ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌਲਤਮੰਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਉਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਖੇਤੀ ਨਿਰਭਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦ ਮਾਲ ਉਥੇ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ-1 ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ। ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।

ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਪਾਰੀ ਰਾਫ਼ਲ ਫ਼ਿਚ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

ਰਾਫ਼ਲ ਫ਼ਿਚ ਦੀਆਂ ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮੰਨਕੇ ਉਸਦੀ ਵਸੀਅਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ  ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਵੇਂਟ ਕੰਪਨੀ ਦੋ ਨਾਕਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਰਾਫ਼ਲ ਫ਼ਿਚ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀ ਸਰ ਜੇਮਸ ਲੈਂਕੇਸਟਰ ਸਮੇਤ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ 200ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ,1600 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

1850 ਵਿੱਚ ਲੀਡਨਹੌਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ 'ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ'

ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਈਸਟ ਇੰਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਸਤ 1608 ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਕਿੰਗਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਹਾਜ਼ 'ਹੈਕਟਰ' ਦਾ ਲੰਗਰ ਪਾ ਕੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਡੱਚ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਹੋਣਾ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਵੀਹ ਗੁਣਾ ਵੱਡੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਨ ਦਾ ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਹੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਖ਼ਾਫ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਨਿਜ਼ਾਮੁਲ-ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਮੁੰਤਖ਼ਬੁਲ-ਬਾਬ' ਮੁਤਾਬਿਕ, ਅਕਬਰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ, ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਚੀਤੇ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੋਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਲੇ ਤੱਕ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀਆਂ, 272 ਮਣ ਕੱਚਾ ਸੋਨਾ, 370 ਮਣ ਚਾਂਦੀ, ਇੱਕ ਮਣ ਜਵਾਹਰਾਤ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਸਨ।

ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਾਰਡ ਕਲਾਈਵ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰ ਸੌਂਪਦੇ ਹੋਏ

ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਸਲੀਮ, ਨੂਰੁਦੀਨ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ ਤਖ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਨ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਹੱਥ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜਾਨਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਸੜਕਾਂ, ਖੂਹ ਅਤੇ ਸਰਾਂਵਾਂ ਬਣਾਈਆ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਫ਼ਰਿਆਦੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਆਦ ਲਈ ਮਹਿਲ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ੰਜੀਰ ਟੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ

ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਲਰਿੰਪਲ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਹਾਕਿੰਗਸ...


ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਲੱਗਾ।''

"ਦਰਅਸਲ ਮਧੂਮੱਖੀ ਵਰਗੀ ਚੀਜ਼ ਮਿੰਨੀ ਡਰੋਨ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਡਰੋਨ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜਤਾ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ?"

ਇੰਝ ਕਰੋ ਆਪਣੇ ਡਾਟੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸੈਟਿੰਗਜ਼ ਦੇ 5 ਬਦਲਾਅ

ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਸਮਝ

ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਬਹਿਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਸਮਝ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਮੁਫ਼ਤ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਓਕੇ ਦਾ ਬਟਨ ਦਬਾਉਂਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਾਡੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਂਟੈਕਟ ਨੰਬਰ, ਸਾਡੇ ਐੱਸਐਮਐਸ, ਸਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਪੜ੍ਹ ਜਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਹੇ ਲਈ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਮੋ ਐਪ 'ਚ 'ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ' ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ

ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਕੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂ ਕਿਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਐਪ 'ਤੇ ਉੱਠੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿੱਜਤਾ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ 'ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ' ਦੀ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਤੋਂ ਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਐਨੇਲਿਟਿਕਾ, ਆਧਾਰ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਐਪ ਦੇ ਡਾਊਨਲੋਡ 'ਤੇ ਮਚੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਡਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਪਸੰਦ, ਨਾਪਸੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ?

ਮੁਫ਼ਤ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਕਿਸ ਦਾ?

ਸਾਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਫ਼ਤ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ 'ਤੇ 500 ਜਾਂ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਕੂਪਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਲਾਭ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜਤਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਵਕੁਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫ੍ਰੀ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਐਪ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਸੂਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਗੁਰਮੁਖੀ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਓ ਆਪਣਾ ਡਾਟਾ ਬਚਾਓ

ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ 'ਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ?

ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਪ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਫੀਡ ਕਰਕੇ ਓਕੇ ਦਾ ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਕਈ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।

ਅਸੀਂ ਓਕੇ ਦਾ ਬਟਨ ਦਬਾਉਂਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਅਰ ਟਿਕਟ ਲਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ਼ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੇਜ 'ਤੇ ਏਅਰ ਟਿਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲਗੀਆਂ ਹੋਣ?

ਕਿਸੇ ਡਾਇਗਨਾਸਟਿਕ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦਾ ਪਰਚਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਅਸੀਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਉਸ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸੈਂਟਰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੀ ਗਰੰਟੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫਾਰਮੇਸੀ, ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ, ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਡਾਟਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ?

ਸਾਡੇ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਸਾਡੇ ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਇਹ ਸਾਰੀ ਡਾਟਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਕਲੋਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਸੰਦ, ਨਾਪੰਸਦ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਵਕੁਲ...


ਉਹ ਨਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿੰਗਸ ਇਲੈਵਨ ਹੁਣ ਜਿੱਤਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੇਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਿੰਗਸ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਆਈਪੀਐੱਲ-13 ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਚਹੇਤੀ ਟੀਮ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤੇ ਰੁਤਬਾ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੌਇਲ ਚੈਂਲੇਂਜ਼ਰਜ਼ ਬੈਂਗਲੌਰ

ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਾਲੀ ਇਹ ਟੀਮ ਆਈਪੀਐੱਲ-13 ਦੇ ਪੁਆਇੰਟ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਹੈ। 15 ਅਕਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ।

ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼

ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇਹ ਟੀਮ ਨੇ ਡਿਫ਼ੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ। ਪੁਆਇੰਟ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਸ ਦੇ ਦਮਖ਼ਮ ਅਤੇ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਐਤਵਾਰ 18 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੋ- ਦੋ ਸੁਪਰ ਓਵਰਾਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵੀ ਦੋ ਪੁਆਇੰਟ ਖੋਹ ਹੀ ਲਏ।

ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਜ਼

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਰਿਕੀ ਪੌਂਟਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਗੁਰਮੰਤਰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਆਇੰਟ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਬੈਠੀ ਇਹ ਟੀਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੇਕਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਧਰਾਸ਼ਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ ਵੀ ਛੇ ਗੇਂਦਾ ਬਚਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਿਕੇਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਸ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਗਾਰਾ ਵੀ ਵਜਾਇਆ।

ਕੁਝ ਪਿਛਲੀ ਕਹਾਣੀ

ਸਿਰਫ਼ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਹੀ ਟੀਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟਰਾਈਡਰਜ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਚ ਦੋ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।

ਆਈਪੀਐੱਲ-13 ਦੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਹ ਛੇਵੀਂ ਹਾਰ ਸੀ। ਕਿੰਗਸ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਾਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦੋ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਨਾਲ ਅੱਠਵੇਂ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਖ਼ਤਮ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਤਾਨ ਕੇਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੇਡ ਦਿਖਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।"

ਫਿਰ ਟੀਮ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੇਡ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ

ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਂਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ ਨੂੰ ਬੈਂਗਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਪਿਆ। ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਓਪਨਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੁਆ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਗਰਲੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਧੀਆ ਇਸ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਲਾਹਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਪਾਉਂਦੇ।

ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਾਂ ਓਪਨਰਾ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ

ਬੈਂਗਲੌਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੇਲ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਓਪਨਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਭੰਗ ਦੇ ਭਾੜੇ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਿੱਤ ਦਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਨ ਭਾਵੇਂ ਗੇਲ ਦੇ ਬੱਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਹੋਣ ਪਰ ਹਾਫ਼ ਸੈਂਚੁਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁੰਬਈ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਛੋਟੀ ਸੀ ਪਰ ਦੂਜੇ ਸੁਪਰ ਓਵਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਗੇਂਦ ਉੱਪਰ ਛਿੱਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਉੱਪਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਲਿਆ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੇਲ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 13 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ 29 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਸ਼ਾਰ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਛਿੱਕੇ ਲਾਏ। ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਤੋਂ ਦਬਾਅ ਘਟਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵੀ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

ਬੈਂਗਲੌਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਅਤੇ ਐਬੀ ਡਿਵਿਲੀਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਟਾ ਸ਼ਮੀ ਨੇ ਲਈਆਂ।

ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿੱਚ...


ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਬੀਟਾ ਵਰਜਨ ਅਜ਼ਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ 20 ਕਰੋੜ ਯੂਜ਼ਰਸ ਆਪਣੇ ਵੱਟਸ ਐਪ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਟਸ ਐਪ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ 8 ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ

ਪਰ, ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਮੈਂਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਪੇਟੀਐੱਮ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਲਈ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੇਟੀਐੱਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਿਜੇ ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵੱਟਸ ਐਪ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੇਮੈਂਟ ਨਿਯਮ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਫ੍ਰੀ ਬੇਸਿਕਸ

ਹੁਣ ਪੇਟੀਐੱਮ ਵੱਟਸ ਐਪ ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਫ੍ਰੀ ਬੇਸਿਕਸ' ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ 'ਫ੍ਰੀ ਬੇਸਿਕਸ' ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲਈ ਕੁਝ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪਰ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

7 ਸੰਕੇਤ ਜੋ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ੋਨ ਹੈਕ ਹੋ ਗਿਆ

ਕੀ ਹੈ ਚਾਈਲਡ ਪੋਰਨ? ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਪੇਟੀਐੱਮ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਦੀਪ ਏਬੌਟ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੱਟ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸ ਐਪ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮੋਬਾਇਲ ਪੇਮੈਂਟ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਫੇਸਬੁੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਪੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਹੈ।''

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਬੰਨਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਯਬੂਜ਼ਰ ਤਜ਼ਰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫ੍ਰੀਬੇਸਿਕਸ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ।''

ਪੇਟੀਐੱਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਿਜੇ ਸ਼ੇਖਰ

''ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਪੇਟੀਐੱਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਸ਼ਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ ਚਾਹੇ ਉਸ ਕੋਲ ਪੇਟੀਐੱਮ ਦਾ ਐਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਾਂਗੇ।''

ਪੇਟੀਐੱਮ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਉਂ?

ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਸੀ।

ਇਸ ਨੇ 30 ਕਰੋੜ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮੋਬੀਕਿਵਕ, ਫ੍ਰੀਚਾਰਜ ਅਤੇ ਫੋਨਐਪ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਾਰਕਿਟ ਬਜਟ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰਖਿਅਤ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣ?

ਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ?

ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੇ ਬੈਕਿੰਗ ਸੇਵਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੱਥ ਅਜਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ, ਹੁਣ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਇੰਕ ਦੇ ਵਟਸ ਐਪ ਦੇ ਕੋਲ 2 ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਕੋਲ ਫੰਡ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਚੈਟ ਐਪ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ 23 ਕਰੋੜ ਯੂਜ਼ਰਸ ਹਨ।

ਇਸਦੇ ਬੀਟਾ ਵਰਜਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਜ਼ਰਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਸੌਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਵਟਸ ਐਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣੇ ਸਿਸਟਮ ਪੇਮੈਂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੋਬਾਇਲ ਪੇਮੈਂਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫ੍ਰੀਰਿਚਾਰਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕੁਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ,''ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਟਸ ਐਪ ਪੈਮੇਂਟ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।''

 ''ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਵੱਟਸ ਐਪ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਪੰਤਜਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪੇਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੂੰ ਡਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਪੇਟੀਐੱਮ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਈਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀ ਅਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ...


ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਪਰ ਇਹ ਫਿਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਖਿਰੀ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਆਖਿਰੀ ਔਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਖਿਰੀ ਔਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ਸਣੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਆਖਿਰੀ ਔਰਤ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਦੱਬੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਚਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਣ। ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਣਨ, ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਢਾਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤੰਗ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰ ਵੀ ਹਨ।

#MeToo ਵਰਗੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੀ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਚੀਕਣਾ ਇਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਹੈ।

ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵੀ ਸੁੱਖ ਲੱਭਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾਈਏ ਕਿ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਦੁਖ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਹੁਣ 'ਔਰਤ ਹੋ ਔਰਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੋ' ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਅੰਗੂਠਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੜਬੜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਿੰਮਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਵਾਂਗ ਰਹੋ' ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਮੰਨ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਬੈਠੇ ਇੱਕ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੀਏ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਜੋ ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ... ਅੱਜ ਦੌੜਨ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਬੈਠੀ ਔਰਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਟ੍ਰਿਗਰ ਦਬਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗ੍ਰੇਡ ਦੀ ਕੋਈ ਕਲਾਕਾਰ, ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੀਆਂ ਜਾਂ ਹੁਣ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਚੀਕ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ- ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲੇ ਦੋ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ... ਦੱਸ, ਤੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ।

ਤੁਹਾਨੂੰ-ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅੱਖ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸਹੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ, ਗਰਭ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਡਿੱਗਣਾ, ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਧੀ, ਮਾਂ, ਪਤਨੀ, ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ, ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਭੈਣ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕੀਏ ਜੋ ਬਣਾਈ ਨਾ ਹੋਵੇ।

1: ਖਾਮੋਸ਼ੀ

ਪਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਗਏ, "ਸਹਿਮੀ ਜਿਹੀ ਚੁੱਪੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜੇ ਜਾਣਾ ਮਾੜਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ..."

ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਇਸ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਜਾਣੇ-ਅਨਜਾਣੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਜੇ ਸਭ ਦੀ ਸਹਿਮੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਜਕੜ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਹਿਮੀ ਜਿਹੀ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਜਕੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਰਦ ਵੀ। ਜੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਅਸੂਲ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਜਿੰਨੇ ਆਦਮੀ ਹਨ ਤਕਰੀਬਨ ਉੰਨੀਆਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਵੀ।

ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੇ ਓਹਲੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2018 ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾੜੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅੱਖ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹਟਾ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸੇ 'ਬਲਾਤਕਾਰ' ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਪੁੱਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਖ ਦੀ ਪੱਟੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੇ ਓਹਲੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2018 ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਸਾਹਿਤ, ਸਿਆਸਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਗੱਲ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹ ਲੈਣਾ...


ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਹਾਮਿਦ ਦਾ ਕੇਸ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਇਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕੁਇਟਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਦੀ ਦੇਖਪਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਈ।

ਖ਼ੈਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਅਸਮਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਅਸਮਾ ਵਰਗਾ ਆਦਰਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

"ਮੈਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਧੱਕੀਆਂ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਿੱ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਚ ਫਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, " ਮੈਂ ਦੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਜੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵੂਮੈੱਨ ਕਰਾਈਸਿਸ ਸ਼ੈਲਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਈ

ਸਾਲ 1919 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕੇਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ- ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਲੰਡੀ ਕੋਟਲ ਤੋਂ ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਹੀ ਵੀਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਾ ਕੇ ਰਿਹਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ  ਨੂੰ ਸਾਲ ਦ2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੀਟਾ ਮਨਚੰਦਾ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੀਟਾ ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਕੇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਨੇ ਰੀਟਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।" ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਨੇ ਰੀਟਾ ਨੂੰ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵੀ ਗਏ। ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਨਵਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੇਸ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫੀਸ ਦੇ ਲੜਿਆ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਡਰ

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸਾਰੇ ਕੇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗੜਨ ਦੀ ਫਿਕਰ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਵਿਗੜੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਕੇਸ ਉੱਪਰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਵੇਗਾ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਕੇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੁਖ਼ਸ਼ੰਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਹਾਮਿਦ ਨਾਲ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਮੈਂ ਹੀ ਇਕੱਲੀ ਸ਼ਖਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਊਂਸਲਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਮਿਦ ਦਾ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਚੌਲ ਹੀ ਮਿਲਣ।

“ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਕੈਦੀ”

"ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਦੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲੇ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਮੈਗੀ ਵੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਓਨੀਜ਼, ਸ਼ੈਡਰ ਚੀਜ਼ ਅਤੇ ਬਰਗਰ ਵੀ ਮੰਗਦਾ...


ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸੀ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬੇਕਰਸਫੀਲਡ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਚਾਰਲਸ ਬਦਨਾਮ ਕਿਉਂ ਸੀ?

1960 ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਚਾਰਲਸ ਮੈਨਸਨ ਨੂੰ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਯਾਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

1969 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਨਸਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਚ ਰੋਮਨ ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ, ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ੈਰਨ ਟੇਟ ਵੀ ਸਨ।

ਮੈਨਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਸਮਰਥਕ ਨੇ ਸੂਜ਼ਨ ਐਟਕਿਨ ਨੇ ਟੇਟ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। 1971 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

ਕੀ ਸੀ ਚਾਰਲਸ ਮੈਨਸਨ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ?

ਚਾਰਲਸ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 1934 ਓਹਾਇਓ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਚਾਰਲਸ ਮਿਲਜ਼ ਮੈਡੌਕਸ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਨਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਤਰੇਈ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਲਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਰਾਬੀ ਸੀ ਤੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਜੁਰਮ ਹੇਠ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਏ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ?

ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਬਾਰੇ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ

ਚਾਰਲਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਡਕੈਤੀ ਨਾਲ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਜੁਰਮਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ "ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਜਿਕ" ਸਨ।

ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 9 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਈਂਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਸਨ। ਪੀਐੱਮ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ.ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਉਹਾਂ ਨ੍ਹਾਲ-ਚਾਲ ਲੈਣ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਵਕਾਲਤ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜੇਤਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵੀ ਮੁਖੀ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੇਹਾਨ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਕਲਮ ਤੋਂ...

ਗੱਲ 25 ਜੂਨ 1975 ਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਆਪਣੇ ਨਰਾਇਣਾ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਗ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਬਹਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਉਸ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਕੋਲ ਬਿਤਾਈ।

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ:

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ 10 ਵਜੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਕਰੀਬ 200 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤਾ।

ਉੱਥੇ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਥੋੜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਡੀਆਈਜੀ ਪੀ.ਐੱਸ. ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਗਏ।

ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ, ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਕੇ.ਆਰ. ਮਲਕਾਨੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 11 ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ।

ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਅਨਿਪ ਸਚਦੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦਾ ਅਸਲ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਿਹਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਵੱਡੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਜੌਨ ਲੇਨਨ ਵਾਲਾ ਚਸ਼ਮਾ

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵਿਅਰਸ ਸਕੂਲ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਕਾਲਜ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਵਾਲ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ 'ਬੀਟਲਸ' ਵਾਲੇ ਜੌਨ ਲੇਨਨ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਦਾ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਗੋਲ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ 'ਗਾਂਧੀ ਗੌਗਲਸ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਪੱਖ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ:

ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਮੈਰੀਗੋਲਡ ਸਟੋਰੀ' ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਕੁਮਕੁਮ ਚੱਢਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਬੀਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਅਰੁਣ ਦੀ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਸਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਅਰੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਅ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ।”

“ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਉਹ ਕਈ ਘੰਟੇ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ 'ਸ਼ੈਲ' ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨੀਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ 'ਡੇਟ' ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।''

ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਰੇਯਾਨ ਕਰੰਜਾਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫਿਲਮ 'ਪੜੋਸਨ' ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।  ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਡਾਇਲੌਗ ਬੋਲਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਮ 'ਜੌਨੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ' ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਮੀਜ ਪਾ ਰੱਖੀ ਸੀ ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਸੀ। ''

ਵਾਜਪਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ 1977 ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਵਾਉਣਾ

ਲੇਖਿਕਾ ਕੁਮਕੁਮ ਚੱਢਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ 1977 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਬਣੀ ਤਾਂ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕੌਮੀ ਕਾਰਜ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਤੇ ਗਾਇਕ ਜੌਨ ਲੈਨਨ ਦੇ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਫੈਨ ਸਨ

ਵਾਜਪਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1977 ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੀ ਤੈਅ ਉਮਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਘੱਟ ਸੀ।

ਉਂਝ ਵੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਖ਼ਰਾਬ...


ਉਹ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਕੈਂਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕਰਦਾ ਸੀ

ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਟੀਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਉਪਕਰਨ ਜਾਂ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਦੀ ਉਮਰ 39 ਸਾਲ ਸਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

ਤਬਾਤਾ (ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਮ) ਦੀ ਉਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਾਲ 2002 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹ ਤਬਾਤਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਬਾਤਾ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ 12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਮਿਲੇ।

ਇਸ ਵਾਰ ਤਬਾਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਕਸ ਕੇ ਫੜੀ ਅਤੇ ਹਥਕੜੀ ਲਾ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੋਂ ਤਾਲਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਕੂਨ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਿਲਸਿਲਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।

ਤਬਾਤਾ ਹੁਣ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸੈਂਤਾ ਕੈਤੇਰੀਨਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ। 21 ਦਸੰਬਰ 2016 ਦਾ ਉਹ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ।

ਤਬਾਤਾ ਨੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ।

ਤਬਾਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਸਕੇ।

ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਕੈਂਪਿੰਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸ਼ੋਸ਼ਣ

ਤਬਾਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਦੋਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਉਦੋਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।

ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਕੈਂਪਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਕੈਂਪਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।

ਤਬਾਤਾ ਉਸ ਚੰਗੇ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬ ਮਜ਼ੇ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਸੀ।

ਕੈਂਪਿੰਗ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਕੁਝ ਹੀ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਤਬਾਤਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ੁਰਮ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਅੱਜ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ।"

ਤਬਾਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਭੈਣ ਵੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕੈਂਪਿੰਗ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

"ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰੀਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੀ ਸੀ।''

ਤਬਾਤਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ, ਕੈਂਪ ਦੇ ਇਕੱਲੇਪਣ ਅਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ।

9 ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਬੱਚੀ ਨਾਲ ਰੇਪ ਹੋਇਆ

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਕੈਂਪਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੱਥ ਛੁਡਾ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਆ ਗਈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਆਦਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤਾਂ ਤਬਾਤਾ ਲਈ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਉਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਦਾ ਕਤਲ ਨਾ ਕਰ ਦੇਣ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ । ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੱਲਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ...


ਉਹ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਹਰਜਿੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅੱਖ ਲੱਗ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਯਾਦ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਪੱਬ 'ਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰਜਿੰਦਰ ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਿਸਤਰਾ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰਜਿੰਦਰ ਅਤੇ ਧੀ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹਰਜਿੰਦਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰਜਿੰਦਰ ਰਹਿੰਦੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹਰਜਿੰਦਰ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਊਂਸਲਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਪਈ।

ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਕਦੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੀ ਵੱਖ ਹੋਣਾ। ਕਦੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਅਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਾਲ ਬਚੇ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵੱਖ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵਾਂ।''

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ 'ਅਲਕੋਹਲ ਅਬਿਊਜ਼' ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹੱਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨੂੰ ਗਲੈਮਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਮਾਮ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਲਈ ਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਲੱਖ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰਜਿੰਦਰ ਵੀ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਕਈ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ 'ਤੇ ਮਨਾਹੀ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 27 ਫ਼ੀਸਦ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ 'ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

ਹਰਜਿੰਦਰ ਦੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਧੱਕਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸੁਹਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਰਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ।

ਹਰਜਿੰਦਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ 2-3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਘਰ ਦੇ ਮਰਦ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰਜਿੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ

ਸੰਜੇ ਭੰਡਾਰੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਆਦੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸੰਜੇ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ।

30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ  ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ।

ਸੰਜੇ ਨੇ 'ਅਲਕੋਹੌਲਿਕਸ ਐਨੌਨਿਮਸ' ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਈ, ਜਿਹੜੀ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮਦਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ?

ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ,''ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਕਲਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।''

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ 1950 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ...


ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਫੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਛੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਲਾਈਸੈਂਸ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜ੍ਹਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋਂ ਘੱਟ 40-45 ਮੱਛੇਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮਾਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।

ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ 4 ਬੱਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਕਰੀਬ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖ਼ਭਾਲ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਘਰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਇਸ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਗੰਭੀਰ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਮੱਛੀ ਫੜ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਤਵੀ ਨਦੀ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਗਈ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਿਆ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਚਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਪਰ ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਇੰਨੇ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ

ਜਦੋਂ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡੋ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪੌੜੀ ਸੁੱਟੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਜੰਮੂ: ਤਵੀ ਨਦੀ ’ਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਰੈਸਕਿਊ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀਡੀਓ

ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤੇਜ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ 'ਚ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਆ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪਿਲਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਸੀ।

ਜੋਧਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਦੀ ਤ੍ਰਿਕੁਟਾ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਪਲਾਟ 'ਤੇ ਬਣੇ 10 X 10 ਫੁੱਟ ਦੇ ਕੱਚੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਖ਼ਮੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਕਮਰੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਹ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਹੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਚਾਦਰ ਵਿਛਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਸੀ।

ਸੱਟ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਜਾਲ ਪਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਕੁਟਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਸਾਥੀ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਤਵੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਦੀ 'ਚ ਅਚਾਨਕ ਪਾਣੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੇਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੌਕਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਇੱਕ ਪਿਲਰ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਨੇੜਲੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਤਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੁੱਲ ਉੱਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜਲੀ ਪੁਲਿਸ ਚੌਂਕੀ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਾਣੀ 'ਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ...


ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

"ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਆਦਤ ਜਿਹੀ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।"

ਪੂਰਵੀ ਨੇ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ 'ਚ ਮੇਜ, ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।

"ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਘਰ ਤੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਘਰੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਮੈਂ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ

ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਰੀਸ਼ ਬਿਜੂਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵੱਡੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ 'ਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਹੁਣ ਪਿਓਨ ਵਰਗੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਿਊਣਾ ਸਿੱਖ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਈਆਂ ਲਈ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਸਬੱਬ ਵੀ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੁਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਬਿਜੂਰ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮਕਾਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਫ਼ਤਰੀ ਸਮਾਨ, ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਰਨੀਚਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਗੋਦਰੇਜ ਇੰਟੀਰਿਓ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਮੀਰ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਛੋਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਖਰੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਪਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ 140% ਵੱਧ ਖੋਜ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੇਜ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਲਈ ਗੋਦਰੇਜ਼ ਫਰਨੀਚਰ ਸਬੰਧੀ ਹੱਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਫਰਨੀਚਰ ਨਾਲ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ 'ਚ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਗੰਦੇਦਾਰ ਸੋਫੇ, ਫੋਲਡ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁਰਸੀ, ਫੋਲਡ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੇਜ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਟੇਬਲ ਅਤੇ ਸਟੱਡੀ ਟੇਬਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ ਬਲਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਕਿਊਰਟੀ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀ, ਸਕਿਊਰਟੈਕ ਦੇ ਸਹਿ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੰਕਿਤ ਦੇਸਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਸਕਣ।"

"ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੇਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟੀਸੀਐਸ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ 30 ਤੋਂ 50% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਹੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ 3-5 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਂਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਇੰਡੀਆ ਵੈਂਚਰਜ਼ 'ਚ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਭਾਗੀਦਾਰ ਭਾਸਕਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ 'ਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੋ ਵਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਹਿਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਕੰਮਕਾਜ਼ੀ ਥਾਵਂ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਦਲਾਅ

ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਆਮ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ...


ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਕਈ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਰਾਜੀਵ ਪੁਰੀ ਨੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਉਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਨੇ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾੜੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ ਬਣ ਗਏ।

ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਰਾਜੀਵ ਪੁਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਦਨ ਪੁਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਹੀਰੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।"

ਨਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਯਾਦਗਾਰ ਰੋਲ

ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਿਤਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਖਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਟਾਰਡਮ ਦੇਖ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵੱਡੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ।"

70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਨਿਸ਼ਾਂਤ', 'ਮੰਥਨ', 'ਭੂਮਿਕਾ', 'ਆਕਰੋਸ਼' ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਤੌਰ ਖਲਨਾਇਕ ਕਈ ਯਾਦਕਾਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।

'ਹਮ ਪਾਂਚ', 'ਨਸੀਬ', 'ਵਿਧਾਤਾ', 'ਹੀਰੋ', 'ਅੰਧਾ ਕਾਨੂੰਨ', 'ਅਰਧ-ਸੱਤਿਆ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਤੌਰ ਖਲਨਾਇਕ ਅਜਿਹੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਖੌਫ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਆਈ 'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ 'ਮੋਗੈਂਬੋ' ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਵਾਦ 'ਮੋਗੈਂਬੋ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ', ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਰਾਜੀਵ ਪੁਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਬੇਹੱਦ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਵਕਤ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਇਨਸਾਨ ਸਨ।

ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਅ

ਰਾਜੀਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਸਨ। ਜੋ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।"

13 ਜਨਵਰੀ, 2005: ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੀਵ ਪੁਰੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ, ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ, ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੀਰੀਬੀ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜਤਾ ਸੀ।

ਰਾਜੀਵ ਪੁਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਲਗਾਅ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ-ਚਲੋ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਜਾਓ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖੇਡਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।"

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਿੱਤਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਪਰਦੇਸ', 'ਤਾਲ' ਅਤੇ 'ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਸੀ।

12 ਜਨਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਰਮੇਸ਼ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਇਕੱਲਾ, ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 35-38 ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ।"

"ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਤਖ਼ਤ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਖ਼ਤ ਅਕਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਤਖ਼ਤ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ। ਇਹ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਡੀਸੀਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ।"

"ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੈਕੁਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲੈਟਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਪੁੰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਏ ਕਿਸੇ ਤੋਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਵਾਲ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਦਲ ਸੀ, ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ?

"ਇਸ ਬਾਰੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਰਾਇ ਸਨ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਜਰਨਲ ਨਈਅਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੈੱਡ ਆਫ਼ ਦਿ ਮਿਲਟਰੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼  ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਰਾਟਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਪਰੇਖਾ ਬਣਾਈ ਸੀ।"

"ਇਸ ਰੂਪਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਆਰਮੀ ਐਕਸ਼ਨ ਟਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਟਰੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਕਰੋ।"

"ਮਿਲੀਟੈਂਟਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਨਤਕ ਰਾਇ ਬਣਾਓ। ਫਿਰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

"ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ। ਬੈਲਕ ਥੰਡਰ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਏਗਾ। ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ ਵੀ ਦੋ ਹੋਏ ਹਨ, ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ-ਵਨ ਤੇ ਟੂ। ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ-ਟੂ ਜਿਹੜਾ ਕੇਪੀ ਐੱਸ ਗਿੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ-ਵਨ ਮੇਰੇ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।"

 "26 ਅਪਰੈਲ 1986 ਨੂੰ ਮਿਲੀਟੈਂਟਜ਼ ਦੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਮਰਾ ਨੰਬਰ 46 ਤੋਂ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫੋਰਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ।"

"ਸਟੇਟ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਜਿਸਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਸਨ ਅਤੇ ਰਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਐੱਨਐੱਸਜੀ ਆਈ। ਬਰਨਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁਕਮ ਸਨ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਬ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।"

"ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਐੱਨਐੱਸਜੀ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਗੈਰਾ ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਸਰਾਂ ਤੇ ਲੰਗਰ ਕਲੀਅਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਵਾਂਗੇ ਤੇ ਗੋਲੀ ਸਾਡੇ ਤੇ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਚਲਾਵਾਂਗੇ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸਟੈਂਡ ਲਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾਓਂਗੇ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਲਓ। ਰੋਬੈਰੂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸੀ।"

"ਐੱਸ.ਐੱਸ ਵਿਰਕ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ ਦੇ ਡੀਜੀ ਬਣੇ । ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਮੁੱਲ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਅਪੀਲ ਕਰੀਏ।"

"ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵੇਲੇ ਇਹ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਵੈਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।"

"ਅਸੀਂ ਦੋਨੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨਿਹੱਥੇ ਹੋ ਕੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ। ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਸਪੀਕਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾਂ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ।"

"ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਪੀਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼਼ਖਸ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰ...


ਉਹ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਸਹਿ ਕਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਜ਼ੂਮ ਦੇ ਮੋਢੀ ਐਰਿਕ ਯੂਆਨ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫੋਰਬਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਫੋਰਬਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 7.8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਫਿਰ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿਲੀਕੌਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂੰਜੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ-ਫੁੱਲ ਰਹੀਆਂ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ 8 ਵਾਰ ਰੱਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਆਖ਼ਰ ਸਾਲ 1997 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 27 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿਲੀਕੌਨ ਵੈਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਐਪ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਤੰਗ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਢੁਕਵੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲਭ ਲਈ।

ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਵੈਬਐਕਸ’ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ‘ਸਿਸਕੋ ਸਿਸਟਮਜ਼’ ਨੇ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ।

ਹੁਣ ਐਰਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਏ।

ਸਾਲ 2011  ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਐਪ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਆਈਡੀਆ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਪਟੌਪ,ਟੈਬਲੇਟ, ਡੈਸਕਟੌਪ ਹਰ ਉਪਕਰਣ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ।

ਸਿਸਕੋ ਵਾਲੇ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਐਰਿਕ ਨੇ ਜ਼ੂਮ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਆਈਡੀਆ ਆਇਆ ਕਿਵੇ?

ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਮਡੀਅਮ’ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਐਰਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ੂਮ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ 10 ਘੰਟੇ ਰੇਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।"

ਜ਼ੂਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 100 ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ

“ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਆਪਣੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਉਹੀ ਸੁਫ਼ਨਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ੂਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ।”

ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ ਪੈਸਾ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨਾ। ਸਿਸਕੋ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਲੱਭਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਸੀ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬਹੁਤੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ

'ਫਾਇਨਾਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼' ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐਰਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਲਿਆ।

ਆਪਣੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਕਲਾਊਡ ਸਟੋਰੇਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ ਜ਼ੂਮ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੋਰਬਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਫ਼ਰ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ...


ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਖੁਦ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਦੋਆਬਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਖੰਨਾ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਖੰਨਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਂਟ ਰਾਈਟਰ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੜਕ ਕਾਫੀ ਚਹਿਲ ਪਹਿਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਸੁੰਨੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਖੰਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ," ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਾਰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਚਾਕੂ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਰ ਦੇ ਬੋਨਟ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।"

"ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਟੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਈ। ਜੇ ਮੈਂ ਡਰ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ।"

ਗਾਲ਼ਾਂ ਤੇ ਕੁਟਾਪਾ

ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੰਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਾਤੀਂ 9.30 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੈਣ ਲਈ ਐਕਟਿਵਾ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। "ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਮੇਰੀ ਐਕਟਿਵਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਜਿਆ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਟਾਪਾ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕੁਟਾਪਾ ਚਾੜ੍ਹ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅਣਉਚਿਤ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਟਾਪਾ ਚਾੜ੍ਹਿਆ।

ਇਹ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗਲਤ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਉਸ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਆਟੋ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਦੀ ਕਰਾਟੇ-ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਹਾਂ, ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸੰਦੀਪ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਕਿ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇਕ ਮਾਤਰ ਤਰੀਕਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਹੈ - ਹਮਲਾ।

ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਨਮਾਨ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।"

#BBCShe: ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਪੰਜਾਬਣਾਂ?

ਪ੍ਰਾਕਸ਼ੀ ਖੰਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਹੌਂਸਲਾ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਰੁਧ ਜੁਰਮ ਦੀਆਂ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ 1038 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ।

ਸੰਦੀਪ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੈ ਗਲਤ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣਾ।"

ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ

ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ "ਅਕਸਰ ਅਭਿਆਸ ਸਕਰਟ ਪਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕੱਸਦੇ ਹਨ।"

ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ...


ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।

ਲੋਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿਹਤ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜੀਅ ਤੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਕੁਝ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਲਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਰੀਸੋ-ਰੀਸ ਲਏ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚਹੇਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਲੱਗੇ ਕੇ ਜਾਂ ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੜ ਨਾ ਰੀਸ ਕਰ ਵਾਲਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ—ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਦੌਰੇ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਲਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਲਾਗ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਣੇ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਲਾਕ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਲਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।

ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੋਟਾ ਕਰ ਸਕਦੇ?

ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੈਸਾਚਿਊਸਿਟਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਰਾਮਿੰਘਮ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ 1940 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚੋ ਕੋਈ ਮੋਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।

ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸਤ ਮੋਟਾ ਹੈ ਤਾਂ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਜੇ ਭੈਣ ਜਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਮੋਟਾ ਹੈ ਤਾਂ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੇ ਜੇ ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਦੇ ਮੋਟਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਜਣੇ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀਆਂ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਇਹ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵੇਗਾ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਅਸਰ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਫਰਮਿੰਘਮ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਂ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਵਾਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਸਤ ਜੋ ਅਜਹੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਲਾਕ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਲਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।

ਜਿੰਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵਾਗਾ, ਸਾਂਝ ਹੋਵੇਗੀ ਉਂਨੀਆਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਤੱਥ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਡੇ ਤੇ ਉਮਰ ਵੀ ਅਸਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਲਾਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ— ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਦੌਰਾ, ਕੈਂਸਰ, ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 10 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਮੌਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੀ ਹੈ।

ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ

ਸਾਡਾ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ-ਬਣਾ ਸਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਮੂਡ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅਲੱੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਮੂਡ ਉੱਤਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੂਡ ਉਤਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੁਭਾਅ ਬਣ...


ਉਹ ਲੜਾਈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਚੀਨ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪਿਆ

ਪਰ ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1967 ਵਿੱਚ ਨਾਥੂ ਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ 300 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ 65 ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਨਾਥੂ ਲਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਵਿਵਾਦ?

1962 ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਏ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮਿਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਚੀਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਇੱਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਇੱਥੇ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਚੀਨ ਨਾਲ ਇਹੀ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਤਿੰਨ ਜੁਲਾਈ, 1967 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋੜਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਈ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਪਾਰਤੀ ਜਨਸੰਘ ਨੇ ਇਸਦਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਸਨ, ਚੀਨ ਦੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਥ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੜ ਗਏ।

ਚੀਨ ਦਾ ਨਾਥੂ ਨਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਯੂਬ ਖਾਂ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚੀਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾਏ।

'ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਇਨ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਵੀ. ਕੇ. ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਕਮ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਨਾਥੂ ਲਾ ਅਤੇ ਜੇਲੇਪ ਲਾ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇਣ।''

ਜਨਰਲ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਡੀ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਲਾਈਨ ਛੰਗੂ 'ਤੇ ਸੀ। ਕੋਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਨਰਲ ਬੇਵੂਰ ਨੇ ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਓ, ਪਰ ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਬੇਫਕੂਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਥੂ ਲਾ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਚੀਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਚੀਨੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਨਾਥੂ ਲਾ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ।''

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 27 ਮਾਉਂਟੇਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਜਿਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੇਲੇਪ ਲਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਚੌਕੀ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਚੀਨ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਹ ਚੌਕੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੀਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ 17 ਅਸਮ ਰਾਈਫਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ 'ਤੇ ਘਾਤ ਲਗਾ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦੋ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਇਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੌਕਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਗੇ।

ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਥੂ ਲਾ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸ਼ੇਰੂ ਥਪਲਿਆਲ 'ਇੰਡੀਅਨ ਡਿਫੈਂਸ ਰੀਵਿਊ' ਦੇ 22 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਨਾਥੂ ਲਾ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਕਥਿਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਗਸ਼ਤ ਨਾਲ...


ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸੀਏਏ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਹੋਣ, ਸੀਏਏ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।

ਸੀਏਏ ਵਿਰੁੱਧ ਬੈਨਰ ਲਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 'ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਰੋਕੋ' ਅਤੇ 'ਸੇਵ ਮਾਈ ਸੈਕੁਲਰ ਇੰਡੀਆ' ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਇਲੀਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਐਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਆਨਲਾਈਨ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸੀਏਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ।"

ਇਲੀਆਸ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ।

ਇਲੀਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਥੇ (ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ) ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਹਮਲੇ, ਗਊ ਮਾਸ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਐਕਟ, ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿਵਾਦ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗੇ ਇਹ ਸਭ ਲਗਭਗ 45 ਲੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕੀਆਂ ਖ਼ਾਸਕਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਲੋਕ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣੀ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫਾਸੀਵਾਦੀ, ਜ਼ੈਨੋਫੋਬਿਕ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਹਕ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਜਦਕਿ ਸਮਰਥਕ ਪੱਖਪਾਤੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀਆਂ ਵਜੋਂ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ ਵਜੋਂ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਜਪਾ-ਅਮਰੀਕਾ (ਓਐੱਫਸੀਬੀਜੇਪੀ-ਯੂਐੱਸਏ) ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਦਪਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ, "ਕੁਝ ਗਰਮ-ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਿੰਚਿੰਗ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿੰਚਿੰਗ ਵੀ ਹੋਈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ "ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ" ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਏਜੰਡਾ" ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਭਰਾ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ।

ਅਦਪਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇੱਕ ਅਫ਼ਵਾਹ ਫੈਲਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਦੱਸਿਆ।

2016 ‘ਚ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਤੋਂ 30 ਲੱਖ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਲੈਕੇ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ

ਇਲੀਆਸ ਮੁਹੰਮਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ 2011 ਤੋਂ ਸ਼ਾਰਲੌਟ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਸਨ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇਲੀਆਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸੀਏਏ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਉਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?

'ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਪਛਾਣ'

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀਮਾ ਸਿਰੋਹੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ, "ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੋਦੀ ਦੇ ਪੀਐੱਮ ਬਣਨ ਤੋ ਬਾਅਦ (ਭਾਰਤੀ) ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

 "ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਮੂਹ...


ਉਹ ਵੇਲਾ ਜਦੋਂ ਅਭਿੰਨਦਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਦਰਅਸਲ ਬੁੱਧਵਾਰ (28 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ-ਐਨ (ਪੀ.ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਐੱਨ.) ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਯਾਜ਼ ਸਾਦਿਕ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਨਸਨੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਿਆ।

ਸਾਦਿਕ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡਰ ਅਭਿਨੰਦਨ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਯਾਜ਼ ਸਾਦਿਕ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਸਾਹਬ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਬਾਜਵਾ ਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ

ਹੁਸੈਨ ਹੈਦਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਭਰਾ ਲਤੀਫ਼ ਸਰਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਗਏ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵੇਖ ਲਏ ਸਨ।

ਸਾਈਨ ਲੈਂਗੁਏਜ ਸਕੂਲ ਨੇੜੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੋਏ ਕਾਰ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਜ਼ੀਆ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਗਈ

ਲਤੀਫ਼ 20 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਰਹਿਣ ਆਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੁਪਿਹਰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਤੀਫ਼ ਕਵਸਾਰ-ਏ ਦਾਨਿਸ਼ ਟਿਊਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 25 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਗਲੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਧੂਏਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਜਿਹੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਬਚ ਗਏ।

ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ -

US ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟਰ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ?

ਸੈਨੇਟਰ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਨੂੰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਮਲਾ ਹੈਰੀਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜਮਾਇਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਪਿਤਾ ਡੌਨਲਡ ਹੈਰਿਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਂ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਗੋਪਾਲਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਚੇਨੱਈ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ

ਡੌਨਲਡ ਹੈਰਿਸ 1965 ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਨੈਸ਼ਨਲਿਟੀ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1964 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਕਿੱਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨੀਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਹਮਲਾ : 3 ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ, ਔਰਤ ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕੀਤਾ

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨੀਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਕਈ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਇਆ। ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਹਮਲਾ ਨਾਟ੍ਰੇ-ਡੈਮ ਬੈਸੇਲਿਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੀਸ ਦੇ ਮੇਅਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਐਸਟ੍ਰੋਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਮੇਅਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਹੂੰ ਅਕਬਰ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਮਹਾਨ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ''ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ'' ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀ ਕੀਤੀ,...


ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ।

9/11 ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿੰਨੀ ਬਦਲ ਗਈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣਗੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਵਰੇਜ - BBC News ਖ਼ਬਰਾਂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਲਈਏ।

ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਬੱਸ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਉਮੜੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ੂਮ ਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਆਪਣੇ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰਮਾਇਣ ਦੇਖਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜਿਸ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ 'ਗਰੀਬ ਭਾਰਤ' ਤੁਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ, ਚੀਨ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਪਰ੍ਹੇ ਰੱਖ ਦਿਓ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮਾਰਚ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਪਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਹਨ...

ਕੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਣ ਤਲੀਆਂ ਯਾਦ ਹਨ?

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀਵਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਯਾਦ ਹਨ?

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਆਦਮੀ ਯਾਦ ਹੈ ਜੋ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ?

ਬਤੌਰ ਸਮਾਜ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਾਨ-ਪਾਤਰ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਕ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ, ਸੀਵਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਲਾਸ਼ ਢੋਣ ਵਾਲੇ 'ਦੂਜੇ ਲੋਕ' ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸਾਡੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ...ਫਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬੈਂਡ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਰਲਡ ਕਲਾਸ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਜਾਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੀਤ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਲੋਕ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ, ਪਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ...

ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਮਾਉਣ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਪੁਲਾਂ ਹੇਠ, ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ, ਇਹ ਸਭ ਦੂਜੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਹਨ, ਅਦਰਜ਼ ਹਨ।

ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ੂਮ

ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ 'ਇੱਕ ਭਾਰਤ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ' ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਬੋਝ ਢੋਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ 'ਅਸੀਂ' ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਰਮਾਇਣ ਦੇਖ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸਰ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੈਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਝਗੜਾ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਟੀਵੀ ਦਾ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਉਹ 'ਸਾਡੇ' ਲਈ ਹੈ, 'ਦੂਜਿਆਂ' ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਮਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ...ਅਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ

ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਗੱਲਾਂ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਕਰ ਲਈਏ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕਰ ਲਈਏ, ਦਰਅਸਲ, ਅਸੀਂ ਫਿਤਰਤ...


ਉਹ ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਧੜੇ ਅਤੇ ਸੰਘ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਸਵਰਣ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਢਾਹਿਆ ਸੀ। ਮਸੀਤ ਢਾਹੁਣਾ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਅਸੀਂ ਬਣਾਵਾਂਗੇ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਜਨਮ ਸਿੱਧ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹਾਂ।'

ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਹੈ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਇਕ ਪੰਥ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਮਿਟਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ? ਕੀ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਘੋਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨਾ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਹੈ? 'ਜੋੜਨਾ ਧਰਮ ਹੈ ਤੇ ਤੋੜਨਾ ਅਧਰਮ ਹੈ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਮਧਾਰੀ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਰਾਮਨੌਮੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ,  'ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉਂਗਲ ਉੱਠੇਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।'

ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੰਘ ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸਭ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਲੜਨਾ ਵੀ ਪਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਆਪਸੀ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।   ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਉਪਰੰਤ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਉਹ ਸੰਡੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਫੋਨ ਆਇਆ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਸ ਆਇਆ ਹੈ।

ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ।

ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਪੁੱਜੀ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਵਾਈ। ਔਰਤ ਨੇ 2 ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਅਜੇ ਮੈਂ ਦਸਤਾਨੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਹੱਥ ਧੋ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਮਹਿਲਾ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ।

ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕੱਲੇ 4 ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।

'ਬਿਨਾਂ ਸੋਚ ਮੈਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ'

ਅਸੀਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਗੋਦ ਲੈ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਬਹੁਤਾ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ। ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ 'ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਫਰੁੱਖਾਬਾਦ ਵਰਗੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੁਵਾਰੀ ਕੁੜੀ ਨੇ 2 ਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੁੜਵਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ।

ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੋਮਲ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹ ਅਪਣਾ ਮਨ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਇਹ ਕਰੀਬ 2 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਮਲ ਦੀ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਲੱਗੀ ਸੀ।

ਬੁੰਲਦਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਧਾਰਣ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕੋਮਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਕੁਝ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਚਾਨਕ 2 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੋਮਲ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ

ਕੋਮਲ ਨੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਤਾਂ ਲਿਆ ਪਰ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਹੋਏ।

ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਮਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ।

ਕੋਮਲ ਨੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ।

ਕੋਮਲ ਦਾ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ।

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੋਮਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸਾਂਭਿਆ।

ਬੱਚੀਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਜੂ ਤੇ ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ

ਕੋਮਲ ਦੀ ਭੈਣ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਜੂ ਤੇ ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਰੀਤ ਅਤੇ ਰਿਦਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕਿਸਦੇ ਹਨ।

ਕੋਮਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਕੋਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਹੈ।''

ਕੋਮਲ ਦੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਮਲ ਦੀ ਮਾਂ ਤਾਂ ਮਨ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਅਜੇ ਵੀ ਠੰਡਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਇਆ।

ਕੋਮਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮੀਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉੱਧਰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਸੋਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਆਖ਼ਰ ਕੋਮਲ ਨੇ ਲਿਆ ਵਿਆਹ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਹਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਰਾਹੁਲ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਰਾਹੁਲ ਟਿੰਬਰ...


ਉੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ

ਪਰ ਜਿਓਂ-ਜਿਓਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਆਈਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੈਵਾਲ-ਕਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਇੱਹ ਸ਼ੈਵਾਲ-ਕਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨੋ-ਲਾਈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੈਵਾਲ-ਕਾਈ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਥੱਲੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੀ-ਲਾਈਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਐਵਰੈਸਟ ਇਲਾਕੇ ਸਣੇ ਪੂਰੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੌਦੇ ਉੱਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਐਕਸੈਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ 1993 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਟ੍ਰੀ-ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਸਨੋ-ਲਾਈਨ ਵਿਚਾਲੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਵਧਣ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਡਾਟਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ 5 ਤੋਂ 15 ਗੁਣਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਧਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦਾ ਤਾਲੁੱਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੈ।

ਹਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਾਲਿਆ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਬਨਸਪਤੀ 'ਚ ਵਾਧਾ

ਮੁੱਖ ਅਧਿਐਨਕਰਤਾ ਕਰੇਨ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਬਨਸਪਤੀ ਵਧਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਟਰੈਂਡ 5,000 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 5,500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ।"

ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੇਸਟ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਸੈਟ ਡਾਟਾ ਨਾਲ 1993 ਅਤੇ 2017 ਵਿਚਾਲੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

ਖੋਜ ਨਾਸਾ ਦੇ ਲੈਂਡਸੈਟ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4,150 ਅਤੇ 6,000 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੂਰਬ 'ਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਖੋਜ ਗਲੋਬਲ ਚੇਂਜ ਬਾਓਲਾਜੀ ਪੱਤਰਿਕਾ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਐਵਰੇਸਟ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਨਸਪਤੀ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 'ਚ ਬਨਸਪਤੀ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਇਸ ਪੂਰੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰਨਾਂ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬਰਫਬਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਬਨਸਪਤੀ ਵਧੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਨੋਲਾਈਨ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਉਚਾਈਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸਨੋਲਾਈਨ ਨਾਲ ਬਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।"

ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਹੋਰ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਜਲਵਾਯੂ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਨਸਪਤੀ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਟਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਚਿਯੁਤ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਤਰਾਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਟ੍ਰੀ-ਲਾਈਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ, "ਟ੍ਰੀ-ਲਾਈਨ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਇਨ ਦਿ ਹਿਮਾਲਿਆ", ‘ਡੈਨਡ੍ਰੋਕ੍ਰੋਨੋਲੋਜੀਆ’ ਨਾਮ ਦੇ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਜੇਕਰ ਇਹ ਘੱਟ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਵੀ ਤਾਪਮਾਨ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਹਿਮਾਲਿਆ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

"ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਪਿਘਣਲਗੀਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਵੇਗੀ?"

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਕਾਲੋਨਾਈਜ਼ਰ"...


ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿੱਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਤ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਰ ਇਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ 2019 ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੈਣੀ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਪੜ੍ਹੋ ਪ੍ਰੋ. ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ, 1955 ਵਿਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਵਰਗ ਹਨ- ਇੱਕ ਜੋ ਬਿਨਾ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜੋ ਸਹੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦੋ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਵਿਚ 'ਮੁਸਲਮਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯਾਨਿ ਕਿ ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਬਿਨਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਤਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਿਨਾ ਦਸਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਛੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਹੁਣ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਅਧੀਰ ਰੰਜਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਧਾਰਾ 5

ਧਾਰਾ ਪੰਜ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੌਣ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ-

26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ, ਧਾਰਾ ਪੰਜ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, "ਧਾਰਾ-5 ਜਿਸ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਹੀ ਤਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਾ-5 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਧਾਰਾ-5 ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਰਾ-7, 8,9, 10 ਅਹਿਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਰਾ 11 ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਧਾਰਾ 10

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 - ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਾ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਚੰਚਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਾ 10 ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਵੇਂ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਵੇਂ ਬਿੱਲ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਓਗੇ। ਭਾਵ ਜੋ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਉਹੀ ਅੱਗੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਾ-10 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 11, ਧਾਰਾ 9 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਓਵਰਰਾਈਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਧਾਰਾ 5 ਅਤੇ 10 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਪਰ ਧਾਰਾ 11 ਵਿਚ ਸੰਸਦ ਕੋਲ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੰਸਦ ਧਾਰਾ ਪੰਜ ਅਤੇ 10 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।”

“ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਧਾਰਾ 13 ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਭਾਗ-3 ਦੀ ਕਿਸੇ ਤਜਵੀਜ ਦੇ...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?

ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਗਏ ਹਨ।"

"ਸਥਾਨਕ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਵੀ ਲੁਕ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਬੈੱਡਾਂ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਪਰ ਇਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਾਜਕਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।"

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇਹ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੰਭਾਵੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਬਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ 10 ਅਤੇ 12 ਤਾਰੀਕ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਣਗੇ।

ਭਾਰਤ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

 ਲੋਕਾਂ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਸਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਡਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਐਂਟੀ-ਸੀਰਮ, ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਮੀਦ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ

ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਐਂਟੀ-ਸੀਰਮ, ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਬਣਿਆ ਉਮੀਦ

ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਕਸੌਲੀ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਇੱਕ ਐਂਟੀ ਸੀਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਅਜੇ ਤਹਿਲਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਐਂਟੀ ਸੀਰਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਡਾ. ਅਜੇ ਤਹਿਲਾਨ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਛਾਬੜਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਬਦਲੀ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਸਰਹੱਦ

ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਪੱਥਰ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ 1819 ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਬਵਾਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ।

ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਪੱਥਰ 2.29 ਮੀਟਰ (7.5 ਫੁੱਟ) ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦਾ ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਇਸ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਖ਼ਿਸਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਛਿੜੀ ਸਗੋਂ ਠੱਠਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋਇਆ

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋਇਆ

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਮਾਸਕ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਦਸ਼ੇ ਸਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਵਦੀਪ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2,20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾਕਸ ਸਿਹਤ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡ, ਆਕਸੀਜਨ, ਜਾਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ। ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੋਵਿਡ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪਿਛਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਕੋਲ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈਆ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ, ਜ਼ਿੰਕ ਤੇ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ।ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ’ਤੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬੈੱਡ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਜ਼ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਲੰਘੀ ਮਨਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ ਪਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਕੁਝ ਤਾਂ ਹੈ।"

ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫ਼ੈਲਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਰਿਹਾ?

ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤ ਮਾਰਚ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਹੀਨੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਰਾਹੀਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਆਏ ਜਾਂ ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਪੰਚਾਇਤ ਕਾਉਂਸਲ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਲਈ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿਚੋਂ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫ਼ੈਲਾਅ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜਲਦ ਹੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ, 25 ਸਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰਿਸ਼ਭ ਜੈਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 55 ਸਾਲਾ ਆਂਟੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਭਰਵਾਉਣ ਲਈ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਘਬਰਾ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪੱਧਰ 80 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।"

ਅਸੀਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡ ਹਾਸਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਲੈਣ ਲਈ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

 ਅਸੀਂ 25 ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰਾਂ 'ਤੇ 12 ਤੋਂ 13 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਸਿਹਤਯਾਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਸਮੇਤ ਸੂਬੇ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।ਸੂਬੇ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਿਆਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ  ਕਿ ਇਸ ਨੇ "ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ" ਦੋਵੇਂ ਬਚਾਉਣੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹੁਣ ਅਲੋਚਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਕਰਫ਼ਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਸਹਿਮ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਬੰਦ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਗਵਾ ਲਏ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫ਼ੈਲਾਅ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਅੰਕੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ਼ ਦੇ...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੈਬਿਨਟ ਮੰਤਰੀ ਕਮਲ ਰਾਣਾ ਵਰੁਣ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਕਰਕੇ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਕੋਰੋਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 18 ਜੁਲਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੌਣੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਲਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਵਤੰਤਰ ਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗੀ ਅਦਿਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਕੈਬਿਨਟ 'ਚ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰੀ ਮਹੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋ ਗਏ।

ਰਾਤ ਸਾਢੇ 11 ਵਜੇ ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੀਐੱਸ ਯੇਦੁਰੱਪਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵਾਂਗ ਬਣੇਗਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਜਟ ਰਾਸ਼ੀ 80 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 104 ਕਰੋੜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਦਰ ਵਰਗੀ ਦਿਖ ਵਾਲਾ ਰੇਲਵੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਬਜਟ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪਿਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ''ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੇਠਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਰੈਵਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਅੰਰਟੀਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਨੈਗੇਟਿਵ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਅੰਰਟੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਆਖੀ ਹੈ ਜੋ 8 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ, ''ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰਿਪੋਰਟ ਸਬਮਿਟ ਕਰਕੇ ਕੁਅਰੰਟੀਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ 96 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਇੱਕੋ ਹੁੱਕਾ ਪੀਂਦੇ 29 ਜਣੇ ਹੋਏ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਦੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ''ਹੁੱਕਾ ਬੈਠਕ'' ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਹੁੱਕਾ ਪੀਣ ਕਰਕੇ 29 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ ਹੈ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ''ਹੁੱਕਾ ਬੈਠਕ'' ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ''ਸੁਪਰ ਸਪ੍ਰੈਡਰ'' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਦੋ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੁੱਕਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਟਲੀ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਘੱਟਦੇ ਕੇਸ

ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਰੋਨੋਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ 239 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੱਠ ਮੌਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕੇਂਦਰ, ਲੋਂਬਾਰਡੀ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ 248,070 ਕੋਰੋਨਾ ਕੇਸ ਹਨ ਅਤੇ 35,154 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਟਿਕ ਟੌਕ ਬਾਰੇ ਟਰੰਪ ਜਲਦੀ ਲੈਣਗੇ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਟੌਕ ਸਣੇ ਹੋਰ ਚੀਨੀ ਐਪਸ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣਗੇ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ।

ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਟੇਟਸ ਮਾਈਕ ਪੋਂਪੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਡੀਲ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਿਕ ਟੌਕ ਦੀ ਪੇਰੇਂਟ ਕੰਪਨੀ ਬਾਈਟ ਡਾਂਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (BHU) ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਖੋਜ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਪਣੀ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ BHU ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ 2 ਕਰੋੜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।

BHU 'ਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ

BHU 'ਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਜੈ ਨਾਥ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਅਣੂ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ (ਮੌਲੀਕਿਊਲਰ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀ) ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਚੌਬੇ ਨੇ 20 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

BHU ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ 'ਚ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੋਰੋਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾ ਲਾਗ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਇੰਨ੍ਹੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਿਰਫ 20 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਾ ਕਿੰਨ੍ਹਾ ਕੁ ਸਹੀ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਪ੍ਰੋ. ਚੌਬੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਐਮਆਰਐਨਏ ਵੈਕਸੀਨ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਖੋਜ ਸਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ 'ਚ ਹੋਈ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਡੇਟਾ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।"

ਪ੍ਰੋ. ਚੌਬੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੋਵੈਕਸੀਨ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ?

ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ 'ਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਡਾਕਟਰ ਸੁਨੀਲਾ ਗਰਗ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਚ ਜੋ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਗ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਮੈਮੋਰੀ ਸੈੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁੜ ਉਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ 'ਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਬਣ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਮੋਰੀ ਸੈੱਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪਰ ਡਾ. ਸੁਨੀਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਵੈਕਸੀਨ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਕਾਰਗਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਲਾਗ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੂਜੇ ਵੈਰੀਏਂਟ ਦੀ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਘੱਟ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੋ ਡੋਜ਼...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੈਪਟਨ ਮਨੋਜ ਪਾਂਡੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

2018-19 ਦੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਕਲਾਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗ ਦੀ 2500 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡਾਕਟਰ, ਪੁਲਿਸ, ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਹਨ।

ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗੜਚਿਰੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤੜਗਾਂਓ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਐਨਕਾਊਂਟਰ 'ਚ 14 ਨਕਸਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਨਕਸਲੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ।

ਆਈਜੀ ਸ਼ਰਦ ਸ਼ੇਲਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਤੜਗਾਂਓ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਆਪਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੜਚਿਰੋਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਨ ਯੂਨੇਟ C-60 ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 10 ਨਕਸਲੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6 ਮਹਿਲਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਡਾਟ ਕਾਮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹਸਨ ਅਲੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਘਹਾ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਕੀਤੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਜਿਹੜੀ ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਯਾਨਿ ਬੀਐਸਐਫ਼ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਲੱਗੀ।

ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਲਈ ਬੀਐਸਐਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਵਾਘਰਾ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਝੰਡਾ ਉਤਾਰਣ ਲਈ ਰੰਗਾਰੰਗ ਅਤੇ ਜੌਸ਼ੀਲੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ( ਫਲੈਗ ਡਾਊਨ ਪਰੇਡ ਸੈਰੇਮਨੀ) ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਐਫ਼ ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲ ਹਸਨ ਅਲੀ ਨੇ ਕੁਝ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕੀਤੇ।

ਹਸਨ ਅਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋੜ ਕੇ ਪਰੇਡ ਸੈਰੇਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੀਐਸਐਫ ਵੱਲ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਂਜਰਸ ਅਤੇ ਬੀਐਸਐਫ਼ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ 'ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ' ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।

ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਘਹਾ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਪੱਛਮੀ ਯੂਪੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਿਲੋਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਕਾਲਖੰਡੇ ਖਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੌਧਰੀ ਸੰਜੇ ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਾਬਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ 18 ਸੋਧਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਛੋਟੇ ਆਗੂ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਕਿਉਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਭਰਮਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕੁਝ ਦੋ-ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਰਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਸਲ 'ਚ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਯੁੱਧ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਸਕਣ।

ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਵੋ, ਫ਼ਿਰ ਸਾਡੇ ਕੋ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲ ਆਓ।

ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ

ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਵਿਆਹ ਆਦਿ 'ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੱਦ ਰਹੇ।

ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਲਿਲੋਨ ਪਿੰਡ

ਸੰਜੇ ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਾ ਕੇ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਓ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਆਉਣਾ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਾਪ ਚੌਧਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਨਗਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਿਲੋਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਖਾਪ ਚੌਧਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭੈਂਸਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 'ਮੁਰਦਾਬਾਦ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ।

ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਪੀ ਦੇ ਪੰਚਾਇਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰ ਚੌਧਰੀ, ਬੁਢਾਨਾ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਉਮੇਸ਼ ਮਲਿਕ, ਸ਼ਾਮਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਤੇਜੇਂਦਰ ਨਿਰਵਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ ਵੀ ਸਨ।

ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੋਮਵਾਰ 22 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਹਿੰਸਕ ਟਕਰਾਅ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ।

ਮੁਜ਼ਫ਼ਰਨਗਰ ਦੇ ਸ਼ੋਰਮ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਫ਼ਰਨਗਰ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਕਿਸੇ 13ਵੀਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਂਗਾਂ-ਡੰਡੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਥਾਣੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।

ਸੰਜੇ ਬਾਲਿਆਨ

ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐੱਫ਼ਆਈਆਰ ਦੀ ਲਿਖਤ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਮਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਬਹਾਲ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐੱਫਆਈਆਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੈਂਸਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਸ-ਵੀਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਮੁਰਦਾਬਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਬਹੁਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਕਹੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਪਰ ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਕੰਮ-ਚਲਾਊ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਉਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਨੰਦਬਾਬਾ ਮੰਦਰ

ਇਹ ਕੇਸ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਬਰਸਾਨਾ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 153 ਏ, 295 ਅਤੇ 505 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਪਾਉਣ, ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਐਸਪੀ (ਦਿਹਾਤੀ) ਸ਼੍ਰੀਸ਼ ਚੰਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖ਼ੁਦਾਈ ਖ਼ਿਦਮਤਗਰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਕੌਣ ਹਨ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੁਲਜ਼ਮ

ਇਹ ਕੇਸ ਫ਼ੈਸਲ ਖਾਨ, ਚਾਂਦ ਮੁਹੰਮਦ, ਨੀਲੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਆਲੋਕ ਰਤਨ ਨਾਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 'ਖ਼ੁਦਾਈ ਖ਼ਿਦਮਤਗਾਰ'ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਖ਼ੁਦਾਈ ਖ਼ਿਦਮਤਗਰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ, ਫ਼ੈਸਲ ਖਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤਾਇਨਾਤ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਸੀ।

ਫ਼ੈਸਲ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੇਟ ਨੰਬਰ ਦੋ ਦੇ ਕੋਲ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਨਮਾਜ਼ ਪੜਦਿਆਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾਈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾਈ।"

ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਗੋਸਵਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਤਰਕ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਫ਼ੈਸਲ ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ 84 ਕੋਸ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਨੰਦਬਾਬਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ। ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮਾਜ਼ ਪੜੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਜਾਰੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਧੇ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੋਣਗੇ। "

ਫ਼ੈਸਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਾਓਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਫ਼ੈਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ "ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਨਮਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਗੰਗਾਜਲ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ ਮੰਦਰ

ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਸੈਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਗੰਗਾਜਲ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਗਿਆ। ਹਵਨ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਗਵਤਾਚਾਰੀਆ ਸੰਜੀਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਾਹੌਲ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ 'ਤੇ, ਫ਼ੈਸਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ...


ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ 'ਆਕਸੀਜਨ ਆਊਟ ਆਫ ਸਟਾਕ' ਦੀ ਤਖ਼ਤੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਮਿਲ ਸਕੀ।

ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਸਟਾਕ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸਜੀਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਕਸੀਜਨ ਰੀ-ਫਿਲਿੰਗ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਰ ਵਧਾਵੇ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰ ਗੰਗਾਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 60 ਮਰੀਜ਼ ਮੌਤ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਸਨ।

ਕਾਫ਼ੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਟੈਂਕਰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਜਿਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਡਗਮਗਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੂਰਦਰਾਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹਾਲ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਲਦੇ ਸਿਵੇ

ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ

ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ 'ਆਕਸੀਜਨ ਆਊਟ ਆਫ ਸਟਾਕ' ਦੀ ਤਖ਼ਤੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬੇਹਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਖੁਦ ਸਿਲੰਡਰ ਲੈ ਕੇ ਰੀ-ਫਿਲਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਾਈਨ ਲਗਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਮ੍ਹਾ ਭੀੜ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬਾਊਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਮਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਜਾਇਜ਼ਾ

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਇਲਾਜ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਬੈੱਡ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਭਾਰੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵੱਟ੍ਹਸਐਪ ਗਰੁੱਪ 'ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਸੁਪਨੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਿੱਲਤ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਮੰਜ਼ਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਕਿੱਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਖਰਾਬ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਕੋਰੋਨਾ ਸਬੰਧੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਰੋ

ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 15 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ 85 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਹੈਲਥ ਅਫ਼ਸਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਭੂਸ਼ਣ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਇਸ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦਾ 90 ਫੀਸਦੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸੰਕਰਮਿਤਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਮੈਡੀਕਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ 2700 ਟਨ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਦੇ ਲਗਭਗ 90...