ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ 25 ਕਰੋੜ ਵਰਕਰ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਬੈਂਕ ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸੀਐਚ ਵੈਂਕਟਚਲਮ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ, ਤਪਨ ਸੇਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਿਲ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਸੀਐਚ ਵੈਂਕਟਚਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਰੋਧੀ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਦਮ ਹੈ।"

ਤਪਨ ਸੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਈਜ਼ ਆਫ਼ ਡੂਇੰਗ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਆਰਐਸਐਸ ਨੇ ਬਣਾਈ ਦੂਰੀ

ਆਰਐਸਐਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਦੇ ਵਿਰਜੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਮਿਲਿਆ ਜੁਲਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਇਸ ਬਿਲ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਬਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਘ ਨੇ 8 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਹੜਤਾਲ ਹੈ।"

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਬਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ

ਲੇਬਰ ਮੰਤਰੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਗੰਗਵਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਲ ਵਿਚ ਕਿਰਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲੇਬਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 44 ਲੇਬਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੇਬਰ ਕੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਬੰਧ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਸੌਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਲਈ ਹੜਤਾਲ ’ਤੇ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਬਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਲੈ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਢਿੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ 100 ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 300 ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨੇ ਇਸ ਬਿਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ, ਇਸ ਬਿਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਰਜੇਸ਼ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਉਦਯੋਗ ਜਾਂ ਫੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ 100 ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।”

“ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 300 ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਤਜਵੀਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਸੰਸਦ 'ਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਪਨ ਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੱਲ੍ਹ ਜੇ ਇਸ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਾਅ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵਿਧਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਲੇਬਰ ਮੰਤਰੀ ਗੰਗਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿਲ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਟੇਕ ਹੋਲਡਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਊਂਡ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਵੇਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ...


ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 20 ਦਿਨਾਂ 'ਚ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਾਵਜੀ ਢੋਲਕੀਆ ਹਰ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਤ ਦਾ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਆਭਾਸੀ ਅਕਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਦੇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਨੂੰ ਆਭਾਸੀ ਅਕਸ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 42 ਫ਼ੀਸਦ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਪੋਲਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 20 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ 10 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਰ ਕਈ ਡਾਇਮੰਡ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਫ਼ਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਿਉਂ?

ਗੁਜਰਾਤ ਡਾਇਮੰਡ ਵਰਕਰਸ ਯੂਨੀਅਨ (ਜੀਡੀਡਬਲਿਊਯੂ) ਨਾਮਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 20 ਦਿਨਾਂ 'ਚ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਵਰਗੇ 'ਗੁਜਰਾਤ ਸਮਾਚਾਰ', 'ਸੰਦੇਸ਼' ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਰਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਤ ਦੇ ਪੂਣਾ, ਵਰਾਛਾ, ਮਾਨਦਰਵਾਜਾ, ਕਤਾਰਗਾਮ ਅਤੇ ਅਮਰੌਲੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਵਨਗਰ ਦੇ ਘੋਘਾ, ਪਾਲੀਤਾਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਕੋਟ ਦੇ ਜਸਦਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਹਨ।

ਡਾਇਮੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੂਰਤ ਰਤਨਕਲਾਕਾਰ ਵਿਕਾਸ ਸੰਘ ਦੇ ਜੈਸੁਖ ਗਜੇਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਤ ਦੇ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ 15 ਤੋਂ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਐਫ਼ ਆਦਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਡਾਇਮੰਡ ਵਰਕਰਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਣਮਲ ਜਿਲਰੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਪੂਰੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਵਨਗਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹੈ।

ਡਾਇਮੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ

ਰਣਮਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, "ਸੂਰਤ ਦੇ ਵਰਾਛਾ ਵਿੱਚ ਕਿਰਣ ਐਕਸਪੋਰਟ 'ਚ 300 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਵੇਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।"

'ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਾਰਨ ਭਰਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ'

ਭਾਵਨਗਰ ਦੇ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਕਰਮ ਮਕਵਾਨਾ ਨੇ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 32 ਸਾਲਾ ਵਿਕਰਮ ਹੀਰੇ ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ 2-3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਮਕਵਾਨਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਰਾ ਨੇ ਕੈਰੋਸੀਨ ਪਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਹੈ।"

"ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ  ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।"

ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਡਾਇਮੰਡ ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਹ ਸੂਰਤ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।"

ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਵਿਆਜ 'ਤੇ ਲਏ ਪੈਸੇ

ਡਾਇਮੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਡਾਇਮੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਭਾਵਨਗਰ ਦੇ ਹੀਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਕਰਮ ਮਕਵਾਨਾ ਨੇ 11 ਅਕਤੂਰ ਨੂੰ...


ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

11 ਮਈ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਐੱਫ਼ਬੀਆਈ ਨੇ ਰੌਬਿਨਸਵੀਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 159 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੈਪਸ ਮੰਦਰ ਉੱਤੇ ਛਾਪਾ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਪੜਤਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿਤਾ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਬੈੱਡ ਲੱਭਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਦੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਕੀਤੀ ਮਦਦ

ਅਨੂਪ ਸਕਸੈਨਾ (59 ਸਾਲ) ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਜੋ ਕੋਵਿਡ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ।

ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਹ ਪਿਤਾ ਇੰਨੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਈ।

ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕੈਪਟਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਕਿਹੜੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨਗੇ

ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਹਨ।

ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਲਚੱਲ ਮਚ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਬਦਲ ਬਚੇ ਹਨ?

ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਹਰਿਆਣਾ ਜਿਮ ਟ੍ਰੇਨਰ ਅਗਵਾ ਤੇ ਕਤਲ: ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਆਸਿਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਬੌਡੀ ਬਿਲਡਰ ਸੀ

ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ 58 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖਲੀਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ 26 ਸਾਲਾ ਜਿਮ ਟ੍ਰੇਨਰ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਹਿਮ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ 16 ਮਈ ਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪ੍ਰੇਮ ਪਾਲ ਉਰਫ਼ ਭੱਲਾ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਨੂੰਹ ਦੀ ਮਾਰਕਿਟ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਮ੍ਰਿਤਕ ਆਸਿਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਬੌਡੀ ਬਿਲਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਵਾਤ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। 16 ਮਈ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੇਗੀ ਵੈਕਸੀਨ - ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਬਣੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਨਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸਪਰਟ ਗਰੁਪ ਆਨ ਵੈਕਸੀਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੈਨਲ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਕਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਜਾ ਟੀਕਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਜ਼ੇ ਦੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਦੇਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਚੇਤਾਵਾਨੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਚੈਲੰਜ ਨਾ ਲਏ ਜਾਣ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਟਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਕੀ ਚੈਲੰਜ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਨਾ ਕਰਿਓ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੋ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

End of Twitter post, 1

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਪਿਆਰੇ ਮਾਪਿਓ,

ਕਿਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ! ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਹੋ ਪਰ ਕਿਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।"

ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿਕੀ ਚੈਲੰਜ?

ਦਰਅਸਲ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਸ਼ਿਗੀ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗੀਤਕਾਰ ਓਬਰੇ ਡਰੇਕ ਗਰਾਹਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ-'ਇਨ ਮਾਈ ਫੀਲਿੰਗਜ਼' 'ਤੇ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਚੱਲਦੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਨੱਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਚੈਲੰਜ ਸ਼ਿੱਗੀ ਦੇ ਦੋਸਤ ਓਡੈੱਲ ਬੈਕਹੈਮ ਨੇ ਲਿਆ , ਜਿਸ ਨੇ ਗੱਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਪਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੁ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਝ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਕਿਕੀ ਚੈਲੰਜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪਾਈਆਂ ।

ਬਾਲੀਵੁਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੋਰਾ ਫਤੇਹੀ ਅਤੇ ਵਰੂਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਆਟੋ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਵੀਡੀਓ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ 'ਤੇ ਪਾਇਆ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਆਦਾਹ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਡਰੇਕ ਦੇ ਗੀਤ 'ਤੇ ਕੱਥਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਤੇ ਕਿਕੀ ਚੈਲੰਡ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵੀਡੀਓ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਜੀਠੀਆ ਅਤੇ ਖਹਿਰਾ

ਭੋਲਾ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰੀ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਐਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਏਰੈਕਟੋਰੇਟ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੂੰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਸੱਦ ਚੁਕੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ: ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ 'ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼'

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ: ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਦਾਅਵੇਦਾਰ?

ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਓਦੋਂ ਮਜੀਠੀਆ ਦਾ ਨਾਂ ਮੁੜ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਣਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਸਤਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਹਫਤੇ ਤੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਖਹਿਰਾ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਐਮਐਲਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।''

ਪੁਰਨਿਮਾ ਭਾਦਰਵਾਜ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਅਕਾਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਯੋਗੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਕਮੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੋਗਲਾਪਨ ਹੈ।

ਜੈਦੀਪ ਢੁੱਲ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੀ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?''

@pal_narindeer ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਜੀਠੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਬਿਕਰਮ ਮਜੀਠੀਆ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, ''ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਸੰਮਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


ਮਣੀਪੁਰ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਖੋਮਦਰਾਮ ਗੰਭੀਰ ਸਿੰਘ (ਸੱਜੇ) 40 ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ

ਖੋਮਦਰਾਮ ਗੰਭੀਰ ਸਿੰਘ ਮਣੀਪੁਰ ਸੂਬੇ ਤੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਉਹ 3300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਗਾਣਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖੋਮਦਰਾਮ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 66 ਸਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਖੋਮਦਰਾਮ ਦੇ ਭਰਾ ਖੋਮਦਰਾਮ ਕੁਲਾਚੰਦਰਾ ਨੇ ਦਿ ਹਿੰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਭਤੀਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਦੇਖਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸੀ।"

ਖੋਮਦਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਕਰੀ ਕਾਰਨ ਮਿਲੇ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸ਼ਾਕਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਂਗ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੰਦੀ ਗਾਣੇ ਗਾ ਕੇ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਖੋਮਦਰਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਭੇਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਉਹ ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ।

ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪੰਡਿਤ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੋਮਦਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਹਨ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਕਦੇ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਕੇ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਇੰਫਾਲ ਭੇਜੀ। ਠਾਕਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੋਮਦਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।"

ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੇਲ ਨੂੰ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਕੀਰ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਘਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰੇ

ਇਸ ਤੋਂ  ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸਣੇ ਪੜ੍ਹੋ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ

1. ਕੈਪਟਨ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਰਲ਼ੇ ਹੋਏ ਨੇ- ਸੁਖਬੀਰ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਰਲ਼ੇ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ,  ''ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਸੈਂਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।''

ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਤਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕੁਝ ਹੋਰ।

''ਮਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰੇ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਪਰ ਤਿੰਨ ਐਕਟ ਪੜ੍ਹਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ।''

ਸੁਖਬੀਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਐਕਟ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਕੈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪਟਨ ਨੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸੋਧ ਕੀਤੀ। ਯਾਨਿ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਕਾਨੂੰਨ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਦਿਓ।

ਇੱਕ ਵੀ ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਕਿ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਐੱਮਐੱਸਪੀ 'ਤੇ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

'ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ'

ਸੁਖਬੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

''ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੋਦੀ ਜਾਂ ਸੈਂਟਰ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ।''

ਸੁਖਬੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਕਰ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਜਿਗਰਾ ਕਰਨ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਹਰਸਿਮਰਤ ਤੋਂ ਦੁਆਇਆ, ਅਸੀਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਐਨਡੀਏ ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਿਆ।''

''ਇਹ ਉੱਤੇ ਸੈਂਟਰ ਨਾਲ ਰਲੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕੈਪਟਨ ਭਾਜਪਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਦਿਲ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਕੇ ਦੇਖੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਕਿਸ ਨੇ ਹੈ।''

2  ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਲਏ ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤੇ

ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ ਸਣੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੌਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 'ਦਲਿਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਯਾਤਰਾ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਘੇਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਐੱਸਸੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਘਪਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਚੋਰ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁੱਟ ਮਾਰ ਮਗਰੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਪਿਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਮਾਰਚ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਮੋਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

3. ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ: ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ

ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨੀਕਾ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ਼ਦਾਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਧਿਆਨਪੂਰਬਕ ਕੀਤੇ ਆਂਕਲਣ" ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਉਜਾਗਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਵਲੰਟੀਅਰ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧੇ...


ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੂੰ ਮਰੀਨ ਬੀਚ ਉੱਤੇ ਅੰਨਾਦੁਰਈ ਦੀ ਸਮਾਧ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਫਨਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਮੱਗਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ

End of Facebook post, 1

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੇੱਨਈ ਦੇ ਕਾਵੇਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਜ਼ੇਰੇ ਇਲਾਜ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮੀ 6.10 ਵਜੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਏ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਡੀਐਮਕੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜਿਸ ਮੈਰੀਨਾ  ਬੀਚ ਉੱਤੇ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡੀਐਮਕੇ ਕਾਰਕੁਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇ ਪਰ  ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੈਰੀਨਾ ਬੀਚ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡੀਐਮਕੇ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਗਿਰਿਜਾ ਵੈਦਿਆਨਾਥਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ ਕਿ ਮੈਰੀਨ ਤਟ ਉੱਤੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿਚ ਸੁਣਵਾਈ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅੰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮੈਰੀਨਾ ਬੀਚ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

Video: ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗਹਿਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਡੀਐੱਮਕੇ ਮੁਖੀ ਐੱਮ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀ ਮਰਹੂਮ ਆਗੂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫੋਟੋ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਗੂ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਹਮਦਰਦ ਖੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਘਾਟਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਚਨੇਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤਮਿਲ ਵਿਚ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਮਰਹੂਮ ਆਗੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।  ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨੇ ਡੀਐਮਕੇ ਆਗੂ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ।

60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਧਾਇਕ

ਪੰਜ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਹਾਰੇ ਸਨ। ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਗਾਪਟੀਨਮ ਵਿੱਚ 3 ਜੂਨ 1924 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਅਤੇ ਗੈਰ ਹਿੰਦੀ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਥੋਪੇ ਜਾਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੋਰਚਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਕਾਵੇਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਉਦੋਂ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1957 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਕੁਲੀਥਲਾਈ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਥੀਰੂਵਾਰੂਰ ਤੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਡੀਐਮਕੇ ਕਾਰਕੁਨ ਬੇਹਾਲ

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਕਾਵੇਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਅੱਗੇ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਗੂ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਆਗੂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਬੇਹਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੇ ਇੰਜ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਸਕਾ-ਸਬੰਧੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ...


ਮਦੀਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ।

ਮਦੀਹਾ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗ ਮੰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਦੀਹਾ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨੀਲਮ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣ ਹੈ, "ਮਦੀਹਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਕੜੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

"ਮਦੀਹਾ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬੁਲੰਦ ਸਨ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।"

ਉਹ ਜਰਨੈਲ ਲੇਡੀ

ਨਾਟਕਕਾਰ ਜਤਿੰਦਰ ਬਰਾੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਜਰਨੈਲ ਲੇਡੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਪੂਰੇ ਥੀਏਟਰ ਜਗਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।"

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜਤਿੰਦਰ ਬਰਾੜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਦੀਹਾ ਦਾ ਨਾਟਕ "ਏਕ ਥੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਾਨੀ" ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਜੌਹਰਾ ਸਹਿਗਲ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋ ਅਜ਼ਰਾ ਬੱਟ ਨੂੰ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਜਤਿੰਦਰ ਬਰਾੜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਦੀਹਾ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ ਦਲੇਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਦੀਹਾ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ "ਬੁੱਲ੍ਹਾ" ਨਾਟਕ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਿੰਤੂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੋਏ ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

'ਵੱਡਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸਾਡੋ ਕੋਲੋਂ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਹੈ'

"ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਾਮ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜੂਝਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ। ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ।"

ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਵਿਰਸਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।''

''ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।"

ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨਾਲ ਜਤਿੰਦਰ ਬਰਾੜ (ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਜੇ)

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਦੀਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਅਤੇ ਬੁਰਕਾ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ।

ਨਾਟਕਕਾਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ ਮੁਤਾਬਕ "ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਰੂਰ ਰੁਕਦੀ ਅਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਦੀਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ "ਬੁੱਲ੍ਹਾ" ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਲਾਸਿਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,"ਇਸ ਨਾਟਕ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਹੋਏ ਪਰ ਮੇਰੇ ਮੁਤਾਬਕ "ਬੁੱਲ੍ਹਾ" ਦੀ ਸਕਰਿਪਟ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇਕਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾ ਕਮਾਲ ਸੀ।''

'ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ'

ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ  ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕਮਲ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ।

ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਜੌਹਰਾ ਸਹਿਗਲ, ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ।

ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਮਲ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੀਲਮ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਈ ਸੀ।"

"ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਆਉਂਦੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ...


ਮਧੂ ਪੁਰਨਿਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੱਸਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ।

ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮਧੂ ਪੁਰਨਿਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੱਸਿਆ। ਟਵਿੱਟਰ ਰਾਹੀਂ ਰਾਹੁਲ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਟਿੱਪਣੀ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸਾਨ ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਲ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਆਮਦਨੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸੇ ਬਿਆਨ ਉੱਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ 'ਤੇ ਮਧੂ ਪੁਰਨਿਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਬਾਲਗ ਆਦਮੀ ਲਈ ਸਾਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਗਿਣੇ ਹੋਏ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿਚ ਸੈਕਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿੱਖੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ, ਇਸ ਟਵੀਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਲਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ।"

ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਅਸ਼ੋਕ, ਮਧੂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੈਕਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ?"

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਮਦਾਨ ਨਾਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲਰ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਟਵੀਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।

 ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਯੂਜ਼ਰ ਸੁੱਬੂ ਅਈਅਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਲੋਕ ਰੀ-ਟਵੀਟ ਅਤੇ ਲਾਇਕਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘਟੀਆ ਟਿੱਪਣੀ ਸੀ।"

ਯੂਜ਼ਰ ਸੰਕੇਤ ਸਕਸੇਨਾ ਵੀ ਇਸ ਟਵੀਟ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਮਧੂ ਕਿਸ਼ਵਾਰ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਵੀਟ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮਧੂ  ਪੂਰਨਿਮਾ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦਿੱਤੀ, 'ਮੈਂ ਫਰੀ ਸੈਕਸ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 'ਫਰੀ ਸੈਕਸ' ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਟਿੱਪਣੀ ਚੋਂ ਨਰਾਜ਼ ਹੋਕੇ ਹਾਂ,  ਜੋ 'ਫਰੀ ਸੈਕਸ' ਨੂੰ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।'

ਇਹ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਧੂਮਸਿਤਾ ਨੇ 9 ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਮਧੂਸਮਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਵਿਡ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।"

"ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੋਈ ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।"

End of Twitter post, 1

ਮਧੂਸਮਿਤਾ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਭੁਵਨੇਸ਼ਨਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਦੇਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ KTF ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦੋ ਕਥਿਤ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਟਾਈਗਰ ਫੋਰਸ ਦੇ 2 ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕੇ.ਟੀ.ਐਫ. ਦੇ ਕਨੇਡਾ ਅਧਾਰਤ ਮੁਖੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ

ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਬਆਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰੈਸ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਕਾਇਦਾ ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਤਾਰ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਟਾਈਗਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਫਿਲੌਰ ਵਿਚ ਪਾਦਰੀ 'ਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਵਾਲੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ 1 ਭਗੌੜੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੀ ਭਾਲ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਸਹਿ-ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕੇ.ਟੀ.ਐਫ. ਦੇ ਕਨੇਡਾ ਅਧਾਰਤ ਮੁਖੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਜਾਨਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ: ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਸੀ ਫ਼ਸਲਤੀਨੀ ਖਾੜਕੂਆਂ ਦੀ ਪੋਸਟਰ ਗਰਲ

29 ਅਗਸਤ 1969 ਦਾ ਦਿਨ, ਰੋਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਸੂਟ ਅਤੇ ਸਨ ਹੈਟ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਧੁੱਪ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਲਗਾ ਕੇ ਇੱਕ 25 ਸਾਲਾ ਮੁਟਿਆਰ ਫਲਾਈਟ TWA 840 ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਦੂਜੀ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਲਈ ਲੈਲਾ ਖਾਲਿਦ ਨੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਈ

ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੌਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅੋਡਰੀ ਹੇਪਬਰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮੁਟਿਆਰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਨੂੰ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਪਿਸਤੌਲ ਅਤੇ ਦੋ ਹੈਂਡ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਲੈਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇਸਾਵੀ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੌਕਪਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੋਵੇ।

ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਸਲੀਮ ਇਸਾਵੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਕੋਲ-ਕੋਲ ਸਨ। ਏਅਰਹੋਸਟੈੱਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਬਲ ਦੇ ਦਿਓ। ਕੰਬਲ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਲੈਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੈਂਡ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਅਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਕੰਬਲ ਦੇ ਹੇਠ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਪੌਜ਼ੀਟਿਵਿਟੀ ਅਨਲਿਮੀਟਿਡ: ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵੇਲੇ ਦੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮੇਲ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ ਸੰਘ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਲਾਗ ਵਾਲਾ ਵੈਰੀਐਂਟ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਣਗੌਲਾਪਣ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਕਾਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਰੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡਾਂ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਨ

ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਬੈੱਡਾਂ ਲਈ ਧੱਕੇ ਖਾਣਾ, ਆਕਸੀਜਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚੋਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ...


ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿਖੇ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅਣਕਿਆਸੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਦੱਖਣੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਨਕੀਬੁੱਲ੍ਹਾ ਮਹਿਸੂਦ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚੌਵੀ ਸਾਲਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੰਗ ਮਾਰੇ ਕਬਾਈਲੀ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਇਸ ਕਬੀਲਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕਾਰਗਰ ਆਵਾਜ਼ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੂਨ ਤਹਫ਼ੁਜ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਰਾਖੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲਹਿਰ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਈਨਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉੱਭਰਦੇ ਮਾਡਲ ਨਕੀਬੁੱਲ੍ਹਾ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦੇ ਐਕਸਟਰਾ-ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਕਤਲ ਖਿਲਾਫ ਮੁਜਾਹਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਪੀਟੀਐੱਮ ਨੇ ਇੱਕ ਰੋਸ ਰੈਲੀ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੂਨਖੁਆ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੀ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਜਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਸ਼ਤੂਨ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕਬੀਲਾਈ ਏਜੰਸੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ।

ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ ਜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜੁੜਨ ਲੱਗੇ। ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਬਾਈਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜੰਗ, ਤਣਾਅ, ਮਿਲਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਡਰੋਣ ਹਮਲੇ, ਲੈਂਡ ਮਾਈਨਾਂ, ਕਰਫਿਊ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ ਹਮਲੇ ਝੱਲੇ ਸਨ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਬਾਈਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਬੇਵਿਸਾਹੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਝੱਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਮੁਹਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਗਰ ਆ ਗਏ।"

ਪਸ਼ਤੂਨ ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਵਿੱਖ

ਉਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਮਗਰੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀਟੀਐੱਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਲਹਿਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੋਹਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਕੁਏਟਾ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਸ਼ਤੂਨਖੁਆ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਰਹੇ ਕਬੀਲਾਈ ਇਲਾਕੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਅਤੇ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਹਾਲੇ ਖਿੱਲਰੇ-ਪੁਲਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਜ਼ਰੂਰ...


ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਇਰਾਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਦਵਿੰਦਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਰਾਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹਨ ਅਤੇ ਬੰਬ-ਧਮਾਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੁਤਾਬਕ 2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਉਦੋਂ ਗੱਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਆਈਐੱਸ ਨੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਕੀ 39 ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ।

ਆਪਣੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਥਰੂ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਲਾਈ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 2500 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

2011 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨ ਲਈ ਇਰਾਕ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ  ਦੋ ਜੌੜੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਸੀ।

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 200 ਤੋਂ 250 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦਵਿੰਦਰ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉਧਾਰੇ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਡੇਢ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦਵਿੰਦਰ ਇਰਾਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।''

ਨਵੇਂ ਘਰ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਰਾਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਕਸਰ ਆਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਘਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ  25,000 ਰੁਪਏ ਭੇਜੇਗਾ।

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।

ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਡੀਐਨਏ ਸੈਂਪਲ ਲੈਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਦਵਿੰਦਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਡੀਐਨਏ ਸੈਂਪਲ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਹੋਣੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੌੜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸਾਈਕਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਗੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ 3 ਮਾਰਚ, 2001 ਨੂੰ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੱਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ, ਨਰਾਇਣ ਦੱਤ ਅਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਅਤੇ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਵਿਰੋਧੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਦੇ ਕੇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕਾਮਿਨੀ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਦਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਲ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ। ਬਾਕੀ ਨਿਆਂ ਲਈ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।''

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 11 ਫਰਵਰੀ, 2008 ਨੂੰ ਨਰਾਇਣ ਦੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿੱਚ ਅਪੀਲ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

30 ਮਾਰਚ, 2005 ਨੂੰ ਬਰਨਾਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਆਗੂਆਂ ਸਣੇ ਸੱਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਮਰ-ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

24 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸਜ਼ਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 11 ਫਰਵਰੀ, 2008 ਨੂੰ ਨਰਾਇਣ ਦੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਡਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ

ਨਰਵਾਣਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਰਨ ਚਾਹਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਖੇਡ ਲਈ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਜ਼ਿੱਦ ਸਨ ਕਿ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਉਹ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਭਿੱਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਲਈ ਊਟੀ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੂਟਾਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਹਰਜਾਨਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਲਿਆ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਤਨੀ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਊਟੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਲਈ ਇੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਲਾਘਾ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਅਖੀਰ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਸਣੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ।"

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਥਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ

ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਲੱਗ ਗਈ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਲੱਡੂ ਅਤੇ ਚਾਹ ਪਰੋਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਘਰ-ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਬਕਾ ਸੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਾ ਪੱਧਰੀ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜਸ਼ਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਮਨਜੀਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2013 ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।"

ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਪਹਿਲਾਂ ਸਟੇਡੀਅਡਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਮਨਜੀਤ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਮਨਜੀਤ 2013 ਵਿੱਚ ਐਨਆਈਐਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸਿਪ 2013 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ

ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

ਫਿਰ 2013 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਐਨਆਈਐਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸਿਪ 2013 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਪਰ ਅਭਿਆਸ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ

"ਇਹ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਨਜੀਤ ਦੀ ਉੰਗਲੀ 'ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਨਜੀਤ ਦੀ ਮਾਂ ਬਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਖੇਡ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਰੀ ਵਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।"

ਅਖੀਰ ਰੱਬ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਜਦੋਂ ਨਰਵਾਣਾ-ਜੀਂਦ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਖੁਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਨਜੀਤ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੌੜਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।"

ਨਰਵਾਣਾ-ਜੀਂਦ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਨਵਦੀਪ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਮਨਜੀਤ ਦੌੜਦਾ ਸੀ

ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਇਆਨੰਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਦਵਿੰਦਰ ਧੁੱਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।"

ਕੜੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨਜੀਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ ਹੋਵੇ।

ਮਨਜੀਤ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਊਝਾਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ 11...


ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅਗਵਾ ਤੇ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣਾਈ ਵਿਰੋਧੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਰਨਾਲਾ, ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ, ਭਦੌੜ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ ਮੰਗਣ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਣਯੋਗ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿੱਸਿਆ ਨਹੀਂ।"

ਕਿਰਨਜੀਤ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਵਿਰੋਧੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਗ਼ੁੱਸਾ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਝੂਠੇ ਪਰਚੇ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

"ਇਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਸੰਕੇਤਕ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ ਪਸੰਦ ਜਥੇਬੰਦੀਆ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਕੀ ਸੀ ਮਾਮਲਾ?

ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ, ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮਗਰੋਂ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ 29 ਜੁਲਾਈ, 1997 ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਲਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨਜੀਤ ਪੰਧੇਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ

ਪੀੜ੍ਹਤ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੁਆਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਵਿੱਢੇ ਗਏ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰਾਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਾਨਹਾਨੀ ਦੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਕੇਸ ਦੀ ਵੀ ਤਰੀਕ ਸੀ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ 9 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਮੀਡੀਆ ਅੱਗੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਨਰਾਇਣ ਦੱਤ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਰਨਾਲਾ, ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ, ਭਦੌੜ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।

30 ਮਾਰਚ 2005 ਨੂੰ ਬਰਨਾਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਆਗੂਆਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਮਰ-ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਲ ਲੈ ਗਈਆਂ। 24 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੰਨਦਿਆਂ ਸਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਗਵਰਨਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਅਪੀਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ 11 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਨਰਾਇਣ ਦੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦਕਿ ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਨਜੀਤ ਧਨੇਰ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ...


ਮਨਦੀਪ ਦਾ ਪਿੰਡ ਆਜ਼ਮਵਾਲਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਟਿਆਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਬਰਨਾਲਾ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸਮੇਤ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ-7 ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਸੁਲੇਮਾਨਕੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

'ਹੱਥ ਕੱਟਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕੋ ਖਿਆਲ ਆਇਆ, ਹੁਣ ਖੇਡਾਂਗਾ ਕਿਵੇਂ'

ਆਜ਼ਮਵਾਲਾ ਤੋਂ ਖੇਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਰਹੱਦੀ ਤਾਰ ਦਸ ਕੁ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਵਾਇਆ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜੇ ਸੁਲੇਮਾਨਕੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਦੂਰੀ 34 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਹੈ ਮਨਦੀਪ ਦਾ ਪਿੰਡ

ਮਨਦੀਪ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਅਬੋਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਓਪਰਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਵੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।ਕਪਾਹ ਪੱਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਪਰ ਨਰਮਾ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇੰਨੀ ਕੁ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਚਾਰ ਸੌ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੋਰਵੈੱਲਾਂ ਦਾ ਸੰਕਟ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇੱਥੇ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਦੋ-ਦੋ ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੇ ਪਈਆਂ ਮੋਨੋਬਲਾਕ ਮੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਦੇ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਧਰਵਾਸ ਦਿੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।

ਪਿੰਡਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘਦਿਆਂ ਵਿਕਾਸ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਿਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਕੰਧ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿਛਲਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣਾ ਹੈ।ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚਲੀਆਂ ਲਿੰਕ ਸੜਕਾਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਜਗਸੀਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨਦੀਪ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੇਗਾ

ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਜਗਸੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਬਾਰਡਰ ਏਰੀਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਰਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਹਨ।''ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਬਾਰਡਰ ਏਰੀਆ ਕਰਕੇ ਉਂਝ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਬਹੁਤਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹੈ।''

''ਖੇਡ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਨਦੀਪ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਲਗਪਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸਮਾਨ,ਖ਼ੁਰਾਕ, ਕੋਚਿੰਗ ਸਭ ਅਸੀਂ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

'ਹੱਥ ਕੱਟਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕੋ ਖਿਆਲ ਆਇਆ, ਹੁਣ ਖੇਡਾਂਗਾ ਕਿਵੇਂ'

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਨਦੀਪ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਹੋਰ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨਦੀਪ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਡੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।

ਮਨਦੀਪ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ (ਅਨਾਜ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇਂਦਰ)ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫ਼ਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁੱਟਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਹੜੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

2007 ਵਿੱਚ ਮਨਦੀਪ ਦਾ ਪੱਠੇ ਕੁਤਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ

ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਬਾਰਡਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਨਦੀਪ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਰੜਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਦੋਂ ਸਥਾਨਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਛਿੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨਦੀਪ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਮਨਦੀਪ...


ਮਨਦੀਪ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਜਦੋਂ ਭਰਾ ਘਰ ਆਇਆ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੋ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 1996 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਾਲਟਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਚੁਣੇ ਬਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।

ਸਾਲ 1996 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਯੂਰਪ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ। ਕੁੱਲ 270 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 170 ਮੁੰਡੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ), 40 ਮੁੰਡੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ 90 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਸਨ।

ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਟਸਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਮੋਦਨਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਚੁੰਝ ਸ਼ਿੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਜੀ ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈ।

"ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੜੀ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਕਿਸ਼ਤੀ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਚੀਕਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਬਚਾਓ -ਬਚਾਓ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।''

"ਲਾਸ਼ਾਂ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸੀ ਚਾਰ ਚਫੇਰੇ। ਕੁੱਝ ਤਾਂ ਵੱਢੇ ਹੀ ਗਏ ਤੇ ਕੁੱਝ ਡੁੱਬ ਗਏ।’’

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਮਨਦੀਪ

ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸੀ।

"ਅਸੀਂ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਵੋ। ਜਾਨ ਬਚ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ। ਬੱਸ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਪ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਪ ਗਰੀਸ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ 28 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਡੀਪੋਰਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਵਟਸਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਮੋਦਨਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਮਨਦੀਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਜਾਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਇਆ।

"22-23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀ। ਬਹੁਤੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਚ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਾ ਨੇ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 2006 ਤੋਂ ਮਨਦੀਪ ਇਟਲੀ 'ਚ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲੌਰ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਤਲਵਣ ਵਿਖੇ ਅਸੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸਾਧਾਰਨ ਸੀ ਪਰ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲੇ ਵਡੀਆਂ ਕੋਠੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਥੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਮਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਮਨਦੀਪ ਦੀ ਮਾਂ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਧੁੱਪੇ ਲੰਮੇ ਪੈ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਨਦੀਪ ਦੀ ਭੈਣ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨਦੀਪ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ ਸੀ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਈ ਹੈ।

ਮਾਂ ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਨਦੀਪ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਰੋਈ ਸੀ।"

ਮਨਦੀਪ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਂ ਪਰਮਜੀਤ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ...


ਮਨਦੀਪ ਪੁਨੀਆ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਚਲ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ, ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ -186, 353, 332  ਅਤੇ 341 ਅਧੀਨ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ?

ਸ਼ਨਿੱਚਰਾਵਰ ਸ਼ਾਮ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੀਏ ਪੂਨੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਟਵੀਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲ ਸਕੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੈਟਰੋਪਾਲਿਟਨ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਨੇ ਐਤਾਵਰ ਨੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 14 ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਤਿਹਾੜ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 8 ਨੰਬਰ ਬੈਰਕ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਆਡੀਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ।

ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਹਿਣੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਮੈਟਰੋਪਾਲਿਟਨ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 25000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਚੱਕਲੇ 'ਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਬਾਅਦ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਤਿਹਾੜ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਨ ਪਰ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ?

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਚਾਹਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਪੂਨੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਾਂਗਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, " ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ, ਕੋਈ ਗ਼ਲੈਮਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਔਖੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਨੋਟਸ ਦਿਖਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਿਸਾਨ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨੋਟਸ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਗੇ।

ਮਨਦੀਪ ਪੁਨੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਜੋ ਨੋਟਸ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਲਿਖੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਗੇ

ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰ ਪੂਨੀਆ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੇਰੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ...


ਮਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਜਗਤੇਸ਼ਰ ਨੇ ਘਰਦਿਆਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ

ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਕੌਰ ਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਮਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਕੌਰ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਉਸ ਲਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਕੌਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ: ‘ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਅ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਗਏ’

ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਕੌਰ ਮੁਕਾਬਕ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੌਕਰੀਸ਼ੁਦਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਨ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਚੰਗਾਲੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਨੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸ ਕੀਤੀ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

'ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ'

ਐੱਮਏ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।"

ਜਗਤੇਸ਼ਰ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵੀ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਵਾਰੀ ਘਰਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ

ਕੀ ਸਮਾਜ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।

"ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਜਗਤੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪਤੀ ਮਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਆਖਣਗੇ। ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗੇ ਵਰਗੇ, ਤਮਾਮ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।"

ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਕੌਰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਾਅ ਸਨ। ਬਰਾਤ ਧੂਮ ਧੜਕੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਉਣ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਹੋਣ।"

"ਪਰ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਚਾਅ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦੋ ਦੋਸਤ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।"

'ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ'

ਮਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਾਜਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚਾਅ ਹੀ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਮਨਦੀਪ ਅਤੇ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜਾਤਪਾਤ ਦਾ ਬੰਧਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਜਗਤੇਸ਼ਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਚਾਅ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ

ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹ ਦੀ ਘੁੱਟ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਉਂਝ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹਾਂ ਪਰ ਜਾਤਪਾਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਸਮਾਜ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਚੰਗਾਲੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਹੈ।"

ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਦੇ...


ਮਨਨਗਗਵਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਿਸਿਲਾ ਚਿਗੁੰਬਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਚੋਮ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ 10 ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨਨਗਗਵਾ ਨੂੰ 50.8 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ  ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇਲਸਨ ਚਮੀਸਾ ਨੂੰ 44.3 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਰੁਪਏ 'ਚ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟ, ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ 'ਚ ਕੜਾਹੀ ਚਿਕਨ

'ਆਪ' ਦੇ ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਲੱਦਾਖੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ?

ਮੂਵਮੈਂਟ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਚੇਂਜ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੋਰਗੇਨ ਕੋਮਿਚੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ 94 ਸਾਲਾ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਬਰਟ ਮੁਗਾਬੇ ਵੱਲੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ

ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚ ਤਿੱਖੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ 6 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਹੀ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਰਾਰੇ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਠੱਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ । ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਹਰਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਗਠਜੋੜ ਐਮਡੀਸੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜਨ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੌਛਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂ  ਨੈਲਸਨ ਚਮੀਸਾ ਜਿੱਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਗੜਬੜ ਕਰਕੇ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ 70 ਫੀਸਦ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਵੋਟ ਪਾਈ

ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਯੂਨੀਅਨ ਮੁਤਾਬਕ ਚੋਣ ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸਨ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕੀ ਡਿਵੈਲਮੈਂਟ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਚੋਣ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਬਾਓਮੈਟਰਿਕ ਵੋਟਰ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਿੱਟਸ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਵੀ ਸਿਫਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਲਟੀਪਲ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘਟੀ।

ਯੁਰਪੀਅਨ ਯੁਨੀਅਨ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣ ਮੌਨੀਟਰਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। 75 ਸਾਲਾ ਐਮਰਸਨ ਮਨਨਗਗਵਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਨੈਲਸਨ ਚਮੀਸਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ।

ਮਗਰਮੱਛ ਕਹਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਐਮਰਸਨ ਮਨਨਗਗਵਾ'

ਫ਼ੌਜੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਮੁਗਾਬੇ ਦੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਰਾਜ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨਨਗਗਵਾ ਨੇ ਦੇਸ ਦੀ ਵਾਗ ਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ।

75 ਸਾਲ ਦੇ ਮਨਨਗਗਵਾ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਚਲਾਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰੌਕੋਡਾਈਲ ਜਾਂ ਮਗਰਮੱਛ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਮਰਸਨ ਮੁਗਾਬੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਤਾਂਘ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੁਗਾਬੇ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ

ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 13 ਸਾਲ ਦਾ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸਮਾਨ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਸਮਾਨ ਵੇਚਦਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 5 ਲੱਖ ਮਦਦ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਬਣਨ ਦੀ ਹੈ। ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਵੁਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 5 ਲੱਖ ਦੀ ਮਦਦ ਰਾਸ਼ੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਦਿੱਲੀ ਦੰਗੇ: ਸੀਤਾਰਾਮ ਯੇਚੁਰੀ, ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ, ਅਪੂਰਵਾਨੰਦ, ਜਯਤੀ ਘੋਸ਼, ਰਾਹੁਲ ਰਾਏ ਨਾਮਜ਼ਦ

ਖੱਬਿਓਂ ਸੱਜੇ- ਸੀਪੀਐੱਮ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀਤਾਰਾਮ ਯੇਚੁਰੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜਯੰਤੀ ਘੋਸ਼, ਸਵਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ

ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਸੀਪੀਐੱਮ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀਤਾਰਾਮ ਯੇਚੁਰੀ, ਸਵਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜਯੰਤੀ ਘੋਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਪੂਰਵਾਨੰਦ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਰ ਰਾਹੁਲ ਰੌਇ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਰਾਮ ਯੇਚੁਰੀ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ?"

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਟਵੀਟ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਲਾਹੌਰ-ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ਮੋਟਰਵੇ 'ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ 'ਚ 'ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਪਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਹੀਂ'

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ-ਸਿਆਲਕੋਟ ਮੋਟਰਵੇ ਉੱਤੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਖਾਲ੍ਹੀ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਸਮਾਨ ਏਕੇ ਬੁਜ਼ਦਾਰ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਜਦੋਂ ਫੜ੍ਹਨ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ-ਸਿਆਲਕੋਟ ਮੋਟਰਵੇ ਉੱਪਰ ਦੋ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ

ਪਟੀਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਨੋਟਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ, ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਅਨੇ ਇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁੜੀ-ਮੁੰਡਾ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਜਿਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੇਰਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ 1954 ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਨਮਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਦੇਵੀ

ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾਂਡੀ ਮਾਰਚ ਜ਼ਰੀਏ ਨਮਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਭਰ 'ਚ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਨਮਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਰ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ...


ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 70 ਏਕੜ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਕਣਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਇਹ ਸ਼ਬਦ 26 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ 70 ਏਕੜ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਕਣਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

3254 ਏਕੜ ਖੇਤੀ ਰਕਬੇ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਤੇ ਰਣਸੀਂਹ ਕਲਾਂ ਦੇ 640 ਕਿਸਾਨ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮੁਸ਼ਤਰਕਾ (ਸਾਂਝਾ) ਖਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਰਕਬੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲਾਈ।

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ

"ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਝਾੜ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਂਦੋਜ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 700 ਜਾਂ 800 ਰੁਪਏ ਵੱਧ ਖਰਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਫਲਸਫ਼ਾ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

'ਗੱਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ'

ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਗੰਧਲੇਪਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖਣ 'ਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੀ ਹੈ।

"ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਬਚਾਈ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਾਇਆ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗੱਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।"

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਨੁਸਕਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਤੇ ਰਣਸੀਂਹ ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀ ਏਕੜ 'ਚ ਵੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਫ਼ਸਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਰਣਸੀਂਹ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾਉਣ ਬਾਬਤ ਬਾਕਾਇਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਫ਼ਸਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜੀ

ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਫ਼ਸਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ 5 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰੇਗੀ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਰੇਗੀ ਸਨਮਾਨਿਤ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਰਣਸੀਂਹ ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹਦਾਇਤ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ 5 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਦੇ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰੇਗੀ।"

ਪਿੰਡ ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਿਸਾਨ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੀ ਆਪਣੀ 10 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਲਾਲ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਖ਼ਤ ਹਨ।

ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲਾਈ

ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਿਲਾ ਹੈ ਕਿ...


ਮਨਿੰਦਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ 9 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਤਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ

ਇਹ ਗੱਲ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ 'ਚ ਦੀਨਾਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਜਵਾਨ ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤਪਾਲ ਨੇ ਕਹੀ।

14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਾਸ਼ਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4 ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਵੀ ਸਨ।

ਮਨਿੰਦਰ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਿਊਟੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਦੀਨਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਮਨਿੰਦਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤਪਾਲ ਅਤਰੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 13 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ  ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਚਾਹ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਤਪਾਲ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮਾਯੂਸੀ ਅਤੇ ਬੇਬਸੀ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਮਨਿੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲੱਗਿਆਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲੱਗਿਆਂ।''

''ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਟਾ ਐਦਾਂ ਨਾ ਕਹਿ ਤੂੰ ਮੁੜ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਆਉਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਅੱਗੋਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਛੁਟੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਿਲੇਗੀ ਤਾਂ ਆਵਾਂਗਾ।"

ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੰਮੂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ, ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ, ਡੈਡੀ ਤੁਸੀਂ ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਈ? ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ  ਕਿ ਹਾਂ ਬੇਟਾ, ਜਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਤੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸੇ ਨਾਲ ਖਾ ਲਈ ਹੈ... ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁੜ ਕੇ ਕਰੇਗਾ ਫੋਨ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਨੇ?"

ਮਨਿੰਦਰ ਦੀ ਭੈਣ ਲਵਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮਾਂ ਦੀ 9 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਪੇਕੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮਨਿੰਦਰ ਦਾ ਹਾਲੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਸੀ।''

ਲਵਲੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਬਸ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ...ਮੈਂ ਚੱਲਿਆਂ ਦੀਦੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਇਓ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਘਰ। ਡੈਡੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਓ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਵਗੈਰਾ ਧੋ ਜਾਇਓ।"

"ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

26 ਸਾਲਾ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 10 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਕੱਟ ਕੇ ਵਾਪਸ ਗਏ ਸਨ

"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਾਸ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ।"

ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਹਨ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਜਵਾਨ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਛਾਬੜਾ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਹਲਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰੌਲੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 26 ਸਾਲਾਂ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 'ਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸਨ।"

ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਜੈਕਟ ਪਾਈ ਸੀ

ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਆਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਾਫ਼ਲੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਬਲ (ਸੀਆਰਪੀਐਫ) ਦੀ 92 ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਮ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 10 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਅਸੀਂ ਹਲਵਾਈ ਸਮੇਤ ਤਿਆਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸੀ।"

ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਡਰਾਈਵਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਮੈਂ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਡੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿਆਂ।"

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਜੈਕਟ ਪਾਈ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ...


ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈਡੀ) ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਪੂਰ 'ਤੇ ਵੀ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ  ਮੁੰਬਈ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ' ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਲੰਡਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕ 'ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ' ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਐੱਸਬੀਆਈ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਐੱਸਬੀਆਈ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਪੁਨਰਗਠਨ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਐੱਸਬੀਆਈ ਦੀ ਟੀਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਡ੍ਰਾਫਟ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ 49 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡ੍ਰਾਫ਼ਟ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ 2,450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐੱਸਬੀਆਈ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ 5 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਵਾਂਗ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਯੈੱਸਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਨ।

ਐੱਸਬੀਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨਿਵੇਸ਼?

ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਸਣੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਸੀਮਾ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਡ੍ਰਾਫਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐੱਸਬੀਆਈ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।

ਐੱਸਬੀਆਈ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਐੱਸਬੀਆਈ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਿਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਿਉਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਐੱਸਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕੋਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਾਲਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕਿਆ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਜੋ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬੈਂਕ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਆਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ

ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਬਿਠਾਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਬੈਂਕ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੇ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਸ਼ੁਭਮੈ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਯਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ਕਿ ਫੰਡ ਹਾਊਸੇਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨੈਟਵਰਥ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪਤਾ ਲਗਦੀ ਹੈ।"

"ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਬਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਨਿਜੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਐੱਲਆਈਸੀ, ਐੱਸਬੀਆਈ ਅਤੇ ਪੀਐੱਨਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਡੁਬਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ...


ਮਨੀ ਲੌਂਡਰਿੰਗ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਥਾ ਫਾਈਨੈਨਸ਼ੀਅਲ ਕਰਾਈਮਸ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਨੈਟਵਰਕ (FinCEN) ਜਾਂ ਫਿਨਸੇਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਂ ਏਸਐੱਸਆਰ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਦੁਬਈ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।

'ਸਸਪਿਸ਼ਸ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ' ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਏਐੱਸਏਆਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਨਸ਼ੋਰਸ਼ਿਯਮ ਆਫ ਇਨਵੈਸਟਿਗੇਟਿਵ ਜਰਨਲਿਸਟ (ਆਈਸੀਆਈਜੇ) ਨੇ ਖੰਗਾਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਬੀਬੀਸੀ ਵੀ ਆਈਸੀਆਈਜੇ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਆਰਥਿਕ ਫਰਜ਼ੀਵਾੜੇ ਦਾ ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਅਲਤਾਫ਼ ਖਨਾਨੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਮਾਫੀਆ ਸਰਗਨਾ ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਚਾਰਟਿਡ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਐੱਸਆਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਭਾਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐੱਕਸਪ੍ਰੈੱਸ' ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਈਸੀਆਈਜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ?

ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਫਿਨਸੇਨ (FinCEN) ਫਾਈਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਫਿਨਸੇਨ ਫਾਈਲਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਜੋ ਗੁਪਤ ਦਸਤਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵੇਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਰੱਖੀ ਸੀ।

ਇਸੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਏਐੱਸਆਰ ਖਨਾਨੀ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਰੱਗ ਮਾਫੀਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੇ ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਵਰਗੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਰੀਬ 14 ਤੋਂ 16 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਖਨਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਧੰਧੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਨੀ ਲੌਂਡਰਿੰਗ ਆਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਐੱਮਐੱਲਓ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਸਿਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਖਨਾਨੀ ਨੂੰ ਪਨਾਮਾ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਮਿਆਮੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਫਿਰ ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਾਸਿਤ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ)

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੌਰਨ ਐਸੇਟਸ ਕੰਟਰੋਲ ਦਫ਼ਤਰ (ਓਐੱਫਏਸੀ ਨੇ ਖਨਾਨੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ, ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਨੋਟਿਸ 'ਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ?

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਜ਼ਰਿਏ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਐਚਐਸਬੀਸੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਧਾਂਦਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ

11 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਓਐੱਫਏਸੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਖਨਾਨੀ ਦੇ ਐੱਮਐੱਲਓ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ, ਡਰੱਗ ਤਸਕਰਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਰਬਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।"

"ਖਨਾਨੀ ਐੱਮਐੱਲਓ ਅਤੇ ਅਲ ਜੂਰਾਨੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਅਲਤਾਫ਼ ਖਨਾਨੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲੀਬਾਨ ਤੱਕ ਲਈ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੱਇਬਾ, ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਅਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁੰਹਮਦ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹਨ।"

ਖਨਾਨੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂਕਿ ਓਐੱਫਏਸੀ ਨੇ ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਇਮ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸਬੰਧ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਯੱਬਾ ਅਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁੰਹਮਦ ਨਾਲ ਖਨਾਨੀ ਤਾਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੱਸੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਖਨਾਨੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮੂਲ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਠੀਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਓਐੱਫਏਸੀ ਨੇ ਖਨਾਨੀ ਅਤੇ ਖਨਾਨੀ...


ਮਨੀਸ਼ ਗਿਰੀ ਨੇ 2010 'ਚ ਨੇਵੀ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2011 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ

ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਗਿਰੀ ਨੇ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਿੰਗ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਸਬੀ ਨਾਂ ਰੱਖ ਲਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਲਿੰਗ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਸਬੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ 'ਚ ਨੇਵੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਗ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਮਨੀਸ਼ ਗਿਰੀ ਨੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਗਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

'ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਾਰਡ 'ਚ ਰੱਖਿਆ'

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਸਰਜਰੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਨੇਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਰਜੀਕਲ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।"

ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ?

ਸਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਰਗਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਗਾਰਡ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਲ ਇਕੱਲਿਆ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।"

ਮਨੀਸ਼ ਨੇ 7 ਸਾਲ ਨੇਵੀ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਦੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਸਬੀ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ 2011 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"

"ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਨੇਵੀ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੱਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਾਰਡ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇ।"

ਸਬੀ ਮੁਤਾਬਕ, "ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਛੁੱਟੀ ਲਏ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਕੋਲ 20 ਦਿਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ 60 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਨੇਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।"

"ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਨੇਵੀ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਗਈ।"

ਸਬੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਹਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸੈਕਸੂਅਲ ਆਈਡੇਂਟਿਟੀ ਡਿਸਓਰਡਰ' ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਬੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਬੀ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸਵੀਕਾਰ

ਸਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕੋਈ ਮੁਜ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੱਸ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ।"

ਸਬੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 9 ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਗਰਭ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਦੀ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?"

ਅਰੁਣਾਚਲ 'ਚ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉਡਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ?

ਲਿੰਗ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਬੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗ਼ਲ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗ਼ਲ...


ਮਨੁੱਖ ਜਿੰਨੇ ਤਣਾਅ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨੀਂ ਹੀ ਛੋਹ ਲੋਚਦਾ ਹੈ, ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੇ ਉਹੀ ਖੋਹ ਲਈ ਹੈ

ਲੇਖਕ ਜੇਮਜ਼ ਜੈਫ਼ਰੀ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੱਥ ਦੋ ਅਜਨਬੀ ਵੀ ਮਿਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਮੁੜ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਪੂਰ ਚੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਹੱਥ ਹੀ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਕਈ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰ ਨਿਹੱਥੇ ਹਨ।

ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਯੋਧੇ (ਨਾਈਟ) ਲੁਕੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹਥਿਆਰ ਡੇਗਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਣਗੇ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਐਕਰਾਂ (ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗ ਵਿੱਚ ਸਾਦਗੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।) ਨੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਝੁਕਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਲੈਗਰੇ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਇਨਸਾਨੀ ਸਾਂਝ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ" ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੇ ਕਿੰਨਾਂ ਡੂੰਘਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਹਵਾਈ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾ ਕੇ ਚੀਚੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

''ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਕਦੀਮੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਯਕ ਲਖ਼ਤ ਰੋਕਣਾ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਕੂਹਣੀਆਂ ਭਿੜਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਛੋਹ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮ ਹੈ-ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਛੂਹ ਗੁਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।"

ਸਰੀਰਕ ਛੋਹ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈਰੀ ਹਾਰਲੋ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਛੋਹ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਚਿੰਪਾਂਜ਼ੀ- ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ, ਜੱਫ਼ੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਚੁੰਮਦੇ ਵੀ ਹਨ।

ਜਿਰਾਫ਼ ਵੀ ਗਰਦਨਾਂ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੈਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਧੌਣ ਉੱਪਰ ਧੌਣ ਰਗੜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸਿੱਧੇ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਮਸਤੇ।

ਸਮੋਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਸਮੇਂ ਭਰਵੱਟੇ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸਲਾਮਿਕ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਛੂਹਣ ਦਾ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦਿਲ ’ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਦਾ ਸ਼ਾਕਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਉੰਗਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਚੀਚੀ ਅੱਗੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ

ਸਰੀਰਕ ਛੋਹ ਦੀ ਮੰਗ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਡ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫ਼ੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ

ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਾਈਜੀਨ ਐਂਡ ਟਰੌਪੀਕਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਵਿਹਾਰਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਵਾਲ ਕੁਰਟਿਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'Don't Look, Don't Touch' ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਚੁੰਮਣੀਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਇੰਨਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਜਰਾਸੀਮ ਸਾਂਝੇ...


ਮਨੁੱਖ ਜਿੰਨੇ ਤਣਾਅ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨੀਂ ਹੀ ਛੋਹ ਲੋਚਦਾ ਹੈ, ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੇ ਉਹੀ ਖੋਹ ਲਈ ਹੈ

ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਪਿਰਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਧੁੰਦਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਾ਼ ਐਨਥਨੀ ਫਾਸ਼ੀ ਵਾਇਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਕੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾਵਾਂਗੇ।"

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਹੱਕ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਖੋਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਓਹੋ ਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਹੀ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।

ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਕਿਉਂ?

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਕੁਝ 'ਸਫ਼ਲ ਮਾਡਲਾਂ' ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਹਲਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਹਰ ਸੂਬੇ ਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

'ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਭੇਜੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰੇ'

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 13 ਲੱਖ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਭਗ 9 ਲੱਖ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਪੀ, ਬਿਹਾਰ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਲਿਖਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਨਅਤ ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਨਅਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਨਅਤਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਇਸ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਵੀ ਹੈ।

ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤ ਕਿਵੇਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵੌਰੀਅਰ ਬਣੀ

ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤ ਸਿਹਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ

ਰਮਾ ਸਾਹੁ ਉਹ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ "ਕੋਰੋਨਾ ਯੋਧਾ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਮਾ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਰ ਸਵੇਰੇ, 46 ਸਾਲਾ ਰਮਾ ਸਾਹੁ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਜਾੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵੰਡਦੀ ਹੈ।

ਰਮਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪਾਂ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਨੈਟਿਕ ਕੋਡਾਂ ਨੂੰ ਬਲਦਣ ਤੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸਚਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ

'ਡੀਐਨਏ ਬਦਲਾਅ' ਦੇ ਦਾਅਵੇ

ਇਹ ਡਰ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡੀਐਨਏ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਮਨੁੱਖੀ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਨਵੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ, ਇੱਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਵਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਜ਼ਰ ਜਾਂ ਬਾਇਓ ਐਨ ਟੈਕ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸਮੇਤ, ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਜੀਵਕ ਤੱਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਆਰਐਨਏ ਮਸੈਂਜਰ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਜੈਫ਼ਰੀ ਐਲਮੰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਰਐਨਏ (ਐਮ ਆਰਐਨਏ) ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਾਉਣਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।"

ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡੀਐਨਏ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਇਹ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਤਹਾ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਮੀਊਨ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰੈਸ ਵੈਕਸੀਨ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।

ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਸੈਂਜਰ ਆਰਐਨਏ (ਐਮ. ਆਰਐਨਏ) ਵੈਕਸੀਨ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮ. ਆਰਐਨਏ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਐਮ ਆਰਐਨਏ ਵੈਕਸੀਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ।

ਹੋਰ ਨਵੀਂਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਲੀਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਤੀਸਰੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਸਮੂਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਗਰੁੱਪ ਜਿਸ ਕੋਲ ਦਵਾਈ ਪਹੁੰਚੀ, ਦੀ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ  ਕਿ ਦਵਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।

ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਚਿਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਅੱਗੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਭਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਿਆ।

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਟਰੈਕੇਬਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪਾਂ (ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਿੱਪਾਂ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਰਹਿ ਸਕੇ ਕਿ ਕਿਥੇ ਹੈ) ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੈਲਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੌਫ਼ਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਹਨ।

ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਕਿ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਗੇ।

ਬਿਲ ਅਤੇ ਮੇਲਿੰਨਡਾ ਗੇਟਸ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ 'ਗ਼ਲਤ' ਹੈ।

ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਟਰੈਕੇਬਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੈਲਾਈ ਗਈ ਹੈ

ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫ਼ੈਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ...


ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਣ ਜੁਕਾਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਮੈਰਸ) ਅਤੇ ਸਿਵੀਅਰ ਐਕਿਊਟ ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਸਾਰਸ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਵਰੇਜ - BBC News ਖ਼ਬਰਾਂ

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਬਾਰਡਰ ਸੀਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਭਾਰਤ ਸਣੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੀ ਹਨ ਹਾਲਾਤ

ਕੋਰੋਨਾ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਰਦਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਇਹ ਇੱਕ ਤਾਜ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਇੱਕ ਲਾਗ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਚੀਨ ਦੇ ਵੂਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਕਿਵੇਂ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ?

ਕੋਵਿਡ-19 ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਘਣ ਤੇ ਛਿੱਕਣ ਸਮੇਂ ਨਿਕਲਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੁਪਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੇ ਛਿੱਕਿਆ ਜਾਂ ਖੰਘਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਹੱਥ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨੱਕ, ਅੱਖਾਂ ਜਾਂ  ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਗਾ ਲਓ।

ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਖੰਘ ਜੁਕਾਮ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ, ਖੰਘਣ ਤੇ ਛਿੱਕਣ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਨੱਕ-ਮੂੰਹ ਕੂਹਣੀ ਨਾਲ ਢਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਵਾਇਰਸ ਨਾ ਫ਼ੈਲੇ ਇਸ ਲਈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣ ਜਾਂ ਹੈਂਡ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਹਾਸਲ ਮੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਾਇਰਸ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ?

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸ, ਮੈਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਧਾਤ, ਕੱਚ ਤੇ ਪਲਾਸਟਕ ਦੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਉੱਪਰ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਣੂਮੁਕਤ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।

ਕੁਝ ਤਾਂ 28 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਬਚੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੰਘਣ ਤੇ ਛਿੱਕਣ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ ਛਿੱਟੇ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਹਨ ਉਨੀਂ ਦੇਰ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਖੰਘਣ ਨਾਲ 3000 ਛਿੱਟੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।  ਜੋ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਤਹ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਛਿੱਟੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੇਰ ਤੈਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛਿੱਟਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਬਚਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਛਿੱਟੇ 1.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਅਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਵਾਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਗੁਣਾਂ ਮਹੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ,ਉੱਥੇ ਪੂਰਾ ਜੁਝਾਰੂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਇਰਸ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਬਚਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM,...


ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਊਂਸਲ ਦੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬੈਠਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਸਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨੈਟਵਰਕ ਉੱਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭੰਡੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ 95 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਲਗਜ਼ੈਂਡਰ ਐਲਫ਼ਲਿਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੈਟਵਰਕ ਹੈ"।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਯੂਐੱਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਕਾਊਂਸਲ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ"।

ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਨੇ ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਅੰਸ਼ਿਕ ਖੁਲਾਸੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੀ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਰ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

) ਫਰਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਚੜਾਅ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਏਐੱਨਆਈ ਉੱਪਰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸੀ।

ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਰਸਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮੰਤਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਰਾਪੇਗੰਡਾ ਫੈਲਾਉਣਾ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਵਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੱਖ

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗ਼ਲਤ ਸੂਚਨਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕਦੇ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗੁਆਂਢੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਗਲਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਸਮੇਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਲਾਸ਼ੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣਾ ਅਤੇ 2611 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਨਾਕਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ।"

ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਗ਼ਲਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ ਗੁਆਂਢੀ ਜੋ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਮਨਘੜਤ ਅਤੇ ਡੋਜ਼ੀਅਰ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਖ਼ਬਰੀ ਅਦਾਰੇ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ 65 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ 265 ਭਾਰਤ-ਪੱਖੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵਾ ਗੁਰੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੰਡੀਅਨ ਕਰੌਨੀਕਲਸ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

116 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਸੂਤਰਧਾਰ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਗਰੁੱਪ ਸੀ।

ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਿੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ।

ਈਯੂ ਡਿਸਇਨਫੋਲੈਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਲਗਜ਼ੈਂਡਰ ਐਲਫ਼ਲਿਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ (ਪਰਾਪੇਗੰਡਾ) ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋ ਜਾਣ...


ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਪਿੱਛੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ

ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਲਾਮ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਸੀ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ 'ਮਾਓਵਾਦੀ' ਚਿੱਠੀਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਸੀ ਰੰਜਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ 'ਮਾਓਵਾਦੀ ਚਿੱਠੀਆਂ' ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਲਿਖਤ ਪੱਖੋਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਲਿਖਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਓਵਾਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਮਾਓਵਾਦੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੱਤਰ 'ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲੀਆਂ' ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਮੈਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮਨਘੜਤ ਮਾਓਵਾਦੀ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ 'ਸ਼ਹਿਰੀ ਪੁਲਿਸ' ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਅਸਲ 'ਚ ਕੋਈ ਅਰਥ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਕਾਮਰੇਡ ਸੁਧਾ'' ਵੱਲੋਂ ''ਕਾਮਰੇਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'' ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕਥਿਤ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲ ਨਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ (ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ)।

ਕਈ ਵਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮਦਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ''ਉਗਰਵਾਦੀ'' (ਅੱਤਵਾਦੀ) ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ''ਦੁਸ਼ਮਣ'' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਵਕੀਲ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗੀ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਸੁਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ, ਤੱਥ ਲੱਭਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਨਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਹੇਸ਼ ਰੌਤ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨੀਸਟਰ ਰੂਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫੈਲੋ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਦਸਬੰਰ 2017 ਵਿੱਚ ਯਲਗਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗੜ੍ਹਚਿਰੌਲੀ ਵਿੱਚ ਆਦੀਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਮਸਰੂਫ਼ ਸੀ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਐਕਟ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਭਰੇ ਤਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾਪਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ''ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲੀ'' ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜਨਾਥ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਖ਼ੇਤਰਾਂ 'ਚ ਹਾਰ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਇੰਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਲੱਗ ਜਾਣ?

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਖ਼ੇਤਰਾਂ 'ਚ ਹਾਰ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖ਼ੇਤਰਾਂ 'ਚ ਫ਼ੈਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲੀ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅੱਗੇ ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ ਦੀ ਰਿਮਾਂਡ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਅਮਨ ਲੇਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਮਗਰੋਂ ਮਿਲੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੋਗਨਿਜ਼ੇਬਲ ਔਫੈਂਸ ਜਾਂ...


ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਸਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਕਤਲੇਆਮਾਂ ਵਿੱਚ 99 ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਰਸਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਤਲ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਫੌਜ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ।

ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਲੱਖ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਪਲਾਇਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਿੰਦੂ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਹਿੰਦੂ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਮਲਾ

ਅਮਨੈਸਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਖਾਇਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਕਿ ਅਰਾਕਾਨ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸੈਲਵੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ (ਆਰਸਾ) ਨੇ ਇਹ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਸੀ।

ਇਹ ਕਤਲੇਆਮ ਉੱਤਰੀ ਮੌਂਗਦਾ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਅਗਸਤ 2017 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਆਰਸਾ ਹੋਰਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਰਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ 26 ਅਗਸਤ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪਿੰਡ 'ਅਹਿ ਨੌਕ ਖਾ ਮੌਂਗ ਸੇਕ' 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ,''ਇਸ ਬੇਮਤਲਬ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਆਰਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾ ਕੇ ਡਰਾਇਆ।''

ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਅਮਨੈਸਟੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।

99 ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਕਤਲ

'ਅਹਿ ਨੌਕ ਖਾ ਮੌਂਗ ਸੇਕ' ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਨਾ ਦੇਖੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖੰਜਰ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰੌਡਾਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਝਾੜੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ... ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।''

ਆਰਸਾ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ 'ਤੇ 20 ਮਰਦਾਂ, 10 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 23 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਦੀ ਉਮਰ 8 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ।

ਅਮਨੈਸਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰਾਂ ਤੋਂ 45 ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ। ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 46 ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਯੇ ਬੌਕ ਕਿਆਰ' ਦੇ ਸੀ।

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਮਰਦਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ 'ਯੇ ਬੌਕ ਕਿਆਰ' ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਿਨ ''ਅਹਿ ਨੌਕ ਖਾ ਮੌਂਗ ਸੇਕ' 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 99 ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਹ ਮਾਮਲਾ

ਸਤੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭੱਜ ਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਹਿੰਦੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਸਾ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਬਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ  ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਖਾਇਨ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ''ਅਹਿ ਨੌਕ ਖਾ ਮੌਂਗ ਸੇਕ' ਅਤੇ 'ਯੇ ਬੌਕ ਕਿਆਰ' ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕੀ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੇ ਕਈ ਗਵਾਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸੀ ਪਰ ਉੱਥੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਰਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ...


ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਧਰੁਵੀ ਬਰਫ਼ ਇਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸਬੰਧੀ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀ ਹੈ?

ਧਰਤੀ ਦਾ ਔਸਤਨ ਤਾਪਮਾਨ 15 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੈ, ਪਰ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ ਤੇ ਘਟਿਆ ਹੈ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਹੁਣ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹਿ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਜ਼ਬ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਤਹਿ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਧਰਤੀ ਲਗਭਗ 30 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਠੰਢੀ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਰਨ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਊ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਜਾ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਕੀ ਹਨ?

ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗੈਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਦਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (CO2) ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (CO2) ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਾਰਬਨ ਸੋਖਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੜਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਵੱਡੀ ਬਲਾ ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ

ਲਗਭਗ ਸਾਲ 1750 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਿਕਾਸੀ (CO2) ਦਾ ਪੱਧਰ 30% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਗਿਆ।

ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ CO2 ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 800,000 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਮੀਥੇਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਸਬੂਤ ਕੀ ਹਨ?

ਵਿਸ਼ਵ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐੱਮਓ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 2015-18 ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਸਮੇਤ 20 ਗਰਮ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।

ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 2005 ਅਤੇ 2015 ਦਰਮਿਆਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਔਸਤ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 3.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਸਭ ਤਬਦੀਲੀ ਇਸ ਲਈ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਂਜ ਹੁਣ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਪਿਘਲਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਖੇਤਰਾਂ (temperate regions) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ।

1970 ਤੋਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਆਰਕਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਆਈਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਆਈਸ ਸ਼ੀਟ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਬੀ...