1942 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਸ਼ਤੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਣ ਰੇਂਜਰ ਵਲੋਂ ਖੋਜੀ ਗਈ 'ਪਿੰਜਰਾਂ ਦੀ ਝੀਲ' 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿਲ੍ਹਰੇ ਹੋਏ ਹਨ

ਰੂਪਕੁੰਡ ਝੀਲ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ , ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧੀ ਢਲਾਣ ਦੇ ਹੇਠਾਂ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 5029 ਮੀਟਰ ਯਾਨੀ 16,500 ਫ਼ੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ।

1942 ਵਿੱਚ ਗਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਣ ਰੇਂਜਰ ਵਲੋਂ ਖੋਜੀ ਗਈ 'ਪਿੰਜਰਾਂ ਦੀ ਝੀਲ' 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿਲ੍ਹਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਝੀਲ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਭਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।

ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਝੀਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਜੰਮੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਫ਼ੈਲਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸੁੰਗੜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਜਦੋਂ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿੰਜਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਤੱਕ, ਅੰਦਾਜਨ 600 ਤੋਂ 800 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਇੱਥੇ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ "ਰਹੱਸਮਈ ਝੀਲ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਨਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਿੰਜਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਪਿੰਜਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ

ਇਹ ਲੋਕ ਕੌਣ ਸਨ? ਇਹ ਮਰੇ ਕਦੋਂ ਸਨ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਰੇ? ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਆਏ ਸਨ?

ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰਨਾ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਿੰਜਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜੇ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ 870 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੁਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਨਾਹ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਕਈ ਹੋਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1841 ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਲੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ "ਕਬਰਿਸਤਾਨ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ,ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਨੰਦਾ ,ਨੇ ਲੋਹੇ ਜਿੰਨੇ ਸਖ਼ਤ ਗੜਿਆਂ ਦਾ ਤੁਫ਼ਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਝੀਲ ਪਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ, ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰ

ਪਿੰਜਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮਰੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਨ, "ਔਸਤਨ ਮਨੁੱਖੀ ਕੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ" ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗ, 35 ਤੋਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਜਾਤ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਚੰਗੀ ਸੀ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਜਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਤਾਜ਼ਾ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੰਬੇ ਚਲੇ ਅਧਿਐਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਆਧਾਰਤ 16 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ 28 ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸੱਚ ਨਾ ਹੋਣ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਝੀਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ, 38 ਦੇਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਰੀਬ 1200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਦਾ ਜੀਨ ਆਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ-ਡੇਟਿਡ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪੱਖੋਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵੱਖੋ ਵੱਖ...


1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੱਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨਵਾਜ਼ ਕੋਲ 182 ਸੀਟਾਂ, ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੀਟੀਆਈ ਕੋਲ 32 ਅਤੇ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ 46 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀਆਂ 272 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 3675 ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚਾਰਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 8895 ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਇਹ ਹਨ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ:

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਨਵਾਜ਼)

ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐੱਨ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਭਰਾ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪੀਐੱਮਐਲ-ਐਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇੱਥੇ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਗੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਰੀਅਮ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐੱਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐਨ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1992 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਪਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐੱਨ ਬਣੀ ਸੀ।

ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਵੱਲੋਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

1999 ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2013 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਨਾਮਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਰੀਅਮ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐੱਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ 5 ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਪੀਐੱਮਐੱਲ-ਐੱਨ ਨਾ ਸਹੀ ਪਰ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫੌਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ)

ਪੀਟੀਆਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ ਸੀ

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ ਜੋ ਕਿ 2002 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਪਹੁੰਚੇ।

ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਰੈਲੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ।

ਪੀਟੀਆਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮੁਕਤ ਦੇਸ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ...


1947 ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਆਮਿਰ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਵਾਦੀ 'ਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਣਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਕਿਵੇਂ 70 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਰਲੇਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਡੋਗਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ

ਅਕਤੂਬਰ, 1947 'ਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਠੱਕਰ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉੜੀ ਦੇ ਮੋਹੂਰਾ ਹਾਈਡਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਸਟਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ।

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕੋ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਪੂਰੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਕਬਾਇਲੀ' ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜੇਹਲਮ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਮੋਹੂਰਾ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਸਥਿਤ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉੜੀ ਤੋਂ ਮੁੜੀ ਤੇ ਮੋਹੂਰਾ ਪਹੁੰਚੀ।"

"ਉਹ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਕਰ ਬਣਾਏ। ਕਬਾਇਲੀ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਭੱਜ ਗਈ।"

ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਠੱਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ 'ਲੁਟੇਰੇ' ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ 5 ਤੋਂ 8 ਦਿਨ ਰੁਕੇ।

"ਅਸੀਂ ਡਰ ਗਏ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਲੁਕ ਗਏ।"

ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੱਥ

ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਰ ਸਨ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਰਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ  ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ?

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ।

1930 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਚ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਰੋਸ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਬਾ ਵੀ ਅਗਸਤ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਜੰਮੂ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਰਦਨਾਕ ਖ਼ੂਨੀ ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ।

ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਏ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਾ. ਅਬਦੁਲ ਅਹਦ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਤੱਤ ਵੀ ਸਨ।

"ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁਜਾਹੀਦੀਨ, ਕਬਾਇਲੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਰੀਦੀ, ਪਠਾਨ, ਪੇਸ਼ਾਵਰੀ ਇਸ ਅਜ਼ਾਦ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੁੰਛ ਤੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।"

ਪ੍ਰੋ. ਸਾਦਿਕ ਵਾਹਿਦ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲਾ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ।

"ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਵਲ ਜਾਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਤਲ

ਉਨ੍ਹਾਂ 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1947 ਨੂੰ ਬਾਰਾਮੂਲਾ 'ਚ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਚੌਕੀ ਸੀ।

ਐਮੀਲੀਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਏ ਸਿਸਟਰ ਸਿਲੈਸਟਿਨਾ

ਸਿਸਟਰ ਐਮੀਲੀਆ ਬਚ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਰ ਸਿਲੈਸਟਿਨਾ 1987 ਵਿੱਚ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਈ ਸੀ।

ਸਿਸਟਰ ਸਿਲੈਸਟਿਨਾ ਐਮੀਲੀਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕਬਾਇਲੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।"

ਫਰੈਂਸਿਸਕਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਦੀ ਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਸਟਰ ਟੈਰੇਸਾਲੀਨਾ ਨੂੰ ਬਰੇਟੋ, ਕਰਨਲ ਡਾਈਕਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਨਰਸ ਫਿਲੋਮੀਨਾ ਸਣੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।"

ਮੋਤੀਆ ਦੇਵੀ ਕਪੂਰ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਸਿਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਿਲ ਸੀ।

ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ

ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਰੋਕਣ 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮੁਹੰਮਦ ਮਕਬੂਲ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ 19 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।

ਉਹ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਸ੍ਰੀਨਗਰ...


1956 (ਮੈਲਬੋਰਨ) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, 1960 (ਰੋਮ) ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਤੇ 1964 (ਟੋਕਿਓ) ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਦੁਆਉਣ 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

1964 ਦਾ ਮੈਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਉਪ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

2015 ਤੋਂ ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ। 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 1964 ਦਾ ਓਲਪਿੰਕ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਸਾਬਕਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਰਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸੈਂਟਰ ਫਾਰਵਰਡ ਖੇਡਦੇ ਸੀ

ਹਰਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਝ ਬੂਝ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰਵਰਡ ਖੇਡਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਰਮੀ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਸੀ।''

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੌਡੀ ਡੌਜ ਐਨੇ ਚੰਗੇ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ 2-2 ਇਕੱਠੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਕਮਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੇ ਪਾਸ ਦਿੰਦੇ ਸੀ।''

ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ

ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਕਾਬਿਲ ਫੌਜੀ ਵੀ ਸੀ।

1962 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਰਬਿੰਦਰ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਖੇਡਦੇ ਸੀ ਤੇ ਤਿੰਨੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਖੇਡਦੇ ਸੀ।''

''ਉਹ ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਇਨ ਤੋਂ ਖੇਡਦੇ ਸੀ। ਲੈਫਟ ਇਨ ਤੇ ਰਾਇਟ ਇਨ। ਜੋ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਹਰਬਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਤਗੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।''

''ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿੰਨ ਓਲਪਿੰਕਸ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਗੇਮਜ਼ ਖੇਡਣਾ ਅਤੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।''

''1956 ਅਤੇ 1964 ਦੇ ਉਲਪਿੰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਪੂਰਨ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।''

'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਸੀ'

ਹਰਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''1964 ਦਾ ਟੋਕਿਓ ਓਲਪਿੰਕਸ ਬਹੁਤ ਯਾਦਗਾਰ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਓਲਪਿੰਕਸ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ। ਇਹ ਮੈਚ ਇਸ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ 1960 ਦੇ ਰੋਮ ਓਲਪਿੰਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿੱਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਸੀ।''

''ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲ ਚਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਮੈਚ ਬੜੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਫਾਊਲ ਗੇਮ ਨਹੀਂ ਖੇਡਣੀ।''

''ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਬੜੇ ਹੀ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।''

''ਬੁਲੰਦ ਹੌਂਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਚ ਐਨਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਹਾਕੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਮੈਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ।''

''ਅੱਜ ਉਸ ਮੈਚ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੈਚ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।''

'ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਸੀ'

ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਹਰੀਪਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੀਨੀਅਰ ਜੂਨੀਅਰ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।''

''ਜੂਨੀਅਰਸ ਤੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਂਸਲਾ ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਸੀ।''

''ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਘਾਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਆਈਡੀਆ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿਡਾਰੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।''

''ਟੀਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ...


1962 'ਚ ਚੀਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ 'ਚ ਬੇਹੱਦ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਜਰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ

ਇੱਕ ਦਮ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਬੰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਚੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੋਲੀਆਂ 'ਤੇ ਪਈ। ਉਹ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ... ਵਰਦੀ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ।

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਜੇਤੂਆਂ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਬ੍ਰੇਵ' ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਬਿਸ਼ਟ ਰਾਵਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਉਹ ਗਡੇਰੀਆ ਭੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਚੌਂਕੀ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।"

"ਜਦੋਂ ਸੈਨਿਕ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਰੇਕ ਮ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਾਈਫਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਰਸਿੰਗ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਤੇ ਪੱਟੀ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸੇ ਦੀ ਰਾਈਫਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਉਡ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਟ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।"

"ਹੋਇਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੜਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ 'ਨੋ ਮੈਨਸ ਲੈਂਡ' ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰਚਨਾ ਬਿਸ਼ਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 113 ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋ ਤੱਕ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਬੰਦੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।"

"ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਦਾਗ਼ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਰ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਦੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜੋ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੁੱਕਾ-ਪਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣੀ ਪਈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੋਕ ਹੀਰੋ ਸਨ, ਕਾਇਰ ਨਹੀਂ।"

ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਸੀ ਬਰਫ਼

1962 ਵਿੱਚ 13 ਕਮਾਊਂ ਨੂੰ ਚੁਸ਼ੂਲ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਵੀ ਕਦੇ ਬਰਫ਼ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਦੇਖੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਰਾਮੁੱਲਾ ਤੋਂ ਉਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਢਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਕਈ ਡਿਗਰੀ ਹੇਠਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਠੰਢ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਢੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜੁੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਜਰਸੀਆਂ, ਸੂਤੀ ਪੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਕੋਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਮੇਜਰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਤੈਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

18 ਨਵੰਬਰ, 1962 ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਠੰਢ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਵੀ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਆਨਰੇਰੀ ਕੈਪਟਨ ਸੂਬੇਦਾਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਯਾਦਵ ਜੋ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਰੇਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੜਕੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਅਚਾਨਕ ਬਰਸਟ ਆਇਆ। ਪੂਰਾ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।"

"ਮੈਂ ਮੇਜਰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 8 ਪਲਟੂਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਫਾਇਰ ਆਈ ਹੈ। 4 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਹਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ 8-10 ਚੀਨੀ ਸਿਪਾਹੀ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਸਾਡੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੰਬਾ ਬਰਸਟ ਫਾਇਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ 4-5 ਚੀਨੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਵਾਪਸ ਭੱਜ ਗਏ।"

ਰੇਜ਼ਾਂਗ ਲਾ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਆਨਰੇਰੀ ਕੈਪਟਨ ਸੂਬੇਦਾਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਯਾਦਵ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਰੇਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

"ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਲਾਈਟ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਨੂੰ ਮੋਰਚੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਜਰ ਸਾਬ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਸੀ ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਮੋਰਚੇ ਫੜ੍ਹ ਲਏ ਹਨ।"

ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੀਨੀ ਹਮਲਾ

7 ਪਲਟੂਨ ਦੇ...


1962 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ

ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।

ਹਮੀਦਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਤਾ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਚੋਣ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗੈਰਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਵੋਟ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ: ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ 5 ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾਈ

ਹਮੀਦਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,''ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਸੀਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂ।''

ਹਮੀਦਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਵੱਲੋਂ ਦੀਰ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੋਈ ਔਰਤ ਦੀਰ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

5 ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ

ਅਜਿਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੀਰ ਵਰਗੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧੁਰਨਾਲ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

1962 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਧੁਰਨਾਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ 'ਚ ਖੇਤੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 15000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇੱਥੇ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਧੁਰਨਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਿਲੀ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜਮੂਹਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਮਰਦ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਇਜਾਜ਼ਤ

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,''ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮਰਦ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਟੈਂਡ ਲੈ ਸਕੇ। ਜੋ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਵੋਟ ਕਰਨ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।''

ਨਾਹੀਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਨਰ ਫੜ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ''ਵੋਟ ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ''

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ 17 ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਨਾਕਾਰ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣ।

ਨਾਹੀਦਾ ਅੱਬਾਸੀ ਪੋਤੋਹਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਾਹੀਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਨਰ ਫੜ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ''ਵੋਟ ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।''

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼

ਨਾਹੀਦਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,''ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਨੇੜੇ ਦੀ ਮਸਜਿਦ...


1970 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮਹਿਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ। 49 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਤੌਰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਮ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ-1 ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਿਮ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਹ ਫੁੱਲ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ-2 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹਨ ਉਮੀਦਾਂ?

ਬਜਟ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਨਹੇੜੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਜਗਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਨੂੰ ਬਜਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਭੁਗਤੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਮਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ, ਫ਼ਸਲ ਉੱਤੇ ਲਾਗਤ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਬੱਸ ਲਾਰੇ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।''

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਬਜਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਿੱਲਿਆਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਕਿਸਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਦੇਵੇ

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

''ਝੋਨੇ ਦੀ ਲੇਬਰ , ਡੀਜ਼ਲ , ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਰਚੇ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਖ਼ਰਚੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਜੇਕਰ ਔਖਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਕੇ ਫ਼ਸਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਵਾਰਾ ਜਾਨਵਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਉਜਾੜ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਹੈ ਉਮੀਦ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਯੋਧਵੀਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ''ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਵੱਧ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸਾ ਸਕੋਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਾਰ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ।''

ਜੁਹੈਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੀਸੀਆਰ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਭੇਦਭਾਵ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣੀਆ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ-1 ਦੇ ਅੰਤਰਿਮ ਬਜਟ'ਚ ਕੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੀ

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


1975 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੇਹੱਦ ਰੋਮਾਂਚਕ ਖੇਡੇ ਗਏ ਹਨ ।

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਖੇਡੇ ਗਏ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਚ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ਜਿਸਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ।

1975: ਕਛੂਏ ਤੋਂ ਵੀ ਹੌਲੀ ਪਾਰੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਰ

ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅੱਠ ਟੀਮਾਂ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਇੰਗਲੈਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਈਸਟ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਟੀਮ ਬਣੀ। ਪਰ 44 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 7 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ 4 ਸਲਾਨਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਦੀ ਹੌਲੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ, 1975 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਡ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 60 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਵਿਕਟ 'ਤੇ 334 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਸਿਰਫ਼ 132 ਦੌੜਾਂ ਹੀ ਬਣਾ ਸਕੀ।

ਗਾਵਸਕਰ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 174 ਗੇਂਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਯਾਨਿ 60 ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਲੇ ਤੋਂ ਰਨ ਨਿਕਲੇ ਸਿਰਫ਼ 36। ਭਾਰਤ 202 ਦੌੜਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਦਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਜਿਹੜਾ 28 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟਿਆ।

1975 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੈਚ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਗਾਵਸਕਰ ਦੀ ਪਾਰੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਤੋਂ ਵਨਡੇ ਮੈਚ ਕਿੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

1979: ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਰ, 12 ਦੌੜਾਂ 'ਤੇ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਝਟਕਾ ਕੇ ਮੁੜ ਬਣੇ ਚੈਂਪੀਅਨ

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ ਸੀ।

ਟਾਸ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕੈਪਟਨ ਮਾਈਕ ਬ੍ਰੇਯਰਲੀ ਦਾ ਫਿਲਡਿੰਗ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਦੋਂ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਿਆ ਜਦੋਂ ਗਾਰਡਨ ਗ੍ਰੀਨਿਜ, ਡੇਸਮੰਡ ਹੇਂਸ, ਐਡਵਿਨ ਕਾਲੀਚਰਨ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਕਲਾਈਵ ਲਾਇਡ 99 ਦੌੜਾਂ ਬਣਨ ਤੱਕ ਪੈਵੀਲੀਅਨ ਪਰਤ ਗਏ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਵੀਅਨ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ।

1975 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਟ ਟੀਮ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਆਊਟ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਟੀਮ ਦੇ ਕੁੱਲ 286 ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀਆਂ 138 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਰਿਚਰਡਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਲਿਸ ਕਿੰਗ ਨੇ 86 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਯੌਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਵੈਸ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਐਂਡੀ ਰਾਬਰਟਸ, ਜੋਇਲ ਗਾਰਨਰ ਅਤੇ ਮਾਈਕ ਹੋਲਡਿੰਗ ਜ਼ੀਰੋ 'ਤੇ ਆਊਟ ਹੋਏ।

ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਿਕਟ ਗੁਆ ਕੇ 183 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲੈਡ ਦੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਜੋਇਲ ਗਾਰਨਰ ਅਤੇ ਕੋਲਿਨ ਕ੍ਰਾਫਟ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਰ ਬਣ ਕੇ ਟੁੱਟੇ ਕਿ ਅਗਲੀਆਂ 12 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 8 ਵਿਕਟ ਡਿੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਟੀਮ 194 ਦੌੜਾਂ 'ਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਖਾਤਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਰਨਰ ਨੇ ਪੰਜ ਜਦਕਿ ਕਰਾਫਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟ ਲਏ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ।

1983: ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸੀਜ਼ਨ - ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਜਲਵਾ ਫਿੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

1983 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਫਾਈਨਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿੱਖੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

1983 ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਮੈਚ ਸਨ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ

ਦਰਅਸਲ ਕਪਤਾਨ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਕਰੀਬ 50 ਗਜ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਦਾ ਕੈਚ ਫੜਿਆ ਤੇ ਮੈਚ ਦਾ ਪਾਸਾ ਪਲਟਿਆ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ 11 ਵਿੱਚੋਂ 4 ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

1987: ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਦੌੜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ...


1980 ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਸ਼ੇਖ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਗਰੁੱਪ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਕਾਰ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਰਬ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਪੰਜਗੁਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।"

ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਹਨੀਫ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਇਹ ਗੱਡੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੁਰੂਰ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਨਾਹਯਾਨ ਲਈ ਸੀ।ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਦੇ ਛੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ।

ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ

ਉਹ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (65 ਮੀਲ) ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਪੰਛੀ ਹੁਬਾਰਾ ਬਸਟਰਡ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਪੰਛੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਾਮ ਉਤੇਜਨਾ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੁਬਾਰਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਮੀਟ ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਕਾਰ ਪਸੰਦ ਆਈ,  ਅਤੇ ਉਹ ਹਨੀਫ਼ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ 31 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।

ਹਾਜੀ ਹਨੀਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸੈਂਤੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਹਿਮਾਨ ਹਰ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਬਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸ਼... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਟਰਕੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ,  ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੁਬਾਰਾ ਪੰਥੀਆਂ ਦਾ ਮੀਟ ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ

ਅਮੀਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸੂਖ਼ਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ,  ਜੋ ਗੁਪਤ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸ਼ੇਖ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਯਾਸ਼ੀ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹਾਲੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਰਗਾਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿੱਜੀ ਆਨੰਦ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਜੀ ਹਨੀਫ ਸ਼ਾਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਜੀ ਹਨੀਫ ਗਵਾਦਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ।

ਪਾਸਨੀ ਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਾਅਵਤ ਸੀ। ਪਾਸਨੀ ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਦੂਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹਨ।

ਹਾਜੀ ਹਨੀਫ਼ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਕੋਲ ਆਬੂ ਧਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਲਾ ਅਰਬ

ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹਾਜੀ ਦੀ ਮਹਿਲਨੁਮਾ ਹਵੇਲੀ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਵਾਲੀ ਜੀਪ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੰਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਏ।

ਸਾਡੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਸ਼ਾਹੀਪੁਣੇ  ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬੀਹੜ ਵਿਚਕਾਰ ਨਖ਼ਲਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਈਏ।

ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਮਾਨ ਦਰਜਨਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਸੋਈ ਚਮਕਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਐੱਸਯੂਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਗੈਰੇਜ ਵਿੱਚ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਖਾਕੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਤਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋਆਂ ਨੇ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਸੋਫ਼ੇ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਾਜੀ ਹਨੀਫ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਵੇਂ...


1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗ਼ਾਵਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਾਰਦਾਤਾਂ 260 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਗਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਰੀਬ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਨਾਲੋਂ 4 ਗੁਣਾ ਵੱਧ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।

ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ 4 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਹੈ

ਪਰ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਸਬੰਧੀ ਮੌਜੂਦਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗ਼ਾਵਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ।

... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਦੋਂ ਫਰਵਰੀ ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 2013 ਤੋਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਪਰ ਅਸਲ 'ਚ ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇਹ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ 170 ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2018 ਵਿੱਚ 614 ਹਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ 260 ਫੀਸਦ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੈ।

ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2009 ਅਤੇ 2013 ਵਿਚਾਲੇ ਕੁੱਲ 1717 ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਦਕਿ 2014 ਤੋਂ 2018 ਵਿਚਾਲੇ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਘੱਟ 1708 ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਹੱਥੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 2013 ਤੋਂ ਵਾਰਦਾਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਪਰ ਅਸਲ 'ਚ ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇਹ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦਿ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੈਰੇਰਿਜ਼ਮ ਪੋਰਟਲ (SATP) ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਕੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।

ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਡਾਟਾ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 4 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡਾਟਾ ਇਸੇ ਪੈਟਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਕੜੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘੱਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਵਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਬਿਜ਼ ਰਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ (2004-2013) ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ (2014-2018) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ 5 ਸਾਲ ਨਾਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਡਾਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ

ਭਾਰਤ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ...


1982 ਵਿਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ 'ਦ ਪਲਾਉ ਹੋਟਲ' ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕ 'ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼' ਸੀ, ਇਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋਟਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਅਸਮਾਨੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੇਸ਼, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਚ ਉਛਾਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ ਮਗਰੋਂ JEE ਤੇ NEET ਦੇ ਪੇਪਰ ਟਾਲਣ ਬਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਕੀ ਬੋਲੇ

1-6 ਸਤੰਬਰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ IIT-JEE ਅਤੇ NEET ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਵੀ ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰ ਆਏ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਣੇ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੁਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਗੇ ਕਿਵੇਂ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁਨ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰ ਆਈ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਖ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਕੀ-ਕੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿਹਾ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਟਵੀਟਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਟਵੀਟਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਦਿਨ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਣ ਵੇਲੇ 8 ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ ਸਹਾਈ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ

ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਜ਼ੂਮ, ਸਕਾਈਪ ਜਾਂ ਫ਼ੇਸਟਾਈਮ ਜ਼ਰੀਏ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ 'ਤੇ ਹੀ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਆਮ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਮੈਥਸ ਦਾ ਡਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ'

ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰੁਝਾਅ ਸਦਕਿਆਂ, ਭਾਨੂ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ

ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨੀਲਕੰਠਾ ਭਾਨੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਣਿਤ ਲਈ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਉਸੈਨ ਬੋਲਟ ਦੌੜ ਲਈ ਹਨ।

20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਮਾਨਸਿਕ ਗਣਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ' ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਣਿਤ ਇੱਕ "ਵੱਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਖੇਡ" ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਸ਼ਨ "ਗਣਿਤ ਦੇ ਫੋਬੀਆ (ਡਰ) ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।"

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਅਰੇ

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਤਖਤੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਗਰਮਪੱਖੀ ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਲਾਏ ਗਏ।

ਧੱਕਾ ਮੁੱਕੀ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅੱਗੇ ਲਾਈਆ ਰੋਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਦੇ ਬੈਨਰ ਫੜ ਕੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਨਾਅਰੇ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿਚ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਦੇ ਮਾਰਚ ਕਰਦੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਵਿਚ 'ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ' ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 'ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮੁਰਦਾਬਾਦ' ਤੱਕ ਦੇ ਕਈ ਨਾਅਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਆਮਦ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਥੇਦਾਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬੋਲਦਿਆ ਜਥੇਦਾਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਅੱਜ ਕੌਮ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰੀਏ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮਤਭੇਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਮਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਚੁੱਕਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣਦੀ, ਇੰਜੀਨਿਅਰ ਬਣਦੀ ਵਕੀਲ ਬਣਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਲੇਬਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਹਾਲਾਤ ਇਹੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਟੇਟ ਵਿਚ ਚੀਫ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਵਰਗਿਆਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਤਾਂ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅਫਸਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ-ਲਿਖੋ, ਜੇਕਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਓ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚਾਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ।''

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਮਲਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜਨਰਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ  ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਫੌਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਲਾਹਾਕਾਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਮਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤ ਪੂਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲੇ 'ਚ 83 ਫੌਜੀ ਤੇ 493 ਆਮ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 743 ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਅਧਿਕਾਰੀ ਅਪਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 800 ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਪ ਗਿਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ...


1984 ਦਾ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ" ਮੌਬ ਲਿੰਚਿਗ ਦੀ ਘਟਨਾ

ਫਾਰੁਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਤਨ ਪ੍ਰਸਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਰਾਜਨਾਥ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆ ਕਿਹਾ, "ਮੌਬ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ 1984 ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।" ਜੋ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਗਰਦਾਨੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀਆਂ

ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (SIT) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਆਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬਚਾਏ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇਗੀ: ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਗਰਦਾਨੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਕਰੇਗੀ।

ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਖੋਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਤਾਂ ਅਮਿਤਾਬ ਬਚਨ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿਚੋ ਪਿਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਹਰਸਿਮਰਤ ਦਾ ਰਾਹੁਲ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਸੰਸਦ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਦੀ ਜੱਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦੀ'। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਕਾਮੇਡੀ ਦਾ ਪਿਟਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਈ ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਤਾਂ ਅਮਿਤਾਬ ਬਚਨ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿਚੋ ਪਿਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਨ ਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ  ਆਪਣੇ ਕਾਵਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿ ਗਏ ਨੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦੇਣ ਕਿ ਕਦੋਂ ਅੱਛੇ ਦਿਨ ਕਦੋ ਆਉਣਗੇ।

ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਮੋਦੀ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਿਆ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਪੱਗ ਸਿਰ ਬੰਨੀ ਗਈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 90 ਸੈਕਿੰਡ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਿਰਕੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਫੈਡਰਲ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਖਤਰਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੁਣੋ:

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


1984 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜ੍ਹਤ 34 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 17 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਏਗੀ ਕਿ 1 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਜੀਆਂ ਦੇ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਸਣੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਹ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿਚ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: -

ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ

ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਹਨ,  ਜਿਹੜੇ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਕਨੌਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਘਾਟ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

1977 ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਉਭਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਉਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਐਮਸੀ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਾਮ ਕੌਰ ਨਾਮ ਦੀ ਗਵਾਹ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਹੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨੇੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੜਕਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਦਾ ਕੇਸ ਵੀ ਆਖਰੀ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ,  "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ (ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ) ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ।''

ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਦਾ ਕੇਸ 2005 ਵਿੱਚ ਨਾਨਾਵਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਕੜਕੜਡੂਮਾ ਕੋਰਟ ਨੇ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੋਖਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ ਜਦਕਿ ਬਲਵਾਨ ਖੋਖਰ, ਕੈਪਟਨ ਭਾਗਮਲ ਅਤੇ ਗਿਰਧਾਰੀ ਲਾਲ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ 22 ਨਵੰਬਰ ਆਖ਼ਰੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ

ਟਾਈਟਲਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਾਵਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ਼ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਕੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਟਾਈਟਲਰ 100 ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਟਾਈਟਲਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਕੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਊਟਲੁਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ 1 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੁਲਬੰਗਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਉੱਤੇ ਇਸੇ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ।

8 ਫਰਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੀਟੀ ਨਾਨਾਵਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਖ਼ਤਾ ਸਬੂਤ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਬਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ...


1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਹੈ

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਲੱਗੇ ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਕੋਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਮੁਲਕ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਢਾਂਚਾ ਕਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੁਆ ਸਕੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਬਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਵਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਬਕਾ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁਰਾਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਲੋਕ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਇਸ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਤਬਕੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਈਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਤਲ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਬੇੜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੇਰੀ ਇਹ ਜ਼ਾਤੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਸਦਮੇ 'ਚੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ-ਤਰਫਾ ਲੜਾਈ ਸੀ। ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਹਿ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਸੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਜ਼ਖਮ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਕੱਟੜ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ।

ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ਜਾਵੇ

ਮੇਰੀ ਇਹ ਵੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲਣਾ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਭਾਰਤ ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਕੜੇ ਬਗੈਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਅੰਕਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦੇ।

ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੰਗ ਪੁਲਿਸ ਆਦਿ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੈਅ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਜਾਕੇ ਫੈਸਲਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਐਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਟਾਲਦੇ ਰਹੇ, ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੋਰ-ਮੋਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ

ਜਦ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ, ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਤਿਆਰ...


1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੀ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ''84 ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ 'ਉਹ' ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹੀ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇ ਮੰਨੀਏ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਨ?''

'ਉਹ' ਤੋਂ ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਮਤਲਬ, ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਹੈ।

ਲੰਡਨ 'ਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਲੰਡਨ 'ਚ ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ' ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ 'ਤੇ 100 ਫੀਸਦ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।

ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਣ, ਜੇ ਰਾਹੁਲ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ '84 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਦੌਰਾਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ?

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਸ਼ਿਦ ਕਿਦਵਈ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨਸਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਦਵਈ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ 'ਬੇਨਿਫ਼ਿਟ ਆਫ਼ ਡਾਉਟ' ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਰਾਹੁਲ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਵੱਧ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹਿੰਦੇ।''

ਕਿਦਵਈ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।''

ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨਲਿਨ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦੰਗਾ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭੱਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ 'ਚ ਸਿਆਣਪ ਕਿਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ।''

1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਬੈਠੇ ਪੀੜਤ ( ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਪਰ ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ?

ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਕੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨੀ? ਜੋ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ਼ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?''

ਨਲਿਨ ਕੋਹਲੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੋਚ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿਹੜੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ...


1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਸਬੰਧੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆ ਸਬੰਧੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲਗਦੇ ਹਨ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਨਾ-ਸਮਝੀ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਵਿਚਾਰਕਤਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਪਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਲੰਡਨ 'ਚ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠੇ ਹਨ।

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ 1984 ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਸੀ, ਕਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਲੰਡਨ 'ਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ

ਆਖ਼ਿਰ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੌਣ ਯਕੀਨ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਸਾਲ '84 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹ ਤਾਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਭਾਜਪਾਈ ਕਹੇ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾਈਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਥ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਆਖ਼ਿਰ ਇਹ ਦੰਗੇ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਜਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਏ ਸਨ?

ਸਾਲ 1984 ਦੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦੌਰ 'ਚ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ਸਗੋਂ ਉਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਵੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।

1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਪਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਂਗਰਸੀ ਹੀ ਨਹੀ।

ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਥਿਤ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ਼ੈਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨਸਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਗ਼ਰੀਬ ਤਬਕੇ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ਼ਾਰਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਸਮਾਜੀ ਅਨਸਰ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸਪੁਰੀ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਏ-ਬਲਾਕ 'ਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਵਨ-ਰੂਮ ਸੈੱਟ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਦਿਖਣ 'ਚ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਲਗਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਮਝ ਆਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ '84 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਦੌਰਾਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਹੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ 'ਚ।

ਸਾਡੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਮਕਾਨ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਉਦੋਂ 35-37 ਸਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਚੌਹਾਨ ਸਾਬ੍ਹ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਕ ਨਗਰ, ਉੱਤਮ ਨਗਰ, ਪੱਛਮ ਵਿਹਾਰ ਆਦਿ 'ਚ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਵੀ ਭੜਕੀ ਭੀੜ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।

ਭੀੜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੀੜ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਹ ਭੀੜ 'ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਲਵਾਂਗੇ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ?

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜੋ ਵੀ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਪੈਰਾ-ਮਿਲਟਰੀ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਭੀੜ 'ਚ ਲੁਕੀ ਸਿਆਸਤ

1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਬੈਠੇ ਪੀੜਤ ( ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਈ ਦੂਜੇ...


1988 ਬੈਚ ਦੇ ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਰ.ਕੇ. ਵਿੱਜ ਨੇ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ

ਬੀਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਸਤਰ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਹੈ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ਼ ਦੀ ਕਮਾਂਡੋ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਗੋਲ਼ੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਜੇਰੇ ਇਲਾਜ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਥੀ ਜਵਾਨ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਫੱਟ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਟਾਇਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪਾਂਡੇ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਉਹ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੱਤ ਵਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਚੋਂ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਾਅ ਨਾ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਫਸਟ ਏਡ ਬਾਕਸ ਦੇਖਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੂਜੇ ਜਵਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ , ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਉਤਾਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਫੱਟ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਾਅ ਰੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਆ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।''

1988 ਬੈਚ ਦੇ ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਰ.ਕੇ. ਵਿੱਜ ਨੇ ਉਸ ਜਵਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਸਿਗਰਟ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਲਿਆ ਫੰਡ - ਆਪ

ਆਪ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਫੰਡ 'ਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਲਏ ਗਏ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ 'ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸਿਗਰੇਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਆਜ ਤੱਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਅਤੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਚੱਢਾ ਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਵਿਧਾਨ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਵਦੂਜ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲਏ।

ਆਪ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਫੰਡ 'ਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਸਿਗਰੇਟ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ, ਜੋ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ 28 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਚੰਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ 10 ਮਈ 2019 ਨੂੰ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੰਦਾ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 'ਰਫ਼ਾਲ' ਖਰੀਦ ਕਰਾਰ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਮੰਗੀ

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਦੀਪ ਸੁਰਜੇਵਾਲਾ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ

ਫਰੈਂਚ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਫ਼ਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਰ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਰੈਂਚ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਰਫ਼ਾਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ 'ਡਾਸੋ' ਵੱਲੋਂ 'ਵਿਚੋਲੀਏ' ਨੂੰ ਕਥਿਤ 1.1 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋਜ਼ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ...


1993 ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 5 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 6 ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 6 ਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖ਼ਪਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਜੱਜ ਕਰੁਣੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੂਬੇ ਸਿੰਘ, ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਬਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 10-10 ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਦਕਿ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਰਟਰ ਸੁਖਦੇਵ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਾਬਤ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਜ਼ਾਇਜ਼ ਬੰਦੇ ਚੁੱਕੇ, ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਾਅਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਣਾਏ ਸੀ. ਪਰ ਸਜ਼ਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਥੋੜਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਵੀ ਹਾਂ।''

ਕਿਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀ ਸਜ਼ਾ

ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ , ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੇਰਕਾ, ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਬਕਾਇਦਾ ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ਬਰੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਐੱਸਆਈ ਬਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਐੱਸਆਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 364,120 ਤਹਿਤ 10 ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ. ਜਦਕਿ ਧਾਰਾ 318 ਤਹਿਤ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ''।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦਕਿ ਬਾਬਾ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖਪਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਧਾਰਾ 364 ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੂਬੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਕੈਦ ਅਤੇ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਰਜਾਨਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

27 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ

ਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦੋ ਦੋਸ਼ੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੂਬੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 364 ਤਹਿਤ10 ਸਾਲ ਕੈਦ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੋਸ਼ੀ ਸੁਖਦੇਵ ਰਾਜ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 365 ਤਹਿਤ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਧਾਰਾ 365 ਤਹਿਤ ਵੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ  ਕਿਹਾ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਪਤਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬੇਲ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਖਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕੁਝ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਬਰ੍ਹੀ ਵੀ ਹੋਏ

 ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਡੀਐੱਸਪੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਐੱਸਆਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਏਐਸਆਈ ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੌਲਦਾਰ ਲੱਖਾਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 218 ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਤਾਂ ਹੋਈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੁਚਲਕੇ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

27 ਸਾਲ ਚੱਲੀ ਅਦਲਾਤੀ ਕਾਰਵਾਈ

ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਲੈਣ ਲਈ 27 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ 1997 ਵਿਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਪਾਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 15 ਜਣੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 6 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਕੇਸ ਦੀ ਅਦਾਲਤੀ ਪੈਰਵੀ ਦੌਰਾਨ 25 ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੀੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਦੇਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੀੜ੍ਹਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।

ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਹਾਈਕੋਰਟ ਜਾਣਗੇ ਪੀੜ੍ਹਤ

ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਦਬਾਅ...


1993 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ''ਹਮ ਸਾਥ ਸਾਥ ਹੈ'' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਕਰੀਬ 400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

150 ਕਰੋੜ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ-ਰੇਸ

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਰੇਸ-3' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਲੀਡ ਰੋਲ ਵਾਲੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਬਜਟ 150 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਜ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਫ਼ਸ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦਬੰਗ-3 ਦਾ ਬਜਟ 100 ਕਰੋੜ

'ਦਬੰਗ ਸੀਰੀਜ਼' ਦਾ ਤੀਜਾ ਪਾਰਟ 'ਦਬੰਗ 3' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਪਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਬਜਟ 100 ਕਰੋੜ ਹੈ।

ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ

ਫ਼ਿਲਮ ਟਰੇਡ ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਮੋਦ ਮਹਿਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 'ਰੇਸ-3' ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ''... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦਬੰਗ 3'', ''ਕਿੱਕ 2'' ਅਤੇ ''ਭਾਰਤ'' ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੀ- ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਵੀ ਦਾਅ'ਤੇ

ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੀਵੀ ਰਿਐਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਹ 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੁੜ 'ਦਸ ਕਾ ਦਮ' ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਿਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਬਤੌਰ ਹੋਸਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਅਮੋਦ ਮਹਿਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਦਸ ਕਾ ਦਮ-2'' ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਚੈੱਨਲ ਬਹੁਤਾ ਖ਼ਰਚਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਹੀ ਪਰ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ  ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਸਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸੀਜ਼ਨ-12 ਲਈ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਪੈਸਿਆਂ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪਵੇਗਾ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


1994 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਡਿਫੈਂਡਰ ਆਂਦਰੇ ਐਸਕੋਬਾਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ 'ਚ ਗੋਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਮਤਲਬ ਕਿ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸੈਲੋ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ

ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਉਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਰੋੱਕੋ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਓਹਾਡੌਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਦਾਗ ਦਿੱਤਾ।

94ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 0-0 ਨਾਲ ਮੈ ਡਰਾਅ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਮੋਰੋੱਕੋ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਇਰਾਨ ਨੇ 1-0 ਨਾਲ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।

ਟੌਮ ਬਾਇਡ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਲੈਫਟ ਬੈਕ ਮਾਰਸੈਲੋ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਯਕੀਨੀ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਪਿਛਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਉਹ ਗਲਤੀ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁਣਗੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਆਪਣੇ ਹੋਮ ਗ੍ਰਾਊਂਡ 'ਤੇ ਗਰੁੱਪ 'ਏ' ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੋਲ ਦਾ ਮੈਚ 'ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 3-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।

ਰਿਅਲ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਮਾਰਸੈਲੋ ਨੇ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਉਦੋਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ। 11ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਦਰਸ਼ਕ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।"

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਟੌਮ ਬਾਇਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਨੂੰ 2-1 ਨਾਲ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਵਿਰਲੀਘਟਨਾ

ਫੀਫਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1930 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2014 ਤੱਕ 2300 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 41 ਹੈ।

ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਬਾਰੇ 10 ਗੱਲਾਂ

1994 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਡਿਫੈਂਡਰ ਆਂਦਰੇ ਐਸਕੋਬਾਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ 2-1 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਡੇਲਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਗੋਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਮ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਐਸਕੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਡਰੱਗ ਕਾਰਟੇਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਗੈਲੋਨ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਹਮਬਰਟੇ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਲੱਖ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਸਕੋਬਾਰ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਲਾਭ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ

ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ 'ਚ ਗੋਲ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬੁੱਕ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਖੇਡੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ 1934, 1958, 1962 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ 1998 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ 6 ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਾਇਡ ਦਾ ਗੋਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

2014 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ 5 ਗੋਲ ਦਾਗੇ ਗਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਗੋਲ ਤਾਂ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ...


