ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜੁਟਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

ਭਾਰਤ ਦੇ 74ਵੇਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਤਵੀਂ ਵਾਰ ਤਿਰੰਗਾ ਫਹਿਰਾਇਆ। ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।

ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਲੰਬੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਧੋਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਨੇ ਇੰਸਟਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਸ਼ਾਮ 7.29 ਵਜੇ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ।'' ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਪਤਾਨ ਰਹੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਸਣੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

'ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ'

"ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਕੋਈ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਂਝ ਵੀ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕਮਾਨ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।"

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਰੀਸ਼ ਖਰੇ ਦੇ ਜੋ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਉਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਆਗੂਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਨੇ ਤਲਖ਼ੀ ਭਰੇ ਤੇਵਰ ਦਿਖਾਏ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਊਸ਼ਾ ਮਹਿਤਾ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਖੂਫੀਆ ਰੇਡੀਓ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ

ਊਸ਼ਾ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

ਊਸ਼ਾ ਮਹਿਤਾ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ ਇੱਕ ਖ਼ੂਫੀਆ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ "ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ" ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ 8 ਅਗਸਤ 1942 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਮਰੋ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਈਏ ਜਾਂ ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਈਏ।

ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਸ਼ਣ ਨੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਕੁੜੀ ਊਸ਼ਾ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਛਾਬੜਾ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਭੇਦ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਜਗਤ ਬਾਰੇ ਬੇਬਾਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪੇਸ਼ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ;-

ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 'ਚ ਆਪਣੇ ਬੁੱਤ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?

ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਸਭ 'ਤੇ ਢੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ.. 'ਹਾਥੋਂ ਕੀ ਲਕੀਰੋਂ ਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਬਨਤੀ, ਆਜ਼ਮ ਹਮਾਰਾ ਭੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਨਾਨੇ ਮੇਂ।'

ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 100 ਮੀਟਰ ਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ  ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।

ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ 15 ਸਾਲ ਜੀਅ ਤੋੜ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਬੁੱਤ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵੀ ਹੋ

ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ

ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖ਼ੋ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਖਾਓ ਅਤੇ 10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਅਭਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਸ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੱਜਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ।

ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਿਵੇਂ ਭਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ?

ਮੈਂ 90 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾਂ ਹਾਂ ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਜਾਂ ਸਿਰ 'ਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਟਰੈਕ ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ  ਦੌੜਨ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

ਬਸ 15 ਮਿੰਟ 'ਚ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ ਜਾਂ ਜੋਗਿੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਕ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਖ਼ੂਨ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀਟਾਣੂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਖਾਣ ਪੀਣ 'ਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ?

ਬਿਲਕੁੱਲ ! ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਐਸੀ ਵੈਸੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਖਾਓ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਵੇ।

ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ, ਬਸ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ- ਹਲਕਾ ਫ਼ੁਲਕਾ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?

ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਦੇ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਸੀ, 99 ਫ਼ੀਸਦ ਅਥਲੀਟ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ ।

ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਾਪੇ ਦੋਵੇਂ ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਚ ਗਲਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਗੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਖਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ 'ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ, ਰਾਜ਼ ਕੀ ਹੈ?

ਇੱਕ ਜ਼ਮਾਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ,ਉਦੋਂ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖੋ ਮੈਂ 90 ਨੂੰ ਢੁਕ ਗਿਆ ਹਾਂ  ਪਰ ਮੈਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭੱਜ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਦੇਸ਼ 'ਚ ਖੇਡ ਕਲਚਰ ਪੈਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ?

ਮੈਂ ਮੋਦੀ ਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਰਾਜਿਆ ਵਰਧਨ ਰਾਠੌਰ ਨੂੰ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਚੁਣਨੇ ਹਨ।

ਸੋ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਓਲੰਪਿਕ ਵਰਗੇ ਖੇਡ ਮਹਾਂਕੁੰਭਾਂ ਲਈ ਅਗਾਊਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਮੁੱਖ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਅਸੀਂ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਛਾਬੜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ' ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਮਨਜੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜੂਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ ਜਨਤਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਆਪਕ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ 'ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਆਫ ਪੰਜਾਬ' ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐੱਚ ਐਸ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਭਾਵੇਂ ਕੰਪਊਟਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਹੋਣ, ਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ ਜੋ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਕਾ 'ਤੇ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਵਰਗੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਕਾ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।''

'ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦਾ ਯੂ-ਟਰਨ'

ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰੱਲ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਦਬਾਅ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।

ਫਿਲਮ 'ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ' ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੀਤਾ ਪਾਂਡੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲੇ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ 'ਅਫ਼ਸੋਸ' (ਰਿਗਰੇਟ) ਹੋਇਆ।

ਅਈਅਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਧੀ ਦਾ 21ਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਮਰਹੂਮ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਗੁਲਦਸਤਾ

'ਵਿਸਕੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਲੜਾਕਾ, ਬੀਅਰ ਕਰਦੀ ਬੇਫਿਕਰ'

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ 67 ਸਾਲਾ ਅਈਅਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੱਕ ਲੈ ਗਈ।

ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੰਗ ਲਿਆ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?"

ਇਹ ਕਾਲਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ - ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਲੇਖ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ - ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵੀ ਹੋਏ।

ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਜਨਵਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੇਖ ਭੇਜਿਆ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ " ਰਿਗਰੇਟ (ਅਫ਼ਸੋਸ) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ" ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਉਸ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛਾਪਣ ਕਰ ਕੇ ਰਿਗਰੇਟ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ।

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ"

ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਨਚੇਤ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਲੇਖ, ਕਾਰਟੂਨ, ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ 'ਚ ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਬੱਸਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵੀ ਸਨ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਜੋ 1970 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦੇ ਸਨ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ " ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਸਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ - "ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ" - ਤੋਂ 375 ਅਫ਼ਸੋਸ ਪੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਰਜ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲੇਖਕਾਂ ਜਾਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਕੀ ਸੀ?"

ਸਾਬਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਾਗੇਸ਼ ਹੇਗੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਈਅਰ ਦੀਆਂ ਭੱਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।

ਹੇਗੜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਖ਼ਬਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ - ਉਸ ਕੋਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਲਿਖਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।"

ਹੇਗੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛਡਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਛਾਪ ਵੀ ਦਿੰਦਾ।"

ਤਸਵੀਰਾਂ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਫਟ ਸਕਦਾ ਹੈ

'ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੇਰੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ'

ਫਿਰ 1980 ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਈਅਰ ਨੇ ਮੇਰੇ (ਪ੍ਰਜਵਾਨੀ) ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿਖਤ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੇਗੜੇ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ।

"ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਏ।"

ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਮ ਵਿਚ, ਹੇਗੜੇ ਨੇ "ਰਿਗਰੇਟ ਅਈਅਰ" ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।

ਹੇਗੜੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਅਈਅਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਸੀ।"

ਅਈਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਈ ਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ 'ਰਿਗਰੇਟ...


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤਾਹਿਰਾ ਭਸੀਨ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਇਰੇਸੀ(ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਮਿਊਜ਼ਕ ਵੇਚਣਾ) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਪਾਇਰੇਸੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।''

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,''ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ, ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,'' ਬਾਕੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਵੱਜੋ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।''

ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਉੱਤੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਧੇਰੇ ਚਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੇ।

ਬੱਬੂ ਮਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨ ਨੇ ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦਿ ਬਲੈਕ ਪ੍ਰਿੰਸ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਧੂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,'' ਵਧੇਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਚੰਗੀ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਸਦੀ ਕਮਾਈ ਬਾਰੇ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।''

ਲੱਚਰ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,''ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਕਿਤੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।''

ਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਗਾਏ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਗਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗਾਣੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਗਾਏ ਸੀ।''

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਗਾਣੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬੀ ਘੱਟ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਕਰਕੇ ਦੇਖ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।

ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਮਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਗਏ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ 'ਚ ਕੋਈ ਖਾਸਾ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸਿਆਸਤ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ।

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਦੱਸਿਆ।

ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,'' ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਫੈ਼ਸਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਵਦੀਪ ਕੌਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਵਸਤੂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਜਿੰਨਾ ਅਹਿਮ ਇਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਡੋਬੀ ਜਾਂ ਤਾਰੀ? ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੀ ਕਰਨ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਉੱਪਰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਫ਼ਸਲ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਦੋਵੇਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਭਲਾ ਤੀਜੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸਾਨ ਕਿਉਂ ਭੱਜੇਗਾ?

ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਜਿਹਾ ਚੱਕਰਵਿਊ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਨ ਆਏ ਬੀਜੇਪੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ 'ਚ ਅਤੇ ਐੱਸਵਾਈਐੱਲ ਨੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਜਪਾ ਵਰਕਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਪਾਰਟੀ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਖੂਬ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।

ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਸਣੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਲੀਡਰ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਹੋਰ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ

ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਬੈਲਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਖਿਡੌਣਾ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਗਾਂ, ਮੱਝ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਖੋਜ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫ਼ੈਲੋ ਏ ਸੂਰਿਆਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗ਼ਾਲਾਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?

ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਬਹਿਸ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਾਲਾਂ ਦੀ ਦੁਵੱਲੀ ਝੜੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਬਹਿਸ ਜਾਂ ਝਗੜਾ ਦੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਗਾਲਾਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਾਲਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ 'ਦਿ ਗਾਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਭਾਵ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਗਤ ਗਾਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਬਦਲ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੇਹਾਨ ਫਜ਼ਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜਨਰਲ ਬਰਾੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 25 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤ ਸਨ, ਉਸ 'ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜੀ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਗੋਂ ਦੇਸ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਦੀ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ  ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕੀ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਮਲਾਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜਨਰਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ  ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ  ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਲਈ ਫੌਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਲਾਹਾਕਾਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਗਈ ਸੀ।ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਮਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤ ਪੂਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲੇ 'ਚ 493 ਆਮ ਲੋਕ ਤੇ 83 ਫੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 743 ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਅਧਿਕਾਰੀ ਅਪਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 800 ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਪ ਗਿਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 4,000 ਤੋਂ 5,000 ਦੱਸਦੇ ਹਨ।  ਇਹ ਲੜੀ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪੇਸ਼ ਹਨ ਜੂਨ 2009 ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮ ਅੰਸ਼:

ਜਨਰਲ ਬਰਾੜ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ।

ਮੈਂ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ 90 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 30 ਮਈ ਨੂੰ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈ ਇੱਕ ਜੂਨ ਨੂੰ ਚੰਡੀ ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਬੈਠਕ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਉਸੇ ਸ਼ਾਮ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਜਾਣ ਦਾ ਸੀ।

ਟਿਕਟਾਂ ਬੁੱਕ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਮੈਂ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁੱਜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸਿੱਧਾ ਵੈਸਟਰਨ ਕਮਾਂਡ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ...


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਮੀਰਆਤਮਜ ਮਿਸਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, 'ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕੋਰਸ ਦੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਕੋਰਸ ਦਾ ਨਾ 'ਭੂਤ ਵਿੱਦਿਆ' ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਚੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (BHU) ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇਹ ਕੋਰਸ ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕੋਰਸ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਫੈਕਲਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

 ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ IANS ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਮਨੋਰੋਗ ਇਲਾਜ ਕੋਰਸ ਲਈ ਵੱਖਰਾ 'ਭੂਤ ਵਿੱਦਿਆ ਯੂਨਿਟ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਭੂਤ ਵਿੱਦਿਆ ਕੋਰਸ

ਆਯੂਰਵੈਦ ਫ਼ੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਯਾਮਿਨੀ ਭੂਸ਼ਣ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਭੂਤ ਵਿਦਿਆ ਕੋਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਕਾਰਾਂ (ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ), ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ''ਆਯੂਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਮਾਲਸ਼ਾਂ, ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।''

ਭਾਰਤ 'ਚ ਮਨੋਰੋਗਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਨਿਊਰੋਸਾਈਂਸ (Nimhans) ਦੇ 2016 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਲਗਭਗ 14 ਫੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹਨ।

ਉਧਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਫੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।

ਪਰ 130 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ੈਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਰਮ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਦਦ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਖ਼ੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਝਾੜ-ਫੂਕ ਅਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਗੇ।

ਸਰਕਾਰੀ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੋਰਸ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰੇਹਾਬ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਇਸ ਕੋਰਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ -

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਗਰਾਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵੋਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ।

ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਗਰਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜੇ ਚੁੱਪ ਹੈ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ 'ਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿਣੀ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੋਂਡ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦਫਨਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਸ਼ੂਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਬੀਰਧਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਗੋਂਡ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਮਹਾਂਸਭਾ 'ਚ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਂਡ ਸਮਾਜ 'ਚ ਹੁਣ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੂਬੇ 'ਚ ਸਰਬ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਪੀਐਸ ਨੇਤਾਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

5 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਿਆ

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਡਾਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬੋਲ਼ੀ ਅਤੇ ਗੂੰਗੀ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਾਂ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।

ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਰਹੂਮ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਲੈ ਆਏ ਸਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਈਦੀ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸੰਚਾਲਕ ਬਿਲਕੀਸ ਈਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, '' ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਮਾਂ ਮਿਲ ਗਈ।''

ਕਰੀਬ 21 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਛੜ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੰਦੂਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟਣ ਵਾਲੀ ਨਨ

ਕੈਥੋਲਿਕ ਨਨ ਸਿਸਟਰ ਐਨ ਰੋਜ਼ ਐੱਨ ਤਵਾਂਗ ਦੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਕੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਅਪੀਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ

ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਗੋਲ਼ੀ ਮਾਰ ਦਿਓ"

ਕੈਥੋਲਿਕ ਨਨ ਸਿਸਟਰ ਐਨ ਰੋਜ਼ ਐੱਨ ਤਵਾਂਗ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਏਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਜ ਪਲਟੇ ਨੇ ਤੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਅੰਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰ ਜਿੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੋਈ

ਕਾਮਿਨੀ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ (ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਨਾਮ) 2016 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਕਾਮਿਨੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ਫ਼ੇਦ ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਲੜਕਾ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ।

ਉਹ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਕਾਮਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੜੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।

ਕਾਮਿਨੀ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਯੂਰੇਸ਼ ਕੁੰਨੂਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ, ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਵਕੀਲ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਕਵੀ ਵਰਵਰਾ ਰਾਵ, ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਰਨੇਨ ਗੋਂਜ਼ਾਲਵਿਸ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਫਰੇਰਾ ਅਤੇ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਟੇਨ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹਰੀਸ਼ ਧਵਨ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਕਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਇੱਕ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਵਰਵਰਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਲੇਖਿਕਾ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ (ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ)

ਪੁਲਿਸ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਲੈ ਗਈ ਹੈ।

ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਧੀ ਅਨੁਸ਼ਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸਵੇਰੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਰੇਡ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ ਫੋ਼ਨ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਸੁਧਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਗੈਸਟ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਪੜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪੁਣੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਬਾਗ਼ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਥਿਤ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੋ ਕਿ 31 ਦਸੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਤੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਪੰਜ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤਲਾਸ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਣੇ 'ਚ 31 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਰੁਣਧਤੀ ਰਾਏ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਤੇਲਗੂ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਰੇਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲਿੰਚਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਥਾਂ ਵਕੀਲਾਂ, ਕਵੀਆਂ, ਲੇਖਕਾਂ, ਦਲਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਕਿ ਭਾਰਤ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਤਲਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰੀ ਹੈ?"

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਣੇ 'ਚ 31 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਸੀ

ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਹੋਈ ਕੋਰੇਗਾਂਵ 'ਚ ਹਿੰਸਾ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਇਸੇ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ 'ਚ ਭੀਮਾ ਕੋਰੋਗਾਂਵ ਦੀ 200ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਮਾਰਕ ਕੋਲ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਂਵ ਦੀ ਲੜਾਈ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ 1818 ਨੂੰ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮਰਾਠਾ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਨੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਰਾਠੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਛੂਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਯੂਰੇਸ਼ ਕੁੰਨੂਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਣੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸਪਰੀਡੈਂਟ ਸੁਵੇਜ਼ ਹਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਦੋ ਗੁੱਟਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝੜਪ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਫੌਰਨ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਅਸੀਂ ਭੀੜ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਥਰੂ ਗੈਸ ਅਤੇ ਲਾਠੀ ਚਾਰਜ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਬੰਦ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ, 80 ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਹਿੰਸਾ ਦੇ...


ਬੀਬੀਸੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਚੈੱਕ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸੰਕਲਪ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਸੰਕਲਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੋਧ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸੀਂ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੁਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

2017 'ਚ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਸਰਚ ਹੋਇਆ?

ਜੇਸਨ ਸੰਘਾ ਧੋਨੀ ਤੇ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਕਿਉਂ?

ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਕਲਪ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈਏ ਜਿਵੇਂ, ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਿਹਤ ਬਣਾਉਣਾ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਕਲਪ ਕਿਸ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਿ ਸੰਕਲਪ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣ ਜੋ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੋਵੇ

ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਡਾ. ਜੌਨ ਮਾਈਕਲ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ੋਧ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੰਕਲਪ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

। ਜਿਵੇਂ- ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

"ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਕਲਾਸ ਲਈ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪੈਸਾ ਐਡਵਾਂਸ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਕਤ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।''

ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸੰਕੇਤ

ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਸੰਕਲਪ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਬੁਰਾ ਸੋਚਣਗੇ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੈਲ ਲੈਵੀ ਮੁਤਾਬਕ, "ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਖੋਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਇਸ ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।''

ਸੰਕਲਪ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ

"ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸ਼ਰਤ ਲਾਉਣਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੰਕਲਪ ਕਰਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਮ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮੀਦ ਹੈ।''

"ਜੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਮ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਪੁਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

ਬਹਾਣੇ ਬਣਾਉਣਾ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੈਲ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਡੇ ਬਹਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਿਮ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਏ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਜਨਮਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਗੱਲ ਹੈ।''

"ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਜਿਮ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਦੇ ਲਈ ਠੰਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲਾਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।''

ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਵਕਤ ਦੇ ਪਲਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਜੇਮਸ ਕੁੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਐਨੇ ਸਵਿਨਬੋਰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਵਕਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।

ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਐਥਲੀਟ ਬਣਨਾ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ...


ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 4 ਦੀ ਡਾਊਮੈਂਟਰੀ , ਦਿ ਡਾਨ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਿਹਾਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਸਾਲ 1995 'ਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿਹਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

'ਪਾਕ ਲਈ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ, ਬਣਿਆ ਬੋਝ'

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਹੋਈ ਕਾਰਵਾਈ?

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 2008 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। 26 ਨਵੰਬਰ 2008 ਦੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 166 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ।

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਇਸ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥ ਦੀ ਸੋਚ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਜਿਦ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ 80 ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਇਕਬਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,'' ਉਹ ਹੋਰ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੋਸਨਿਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਜਿਹਾਦ ਦਾ ਥਿਏਟਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।''

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

੍ਰਿਟੇਨ ਦੌਰੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਰਮਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਏਬਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਲੇਖ ਸਈਦ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਓਲਡਹੈਮ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇਮਾਮ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਇਕਬਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਿਹਾਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਈਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।''

ਹਾਫਿਜ਼ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ ਪਾਕ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਬੋਝ ਹਨ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ?

ਗਲਾਸਗੋ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯਹੂਦੀ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜ਼ਰੀਏ ਸੱਤਾ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

''ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੱਬਣ ਲਈ ਵਿਆਜ਼ ਅਧਾਰਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ, ਮੁਖੀ ਜਮਾਤ-ਉਦ-ਦਾਅਵਾ

1995 ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇੱਕ ਚਰਮਪੰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣਾ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਲਾਸਗੋ ਸੈਂਟਰਲ ਮਸਜਿਦ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ!

ਫ਼ਿਰ ਚਰਚਾ 'ਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰਾਣਾ ਗੁਰਜੀਤ ਕਿਉਂ?

ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਇਬਾ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੈਂਕੜੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਜਿਹਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਸੀ।

ਮਾਰਚ 2001 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਏਬਾ ਨੂੰ ਚਰਮਪੰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਉਸੀ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ 'ਚ ਚਰਮਪੰਥੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਸੀ।

2008 ਵਿੱਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਏਬਾ ਨੇ ਮੁੰਬਈ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਏਬਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਚਰਮਪੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ-4 ਦੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ ਬਗਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਗ਼ੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।

ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ।

ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਬਗਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਾਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਧਾਰਣ ਸਿੱਖਿਆ" ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣਾ ਸੌਖਾ ਸੀ ਪਰ 2008 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਲਗਪਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।"

“ਇਹ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਸਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ’ਤੇ ਪਿਆ, ਉਹੀ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਿਘਰਦੀ ਗਈ।”

“ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੁਰਮ ਵਧ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਬਿਰਾਦਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।"

ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਰੇਟਿੰਗਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ 50 ਫੀਸਦੀ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2008 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ 77 ਫੀਸਦੀ ਕਰਜ਼ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ 51 ਫੀਸਦੀ ਵਧਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ 2008 ਵਾਲੀ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸੰਤੁਲਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?

ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਲੜਖੜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਾਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

"ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ-ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਵਿਸ਼ਵੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦਰਾਮਦੀ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਰ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਓਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਵਸਤਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣਗੇ।"

ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਭੇਜਦੇ ਹੋ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਆਗਾਮੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਏਜੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅੱਗੇ ਬੇਬਾਕ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇੱਥੇ ਆਏ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਰੋਚਕ ਅਤੇ ਕਟਾਖ਼ਸ਼ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਗੂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੇ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ ਕੋਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਦਾ ਮਾਡਲ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਇਹ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਦੇਸ ਬਦਲਿਆ ਹੈ, ਜੀਡੀਪੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਇੰਝ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਰੁਝਾਨ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪਨਵ ਕੁਮਾਰ ਟੀਨੂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕ ਜਾਣਾ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ...

ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ਹਨ।

ਮਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ 'ਚ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲਾਈਨ 'ਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੀਏ ਨਾ ਕਿ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

 ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲਗਦੇ ਆਪਸੀ ਇਲਜ਼ਾਮਬਾਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਜੈ ਸਿੰਘ ਰੌੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਕਸਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮਬਾਜੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹੱਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮਨਭਾਵਨ ਕਾਹਲੋਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵੱਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।

ਕਰਜ਼ਾਈ ਕਿਸਾਨ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਨਿਕਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਕੋਈ Exit Poll ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ Exit Polls ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਜ਼ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ  ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੁਲ ਸੰਗਰ, ਸੀਨੀਅਰ ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਜਰਨਲਿਸਟ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਦਲਜੀਤ ਅਮੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

End of YouTube post, 1

ਬੀਬੀਸੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਰਵੇਖਣ ਜਾਂ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਰਚਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਗੇੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਦੀ ਬਣਾਈ ਸਰਕਾਰ

ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਲਜ਼ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸੈਂਪਲ ਸਾਈਜ਼ ਵੱਖਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਅਕਸਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਜਾਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

 ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਕਿੰਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ

ਏਬੀਪੀ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 2 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੇਗੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਅੱਠ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ।

ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਓ ਦੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਾਂਗਰਸ 10 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੂੰ 3 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 'ਆਜ ਤਕ' ਦੇ ਸਰਵੇ ਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਸਰਵੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਕਿਸ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ

ਟਾਇਮਜ਼ ਨਾਓ ਦੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 8 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 2।

ਚਾਣੱਕਿਆ ਦੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਮੁਤਾਬਕ, 10 ਦੀਆਂ 10 ਸੀਟਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਨਿਊਜ਼ ਐਕਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 6 ਸੀਟਾਂ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 3 ਅਤੇ ਜੇਜੇਪੀ ਨੂੰ 1 ਸੀਟ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 7 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 1 ਅਤੇ ਇਨੈਲੋ ਨੂੰ 2।

ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਭਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਕੀ ਮਾਅਨੇ ਹਨ?

ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਚੋਂ ਕੀ ਨਿਕਲਿਆ

ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਾ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਫੌਜੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣ ਪਰ ਉਹ ਬਾਕੀ ਮੁਲਕ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਮਾਅਨੇ ਬਣਦੇ ਹਨ?

ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਲਾਲੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਦੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਚਾਹੇ ਕਿਸਾਨ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। (ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਦੇ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਠੀਕ ਹਨ।"

ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੇਸ ਦੇ ਬਾਕੀਆਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹਨ

"ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੋਣ ਮੁੱਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇ। ਜਦਕਿ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਹਵਾਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।"

ਜਿਵੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਜਾਂ ਐੱਨਡੀਏ ਵੱਲੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸੁਪਰ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਜਾਂ ਪੁਲਵਾਮਾ ਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਲੜਾਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

"ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਰਗਾੜੀ ਜਾਂ ਪੰਥਕ ਵਰਗੇ ਜਿਹੜੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਭਾਰਿਆ ਜਦ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਜਿਹੜੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਘਰ-ਘਰ ਨੌਕਰੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਮਾਰਟ ਫੌਨ ਹੈ,ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਿੱਤਾ।"

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹੈ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਸ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਉਹੀ ਲੋਕ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਰਹਿਣ...


ਬੀਬੀਸੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ

ਉਹ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੋਕਿਲਾਬੇਨ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ 5 ਵੱਜ ਕੇ 20 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਏ।

70ਵਿਆਂ ਅਤੇ 80ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂਸ ਦੇ ਸਕਰੀਨ ਆਇਕਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਜਗਤਾਰ ਜੌਹਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਰਾਹਤ?

ਮੋਦੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਹ ਲਾਉਣ ਨਿਕਲੀ ਕੁੜੀ ਕੌਣ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ 'ਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਪਰ 'ਜਬ ਜਬ ਫੂਲ ਖਿਲੇ (1965), 'ਵਕਤ' (1964), 'ਅਭਿਨੇਤਰੀ' (19780), 'ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ' (1978), 'ਹਸੀਨਾ ਮਾਨ ਜਾਏਗੀ' (1968) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕਪੂਰ ਖਾਨਦਾਨ

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਰਣਧੀਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਾਲਾ ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ। ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾ ਤੋਂ ਉਹ ਡਾਇਲਸਿਸ 'ਤੇ ਸਨ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੰਸਦ 'ਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼

ਵੇਖੋ 'ਸੁਪਰਮੂਨ' ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ

ਬਤੌਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਜਨੂਨ' (1... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

978), 'ਕਲਿਯੁੱਗ' (1980), '36 ਚੋਰੰਗੀ ਲੇਨ' (1981), ਵਿਜੇਤਾ (1982), 'ਉਤਸਵ' (1984) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ।

ਥਿਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਾਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ, 1938 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼-ਏ-ਕਦਮ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸ਼ਸ਼ੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਰੰਗਮੰਚ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਸਨ। 40ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 'ਚ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਤੌਰ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਫਿਲਮ ਕਰੀਅਰ

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਆਗ' (1948) ਅਤੇ 'ਅਵਾਰਾ' (1951) ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੁਪੂਰ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।

VLOG: ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਮੌਲਵੀ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਪੈਕੇਜ ਹਨ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਮਝਦਾਰ?

1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਤੌਰ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਤੌਰ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ 1961 'ਚ 'ਧਰਮਪੁੱਤਰ' ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ 'ਚ 116 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2011 'ਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਅਤੇ 2015 'ਚ ਦਾਦਾ ਸਾਹਬ ਫਾਲਕੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਬੀਸੀ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ 50 ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਹਿਜ਼ 17 ਫ਼ੀਸਦ ਲੇਖ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਉੱਘੇ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੂਰੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

50 ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਫ਼ਲ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀ ਪੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਰਾਠੀ, ਤੇਲੁਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 50 ਖਿਡਾਰਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਤਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੋਜੂਦ ਹੋਵੇ।

ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਜੋਈਆਂ

ਇਨ੍ਹਾਂ 50 ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ 50 ਵਿੱਚੋਂ 26 ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਛਾਪੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ, ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗਵਾਦ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜਿਣਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਮੇਤ ਅਣਗਿਣਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿਲੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੇਡ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਵੀ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁੱਭਚਿੰਤਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮਦਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਮੈਦਾਨ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਦੇਸ ਭਰ ਤੋਂ 13 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਲਿਆ।

ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਅਜਮੇਰ, ਦੁਆਬਾ ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਵੀਰ ਨਰਮਦ ਸਾਊਥ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੂਰਤ, ਪਾਰੇਲ ਤਿਲਕ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼ ਸਥਾਈ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਸੰਤ ਤੁਕੜੁਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਗਪੁਰ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਵਿਨਾਸ਼ਲਿੰਗਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਭਾਰਾਥਿਆਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਪੁਡੂਚਰੀ ਦੀ ਪੋਂਡੂਚੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਵਨਜ਼ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਕੌਮਰਸ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ 'ਤੇ ਐਂਟਰੀਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸਪੋਰਟਸ ਹੈਕਾਥਨ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਵਿਸਜ਼ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਜ਼ 'ਤੇ...


ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਦੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਖੂਬ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।

ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਸਣੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਲੀਡਰ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ BJP ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ

ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਕੋਟੂ ਪਿੰਡ ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਵਰਕਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਪੁੱਜੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਡਾ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬੀਜੇਪੀ ਕਾਰਕੂੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕੋਟੂ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿਖਾਏ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਡਾ. ਕਿਸਾਨ ਹੈਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੀਜੇਪੀ ਪਾਰਟੀ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੋਪਗੈਂਡਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਕਰਕੇ ਭਰਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੀਜੇਪੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਾਗਮ ਕਰੇਗੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਡਾ. ਭਵਨੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਵੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਲੇ ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਨੂੰਨ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਡੈਥ ਵਾਰੰਟ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਬੀਜੇਪੀ ਕਾਰਕੂੰਨ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਡੇ ਧਰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ'

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਪੰਨੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਡੇਟ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗੇ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਅਸਲੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਣ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਿਊਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਬਾਰਡਰਾ ਉੱਪਰ ਬੈਠਿਆਂ 23 ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਠ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਦਸਦਿਆਂ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਕੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਬਣਾਈ ਕਮੇਟੀ ਅੱਗੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਹੱਲ ਤਲਾਸ਼ੇਗੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕੱਢੇਗੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਲਾਹੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਉੱਪਰ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ...


ਬੀਬੀਸੀ ਹਾਰਟੌਕ ਦੌਰਾਨ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਫੌਜ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ

ਡਾਅਨ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸੀਈਓ ਹਮੀਦ ਹਰੂਨ ਨੇ ਫੌਜ 'ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੀਟੀਆਈ ਦਾ ਹਮਾਇਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਵੱਲ ਨਰਮ ਰੁਖ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਾਅਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।

ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਡਾਅਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੀਈਓ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰਡ-ਟਾਕ ਦੇ ਹੋਸਟ ਸਟੀਫਨ ਸਕਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਾਅਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਤੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ ਦਾ ਹਮਾਇਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਹੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

1947 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫੌਜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਫੌਜ ਨੇ 'ਡਾਅਨ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੀਈਓ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਫੌਜ ਦਾ ਇਨਕਾਰ

ਫੌਜ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਗੂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਹਮਾਇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੀਟੀਆਈ ਤੋਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜ 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਇਸਲਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐੱਮ ਇਲਿਆਸ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਫੌਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਸ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।

ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ

 ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਕਿਸੇ ਕੇਬਲ ਸਰਵਿਸ ਆਪਰੇਟਰ ਕੋਲ ਕਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਆਈਐੱਸਆਈ ਦਾ ਕਰਨਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਦੱਸ ਕੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹੋਗੇ?

ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਾਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੇਬਲ ਆਪਰੇਟਰ ਨਯਾਟੇਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 09 ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ 28 ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਆਮ ਦਰਸ਼ਕ ਚੈਨਲ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਤਵੱਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।

ਚੈਨਲ ਨੰਬਰ ਬਦਲੇ...


ਬੀਬੀਸੀ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਲੀਡਰ ਵੀ, ਨਿਡਰ ਵੀ' ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਸੋਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸ਼ਾਇਦ ਜੋ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਬਣਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿਣਸੀ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਹੋਇਆ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਲਾਏ ਗਏ, ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਪਾਏ ਗਏ। ਲੱਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ....ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ।"

ਸੋਨੀ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਦੋਬਾਰਾ ਖੜ੍ਹੇ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ, "ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸੋਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਾਂ ਇਨਾਂ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

"ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਸੁੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"

"ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁਟਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਨੰਗਾ ਰੱਖਦੇ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਣ।"

ਸੋਨੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਕੈਦੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ।"

ਪਤੀ ਦੇ ਰਵੀਏ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।"

ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਜਿਸ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਓਵਾਦੀ ਦੱਸ ਕੇ ਢਾਈ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਉਸੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੈਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਪਿਛਲੀ ਜਿੱਤ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗੂ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਨਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜਾ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੇਂਚ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਰਦ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦੇਵੋਗੇ, ਅਪਰਾਧਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਓਗੇ ਤਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਕ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਯੂ-ਟਰਨ ਲੈਣਗੇ। ਇਸ 'ਤੇ ਕੁਮਾਰੀ ਸੈਲਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਹੁਲ ਜੀ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਰਾਇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਫ਼ ਨਹੀਂ, ਕ੍ਰਿਮਿਨਲਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਦਰਅਸਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਮਗਰੋਂ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ...


ਬੀਬੀਸੀ ਹਿੰਦੀ ਨੇ ਅਮਰਜੀਤ ਬਹਿਲ ਨਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰਜੀਤ ਬਹਿਲ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:

"ਡੂੰਘਾ ਦਰਦ ਹੈ,  ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਗਮ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਵੈਮਾਣ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਹਾ ਲਿਆ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਹਿਲ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ 'ਚ ਜੋ ਦਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ,ਉਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਜੋਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਮਾਈ?

ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗਲਤਫੈਮੀ

ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ  ਬਣੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ?

ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹਿਲ ਕਾਫ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਸਨ।

17 ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਰੈਜਿਮੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ , ਉਹ 30 ਸਿਤੰਬਰ 1962 ਨੂੰ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਨੇਫ਼ਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।

ਕੁਝ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਭਰਿਆ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਏਜੇਐੱਸ ਬਹਿਲ ਤੰਗਧਾਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

19 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀਉਹ ਸਵੇਰ

19 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਉਹ ਸਵੇਰ ਬਹਿਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਬੁਛਾੜ ਹੋਈ। ਚੀਨੀਆਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅੱਗੇ ਭਾਰਤ ਪਛੜ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਸਾਰੇ ਸੰਪਰਕ ਸੂਤਰ ਕੱਟੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ 40 ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਏਜੇਐੱਸ ਬਹਿਲ ਨੇ ਜੋ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਉਡਾਣ ਜ਼ਰੀਏ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਕਰਕੇ ਹਥਿਆਰ ਲੱਭਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਚੰਗੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਅਮਰਜੀਤ ਬਹਿਲ 7 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਸਨ।

19 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਜੇ ਹੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਬਹਿਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਹੀ ਫਟ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿਲ ਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਬਹਿਲ ਨੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦੀ ਮਲ੍ਹਮ ਪੱਟੀ ਕੀਤੀ।

ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਚੀਨੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ

ਅਮਰਜੀਤ ਬਹਿਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਕੈਪਟਨ ਅਤੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਮੇਜਰ ਅਤੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਨੂੰ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਜਰ ਜੌਨ ਡਾਲਵੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਅਖੀਰ ਉਹੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਡਰ ਸੀ। ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਨਾ ਪਿਆ।"

ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੌਜੀ ਲਈ ਇਹ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਹਿਲ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਥੀ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਜਦਕਿ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਉੱਥੋਂ ਹੱਟ ਰਹੇ ਸਨ।

ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਹਿਲ ਦੀ ਪਿਸਤੌਲ ਖੋਹ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ।

ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਨ ਈ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 500  ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਸਨ।

ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਇਦਾ ਬਹਿਲ ਨੂੰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ...


ਬੀਸੀਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਟੀਬੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਕਸੇਟਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ 1921 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲਾਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵੀ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਭਾਂਵੇਂ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਇਆ ਹੋਵੇ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਰੋਗ ਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਲਾਗ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਇਸਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਦੇਖਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਚ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੀਸੀਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ ਗਿੰਨੀ ਬਿਸਾਊ ਵਿੱਚ ਨਵਜਨਮੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ 38 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਕਮੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਮੀ ਬੀਸੀਜੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਮੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਪਸੀਸ (ਗੰਭੀਰ ਲਾਗ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਜੋ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਨੱਕ, ਗਲੇ ਅਤੇ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਗ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 73 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬੀਸੀਜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯੈਲੋ ਫ਼ੀਵਰ ਵਾਇਰਸ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਕਸੇਟਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਕਸੈਟਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਜੌਨ ਕੈਂਪਬੇਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮਨ ਕੇ ਚੱਲੀਏ ਕਿ ਬੀਸੀਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲਈ ਇਹ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਬੀਸੀਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਅਸਟਰੇਲੀਆ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 10,000 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਫ਼ੌਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।

ਐਕਸੈਟਰ ਦੇ ਡਾ. ਸੈਮ ਹਿਲਟਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੀਸੀਜੀ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਂ ਸਕਾਂਗਾ।"

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾਕਟਰ ਟੈਡ੍ਰੋਸ ਇਡਨਾਮ ਗ੍ਰੈਬੀਏਸਸ ਨੇ ਲੈਂਸੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਬੀਸੀਜੀ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਅਸਲ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਭੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਸਕੇ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਸੀਜੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 2005...


ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਚੰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਗੁਣ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਰਹੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਖੇਡ ਦੇ ਛੋਟੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ।"

"ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਈ। ਹਰ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਕਟਕੀਪਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਰੀਅਰ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਸਫ਼ਰ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ, ਕੋਮਿਆਂ, ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਰਾਮ ਲਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਵਾਂ ਫੇਜ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਖੇਡੇ ਧੋਨੀ।"

ਧੋਨੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਬਾਰੇ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਸਟਰ ਬਲਾਸਟਰ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਕੱਠੇ ਜਿੱਤਣਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਰਿਹਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਇੰਨਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ।"

ਧੋਨੀ ਬਾਰੇ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- 'ਮੈਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇਖੀ'

ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇਖੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੋਨੀ ਲਈ ਦੋ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ, "ਹਰੇਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰੀਬੀ ਅਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵੁਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ ਲਈ ਜੋ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।

ਵੀਰੇਂਦਰ ਸਹਿਵਾਗ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧੋਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਇੰਪਾਸੀਬਲ ਹੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਵੇਗਾ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਵਰਗਾ। ਖਿਡਾਰੀ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਧੋਨੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।"

ਧੋਨੀ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਕੀ ਬੋਲੇ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਸੌਰਭ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਧੀ ਸਨਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਐਂਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਨਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੌਰਭ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਉਮਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

End of Twitter post, 1

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਐਂਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ-

"ਹਰ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਦਾਨਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਜੋ ਨਫ਼ਰਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾ ਇਸਾਈ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਵਕੂਫੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ....।"

ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਇਸ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਐਨਆਰਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਿੰਸਕ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡਿਆ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ

ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹਨਾਂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਵਿਦੇਸ਼ 'ਚ ਬੈਠੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਥਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਈ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸਵਰਾ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਹਿਸਟੋਰਿਅਨ ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲੈਣ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਆਖਿਆ।

ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਕਰ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਕਈ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਸਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਹਨ .. ਮੇਰੀ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ।"

ਅਦਾਕਾਰਾ ਗੌਹਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੌਹਰ ਖਾਨ ਇਸ ਵਿਰੋਧ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁਰਕਾਨ-2 ਮਿਜ਼ਾਇਲ

ਰਿਆਦ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਧੂਏਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਤਕ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਅਲ-ਮਸੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਅਲ ਯਾਮਾਮਾ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਬੁਰਕਾਨ-2 ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾਗੀ ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

'ਹੁਣ 'ਸੰਸਕਾਰੀ ਜੱਫ਼ੀ' ਪਾਉਣਾ ਸਿੱਖੋ'

ਭਦੌੜ: ਜਜ਼ਬੇ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੇ ਰਾਗ ਵਾਲੀ 'ਮੰਡਲੀ'

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ?

ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਰਿਆਦ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਨੇੜੇ ਆਈ ਸੀ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਹੂਥੀ ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਇਰਾਨ ਨੇ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਅਦਾਲਤ ਹੈ।

ਯਮਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਯਮਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਸਾਲ 2011 'ਚ ਹੋਈ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਚ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸੇ ਅਰਬ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਲੇਹ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਯਮਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅਬਦ ਰੱਬੂ ਮੰਸੂਰ ਹਾਦੀ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਆ ਗਈ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੱਤਾ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਧੇਗੀ ਪਰ ਹਕੀਕਤ 'ਚ ਇਹ ਨਕਾਮ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯਮਨ 'ਚ ਸਿਆਸੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ 'ਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਾਲੇਹ ਦੀ ਫੌਜ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਦੀ ਦੀ ਫੌਜ।

ਇੱਕ ਮੋਰਚਾ ਹੂਥੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਖੋਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਯਮਨ 'ਤੇ 30 ਸਾਲ ਤਕ ਹਕੂਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਲੇਹ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਪਤੀ ਹਾਦੀ ਨੂੰ ਯਮਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਆਦ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੂਥੀ ਬਾਗੀਆਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁਰਾੜੀ 'ਚ ਭਾਟੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ

ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।

ਭਾਟੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦਾ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

'ਮੁਕਤੀ' ਪਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬੁਰਾੜੀ ਸਥਿਤ ਭਾਟੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਘਰ

ਭਾਟੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਲਿਤ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੀ 'ਚ ਮੁਕਤੀ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤਕ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ।

ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਟੰਗਣ ਲਈ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਤੋਂ ਸਟੂਲ ਲਏ ਸਨ।

ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਕ ਕਿਉਂ ਕੋਈ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ। ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨ ਦੇਵੇਗਾ।

ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਥਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੱਧ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਵੇਖਣ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਇੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਅਸਲ ਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਅਸਲ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਆਤਮਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹਾ ਅਕਸਰ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕਰੀਬੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਫੁੱਟ ਪੈ ਜਾਵੇ।

ਕੀ ਇਹ 'ਸ਼ੇਅਰਡ ਸਾਇਕੋਸਿਸ' ਹੈ?

ਭਾਟੀਆ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਇਹੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2008 'ਚ ਲਲਿਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਰੁਝਾਨ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ।

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਇਨਸਾਨ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ

ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਵਹਿਮ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਲਲਿਤ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਵੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਫੜ ਪਾਉਂਦੇ।

ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ...


ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ।

ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੌਜ ਨੇ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਉਮਰ-ਅਲ-ਬਸ਼ੀਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਸਿਵਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਦੀ ਮੰਗ ਤੱਕ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਧਰਨਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁ਼ਡਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਮਰ ਅਲ-ਬਸ਼ੀਰ ਨੂੰ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਹ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਮਿਲਟਰੀ ਕਾਊਂਸਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਿਲਟਰੀ ਕਾਊਂਸਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਵਦ ਇਬਨ ਅਉਫ਼ ਦੇਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਰਨਲ ਅਬਦਲ ਫਤ੍ਹਾ ਅਬਦਲਰਹਮਨ ਬੁਰਹਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਐਲਾਨਿਆ।

ਫੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਹੋਰ ਸੁਡਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਮਰ ਅਲ-ਬਸ਼ੀਰ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਅਮਨੀ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਪ੍ਰਦਰਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਆਖ਼ਰ 11 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜ ਨੇ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਹ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਸੁਡਾਨ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ 7 ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਡਾਨ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਰਨਲ ਅਬਦਲ ਫਤ੍ਹਾ ਅਬਦਲਰਹਮਨ ਬੁਰਹਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ?

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਸਨ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਮਰ ਅਲ-ਬਸ਼ੀਰ ਨੂੰ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਂਭੇ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ।

6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸੁਡਾਨ ਦੀ 1985 ਦੀ ਅਹਿੰਸਕ-ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜਾਫਰ ਨਿਮੇਰੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਦਿਨ 2019 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਅਰਬ ਸਪਰਿੰਗ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਸੁਡਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕੌਣ ਹਨ?

ਦੇਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੇ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਆ ਗਏ।

ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਸਿਹਤ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਸੰਸਥਾ, ਸੁਡਾਨੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐੱਸਪੀਏ) ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣੀ ਇਹ ਕੁੜੀ

ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀਆਂ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 70 ਫੀਸਦੀ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਹਰ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਫੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ?

ਨਹੀਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹੁਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਐੱਸਪੀਏ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕੀ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੌਜੀ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਆਪਣਾ ਧਰਨਾ ਨਾ ਚੁੱਕਣ ਜਦ ਤੱਕ ਫੌਜ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਰਫਿਊ ਦੀ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਐੱਸਪੀਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ੀਰ ਦੇ ਨਜ਼ੀਦੀਕੀ ਕੁਝ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਕੁਝ ਫੌਜੀ ਨਾਗਰਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ

ਫੌਜੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਸਮੇਂ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਅਵਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤਾਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸ਼ਨ ਪੀਰੀਅਡ ਹੋਵੇਗਾ।

ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖੀ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਨ, "ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ...


ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰਾ ਨੇ ਵਧੀਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ 6 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਘਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।"

ਭਾਰਤ ਦੇ 5 ਪੰਜਾਬੀ ‘ਪਰਮਵੀਰਾਂ' ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਗਾਥਾ

'ਪਹਿਲਾ ਦਲਿਤ ਫੇਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ'

'ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ' ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੀਟ ਯਾਨਿ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲਿਜੀਬਿਲਿਟੀ-ਕਮ-ਐਂਟ੍ਰੈਂਸ ਟੈਸਟ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਬੀਐੱਸਈ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਸੀਬੀਐੱਸਈ ਦੇ ਵਕੀਲ ਤਾਰਾਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਦੋਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ।

'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼' ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਕਿ ਜੱਚਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਰਵੱਈਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪੀਜੀਆਈਐੱਮਈਆਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ, 2017 ਵਿੱਚ 11 ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੱਚਾ ਸਾਂਭ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 200 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ, ਗਲਤ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਹੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਲੇਬਰ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਛੱਡ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

'ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ' ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਦਾਲਤ ਖਾਸ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਦਿਖਾਏ। ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦ ਕਲੇਰ, ਕੁਲਬੀਰ, ਮੋਹਿੰਦਰ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਤਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿਚਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਆਦਰਸ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖੇ ਸਨ ਪਰ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਜਿਹੀ ਨਾ ਬਣ ਸਕੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਮੈਂ ਉਥੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰੀਬ 250 ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇ।

ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਦੀ ਵੀ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।

ਇੱਕ ਗੰਦੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਜਗ੍ਹਾ

ਉਹ ਇੱਕ ਗੰਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਘਿਣਾਉਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਇਥੋਂ ਦੀ ਬਦਬੂ...ਤੁਸੀਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਫ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋਂ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਫ਼ ਕਮਰੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ?

ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੇਗਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਲਕਿ ਕੰਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਗਾ।

ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਸ ਲਈ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਫ਼ੂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਬਣੇ ਬਣਾਏ ਖਾਣੇ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਕਵਾਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ ਮੈਨੇਜਰ' ਯਾਨੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।

ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਕੀ ਕੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਵੀ ਰਹੇ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਉਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਮ ਦੇਖਕੇ ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਰ, ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।

ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ

ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੈ, ਪਰ ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ।

ਅਜਿਹਾ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਗਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਾਈਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੈਨੂੰ ਕਦੀ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਵੱਜੀ, ਪਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ।

ਉਸ ਬਿਨਾ ਖਿੜਕੀ ਵਾਲੇ ਬਕਸੇ ਵਰਗੇ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਬੀਤਦੇ ਗਏ, ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਬੋਝ ਵੱਧਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾਉਣ ਲੱਗਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਬਣਕੇ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗੀਆਂ।

ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਅਤੇ ਦਰਦ ਬਾਰੇ ਸੰਵੇਦਨਾਹੀਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਾ।

ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਵ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹੋ।

ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਘੂਰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਨ ,ਜੋ ਇਸ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਦਾ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਨ, ਸਿਰ।

ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੇਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿਰ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੱਲ਼ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਮਾਸ ਵਿੱਕ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅੱਖਾਂ ਮੈਨੂੰ...


ਬੁੱਚੜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਗਨਸ ਦੇਸ ਵਿਚ ਮੀਟ ਖਾਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਦਰਅਸਲ ਵੇਗਨਸ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਤੋਂ ਉਪਰਲੀ ਸੂਚੀ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੀਟ-ਮਾਸ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (ਦੁੱਧ-ਦਹੀਂ) ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ।

ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਬੁੱਚਰਸ ਮੁਤਾਬਕ ਵੇਗਨਸ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਮੀਟ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਸਟਿੱਕਰ ਵੀ ਲਗਾਏ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ 15 ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ।

ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਵੇਗਨਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ

ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੀਨ ਫਰਾਂਸੋਇਸ ਗੁਇਹਾਰਡ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਹਮਲੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਇਹ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਲੋਪ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

'ਫਰਾਂਸ 'ਚ 3 ਫੀਸਦ ਨੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ'

ਵੇਗਨਸ "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਥੋਪਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਵੇਗਨਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3 ਫੀਸਦ ਹੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸੀ।

ਗੁਇਹਾਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਗਨਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਲੂਸੀ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਚੜਾਂ ਦਾ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੀਟ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਟੌਤੀ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਮੈਨੂਇਲ ਮੈਕਰੋਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਕ ਬਿਨਾਂ ਮੀਟ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ 'ਸਟੀਕ', 'ਫਿਲੇਟ', 'ਬੈਕਨ' ਅਤੇ 'ਸੌਸੇਜ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਗਨ ਕਾਰਕੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸਲਾਮਿਕ ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਚੜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ "ਨਿਆਂਪੂਰਨ" ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਸਨਸੋਲ ਜ਼ਿਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਦੀ ਨੂਰਾਨੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇਮਾਮ ਇਮਤਦੁੱਲਾਹ ਰਸ਼ੀਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਫ਼ਿਜ ਸਬਕਾਤੁੱਲਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਲੇ 'ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਚ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਬਕਾਤੁੱਲਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਮਾਮ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

'ਸਵੇਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ'

ਇਮਾਮ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਥਿਤ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਸਾਲੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਮਿਡਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਹਾਫਿਜ਼ ਵੀ ਹੈ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "28 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਉਹ ਕੁਰਾਨ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰੌਲਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਗਿਆ ਕਿ ਬਾਹਰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭੀੜ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਗਈ।"

"ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕਾਊਂਸਲਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।"

"ਸਵੇਰੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਸ਼ ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਸੀ।"

'ਮਾਰਿਆ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ ਕਿਉਂ?'

ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਮਾਮ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਾ ਰੋਵਾਂ ਪਰ ਹੰਝੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੁੰ ਖਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਮੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵੱਗਣਾ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਇਮਾਮ ਇਮਤਦੁੱਲਾ ਰਸ਼ੀਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਅਮਨ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਹਿ ਲਓ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾ ਦਿਓ। ਸਾਡੇ ਆਸਨਸੋਲ 'ਚ ਅਸੀਂ ਅਮਲ ਚੈਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"

"ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਹਿਣ ਦਾ ਜੋ ਬਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਸਕੀਏ। ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰਹੇ, ਦੰਗਾ-ਫਸਾਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕਿਸੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।"

ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਅਪੀਲ

ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਨ ਦੇ ਪੈਗਾਮ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "15-16 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਬਾ-ਇੱਜ਼ਤ ਬਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਵੇਲਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ 'ਚ ਗੁਜਾਰਿਆ ਪਰ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰਦਵਾਨ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਆਸਨਸੋਲ ਅਤੇ ਰਾਣੀਗੰਜ 'ਚ ਰਾਮਨਵਮੀ ਦੌਰਾਨਫਿਰਕੂ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇੱਥੇ ਰਾਮਨਵਮੀ ਦੀ ਝਾਂਕੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦੋ ਧਿਰਾਂ 'ਚ ਝੜਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਆਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿੰਸਾ 'ਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਜੇਡੀਯੂ ਵਿਚਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇੱਕ ਧੜਾ ਜੇਡੀਯੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਤੋੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਿਹਾਰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਉੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੰਜੇ ਮਯੂਖ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਚਿਨਦਾਨੰਦ ਰਾਏ ਆਖ਼ਰੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਰੰਜਨ ਪਟੇਲ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਰਐਸਐਸ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਦੋਂ ਹੋਏ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ

ਦਰਅਸਲ ਬਿਹਾਰ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਰਐਸਐਸ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਖੂਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 28 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਚਿੱਠੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹਫ਼ਤੇ ਅੰਦਰ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਜਨਤਾ ਦਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਪਵਨ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਧਰ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਬਦੁਲ ਬਾਰੀ ਸਿਦੀਕੀ ਇਸ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਡੀਯੂ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਪਾਏ ਹੋਣਗੇ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੇ ਸਿਆਸੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਡੀਜੀ ਜੇਐਸ ਗੰਗਵਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ,"ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਚਿੱਠੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਟਾਈਮਿੰਗ 'ਤੇ ਸਵਾਲ

ਜਿਸ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਸਐਸਪੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਿੱਠੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਏਡੀਜੀ ਗੰਗਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਾਰੀ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਚਿਕੇਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਚਿੱਠੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਇਸ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਸਏ ਸ਼ਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਚਿੱਠੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਕਸਦ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦਾ ਮੰਤਵ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੰਨੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉਪਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੰਝ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਫ਼ੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਪੱਖੋਂ ਅਹਿਮ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਸ਼ਕਰ ਗਾਹ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਲੜਾਈ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਫ਼ਗਾਨ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਲਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਮੁਖੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਰਲ ਸਕਾਟ ਮਿਲਰ ਨੇ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਭਿਆਨਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਹੇਲਮੰਦ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕੰਧਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਸਬਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕਈ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਵੀ ਠੱਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕਿਆਸ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 5,00 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਬੇਘਰੇ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜ਼ਿਲ ਡੁਸੇਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਸ਼ਕਰ ਗਾਹ ਸਥਿਤ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਮਿਲੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਨਾ ਮਰ ਜਾਣ। ਸਥਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਦਰਜਣਾਂ ਫਟੱੜਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਤਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਲਿਜ਼ ਡੁਸੇਜ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਤਾਸਿਬਾਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ- ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਉਮੀਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੇਲਮੰਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਚਨਬਧੱਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਣਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਵਧਾ ਕੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਇਸ ਸਾਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਕਾਰਵਾਈ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਵਚਨ ਬੱਧਤਾ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ

ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਿਕਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅਮਨ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੂੀ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਉਮੀਦ ਜ਼ਰੂਰ ਬੱਝੀ ਸੀ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ 'ਅਮਨ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ' ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਲੜਾਕੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ 14 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਾਪਸ ਸੱਦ ਲੈਣਗੇ।

ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲਕਾਇਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਾ ਪਹੁਮੰਚਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਧਰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੰਗ ਦੇ ਪੜਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਈ ਕਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬੱਝੀਆਂ ਸਨ। ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਹੇਲਮੰਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲੇ...


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਹਫਤੇ ਪਹਿਲਾ 'ਆਪ' ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚੈਨਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 24 ਘੰਟੇ ਚੈਨਲ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮਗਰੀ 'ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਡੀਟੀਐੱਚ ਉੱਤੇ ਸਰਵਿਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਹਿੰਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਇਸੰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ।

ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਚੈਨਲ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਐੱਨਡੀਟੀਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਤ ਮੰਤਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੀ ਦੇਣਗੇ। ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ ਨੇ 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੈਨਲ ਨੰਬਰ 512 ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਹਿੰਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਵੀਟ ਵਿਚ ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲਾਂਚ ਆਫਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਚੈਨਲ ਸਾਰੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਪੰਨਾ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ 22 ਦਸੰਬਰ 2017 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 31 ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 901 ਚੈਨਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਦਾ ਕਿਤੇ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਚਾਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਿੰਗਸੈਟ ਰਾਹੀ ਜੁੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਡੀਟੀਐੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਵੀ ਨਮੋ ਟੀਵੀ  ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

31 ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਵੀ ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਮੋ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਕੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਚੈਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਗੋ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ, ਡਿਸ਼ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਚੈਨਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਰਚ 31 ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਖੁਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੰਗ ਦੇ ਤਬਾਹ ਕੀਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

End of YouTube post, 1

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਰੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਲਾਭ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਪੇਸ਼ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਾਨਸੀ ਦਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ:

"ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਸਾਡੇ ਫਰਜ਼ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹੀ ਸਾਡਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਂ ਕਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਸੰਸਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖਦੇੜੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਜੰਗ ਦੇ ਤਬਾਹ ਕੀਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਾਰਤਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ-, ਹੇਰਾਤ, ਕੰਧਾਰ ਅਤੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਫ਼ਾਰਤਖਾਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ।

ਸਾਲ 2006 ਤੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮੋਹਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਲ ਨਾਲ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਢਾਈ ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਭੇਜੀ ਸੀ।

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾ ਬੰਨ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸਰਿਆ। ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ 30 ਕਰੋੜ (ਲਗਪਗ 2040 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਲਗਪਗ 1500 ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ 42 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੋਸਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਲਾਇਆ?

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਸਾਈਂਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ 1000 ਬੱਸਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਫ਼ਾਰਤਖ਼ਾਨੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2 ਖਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਲਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ?

ਦੱਖਣ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕ਼ਮਰ ਆਗ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ ਬਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਉੱਥੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ-ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼...


ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ 4 ਵਜੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਨੇ  ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸੁਣਨ ਬਾਅਦ ਬਹਿਸ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਅਤ ਫੈਸਲਾ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।

40 ਦਿਨ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਧਿਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਰੁਣ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਦਾਲਤ ਹੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਏਗਾ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ।'

ਹਿੰਦੂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਧਿਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਰਾਜੀਵ ਧਵਨ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਜੋ ਨਕਸ਼ਾ ਪਾੜਿਆ ਉਹ ਮੰਦਭਾਗਾ ਕਦਮ ਸੀ। ਰਾਜੀਵ ਧਵਨ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਸ ਹੈ ਉੱਥ ਮਸਜਿਦ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਣਵਾਈ

ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮੀ ਪੰਜ ਵਜੇ ਬਹਿਸ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹਿਸ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਕੀ ਦਲੀਲਾਂ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ।

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦੂਜੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਕਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵਾਨੰਦ ਭਾਰਤੀ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਗਾਤਾਰ 68 ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਸੀ।

ਲੰਬੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕਤਾ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 38 ਦਿਨ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂ ਧਿਰ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਬਰ ਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਆਉਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਰੈਵੀਨਿਊ ਗਰਾਂਟ ਬਾਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜੋੜ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਮਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੀ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਬਾਬਰ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਬਾਬਰ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਮਹੰਤ ਵੱਲੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਿਕਾਸ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਤੋਂ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਿਸਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ , ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਾਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੈਂ ਕੋਰਟ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵਿਕਾਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਅਯੁੱਧਿਆ ਰੀਵਿਜ਼ੀਟਿਡ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਸੁਲ਼੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਦੇ  ਦੂਜੇ ਚਾਰ ਜੱਜਾਂ , ਜਸਟਿਸ ਸ਼ਰਦ ਅਰਵਿੰਦ ਬੋਬੜੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਭੂਸ਼ਣ, ਜੀ ਵਾਈ ਚੰਦਰਚੂੜ ਅਤੇ ਐਸ ਅਬਦੁਲ ਨਜ਼ੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਛੇ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜਸਟਿਸ ਐਫ਼ਐਮਆਈ ਕਲੀਫੁੱਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਹ ਸੁਣਵਾਈ 30 ਸਿਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ 9 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿਚ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੀ ਵਿਵਾਦਤ 2.77 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਰਾਮ ਲੱਲਾ , ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਨਿਰਮੋਦੀ ਅਖ਼ਾੜੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬਰਾਬਰ- ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ...