Ոգեհարցության սեանս - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան
Սեանս Անգլիայում 1872 թվականին
Ոգեհարցության սեանս, առեղծվածային արարողակարգ, որ սովորաբար անցկացվում է հատուկ վայրում[1] և որի մասնակիցները փորձում են տեսնել կամ ստանալ ինչ-որ հաղորդագրություն մահացած մարդու հոգուց։ Հաճախ, սակայն ոչ միշտ, սեանսի ժամանակ ներկա է լինում մեդիումը։ Արարողակարգը կարող է ընթանալ տարբեր կանոններով[2]:
2 Արարողակարգի անցկացման օրինակներ
Տերմինը առաջացել է ֆրանսերեն «séance» բառից[3], որը նշանակում է «տեղ»[4]: Այս փորձի մասին վերջին աշխատանքներից մեկը «Communitation With the Other Side» գիրքն է (հայերեն՝ Հաղորդակցություն այլ կողմից), որի հեղինակը անգլիացի Ջորջ Լիթլթոնն է և որը հրատարակվել է Անգլիայում 1760 թվականին[5]: Նա իր գրքում վստահեցնում է, որ հաղորդակցվել է Պերիկլեսի և Ուիլիամ Պենի հոգիների և շվեդ թագուհի Քրիստինայի հետ։ Ոգեհարցության սեանսների հայտնիությունը զգալիորեն աճել է Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում 19-րդ դարի կեսերին[6] այն բանից հետո, երբ այդ ժամանակ ԱՄՆ-ի առաջի տիկինը՝ Մերի Լինկոլնը իր ամուսնու՝ Աբրահամ Լինքոլնի ներկայությամբ արարողություններ է անցկացնում իր տղայի մահվանից հետո[7]: Բրազիլիայում առաջին հայտնի արարողակարգն անցկացվել է 1865 թվականին[8], ընդ որում՝ շուտով այդ երկրում այս երևույթը իր համատարածությամբ չի զիջում անգլալեզու երկրներին[9]: 20-րդ դարի կեսերին ոգեհարցության սեանսների հայտնիությունը պակասում է, այդ ժամանակ քրիստոնեության մեջ մահացածների հոգիների հետ հաղորդակցության հավատի հիման վրա առանձին ուղղություն է առաջանում՝ սպիրիտուալիզմ[10]:
Արարողակարգի անցկացման օրինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ոգեհարցության սեանսի անցկացման ամենատարածված ձևերից մեկը հատուկ տախտակներ օգտագործելն է, որ հայտնի են որպես «խոսող տախտակներ» կամ «Ուիջի տախտակներ»[11], որի վրա գրում են այբուբենի տառերը, թվերը և «այո» և «ոչ» բառերը։ Սեանսի մասնակիցները դնում են իրենց մատները հատուկ սլաքի վրա և կենտրոնանում ինչ-որ հարցի շուրջ. այնուհետև, զգալով մահացածի հոգու ներկայությունը, մասնակիցները նրա ազդեցությամբ սկսում են սլաքը տեղափոխել ինչ-որ սիմվոլի ուղղությամբ, որպեսզի պատասխան ստանան դրանից[12]: Հնարավոր գիտական բացատրությունը բացատրում է այս գործուղությունը, որ սեանսի մասնակիցները, ովքեր իսկապես հավատում են տեղի ունեցողին, կարող են իրենք տեղափոխել սլաքը՝ չգիտակցելով դա[13]:
Չնայած նրան, որ ոգեհարցաության սեանսներըբ որպես իրականություն դիտարկողների շարքերում մինչև 20-րդ դարը հանդես էին գալիս որոշ հայտնի մարդիկ՝ այդ թվում և Արթուր Կոնան Դոյլը[14] և հոգեբույժ Կարլ Գուստավ Յունգը, բայց և այնպես այդ ժամանակ ևս գիտնականների համայնքի անդամների մեծ մասը ժխտում էր ոգեհարցության սեանսի՝ հավանական լինելը։ Խորհրդային գիտնականները նման երևույթը համարում էին կա՛մ անիրական գործողություն կա՛մ բաց կողոպուտ[15], կա՛մ էլ աստվածաշնչի կողմից արգելված մեղք[16]: Եկեղեցու սպասավորները նույնպես դա համարում էին խաբեություն[17]:
↑ Wiseman, R., Greening, E., and Smith, M. (2003). Belief in the paranormal and suggestion in the seance room. British Journal of Psychology, 94 (3): 285—297.
↑ Séance — The Skeptic’s Dictionary — Skepdic.com
↑ The Skeptic Encyclopedia of Pseudoscience. P. 221.
↑ Lyttleton George, Montegue Eizabeth (1760)։ Dialogues with the Dead։ London: W. Sandby
↑ «Telegrams from the Dead»։ Public Broadcasting Service (PBS)։ 1994
↑ Wicker Christine (2003)։ Lily Dale: The True Story of the Town that Talks to the Dead։ HarperCollins։ ISBN 9780060086664
↑ «The Museum of Talking Boards, a photo-gallery of historical and contemporary spirit boards and planchettes»։ Museumoftalkingboards.com։ Վերցված է հուլիսի 22, 2009
↑ Cumerlato Daniel։ «How to use the Ouija Board - A guide to the safe use of this ancient device»։ Ghost Walks։ Վերցված է հուլիսի 19, 2014
↑ Randi James (2007)։ «An encyclopedia of claims, frauds, and hoaxes of the occult and supernatural» (անգլերեն)։ The James Randi Educational Foundation։ ISBN 9780312151195
↑ Sound witness: a lutheran apologetic ministry dedicated to keeping the "false" out of doctrine։ «Psychic mediums: what does god say about their practices?» (անգլերեն)։ Soundwitness.org։ Վերցված է 1º de dezembro de 2014
↑ Carlos María de Heredia (1923)։ «Spirit hands, "ectoplasm", and rubber gloves» (անգլերեն) 40 (1)։ Popular Mechanics։ էջեր 14–15։ ISSN 0032-4558 |acessdate= պարամետրը գոյություն չունի: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել (|access-date=-ը) (օգնություն)
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ոգեհարցության_սեանս&oldid=5020689» էջից
Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 7 Մարտի 2017 թվականի ժամը 13:24-ին: