Kosma kordo - Vikipedio
Kosma kordo
En fiziko, kosma kordo estas hipoteza 1-dimensia topologia difekto de la spaco de universo en diversaj kampoj. Kosmaj kordoj laŭ hipotezo formiĝas, kiam la kampo spertas fazan ŝanĝon en malsamaj regionoj de spactempo, rezultantan en kondensoj de energia denseco je la randoj inter regionoj. Ĉi tio estas iel analoga al la neperfektaĵoj, kiuj aperas inter kristaloj dum solidiĝo de likvaĵoj.
Kosmaj kordoj, se ili ekzistas, devus esti ege maldikaj, kun diametroj de proksimume 10-31 metroj, kio estas de la sama ordo kiel diametro de protono kaj pli malgranda ol diametro de atomkernoj. Ili devus havi grandegan linearan densecon, de ordo 1021 kilogramoj por metro. Parto de kosma kordo de 1 kilometra longo povas esti pli peza ol la Tero.
Pro sia pezo kosmaj kordoj devus fari konsiderindajn gravitajn efikojn, tamen, pro la stranga eco de formanta energio de la kosmaj kordoj, la rezultanta gravita potencialo de rekta linio malaperas, ne estas gravita forto sur statika ĉirkaŭa materio. Fakte, kosmaj kordoj faras gravitan influon sekve de ĝenerala relativeco nur sur moviĝanta materio, aŭ se la kordo mem moviĝas. Dum la elvolviĝo de la universo, kosmaj kordoj devus formi reton de cikloj, kaj ilia gravito povus esti respondeca pri la originala plidensigo de materio en galaksiajn superfaskojn.
Longoj de kosmaj kordoj devas esti minimume dekoj de parsekoj. La faza ŝanĝo, kiu produktas kosmajn kordojn, povis okazi en la plej fruaj epokoj de evoluo de la universo, kaj kosmaj kordoj aperis kiel malfiniaj aŭ fermitaj linuoj. Vibradoj de kosmaj kordoj, kiuj devus oscili je proksimume lumrapideco, povas kaŭzi, ke parto de la linio pinĉu for en izolitan ciklon. Ĉi-tiuj cikloj havas finian vivdaŭron pro kadukiĝo tra gravita radiado.
Aliaj specoj de topologiaj difektoj en spactempo estas magneta unupoluso, domajna muro kaj teksturoj.
2 Teorio de kordoj kaj kosmaj kordoj