ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕੁਲਪਤੀ ਡਾਕਟਰ ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ

ਡਾ. ਸੰਗੀਤਾ ਨੇ 3 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੱਤਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਡਾ. ਸੰਗੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਹਿਜ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੀ ਮਸਜਿਦ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਸਜਿਦ 'ਚ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਅਜਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ  ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਕਲ/ਕਾਪੀ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ੋਨਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰੀਡੈਂਟ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜੀ।

ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲੈਟਰਹੈੱਡ ਤੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਇਸ ਪੱਤਰ 'ਚ ਡਾ. ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜੀਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਇਸ ਪੱਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ- ' ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ 'ਚ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ'।

ਇਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੱਤਰ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 5:30 ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪੈਂਦੀ ਮਸਜਿਦ 'ਚੋਂ ਅਜ਼ਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰ 'ਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਧਰਮ , ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ।

ਬੁੱਧਵਾਰ (17 ਮਾਰਚ) ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਖ਼ਬਰ ਨਸ਼ਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਉਚਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਹੀ ਦਿਨ ਮਸਜਿਦ 'ਚ ਅਜ਼ਾਨ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ।

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਪੁਲਿਸ ਕੇ ਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੰਬੰਧਤ ਮਜ਼ਜਿਦ ਨੂੰ ਬਲਕਿ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਆਈਜੀ ਕੇ ਪੀ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, " ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਦੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਦੇ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਾਈਕ ਜਾਂ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਮਾਈਕ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਸਚਿਤ ਸੀਮਾ ਅਮਦਰ ਹੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਚਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ, ਪ੍ਰਥਾਪਗੜ੍ਹ, ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ ਅਤੇ ਫਤਿਹਪੁਰ 'ਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਰਾਤ ਦੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ 12 ਵਜੇ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰ ਵੱਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਪੱਖ

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਪੌਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਕਲਾਈਵ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖੁਦ ਹੀ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੁਤਵੱਲੀ ਕਲੀਮੁਰਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, " ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।"

ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੁਤਵੱਲੀ ਕਲੀਮੁਰਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਪੀਕਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

"ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਗੁੰਬਦ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸਪੀਕਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਕੋਰੋਨਾਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਸਪੀਕਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ...


ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਕੰਢੋ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦਾ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ

ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦਫ਼ਨਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉੱਤਰੀ ਸੂਬੇ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਇਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਵਿਡ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਹਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਕਹਿਰ ਜਿਹਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਸ 'ਚ 2.50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 2,75,000 ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।

ਸੈਂਕੜੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਦੀਂ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਨਦੀ ਕੰਢੋ ਦੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ

ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ, 24 ਘੰਟੇ ਜਲਦੀਆਂ ਚਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟਾਂ 'ਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਦੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਪਿੱਛੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਕਬਰਾਂ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 10 ਮਈ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਚੌਸਾ ਪਿੰਡ 'ਚ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ 71 ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੜਮੁਖਤੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਕਈ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ

ਬਕਸਰ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਚੌਸਾ ਪਿੰਡ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੜ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਡੀਐਨਏ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਟੋਏ ਪੱਟ ਕੇ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਅਸਥੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਦੀ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਦੀ 'ਚ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਚੌਸਾ ਤੋਂ 6 ਮੀਲ ਮਤਲਬ ਕਿ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਾਹਮਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਦਰਜਨਾਂ ਹੀ ਗਲੀਆਂ ਸੜੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕਾਂ ਬੋਟੀ-ਬੋਟੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਨਹਿਰ ਕੰਢੇ ਪਈਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਬਦਬੂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ 'ਚ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ ਸਨ।

ਬਾਲੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਜਨਾਂ ਹੀ ਗਲੀਆਂ ਸੜੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ।

ਕਨੋਜ, ਕਾਨਪੁਰ, ਉਨਾਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ 'ਚ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਕਬਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਕਨੋਜ ਦੇ ਮਹਿੰਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਟਿੱਬੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਉੱਪਰ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗਰ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਹੈ। ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਘਾਟ 'ਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 50 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਭਾਰੀ ਅੰਤਰ

ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਦੇਹ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ 'ਚ 'ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ' ਦੀ ਵੀ...


ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਸੇਂਗਰ 'ਤੇ ਰੇਪ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 363, 366, 376 ਅਤੇ 506 ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੋਕਸੋ ਐਕਟ (ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਚਿਲਡ੍ਰਨ ਫਰਾਮ ਸੈਕਸੁਅਲ ਓਫੈਂਸਿਜ਼ ਐਕਟ, 2012) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਓਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਲਜ਼ਾਮ?

ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਿਗ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਦੀ ਐੱਫ਼ਆਈਆਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ।

ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁੜੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਉਨਾਓ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਗਈ ਪਰ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ 'ਡਾਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ' ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਣਚਾਹੇ ਗਰਭ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ

ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 5 ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਏ

 "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਜੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੁੱਕ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਾਲਗਾ ਦਾ। ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2013 ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ 700 ਜਨਮ ਅਤੇ 800 ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਨੁੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ''ਅਬੋਰਸ਼ਨ ਡੇਅ'' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ

ਘੱਟ ਜਨਸੰਖਿਆ

ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਈਲੈਂਡ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ 1 ਜਨਵਰੀ 2019 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 55,992 ਸੀ।

ਅੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਹਰ 1000 ਔਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ 30 ਗਰਭਪਾਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ 1000 ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਛੇ 12 ਗਰਭਪਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ 1000 ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਛੇ 12 ਗਰਭਪਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਆਰਥਿਕ ਦਿੱਕਤਾਂ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ

ਆਰਥਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਗਰਭਪਾਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਣਚਾਹੀ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਵੱਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇ।

ਅਬੋਰਸ਼ਨ ਡੇਅ

ਪਰ ਕਿਉਂ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀਆਂ ਹਨ?

ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ

ਪੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,''ਮੇਰੇ ਕਈ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰੋਸਕਿਲਡੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕਰ ਰਹੀ ਤੁਰੀ ਹੇਰਮਾਨਸਦੋਤੀਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,''ਨੁੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਕਸੂਅਲ ਹੈਲਥ ਕਲੀਨਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ''ਅਬੌਰਸ਼ਨ ਡੇਅ'' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

''ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕੋਈ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਕਸ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਿਨਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁਫ਼ਤ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ

ਪੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,''ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।''

ਸਟਿਨ ਬਰੇਨੋਈ ਇਸਤਰੀ ਰੋਗੀ ਮਾਹਿਰ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਰੀਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗਰਭਪਾਤ 'ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

12 ਜੂਨ 1975 ਤੋਂ ਹੀ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ

ਉਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਕਰੀਬ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਮੈਂ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਪਰ 85 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।''

ਉਸਦੀ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਹੇਰਮਾਨਸਦੋਤੀਰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।

''ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੱਚਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਜਾ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੇਲੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਇਹ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੁਰਸ਼ ਸਾਥੀ ਕੋਡੰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇ।''

ਗਰਭ...


ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਕੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਸਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੁਰਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 'ਰਾਤ ਦੇ ਉਲੂਆਂ' ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਦਤ ਬਦਲ ਕੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਚਿੜੀ ਵਾਂਗ ਬਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

'ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟ ਲੈਗ'

ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲਾਰਮ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੌਂਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ 'ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟ ਲੈਗ' ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ।

'ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟ ਲੈਗ' ਹਫਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਣ ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਦੀ 'ਸਹੂਲਤ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

'ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟ ਲੈਗ' ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਓਨੀਆਂ ਵਧਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੌਲਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਿਊਨਿਖ ਦੀ ਲੁਡਵਿਗ-ਮੈਕਸਿਮੀਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਨੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟਿਲ ਰੋਏ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨੇਬਰਗ ਮੁਤਾਬਕ, "ਇਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰੇ ਵੱਧ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।"

ਸਲੀਪ ਐਂਡ ਸਕ੍ਰੈਡੀਅਨ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਨਫੀਲਡ ਆਫ ਆਫਥਲਮੌਲਾਜੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਸੇਲ ਫੋਸਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਛੇਤੀ ਉਠਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਵਾਓਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।

'ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ'

ਤਾਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਜਾਗਣ ਦੇ ਕੀ ਕਰਨ?

ਕੀ ਵੀਕਐਂਡ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਨੀਂਦ ਤਿਆਗ ਦੇਣ?

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰੋਇਨਬਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 5 ਦਿਨ ਘੱਟ ਸੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰੋਗੇ ਹੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਉਦੋਂ ਕਰ ਸਕੋਗੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸੌਣ ਅਜੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਦਤ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਬੌਡੀ ਕਲੌਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ 50 ਫੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਜੀਨ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਾਕੀ 50 ਫੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਉਮਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨਸਾਨ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕਲੌਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਲ ਖਿਸਕਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਰੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਨੋਬਾਇਓਲਾਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਮੈਲਕਮ ਵੌਨ ਸ਼ਾਂਤਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।

ਇਹੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਉਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਚਹਿਕਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਡੀ ਕਲੌਕ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੀਕਐਂਡ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਉਠਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।

ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਬੌਡੀ ਕਲੌਕ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਬਾਡੀ ਕਲੌਕ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਗਣ ਅਤੇ ਛਿਪਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਬਨਾਵਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਧ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਇਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਮ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਰਨ 'ਦੇਰੀ' ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।

ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਵਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ- ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਫੋਨ ਅਤੇ ਲੈਪਟੌਪ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ...


ਇਸ ਇਕੱਠ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਵਰਕਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ 12 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਖਹਿਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਬਾਗੀ ਧੜ੍ਹੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਤੇ ਰਾਹੀ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾ ਕੇ ਨਵੀਂ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਉੱਧਰ 13 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਨਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਆਗੂ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕੱਠੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਗੀ ਧੜ੍ਹੇ ਵੱਲੋ ਕੀਤੀ ਰੈਲੀ ਨੂੰ  ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲਯੁੱਗ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ ਦਾ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਜੁਰਅਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਗਏ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਖੜਨ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਗੇ , ਵਰਨਾ ਲੋਕ  ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦੇਣਗੇ।

ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਤੀਜੇ ਬਦਲ ਦੇ ਗਠਨ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਤੇ ਦੋਆਬੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਇਹ ਇਕੱਠ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵੀ ਲਈ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਤੇ ਫਿਰਕੇ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾਇਕ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ : ਚੀਮਾ

ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 13 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਜੈ ਸਿੰਘ ਰੋੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਠਿੰਡਾ ਰੈਲੀ ਵਿਚ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਕਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।

 ਜੈ ਸਿੰਘ ਰੋੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ ਬੀਰਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

6 ਮਤੇ  ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਾਸ

ਖਰੜ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਕੰਵਰ ਸੰਧੂ ਨੇ ਇਕੱਠ ਦੌਰਾਨ ਮਤੇ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹਾਜ਼ਰ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪੋੜ੍ਹਤਾ ਕਰਵਾਈ

ਰੈਲੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਰੌਚਕ ਤੱਥ

ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਵੇਚੀਆਂ ਸਨ ਟਿਕਟਾਂ : ਸੰਧੂ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਕੰਵਰ ਸੰਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ  ਪਾਰਟੀ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਲਤ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ 50 ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਹੋਈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਲਈ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਸਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਸਾਥੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੱਕ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ। ਕੰਵਰ ਸੰਧੂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੋਂ ਆਏ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ

ਰੈਲੀ 'ਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸੁਖਚਰਨ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੋਂ ਆਏ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ...


ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੋਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਅਪਵਿੱਤਰ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਸੀ ਤਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐੱਸ ਗੁਰੂਮੂਰਤੀ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬਰੀਮਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ।

ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਸ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੋ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾਇਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਯੰਗ ਲਾਇਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ 2006 ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ 'ਚ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਅਯੱਪਾ "ਕੁਆਰੇ" ਹਨ ,ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨਾਹੀ ਨੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰ ਸਹੀ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤ ਹੈ।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 41 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ।

ਮੰਦਿਰ ਤਕ ਜਾਣ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ 18 ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

12 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ ਚੁਣੌਤੀ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤਾਂ 2006 'ਚ ਦਾਇਰ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਸੁਣਵਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ 'ਚ ਇੱਕ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਨੇ ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸ ਮਨਾਹੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹਾਲ ਦੀਆਂ ਸੁਣਵਾਈਆਂ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਨਾਹੀ ਦੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਇੰਦਰਾ ਜੈਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲੰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਬੈਂਚ ਬਣਾਇਆ ਜੋਕਿ ਵੇਖੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਵਾਕਈ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹੱਕ ਨੂੰ 'ਜ਼ਰੂਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾ' ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 25 ਮੁਤਾਬਕ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਤਾ?

ਸਬਰੀਮਲਾ ਮੰਦਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੰਦਿਰ ਤਕ ਜਾਣ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ 18 ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਇੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ 41 ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਉਦੋਂ ਤਕ ਸ਼ੇਵਿੰਗ ਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਵੀ ਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ...

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਦਾਖਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪਰਿਆਰ ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਉਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਗੇ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਮਸ਼ੀਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਹੜੀ ਦੱਸੇ ਕਿ ਔਰਤ "ਪਵਿੱਤਰ" ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਭਖਦਾ...


ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ।

ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਮੇਹੁਲ ਚੋਕਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰ ਅਤੇ ਆਬਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਉਂਟ ਤੋਂ ਦੋ ਟਵੀਟ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਕੇ ਸਫਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਗਲਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ।

ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਕਿ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ/ਮੇਹੁਲ ਚੋਕਸੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫਾਈਲਾਂ ਸਿੰਧਿਆ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਦੌਰਾਨ ਸੜ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ/ਮੇਹੁਲ ਚੋਕਸੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਿਕਾਰਡ/ਦਸਤਾਵੇਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸੈੱਸਮੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਜਾਣ/ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਗਲਤ ਹਨ।"

ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਸ਼ਿਵਮ ਵਿਜ ਨਾਮ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਉਂਟ ਤੋਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, "ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿਹੜੇ ਕਾਗਜ਼ ਸਾੜਨੇ ਹਨ।"

ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਮ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

ਬੋਲਟ ਨਾਂ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਮਹਿਕਮਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਪੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨੀਕਿਨ ਰੌਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਡ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇਟਾ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਬਸ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਫਾਇਲਾਂ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਹਰ ਗਲੀ ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮਕਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੁਕੇ ਜੋ ਕਿ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਅੰਦਰ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਮਿਲੀ।

ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੇਟ ਪਾਲਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਬੈੱਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ 'ਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਗੈਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਹੀਟਰ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਰੋਟੀ ਹੀਟਰ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ 45 ਸਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਬਾਹਰ ਆਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਦਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਤਲਖ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ।

ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਦਸਹਿਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਸਾੜਿਆ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੀ ਸਾੜ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਦਸਹਿਰਾ ਆਵੇਗਾ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਯਾਦ ਆਵੇਗਾ।"

ਦਰਸਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਮੇਲਾ ਦੇਖਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਟਰੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਉ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਤੇ ਟਰੇਨ ਚੜ੍ਹੀ ਸੀ

ਅਸਲ ਮੌਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ?

ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 58 ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੋਬਿਨ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਕਮਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 57 ਹੈ।

ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਹਿਲੀ ਗਿਣਤੀ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਬੈਗਾਂ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਜਦਕਿ ਹੁਣ ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 57 ਵਿੱਚੋਂ 56 ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋਣੀ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਐੱਸਐੱਸ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ 59 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 57 ਜ਼ਖਮੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਏਡੀਸੀ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਨੇ ਵੀ 59 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦਰਸਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਗੱਡੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੀ ਹੋਈ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਦਰਸਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੇਸੁੱਧ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਤੀ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।''

'ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣੀ ਪਵੇਗੀ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ'

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਲੀ 'ਚ ਅਸੀਂ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।

ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 45 ਕੂ ਸਾਲਾ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਚ ਇਲਾਹਾਦਾਬਦ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਪਿਛਲੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਨਿਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੇਟੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਧੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਨਿਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਮੀ ਚਾਰ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸਹਿਰਾ ਦੇਖਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।"

ਅਨਿਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਤੀ ਨੌਂ ਵਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

"ਜਿਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬੁਢਾਪੇ 'ਚ ਬੋਝ ਚੁੱਕਣਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣੀ ਪਵੇਗੀ ਇਹ ਮੈਂ ਕਦੇ ਸੁਪਨੇ 'ਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।"

'ਹਾਦਸਾ ਭੁੱਲਣਾ ਔਖਾ'

35 ਸਾਲਾ ਸੁਮਨ ਦਾ ਘਰ ਜੌੜਾ ਫਾਟਕ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਦਸੇ...


ਇਸ ਐਡਾਈਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ, ਸਿੱਕਿਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਮਣੀਪੁਰ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਏ ਭਾਰੀ ਝੱਖੜ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਨਾਲ 125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਝੱਖੜ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਮੌਤ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਹੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਰੂਖ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਵੀਨ ਸਿੰਘ ਖੜਕਾ ਨੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝੱਖੜ ਪਰਲੋ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਕਿਉਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਝੱਖੜ ਦੇ ਝੁੱਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ

ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਝੱਖੜ ਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਉਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਆਵੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਹੇਠ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੋਣ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਜਾਨੀ ਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਇਸ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਊਨ ਬਰੱਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ,ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਦਾ ਰੁਖ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ

ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬੈਠੇਦਾਹ( ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ) ਦੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਜਾਇ ਖੜੇਦਾਹ( ਵਰਟੀਕਲ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਢਾਂਚੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਮੀਡੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸੂਬੇ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟ ਗਿਆ , ਇੱਥੇ ਪਾਰਾ 50.2 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਵਾਧਾ

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਣ ਕਰਕੇ ਉੱਧਰੋਂ ਹਵਾ ਵਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਬਲਕਿ ਖੁਸ਼ਕੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਧੂੜ ਭਰਿਆ ਢੱਖੜ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦਾ ਵਰਨਾ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਡੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਰਲ੍ਹਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਾਰੂ ਮੀਂਹ ਦਾ ਰੁਖ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਵਧਣਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਖਤਰਨਾਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਜ਼ਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੂਫ਼ਾਨ ਆਉਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਰੇਗਿਸਤਾਨੀਕਰਨ

ਰੇਤੀਲੇ ਝੱਖੜ ਤੇ ਤੂਫਾਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁਲਕ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਹਿਕਮੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਮੀਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਹਰ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੱਸ ਰਹੇ ਨੇ। ਰੇਤਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੇਤੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੋਕਾ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੇ ਰੇਤੀਲੇ ਝੱਖੜ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਤੂਫਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਜਾਨੀ ਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੂਫਾਨ ਇੰਨੇ ਘਾਤਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਐਪੀਸੋਡ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ ਬਹਿੱਸ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਐਪੀਸੋਡ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਿਨਹਾ ਨਾਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਟਵੀਟ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ, ''ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਸ਼ੌਹਰਤ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਰੋਹਨ ਵਿਦਵੰਸ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਖਰਾਬ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਪਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਤਰੇ।

ਮਾਏ ਵਿਊਜ਼ ਸੋ ਚਿੱਲ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਤੁਸੀਂ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹੋ? ਜੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਆਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਸੀ।''

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਯਸ਼ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੋ।''

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਯੂਜ਼ਰ ਸਮੀਰਾ ਖਾਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਮੋਦੀ ਭਗਤ ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੁਆਨਟੀਕੋ ਦੇ ਇਸ ਐਪੀਸੋਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਅਲੀ ਕਾਜ਼ਮੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਰੋਸ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਬੈਨ ਕਰਨਗੇ।''

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਜਵਾਬ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ।

ਇਨਟੌਲਰੰਟ ਇਨਫਿਡੈਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸ਼ਾਇਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਐਪੀਸੋਡ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਅਕਸ ਬਦਲ ਸਕਣ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।

ਜਸਵਿੰਦਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਉਸਨੇ ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਵਾਰੰਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਨੇ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਤੇ ਗੱਡੀ ਦੇ ਬੋਨਟ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਗੱਡੀ ਦੌੜਾ ਲਈ।

ਐਸਐਸਪੀ ਰੂਰਲ ਪਰਮਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਟੀਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਵੀ ਲਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਘੁਮਾਇਆ'

ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਡਿੱਗਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੇਡੀ ਪੁਲਿਸਕਰਮੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਬੋਨਟ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਭਜਾ ਲਈ।"

"ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਜ ਹੀ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਲੈ ਗਏ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਭੱਜ ਕੇ ਬਚੀ।'

ਟੀਮ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ: ਐਸਐਸਪੀ ਰੂਰਲ

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ

ਐਸਐਸਪੀ ਰੂਰਲ ਪਰਮਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਮ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਪਰਮਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਉਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਨੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ, ਸੋਨੂੰ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਕੌਰ ਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਕੱਥੂਨੰਗਲ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬਿਉਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਟ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਡਰਾਇਵਰ ਕਾਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਔਰਤ ਕਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਈ। ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਭੱਜੀ ਸੀ।

ਐਸਐਸਪੀ ਰੂਰਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 123 ਧਾਰਾ ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਵੱਜਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਐਕਸਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗੀ।

ਇਸ ਬਾਬਤ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬਾਰਡਰ ਰੇਂਜ ਦੇ ਆਈਜੀ ਐਸਪੀਐਸ ਪਰਮਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਡੀਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਤ ਔਰਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ - ਆਈ ਜੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੀਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਤ ਔਰਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਾਮਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਧਿਆਨ 'ਚ

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਵੇਰਕਾ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਕ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਹਰਕਤ ਨਾ ਕਾਬਲ-ਏ- ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਧਿਆਨ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।

ਉੱਧਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੁਚੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ 10 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ-

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਕੀ ਹੋਇਆ

ਮੈਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਠੁਕਰਾਈ- ਜਸਟਿਸ ਲੋਡਾ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅੱਗੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਲਈ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਲੋਡਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਐੱਨਡੀਟੀਵੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਜਸਟਿਸ ਆਰਐੱਮ ਲੋਡਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਹੁਣ ਉਹ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਟੇਅ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਵੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਠੰਢੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਕਮੇਟੀ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੇ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਇੱਕ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੇਗੀ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਗੁਲਾਟੀ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ (ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ), ਅਨਿਲ ਧਨਵੰਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦ ਜੋਸ਼ੀ (AIKCC) ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਗੇ।

ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਬੁਲਾਈ ਪੰਜਾਬ ਕੈਬੀਨੇਟ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ

ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਅਤੁਲ ਨੰਦਾ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਪੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਕੈਬੀਨੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦੀ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਛਾਬੜਾ ਨੇ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨ ਲੀਡਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲਈ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਧਰਨਾ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਤ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਲਵਾਂਗੇ ਅਜੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਡੇ ਪੱਖ 'ਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੁਝ ਕਹਾਂਗੇ।"

ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਣ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ- ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਸਕੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਂਝ ਤਾਂ ਇਹ ਬਿੱਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਕਾਫੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਖੀ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਲਝੇ ਜਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੋਧਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਣ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਧਰਨੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਥੋਂ-ਜਿਥੋਂ ਆਏ ਹਨ ਵਾਪਸ...


ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਬਰਨ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਜ਼ਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਲਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਜ਼ਾਇਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ।

ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਆਹ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸੱਚੀ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।"

"ਇਹ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਨ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਲਈ ਧਰਮ ਬਦਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ।"

ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ: ‘ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਅ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਗਏ’

ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਦਲਣਾ

ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨਾਬਾਲਗ ਜਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਔਰਤ ਦਾ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਜੇਕਰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੰਸਥਾ 'ਤੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਹੀ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਖ਼ਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੱਸਿਆ

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੜਕੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਲਾਮਤ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਖ਼ਰਵਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ 'ਆਲੀਆ' ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਲਾਮਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਗਵਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਬਰਨ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਰਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਸਲਾਮਤ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਕਸੋ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਪਰ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਦੋ ਬਾਲਗ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਦੋ ਬਾਲਗ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਦੱਸਿਆ ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹ ਲਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਰਜਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਨਜ਼ਾਇਜ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ।

ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਬਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ...


ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸੋਧ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਲੋਕ 'ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ' ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ?

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ, 1955 ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਿਰਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ, ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਣਾ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸੋਧ (ਸਾਲ 1986, 1992, 2003, 2005 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ) ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੇਸ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ

ਨਵੇਂ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਛੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ (ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧ, ਜੈਨ, ਪਾਰਸੀ, ਇਸਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ) ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸੋਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ, 1955 ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਤਜਵੀਜ਼?

ਪਹਿਲੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯਾਨਿ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ 'ਜਨਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ' ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ 1 ਜੁਲਾਈ 1987 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ।

ਦੂਜੀ ਤਜਵੀਜ਼

ਦੂਜੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਅੰਬੈਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ 1992 ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਸਾ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ

ਤੀਜੀ ਤਜਵੀਜ਼

ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਝ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

1. ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਜੋ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

2. ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਜੋ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇ।

3. ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

4. ਉਹ ਨਾਬਾਲਿਗ ਬੱਚੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਹੋਣ।

5. ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਚੌਥੀ ਤਜਵੀਜ਼

ਚੌਥੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਭੂਮੀ-ਵਿਸਤਾਰ ਰਾਹੀਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ...


ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸਰਾਈਲੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਕਈ ਲੇਖ ਛਪੇ ਕਿ 'ਇਸਰਾਈਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਾਓ।' ਪਰ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੀ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ?

ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ ਇਸਰਾਇਲ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ 60 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖਪਤ ਕੀਤੀ - ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 165 ਗ੍ਰਾਮ ਮਿੱਠਾ।

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ੂਗਰ ਆਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 30 ਚਮਚਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਇਸਰਾਇਲ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਊਂਸਿਲ ਆਫ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋ. ਇਤਮਾਰ ਰਾਜ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਬਾਰਬਾਡੋਸ, ਫਿਜੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖਪਤ

ਪੂਰਨ ਤੌਰ  'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ 25.39 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰਹੀ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਵੀ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖ਼ਪਤ ਸਾਲ 2001 ਵਿਚ 123.4 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ 172.4 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ

ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖ਼ਪਤ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ 3.5 ਕਿੱਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ 30.6 ਕਿੱਲੋ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖਪਤ ਰਹੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ 31.1 ਕਿੱਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ

ਖ਼ਪਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਾਪਦੇ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪੀਣ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 'ਫ੍ਰੀ ਸ਼ੂਗਰ' ਜੋ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡੇ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖਪਤ ਸਾਲ  2001 ਵਿੱਚ 123.4 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2018 ਵਿੱਚ 172.4 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਆਈਐਸਓ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਯਾਨਿ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿਚ 22.6 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਵੱਧ ਕਿਉਂ

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਠਾ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਸਤਾ ਸਾਧਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਫੂਡ ਐਂਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਐਫਏਓ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੰਡ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਖਪਤ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ 'ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਸਤਾ ਸਰੋਤ' ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ।  ਇਕੱਲੇ ਸੱਠਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਅਤੇ 90ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖਪਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 2.6 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 13 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ।

ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮਿੱਠਾ ਘਟਾਓ

ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹੁਣ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਲਗਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 10 ਫੀਸਦ ਘਟਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਡਾਇਟ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 5 ਫੀਸਦ ਹੋਰ ਘਟਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਯਾਨਿ ਕਿ ਤਕਰੀਬਨ 25 ਗਰਾਮ (6 ਚਮਚੇ) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਈਟੀਸ਼ੀਅਨ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਟੇਲਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਹਰ ਉਮਰ ਤੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਹੈ।"

ਮਿੱਠੇ 'ਤੇ ਟੈਕਸ

ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ 20 ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ  (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਫ਼ਟ ਡ੍ਰਿੰਕਸ) 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਏ ਹਨ।

ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠੇ ਵਾਲੀਆਂ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ 'ਤੇ...


ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰੀਬ 1700 ਫਲਾਇਟਾਂ ਰੱਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨਾ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਾਇਲਟ ਯੂਨੀਅਨ ਬਲਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਬਰਾਂਡ ਦੇ "ਡੰਪਿੰਗ ਡਾਊਨ" ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਤਕਰੀਬਨ 4000 ਪਾਇਲਟ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਮੁਖੀ ਐਲੇਕਸ ਕਰੂਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵੇ ਪੱਖ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਨਹੀਂ ਮਿਥੀ ਗਈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਹੜਤਾਲ ਲਈ 20 ਸਤੰਬਰ ਤਰੀਕ ਮਿਥੀ ਹੈ।

ਬਲਪਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਰਾਇਨ ਸਟਰੂਟਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੇਲਾ ਹੈ ਮੁੜ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕੇ।"

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ, "ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਢਲਾ ਵਿਵਾਦ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਟੌਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਡੰਪਿੰਗ ਡਾਊਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਗੁਆ ਲਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਬੰਧ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨ ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਚੋੜ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਕਰੂਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਲਪਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੀਬ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਊਂਡ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਾਈਲਟ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿੱਚ 11.5% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਲਪਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਈ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਾਈਲਟ ''ਵਰਲਡ ਕਲਾਸ'' ਤਨਖਾਹਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਫਲਾਇਟ 'ਤੇ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀ ਹੱਕ ਹਨ

ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਯਾਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀਆੰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਗਤਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੋਣਾ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸੀਦਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀ ਹੈ

ਬਿਜ਼ਨਸ ਰਿਪੋਰਟਰ ਕੈਟੀ ਪਰੈਸਕੋਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੀ ਝੱਲਣਗੇ, ਵਧੇਰੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ 'ਚ ਭੱਜ-ਨੱਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਟਿਕਟਾਂ ਮੁੜ ਤੋਂ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਰਿਫੰਡ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿੰਨਾ ਰੁੱਖ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਸਲਾ ਹੈ ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਈਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਤਾਂ ਹਾਸਿਲ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲਾਗਤਾਂ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਹੜਤਾਲ 27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਿਥੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਇਲਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜਤਾਲ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਜਾ...


ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ 166 ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨੱਕ 'ਚੋਂ ਖੂਨ ਵੱਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਫਲਾਈਟ (9W 697) ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ ਮੁੰਬਈ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਵੀਡੀਓਜ਼ 'ਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੌਕਪਿਟ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦਰਸ਼ਕ ਹਾਥੀ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਮੰਜ਼ਰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।

ਸਤੀਸ਼ ਨਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਪਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਕਸੀਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਾਕ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਡਾਣ ਸੰਬੰਧੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਲਿਤ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਬਿਨ ਸਟਾਫ਼ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਸਵਿੱਚ ਦੱਬਣਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਲਈ ਖੇਦ ਜਤਾਇਆ।

ਕੀ ਹੈ ਕੈਬਿਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ?

ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਜਿਉਣ ਲਈ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਚਾਈ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ।

ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਕਣ ਬਿਖਰਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਤੋਂ 5.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਰੀਬ ਅੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਟ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਉਡਾਨ ਭਰਨ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਕੱਚਾ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ 'ਚ ਰਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਣ ਜਦਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਬਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਹਾਜ਼ 'ਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਸਿਲੰਡਰ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਉੱਪਰ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਅੰਦਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਰਬਾਈਨ ਬਾਹਰ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਕੰਪ੍ਰੈੱਸ ਕਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਜਣ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਕੂਲਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ 'ਚ ਨਮੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਕੈਬਿਨ 'ਚ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੀਟ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਏਰੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਕਿੰਨੇ ਕੈਬਿਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਜਹਾਜ਼ 'ਚ ਦੋ ਕੈਬਿਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ 'ਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਮੋਟਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਮਸ਼ੀਨ (ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੋਟਰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇੱਖ ਮੋਟਰ ਹੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੁਅਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮੋਟਰਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਜਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੀਜੀ ਮੋਟਰ (ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਵਧ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਉਡਾਨ ਭਰਨ 'ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ 'ਚ ਦਿੱਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੀ ਸਵਾਦ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 30 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਚ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਨਮੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਿਆਸ ਵੀ ਵਧ ਲਗਦੀ ਹੈ।

ਕੈਬਿਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ 'ਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ 'ਚ ਦਰਦ,...


ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕੇਸ਼ਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਾਂਗੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਡੀਸੀ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵੱਖਰਾ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਦੇ 25 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1983 ਬੈਚ ਦੀ ਆਈਏਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੇਸ਼ਨੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਿਲਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ।

ਪਰ ਇਹ ਪਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਾਸ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਭੈਣ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਆਨੰਦ ਚੌਧਰੀ (1969 ਬੈਚ ਆਈਏਐੱਸ) ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਗੁਲਾਟੀ 1975 ਬੈਚ ਆਈਏਐੱਸ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੇਡਿਟ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਜੀਸੀ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।''

ਕੇਸ਼ਨੀ ਆਨੰਦ ਅਰੋੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਮਿਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦੇਣ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੁਰੇ ਸਮਾਂ 'ਚ ਤੁਹਾਡੀ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਹੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਤੋਂ ਵੰਢ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਜੋ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਦਨਾਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਕੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਆਈਏਐੱਸ ਬਣਨਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਿਹਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ''ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ'' ਵਰਗੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇਸ਼ਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਟਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਡੀਸੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਗਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।''

ਕੇਸ਼ਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ 'ਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਸ਼ਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗੀ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪੋਸਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।"

"ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਟਰਾਂਸਫਰ ਲਿਸਟ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ ਉਸ 'ਚ ਦੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਕੇਸ਼ਨੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝਣ ਨਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।

ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਦਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੁਕਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ 'ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਕਿੰਨੇ ਵੀਰ' ਵਿੱਚ ਡੌਮਿਨਕ ਲਾਪੀਏ ਤੇ ਲੌਰੀ ਕੌਲਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਫ੍ਰੀਡਮ ਐਟ ਮਿਡਨਾਈਟ' ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਦੇ ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ ਨਾਲ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧ ਸਨ।

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਰਕਰ ਦੀ ਸੋਚ ਗਊ-ਭਗਤੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੀ।

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਜੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸੋਚ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਵਰਕਰ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਬਲਿਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਇਸ 10 ਰੋਜ਼ਾ ਪਰੀਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਭੋਪਾਲ 'ਚ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੇਵਾਦਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤੱਥ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਹਨ

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੇਤਾਜੀ ਬੋਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ-ਫੌਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰ ਘੇਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਸੈਨਾ ਨੇਤਾ ਸੰਜੇ ਰਾਊਤ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸੇਵਾਦਲ ਦੇ ਬੁਕਲੇਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ, "ਸਾਵਰਕਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਤਬਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੇ ਜੋ ਵੀ ਲੋਕ ਹੋਣ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦਿਖਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਜਵਾਬ

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਜਨੀਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਬਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰੀਫ਼ ਲਿਖੀ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮਾਹਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈ। ਕੋਈ ਵਿਚਾਰਕ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸ਼ਲੀਲ, ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਬਲਕਿ ਸਾਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੈ।"

ਸ਼ਿਵਸੈਨਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸੰਜੇ ਰਾਊਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਹਿਣਗੇ। ਇੱਕ ਤਬਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਜੋ ਵੀ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਲੀਲ

ਉੱਥੇ, ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਬੁਲਾਰੇ ਪੰਕਜ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੋਚ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਦੀ ਹੈ। ਸਾਵਰਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।"

ਪੰਕਜ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਸ਼ੱਕ ਵੀਰ ਕਹੇ ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਸਨ। ਸਾਵਰਕਰ ਟੂ ਨੇਸ਼ਨ ਥਿਓਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ।"

ਉੱਥੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੇਵਾਦਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪੰਕਜ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੇਵਾਦਲ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਸਰੋਤ ਕੀ ਹਨ, ਕਿਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ।"

ਬਹਰਹਾਲ ਇਸ ਪਰੀਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣਏ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


ਇਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਾਣੋ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਘੱਟ?

ਕੀਮਤ ਕੈਲਕੂਲੇਟਰ

ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੋ

ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ

ਇਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ (ਆਰਪੀਆਈ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸ ਉਤਪਾਦ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚ ਕੀਤਾ।

ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (ਸੀਪੀਆਈ) ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਹਿਸਾਬ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੈਅ ਵਕਤ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸੀਪੀਆਈ ਜ਼ਰੀਏ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਵੀ ਨਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੀਪੀਆਈ ਨਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਜ਼ਰੀਏ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ (ਸਨਅਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ (CPI-IW) ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ (CPI-AL)) ਲਈ CPI ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਟੈਟਿਸਸਟਿਕਸ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਮੋਸਪੀ) ਸਾਲ 2011 ਤੋਂ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸੀਪੀਆਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੋਸਪੀ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਰਪੀਆਈ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਆਧਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਗਣਨਾ

ਆਧਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ। ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਾਲ ਦਾ ਇੰਡੈਕਸ 100 ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਰ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 26 ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

ਗਣਿਤ

ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 392 ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗਣਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਵੰਬਰ 2018 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਸਨ।

ਸੀਮਾਵਾਂ

ਮੌਜੂਦਾ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਆਰਪੀਆਈ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2001 ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਸਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ ਉਸ ਦੀ 18 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਆਧਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਮੋਸਪੀ ਨੇ ਜੋ ਸੀਪੀਆਈ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2010 ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ 2012 ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਸਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਲੇਬਰ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਜ਼ 7 ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (i) ਕਾਰਖਾਨੇ, (ii) ਮਾਈਨ, (iii) ਰੁਖ਼ ਲਾਉਣਾ, (iv) ਰੇਲਵੇ, (v) ਪਬਲਿਕ ਮੋਟਰ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਭਾਗ, (vi) ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ और ਵੰਡਣਾ, ਅਤੇ (vii) ਬੰਦਰਗਾਹ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ਜੋ ਉਂਝ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਕੋਠੜੀ ਜੋ ਬਣ ਗਈ ਗਾਂਧੀ ਮੰਦਿਰ

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ..

ਸਨਾਤਨੀ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਨ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗਾਂਧੀ 'ਖਰੇ ਅਛੂਤ' ਸਨ

ਦਲਿਤ ਮੰਨਦੇ ਸੀ ਕਿ ਗੈਰ-ਦਲਿਤ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣ-ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਈਸਾਈ ਵੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਨ।

ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਤੀਰ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭੰਗੀ ਹੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ!

ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਭੰਗੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਧਾਰ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਜਨਮ ਤੋਂ ਭੰਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਅਗਲਾ ਜਨਮ ਭੰਗੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਵੇ।

ਅੰਬੇਦਕਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਅਛੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੀ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਸਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ,''... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਖਰਾ ਅਛੂਤ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਅਛੂਤ ਹੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਛੂਤ ਹੋਣਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।''

ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ

ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕਿਹਾ ਉਹ 'ਰਾਮਰਾਜ' ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ-ਹੁਣ ਆਇਆ ਊਠ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠ।

ਉਸੇ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਮ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ!

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਬੈਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਨਾਤਨੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣ ਦੀ ਜੋ ਕਸੌਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਕੱਟੜ ਹਿੰਦੂ ਉਸ ਤੱਕ ਫਟਕਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਜੁਟਾ ਸਕਿਆ।

ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਮਸਲਾ

ਸੱਚਾ ਹਿੰਦੂ ਕੌਣ ਹੈ-ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੰਤ ਕਵੀ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਭਜਨ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,''ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨ ਤੋ ਤੇਣੇ ਕਹੀਏ ਜੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ ਜਾਣੇ ਰੇ!'' ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ -''ਪਰ ਦੁਖੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰੇ ਤੋਏ/ ਮਨ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾ ਆਉਣੀ ਰੇ!'' ਫਿਰ ਕੌਣ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਵਾਲਾ ਆਉਂਦਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕੋਲ!

ਵੇਦਾਂਤੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਤ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ''ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਅਵਾ ਸਨਾਤਨੀ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦੋ ਟੁੱਕ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ''ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਖਾ ਦੇਵੇ ਕਿ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।''

'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਧਰਮਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਨਹੀਂ'

ਹਿੰਦੂਆਂ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਜਿਨਾਹ-ਗਾਂਧੀ ਮੁੰਬਈ ਗੱਲਬਾਤ ਟੁੱਟਦੇ ਹੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਂਝ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਮਿਸਟਰ ਗਾਂਧੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਸੰਪਰਦਾਇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣ ਕੇ ਸੌਦਾ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।''

ਗਾਂਧੀ ਜਦੋਂ ਉੱਥੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਕਦੇ ਜਿਨਾਹ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਪੁਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਗੋਟੀਆਂ ਲਾਲ...


ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਕਟਿੰਗ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਂਓਂ' ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ।

ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, 'ਸਰਕਾਰ ਚੌਕਸ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਘਸਮਾਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਵਾਤ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।'

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਐਨੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਗੂਗਲ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ 'ਡਰਾਵਣੀ ਖ਼ਬਰ' ਵੱਟਸਐਪ 'ਤੇ ਮਿਲੀ।

'ਦੈਨਿਕ ਭਾਰਤ ਨਿਊਜ਼' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਵੀ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਓਂ' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਫੜੇ ਗਏ ਹਨ।

'ਦੈਨਿਕ ਭਾਰਤ ਨਿਊਜ਼' ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਸਰੋਤ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਂਓ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਐਸਪੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਦੁੱਗਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਮੇਵਾਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ ਹੈ?

ਰਾਜੇਸ਼ ਦੁੱਗਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਮੇਵਾਤ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਾਰਦਾਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।"

ਫਿਰ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਓਂ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ? ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ 'ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ' ਗਰੁੱਪ ਦੇ 'ਆਜ ਤੱਕ' ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਾਇਰਲ ਖ਼ਬਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਓਂ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਐਨੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਲਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ

ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਵਾਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 'ਆਜ ਤਕ ਗੁੜਗਾਂਓ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਗੁੜਗਾਓਂ ਅਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਚੀਫ਼ ਵੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 28 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਮ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਦਿਖੇ। ਜਨਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਵੀ ਦਿਖੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਇਹ ਫੋਟੋ ਵੱਟਸਐਪ ਜ਼ਰੀਏ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਵਾਤ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ-ਵੇਅ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਵਾਤ ਹਰਿਆਣਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮੇਵ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੈਕਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਥੇ 75 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਪੇਂਡੂ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਧਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਸਤਬੀਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਮੁਤਾਬਕ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ...


ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।

ਕਿਰਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਵਧਾਈਆਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਸਵੱਛ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨੰਬਰ ਤਿੰਨ 'ਤੇ ਹਾਂ।''

End of Twitter post, 1

ਪਰ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਧਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਫਾਈ ਵੀ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਨਵਿੰਦਰ ਖੈਰਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਜਲਦ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਸਵੇਂ ਜਾਂ ਗਿਆਹਰਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਰੁਪੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

ਰਾਘਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਲੀ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਉਣਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਜੁਨੇਜਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਲ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਜੋ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ?''

ਮਨੀਸ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਫ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੰਨ ਸਕਦੇ ਹੋ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਵਧਾਈ ਵੀ ਦਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੂਪਰਸਟਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਵਿਵੇਕ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਕਿਰਨ ਜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧਾਈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਕਦੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗਾ ਬਣੇਗਾ।''

ਵਿਕਾਸ ਝਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ।''

ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸਫਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡੁਲਿੱਪੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਲੇਖਾਂ (ਕੈਲੀਗ੍ਰੈਫਜ਼) ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਕਰੀਬਨ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਂਡੁਲਿੱਪੀਆਂ ਅਤੇ ਢਾਈ ਸੌ ਕੈਲੀਗ੍ਰੈਫਜ਼ ਹਨ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਦੇ ਦਾਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਡੋਗਰਾ ਸ਼ਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਲ 1952 ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ 27 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਲਾਲਾ ਰਖੀ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਂਡੁਲਿੱਪੀਆਂ, ਕੈਲੀਗ੍ਰੈਫ਼ੀ, ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਕੋਲ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਂਡੁਲਿੱਪੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਫਾਰਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਪਾਂਡੁਲਿੱਪੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

ਇੱਕ ਕੁਰਾਨ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਕਪੜੇ 'ਤੇ

ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਾਪੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਿੱਚਿਆ।

ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁਰਾਨ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੱਦਰ ਦੀ ਚਾਦਰ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਕੁਰਾਨ ਮੁਕੰਮਲ (ਯਾਨਿ ਪੂਰੇ 30 ਚੈਪਟਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ) ਹਨ। ਕਾਗਜ਼ ਵਾਲੀ ਕੁਰਾਨ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੁਰਾਨ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ-ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ 10 ਜਾਂ 20 ਐਕਸਿਸ ਦਾ ਲੈਂਸ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।"

ਅਬਰੋਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 90 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨੋਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੀਤੇ 30-35 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਖੁਦ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ।

ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ਜਰ-ਏ-ਨਸਬ

ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਕਾਪੀਆਂ 'ਤੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਅਬਰੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਮਲੰਗ (ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ) ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਗੁਮਨਾਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਕੈਲੀਗ੍ਰੈਫਜ਼ ਰੱਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਜਰ-ਏ-ਨਸਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ਜਰ-ਏ-ਨਸਬ ਯਾਨਿ ਕਿ ਹਰ ਪੈਗੰਬਰ ਦਾ ਨਾਮ। ਇਸਲਾਮੀ ਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਗੰਬਰ ਹਜ਼ਰਤ ਆਦਮ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਜਰ-ਏ-ਨਸਬ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਲਿਆਏ ਗਏ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਬਰੋਲ ਦੇ 40 ਕੈਲੀਗ੍ਰੈਫਜ਼ ਵੇਲੱਮ 'ਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵੇਲੱਮ ਊਂਠ ਜਾਂ ਬਕਰੀ ਦੇ ਖਾਲ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

'ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਹਸਤਲੇਖ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ'

ਅਬਰੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਹਸਤਲੇਖ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹਸਤਲੇਖ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।''

"ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹਰ ਹਸਤਲੇਖ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਗਰਬੱਤੀ ਬਾਲਦੀ ਹੈ।"

ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਬਰੋਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ...


ਇਸ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਖੇਲਾ ਹੋਬੇ ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਪਰ ਹੀ ਰਹੇ।

ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਂਕੁੜਾ, ਪੁਰਲੀਆ ਅਤੇ ਝਾੜਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ 30 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਵੀ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿਥੁਨ ਚਕੱਰਵਰਤੀ ਨੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟੀਐੱਮਸੀ ਦੀ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਾਰ ਰੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।

ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਬਦਨਾਮ ਰਹੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ 23 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

ਬਾਕੀ ਸੱਤ ਸੀਟਾਂ ਪੂਰਬੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰਿ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸੀਟਾਂ ਉੱਪਰ ਵੋਟਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਉਹ ਹਾਈਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸੀਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਹੇ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੈ।

ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਦੇ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਭ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਜਪਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹਨ

ਅਹਿਮ ਸੀਟਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਟੱਕਰ

ਇਸ ਗੇੜ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਲੀਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਂਕੁੜਾ ਦੀ ਛਾਤਨਾ ਸੀਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਖੜਗਪੁਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਦੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਸੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਪੁਰਲੀਆ ਅਤੇ ਛਾਤਨਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਲ 2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਾਰ-ਜਿੱਤ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇ ਪੁਰਲੀਆ ਸੀਟ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੁਦੀਪ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛਾਤਨਾ ਸੀਟ ਉੱਪਰ ਲੈਫ਼ਟ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਆਰਐੱਸਪੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਖੜਗਪੁਰ ਸੀਟ ਸੂਬੇ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਿਲੀਪ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਉੱਥੋਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਿਨੇਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਸੀਟ ’ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਮੁਰਗੇਂਦਰ ਨਾਥ ਮਾਇਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅਦਾਕਾਰ ਜੂਨ ਮਾਲਿਆ ਦੇ ਟੀਐੱਮਸੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਉੱਪਰ ਚੋਣ ਲੜਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਦੀਆਂ 16 ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ, ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਦੀਆਂ 15 ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਅਤੇ ਬਾਂਕੁੜਾ ਦੀਆਂ 12 ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਉੱਪਰ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣੀਆਂ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਪਰੁਲੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੌਂ ਅਤੇ ਝਾੜਗ੍ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣੀਆਂ ਹਨ।

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਇਸ ਗੇੜ ਦੀਆਂ 30 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ 191 ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ ਅਤੇ 19 ਤਾਂ ਕਰੋੜਪਤੀ ਵੀ ਹਨ।

ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਜਾਇਦਾਦ ਲਗਭਗ 43.77 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਕਰੀਬ ਅੱਧੇ ਲੋਕ ਗਰੈਜੂਏਟ ਹਨ।

ਪੁਰਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੋਣ ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ

ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਲਾਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ

ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 30 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 27 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੋ ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਟ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਸਮੀਕਰਣ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੀਟਾਂ ਉੱਪਰ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਚੋਣ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੋਡ ਸ਼ੋਅ...


ਇਸ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਾਂਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ 9 ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ।

1. ਕੌਣ ਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੋ ਆਗੂ?

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਤੇ ਸਤਿਆ ਐੱਮ ਰਾਏ ਮੁਤਾਬਕ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਦਾ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦਾ ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਕਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਗੂ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਵਰਗੇ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਦੋ ਆਗੂ ਸਨ ਡਾਕਟਰ ਸਤਿਆਪਾਲ ਅਤੇ ਸੈਫ਼ੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰਮਭੂਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰਾ-ਮੁਹਰਾ ਸਨ।

ਸੈਫ਼-ਉਦ-ਦੀਨ-ਕਿਚਲੂ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਸਤਿਆਪਾਲ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਰਾਂ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਸੈਫੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂ ਨਾਲ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2. ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਕੌਣ ਸੀ?

1919 ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਉੱਤੇ 1969 ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ 'ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਖ਼ੂਨੀ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਰੈਡੀਨਾਲਡ ਐਡਵਰਡ ਹੈਰੀ ਡਾਇਰ ਸੀ।

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਂਡ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਹ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਸਤਿਆਪਾਲ ਅਤੇ ਸੈਫ਼ੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰਾ ਮੁਹਰਾ ਸਨ।

ਵੀਐੱਨ ਦੱਤਾ ਆਪਣੇ ਲੇਖ 'ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ : ਕਤਲੇਆਮ ਤੇ ਪਰਿਣਾਮֹ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਾਇਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੌਹਨ ਐਡਵਰਡ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1831 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਨਰਲ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਡਾਇਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਜੰਗੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਕਮਾਂਡਰ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1919 ਦੇ ਮਾਰਚ -ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਹੀ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।

3. ਕੂਚਾ ਕੌੜਿਆਂਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਲ਼ੀ

'ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਵਾਂ ਕਿਤਾਬ' ਦੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਵਾਲੇ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਉੱਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਾਲਾਤ ਹੱਥੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ।

"ਅਪ੍ਰੈਲ 9, 1919 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸਾਂਤਮਈ ਰਿਹਾ ਪਰ ਫਿਰ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਡਾ. ਸਤਿਆਪਾਲ ਤੇ ਡਾ. ਸੈਫ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਕਿਚਲੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।"

"ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਭੜਕ ਉੱਠੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਭੰਨ ਤੋੜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭੀੜ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਕੇ 20 ਬੰਦੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।"

ਗਲੀ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੇਟ ਕੇ (ਰੁੜ ਕੇ) ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕੌੜੇ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

'ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ -1919 ਦਾ ਰੀਅਲ ਸਟੋਰੀ' ਦੀ ਲੇਖਕ ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇਸਾਈ ਦੇ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 112 ਉੱਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ,  "10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਮਾਰਸੈਲਾ ਸ਼ੇਰਵੁੱਡ ਉੱਤੇ ਭੜਕੀ ਭੀੜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਹਮਲਾ ਦੁਪਹਿਰ ਇੱਕ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸੀ।”

“ਜਦੋਂ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲ਼ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਫਾਇਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤਾਂ ਲੋਕ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਬੈਂਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿਚ 5 ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਮਾਰੇ ਗਏ. ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰੁਵੁੱਡ ਵੀ ਆ ਗਈ।"

ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇਸਾਈ...


ਇਸ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਹੈਕਰ ਸਾਰੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਸੰਨ੍ਹ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ, ਲਿੰਗ, ਈਮੇਲ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਪਤਾ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਵਰਤ ਕੇ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਸ ਗੜਬੜੀ ਨੂੰ ਏਅਰਟੈਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੜਬੜੀ ਠੀਕ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਏਅਰਟੈਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''APIs ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦੇ ਹੀ ਉਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੋਜਕਾਰ ਐਹਰਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ 15 ਮਿੰਟ ਲੱਗੇ।"

ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੋਬਾਇਲ ਉਪਕਰਣ ਪਛਾਣ (IMEI) ਨੰਬਰ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। IMEI ਨੰਬਰ ਹਰ ਮੋਬਾਇਲ ਡਿਵਾਈਸ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਹੈ।

ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਿਆਂ ਐਹਰਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿਵੇਂ ਸਬਸਕਰਾਈਬਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਹੈਕਰ ਏਅਰਟੈਲ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਏਅਰਟਲ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕਮੀ ਦਾ ਪਤਾ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਹੀ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ?

ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਟੈਲੀਕੌਮ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਏਅਰਟੈਲ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 325 ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਹਕ ਸਨ। ਉਹ ਵੋਡਾਫੋਨ (372 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੇ ਰਿਲਾਂਇਸ ਜੀਓ (355 ਮਿਲੀਅਨ) ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਜਸਟਡਾਇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਏਪੀਆਈ ਵਿੱਚ ਬੱਗ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 156 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਸੀ। ਜਸਟਡਾਇਲ ਨੇ ਗ਼ਲਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸੇ ਸਾਲ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ 29 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਕਦਮੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ?

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੋਬਾਈਲ ਇਕਿਉਪਮੈਂਟ ਆਇਡੈਂਟਿਟੀ (IMEI) ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।

ਸਾਡੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਨੰਬਰ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ "ਜੇ IMEI ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੈਕਰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਸੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੈਨਸਮਵੇਅਰ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਰੈਨਸਮਵੇਅਰ ਨੂੰ ਇੰਝ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਸਾਧਾਰਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਜਿੱਠ ਰਹੇ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ IMEI ਨੰਬਰ, ਈਮੇਲ, ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਐਕਾਊਂਟਸ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਡਾਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਮਦਦ ਦੇ ਸਕੇ।

ਫਿਰ ਵੀ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਤਰਜ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੱਲ 'ਦਿ ਪਰਸਨਲ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਬਿੱਲ' ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਜ਼ਰੀਏ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਰੇਗੁਲੇਟ...


ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦ ਆ ਕੇ ਕੀਤਾ।

ਚਢੂਨੀ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 'ਚ ਇੱਕ ਦਮ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ

ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੁਣ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵਿਸਥਾਰ ਸਬੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇਗਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਾਝਾ, ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਦੁਆਬਾ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਬੀਕੇਯੂ ਚਢੂਨੀ ਦੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।

ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਕਿਉਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕੇਗਾ।

ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਉਸ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 31 ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ, ਯੂਪੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਕੀ ਬੋਲੇ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਰਾਜੇਵਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਉੱਥੇ ਭਾਂਡੇ ਖੜਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅਹਿਮ ਆਗੂ ਡਾਕਟਰ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਲ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕੌਣ ਹਨ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ

ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

ਉਹ ਜੀਟੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਯਮੁਨਾਨਗਰ, ਕੈਥਲ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਝੋਨਾ ਬੈਲਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਹਲਫ਼ੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਏਜੰਟ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਅਕੇ ਉਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸ਼ਾਹਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਚਢੂਨੀ ਜੱਟਾਂ ਤੋਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤਹਿਤ ਮੰਗੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਆਰ ਟੀ ਆਈ ਤਹਿਤ ਮੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸੂਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸ਼ਾਸਕ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਕਤੂਬਰ 1893 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

RTI ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ

ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1799 ਤੋਂ 1839 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੱਖ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਮ ਰਸਮਾਂ ਸਿੱਖ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲੈ ਗਈ ਸੀ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਫੈਲੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲੈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਐਲਵੀਡਨ ਮਹਿਲ ਕੋਲ ਚਰਚ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਬਰ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਚਾਲੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡੈੱਡਲੌਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਤੱਤੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਸਵਾਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ੋਨ ਚੱਕ ਕੇ ਕਾਲ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ।

ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਕਾਲਾ ਦਿਹਾੜਾ' ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 2021 ਤੱਕ ਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ੇਤੀ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੈ?

ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ

ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਪਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ ਨੂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਣੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੁਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗਏ।

ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਨਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ 40 ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਮੋਰਚਾ ਬਣਾਇਆ, ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ। ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ 11 ਗੇੜ੍ਹ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬੇਨਤੀਜਾ ਹੀ ਰਹੀ।

ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜਿਹੇ ਤਣਾਅ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਆਫ਼ਰ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਸ 'ਚ ਖ਼ੇਤੀ ਸੁਧਾਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਟਾਲ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਪਰ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਨੇ ਇਹ ਆਫ਼ਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅੜੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਨਾ ਤਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਫ਼ਰ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ 22 ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ: ਟੀਵੀ ਤੇ ਐਡ ਚਲਾਉਣ ਲਈ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ?

ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ 26 ਮਈ ਨੂੰ 'ਕਾਲਾ ਦਿਹਾੜਾ' ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਥੇ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ 'ਕਾਲਾ ਦਿਹਾੜਾ' ਮਨਾਵੇ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੀ ਉਹ ਠੰਢੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਹੀ ਪਏ ਰਹਿਣਗੇ? ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਅਤੇ ਜੇ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਵੀ ਹੱਲ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਕੀ...


ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਨਵਜੋਤ ਕੌਰ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਹਨ।

ਧੀ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਲੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।

ਔਰਤ ਕਰ ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ

ਨਵਜੋਤ ਦੀ ਭੈਣ ਨਵਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹਨ।

ਨਵਜੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨੀ ਬੱਸ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ। ਇਸੇ ਸਦਕਾ ਨਵਜੋਤ ਇਸ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।"

ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹੀ ਲੋਕ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਵਧਾਈਆਂ ਵੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਲੈਣਾ ਪਿਆ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਨਵਜੋਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਲੈਣਾ ਪਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ 4 ਏਕੜ ਪੈਲ਼ੀ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਸੇ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਪ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਮਦਦ ਵੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਬਾਕੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਪਿਛਲਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"

ਨਵਜੋਤ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਨਵਜੋਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਜੋਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਸੂਬੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਖੇਡ ਕੇ ਹੁਣ ਦੇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਜੋਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵੀ ਖੇਡਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਨਵਜੋਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਵੀ ਖੇਡ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਦਕਾ ਹੋਈ ਜਿੱਤ

ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਜੋਤ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੂਡੋ ਖੇਡਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜੂਡੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵੱਲ ਆਈ। ਜੂਡੋ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਠੀਕ ਸੀ।

ਸੀਮਤ ਸਾਧਨ

ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਧਨ ਦੇਣ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਦੇ।

ਦਿਲਾਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਕੋਈ ਅਖਾੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਨਵਜੋਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕੇ। ਨਵਜੋਤ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ।"

ਨਵਜੋਤ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਪ੍ਰਵੀਣ ਜੈਨ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵੀਨ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਿਨ ਹੋਏ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

4 ਦਸੰਬਰ, 1992 ਦੀ ਧੁੰਦ ਭਰੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਮੈਂ ਪਾਇਨੀਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਰ ਸੇਵਕਾਂ (ਹਿੰਦੂ ਕਾਰਕੁੰਨ) ਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਕਾਰਕੁੰਨ ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸੀ।

ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਜੇਪੀ ਵੀ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਦੇਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇੱਕ ਬੀਜੇਪੀ ਐੱਮਪੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਂ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 5 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਰਿਹਰਸਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।''

ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਭਗਵਾ ਕੱਪੜਾ ਤੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਬੈਂਡ ਬੰਨਿਆ। ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬਿੱਲਾ ਮੇਰੀ ਜੈਕਟ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਜੋ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਕੁਝ ਗਜ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੀ।

'ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਲਾਏ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਖਿੱਚੀਆਂ'

ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਰਿਹਰਸਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ, ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਨਾਅਰੇ ਲਾਓ ਨਾਲ ਹੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਲਓ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੋਗੇ।''

ਇੱਕ ਹੱਟਾ-ਕੱਟਾ ਆਦਮੀ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਿੱਲਾ ਦਿਖਾਇਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਣ ਲੱਗਾ।

ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੜ੍ਹੇ ਸੀ।

ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੈਮਰਾ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਕਹੀ, ਕੁਹਾੜੇ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟਿੱਬੇ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਮੁੰਹਿਮ ਵਾਂਗ ਸਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੋਕ ਵੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।

2009 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਬਣਾਏ ਲਿਬਰਹਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਮ ਸਕ੍ਰੀਨ'ਤੇ ਇੰਝ ਦੇਖੋ:

"ਇਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਵਾਦਤ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਹਰਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ ਪਰ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਅਣਹੌਂਦ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।''

"ਭਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਕੁਝ ਸਬੂਤ ਤੇ ਬਿਆਨ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।''

'ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ'

ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਨਕਾਬ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਟਿੱਬੇ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਰਹੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਟਿੱਬੇ ਨੂੰ ਢਹਿਢੇਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਾਅਰੇ ਲਾਏ ਗਏ।

ਮੈਂ...


ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪੇਰਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਤੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਨਹਿਰੂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸ਼ੋਮਾ ਚੌਧਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪੰਹੁਚਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੋਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਆਰੀਅਨ ਅਸਲ ਭਾਰਤੀ ਹਨ?

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਇਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਯਾਨਿ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਆਰੀਅਨ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕ ਅਸਲ ਭਾਰਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਹਿਮ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਮਹਾਂਭਾਰਤ' ਅਤੇ 'ਰਮਾਇਣ' ਸਿਰਫ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਹਕੀਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ, ਈਸਾਈ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮਤ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਆਦਿ 'ਬਾਹਰੀ' ਧਾਰਾਨਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਨੁਕ਼ਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਰਗੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਰਾਿ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੇਸ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 'ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਹੈ'।

ਆਰਐੱਸਐੱਸ  ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮਨਮੋਹਣ ਵੈਦਿਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰੰਗ ਭਗਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ, ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਕਾਲਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।

ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਸਾਬਿਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤ 'ਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਪੁਰਾਤਤਵਿਕ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਅਤੇ ਡੀਐੱਨਏ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਿੰਦੂ ਹੀ ਦੇਸ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਬਾਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਿਰਫ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਕੀਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਅਸਲੀ ਹਨ।

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕੁਝ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਪੁਖ਼ਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ ?

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਸਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰੀਆ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਹੀ ਹਨ।

ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰੀਆ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਲੀ ਲੋਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਵਾਰਿਸ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰੋਮਿਲਾ ਥਾਪਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਿੰਦੂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਸੀ।

'ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ...


ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।

ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਐਨਟੋਨੀਆ ਗੁਟਰੇਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਾਜ਼ਾ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹਨ।

ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਐਂਮਰਜੈਸੀ ਸੈਸ਼ਨ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ।

ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਾਰਚ ਦੱਖਣੀ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਖਾਨ ਯੂਨਿਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ ਫਲਸਤੀਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ 5 ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਹ ਮਾਰਚ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ 5 ਤੰਬੂ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਮਾਰਚ" ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕੈਂਪ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਬੇਟ ਹਾਨੂਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ 15 ਮਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਗੇ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇਸੇ ਦਿਨ 1948 ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਿਆਮਤ ਦਾ ਦਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦਿਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇ-ਘਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਰਿਫਿਊਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ 17,000 ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੰਗਾਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਹਮਾਸ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲੈਣ।

ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ

ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯਾਹੀਆ ਅਲ ਸਿਨਵਾਰ ਹਮਾਸ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਦੇ ਲੋਕ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਤੋਂ, ਗਾਜ਼ਾ ਤੋਂ, ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਤੋਂ 1948 ਤੋਂ ਹੱਥਿਆਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਫੇਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੁੱਠਭੇੜ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੰਗਠਨ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)