ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮਨੀਸ਼ ਸਿਸੋਦੀਆ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਪੁਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਜਾਂਚ ਮੌਕੇ

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਿਆਰਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਜਦਕਿ ਹੁਣ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਆਓ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਆਖ਼ਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ?

ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਸ ਫੀਸਦ 96.2 ਸੀ ਜਦਕਿ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ 93 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਲ ਅੰਕੜਾ 94 ਫੀਸਦ ਸੀ ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 90.6% ਸੀ।

ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਐਕਸਟਰਨਲ ਐਗਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 2018 ਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ 2019 ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 70% ਅਤੇ 72% ਫੀਸਦ ਬੱਚੇ ਹੀ ਪਾਸ ਹੋਏ ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ 92% ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋਏ।

ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ 89% ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 94% ਹੋ ਗਿਆ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਉਹ ਨੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਦੇਣ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।

ਇਹ ਨੀਤੀ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਨੀਤੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੱਲਵੀ ਕਾਕਾਜੀ ਮੁਤਾਬਤਕ, ''ਨੌਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦਾ ਡਾਟਾ- ਜਿੱਥੇ ਸਕੂਲ ਮਾੜੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸਨ- ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2015-16 ਦੌਰਾਨ ਨੌਵੀਂ ਵਿੱਚ 288,094 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਜ਼ 164,065 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।"

"ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ।"

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਵਾਕਈ ਵਧੇ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਹਨ

ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਮੰਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਫੇਲ੍ਹ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।

ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਡਰੌਪ ਆਊਟ ਰੇਟ) ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਡਰੌਪ ਆਊਟ ਰੇਟ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2015-16 ਦੌਰਾਨ 3.1% ਸੀ 2018-19 ਲਈ ਵਧ ਕੇ 3.8% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਵਧੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਤ ਸਾਲ 2015-16 ਅਤੇ 2018-19 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ  ਗਿਣਤੀ 0.5 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਵਧੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਟਾ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਵਧਿਆ ਹੈ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ...


ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਿੰਘੂ ਤੇ ਟਿਕਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਤਣਾਅਪਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਕਰ ਭੇਜ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਮਨ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਆਗੂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸਰਾਈਲੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਹੱਥ ਕੀ ਲੱਗਿਆ ਸੁਰਾਗ

ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਧਮਾਕਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਜਿੰਦਲ ਹਾਉਸ ਲਾਗੇ ਇਹ ਧਮਾਕਾ 5.05 ਮਿੰਟ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ।

ਦਿੱਲੀ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੌ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਣੇ ਛੇ ਵਜੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਸਾਬਕਾ ISI ਮੁਖੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀ RAW ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਬਵਾਲ

ਰਿਟਾਇਰਡ ਜਨਰਲ ਅਸਦ ਦੁਰਾਨੀ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐੱਸਆਈ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਰਿਟਾਇਰਡ ਜਨਰਲ ਅਸਦ ਦੁਰਾਨੀ "2008 ਤੋਂ 'ਭਾਰਤੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ- ਰਾਅ' ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ।"

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਈਸੀਐੱਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦੇਸ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਦ ਦੁਰਾਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਨਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਬਜਟ 2021: ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰੇ?

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲਾਏ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ 2020-21 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ ਨੇ ਗੋਤਾ ਖਾਦਾ ਤਾਂ ਖੇਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ।

ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸਾਲ 2022 ਤੱਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਹੁਣ ਦੂਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ?

ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ।

ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਹਜੂਮ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਸਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਪੂਰਵ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਪਾਰੁਲ ਦਲਸੁਖਭਾਈ : ਵਰਲਡ ਪੈਰਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੀ ਰਾਣੀ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਰੁਲ ਦਲਸੁਖਭਾਈ ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੈਰਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੰਗਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕੈਟੇਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

ਪਰਮਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲੀਓ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ...


ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਿਰਣ ਕੁਦਨਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਘਰ, ਮੁਹੱਲੇ ਦਾ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਤੇ ਕੂੜਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ?

ਅੱਠ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੜਕ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੱਢ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪੁਰਾਣਾ ਕੂੜਾ ਜੰਮ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਤਹਿ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਸੜਾਂਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ‘ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਕਿਉਂ?

'ਗੈਸ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ'

ਨੀਤੂ ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਨਾਲ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਲ਼ੇ ਤੱਕ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ ਦਾ ਢਾਂਗੂ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਕਾਂਟਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਾਲ਼ੇ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕਾਂਟੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੀ ਕਾਲਖ਼ ਮਟਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਤੈਰ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।

ਨੀਤੂ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, "ਕਾਲ਼ਾ ਪਾਣੀ ਗੈਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਗੈਸ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।''

"ਅਸੀਂ ਬਾਂਸ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਗੈਸ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ। ਬੰਦੇ ਇਸ ਲਈ ਮਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਾਂ ਦੇਖੇ ਵੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।''

ਦਿਨ ਦੇ 300 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਨਾਲ਼ੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ, ਡੱਡੂ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ।

ਕੱਚ, ਕੰਕਰੀਟ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ

ਨਾਲ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨੀ ਮਾੜਕੂ ਜਿਹੇ ਨੀਤੂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੀ ਤਾਂ ਪਸੀਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਬਦਬੂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚ, ਕੰਕਰੀਟ ਜਾਂ ਜੰਗ ਲੱਗੇ ਲੋਹੇ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਨੀਤੂ ਦਾ ਪੈਰ ਵੀ ਕੱਟ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਕਾਲ਼ੇ ਚਿੱਕੜ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਪੈਰ੍ਹ ਦਾ ਕੁਝ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀ 'ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ' ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 100 ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਧਦੀ ਮੌਤ ਦਰ

ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿਰਫ਼ 35 ਦਿਨਾਂ 'ਚ 10 ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਮੁਤਾਬਕ 1993 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕਰੀਬ 1500 ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜੁਟਾਏ ਹਨ। ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਲਿਤ ਹਨ।

ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਲਫਾਈਡ ਗੈਸ ਚੜ੍ਹਨ ਕਾਰਨ  ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨੀਤੂ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਜਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੁਕਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਗੁਜਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਤੇ ਔਰਤਾਂ ਚੁੱਲੇ 'ਤੇ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਟਰੀ 'ਤੇ ਸਜਾ ਕੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਢਾਬੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਵੀ ਛੱਡਿਆ

ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਸੀਵਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨੇੜੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈ਼ਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀਵਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੈਸ ਸੀ। ਸਾਡੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2000 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ...


ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਤੇ ਸਹਿਮ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੋ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਮਾਹੌਲ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਾਫਰਾਬਾਦ, ਮੌਜਪੁਰ, ਗੋਕੁਲਪੁਰੀ, ਭਜਨਪੁਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਤੇ ਪੱਥਰਾਅ ਦੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਪਲਾਈਂਸਿਸ ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿੰਦਰ ਕਾਫੀ ਐਕਟਿਵ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਰਥ-ਈਸਟ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 40 ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੇਜਿਆ

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹਨ। ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਾਮਾਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਸਾਮਾਨ ਅਸੀਂ ਹਟਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

"ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ 10-12 ਗੈਸ ਦੇ ਸਿਲੰਡਰ ਸਨ ਪਰ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁੱਕਰ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਤੇ ਮਾਰਕਿਟ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੀ।"

ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਸ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸੀ ਬੱਸ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।"

"ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫੋਰਸ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਐੱਸਐੱਚਓ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਫੋਰਸ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਘੱਟ ਫੋਰਸ ਹੈ।"

"ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਾਲ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੀ ਬਟਾਲਈਨ ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੰਗਾਈ ਲੋਕ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਟਲਾਈਨ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦੰਗਾਈ ਫਿਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦੰਗਾਈ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਲਏ, ਧਾਰਮਿਕ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਮਾਹੌਲ ਖਰਾਬ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਟਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋੜੇ ਤੇ ਲੁੱਟਪਾਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।"

ਭੀੜ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ

"ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਾਮਾਨ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਗਾਓ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਲਝਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।"

1984 ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "1984 ਵੇਲੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਖਿੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਹਨ।"

'ਦੁੱਧ-ਦਹੀ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਇਆ'

ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਇਸ ਔਰਤ ਦਾ ਅਕਸ ਗੌਡਮਦਰ ਵਾਲਾ ਸੀ

"62 ਸਾਲਾ ਅਪਰਾਧੀ 'ਮੰਮੀ' ਬਸੀਰਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ'', ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਹੈਡਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ 'ਗੌਡਮਦਰ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।

"ਗੌਡਫਾਦਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗੌਡਮਦਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਗਰੋਹ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਹੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈਏ।"

ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਆਈ-2 ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਫੱਲ ਦਾ ਠੇਲਾ ਲਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰੇੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਗੌਡਮਦਰ ਬਾਰੇ ਐਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਘੁੰਮਾ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੈਂ ਇਸ ਗੌਡਮਦਰ ਦੀ ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਠੇਲਾ ਲਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰੇਹੜੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਥਿਤ ਗੌਡਮਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬਸੀਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਛੱਡ ਆਉਣ ਨੂੰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਗਲੀਆਂ ਐਨੀਆਂ ਤੰਗ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਦਲ ਹੀ ਚੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋੜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਡੀ ਆ ਕੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਖੜ੍ਹੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੜਕਾਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਬੁਲਬੁਲੇ ਤੈਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਾਲੀ ਬਣੀ ਸੜਕ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇੱਟਾਂ ਝਾਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੇ-ਰੱਖਦੇ 'ਆਈ-2 ਬਲਾਕ' ਆ ਗਿਆ।

ਆਈ ਬਲਾਕ ਦੀ ਗਲੀ ਨੰਬਰ 20 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ 'ਗੌਡਮਦਰ' ਬਸੀਰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ

ਉੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਤਾਂ ਸੀ ਪਰ ਵਾਪਸ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਣ ਦਾ ਖੌਫ਼ ਨਾ ਦਿਲੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ।

ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਨਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੀ 'ਆਈ ਬਲਾਕ' ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਆਈ ਬਲਾਕ ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਗਲੀ ਨੰਬਰ 20 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ 'ਗੌਡਮਦਰ' ਬਸੀਰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਉਹੀ ਬਸੀਰਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 17 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਆਪਣੇ 8 ਮੁੰਡਿਆਂ (ਵਕੀਲ, ਕੀਲ, ਸ਼ਮੀਮ, ਸੰਨੀ, ਸਲਮਾਨ, ਫੈਜ਼ਲ, ਰਾਹੁਲ ਅਤੇ ਸ਼ੋਏਬ) ਦੇ ਗਰੋਹ ਦੀ ਗੌਡਮਦਰ ਸੀ।

ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਸੂਲੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਬਸੀਰਨ ਦੇ ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਉਮਰ 62 ਸਾਲ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਫਿਰੌਤੀ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਬਲੈਕ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਗੌਡਮਦਰ ਦੀ ਗਲੀ

ਗੌਡਮਦਰ ਉਰਫ਼ ਮੰਮੀ ਦਾ ਘਰ ਲੱਭਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਂਝ ਵੀ 'ਮੰਮੀ' ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਕਿਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਸੀਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਾਂ 11 ਹੀ ਬੱਚੇ ਸਨ ਪਰ ਹਰ ਛੋਟਾ-ਵੱਡਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਮੀ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਤੰਗ ਗਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਬਿਨਾਂ ਪਲੱਸਤਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਾਨ ਦੇ ਮੇਨ ਗੇਟ 'ਤੇ ਮੋਟਾ ਤਾਲਾ ਲਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਐਫਆਈਆਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਚਿਪਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਐਫਆਈਆਰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਬੋਰਿੰਗ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤਪੋਸ਼। ਉਸ ਤਖ਼ਤਪੋਸ਼ 'ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਬੱਕਰੀ ਆਰਾਮ ਫਰਮਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਘਰ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੇਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਚਿਪਕਾਈ ਗਈ ਹੈ

ਮੈਂ ਗੇਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਆਈ।

"ਏ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ? ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੋ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ?"

ਬਸੀਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਸੋਨਾ

ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਐਨੀ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ।

ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਹੈਲੋ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸਕੁਰਾਈ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਬਸੀਰਨ ਇਸ 24 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੰਮੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਮੀ।

ਸੋਨਾ, ਬਸੀਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪੀਐੱਸ ਖੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਹੋਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟੂਡੈਂਟ ਇਸਲਾਮਿਕ ਮੂਵਮੈਂਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਸਿਮੀ) ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਮੁਜਾਹੀਦੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੋਸਟ ਵਾਨਟੈਂਡ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਬਦੁੱਲ ਸੁਬਹਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੀਐੱਸ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, "ਅਬਦੁੱਲ ਸੁਬਹਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਗੁਜਰਾਤ 'ਚ ਹੋਏ ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਸੀ।"

''ਅਦਾਲਤ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰ ਹੋਇਆ''

'ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਾਂ?'

ਟਰੰਪ ਦਾ ਸੈਕਸ ਸਕੈਂਡਲ ਮੱਠਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਨਆਈਏ ਨੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ 'ਤੇ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਫੀਆ ਇਨਪੁਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਬਦੁੱਲ ਸੁਬਹਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗਾਜੀਪੁਰ ਇਲਾਕੇ 'ਚੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਅਤੇ ਕਾਰਤੂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਬਦੁੱਲ ਸੁਬਹਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

VLOG: 'ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਭੰਗੜੇ'

ਐਮਾਜ਼ਨ: ਬਿਨਾਂ ਚੈਕ-ਆਉਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਟੋਰ

ਕਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 'ਸ਼ੁੱਧੀ' ਲਈ ਸੈਕਸ ਕਰਨਾ ਰਵਾਇਤ ਹੈ?

'ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ'

ਡੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸੀ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਮੀ ਦੀ ਮਾਲੀ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਾਂਭੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਮੀ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ।

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸੀਰੀਅਲ ਬਲਾਸਟ

26 ਜੁਲਾਈ 2008 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 70 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ 21 ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 56 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਮੁਜ਼ਾਹੀਦੀਨ ਅਤੇ ਹਰਕਤ-ਉਲ-ਜਿਹਾਦ-ਅਲ-ਇਸਲਾਮੀ ਨਾਂ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਲਈ ਸੀ।

ਗੁਜਰਾਤ ਏਟੀਐੱਸ (ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਦਸਤਾ) ਨੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮੁਫਤੀ ਅਬੂ ਬਸ਼ੀਰ ਦੇ ਨਾਲ 9 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾਸਿਰ ਰੰਗਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਫੌਰਨ ਬਾਅਦ ਸੁਰਿੰਦਰ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੁਸੈਨ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਹਾਸਿਲ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਾਦਿਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚਾਰਜ਼ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਸਿਮੀ ਦੇ ਮੁਫਤੀ ਬਸ਼ਰ, ਸਫਦਰ ਮੰਸੂਰੀ ਅਤੇ ਸਫਟਦਰ ਨਾਗੌਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 50 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਸਤੇ ਨੇ ਕੁਲ 70 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਰੋਪ ਪੱਤਰ ਮੁਤਾਬਕ 16 ਮੁਲਜ਼ਮ ਹੁਣ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਅਬਦੁੱਲ ਸੁਬਹਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡੀਸੀਪੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੋ ਵਾਰ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਜੇਤੂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਭਲਵਾਨ ਸਾਗਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫਰਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੰਡਕਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਾਬਕਾ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਏਸੀਪੀ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਲ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕਰਮਬੀਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਈਨਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਉਰਫ਼ ਸੁਨੀਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਈਨਾਮ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 23 ਸਾਲ ਦੇ ਭਲਵਾਨ ਸਾਗਰ ਧਨਖੜ ਦੀ ਛਤਰਸਾਲ ਸਟੇਡੀਂਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜਾਣੋ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਬਾਰੇ

ਕ੍ਰਿਪਾ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਦੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਦ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਕਾਰ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਘੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਰੱਬ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਪਰੋਲਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਛਤਰਸਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸਿੱਖਣ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡੀਟੀਸੀ ਵਿੱਚ ਕੰਡਕਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।"

ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਕੇਸਰੀ ਟਾਈਟਲ ਦੌਰਾਨ ਲੁਧਿਆਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

"ਸੁਸ਼ੀਲ ਬਹੁਤ ਨੇਕ ਦਿਲ ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਭਲਵਾਨ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

"ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੀਲ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਬਰੈਡ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਖਾ ਕੇ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੀਟ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।"

ਰੈਸਲਿੰਗ ਕੋਚ ਈਸ਼ਵਰ ਦਹੀਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਲੰਪੀਅਨ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ 2007 ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਤਪਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਵਾਨ ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗਾ।

ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਮੁੰਡ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ 2008 ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ 2012 ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।

ਛਤਰਸਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ

ਹਾਲੇ ਹੁਣੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸੋਲੰਕੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਛਤਰਸਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਪਾਲ ਬਾਹਰੀ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸਨ।

ਉਂਝ ਤਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸੋਲੰਕੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੈ ਪਰ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਛਤਰਸਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕੁਸ਼ਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਤਰਸ਼ਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਮੱਕਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਤਾਂ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 50 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚੇ ਭਲਵਾਨੀ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖਣ ਹਰ ਸਾਲ, ਛਤਰਸਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜੋ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਰਸੂਖਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਕੜ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛਤਰਸਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣੇ ਦਾ ਦਸਦੇ ਹੋਏ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸੁਸ਼ੀਲ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ-ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।

ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ) ਰਾਜੇਸ਼ ਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਿਤ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕੋਈ ਲਿੰਕ ਅੱਗੇ ਮਿਲੇਗਾ ਤਾਂ ਐੱਫ਼ਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 23-26 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ 'ਚ 53 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੈਕੜੇ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀਂ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਰਜ ਕੁੱਲ 751 ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੰਗੇ 'ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ' ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਗੋਂ ਬੇਹੱਦ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ 'ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਵਿਗਾੜਿਆ' ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੂਨ 'ਚ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਨੋਲੌਜੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ 'ਚ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਰਸ਼ ਮੰਦਰ, ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖ਼ਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ 16 ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ 22 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ 'ਚ 27, 28 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਗਏ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਦੇ ਵਿਵਾਦਤ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 23 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ 'ਅਲਟੀਮੇਟਮ.... ' ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 'ਕ੍ਰੋਨੋਲੌਜੀ' 'ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਕੀ ਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦਤ ਬਿਆਨ

'ਦੇਸ਼ ਕੇ ਗੱਦਾਰੋਂ ਕੋ.... '

ਮਿਤੀ 27 ਜਨਵਰੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਰਹੇ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਰਿਠਾਲਾ 'ਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਾਅਰੇ ਲਗਵਾਏ - 'ਦੇਸ਼ ਕੇ ਗੱਦਾਰੋਂ ਕੋ, ਗੋਲੀ ਮਾਰੋ....।'

ਰੈਲੀ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਮਾਮ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਅਰੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੋਲ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਬੋਲੇ, ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਬੋਲ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੈਨ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਲਿਸਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸੀਏਏ ਅਤੇ ਐੱਨਆਰਸੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਵਕਤ ਤੱਕ ਵੀ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਬਣਿਆ।

'ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਂ-ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਰੇਪ ਕਰਨਗੇ... '

28 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਤ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਣਗੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ-ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਜੇ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਟਵਾ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ 4 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

''.....ਟਰੰਪ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਂਗੇ''

23 ਫ਼ਰਵਰੀ, ਉਹ ਦਿਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸੇ ਦਿਨ ਮੌਜਪੂਰ 'ਚ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਸੀਏਏ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ 'ਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਡੀਸੀਪੀ ਸਾਹਬ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਕਹਿ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਨੂੰ ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ''ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਟੂਲਕਿੱਟ ਗੂਗਲ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਦੀ ਐਡਿਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।''

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ''ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਕ 'ਪੌਇਟਿਕ ਜਸਟਿਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ' ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਟੂਲਕਿੱਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।''

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ 'ਚ ਜੁਆਇੰਟ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਕਿਤਾ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨੇ ਟੂਲਕਿੱਟ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਨੂੰ ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟੂਲਕਿੱਟ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਨਿਕਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗ਼ੈਰ-ਜਮਾਨਤੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ 16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਵੀਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ 'ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ 22 ਸਾਲ ਅਤੇ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹੜੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕੌਣ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਉੱਤੇ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਦੀਪਕ ਗੁਪਤਾ, ਵਿਧੀ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਲੀਗਲ ਪੌਲਿਸੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਜ਼ੀਡੇਂਟ ਫੇਲੋ ਆਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੈਲਸਾਰ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਫ਼ੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਜਸਟਿਸ ਦੀਪਕ ਗੁਪਤਾ, ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਚ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।"

"ਉਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ 'ਚ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਹੁਤਾ ਸਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਉਸਦੇ ਲਈ ਤਾ-ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਪਰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਅਪਰਾਧ 'ਚ ਬਿਨਾਂ ਵਾਰੰਟ ਦੇ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

''ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਚ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲ ਸਕੇ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਮਤਭੇਦ 'ਚ ਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਚ ਮਤਭੇਦ ਹੀ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਬੋਲਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

''ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੱਬਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਦੋ-ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗ਼ਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਟੂਲਕਿੱਟ ਪੂਰੀ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਉਸ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।''

''ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਾ 153ਏ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੋ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੁਝ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਐੱਨਯੂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 9 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਡੀਸੀਪੀ ਜੌਏ ਤਿਰਕੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਹੈ ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਪਰ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਨ ਚੁੰਨ ਚੁੰਨ ਕੁਮਾਰ, ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰ ਕੈਂਪਸ ਵਾਸੀ; ਪੰਕਜ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਮਾਹੀ ਮਾਂਡਵੀ ਹੋਸਟਲ ਵਾਸੀ;ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼, ਮੁਖੀ- ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ;ਵਾਸਕਰ ਵਿਜੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਪ੍ਰਿਆ ਰੰਜਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ- ਬੀਏ ਤੀਜਾ ਸਾਲ, ਸੁਚੇਤਾ ਤਾਲੁਕਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਊਂਸਲਰ, ਡੋਲਨ ਸਾਮੰਤਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਊਂਸਲਰ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਏ - ਯੋਗਿੰਦਰ ਭਰਦਵਾਜ (ਐਡਮਿਨ, ਯੂਨਿਟੀ ਅਗੈਂਸਟ ਲੈਫ਼ਟ) ਅਤੇਵਿਕਾਸ ਪਟੇਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਐੱਮਏ ਕੋਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਏਬੀਵੀਪੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿੱਤਾ।

ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ ਵਟਸਐੱਪ ਗਰੁੱਪ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ?

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ 'ਯੂਨਿਟੀ ਅਗੈਂਸਟ ਲੈਫ਼ਟ ਨਾਮ ਦਾ ਵਟਸਐੱਪ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਹਮਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਸ਼ਾਮੀ ਪੰਜ ਵਜੇ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 60 ਜਣੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਯੋਗਿੰਦਰ ਭਰਦਵਾਜ ਇਸੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਐਡਮਿਨ ਸਨ।

ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਕੀ ਹੈ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਐੱਨਯੂ ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ, ਹੋਸਟਲ ਵਾਰਡਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੱਲਾਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਵਿਜ਼ਟਰਜ਼ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਤਕ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੇਟਾਂ 'ਤੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਮਰੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਰਵਰ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭੰਨ-ਤੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੀ ਹੈ ਉਹ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਇਹ ਕਹੇ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਮੋਬਾਈਲ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਬਣਾਈ ਵੀਡੀਓ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ 32-35 ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹਾਸਟਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਮਰੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨ।

ਕਿੰਨੇ ਮੁੱਕਦਮੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ?

ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਡੀਸੀਪੀ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ?

JNUSU ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਬੋਲੀ

 ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਜੇਐੱਨਯੂ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਡ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਚ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੀ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਜੋ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ?"

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕਿਉਂ ਪੱਖਪਾਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ...


ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ

ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਮੇਨ ਗੇਟ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਤੈਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਗੇਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਆਈਟੀਓ ਸਥਿਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਐੱਮਐੱਸ ਰੰਧਾਵਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੱਸੀਆਂ।

ਜੇਐੱਨਯੂ 'ਚ ਜਬਰਨ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਭੰਨਤੋੜ

ਇਸ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਜਖ਼ਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਟਰੋਮਾ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜਖ਼ਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਰਤੀ ਹਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ  ਦੇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ JNU ਕੈਂਪਸ 'ਚ 50 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਵੜ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਡਾਂਗਾਂ ਸਨ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟੀਚਰ ਅਤੇ ਹੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਏਬੀਵੀਪੀ ਨੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਤੋੜਿਆ ਹੈ।

JNU ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਜ਼ਖਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਵਰਾਜ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਵੀ ਕੈਂਪਸ ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਧੱਕਾ ਮੁੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਹੰਗਾਮਾ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ।

JNU ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਏਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਜੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ''ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਮਲਾਵਰ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਸਨ। ਦੇਖੋ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।''

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜੇਐੱਨਯੂ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਬਹੁਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸੱਤ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਨੂੰ ਜੇਐਨਯੂ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਦਸ ਹੋਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੇਐੱਨਯੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ?

ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਜੇਐੱਨਯੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਿੰਸਾ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਰੀ ਇਸ 'ਤੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 1 ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਸੀ।

ਪਰ 3 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ...


ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬੀਬੀਆਂ ਦਾ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਇੱਕ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ 50 ਫੀਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਅੱਜ ਇਕੱਠ ਲਾਸਾਨੀ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ  ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਆਸ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਫੂਕੀ ਹੈ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮਾਤਮ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਈ ਮੁਕੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸੁੱਖ ਸਾਂਤੀ ਲਈ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਥੋਪੇ। ਸਾਡੇ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ 2024 ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਸ਼ਣ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ।

ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਟੇਜ ਅੱਗੇ ਬੈਠੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ

ਸਿੰਘ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ

ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ

ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੰਗਾਮੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਸਦਮ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਸਪੀਕਰ ਐੱਮ ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰਾਜਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੜ ਗਈ।

ਮਲਿਕਾਅਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਸਣੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵਧਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਖੜਗੇ ਨੇ ਵਧੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ 80 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਐੱਲਪੀਜੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ/ਸੈੱਸ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ 21 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪੀੜਤ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪੀਕਰ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲੇਂ ਦਿਨ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।"

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 70 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਪਾਰ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤੇਲ ਸੰਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈੱਟ ਕਰੂਡ ਆਇਲ (ਕੱਚੇ ਤੇਲ) ਦੀ ਕੀਮਤ 70 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਉਛਾਲਾ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਰਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਪਾਰ ਦੌਰਾਨ ਮਈ ਲਈ ਬਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 71.38 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜੋ 8 ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਤਨੂਰਾ  ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਊਦੀ ਆਰਾਮਕੋ ਦੇ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਫ਼ਲ ਹਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦ ਹੀ ਹੋਰ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਜੇਦਾਹ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਜਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।

ਓਪੇਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ...


ਦਿੱਲੀ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 15 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਨਪੀਆਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਉਣ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਪੰਜ ਨਾਂ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਰੰਗਾ-ਬਿੱਲਾ ਰੱਖ ਲਵੋ ਜਾਂ ਕੁੰਗ-ਫੂ ਕੁੱਤਾ। 7 ਰੇਸਕੋਰਸ ਪਤਾ ਦੱਸ ਦਿਓ। ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਵੀ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ..."

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੌਣ ਹਨ ਰੰਗਾ-ਬਿੱਲਾ?

31 ਜਨਵਰੀ, 1982 ਨੂੰ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਦੋ ਜ਼ਾਲਮ ਕਾਤਲ ਰੰਗਾ ਤੇ ਬਿੱਲਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਉੱਠੇ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ, ਕੀ ਉਹ ਜੱਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਵਸੀਅਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇੜੀਆਂ ਪਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਬਲੈਕ-ਵਾਰੰਟ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੱਸ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵੱਲ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਫੰਦਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

'ਬਲੈਕ ਵਾਰੰਟ ਕਨਫੈਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਅ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲਰ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਸੁਨੀਲ ਗੁਪਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਰੰਗਾ ਬਹੁਤ ਜੌਲੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਕਦ ਲਗਭਗ 5 ਫੁੱਟ 10 ਇੰਚ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਾਲੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵੁੱਡ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਆਈ ਸੀ 'ਰੰਗਖ਼ੁਸ਼'। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਉਸ ਨੇ ਬੋਲੇ ਹਨ।"

"ਬਿੱਲਾ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਦ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ 5 ਫੁੱਟ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਭੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਰੋਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦਕਿ ਰੰਗਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿੱਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਕਰਾਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।"

ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸੀ

ਸੁਨੀਲ ਗੁਪਤਾ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਆਮ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਰਹਿਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਖਾਰਜ ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਬੇੜੀਆਂ ਪਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕਦੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ।"

ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ

ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹੜਾ ਗੁਨਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰਾ ਦੇਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਤੇ ਲਟਕਿਆ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

'ਬਲੈਕ ਵਾਰੰਟ' ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਉਪ- ਲੇਖਿਕਾ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਇਮਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਨੇਤਰਾ ਚੌਧਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਨਿਰਭਿਆ ਕਾਂਡ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਬਿੱਲਾ ਤੇ ਰੰਗਾ ਵਾਲਾ ਕੇਸ ਸੀ।"

"ਸਾਲ 1978 ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਵਾਨ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੀਤਾ ਚੋਪੜਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਸੰਜੇ ਚੋਪੜਾ ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਫ਼ਟ ਲੈ ਕੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਯੂਵਵਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਸੀ।"

ਗੀਤਾ ਤੇ ਸੰਜੇ ਚੋਪੜਾ

"ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਦੋ ਗੁੰਡਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕਰਕੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗਣ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂਪਿਆਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਪ ਤੇ ਫਿਰ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।"

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ

ਦੋ ਜਵਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਗੀਤਾ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਬਲਤਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੇ 30 ਸਤੰਬਰ, 1978 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਦਿਲੀਪ ਬੌਬ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਪਤਾਨ ਐਮ ਐਮ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਵਾ ਛੇ ਵਜੇ ਧੌਲਾ ਕੂਆਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਰਦੀਆਂ ਨੇ 119 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ ਹੈ

ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਪਾਲਮ ਵਿੱਚ 9.0, ਆਯਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 7.8, ਰਿਜ ਵਿੱਚ 8.4 ਅਤੇ ਲੋਧੀ ਰੋਡ ਵਿੱਚ 9.2 ਡਿਗਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 2.6 ਡਿਗਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤ ਲਹਿਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘਟ ਤਾਪਮਾਨ 1.2 ਡਿਗਰੀ, ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ 3.8 ਡਿਗਰੀ ਤੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿੱਚ 3.4 ਡਿਗਰੀ ਸੀ।

ਧੁੰਦ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਉਡਾਣਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਈਜੀਆਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇੱਥੇ 530 ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ।

CAA Protest : ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਸਭ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦੇ -ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਲੁਧਿਆਣਾ 'ਚ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਦਰੇਸੀ ਗਰਾਉਂਡ 'ਚ ਇਹ ਰੈਲੀ ਹੋਈ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ: ‘ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਸਭ ਰੱਬ ਦੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬੰਦੇ’

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਵਿਵਾਦਤ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭਨਿਆਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭਨਿਆਰਾਂਵਾਲਾ: ਚਪੜਾਸੀ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਬਣਨ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਵਿਵਾਦਤ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭਨਿਆਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 61 ਸਾਲਾ ਦੇ ਸਨ।

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭਨਿਆਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।

ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ 1957 ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧੀਮਾਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਵਿਵਾਦ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਟਰੱਸਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ

ਹੁਣ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਚ ਕੀ ਆ ਰਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਜਿਸ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਕੋਈ ਔਖ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਜਿਸ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ 'ਅਨਾਰ' ਲਈ 'ਸੌ ਦਾਅਵੇਦਾਰ' ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਵਿਵਾਦ 'ਤੇ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਟਰੱਸਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ 16 ਸਾਲਾ ਗਰੇਟਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ

ਗਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ: ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੀ ਹੈ ਚਿੰਤਾ

ਗਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ 'ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਦਾ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਵਿਚਾਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ'।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ 16 ਸਾਲਾ ਗਰੇਟਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਵੈਂਟੇ ਥਨਬਰਗ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ 8 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਤਦਾਨ ਹੋਇਆ

ਬੀਬੀਸੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਪੋਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ, ਸਿਹਤ ਸਹੁਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ  ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਈ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ:-

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਬਾਰੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ- ਬੀਬੀਸੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ?

ਕਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਸ ਫੀਸਦ 96.2 ਸੀ ਜਦਕਿ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ 93 ਫੀਸਦ ਸੀ।

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਲ ਅੰਕੜਾ 94 ਫੀਸਦ ਸੀ ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 90.6% ਸੀ।

ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ 89% ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 94% ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਵਧੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2015-16 ਅਤੇ 2018-19 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 0.5 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਵਧੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਟਾ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਵਧਿਆ ਹੈ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਾਟਾ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਲ 2014-15 ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ 65.55 ਅਰਬ ਰੁਪੱਈਆ ਖਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2019-20 ਦੌਰਾਨ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਗਣਾ 151.3 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵਾਧਾ 131% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ

ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿੰਨਾ ਸੱਚਾ - ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ 25 ਫੀਸਦ ਘਟਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਦੀ ਥਾਂ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।

ਦਿੱਲੀ ਆਧਾਰਿਤ ਰਿਸਰਚ ਗਰੁੱਪ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ (ਸੀਐਸਈ) ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ (ਪੀਐੱਮ 2.5) ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਾਲ 2012-14 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 25% ਘੱਟ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੀਐਸਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪੀਐੱਮ 2.5 ਨੂੰ 65% ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

2018 ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੀਐਮ 2.5 ਦਾ ਔਸਤ ਅੰਕੜਾ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ (ਕਿਉਬਿਕ ਮੀਟਰ) 115 ਮਾਈਕਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀ।

ਕੀ ਦਿੱਲੀ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 2009 ਵਿਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ 51.8% ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ 2014 ਵਿਚ ਵੱਧ ਕੇ 65.1% ਹੋ ਗਈ ਸੀ

ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ 10 ਸੀਟਾਂ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 14, ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ 8, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ 8, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 8 ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 7 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ।

ਵੋਟਿੰਗ ਸਵੇਰੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਛੇ ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਸੱਤ ਵਜੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ 61.14% ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ — ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ (80.16%), ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ (53.37%)। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 62.91% ਵੋਟਿੰਗ ਰਹੀ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ 10 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ 223 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 67000 ਪੁਲਿਸਕਰਮੀ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ EVM ’ਚ ਬੰਦ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਬੰਪਰ ਵੋਟਿੰਗ

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਛੇਵੇਂ ਗੇੜ ਵਿੱਚ 59 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਲਈ 1 ਵਜੇ ਤੱਕ ਔਸਤ 29.44% ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 21%, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 30.09%, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 32.21%, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 28.10%, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ 40.98%, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ 41.21% ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 20.08% ਵੋਟਿੰਗ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਹਰਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਣਾ ਦੇ ਸੋਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦਾ ਹਾਲ

ਈਵੀਐੱਮ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਵੀਐੱਮ 'ਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਮਟਿਆ ਮਹਿਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 84, 85 ਅਤੇ 86 'ਤੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਵੋਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਵੀਐੱਮ ਦੇਰ ਤੱਕ ਖਰਾਬ ਰਹੀ।

ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਸੋਮਨਾਥ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਬੂਥ ਨੰਬਰ 116, 117 ਅਤੇ 122 'ਤੇ ਈਵੀਐੱਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰੋਬਰਟ ਵਾਡਰਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਇਸਟੇਟ 'ਚ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੇ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।

ਸੋਨੀਪਤ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਤੇ ਰੋਹਤਕ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਭੁਗਤਾਈ ਵੋਟ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੋਟਰ ਨੇ ਭੁਗਤਾਈ ਵੋਟ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਤਦਾਤਾ 111 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਤ ਗੜ੍ਹ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਈ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਸਪਾ-ਬਸਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੋਨੂੰ ਸਿੰਘ ਵਿਚਾਲੇ ਬੂਥ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮਾਮੂਲੀ ਤਕਰਾਰ ਹੋਈ। ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੋਨੂੰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।

ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾਅ ਉੱਤੇ

ਦੂਜੇ ਆਖ਼ਰੀ ਗੇੜ ਵਿਚ ਅੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਧਾ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ, ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ , ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦਿਗਵਿਜੇ ਸਿੰਧੀਆ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਅੱਜ ਲਿਖੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੋਪਾਲ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਦਿਗਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਸਾਧਵੀ ਪ੍ਰਗਿਆ ਠਾਕੁਰ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅੱਜ ਹੀ ਹੈ।

59 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਹੋਈ ਵੋਟਿੰਗ

ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 7 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ

ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ 7 ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕੁਝ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੋਟਿੰਗ ਫੀਸਦ ਵਧੀ ਹੈ।

2009 ਵਿਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ 51.8 ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ 2014 ਵਿਚ ਵਧ ਕੇ 65.1 ਹੋ ਗਈ।

ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਹੈ। 2014 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 7 ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਕਸ਼ਤ, ਬਾਕਸਕ ਵਿਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ, ਆਪ ਆਗੂ ਆਤਿਸ਼ੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣੇ ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਹੈ।

ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇਕ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਲਹਿਰਾਉਣ ਅਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਕਸਦ, ਕਿਤੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਨਾਬਾਲਗ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਜ਼ਾ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।

ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੋਡ ਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗੋਲੀ ਚੱਲਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਵੀ ਵਾਪਰੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੱਕੀ ਕਹਿ ਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਹਾ ਹੈ, 'ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ, ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਚੱਲੇਗੀ।'

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਕੂਲ ਦੀ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਪਿਸਤੌਲ ਤਾਣਨ ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਬਾਲਗ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਬਾਲਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ, ਪਛਾਣ ਜਨਤਕ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏ.ਐੱਨ.ਆਈ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇਕ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਸਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ 17 ਸਾਲ 9 ਮਹੀਨੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਬਾਲਗ ਹੈ।

ਸਕੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਧਿਆਪਕਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਵੀ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏ.ਐੱਨ.ਆਈ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਦੇ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ 28 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸੀਬੀਐਸਈ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਸੀਬੀਐਸਈ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਇਹ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੀਬੀਐਸਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਕਸ-ਸ਼ੀਟ ਜਾਮੀਆ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੰਦੂਕ ਤਾਣਨ ਅਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਈ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਮ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਸਕੂਲ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ

ਸਕੂਲ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੋਂ 50% ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾਘਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਕੇਰਲ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਿਰਫ਼ 50 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੋਂ 50% ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ ਨੂੰ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲੈਕਸ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਥਰਮਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸੀਟਾਂ ਸਬੰਧੀ ਖਾਸ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅਨਲੌਕ-5 ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

ਨਵੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਈਂਜ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਨਹੀਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਅੱਧੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਪਰ ਕਨਟੇਨਮੈਂਟ ਜ਼ੋਨਸ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ।

ਅਨਲੌਕ-5 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਸਾਫ਼ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੁਲਾਏ ਦਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਮ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੁੱਝ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਅੱਜ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਉਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਤੇ 12ਵੀਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਇਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਨਲੌਕ-5 ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼

'ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਸਕੂਲ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਸੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੇ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਿਆਰੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਣਗੇ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਸਾਫ਼ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ - ਸਿਹਤ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਿਯਮ।

ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਾਈ, ਹਾਈਜੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤਿਆਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਪ੍ਰੋਸੀਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਟੈਂਡਰਡ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 6 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਕਲਾਸਰੂਮ, ਲੈਬ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣਗੇ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੁੜ ਓਡ-ਈਵਨ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 4 ਤੋਂ 15 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਓਡ-ਈਵਨ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਔਡ ਤਰੀਕ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਓਡ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਈਵਨ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਈਵਨ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਚੱਲਣਗੀਆਂ।

ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।

End of YouTube post, 1

ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਨੰਬਰ ਔਡ (1,3,5,7,9) ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ 5,7,9,11,13 ਅਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੀ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਗੱਡੀ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਨੰਬਰ ਈਵਨ (2,4,6,8,0) ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ 2,4,6,8,10,12 ਅਤੇ 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੀ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਨਿਯਮ ਤੋੜਨ ਉੱਤੇ 4000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਵਾਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ।

ਕਾਂਗਰਸ ਕਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹੈਕ - ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ?

ਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਫੋਨ ਹੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰਸ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੇਂ WhatsApp ਨੇ ਹੈਕ ਹੋਏ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਭੇਜੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਵਾਡਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਟਸਐਪ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ ਸੀ।

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਹੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਦਰਅਸਲ ਵਟਸਐਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਰਾਈਲ 'ਚ ਬਣੇ ਇੱਕ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਜਿਹੜੇ 1,400 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ, ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇਕਰੋ

ਸੈਲਫ਼ੀ ਜਿਸ ਨੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ

ਅਪ੍ਰੈਲ 1997 'ਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਕੇਪਟਾਊਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ।

ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਟਰਨਿਟੀ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।

ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮੇਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 17 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

ਆਖ਼ਰ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੈਲਫ਼ੀ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ 17 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ, ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਰੱਦ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਦੇਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸਿਆਸੀ ਮਾਨਚਿੱਤਰ ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਣੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਥਿਰ, ਗੈਰ-ਵਾਜਿਬ ਤੇ ਯੂਐਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਮਤੇ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਤੇ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ

ਕਰਤਾਰਪੁਰ: ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਤਿਆਰ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ PM ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ 'ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ' ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿੱਤੀਆਂ 62 ਸੀਟਾਂ

ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰਾਂ, ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੰਵਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਤੀਜੇ ਆਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟ 'ਆਪ' ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਹਾਰ ਜਾਵੇ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹਾਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਦੀ ਜਿੱਤ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹਾਰਨਾ ਸੀ।"

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੰਵਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਆਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਵੰਡ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਖ਼ੀਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹੀ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਹੀ ਚਾਹ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੁੰਦੇ ਹਨ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਾਲਜ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਰਥਚਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਕੰਵਲਜੀਤ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਸੁਚੇਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵੇਲੇ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਗੇ।

ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਬੜੇ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪੰਜਾਬ ਅਜਿਹਾ ਇਕੋ ਹੀ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੌਮੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨ ਉਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ।"

"ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਚਾਹੁਣ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਚਾਹੁਣ ਪਰ ਸਾਰੀ ਸਿਆਸਤ ਅਖ਼ੀਰ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੇਹੱਦ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਬਦਲ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ, ਜਿਥੋਂ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪੀਪੀਪੀ ਆਈ ਤੇ ਉਸੇ ਹੀ ਥਾਂ ਵਿਚੋਂ 'ਆਪ' ਨਿਕਲੀ ਹੈ, ਪਰ 'ਆਪ' ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਂਭ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

"ਉਹ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਬਣੀ ਪਰ ਫਿਰ ਸੰਭਲ ਨਾ ਸਕੀ, ਇਸ ਵੇਲੇ 'ਆਪ' ਵਿੱਚ 4 ਗੁੱਟ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਇਸ ਦੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਦਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੰਵਲਪ੍ਰਤੀ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।

ਉਹ ਵੀ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੂਬਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਭਰਵਾਂ ਸੁਆਗਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਸੀ ਵੰਡੀਆਂ ਦਾ ਲਾਹਾ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੀਏਏ: ਜਾਮੀਆ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ ਤੋਂ ਪਾਸੇ 'ਤੇ ਰਹੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਏਜੰਡੇ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਨਹੀਂ ਪਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਬੂਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ 'ਸਾਫ਼ਟ ਹਿੰਦੂ ਐਪਰੋਚ' ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਿਕ ਹਿੱਸਾ ਮਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਨ ਜੋੜਨ ਕਾਰਨ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧਾਰਾ 370 ਦਾ ਵੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਬਾਕੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ 'ਆਪ' ਧਾਰਾ 370 ਪੱਖੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਰਵਿੰਦ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੇਜ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਪਾ ਰਹੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਟਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੇਜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।

ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦਿਆਂ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਸਰਕਾਰ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਬਾ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੱਸਦੇਈਏ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ ਮੌਕੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਤਿੰਨ ਰਿਪੋਰਟਾਂ- ਕਦੇ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਤੇ ਕਦੇ ਨੈਗੇਟਿਵ

ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਲੈਬ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਆਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਹੋਰਨਾਂ ਲੈਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਲੈਬ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਡ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਪੀਜੀਆਈ ਦੀ ਲੈਬ ਹੈ।

ਜੇਲ੍ਹ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਲੈਬ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਈ

ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਲੈਬ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਈ।ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਰੰਧਾਵਾ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉਹ ਵੀ ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਬਾਡੀਜ਼ ਬਣ ਗਏ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆ ਹਨ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਸਨ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਅੱਜ ਤੋਂ

ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਅੱਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ।

15ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 14ਵੇਂ ਇਜਲਾਸ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹੇਗੀ।

2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਇਜਲਾਸ 'ਚ ਨਵੇਂ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਜਲਾਸ 'ਚ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਸੁਆਲ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਘਿਰਾਓ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ 46.8 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ 'ਰੈੱਡ ਕੋਡ' ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਾਲ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਹਾਲ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ 45 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐਨੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਸੁੰਨਸਾਨ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਆਏ ਲੋਕ ਵੀ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਹੀ ਤਵੱਜੋ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਮਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਪਿੰਡਾਂ ਲੂਹੰਦੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਬਰੇਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ

ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਬਤੌਰ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਗਨਦੀਪ ਮਿੱਤਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਗਰਮੀ ਨੇ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲੂਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾ ਨਵ-ਜੰਮਿਆ ਬੱਚਾ ਵੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ।''

ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚੋਂ ਰੇਤ ਭਰਪੂਰ ਹਵਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਵਗਣ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਗਰਮੀ ਤੇ ਗਰਮਾਹਟ ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ।

ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੈ ਰਹੀ ਸਖ਼ਤ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਨੇ ਹਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨ ਅੱਗੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਛਬੀਲਾਂ ਵਗੈਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ।''

ਪੰਜਾਬ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤੀ ਲੋਅ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਮੋਗਾ ਦੇ ਡਾ. ਮਨੀਸ਼ ਅਰੋੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹੀਟ ਵੇਵ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਵਧਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਲੋੜ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।''

ਗਰਮ ਹਵਾ ਵਗਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਤੇ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਰਾਏਕਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੂੰਗ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵਗ ਰਹੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਮੁਰਝਾਉਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

''ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਏਕੜ ਰਕਬੇ 'ਚ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਗ ਰਹੀ ਲੋਅ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਲਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਫ਼ਸਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਵੀ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਮੂੰਗੀ ਤੇ ਪਨੀਰੀ ਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਲਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਫ਼ਸਲ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਗਲ ਜਾਣਗੀਆਂ।''

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਤਾਪਮਾਨ 44.1 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦਕਿ ਫਿਰੋਜਪੁਰ 'ਚ 44 ਡਿਗਰੀ, ਪਠਾਨਕੋਟ 'ਚ 43.1 ਡਿਗਰੀ, ਮੋਗਾ 'ਚ 44 ਡਿਗਰੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ 'ਚ 43.2 ਡਿਗਰੀ, ਮਾਨਸਾ 'ਚ 43.8 ਡਿਗਰੀ, ਫਰੀਦਕੋਟ 'ਚ 42 ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ 'ਚ 43.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਹੋਏ ਬੇਹਾਲ

ਰੋਹਤਕ ਤੋਂ ਸਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ 44.5 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ PGIMS...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰੂਪਾ ਝਾਅ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜ ਨਾਮਜ਼ਦ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਹਨ ਮਨੂ ਭਾਕਰ, ਦੂਤੀ ਚੰਦ, ਕੋਨੇਰੂ ਹੰਪੀ, ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਅਤੇ ਰਾਣੀ।

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੰਸਦੀਦਾ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਲੌਗਇੰਨ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਨਤਕ ਵੋਟਿੰਗ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ 2330 ਜਾਂ ਜੀਐੱਮਟੀ ਮੁਤਾਬਕ 1800 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜੇਤੂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਐਤਵਾਰ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਵੇਸੀ ਨੋਟਿਸ ਵੈੱਬਸਾਇਟ 'ਤੇ ਮੋਜੂਦ ਹਨ।

ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਸਪੋਰਟਸ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਹ ਖਿਡਾਰਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੋਰਟਸ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵੂਮੈਨਜ਼ ਡੇ 2021 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਲਾਈਫ਼ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਚੁਅਲ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਖ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਉੱਘੇ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਿਊਰੀ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਜਨਤਕ ਵੋਟਿੰਗ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਮੌਕੇ ਪੀਟੀ ਊਸ਼ਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬੀਬੀਸੀ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਉਭਰਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਘੱਟ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮੈਡਲ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ISWOTY ਬਾਰੇ ਮਾਨਸੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕਾਰਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਰਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

'ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ'

ਬੀਬੀਸੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਰੂਪਾ ਝਾਅ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ BBC ISWOTY ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਕੌਣ ਹਨ:

1. ਮਨੂ ਭਾਕਰ

ਉਮਰ: 18 ਸਾਲ*, ਖੇਡ: ਏਅਰਗੰਨ ਸ਼ੂਟਿੰਗ

16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੂ ਭਾਕਰ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਪੋਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ  ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਏ।

ਮਨੂ ਭਾਕਰ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਦੀਆਂ ਯੂਥ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਸਕੋਰ 240.9 ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।

ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

(*ਉਹ 18 ਫ਼ਰਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ 19 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ)

2. ਦੂਤੀ ਚੰਦ

ਉਮਰ: 25*, ਖੇਡ: ਅਥਲੈਟਿਕਸ

ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹਨ।

ਤੇਜ਼ ਦੌੜਾਕ ਨੇ ਨੇਪਲਸ ਵਿੱਚ 2019 ਦੇ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਾਈਡ ਦੌਰਾਨ 100 ਮੀਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2016 ਦੇ ਸਮਰ ਉਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ, ਦੂਤੀ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੇ ਜਿਸਨੇ ਕਦੀ ਇਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਕਾਰਟਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗ਼ੇਮਜ਼ 2018 ਵਿੱਚ ਵੀ 100 ਮੀਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਪਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹਾਫ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਵੀ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਾਫ ਮੈਰਾਥਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਰਾਥਨ ਦੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਉਪਕਰਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਵੈਂਸੀ ਜ਼ਰੀਏ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵਿਆਂ 'ਤੇ ਖਦਸ਼ੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਇਸ ਮੈਰਾਥਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੋਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰਆਤ ਹੋਈ ਪਰ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੋਗ ਦੇ ਆਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੋ ਹਫਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਗੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪਏ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।

ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਾਚਿਸ ਦੀ ਤੀਲੀ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਧੂੰਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।

ਨਾਗੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਾਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ 'ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਅ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਸਰ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਰੋਕੀ। ਉੱਥੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਕਣਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਪਰਾਲੀ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਨਾਗੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।''

ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਸਵੇਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ 'ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ' ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੀ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰ ਗਏ ਸਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਹਨ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸਾਰ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਪਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ( ਪੀਐੱਮ 2.5) ਦਾ ਪੱਧਰ 25 ਮਾਈਕਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮ 2.5 ਦਾ ਪੱਧਰ 700 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੀਐੱਮ 2.5 ਸਿੱਧੇ ਸਾਡੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) ਦਾ ਮੀਟਰ ਲਗਾਤਾਰ 999 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਪੈਕਟ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਕਈ ਲੋਕ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ ਤੱਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।

ਸਿਧਾਰਥ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਸਮੋਗ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਸਿਧਾਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਸਾੜਨਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।''

"ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਿਟੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਦੁਰੇਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।''

ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨਾ ਹੈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਧੂੰਏਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਕਾਰਖਾਨੇ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਪਰ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸਮੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ

ਹਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 20 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨ 2 ਕਰੋੜ 30 ਲੱਖ ਟਨ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਢੀਂਗਰਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਰਤ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਭਰਜਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 22 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹਦਾਇਤ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਵੈ-ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 'ਤੇ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ LIVE ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਵਰੇਜ

ਉਸ ਮਗਰੋਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ 'ਅੰਦਰ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਹ ਘਰ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ' ਦੇ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ।

ਹਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪੋਸਟਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਭਰਤ ਢੀਂਗਰਾ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਜੋ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇਹ "ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ" ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਘਰ ਇੱਕ ਚਿੜੀਆ-ਘਰ ਵਰਗਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਰੁਕ ਕੇ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲਈ ਵੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤੇ ਘਰਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਪੋਸਟਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਏ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ  ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।”

ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪੋਸਟਰ ਲਾਏ ਗਏ

"ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਵਟਸਐੱਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵੱਜੋਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।

"ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਹੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਹੈ।”

ਭਰਤ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਲਵੋ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ

ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ "ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।”

"ਅਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਢ ਦੇਣਗੇ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਫੋਨ ਤੇ ਮੈਸੇਜ 'ਤੇ ਹੀ ਕੁਝ ਹੌਂਸਲਾ-ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

"ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਸ਼ੱਕ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੜੀਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

"ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ। ਇਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।”

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੱਰੁਖਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਸਿੰਗਰ ਕਨਿਕਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦਬਾਅ ਪਿਆ।

"ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਫ਼ਵਾਹ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਪੀਰੀਅਡ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਇਹ ਬਦਨਾਮੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲਗੇਗਾ।

"ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣ ਤੋਂ...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਖੋਜ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਦਾ ਪੇਟ ਪਾਲਣ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣ ਲਈ ਤਾਂ ਪੈਸਾ ਬਚਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਬਸ ਇੱਕ ਬਿਸਤਰਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੋ ਡੰਗ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਮਿਲਣੀ ਮੁਨਾਸਿਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ

ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 'ਚ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਲੋਕ ਦਿਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਿਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਣਾ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ 30 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਿਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਣਾ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੀਐਮ 2.5 ਪਾਰਟੀਕਲਸ ਫੇਫੜਿਆਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਰੋਕੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸਵੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਾਤ ਹਨ।"

ਛੋਟੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੀਐਮ 2.5 ਪਾਰਟੀਕਲਸ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਪ੍ਰਵਾਹ 'ਚ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਜਿਸ ਵੀ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਖੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧੂੰਏਂ 'ਚ ਰਿਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਣ 'ਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

, ਜੋ  ਸਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਰੇਕ ਲੈਣ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭੁੱਖ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਜੈ ਚੰਦ ਜਾਧਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 300 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।"

ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧੂੰਏਂ 'ਚ ਰਿਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਣ 'ਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਜਾਧਵ ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ 6 ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨੇੜਲੇ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਹੋਮਜ਼ 'ਚ ਮੁਫ਼ਤ ਖਾਣੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਰੀਦਣ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।...


ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 100 ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸਾਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

21 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਉਰਫ਼ ਸੋਨੂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੋਤੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੀਵਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਨਾਲ ਦਮ ਘੁਟਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਗਾਂ ਮਰੇ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ, ਦਲਿਤ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ'

ਕਾਮਸੂਤਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ : ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿੰਨੀ ਬਦਲੀ

ਐਪਲ ਦਾ iPhone XS ਤੇ ਈਸੀਜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਲਾਂਚ

9 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਵਾਪਰੇ ਸੋਨੋ ਇੱਕੋ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੋਤੀ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀਵਰ ਟੈਂਕ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਉਤਰੇ 6 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਸੋਨੂੰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀ

ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਪੌਣੇ ਦੋ ਵਜੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਸਵੇਰੇ 7 ਤੋਂ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੰਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਇੰਚਾਰਜ ਦਿਗੰਬਰ ਸਿੰਘ ਆ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਫਟ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਤਰੇ ਸੀ ਕਿ 2 ਵਜੇ ਸ਼ਿਫਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਟੈਂਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਟੈਂਕਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਪੌੜੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਲਈ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਏ ਜੋ 20 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਲੱਗੇ

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਵੀ ਆਓ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲੈ ਵੀ ਆਉਣਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਾਈਮ ਵੇਖ ਲੈਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੌੜੀ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਲ ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਪਰ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਦੂਜੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਰੱਸੀ ਬੰਨੀ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜੇ।

ਐਂਬੁਲੈਂਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਂਬੁਲੈਂਸ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਵੀਡਨ: ਪਰਵਾਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ 18 ਫੀਸਦ ਵੋਟ

ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ, ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਲਾਟਰੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਕਰਨਗੇ ਖ਼ਤਮ

ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਨੂੰ ਰੈਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਚੜ੍ਹਨ ਕਾਰਨ ਮ੍ਰਿਤ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਆਦਮੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪੀ

ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਨਾਟਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਦਿਵਾਵਾਂਗੇ।

ਅੱਧੇ-ਅਧੂਰੇ ਬਣੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ...


ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਕਿਸਾਨ ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ’ਤੇ ਹੋਏ ਇਕੱਠੇ, ਕੀ ਕੀਤੇ ਦਾਅਵੇ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ 26 ਅਤੇ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਿੱਲੀ ਧਰਨੇ ਲਈ ਆਪੋ- ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀਆਂ , ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਰਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੰਝ ਕੀਤੇ ਰਾਹ ਬੰਦ

ਉੱਧਰ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਮਾਵੜਾ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਜ਼ੋ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਤੋੜੇ ਨਾਕੇ

ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬੈਰੀਕੇਡਸ ਤੋੜ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੀਹਰੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੌਛਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਬੀਬੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਧੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਬੈਰੀਕੇਡਸ ਤੋੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ । ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਟਰੈਕਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੌਛਾੜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਟਰੈਕਟਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੇ ।

ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਮੋੜਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲਗਾਏ ਇਸ ਨਾਕੇ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੋੜਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਤਮਈ ਰਹਿ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਂਤਮਈ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹਾਂਗੇ।

ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਐੱਸਪੀ ਨੇ ਅੰਬਾਲਾ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਵੇਅ ਉੱਤੇ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਜਾਮ ਉੱਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਬੈਰੀਕੇਡਸ ਤੋੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਲੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

'ਜਿੱਥੇ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ ਕਿਸਾਨ'

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਮੁਤਾਬਕ 26 ਅਤੇ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।

ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਸਾਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ।

ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੀ ਪਾਰਟੀ 'ਸਵਰਾਜ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ 'ਜੈ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ' ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜੀਵ ਗੋਦਾਰਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਤੋਂ 2 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ, ਯੂਪੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ ਕਰਨਗੇ।

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਲ (ਲੱਖੋਵਾਲ) ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15-200 ਟਰਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਕੂਚ ਕਰਨਗੇ।

ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਹਾਲਾਤ

ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਖਚਰਨਪ੍ਰੀਤ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਉਗਰਾਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਲੰਗਰ ,ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਰਸਦ ਦੀਆਂ ਟਰਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲ਼ੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਗਏ ਰਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਬਰਨਾਲਾ ਸੰਗਰੂਰ, ਮਾਨਸਾ ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਹੋਰ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ 25 ਨਵੰਬਰ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ...


ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਿਖ਼ਰਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਬੀਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ, ਐਤਵਾਰ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਿਖ਼ਰਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਇੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਬਜ਼ਰੁਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੂਸਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਆਉਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੰਗਾਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਇਹ ਟਰੈਂਡ ਜੇ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ 28ਸਾਲਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਦਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਜਦਕਿ ਉਹ ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਬੀੜੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੀ ਸੀ।

ਇੰਨਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?

ਡਾਕਟਰ ਅਰਵਿੰਦ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਹਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਹੱਲ ਹੈ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ।

ਬਜ਼ਰੁਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘੱਟਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਵੱਧਦਾ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਨ95 ਮਾਸਕ ਜਾਂ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ।

ਈ-ਕਮਰਸ ਵੈਬਸਾਈਟ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2015 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 400 ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਖ਼ਰੀਦੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 500 ਫ਼ੀਸਦ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਵੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਫਰਿੱਜ ਜਾਂ ਏਸੀ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 5,000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 50,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫਾਇਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਕਿੰਨੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹਨ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ

ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਿਜਾਤ ਦਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਦੇ ਨਕਾਰਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਹਰ ਵਿਵੇਕ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਲ ਮੰਨਨਾ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਿਹੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖ਼ਰਾਬ, ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਪੱਧਰ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੱਧਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਤੰਦਰੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਏਅਰ ਪਿਓਰੀਫ਼ਾਇਰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕਰ...


ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ

ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਉਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਲੜ ਸਕਣਗੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸੁਸਾਈਟੀਜ਼ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਸਾਈਟੀ ਵਜੋਂ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡੀਐੱਸਜੀਐੱਮਸੀ (ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ) ਰੂਲਜ਼ 1974 ਦੇ ਸੰਬਧਿਤ ਰੂਲ 14 ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ) ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਧਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਭਾਵ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਹੈ?

ਐੱਚਐੱਸ ਫ਼ੂਲਕਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਲਾਈਵ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿੱਖੇ ਬਿੰਦੂ ਦੱਸੇ-

ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ

ਹੁਣ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੋਇਆ ਕੀ?

1974 ਦੇ ਰੂਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਂਡੀਡੇਟ ਨੂੰ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੋਣ ਸਿੰਬਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਿੰਬਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦਾ, ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦੀ।

(ਪਰ) ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ  ਰੂਲ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾ ਕੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੰਬਲ ਅਲਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 8 ਅਪਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ ਯੂਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਿਟ ਉੱਪਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੰਬਲ ਸਿਰਫ਼ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਫਿਰ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸੋਧ (ਰੂਲ 14 ਦੇ 3) ਮੁਤਾਬਕ ਡਾਇਰੈਟਰ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰੂਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੁਝ ਰਿਟ ਵੀ ਫਾਈਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੋਈ ਕੰਨ ਨਾ ਧਰਿਆ। (ਅਤੇ) ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਲ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਨੋਟੀ ਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ?

ਉਹ ਰਿਟ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਐਫ਼ੀਡੈਵਿਟ ਫਾਈਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮਸਲਾ ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਇੱਕ ਐਫ਼ੀਡੈਵਿਟ ਦੇਣ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ?”

“ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਇਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਗ਼ੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।”

ਇਸ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਠੀਕ ਕਰ ਲਈ...


ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਮੁਰਲੀਧਰ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲੀਜੀਅਮ ਨੇ 12 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦਾ ਨੋਟੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨੋਟੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸ਼ਰਦ ਬੋਬੜੇ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਦਾ ਤਬਦਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮਾਣਯੋਗ ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਾਲੇਜੀਅਮ ਵੱਲੋਂ 12 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੱਜ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਜੱਜ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੌਣ ਹਨ ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਮੁਰਲੀਧਰ?

ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। 12 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ 20 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੋਹਿਤ ਮਾਥੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਰਲੀਧਰ ਕਾਫ਼ੀ ਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀਨੀਅਰ ਹਨ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਾਲੇਜੀਅਮ ਨੇ 12 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਜੱਜਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਸਫਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੈਸਲੇ

ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ 1984 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਦੰਗਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਬੈਂਚ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜੁਰਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਾਏ। ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਊਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੇਠਾਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਾਸ਼ਿਮਪੁਰਾ ਕਤਲੇਆਮ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

1984 ਤੋਂ ਵਕੀਲ

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

1987 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ 'ਚ ਵੀ ਵਕਾਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਦੋ ਵਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ, ਬਿਨਾਂ ਫੀਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਲੜਨ ਲਈ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ 'ਚ ਜੱਜ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਮੁਰਲੀਧਰ ਨੂੰ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਮਿਲੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ

ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਆਪਣੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ,"ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਣਾਏ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫ਼ੈਲ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦਿਆਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਈ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਜੋੜੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ

ਪਰ ਰਾਘਵ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਵੀ ਬੇਲਗਾਮ (ਬੇਲਗਾਂਵ) ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ। ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਵਿਆਹ ਹਿੰਦੂ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਨੌਂ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਜ਼ਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਜੋੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਝਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਨੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕਠੇ ਰਹਿਣ।

ਇਸ ਲਈ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ।

ਰਾਘਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੇਮ-ਵਿਆਹ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਅ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਚਾਹੇ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਫ਼ਿਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਸਾਡੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਕੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਸਰੋਗੇਸੀ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਬੱਚਾ ਗੋਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐੱਲਆਈਸੀ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਐੱਲਆਈਸੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਤਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਕੋਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ।

ਐੱਲਆਈਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਿਜ਼ ਦੋਸਤ ਹਨ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਨਾਲ...