜਿਣਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ 'ਤੇ ਪੱਥਰਬਾਜੀ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ।

19 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੀਮਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਆਈਐਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅੱਡੇ ਬਾਘੁਜ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯਾਗੋ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ  ਸ਼ਮੀਮਾ ਆਪਣੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੇਟੇ ਜਾਰਾਹ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਅਲ-ਹਵਲ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ 'ਚ 39 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।

ਹੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।

'ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾਂ'

ਯਾਗੋ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਮੀਮਾ ਬੇਗ਼ਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 23 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ "ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ" ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਭੱਜੀ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੂੰ ਰੱਕਾ ਦੇ ਵੂਮੈਨ ਸੈਂਟਰ 'ਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸੀਰੀਆ ’ਚ ਆਈਐਸ 90 ਫੀਸਦ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਗੁਆਇਆ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਯਾਗੋ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਤੀ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ, "ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।"

ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਸ਼ਮੀਮਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ

ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਬੈਥਾਨਲ ਗਰੀਨ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਭੱਜੀਆਂ ਬੇਗ਼ਮ ਅਤੇ ਆਮੀਰਾ ਆਬੇਜ਼ ਦੀ ਉਮਰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਜਦ ਕਿ ਕਾਦੀਜ਼ਾ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਵੇਲੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੀਜਾ ਸੁਲਤਾਨਾ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼ਮੀਮਾ ਬੇਗ਼ਮ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ, ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਮੀਮਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਿਰਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।

ਪਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਮੀਮਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਮੀਮਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ...


ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਤਾਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣ ਗਏ।

ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।1 ਸਤੰਬਰ 1965 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਛੰਬ 'ਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫੌਜ ਦੇ ਕੋਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਫੋਰਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਚਵਾਨ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ, ''ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਕੁਝ ਕਰੋ।''

ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਦਿਓ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਰਾਂ।''

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਿਆ ਹੀ 40 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਤੋਂ 12 ਵੈਂਪਾਇਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁੜ 3 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਵਾਘਾ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਗਲੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

ਹਲਵਾਰਾ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਵਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ

ਜਦੋਂ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਜਵਾਨ ਦਿਖਦੇ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਵੀ ਬਣੇ।

ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ

ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਲੜੀ ਸੀ ਉਹ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਹੋਈ।

ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਪਾਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਇੰਫਾਲ 'ਚ ਏਅਰਫੋਰਸ ਦੇ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਕੁਆਡਰਨ ਹਰੀਕੇਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਜਥੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕੂਆਡਰਨ ਹਰੀਕੇਨ ਦੇ ਨਾਲ 15 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਲੜਾਈ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ 'ਡਿਸਟਿੰਗੁਇਸ਼ ਫਲਾਈਂਗ ਕਰਾਸ' ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਮਿਲਣ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮੈਡਲ ਲਗਾਇਆ।।

1965 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਫੋਰਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰਫੋਰਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂਰ ਖ਼ਾਨ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਬਾਅਦ 'ਚ ਮੈਂ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮਾਂ ਉਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ 1944 'ਚ 'ਡਿਸਟਿੰਗੁਇਸ਼ ਫਲਾਈਂਗ ਕਰਾਸ' ਮਿਲਿਆ।

ਉਹ ਗੋਲਫ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਕੋਈ 4-5 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲਫ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦੇ ਸੀ।

ਏਅਰਫੋਰਸ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ

ਫੌਜ 'ਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ 2 ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਕੇਐਮ ਕਰਿਅੱਪਾ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ। ਏਅਰਫੋਰਸ 'ਚ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ।

ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਫੋਰਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੀ ਬੱਝਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਫੋਰਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਲੈ ਗਏ।

ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਫੋਰਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤਵਰ ਸੈਨਾ 'ਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

(ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਫੋਰਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਰਿਤਾ ਕਾਂਡਪਾਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ )

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਦੋਂ ਸਟਰਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਅਫਗਾਨ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਰੂਸ ਜੰਗ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਗਈ

ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਰੂਸੀ ਐੱਮਆਈ-24 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬਰ ਦਾ ਫ਼ਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।

ਗੱਫ਼ਾਰ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਟ੍ਰਿਗਰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਹੈਲੀਕਪਟਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਹਿਜ਼ 300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ।

ਮੁਜ਼ਾਹਿਦੀਨ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਲ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਪਰ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਿਰਫ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਪੀੜਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਵੀਅਤ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐੱਸਆਈ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਨਾਂਗਰਹਾਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰ ਗੱਫ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦਰਵੇਸ਼, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗ਼ੁਲਬੁੱਧਦੀਨ ਹਿਕਮਤਿਆਰ ਦੇ ਹਿਜਬ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ਰਾਟੇਦਾਰ ਰੂਸੀ ਬੋਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਸਨ।

ਆਈਐੱਸਆਈ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਓਜੜੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸਟਿੰਗਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਈਐੱਸਆਈ ਦੇ ਸਟਿੰਗਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਿਖਲਾਈਕਰਤਾ ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਲ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਇਹ 25 ਸਤੰਬਰ 1986 ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਗੱਫ਼ਾਰ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਟਿੱਲੇ ਵਰਗੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਤ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ।"

ਕੀ ਸੀ ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲ

ਸਟਿੰਗਰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਸੀ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ।

ਸਟਿੰਗਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਟਿੰਗਰ ਹੀ ਸੀ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਰੂਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲੰਘ ਰਹੇ ਟੈਂਕ

ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਲ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਗ਼ਾਜ਼ੀ, ਜੋ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਸਟਿੰਗਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੈਨਾ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਐੱਸਆਈ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟਿੰਗਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸਟਿੰਗਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਟਿੰਗਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਜੋ ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਟਿੰਗਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ...


ਜਦੋਂ ਸਿੱਧੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਮੈਸੇਂਜਰ ਬਣ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਸ਼ਖ਼ਸ' ਅਤੇ 'ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਰਨੈਲ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਹੋਈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ 'ਗੱਦਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਸਿੱਖ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਰ ਰਹੇ ਸਿੱਧੂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਿੱਚ 'ਤੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਉਤਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਉਹ ਕਈਆਂ ਲਈ ਖਲਨਾਇਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਏ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜ ਦਾ ਕੈਪਟਨ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ?

ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਰਾਇ ਵਿਚਾਲੇ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਤਾਰਪੁਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 4 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 5 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ 18 ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਨ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਿੱਖ ਵੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵੀਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਹਗਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ 100 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਨ।

ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੂਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦਾ 550ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਕਮਰ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਾਂਘੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਹੀਰੋ' ਬਣਨਾ ਤੈਅ ਸੀ।

'ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਰਿਕਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਠੇਸ'

ਸਿੱਧੂ ਵੱਲੋਂ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਕਮਰ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖ਼ੂਬ ਹੋਈ। ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਦਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਧੂ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਲ ਸੀ।

ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਹਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਕਾਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਿੰਦਾ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੂ ਲਈ 'ਗੱਦਾਰ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ।"

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਪੁਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਖੌਲ ਵੀ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੌਮੀ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਜਿਸ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।''

''ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ...


ਜਦੋਂ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਟੀਮ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੱਕਾਮੁੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਖ਼ੁਦ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਨੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਧਰਨੇ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੀਬੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਉੱਤੇ ਸੀਆਰਪੀਐਫ਼ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੀਬੀਆਈ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਗਈ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਮੰਗਲਵਾਰ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਧਰਨੇ ਦੌਰਾਨ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ

ਸੰਘੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਟਕਰਾਅ- ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ 'ਤੇ ਲਿਆ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ

ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਸੰਮਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕਮਿਸ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਘੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਟਕਰਾਅ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਅ ਐਨਫੋਰਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇਣ। ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਧਰਨੇ 'ਤੇ

ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸੋਮਾਵਰ ਤੱਕ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਸੀਬੀਆਈ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ ਤਹਿਤ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਮਤਾ ਦੇ ਧਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ।

ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਾਰਦਾ ਚਿਟਫੰਡ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਟੀਮ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ'। ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰਿਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਜਾਂਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਂਚ ਬੰਗਾਲ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਬਾਬਤ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਟੀਮ ਗਈ ਸੀ।

ਉੱਧਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨਲਿਨ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਇੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੈਰ -ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜਾਂਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਡਰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ, ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ, ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਜਪਾ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਿੱਤਰ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਮੈਂ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ: ਮਮਤਾ

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਸ਼ਾਰਦਾ ਚਿਟਫੰਡ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੀ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਘਰੇ ਵੀ ਸੀਬੀਆਈ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚਿੱਟਫੰਡ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ...


ਜਦੋਂ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਅਹੂਜਾ ਜੋੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਿਆ ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਮੇਰੀ-ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੀ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਅਪਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਆਪਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਹੀ ਦੋ ਹਨ।

ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਸਰਨੇਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।

ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹੀ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੈ।

ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੀਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਬਦਲੋ ਪਰ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਈਏ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਲੀਕ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰਨੇਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ੈੱਟੀ ਨੇ ਕੁੰਦਰਾ, ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਨੇ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੀ ਇਹ ਬੱਚਨ ਜਾਂ ਖ਼ਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਭਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ।

ਪਿਛਲੇ ਦ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਬਣੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹਿਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਨਾਮ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ, ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ।

ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਇਤਿਹਾਸ

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੋਚ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ।

ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਗਏ।

1970 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਸ 'ਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ ਹੀ ਰੱਖਣ।

ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ

ਮਤਲਬ ਜਿੱਥੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਜੁੜੇ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਕਾਇਦਾ ਹੈ-ਇਹ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਪਸੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇਕਲੌਤੀ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਸ 'ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਮੁਲਭੂਤ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ 1975 'ਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣਾ 'ਮੇਡਨ' ਯਾਨਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਸਾਲ 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਤੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਛੋਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਂ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਲੈਣ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ।

ਇਹ ਬਹਿਸ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛਿੜਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, 'ਟਾਈਟੈਨਿਕ' ਵਰਗੀ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਕੇਟ ਵਿੰਸਲੇਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ 'ਫੈਮਿਲੀ' ਨਾਮ...


ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ-ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਕਹਿੰਦਾ। ਅਟੁੱਟ ਦਾ ਵੀ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦਾ ਵੀ ਮਤਲਬ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਅਇਆ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਪਤਾ ਕੁਝ ਇੰਝ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਤੇ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਹੀਰੋ ਅਤੇ ਹੀਰੋਇਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ... ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਣਾ ਗਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਨੀਮੂਨ ਦਾ ਮੂਡ ਹੋਵੇ...ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਬਾਅਦ 'ਚ ਸਮਝੇ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ

ਜਦੋਂ ਕਾਲਜ ਅਪੜੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ...ਇਹ ਇੱਕ ਮਸਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।

ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ..ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵੀ ਲਿਖੇ...ਤਕਰੀਰਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਤੇ ਘਰ ਦਾਣੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਹਾਦੀ ਜਥਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਤੁਰ ਪਏ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾ ਹੋਇਆ...ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਬਰਿਸਨਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ।

ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ 'ਚ ਇਜਾਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭੁੱਲ ਜਿਹੇ ਗਏ।

ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਣੇਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਂਝਾ ਰਾਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਉਧਰ ਇੰਡੀਅਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧੇ ਤਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁੰਡੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਲੇਲਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਲੱਖ ਫੌਜ਼ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਜੰਗਾਂ

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੁਝ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ- ਚਾਰ ਜੰਗਾਂ ਵੀ ਲੜ ਬੈਠੇ ਨੇ, ਲਾਈਨ ਆਫ਼ ਕੰਟਰੋਲ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ ਤੋਪਾਂ ਵੀ ਚੱਲਦੀਆਂ ਨੇ...ਅਸੀਂ ਆਪ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹਾਂ ਪਰ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ 'ਚ ਛੱਡਿਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਨਾਲ ਬਿਠਾ ਕੇ ਬੜਕ ਮਾਰੀ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਵਿਚੋਲਾ ਬਣਨਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਖਾਨ ਸਾਹਬ ਵਾਪਿਸ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇੰਨੇ ਢੋਲ ਵਜਾਏ, ਇੰਨੇ ਹਾਰ ਪਾਏ ਜਿਵੇਂ ਖਾਨ ਸਾਹਬ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਾ ਕੇ ਆਏ ਹੋਣ।

ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹੱਲ ਕਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਹੜਾ ਮਸਲਾ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਵਿਚੋਲੇ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਫੌਜ਼ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ, ਪੈਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਭੇਜੇ।

ਟੀਵੀ ਬੰਦ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਬੰਦ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੰਦ, ਮੋਬਾਇਲ, ਲੈਂਡਲਾਇਨਾਂ ਸਭ ਬੰਦ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਿਆਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਤਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣੇ ਹੀ ਸਨ। ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ?

ਇੰਝ ਸਮਝੋ ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਦਸੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਸਲਾ ਹੈ ਕੀ ਸੀ।

ਜਿਹੜੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੱਸ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ।

ਮੋਦੀ ਦੇ ਭਗਤ ਐਂਵੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਕੋਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਓਸੇ ਹੀ ਦਿਨ ਵਲਰਡ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।

ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬੜੇ ਟੱਪਦੇ ਸਨ, ਕਈ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਕਾਤ ਯਾਦ ਕਰਾਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਛੋ

ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਲਿਖਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਯਾਰ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਫੋਨ ਖੋ ਲਏ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫੌਜ਼ੀ ਬਿਠਾ ਦੇਵੇ, ਤੇਰਾ ਬੱਚਾ ਘਰੋਂ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਉਨੂੰ ਫਾਇਰ ਮਾਰ ਕੇ ਅੰਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ? ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਦੇਖੀਏ ਜੀ ਜਬ ਮਰਜ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਕੋ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੇ ਲੀਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੇ ਜਾਨਾ ਪੜਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਜਬ ਵੋ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਤਾ ਹੈ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਰਸ ਯਾ ਡੋਕਟਰ ਉਸ ਕੇ ਮੂੰਹ ਪਰ ਹਾਥ ਰੱਖ...


ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸਨਾਇਆ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ 'ਐਂਗਰੀ ਬਰਡ' ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਲਗਦੀ ਹੈ।

ਗੇਮ ਦਾ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਯੂ-ਟਿਊਬ 'ਤੇ ਵਾਇਸ ਸਰਚ ਨਾਲ ਸਨਾਇਆ ਨੂੰ ਐਂਗਰੀ ਬਰਡ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਐਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੌੜਦੀਆਂ।

ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸਦੀ ਸਪੀਡ ਦੇਖ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਨਾਇਆ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਲਟੀ-ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਅਕਸਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਸਨਾਇਆ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਨਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਾ ਦੇਵੇ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਨਾਇਆ ਲਈ ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਦਿੱਕਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਹੁਣ ਸਨਾਇਆ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਐਨੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਖੋਹਣ 'ਤੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲੰਮੇ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਐਨੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਹਾਰ ਮੰਨਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਸਨਾਇਆ ਐਨੀ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪਲੇਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਬਣਾ ਸਕੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਨਾਇਆ ਦਾ ਪਲੇਅ ਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਦਤ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਗੇਮਿੰਗ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਇੱਕ 'ਬਿਮਾਰੀ'

ਦੇਸ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਗੇਮਿੰਗ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਲਾਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡਿਸੀਜ਼ (ICD - 11) ਨੇ 27 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਇਹ ਮੈਨੂਅਲ ਇਸ ਸਾਲ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਨਾਇਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਡਾਕਟਰ ਜਯੰਤੀ ਦੱਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਂਗਰੀ ਬਰਡ, ਟੈਂਪਲ ਰਨ, ਕੈਂਡੀ ਕ੍ਰਸ਼, ਕੌਂਟਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮਜ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ।

ਡਾਕਟਰ ਜਯੰਤੀ ਦੱਤਾ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਕਸਰ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਗੇਮਜ਼ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕਦੋਂ ਇਹ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਗੇਮਿੰਗ ਡਿਸਆਰਡਰ ਕੀ ਹੈ?

ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੇਮ ਡਿਜੀਟਲ ਗੇਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਵੀ।

ਡਬਲਿਊਐਚਓ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਅਹਿਮੀਅਤ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਆਦਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਗੇਮਿੰਗ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸਦੀ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ, ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਗੇਮਿੰਗ ਅਡਿਕਟ' ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਹੇਵੀਅਰਲ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਯਤਨ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਲਹਾਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲ 'ਚ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੇਮਿੰਗ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹਰ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਬਿਮਾਰ ਹੈ?

ਡਬਲਿਊਐਚਓ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ...


ਜਨ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 1 ਫ਼ੀਸਦ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਮਾੜੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਾਰਨ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ 3 ਤੋਂ 5 ਫ਼ੀਸਦ ਲੋਕ ਗਰੀਬੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।

ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਕੀਮਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਨੇ

9 ਰਿਪੋਰਟਾਂ : ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੂਰੀ ਕਵਰੇਜ਼

ਬਜਟ 2018: ਕੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਸਸਤਾ?

ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਆਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬੋਝ ਵੱਧ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ।

ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤਾਂ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ 10 ਕਰੋੜ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਾਂ 50 ਕਰੋੜ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬੀਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲਗਭਗ 1100 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 11 ਹਜ਼ਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰ ਕਰੋੜ ਖ਼ਰਚ ਹੋਣਗੇ।

ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਟਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੱਕਰੀਆ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਚੁੱਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਚੰਗਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਾਬਕਾ ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਕੇ ਸੁਜਾਥਾ ਰਾਓ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਡੇ ਸਿਹਤ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਸ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗੀ।''

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਬਲੀਕਲ ਫੰਡ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ 2007 ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾਈਆਂ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ 13 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਅਧਿਐਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਮਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।

ਗੈ਼ਰਕਾਨੂੰਨੀ ਅਦਾਇਗੀ

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦਹਾਰਣ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

95 ਫ਼ੀਸਦ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।

66 ਫ਼ੀਸਦ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਕੋਲ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਕਈ ਵਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਨਜਾਇਜ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ 5 ਐਲਾਨ

2018 ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਦੀਆਂ 10 ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ

ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਲਕਸ਼ਣਾ ਨੰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤੈਅ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ। ਹਸਪਤਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੈਸਾ ਚੁਕਾਉਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈੱਡ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸ਼ੋਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਭਾਨੂ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਹਤ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ''

ਹੁਣ ਆਵੇਗਾ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ?

ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ...


ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਲੋਮਬਾਰਡੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਇਟਲੀਦੇ 14 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 1.6 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 50,000 ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਹੇਠ ਹਨ।

ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਟਲੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਰੋਕਣ ਦੇ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਵਜੋਂ ਜਿੰਮ, ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਟਲੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ

ਕੀ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਮਿਲਾਨ ਤੇ ਵੈਨਿਸ ਦੀਆਂ ਸੈਰਗਾਹਾਂ ਵੀ ਬੰਦ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਤੇ ਕੈਫ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬੈਠਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਟਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਆਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਲਾਗ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਟਲੀ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੂੰ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਭਾਰਤ 'ਚ ਮਰੀਜ਼ਾ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 39 ਪੁੱਜਿਆ

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪੰਜ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 39 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਿ ਹਿੰਦੂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਕੇ ਕੇ ਸੈਲਜਾ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਠਾਨਕਥਿਤਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਗੈਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 39 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 54 ਸਾਲਾ ਆਦਮੀ, ਉਸਦੀ 53 ਸਾਲਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ 24 ਸਾਲਾ ਬੇਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 65 ਸਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ 61 ਸਾਲਾ ਪਤਨੀ ਵੀ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹਨ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਦੇ 34 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 39 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮੈਂਗਲੋਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਐਮਐਸਸੀ ਲਿਰੀਸਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਕਰੂਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਿੱਪਿੰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਬਣੀ ਬੀਬੀਸੀ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ 2019

2019 ਵਿੱਚ ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਸਥਿੱਤ ਬੇਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣੀ।

ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਬੀਬੀਸੀ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ 2019

ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬੀਬੀਸੀ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਇਅਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੀਬੀਸੀ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਨਜ਼ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ।

ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਐਵਾਰਡ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਤੇ ਫੈਨਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੋਟ ਕੀਤਾ।"

ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੀਵੀ...


ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਉਤੇ 500 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿੱਥ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ 5000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦੀ ਵੀਡਿਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ।

ਕਿਸ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਹਰ ਰੋਜ਼ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਚਲਾਨ

ਸੂਬਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਡੀ.ਜੀ.ਪੀ. ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਸਕ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਪਗ 5000 ਚਲਾਨ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਇਕ ਹੋਰ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬੱਸ ਅੱਡਿਆਂ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।

ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਧਰਨਿਆਂ ਬਾਬਤ

ਮੁੱਖ ਮਤੰਰੀ ਨੇ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਸਮੇਤ ਕੋਵਿਡ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗੂਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਫਤਰ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਅੰਦੋਲਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ

ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਜੋ 11301 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 269 ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਰਕਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਡੀ.ਜੀ.ਪੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਥਾਣਾ ਪੁਲੀਸ ਥਾਣੇ ਦੇ 28 ਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਕਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਫਤਰ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ 28 ਪੁਲੀਸ ਕਰਮੀ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਇਕ ਸਹਾਇਕ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸੰਪਰਕ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਜੋ 11301 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 269 ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ

ਸੂਬਾ ਪੁਲੀਸ ਮੁਖੀ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇਕ ਮਾਮਲਾ ਲਹਿਰਾ ਸਬ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਹਿਰਾ ਪੁਲੀਸ ਥਾਣੇ, ਦੋ ਪੁਲੀਸ ਚੌਕੀਆਂ ਅਤੇ ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਆਫਿਸ ਦੇ ਇਸੇ ਹਫਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲ 33 ਪੁਲੀਸ ਕਰਮੀ (ਕੁੱਲ ਸਟਾਫ ਦਾ 40 ਫੀਸਦ) ਕਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੇ ਖੜਕਾਂ ਕੈਂਪਸ, ਜਿੱਥੇ ਕਰੋਨਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ, ਵਿਖੇ 723 ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿਚੋਂ 126 ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

133 ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਾਲੇ ਆਉਣੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ 127 ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਹਾਲੇ ਲਏ ਜਾਣੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਕੇਸ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਕੋਵਿਡ ਇਲਾਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ...


ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ

ਬਿਕਰਮ ਨੇ ਐਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਦੱਸੋ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਇਆ।

ਬਿਕਰਮ ਥੋੜ੍ਹੇ ਝਿਜਕੇ ਅਤੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ, ''ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅੰਕਲ ਦੀ ਉਮਰ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਕਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ-''ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਹਿਣ ਦਿਓ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿਕਰਮ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਯਾਦ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਸ ਅੰਕਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਲਿਹਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਆਖ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਿਹਾ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਨੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਪੂਰੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਝ ਸਕਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਬਿਕਰਮ 'ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਹਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ਦੇਣ ਬਹਾਨੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਉੱਤਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਪਰੀ। ਕਪਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿਕਰਮ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਟਨਾ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਯਾਦ ਹੈ।

ਕਪਿਲ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸੀਟ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਦਮੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਾਰਟ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗਾ।''

''ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।''

ਪਰ ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਮੁੰਡੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਪਿਲ ਬੇਝਿਜਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਿ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੇਰਾ ਅਕਸ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਮੁੰਡਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਕਦੇ ਨਾ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਹੈ ਫ਼ਰੋਟੋਰਿਜ਼ਮ

ਬਿਕਰਮ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਦੂਜੇ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਪ੍ਰਵੀਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਵੀ ਕਪਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਪ੍ਰਵੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੱਸਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ...


ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਜ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

(ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕੌਮੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਲੇਖ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਛਾਪਾਂਗੇ)

ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਮਹਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਆਪਣੀ ਨਾਕਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕੁਝ ਹੈ ਤਾਂ, ਉਹ ਹਨ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਖਰਚੀਲੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ, ਦਿਖਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ 'ਚੇਨਾਨੀ-ਨਾਸ਼ਰੀ' ਦੇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੁਰੰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸਾਮ ਦਾ ਦੇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਪੁਲ 'ਢੋਲਾ-ਸਾਦੀਆ' ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ।

ਦੇਸ ਦੀ ਦਸ਼ਾ-ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲ

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਦੇਸ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੇ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਏ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ,''ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣ ਲਵੋ। ਦੇਸ ਦਾ ਹਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਲਾਗਤ ਤੋਂ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ। ਉਦਾਹਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂੰਗ ਦਾ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ 5700 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 5575 ਰੁਪਏ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਰ ਦਾ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ 2089 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 1700 ਰੁਪਏ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਇਹੀ ਹਾਲ ਹੈ।

ਚਾਹੇ ਚੌਲ ਹੋਣ, ਕਣਕ ਹੋਵੇ, ਛੋਲੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੂੰਗਫਲੀ। ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2016-17 ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਦੇ 221 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 44 ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਦੀ 54 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾਲ ਦਰਾਮਦ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਸਸਤੀ ਕਣਕ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ।

ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ 24 ਘੰਟੇ 'ਚ 35 ਕਿਸਾਨ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 4 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਮਨਾਇਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦਿਵਸ, ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ 2016 ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ 2016-2017 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 14,828 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲਾਭ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ...

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣੋਗੇ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਓਗੇ।

ਦੇਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ 55 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।  ਇਸੇ ਲਈ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਣ।

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 'ਜੇਐਨਐਨਯੂਆਰਐਮ' ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ' ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 77,640 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ ਤਾਂ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਬੀਤੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ ਸਿਰਫ਼ 263 ਕਰੋੜ।

ਇਹੀ ਹਾਲ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਦਾ ਹੈ। 100 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ 642 ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਫ਼ੀਸਦ ਮਤਲਬ 23 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਯਾਦ ਕਰੋ, ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ 'ਹਾਊਸਿੰਗ ਫਾਰ ਆਲ' ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਕਰੋੜ ਘਰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅੱਜ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 3 ਲੱਖ 33 ਹਜ਼ਾਰ ਘਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਯਾਨਿ ਕਿ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 3 ਫ਼ੀਸਦ।

ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ

ਹੁਣ ਦੇਸ ਦੀ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ 106 ਔਰਤਾਂ ਜਿਨਸੀ...


ਜਨਮਦਿਨ ਮੁਬਾਰਕ ਗੂਗਲ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲੈਰੀ ਤੇ ਸੇਰਜੀ ਵੱਲੋਂ 1996 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗੂਗਲ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਭਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋਵੋ - ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਕਿਸ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੁਕਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੀ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ - ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋਵੋ।

ਫੋਰਬਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆ ਮੁਤਾਬਕ ਗੂਗਲ ਔਸਤਨ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਸਰਚਿਜ਼ (ਤਲਾਸ਼) ਹਰ ਸਕਿੰਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਯਾਨਿ ਕਿ ਤਕਰੀਬਨ 35 ਲੱਖ ਸਰਚਿਜ਼ ਹਰ ਦਿਨ।

ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੂਲਰ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ: ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ, ਇੱਕ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੁਲੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਸਰਚ (ਤਲਾਸ਼) ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗੂਗਲ ਸਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਦਾ ਹੈ - ਪਰ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਗੂਗਲ ਬਾਰੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ।

1. ਨਾਂ

ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੋਗੇ, ਗੂਗਲ ਕੀ ਹੈ? ਖ਼ੈਰ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

'ਗੂਗਲ' ਅਸਲ ਰੂਪ 'ਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਗੋਗੋਲ' ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਹੈ

'ਗੂਗਲ' ਅਸਲ ਰੂਪ 'ਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਗੋਗੋਲ' ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਹੈ - ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਚ 1 ਤੋਂ 100 ਸਿਫ਼ਰਾਂ ਤੱਕ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਜਾਂ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਗਲਤੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ, ਬਾਕੀ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।

2. 'ਬੈਕਰਬ'

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਲੈਰੀ ਪੇਜ ਅਤੇ ਸੇਰਜੀ ਬ੍ਰਿਨ ਨੇ ਗੂਗਲ ਨੂੰ 'ਬੈਕਰਬ' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ।

ਬੈਕਰਬ - ਦਰਅਸਲ ਮਸਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਮਸਾਜ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਛਲੇ ਲਿੰਕ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਰੈਂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੀ।

3. ਆਫ਼-ਕਿਲਟਰ (Off-kilter)

ਗੂਗਲ 'ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ।

ਗੂਗਲ ਨੇ ''ਆਸਕੀਊ'' ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੇ।

4. ਬੱਕਰੀਆਂ

ਗੂਗਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਤਾਰਵਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ (ਗ੍ਰੀਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ) ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਘਾਹ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੂਗਲ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਆਮ ਹੈ

ਮਾਊਂਟੇਨ ਵਿਊ, ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲਪਲੇਕਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਾਅਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਲਗਭਗ 200 ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘਾਹ ਖਾਂਦੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

5. ਵੱਧਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ

ਜੀਮੇਲ, ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ, ਗੂਗਲ ਡ੍ਰਾਈਵ, ਗੂਗਲ ਕਰੋਮ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਔਸਤਨ, ਗੂਗਲ 2010 ਤੋਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਐਕੁਆਇਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਐਂਡਰੌਇਡ, ਯੂ-ਟਿਊਬ, ਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਐਡਸੈਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਿਕ ਗੂਗਲ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 70 ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗੂਗਲ ਅਧੀਨ ਹਨ।

6. ਦਿ ਡੂਡਲ

30 ਅਗਸਤ 1998 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਗੂਗਲ ਡੂਡਲ "ਆਊਟ-ਆਫ਼-ਆਫਿਸ ਮੈਸੇਜ" 'ਤੇ ਸੀ। ਇਹ ਗੂਗਲ ਬੈਨਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ "ਓ" ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਤੀਲੀ ਰੂਪੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ।

ਡੂਡਲਜ਼ ਹੁਣ ਗੂਗਲ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ

ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਲੈਰੀ ਅਤੇ ਸੇਰਜੀ ਨੇਵਾਡਾ 'ਚ ਬਰਨਿੰਗ ਮੈਨ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਦੇਖਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਡੂਡਲਜ਼ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੂਗਲ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਹਿਮ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਆਰਟ ਵਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਰਨਾ।

7. ਕਈਆਂ ਲਈ ਗੁਆਚਿਆ ਮੌਕਾ, ਪਰ ਗੂਗਲ ਲਈ ਨਹੀਂ

ਅੱਜ ਗੂਗਲ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਸਰਦਾਰੀ ਹੈ

1999...


ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਸੀ

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਂਡ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਹ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ।

ਹੰਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਜਵਾਬ ਤਲਬੀ

'ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ' ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਨੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦੇ ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਸ ਸਾਕੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਹੰਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

"ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿਲੀਅਮ ਹੰਟਰ(ਲਾਰਡ ਹੰਟਰ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਹੰਟਰ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ ਅਤੇ ਜੱਜ ਸੀ।"

ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਖ਼ੂਨੀ ਕਾਂਡ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, ''ਉਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਨ ਕੀਤਾ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਜਰ ਗੁਨਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੱਤਾ ਅੱਗੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਡਾਇਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਹੈ, ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਓ-ਡਵਾਇਰ ਦੇ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।"

 ਹੰਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਬਗਾਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।''

ਫੌਜ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ

ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਡਾਇਰ ਤੋਂ ਫੌਜ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਤਲਬੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਸਰ ਹੈਵਲੋਕ ਹੁਡਸਨ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣੀ ਪਈ ਸੀ।"

ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਬਕਾ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ

"ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਮੋਨਰੋ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਦੀ ਜਿਸ ਕਮੇਟੀ ਅੱਗੇ ਡਾਇਰ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਕੌਂਸਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

 ਸੈਨਿਕ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਜਬਰੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।"

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਿਰੌਪਾਓ

ਡਾਇਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਕਤਲੇਆਮ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਤੋਂ ਡਾਇਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਸਿੱਖ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।"

"ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਤੋਂ ਸਿਰੌਪਾਓ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।"

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ।

ਅਜ਼ਾਦੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਬੁੱਚੜ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਖਾ

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦੇ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰ ਨੂੰ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਬੁੱਚੜ' ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਯੁੱਧ ਮੰਤਰੀ ਵਿਨਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਬੇ-ਰਹਿਮ ਕਾਤਲ' ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਤਿਆ ਐਮ ਰਾਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 'ਮਾਰਨਿੰਗ ਪੋਸਟ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਖਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਨਿੰਗ ਪੋਸਟ ਨੇ ਡਾਇਰ ਦੀਆਂ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਸਮਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 26 ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਂਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਸੈਨਿਕ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਜਬਰੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ

ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਟੋਰੀਆਂ ਨੇ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਡਾਇਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਡਾਇਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੈਨਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਡਾਇਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ

ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਆਪਣੇ ਲੇਖ 'ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ : ਕਤਲੇਆਮ ਤੇ ਪਰਿਣਾਮֹ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਾਇਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ...


ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਬਣੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਡੀਐੱਸ

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ 31 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਚੀਫ ਆਫ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ ਹੋਣਗੇ।

End of Twitter post, 1

ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ 31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਏ।

ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਮਨੋਜ ਮੁਕੰਦ ਨਰਵਣੇ ਦੇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅਤੇ 28ਵੇਂ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

10 ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਸੀਡੀਐੱਸ ਵਜੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਜਨਰਲ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ 31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਡ ਹੋ ਗਏ ਹਨ

5 ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਚ ਨਹੀਂ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕੰਮ

ਹਾਲੇ ਥਲ ਸੈਨਾ, ਜਲ ਸੈਨਾ ਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਫ਼ੌਜ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅੰਡੇਮਾਨ ਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਫੋਰਸੇਜ਼ ਕਮਾਂਡ (ਐਸਐਫ਼ਸੀ) - ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਟੀਗਰੇਟਿਡ (ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ) ਕਮਾਂਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੋਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


ਜਨਰਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਜੀਐਸਏ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ "ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਜੇਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਹੈ

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੀ ਫੈਡਰਲ ਏਜੰਸੀ "ਉਹ ਕਰੇ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ", ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਜਨਰਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਜੀਐਸਏ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ "ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਜੇਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਟਰੰਪ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ।

ਬਾਇਡਨ ਟੀਮ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸਾਡੀ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।"

"ਇਹ ਅੰਤਮ ਫੈਸਲਾ ਫੈਡਰਲ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ।"

ਬਾਇਡਨ ਟੀਮ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਟਰੰਪ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਜਦੋ ਜੀਐਸਏ, ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰਮੇਵਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨੇ ਬਾਇਡਨ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਐਮਿਲੀ ਮਰਫ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਲਈ 6.3 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਫੰਡ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏਗੀ।

"ਚੰਗੀ ਲੜਾਈ" ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਐਮੀਲੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।"

ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਰਫ਼ੀ ਨੇ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ "ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਵਾਂ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਮਰਫੀ ਨੇ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ, ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਧਮਕੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਵਾਂ।"

"ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੈਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਲਦੀ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਡੇਂਟ-ਇਲੈਕਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ

ਕੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਨੇ ਕਿਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ?

ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬੋਲੇ।

ਟੈਨੇਸੀ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਲਾਮਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ, ਜੋ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੂੰ "ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ" ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਆਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।"

ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਸ਼ੈਲੀ ਮੂਰ ਕੈਪੀਟੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "2020 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਓਹੀਓ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਰੌਬ ਪੋਰਟਮੈਨ ਨੇ ਬਾਇਡਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੀਕਰੇਟ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਟੀਕਾ ਵੰਡਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ...


ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੂਨ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਲ ਰਿਹਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫ਼ੈਲਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਚੀਨ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ?

ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਫ਼ੈਲਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਢਿੱਲੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ-ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਵੂਹਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲੱਗਿਆ

ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਚੀਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 'ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ।'

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਢਿੱਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਗਈ।

23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੂਹਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲ ਚੁੱਪ ਛਾ ਗਈ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਮਾਸਕ ਲਾਉਣੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦੂਰੀ ਵਰਗੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਉਪਰਾਲੇ ਦੇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣਾਏ ਗਏ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਅਤੇ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

Coronavirus: ਬੁਖ਼ਾਰ, ਖੰਘ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ |

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ ਡਾ. ਲੀ ਵੈਨਲਿਆਂਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।

ਖ਼ਬਰ ਅਦਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤ ਕਵਰੇਜ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜੋ ਡਾਟਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਕਾਰਗਰ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕੀ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨ ਕੇ ਪ੍ਰੇਗ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਲੀ ਵੇਨਲੀਆਂਗ ਦੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਅੱਗੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ

ਦੂਜੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਉਬਾਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਾਟਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਉੱਪਰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਵੂਹਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਦੀ ਹੈ?

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ਼ਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਵੂਹਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਨਾਗਰਿਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਵੂਹਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਉੱਪਰ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਚੀਨੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਹਾਨ ਮਿਆਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਭਾਵੇਂ ਉੱਪਰੋਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ ਪਰ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਕੁਝ...


ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਦ ਸਵੇਰੇ ਅਸੀਂ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਿਨੇਸ਼ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਇੱਥੇ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼-ਖਰੋਸ਼ ਨਾਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਮੁਸਕਰਾਈ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ, ਕੋਚ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ- ਜਿਵੇਂ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਦੀ ਹਾਰ-ਜਿੱਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਸ ਹੀ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰੁਕਦੀ ਸੀ- ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਥੀਮ ਸੀ ਉਦਾਸ ਲਵ ਸੌਂਗਜ਼।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਛੋਰੀ

25 ਅਗਸਤ, 1994 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਬਲਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਹਿੰਮਤ, ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ 'ਤੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਬਲਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਹ ਖਿਡਾਰਨ ਆਪਣੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਹਿੰਮਤ, ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ 'ਤੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਨੇਸ਼ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਮੈਟ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਵਿਨੇਸ਼ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਆਪਣੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਮਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਵੀਰ ਫੋਗਾਟ ਵੱਲ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੇਰੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਵੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਸੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੇ ਠਾਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਘਰ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਸਿਖਾਉਣੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।''

ਗੀਤਾ, ਬਬੀਤਾ ਮਹਾਵੀਰ ਫੋਗਾਟ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਤੀਜੀ।

ਜੂਝਣ ਅਤੇ ਭਿੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਿਵਾਈ ਹੈ।

ਔਖ਼ੇ ਰਾਹਾਂ ’ਤੇ ਤੁਰਦੀ ਗਈ ਵਿਨੇਸ਼

ਪਰ ਇਹ ਓਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਿਨੇਸ਼ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸਿਖਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਸੋਚ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਿਹਾ। ਸਾਡੇ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਸਨ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਨਿੱਕਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫੁੱਲ ਪੈਂਟ ਪਹਿਨ ਕੇ ਨਿਕਲੇ, ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਕੇ।''

ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ: BBC Indian Sportswoman of the Year ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ

ਗੱਲ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਭਾਵ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਨੇਸ਼ ਹਰਿਆਣਵੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਲਟਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਾ ਦੇਣ। ਮੇਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਕੁਮੈਂਟ ਨਾ ਕਰਨ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਗੱਲ ਘਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।''

ਜੂਝਣ ਅਤੇ ਭਿੜਨ ਦੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਿਵਾਈ ਹੈ।

ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਨੇਸ਼ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ’ਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਦੌਰ

ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਨੇਸ਼ ਭੁੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਨੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਸੀ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਤਾਇਆ ਜੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਖੇਡਣਾ ਕਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬਣਨ ਦਾ ਦਮ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀ ਸਖ਼ਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਉੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਚੱਲੇਗੀ, ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਖ਼ਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਰਨੀ ਪਏ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਭੱਜ ਜਾਣ।''

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ...


ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ,ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਵੀਏਟਰ ਗਿਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਟੀਮ ਲੀਡਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਨੋ ਪੇਅ ਨੋ ਵਰਕ' ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਿਊ ਮੈਂਬਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜੈੱਟ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਧਰਨਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੈ।

ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਉਡਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਕੜਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪਈ।

ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਬੁਲਾਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,'' ਫਲਾਈਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਮੁੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਗਲੀ ਜਾਣਕਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰੀ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ। 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਫਲਾਈਟ ਬੁਕਿੰਗ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਸੁਵਿਧਾ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।''

SBI ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਵਿਚਾਰ

ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ET Now ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੈੱਟ ਦੀ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਰੋਲਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ।

ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰੋਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 6-7 ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਪੈਸੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਏ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਂਕ ਦਾ 1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ। ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ SBI ਵੱਲੋਂ ਜੈੱਟ ਨੂੰ 145 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਲੋਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ।

ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬੜਾ ਹੀ ਅਨੌਖਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ 23,000 ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ।

ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30-40 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਕੀਮਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ Q3 FY2019 ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਘੱਟ ਕੇ 12.4 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 53 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 8.9 ਫ਼ੀਸਦ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 5.6 ਫ਼ੀਸਦ ਨਾਲ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸੀ

79 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੁਈ ਐਡੀਵਿਅਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਰਿਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਲਵ ਲੈਟਰ ਚੀਨੀ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਕਾਰੋਬਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਚੈਰੀਟੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਡੱਬਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਕੌਰਨਵਾਲ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੈਥੀ ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਉਹ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਲੀਜ਼ੀ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਡੱਬਾ ਟੁੱਟਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਲੈਟਰ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਲੈਟਰ ਅਤੇ ਮੈਰਿਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ।

ਲੈਟਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੈਰੀਟੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਐਡੀਵਿਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੈਟਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ।

ਲੁਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੈਟਰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਮਿਸ਼ੈਲ ਐਡੀਵਿਅਨ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਆਖਰੀ ਨਾਂ ਜੋੜੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।''

'ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਊਟ ਕਪਲ'

ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗੇ। ਲੁਈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਕੁੜੀ ਹੋ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੇਰਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।''

ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਰੋਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਆਈ।''

ਡੈਰੇਕ ਅਤੇ ਲੁਈ ਐਡੀਵਿਅਨ ਦਾ 8 ਜਨਵਰੀ 1958 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਲੁਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਟੀਫਿਰੇਟ ਗੁਆਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ 1961 ਵਿੱਚ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 80ਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ।

ਇਹ ਲੈਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਲ਼ੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਮਸੰਗ ਨੇ 'ਖੁਦ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਵਾਲਾ ਐਂਟੀ-ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ' ਪੇਟੈਂਟ ਫਾਈਲ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਕਿਆਸ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਐਸ 10 ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੂਬੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਖੁਦ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੇਟੈਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਏਗਾ ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਤਾਂ ਕੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖੁਦ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਨਿ ਕਿ 'ਸੈਲਫ਼-ਹੀਲਿੰਗ' ਫੋਨ ਜਾਂ ਸਾਮਾਨ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇਗਾ।

ਖੁਦ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਟੈਸਟ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੈਲਫ਼-ਹੀਲਿੰਗ ਪੋਲੀਮਰ (ਖੁਦ ਹੀ ਮੁਰੰਮਤ) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੋਲੀਮਰ ਬਾਰੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਪੋਲੀਮਰ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਝਰੀਟ ਪੈਣ 'ਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੋਲੀਮਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਫੋਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਲ ਮਸਲ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਰਨੀਜ ਮੈਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਕਿਟ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੈਲਫ਼-ਹੀਲਿੰਗ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਨਾਲ

ਰਿਸਰਚ ਕੰਪਨੀ ਏਬੀਆਈ ਦੇ ਰਿਆਨ ਵਿੱਟਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਰਕਿਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਖੁਦ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਰਿਆਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਵੱਧ-ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁਦ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ

'ਆਈਂਡਹੋਵਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ' ਦੀ ਸਾਂਡਰਾ ਲੂਕਾਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕੁਝ ਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਪੇਂਟ ਜਾਂ ਪਾਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਹੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਫੇਨਲੈਬ ਨੇ ਕਾਰ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਪਰਤ (ਕੋਟਿੰਗ) ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਰਾਮਿਕ ਪੋਲੀਮਰ (ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ) ਹੈ ਕੋ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਤਰੇੜ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਚੁੰਬਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਜੋ ਕਿ ਸੈਰਾਮਿਕ ਦੀ ਬਣੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ 'ਮੈਮਰੀ-ਪੋਲੀਮਰ' ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਹੋਣ 'ਤੇ 'ਮੈਮਰੀ ਪੋਲੀਮਰ' ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਜੇ ਝਰੀਟਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੋਣ?

ਤਲ ਉੱਤੇ ਝਰੀਟਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ? ਖੁਦ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਤ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੀ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਦੇਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਧਾਤੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਝਲ ਸਕੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਐਮਆਈਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਸੈਮ ਟਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਪ੍ਰੋ. ਟਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਬਾਅ ਪੈਣ 'ਤੇ ਝਰੀਟ ਪੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦੇਵੇ।

ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਮੀਦ ਕਾਇਮ ਹੈ ਉਸ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਫੋਨ, ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਟੇਡਰੋਸ ਨੇ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਵਾਇਰਸ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਬਾਲਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੇ ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਲਾਹੁਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋਂ  ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਾਕਿਸਤਾਨ : ਦਾਊਦ, ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਅਦ ਤੇ ਲੱਖਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਿਉਂ ਕਰਨੇ ਪਏ ਸ਼ਾਮਲ

ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਨਾਂਹਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹੀਮ ਸਣੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੋਏ 26/11 ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲ਼ਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਗਠਨ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਇਬਾ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਮੁਖੀ ਜ਼ਕੀ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਾਲੀਬਾਨੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ 'ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ - ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ

ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਚਰਚਿਤ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਦੇ ਮਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 29 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਮਰਕਜ਼ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਪੋਗੈਂਡਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਕੋਵਿਡ -19 ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।"

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾ : ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ, ਜੋ ਬਾਈਡਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣੇਗੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ

ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ: ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇਹ ਔਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਹੋਵੇਗੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ

ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋਅ ਬਾਈਡਨ ਨੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉੱਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣਨਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਨਿੰਗ ਮੇਟ (ਯਾਨਿ ਉੱਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ) ਵਜੋਂ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਅੱਗੇ ਸਨ।

ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਚੋਣ ਸੀ ਹੁਣ ਉਹ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਪਰਦਾ ਪ੍ਰਥਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਸਾਲ 1925 ਸੀ, ਅਸਮ ਦੇ ਨੌਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਪਰ ਔਰਤਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਾਨਿਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਸੈਕਿਆਨੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕ 'ਤੇ ਸ਼ੇਰਨੀ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋ" ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਪਾਨ ਦੇ ਕਾਅਜ਼ੋ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇੜੇ ਖੇਤ 'ਚ ਝੋਨਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ

ਇਸ ਤਹਿਤ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਜਾਪਾਨ 'ਚ ਉਸਾਰੀ, ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਰਹੇ ਜਪਾਨ 'ਚ ਇਹ ਨੀਤੀ ਭਖਦੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 'ਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਧੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਦਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੱਮ 'ਚ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨੀਤੀ ਮੁਤਾਬਕ 3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਇਹ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ

ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਹਨ।

ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਮ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਈ ਜਪਾਨ ਆ ਸਕੇਗਾ।

ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਉਹ ਲੋਕ ਆਉਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜਪਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਚੰਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਜਾਚ ਹੋਵੇਗੀ

ਟੋਕਿਓ 'ਚ ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰੂਪਰਟ ਵਿੰਗਫੀਲਡ-ਹੇਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਜਪਾਨ 'ਚ ਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਕੀਮ ਦੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ 'ਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਰਕਰ ਬੁਲਾਏ ਜਾ ਸਕਣ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਨਜ਼ੋ ਆਬੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਜਪਾਨ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਚ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵਾਕਈ ਗੰਭੀਰ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਜਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਰ ਫਿਲਹਾਲ 1.4 ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ 2.1 ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਪਾਨ 'ਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਹਾਲ ਮਾੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਮਰ ਵੀ 85.5 ਸਾਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਜਪਾਨ ਨੇ ਬਾਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੌਤ ਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਤਾਇਵਾਨ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਇਹ ਸਾਰੇ ਘੱਟ ਮੌਤ ਦਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ ਘੱਟ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਪਾਨ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਰਦਾਰ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ।

ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਵੂਹਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਪਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਦਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੀੜ ਜਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਜਪਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ 3.7 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਹਨ।

ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟਰੇਨਾਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲ ਹਨ।

ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ) ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਜਪਾਨ ਨੇ ਕੋਵਿਡ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਰੇਟ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਹੈ

ਹੁਣ ਵੀ ਕੁੱਲ ਪੀਸੀਆਰ ਟੈਸਟ ਜਪਾਨ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 348,000 ਜਾਂ 0.27% ਦਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਪਾਨ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੌਕਡਾਊਨ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸਵੈਇੱਛਾ ਸੀ।

ਗੈਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਨਿਯਮ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ  ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਸੀਲ ਕਰਨ, ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਖ਼ਤ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।

ਪਰ ਜਪਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ।

ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੋਵਿਡ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਮਾਮਲਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੁਸ਼ਟ ਕੇਸ ਅਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਚੁੱਕ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਪਾਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵੱਡੀ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ਸੌਫਟਬੈਂਕ ਨੇ 40,000 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 0.24% ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।

ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ 8,000 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੈਂਡਮ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਲਾਗ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।

ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 0.1 % ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਹਨ।

ਜਪਾਨ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿੰਜੋ ਅਬੇ ਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ 'ਜਪਾਨ ਮਾਡਲ' 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੱਬਾਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣਾ ਗਾਣਾ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਬਚਾਅ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ

ਕੀ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰੋ ਅਸੋ ਨੂੰ ਸੁਣੋ ਤਾਂ ਉਹ ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ 'ਬਿਹਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ' ਬਾਰੇ ਗੱਲ...


ਜਬਰਜੰਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਿਪੋਰਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਬਰਜੰਗ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਪਰਤਿਆ।" ਕਦੇ-ਕਦੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਬਰਜੰਗ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਿਆ ਸੀ "ਪਰ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਖੇਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਪੈਸੇ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਬੱਸ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਲਿਮਟਾਂ ਵਧਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।"

ਕਿਵੇਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ?

ਕਰੀਬ 15 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਪਿੱਛੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ—"ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ। ਦੋ ਨੰਬਰ (ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ) 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਫਾਹਾ (ਫਾਂਸੀ) ਲੈਣ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਫਾਹਾ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਬਰਜੰਗ ਨੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ "ਕਿਹੜਾ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਬਰਜੰਗ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲ ਸੀ।"

"ਖੇਤੀ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਆਂ, ਮਾਮੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜਬਰਜੰਗ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।"

"ਕਦੇ ਗੱਡੀ ਲੈ ਕੇ ਕਿਧਰ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਿਧਰ, ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜਾਂ ਹੀ ਮੌਜਾਂ ਹਨ। ਬੱਸ ਇਸੀ ਦਿਖਾਵੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਜਬਰਜੰਗ ਨੇ ਵੀ ਜ਼ਿੱਦ ਫੜ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

'ਸਾਨੂੰ ਇਰਾਕ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ ਬੈਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ'

"ਕੈਨੇਡਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਲੜਕੀ ਵੀ ਆਈਲੈਟਸ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਲਗਭਗ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਿਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਸ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਮਕਾਨ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਕੁ ਮਕਾਨ ਵਿਕਾਊ ਹਨ।

ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀਂ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਧੁਨ ਸਵਾਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 31 ਸਾਲਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੈ ਉਹ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਸੁਰੇਸ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ "ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਵਰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ" ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਕਹੋਗੇ ਜਾਂ ਤੜਕੇ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਉੱਠਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤ ਨੌਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।"

ਸੁਰੇਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਹੈ

"ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੇਖ਼ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਉਹ ਰੋਟੀਆਂ ਖਾਣ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਹਥੌੜੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।"

ਸੁਰੇਸ਼ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਵਿਦੇਸ਼ ਪੁੱਜਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਏਜੰਟ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਲੱਖ ਸਵਾ ਲੱਖ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਮਾਣ ਸਮਾਨ ਵੀ।"

"ਜਦਕਿ ਜਿਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦੋ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।"

"ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਵਿਗੜਦੀ ਗਈ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਘਰੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ...


ਜਮਨਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਖਾਣੀ ਪਈ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰ

ਮਾਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਬੱਚੀ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਾਏ ਨਹੀਂ... ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਥੱਪੜ ਖਾਂਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਲਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ...

ਉਸ ਦੇ ਨੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਕਿਹਾ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲਓ। ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਕਰਕੇ ਬੱਸ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਤਰਸ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।

ਮੁਆਫ਼ੀ.. ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਕੇਕ ਕੱਟਣ ਦੀ ਖੁਆਇਸ਼ ਰੱਖੀ, ਮੁਆਫ਼ੀ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਸਾਈਕਲ ਮੰਗ ਲਈ।

ਪਟਨਾ ਦੇ ਕੰਕੜਬਾਗ਼ ਦਾ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੀਡੀਓ ਵਾਈਰਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੰਕੜਬਾਗ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਵੀਡੀਓ ਵਾਈਰਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੰਕੜਬਾਗ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ

ਪਟਨਾ ਦੀ ਐਸਐਸਪੀ ਗਰਿਮਾ ਮਲਿਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੱਚੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ ਵੀਡੀਓ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਵਾਇਰਲ?

... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇਸ ਬੱਚੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਮੁਕਤੀਬੋਧ ਹੈ।

ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ। ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੈਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਤਾਂ ਕੀ ਨੈਨਾ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ? ਜੇਕਰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?

ਦਰਅਸਲ, ਨੈਨਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਂਚੀ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਨੈਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ।

ਬੱਸ 'ਚ ਬੈਠੀ ਨੈਨਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆਂ ਕਿ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੋ ਪਈ ਤੇ ਫਿਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੀ, "ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ-ਸਮਾਜ ਦੀ ਨਾ ਸੋਚਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ 8 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ 8 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ।

ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?

ਨੈਨਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰੀਬ 15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵੋਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਨੈਨਾ 12ਵੀਂ ਪਾਸ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਮੁਕਤੀਬੋਧ ਪੀਐਚਡੀ।

ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਨੈਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।"

ਬੱਚੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੈਨਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰੀਬ 15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਨੈਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦਹਿਲ ਗਏ ਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਨਾ ਹੀ ਦੱਸਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ 15 ਸਾਲ ਤੱਕ ਮਾਰ ਖਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਸੀ। 15 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਸਬਰ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਜਵਾਬ ਦੇ ਗਿਆ।"

ਕਰੀਬ 8 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਨਾ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਗੁਹਾਟੀ ਗਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

ਨੈਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਹਾਟੀ 'ਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

"ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਨੇ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਟਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ... ਮੈਂ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਹਫ਼ਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੀਤਿਆ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ...


ਜਮਨਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਡੇਢ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਲੱਗ ਹੁਣ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਬਣ ਗਏ ਹਨ

ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਰੋਟੀਆਂ ਹੀ ਖਾਧੀਆਂ ਸੀ।

ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਟੀ ਮੰਗਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਭਜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਮਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਬੱਚੀ ਕਦੇ ਰੋਟੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਪੂੜੀਆਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰਾਂਠੇ ਬਣਾ ਦਿਓ। ਤੇਲ ਹੋਏ, ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬਣਾਵਾਂ। ਕੁਝ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।"

ਜਮਨਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਟੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਮਜਬੂਰ ਹੈ

ਜਮਨਾ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਉਦੋਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਅੰਤੋਦਿਆ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜਮਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਮਾਨ ਵੀ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਡੇਢ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕੋਲ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤੋਦਿਆ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਪਏ ਹਨ।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਮਨਾ ਜਾਂ ਮਝੇਰਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਿਰੀਆ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ

'ਕੁਝ ਹੋਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ'

ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੋ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?

ਮੋਹਨ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਬੱਚੀ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਤ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕਿੱਥੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ। ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਠੀਕ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਮਨਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੋਕਾ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਜਮਨਾ ਦੀ ਬੱਚੀ ਬਚ ਸਕੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੋਹਨ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਸਕੀ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹੀ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ

ਰਾਮਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਉਹ ਹੀ ਨਾ ਬਚ ਸਕਿਆ। ਬੱਚਾ ਤਾਂ ਬਚਿਆ ਨਹੀਂ, ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।" ਐਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੀ ਰਾਮਸ਼੍ਰੀ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਗਈ।

ਇਸ ਮਾਂ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਭੁੱਖਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲਾਚਾਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹੀ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮਝੇਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਬੰਦ ਪਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਗਵਾਲੀਅਰ ਰੈਫ਼ਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਕੋਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ

70 ਫ਼ੀਸਦ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਹਨ

2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ 80 ਹਜ਼ਾਰ 200 ਸਹਿਰੀਆ ਆਦਿਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ 52625 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤੋਦਿਆ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤੋਦਿਆ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ 80 ਹਜ਼ਾਰ 395 ਕੁਇੰਟਲ ਕਣਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ 19 ਹਜ਼ਾਰ 418 ਕੁਅੰਟਲ ਚੌਲ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 70 ਫ਼ੀਸਦ ਰਾਸ਼ਨ...


ਜਮਸ਼ੇਦ ਮਹਿਮੂਦ ਉਰਫ਼ ਜਾਮੀ (ਖੱਬੇ) ਤੇ ਡਾਅਨ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਮੀਦ ਹਰੂਨ (ਸੱਜੇ)

ਢਾਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮੀ ਨੇ ਡਾਅਨ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਾਇਰਲ ਹੈ।

ਜਾਮੀ ਨੇ ਅਜੇ ਹਾਰੂਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਨੂਨੀ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਹਰੂਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਣਹਾਣੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਠੋਕਣਗੇ।

ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਡਾਅਨ ਨੂੰ ਟੈਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਹਾਂ ਹਮੀਦ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਮੇਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹੋ @dawn_com?"

ਇਸ ਟਵੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਡਾਅਨ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਡਾਅਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸੀਈਓ ਹਾਰੂਨ ਨੂੰ ਇਹ ਚੇਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਜਾਮੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਮਿਲੇ ਹੋਣ।"

ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਾਮੀ ਨੂੰ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਾਮੀ ਫ੍ਰੀਲਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2003-04 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਮੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਮੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਜਾਮੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸਨ।

'ਮੁੱਦਾ ਰੇਪ ਹੈ, ਡਾਅਨ ਨਹੀਂ'

ਹਾਰੂਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਡਾਅਨ ਤੇ ਜਾਮੀ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਜਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ #metoo movement ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਜਾਮੀ ਨੇ ਡਾਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ, "ਕਿਉਂਕਿ, ਮੁੱਦਾ ਰੇਪ ਹੈ, ਡਾਅਨ ਨਹੀਂ"।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਰੇਪ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ?

ਜਾਮੀ ਦੇ ਟਵੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹਾਰੂਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ।

ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਣ ਲੱਗੇ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਨਲ ਕੋਡ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 375 ਤੇ 376 ਵਿੱਚ ਰੇਪ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਣੇ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਜ਼ਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੈਕਸ਼ਨ 377 ਇਸ ਨੂੰ "ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਜੁਰਮ" ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰ 'ਰੇਪ' ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੈਕਸ਼ਨ 375 ਤੇ 376 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੇਪ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੈਕਸ਼ਨ 376 ਵਿੱਚ ਰੇਪ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਰੇਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੈਂਗਰੇਪ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਜੇ ਮਰਦ ਰੇਪ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ‘ਕੇਵਲ ਮਰਦ ਰੇਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ’

ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਸਦ ਜਮਾਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਉਰਦੂ ਦੇ ਬਿਲਾਲ ਕਰੀਮ ਮੁਗ਼ਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੇਪ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਤਕਰਾ ਹੈ।

"ਸੈਕਸ਼ਨ 375 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਮਰਦ ਹੀ ਰੇਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੇਵਲ ਔਰਤ ਦਾ ਹੀ ਰੇਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਹੀ ਮਰਦ ਦਾ ਰੇਪ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਰਦ ਦਾ ਰੇਪ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ 377 ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ...