ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚੋਂ 2/3 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਬਰਾਬਰੀ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ 14 ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ 10,000 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ 91% ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ 'ਹਾਂ' 'ਚ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚੋਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਬਰਾਬਰੀ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੈ।

ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਜਿਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਈ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਚ ਸਮੋਈ ਬੈਠੀ ਹੈ

ਪਰ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ?

ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਜਿਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਈ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਚ ਸਮੋਈ ਬੈਠੀ ਹੈ।

ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ #MeToo ਵਰਗੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਛੇੜਛਾੜ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਮਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਇਸ 'ਚ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਨਦਾਨੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਚ ਹੱਕ, ਤਲਾਕ, ਗੋਦ ਲੈਣਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਿਸ 'ਚ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਤਜੁਰਬੇ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕਹਿਣ ਦੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਕੀ ਹੈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੱਚਾਈ?

ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁੱਤਰ ਸੁੱਖ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਲੋਕ ਭਾਰਤ 'ਚ ਆਮ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਡੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਦਬਾਅ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਅਦਾਲਤਾਂ 'ਚ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰਭਧਾਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੌਰਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਯੂਨੀਸੈੱਫ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 800 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਇਸ ਗਿਣਤੀ 'ਚ 20% ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਭਾਰਤ 'ਚੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਹਿਲਾਵਤ ਤੇ ਮਾਨਸੀ ਅਹਿਲਾਵਤ

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਕੜੇ?

ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ 'ਚ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ...


ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 2005 ਤੋਂ 2011 ਦੌਰਾਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ 77 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 68 ਫ਼ੀਸਦ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲੇਰਮੋਂਟ ਦੇ ਪਿਟਜ਼ਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਫਿਲ ਜ਼ਕਰਮੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਤੱਥ ਗੈਲਪ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਗੈਲਪ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 57 ਦੇਸਾਂ 'ਚ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 2005 ਤੋਂ 2011 ਦੌਰਾਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ 77 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 68 ਫ਼ੀਸਦ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕ ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 13 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੰਕਟ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ

ਜੇਕਰ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਕੀ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਧਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ

ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਟਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ, ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜਪਾਨ, ਕੈਨੇਡਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ, ਅਸਤੋਨੀਆ, ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ, ਉਰਗੂਵੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ ਹਨ ਜਿੱਥੇ 100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਡਾ ਮਨ, ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। ਅਸਮਾਨਤਾ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਕਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕਵੈਂਟਿਨ ਐਟਕਿਨਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਘਟਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਬੀਤ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਪਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਜਮੈਕਾ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਫਿਲ ਜ਼ਕਰਮੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਜ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪਿਛਲੇ 40-50 ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਧਰਮ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਹੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਲੁਕਾ ਵੀ ਰਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੈਨਕੁਵਰ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਰਾ ਨੋਰੇਨਜ਼ਾਇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸਦਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਦੁਖ ਵਧੇਗਾ

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੰਕਟ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ, ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕ ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਨੋਰੇਨਜ਼ਾਇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨਾਲ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਧਰਮ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹੇਗਾ।

ਦੋਹਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ

ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਦੋਹਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਦੋ ਵਿਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੋ।

ਸਿਸਟਮ ਦੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ-ਇਹ...


ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ 2 ਦਸੰਬਰ, 2016, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਦੋ ਸਾਲ ਹੈ ਤੇ ਰੌਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਝਗੜਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਗੀਤਾ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨਪੁਰ ਨੇੜੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕੀ ਆਖਿਰ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ।

ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ 2 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਰਦਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਤੁਰ ਕੇ ਝਿੰਝਕ ਕਸਬੇ ਦੇ ਬੈਂਕ ਸਾਹਮਣੇ ਕਤਾਰ 'ਚ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੱਲੋਂ 500 ਤੇ 1,000 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਦ ਉੱਠਿਆ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਪ੍ਰੀਤੀ (10) ਅਤੇ ਸੱਸ ਸ਼ਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਨੋਟਾਂ ਲਈ ਕਤਾਰ 'ਚ ਜੰਮੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ 'ਖਜ਼ਾਨਚੀ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ

ਅਖਬਾਰਾਂ ਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਖਿਲਾਫ ਵਰਤਿਆ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਔਖਾ ਵੇਲਾ

ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਮੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕੀ ਉਹ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਵਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਮਦਦ ਨਾ ਕਰਦੀ।

ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਪਿੰਡ, ਅਨੰਤਪੁਰ ਢੌਕਾਲ, ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਰਮੇ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘੂਰਿਆ ਤੇ ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਦੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਪਰ, ਹੱਥ ਵੀ ਮਿਲਾਇਆ।

ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੇਰੇ ਨਹੁੰਆਂ ਉੱਪਰ ਗੁਲਾਬਨੀ ਰੰਗ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਗਾਇਆ? ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।

ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹਨ

ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਘਰੋਂ ਦੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਮੰਗ ਲਿਆਈ। ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੀ ਸੀ ਕੀ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਖਿਜਣ ਲੱਗਾ। ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਡੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਫੈਲ ਗਈ। ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਭਰਾ ਤੇ ਕੁਝ ਗੁਆਂਢੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਆ ਗਏ।

ਜਦੋਂ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ, ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਉਂ ਖੱਟਾ ਹੋ ਗਿਆ? ਉਹ ਸੱਸ ਬਾਰੇ ਇਸ ਵਾਰ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ, ਸਗੋਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪੈਸੇ

ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਤਾਰ 'ਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਸਰਵੇਸ਼ਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦੀ ਸੀ।

ਇਸ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਮਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਅਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕੀ? ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ

ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੈਗਾ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਘੱਟ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਗਾ ਲੋਕ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ਉਂਝ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਪੇਰਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੱਪ ਫੜ੍ਹਨਾ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਸਪੇਰਿਆਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਹੈ

ਸਾਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਵੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੱਪ ਵੇਖਣਾ ਹੈ? ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਆਪਣੀ ਟੋਕਰੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਕੀ ਸੱਪ ਦਾ ਡੰਕ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਸੱਪ 'ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਰੋਜ਼ 15,000 ਤੋਂ...


ਸਰਿਸ਼ਟੀ ਗੋਸਵਾਮੀ

ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਕੇਤਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣਗੇ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੋਂ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ।

ਕੀ ਹੈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮਕਸਦ?

ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਬਾਲ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਊਸ਼ਾ ਨੇਗੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮਕਸਦ 'ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ।'

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ,"ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਵਾਂਗੀ।"

ਉਹ ਰੁੜਕੀ ਬੀਐੱਸਐੱਮ ਪੀਜੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਵਰਕਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਲਈ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੁਧਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਥ ਦਿਓ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰੋ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


ਸਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਸਹਿਜ ਹਨ

ਕੁੱਲ ਤੀਹ-ਚਾਲੀ ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੱਟਸਐਪ ਜ਼ਰੀਏ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੋਰਨ ਸਟਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਯੂ-ਟਿਊਬ 'ਤੇ ਉਸ ਸੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ 10 ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਲਿੱਪ ਅਪਲੋਡ ਹੋਏ ਜਿਹੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਦੇਖੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਘੁੰਮ ਕੇ ਉਸ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਰ੍ਹੇਆਮ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪੋਰਨ ਵੀਡੀਓ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਨ 'ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ' 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਸੇਕਰਡ ਗੇਮਜ਼' ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

'ਸੇਕਰਡ ਗੇਮਜ਼' ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਐਪ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ। ਇਹ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਓਰੀਜਨਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈ।

ਪਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਸਹਿਜ ਜਿਹੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 'ਹਿੰਸਕ' ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

"ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਵਾਂ?"

ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਨ ਉਹੀ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਆਕਰਸ਼ਨ ਹੈ।

ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਇਸ ਸੀਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਸੀ

ਪਰ ਸੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਹਾਣੀ ਕੱਢ ਲਵੋ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸੈਕਸ।

ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕੁਝ ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ।

"ਮੈਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਵਾਂ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਇਸ ਸੀਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਸੀ।

ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਕੈਮਰਾ 'ਜ਼ੂਮ' ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ

ਸਿਰਫ਼ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨ ਦੀ ਲੋੜ

ਦੋਹਰੇ ਮਤਲਬ ਵਾਲੇ ਭੱਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸਿਰਫ਼ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਾਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

''ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਨੀਅਤ ਠੀਕ ਸੀ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਪਰ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪੋਰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਿਆਰ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਾਇਰਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੱਖ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਤੀਹ-ਚਾਲੀ ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਸੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ 'ਪੌਜ਼' ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵੰਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਸੀਨ ਕੱਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੇਸ਼

"ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤਕਨੀਕ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵੀ। "

ਮਸਲਾ ਦਰਅਸਲ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ।

'ਐਂਗਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਗੌਡੈੱਸ' ਅਤੇ 'ਐਸ ਦੁਰਗਾ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਪਾਂਡੇ

ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਬਹੁਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੋਰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਰੈਫਰੈਂਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਲਿੱਪ ਕੱਟ...


ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੀਡੀਆ, ਕਲਾ, ਕਾਮੇਡੀ, ਟੀਵੀ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈ

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਲੋਕ ਨਾਥ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਕੇਸ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਿੰਤਾ ਨੰਦਾ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਰੇਪ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਬੰਧੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੜਕ ਤੱਕ ਦਾ ਹੰਗਾਮਾ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ਼ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਛਿੜੀ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ।

ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ 'ਤੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਬੁਲੰਦੀ ਦਿੱਤੀ

#MeToo ਨੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ 'ਤੇ ਛੇੜਛਾੜ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਆਈਆਂ।

ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੀਡੀਆ, ਕਲਾ, ਕਾਮੇਡੀ, ਟੀਵੀ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈ।

ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮਾੜੇ ਵਿਹਾਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ 'ਤੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਬੁਲੰਦੀ ਦਿੱਤੀ।

ਪਰ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਦੋਂ ਹੋਈ। ਕਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਹਾਰਵੀ ਵਾਇੰਸਟੀਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਆਲੋਕ ਨਾਥ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰੇਪ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ

ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਸਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜੁੜਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪਰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ।

ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ #MeToo ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਛਿੜੀ#MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

'ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ' ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਰਾਨਾ ਬਰਕ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ''ਮੀ ਟੂ'' ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਲੀਸਾ ਮਿਲਾਨੋ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਮਿਲਾਨੋ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਟਵੀਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਹੋਈ ਅਤੇ #MeToo ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ #MeToo ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ  ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਵੀ ਵਰਤੇ ਪਰ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਏ।

ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ #balancetonporc ਨਾਮ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਣ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ #Womenwhoroar ਨਾਮ ਦਾ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਪਰ#MeToo ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚਰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਇਹ ਵਰਚੁਅਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਮੀ...


ਸਰੋਜ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਡਾਂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਅਜਿਹੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਮਾਸਟਰਜੀ ਸੀ ਡਾਂਸ ਮਾਸਟਰ ਸਰੋਜ ਖਾਨ। ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਦੀ 3 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਉਹ ਡਾਂਸ ਮਾਸਟਰ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਧਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਚਵਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਨੇ 70 ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਗਾਣੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ - ਫਲੈਟ ਨੰਬਰ 9 ਅਤੇ ਗਾਣਾ ਸੀ ਹੈਲਨ ਦਾ- ‘ਆਂਖੋਂ ਸੇ ਮੈਨੇ ਪੀ ਹੈ, ਚੋਰੀ ਤੋ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੈ।’

ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਉਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਸਰੋਜ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸੋਹਨਲਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗਾਣੇ 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਬਣਾ ਲਿਆ।

ਫਿਰ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਨੇ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਪਰਿਵਾਰ

ਅਤੀਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵੰਡ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1948 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਂਸ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ ਤਾਂ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੂੰ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ।

1961 ਵਿਚ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਰੋਜ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਬੋਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ’ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਡਾਂਸ ਗੁਰੂ ਸੋਹਨਲਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਬਣਾ ਲਿਆ।

70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਾਧਨਾ ਨੇ ‘ਗੀਤਾ ਮੇਰਾ ਨਾਮ’ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਰੇਕ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧਨਾ ਨੇ ਖੁਦ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ‘ਵਿਧਾਤਾ’ ਅਤੇ ‘ਹੀਰੋ’ ਰਾਹੀਂ ਜਦੋ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦਾ ਗਾਣਾ ਇਆ -ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੀਰੋ ਹੈ…।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡੀ ਲੀਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗਾਣੇ ਦਿੱਤੇ।

‘ਨਾਗੀਨਾ’ ਵਿਚ ‘ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ’, ‘ਤੇਜਾਬ’ ਵਿਚ ‘ਇੱਕ-ਦੋ-ਤਿੰਨ’, ਜਾਂ ‘ਚਾਂਦਨੀ’ ਵਿਚ ‘ਮੇਰੇ ਹਾਥੋਂ ਮੇਂ ਨੌ-ਨੌ ਚੂੜੀਆਂ ਹੈਂ’। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਣਿਆ ਵਿਚ ਸ਼ਲਾਘਾ ਭਲੇ ਹੀ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਪਰ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਦੀ ਸੀ।

ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ, ਗਰਬਾ, ਲਾਵਨੀ, ਭੰਗੜਾ ਤੱਕ ਦੇ ਰੰਗ ਪਾਏ ਹਨ।

ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਰਹੀ ਮਨਪਸੰਦ

90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹੀਰੋ-ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਂਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ‘ਬੇਟਾ, ਡਰ, ਬਾਜੀਗਰ, ਮੋਹਰਾ, ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ’ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਾਣੇ ਹਿੱਟ ਹੋਏ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਰੋਜ ਦੇ ਡਾਂਸ ਦਾ ਜਾਦੂ ਸੀ।

ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣਿਆ 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰੋਜ ਖ਼ਾਨ ਹੀ ਸਨ

ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਮਾਧੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਇੱਕ ਦੋ ਤੀਨ’ ਗਾਣੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘ਧਕ-ਧਕ ਕਰਨੇ ਲਗਾ’ ‘ਮੇਰੇ ਪਿਆ ਘਰ ਆਯੇ’ ‘ਦੀਦੀ ਤੇਰਾ ਦੇਵਰ ਦੀਵਾਨਾ’ ਵਰਗੇ ਦੀਦੀ ਗਾਣੇ ਕੀਤੇ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਧੁਰੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਫਿਲਮ ਦੇ ‘ਇੱਕ ਦੋ ਤੀਨ’ ਵਿਚ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤਾੜੀਆਂ ਭਲੇ ਹੀ ਮਾਧੁਰੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਪਰ ਕਮਾਲ ਜਿੰਨਾ ਮਾਧੁਰੀ ਦਾ ਸੀ ਓਨਾ ਹੀ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਦਾ ਸੀ।

ਤੇਜਾਬ ਦੀ ‘ਮੋਹਿਨੀ’ ਨੂੰ ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਨੇ ਦੇਵਦਾਸ ਵਿਚ ‘ਚੰਦਰਮੁਖੀ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਰੋਜ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਾਧੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵਦਾਸ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ...


ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ 'ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚਿੰਕਾਰਾਂ (ਬਲੈਕ ਬੱਕ) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਮਲਾ 22 ਸਤੰਬਰ 1998 ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ 'ਤੇ ਘੋੜਾ ਫਾਰਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਲੈਕ ਬੱਕ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸੇ ਸਾਲ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਦਾ ਹੋਣਾ ਅਹਿਮ ਹੈ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ?

ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ?

ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਗੱਲ। ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਜਾਂ ਬਲੈਕ ਬਕ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਟੇਲੋਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਘਾਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਕਤ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਸਿੱਖ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੰਗ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ

ਉਦੇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੀਫ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰ ਆਫ ਫਾਰੇਸਟ ਰਾਹੁਲ ਭਟਨਾਗਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਿਰਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਫੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬਲੈਕ ਬੱਕ ਨਰ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 34-45 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 74-88 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਾਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ 31-39 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਨਰ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਦਾ ਬਲੈਕ ਬੱਕ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨਰ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਮੂੰਹ, ਢਿੱਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਸਫੇਦ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਸਿੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਮਾਦਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਨਰ ਬਲੈਕ ਬਕ ਰੰਗ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਰ ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਫੀ ਕਾਲਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੰਗ ਮੱਧਮ ਪੈਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਇਹ ਫਿਰ ਭੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਜਿਹੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਕਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਰ, ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੂੜੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਚਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਥੋੜੀ ਹਰਿਆਵਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਆਰੇਫਾ ਤਹਸੀਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਦੇਪੁਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਟਾਵਾਂ - ਟਾਵਾਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਬਾਦੀ ਕਿੰਨੀ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇਲਾਕੇ ਸਿਮਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਇਹ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ  ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ 200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 40 ਲੱਖ ਸੀ ਪਰ 1947 ਵਿੱਚ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਬਲੈਕ ਬੱਕ ਰਹਿ ਗਏ ਸੀ।

1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ...


ਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਾ

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਸਲੋਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਇੱਕ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਸਣੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਕਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦੀ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ। ਚੁਟਕਲੇ ਵੀ ਬਣੇ ਕਿ ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਦਿਖਣਗੇ।

ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਹੇਅਰ ਐਂਡ ਬਿਊਟੀ ਇੰਡਸਟਰੀ।

'ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕੇ ਗਏ'

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖੁਦ ਕੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਸਬੰਧੀ ਚੁਟਕਲੇ ਵੀ ਆਮ ਹਨ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਲੋਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਹੈ।

"ਸਾਡਾ 7-8 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੀ ਫੁਟਪਾਥ 'ਤੇ ਹਜਾਮਤ ਕਰ ਕੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਬੰਦ ਹੈ। ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਪੈਸੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਧਾਰ ਮੰਗ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।''

ਲੌਕਡਾਊਨ-4 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਚ ਸਲੋਨ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਲਮਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਢਿੱਲ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।

"ਪਹਿਲੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੇ 15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਹਕ ਆਉਣੇ ਘੱਟ ਗਏ ਸਨ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਵੀ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।"

ਪੰਜਾਬ ’ਚ 2 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਲੋਨ ’ਤੇ ਆਏ ਗਾਹਕ ਤੇ ਕਰਮੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਦੁਕਾਨ ਦਾ 15,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਲਮਾਨ ਚਿੰਤਤ ਹੈ ਕਿ "ਮਾਲਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਕਿਰਾਇਆ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਲੈ ਲਏਗਾ ਪਰ ਮਾਫ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।"

ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੀਨਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮੀਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਪਤੀ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਘਰ ਦੇ ਖਰਚੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਜੀਅ ਨਾ ਕੰਮ ਕਰੀਏ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕੇ ਗਏ। 2020 ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੀ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਓ।"

'ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਸਾਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣੀ ਪਵੇਗੀ'

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਹੇਅਰ ਐਂਡ ਬਿਊਟੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AIHBA) ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਧਰੀ ਡਰ ਦੇ ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਡਾਕਟਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜਿਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਵਾਇਰਸ-ਮੁਕਤ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ।"

ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਖੇਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਪਵੇਗੀ, "ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਹਰਜਾਨਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿਚਾਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੈਲੂਨ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕੰਮ

ਕੀ ਹਨ ਹਦਾਇਤਾਂ?

ਭਾਰਤੀ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ (ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ) ਮੰਤਰਾਲੇ ਤਹਿਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਵੈਲਨੈਸ ਸੈਕਟਰ ਸਕਿੱਲ ਕਾਊਂਸਿਲ (B&WSSC) ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਜੇਕਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਲੋਨ, ਬਿਊਟੀ, ਸਪਾ ਅਤੇ ਜਿਮਿੰਗ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਹਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ ਮਾਸਕ, ਤੌਲੀਏ, ਸ਼ੀਟ ਅਤੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਲਾਜਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ...?

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ...


ਸਲਮਾਨ ਵਿੱਤੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਰਫ਼ਤਾਰ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਊਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਦੇ ਕਾਮੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕੰਮ ਸਾਊਦੀ ਦੋ ਲੋਕ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ  ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਜਾਂ ਫਿਲੀਪੀਂਜ਼ ਕਾਮੇ

ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਰਸੋਈ, ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਾਉਂਟਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਦੇ ਲੋਕ।

ਤੇਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੰਡਾਰ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਰਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਨਖਾਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਂ ਜੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਕਾਰਨ ਡਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਸਾਊਦੀ ਲਾਜਿਸਟਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਐਗਜ਼ੇਕਟਿਵ ਅਬਦੁਲ ਮੋਹਸੀਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਊਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਹਨ ਜੋ ਬਸ ਨਾਮ ਲਈ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਦੋ ਲੋਕ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਮ ਹੈ ਟਰੱਕ ਦੀ ਡਰਾਈਵਰੀ।"

ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ

ਦੇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ।

ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ-ਸਲਮਾਨ ਸਾਊਦੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਆਧਾਰਿਤ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥਚਾਰਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ੍ਹੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੇਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਅਰਾਮਕੋ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਨ।

ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਊਦੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ।

ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ 12.8 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2030 ਤੱਕ 7 ਫੀਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਸਾਊਦੀ ਇਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ, ਬੇਕਰੀ, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਇਕੈਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਸਰਾਫ਼ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਗਲਫ਼ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਊਦੀ ਦੇ ਮੂਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤਾਂ ਗਈ ਨਾਲ ਹੀ ਜੂਲਰੀ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।

24 ਸਾਲ ਦੇ ਅਲੀ...


ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਨੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ। ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਹੀਨ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।"

75-ਸਾਲਾ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਉੱਡਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ' ਅਤੇ ਅਸੀਂ 'ਸ਼ਾਹੀਨ' ਹਾਂ।"

ਸ਼ਾਹੀਨ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਤਲਬ ‘ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ’ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੀ ਜਿੰਨਾ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ ਵਿਚਾਲੇ ਟੇਡਾ-ਮੇਢਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਕਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਦੱਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹੱਢ-ਚੀਰਵੀਆਂ ਸਰਦ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ 90 ਅਤੇ 82 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ’ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਡ੍ਰਿਪ ਚੜ੍ਹਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ 'ਨਾਜ਼ੁਕ ਔਰਤਾਂ' ਦਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇਗਾ।

15 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਆਦਮੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਾਮੀਆ ਨਗਰ, ਬਾਟਲਾ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਤੁਰੇ, ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਾਮੀਆ ਮੀਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਤਸ਼ਦੱਦ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਪਰਵਾਸੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 'ਆਥੋਰਾਈਜ਼ਡ' ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਸੀ।

ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਆਏ, ਟੀਨ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਪਾ ਕੇ ਘਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ-ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਤਾਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ ਬਲਬ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਦੇ।

ਬਿਲਕੀਸ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਟੇਢੀਆਂ-ਮੇਢੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ’ਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਪੁਰਸ਼ 'ਸਲਾਮ' ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਆਈ ਸੀ ਤਾਂ ਨਾਲਾ ਵਗਦਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਸਿਵਾਇ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਵਾਸੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ

ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਗਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਰਵਾਸੀ ਆਉਂਦੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਸਸਤੀ ਸੀ।

"ਜਦੋ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ, ਇਹ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਸੀ।" ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾਂ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ੁੱਫ਼ਰਨਗਰ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੰਗੇ ਦੇਖੇ, ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇਖਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਹੀ। “ਪਰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।”

ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਉਹ ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪੋਤਰੀ ਰੇਸ਼ਮਾ ਘਰ 'ਚ ਹੈ।

ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੇਠਲੀ ਮਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਰਸੀ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।

ਹਰ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਗੂੜੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟੀਵੀ ਪਿਆ ਹੈ, ਸੋਫ਼ਾ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗੱਦੇ ਵਿਛੇ ਹਨ।

ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਹ ਬਣਾਵਟ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੈਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਘਰ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਹੈ। “ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ 'ਚ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਿ...


ਸਵਰਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਿਆਂ  ਕਿਹਾ, 'ਕੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭੁੱਟੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ?'

ਗੈਰੀ ਬੈਸ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਾ ਬਲੱਡ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, 'ਜਦੋਂ ਬੁਸ਼ ਨੇ ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸਿੰਜਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਵਰਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਲਟਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਕਿ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੀ ਇਰਾਦੇ ਹਨ?'

ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਮਤੇ 'ਤੇ ਵੀਟੋ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਨਾਲ ਕਿੰਸਿੰਜਰ ਇੰਨੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਕਸਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਹੀ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਿਖ਼ਰ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। (ਹੈਨਰੀ ਕਿਸੰਜਰ, ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਈਅਰਜ਼, ਪੰਨਾ 790)

ਯੂਐਸਐਸ ਇੰਟਰਪ੍ਰਈਜ਼ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਤਾਰੂ ਸਨ। ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸਿੰਜਰ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇੜੇ ਯੂਐਸਐਸ ਇੰਟਰਪ੍ਰਈਜ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵੱਲ ਭੇਜਣਗੇ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਢਾਕੇ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡੀਕਲਾਸੀਫ਼ਾਈ ਹੋਏ ਟੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਿੰਜਰ ਨੇ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਜ਼ਹਾਜ ਜਲਦ ਹੀ ਮਲੱਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਗੇ। ਨਿਕਸਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਜਾਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ। (FRUS VOL E 7)

ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਬੇੜੇ ਇੰਟਰਪ੍ਰਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰਕ, ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਕੈਰੀਅਰ ਯੂਐਸਐਸ ਟ੍ਰਿਪੋਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।

ਇਸਦੀ ਕਮਾਂਡ ਐਡਮਿਰਲ (ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ) ਜੌਨ ਮੇਨੇਕ ਯੂਨੀਅਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਜੌਨ ਮੇਨੇਕ ਤੀਜਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਅਤੇ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਰੀਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣੇ।

'ਬਲੱਡ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਗੈਰੀ ਬਾਸ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਬੇੜੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇੜਾ ਕਿਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਇੰਟਰਪ੍ਰਈਜ਼ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਰਿਚਰਡ ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਜਰ

ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਹਵਾਈ ਜ਼ਹਾਜ ਕੈਰੀਅਰ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੰਟਰਪ੍ਰਈਜ਼ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਇੱਕ ਬੇੜੀ ਟ੍ਰਿਪੋਲੀ ਵੀ ਵਿਕਰਾਂਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਿਤ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਲ ਭਰਿਆਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਕਰਾਂਤ ਦੇ ਬੌਇਲਰ ਵੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।'

ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ 'ਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਐਡਮਾਇਰਲ ਐਸਐਮ ਨੰਦਾ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਦਿ ਮੈਨ ਹੂ ਬੌਂਬਡ ਕਰਾਚੀ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, 'ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਈਨਜ਼ਸਵੀਪਰ (ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼) ਮਲੱਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਬੇੜਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਨਵਰੀ, 1972  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਏ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਐਡਮਾਇਰਲ ਜ਼ੁਮਵਾਲਟ ਨਵੰਬਰ, 1989 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਰਵਿਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਆਏ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 1971 ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦਾ ਕੀ ਮੰਤਵ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ...


ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਰਕੇ 2015 ਵਿੱਚ ਅਰਜਨ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਲੇਲਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ।

ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ 10 ਸਿੱਖ ਰੈਜ਼ਮੇਂਟ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ 2012 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਵਰਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਰਕੇ 2015 ਵਿੱਚ ਅਰਜਨ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਚੋਣ

ਸਵਰਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਾਨਕੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਦਾ ਬੁੱਤ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ।"

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਸਰਵਣ ਚੋਣ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਰੋਇੰਗ ਟੀਮ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ

ਸਵਰਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਡ ਵੱਲ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਿਆ। ਇਸਦਾ 6 ਫੁੱਟ ਦੋ ਇੰਚ ਕੱਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੈਜਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਸਵਰਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲ 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ

"ਫਿਰ ਇਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੀ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਜਦੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਸਰਵਣ ਟਰੇਨਿੰਗ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਸਵਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਲਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਚੋਣ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਰੋਇੰਗ ਟੀਮ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ।''

ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰੇਨਿੰਗ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ

"ਉਸ ਦੀ ਰੈਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਜਵਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਦੋ ਸਖ਼ਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਸਮਝਾਉਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।"

ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਦਲੇਲਵਾਲਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਰਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਮਾਣ  ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।

ਸੁਖਮੀਤ ਵੀ ਹੈ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ

ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਰੋਇੰਗ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਫਰਵਾਹੀ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੁਖਮੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਹਨ।

ਸੁਖਮੀਤ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਸੁਖਮੀਤ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸਮਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੁਖਮੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸੁਖਮੀਤ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਸੁਖਮੀਤ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕੋਰ ਨਾਲ ਰੁੜਕੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।

ਸੁਖਮੀਤ ਦੇ ਭਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਸੁਖਮੀਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ 15 ਪੰਜਾਬ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ, "ਸੁਖਮੀਤ 2014 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੋਇੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ੌਕੀਆ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।"

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਖਮੀਤ ਦਾ ਗੱਡੀ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਨਾਲ...


ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਨਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 7 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ

ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗੌਰਵ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਕਰਾਵਇਆ ਪਰ ਅਰਾਮ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਡੀਐਮਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ, ਖਾਂਸੀ ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ। ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਛਾਤੀ ਜਾਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਹਰਨਾਮਦਾਸਪੁਰਾ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਵਿਦਾਇਗੀ ਵੀ ਮਾਸਕ ਪਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਗੌਰਵ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।''

''ਗੌਰਵ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਫਸੋਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।''

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 27 ਮੌਤਾਂ

ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਮਰੀਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ਾਂ ਦੀ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਆਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਵਿਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਟਰੌਮਾ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੇਰੇ ਇਲਾਜ ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਰਾਜਵੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਸੈਂਪਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੀਜੀਆਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਬੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਦੇ 148 ਮਰੀਜ਼ ਹਨ।

ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਟੈਮੀ ਫਲੂ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਲੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ 28 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ 188 ਮਾਮਲੇ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਕਰਕੇ 27 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਊਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦਾ ਅਸਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਬੀਤੇ 28 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 363 ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ 7 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਮੌਤਾਂ ਪੀਜੀਆਈਐੱਮਐੱਸ ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਮੌਤਾਂ ਹਿਸਾਰ ਤੇ ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ?

ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਲੱਛਣ

ਕੀ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੈ?

ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਪਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਸਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਸਵਾਤੀ ਯਾਦਵ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੋਟ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸਵਾਤੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਮਾਈਕ ਤੋਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜੇਜੇਪੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ, ਭੈਣ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰ ਵਾਂਗ ਹਾਂ।"

ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਐਨਕਾਂ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਤੀ ਘਰ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ, ਸਿੱਖਿਆ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਵਾਤੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਆਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਵਾਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ

ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ - ਸਵਾਤੀ

ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇਣ ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਸਿਰਫ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨੂੰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜੇਜੇਪੀ ਨਾਲ 'ਹਰੀ ਚੁਨਰੀ ਕੀ ਚੌਪਾਲ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ 6 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁੜੀ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।"

ਕੌਣ ਹੈ ਸਵਾਤੀ ਯਾਦਵ?

30 ਸਾਲਾ ਸਵਾਤੀ ਯਾਦਵ ਨਾਰਨੌਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜੇਜੇਪੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਤਿਆਵੀਰ ਯਾਦਵ ਨੌਟਾਨਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਲਿਮਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐੱਮਬੀਏ ਜੌਰਜੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੈਕਨੌਲਾਜੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਐਕਾਊਂਟ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਓਬਾਮਾਕੇਅਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "2010 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈੱਲਥ ਸਕੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

"ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜੇਜੇਪੀ ਦੀ 'ਹਰੀ ਚੁਨਰੀ ਦੀ ਚੌਪਾਲ' ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ।"

"ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹੀ ਤਜਰਬਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਵਾਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤਿਆਵੀਰ ਯਾਦਵ ਨੌਟਾਨਾ ਖੁਦ ਆਈਆਈਐੱਮ ਪਾਸ ਆਊਟ ਹਨ

ਸਵਾਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤਿਆਵੀਰ ਯਾਦਵ ਨੌਟਾਨਾ 2014 ਵਿੱਚ ਅਤੇਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਆਈਐੱਨਐੱਲਡੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਮੀਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕੋ ਸਨ। ਐਫੀਡੇਵਿਟ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ 66 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਸੀ।

ਸਤਿਆਵੀਰ ਖੁਦ ਆਈਆਈਐੱਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ 1984-86 ਬੈਚ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਰੀਕਸਨ ਦੀ ਦੋ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਆਸਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੋਚ ਤੇ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।"

"ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਮੇਰੇ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਕਈ ਬੈਚਮੇਟ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੀਐੱਮਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਨਾਰਨੌਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚੁਣਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਧੀ ਮੇਰੇ...


ਸਵਾਤੀ ਰੈੱਡੀ (ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ) ਤੇ ਲੱਗੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੁਧਾਕਰ(ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ) ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਾਰੇ ਕਾਰੇ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਿੱਲ ਭਰਦੇ ਰਹੇ।

ਅਮਰੀਕਾ: 1972 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਚੰਨ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਿਆ?

ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਪਈ ਸੀ ਚਪੇੜ...

ਮਟਨ ਸੂਪ ਨੇ ਫਸਾਇਆ

ਜਦੋਂ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਪਤੀ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪਤੀ ਸੁਧਾਕਰ ਰੈੱਡੀ ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਮਟਨ ਖਾਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। 9 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਟਨ ਸੂਪ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਪਏ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਟਨ ਸੂਪ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੱਸ ਸ਼ੱਕ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪਿਆ।

ਸੁਧਾਕਰ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸ਼ਖਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਰਾਜੇਸ਼ ਅਜਾਕੋਲੂ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਨ

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਅਜਾਕੋਲੂ (ਜੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੈ)ਖਿਲਾਫ਼ ਕਤਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਸਵਾਤੀ ਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੈੱਡੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਤੇਲਗੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਅਜਾਕੋਲੂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

14 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ?

6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ 70 ਕਰੋੜ

ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਸੁਧਾਕਰ ਰੇੱਡੀ ਨੂੰ 26 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਟਿਕਾਣੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਔਰਤ ਨੇ ਕਬੂਲ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਤਲ ਦੀ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਲਾਜ 'ਤੇ ਖਰਚ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਵਾਲ - ਬਜਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਈ-ਫ਼ਾਈ ਹੌਟ-ਸਪੌਟ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ।

ਸੀਨੀਅਰ ਗ਼ਰੀਬ - ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਵੱਟਸਐਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਵਾਲ - ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਸੀਨੀਅਰ ਗਰੀਬ—ਕਿਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਕੀਤਾ ਬਹੁਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਮੁਲਕ ਦਾ ਗ਼ਰੀਬ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੈ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹੁਣ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਸਟਾਰਡਮ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ 'ਪੀਪਲੀ ਲਾਈਵ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਗਾਇਬ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।

ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਹਨ...

ਸਵਾਲ—ਵੇਖੋ ਤੁਸੀਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਸੰਜੀਦਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਜਟ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ?

ਸੀਨੀਅਰ ਗ਼ਰੀਬ—ਇਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ। ਆਲਟੋ ਕਾਰ ਵਾਲਾ ਮਰਸੀਡੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਅੱਗੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ। ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮੈਕਡੌਨਲਡ ਦੇ ਬਰਗਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ।

ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਦੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਮੰਗੋਲਪੁਰੀ ਦੇ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਭਿਖਾਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ।

ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਲ਼ਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਨਅਤਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਅੱਗੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸਕੂਟਰ ਕਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ 50-50 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਹਨ ਪਰ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਗ਼ਰੀਬ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 100 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਕੋਈ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਸਲੀ ਗ਼ਰੀਬ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ। ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਜੋ ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਹ ਨੋਟਬੰਦੀ ਵਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੋਟ ਨੋਟਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਹ ਜੋ ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਹ ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਹਨ।

ਜੀਐੱਸਟੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧੰਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਅਸਲੀ ਗ਼ਰੀਬ ਹਾਂ ਨਾ ਕਿ ਜੀਐੱਸਟੀ ਤੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਗ਼ਰੀਬ।

ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਯੋਜਨਾ

ਸਵਾਲ - ਖੇਤੀ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਕੀ ਠੋਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ?

ਸੀਨੀਅਰ ਗ਼ਰੀਬ --- ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 50ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਜੰਤੀ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ।

 1957 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ 'ਨਯਾ ਦੌਰ' ਵਿੱਚ ਵਿਜੰਤੀ ਮਾਲਾ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਕਿਸਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਕੀ ਮਹਿੰਗਾ ਕੀ ਸਸਤਾ?

ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਆਊਟ ਆਫ ਦਿ ਬਾਕਸ ਥਿੰਕਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਮੈਂ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਲੀਆ ਭੱਟ, ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਜੰਤੀ ਮਾਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ। ਅਗਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਗ਼ਰੀਬ ਦੂਜੇ ਟੀਵੀ ਚੈੱਨਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਈਟ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਜਟ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ- ਇਸ ਦਿਨ ਹਰ ਚੈੱਨਲ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਬਾਈਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

(ਲੇਖਕ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ...


ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਛਲੀ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪੈਮਾਨੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਕੀ ਉਸ ਦੇਸ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਕੀ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ ਕਿੰਨਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 2 ਪੈਮਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮਾਪ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੌਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਕਰੋੜਪਤੀ ਹਨ

ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲਾ

ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਪਰਖ਼ੀਏ। ਇਹ ਪਤਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਤਾਲੀਮ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਆ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤਮਾਮ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2011 ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਾਮਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਆਈ

ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਸੀਈਓ ਮਾਈਕਲ ਗ੍ਰੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮੀਰ ਦੇਸਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦੇਸ ਗ਼ਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ 'ਤੇ ਹੀ ਡੇਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਉਹ ਦੇਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਸਣਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰੋਚਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ......

ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ ਘਰੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਚੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿੱਥੇ ਵਿਗੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਸਰ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਰਲਡਵਾਇਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਇੰਡੀਕੇਟਰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 1996 ਤੋਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਾਈਵੇ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲਾਲਫੀਤਾ ਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਦੇਸ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮੁਲਕ ਹੈ।

1996 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਦੇਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2011 ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਦੀ ਇਹ ਦੇਸ ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਅੱਜ ਪੂਰਬੀ ਯੁਰੋਪੀ ਦੇਸ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ 57ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।

ਕਿੰਨਾ ਬਦਲਿਆ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ?

ਸਾਉਦੀ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇਖਿਆ

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜਿੰਨੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,...


ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮਿੱਥ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ?

ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਕਦੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

 ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਮਿੱਥ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

1191 ਦੀ ਤਰਾਇਨ ਦੀ ਜੰਗ 'ਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। 1192 'ਚ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਤਰਾਇਨ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ

ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਕਿਸੇ 'ਚ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਹਨ।

ਰਾਜਪੂਤ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਵੀਰਗਤੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਵਰਗੇ ਮਹਾਯੋਧਾ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਤਲਬ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵੀਰਗਤੀ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਵੀ ਹਲਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ 'ਚੇਤਕ' ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਥ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵੀਰਗਤੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਵਚਨ ਦਾ ਸੱਚ

ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਮਿੱਥ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦਨਾਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਦਾਰਾਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਦਿਰਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 1659 ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦੁੱਧ ਵਜੋਂ ਪਿਆਇਆ ਸੀ। ਨਾਦਿਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਸੀ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਨਾਦਿਰਾ ਨੂੰ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਾਦਿਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੂੰ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਬਾਬਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਮਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਿੱਤਣਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਤਿਹਾਸ ਕਦੀ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਸਦਾ ਮਿੱਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਥ ਤਾਂ ਘੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਹਿਰਦਿਆਂ 'ਚ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਪੂਤ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਕ ਵਰਗ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮਿੱਥਾਂ ਘੜੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।

ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜੁਪੂਤਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਰਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਕਬਰ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰਾਜਪੂਤ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਲੜਾਈਆਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕਰੀਬ 300 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਅਕਬਰ ਨੇ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ 'ਚ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਮੋਹਰਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਇਹ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ 1679 'ਚ ਮੁੜ ਜਜੀਆ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਓਵਲ ਨੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ...


ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਆਖ਼ਰ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਹੋਵੇ।

ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ?

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ।

1908 ਵਿੱਚ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੰਗ ਹੋਰ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ  ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?

ਇਹ ਵਿੱਚਾਰ ਵੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਕਲਾਰਾ ਜੇਟਕਿਨ ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1910 ਵਿੱਚ ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।

 ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ 17 ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਤੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ।

ਕਲਾਰਾ ਜੇਟਕਿਨ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1911 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ, ਡੈਨਮਾਰਕ,ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਤਕਨੀਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 107ਵਾਂ  ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

1975 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਥੀਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਕ ਕੜੀ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾ ਥੀਮ ਸੀ," ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿੰਗ ਦਿ ਪਾਸਟ, ਪਲੈਨਿੰਗ ਫ਼ਾਰ ਦਿ ਫਿਊਚਰ।"

ਆਖ਼ਰ 8 ਮਾਰਚ ਹੀ ਕਿਉਂ?

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਾ ਜੇਟਕਿਨ ਨੇ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ।

1917 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ "ਬ੍ਰੈਡ ਐਂਡ ਪੀਸ" (ਖਾਣਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ) ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਕਰਕੇ ਸਮਰਾਟ ਨਿਕੋਲਸ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਤੇ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਤਦਾਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੜਤਾਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ 23 ਫਰਵਰੀ ਸੀ।

ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ 8 ਮਾਰਚ ਸੀ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਕੀ ਕੋਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਿਵਸ ਵੀ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ ਹੈ, ਇਹ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1990 ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ

60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ ਪੁਰਸ਼ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਜੈਂਡਰ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣੇ, ਲਿੰਗਕ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂਮੁਖਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।

2017 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਥੀਮ "ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟ ਮੈਨ ਐਂਡ ਬੁਆਇਜ਼" ਸੀ।

ਦੁਨੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ?

ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਕੌਮੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੂਸ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਹੀ "ਵਿਮੇਨ ਹਿਸਟਰੀ ਮੰਥ" ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇਸ ਸਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ #EachForEqual ਮੁਹਿੰਮ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕੇ।

ਮੁਹਿੰਮ ਅਨੁਸਾਰ, "ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੀਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਮ, ਗੱਲਬਾਤ, ਵਤੀਰਾ ਤੇ ਸੋਚ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਅਸੀਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲਿੰਗਕ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ #MeToo ਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਰੀਏ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

2018 ਵਿੱਚ #MeToo ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ,...


ਸਵਾਲ ਹਨ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਪੀਪਲਸ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਗੁਰੀਲਾ ਆਰਮੀ ਦੇ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਹਿੜਮਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਤਰਰੇਮ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।

ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਲਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਵਾਨ ਇਸ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲ ਤੁਰੇ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਦੇ ਚਲੇ ਗਏ?

ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਤੰਤਰ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਕੀ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ, ਸੌ ਕੁ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਸ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ ਵੀ ਹੋਈ? ਕੀ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਟਰੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜੇ ਹਨ?

ਕੀ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਹਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਝੰਡੇ ਗੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਜਵਾਬ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸੁਕਮਾ, ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਹੱਦ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

'ਤੇ ਵਸੇ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਟੇਕਲਾਗੁੜਾ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਦੀ ਦੁਪਿਹਰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝੜਪ ਚਲਦੀ ਰਹੀ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਮਾਡਵੀ ਹਿੜਮਾ ਬਾਰੇ ਜਿੰਨੇ ਕਿੱਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਐਨਾ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੜਮਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰਣਨੀਤੀ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਨਾਮ ਹਨ।

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਝੜਪ ਹੋਈ, ਉਹ ਹਿੜਮਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੁਵਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਡਵੀ ਹਿੜਮਾ ਉਰਫ਼ ਸੰਤੋਸ਼ ਉਰਫ਼ ਇੰਦਮੂਲ ਉਰਫ਼ ਪੋਡੀਆਮ ਭੀਮਾ ਉਰਫ਼ ਮਨੀਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 2010 ਵਿੱਚ ਤਾੜਮੇਟਲਾ ਵਿੱਚ 76 ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝੀਰਮ ਘਾਟੀ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਮਾਈਂਡ ਵੀ ਇਸੇ ਹਿੜਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹਿੜਮਾ ਸਿਰ 35 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 2010 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਹਿੜਮਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੜਮਾ ਹੁਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ੈਰ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹਿੜਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੂਰ, ਪਾਮੇਡ, ਤਰਰੇਮ, ਮਿਨਪਾ, ਨਰਸਾਪੁਰਮ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਐੱਸਟੀਐੱਫ, ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ਼, ਡੀਆਰਜੀ ਅਤੇ ਕੋਬਰਾ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹਿੜਮਾ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੜਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਡਮ, ਅਲੀਗੁਡਮ, ਟੇਕਲਾਗੁਡਮ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕਿਆ।

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ

ਇਸ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ੋਰਸ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਅੰਦਰ ਵੜੀ ਸੀ। ਬੀਜਾਪੁਰ ਦੇ ਬਾਸਾਗੁੜਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਜਗਰਗੁੰਡਾ-ਤਰਰੇਮ ਦਾ ਰਾਹ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬੰਦ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿਲਗੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਜੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ...


ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੋ, ਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਹੈ ?

ਜਵਾਬ: ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤ ਵੀ ਕੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵੱਜਦਾ ‘ਮਾਣ’ ਦਾ ਢੋਲ

'ਪਕੋਕਾ ਹੈ ਨਾਕਾਮੀ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼'

ਸਵਾਲ: ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ 'ਤੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਮਜ਼ਾਕ (ਵਿਕਾਸ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ) ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ?

ਜਵਾਬ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ 'ਵਿਕਾਸ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ' ਵਰਗੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਾਂਗਰਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।  ਸਾਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵੀ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪਏ ਟੋਇਆ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸੀ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਾਂ ਹੀ ਟੋਏ ਪਏ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਨਾ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਨਾ ਟੋਏ ਪਏ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ।

ਰਜਵਾੜਾ ਟਰੰਪ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਸ਼ੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀਆਂ 10 ਤਸਵੀਰਾਂ

ਸਵਾਲ: ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ 30 ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੋਗੇ ?

ਜਵਾਬ: ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਗ਼ਲਤ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਪਿਛਲੇ 14 ਸਾਲਾ ਤੋਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਹੈ।  ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 84 ਫੀਸਦ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤੇ 72 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਸਵਾਲ: ਬੀਜੇਪੀ ਪਾਟੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ?

ਜਵਾਬ: ਪਾਟੀਦਾਰ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ 4 ਮੰਗਾਂ ਹਨ। 50 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਾਂਖਵਾਕਰਨ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ।

iPhone ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਫੋਨ ਦੀਆਂ 4 ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪਟੇਲ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ

ਸਵਾਲ: ਜੇਕਰ ਪਾਟੀਦਾਰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤਾਂ ਹਾਰਦਿਕ ਪਟੇਲ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?

ਜਵਾਬ: ਉਹ ਪਾਟੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਕਾਗਂਰਸ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈਲੀ 'ਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਉਹ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਹਾਰਦਿਕ, ਜਿਗਨੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਲਪੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ?

ਜਵਾਬ: ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਧਾਰਿਤ ਸਿਆਸਤ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਾਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰੂਵੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।  ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਹਨ।

ਜਾਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੰਡ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ 'ਚ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਮ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇਗੀ।

ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ੈਸਲੇ

ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘਟੇ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਸਮੋਗ ਕਿਉਂ ਵਧੀ?

ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਵਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਚਾਇਆ ?

ਜਵਾਬ: ਕੀ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੈ ? ਊਨਾ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਡੇਢ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ? ਊਨਾ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਸਮਢਿਆਲਾ (ਜਿੱਥੇ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ) ਉੱਥੇ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਵਾਸਥ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇਲਾਜ

ਆਗਰਾ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਅਮਿਤ ਪਾਠਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਵੈਨਟਿਨ ਯੈਰੇਮੀ ਕਲੇਰਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮੈਰੀ ਡ੍ਰੋਜ਼ 'ਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ''ਆਗਰਾ ਘੁੰਮਣ ਆਇਆ ਇਹ ਜੋੜਾ ਘੁੰਮਦੇ-ਘੁੰਮਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਬਾਲਿਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਪੁਲਿਸ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਰਾਬ ਫੜਨ ਦਾ ਹੱਕ?

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਿਵਾਦ: ਕਿਸ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਅਮਿਤ ਪਾਠਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ'

ਪਾਠਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਰਾ ਲਈ ਰੈਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

 ਉੱਥੇ ਵੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲੇਰਕ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੇਰੇਮੀ ਆਈਸੀਯੂ 'ਚ ਭਰਤੀ ਹਨ।

ਸੁਸ਼ਮਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਟਵੀਟ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੁੰਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੇਰਕ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡਿਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੈਰੀ ਨਾਲ ਸੈਲਫੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰਕੇ ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੋ।)


ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਗਾਲਵੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਵਿਤਾ ਦਾ ਗਰਭ ਠਹਿਰਨ ਦੇ 17 ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਗਰਭਪਾਤ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਬਲਿਨ, ਲਿਮਰਿਕ, ਕੌਰਕ, ਗਾਲਵੇ ਅਤੇ ਬੈਲਫਾਸਟ ਸਣੇ ਲੰਡਨ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਕਾਨੂੰਨ?

ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਖ਼ਤੀਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, "ਫਿਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ'' ਅਤੇ "ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧੜਕਨ ਸੀ''।

ਪਰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਹਨ ਕਿ, ਕੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਂ ਅਤੇ ਗਰਭ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਇਹ ਤਜਵੀਜ਼ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1983 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗਰਭਪਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਰਭਪਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਿਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ?

ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਦੋਸਤ ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਵਾਸਪੱਲੀ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦਿਆਂ ਦੇਖੀ ਸੀ।

ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਦਿਨ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।''

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਬਹਿਸ ਛੇੜੀ

ਜਦੋਂ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਰਭਪਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਧੜਕਣ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸੈਪਟਿਕ ਸਦਮਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ 1.09 ਮਿੰਟ 'ਤੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2012 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਦਸਾ ਦੱਸਿਆ

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਨੇ ਕੱਪੜੇ ਪੁਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਵਿਤਾ ਲਈ ਬਸ ਇਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਜਿਸ ਦਿਨ ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਦਸਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਵਿਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਵੀਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੰਜਵੀ ਸਾਲਗਿਰਾ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਦਸਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਪੇਸ਼ੇ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਦਲਾਅ ਸਣੇ ਪੂਰੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ।

ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਬਹਿਸ 'ਤੇ ਨਾਟਕੀ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ।

ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਮੁੰਹਿਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਡੈੱਟ ਮੈਗਲੋਸ਼ਲਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁਝ ਹੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।''

ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕੌਮੀ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਆਇਰੀਸ਼ ਟਾਈਮਜ਼' ਲਈ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਿਟੀ ਹੌਲਾਂਡ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ ਲੋਕ

ਡੈੱਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਰ ਕੋਈ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਡੈੱਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਗਰਭਪਾਤ ਇੱਕ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ।

ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਇਸ ਅੱਠਵੀਂ ਸੋਧ 'ਤੇ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਆਇਰਲੈਂਜ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ 25 ਮਈ ਨੂੰ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਹੋਣੀ ਹੈ

ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ...


ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਭਾਵ ਸੰਵਾਦ ਹੈ।

ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਨੋਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਲਵਾਨ ਬੈਂਕਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ 1007 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 48 ਮਿਲੀਅਨ ਨੋਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸਾਰੀ ਕਰੰਸੀ ਦੇ 60 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨੋਟ ਦੇ ਇਸ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬਟੂਆ ਲਿਆਓ

ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨਕਦੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ "ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 1000 ਫਰੈਂਕ ਦਾ ਇਹ ਨੋਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲ ਭਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੈ।

ਸਵਿਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ 1000 ਫਰੈਂਕ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨੋਟ

ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕਰਨ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਇਕਾਨਮੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਕਦੀ ਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜੇਬ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲਾਜਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਕਾਨ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੋਂ ਸਮੋਸੇ ਖਾਣੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਾਲੀ ਦੀ ਕਾਰਡ ਸਵਾਈਪ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

ਬੈਂਕ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਕਢਾਉਣ ਤੇ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਸ਼ ਕਢਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਕਦ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗੀ ਕਾਰ ਖ਼ਰੀਦਣੀ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।

ਸਵਿਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ 2000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 70 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੁਗਤਾਨ ਨਕਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਜਦਕਿ 22 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ 5 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਭਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨ ਸੈਟਲਮੈਂਟਸ (ਬੀਆਈਐੱਸ) ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਲੈਣ ਦੇਣ ਨਕਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਹੁਣ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਕਦੀ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਸਲੀ ਪੈਸਾ

ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਆਖ਼ਰ ਕੈਸ਼ ਦੇ ਇੰਨੇ ਦੀਵਾਨੇ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਇਸਦੇ ਦੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਕੈਸ਼ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਾਸੀ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਹ ਕੈਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਖ਼ਰਚੇ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬੇਸਲ ਦੇ 53 ਸਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ ਟਰੋਇਨੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਨਕਦੀ ਵਰਤਣਾ ਇਸ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਸ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੱਸਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

44 ਸਾਲ ਫਿਲਿਪ ਚੈਪੂਇਸ ਨੂੰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਰਤਣਾ ਪੰਸਦ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 'ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੋਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਟੂਆ ਪੰਸਦ ਨਹੀਂ।

ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਨਕਦੀ ਪੰਸਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੈਗਟਿਵ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਪੈਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ "ਕੈਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਡੇ ਕੋਲ ਹੈ।"

ਬੇਸਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯੁਗ਼ੇਨ ਐਂਗ਼ਲਰ ਵੀ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਦੀ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗਾਹਕ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਦਾ ਕੈਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ TWINT ਜਾਂ V Pay ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਪੈਮੈਂਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ...


ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਪਲਟ ਗਈ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ 50 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 1.01 ਸਵਿਸ ਫ੍ਰੈਂਕ (ਤਕਰੀਬਨ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾਂਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲਵੈਂਡ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ (ਐੱਸਐੱਨਬੀ) ਨੇ ਜੋ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵਿੱਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ 3 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 1.46 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸਵਿੱਸ ਫ੍ਰੈਂਕ ਜਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਕਾਲੇ ਧਨ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੈਸਾ

ਬਲੂਮਬਰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2016 ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਰਾਹਤ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ 45 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1987 ਤੋਂ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 2016 ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ ਪਰ ਹਾਲੀਆ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਐੱਸਐੱਨਬੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਜੋ ਪੈਸਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਧਨ ਵੱਧ ਕੇ 3200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਦੂਜੇ ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ 1050 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 2640 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਸਾਲ 2006 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ 23 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ ਪਰ ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।

ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਇਨ੍ਹੇ ਵੱਡੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋ ਸਵਾਲ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਉੱਠ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਕਾਲਾ ਧਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇਹ ਕਾਲਾ ਧੰਨ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?

ਕਿਉਂ ਜਮ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ?

ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾ ਰਾਸ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖੂਫ਼ੀਆ ਰਖਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੈ।

ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਜਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਹੱਸ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਸੂਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਫ਼ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਡਿਵਾਈਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਰੈਗੁਲਰ ਬੈਂਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਫ਼ੀਆਪਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲ਼ੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1713 ਵਿੱਚ 'ਗ੍ਰੇਟ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਜਿਨੇਵਾ' ਨੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਹਿਤ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਈਂਟ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਵਿਸ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਰਾਜ਼

ਪਰ ਇਸੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੇ ਬੈਂਕਰ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।

ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਧਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਪੈਸਾ, ਸੋਨਾ, ਗਹਿਣੇ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਇਹ ਬੈਂਕ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਠੁਕਰਾਉਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਭਾਰਤ...


ਸਵਿੱਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 631 ਕਿਡਨੀ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚੋਂ 22 ਫ਼ੀਸਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ ਦਿੱਤੇ। ਜਦਕਿ ਕੁੱਲ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ ਸਿਰਫ਼ 8 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ

ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਕਰੀਬੀ ਦੇ ਲਈ ਅੰਗਦਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾ ਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 60 ਫ਼ੀਸਦ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਰਦੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ ਇਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਔਰਤਾਂ, ਅੱਜ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਧੇਰੇ ਅੰਗਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 59 ਫ਼ੀਸਦ ਮਰੀਜ਼ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 10 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6 ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਅੱਜ ਵੱਧ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਉੱਪਰ ਅੰਗ ਦਾਨ ਦਾ ਬੋਝ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।

ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਗ

ਅਕਸਰ, ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1998 ਤੋਂ 2012 ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ 2 ਲੱਖ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਗਦਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗੁਰਦਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਹੀ ਹਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦਾ ਦਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅੰਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਰੌਲਫ਼ ਬਾਰਥ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਗੁਰਦਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ। ਗੁਰਦਾ ਬਦਲਾਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ 1.15 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 30 ਕਿੱਲੋ ਭਾਰ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੇ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 15 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੇ ਅੰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਅੰਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਕਸਰ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੱਲ ਇੰਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ।

ਜੇਕਰ ਅੰਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 30 ਕਿੱਲੋ ਦਾ ਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ

ਦਿਲ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀਜੇਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਇਸ ਮੈਡੀਕਲ ਚੁਣੌਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅੰਗਦਾਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਅੱਜ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਮਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਗਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਵੇਂ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਗਦਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਿੰਗਭੇਦ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੋਰਚੇ ਵੀ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੇਤ...


ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ

ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਕੌਣ ਸੀ?

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਮੇਰਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬੋਲੇ ਜਗਮੀਤ

ਕੀ ਹੈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਪਿਛੋਕੜ?

ਗੋਲਡਨ ਡੌਨ ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਨਸਲਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰੀਸ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਟਲਰ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹਨ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਠਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਦਿਮਾਗ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - 'ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ', ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਾ ਲਾਈਟਿੰਗ ਐਂਡ ਦਾ ਸਨ' ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਐਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ

ਇਸ ਕਿਤਾਬ  ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦਾ ਸੂਰਜ ਫੇਰ ਚੜ੍ਹੇਗਾ।

ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਬਹਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਆਗੂਆਂ ਰਿਚਰਡ ਸਪੈਂਸਰ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪੂਰਬ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਸਟੀਵ ਬੈਨਨ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਬਦੀ ਦਰਮਿਆਨ ਚਲਦੇ ਚੱਕਰੀ ਘੋਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਆਗੂ ਰਿਚਰਡ ਸਪੈਂਸਰ

ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਲ ਯੁੱਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਅੰਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਕੌਣ ਸੀ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ?

ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਜੀਅ ਉੱਠੇ ਹਨ? ਸਾੜੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਮੈਕਸੀਮਿਆਨੀ ਪੋਰਟਾਸ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਗ੍ਰੀਕ-ਇਤਲਾਵੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਲਿਓਨ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਰਹੱਸਮਈ ਮੁਲਕ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਸਾਊਦੀ: ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੱਕ !

ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਬਦਸ਼ਕਲ ਕੁੜੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਹ ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਕੱਟੜ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਹੱਤਕ ਲਈ ਪੱਛਮੀਂ ਗੁੱਟ (ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਧਿਰ) ਨੂੰ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ।

ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੋਹੇਂ ਹੀ ਵਰਸਾਇ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਹੱਕੀ ਭਾਵਨਾ ਦਰਕਿਨਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।

ਹਿਟਲਰ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਸੀ ਪਰ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਿਟਲਰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਕੇ "ਆਰੀਆ ਨਸਲ" ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਜਾਇਜ਼ ਥਾਂ ਦਵਾਉਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਦਕਾ ਹਿਟਲਰ ਉਸਦਾ ਵੀ "ਆਗੂ" ਬਣ ਗਿਆ।

ਹਿਟਲਰ

1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਤਰੀ, ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੈਜਨ ਅਤੀਤ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਆਈ।

ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਰੀਆ ਨਸਲ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ

ਉਸ ਨੇ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਚੰਭਾਕਾਰੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵੀ ਰੱਖੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਵਿਤਰੀ ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਿਆ (ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਆਰੀਆ ਸੀ)।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਸਵਿੱਤਰੀ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਾਦ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਨੂੰ ਗੁੰਨ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿਟਲਰ, ਕਲ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਕੇ ਆਰੀਅਨ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਮਾਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ।

ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਮਿਸ਼ਨਰੀ

1930 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਕਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵਖ਼ਤ ਕੱਲਕਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਾਸਤਕ ਵਾਲੇ ਕਾਂਟੇ ਪਾਈ ਦਿਖਦੀ ਹੈ

ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਵਧਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀਕਰਨ ਸਦਕਾ ਹਿੰਦੁਤਵ ਲਹਿਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ।

ਕੀ ਹਿੰਦੂ ਆਰੀਆ ਦੇ ਸਕੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ?

ਮਿਸ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਵਾਮੀ ਸਤਿਆ ਨੰਦ ਵੀ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸਵਿੱਤਰੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪਛਾਣ ਦੇ...


ਸਵੀਟੀ ਦਾ ਅਸਲ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਹੀ ਹੈ

ਹੁਣ 2019 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਏਕ ਲੜਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋ ਕੈਸਾ ਲਗਾ’। ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪਿਆਰ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਫਿਲਮ 'ਏਕ ਲੜਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋ ਐਸਾ ਲਗਾ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਸਵੀਟੀ ਦੀ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਹੈ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।

NDTV- 4 STARS

ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਦੇ ਸਾਈਬਲ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ 4 ਸਟਾਰ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਫਿਲਮ ਕਾਫੀ ਤਾਜ਼ਾ ਲਗਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸਾਲਾ ਐਨਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। “ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

 Times of India- 3.5 STARS

ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਚਿਤ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ 3.5 ਸਟਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਫਿਲਮ 'ਚ ਜਾਨ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

“ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਵਿਚਾਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਰੋਮਾਂਸ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਹਾਫ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਹਾਣੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੀਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ੁਐਲਿਟੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਵੁੱਕ ਪਲ ਹਨ।

“ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦਾ ਕੰਮ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”

‘ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦਾ ਕੰਮ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।’

INDIAN EXPRESS- 1.5 STARS

ਇੰਡੀਅਨ ਐੱਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਭਰਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ 1.5 ਸਟਾਰਸ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਮਾਲ ਹੈ ਪਰ ਢਿੱਲੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਫਿਲਮ ਦੇ ਆਈਡੀਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

MUMBAI MIRROR-3 STARS

ਮੁੰਬਈ ਮਿਰਰ ਦੇ ਕੁਨਾਲ ਗੁਹਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ 3 ਸਟਾਰ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਕਿ ਸਵੀਟੀ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

“ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਸਵੀਟੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਹੋਇਆ ਕਿਵੇਂ।”

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਕਝ ਲੋਕ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ

ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬੇਲੇ, ਨੋਬਲ ਪ੍ਰਾਈਜ਼, ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ, ਬੋਫੋਰਜ਼, ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਊਸ ਜਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ?

ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਪਛਾਣ ਹੋਵੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਨ, ਲਿੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਬਰਾਬਰਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਉਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਇਤਰਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝਾਤ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀਆਂ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ, ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਾਮਸੂਤਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ : ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿੰਨੀ ਬਦਲੀ

ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੇ ਕੁਲਸੁਮ ਨਵਾਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ

ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ

ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦਰਆਮਦਗੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਥਿਆਰ ਦਰਆਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਵੀਡਨ ਨੇ ਸਾਲ 1814 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੜੀ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹਾਮੀ ਇਹ ਦੇਸ ਅਤਿ ਵਿਕਸਿਤ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਮਿਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਲੀਹਾਂ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦੀ ਵਿਵਸਥਾ?

ਸਾਲ 1963 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

"... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਇੱਥੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੜਤਾਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 7 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੈਕਸ ਦਾ ਸਬਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਪੈਮਾਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੰਪਨਤਾ ਦਾ। ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਟੌਪ ਦਸ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਵੀਡਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ ਹੈ

ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਣ ਭਾਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਰਹਿਣ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅੱਵਲ ਮੁਲਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਇਹ ਪਛਾਣ ਹੁਣ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਲਮੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਟਰੇਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਟ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਘਟਿਆ

ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ ਨੂੰ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਰੀਬ 7 ਦਹਾਕੇ ਯਾਨੀ ਸਾਲ 2006 ਤੱਕ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਜਿਸ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗਠਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਪਰ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਸਵੀਡਨ ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਵੋਟਾਂ ਕਾਰਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ

ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਭਾਸ਼ਮਤੀ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵੀਡਨ ਡੇਮੋਕਰੇਟਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ 18 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੇ ਸਾਰ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਹੋਇਆ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ 2015 ਦਾ ਪਰਵਾਸੀ ਸੰਕਟ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉੱਥੇ ਕਾਫੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਫੀ ਲੋਕ...


ਸਵੀਡਨ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਵੀ-ਡੈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ '2020 ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਰਿਪੋਰਟ' ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਗੋਟੇਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਸਥਾ ਵੀ-ਡੈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਸਥੀਤੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 'ਉਦਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਇੰਡੈਕਸ' ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 179 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ 90ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ 70ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਨੇਪਾਲ 72ਵੇਂ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 126ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 154ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਵੱਖ ਕੋਈ ਚੈਪਟਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਥਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਗੁਆਉਣ ਦੀ ਕਗ਼ਾਰ 'ਤੇ ਹੈ।

ਸਟਾਫਨ ਲਿੰਡਬਰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਵੀ-ਡੈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਗਲੋਬਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਬਾਕੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਟਿਲ ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ, ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਟੀਕਸ, ਗਰਾਫਿਕਸ, ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਮੈਪ ਦੀ ਕਾਫੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਇੰਡੀਕੇਟਰਸ 'ਤੇ ਭਾਰਤ

ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਿਦੇਸ਼ਨ ਸਟਾਫ਼ਨ ਲਿੰਡਬਰਗ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਦਸ਼ਾ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਸਾਡੇ ਨਾਲ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪੱਕੀ ਹੈ।"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 400 ਇੰਡੀਕੇਟਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੰਡੀਕੇਟਰਸ ਹਨ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ।

ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਟ ਦਿਖੀ ਹੈ

ਲਿੰਡਬਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਥੰਮ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇੰਡੀਕੇਟਰਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਟਕੀ ਗਿਰਾਵਟ ਮੋਦੀ ਦੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀ।"

ਲਿੰਡਬਰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ 8 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨਾ ਅਖਵਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੈ।"

"ਸਾਡੇ ਇੰਡੀਕੇਟਰਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ, ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸੈਲਫ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਪਰ ਜ਼ਰਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ ਕੀ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜਨਤਾ...


ਸਵੀਡਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਪਤੀ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 2018 ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਐਵਾਰਡ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

1901 ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ 'ਤੇ ਸੈਕਸ ਸਕੈਂਡਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਸ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਬਚਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਐਵਾਰਡ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਣ।

ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ?

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਡ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਜੀਨ ਕਲੌਡ ਆਰਨੌਲਟ ਜਿਹੜੇ ਸਵੀਡਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੰਡਿਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਭਿਅਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 18 ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸੀ।

ਸਵੀਡਸ਼ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਲਫਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦਾ ਬੁੱਤ

 ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ। ਔਨਾਲਟ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਆਰਨੌਲਟ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ, ਕੈਟਰੀਨਾ ਫਰੋਸਟੈਨਸਨ ਉਨ੍ਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਲਾਭ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੀਕ ਹੋਣ ਜਾਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਰਾੜ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਰਾ ਡੇਨੀਅਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਤੀਫਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਰੋਸਟੈਨਸਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੱਕ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।

ਹੁਣ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 11 ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਮੂਸਲ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਜੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਅਸਥੀਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ 38 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹਨ ਸਵਾਲ?

ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਡੀਸੀ ਵੀਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਕਾਰਨ ਜਲੰਧਰ ਦੇ 7 ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਦਾ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ

ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੁਣ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛਲਕਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਹੁਣ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਮਾਉਣ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ।

ਪਿੰਡ ਢੱਡੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਬਲਵੰਤ ਰਾਏ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 5 ਵਜੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਘਰੇ ਹੀ ਰੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹਾ ਕਿ ਬੰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਖੁਦ ਹੀ ਘਰੇ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੇ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਠਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰੂਪਲਾਲ ਦੇ ਜੀਜੇ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਘਰੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।

ਰੂਪਲਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਭਰਾ ਪਵਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੇਹਾਂ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ। "

ਪਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦੇਈਏ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਬਸ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਾਬੂਤ ਨੂੰ ਖੋਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੰਦ ਕਾਰਨ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਜਸਬੀਰ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਕੋ ਹਨ ਪਰ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਧਰਵਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਡੀ.ਐਨ.ਏ. 'ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ.ਐੱਸ. ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜਸਬੀਰ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਘਪਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸਾਡੇ ਕਿਹੜਾ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ।'

ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਵਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਪੋਤੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਾਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਹਾਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।'

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਲੰਗਰ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

52 ਸਾਲਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇਰਾਕ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਬਤ ਕਦ ਹੋਣੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮਰਹੂਮ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੋਰਨਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ...


ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਠਭੇੜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਘਟਨਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁਖ਼ ਜਤਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਟੇਕੂ ਗੋਪੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਫਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਰੇਪ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਰੇਪ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਟੇਕੂ ਗੋਪੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲਾਈਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਟਰੈਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੜੀ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਜਯਾ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੁਜਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਫਸੋਸ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੂਬਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਪ ਦਾ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹੈ (ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਹ ਮੁਲਜ਼ਮ ਜਿਹੜੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ, ਕੀ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਆਮ ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ 'ਰਾਸ਼ਟਰ' ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਲੰਬੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਿਸਦਾ ਕੇਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੀੜਤਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਰੇਪ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗੱਲ

ਠੀਕ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ।

ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮੌਤ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਅਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਿੰਸਕ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ- ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਕਤਲ, ਜਾਤੀ ਅੱਤਿਆਚਾਰ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਸਾਨੂੰ ਰੇਪ 'ਤੇ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਜਸਟਿਸ ਵਰਮਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰੇਪ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰੇਪ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਨਿਰਭਿਆ ਐਕਟ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਏ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਸ ਨੂੰ ਵੀ।

ਖੁਸ਼ ਦਿਖ ਰਹੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਖਰਾਬੇ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਖ਼ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਿਆਂ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ਼ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਨਿਹੱਥੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਬੰਨੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋਈ ਹੈ? ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ...


ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਨ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਗਾਣਾ ਵੱਜਦਾ ਸੀ - ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ ਜ਼ਮਾਨਾ ਆਜ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੈ...ਪਹਿਲੀ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਦਿਖਦੇ ਸਨ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਣੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਤਰਾਈ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ 'ਚ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਗੁੰਜਦੀ ਸੀ - ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ ਪਾਂਡੇ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ।

ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਲਗਪਗ ਹਰ ਨਿਊਜ਼ ਬੁਲੇਟਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ' ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ...

ਰਾਤ ਪੌਣੇ ਨੌਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਸਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਗਾਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ - ਲੜਕੀ ਚਲੇ ਜਬ ਸੜਕੋਂ ਪੇ, ਆਈ ਕ਼ਿਆਮਤ ਲੜਕੋਂ ਪੇ।

ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਸੀ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਲੜਕਾ (ਮੁੰਡਾ) ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇੰਨਾ ਸਮਝਣ ਲਾਇਕ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਆਮਤ ਕਿਵੇਂ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਪਣੇ ਰਾਹ!

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹੀ ਹੀਰੋ-ਹੀਰੋਇਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੀਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਦੌਰ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਕ਼ਿਆਮਤ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ ਨਾ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਝ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕ਼ਿਆਮਤ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਮਵਰਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਕੂਲ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕ਼ਿਆਮਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗੁੱਸਾ ਹਸੀਨ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਆਰ...

ਸਾਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੀਲਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਕ਼ਿਆਮਤ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਐਤਵਾਰ, 14 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 - ਮੁੜਦੇ ਹਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ।

ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਦਿਨ, ਬਾਹਰ ਫ਼ੈਲੀ ਧੁੱਪ ਸਰਦ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਗਾਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗ਼-ਗ਼-ਗ਼ ਗ਼ੁੱਸਾ ਇਤਨਾ ਹਸੀਨ ਹੈ ਤੋ ਪਿਆਰ ਕੈਸਾ ਹੋਗਾ,

ਐਸਾ ਜਬ ਇਨਕਾਰ ਹੈ, ਇਕ਼ਰਾਰ ਕੈਸਾ ਹੋਗਾ...

ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੀਰੋਇਨ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹੀਰੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਾਣਾ ਗਾ ਕੇ ਹੋਰ ਚਿੜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੀਰੋਇਨ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਹੀਰੋ ਉਸਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੀਰੋਇਨ ਜਿੰਨਾ ਗੁੱਸਾ ਦਿਖਾਵੇ, ਜਿੰਨਾ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ, ਹੀਰੋ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਸੀਨ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੇ ਪਿਆਰ ਜਤਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬ੍ਰੇਕ (ਮਸ਼ਹੂਰੀ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ:

ਤੇਰਾ ਪੀਛਾ ਨਾ ਛੋੜੂੰਗਾ ਸੋਹਣੀਏ, ਭੇਜ ਦੇ ਚਾਹੇ ਜੇਲ ਮੇਂ...ਦੋ ਦਿਲੋਂ ਕੇ ਮੇਲ ਮੇਂ।

ਇਸ 'ਚ ਵੀ ਹੀਰੋਇਨ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੈ - ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੋ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸਮਝ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੋਇਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੀਰੋ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਉਹ ਐਲਾਨ ਵਾਂਗ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ - ਪੀਛਾ ਨਾ ਛੋੜੂੰਗਾ, ਚਾਹੇ ਜੇਲ ਭੇਜ ਦੇ।

ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਿਮੀ ਗਰੇਵਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਨੱਚਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ

ਅਗਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ (ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬ੍ਰੇਕ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਡੀਓ ਆਰਜੇ (ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ) ਦੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਭਰੀ, ਚੁਲਬੁਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ - ਸ਼ਰਾਫ਼ਤ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਤੋਂ ਟਪਕਦੀ ਹੈ...ਟਪਕ, ਟਪਕ, ਟਪਕ। ਫ਼ਿਰ ਇੱਕ 'ਕੂਲ' ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਾਸਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ-ਬੇਟੀ ਪੜਾਓ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਆਂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ,...