1994 ਵਿੱਚ ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਫ਼ਿਰ ਜਨਵਰੀ, 1995 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲੀ

ਉਹ ਠੰਢ ਦੀ ਦੁਪਿਹਰ ਸੀ। ਕੇਰਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੀ ਤੰਗ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਏ।

ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੌਸ (ਡੀਆਈਜੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

"ਕੀ ਮੈਂ ਅੰਡਰ ਅਰੈਸਟ ਹਾਂ?" ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

"ਨਹੀਂ ਸਰ।" ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਸਭ 30 ਨਵੰਬਰ, 1994 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਰੋ ਦੇ ਕ੍ਰਾਈਜੈਨਿਕ ਰਾਕੇਟ ਇੰਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਉਹ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤਕਨੀਕ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।

ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੱਡੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ 'ਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਡੀਆਈਜੀ ਉੱਥੇ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

1990 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾਂਬੀ ਨਰਾਇਣਨ (ਸੱਜੇ)

ਉਹ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸਕਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੂਰਦੇ ਰਹੇ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।"

ਨਾਰਾਇਣਨ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਡੀਆਈਜੀ ਨਾ ਆਏ। ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਹੀ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਖ਼ੁੱਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆ ਅੰਦਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਗੱਦਾਰ' ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੱਦਾਰ ਜਿਸਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀਆਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਨੀ ਟ੍ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸ ਕੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਾ ਰਹੀ।

ਸਕੈਂਡਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਨਾਰਾਇਣ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਔਲਾਦ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ

ਨਾਰਾਇਣਨ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸਰੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੰਡ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਏਅਰਕਰਾਫ਼ਟ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੱਚਦੇ ਸਨ।''

ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਮਿਲੀ।

ਉੱਥੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ (ਇਸਰੋ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ), ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਅਤੇ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ (ਜੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 11ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ) ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਕੇਟ ਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫ਼ਟ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਕੇਟ ਇਸਤੇਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ...


1994 ਵਿੱਚ ਲੈਰੀ ਨਸ਼ਾਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਾ ਸੀ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਜਨੀ ਵੈਦਿਆਨਾਥਨ ਅਤੇ ਰੋਲਾਂਡ ਹਿਊਜ਼ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸੁਣੀ।

156 ਔਰਤਾਂ---ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣਾਂ, ਧੀਆਂ ਤੇ ਓਲੰਪੀਅਨਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੇਪਰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ

ਹਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸੋਸ਼ਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਾਮਬੰਦ

ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਖਸ ਸੀ ਯੂਐੱਸਏ ਦੀ ਕੌਮੀ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਟੀਮ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਲੈਰੀ ਨਸਾਰ।

ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਕੱਢਿਆ ਗੁਬਾਰ

7 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸਾਰ ਨਾਲ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਟਾਵੇਂ-ਟਾਵੇਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਸਾਰ ਨੂੰ 10 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 156 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਈਲ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਈਲ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ZA ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਬੀਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਜੱਜ ਰੋਜ਼ਮੈਰੀ ਐਕਿਊਲੀਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦੱਸੀ।

ਕਾਈਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਣੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਆਪਣੀ ਗਵਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਈਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਬੋਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਦੱਸਣਾ ਮੈਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।''

ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਈਲ ਸਟੀਫਨਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਨਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਕਾਈਲ ਦੀ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਫੋਨ ਕਾਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾਇਆ।

ਬਾਕੀ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਈਲ ਜਿਮਨਾਸਟ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਉਹ ਨਸਾਰ ਕੋਲ ਮਰੀਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਸਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਸੀ।

'ਮੇਰੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇ ਸੀ'

ਕਾਈਲ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਕਾਈਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇ ਸੀ।''

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਸਾਰ ਕਾਈਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਈਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥਮੈਥੂਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਈਲ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਸਭ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਾਈਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਨਸਾਰ ਸਾਫ਼ ਮੁਕਰ ਗਿਆ। ਕਾਈਲ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਲੈਰੀ ਨਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿਮਨਾਸਟ ਦਾ ਰੱਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਈਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੀਚ ਹਰਕਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।''

ਕਾਈਲ ਗਵਾਹੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੱਜ ਤੋਂ ਨਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਜੋ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ।

'ਕੁੜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ'

ਕਾਈਲ ਨੇ ਨਸਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਨਸਾਰ ਕਾਈਲ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਈਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।''

ਕਾਈਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਲੈਰੀ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ।''

"ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਇੱਕ ਪੀੜਤਾ ਦਾ...


1995 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਪੜ ਦੇ ਡੀਸੀ ਬਣੇ ਸਨ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਡੀਸੀ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੂੰ ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੂੰ ਪਰਸੋਨਲ ਅਤੇ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਡੀਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਵਰਨੈਂਸ ਰਿਫਾਰਮਜ਼ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਗਰੀਵੀਐਂਸ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਅਡੀਸ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਇੰਡਸਟਰੀ ਅਤੇ ਕਮਰਸ ਦੇ ਅਡੀਸ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੈਲਥ ਸੈਕਟਰ ਰਿਸਪੌਂਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਖਿ਼ਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿਵ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵੀ ਉਹ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਾਬਕਾ ਪੀਐੱਮ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ

ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ 1987 ਬੈਚ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਡਰ ਦੀ ਆਈ.ਏ.ਐਸ ਅਫਸਰ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ, ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2005-2012 ਵਿਚਾਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹੇ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਐਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਰਡਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ 1982 ਵਿੱਚ ਵਿੰਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੇ ਆਈਆਈਟੀ ਤੇ ਏਮਜ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰ ਲਏ ਸਨ।

ਵਿੰਨੀ ਮਹਾਜਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੀਬੀ ਮਹਾਜਨ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਕੈਡਰ ਦੇ ਆਈਏਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ?

ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗਵਰਨੈਂਸ ਰਿਫਾਰਮਜ਼ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਗਰੀਵੀਐਂਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ 1984 ਬੈਚ ਦੇ ਆਈ.ਏ.ਐਸ ਅਫਸਰ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਵਿਨੀ ਮਹਾਜਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


1996 ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 1996 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (ਬਸਪਾ) ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਿਲੇ ਵਜੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਬਨਵਾਸ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ।

1992 ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੰਘਿਆ, ਜਦੋਂ ਬਾਦਲ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਮਸੌਦੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਵਤਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇਹਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ

ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, 1989 ਵਿਚ, ਵਾਜਪਾਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਸਿਰਫ ਹਾਲਾਤੀ ਸਬੂਤਾਂ 'ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਂਗਰਸ-ਐੱਸ ਦੇ ਕੇ.ਪੀ. ਉੱਨੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਣ, ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਅਤੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ (ਰਿਟਾ.) ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਵੀ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਗਾਂਧੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਬੂਟਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਆਗੂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਰ. ਵੈਂਕਟਰਮਨ ਨੂੰ "ਸਲਾਹ" ਦੇਣ ਕਿ ਉਹ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਫਾਂਸੀ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਪਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 6 ਜਨਵਰੀ, 1989, ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਟਲ ਵਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਗਠਜੋੜ?

1996 ਆਉਣ ਤੱਕ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਮੁੱਖਧਾਰਾ 'ਚ ਆਉਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਹੁਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 'ਅਛੂਤ' ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਅਗਸਤ, 1996, ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਵਾਜਪਾਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਝਲਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਬਾਰੇ ਤਕਰੀਰ ਵਿਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਚਲਾਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

ਫਿਰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ (ਜੋ ਕਿ 1997 ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ) ਲਈ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਅਕਾਲੀਆਂ) ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਗਠਜੋੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸੀ।

ਕਿਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ?

1996 ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਇਹ ਗਠਜੋੜ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। 2018 ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਬਰਾਦਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਝੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ

ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ 13-ਦਿਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਬਸਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਸੀ।

13 ਮਈ, 1996 ਨੂੰ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵੇਲੇ ਬਾਦਲ...


1996 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦੀ ਹੋਈ ਸੀ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਅਤੇ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਕਿ ਟੋਕੀਓ 2020 ਓਲੰਪਿਕਸ ਕੁਆਲੀਫਾਈਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਖੇਡੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 37-ਸਾਲਾ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਰਿਤੂ ਗਰੇਵਾਲ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 23-ਸਾਲਾ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ, ਜੋਤੀ ਗੁਲੀਆ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਰੀ ਨੇ ਖਿਝ ਕੇ ਨਿਖਤ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ:

ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਰੀਨ ਬਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਭ ਸਹੀ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ।

ਪੀਟੀਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਫੌਰਮ ਕਰੋ ਫਿਰ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹਰ ਕੋਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਕੁਆਲੀਫਾਈਅਰ ਵਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਓਲੰਪਿਕਸ ਕੁਆਲੀਫਾਈਅਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਐਂਟਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਮੈਚ ਖੇਡਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ ਨੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂ। ਕੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?"

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕੌਣ ਹੈ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ

1996 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਭਰਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ।

ਬਾਕਸਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ “ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤ ਹੈ”।

ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਮੋਢੋ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਨਿਖਤ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਨਿਖਤ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

"ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤ ਹੈ"

6 ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ

ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਝਾਤ ਪਾਈਏ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਜੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਨਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਤੌਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਂਵੇ ਹੀ 'ਆਈਰਨ ਲੇਡੀ' ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਟ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2011 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੱਪ ਲਈ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਪਤੀ ਬੇਟੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲਿਆਈ ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੈਰੀ ਕੌਮ 6 ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ।

2012 ਦੇ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਸਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਮੈਰੀ ਕੌਮ 6 ਵਾਰ...


1999 ਦੀ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਟਾਈਗਰ ਹਿਲ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇੰਨੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਕਰ ਰਹੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਐਮਐਸ ਬਾਜਵਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਕਾਇਲ ਸੀ। ਮੈਂ 71 ਦੀ ਜੰਗ ਵੀ ਲੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਲੀਡ ਕਰਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜਤੇ ਪਜਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਕੱਲੇ ਇਸ ਨੇ ਟਰੈਕ ਸੂਟ ਪਾਇਆ ਸੀ।"

ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗਿਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, 'ਕਾਰਗਿਲ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਫਰਾਮ ਦਿ ਵਾਰ' ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਬਿਸ਼ਟ ਰਾਵਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਕੈਪਟਨ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖਾਂ ਨਾਰਦਰਨ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਦੇ ਸਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਟਾਈਗਰ ਹਿਲ 'ਤੇ ਪੰਜ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਬਣਾ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ 8 ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 18 ਗੈਨੇਡੀਅਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ੇਰ ਖਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।"

ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਐਮਪੀਐਸ ਬਾਜਵਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ੇਰ ਖ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ਾਂ ਲੰਮੇ-ਚੌੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨਾਕਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ 'ਰੀਗਰੁਪ' ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ 'ਜੰਗ' ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ 'ਆਤਮਘਾਤੀ' ਹਮਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ।

ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟ

ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਐਮਪੀਐਸ ਬਾਜਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੈਪਟਨ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਲੰਮਾ-ਚੌੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਕੇ 10 ਗਜ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ 'ਬਰਸਟ' ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।"

ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਡਿਗਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਧਾਰ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਾਜਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ 30 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਪਰ ਮੈਂ ਸਿਵੀਲੀਅਨ ਪੋਰਟਰਸ ਭੇਜਕੇ ਕੈਪਟਨ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਗਵਾਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕਵਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।"

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਾਪਸ ਗਈ ਤਾਂ ਜੇਬ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟ ਰੱਖੀ। ਉਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਕੈਪਟਨ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਆਫ਼ 12 ਐਨਐਲਆਈ ਹੈਜ਼ ਫੌਟ ਵੈਰੀ ਬਰੇਵਲੀ ਐਂਡ ਹੀ ਸ਼ੁਡ ਬੀ ਗਿਵਨ ਹਿਜ਼ ਡਿਊ।"

ਯਾਨਿ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਰੈਡਿਟ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਮ ਕਾਰਨ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ

ਕੈਪਟਨ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨਵਾ ਕਿੱਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦੀ ਪਾਏ ਹੋਏ ਜਵਾਨ ਪਸੰਦ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੋਤੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ।

ਰਚਨਾ ਬਿਸ਼ਟ ਬੀਬੀਸੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰੇਹਾਨ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਨਾਲ

ਕਾਰਗਿਲ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ, 'ਵਿਟਨੈਸ ਟੂ ਬਲੰਡਰ-ਕਾਰਗਿਲ ਸਟੋਰੀ ਅਨਫ਼ੋਲਡਸ' ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਕਰਨਲ ਅਸ਼ਫ਼ਾਕ ਹੁਸੈਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।"

"ਜਦੋਂ ਉਹ ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਸ਼ੇਰ ਸਪੀਕਿੰਗ' ਤਾਂ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਰ' ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਸ਼ੇਰ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਸ਼ੇਰ ਹਨ। ਮੈਂ...


1999 ਵਿੱਚ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਸੀ

ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਚਿਹਰਾ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗਣਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਚਿਹਰਾ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਰਹੇ।

ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖੇ।

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ -

1995 ਵਿੱਚ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਏ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

• 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਵੱਲੋਂ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਭੁਲੱਥ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGR... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:


19ਵੇਂ ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਹੈਰੀ ਗਰਨੀ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਚੌਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਚੇਨੱਈ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਮੈਚ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਨੇ ਸਨਰਾਈਜਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦੇ ਘਰੇ 39 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗੱਲ ਦੂਜੇ ਮੈਚ ਦੀ

ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਸਨਰਾਈਜਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ 156 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ 18.5 ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਮਹਿਜ਼ 116 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਲਾਮੀ ਜੋੜੀ ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ 51 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ

ਮੈਚ 'ਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਸੀ ਕਿ ਸਲਾਮੀ ਜੋੜੀ ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ ਅਤੇ ਜੌਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ ਹੀ ਕੁਝ ਦੇਰ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪੈੜ ਜਮਾ ਸਕੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਕਟ ਲਈ 72 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਵਾਰਨਰ ਨੇ 51 ਅਤੇ ਬੇਅਰਸਟੋ ਨੇ 41 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਕੈਗਿਸੋ ਰਬਾੜਾ, ਕੀਮੋ ਪਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ ਮੋਰਿਸ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਕੈਗਿਸੋ ਰਬਾੜਾ ਨੇ 22 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 4, ਕ੍ਰਿਸ ਮੋਰਿਸ ਨੇ 22 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 3 ਅਤੇ ਕੀਮੋ ਪਾਲ ਨੇ 17 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 3 ਵਿਕਟ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ ਨੇ ਟੌਸ ਹਾਰ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਤੈਅ 20 ਓਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਾਂ 'ਚ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਗੁਆ ਕੇ 155 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਸ 8 ਮੈਚਾਂ 'ਚ 5 ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੂਚੀ 'ਚ ਦੂਜੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਧੋਨੀ ਦੀ ਚੇਨੱਈ ਦਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਲਵਾ ਕਾਇਮ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ 'ਚ ਚੇਨੱਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਈਡਨ ਗਾਰਡਨਸ 'ਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਸ ਨੂੰ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ।

ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੇ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ ਲਿਨ ਦੀਆਂ 82 ਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੀਆਂ 21 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 161 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ

ਚੇਨੱਈ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ 162 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਦੇ ਨਾਬਾਦ 58 ਅਤੇ ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ ਦੀਆਂ ਨਾਬਾਦ 31 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੋ ਗੇਂਦਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ 19.4 ਓਵਰਾਂ 'ਚ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਗੁਆ ਕੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੌਸ ਹਾਰ ਕੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੇ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ ਲਿਨ ਦੀਆਂ 82 ਅਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੀਆਂ 21 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤੈਅ 20 ਓਵਰਾਂ 'ਚ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਗੁਆ ਕੇ 161 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਜਡੇਜਾ ਨੇ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਬੱਲੇ ਦਾ ਜ਼ੋਰ

ਇਸ ਮੈਚ ਦੇ ਹੀਰੋ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਲੈਅ 'ਚ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਮੈਚ 'ਚ ਰੋਮਾਂਚ ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ ਨੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰੀ ਦੇ 19ਵੇਂ ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਹੈਰੀ ਗਰਨੀ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਚੌਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਚੇਨੱਈ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।

ਇਸ ਓਵਰ 'ਚ 16 ਦੌੜਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈਆਂ।

ਸਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਨੇ ਨਾਬਾਦ ਰਹਿ ਕੇ 58 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ

ਆਖ਼ਰੀ ਓਵਰ 'ਚ ਤਾਂ ਚੇਨੱਈ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ 8 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀਜੋ ਪਿਯੂਸ਼ ਚਾਵਲਾ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਣ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਵੀ 42 ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ 7 ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗੀਆਂ ਨਾਬਾਦ 58 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ 'ਚ ਰਹੇ। ਇਹ ਆਈਪੀਐਲ 'ਚ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਸੀ।

ਸੁਪਰ ਫੋਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਨਜ਼ਦੀਕ ਚੇਨੱਈ

ਇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਪਿਛਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਚੇਨੱਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਕ ਸੂਚੀ 'ਚ ਟੌਪ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਚ 8 ਮੈਚਾਂ ਚੋਂ 7 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਾ ਕੇ 14 ਅੰਕ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ 6 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲਾ ਹੈ। ਅੱਠਾਂ ਮੈਚਾਂ 'ਤੋਂ 4 ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲਕਾਤਾ ਕੋਲ 8 ਅੰਕ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਸਤੰਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਸਬੰਧੀ ਦਸਤਾਵੇਜ ਲੈਣ ਗਏ ਸਨ

ਆਕਤਾਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਤਰਕਮਈ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਰਾਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਹੁਰੀਅਤ ਨਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਆਕਤਾਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਵਿਚ ਇਸ ਲਈ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਕਿ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।'

ਅਰਦੋਆਨ ਦਾ ਸਾਊਦੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਦੋਸ਼

ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਜ਼ਪ ਤਾਇਪ ਅਰਦੋਆਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਮਾਲ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿਚ ਤੁਰਕੀ ਆਗੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ,  ' ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸਾਊਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ'।

ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਿੰਗ ਸਲਮਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਨਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਜਮਾਲ ਖਸ਼ੋਜੀ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਇਸਤੰਬੁਲ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਤੁਰਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵੀ ਹਨ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

 ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਮੰਨ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦਾ ਕਤਲ ਇੱਕ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਮਾਲ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਕੌਣ ਸੀ?

ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਇੱਕ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਸਣੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਖਬਰਾਂ ਕਵਰ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।

ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ

ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਰਹੇ। ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਉੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਲਈ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਇੰਸਤਾਂਬੁਲ ਦਾ ਦੌਰਾ

ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਸਤਾਵੇਜ ਲੈਣ ਲਈ ਇਸਤੰਬੁਲ ਗਏ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਸਕਣ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਖਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਮਾਲ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਘੱਟ ਹੀ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸਨ।"

ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਸੈਂਗਿਜ਼ ਕਈ ਘੰਟੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ

ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਉਹ 1 ਵਜੇ14 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਡੇਢ ਵਜੇ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬੜੀ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਵਤੀਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਜ਼ਪ ਤਾਇਪ ਅਰਦੋਆਨ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਸ ਨੇ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਵਾਪਸ ਨਾ ਮੁੜੇ ਤਾਂ ਅਖੀਰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?

ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ...


2 ਲੱਖ 75 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਲਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਵਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫ਼ਾਨ 'ਵਾਯੂ' ਅੱਜ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪੋਰਬੰਦਰ ਅਤੇ ਜਾਮਨਗਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਣੇ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਾਯੂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਆਰਐਫ਼ ਦੀਆਂ 35 ਟੀਮਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ

ਤੂਫ਼ਾਨ 'ਵਾਯੂ' ਲਈ ਤਿਆਰੀ

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਜ਼ਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ 'ਵਾਯੂ' 'ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਅਤੇ ਦੀਵ ਤੋਂ 10 ਹਜ਼ਡਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:


20 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ ਗਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੌਰਟ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਨੇਮਾ ਚੇਨ ਏਐਮਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਕਰਾਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ 15 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਖੇਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ।

1970 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ

ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਿਜ਼ਨ 2030 ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੋਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਸਨ।

ਪਰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੁਸਲਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤੀ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਲ-ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨੈਤਿਕਤਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

2030 ਤੱਕ 350 ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਦਾ ਟੀਚਾ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਕੱਟੜ ਰੂਪ ਵਹਾਬੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਤੇ ਟੀਵੀ ਜ਼ਰੀਏ ਨਿਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਆਪਰੇਟਰ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 350 ਥੀਏਟਰਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਲਾਨਾ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਵਿਜ਼ਨ 2030?

ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਕਿੰਗ ਅਬਦੁੱਲਾ ਫਾਇਨਾਂਸ਼ੀਅਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਨੇ ਰਾਇਟਰਸ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਖਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਿਜ਼ਨ 2030 ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪੈਸਾ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ 32 ਸਾਲਾ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਮਕਸਦ ਤੇਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮੋਨਰੰਜਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖ਼ਰਚ ਨੂੰ 2.9% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 2030 ਤੱਕ 6%  ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2018 ਤੋਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਵਿੰਗ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਰੁੜੀਵਾਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਇਸਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


20 ਅਕਤੂਬਰ 2020: ਲਾਗੋਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਜਾਮ ਲਾਇਆ

ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਤਕਰੀਬਨ 12 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਪੁਸ਼ਟ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਲਾਗੋਸ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਨਡੂਕਾ ਓਰਜੀਨਮੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਗਰੁੱਪ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਫਿਊ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਗੋਸ ਦੇ ਲੇਕੀ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋਈ।

ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਯੂਨਿਟ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਂਟੀ ਰੋਬਰੀ ਸਕੌਇਡ (ਐੱਸਏਆਰਐੱਸ) ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ #EndSars ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਅਮੀਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੇਕੀ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹਿਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬੁਹਾਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ 'ਜਵਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।'

ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਓਡੀਅਨ ਜੂਡ ਇਘਲੋ ਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹਾਂ।"

ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਕੀ ਪਤਾ ਹੈ?

ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਰਦੀਧਾਰੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੇਕੀ ਟੌਲ ਗੇਟ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੇਇਨੀ ਜੋਨਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਜਵਾਨ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਾਈਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲਾਗੋਸ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਬਾਬਾਜੀਡੇ ਸਨੋਵੋ-ਓਲੂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਿਆ

ਇੱਕ ਚਸ਼ਮਦੀਦ (ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾ) ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ "ਸਿੱਧੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।"

"ਉਹ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੂਰਾ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।"

"ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀਆਂ।

ਚਾਰ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, 55 ਸਾਲਾ ਐਲਫ਼ਰੇਡ ਓਨੋਨਗੋਬੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੀੜ ਵੱਲ ਬਾਰੂਦ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ।"

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਗਭਗ 12 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਲਾਗੋਸ ਵਿੱਚ ਲੇਕੀ ਟੋਲ ਗੇਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਲ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਰ...


20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇਸ ਨੁਮਾਂਇੰਦਗੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਦੇਸ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ।

20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇਸ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵਪਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਕੋਰੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਫਗਾਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਮਰਹੂਮ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ: ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਇਕੱਲੇ ਸਿੱਖ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਖੁਦਕੁਸ਼ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 19 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਸਨ।"

ਉਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਇਲਾਜ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਤਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਰਹੂਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਨਰਿੰਦਰ ਦਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨੰਗਰਹਾਰ ਦੇ ਇਸ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।"

30 ਸਾਲਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ। ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੋਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਵਧੀਆ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ

ਨਰਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਵੀ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

"ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਜ਼ ਇਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੀ ਹੜਪ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।"

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਯੂਨਾਨੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।"

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਵਧੀਆ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣ।

"ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡੇ ਬਹਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।"

"ਮੇਰੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨੌਂ ਜੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਈ ਹੈ।"

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਮੌਤ

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਇਹ ਹਮਲਾ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ ਗ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਜਿਸ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਉਸ ਵਿੱਤ 19 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਇਹ...


20 ਅਕਤੂਬਰ, 2015 ਨੂੰ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 26 ਸਾਲਾ ਗੁਰਜੀਤ ਸਣੇ 2 ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ

ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁੰਵਰ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੁੰਵਰ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਤੜਕੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।''

ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ

ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁਲਿਸ ਫਾਇਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਨਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁੰਵਰ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ

ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ - ਕੁੰਵਰ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਤਾਪ

ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁੰਵਰ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਐੱਸਆਈਟੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਇਹ ਭੱਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਅੱਜ ਸਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।''

ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਫਰੀਦਕੋਟ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਖਿਲਾਫ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਖਚਰਨ ਪ੍ਰੀਤ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੋਗਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐੱਸ ਐੱਸ ਪੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐੱਸ ਆਈ ਟੀ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

"ਉਹੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੇ ਵੇਲੇ ਐੱਸ ਆਈ ਟੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵੀ ਇਹ ਤਹਿ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਚਲੋ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ ਹੈ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਰਿਟਾ.) ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਿਪੋਰਟ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਕਾਂਡ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ

2015 ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਬਰਗਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਦਲ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ

ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਤੱਥ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਦੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ" ਪਰ "ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਬਾਦਲ) ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ।"

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 13 ਅਤੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ 2 ਵਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ।''

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼...