Ջրոցի՞, թե՞ Վարդավառ. «Վարդավառ 2013» միջոցառմամբ փորձում են վերականգնել տոնի խորհուրդը - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am
Ջրոցի՞, թե՞ Վարդավառ. «Վարդավառ 2013» միջոցառմամբ փորձում են վերականգնել տոնի խորհուրդը
16:33 • 05.07.13
Առաջիկա կիրակի Հայաստանում նշվում է Վարդավառի տոնը։ Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ազգագրագետ Սոնա Պապիկյանը ներկայացրեց, թե որն է տոնի խորհուրդը, ինչպես են այն նշել դեռևս դարեր առաջ, ինչ ավանդույթներ կան և թե ինչքան ենք այսօր հեռացել տոնի խորհրդից։ Իսկ հյուրերից «Վարդավառ 2013» միջոցառման կազմակերպիչ «ՄԱՐՕԳ Մարքեթինգ» ընկերության հիմնադիր տնօրեն Դիանա Հովհաննիսյանը նշեց, որ փորձում են վերականգնել տոնի խորհուրդը։
«Վարդավառը հեթանոսության շրջանի տոն է, որը հետո հարմարեցվել է քրիստոնեական եկեղեցուն և ավելի շատ նվիրված է եղել ջրի աստվածուհի Նարին և սիրո աստվածուհի Աստղիկին և նաև իր ամբողջ ընթացքով ինչ-որ չափով վերածվել է բերքի տոնի։ Այս տոնակատարությունը կատարվում է Զատիկից 98 օր հետո և շարժական տոն է»,- ասաց Սոնա Պապիկյանը և ներկայացրեց տոնի բովանդակությունը։
«Նախ՝ վարդ անունը. այդ օրը ամենուր եղել են վարդեր, ծաղկեփնջեր են նվիրել։ Մատաղ են արել, երեք-չորս օր առաջ դեռ մարդիկ պատրաստվել են, մատաղի համար կենդանիներ ընտրել։ Իսկ տան կանայք թխել են ու տեսակ-տեսակ քաղցրեղեն պատրաստել»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ չեն մոռացել նաև իրենց անցավորներին։
«Բացի այդ, հաջորդ օրը՝ մեռելոցին, մրգերով սկուտեղներ են տարել գերեզմանոց։ Սա նախնյաց պաշտամունքի դրսևորման ձև էր»,- ասաց նա։
Սոնա Պապիկյանը հավելեց, որ այդ տոնը նշում էին ջրերի մոտ: «Իրար վրա ջուր ցանելը, միմյանց հրել և ջուրը գցելը, դա խաղի էր վերածվում և ոչ մեկը մյուսից չէր նեղանում: Նույնիսկ սկեսրայրներին, քավորներին կարող էին թրջել երիտասարդ հարսները, և ոչ մեկը չէր նեղանում: Միմյանց ջրելով մարդիկ ցանկանում էին, որ երաշտ չլինի և դրանով, կարծես, ապահովում էին հողի խոնավությունը: Տոնը դեռ նշում էին շաբաթ երեկոյից՝ խարույկներ վառելով, և այդ օրը աղջիկները և տղաները միմյանց հետո շփվում էին առանց կաշկանդվելու, նաև աղավնիներ էին թռցնում, հմտության խաղեր էին կազմակերպում: Այդ օրը զուռնան ու դհոլը հնչում էր մինչ երեկո»,- ներկայացրեց ազգագրագետը։
Ասուլիսի հյուրերից «Վարդավառ 2013» միջոցառման կազմակերպիչ «ՄԱՐՕԳ Մարքեթինգ» ընկերության հիմնադիր տնօրեն Դիանա Հովհաննիսյանը նշեց. «Մենք հատկապես Երևանում արդեն չունենք Վարդավառ, մենք ունենք ջրոցի»։
Դիանա Հովհաննիսյանը նշեց, որ իրենց միջոցառման նպատակն է վերականգնել մեր ազգային տոնը: «Այդ օրը մենք անելու ենք հնի և նորի ձուլում: Առաջնահերթ է լինելու «չջրոցին»»,- ասաց նա:
Դիանա Հովհաննիսյանը շարունակեց ներկայացնել իրենց նախատեսած միջոցառումը.
«Մենք այդ օրը ճաշակելու ենք Վարդավառի ուտեստներ, որոնք պատրաստելու են «Խոհարարների ազգային ասոցիացիայի վերականգնման և զարգացման» ՀԿ անդամները, մենք ունենալու ենք հին ու նոր խաղեր, որոնք կապված են եղել սիրո տոնի հետ»։
Ըստ բանախոսի՝ Վարդավառը հանդուրժողականության, սիրո տոն է եղել: «Մենք դույլերով մարդիկ չենք թողնելու»,- ասաց Դիանա Հովհաննիսյանը և եզրափակեց, որ միջոցառման նպատակը տոնի խորհրդանիշները վեր հանելն է: «Եթե խնձոր են նվիրում դա համբույրի ակնարկ է»,- ասաց նա:
Իսկ Սոնա Պապյանն ավելացրեց, որ նախկինում, եթե նույնիսկ, մարդիկ ամբողջությամբ թրջվել են, ապա նախապես մի քանի շերտ շոր են հագած եղել և թրջվելուց հետո գռեհիկ պատկեր չի ստացվել, իսկ հիմա զուգված աղջիկներին փողոցում ջրում են ու ուրախանում ստացված պատկերով: Նա նշեց, նույնիսկ զայրացնող է, երբ ինքդ չես խաղում և քեզ ջրում են: