21. yüzyılın sonuna doğru eğer küresel ısınma durdurulmazsa buzulları büyük kısmı
eriyecektir. Buz kütlelerinin erimesi aslında dünyanın genelini etkileyecektir. Fakat denizler
seviyesi yükselip su taşkınları yaşanacağı için küresel ısınmadan en fazla güney ülkeleri
etkilenecektir. Bugün dünya nüfusun % 20’ sinin kıyı kentlerinde ve ada ülkelerinde yaşadığı
düşünüldüğünde birçok yer su altında kalacağı için güneyden kuzeye doğru bir göç hareketi
meydana gelecektir. Özellikle nüfusun yoğun olduğu Afrika kıyılarında, Asya’da, Pasifik
okyanusu ada devletleri ve bu devletlere bağlı adalarda su taşkınları olacaktır. Örneğin
Bangladeş’in Bhalo adasının sular altında kalması 1.5 milyonluk ada nüfusunun 500.000’ini göç
etmek zorunda bırakmıştır (Mutlu, İrdem ve Üre, 2015, s.97). Asya, Afrika ve Ortadoğu’da
görülecek iklim krizi bölgenin ekonomik durumunun krize adapte olabilme gücünü
düşürdüğünden dolayı iklim göçlerinin yaşanmasına neden olacaktır.
Deniz seviyesinin yükselmesinin kıyı kentlerinin birçoğunu sular altında bırakacaktır fakat
Afrika gibi ekonomik gücü yetersiz olan zaten bölgenin zaten iklim değişikliğinin daha da
ağırlaştıracağı şartlarla bugün de savaşıyor olması kıtada ciddi insan hakkı ihlallerine neden
olacaktır. Söz konusu sorun kıtanın nüfusunun artmasıyla daha da katlanacaktır. Artan
sıcaklıklar, ani gelişen şiddetli hava olayları ve sahil bölgelerinde deniz seviyelerinin
yükselmesi milyonlarca insanı etkileyecek ve on binlerce insan iklim değişikliğine uyum
sağlayamadığı için hayatını kaybedecektir çünkü bölge halkının büyük çoğunluğu fakirlik
sınırının da altında yaşamaktadır. Bu da milyonlarca insanın önce ülke içinde yer değiştireceği
daha sonra da daha gelişmiş ülkelere göç etmek zorunda kalacağını göstermektedir (Spence,
2007, s. 96-97).
Çevresel değişiklikler iklimle bağlantılı sel, kuraklık gibi afetlerin daha sık yaşanmasına neden
olmaktadır. Bu çevresel değişiklikler sonucunda insanlar göç etmeyi düşünseler de, çevresel
62
bozulma yaşanılan bölgedeki ekonomik geliri de olumsuz etkilediği için göçü de
zorlaştırmaktadır. Fakat yine de iklim değişikliği uluslararası göçe yol açarak jeopolitik
güvenliği tehdit edecektir. Birçok Pasifik Adası ülkesi dâhil, Papua Yeni Gine ve Carteret Adası
sakinleri deniz seviyesinin yükselmesi, su baskını, toprak tuzlanması ve toprak kaybı nedeniyle
ciddi güvenlik sorunları yaşamaktadır. Ayrıca Kuzey Batı Arktik bölgesinde yaşayan insanlarda
iklim değişikliğinden dolayı göç etmek zorunda kalmaya adaylar (Schwerdtle vd, 2018, s. 1-4).
Küresel ısınma 21. yüzyılın sonuna doğru dünyayı yaşanamaz hale getirecektir. Deniz
seviyesinin artması, sıcaklığın yükselmesiyle beraber kuraklığın oluşması, kaynaklar
kıtlığından dolayı çıkan çatışmalar ve çevresel bozulmalar insanları bir felakete sürükleyip
zorunlu göçe mahkûm edebilir. Öyle ki bu göçler milli devlet sınırlarını değiştirip, yaşanacak
büyük göç dalgaları ile sınırları ortadan kaldırabilir. Hatta uluslararası politikalar iklim
mültecilerine hukuki koruma sağlamazsa iklim krizinden etkilen devletlerin tüm topraklarını
kaybetmesi “vatansız” kişileri ortaya çıkarabilir(Mutlu, İrdem ve Üre, 2015, s. 97-98).
Küresel ısınmanın 2-3 derece artması, 39-812 milyon insanın su kıtlığıyla mücadele etmesini
tetikleyecektir. Daha öncede değindiğimiz gibi kuraklık, su sıkıntısı ve deniz seviyesinin
yükselmesi Afrika’da milyonları göç etmeye zorlayacaktır. Asya’da iklim değişikliği kaynaklı
denizin ve nehirlerin yükselmesi sebebiyle kıyı kesimleri göç tehdidiyle karşı karşıyadır. Ayrıca
Asya’da nüfusun hızla artması gıdı kıtlığına da sebep olacaktır. Bununla birlikte deniz
seviyelerinde ki yükselmesi küçük ada devletlerinin yanında Merkez Pasifik’ten Güney
Pasifik’e ve Hint Okyanusu’na kadar olan tüm ada devletleri tehdit ederken öte yandan
Bangladeş’ten Mısır’a kadar olan alanlarda yaşayan insanların, iklimsel olaylardan dolayı göç
etmek mecburiyetinde kalacakları tahmin edilmektedir (Ekşi, 2016, s. 20-21).
Dünya nüfusunun bugün % 3’ünü oluşturan göçmenler küresel nüfus arttıkça artmaktadır ve
bu hızla gerçekleşirse göç 2050 yılına kadar dünyadaki göçmenler 263 milyonu bulacaktır.
Fakat bunun ne kadarının iklim göçmeni olacağı elde ki veri eksikliğinden ve araştırmaların
yetersiz olmasından dolayı net olarak bilinememektedir. Ayrıca iklim krizinin gelecekte ki
seyri bazı ülkelerde bu göç akımını daha da artıracağına yönelik işaretler vermektedir.
Gelecekte ki araştırmalarda iklim değişikliği için kilit rol oynayacak ülkeler Ekvador
Cumhuriyeti, Etiyopya, Ekvatoral Afrika, Hindistan, Irak, ,mali, Meksika, Fas, Pakistan, Peru,
Suriye, Senegal, Sudan, Venezuela, Zambiya ve Zimbabve olarak sayılabilir. Bu ülkelerden
bazıları hem uluslararası hem de ülke içinde yer değişikliklerinin yaşanacağı iki yönlü bir
sorunla karşı karşıyadır (Leighton, 2009, s. 336-337).
Eğer küresel ısınma durdurulmazsa 2076’da üçüncü yüzyılını kutlayacak olan ABD’nin birçok
kıyı kenti deniz seviyesinin yükselmesinden dolayı sular altında kalacaktır. Ayrıca ılıman
gölgeler tropik bölgelere dönüşerek kaosların yaşanmasına neden olacaktır. Avrupa ve ABD
halen iklim değişikliğinin olumsuz sonuçlarına odaklanırken, iklim mültecilerine ve onların
sorunlarına odaklanmaktan kaçınıyor. İklim mültecileri ne kadar inkar edilse de bugün bile
63
etkilerini göstermeye başlamış ve çözülmesi gereken büyük bir global sorundur. Asya Kıtası küresel ısınmanın faturasını en ağır ödeyecek bölgedir. Asya’nın iklim değişikliğine
karşı zaten dayanıksız olması şartları daha da ağırlaştıracaktır. Ortalama sıcaklığı 37 derece
civarında olan kıtanın ortalama sıcaklığının 12 derece daha artması kuraklık, kıtlık ve ani
gelişen hava olaylarını daha da yoğunlaştıracaktır. Kuraklık gibi iklimsel krizler bölgede ki bazı
kentleri “ısı adası” haline getirmiş olsa da nüfusunun çoğunluğu kıyı kesiminde yaşayan kıtayı
yükselen denizler daha fazla etkilemektedir. Bu yüzden Asya kıyı kentlerinde yaşayan
milyonlarca insan içe doğru göç edecektir. İklim bilimciler deniz seviyesinin her bölgede aynı hızla yükselmeyeceğinin de ayrıca altını
çiziyor. Örneğin ülkemizin kıyı kesimleri dünya ortalamasına göre daha hızlı deniz seviyesi
yükselmesine maruz kalıyor. Eğer deniz seviyesi kabul edilen genel ortalamadan birkaç kat
daha hızlı artmaya devam ederse yüzyılın sonunda özellikle Karadeniz Bölgesinde 3-5 metrelik
bir yükselme olma ihtimali söz konusudur. Çarşamba ve Çukurova gibi önemli tarım
alanlarının sular altında kalması veya deniz taşkınları yaşaması hem ekonomik hem de yiyecek
üretiminin zarar görmesi ciddi sorunlara neden olacaktır (Kurnaz, 2019, s. 322-323).
Hollanda’da yükselen denizler yüzünden tehdit altında olan bir ülkedir. Ülkenin geçmişte
denizden toprak kazanarak yaratılmış olması bu probleme karşı daha iyi savabileceğini
göstermektedir. Fakat yine de ülkenin etrafını çevreleyen duvarlarının yükselen denizlere göre
yükseltilmesi ülke ekonomisi için ciddi maliyet oluşturacaktır ve bununla ilgili bir proje için
şimdiden yatırımlar yapılmaya başlanmıştır (Kurnaz, 2019, s. 323). Deniz seviyesinin en
iyimser senaryoya göre yüzyıl sonuna kadar ortalama 60 cm yükselmesi Hollanda’nın %6’sını
su altında bırakacağı tahmin ediliyor (Samur, 2005, s. 170). Yine de ülkenin ileriki yüzyıllarda
bu duvarlar sayesinde iklime karşı ne kadar dayanıklı olacağını tahmin etmek zordur. Özelikle
yükselen denizler yüzünde oluşma sıklığı artan fırtınalar Hollanda da dâhil Almanya, Ukrayna
ve Rusya gibi ülkelerin kıyı şeritlerini tehdit edecektir (Uzmen, 2007, s.103).
Deniz seviyesinin yükselmesi ve iklim değişikliği özellikle Hollanda’nın önemli liman
şehirlerinden bir olan Rotterdam’ı da ciddi manada etkileyecektir. Rotterdam’ da küresel
ısınmanın etkileri şiddetli bir şekilde hissedilecek, kent daha şiddetli yağışlar, nehir suyunun
yükselmesi, sıcak hava dalgalarının artması ve daha uzun süren kurak dönemlerden dolayı
ciddi şekilde zarar görecektir. 21. yüzyıl sonuna kadar küresel ısınmayı durdurma eylem
planları uygulanmaya başlanmazsa kötümser senaryoya göre deniz seviyesi 35 ila 85 cm
aralığında iyimser senaryoya göre de 15 ila 35 cm aralığında artacaktır. Avrupa’nın en büyük
liman şehri olan ve kendi ülkesinin de 610.000 nüfusuyla ikinci büyük kenti olma özelliğine
sahip olan Rotterdam’da yükselen denizler hem iç göçü hem de uluslararası göçü
tetikleyecektir. Hollanda’nın yanında bu uluslararası göç komşu ülkelerde de bir şok etkisi
65
yaratacaktır. Öte yandan New York ve Venedik’te de deniz seviyesinin yükselmesi kıyı
kesiminde yaşayan on binlerce insanı yerinden edecektir. Özetleyecek olursak deniz seviyesini yükselmesi Mısır, Hindistan, Çin, Bangladeş ve Vietnam
gibi yoğun nüfuslu ülkeleri daha fazla etkileyecektir. Bu ülkelerin yanında Dünya’nın hem en
büyük kentleri olma özelliği taşıyan hem de liman şehirleri olan 16 kentin sular altında kalması
milyonlarca insanı göçe etmeye zorlayacaktır. Dünyanın yarısının yaşadığı 10 büyük kentin
ekstrem hava olaylarından ciddi şekilde etkilenen ve etkilenecek olan Miami, New York,
Guangzhou, Şangay, Tianjin, Kalküta, Mumbai, Tokyo, Bangkok ve Hong Kong’da yaşamaktadır.
Deniz seviyesinde ki yükselme büyük ülkelerde iç göçe neden olurken küçük ülkeler çareyi
komşu ülkelere göç etmekte bulacaktır. Örneğin Bangladeşliler Hindistan’ a göç ederken
Vietnamlılar ise Çin’e göçe edecektir. Ayrıca küresel ısınmanın 4 dereceyi bulması deniz
seviyesini yaklaşık 40 metre 5 dereceye ulaşması ise 60 metre yükseltecektir. Bu durum
İstanbul’da ve ülkenin kıyı kesimlerinde yaşayan milyonlarca insanı yerinden edecek ve
ülkenin iç kesimlerine doğru kitlesel göç akımlarının yaşanmasına neden olacaktır. makalede geçen ülke ve şehir adları verilerek özet niteliğindeki ifadeler.