Խոջալուն 25 տարի անց. հայաշունչ ներկան ու գալիքի տեսլականը - «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ
Գլխաւոր էջ»Լուրեր»Հասարակական»Խոջալուն 25 տարի անց. հայաշունչ ներկան ու գալիքի տեսլականը
Երկուշաբթի, 27 Փետրւարի 2017 08:00
Խոջալուն 25 տարի անց. հայաշունչ ներկան ու գալիքի տեսլականը
1992-ի փետրւարին հայկական ուժերի ձեռնարկած ռազմական գործողութիւնների արդիւնքում ազատագրւել է Ասկերանի շրջանի Խոջալու (ներկայումս՝ Իւանեան) գիւղը:
«alikonline.ir»- 1992-ի փետրւարին հայկական ուժերի ձեռնարկած ռազմական գործողութիւնների արդիւնքում ազատագրւել է Ասկերանի շրջանի Խոջալու (ներկայումս՝ Իւանեան) գիւղը: «Արցախպրես»-ի թղթակցի հետ զրոյցում նախկին Խոջալու բնակավայրի տեղում ձևաւորւած, գեներալ Քրիստափոր Իւանեանի պատւին անւանակոչւած համայնքի ղեկավար Բորիս Ղահրամանեանն ասել է, որ աւելի քան 1500 բնակիչ ունեցող Իւանեանում անցած տարի ծնւել է 26 երեխայ: «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի և Արցախի Հանրապետութիւն կառավարութեան համաֆինանսաւորմամբ համայնքային կենտրոն է կառուցւում, որի բացումը նախատեսւում է մայիսին:
Խօսելով համայնքի բնակիչների զբաղւածութեան մասին՝ Բ. Ղահրամանեանը նշել է, որ Իւանեանում կան գիւղատնտեսական մթերքների վերամշակման արտադրամասեր, գինեգործարան, ջերմոցային տնտեսութիւններ ու ծխախոտի չորանոցներ: «Կառուցւում է գործարան՝ մակարոնեղէնի և բուսական պահածօների արտադրութեան համար, որը պատրաստ կը լինի ամռանը»,- ասել է համայնքի ղեկավարը և յաւելել, որ Իւանեանում աշխատանքի խնդիր չկայ:
Համայնքի ղեկավարը չշրջանցեց նաև այսպէս կոչւած «Խոջալուի Ցեղասպանութիւն» թեման՝ այդ առումով արտայայտելով բնակիչների ունեցած վերաբերմունքը: «Այս տարածքում մինչև 1920-ական թւականները փոքրիկ հայկական բնակավայր է եղել, որը Արցախի խորհրդայնացումից յետոյ լցւել է ադրբեջանցիներով: Դրանք կոլխոզ են ձևաւորել ու խտրական վերաբերմունքի պատճառով հայերը ստիպւած աստիճանաբար լքել են բնակավայրը:
Բազմաթիւ արխիւային նիւթեր կան, թէ ինչպէս են կեղծ մեղադրանքներով նրանց մի մասին Սիբիր ուղարկել»,- նշել է համայնքի ղեկավարը և յաւելել, որ բնակավայրում արդէն նոր սերունդ է մեծացել, որոնց շուրթերից երբէք չես լսի բնակավայրի նախկին, օտարահունչ անւանումը:Նշենք, որ Խոջալու բնակավայրը Ադրբեջան ԽՍՀ-ի կողմից բնակեցւել էր Ուզբեկստանի Ֆերգանայի հովտի թուրք մեսխեթներով: 1992թ. փետրւարի 25-26-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան իշխանութիւնները կազմակերպեցին մարտական գործողութիւն` նպատակ ունենալով ապաշրջափակել Խոջալու բնակավայրի մօտակայ օդանաւակայանը և վնասազերծել հակառակորդի` հէնց Խոջալու բնակավայրում գտնւող կրակակէտերը, որտեղից 1991թ. գարնանից ի վեր ԼՂՀ բնակավայրերը ադրբեջանակա օմոնականների կողմից պարբերաբար ենթարկւում էին յարձակումների, «Ալազան» և «Կրիստալ» տեսակի կայանքների և «Գրադ» տեսակի ռեակտիւ համազարկային կայանքի կանոնաւոր հրետակոծումների:
Նախքան Խոջալուի կրակակետերի ոչնչացումը սպանւել էին աւելի քան 20 հայազգի խաղաղ բնակիչներ, մօտակայ կոլտնտեսային և անհատական հողատարածքներից առևանգւել` հարիւրաւոր մարդիկ, քշւել` հազարաւոր գլուխ խոշոր և փոքր եղջերաւոր անասուններ: ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերի ստորաբաժանումները խաղաղ բնակչութեան համար թողեցին միջանք` մարտական գործողութիւնների գօտուց անվտանգ հեռանալու համար, ինչի մասին ադրբեջանական կողմը նախօրօք զգուշացւել էր: Սակայն խաղաղ բնակիչների շարասիւնը, գնդակահարւել էր Աղդամի մատոյցներում, ԼՂՀ և Ադրբեջանի Աղդամի շրջանի միջև ընկած սահմանին, ինչն աւելի ուշ հաստատել է այն ժամանակւայ Ադրբեջանի նախագահ Աեազ Մութալիբովը` այդ յանցաւոր ակտը կապելով իրեն իշխանութիւնից հեռացնելուն ուղղւած ընդդիմութեան փորձերի հետ, տեղի ունեցածի համար ամբողջ պատասխանատւութիւնը դնելով նրա վրայ: Այժմ Ադրբեջանի իշխանութիւնները փորձում են տեղի ունեցածը հայերի կողմից իրականացւած Ցեղասպանութիւն ճանաչել՝ դրա համար գործի դնելով քարոզչական հնարաւոր և անհնարին բոլոր միջոցները։