ՄԱԳԱՂԱԹ.AM » Ագնեսա Ֆոն Կուրովսկի և Էռնեստ Հեմինգուեյ
Tag: 100 великих историй любви, Ագնեսա Ֆոն Կուրովսկի և Էռնեստ Հեմինգուեյ
Ամերիկացի աշխարհահռչակ գրող, նոբելյան մրցանակակիր, կանանց սրտերի մեծ գիտակ Էռնեստ Հեմինգուեյը իր ստեղծագործություններից մեկը՝ «Հրաժեշտ զենքին» վեպը, նվիրել է իր մեծ սիրուն՝ Ագնեսա ֆոն Կուրովսկուն։
Նրանց սիրավեպը սկսվեց առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին։ Էռնեստը շատ էր ցանկանում մեկնել առաջնագիծ, սակայն բաժշկական հանձնաժողովը նրան արգելեց, քանի որ տեսողությունը լավ չէր։ Նա սկսեց այլ ճանապարհներ փնտրել նպատակն իրականացնելու համար. իմանալով, որ իտալական բանակը կամավորների կարիք ունի՝ պատանին դիմեց Կարմիր խաչին և խնդրեց, որ իրեն ուղարկեն Իտալիա։ 18 տարեկան էր։ Էռնեստին պատերազմը հետաքրքիր արկած էր թվում. մի քանի շաբաթ անց նա համոզվեց հակառակում։
Առաջնագծում Էռնեստն ստիպված էր լվանալ վիրավորների հագուստները և պատանու համար տհաճ այլ աշխատանքներ կատարել։ Սակայն Էռնեստը երկար չմնաց առաջնագծում. մի անգամ, երբ հիվանդներին տեղափոխում էր, մեքենայի կողքին ական պայթեց, և նա բեկորներից վիրավորվեց: Նրան տեղափոխեցին Միլանի հիվանդանոց, որտեղ երկար ժամանակ ուշքի չէր գալիս։ Մի քանի օր անց, երբ աչքերը բացեց, տեսավ մի գեղեցիկ աղջկա՝բուժքույր Ագնեսա ֆոն Կուրովսկուն։
Նա գիշերները խնամում էր Էռնեստին, և նոր ծանոթները շատ ժամանակ էին ունենում զրուցելու համար։ Երբ արևը ծագում էր, Էռնեստը մի քանի ժամ քնում էր, իսկ բուժքույրն այցելում էր այլ վիրավորների։ Եթե Էռնեստն արթնանալուց հետո իր կողքին Ագնեսային չէր տեսնում՝ նամակներ էր գրում և տարբեր մարդկանց միջոցով փոխանցում նրան։ Շուտով ոչ մեկի համար գաղտնիք չմնաց, որ նրանք սիրահարված են միմյանց։
Ագնեսան ծնվել էր ԱՄՆ-ի Փենսիլվանիա նահանգում և փոքրուց երազել էր ինչ-որ հետաքրքիր, արտասավոր բաներ փորձել։ Երբ հայրը մահացավ՝ աղջիկը 18 տարեկան էր: Նա որոշեց բուժքույր դառնալ և մեկնել առաջնագիծ։ Ագնեսան էռնեստից յոթ տարով մեծ էր, սակայն դա պատանուն չէր անհանգստացնում։ Էռնեստն իր 19-ամյակի օրն Ագնեսային ամուսնության առաջարկ արեց, բայց աղջկա պատասխանն անսպասելի էր, նա մերժեց ՝ չնայած շատ լուրջ զգացմունքներ էր տածում տղայի հանդեպ։
Ագնեսան ազատ և անկախ անձնավորություն էր, սիրում էր լինել տղամարդկաց շրջապատում, սիրվել, կյանքը վայելել։ Վիրավորները խենթանում էին երիտասարդ բուժքրոջ համար, ինչը, բնականաբար, Էռտեստին ստիպում էր խանդել։ Երբ նա իմացավ, որ Ագնեսան մտադիր է ընկերների հետ մեկնել հարավ՝ շատ բարկացավ և պահանջեց հրաժարվել այդ ուղևորությունից։ Ովքեր ներկա են եղել այդ տեսարանին՝ ասում էին, որ Էռնեստը վիրավորել է աղջկան, շատ կոպտորեն է վարվել հետը։ Աղջիկը համոզվում է, Էռնեստը ծանր բնավորություն ունի։ Բացի դրանից՝ գիտեր, որ նա ևս մեկ լուրջ թերություն ունի՝ շատ է հնազանդվում մորը: Թեև փորձում է ազատվել դրանից, սակայն այնքան է վախենում ծնողներից, որ ոչ մի նամակում իր մասին չի գրել:
1918թ. Ագնեսային գործուղեցին Ֆլորենցիայի հիվանդանոց։ Էռնեստը վախեցավ, որ կկորցնի իր սիրելիին և պահանջեց համաձայնել ամուսնությանը։ Սակայն Ագնեսան լռեց։ Նա մեկնեց, իսկ Էռնեստը գրում էր կրքոտ նամակներ։ Մի քանի օր անց Ագնեսան գրեց, որ կարոտում է և չի կարողանում մոռանալ իրենց միլանյան գիշերները։ Նրանց բաժանումը երկար չտևեց։ Ագնեսան շուտով կարճ ժամանակով եկավ Միլան, և նրանք կարողացան երկու ժամով հանդիպել. դա նրանց վերջին հանդիպումն էր։
1919թ. հունվարին Հեմինգուեյը դուրս գրվեց հիվանդանոցից և ուղևորվեց հայրենիք։ Սիրելիի հետ նամակագրությունը շարունակվեց։ Գրողն Ագնեսային խնդրում էր դառնալ իր կինը։ Սակայն Ագնեսան այդ նամակներին պատսախանում էր. «Չարժե ինձ այդքան գրել….»: Նույն նամակում Ագնեսան նաև գրեց, որ նշանադրվել է մի հարուստ, բարձրաշխարհիկ իտալացու հետ և մտադիր է իր կյանքը կապել նրա հետ։ Այդ տեղեկությունն Էռնեստին այնքան անհանգստացրեց, որ սկսեց մտածել ինքնասպանության մասին։
Էռնեստը երկար ժամանակ կարոտում էր Ագնեսային, հետո մխիթարանք գտավ այլ կանաց շրջապատում։ Նա գեղեցիկ էր, բարձրահասակ և չէր կարող չգրավել կանանց ուշադրությունը։ Այն հիմնական որակները, որոնք գրավում էին կանանց՝ նրա երազկոտությունն էր, զգացմունքայնությունը, միամտությունը։ Էռնեստը ցանկանում էր կանանց ապացուցել, որ ինքը տղամարդու կատարելատիպ է։ Նա ասում էր, որ շատ սիրուհիներ է ունեցել, այդ թվում՝ գեղեցկուհիներ, դերասանուհիներ և այլն։ Ընկերները ծիծաղում էին ՝ հասկանալով, որ նա չափազանցնում է։
Հեմինգուեյի կյանքում շատ կանայք եղան, սակայն այնպիսի սեր, ինչպիսին տածել է Ագնեսայի հանդեպ, երբեք չի կրկնվել։
Սիրելիից բաժանվելուց մեկ տարի անց Էռնեստն ամուսնացավ Էլիզաբեթ Հեդլիի հետ, ով նրանից մի քանի տարով մեծ էր։ Մեկ տարի անց նրանք որդի ունեցան։ Ընտանիքը մեկնեց Փարիզ, որտեղ Էռնեստը նոր ծանոթություններ հաստատեց, նա շարունակում էր մնալ կանանց ուշադրության կենտրոնում, սակայն Ագնեսային այդպես էլ չկարողացավ մոռանալ։
Իրենց բուռն սիրավեպից երեք տարի անց Էռնեստը շատ երկար և հուզառատ նամակ գրեց Ագնեսային։ Ագնեսան պատասխանեց, որ ստանալով նրա նամակը՝ շատ է ուրախացել, սակայն այդ նամակագրությունը չշարունակվեց։
Շուտով Էռնեստը Ֆրանսիայում հանդիպեց մի լրագրողուհու և որոշեց ամուսնանալ։ Նրանց ամուսնությունը կայացավ 1927 թվականին՝ Էռնեստի և Էլիզաբեթի ամուսնալուծությունից հետո։ Պոլինա Պֆայֆերը նույնպես մի քանի տարով մեծ էր իր ամուսնուց։ Նա հպարտ էր, անկախ և նույնիսկ երկու որդիների ծնվելուց հետո չէր ցանանում բաժանվել իր մասնագիտությունից։ Այդուհանդերձ շնորհիվ այն հանգամանքի, որ Պոլինան շատ էր սիրում Եվրոպայում ճամփորդել, Էռնեստը կրկին տեսավ այն վայրերը, որտեղ հանդիպել էր Ագնեսային։
Սակայն այդ ուղևորությունները չկարողացան ամուսնությունը փրկել։ Շուտով Էռնեստն ամուսնացավ լրագրողուհի Մարթա Հելհորնի հետ։ Նա նույնպես չցանկացավ բաժանվել իր մասնագիտությունից։ Էռնեստին դա դուր չէր գալիս, և 1945 թվականին նրանք ամուսնալուծվեցին։ Այդ ժամանակ Էռնեստը ծանոթացավ «Թայմ» ﴾Time﴿ ամսագրի թղթակցուհու՝ Մերի Ուելշի հետ և ամուսնացավ։ Մերին Հեմինգուեյի դավաճանությունները չտեսնելու էր տալիս, անգամ այն փաստը, որ արդեն տարեց ամուսինը սիրավեպ էր սկսել երիտասարդ Ադրիանա Իվանչիչի հետ. այն տևեց 6 տարի։ Մերին լռեց նույնիսկ այն ժամանակ, երբ Էռնեստը նրան տարավ Իտալիա՝ ցույց տալու այն վայրերը, որտեղ եղել է իր կյանքի ամենաբուռն սիրավեպը։
Այս ամենից հետո գրողը ցանկացավ վերջ տալ իր կյանքին։ Կինը շատ էր անհանգստացած ամուսնու հոգեկան առողջության համար, այդ պատճառով նրան տեղափոխեց հոգեբուժարան։ Բայց բուժումն ավելի խորացրեց ընկճախտը, և վերադառնալով հոգեբուժարանից՝ 1961 թվականին նա ինքնասպանություն գործեց։
Երբ Ագնեսա ֆոն Կուրովսկին իմացավ նրա ինքնասպանության մասին՝ ասաց.
«Այդ միտումը ամենասկզբից էլ նրա մեջ նկատվում էր»։ Նրա համար սիրելիի արաքը զարմանալի չէր։
Ա. Ռ. Սարդարյանի «100 великих историй любви» գրքից: Ռուսերենից թարգմանեց ԶԱՌԱ ԱՍԿԱՐՅԱՆԸ