Անցումային արդարադատության գործիքակազմը հստակ սահմանված է՝ քրեական մեղադրանքներ և վեթինգ․ արդարադատության փոխնախարար - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am
Անցումային արդարադատության գործիքակազմը հստակ սահմանված է՝ քրեական մեղադրանքներ և վեթինգ․ արդարադատության փոխնախարար
11:58 • 24.05.19
«Անցումային արդարադատության օրենքների կիրառման հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով այսօրվա խորհրդարանական լսումներին զեկույցով հանդես եկավ արդարադատության փոխնախարար Աննա Վարդապետյանն՝ անդրադառնալով մի քանի հարցադրումների՝ մասնավորապես, թե ինչ է անցումային արդարադատությունը։
«Տարբեր մեկնաբանություններ ու կարծիքներ են հնչում, թե ինչ է անցումային արդարադատությունը: Առանձին տեսակետներ են հնչում այս մասին, բայց միջազգային իրավական բոլոր փաստաթղթերում անցումային արդարադատությունը գործիքների ու կառուցակարգերի ամբողջություն է, որը նպատակ ունի ապահովել հասարակության անցումը մի իրավիճակից դեպի մյուսը։ Գործիքակազմն առավելապես իրավական է, որը նպատակ ունի վերհանել այն պատճառները, որոնք հանգեցրել են զանգվածային խախտումների»,-ասաց փոխնախարարը։
Ըստ նրա, զանգվածային խախտումներ կարող են լինել տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական և այլ ոլորտներում, ինչն էլ կարող է հանգեցնել ժողովրդավարական արժեքների արժեզրկման։ «Պետությունն ազատ է ընտրելու, թե ինչ գործիքակազմ է ընտրելու: Յուրաքանչյուր պետություն ինքն է ընտրում, թե ինչ գործիքակազմ է իրեն անհրաժեշտ այս առումով և պետք է նկատի ունենալ, որ այս ենթատեքստում Հայաստանը երկու լրջագույն միջազգային հարթակ ունի, որոնց պետք է հետևենք՝ ՄԱԿ-ի և Եվրոպայի Խորհրդի չափանիշներին։ Որոշ իրավաբաններ փորձում են սեպ խրել ՄԻԵԴ-ի և ՄԱԿ անցումային արդարադատության փաստաթղթերի միջև, բայց այս մոտեցումը ամբողջական չէ։ Եթե հիշենք, թե ինչպես է ձևավորվել Եվրոպայի խորհուրդն ու Ստրասբուրգի դատարանը, կպատասխանենք, որ ձևավորվել է անցումային արդարադատության ճանապարհով, երբ ժողովրդավարական արժեքները վնասված էին»,-ասաց Վարդապետյանը։
Փոխնախարարը նշեց, որ անցումային արդարադատությունը միջազգային բոլոր փաստաթղթերում նշվում է որպես հաշտեցման գործիք, որը հասարակությանը բերում է հաշտության, եթե հասարակության մեջ, Աստված մի արասցե, կա առճակատում։
Նա նշեց, որ գործիքակազմը հստակ սահմանված է՝ առաջինը՝ քրեական մեղադրանքներն են, երկրորդ հերթին՝ վեթինգը։
«Այս տերմինը շատերը թարգմանում են բառացի, որպես զտում, բայց դա իմաստային շփոթ է առաջացնում: Վեթինգը գնահատման գործընթաց է, որն ունի հստակ պահանջներ՝ լինել կանխատեսելի և թափանցիկ»,-ասաց արդարադատության փոխնախարարը և հավելեց, որ յուրաքանչյուր քաղաքացի ունի արդար դատաքննության իրավունք՝ անկախ նրանից, թե ինչ գործընթաց է իրականացնում վեթինգը։
Փոխնախարարը շեշտեց՝ գործընթացը պետք է իրականացվի պատշաճ թե՛ այն հանրային պաշտոնյայի նկատմամբ, որը ենթարկվում է վեթինգի, թե՛ հասարակության նկատմամբ, որը սպասում է արդյունքների։ «Այդ գործընթացը նվաստացուցիչ չի կարող համարվել, այն ընդամենը գնահատում է»,-ասաց նա։