Երբ հողակտորները փոքր են ու լիզինգի հնարավորություն էլ չկա – Սպասել, մինչեւ հողակտորները կմիավորվեն, որպեսզի տեխնիկան հարմար լինի, անհեթեթ կլիներ՝ մանավանդ հաշվի առնելով մեր գյուղերի առանձնահատկությունները… Կայանի ստեղծմամբ ինչ կարգի ներդրումների, աշխատատեղերի ու ինչ հեռանկարի մասին է խոսքը եւ ինչ կարժենան այդ ծառայությունները… | Հայ Արիական Միաբանության
Երբ հողակտորները փոքր են ու լիզինգի հնարավորություն էլ չկա – Սպասել, մինչեւ հողակտորները կմիավորվեն, որպեսզի տեխնիկան հարմար լինի, անհեթեթ կլիներ՝ մանավանդ հաշվի առնելով մեր գյուղերի առանձնահատկությունները… Կայանի ստեղծմամբ ինչ կարգի ներդրումների, աշխատատեղերի ու ինչ հեռանկարի մասին է խոսքը եւ ինչ կարժենան այդ ծառայությունները…
Հայաստանում մեկնարկած մինչեւ 9 տոկոս տոկոսադրույքի 7 տոկոսային կետի սուբսիդավորմամբ տրամադրվող գյուղատնտեսական տեխնիկայի ֆինանսական վարձակալության՝ լիզինգի պետական աջակցության ծրագրին «Լուսանցք»-ն անդրադարձել է: Նկատենք նաեւ, որ ծրագրում գյուղատնտեսական տեխնիկայի տեսականու գծով սահմանափակուններ կան: Մինչդեռ, մշակելի հողակտորները կտրտված են, դրանց չափերը տարբեր են, մշակաբույսերը բազմազան, իսկ սա նշանակում է, որ գյուղտեխնիկայի հավաքակազմի միջոցներն էլ պետք է բազմազան լինեն: Սպասել, մինչեւ հողակտորները կմիավորվեն, որպեսզի տեխնիկան հարմար լինի, անհեթեթ կլիներ՝ մանավանդ հաշվի առնելով մեր գյուղերի առանձնահատկությունները: Բացի այդ՝ հողատարածքների միավորումը կամավոր է սահմանված, ուստի հողերի խոշորանալուն կարող ենք երկար սպասել:
Ինչեւէ, գյուղտեխնիկայի առավել լայն տեսականի էր պետք ունենալ: Լուծումը, ըստ գործադիրի, գտնված է. կստեղծվի գյուղատնտեսական տեխնիկայի կայան: Գործը կազմակերպելու համար «Իդաս» ընկերությունը առաջարկ է ներկայացրել, որը դրական եզրակացություն է ստացել: Կայանն արդեն ինքը որակյալ ծառայություններ կմատուցի գյուղացիական տնտեսություններին:
Նաեւ՝ մեր երկրում գյուղտեխնիկայի մասնագիտացված շահագործող կառույցներ չկան, որոնք հնարավորություն կտան գյուղատնտեսությամբ զբաղվող սուբյեկտներին ստանալ համեմատաբար մատչելի եւ որակյալ ծառայություններ: Բացի այդ՝ բոլորը չէ, որ կարող են ֆինվարձակալությամբ գյուղտեխնիկա ձեռք բերել:
Այս խնդիրները լուծելու համար էլ մասնավորը առաջարկ է արել, բայց որի՝ իրագործման նպատակով պետության աջակցությունն է հարկավոր:
Եթե հակիրճ, ապա ըստ գյուղատնտեսության նախարար Իգնատի Առաքելյանի, այս ծրագրի (գյուղտեխնիկայի կայանի ստեղծման) նպատակն է համակարգային մոտեցմամբ հագեցնել գյուղատնտեսական ոլորտը ժամանակակից, արդյունավետ տեխնիկայով ու տեխնոլոգիաներով՝ առանց մշակվող հողատարածքների արհեստական խոշորացումների, առանց հողօգտագործողների կողմից կատարվող որեւէ տեսակի ներդրումների, առանց պետական բյուջեից դոտացիոն հատկացումների:
Ինչպես պարզաբանեց Իգնատի Առաքելյանը, գյուղտեխնիկայի կայանի կազմակերպման ծրագիրը 6 փուլով կարվի:
Միայն առաջին փուլի ամբողջական եւ հաջորդող երկու փուլերի մասնակի ներդրման համար անհրաժեշտ կլինի նվազագույնը 270 մլն. դոլար: Սա հնարավորություն կտա մինչեւ 450 հազ. հա մշակվող տարածքներում մեքենայացված ծառայությունների կիրառման մակարդակը հասցնել 90%-ի՝ ունենալով ավելի քան 1 մլն. շահառու:
Հաջող մեկնարկի համար փորձնական ծրագիր է մշակվել: Դա, գործադիրի վստահեցմամբ, թույլ է տալիս առանց հետագա լրացուցիչ ներդրումների՝ ապահովել ծրագրի «անխափան ագրեսիվ ընդլայնումը ինքնուրույն», հենց ծրագրի սկզբից: Այն պահանջում է 1,012 մլրդ. դրամ ներդրումներ, որոնց մոտ 76%-ը (0,77 մլրդ. դրամ) կուղղվի համաշխարհային ամենաբարձր որակի ու արդյունավետության տեխնիկայի ուղղակի գնմանը (ներդրմանը), իսկ մնացած մոտ 24%-ը (0,242 մլրդ. դրամ)՝ ծրագրի մեկնարկի ընթացքում անհրաժեշտ‘կառավարման, կադրային, մատակարարումների, տեխնիկական, կրթական, կապի, տեղեկատվական, վերահսկողական ենթակառուցվածքների եւ հենքի ստեղծմանը:
Գործի արագ ընդլայնման համար ցանցային պլան է մշակվել: Ծրագիրը նախատեսվում է սկսել գարնանացան կամ աշնանացան (կախված ծրագրի մեկնարկի ժամկետներից) հացահատիկային մշակաբույսերի ցանքսի մեքենայացված ծառայությունների ամբողջական մատակարարմամբ:
Ծրագրի ֆինանսավորման մեկնարկից մինչեւ ծառայությունների մատակարարման սկիզբը կտեւի 1-2 ամիս: Ի դեպ, համաշխարհային լավագույն ընկերությունների հետ արդեն իսկ տարվել են երկարատեւ բանակցություններ նորագույն տեխնիկայի ձեռքբերման, նրա սպասարկման կազմակերպման, ուսուցման եւ մատակարարումների վերաբերյալ:
Սկզբնական աշխատանքները կնըդգրկեն առնվազն 16000 հա հացահատիկայինների վար ու ցանքս, ինչը կազմում է 2016թ. հացահատիկային եւ հատիկաընդեղենային մշակաբույսերի ընդհանուր ցանքատարածությունների շուրջ 8,5%-ը: Մեկնարկի աշխատանքները հիմնականում կկատարվեն Արարատի, Արմավիրի, Սյունիքի, Գեղարքունիքի եւ Շիրակի մարզերի համեմատաբար կենտրոնացվածություն ունեցող հողազանգվածներում: Տեղերում արդեն կիրառական ցույց կտրվի աշխատանքի որակն ու արդյունավետությունը:
Սակայն հաշվի առնելով հողօգտագործողների ներկայիս ցածր եկամուտը՝ նախարարը փաստում է, որ որոշիչը լինելու է մատուցվող ծառայությունների ցածր գինը:
Տեղեկացնենք նաեւ, որ բացի հիմնական բազայից, որը գտնվում է Երեւանի Շենգավիթ վարչական շրջանում, ընկերութունը, ըստ անհրաժեշտության, որպես հենակետ կօգտագործի իր մասնակիցներին պատկանող (այդ թվում եւ օգտագործման իրավունքով) Արարատում, Սյունիքում, Գեղարքունիքում եւ Շիրակում առկա այլ ենթակառուցվածքներ եւս:
Գյուղնախարարությունից տեղեկացնում են նաեւ, որ հողօգտագործողների հետ հնարավոր է նախապես կնքվեն ծառայությունների մատուցման նախնական պայմանագրեր՝ անընդհատ կապ պահպանելով նրանց հետ, հստակեցնելով ծառայությունների մատուցման կոնկրետ ժամկետները: Կոնկրետ ծառայության դիմաց վճարը կգանձվի տեխնիկայի՝ դաշտում գտնվելու ընթացքում:
Ծրագրի առաջին փուլի հաշվարկները կատարելու համար ստեղծվել է մոդել, որը, հաշվի առնելով առկա սահմանափակումները, հնարավորություն է տվել հաշվել 1 հա-ի մշակման ինքնարժեքը տարբեր մակնիշների եւ մոդելների տեխնիկայի կիրառման պարագայում: Ելնելով ինքնարժեքի հաշվարկի արդյունքից՝ ավելի քան 20 լավագույն տեխնիկա արտադրող ընկերությունների մոդելային շարքերից տարբեր տեսակի ծառայությունների մատուցման համար ընտրվել են կոնկրետ մոդելներ (հիմնականում 2013-2016թթ. շուկա մտած մոդելներ):
Բացի այդ, հաշվարկային մոդելը թույլ է տալիս իրականացնել մեծ մակերեսով հողազանգվածների կենտրոնացված մշակման դեպքում անհրաժեշտ տեխնիկայի քանակի հաշվարկը, ինչպես նաեւ պահանջվող ներդրումների ծավալը: Մշակվել է նաեւ կոնկրետ մոդելի տրակտորների եւ դրանց համապատասխան կցորդիչների, կոմբայնների ու այլ տեխնիկայի կիրառման դեպքում տարեկան մուտքային եւ ծախսային հոսքեր, ինչը թույլ է տվել իրականացնել ծրագրի երկարաժամկետ ֆինանսական արդյունավետության հաշվարկ:
Տեխնիկայի յուրաքանչյուր մոդելի համար որպես մուտքային տվյալներ օգտագործվում են շուրջ 30 պարամետրեր, ինչը թույլ է տալիս համակողմանիորեն ուսումնասիրել ծրագրի տեխնիկական, նյութական, կառավարչական եւ ֆինանսական նրբությունները:
Կայանի ստեղծմամբ ինչ կարգի ներդրումների, աշխատատեղերի ու ինչ հեռանկարի մասին է խոսքը եւ ինչ կարժենան այդ ծառայությունները (հասկանալու համար օգտվողների տիրույթը): Այս ամենը հաջորդիվ կներկայացնենք:
← ԱՄՆ-ն նոր զենք է փորձարկել… Նավթը գնանկում է ապրում… Արտահանման մասնաբաժինը՝ 45 տոկոս… Արցախի թոթը, մեկ էլ՝ գինին ու ձկնկիթը… Նաեւ՝ մանրատախտակն ու գորգերը… Արցախից ՌԴ, ԱՄՆ, Կուբա, Ճապոնիա, Բելգիա արտահանվում է կոնյակ, գինի, օղի, պահածոներ, հյութեր, մսամթերք, գորգեր, մանրատախտակ…
Մեկ տարի անց.- նախորդ տարվա հուլիսի 30-ին զինված ներխուժում եղավ Երեւանի ՊՊԾ գունդ… Հերոսնե՞ր, թե՞ ահաբեկիչներ – Այս հարցը կստանա՞ իր իրական հստակ պատասխանը… Զինված խմբավորման գործողությունները միայն ներխուժմամբ չավարտվեցին, զոհվեցին 3 ոստիկաններ, զինված հեղաշրջման փորձ եղավ… →