ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, OTT ਤੇ ਡਿਜਟਲ ਨਿਊਜ਼ ਪੋਰਟਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਣਾਏ ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ

ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੋਡ ਆਫ਼ ਐਥਿਕਸ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਸਾਈਟਸ ਅਤੇ ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਜ਼ ਲਈ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੇਂਦਰੀ ਆਈਟੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣਗੇ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਵਿਚੌਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਐਥਕਿਸ ਕੋਡ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼) ਨਿਯਮ, 2021 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਓਟੀਟੀ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ  ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਆਈ ਐਂਡ ਬੀ, ਕਾਨੂੰਨ, ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹੋਣਗੇ।

ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼

ਕਿਸੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਕੰਟੈਂਟ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਜਾਂ ਡਿਸਏਬਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕਿਉਂ ਲਿਆਈ ਸਰਕਾਰ

ਕੇਂਦਰੀ ਆਈਟ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮੀਡੀਆ ਬਾਰੇ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਓਟੀਟੀ ਬਾਰੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਈ ਐਂਡ ਬੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਯੂਜ਼ਰ ਮਿਲੇ ਹਨ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਸਰਕਾਰ ਅਲੋਚਨਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਂਬੱਧ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ

"ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ  ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਮਿਨਲ, ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ, ਹਫ਼ੜਾ- ਦਫ਼ੜੀ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਪਾਰ ਤੋਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ 'ਸਾਫ਼ਟ ਟਚ ਓਵਰਸਾਈਟ ਮੈਕੇਨਿਜ਼ਮ' ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਟਸਐਪ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ 53 ਕਰੋੜ, ਯੂਟਿਊਬ ਯੂਜ਼ਰ- 44.8 ਕਰੋੜ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਯੂਜ਼ਰ 41 ਕਰੋੜ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਯੂਜ਼ਰ 21 ਕਰੋੜ, ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰ- 1.75 ਕਰੋੜ ਹਨ।"

"ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੈਟਫਾਰਮਜ਼ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰਟ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ।"

"ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਵੀ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।"

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ

ਓਟੀਟੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਨਿਯਮ

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵਡੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚਾਹੇ ਟੀਵੀ ਹੋਵੇ, ਓਟੀਟੀ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਮੰਨਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਓਟੀਟੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਤੇ 50 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਗਏ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਓਟੀਟੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰੀ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਓਟੀਟੀ ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ ਕਿ ਕਿੱਥੋਂ ਉਹ ਪਬਲਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੀ ਪਬਲਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਪਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵਡੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਾਹੇ ਟੀਵੀ ਹੋਵੇ, ਓਟੀਟੀ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਮੰਨਣੇ ਪੈਣਗੇ

"ਦੂਜਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਨ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੈਲਫ਼ ਰੈਗੁਲੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ- ਓਟੀਟੀ ਲਈ ਸੈਲਫ਼ ਰੈਗੁਲੇਸ਼ਨ ਸੰਸਥਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਜੱਜ ਕਰਨਗੇ। ਜਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰੇਗਾ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਆਵੇ।"

"ਤੀਜਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਓਵਰਸਾਈਟ ਮੈਕੇਨਿਜ਼ਮ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਓਟੀਟੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਲਈ ਸੈਲਫ਼ ਕਲਾਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੇ ਹੱਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ...


ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆਂ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੱਚ

ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਬਾਲਾਕੋਟ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਦਮ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ।

14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ’ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 40 ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਮਲੇ 'ਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰ 1

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤਾਨ ਦੇ ਬਾਲਾਕੋਟ 'ਚ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਾਜ਼ਾ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 75 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਏਐਫਪੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2005 'ਚ ਛਾਪਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤਸਵੀਰ 2

ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ ਜੋ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ "I Support Amit Shah" 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਸਵੀਰ 'ਚ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੌਲਾ ਬਰੋਨਸਟੇਨ ਨੇ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਗੈਟੀ ਇਮੇਜਿਜ਼ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰ 3

ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਸਾਲ 2005 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਬਾਲਾਕੋਟ 'ਚ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੰਜ਼ਰ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਏਐਫਪੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਫਾਰੂਕ ਨਈਮ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਗੈਟੀ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰ 4

ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਤਸਵੀਰ 3 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ (ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ) ਨੇੜੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਫਲੈਗ ਸੈਰੇਮਨੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 57 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਗੈਟੀ 'ਤੇ ਰਾਣਾ ਸਾਜਿਦ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਪਦਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੱਕੀ ਖ਼ਬਰ, ਤਸਵੀਰ,ਵੀਡੀਓ, ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ +91 9811520111 ’ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਕਰੋ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਾਂਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੋਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੌਸਰਬੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸੀਬੀਆਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਾਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ ਹਨ।

ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਸੀਬੀਆਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਜੇ ਐਸ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਅਫਸੋਸ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਬੇਵਸ ਹਾਂ। ਕੋਰਟ ਸਬੂਤਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਸੋਹਰਾਬੂਦੀਨ ਦੇ ਭਰਾ ਰੁਹਾਬੂਦੀਨ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

ਕੀ ਸੀ ਮਾਮਲਾ?

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਸੋਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦਾ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਪੁਲਿਸ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਨਕਾਊਂਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੇਸ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਸੋਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੇ ਸਾਥੀ ਤੁਲਸੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਵੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਊਂਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਕੇਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਸੀਆਈਡੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ

ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਇਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁੰਬਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਟ੍ਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡੇ ਗਏ 16 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਬੈਂਕਰ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ, ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਇਸ ਕੇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲਗ ਪਏ।

ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਗੁਜਰਾਤ ਸੀਆਈਡੀ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵੀਐਲ ਸੋਲੰਕੀ ਨੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਸੋਲੰਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਬਲ ਦੀ ਖਾਨ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਵਿਮਲ ਪਟਨੀ ਨੇ ਸੁਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੋ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਕੋਲ ਆਇਆ ਸੀ।

ਤੁਲਸੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਕੌਸਰਬੀ ਦੇ ਕਤਲ

ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੁਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇਹ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਅਹਿਮ ਗਵਾਹ ਰਹੇ ਤੁਲਸੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀਆਈਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸੋਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੌਸਰਬੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਗੁਜਰਾਤ ਆਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡੀਜੀ ਵੰਜਾਰਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਝਲੋਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੁਹਰਾਬੂਦੀਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਫੀਚਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

2014 ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ

ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲੀ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਗਈ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ, ਮਾਰਬਲ ਕਿੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਮਲ ਪਟਾਨੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬੈਂਕ ਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਜੇ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਸ਼ਪਾਲ ਚੁੜਾਸਮਾ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕੀ। ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਆਪੀਐਸ ਅਫ਼ਸਰ ਅਭੈ ਚੁੜਾਸਮਾ, ਨਰਿੰਦਰ ਅਮੀਨ, ਡੀਜੀ ਵੰਜਾਰਾ, ਵਿਪੁਲ ਅਗਰਵਾਲ, ਰਾਜਸਥਾਨ...


ਸੌਣਾ ਹੋਵੇ, ਪੜ੍ਹਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਐਂਵੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ, ਆਪਣਾ ਬਿਸਤਰਾ ਹੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੌਂ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਥਕਾਣ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹੋ ਉਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਉਹ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ?

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੈਟੀ ਬ੍ਰੈਂਡ ਨੇ ਇਹੀ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ-

77000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮਿਲੇ ਸੀ ਬਿਸਤਰੇ

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਗ੍ਰੇਗ ਜੇਨਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਸਤਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੂਤ 77 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿਸਤਰੇ

ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬਿਸਤਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਿਸਤਰੇ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਫਰਸ਼ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਹੋ ਕੇ ਸੌਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।"

ਗ੍ਰੇਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਖਾਣਾ ਵੀ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਸਤਰਾ ਚਿਕਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਫਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਸੜੇ ਹੋਈਆਂ ਪਰਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "10 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਵ-ਪਾਸ਼ਾਣ ਕਾਲ 'ਚ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਕੈਟੈਲਹਾਕ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ , ਜਿੱਥੇ ਸੌਣ ਲਈ ਲੋਕ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਬਿਸਤਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਓਰਕਨੇਅਸ (ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਸਕਾਰਾ ਬ੍ਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਨ।

 ਗ੍ਰੇਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਸਤਰਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ’ਤੇ ਲੇਟ ਸਕਣ। ਇਸ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਿਛਾਇਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

ਕਿਵੇਂ ਸਨ ਮਿਸਰ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ

ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਜਿਆਂ 'ਚ ਪਾਵੇ ਵੀ ਜੋੜ ਲਏ ਸਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਮੰਜੇ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੈੱਡ ਦੇ ਪਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਨਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"

ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬੈੱਡ ਵਾਂਦ ਸਪਾਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬੈੱਡ

ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚੇ ਬੈੱਡਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਟੇਟਾਮੀ ਬਿਸਤਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬਿਸਤਰਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਮੁਤਾਬਕ, “ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਤਸ਼ਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੋ ਲੋਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੈਂਟ ਤੇ ਬੈੱਡ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਰੋਮ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਲੋਕ

ਰੋਮ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਬੈੱਡ ਕਈ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿਸ ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਸਨ ਉਸੇ 'ਤੇ ਹੀ ਖਾਣਾ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਬੈੱਡ ਇੱਕ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੇੜੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਪਈ ਖਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕ ਸਕਣ।

ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦੇ 'ਗ੍ਰੇਟ ਬੈੱਡ'

ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਘਾਹ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਸੋਨਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਗ੍ਰੇਟ ਬੈੱਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਬੈੱਡ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਗ੍ਰੇਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੇਖਣ 'ਚ ਬੇਸ਼ੱਕ ਬੈੱਡ ਬੇਸ਼ੱਕ ਠੋਸ ਲਗਦੇ ਸਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬੈੱਡ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਸਨ ਕਿ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਆ ਜਾਵੇ।"

ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬੈੱਡ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ...


ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਤੇ ਰੀਮਾ ਦਾ 18 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਰਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਵਿਆਹ ਤੋਂ 5 ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ 23 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਟਨਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ 26 ਸਾਲਾ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਸਾਹੂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 22 ਸਾਲਾ ਪਤਨੀ ਰੀਮਾ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰਲੇ ਗੇਟ ਦੀ ਬੈਲ ਵੱਜੀ। ਉੱਥੇ ਸੌਮਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਪਾਰਸਲ ਫੜੀ ਇੱਕ ਡਲਿਵਰੀ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।

ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਜਿਹੇ ਸਟੀਕਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ 230 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰਾਇਪੁਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਐਸਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਰੀਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੌਮਿਆ ਨੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਪਾਰਸਲ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਧਾਗਾ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ 85 ਸਾਲਾ ਦਾਦੀ ਜੇਮਾਮਣੀ ਸਾਹੂ ਪਾਰਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਦੇਖਣ ਆਈ।"

ਸਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਗਿਫ਼ਟ

ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵਿਆਹ ਦਾ ਗਿਫ਼ਟ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਰਾਇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।"

... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਧਾਗਾ ਖਿੱਚਿਆ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਜਿਹੀ ਚਮਕੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। ਤਿੰਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਗਏ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲਗਿਆ।

ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਛੱਤ ਦਾ ਪਲਸੱਤਰ ਪੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਟਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਖਿੜਕੀ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰੇੜਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।

ਸਾਰੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਤੜਫ਼ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਖੂਨ ਵੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ, ਬਚਾਓ, ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਸਨ ਜੋ ਰੀਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੇ।

ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਸੜ ਗਏ। ਉਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆ ਭਰ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਲਈ ਤੜਫਣ ਲੱਗੇ।

ਐਨੇ ਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀ ਭੱਜੇ ਆਏ ਕਿ ਕਿਤੇ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਫਟ ਗਿਆ। ਮਲਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਭਰ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਨਜ਼ਰ ਧੁੰਦਲੀ ਹੁੰਦੀ ਚਲੀ ਗਈ।

ਰੀਮਾ ਘਿਸੜ ਕੇ ਬੈਡਰੂਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੀਮਾ ਘਿਸੜ ਕੇ ਬੈਡਰੂਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਨ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਤਿੰਨਾਂ ਫੱਟੜਾਂ ਨੂੰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੌਮਿਆ ਤੇ ਦਾਦੀ ਦੀ 90 ਫੀਸਦੀ ਸੜ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ । ਰੀਮਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਰਨ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਕਿ ਸੌਮਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।

ਰੀਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਦਾਮ ਚਰਨ ਸਾਹੂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਸਾਧਾਰਣ ਲੋਕ ਹਾਂ। ਨਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ ਦਾ। ਮੇਰੇ ਜੁਆਈ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਅਜਿਹਾ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਸੌਮਿਆ ਤੇ ਰੀਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰੀਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਵਪਾਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੀਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਹਸਮੁਖ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਰੀਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਲੋਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਸੌਮਿਆ ਖ਼ੁਦ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੂਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਅਨਜਾਣ ਫੋਨ ਕਾਲ

ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਨਾ...


ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, "ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਡ ਦੇ ਹਰ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹੋਣ। ਤਾਂ ਜੋ ਖੇਡ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ... ਭਰੋਸਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।"

"ਕੁਝ ਹੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ...ਚੰਗੀ ਟੀਮ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਖਿਡਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣ... ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਚੁਣਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

End of Twitter post, 1

ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੌਰੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਮਨ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਅਜਿੰਕੇ ਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਨਾ ਚੁਣੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

"ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਖੇਡ ਦੇ ਹਰ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ...ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਵਨਡੇ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਮਨ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਰਹਾਣੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਈ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡੇਗੀ।

ਮੁੱਖ ਚੋਣਕਰਤਾ ਐੱਮਐੱਸਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀ-20, ਵਨ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਡੇ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇਗੀ।

ਤਿੰਨ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟੀ-20 ਫਾਰਮੈਟ ਦੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ।

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਨਡੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਟੈਸਟ ਮੈਚ।

ਮੈਚ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫਾਰਮੈਟ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਟੀ-20 ਅਤੇ ਵਨ ਡੇ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।

ਅਜਿੰਕੇ ਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਟੀਮ

T-20 ਦੀ ਟੀਮ- ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ (ਕੈਪਟਨ), ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ (ਉਪ-ਕਪਤਾਨ), ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ, ਕੇਐੱਲ ਰਾਹੁਲ, ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਅਈਅਰ, ਮਨੀਸ਼ ਪਾਂਡੇ, ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ (ਵਿਕੇਟ ਕੀਪਰ), ਕਰੁਣਾਲ ਪਾਂਡਿਆ, ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ, ਵੌਸ਼ਿੰਟਨ ਸੁੰਦਰ, ਰਾਹੁਲ ਚਾਹਰ, ਭੁਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ, ਖਲੀਲ ਅਹਿਮਦ, ਦੀਪਕ ਚਾਹਰ, ਨਵਦੀਪ ਸੈਣੀ।

ਵਨ ਡੇ ਦੀ ਟੀਮ- ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ (ਕੈਪਟਨ), ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ (ਉਪ-ਕਪਤਾਨ), ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ, ਕੇਐੱਲ ਰਾਹੁਲ, ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਅਈਅਰ, ਮਨੀਸ਼ ਪਾਂਡੇ, ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ (ਵਿਕੇਟ ਕੀਪਰ), ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ, ਕੁਲਦੀਪ ਯਾਦਵ, ਯੁਜਵੇਂਦਰ ਚਹਿਲ, ਕੇਦਾਰ ਜਾਧਵ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ, ਖਲੀਲ ਅਹਿਮਦ, ਨਵਦੀਪ ਸੈਣੀ।

ਟੈਸਟ ਟੀਮ - ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ (ਕੈਪਟਨ), ਅਜਿੰਕੇ ਰਹਾਣੇ (ਉਪ-ਕਪਤਾਨ), ਮਯੰਕ ਅਗਰਵਾਲ, ਕੈਐੱਲ ਰਾਹੁਲ, ਚੇਤੇਸ਼ਵਰ ਪੁਜਾਰਾ, ਹਨੁਮਾਨ ਵਿਹਾਰੀ,  ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ, ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ (ਵਿਕੇਟ ਕੀਪਰ), ਵਰਿੱਧੀਮਾਨ ਸਾਹਾ (ਵਿਕੇਟ ਕੀਪਰ), ਰਵਿਚੰਦਰਨ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ, ਕੁਲਦੀਪ ਯਾਦਵ, ਇਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ, ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ, ਉਮੇਸ਼ ਯਾਦਵ।

ਚੁਣੇ ਗਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ, ਕੈਪਟਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਾਲੀ, ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਕੇਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਏ ਉਹ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਗਈ ਇਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਵਿਕਟ ਕੀਪਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਟਵੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਆ ਟਵਿੱਟਰ ਟਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਾਣੇ ਟੌਪ ਟਰੈਂਡ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸਾਦ ਭਾਤਖੰਡੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਨਾ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਭਾਰਤ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਕਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਵਨਡੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਡਿਜ਼ਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਮਿਤ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਹਾਣੇ ਦੇ ਕੋਲ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ। "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਪਰ ਉਹ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਟੀਮ ਲਈ ਬੇਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।"

ਉਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਤੀ ਰਾਇਡੂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਿਸ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ...


ਸੌਵਿਕ ਮੈਤੀ ਅਤੇ ਦੇਬਜਯੋਤੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਫੇਲੂਦਾ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਬੰਗਲਾ ਫਿਲਮਕਾਰ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਫੇਲੂਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ।

ਇਹ ਪਾਤਰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਜਾਸੂਸ ਹੈ, ਜੋ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹਲ ਲੱਭ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਬਿਓਮਕੇਸ਼ ਬਕਸ਼ੀ ਵਰਗਾ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਗੂਗਲ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ ਜੋ ਫੇਲੁਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੀ 'ਫੇਲੂਦਾ' ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਸਾਂਗੇ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ 'ਫੇਲੂਦਾ' ਕਿਉਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ 'ਫੇਲੂਦਾ' ਟੈਸਟ ਕਿੱਟ

ਦਰਅਸਲ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਕਦੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਿੱਟ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਲੈਕੇ।

ਪਰ ਜੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰਿਹਾ ਤਾਂ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦਾਅਵਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਮਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਫੇਲੂਦਾ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ CRISPR- CAS9 ਤਕਨੀਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਵ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਕਾਊਂਸਿਲ (CSIR), ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਟੈਸਟ ਕਿਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦੋ ਕਾਲੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋ।

ਸੀਐਸਆਈਆਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੌਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੀਐਸਆਈਆਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਦੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਟੈਸਟ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸੀਐਸਆਈਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਸ਼ੇਖਰ ਮਾਂਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪੇਪਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਟੈਸਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੋਲੂਸ਼ਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਫੇਲੁਦਾ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ RNA ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਮਗਰੋਂ, ਇਸ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੈਂਡ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਪੇਪਰ ਸਟ੍ਰਿਪ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟ ਨੂੰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਜੀਨੋਮਿਕਸ ਐਂਡ ਇੰਟੀਗਰੇਟਿਵ ਬਾਇਓਲੋਜੀ  ਦੇ ਦੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੇਬਜਯੋਤੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਸੌਵਿਕ ਮੈਤੀ - ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌਵਿਕ ਮੈਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪੱਟੀ ‘ਤੇ ਦੋ ਬੈਂਡ ਹੋਣਗੇ।

ਪਹਿਲਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬੈਂਡ ਹੈ, ਇਸ ਬੈਂਡ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਟ੍ਰਿਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੂਜਾ, ਟੈਸਟ ਬੈਂਡ ਹੈ, ਇਸ ਬੈਂਡ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬੈਂਡ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੈਗੇਟਿਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਫੇਲੂਦਾ (FELUDA) ਨਾਮ ਕਿਉਂ?

ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਸਟ ਨਾ ਤਾਂ ਇਕ ਰੈਪਿਡ ਟੈਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ RT-PCR ਟੈਸਟ। ਇਹ ਤੀਜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ RNA ਅਧਾਰਤ ਟੈਸਟ ਹੈ।

ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਪਾਤਰ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਟੈਸਟ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ 'ਫੇਲੂਦਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਕ ਇਤਫ਼ਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਤਕਨੀਕ FNCAS9 EDITOR LINKED UNIFORM DETECTION ASSAY (FELUDA) ਹੈ।

ਪਰ ਸੌਵਿਕ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੇ ਫੇਲੂਦਾ ਪਾਤਰ ਵਰਗਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਫੇਲੂਦਾ...


ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਆਗੂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 9 ਸਿਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਜਾ ਕਹੇ ਹਨ ।ਉੱਧਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

1. 'ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ'

ਮਨੁੱਖੀ ਹਕੂਕ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਹਕੂਮਤ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੀਬੀਆਂ ਅਤੇ ਇਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਿੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀ ਮਰਵਾਇਆਂ। ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਲੜਾ ਨੇ 25,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਸਕਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਾ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨੀਤੀਆਂ ਉਹ ਹੀ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਢੰਗ ਵਸੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਪਸ 'ਚ ਲੜਾ ਕੇ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਗਾਲ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮ ਸੁਤੇਚ ਰਹੇ।"

ਗੌਰਤਬਲ ਹੈ ਕਿ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਕਹਿ ਕੇ ਸਸਕਾਰੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਸਥਾਨਕ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਫ਼ਾਇਲਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਖੰਗਾਲਿਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ 2097 ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲ ਗਏ।

ਖਾਲ਼ੜਾ ਨੇ ਕੈਨੈਡੀਅਨ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ  ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਰਗਿਆਨਾ ਮੰਦਰ ਸਮਸਾਨਘਾਟ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ 25000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣਦੀ ਹੈ।

2. 'ਜੇ ਪਿਆਰ ਗੁਨਾਹ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਆ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ'

ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਜੇ ਪਿਆਰ ਗੁਨਾਹ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਆ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸਤੀਸ਼ ਮਾਨੇ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਆ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਵਜ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਨਸੀਬੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਮਨ ਭੇਜਿਆ ਸੀ

ਵਕੀਲ ਸਤੀਸ਼ ਮਾਨੇ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਗੁਨਾਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸੀਬੀਆਈ, ਈਡੀ ਅਤੇ ਐਨਸੀਬੀ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਗਾਊ  ਜ਼ਮਾਨਤ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਨਹੀਂ ਗਈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ । ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਐਨਸੀਬੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਮਨ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਮਿਤ ਫੱਕੜ ਘਵਾਟੇ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਿਆ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

3.  ਦਿੱਲੀ ਮੁੰਬਈ ਚ ਮੈਟਰੋ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ

ਦਿੱਲੀ, ਲਖਨਊ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ, ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ. ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ 169 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।ਡੀਐਮਆਰਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਥੇ ਹੀ, ਯੂਪੀਐਮਆਰਸੀ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਲਖਨਊ ਮੈਟਰੋ ਬਾਰੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਟਰੋ 30-40% ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਮੈਟਰੋ...


ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ 8 ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ।

ਇਹ ਧਮਾਕੇ ਓਦੋਂ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਈਸਟਰ ਲਈ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜੂਲੀਅਨ ਇਮੈਨੁਅਲ

ਡਾ. ਇਮੈਨੁਅਲ 48 ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਇਸ ਹਫਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕੋਲੰਬੋ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੋਲੰਬੋ ਦੇ ਸਿਨਮਨ ਗਰੈਂਡ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ''ਕਰੀਬ 8.30 ਵਜੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਹੋਟਲ ਦੇ ਲਾਊਂਜ 'ਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਟਲ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।''

''ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਹੋਟਲ ਦਾ ਰੈਸਟੌਰੈਂਟ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਭਾਂਜੇ ਨਾਲ ਗਿਰਜਾਘਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬੰਦ ਹੋ ਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 18 ਸਾਲ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਾ ਵੇਖੀ ਹੈ।''

ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਿਨਹਲੀਜ਼ ਤੇ ਤਾਮਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਹੋਏ ਪਰ 2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ 11 ਤੇ 7 ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।''

''ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਖਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ।''

ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ

ਅਲੀ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਗੜਬੜ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੇੜਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਮਬੂਲੈਂਸਾਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ #LKA ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾਨ ਲਈ ਲੋਕ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਏ

ਅਲੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ ਗਏ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਬੇਹੱਦ ਭੀੜ ਸੀ, ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਕਰਕੇ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ। ਲੰਮੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੀ।''

''ਹਰ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਵੇਖੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਜਾਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਹਨ।''

''ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਰੱਬ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਏ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀਰਨ ਅਰਾਸਰਤਨਮ

ਇਮਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੀਰਨ ਅਰਾਸਰਤਨਮ ਸ਼ਾਂਗਰੀਲਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕੀਰਨ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਹਨ ਪਰ 30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਧਮਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 18ਵੇਂ ਫਲੋਰ ਤੋਂ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਹਰ ਕੋਈ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਿਰਫ ਖੂਨ ਸੀ।''

ਸ਼ਾਂਗਰੀਲਾ ਹੋਟਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ

''ਹਰ ਕੋਈ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਤੱਕ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਕੰਧਾਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਨਾਸ਼ਤੇ ਲਈ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਨਾ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਲੈਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਪਰਦੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਡੂ ਨੌਟ ਡਿਸਟਰਬ ਦਾ ਸਾਈਨ ਹਟਾਇਆ, ਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ...


ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਬੇਮਿਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਫ਼ਸ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਇਸੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸਾਨ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਲਾਲ ਚੌਕ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

'ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸਲਾਮਤ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੇਸ ਕੱਟ ਲਵੋ'

ਹਾਸਨ 'ਹਿੰਦੂ ਅੱਤਵਾਦ' ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ?

ਅਫ਼ਸ਼ਾਨਾ ਕੋਚ ਵੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ

ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਵਾਂ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਹੈ ਸੱਟ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ 75 ਸਾਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਡਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ । ਪਾਪਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖੇਡਣ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਲੇਜ ਪੱਧਰ '... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੇ ਹੀ ਖੇਡੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।''

ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,''ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕੋਚ ਮਿਲ ਗਏ । ਉਨਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ । ਮੈਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕਲੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਬਲਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।''

ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇੰਝ ਮੰਨੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ

ਅਫ਼ਗਾਨਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਜੋ ਫਿਲਮ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਨੀਸ਼ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਆਇਸ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਆਰਟੀਕਲ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।''

ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੰਬਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਪਨੇ ਹਨ , ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁਨਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਥਰਾਅ

ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਥਰਾਅ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਲਾਲ ਚੌਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਆਈਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਉੱਤੇ ਪਥਰਾਅ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।''

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤਕ ਜਾਓਗੇ?

ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਭੈਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੁਝ ਵੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਸਟੂਡੈਂਟ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਿਆ।

ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,'' ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈ...


ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਲਾਲ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਾਰੁਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਭੈਣ ਖ਼ਾਲਿਦਾ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਧੀ ਸਾਰਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਏ ਇਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਾਰਕੁਨ ਸੁਸ਼ੋਬਾ ਭਰਵੇ ਅਤੇ ਹਵਾ ਬਸ਼ੀਰ (ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਬਸ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਵੀ ਇਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਲਾਲ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਧੀ ਗਈ।

ਪੁਲਿਸ ਵੈਨ ਵਿੱਚ 'ਡੱਕੇ' ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਾਲਿਦਾ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਵੇਖੋ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਹਨ। ਕੀ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਹਨ?''

ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਕੁਰਾਤੁਲ ਏਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਕੱਢਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਰਹਿਮੋ-ਕਰਮ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵੱਲੋਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

''ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾੜੀਆਂ ਵਿਕਾਊ ਨਹੀਂ'' ਅਤੇ ''ਦੇਸ ਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ'' ਦੇ ਬੈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਫ਼ਾਰੁਕ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਸਜਾਦ ਲੋਨ, ਸ਼ਾਹ ਫ਼ੈਸਲ ਅਤੇ ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 200 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ 5 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਏ ਅਤੇ 35-ਏ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ ਬੱਚੇ

ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਉੱਪਰ ਮੰਗਲਵਾਰ, 26 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਮੁੜ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੋੜ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ (ਭਾਰਤ-ਸ਼ਾਸਤ) ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੈਂਪ ਉੱਪਰ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗਾ।

ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਥ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ 2018 ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਾ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 500 ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ?

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸ ਝਗੜੇ ਉੱਪਰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਇੱਕ ਭਖਵਾਂ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਚੀਨ ਕੋਲ ਵੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਰਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਸ ਪਰਿਪੇਖ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਖ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਕੋਲ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਹੌਂਦ ਨੂੰ ਹੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਤਾਪ ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੀ ਭੋਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਕੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਉੱਪਰ ਹੀ 1947 ਅਤੇ 1965 ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਹਮਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਸਲਾ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰਖੇਜ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਪਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਨੇੜਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਹੇਗਾ।

ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਨਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰ ਕੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਫਸਵਾਂ ਸੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣ ਲਵੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੰਗ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।

ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦ ਕਰਕੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਘਟਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ-ਵਿਰਾਮ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।

ਇੱਧਰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਹਿਬੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸਿਓਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਚੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਆਖਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਜੰਗ 1965 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਧਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਕਰਕੇ ਹਾਲਾਤ 1990ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ।

ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਸੈਨਿਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਰਗਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਮਸਲੇ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕੀ ਹਨ?

14 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਮਲਾ ਸੀ।

1950ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਹੋਣਾ...


ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਦਾਗ਼ ਰਹੇ ਹਨ

ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਦਾਗ਼ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ  ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਸੁਦੀਪ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਬੀਤੀ 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ (ਸੋਧ) ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀ ਵਸਤਾਂ 'ਚ ਸਰਪਲੱਸ (ਵਾਧੂ ਭੰਡਾਰ) ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ, ਗੁਦਾਮਾਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਵੇਅਰਹਾਊਸਾਂ ਤੇ ਬਰਾਮਦ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਚੰਗਾ ਭਾਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਐਕਟ 1955 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੰਪਰ ਫ਼ਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਖਪਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵਸਤਾਂ ਜੋ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰੌਲਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ?

ਜਿਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਸੁਦੀਪ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਹਨ। ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ  ਦੇ ਕੁਲ 30 ਮੈਂਬਰ (ਲੋਕ  ਸਭਾ ਦੇ 21 ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਤੋਂ 9 ਮੈਂਬਰ) ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੋਰਨਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ  ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਫਾਰੁਖ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦਾ ਨਾਮ 30 ਮੈਂਬਰੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਹਰਸਿਮਰਤ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ

ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤੇ ਦੋਹੇ ਮਾਪਦੰਡ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਦੋਗਲਾ ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਹਰ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਆਪ ਹੀ ਫੜੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਇੰਨੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਸਬੂਤ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਤੇ 'ਆਪ' ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਅੱਗੇ ਸੈਰੰਡਰ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।”

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਕਨਵੀਨਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੋਵੇਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨ ਨੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਸੋਧ ਐਕਟ 2020 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬ

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ  ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਿੰਟਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰ ਕੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਉੱਚ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ...


ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਰੱਦ ਹੋਣ ਬਾਬਤ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟ ਰਾਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਥਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ETPB ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਮੀਰ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਉਣ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਜਥਿਆ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣਾ  ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਵਕਤਾ ਨੇ ਵੀ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਥੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ.। ਵਕਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਬਤ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟ ਰਾਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਬਤ ਫੈਸਲੇ ਕਰੇ।

ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵੇਲੇ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਰੂਪ

ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਦੀ ਦੋਸ਼ੀ

ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ ਦੀ ਫਾਉ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜਮਾਖੋਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਬੀ-ਫਲੂ ਨਾਮਕ ਦਵਾਈ ਵੰਡਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਡੀਲਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਖਰੀਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਸੀ।

ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ।"

ਕੋਰੋਨਿਲ ਕਿੱਟ: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਸੰਮਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ

ਡੀਐਮਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦੇਵ ਲਈ ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਕੋਰੋਨਿਲ ਕਿੱਟ ਦਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ

ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿੱਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਡੀਐਮਏ) ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।

ਡੀਐਮਏ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ 'ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਿਲ ਕਿੱਟ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।'

ਡੀਐਮਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦੇਵ ਲਈ ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਕੋਰੋਨਿਲ ਕਿੱਟ ਦਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਮੁਹੰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਸਟਿਸ ਸੀ ਹਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਰਾਮਦੇਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਵਰਗੇ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਵਾਬ ਮੰਗੇ ਹਨ।

ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਾਮਦੇਵ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਕੇ ਉਹ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਅਗਲੀ ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਕੋਈ ਭੜਕਾਉ ਬਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ 13 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਿਨੋਦ ਦੂਆ ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਕੇਸ ਰੱਦ : ਹਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ -ਸੁਪਰੀਮ...


ਸੰਕਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸਜੀਨ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਦਖ਼ਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ- ਵੱਖ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖ ਕੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਨੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 10,000 ਮਰੀਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਆਕਸਜੀਨ ਦੀ ਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਆਕਸਜੀਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇੜਲੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ 50 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਵਾਧੂ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੋਕਾਰੋ ਤੋਂ LMO ਦੇ 20 ਟੈਕਰਾਂ ਦੀ ਰੇਲ ਰਾਹੀ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਵਧਦੇ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਲੈਵਲ 2 ਅਤੇ ਲੈਵਲ 3 ਲਈ ਬੈੱਡ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਪਾ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਅਟਾਰੀ ਵਾਘਾ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਰੋਸਿਆਂ ਦਾ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋੜੀਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ 195 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਆਕਸੀਜਨ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਇਸ ਵਿਚੋਂ 90 ਬੋਕਾਰੋ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ 105 ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਅਲ਼ਾਟ ਕੋਟਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ।

IPL ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲੀਗ਼ (ਆਈਪੀਐੱਲ) 2021 ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਈਪੀਐੱਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬ੍ਰਿਜੇਸ਼ ਪਟੇਲ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ  ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਇਓ ਬਬਲ ਅੰਦਰ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੀਗ਼ ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉੱਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੀਵ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੂੰ ਆਈਪੀਐੱਲ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਐੱਨਡੀਟੀਵੀ ਸਪੋਰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਕਈ ਖ਼ਿਡਾਰੀ ਕੋਵਿਡ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ  ਮੈਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦੋ ਕਲੱਕਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਵਰੁਣ ਚੱਕਰਵਰੀਤ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਵਾਰੀਅਰ, ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਕੋਟ ਲਕਸ਼ਮਿਪਾਥੀ ਬਾਲਾਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਐੱਸਕੇ ਟਰੈਵਲ ਟੀਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਟਾਫ਼ ਮੈਂਬਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਈਪੀਐੱਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੀਐੱਸਕੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਰਾਸ਼ਨ, ਆਟੋ- ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 5000 ਰੁਪਏ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਹਰ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਰਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਚਾਲਕ ਨੂੰ 5000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਆਏ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵਲੋਂ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ''ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ 72 ਲੱਖ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਰਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।''

'ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲੱਗਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਦਮ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।''

''ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਚਾਲਕ ਨੂੰ 5000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੌਕਡਾਊਨ...


ਸੰਕਤੇਕ ਤਸਵੀਰ

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਆਸਿਫ਼ ਗਫ਼ੂਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਕਲਸਟਰ ਬੰਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਨੇਵਾ ਸੰਧੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕਲਸਟਰ ਬੰਬ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਕੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਚੌਕੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਦਦ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਕਲਸਟਰ ਬੰਬ

ਜਿਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਲਸਟਰ ਬੰਬਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਧਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਸੈਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਸਤਰਬੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਵਰਤਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁੱਖ ਬੰਬ 'ਤੋਂ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਛੋਟੇ ਬੰਬ ਤੈਅ ਟੀਚੇ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਨਾਗਿਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਮੁੱਖ ਬੰਬ ਦੇ ਫਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਏ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝਪੇਟ 'ਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ

2008 ਵਿੱਚ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਆਨ ਕਲਸਟਰ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਲਸਟਰ ਬੰਬਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ, ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਸੀ।

3 ਦਸੰਬਰ 2008 ਤੋਂ ਇਸ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਤੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ 108 ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਦ ਕਿ 106 ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਰੂਸ, ਇਸਰਾਇਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

"ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸ 'ਤੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਜੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੁਦ ਖੇਡਣ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਨਾ ਤਾਂ ਸਹੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਇੱਕ 11 ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਾਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕੀ  ਹੈ ਮਾਮਲਾ

ਮਾਮਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ 'ਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ 11 ਸਾਲਾਂ ਬੱਚੀ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ।

ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ 11 ਸਾਲਾ ਪੀੜਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 4-5 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਥਾਣਾ ਅਸੰਧ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਰਨਾਲ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਇੱਕ 22 ਸਾਲਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਾਬਾਲਗ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕੇਸ ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਕਿ ਇਸ ਗਰਭ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ 23ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਨਾਲ "ਇਸ ਗਰਭਵਤੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਲਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉਚਿੱਤ ਜੋਖ਼ਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਕਿੰਨਾ-ਕੁ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਗਠਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਇਹ ਸੀ, "ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਜੋਖ਼ਮ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਕੋਰਟ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਦਾਲਤੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

''ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲੈ ਜਾਓ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਾਓ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਬਚ ਕੇ ਆਈ ਸੀ।''

ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਬਣੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ।

ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ-'ਵਨ ਸਟੌਪ ਸੈਂਟਰ'

ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਰਭਿਆ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੋਸ ਪਹਿਲ ਕਦਮੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

 ਤਾਕਿ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਛੱਤ ਹੇਠਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਨ ਸਟੌਪ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਆਰ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦਦ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕਣ।

ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ 166 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ 'ਚ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਕਈ ਦਿੱਕਤਾਂ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਮੇਨਕਾ ਗ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾਂਧੀ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਫੰਡਿਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

'ਮਦਦ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ'

ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਵਨ ਸਟੌਪ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ''ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਖਾਣਾ ਮੰਗਵਾ ਕੇ ਖੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।''

'ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਸਟਾਫ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਤੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਐਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਪੀੜਤਾ ਨਹੀਂ ਆਈ।''

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਸਭ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।''

ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ 'ਫਸਟ ਏਡ' ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੰਨਾਟੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਮਰੀਜ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿਸਾਰ ਵਨ ਸਟੌਪ ਸੈਂਟਰ

ਇਸੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਰਾ 'ਵਨ ਸਟੌਪ ਸੈਂਟਰ' ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ 2 ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ 2 ਮੇਜ਼ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸੀ। 4-5 ਬਿਸਤਰੇ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਤੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੀੜਤਾ ਆਏ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰੇਗੀ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੇਗਾ।

ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਟਾਫ ਦੇ 2 ਮੈਂਬਰ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ(ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਸਟਾਫ) ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸੁਨੀਤਾ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਚਾਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,''ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਟਾਫ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹੀ ਕੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੀ ਮਹਿਲਾ ਸਟਾਫ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਾਂਗੀ ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਰੱਖਾਂ।''

''ਕਿਸੇ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੇਸ ਵਰਕਰ, ਕਾਊਂਸਲਰ, ਪੈਰਾ ਲੀਗਲ, ਪੈਰਾ ਮੈਡੀਕਲ, ਆਈਟੀ ਸਟਾਫ਼ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।''

ਸੁਨੀਤਾ ਯਾਦਵ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਥਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਿਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਸੈਂਟਰ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ 39 ਕੇਸ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆਏ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

2009 ਵਿੱਚ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਗੀਤਾ ਔਲਖ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਔਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਸਨ। ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਔਲਖ ਨੂੰ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਏਡੀਜੀਪੀ ਜੇਲ੍ਹ ਆਈਪੀਐੱਸ ਸਹੋਤਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਪਲਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਿਆਉਣਗੇ ਜਿੱਥੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

2009 ਵਿੱਚ ਔਲਖ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੀਤਾ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨਿਸਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਗੀਤਾ ਨੇ ਔਲਖ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਪਾ ਰੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਔਲਖ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸਬੰਧ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਔਲਖ ਨੇ ਕਤਲ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਗੀਤਾ ਤੇ ਔਲਖ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਸਾਲ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਸਨ

16 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਗੀਤਾ ਨੇ ਬਰੌਂਡ ਐਵੇਨਿਊ ਤੋਂ ਬੱਸ ਫੜੀ। ਉਹ ਕ੍ਰੈੱਚ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕਰੈਚ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਗੀਤਾ ਨੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਮਲਾ ਇੰਨੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਸਿਰ ਫੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਟਰਾਂਸਫਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਈਜੀ ਰੂਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲੈਣਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹਨ।''

ਅਫਸਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 'ਰਿਪੈਟਰੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਪਰਿਜ਼ਨਰਜ਼ ਐਕਟ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੈਦੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਸ਼ਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪੈਂਡਿੰਗ ਕੇਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ ਫੌਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ।

ਟਰਾਂਸਫਰ ਲਈ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟਣਾ ਔਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਜੂਨ 2018 ਵਾਲੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਖ਼ਰਚ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਲਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨਾਂ (Indian Evidence Act, Passport Act, Registration of Birth and Death Act) ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੁਹਾਗਣਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੋਧਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਹੀ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੀਵਾਨੀ ਜਾਂ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਮੀਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸੰਮਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ (Indian Evidence Act) ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਸੰਮਨ ਦੇ ਦਰਜ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਾਮੀਲ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਮਨ ਦੀ ਤਾਮੀਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਲਾੜਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗੀ।

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਲਾੜੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਬਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ 2015 ਤੱਕ 3328 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਲਾੜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਸੀ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਾਗਣਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਮਦਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਰਵਾਸੀ ਪਤੀ-ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਚੀਦਗੀ ਆਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲਾੜੀ ਪਰਵਾਸੀ ਲਾੜੇ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਦਾਜ ਕਾਰਨ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟਦੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸ਼ਬਦੀ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਲਾੜੇ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।

ਉਡੀਕ ਕੇ ਹਾਰੀਆਂ ਦੁਹਾਗਣਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਲਾੜੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਬੁਲਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਿਲਿਆ 'ਮੁਥਾਜੀ ਵੀਜ਼ਾ' (Dependent Visa) ਰੱਦ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦਾਜ ਦਾ ਲਾਲਚ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਦੋਸਤ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਉਸ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪ 'ਸਟਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟਰੇਟਸ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੋਸਟ ਪਾਈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਚੀਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕੁੜੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ:

ਹੈਲੋ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੋਸਤੋ।

ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਝਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ।

ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੈਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ-ਚੀਨੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤ ਹਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ।

ਮੈਂ ਟੀਨੇਜ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੈਂ ਵੀ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ, ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ 5 ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਹਾਂ।

ਮੈਂ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਆਪਣੇ ਤਾਬੂਤ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਹੀ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿਵੇਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ, "9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਆ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾਂਗੇ"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਤੇ 9 ਵਜੇ ਵਾਲਾ ਕਰਫਿਊ ਜਾਰੀ ਸੀ।

ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, "ਤੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਏਗੀ? ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ?"

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬਾਏ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ, "9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਆ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਊਂਗੀ।"

ਜਦੋਂ 9 ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮੈਸੇਜ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ। ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਈ-ਮੇਲ ਦੇਖਦੀ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਸੀ, "ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਪਿਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ!" ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਸਨ।

ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ, "ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਬੁਲਾ ਲਈ

ਜਦੋਂ ਮੈਂ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀਂ ਪੁਲਿਸ ਸੱਦ ਲਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੈਨਬਰਾ ਤੋਂ ਸਿਡਨੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਕੋਲ ਛੱਡਿਆ ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਟਰੇਨਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।

ਮਾਪੇ ਮੈਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ, "ਤੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਤੇ ਰੌਲਾ ਬਹੁਤ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ

ਅਖੀਰ ਮੈਂ ਫੋਨ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚੀਕ ਰਹੀ ਸੀ, "ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਗਵਾਕਾਰ ਤੇਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਮੈਸੇਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ!"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਤੇ ਚੀਕਣਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

"ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ!"

ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਸ 'ਚ ਇਹ ਹਮਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।

7 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੀਡੀਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਦੋ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ "ਰਹੱਸਮਈ ਹਾਲਾਤ" ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 11 ਹੋ ਗਈ। ਮੌਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਘੋਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਪਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ 12 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁੱਢਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਜੰਗਬੰਦੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੀ, ਜਿੰਨ੍ਹਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹਮਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਦੇਸ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਹਮਾਇਤੀ ਸਮੂਹ ਐੱਨਏਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2014 ਤੋਂ ਕਰੀਬ 1000 ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਈ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੇਸ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਅਇਮਕ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਉੱਘੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖ਼ਬਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਰੇਡਿਓ ਲਿਬਰਟੀ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲੀਆਸ ਡੇਈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਟੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐਂਕਰ ਯਾਮਾ ਸੀਆਵਾਸ਼ ਦੀ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮੈਗਨੈਟਿਕ (ਚੁੰਬਕੀ) ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਰਹਿਮਤਉਲ੍ਹਾ ਨੇਕਜ਼ਦ ਅਤੇ ਮਾਲਾਈ (ਮਲਾਲਾ ਵੀ) ਮਾਈਵੰਡ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਰ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਇਨੀਕਸ ਰੇਡਿਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਨੂੰ ਨੰਗਰਹਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਤਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਨੇਕਜ਼ਦ ਵੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਸਨ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਆਫ਼ ਘੋਰ ਰੇਡਿਓ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਬਿਸਮਿਲ੍ਹਾ ਆਦਿਲ ਆਈਮਕ ਦਾ ਘੋਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦਾਂ ਵਲੋਂ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚਾਰ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਜ਼ਲਮੇ ਖ਼ਾਲੀਲਜ਼ਾਦ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਮੁਲਜ਼ਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਹਮਲਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ?

ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਤਲਾਂ ਬਾਰੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਚੁੱਪ ਸੀ ਪਰ ਰੌਲੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਇਨਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਮਲਾਲਾ ਮਾਈਵੰਡ

21 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਜ਼ੈਬੀਉੱਲ੍ਹਾ ਮੁਜ਼ਾਹਿਦ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਅਸੀਂ ਇਸ ਬੁ਼ਜ਼ਿਦਲ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨੇਕਜ਼ਾਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਦੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਘਾਟਾ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ"।

ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇੱਕ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਪਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ  ਸੀਰੀਆ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਸਾਇਣ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਤੱਕ ਲੈਕੇ ਜਾਵੇਗਾ। ਰੂਸ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਸੰਕਟ ਆਖਰ ਹੈ ਕੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਹਨ।

7 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀਰੀਆਈ ਸੰਕਟ

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਦਰੋਹ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸਾਂਭੀ।

ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਡੇਰਾ 'ਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਗੁਆਂਢੀ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਦੇਸ ਅਰਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ।

ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਵਿਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਣ ਹਾਸਿਲ ਅੱਤਵਾਦ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਹਿੰਸਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ?

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਥਿਤ ਦਿ ਸੀਰੀਅਨ ਓਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2018 ਤੱਕ 3,53,900 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ 1,06,000 ਲੋਕ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 56,900 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਾਪਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸਮੂਹ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉੱਥੇ, ਦਿ ਵਾਇਲੇਸ਼ਨ ਡਾਕਯੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਵਰਕਰ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੱਕ 1,85,980 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ 'ਚ ਮੌਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,19,200 ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋ ਜੰਗ ?

ਇਹ ਜੰਗ ਸਿਰਫ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸਦ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਧੇਰੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਦੇਸ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਏਜੰਡਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਜਟਿਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵਧ-ਗਿਣਤੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸਦ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੰਡਾਂ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਅਤਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁਦਾਏ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਹਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਣ-ਫੁਲਣ ਦੀ ਮਨਜੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਕੁਰਦ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਪ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੈਸ਼ਾਸਿਤ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸਦ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅੱਗ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੁਲਸੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨਾਓ ਤੋਂ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਪੀੜਤਾ ਨੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਤਮ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਗ਼ੁਨਾਹ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪੰਜ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੀਜੇਐੱਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 14 ਦਿਨ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਨੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨਾਓ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਜੀਸਟ੍ਰੇਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਸਨ ਜਿਸਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪੰਜਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਹਾਲ

ਉਨਾਓ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 50 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬਿਹਾਰ ਥਾਣੇ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਹਿੰਦੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਦਾ ਮਿੱਟੀ, ਫੂਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕੱਚਾ ਘਰ ਹੈ।

ਕੁੜੀ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਬੜਾ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਛੱਡਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਕਿਉਂ ਚਲੀ ਗਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭਾਬੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੀੜਤ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਲਵ ਮੈਰਿਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੈਂਗਰੇਪ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ

ਕੁੜੀ ਦੀ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਲਵ-ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਏ।

ਕੁੜੀ ਨੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੈਂਗਰੇਪ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸ਼ਿਵਮ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।

ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਭਾਬੀ

ਕੁੜੀ ਦੀ ਭਾਬੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਕੁੜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਮ ਨਾਲ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾ ਲਈ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ

ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਅੱਧੇ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ।

ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਉਹ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੜੇ ਗਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਫਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸ਼ਿਵਮ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਸ਼ਿਵਮ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਰਾਇਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਪੁਲਿਸ ਆਈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੋਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਅਪਰਾਧੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਦਾ ਵੀ ਮੁੰਡਾ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਨਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਾਊਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ "ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।"

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਕਫ਼ਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਤੇ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਵਿਚਲੇ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਤੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਨਖਾਹ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਹੀ ਲੈਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟਰੰਪ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੀ 3.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸੀ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਨਾ 4 ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਕਰੋੜ 98 ਲੱਖ 77 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸਸ ਏਅਰ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਫੋਰਸ-ਵਨ ਸਣੇ ਹੋਰ ਕੀ-ਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਅਮਰੀਕਾ ਚੋਣਾਂ 2020: ਕਦੋਂ ਆਉਣਗੇ ਨਤੀਜੇ

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਹੁ-ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ।

ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਲ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਹਨ।

ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਨੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਵੋਟਾਂ ਜਾਂ "ਇਲੈਕਟੋਰਸ" ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕੀ ਅਰਨਬ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ

ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡੈਕੋਰੇਟਰ ਨਾਇਕ ਦੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕ ਟੀਵੀ ਦੇ ਐਡੀਟਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਅਰਨਬ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰਿਪਬਲਿਕ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਰਨਬ ਗੋਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਹਤ ਲਈ ਅਰਜੀ ਪਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਫ਼ਸੀਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ''ਸ਼ੈਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ'' ਦੀ ਗੱਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਅੱਗ 'ਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਲਿਮਗੋ ਦਾ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।

ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਮੁਜਰਮਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਸੇਲਮ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ)

ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਣੀ "ਦਿ ਵਿੱਚ ਮੇਅਰਜ਼ ਹਾਊਸ" ਨਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1628 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਲੇ ਲਿਮਗੋ ਵਿੱਚ 200 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 5 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਜਿਉਂਦੇ-ਜੀਅ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਰਅਸਲ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਫੈਸਲਾ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਉੱਲੰਘਣਾ ਹੈ।''

End of Twitter post, 1

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਰਖਾ ਦੱਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ।''

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 'ਹੈਪੀ ਟੂ ਬਲੀਡ' (#HappyToBleed) ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਕਿਤਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਾਫੀ ਦੂਰਗਾਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੰਗ-ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਬਰਾਬਰਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।''

ਸਮੀਰ ਸਰਨ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਸਤੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮੌਡਰਨ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸਮਾਜ ਬਣਨ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ।''

ਜਿੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਬੈਂਚ ਦੀ ਇੱਕ ਜੱਜ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੂਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦਾ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।

ਹਿਊਮਨਜ਼ ਆਫ ਸੇਫ ਪਲੇਸਿਜ਼ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਟਵੀਟ ਹੋਇਆ, ''ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕਿਉਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ? ਕੀ ਉਹ ਦੇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ?''

ਟ੍ਰੂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੇ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਲਈ ਢੇਰੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਚਾਰ ਮਰਦ ਜੱਜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਾਇ ਰੱਖੀ।''

ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੈਨੇਜਰ ਪ੍ਰੀਤੀ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਾਂਗੀ।''

10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਅਪਵਿੱਤਰ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਸੀ ਤਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਐੱਸ ਗੁਰੂਮੂਰਤੀ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬਰੀਮਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਭਰਿਆ ਵਰਤਾਰਾ ਨਾ ਕਰੇ।

ਯਾਦਗਿਰੀ ਗੁੱਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਬਾਲਿਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਗਾ ਕੇ ਛੇਤੀ ਜਵਾਨ ਕਰਕੇ ਵੇਸ਼ਵਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋਮਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ।

ਦੋਮਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਕੀ ਹੈ?

ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਕਸ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਚਟਾਈਆਂ ਤੇ ਟੋਕਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਟੱਪਰਵਾਸੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਈ ਟਿਕਾਣੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ,  ਜਿਸਨੂੰ 'ਆਰ'ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਦੋਮਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਮੁਲੁ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧੰਦੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ । ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਛੇੜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰਾਮੁਲੁ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲੇਗਾ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

।

ਯਾਦਗਿਰੀ ਗੁੱਟਾ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਲਿਗਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ਫ਼ਾ ਹਨ

ਇਹ ਬਰਾਦਰੀ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਧੰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਖੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਸ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਲਈ ਸਾਡੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਧੰਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਸ ਕਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਸੀਂ ਯਾਦਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਂਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।"

ਕੀ ਰਹੀ ਹੈ ਰਵਾਇਤ?

ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਲੋਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਧੰਦੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਰਾਦਰੀ ਵਿਚੋਂ ਨਵੇਂ ਲੋਕ ਇਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਦੋਮਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਅੰਗਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਪੇਡਾ ਕਾਨਡੁਕੁਰੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਕੜਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਦੋਮਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ’ਤੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਬਾਲਿਗਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮੈਂਬਰ 200 ਤੋਂ 300 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਵਧੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਯਾਦਗਿਰੀ ਗੁੱਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਸੁਆਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਬਰਾਦਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ । ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।"

ਦੋਮਾਰੀ ਬਿਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਰਾਦਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਸ ਰੰਜਿਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਭੀਮ ਦਾ ਇਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਨਜਾਇਜ ਵਸੂਲੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ।

ਅਬਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਐੱਫਆਈਆਰ—ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਬੀਬੀਸੀ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ— ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 11 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਹੱਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਹੈਰੀ ਨਾਮਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਭੀਮ ਟਾਂਕ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਉਘੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ ਦੇ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਾਮਸਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭੀਮ ਆਪਣੇ ਇਕ ਦੋਸਤ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭੀਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਗੁਰਜੰਟ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਟਮਾਰ ਕਰਨੀ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਗੁੱਟਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਗਿੱਟੇ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।

ਭੀਮ ਦੇ ਦੋਸਤ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਗੁੱਟ ਕੋਲੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੀਮ ਟਾਂਕ ਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਭੀਮ ਟਾਂਕ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ

ਭੀਮ ਟਾਂਕ, ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਰਿੰਦੇ ਵਜੋਂ ਡੋਡਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਬੇ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਟਾਂਕ 'ਤੇ ਵੀ 10-12 ਅਪਰਾਧਿਕ ਕੇਸ ਪੈਂਡਿੰਗ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਕੇਸ ਅਬਹੋਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਵਧੀਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 26 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭੀਮ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ (49), ਉਸ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਮਿੱਤ ਡੋਡਾ 'ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਵੀ ਭੀਮ ਟਾਂਕ ਸਣੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਚਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ ਉਰਫ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਅਬਹੋਰ ਹਲਕੇ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਨਜਦੀਕੀ ਵੀ ਸੀ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੂੰਜਿਆ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕਨਵੀਨਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਬਕਾਇਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਬਹੋਰ ਪਹੁੰਚੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ "ਗੈਂਗ ਵਾਰ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗ ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2015 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੈਂਗ ਬਾਰੇ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ "ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਰਸੂਖ਼ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਕਈ ਅਫ਼ਸਰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।"

ਅਬੋਹਰ ਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਖੜ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਡੋਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰਸੂਖਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਉਹ ਇਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਰਾਸ ਆਇਆ ਕਿ ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਸੂਖਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਬੋਹਰ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਨੇੜੇ ਬਰਫ਼ ਵੇਚਦਾ ਸੀ। ਅਬੋਹਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਦੋਂ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਕੇ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਲਈ ਕਸੂਰਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਸੂਰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਹਾਲੇ ਨਸਲੀ ਤੇ ਲਿੰਗਕ ਵਖਰੇਵੇਂ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਸਮਾਜਿਕ ਧਾਰਨਾ

ਲਿੰਗਵਾਦ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦ ਵਾਂਗ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਵੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਡਿਸੇਬਲਡ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਬਹੁਪਰਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪ੍ਰਸੰਗਕ ਹਨ।

ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਪੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵੀਲ੍ਹ ਚੇਅਰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਤੇ ਬੈਠਣਾ ਮੈਨੂੰ ਹਾਰਨ ਵਰਗਾ ਲਗਦਾ....

ਡਿਸਏਬਲਡ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰੇਪਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਹੀ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗਣ ਆਏ ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ।

ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਸਚਾਈ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰਾ

ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਮੇਰਾ ਸਫ਼ਰ ਭਾਵੇਂ ਅੱਤ ਔਕੜਾਂ ਵਾਲ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਜਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਾਨੂੰ ਦੂਹਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਮਾਜਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ।

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਰਨ।

ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਧਰੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਕੋਈ ਅਪੰਗ ਜਮਾਂਦਰੂ ਡਿਸਏਬਲਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਚੁਗਿਰਦੇ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਤ੍ਰਿਕੋਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਚਾਅ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਕਰਕੇ ਖਿੱਝ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਆਂਸੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹਾ ਸਾਡਾ ਵੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਤੇ ਉਸ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ?

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸੋਚਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਚਕਰਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਤੁਰਨ, ਟਿਕ ਕੇ ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਤੇ ਝਿੜਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸੱਟ-ਫੇਟ' ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੰਦਰੁਸਤੀ' ਨਾਲ ਹੀ ਤਾਂ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੈ।

ਕੁੜੀ ਡਿਸਏਬਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ..

ਕਿਸੇ ਡਿਸਏਬਲਡ ਲੜਕੀ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤਾਂ ਲੜਕੀ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਅਪੰਗ ਲੜਕੀ ਹੋਣਾ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀਮਤ ਮੌਕੇ ਹੋਰ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਆਪ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਕਦੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤਰਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ "ਉਸ ਦਾ" ਧੰਨਵਾਦ।

ਪੀਐੱਚਡੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੌਖੇ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ, ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿਲੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਮੈਂ 'ਟੇਬਲ ਵਰਕ' ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਲਵਾਂ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਡਾਣ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਤ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਹੈ?

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਘਰੇ ਰਿਹਾ ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਘਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਬੱਚੇ ਪਾਰਕ ਜਾਣ ਲਈ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਡੀ.ਐੱਸ. ਹੁੱਡਾ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਚ ਕਥਿਤ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਿਲਟਰੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਫੌਜੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਮਤਭੇਦ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਸ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ (ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਈਕ) 'ਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਆਸੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਚੋਣ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਵੀ 2016 ਦੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟਰਾਇਕ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ।

ਗਊ ਹੱਤਿਆ ’ਤੇ ਹਿੰਸਾ ’ਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ‘ਹਾਦਸਾ’

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਕਥਿਤ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ 'ਚ ਕਤਲ ਕੀਤੀ ਗਏ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੁਬੋਧ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਅਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਹਾਦਸਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਅਖਬਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕਹੀ।

ਇਸ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਸਖਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਆ ਕੇ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਨੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਸ ਹਿੰਸਾ 'ਚ ਸੁਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ 30 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ

ਸੂਬਾਈ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 13,276 ਪੇਂਡੂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਲਈ ਚੋਣਾਂ 30 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣਗੇ।

ਕਰੀਬ 1.3 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰ ਨਵੇਂ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਪੰਚ ਬਣਾਉਣਗੇ

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਟੇਟ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਗਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਐਲਾਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਬੇ 'ਚ ਚੋਣ ਜਾਬਤਾ ਲਾਗੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।

ਭਾਜਪਾ ਦੇ 'ਮੁਸਲਿਮ-ਵਿਰੋਧੀ' ਤੇ 'ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਵਿਰੋਧੀ' ਰਵੱਈਏ ਕਰਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰੁਕੀ: ਇਮਰਾਨ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾ ਰਹੀ।

ਇਮਰਾਨ ਨੇ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕੇਸ 'ਚ ਛੇਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲ ਤਲਖੀ ਵੀ ਵਿਖਾਈ।

ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ 'ਚ ਛਪੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਾਰਤ 'ਚ ਚੋਣਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਮੁਸਲਮਾਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ (ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾ ਸਕਣ)। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਚੋਣਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਫਰਾਂਸ 'ਚ ਆਈਫਿਲ ਟਾਵਰ ਬੰਦ, ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਰਥਕ ਨੀਤੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਦੁਅਰਦ ਫਿਲੀਪ ਮੁਤਾਬਕ ਇਕੱਲੇ ਪੈਰਿਸ 'ਚ 8000 ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹਿਣਗੇ ਜਦਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ 89,000 ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਕਾਰਣ ਬਣੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਬਰਾਬਰਤਾ ਮੰਗਦੇ ਵਿਰੋਧ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਕਾਲਾਬੁਰਾਗੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਮੈਂਟ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਡਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 19 ਮਈ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਿਰਪਾਨ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸੇਦਾਮ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਚ ਡੀ ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਰਨਲ ਕਮਲ ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੋਲ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਅਗਵਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਲੀ ਅਫਵਾਹ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੇ, "ਇਹ ਅਫਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਤ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਬਾਲ ਹਟਾਉਣੇ ਪਣੇ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਡਾਇਲਾਗ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸਲ 'ਚ ਵਿਆਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਤਾਨੇ-ਬਾਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ।

ਯੂਐੱਨ ਵੀਮਨ ਨੇ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ - ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੇਸ ਆਫ਼ ਵਰਲਡਸ ਵੀਮਨ 2019-2010: ਫ਼ੈਮਿਲੀਜ਼ ਇਨ ਅ ਚੇਂਜਿੰਗ ਵਰਲਡ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫ਼ਿਲਮ '2 ਸਟੇਟਸ' ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੂੰ ਲਵ ਮੈਰਿਜਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ:

ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ 'ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਡ' ਹਾਵੀ ਹੈ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ 'ਸੈਮੀ-ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੇਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਹੈ ਕੀ?

ਯੂਐੱਨ ਨੇ 'ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ:

'ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਯਾਨੀ ਉਹ ਵਿਆਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁੜੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਕੋਲ 'ਨਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ' (ਰਾਈਟ ਟੂ ਰਿਫ਼ਊਜ਼ਲ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਜੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। 'ਸੇਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਕਸਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ 'ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ, ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

'ਲਵ ਕਮ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ 'ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ'?

ਯੂਐੱਨ ਵੀਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਸਤਿਅਮ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਲਵ ਕਮ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਾਰਟਨਰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।''

ਨਿਸ਼ਠਾ ਸਤਿਅਮ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਲਵ ਕਮ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ 'ਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਚੁਆਇਸ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਸੈਮੀ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ 'ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ' ਦਾ ਚਲਨ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਅਰੇਂਜਡ ਮੈਰਿਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਰਿਜ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਦਾਜ -...


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਰਮਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੇ ਬੇਟਾ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਕੀਤਾ।

ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਰਮਾ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਸਹੇਲੀ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਈ।

ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਰਮਾ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕੀ, ਪਰ ਤਸਕਰਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਮਾ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਪਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ (ਰੋਕਥਾਮ, ਸੁਰਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜਵਸੇਬਾ) ਬਿਲ, 2018 ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਭੀਖ ਮੰਗਣਾ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਲਾਉਣੇ, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਸਤਿਆਰਥੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਸੰਗਠਿਤ ਜੁਰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਨਵੇਂ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ꞉

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਵਕੀਲ ਅਨੁਜਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਨੁਜਾ ਕਪੂਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਤਸਕਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਅਜਿਹਾ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਾ ਮਾਤਰ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖੀਏ।

ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਤਸਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਨਸੀ ਕਾਮੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੜੀ ਜਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖੀਏ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਈਏ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਅਨੁਜਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਲਿਓਨੀ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਰੀਬ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ- ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮ ਹੈ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2016 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 8132 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ ਜਦਕਿ 2015 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6877 ਸੀ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ 2016 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਮਲੇ ਪੱਛਮੀਂ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸੀ।

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ, ਸਵੈ ਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਲੋਕ ਬਾਬਰ ਦੇ ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਸੜਕ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਸੜਕ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਕਰੀਬ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਬਣੇ ਬਾਬਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸੀ।

ਮਿਲੋ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ 'ਕਰਾਟੇ ਗਰਲ' ਨੂੰ

'ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਣੇ ਸਹਿਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ'

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਬਾਬਰ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਫਰਾਰ ਹੋਇਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਦੀ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਇਬਾ ਦਾ ਹਾਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕਮਾਂਡਰ ਨਾਵੇਦ ਜੱਟ ਸੀ।

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ

ਬਾਬਰ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਬਾਬਰ ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਦੇ ਬਰਾਰੀ ਆਂਗਨ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ ਜਦਕਿ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਉੱਤਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਰਨਹ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਸੀ।

ਬਾਬਰ ਅਹਿਮਦ

ਬਾਬਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਫਰਾ-ਤਫ਼ਰੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਬਾਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਕੀਲਾ ਰੌਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਵਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਮੇਰੇ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ?''

ਸ਼ਕੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤ... ਅਧਿਕਤਮ 4000 ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ:

ੀ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਬੀਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਨ?

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ। ਫੋਨ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਵਾ ਦਿਓ।''

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਦਸ ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬਾਬਰ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਮਹਿਕਮੇ ਤੋਂ ਕਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ

ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਕੀਲਾ ਸਵਾਲੀਆ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਨ?''

"ਮੈਂ ਸਾਹਬ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂਗੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਨ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਦੋ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ?''

ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਕੀਲਾ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਹੱਲ ਕੱਢੇ

ਬਾਬਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਬਾਬਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਭਾਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਅਹਿਮਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਰਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਆਵੇਗੀ।''

ਮੰਜ਼ੂਰ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, "ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ।''

ਬਾਬਰ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ

"ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਕੁਝ ਤਾਂ ਫੈਸਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸ਼ਾਬਿਰ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਈ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ

ਬਾਬਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਬਦੁੱਲ ਰਸ਼ੀਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇੰਝ ਹੀ ਮਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਾਂਗੇ।''

ਅਬਦੁੱਲ ਰਸ਼ੀਦ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਕਈ ਮਸਲੇ ਹਨ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਮਸਲਾ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਸਲਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣਾ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।''

"ਜਿੱਥੇ ਵੇਖੋ ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਬਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਹ ਖੂਨ ਵੇਖਦੇ ਰਹਾਂਗੇ?''

ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਸਤੇ ਨੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।''

ਬੀਤੇ ਕੁਝ...