Հայաստանը սահմանեց ԱՄՆ հետ համագործակցության գինը | National.am
Վերջին շրջանում ամենալայն քննարկման առարկա դարձած թեմաներից մեկն էլ Հայաստան-Արևմուտք հարաբերություններն են դարձել` իրենց բոլոր ասպեկտներով հանդերձ: Շատերը նկատած կլինեն, որ Հայաստանում Արևուտքը բավական ակտիվ գործողություններ է սկսել ձեռնարկել`փորձելով այստեղ հասնել սեփական դիրքերի ամրապնդմանը: Ճիշտ է`սկսզբնական շրջանում թվում էր, թե հայաստանյան իշխանությունները, ելնելով բոլորին հայտնի իրողություններից, փորձում են կասեցնել համապատասխան պրոցեսները,սակայն, դատելով եկող ազդանշաններից, մերոնք այլևս որոշել են դուռը չգոցել արևմտյան գործընկերների առջև:
Ինչպես հայտնի է, Կարեն Կարապետյանն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների անկախության օրվա առթիվ այցելել էր Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանություն`շնորհավորելով դեսպան Ռիչարդ Միլսին, դեսպանության աշխատակիցներին և Միացյալ Նահանգների բարեկամ ժողովրդին՝ ԱՄՆ անկախության 241-րդ տարեդարձի առթիվ: Երբ ուսումնասիրում ես շնորհավորական ուղերձը, այնտեղ տեղ գտած որոշ նյուանսներից պարզ է դառնում,որ Հայաստանը կարծես զգուշավորությամբ փորձում է իր դռները բացել ամերիկյան կապիտալի առջև: «Մենք մեծապես արժևորում ենք ԱՄՆ հետ մեր ամուր բարեկամությունն ու սերտ համագործակցությունը: Համագործակցության առաջխաղացման համար ունենք լավ հարթակներ՝ Հայ-ամերիկյան միջկառավարական հանձնաժողովը և Ներդրումների ու առևտրի շրջանակային համաձայնագրի խորհուրդը, որոնք կարող են լինել ավելի արդյունավետ: Լիահույս ենք, որ մենք, այս հարթակներն օգտագործելով, կարող ենք նպաստել ամերիկյան ներդրումները դեպի Հայաստան բերելու գործընթացին: Հայաստանը բարձր է գնահատում այն դերակատարությունը, որը Միացյալ Նահանգները՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ ունի ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում»,-Հայաստանի կառավարության և իր անունից շնորհավորական ուղերձ հղելով Միլսին`ոչ երկիմաստ կերպով հայտարարել է վարչապետը:
Պետք է նկատել,որ հենց այս տողերում է պարփակված ուղերձի հիմնական ասելիքը: Այն,թերևս, հետևյալն է` Հայաստանն այսուհետև ԱՄՆ հետ ավելի բաց հարաբերություններ կառուցելու կողմնակից է: Երևանը ցանկանում է Վաշինգտոնին տեսնել իր հիմնական տնտեսական գործընկերների շարքում: Հայաստանը բացվում է ամերկյան կապիտալի առջև`հետապնդելով մեկ հիմնական նպատակ. ԱՄՆ պետք է շարունակի արցախյան հարցում հանդես գալ որպես Ադրբեջանին զսպող կողմ` թույլ չտալու տարածաշրջանում մեծ պայթյուն: Սա,ըստ էության այն գինն է,որը ԱՄՆ պետք է վճարի`«պատիվ ունենալու» ներգրավվելու Հայաստանի տնտեսության մեջ,որի առյուծի բաժինն,ինչպես հայտնի է,գտնվում է ռուսական ազդեցության տակ: Հայաստանը,փաստորեն, այսպիսով փորձում է նախադրյալներ ստեղծելլ Արևմուտք-ԵՏՄ տնտեսական համագործակցության պարարտ հող դառնալու համար,ինչի մասին բազմիցս է նշվել. Հայաստանի նպատակը ոչ թե կռվախնձոր դառնալն է,այլ` ուժային կենտրոնների միջև համագործակցության յուրատեսակ հարթակ հանդիսանալը,ինչը մի կողմից կզարգացնի տնտեսությունը,մյուս կողմից անվտանգության հավելյալ երաշխիքներ կստեղծի արցախյան հարցում:Սա,եթե կուզեք, Հայաստանի համար այն միակ իդեալական տարբերակն է,որի պայմաններում միայն հնարավոր կդառնա զարգացում ապրել:
Սակայն այս ամենում մի շատ հատկանշական բան ևս կա: Պակաս խոսուն ու կաևոր հանգամանք չէ նաև այն,որ այս ուղերձը հղվում է հենց Կարեն Կարապետյանի կողմից`մեկի,ով, թվում էր, ամենաքիչը պետք է շահագրգռված լիներ Հայաստան-Արևմուտք հարաբերությունների առաջընթացի հարցում. գաղտնիք չէ,թե ում ջանքերի շնորհիվ է նա այսօր վարչապետ և կամ ինչ կոնկրետ հանձնարարականով է նա ժամանել հայրենիք: Ուստի` միակ հետևությունը, որ կարելի է անել, հետևյալն է` Մոսկվան ևս,հասկանալով Անդրկովկասում ստեղծված խիստ փխրուն ռազմաքաղաքական իրավիճակը, փորձում է ձեռնպահ մնալ ԱՄՆ-ին «խռիկ տալուց»`հրաշալիորեն հասկանալով դրա հնարավոր հետևանքները: Հետևաբար` ելնելով հենց միայն իր նեղ շահերից` փորձում է բարեկամական ժեստ կատարել Արևմուտքի հանդեպ` հույսով, որ վերջինս ձեռնպահ կմնա Անդրկովկասից երկրորդ Մերձավոր Արևելք ծեփելու վտանգավոր քայլից:Իրականում Հայաստանում քիչ ոլորտներ կան,ուր Արևմուտքը կարող է հաջողությամբ տնտեսական ծրագրեր իրականացնել,ուստի Մոսկվայի համար վտանգն այդ առումով այնքան էլ զգալի չէ. մի փոքր զիջելով իր արևմտյան գործընկերներին`Կրեմլը ձեռք է բերում շատ ավելին:
Իսկ այն, թե իրական կյանքում ինչպես կդրսևորվի հայ-ամերիկյան տնտեսական համագործակցությունը, և կամ այն որքանով իրապես կնպաստի մեր երկրի տնտեսական առաջընթացին,թերևս,կարող է միայն ապագան ցույց տալ,բայց որ միայն այդ ներդրումները բավարար չեն լինելու Հայաստանն առաջ մղելու համար,անկասկած է. երկիրը ներսից պետք է բարեփոխվի, որպեսզի տնտեսական էֆեկը հնարավորինս մաքսիմալ կերպով զգալի դառնա:
Դաբիթ ԲԱԲԱՆՈՎ
Հաջորդ գրառում Սևանա լճից ջուրն ուզում են վերցնել, բայց ինչ կլինի լճի ապագան, չեն կարող ասել
Նախորդ գրառում Մոսկվայում վատ եղանակի պատճառով դեպի Երեւան եւ հակառակ ուղղությամբ չվերթներ են չեղարկվել
Մասշտաբային զորավարժություններ Իրանում