ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ

ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ 'ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ' ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟਲ 24 ਘੰਟੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮੰਗ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਧਰਨਾ ਅੱਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਫਿਲਹਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੋਸਟਲ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੁੜੀ 9 ਵਜੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਪਿਕ ਅਤੇ 11 ਵਜੇ ਡਰੌਪ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜੋੜਣਾ ਗਲਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਸਿਮਰ ਗਿੱਲ ਨਾਂ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਮੌਹਾਲ ਹੀ ਖਰਾਬ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲਵੋ। ਜੇ ਪੜ੍ਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਈ ਹੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁੜੀਆਂ ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਰੋਹ ਤਾਂ ਕਰਨਗੀਆਂ ਹੀ।''

ਏਕਮ ਜੋਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਡਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?''

ਸਿਮਰ ਗਿੱਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਲੈਣੇ ਹੋਣਗੇ ਹੀ।''

ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ

ਦੂਜੀ ਪਾਸੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਰੱਖੇ।

ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਆ। ਗਾਂਵਾ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।''

ਹਰਮੀਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਕੁੜੀਆਂ ਕੋਈ ਬੱਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਖੁਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

''ਜੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 24 ਘੰਟੇ ਹੋਸਟਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤ ਕੀ ਹੈ? ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਂ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਟਾਈਮਿੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।''

ਅਵੀ ਸਹੋਤਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਲੱਗਦਾ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਸਿਰਫ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਹੈ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਲੱਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਆ।''

ਕੀ ਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ?

ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ 'ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ' ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ 24 ਘੰਟੇ ਹੋਸਟਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਹੋਸਟਲ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਗੇਟ ਰਾਤੀ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਜਪਾਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੰਪਨੀ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਡਰਿੰਕ ਚੂ-ਹੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 8 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੋਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਮਾਰਕਿਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕਰਕੇ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ

ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜੋਰਗੇ-ਗਾਰਡੂਨੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਮਿਕਦਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਜੁਰਬਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕੋਰ ਉਤਪਾਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਡਰਿੰਕ ਦੇ ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਚੂ-ਹੀ ਉਤਪਾਦ ਬੀਅਰ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਿਕੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦ

ਹੁਣ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਉਤਪਾਦ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਹ ਤੇ ਮਿਲਰਲ ਪਾਣੀ ਆਦਿ।

ਪਿਛਲੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੈਲਸ ਫਾਰਗੋ (ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਬੋਨੀ ਹਰਜ਼ੋਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਸੀ ਕਿ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

 ਐਲਕੋਪੋਪ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਲੇ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਉਠਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 96 ਸਾਬਕਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਾਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਿਆਂ 'ਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਮੁਕੱਦਮੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਕਿਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼

ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 15 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ। 15 ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਤਾਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੀ ਥਾਣਿਆਂ 'ਚ ਦਰਜ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਾੜਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਲਿੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਂਸ ਵਿਪੁਲ ਉੱਜਵਲ 'ਤੇ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸੀ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ 23 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੈਂਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਪਛਾਤੇ 20 ਸਾਥੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧਿਕ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਿਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 6 ਮਾਮਲੇ ਦਰਦ ਹਨ।

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 4 ਕੇਸ

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 4 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ, ਜੋ 2017 ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਲ 2017 ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਜਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਰੈਫ਼ਿਕ 'ਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ, ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਸਮੇਤ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੱਲਾਂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਥਿਤ ਹਮਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਕੇਸ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 341 (ਗ਼ਲਤ ਸੰਜਮ), 283 (ਖ਼ਤਰੇ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), 431 (ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ), 188, 148 ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 8-ਬੀ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤੰਬੂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

'ਆਪ' ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਮਾਮਲੇ

ਸਾਲ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 20 ਵਿਧਾਇਕ ਜਿੱਤੇ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 11 ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੈ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 2016 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਰੈਲੀ ਲਈ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਆਪ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਮੀਡੀਆ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥੋਪਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਕੈਮਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ “ਪੇਡ ਮੀਡੀਆ” ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ...


ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਔਰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸੀ, ਕਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐੱਸਐੱਸ (ਹਿਟਲਰ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਸੰਸਥਾ) ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਚੰਗਾ ਮਹਿਨਤਾਨਾ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਸਥਲ, ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੁਕ ਦਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਕੱਚੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਬੈਰਕਾਂ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ, ਦੂਰ ਇੱਕ ਖਾਲੀ, ਪੱਥਰੀਲਾ ਇਲਾਕਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪਰ ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਖੜੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਸ਼ਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ। ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਜਰਮਨ ਕੋਟੇਜ ਦਾ 1940 ਦਾ ਨਾਜੀ ਸੰਸਕਰਨ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਔਰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸੀ, ਕਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਹਿਰ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।

ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਔਰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀ।"

ਪਰ ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਗ਼ੈਸ ਚੈਂਬਰ ਦੀਆਂ ਚਿਮਨੀਆਂ ਵੀ।

ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੂਕ ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੈਂਪ ਦੀ 1945 ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ

ਬੇਰਹਿਮ ਔਰਤਾਂ

ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੁਕ ਸਮਾਰਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਨਡਰੀਆ ਜੀਨੈਸਟ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ, "ਸਮਾਰਕ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ।"

"ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਗਾਰਡ ਜੌਹਾਨਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ

ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੌਕੇ ਸਨ।

ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤਾਨਾ, ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ।

ਡਾ. ਜੀਨੈਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ।"

ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਨਾਜ਼ੀ ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੂਕ ਕੈਂਪ ਦੇ ਦਾਹ-ਸਸਕਾਰ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ

ਨਰਕ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਆਰਾਮ

ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੁਰਸਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ।

ਬਹੁਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵੇਂ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸਨ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਟਾਇਲਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।

ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੌਫ਼ੀ ਪੀਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਕ ਖਾਂਦਿਆਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਜਾਂ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਬਾਹਾਂ ਜੋੜੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਕਰਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਐਸਐਸ ਗਾਰਡ ਐਨਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟੇਬਲ ਕਾਰਡ

ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਮਾਸੂਮ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਿਹੇ ਕੀ ਅਲਸੇਸ਼ਨ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਕੋਈ 3,500 ਔਰਤਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਰਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੁਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਕੈਂਪਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਸ਼ਵਿਟਜ਼ ਬਰਕੇਨਾਓ ਜਾਂ ਬਰਗਨ-ਬੇਲਸਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

98 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੇਲਮਾ ਵੇਨ ਜੀ ਪੇਰੇ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਕ ਸਨ।"

ਉਹ ਇੱਕ ਡੱਚ ਯਹੂਦੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਜੁਝਾਰੂ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਰੇਵੇਨਜ਼ਬਰੁਕ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ...


ਇਹ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਈ-ਮੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪਸ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠਾ ਸ਼ਖ਼ਸ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਕੇਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਵਰੋਤ ਚਟਪਿਤਾਏਸੁਨੋਨਧ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਫ਼ਬਿੰਗ ਪਿੱਛੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਟਰਿੱਪ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ਬਿੰਗ 'ਤੇ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ ਦੋਸਤ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੀ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸੀ।"

ਜੇਕਰ ਕੋਈ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

"ਮੈਂ ਇਸ ਟਰਿੱਪ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸੀ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਤੇ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।"

"ਇਸ ਟਰਿੱਪ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਟਰਿੱਪ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।"

'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਟਰਿੱਪ ਤੋਂ ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤਿਆ, ਕੀ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਉਹ ਵਿਹਾਰ ਸਾਧਾਰਨ ਸੀ? ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ? ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਣ? ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

"ਰਿਸਰਚ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖ਼ਸ 'ਤੇ ਫ਼ਬਿੰਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੈਗੇਟਿਵ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ਖ਼ਸ ਘੱਟ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਥਾਈਲੈਂਡ 'ਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਬਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ

'ਜੇਕਰ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੇ'

ਜੇਕਰ ਕੋਈ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਅ 'ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਘੱਟ' ਅਤੇ 'ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵੱਧ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ 'ਫ਼ਬਿੰਗ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਅੱਜ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਥਾਈਲੈਂਡ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੰਗਲੈਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਤੋਂ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਥਾਈਲੈਂਡ 'ਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਬਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਸੰਕਟ- 4 ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਦਾਗੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲ

ਰੂਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਰੂਸ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਰੂਸੀ ਕੰਪਨੀ ਟਰਾਂਸ ਟੈਲੀਕਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਫਾਇਰ ਆਈ ਨੇ ਇਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਫਾਇਰ ਆਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ 'ਚਾਈਨਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ' ਹੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਆਈ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਫਾਇਰ ਆਈ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬ੍ਰੇਸ ਬੁਲੈੰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰੂਸ ਰਾਹੀਂ  ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣਗੇ।"

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟਰੈਫਿਕ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬੁਲੈੰਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,"ਇਹ ਰੂਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟਰੈਫਿਕ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।"

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ 'ਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਛਪੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਈਬਰ ਕਮਾਂਡ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਫੌਜੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਗਏ

ਮਾਰਟਿਨ ਵਿਲੀਅਮ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 38 ਨਾਰਥ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ,

 "ਹੁਣ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਇੱਕ ਹੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ̓ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ਼, ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2014 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਸੀ।

ਸੋਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦ ਇੰਟਰਵਿਊ' ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਨਵੀਂਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਸਨ।

ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵੀ ਨਵੀਂਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਆਮਦਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ 3 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਨਵੀਂਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਬ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਰਾਹੀ ਦਾਗੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨਵੀਂਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ ਪੱਧਰੀ ਮੁੱਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਦਾਅਵਾ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ੀ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੰਡੇ ਗਏ 'ਲਾਲੀਪਾਪ' ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਫ਼ੈਸਲਾ: ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਰ ਸਰਕਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ, ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

2014 ਤੋਂ 2018 ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ 11 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੀਮਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 1.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨ ਬੀਜਾਂ, ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਉਧਾਰ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹਨ।

ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲ ਮਜਦੂਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਧੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਘੱਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਕਰਜ਼ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਪਿਆ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਰਾਹਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇੱਕ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠ ਦੱਬੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਪੈਸੇ ਪੱਖੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ।

ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮੰਗੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 2014 ਤੋਂ 2018 ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈਆਂ 14,034 ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 30 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 2017 'ਚ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 1990 ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਨਾ ਵਿੱਚ ਲੋਨ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਕਰਜ਼ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਮਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਹ ਕਰਜ਼ ਚੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਮਾਫ਼ੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਨ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਦਰ 75 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2008 ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ਾਮਾਫ਼ੀ ਲਈ 52,516 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲੇਖਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਜਿੰਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਮਿਲੇ ਜੋ ਇਸਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਇਸਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼...


ਇਹ ਉਹੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅਖ਼ੀਰ 23 ਮਾਰਚ 1931 ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਉਸ ਤੋਂ 88 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਹੁੰਮਸ ਹੈ।

ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ 'ਲੈਜੇਂਡ ਆਫ਼ ਭਗਤ ਸਿੰਘ' ਦੇਖਣ ਗਏ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਲੰਬਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਫਿਲਮ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ, ਚਾਚਿਆਂ ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹਉਂਕੇ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਹਿਰ ਮਿਰਜ਼ਾ (ਲੇਖਕਾ) ਸ਼ਾਹਦਾਮਨ ਚੌਂਕ ਵਿਖੇ ਸ਼ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਵਾਰ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ।

ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਰਾ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ ਸੀ।

ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ੀਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਮਨਾਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਚੈਨੀ ਲੰਚ ਹੋਮ 'ਚ ਇੱਕ ਸਕਿੱਟ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਫੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਮੁਕਾਮ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੈਫੇ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸਕਿੱਟ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਲਹੌਰ ਦੀ ਫੋਟੋ। ਦਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ (ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਚੌਥਾ) ਖੜ੍ਹੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀ ਗਈ ਸਾਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਬਾਲ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਬੰਗਾ ਚੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀਤਿਆ ਤੇ ਜਵਾਨ ਹੋਏ।

ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੀ ਪੈੜ ਨੱਪਦੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲੀ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਮਾਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਹੋਏ ਪੁਲਿਸ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝੱਲਦਿਆਂ ਹੋਈ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਕੁਚਰੀ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਕੋਲੋਂ ਤੁਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇੱਥੇ ਛੁੱਪ ਕੇ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰੀਟੈਂਡੈਂਟ ਜੇਮਜ਼ ਸਕੌਟ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਕੌਟ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਜੌਹਨ ਸਾਂਡਰਸ, ਸਹਾਇਕ ਸੁਪਰੀਟੈਂਡੈਂਟ ਬਾਹਰ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ਹਿ ਲਾਈ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੱਲ ਵਧੇ ਸੀ। ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਸੇ ਪਾਸੇ ਆਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਦਾ ਭੇਸ ਵਟਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜੇ ਜਾਂਦੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਗਲਤ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਹ ਸਾਥੀ ਸਨ—ਖ਼ਵਾਜਾ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਅਨਵਰ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ੂਹਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਗੁੰਬਦ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਾਲ 1927 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੋਟੋ

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਕਲਕੱਤਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਤ...


ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਨਾਨ-ਅਲਾਇੰਡ ਸਟਡੀਜ਼ (ਆਈਏਆਈਐਨਐਸ) ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 23 EU ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੇਕ ਪ੍ਰੋਪੇਗੰਡਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ 265 ਆਊਟਲੈਟ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਟੈਂਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

EU ਦੀ ਡਿਸਇੰਫੋ ਲੈਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ''ਫ਼ੇਕ ਲੋਕਲ ਨਿਊਜ਼ ਆਊਟਲੇਟ'' ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਿਸਇੰਫੋ ਲੈਬ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਈਪੀ ਟੂਡੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਬ ਨੇ ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਜਿਸਦੇ ਤਾਰ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਿਲੇ।

ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਰੁਖ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਤੇ A2/59 ਸਫਦਰਗੰਜ ਇਨਕਲੇਵ ਪਹੁੰਚੇ।

ਇਸ ਪਤੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਦੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਗਾਰਡ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦਫਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ,''ਸਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ।''

ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੇਲ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲ ਹੈ? ਅਤੇ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੈ? ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੇ ਨਾਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਤਾਰ?

9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ EU ਦੇ ਡਿਸਇੰਫੋ ਲੈਬ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਈ ਪੀ ਟੂਡੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਬੈਲਜੀਅਮ ਸਥਿਤ ਦਫਤਰ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤੇ 'ਤੇ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਜੇਨੇਵਾ ਦਾ ਕੰਟੈਂਟ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਕੰਮ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਮਾਡੀ ਸ਼ੜਮਾ (ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਜੇ)

ਕੀ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ?

ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਉਦੋਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 23 EU ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਆਏ।

ਮਾਡੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਐਨਜੀਓ ਵਿਮੈਂਸ ਇਕਨੌਮਿਕ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ (WESTT) ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਆਪਣੇ ਸੱਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖਰਚ ਭਾਰਤ ਸਥਿਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨੌਨ ਅਲਾਈਡ ਸਟਡੀਜ਼ (ਆਈਆਈ ਐਨਐਸ) ਚੁੱਕੇਗਾ।

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਨੌਨ ਅਲਾਈਡ ਸਟਡੀਜ਼ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1980 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਈਆਈਐਨਐਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕੁਝ ਅਖ਼ਬਾਰ ਡੇਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ (ਹਿੰਦੀ) ਵੀ ਛਪਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦਿ ਵਾਇਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਆਫ਼ ਕੰਪਨੀ ਯਾਨਿ RoC ਕੋਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 7 ਕੰਪਨੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨੇਹਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਅਤੇ ਅੰਕਿਤ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਮਨ...


ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਮੰਤਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੋਲਰੈਂਸ ਹੈ।

ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚਾਂ,ਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਨੰਬਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤੀ ਤੇ ਸੰਮਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੈਬਨਿਟ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਭਰਨ ਸਮੇਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।

'ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ'

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਸਿਵਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਡੋਪਿੰਗ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਯੋਗਤਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿੱਚ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਆਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਖ਼ਿਵਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। "

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ,  ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਐਲਾਨ ਖ਼ੁਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਤੌਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਕਦਮ ਹੈ।''

''ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬੱਚਦੇ ਹਨ।

''ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ ਗੈਂਗਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।''

ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ 20 ਸਾਲ ਤੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, ''ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਰਾਹੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।''

ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਗਰਾ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਬਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।''

''ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਅੰਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।''

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ

ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਕਫ਼ਾ ਪੈ ਗਿਆ।''

''ਜਿਹੜੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਉਣੀ ਸੀ ਉਹ ਨਾ ਆ ਸਕੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਉਨੀਂ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।''

ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਰ ਆਏ ਦਰੁਸਤ ਆਏ।''

ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਗਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਹਰ ਵਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।''

ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 'ਚ ਕਾਬਲੀਅਤ

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 'ਚ ਕਾਬਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੋ.ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੁੰਦੂਮਾਜਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਦੋਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

''ਵੋਟਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਗੇ ਤਾਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ''ਹੁੰਦਾ ਇਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੋਸਟਰ ਲਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਦਾਦਾਗਿਰੀ ਨਾਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਇਮ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

ਉਧਰ ਕਮਲ ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵੰਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।''

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੁੰਦੂਮਾਜਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗ ਤੰਤਰ ਚੱਲੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ...


ਇਹ ਐੱਸਆਈਟੀ ਨਕਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਐਫਆਈਆਰਜ਼ ਦੀ ਫਾਸਟ ਟਰੈਕ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਐੱਆਈਟੀਜ਼ ਏਡੀਜੀਪੀ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਡਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਮਾਝੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ 'ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਸ਼ਰਾਬ' ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਐੱਸਪੀ ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਐੱਫਆਈਆਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇਹਾਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਐੱਸਪੀ ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਵੇ - ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਕਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਕਲੀ ਸ਼ਰਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖਿਲਾਫ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਲਾਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਸਕਣ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਨਾਲ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰਾਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਕੋਕਾ (ਪੰਜਾਬ ਕੰਟਰੋਲ ਆਫ ਓਰਗਨਾਈਸਡ ਕਰਾਈਮ ਐਕਟ) ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਕਰੀਬ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਹੈ

ਰਾਲਫ ਲੋਰੇਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਰਡਰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਰੁਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਖਾਨੇ ਦੀ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਸੋਣਾ ਪਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਭਰ ਤੇ ਕਰੀਬ ਤੜਕੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਸੌਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ 5 ਵਜੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਾਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸੁਪਰਮਾਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸੇ ਹੀ ਬਰਾਂਡ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮੀਆਂ ਲਈ ਅਸਵੀਕਾਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਬਾਥਰੂਮ ਜਾਣ ਲਈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਬ੍ਰੇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਖਾਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨਟੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਨੇਜਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਕੰਮ ਜਾਣ ਲਈ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰਮੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਓਵਰਟਾਈਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਘਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

"ਉਹ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।"

ਜਿਹੜੇ ਵੱਲੋਂ 4 ਬਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ।

ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਛੜਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਐਕਸ਼ਨ ਏਡ ਚੈਰਿਟੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੇ 45 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 1200 ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਓਵਰਟਾਈਮ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਮੌਖਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਫੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਰਾਡਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਥਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜਦ ਕਿ ਨਿਰੀਖਣ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਸਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋੜਨ ਲਈ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਖਿਚਦਾ ਹੈ ਕਿਉੰਕਿ ਇਹ ਬਰਾਦਮਗੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬਰਾਂਡ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਐਕਪੋਰਟਰ ਵੀ।

2019 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਕੱਪੜਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 12.9 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਬਾਹਰੋਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਰਾਲਫ ਲੋਰੇਨ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੇਜਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਦੇ ਬਜਾਇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੇ...


ਇਹ ਔਰਤਾਂ 'ਦਿੱਲੀ ਚਲੋ' ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਇਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਆਈਆਂ ਹਨ

ਰੋਹਤਕ ਫ਼ਲਾਈਓਲਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਥਾ ਆ ਕੇ ਰੁਕਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਜਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਰਾਲੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ 'ਦਿੱਲੀ ਚਲੋ' ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਇਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਰੋਹਤਕ ਫ਼ਲਾਈਓਵਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਆ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਜ਼ੂਮ ਵਿੱਚ ਨੌ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ 72 ਸਾਲਾ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਲੋਕ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਚੱਕ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਸਨ। ਦੋ ਪੁਰਾਣੇ ਜੱਥੇ ਦੇ ਹੀ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ, ਜੋ ਧਰਨੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

28 ਦਸੰਬਕ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਇਥੇ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪਿਆ।

ਪਹਿਲਾਂ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਰ ਟਰੈਕਟਰ, ਟਰਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸਫ਼ਰ ਤਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕਟਰ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਰੋਹਤਕ ਫ਼ਲਾਈਓਵਰ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਪੀਲਾ ਕੱਪੜਾ ਲਹਿਰਾਇਆ। ਇਹ ਰੁਕਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਔਰਤਾਂ ਕਿਥੇ ਹਨ? ਕੀ, ਉਥੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ? ਇਹ ਨੌ ਔਰਤਾਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਮੁਜ਼ਹਾਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

ਇਹ ਨੌ ਔਰਤਾਂ ਇਥੇ 26 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ

ਪੀਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਚੰਗੇ ਕੱਦ ਕਾਠ ਦੀ 48 ਸਾਲਾ ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ। ਚਿਹਰਾ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ।  ਅੱਖਾਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਧੱਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਟੋਵ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਭਾਂਡੇ ਪਏ ਸਨ।

ਟਰਾਲੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਪਾਸੇ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਕਈਆਂ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਥੇ ਹੀ ਡਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇਨਾਂ ਬੈਰੀਕੇਡਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੌਛਾੜਾਂ ਮਾਰੀਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਇਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 90 ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ।"

ਇਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਘਰ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਨੌ ਔਰਤਾਂ ਇਥੇ 26 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇਥੇ ਆਈਆਂ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਇਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟਰਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਕੋਲ ਦਸ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੂੰਹ ਪੁੱਤ ਹੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਜ਼ਾਹਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸੁਖਜੀਤ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤੀ ਦੁਪੱਟੇ ਪਹਿਨੇ ਹਨ। ਮੈਂ 20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ।"

ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੋੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਟਰਾਲੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।  ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫ਼ੜ੍ਹ ਲਿਆ।

ਟਰਾਲੀਆਂ ਪੀਲੀ ਤਰਪਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਟਰਾਲੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਬਲ ਤੈਹਾਂ ਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਅੰਦਰ ਬਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਖੰਭਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲ਼ਬ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਾਂਸ ਦੇ ਖੰਭੇ 'ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਤਖ਼ਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੇ ਪਾਉਚ, ਸਰਫ਼ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਵੀ ਸੀ। ਗੱਦੇ ਵੀ ਸਨ। ਇੱਕ 'ਤੇ ਚੈੱਕ ਕਵਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਫੁੱਲ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ। ਦੋਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਟਰਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ...


ਇਹ ਕਮੇਟੀ 22 ਫਰਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

14 ਦਸੰਬਰ, 1920 ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸੱਤਾ ਗੁਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਹੈ।

'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਰੇ 'ਨੀ ਪੁੱਛਦਾ, ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ'

ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਯਾਦ ਕਿਉਂ ਆਇਆ?

ਇਹ ਮੰਗ 27 ਜਨਵਰੀ 1984 ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਆਗੂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਸਨ।

ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਸਣੇ ਕਈ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾੜਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਮਗਰੋਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋਈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 21 ਮੈਂਬਰੀ ਪੈਨਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵਾਪਰ ਗਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਬੋਝ ਹਨ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ?

ਓਮ ਪੁਰੀ ਦੇ ਹੰਗਾਮਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ 6 ਬਿਆਨ

ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਇਹ ਮੰਗ ਸਤੰਬਰ 1981 ਨੂੰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

45 ਮੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਚਾਰਟਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗਾਂ ਘਟਾ ਕੇ 15 ਸੂਤਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 4 ਅਗਸਤ 1982 ਨੂੰ ਧਰਮਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੋਂਗੋਵਾਲ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚੇ ਰਾਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਫਿਰਕੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਆਰਟੀਕਲ 25 ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਰਛਾਵਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿਵਿਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਇਸ ਸਕੂਲ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ

ਕੀ 'ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੈ' ਕਹਿਣਾ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮੰਗ ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂਸਟਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ 24, 1985 ਨੂੰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਭਰੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਬਣ ਗਏ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਬਣ ਗਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ।

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨਵੇਂ ਏਜੰਡੇ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੁੜ ਧਾਰਾ 25 ਅਧੀਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਬਾਰੇ 10 ਵਿਸਫੋਟਕ ਦਾਅਵੇ

AAP 'ਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਟੱਪਾ ਕਹਿ ਗਏ ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ?

ਧਾਰਾ 25 'ਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ?

ਧਾਰਾ 25 ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ-II ਜਿਹੜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਕਲੌਜ਼ (2) ਦੀ ਸਬ-ਕਲੌਜ਼ (b) ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੱਖ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੌਧ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹਨ।" ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੈ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੀਵਿਊ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਸਨ:

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਜਸਟਿਸ ਐੱਮ.ਐੱਨ. ਵੈਂਕਟਚੱਲਇਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ 11 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 31 ਮਾਰਚ, 2002 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੀ ਸੀ।

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, "ਵਿਆਖਿਆ-II ਵਿੱਚੋਂ ਆਰਟੀਕਲ 25 ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੌਜ਼ (2) ਦਾ ਸਬ-ਕਲੌਜ਼ (b) ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: (b) ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ,...


ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਵੇਰੀਐਂਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲ਼ਈ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਜੀਨੋਮਿਕਸ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ SARS-CoV2 ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਸਾਇੰਟੀਫਿਕ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ (INSACOG) ਕਮੇਟੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਲਾਗ ਫੈਲਾਅ ਰਹੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵੇਰੀਐਂਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਜਮੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵੇਰੀਐਂਟ ਬਾਰੇ ਅਗਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ  ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

ਜਮੀਲ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੀਤੀ ਆਲੋਚਨਾ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।" ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਾਓਟੈਕਨੋਲਜੀ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਰੇਣੂ ਸਵਾਰੂਪ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਨੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਮੀਲ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਸਿੱਧੇ ਮਤਭੇਦ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੇ ਜਮੀਲ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਇੱਕ ਵਾਇਰੋਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੀਨੋਮਿਕਸ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ SARS-CoV2 ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਸਾਇੰਟੀਫਿਕ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਵੈਰੀਐਂਟ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਾਰੂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੁਣ ਦੋ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਜਮੀਲ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਇਮਜ਼ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਜੁਲਾਈ ਜਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿਚ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 500 ਮਿਲੀਅਨ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੇ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਲੱਖਾ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਰਹਿਣਗੇ।

ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗੀ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਕੇ ਵਾਧੂ ਸੁਪਰ ਸਪੈਂਡਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਹਿਦ ਜਮੀਲ ਕੌਣ ਹਨ

ਜਮੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਖੁੱਲਕੇ ਲਿਖਦੇ ਅਤੇ ਬੋਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਮੀਲ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫਲਾਅ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕਣ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਪੈਦੇ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਖੁੱਲ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

8 ਦਸੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਜਨਮੇ 63 ਸਾਲਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਜਮੀਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੀਐੱਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸ਼ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਸ਼ੋਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਾਇਓ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ। ਉਹ ਹੈਪੇਟਾਇਟਸ ਈ ਵਾਇਰਸ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਸਾਇੰਸ ਅਕਾਡਮੀਆਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਫੈਲੋ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਦਾਰੇ ਕੌਸਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਟੇਫਿਕ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਜਮੀਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਐਵਾਰਡ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਵਰਤੀ ਵੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੁਰਖ਼ਤਾ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ...ਗਧਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦਾ।

ਗਧਾ ਮੂਰਖ਼ਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ ਤੱਕ। ਕਾਸਾਬਲਾਕਾਂ ਤੋਂ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੱਕ। ਗਧੇ ਨੂੰ ਬੇਵਕੂਫ਼ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗਧਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਰੀਤ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਦਾਗ਼

ਪਰ, ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਕਹਾਵਤ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਦਾਗ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਲੁਇਸ ਸੋਰੀਆਨੋ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਾਲੀਮ ਦੀ ਅਲਖ ਜਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲੁਇਸ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਲਾ ਗਲੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਟੀਚਰ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸੀ।

ਲੁਇਸ ਸੋਰੀਆਨੋ ਕੋਲ 70 ਕਿਤਾਬਾਂ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਸਾਇੰਸ, ਫਿਲੋਸਫੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੁਇਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪਹੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਕੋਲੰਬੀਆ ਉਂਝ ਵੀ ਡਰੱਗ ਮਾਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਖ਼ੂਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਲਈ ਬਦਨਾਮ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਵਰਣਮਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਗਧੇ

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੁਇਸ ਸੋਰੀਆਨੋ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੋ ਗਧਿਆਂ 'ਤੇ ਪਈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗਧੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ।

ਲੁਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਅਲਫ਼ਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਬੇਤੋ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਲਫਾਬੇਤੋ। ਯਾਨਿ ਅਲਫਾਬੇਟ, ਵਰਣਮਾਲਾ।

ਲੁਇਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਲੱਦਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ਕ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ।

ਫਿਰ ਉਹ ਲਾ ਗਲੋਰੀਆ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਾ।

ਲੁਇਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਧਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥ ਲਿਆ।

ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ। ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਚਮਕ ਉੱਠਦੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ। ਲੁਇਸ ਵੀ ਤਮਾਮ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ।

ਗਧਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀ ਧੂਮ

ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਲੁਇਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗਧੇ, ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਬੇਤੋ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਤੋਂ ਲੁਇਸ ਦੀ ਗਧਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਲਈ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ।

ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਲੁਇਸ ਸੋਰੀਆਨੋ ਦੀ ਗਧਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੋ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹੁਣ ਗਧਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲੱਦ ਕੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅਲਖ ਜਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਂਝ ਲੁਇਸ ਲਈ ਬਿਬਿਲਿਆਬਰੋ ਯਾਨਿ ਗਧਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਬਣਾਉਣਾ ਐਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ ਗੁੱਰੀਲਾ ਲੜਾਕੇ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਏਜੰਟ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਅਸਲ 'ਚ ਲੁਇਸ ਬੰਦੂਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਗੁੱਟ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਲੁਇਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ।

ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਲੁਇਸ ਦੇ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਗੁੱਰੀਲਿਆਂ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅਸਲ ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਅ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਸਤੋਂ ਇਹ ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਅ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 4.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੀਤਾ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਆਊਟਲੁੱਕ ਅਪਡੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤਾ।

ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਪਡੇਟ ਵਿੱਚ ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਜ਼ੀਰੋ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

ਗੀਤਾ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲੰਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਹੁਣ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏਗਾ ਹੀ।

ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਨੇ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਲਮੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ-4.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ।

ਪਰ ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2021 ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 8.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇਗੀ।

ਆਈਐੱਮਐੱਫ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੀਤਾ ਗੋਪੀਨਾਥ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਘਟਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਾਲੀਆ ਘਾਟਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੇ।

ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠੇਗੀ?

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ- Desperate Times Call for Desperate Measures ਯਾਨੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ 25 ਜੂਨ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ 19ਵੇਂ ਦਿਨ ਈਂਧਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਘਟਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਾਲੀਆ ਘਾਟਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੇ।

ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਬਲਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਤੇ ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਧਾਏਗੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵੇਤਨ ਭੋਗੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਘਾਟਾ (ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖਰਚ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ) 3.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਜੋ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਘਟਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਆਈਐੱਮਡੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇਸਨੇ 63 ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਸਥਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ (ਆਈਐੱਮਡੀ) ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਰੈਂਕ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਈਐੱਮਡੀ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 43ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ, ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ, ਆਪਸੀ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਇਦਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹਨ।

ਆਈਐੱਮਡੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇਸਨੇ 63 ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ ਬੇਸ਼ੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਕਸਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਦਾ (ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਂ)। ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਤੀ ਅਮਰਜੀਤ (ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਂ) ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 8 ਤੋਂ 12 ਘੰਟੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣਾ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਾਥੀ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੇ ਥਕਾਨ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਭੁੱਕੀ ਦਿੱਤੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਆਦਤ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਆਦਤ ਅਫ਼ੀਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਚੌਕੰਨਾ ਰਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭੁੱਕੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ੀਮ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਇਹ ਆਦਤ ਅਫ਼ੀਮ ਤੱਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਡਰੱਗ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਡਰੱਗ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਡਰੱਗ ਲਈ...

ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਡਰੱਗ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਲੈ ਲਈ। ਡਰੱਗ ਨਾਲ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ। "

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2 ਗ੍ਰਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮ ਹੈਰੋਇਨ ਲੈਂਦਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਬਚਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰਜੀਤ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਰੱਗ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਆਦਤ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਡਰੱਗ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਚੁੱਭਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿਗਰਟ ਪੀਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। 5-6 ਮਹੀਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।

"ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਡਰੱਗ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।"

'ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੌਖੀ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਸੀ'

"ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੌਖੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭੁਲੇਖਾ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਵੀ ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਡਰੱਗ ਲੈ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਆਦਤ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਡਰੱਗ ਲਈ ਪੈਸੇ ਮੰਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਸੀ। ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਵਿਕ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਰਾ 13 ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਫੀਸ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ।

ਸਾਡੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਵੀ 'ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਰ' ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹੈਰੋਇਨ ਲੈਂਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬਿਹਤਰ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਾਡੇ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਲ  ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਜਾਈਏ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ 18ਵੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ ਸੁੱਟਣ (ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ) ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹੀਰੋ ਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੋਚ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਦੋ ਫਰੰਟਾਂ 'ਤੇ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਸ 'ਤੇ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਲਈ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਕੀ ਸ਼ੌਕ ਛੱਡ ਕੇ ਗੋਲਾ ਸੁੱਟਣ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹੀਰੋ

" ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਝੋਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਿਸ ਲਈ 13 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਖ਼ੁਦ ਰੱਸਾਕੱਸ਼ੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਰਹੇ ਹੀਰੋ ਅੱਜ ਪੁੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ 'ਹੀਰੋ' ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਰਹੇ।

ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗ਼ਮੀ ਦੇ ਰਲਵੇਂ ਹੰਝੂ ਕਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੇਜਿੰਦਰ ਰੋਜ਼ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਿਹਤ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖਦੇ ਜਦਕਿ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਘਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕੌਰ ਤੇ ਨਾਨਾ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ

"ਪਿਤਾ ਦੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਹੀਓ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਰੋਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਘਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਧਰੇ ਤੇਜਿੰਦਰ ਦਾ ਮਨ ਨਾ ਡੋਲ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਕੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਾਂਗ ਪੱਛੜ ਨਾ ਜਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ

ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰ ਨਾ ਲਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਡਾਢਾ ਰੋਸ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਤੋਂ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰਕੇ ਤੇਜਿੰਦਰ ਇਹ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਜੋਗਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿੱਤੇ ਮੈਡਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਜੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਤੇਜਿੰਦਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਕਦੇ ਸਾਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ।"

ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰੇਗੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਜਦੋਂ ਮੋਗਾ-ਜ਼ੀਰਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਖੋਸਾ ਪਾਂਡੋ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪ ਹੀ ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ''ਉਹ ਸਾਹਮਣਾ ਘਰ ਹੈ ਜੀ।"

ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਰਾਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਇਹੋ ਹੀਰੋ ਦਾ ਘਰ 'ਤੂਰ ਨਿਵਾਸ' ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੁੱਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਘਰ ਅੰਦਰ ਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਤੂਰ ਦੇ ਨਾਨਾ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਵੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕੇ ਤੇ ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਤਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਉਲੰਪਿਕਸ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੈਡਲ

ਗੁਰਬਚਨ ਕੌਰ ਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬੋਲੀ, ''ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਲਹਿਦਾ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਬੱਚੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਖਿਆ।"

'ਉਲੰਪਿਕਸ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਣਾ'

ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕੌਰ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਸਾਜ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਜਿੰਦਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸਦਾ ਗੋਲਾ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਇਕੋ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਲੰਪਿਕਸ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏਗਾ।"

ਤਜਿੰਦਰਪਾਲ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਰੋਜ਼ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦਾ

ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੀ, ''ਭਾਵੇਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੁੜੀਆਂ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕਿਤ ਹੁੱਡਾ ਦਾ, ਜੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 19 ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ 1 ਵਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਸਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅੰਕਿਤ, ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਨਾਈਜੀਰੀਆ 'ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੀ ਕੈਦ 'ਚੋਂ ਬਚ ਕੇ ਆਇਆ ਨੌਜਵਾਨ

ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਨੇ "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਨਾ ਅਚਾਨਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸੋਚਣ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਡਾਕੂ ਨੌ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਗ੍ਰੈਨੇਡ, ਚਾਕੂਆਂ ਸਣੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ।"

"ਸਾਨੂੰ ਸਰੰਡਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਰੰਡਰ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਸਮਝਿਆ। 13 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਭਾਰਤੀ ਸਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।"

ਆਪਣੇ ਔਖੀ ਘੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਦਿਨ 'ਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲਦਾ

ਅੰਕਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੀ-ਮੈਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀ ਟਾਈਡ ਮੈਰੀਨ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਲਿਮਿਟਿਡ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ,  ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।

"ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਗੀ ਖਾਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਸੀ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੈਗੀ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਖਾ ਲਈਏ ਜਾਂ ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਝਰਨੇ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਵਾੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰੌਤੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਫੋਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਜਾਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ।

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕੂਆਂ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਮੰਗੇ।"

ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਖੋ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦਖੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਲੇਰੀਆ, ਪੀਲੀਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਤੇ ਗੰਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਬਚਾਅ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ

ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਵਾਇਆ।

"ਜਿਸ ਦਿਨ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਆਉਣਾ ਸੀ, ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਫਿਰੌਤੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਜਿਉਣ ਤੇ ਮਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਸਪੀਡ ਬੋਟ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭੱਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।"

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾਕੂਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਭੱਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਰਾਦਰੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।

ਅੰਕਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਦੀ ਜਲ-ਸੈਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਲਾਗੋਸ ਲੈ ਕੇ ਗਏ।

ਫਿਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਮੁੰਬਈ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਜੇਅ ਵਰਡੀ ਦਾ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਕੂਲ 'ਚ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਈ।

ਜੇਅ ਵਰਡੀ ਅਜਿਹੀ ਲਾ-ਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ 'ਸਕਲੇਰੋਡਰਮਾ'।

ਸਕਲੇਰੋਡਰਮਾ ਕਾਰਨ ਜੇਅ ਵਰਡੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਜੋੜ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ

ਬਾਹਰੋਂ ਆਮ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਵਰਡੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਪੜਿਆਂ ਅੰਦਰ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਅਧੂਰੇ ਸੁਪਨੇ

ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਵਰਡੀ ਦੇ ਕਈ ਸੁਪਨੇ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਵਰਡੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਪੱਥਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਮੈਂ ਮੁਸਕਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂਗੀ।"

ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਸਾਲ 2010 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ 'ਚ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਚ ਘੁੰਮਣਾ ਬਹੁਤ ਚੰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਗਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਗ੍ਰੀਕ ਆਈਲੈਂਡ ਘੁੰਮਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਨੇ ਚਮੜੀ 'ਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਿਆ।

ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਕੈਰੋਲੀਨ ਨਾਲ ਜੈਅ ਵਰਡੀ

ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਵਰਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ 'ਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਹ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ  ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ

ਵਰਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਕਈ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ।

ਵਰਡੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਤਕਰੀਬਨ 18 ਮਹੀਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਮੈਂ ਰੋਣ ਲੱਗ ਗਈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਬਿਮਾਰੀ  ਹੈ?"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਡੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੀਅਰ, ਸੁਪਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।

ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਦਾ?

ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਵਰਡੀ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਲੀ (ਵੋਕਲ ਕੋਰਡ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਵਰਡੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰ ਰਿਚਰਡ ਰਸੈਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨਹੇਲਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਰਡੀ ਸਾਹ ਤਾਂ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇਲਾਜ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਸਕਲੇਰੋਡਰਮਾ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਗਠਜੋੜ ਹੈ।

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ  ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਸਮਾਗਮਾਂ ਸਬੰਧੀ ਬੁਲਾਈ ਇਸ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ  ਸੁਖਬਾਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਹਿਨਾ, ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਨੂੰ, ਉਹ ਤਾਂ 100 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕੇ,  ਆਪਣਾ ਕਿਹੜਾ ਤੇ ਪਰਾਇਆ ਕਿਹੜਾ। ਸਾਡੇ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ, ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੇਵਾਦਾਰ। ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਲੀਡਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੀਡਰ ਬਦਲ ਦਿਓ।"

ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਰੋਜ਼ ਕੁੱਟੇ ਦਾ ਰਹੇ

ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਤਾਕਤਾਂ ਪੰਥ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੰਥ ਦਾ ਨੁੰਮਾਇਦਾ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇੱਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਕੌਮਾਂ ਮੈਂ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ , ਕੋਈ ਲੀਡਰ ਨਹੀਂ , ਅੱਜ ਖੇਂਰੂ-ਖੇਂਰੂ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ।'

ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਮੁਖਰਜੀ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਆਟੋ ਡਰਾਇਵਰ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁੱਟਮਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਤਿੱਖੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ , 'ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ਕਾਇਮ ਅਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੌਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਈ ਨਹੀਂ। ਆਹ ਫਰਕ ਹੈ ਕਿਉਂ ਕਿ ਆਪਾ ਇੱਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਜੇਕਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤਕੜਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤਕੜੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ..ਕਈ ਤਾਕਤਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ

ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਈ। ਕੋਈ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ! ਇਹ ਉਹ ਤਾਕਤਾਂ, ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਪੰਥ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋ-ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਸੂਬੇ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ 'ਚੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਥਕ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਖਬੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'

ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ ਹੱਲ ਕਰਵਾਉਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਮ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਜਿੰਨੇ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਉਸਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਨਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੇਪ ਕੀਤਾ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੇਚਿਆ।

ਪੀੜਤਾ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲਣੇ ਪਏ।

"ਇੱਕ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।"

"11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੈਕਸ ਲਈ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

"ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ। ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਕੇਟਿੰਗ ਰਿੰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

"ਮੈਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਿਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।"

'ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਿਆ'

"ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਲਈ ਰੁਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ।"

"ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੱਪ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਮੇਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ।"

ਪਿਓ ਹੱਥੋਂ ਖੁਆਰ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਪੀੜਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

"ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕ, ਮੈਡੀਕਲ ਦਫ਼ਤਰ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ।

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਟੌਰਨੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਗਈ, ਚਰਚ ਵੀ ਗਈ। ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਲਾ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਗਲਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

"ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਖੀਰ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।

"28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮੋਬਾਈਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲੈ ਗਏ।"

ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੱਡਬੀਤੀ ਦੱਸਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੀ ਪੀੜਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੱਸਣਾ ਹੀ ਪਏਗਾ।

"ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏਗੀ ਉੰਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੰਨੀ ਹੀ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ।

'ਆਪ' ਵਿਧਾਇਕ ਨੇ 18 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਸੀ।

ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੱਦਾ- ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ, ਸ਼ਾਮ 4:30 ਵਜੇ, 18 ਫਰਵਰੀ, ਮੰਗਲਵਾਰ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ, ਚਿਰਾਗ ਦਿੱਲੀ (ਚਿਰਾਗ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੇਟ ਨੰਬਰ 1 ਦੇ ਨੇੜੇ)।"

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 'ਆਪ' ਨੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗੀਆਂ। ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਤੱਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਭੁਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਜਾ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 62 ਸੀਟਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਚੋਣ ਜਿੱ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਣਗਾਣ

ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦਾ ਗੁਣਗਾਣ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਹਨੂੰਮਾਨ ਦਾ ਵੱਜ ਗਿਆ ਡੰਕਾ। ਪਖੰਡੀਆਂ ਦੀ ਸੜ ਗਈ ਲੰਕਾ। ਜੈ ਬਜਰੰਗ ਬਲੀ!!!''

11 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਅੱਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਏਗੀ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੈ ਬਜਰੰਗ ਬਾਲੀ।"

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਾਂਗੇ। ਕੁਝ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਗੇ।"

"ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਦੇਣੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਮ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰਾਇਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਫ਼ਤਾਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਈਦ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਹੀ ਕਿਉਂ ਤਾਂ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦਾ ਸੈਂਟਾ ਬਣ ਕੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੀ ਵੰਡਦੇ ਹਾਂ।''

ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਏਜੰਡੇ ਨਾਲ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ। ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਬਣਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾਸਤਿਕ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੁਮਾਏਹ ਨਾਮੀ ਕੁੜੀ ਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਬੈੱਲਗਰੇਡ ਦੇ ਰਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ

ਸੁਮਾਏਹ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸੀਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ 'ਖੇਡਦੀ' ਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਇਸ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।''

ਈਰਾਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਜੋਖਿਮ ਨੂੰ 'ਖੇਡ ਖੇਡਣਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

End of YouTube post, 1

ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਲਾਸ਼

ਉੱਪਰ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਨਾਲ ਚਿਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪੇਡਰਾਮ ਨਾਮੀ ਸ਼ਖਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ 6 ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੇਡਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ।

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸਰਬੀਆ ਦਾ ਰੂਟ ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?

ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਦਿਖੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਟਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਰਡ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬਚਾਇਆ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਇਹ ਪਰਵਾਸ ਕਿਉਂ ਵਧਿਆ।

ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਟਰੈਵਲ ਸਕੀਮ ਰਾਹੀਂ ਸਰਬੀਆ ਆਉਣ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ।

10 ਹਜ਼ਾਰ ਈਰਾਨੀ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰਹੇ। ਮੰਨਿਆ ਇਹ ਗਿਆ ਕਿ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਹੇ ਕਿਉਂਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਸਕੀਮ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰਨੀ ਪਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੇਡਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਮਿਲੀ

ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਟ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਬਾਲਕਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਈਰਾਨੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਟ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਜੋ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਉਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਤਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 21 ਦਿਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਯਾਨੀ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਂਦੇੜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 21 ਦਿਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਂਦੇੜ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ 2631 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਾਂਦੇੜ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਰਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਰਤੀ ਔਰਤ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਲੰਗਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਹੁਣ ਭਰਤੀ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।”

ਉਹ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਲੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੱਥੇ ਵਿਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿੱਕਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉੱਧਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦ ਨੇ ਪਿੰਡ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਦੇ ਪੌਜਟਿਵ ਆਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੌਜਟਿਵ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ 12 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਅਤੇ ਦੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਨ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 112 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੁਣ ਤਕ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ,ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜੱਥੇ ਨਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 22 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਫਸ ਗਏ।

ਨਾਂਦੇੜ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਾਂਗ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ

ਨਾਂਦੇੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰਿਆਣਾ-ਪੰਜਾਬ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੂਮਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਐਂਟਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕੈਂਪ ਲੱਗਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡੂਮਵਾਲੇ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਤੈਨਾਤ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਬੱਸ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਐਂਟਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਸਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਸਾਂ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਡਬਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਖੇਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਦਰਅਸਲ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦੋ ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਖੇਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਖੇਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਪੰਜ ਏਕੜ ਤੱਕ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਡਬਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਲਈ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ 13 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਸਾਨ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨਿਆ ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਿਉਂਦਾ

ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਐਸਡੀਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾ ਕੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਬੋਹੜ ਸਿੰਘ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖ਼ਾਤਾ ਨੰਬਰ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਜਿਹੜਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਬੋਹੜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚਾਰ ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੋ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੈ, ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਬੋਹੜ ਸਿੰਘ ਹੈ।

ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ

ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਸੁਖਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਨਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।"

"ਮੈਂਨੂੰ ਫਾਰਮ ਭਰਕੇ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਹਾਂ"

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਸਾਡਾ ਮਾਮਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਆਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਰਾਂਚ ਮੈਨੇਜਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਬਰਾਂਚ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਚੀ ਵੀ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 13 ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ 11 ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੇ ਯੋਗ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।"

ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲਿਖਣਾ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਣਗਹਿਲੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਬੀਤੀ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਬੀਬੀਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਬਾਰੀਕੋਟ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੰਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

End of YouTube post, 1

ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਧਾਇਕ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੋਇਆ, ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਹਕੀਕਤ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ।"

ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਵੱਸ ਜਾਣ। ਮੋਦੀ ਸਾਹਿਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਕਸ਼ਮ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਰ ਦਾ 370 ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਉਹ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬੰਬਾਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਾਲੀਬਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਧਮਾਕੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਖੁਦ ਲਾਸ਼ਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।"

ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੁਮਾਇਲਾ ਜਾਫਰੀ ਅਤੇ ਰਫੁੱਤਅਲਾਹ ਓਰਕਜ਼ਾਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ:-

ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਭਰਾ ਤਿਲਕ ਕੁਮਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਸਵਾਤ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਕਾਊਂਸਲਰ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਧੀ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਈਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਉਹ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਸਭ ਸਵਾਤ ਦੇ ਬਰੀ ਕੋਟ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਤਿਲਕ ਕੁਮਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, "ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਦੇਸ ਹੈ। ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਆਈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖ਼ ਹੋਇਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਉਮਰ ਚੀਮਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ 'ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਰਨ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕੇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਡਲਾਈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਸੀ।

'ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕਿਵੇਂ ਦੇਸ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੇਸ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ'

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸ਼ੌਕਤ ਯੁਸੂਫ਼ਜ਼ਈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਰਨ ਸਿੰਘ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਲੀਡਰ ਸਰਦਾਰ ਸੋਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ 2006 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਹੋਇਆ। ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ 5 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਸ ਐਂਟੀ ਟੈਰੇਰਿਜ਼ਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸੋਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਟੀਆਈ ਵਿੱਚ ਬਲਦੇਵ ਕੁਮਾਰ ਦੂਜੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਲੀਡਰ ਸਨ। ਪਰ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਅਸੈਂਬਲੀ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ।

ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਮੈ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬੇਸ਼ੱਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਈਆ ਹਨ ਤੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਸਮੇਤ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੂਰਬ ਮੌਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 8 ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਜੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਟੀਮ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ।

ਕੀ ਹੈ ਰਾਜੋਆਣਾ ਪਿੰਡਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ?

ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੱਥ ਵਿਚ ਕੁਝ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹਾਂ ਇੰਨਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਫਿਰਨੀ 'ਤੇ ਰਾਏਕੋਟ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੋਠੀਨੁਮਾ ਇੱਕ ਘਰ ਦਾ ਜਦੋਂ ਗੇਟ ਖੜਕਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਾਚਾ ਜੀ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦਾ ਭਤੀਜੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ

ਘਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਾਦੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਵਨੀਤ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ- ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਚਾਚੇ ਬਲਵੰਤ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਭਤੀਜੇ ਰਵਨੀਤ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਰਵਨੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚਾਚਾ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਛੋਟੇ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਵਨੀਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਚਾਚਾ ਜੀ, ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਰ ਵਿਚ ਝੂਟੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਰਵਨੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਜੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬਲਵੰਤ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ?

ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਗੁਆਂਢ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਚਾਚਾ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹੈ।

ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਦੀ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਬਾਰੇ ਛਪੀ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਖਣਗੇ ਆਪਣੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ , ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਰਾਜੋਆਣਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਵਾਰਾ, ਭਿਓਰਾ, ਤਾਰਾ ਦੀ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਹੁੰਦੀ, ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰੇ ਹਾਲਤ ਦੇਖੇ ਹਨ।

ਘਰ ਬਾਰ ਛੱਡਣ ਕਰ ਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਦਿਨ ਕੱਟਣੇ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਲ ਹੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਬਾਬਰੀ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਾਬਕਾ ਜਸਟਿਸ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਲਿਬਰਹਾਨ ਦਾ।

ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ, ਸਾਧਵੀ ਰਿਤੰਭਰਾ, ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ੀ ਸਣੇ ਸਾਰੇ 32 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸੀਬੀਆਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ''ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਮੁਜਰਮਾਨਾ ਸਾਜਿਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸਬੂਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤਾਂ ਨੇ ਢਾਹਿਆ। ਢਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਵੀਡੀਓ- ਜਸਟਿਸ ਲਿਬਰਹਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ

ਕੀ ਸੀ ਲਿਬਰਹਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ?

ਜਸਟਿਸ ਲਿਬਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ 17 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਬੰਧ 'ਚ ਲਿਬਰਹਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੀ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਕਾਰਵਾਈ' ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਦਸੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਬਣੀ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਕਾਰਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ, ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।

ਲਿਬਰਹਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂਆਂ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ, ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ੀ, ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ, ਸਾਧਵੀ ਰਿਤੰਭਰਾ, ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ, ਵਿਨੇ ਕਟਿਆਰ ਸਣੇ 68 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ- ਬਾਬਰੀ ਫੈਸਲਾ ਆਇਆ, ਪਰ ਹੋਇਆ ਕੀ-ਕੀ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਆਗੂ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ, ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਸਿੰਘਲ, ਲਾਲ ਜੀ ਟੰਡਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਅਡਵਾਨੀ, ਜੋਸ਼ੀ, ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ, ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਨੇ ਕਟਿਆਰ ਨੂੰ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਅਪਰਾਧਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਣੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ-ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਰੀ ਹੋਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਜਸਟਿਸ ਲਿਬਰਹਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਸ਼

17 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੱਜ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਲਿਬਰਹਾਨ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸਵਾਲ- ਕੀ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਬੀਆਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਜੁਟਾ ਸਕੀ?

ਜਵਾਬ- ਮੈਂ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਜੁਟਾ ਸਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰਟ 'ਚ ਕੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਸਵਾਲ- ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ?

ਜਵਾਬ- ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ 'ਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਾਂ।

ਸਵਾਲ- ਐਨੇ ਸਬੂਤ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ?

ਜਵਾਬ- ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ- ਐਨੇ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਸਨ ਕਿ ਸਭ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?

ਜਵਾਬ- ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਬੂਤਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਸਵਾਲ- ਸੀਬੀਆਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?

ਜਵਾਬ- ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੇਰੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਬਸ ਐਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੋਲ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖਰਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਲੱਗ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ-ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਦੱਸਦੇ ਵਕੀਲ

ਵੀਡੀਓ- ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕੀ ਬੋਲੇ?

ਵੀਡੀਓ-ਬਾਬਰੀ-ਅਯੁੱਧਿਆ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

(ਬੀਬੀਸੀ...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਮੁਖੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ 'ਚ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਿਰ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਜ਼ਹਾਰੇ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਸਣੇ 95 ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਿਰ ਢਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਰਅਸਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਿਟੀ (DDA) ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤਹਿਤ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਸਿਆਸਤ ਗਰਮਾ ਗਈ।

9 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਡੀਡੀਏ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੋਰਟ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ।''

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ''ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਡਿਵੈਂਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ 4-5 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਰਵਿਦਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਦਲੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 100 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।''

ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਸਬੰਧੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜ਼ਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤੋੜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦਲਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਰ ਵਰਗ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੰਦਿਰ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਖਿਲਾਫ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ

ਇਸ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ ਤਾਂ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਈ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਓਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਬੀਜੇਂਦਰ ਨੂੰ ਸਦਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੇ ਦੋ ਹੱਲ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਦੋ ਹੱਲ ਸੁਝਾਏ।

ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰੀਵਿਊ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਰੱਖੇ ਜਾਣ। ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਡੀਡੀਏ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਰਵਿਦਾਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹੱਲ ਸੁਝਾਉਂਦਿਆ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਦਾਲਤ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ 4-5 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਰਵਿਦਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ।

ਕੇਜ਼ਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਦਨ, ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਸੰਤ ਰਵਿਦਾਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਥਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਮਤੇ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।

ਕਿਵੇਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਮੰਦਿਰ?

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਰਵਿਦਾਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਨੀ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੰਦਿਰ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਰੀਬ 25 ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (9 ਅਗਸਤ) ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਹੁਕਮ ਆਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸਤਸੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 9 ਵਜੇ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।''

 40 ਸਾਲਾ ਰਾਣੀ ਚੋਪੜਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਪੁਲਿਸ ਨੇ 10 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 8...


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਐਡਵੋਕੇਟ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਧਾਇਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਕੁਝ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਿੱਧੂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈਣ।"

ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਬਣਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬਿਓਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜੋ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿ ਸਿਹਤ ਪੱਖੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣੀ ਪਈ। ਪਰ ਇਹ ਅਸਥਾਈ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗੀ।

ਪਿਛਲੀ ਵਾਰੀ ਅਸੀਂ ਜੋ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ- 424 ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 225 ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, 96 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, 103 ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੇ।

ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ

ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੜਤਾਲੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ (ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ)

ਅਸੀਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 390 ਝੂਠੇ ਕੇਸ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੇ।

ਫਿਰ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ।

ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।

ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਕੇਲ

32 ਅੱਤਵਾਦੀ ਮੋਡਿਊਲਜ਼ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੇ, 155 ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ।

ਗੈਂਗਸਟਰਜ਼ ਤੋਂ 197 ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ 32 ਹੈਂਡ ਗਰੇਨੇਡਜ਼ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ। ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਫ਼ੀਆ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਦਿਆਂਗੇ। ਨਾ ਹੀ ਰੇਤ ਮਾਫ਼ੀਆ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਟੈਰਰਿਸਟ ਜਾਂ ਗੁੰਡਾ ਮਾਫ਼ੀਆ ਚੱਲਣ ਦੇਣਾ।

ਸੂਬੇ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰੁਜ਼ਗਾਰ

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਘਰ-ਘਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਟਾਰਟ-ਅਪਜ਼ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਪਿਛਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ 42 ਲੱਖ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਵਾਂਗੇ।

ਨਸ਼ਿਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

5 ਲੱਖ 62 ਹਜ਼ਾਰ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ। ਗੈਰ-ਜ਼ਮੀਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਛੇਤੀ ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਬਰਬਾਦ ਹੋਈ ਫਸਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਰਦਾਵਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਤਿੰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ, ਦੋ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ। 1350 ਹੈਲਥ ਕਲੀਨਿਕ ਵੈੱਲਨੈਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਮੂਨਕ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸੁਰਜਣ ਭੈਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜੋ ਕਿ ਘੱਗਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪਾੜ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ।

ਮੂਨਕ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਮਕਰੌੜ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲੋਂ ਘੱਗਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪਾੜ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪਾੜ 50 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵੱਧ ਕੇ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਫੁੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੂਨਕ ਤੋਂ ਸੁਰਜਣ ਭੈਣੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਫੌਜ ਅਤੇ ਐੱਨਡੀਆਰਐੱਫ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਘੱਗਰ ਵਿੱਚ ਪਾੜ ਕਾਰਨ ਕਈ ਏਕੜ ਫ਼ਸਲ ਤਬਾਹ

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਪਾੜ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਫੂਲਦ,ਸਲੇਮਗੜ, ਭੁੰਦੜ ਭੈਣੀ ਅਤੇ ਮੂਨਕ ਸਣੇ ਛੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾੜ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਾਹਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਪਾੜ ਪੂਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਾੜ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ

ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਰ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ।

ਮੂਨਕ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੱਠੇ ਲੈਣ ਜਾਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੱਠੇ ਲੈਣ ਜਾਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਦੋ ਮੱਝਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਨੇ ਘਰ, ਪੱਠਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਜੇ ਵੱਢਣ ਦੇ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਲੈਣ ਜਾਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਇਹੀ ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਣੀ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਹਨ ਉਹ ਤਾਂ ਬਚ ਜਾਣਗੇ, ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣੀ ਪਏਗਾ।"

ਮੂਨਕ ਦੀ ਰਾਣੀ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਟਾਂ ਤੋਂ ਘਾਹ ਖੋਤਣ ਲਈ ਸੁਰਜਨ ਭੈਣੀ ਆਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸਤਪਾਲ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਆਏ ਹਨ। ਸਤਪਾਲ ਆਟੋ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾ ਰਹੀ।

ਰਾਣੀ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਟੋਹਾਣੇ ਤੋਂ ਸਬਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਘਰੇ ਡੰਗਰ ਭੁੱਖੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਛੋਟੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਲੱਗ ਹੈ। ਬਾਲਣ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। "

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਮਾ ਕੌਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਰੀ ਫ਼ਸਲ ਮਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਵੋਟਾਂ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਆਗੂ ਬਹੁਤ ਵਾਅਦੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਘੱਗਰ ਹਰ ਸਾਲ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਖ਼ੇਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ  ਘਰ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਝੋਨਾ ਸਾਰਾ ਹੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰ ਦਸ ਪਸ਼ੂ ਹਨ, ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਘਨਸ਼ਿਆਮ ਥੋਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਲਦ ਹੀ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਮਦਰਾਪੁਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ, ਜੋ ਦਰਿਆ 'ਚ ਵਧੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੈ।

ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤਬਾਹ ਹੁੰਦੀਆਂ ਦੇਖਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੰਡ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

"ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਦਾਦੇ-ਪੜਦਾਦੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੱਟੀ ਹੈ। ਵੋਟਾਂ 'ਚ ਆਗੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।''

ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਏਕੜ ਰਕਬੇ 'ਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਸਲ ਅੰਕੜਾ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਰਦਾਵਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ।

ਮੀਂਹ ਨੇ ਰੋੜ੍ਹੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ

ਪਿੰਡ ਰੇੜਵਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਕੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿੱਧਵਾਂ ਬੇਟ ਤੱਕ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਇਹੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਠੋਸ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਪਰ ਪੱਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਅਦੇ ਹੀ ਪਏ ਹਨ।''

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ 150 ਪਿੰਡ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਬਣੇ ਧੁੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਨਿਰੀਖਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਖੇਤ ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਰਿਆ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹਨ।

ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਲਾਈ ਗਈ ਪਰ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ

ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਸੰਘੇੜਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪੰਚ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਘਿਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਇੱਕ-ਦਮ ਵਧਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖਦੇ-ਦੇਖਦੇ ਪਾਣੀ ਘਰਾਂ 'ਚ ਆ ਵੜਿਆ।

''ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪੁਦੀਨੇ, ਝੋਨੇ ਤੇ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ 20 ਫੁੱਟ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਾਣੀ 'ਚ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਹੁਣ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਘਰਾਂ 'ਚ ਕਿੱਲਿਆਂ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪਸ਼ੂ ਭੁੱਖੇ ਮਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਛੱਡ ਆਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਣ।"

ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਬਣਿਆ ਮੁਸੀਬਤ

ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਗੱਟੀ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮਲੂਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਦਬੂ ਕਾਰਨ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਮਰਦੇ ਹੀ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਤੇ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।'

"ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਸ਼ੂ ਵਗੈਰਾ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।''

ਸਤਲੁਜ ਕੰਢੇ ਵਸਦੇ 5 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ’ਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ

ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਨਹਿਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦਰਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਬੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਭਰ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗੁਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ 400 ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਨਹਿਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗੁਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ 400 ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

''ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਆਉਣ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ...