вентыляцыйны кораб: аднаўленне паветравода вентыляцыі з фанеры\nАднаўляем кораб вентыляцыі ў кватэры самастойна\nвентыляцыйны кораб, размешчаны ў класічнай кватэры шматпавярховага дома патрэбен для забеспячэння рэгулярных кандыцыянавання і цыркуляцыі паветранага патоку ўнутры пакояў будынка. Часцей для размяшчэння кроба выбіраецца кухня, радзей калідор, туалет або ванная, калі санвузел раздзельны. Унутры гэтага элемента будоўлю дома размясцілася агульная вентыляцыйная шахта і два-тры спецыяльных канала, якія з'яўляюцца паветраводамі, праз якія праходзіць прыток і адток кіслароду. Падчас адтоку паветра змяшчае пыл, хімічныя ўключэння і іншыя шкодныя рэчывы, якія ўцягвае выцяжной палукашак.\nПалукашак вентыляцыі павінен быць заўсёды ў спраўнасці\nТэхналогія вентыляцыйных шахт\nАднаўленне вентыляцыйнага палукашка: мантажныя працы на кухні\nПраводзім рамонт пластыкавага і ацынкаванага (металічнага) прастакутнага палукашка\nНярэдка выцяжной палукашак ставіцца замест выцяжкі на кухні, калі лішніх сродкаў на гэта няма. Паўнавартаснай заменай гэта не стане, але пэўны эфект з'явіцца. Пры гэтым улічыце, што вентыляцыя ў шматпавярховым доме з'яўляецца інжынерным комплексам і ўмешвацца з канкрэтнымі зменамі туды нельга. аднаўленне паветравода рабіць дапускаецца, гэта не ўмяшанне, а рамонт, так што нічога супрацьзаконнага ў гэтым няма.\nЯк мы ўжо зразумелі вентыляцыйны кораб на кухні складаецца з двух або трох адтулін. Калі зазірнуць у статыстыку, то трехканальный кораб для вентыляцыі, сустракаецца не ў прыклад часцей. З імі вентыляцыя кухні або сантэхнічнага вузла праходзіць больш актыўна, шкодныя рэчывы і непрыемныя пах сыходзяць з памяшкання.\nгалоўны канал, які мае палукашак паветравода з'яўляецца вентыляцыйнай шахтай і выглядае стандартна як прастакутнік з бакамі 30 × 60 см. ён, як і каналізацыйны стаяк праходзіць па кожным паверсе і па ім паветра рухаецца з склепа на гарышча.\nКалі пачынаецца аднаўленне вентыляцыі не забудзьцеся ў працэсе паставіць перагародку паміж галоўным вялікім каналам і дапаможнымі каналах. Матэрыял для перагародкі выбірайце гарачатрывалы, каб гарачы летні паветра не аплавілася.\nЗ галоўнай шахтай мы разабраліся, застаюцца яшчэ два канала. Класічная вентыляцыя мае два дадатковых канала, авальнага або прастакутнага перасеку. Памеры вентыляцыйнага палукашка стандартна 130 і 125 мм. Калі раней вы не заўважалі, што ў вашым доме ёсць вентыляцыя, то пашукайце кратаў скрынак у кухні ці санвузле, яны там выявяцца. Свежы кісларод праз іх паступае ў пакой, а непрыемныя пахі знікаюць. дзякуючы таму, што палукашак з фанеры знаходзіцца ў розных пакоях, то ўваходныя і выходзяць струмені не змешваюцца пры руху. атрымліваецца, што калі падчас гатавання на кухні зачыніць шчыльна дзверы, то пахі якая рыхтуецца ежы не трапяць у іншыя пакоі, а знікнуць праз вентыляцыйную шахту. Змешваюцца выходзяць паветраныя масы вышэй за ўзровень кватэры метра на 2-3.\nЗрабіць вентыляцыю ў кухні прыйдзецца з выкарыстаннем аднаго з двух пераважных відаў корабаў:\nА ўжо зыходзячы з гэтай інфармацыі атрымліваецца, што дэкаратыўны кораб для труб выконваецца:\nНярэдка людзі замест таго, каб аднавіць паветравод стараліся паменшыць перасек шахты дзеля прыбытку кавалка карыснай плошчы ў пакоі. Такое нібыта карыснае дзеянне абарочвалася бядой для пад'езда ў цэлым, бо па тэхнічным нормам памяншэнне перасеку шахты вентыляцыі недапушчальна. ўспомніце, у часы, калі такія перабудовы здаваліся верным рашэннем, на якое вызвалілася месца як раз змяшчаўся халадзільнік. А потым па ўсіх пад'езда хадзілі гісторыі, як нагружанай ежай халадзільнік, які стаіць на нетрывалых падлозе паветранай шахты ляцеў у кватэру паверхам ніжэй.\nУлічыце, што пры нават невялікім змене вентыляцыйнай шахты, памяншэнні плошчы сячэння, ўнутры расце ціск палукашка. Гэта станавіцца прычынай таго, што забруджанае паветра замест таго, каб адправіцца на вуліцу пад ціскам вылеціць камусьці ў кватэру. Таму калі мантаж вентыляцыйных корабаў выкананы няправільна і перасек зменшана жыхары рана ці позна заўважаць праблему і звернуцца ў ЖЭК. А тыя ўжо праз час вылічаць кватэру з паменшанай шахтай і ў вас з'явіцца куча новых праблем.\nЦяпер нададзім увагу рамонце, паглядзім, як праводзіцца аднаўленне палукашка ў кватэры. Зрабіць гэта прыйдзецца так, каб не прычыніць лішні шкоду іншым жыхарам дома:\nЗдымаем дэкаратыўныя рашоткі і дабіраемся да каналаў. Ўнутры разбярыце сценкі і выцягнеце перагародкі. Нярэдка для гэтага прыходзіцца карыстацца цяжкім электрычным прыладай, так як раней будавалі на стагоддзі;\nДалей вымяраем памеры вентыляцыйных шахт і выбіраем прыдатныя для рамонту матэрыялы: трубы, раствор, блокі, калі патрабуецца;\nПа наяўных контурах аднаўляем форму палукашка. У гэтым выпадку людзі звяртаюцца да выкарыстання гіпсавых або пенных пліт.\nТакія матэрыялы выбіраюцца нездарма, а таму, што абумоўлены некаторымі асаблівасцямі:\nВысокі ўзровень шумаізаляцыя;\nЁсць і іншыя матэрыялы для перагародкі: тынкавая пліта, бляшаныя лісты, фанера озадачат вас кучай новых праблем, а не дапамогуць вырашыць існуючыя. На крайнім этапе будаўніцтва застаецца толькі праверыць як атрымалася пабудаваць і заняцца дэкаратыўнай аздабленнем знешняй паверхні палукашка.\nЯк мы ўжо заўважылі рамонт вентыляцыі справа няпростая і на якасны рамонт, ды яшчэ і калі не ў адным пакоі сыдзе пара дзён. Істотна палегчыць задачу наяўнасць патрэбнага для рамонту электрычнай прылады. Каб зрокава зразумець, як выглядае кожны крок рамонту не лішнім будзе прагляд адпаведных відэазапісаў ў інтэрнэце.\nУ плане прыцягнення да рамонту спецыялістаў не спадзявайцеся танна справіцца з рамонтам: хоць фірмы і прапануюць вырашыць гэтую праблему хутка і без манументальных укладанняў канчатковая сума выходзіць немаленькай. Таму лепш выканаць гэтую працу самастойна, бо тут не назіраецца нічога звышскладанага, чаго не пад сілу зрабіць радавому чалавеку.


Создано 29.03.2020 14:04\nСоздано 22.02.2020 20:40\nУ свеце шмат розных моў. Усе яны прыгажыя, непаўторныя і мілагучныя. Але ў кожнага чалавека ёсць толькі адна мова, якая завецца роднай. Менавіта на гэтай мове ён размаўляе з роднымі, сябрамі, знаёмымі. І вельмі дрэнна, калі чалавек пачынае забывацца на сваю мову, не шануе яе. “Не пакідайце ж мовы нашай беларускай, каб не ўмёрлі!” – пісаў Францішак Багушэвіч.\n21 лютага ў свеце адзначаецца Міжнародны дзень роднай мовы. Граніцкі дзіцячы сад-базавая школа таксама далучыўся да свята пад дэвізам “Гучы, родная мова!”\nВа ўстанове была праведзена акцыя “З любоўю да роднага слова”, дзе выхаванцы змаглі прачытаць свае любімыя вершы на роднай мове, спець беларускія песні. Таксама арганізавана выстава-інсталяцыя “Гучы, родная мова!” Дзеці пазнаёміліся з кнігамі, вершамі і партрэтамі беларускіх пісьменнікаў.\nНа занятак “Родная мова” да дзяцей завіталі лялькі Янка і Арынка. Выхаванцы вучыліся правільна вымаўляць гукі ў падобных словах на рускай і беларускай мовах, практыкаваліся ў дапасаванні прыметнікаў да назоўнікаў, складалі сказы па малюнках, прынялі ўдзел у гульні з мячом «Які? Якая? Якое?».\nТаксама быў праведзены конкурс чытачоў “Мову родную люблю я”. Добразычлівая абстаноўка, гучныя апладысменты публікі натхнялі юных чытальнікаў. І кожны паспрабаваў расказаць сваё верш лепш за ўсіх! Журы конкурсу ацэньвала чытальнікаў вершаваных твораў па наступных крытэрах: веданне тэксту твора, інтанацыйная выразнасць, выкарыстанне выразных сродкаў (мімікі, жэстаў, поз, рухаў). Правядзенне такога мерапрыемства выхоўвае пачуццё любові і гонару да маці, сваёй Радзімы.\nПрыём выхаванцаў. Гульні. Ранішняя гімнастыка\nПадрыхтоўка да сняданку. Сняданак\nГульні. Падрыхтоўка да заняткаў\nПадрыхтоўка да прагулкі. Прагулка на свежым паветры.\nПадрыхтоўка да сну. Сон\nПаступовы пад’ём дзяцей, загартоўваючыя працэдуры, самастойная рухальная дзейнасць, гігіенічныя працэдуры, падрыхтоўка да полудня\nПадрыхтоўка да заняткаў, заняткі\nПадрыхтоўка да прагулкі. Прагулка\nСамастойная дзейнасць, чытанне, настольныя гульні, актыўны дасуг\nСоздано 17.02.2020 13:45\nМерапрыемствы, прымеркаваныя да Міжнароднага дня роднай мовы, у ДУА “Граніцкі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-базавая школа Маладзечанскага раёна”\nКансультацыя для бацькоў “Выхаванне дзіцяці сродкамі роднай мовы і народнай творчасці\nЗанятак па раздзелу “Развіццё маўлення і культуры маўленчых зносін”.\nТэма “Родная мова”\nЭкскурсія ў Граніцкую інтэграваную бібліятэку\nКонкурс чытачоў “Мову родную люблю я”\nВыстава-інсталяцыя “Гучы родная мова”\nАкцыя “З любоўю да роднага слова”\nАнкетаванне бацькоў “Народныя традыцыі ў вашай сям’і”\nСоздано 25.02.2019 20:54\nВыдача направления в учреждение дошкольного образования:\nКомплектование учреждений образования и приём детей:\nПо интересующим вопросам о порядке постановки на учёт детей, нуждающихся в определении в учреждения образования для получения дошкольного образования, о выдаче направлений и комплектовании учреждений дошкольного образования Молодечненского района обращаться к главному специалисту по дошкольному образованию управления по образованию Молодечненского райисполкома по тел.: 8(0176)774440, приём граждан осуществляется по адресу: г.Молодечно, ул.Ясинского, 25, 2 этаж, каб.№ 3, приёмный день – среда с 8.00 до 13.00, с 14.00 до 17.00.\nсвята “Восеньскі кірмаш” 30.11\nВремя: 2020-07-09 21:10:59


23 кастрычнік 2013, 17:12\nПрэзыдэнт Расеі Ўладзімер Пуцін падпісаў 22 кастрычніка закон аб абавязковым утылізацыйным зборы для аўтавытворцаў.\nУ адпаведнасьці з дакумэнтам ад 1 студзеня 2014 году такая мера на роўных умовах з вытворцамі Расеі і трэціх краінаў будзе распаўсюджвацца на транспартныя сродкі, якія ўвозяцца з тэрыторыі Мытнага саюзу — Беларусі і Казахстану. Як гэты крок адаб’ецца на цэнавай палітыцы беларускага аўтамабільнага рынку?\nАд наступнага году расейскія вытворцы аўтамабіляў будуць плаціць утылізацыйны збор на агульных падставах. Памер будзе вызначаны з улікам масы аўто, аб’ёму рухавіка і году выпуску. Адпачатку гэтая мера была ўведзеная ў 2012 годзе для так званых іншамарак, што імпартэры расцанілі як чарговы спосаб абароны мясцовага рынку ад замежных канкурэнтаў. Масква сьцьвярджала: на даходы ад гэтых загараджальных захадаў будуць разьвівацца тэхналёгіі экалягічнай і бясьпечнай перапрацоўкі адкідаў аўтапраму. Аднак, як згадвае аглядальнік тыднёвіка «Автобизнес» Іван Крышкевіч, менавіта ўтылізацыйны збор стаў прычынай разбору ў адносінах да Расеі па лініі Ўсясьветнай гандлёвай арганізацыі:\n«Паколькі Расея знаходзіцца ў WTO, яна абавязаная зьніжаць пошліны — нязначна, але тым ня меней. Як адзін з крокаў яны ўвялі той самы ўтылізацыйны збор. Груба кажучы, мы зьмяншаем мытныя плацяжы, але адначасова ўводзім утылізацыйны збор для іншамарак. Натуральна, што ў WTO гэта ўспрынялі як меру абароны свайго ўнутранага рынку, абмеркавалі і прымусілі да таго, каб усе працавалі ў роўных умовах. Як я разумею, хітрыкі з увядзеньнем утылізацыйнага збору цяпер вяртаюцца бумэрангам. То бок хацелі абхітрыць — нічога не атрымалася, цяпер вымушаныя тую ж самую меру ўжываць і да ўласных вытворцаў. Да чаго гэта прывядзе? Да таго, што гэты ўтылізацыйны збор будзе ўжывацца да вытворцаў, і, як вынік, гэта будзе адбівацца на кошце тэхнікі, якая прадаецца. На колькі? Пытаньне цікавае. Называлася базавая стаўка ў памеры 20 тысяч расейскіх рублёў — парадку 700 даляраў. Яна будзе мяняцца залежна ад маркі, мадэлі, кошту аўтамабіля і, на маю думку, прывядзе да падаражэньня тэхнікі — ад 600 да якойсьці большай сумы ў далярах».\nДля легкавых аўтамабіляў базавая стаўка на гэты момант сапраўды складае 20 тысяч расейскіх рублёў, для грузавікоў — 150 тысяч. Па сутнасьці, утылізацыйны збор стаў мэханізмам кампэнсацыі зьніжэньня ставак увознага мыта на імпартаваныя аўтамабілі з 30 да 25%. Тым ня меней ва Ўсясьветнай гандлёвай арганізацыі засталіся незадаволенымі дыскрымінацыйным характарам падатку, і пададзеная сёлета ў ліпені ад імя Эўразьвязу скарга вымусіла расейскія ўлады перагледзець сваю пазыцыю. У Эўропе палічылі, што збор у цяперашнім выглядзе дае неабгрунтаваныя перавагі кампаніям, якія маюць вытворчасьць у Расеі.\nНа мінулым тыдні расейская Дзяржаўная дума ў выніковым чытаньні прыняла папраўкі, якія пашыраюць утылізацыйны збор на прадукцыю аўтазаводаў, разьмешчаных у Расеі і краінах Мытнага саюзу. Канчатковую візу на дакумэнт паставіў Уладзімер Пуцін. Такім чынам, аднолькавыя абавязаньні ўсталёўваюцца ў Расеі для ўсіх удзельнікаў рынку: як для расейскіх вытворцаў і імпартэраў з трэціх краінаў, так і для прадпрыемстваў на тэрыторыі Мытнага саюзу, якія пастаўляюць прадукцыю на расейскі рынак. Аўтамабільны экспэрт Іван Крышкевіч прагназуе, што ў Беларусі пад новыя правілы найперш падпадуць вытворцы новых аўтамабіляў:\n«Можна гаварыць пра тое, што пад гэты ўтылізацыйны збор падпадуць і вытворцы беларускай тэхнікі, уключна зь легкавой і грузавой. Было паведамленьне, што пацерпіць наш МАЗ, таму што гэты крок будзе тычыцца непасрэдна і іхняй тэхнікі. А таксама гэта не абміне, скажам, і прадпрыемства „БелДжы“, якое вырабляе кітайскія легкавікі „Джылі“. Усе яны падпадаюць пад гэты закон. Паводле лёгікі, машыны павінны стаць даражэйшымі. Але пікантнасьць сытуацыі ў тым, што ўтылізацыйны збор уводзіцца Расеяй і для расейскага рынку. А Беларусь пакуль убаку ад гэтага працэсу, калі не лічыць той акалічнасьці, што беларуская тэхніка пры продажы ў Расеі таксама будзе абкладацца гэтым „падаткам“. У нас утылізацыйны збор пакуль ня ўводзіцца — але і мыта не зьніжаецца. Адпаведна, цэны на аўтамабілі ў Беларусі застаюцца на ранейшым узроўні. Але што будзе ў 2014 годзе, калі павінен набыць моц адзіны Тэхнічны рэглямэнт Мытнага саюзу, сказаць складана».\nКарэспандэнт: «Як на такія захады можа адрэагаваць другасны рынак аўтамабіляў?»\n«Як паказвае досьвед папярэдніх гадоў, рынак рэагуе на тыя ці іншыя зьмены ростам коштаў, часам — падвышанай актыўнасьцю пакупнікоў. Але паколькі гаварыць пра ўвядзеньне ўтылізацыйнага збору ў Беларусі не выпадае, то і непасрэднай рэакцыі рынку няма. Хоць не выключаю, што хтосьці і паспрабуе падзарабіць на спэкулятыўных чутках».\nАд сплаты ўтылізацыйнага збору вызваляюцца аўтамабілі, якія ўвозяцца ў якасьці асабістай маёмасьці перасяленцамі ці ўцекачамі, дыпляматычнымі і консульскімі прадстаўніцтвамі, а таксама прыраўнанымі да іх міжнароднымі арганізацыямі. Апроч таго, зборам не абкладаюцца транспартныя сродкі, ад выпуску якіх прамінула больш за 30 гадоў.


Дзясятка – выдатная адзнака — Столбцы. Прамень. Новости Столбцов и Столбцовского района\n14.01.2014 12.02.2014 admin991Комментарии on Дзясятка – выдатная адзнака\nУ мінулым нумары «Праменя» былі прадстаўлены дзесяць лепшых спартсменаў, нашых землякоў, якія вызначыліся ў спаборніцтвах 2013 года. А сёння, паводле прадстаўлення аддзела адукацыі, спорту і турызму райвыканкама, – дзясятка лепшых спартсменаў года – школьнікаў.\nАдкрывае спіс Уладзіслаў Супрун. Ён ярка ўварваўся на спартыўную арэну. Неаднаразовы прызёр абласных спаборніцтваў па лёгкай атлетыцы мае цяпер і тытул абсалютнага пераможцы спаборніцтваў міжнародных. У нядаўняй матчавай сустрэчы юных спартсменаў Беларусі, Расіі і Латвіі Уладзіслаў стаў мацнейшым ажно ў дзвюх дысцыплінах. Прытым, тэхнічна складаных, – у кіданні кап’я і штурханні ядра. Відныя трэнеры назвалі нашага хлопца сярод алімпійскіх надзей рэспублікі. Няхай жа з упартай працай юнага спартсмена спраўдзяцца лепшыя спадзяванні. У згаданай міжнароднай сустрэчы лёгкаатлетаў прызёрам у бегу на 400 метраў стаў Павел Базарэўскі. І ён не раз быў сярод прызёраў абласных спаборніцтваў. Выдатнай адзнакі заслужыў па выніках выступлення на гэтых жа міжнародных спаборніцтвах і Аляксандр Уласік. Ён заняў трэцюю прызавую прыступку п’едэстала ўдзельнікаў забегу на 60 метраў. На рахунку Аляксандра таксама перамогі і прызавыя месцы на абласных спаборніцтвах, але ўжо ў бегу на 1500 і 2000 метраў. Такі вось шырокі дыяпазон магчымасцяў юнага лёгкаатлета.\nНаступныя два месцы ў спісе спартыўных надзей адведзены лыжнікам. Сяргей Шастак мае вопыт удзелу ў першынстве Беларусі па лыжных гонках і стральбе на прызы Прэзідэнцкага клуба «Снежны снайпер». Ён жа шматразовы прызёр абласных спаборніцтваў лыжнікаў, дзе найбольш упэўнена адчувае сябе на дыстанцыях тры і пяць кіламетраў. Прызёрам абласных спаборніцтваў лыжнікаў стаў і Аляксандр Дрозд. Пажадаем і ім выдатнай спартыўнай формы і, вядома, снежнай зімы.\nУ Дзіяны Коршун тытул прызёра абласной спартакіяды ДЮСШ і СДЮСШАР па настольным тэнісе. Яна выхаванка налібацкай школы аматараў малой ракеткі, вядомай шчыраваннем спартсмена і трэнера Віктара Кругліка. З імем Дзіяны і настольны тэніс раёна прадстаўлены ў дзясятцы мацнейшых.\nСтаўбцоўскі валейбол мае таксама добрыя пераможныя традыцыі. У дзясятцы лепшых юных спартсменаў названы Ілья Супрановіч і Дар’я Карніцкая, якія разам з сябрамі – членамі валейбольных камандаў раёна заваявалі прызавыя месцы ў першынстве Міншчыны.\nЗ паляпшэннем спартыўнай базы не страціць пазіцый і стаўбцоўскі футбол. Тым больш, што падрастае юная змена. На абноўленым стадыёне «Юнацтва» зноў сталі праводзіцца міжнародныя турніры. У спаборніцтвах з равеснікамі Расіі, Польшчы, Украіны на роўных выступалі і стаўбчане. Каманда дванаццацігадовых і трынаццацігадовых выхаванцаў Стаўбцоўскай ДЮСШ заняла другое прызавое месца. У дзясятцы лепшых юных спартсменаў – юныя футбалісты Уладзіслаў Рубін і Аляксандр Мішук. Поспехаў вам усім, рабяты!\nАкцыя па бясплатным кансультаванні насельніцтва


Канікулы з Мультыцэнтрам “Совушка” • НОВОСТИ И СОБЫТИЯ • Интерактивный центр образования «СОВУШКА» в Гродно. Развитие детей\n08 ноября 2017 — 11:04\nУ час восеньскіх канікул Мультыцэнтр “Совушка” наведалі дзеці з 26 прышкольных лагераў Ленінскага і Кастрычніцкага раёнаў г. Гродна. На экскурсію-агляд у Мультыцэнтр прыехалі рабяты з агульнаадукацыйных школ г. Скідзеля Гродзенскага раёна.\nМаленькія наведвальнікі Мультыцэнтра замацавалі правілы дарожнага руху ў лабараторыі для дзяцей, у лабараторыі тэхнікі і робататэхнікі вучыліся складваць механічныя мадэлі жывёл і раслін з канструктару Lego Wedo, у лабараторыі музыкі знаёміліся з музычнымі інструментамі. Самыя дапытлівыя рабяты вучыліся карыстацца мікраскопам у лабараторыі навукі. Праявілі дзеці фантазію ў крэатыўнай лабараторыі Лега: яны будавалі гарады будучыга, фабрыкі і незвычайныя заалагічныя сады.\nУсе былі вельмі задаволеныя і атрымалі прыемныя ўражанні ад заняткаў у лабараторыях і сэнсарным пакоі Мультыцэнтра. Ім так хацелася затрымацца ў кожнай лабараторыі яшчэ на нейкі час.


Классная Клубная Музыка 2021 ???? КЛУБНЯК ???? Клубная Музыка 90х Ibiza Retro Club Party\nКЛУБНЯК 2021 ???? Классная Клубная Музыка Ibiza Club Party 2021\nКлассная Клубная Музыка ???? КЛУБНЯК ???? Лучшая Клубная Музыка 90х Ibiza Retro Club Party\nКЛУБНЯК 2021 ???? Классная Клубная Музыка Ibiza Club Party 2021 #2\nСлушать бесплатно на канале Только Классная МузыкА! УДАЧИ И ЯРКОГО НАСТРОЕНИЯ!\nКЛАССНЫЙ КЛУБНЯК 2020\nТеперь отвлекаемся от всего, и наслаждаемся погружением в атмосферу Лучшей Клубной Музыки 2020. Мы делаем моду и стиль клубных тусовок!\nКлубняк, Музыка в машину, Лучшая клубная музыка 2020, зажигательная Электронная музыка, а также много новинок танцевальных треков и хиты 2000-2020 года - теперь можно слушать ОНЛАЙН, слушать в своей машине. Дискотечная качественная и классная музыка в отличном качестве HD 320 kb audio !!!\n#клубняк #клубнаямузыка #клубняк2020 #electrohouse #музыкавмашину #крутаямузыка #party #electro #edm\nклассная музыка 2021\nклубная музыка 90


Навапалачане — пра перадвыбарчыя тэледэбаты\n15 люты 2006, 16:04\nРадыё Свабода Ці патрэбныя тэледэбаты паміж кандыдатамі ў прэзыдэнты? Такое пытаньне мы задаем на гэтым тыдні нашым слухачам. Сёньня на яго адказваюць жыхары Наваполацку.\n(Навапалачанка: ) “Я лічу, што тэледэбаты ў свабодным грамадзтве папросту неабходныя. Бязь іх немагчыма азнаёміцца з праграмамі кандыдатаў, зь іхнымі поглядамі”.\n(Навапалачанін: ) “Вядома ж, тэледэбаты патрэбныя, і тыя, хто ня хоча ў іх удзельнічаць, відаць, нечага баяцца. А раз баяцца, ім ня варта ісьці ў прэзыдэнты”.\n(Навапалачанка: ) “Патрэбныя, што яшчэ можна сказаць? Ва ўсім сьвеце такая завядзёнка, і ў нас трэба праводзіць”.\n(Навапалачанін: ) “Шчыра? Нічога не скажу. Я проста стаміўся, і нічога не скажу”.\n(Навапалачанка: ) “Паколькі мы жывем у дэмакратычным грамадзтве, дык дзеля таго, каб у нас быў выбар, каб мы маглі зь нечага выбіраць і параўноўваць, тэледэбаты патрэбныя абавязкова”.\n(Навапалачанін: ) “Тэледэбаты — неад’емная частка выбарчай кампаніі ў любой цывілізаванай краіне. Будзем спадзявацца, што і мы калісьці станем цывілізаванымі”.\n(Навапалачанка: ) “Мяркую, што напярэдадні выбараў тэледэбаты неабходныя. На іх мы можам пазнаёміцца з кандыдатамі ў прэзыдэнты, убачыць іх, так бы мовіць, на свае вочы, пачуць іхныя галасы і неяк вызначыцца”.\n(Навапалачанін: ) “Я лічу, што тэледэбаты павінны быць. Трэба, каб кожны з кандыдатаў мог выказаць свае думкі, паспрачацца зь іншымі і, такім чынам, людзі маглі зрабіць выснову: хто і што можа, і як кандыдатам бачыцца далейшае разьвіцьцё Беларусі і лёс беларусаў. Менавіта такім чынам Лукашэнка свойчас перамог Кебіча. Цяпер трэба даць шанец сёньняшнім кандыдатам”.\n(Навапалачанін: ) “Я дык нават ня ведаю — патрэбныя яны ці не патрэбныя. Лепш, вядома, каб яны адбыліся. Мы ж наагул нікога з кандыдатаў ня ведаем. Ведаем аднаго, хацелася б і іншых пачуць”.\n(Навапалачанка: ) “На мой погляд, яны проста неабходныя, бо ў сродках масавай інфармацыі, на беларускім тэлебачаньні пра апазыцыю апавядаюць, я лічу, казкі. І хацелася б, каб апазыцыя мела магчымасьць неяк апаніраваць, адказаць на гэтыя ілжывыя абвінавачаньні. І каб мы ўсё гэта бачылі”.


Культура - “Translations”для Літвы\nАншлагамі была сустрэта выстаўка сучаснай беларускай графікі. У Прэзідэнцкім цэнтры культуры нацыянальнае мастацтва прадстаўлялі 54 работы 24 айчынных майстроў. На вернісажы жыхары Астаны змаглі ацаніць своеасаблівы стыль беларускай школы графікі, бліжэй пазнаёміцца з яе напрамкамі і тэндэнцыямі.\nЦяпер жа айчынных творцаў чакаюць у Літве. У гэтай краіне Дні культуры Беларусі распачнуцца адкрыццём мемарыяльнай дошкі ў гонар 170-годдзя з дня нараджэння Францішка Багушэвіча ў Вільнюсе. Як вядома, жыццё нашага пісьменніка цесна звязана з гэтым горадам.\n17 верасня ў Літоўскім мастацкім музеі адкрываюць выстаўку "Іван Хруцкі ў дыялогу культур", прысвечаную 200-годдзю з дня нараджэння мастака. А ўвечары таго ж дня ў Палацы кангрэсаў адбудзецца канцэрт Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра.\nНаступны дзень збярэ аматараў тэатральнага мастацтва. На сцэну Літоўскага нацыянальнага тэатра драмы выйдуць акцёры Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы ў спектаклі "Пінская шляхта". 19 верасня беларусы запросяць усіх у Дом настаўніка на свята беларускай песні. Дні культуры завершацца яшчэ адной пастаноўкай Мікалая Пінігіна: пад заслону свята купалаўцы прадставяць спектакль "Translations".\nНагадаем, гэтыя мерапрыемствы сталі магчымымі дзякуючы падпісанню Праграмы культурнага супрацоўніцтва паміж Міністэрствамі культуры дзвюх краін на 2010-2011 гг.


Пункт узлёту | Настаўніцкая газета\n29.06.2017 - 13:07Культура\nПра што нагадала абарона дыпломных работ у навучальнай установе, якая падарыла некалькіх лаўрэатаў першай Нацыянальнай прэміі ў галіне выяўленчага мастацтва.\nСёлета ў Беларусі ўпершыню была прысуджана Нацыянальная прэмія ў галіне выяўленчага мастацтва. Сярод тых, хто яе атрымаў, былі і тыя, чый шлях у мастацтва пачынаўся ў сценах унікальнай навучальнай установы, цяпер яна называецца ДУА “Гімназія-каледж мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка”. Тут вучацца адораныя дзеці з усёй Беларусі. У намінацыі “Графіка” прэмію атрымаў старшыня Саюза беларускіх мастакоў Рыгор Сітніца, які шмат гадоў назад хлапчуком прыехаў вучыцца ў сталіцу з Петрыкаўскага раёна (адным з першых настаўнікаў у яго быў выдатны жывапісец П.П.Шарыпа), у намінацыі “Манументальна-дэкаратыўнае мастацтва” — сакратар Саюза беларускіх мастакоў Глеб Отчык (ён зусім юным прыехаў у сталіцу з Гомеля, вучыўся ў майстэрні вядомага жывапісца, цяпер намесніка дырэктара Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка П.С.Багданава), у намінацыі “Скульптура” — сёння выкладчыкі Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка Паліна Пірагова і Васіль Цімашоў (выхаванцы вядомага маладога скульптара П.В.Ляонава, якія прыехалі вучыцца з Наваполацка). Сёлета ў Паліны Піраговай у Гімназіі-каледжы мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка быў першы выпуск. І, углядаючыся ў дыпломныя работы яе выхаванцаў, кожны міжволі лавіў сябе на думцы, што, магчыма, бачыць першыя творы будучых вядомых ва ўсім свеце майстроў. А я падумала пра тое, што самае дарагое ў сістэме нашай адукацыі — гэта традыцыі, якія складваюцца гадамі і перадаюцца з рук у рукі.\nУ Гімназіі-каледжы мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка, куды прыязджаюць паступаць на музычнае аддзяленне ў 2 клас, а на мастацкае — у 5 клас таленавітыя хлопчыкі і дзяўчынкі з розных вёсак і гарадоў нашай рэспублікі, за больш чым 50 гадоў плённай працы склалася шмат добрых і вельмі важных для выхавання адораных дзяцей традыцый. Будзе нагода, абавязкова падзелімся вопытам выхавання юных музыкантаў і спевакоў (імёны многіх вядомыя далёка за межамі нашай краіны). Сёння ж мы паспрабуем выявіць некаторыя традыцыі ў галіне выхавання мастакоў. Але спачатку назавём знакавыя імёны выпускнікоў — скульптараў (аўтар помніка Францыску Скарыну ля Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Дранец, аўтар помніка Сымону Буднаму ў Нясвіжы, рэльефаў у Палацы Незалежнасці Святлана Гарбунова), жывапісцаў (у свой час выпускнікі майстэрні народнага мастака Беларусі Міхаіла Савіцкага Алесь Ксяндзоў, Віктар Альшэўскі, Фелікс Янушкевіч, выдатны эксперыментатар Руслан Вашкевіч), графікаў (Уладзімір Вішнеўскі, Павел Татарнікаў, якія не толькі ствараюць станковыя кампазіцыі, але і аформілі шмат кніг), майстроў манументальна-дэкаратыўнага мастацтва (аўтар выдатных кампазіцый у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, у многіх музеях і грамадскіх будынках Уладзімір Крываблоцкі), мастакоў па тканінах, мадэльераў, дызайнераў (мастак ансамбля “Харошкі” Валянціна Піскун, дызайнер Сяргей Войчанка, загадчык кафедры аб’ёмнага дызайну БелАМ Алесь Фаменка). Але з не меншым гонарам выкладчыкі Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка расказваюць пра тых выпускнікоў, якія працуюць у розных куточках Беларусі, знаходзяць, выхоўваюць таленавітых дзетак, а самых-самых адораных прывозяць паступаць у іх родную навучальную ўстанову.\nКалі па праўдзе, то ўпершыню сістэму бесперапыннай прафесійнай адукацыі напоўніцу выкарысталі на пачатку ХІХ стагоддзя ў Санкт-Пецярбургскай акадэміі мастацтваў, да паступлення ў якую дзяцей рыхтавалі з 12 гадоў (як цяпер у Гімназіі-каледжы мастацтваў). У такой сістэме вучыліся А.Кіпрэнскі, К.Брулоў, А.Іванаў і інш. Але склаліся свае прыступкі да пункта ўзлёту кожнага з адораных прыродай вучняў і ў беларускай сярэдняй спецыяльнай навучальнай установе, пра якую мы вядзём гаворку.\nЮны талент шукае Майстра\nХаця наяве сёння хутчэй Майстар шукае юныя таленты. Ужо некалькі гадоў калектыў Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка, які цяпер узначальвае кандыдат педагагічных навук М.А.Пазднікаў, рэалізуе праект “Мы — для дзяцей!”. “Настаўніцкая газета” і іншыя СМІ пісалі пра тое, як лепшыя выкладчыкі музыкі і выяўленчага мастацтва выязджаюць у раённыя гарады, вёскі і праводзяць сустрэчы з таленавітымі дзецьмі, іх настаўнікамі і бацькамі, майстар-класы, канферэнцыі… Многія потым едуць паступаць у Гімназію-каледж мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка і менавіта тут знаходзяць свайго Майстра.\nЯк знайшлі яго выпускнікі майстэрні скульптуры Паліны Піраговай.\nНа сёння каля будынка Гімназіі-каледжа мастацтваў, які ператвараецца ў сапраўдны музей, складваецца парк скульптуры. І сёлета пад кіраўніцтвам Паліны Піраговай і яе настаўніка Паўла Ляонава былі выкананы дыпломныя работы, якія ўспрымаюцца як застылыя вобразы-сімвалы роднай для іх навучальнай установы. Валерыя Бірала ў сваёй кампазіцыі “Адбітак” быццам адкрыла свету душу каменя, які апрацавала так, што ён нагадвае сілуэт жанчыны, якая ахоўвае сваё дзіця. А Ілья Лаўніковіч, з’яднаўшы асобныя кавалкі металу, “Гісторыю ў метале” ўвасобіў у шчыце, на якім выяўляецца ахоўны крыж. У гэтым творы адчуваецца рэха выдатнага праекта, рэалізаванага год назад пад кіраўніцтвам выдатнага скульптара і выкладчыка Івана Арцімовіча “Час магнатаў”, пра які пісала і “Настаўніцкая газета”.\nАрыгінальна прадставіла “Міфалогію” ў шамоце Хрысціна Макаранка. Арына Лазар стварыла з дрэва “Кроплю жыцця”, дзе адлюстроўваецца цэлы свет. А Анастасія Канашэвіч распрацавала выключную па арыгінальнасці дзіцячую пляцоўку з пясочніцай “Анімалістычны свет”, якая, хочацца верыць, будзе заўважана і рэалізавана.\nМайстар дапамагае стаць на крыло\nУ Гімназіі-каледжы мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка працуюць сапраўдныя майстры сваёй справы. Практычна ўсе выкладчыкі мастацкага аддзялення з’яўляюцца сябрамі Саюза беларускіх мастакоў, шмат працуюць творча, актыўна ўдзельнічаюць у рэспубліканскіх і міжнародных пленэрах, выстаўках, конкурсах. Маладыя вучацца ў магістратуры і аспірантуры, на курсах, павышаюць свой досвед у педагогіцы. Потым пішуць метадычныя распрацоўкі, кнігі, ладзяць выстаўкі. Дарэчы, сярод сёлетніх выпускнікоў ёсць некалькі пераможцаў Рэспубліканскага мастацкага конкурсу. І гэта дзякуючы таму, што ў сярэдняй спецыяльнай навучальнай установе паводле праграмы паступова засвойваюцца ўсе асновы акадэмічнай школы малюнку, жывапісу, скульптуры, кампазіцыі. Дарэчы, летась з-за таго, што не было набору на аддзяленне скульптуры ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, адзін з лепшых выпускнікоў Ян Леўша паехаў паступаць у вышэйшую мастацкую навучальную ўстанову ў Львоў (Украіна) і быў прыняты адразу на… 3 курс.\nУ вядомай мастачкі Алены Бараноўскай кожны выпуск непаўторны. Калі яна, ужо прызнаны майстар жывапісу, толькі прыйшла выкладаць, у яе майстэрні побач з тымі, хто ўжо спасцігаў сакрэты майстэрства ў студыях ці мастацкіх школах, вучыўся юнак, які прыехаў з вёскі і не меў нават уяўлення, што значыць вучыцца жывапісу. Але праз паўтара года ён паказваў на праглядах творы, якія былі ніяк не горшыя за творы яго аднакурснікаў. Цяпер ён заканчвае аддзяленне жывапісу Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, вядзе заняткі ў мастацкай студыі, і яго юныя выпускнікі паступілі ўжо і вучацца ў Гімназіі-каледжы мастацтваў. А малады мастак Вадзім Богдан, цяпер калега Алены Бараноўскай, пасля Акадэміі мастацтваў, магістратуры выкладае ў роднай навучальнай установе. У свой час менавіта група Алены Бараноўскай праходзіла майстар-класы ў Маскве.\nСёлета ўсіх уразіла, як Алена Бараноўская, перадаўшы майстэрства, дапамагла кожнаму з выпускнікоў пакінуць свой непаўторны голас. І лепшыя жывапісныя творы “Нясвіж. Зімовая вандроўка” Ксеніі Красневіч, “Новы дзень” Ганны Краўцовай, “Пленэр” Дар’і Тугай, “Дзяды. Памяць” Андрэя Салівончыка і іншыя хутка з’явяцца ў экспазіцыі Мастацкай галерэі імя І.В.Ахрэмчыка. А самі выпускнікі, можна быць упэўненым, здолеюць, калі пажадаюць, паступіць у вышэйшыя навучальныя ўстановы або пачаць весці заняткі ў адной з мастацкіх школ або студый (дыплом ССНУ і кваліфікацыя “мастак, настаўнік” дазваляюць ім адразу пачаць сваю педагагічную кар’еру).\nПрава на эксперымент\nТворы вядомага беларускага жывапісца Уладзіміра Клімушкі, прадстаўніка посттрадыцыі, на ўсіх выстаўках вылучаюцца арыгінальнасцю прачытання, здавалася б, звычайных рэчаў і відарысаў. Ён валодае сакрэтам адкрыцця ўнутранага святла колераў і гарманізацыі іх свячэння. І гэта пры яго схільнасці да абстрактных кампазіцый. Але яго вучні выдатна засвойваюць, як прынята казаць, “школу” малюнка, жывапісу, кампазіцыі. І зноў жа сёлета кожны з яго выпускнікоў прадэманстраваў у сваіх творах свой непаўторны талент, свой непаўторны голас. І пры гэтым, як заўжды, творы выпускнікоў майстэрні У.Клімушкі, калі з’явяцца на выстаўцы, будуць вылучацца канструктыўнасцю будовы, містычным свячэннем. І гэта датычыцца і твораў пра сучаснасць, і тых, дзе выпускнікі вядуць дыялог з гісторыяй. Гэта і “Трызна” Уладзіслава Яраслаўцава, і “Вечаровыя таямніцы” Анастасіі Чадзій, і “Дыялог” Паліны Хацяновіч, і “Францыск Скарына” Ганны Мінёнак, і “Скрыжаванні” Юліі Бардун, і “Альгерд і Кейстут” Веранікі Ткачовай, і “Альма-матар” Валерыі Зязюлькі…\nА вось ідэя дыпломнай работы “Фарбы горада” Аляксандры Руткоўскай, прысвечанай далёкай, здавалася б, Венесуэле, нарадзілася падчас рэалізацыі праекта, які быў ініцыіраваны Пасольствам Баліварыянскай Рэспублікі Венесуэла. На выстаўцы-конкурсе адзін з твораў А.Руткоўскай быў адзначаны як лепшы.\nМацуюцца сувязі навучальнай установы з Італіяй (Турын, Фларэнцыя, Рым), Швецыяй (Ньючопінг). Але як бы ні ўражвала крэатыўнасць замежных калег, і выкладчыкі, і навучэнцы пераконваюцца, што без засваення асноў акадэмічнай школы ніякі эксперымент не будзе мець поспеху.\nСвет мастацтва бязмежны\nЯшчэ адзін былы выпускнік Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка Юрый Пеўнеў прэзентаваў сёлета сваіх выпускнікоў аддзялення “Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва”. Сам Юрый Пеўнеў вядомы і як мастак-графік, жывапісец, і як майстар манументальна-дэкаратыўнага мастацтва (ён прымаў удзел у стварэнні мазаік для будынка Савета Рэспублікі (былая бібліятэка імя У.І.Леніна), для храма Усіх Святых і інш.), а таксама выключных па філасофскай задуме і канструктыўным выкананні інсталяцый. Творы яго выпускнікоў аздабляюць калідоры Гімназіі-каледжа мастацтваў імя І.В.Ахрэмчыка.\nЯго выпускнікі, сярод якіх пераможца Рэспубліканскага мастацкага конкурсу Цімафей Шэлег (ён прэзентаваў серыю работ у змешанай тэхніцы “Ход гульні”), літаральна заваражылі ўсіх бязмежнасцю прадэманстраваных магчымасцей дэкаратыўнага мыслення і ювелірным майстэрствам працы з самымі рознымі матэрыяламі. Станіслаў Бандарчык прадставіў да абароны вялізную кампазіцыю ў змешанай тэхніцы “Зямля маіх продкаў”, Маргарыта Буяк — серыю “Кадры жыцця” (папера, туш, пяро), Стафанія Шэршань — “Нізку нацюрмортаў” (папера, акрыл), Вольга Набебіна — серыю дрэварытаў “Святло і цень”.\nP.S. Першае, што здзіўляе тых, хто падымаецца на другі, трэці паверх мастацкага аддзялення, гэта лесвіца, адмыслова аздобленая металічнымі хвалістымі лініямі з устаўкамі з рознакаляровых шкельцаў. Гэта дыпломная работа Васіля Цімашова. Так-так, таго самага, што нядаўна стаў адным з лаўрэатаў першай Нацыянальнай прэміі па выяўленчым мастацтве.\nФота Васіля ЦІМАШОВА\nі Уладзіміра КЛІМУШКІ.


"Як вы яхту назавяце — так яна і паплыве", або Сур'ёзная размова пра асаблівасці беларускай анамастыкі | Arche.by\n«Як вы яхту назавяце — так яна і паплыве», або Сур’ёзная размова пра асаблівасці беларускай анамастыкі\n…Калісьці даўно, калі яшчэ я паступаў ва ўніверсітэт, нас, абітурыентаў, засялілі ў студэнцкі інтэрнат на вуліцы Кастрычніцкай. Ідзем мы, маладыя-зялёныя, па Мінску, шукаем гэты інтэрнат. Раптам адна дзяўчына крычыць: «Стойце! Мы ж не туды ідзём — нам сказалі шукаць вуліцу Акцябрскую, а гэта — Кастрычніцкая!»\nВядома, мы з яе трохі парагаталі, але праблема насамрэч сур’ёзная — колькі такіх вуліц, завулкаў, пасёлкаў у нашай краіне? Ды ладна мы, беларусы, яшчэ так-сяк разбяромся, а што будзе рабіць замежны госць, напрыклад, з вуліцамі Абойнай і Шпалернай? Такая ж блытаніна бывае і з імёнамі, прозвішчамі, імёнамі па бацьку — паспрабуй разабрацца, дзе Алесь, а дзе Аляксандр, і як правільна ў пашпарце запісаць яго сыну імя па бацьку… Аб гэтым усім, а таксама аб праблемах і задачах, якія стаяць перад спецыялістамі, што вывучаюць асаблівасці нацыянальнай анамастыкі, мы пагутарылі за «круглым сталом» з навукоўцамі Інстытута мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы: дырэктарам інстытута Аляксандрам ЛУКАШАНЦАМ; вучоным сакратаром, кандыдатам філалагічных навук Ігарам КАПЫЛОВЫМ; старшым навуковым супрацоўнікам, доктарам філалагічных навук, прафесарам, старшынёй рэспубліканскай тапанімічнай камісіі пры НАН Беларусі Валянцінай ЛЕМЦЮГОВАЙ і навуковым супрацоўнікам інстытута Аленай АНІСІМ.\n— Слова анамастыка паходзіць з грэчаскай мовы і літаральна перакладаецца як «майстэрства даваць імёны». У навуковым разуменні — раздзел мовазнаўства, які вывучае ўласныя імёны, іх паходжанне, гісторыю, заканамернасці развіцця і функцыянавання. Аднак у апошнія дзесяцігоддзі анамастыка настолькі дынамічна развіваецца, што ёсць усе падставы гаварыць пра яе як пра самастойную навуковую дысцыпліну са сваім аб’ектам і прадметам даследавання, са сваёй метадалагічнай базай. Тым больш што анамастыка заўсёды выходзіла за межы мовазнаўства: яна цесна звязана з гісторыяй, геаграфіяй, этнаграфіяй.\nАнамастычная лексіка (назвы населеных пунктаў, водных аб’ектаў, вуліц, імёны, мянушкі, прозвішчы людзей і інш.) складае вялікую частку нацыянальнага лексікону. Уласныя імёны з’яўляюцца неад’емнай часткай гісторыка-культурнай спадчыны любога народа: яны ствараліся на працягу многіх стагоддзяў і перадаваліся з пакалення ў пакаленне, а таму змяшчаюць надзвычай багатую інфармацыю пра матэрыяльную і духоўную культуру народа. Акрамя таго, што ўласныя імёны маюць важнае гісторыка-культурнае значэнне, яны шырока выкарыстоўваюцца ў моўнай практыцы. А калі знікаюць нейкія геаграфічныя найменні — значыць, знікае частка гістарычнай памяці, гістарычнай інфармацыі, культурных каштоўнасцяў беларускага народа. У сувязі з гэтым ахова гістарычных назваў, беражлівыя адносіны да нацыянальнай тапаніміі з’яўляюцца высакароднай сацыяльнай і культурнай задачай, бо тапонімы звязваюць мінулае і сучаснае, сучаснасць і будучыню.\nЦікавасць да гісторыі паходжання імёнаў у чалавека з’явілася даўно, аднак навуковы падыход да іх вывучэння ў свеце ўзнік параўнальна нядаўна — толькі ў другой палове XVІІІ стагоддзя. А вось пра беларускія анамастычныя даследаванні можа казаць толькі пачынаючы з XІX стагоддзя, але яны ў асноўным былі звязаны з дзейнасцю фалькларыстаў і этнографаў і абмяжоўваліся прыватнымі назіраннямі. Сістэмны, навуковы характар анамастычныя даследаванні набываюць у другой палове ХХ стагоддзя, калі ў Інстытуце мовазнаўства акадэмікам Мікалаем Васільевічам Бірылам была створана навуковая школа і пачалося актыўнае планамернае вывучэнне асабовых імёнаў і прозвішчаў людзей (антрапонімаў), назваў населеных пунктаў (айконімаў), назваў невялікіх геаграфічных аб’ектаў (мікратапонімаў). Дзякуючы працам вучоных інстытута беларуская анамастыка ў XX стагоддзі выйшла на еўрапейскі ўзровень развіцця. Варта прыгадаць такія працы, як «Беларуская антрапанімія» М.В. Бірылы, «Беларуская айканімія» і «Усходнеславянская айканімія апелятыўнага паходжання» В.П. Лемцюговай, «Антрапанімія Гродзеншчыны і Брэстчыны XІV — XVІІІ стст.» Г.К. Усціновіч і іншыя. Дзякуючы гэтым працам была паказана нацыянальная адметнасць беларускага анамастыкону.\nСёння ідэі, закладзеныя ў тэарэтычных працах заснавальнікаў беларускай анамастычнай навуковай школы, знайшлі працяг у даследаваннях прадстаўнікоў сярэдняга пакалення навукоўцаў і моладзі. Актыўна развіваецца гістарычны кірунак, арыентаваны на вывучэнне тапаніміі, засведчанай у старабеларускіх пісьмовых помніках. Так, мной была абаронена кандыдацкая дысертацыя на тэму «Тапанімія беларускіх дзелавых помнікаў XІV—XVІІІ стст.», пад маім навуковым кіраўніцтвам і непасрэдным удзеле былі падрыхтаваны праекты «Старажытны беларускі тапанімікон як крыніца лінгвістычнай і культурна-гістарычнай інфармацыі» і «Старажытны беларускі тапанімікон у кантэксце рэканструкцыі лексічнай сістэмы беларускай мовы». У выніку выканання гэтых праектаў быў створаны рэестр беларускай тапаніміі, засведчанай на землях Вялікага Княства Літоўскага, і яе лінгвагістарычны аналіз. Збор тапаніміі, засведчанай старажытнымі беларускімі пісьмовымі крыніцамі, і яе лексікаграфічная апрацоўка дазволяць больш глыбока пранікнуць у сутнасць гэтай катэгорыі ўласных імён, вызначыць агульныя заканамернасці фарміравання і функцыянавання ўласных геаграфічных назваў у старажытны перыяд, прасачыць эвалюцыйныя працэсы і іх храналагічную паслядоўнасць. Тапанімікон старабеларускіх помнікаў пісьменнасці XV—XVІІІ стст. можа стаць пачаткам стварэння гісторыка-лінгвістычнага зводу «Старабеларуская тапанімія», які абагуліць маладаследаваную спадчыну беларускай духоўнай і матэрыяльнай культуры. Таксама нядаўна ў інстытуце была абаронена кандыдацкая дысертацыя, дзе была разгледжана тапанімія ўнікальнага беларускага помніка ХVІ ст. — «Тапанімія «Ревизии пущ и переходов звериных в бывшем княжестве Литовском»: лексіка-семантычны і структурна-граматычны аспект», а таксама паказаны пачатковы этап станаўлення беларускіх уласных геаграфічных найменняў.\nДарэчы, цікавы факт — за ўсю гісторыю Беларусі было праведзена толькі дзве канферэнцыі па анамастыцы: першая называлася «Праблемы беларускай тапанімікі» і адбылася ў 1967 годзе. І фактычна толькі больш чым праз 40 гадоў, у 2010 годзе, у інстытуце была праведзена яшчэ адна міжнародная навуковая канферэнцыя — «Беларуская анамастыка: гісторыя і сучаснасць», у якой прымалі ўдзел не толькі беларускія навукоўцы, але і нашы калегі з Польшчы, Украіны, Расіі. На канферэнцыі былі ўзнятыя пытанні, якія хвалююць беларускіх даследчыкаў анамастыкі, абмеркавана вялікая колькасць праблем, якія яшчэ трэба вырашаць. У прыватнасці, гаворка ішла і пра стандартызацыю ўласных імёнаў, і пра перадачу беларускіх імёнаў і назваў графічнымі сродкамі лацінскага алфавіту, і пра ўнармаванне назваў вуліц, населеных пунктаў, чыгуначных станцый і г. д.\nУ Аляксандра сын — Аляксандравіч, а ў Алеся?\n— Наогул праблема даследавання анамастычнай лексікі з’яўляецца важнейшай часткай нацыянальнай лінгвістыкі, таму што менавіта ва ўласных назвах захоўваецца гістарычная памяць народа, асаблівасці гістарычнага развіцця і сувязі носьбітаў мовы з іншымі народамі. І адным са складнікаў нацыянальнай анамастыкі з’яўляецца антрапанімічная лексіка — гэта ўласныя імёны, імёны па бацьку і прозвішчы. І калі казаць пра нашу беларускую сітуацыю, якая датычыцца ўласных імён, то трэба адзначыць такую асаблівасць: у нас гістарычна склалася так, што паралельна функцыянуюць тры антрапаніміконы: праваслаўны, каталіцкі і беларускі народны. Напрыклад, ёсць праваслаўнае імя Іван, каталіцкае Ян і беларускае Янка; ёсць праваслаўнае Іосіф, каталіцкае Юзаф і беларускае Язэп. І гэтыя тры групы ўласных найменняў фактычна могуць выкарыстоўвацца як імёны для запісаў у дакументах, што сведчаць асобу.\nАкрамя такіх дакументальных імёнаў існуе яшчэ велізарная колькасць вытворных варыянтаў — памяншальных, дамашніх і г. д. Напрыклад, гняздо вытворных ад імені Аляксандр налічвае больш за 100 варыянтаў. Але, зразумела, вытворныя, размоўныя і памяншальныя імёны, як правіла, не выкарыстоўваюцца як пашпартныя.\nЯкія тут існуюць праблемы? Часта ў іменаслоўнай практыцы сустракаюцца самыя розныя разыходжанні ў напісанні — напрыклад, калі блытаюцца праваслаўныя, каталіцкія і народныя формы імёнаў. Скажам, калі запісваюць імя па бацьку, то часта блытаюць формы, утвораныя ад праваслаўных і каталіцкіх варыянтаў: калі бацьку завуць Ян, а яго сыну запісваюць імя па бацьку Іванавіч. Ці возьмем імя Аляксандр: зараз у практыцы шырока выкарыстоўваецца такая народная беларуская форма гэтага імені як Алесь, якая таксама можа выкарыстоўвацца як самастойнае афіцыйнае пашпартнае імя. І таму, калі па-беларуску запісалі Алесь Іваноў, то і па-руску таксама павінна быць запісана Алесь Иванов, а не Александр Иванов. І імя па бацьку ад імя Алесь павінна ўтварацца менавіта Алесевіч (Алесеўна), а не Аляксандравіч (Аляксандраўна).\nЁсць яшчэ адна такая праблема, звязаная з іменаслоўнай практыкай — гэта праблема перадачы імёнаў сродкамі іншай мовы. І гэта асабліва актуальна для нашай сітуацыі блізкароднаснага дзвюхмоўя, тым больш што беларуская і руская мовы карыстаюцца адной графічнай сістэмай. У адпаведнасці з агульнапрынятай міжнароднай практыкай ўласныя назвы, у тым ліку імёны і прозвішчы, не перакладаюцца, а толькі транслітаруюцца, гэта значыць перадаюцца палітарна. Таму рускае прозвішча Скворцов мы ніяк не можам па-беларуску перадаць як Шпакаў. Але паколькі і беларуская, і руская мовы карыстаюцца фактычна адной графічнай сістэмай, то вельмі часта ўзнікае праблема арфаграфічнага афармлення той ці іншай уласнай назвы. І тут даводзіцца часта шукаць залатую сярэдзіну, каб запіс рускага прозвішча па-беларуску быў не проста дакладнай транслітарацыяй, але яшчэ і адпавядаў правілам нацыянальнай арфаграфіі: Скворцов нельга па-беларуску запісаць з канцавым «в», бо там можа быць толькі «ў» (Скварцоў), хоць гэта і з’яўляецца адступленнем ад дакладнай транслітарацыі.\nАкрамя таго, калі гаварыць пра беларускія і рускія ўласныя імёны, то гістарычна склалася так, што для некаторых з іх замацаваліся пэўныя нацыянальныя адпаведнікі, якія адрозніваюцца ад транслітараваных формаў. Напрыклад, Григорий — Рыгор, Владимир — Уладзімір, Николай — Мікалай, Никита — Мікіта, Анна — Ганна, Екатерина — Кацярына. А калі маем справу з прозвішчамі, то Николаев так і будзе Нікалаеў. Гэтая асаблівасць адлюстроўваецца і ў пашпартах: Николаев Николай па-беларуску павінен быць запісаны як Нікалаеў Мікалай. І гэта часта прыводзіць да недакладных запісаў у дакументах, якія сведчаць адну і тую ж асобу. І нам часта даводзіцца даваць заключэнні на запыты грамадзян ці ўстаноў, каб пацвердзіць ідэнтычнасць таго ці іншага імя.\nТаксама часта бывае, што ў якасці афіцыйных імёнаў выкарыстоўваюцца вытворныя і размоўныя формы імені ці іх варыянты, якія адрозніваюцца адной літарай: Наталія — Наталля, Соф’я — Сафія, а ў дакументах гэта недапушчальна. Так што і на такія запыты часта даводзіцца адказваць.\nПэўнай праблемай сучаснай слоўнай практыкі з’яўляецца і тое, што ў нас устаноўлены неаднолькавыя правілы транслітарацыі імёнаў з рускай і беларускай моў сродкамі лацінскага алфавіту. І гэта таксама часта выклікае праблемы ў грамадзян — напрыклад, калі імя Сяргей транслітаруецца з беларускай мовы, то на месцы кірылічнага «г» павінна пісацца «h», а калі з рускай — то «g».\nЧасам даводзіцца сустракацца з такімі праблемамі, калі неабходна запісаць па-беларуску ці па-руску імёны і прозвішчы, якія належаць да іншай іменаслоўнай традыцыі. Напрыклад, літоўскай: там для многіх мужчынскіх імёнаў і прозвішчаў уласціва канцавая фіналь «ас», і пры запісе па-руску ці па-беларуску, скажам, імя Антанас павінна так і транслітаравацца, а не перакладацца як Антон. Калі ад такога імя неабходна ўтварыць імя па бацьку, то гэта будзе Антанасавіч, а не Антонавіч. Па-другое, для літоўскай імёнаслоўнай практыкі характэрна адрозненне мужчынскіх і жаночых прозвішчаў, а таксама прозвішчаў іх дзяцей: мужчынскія прозвішчы часта афармляюцца фіналлю «ас», жаночыя — «ене», а жаночыя прозвішчы, якія належаць дачцэ — «айтэ». Возьмем прозвішча прэзідэнта Літвы — Даля Грыбаўскайтэ. Частка «айтэ» паказвае, што яна дачка Грыбаўскаса і Грыбаўскене. У Літве праблем з гэтым няма, бо гэта для іх звычайная рэч (як у нас Кавалёў і Кавалёва). А ў нашай рэчаіснасці часта ўзнікае праблема — трэба дакументальна пацвердзіць, што ў мужа і жонкі адно і тое ж прозвішча. Ці вось быў выпадак, калі трэба было пацвердзіць адпаведнасць дакументаў асобы азержайджанскай нацыянальнасці: у гэтага чалавека былі па-рознаму запісаны імёны па бацьку — у адным дакуменце напісана Ібрагім-аглы, а ў другім — Ібрагімавіч. Хоць гэтае «Аглы» якраз і мае патранімічнае значэнне: Ібрагім-аглы літаральна азначае «сын Ібрагіма».\nТакім чынам, праблем дастаткова шмат, і існуе неабходнасць ўпарадкавання беларускага антрапанімікону. А самае галоўнае, каб работнікі органаў, якія выдаюць дакументы, мелі ў карыстанні нарматыўныя даведнікі па перадачы імён і прозвішчаў сродкамі іншай мовы. Бо часта ў побытавым разуменні пытаюць «як гэтая назва перакладаецца?». А тут пытанне павінна ісці не пра пераклад, а пра перадачу сродкамі іншай мовы ці сродкамі іншага алфавіту.\n— Ці існуюць такія нарматыўныя даведнікі?\n— Ёсць цэлы шэраг слоўнікаў уласных асабовых імён адной мовы, напрыклад, я часта карыстаюся «Словарем личных русских имен», у якім прыводзяцца максімальна поўна вытворныя формы ад таго ці іншага імені. Але ў нашай моўнай сітуацыі найбольшую карысць маюць двухмоўныя слоўнікі ўласных імён — руска-беларускія і беларуска-рускія. Да апошняга часу найбольш запатрабаваным быў «Слоўнік уласных асабовых імён», падрыхтаваны яшчэ ў 1965 годзе былым дырэктарам нашага інстытута Міхаілам Суднікам. Гэта вельмі кампактны, але вельмі інфарматыўны слоўнік, бо там прыведзена вялікая колькасць беларускіх імёнаў і іх рускія адпаведнікі. Гэты слоўнік быў перавыдадзены ў 2005, з’яўляецца нарматыўным і рэкамендаваны для выкарыстання работнікамі ЗАГСаў, натарыяльных кантор і г. д. Сёлета выйшаў яшчэ адзін цікавы даведнік — «Слоўнік асабовых уласных імён», укладальнікам якога з’яўляецца былы супрацоўнік нашага інстытута Ганна Усціновіч. Гэта ў прынцыпе шматмоўны слоўнік: яго асаблівасцю з’яўляецца тое, што побач з афіцыйнай формай імені не толькі прыводзяцца ўсе вядомыя вытворныя і размоўныя формы гэтага імені, але і даюцца адпаведнікі гэтых імёнаў з самых розных моў, што робіць гэты слоўнік вельмі зручным для карыстання. Да таго ж там да беларускай афіцыйнай формы імені даецца яшчэ і лацінамоўная транслітарацыя.\n— Калі ёсць слоўнікі, то адкуль памылкі?\n— Гэтыя слоўнікі забяспечваюць правільнасць напісання імёнаў, прозвішчаў і імёнаў па бацьку ў дакументах, якія выдаюцца зараз. Але найбольш часта памылкі сустракаюцца ў дакументах людзей больш сталага ўзросту: скажам, назіраюцца разыходжанні ў пасведчанні аб нараджэнні і пашпарце. Бо раней, асабліва ў сельскай мясцовасці, не заўсёды хапала адукаваных і граматных спецыялістаў: імёны і прозвішчы часта запісваліся на слых, выкарыстоўваліся мясцовыя, размоўныя, вытворныя формы імені. А пасля ў дакументах аб адукацыі ці пашпарце запісвалася ўжо афіцыйная форма дадзенага імені. І пакуль не ўзнікала нейкіх праблем з ідэнтыфікацыяй дакумента, то ніхто на гэта не звяртаў увагу. Так што праблема нават не ў тым, якая форма імені выбрана, а ў тым, каб яна ва ўсіх дакументах была запісана аднолькава.\nНазвы не перакладаюцца, яны — транслітаруюцца!\n— Беларуская тапанімія (найперш назвы паселішчаў) надзвычай пацярпела ад чужаземнага ўмяшання. У складзе Рэчы Паспалітай назвы нашых гарадоў і вёсак былі цалкам паланізаваныя, а канцылярыя Расійскай імперыі зрабіла шмат для іх русіфікацыі. Напрыклад, зусім свядома цалкам быў заменены старадаўні беларускі тып назваў на -оў, -еў на звыклы для расіян тып на -ова, -ева: Барбарова, Галачэва, Палоева, Хонава заместа Барбароў, Галачэў, Палоеў, Хонаў. І так на ўсёй тэрыторыі Беларусі. Паколькі перадачу з польскай лацінкі на кірыліцу ажыццяўлялі расійскія пісары, якія не мелі ўяўлення пра асаблівасці польскай мовы, імі было дапушчана шмат памылак, якія аказаліся занадта жывучымі і да гэтага часу яшчэ нязжытыя. Напрыклад, колькі б ні даводзілі тапанімісты, што ў назвах Лёзна, Мёры трэба пісаць ё, а не іё (Ліёзна, Міёры), усё роўна памылка настойліва паўтараецца. Рускі пісар XVІІІ ст. дыфтонг польскай мовы іо (Lіozno, Mіory) прыняў за дзве асобныя літары і гэтым самым сказіў спрадвечнае гучанне і напісанне беларускіх назваў. Мінула чатыры стагоддзі, а нашы назвы паселішчаў дагэтуль дэманструюць чужую «апратку»: Брэст, Вулька, Гурка, Гродна, Дамброва, Драгічын, Навагрудак, Туржэц, Хойна, Хойнікі і іншыя. (Замест Берасце (Берасць), Волька, Гародня (Горадня), Дуброва, Дарагічын, Наваградак, Турэц, Хвойна і Хвойнікі).\nНе лепшым чынам склаўся лёс беларускай тапаніміі і ў савецкі перыяд. Па-ранейшаму поўным ходам ішла яе русіфікацыя, афіцыйныя спісы складаліся толькі на рускай мове і надзвычай непісьменна. У масе выпадкаў парушаны элементарныя правілы рускай арфаграфіі. Напрыклад, вось як па-руску напісаны назвы беларускіх паселішчаў: Белорусь, Изобелино, Казельщина, Канатопы, Кардон, Кательна, Крилово, Колюга, Комора, Кухоровка, Лабунщина, Мазали, Рижково. Многія беларускія назвы трапілі ў спісы ў скажонай форме. Напрыклад, Бабінка пераагучана ў Бабёнка, Галавачы — у Галавичи, Зелянькі — у Зелёнки, Іванічы — у Іванавічы, Ловжа — у Ловша, Перунова — у Периново, Папярэжжа — у Попорежье, Пукшына — у Пушкино, Пяшчанец — у Песчинец, Смагароўка — у Сморговка, Стражы — у Стрежи, Харкі — у Харьки, Шыцікі — у Щитики. Беларускія назвы Вожыкі, Вольніца, Волае пераўтварыліся ў Ожики, Ольница, Олое. Стан тапаніміі быў проста жахлівы. Ад яе беларускасці амаль нічога не засталося. Увесь фонд беларускай тапаніміі аформлены па-руску. Назвы, змешчаныя ў «Слоўніку назваў населеных пунктаў» Я.Н. Рапановіча да гэтага часу перажылі шмат зменаў у палітыка-адміністрацыйным складзе, у вымаўленні і напісанні. Але слоўнік усё ж быў пэўнай падмогай, хоць і не прызнаны і не зацверджаны ў якасці нарматыўнага даведніка.\nВось у такіх умовах даводзілася распачынаць працу па адраджэнні і нармалізацыі нацыянальнай тапаніміі. Выручалі раённыя і мясцовыя саветы дэпутатаў, краязнаўчыя музеі. Пры кожным універсітэце дзейнічалі філіялы вядучых тапанімічных камісій, якія забяспечвалі сувязь з мясцовым насельніцтвам (непасрэдна або праз студэнтаў). Звыш дзесяці гадоў Тапанімічная камісія пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь і Рэспубліканская тапанімічная камісія пры НАН Беларусі няспынна і зладжана працавалі над адраджэннем і нармалізацыяй нацыянальнай тапаніміі. У прыватнасці, на пасяджэннях камісій было прынята рашэнне распрацаваць праект-праграму нарматыўнага даведніка з 6-ці кніг (па колькасці абласцей) пад агульным загалоўкам «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь». На сёння ўсе шэсць тамоў гэтага даведніка ўжо выдадзены.\nУ ім цалкам выключаецца перадача беларускіх тапонімаў па-руску спосабам перакладу (Бэзавая — Сиреневая; Кастрычнік — Октябрь; Чырвоная Зорка — Красная Звезда), бо, згодна з рэкамендацыйным дакументам ААН, стандартызацыя нацыянальнай тапаніміі павінна зыходзіць з нацыянальнай формы вымаўлення і напісання назваў геаграфічных аб’ектаў. Гэта значыць, што тапанімія Рэспублікі Беларусь павінна быць узноўлена ў зыходнай беларускай форме з захаваннем правільнага гучання і структурнага аблічча. Таму ў даведніку задзейнічаны два агульнапрынятыя спосабы транслітарацыі тапаніміі з адной мовы на іншыя: спосаб транслітарацыі (палітарная перадача): Алёксы — Алёксы, Савішкі — Савишки і камбінаваны спосаб (транслітарацыя з частковай заменай асобных элементаў марфем): Жалудок — Желудок, Шчаглоўка — Щегловка, Казелле — Козелье. Гэта значыць, што назвы транслітаруюцца, а на пісьме афармляюцца па правілах рускай арфаграфіі.\nУ даведніку ўпершыню ўвесь рэестр беларускіх назваў паселішчаў пададзены лацінскім алфавітам згодна з распрацаванай «Інструкцыяй па транслітарацыі геаграфічных назваў Рэспублікі Беларусь літарамі лацінскага алфавіта», зарэгістраванай у Нацыянальным рэестры прававых актаў Рэспублікі Беларусь. Гэта абумоўлена тым, што Рэспубліка Беларусь усё больш інтэгруецца ў сусветную інфармацыйную прастору, дзе кантактаванне ажыццяўляецца з дапамогай лацінскага алфавіта, усё болей беларускіх назваў трапляе ў замежныя лацінапісныя тэксты.\nУ Дзяржаўным камітэце па маёмасці заўважылі, што нарэшце спыніўся паток пісьмаў з розных раёнаў Беларусі, якія сігналізавалі аб памылковых надпісах на дарожных слупах. Надпісы робяцца на роднай мове, і насельніцтва вітае гэтую навіну. Многім хацелася б бачыць на дарожных слупах беларускія назвы лацінскім шрыфтам. Беларусь — цэнтр Еўропы, па яе дарогах праязджае шмат замежных турыстаў, для якіх кірыліца нязвыклая.\n— Гэта, дарэчы, унікальны даведнік — з’ява ў нашай культуры, у нашай анамастыцы. Нават нашы суседзі не маюць такіх даведнікаў — ні Расія, ні Украіна. Скажу, што нашым даведнікам зацікавіліся і за мяжой: мы атрымалі просьбы даслаць экзэмпляры ў бібліятэкі ЗША, ААН, Канады, Польшчы, Славакіі, Літвы… Так што гэтае выданне атрымала рэзананс у свеце і ацэнена міжнароднай супольнасцю.\n— Таксама дазвольце некалькі слоў сказаць і пра Закон Рэспублікі Беларусь «Аб найменнях геаграфічных аб’ектаў», бо ў ім з’явілася вельмі важная фармулёўка ў артыкуле 17 «Мова найменняў геаграфічных аб’ектаў»: «У Рэспубліцы Беларусь найменні геаграфічным аб’ектам прысвойваюцца на беларускай мове, з якой спосабам транслітарацыі перадаюцца на рускую мову». Гэта, безумоўна, будзе садзейнічаць прывядзенню ўсіх геаграфічных назваў у парадак, а таксама да гарманізацыі нашай сістэмы з сусветнымі правіламі і нормамі.\nНаступны прыпынак — станцыя Рошча? Ці ўсё-такі Гай?\n— Паколькі ў 2010 годзе выйшаў апошні (шосты) выпуск нарматыўнага даведніка «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь», то на сёння сітуацыя з назвамі беларускіх населеных пунктаў больш-менш зразумелая. Цяпер прыйшла чарга і да нармалізацыі назваў, што фігуруюць у сістэме Беларускай чыгункі. Бо назвы чыгуначных станцый — частка сістэмы беларускай нацыянальнай тапаніміі, але яны займаюць у ёй крыху асобнае месца. Чаму? Перш за ўсё таму, што гэтая тапанімічная падсістэма значна маладзейшая за сістэму назваў населеных пунктаў. На сённяшні дзень у ёй зафіксавана каля тысячы назваў чыгуначных станцый, раз’ездаў, пуцявых пастоў і прыпыначных пунктаў Беларускай чыгункі. У абсалютнай большасці назвы станцый і прыпыначных пунктаў супадаюць з назвамі геаграфічных аб’ектаў. Таму такія назвы станцый цалкам упісваюцца ў тапанімічную сістэму Беларусі: Антопаль, Баравуха, Барсукі, Батча, Белаазёрск, Бераставіца, Бабруйск, Віцебск, Ваўкавыск, Гуды, Жабінка, Жарабковічы, Жлобін, Калінкавічы, Калодзішчы, Лошыца, Новае Сяло і інш. Аднак неабходнасць функцыянавання некалькіх прыпыначных пунктаў у адным населеным пункце вымушае да ўтварэння новых спецыяльных назваў. Пры гэтым выкарыстоўваюцца некаторыя былыя назвы паселішчаў, а таксама назвы мікратапанімічных аб’ектаў. Напрыклад, у горадзе Дзяржынску два чыгуначныя прыпынкі: назва асноўнай чыгуначнай станцыі адпавядае гістарычнай назве былога мястэчка — Койданава, а назва нядаўна створанага прыпынку супадае з цяперашняй назвай горада — Дзяржынск. У Баранавічах ёсць станцыі Баранавічы Цэнтральныя і Баранавічы Палескія. Даволі часта ў назве чыгуначнай станцыі ці прыпынку фігуруе назва гарадскога мікрараёна: у Мінску — Курасоўшчына, Масюкоўшчына і інш. Трэба сказаць, што такія назвы чыгуначных станцый добра ўпісваюцца ў сістэму беларускай нацыянальнай тапаніміі.\nАднак варта адзначыць, што на працягу доўгага часу існавала традыцыя прысвойваць назвы геаграфічным аб’ектам на рускай мове. У выніку стварылася цэлая група станцый і чыгуначных прыпынкаў, якія ўжываліся толькі на рускай мове. На цяперашні момант, калі адбываецца ўпарадкаванне назваў геаграфічных аб’ектаў Рэспублікі Беларусь у сувязі з глабалізацыяй, многія з гэтых назваў выпадаюць з сістэмы беларускіх нацыянальных тапонімаў і супярэчаць прынцыпам міжнароднай стандартызацыі, прынятым інстытутамі ААН, паводле якіх перадача на лацінскую графіку павінна перадавацца з нацыянальнай формы тапонімаў. Так, рабочая група па ўпарадкаванні назваў чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, створаная пры Тапанімічнай камісіі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, сутыкнулася з праблемай перадачы на беларускую мову шэрагу назваў, сярод якіх магу назваць такія, як Берёзовая Роща, Восток, Железнодорожный, Западное, Звёздный, Красное Знамя, Крестьянка, Лебяжий, Ольша, Рассвет, Роща, Сахарный Завод, Строитель, Учитель, Юго-Запад. Справа ў тым, што неабходна ўлічваць пазнавальнасць назвы як на адной, так і на другой дзяржаўнай мове. Акрамя таго, важным момантам з’яўляецца той факт, што напачатку трэба зацвердзіць назву на беларускай мове, а затым перадаць яе напісанне па-руску, а таксама сродкамі лацінскай графікі. У дадзеным выпадку ў дачыненні да большасці назваў быў прапанаваны агульны прынцып прысваення назвы на беларускай мове, а затым перадача шляхам транслітарацыі з беларускай мовы на рускую. Бярозавы Гай — Берёзовый Гай, Цукровы Завод — Цукровый Завод, Чыгуначны —Чигуначный, Заходняе — Заходнее, Чырвоны Сцяг — Чирвоный Стяг, Усход — Усход. У дачыненні да назваў чыгуначных прыпынкаў, што ўжываюцца ў практыцы як Учитель, Строитель, Звёздный мы прапанавалі прысвоіць беларускія назвы Настаўнік, Будаўнік, Зорны і ўжо з гэтых назваў транслітараваць на рускую мову.\nАсобна трэба выдзеліць шэраг назваў, якія не маюць празрыстай матывацыі і прывязкі да геаграфічных аб’ектаў. Першапачатковай формай з’яўляецца форма, створаная на аснове рускай мовы. Спроба ўпісаць назвы тыпу Крестьянка, Рассвет у сістэму беларускай нацыянальнай тапаніміі выглядае даволі штучна. Паколькі простая транслітарацыя рускага варыянта на беларускую мову прыводзіць да немілагучнасці і не адпавядае крытэрыям культуры беларускага маўлення, акрамя таго, дазваляе гаварыць пра скажэнне назвы. Падаецца, што ў дадзеным выпадку трэба дастасоўваць назву чыгуначнага прыпынку да мясцовай назвы мікратапанімічнага ці іншага аб’екта, які знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці да гэтай станцыі ці прыпынку. Такі падыход дазволіць не толькі забяспечыць назве чыгуначнай станцыі ці прыпынку адраснасць, але і паспрыяе захаванню нацыянальнай тапаніміі.\nАдносна некаторых назваў было прапанавана мінімальна змяніць назву, створаную на рускай мове, надаўшы ёй такую форму (умоўна кажучы, кампраміснага варыянту), якая б не пярэчыла ніводнай з дзяржаўных моў. Так, Лебяжий было прапанавана змяніць на Лебединый, адпаведна па-беларуску Лебядзіны.\nНекаторыя чыгуначныя прыпынкі ў гарадах маюць назвы, адпаведныя назвам напрамкаў свету і іх спалучэнням: Юго-Запад, Южный, Северный і інш. Адназначны падыход у афармленні такіх назваў чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў на беларускай і рускай мовах ва ўмовах дзяржаўнага білінгвізму выпрацаваць даволі складана. Галоўнай перашкодай з’яўляецца традыцыя адначасовага функцыянавання паралельных назваў: Юго-Запад — Паўднёвы Захад, Северный — Паўночны і г. д. Таму адзін са спосабаў афармлення назваў чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў у такіх выпадках — захаванне асобных формаў на беларускай і на рускай мове. Гэта далёка не ідэальны варыянт, паколькі пры ім размываецца адраснасць і губляецца нацыянальнае аблічча, але ў сітуацыі дзяржаўнага двухмоўя гэта можна разглядаць як вымушаны кампрамісны ход.\nВопыт стандартызацыі назваў чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў чарговы раз засведчыў: неабходна абачліва падыходзіць да кожнай новай назвы геаграфічнага аб’екта, улічваць вопыт і набыткі продкаў, бо непрадуманасць і паспешлівасць у гэтай справе пагражае стратай нацыянальнага аблічча, а гэта ў сваю чаргу зніжае аўтарытэт нашай краіны на міжнародным узроўні.\nДарэчы, падзялюся адным прыкрым момантам. Прыязджаю на радзіму Якуба Коласа ў Стоўбцы — на чыгуначнай станцыі вісіць партрэт класіка беларускай літаратуры, вісіць некалькі вытрымак з яго твораў, а ўсё астатняе аформлена па-руску. Усе шыльдачкі, інфармацыйныя блокі… Да нядаўняга часу расклад быў па-беларуску, а зараз — па-руску. Чаму абавязкова трэба напісаць па-руску? Большага здзеку з класіка быць не можа…\n— Што рабіць з назвамі мястэчак, пасёлкаў? Бо памяняць шыльдачку на чыгуначнай станцыі досыць проста. А вось узяць пасёлак Акцябрскі — таксама трэба мяняць назву, ці хай яна ўжо застаецца?\n— Па мне, дык усё вельмі проста: якая ёсць гістарычная назва? Рудабелка. Што замінае гэтую назву ўзяць? І па-руску нармальна гучыць, і па-беларуску. Я лічу, што трэба па-максімуму вяртаць гістарычныя назвы.\nДарэчы, Таварыства беларускай мовы правяло конкурс па захаванні мікратапонімаў, бо знікаюць носьбіты, якія памятаюць назвы лугоў, рэчак, балот, палянак, сцежачак, узгоркаў. А гэта вялікі пласт і культуры, і тапаніміі, і гісторыі. Мяркую, што сабраныя падчас конкурсу матэрыялы стануць не толькі прадметам навуковага даследавання, але і будуць мець практычны плён. У якім плане: вось робяць новы чыгуначны прыпынак у тым месцы, дзе ўзнікае дачны пасёлак, і можна паглядзець, якія назвы ў гэтай мясцовасці бытавалі, можна надаць ім новае жыццё, а не выдумляць нешта абстрактнае з галавы.\n— У перспектыве трэба наогул стварыць рэестр геаграфічных назваў Беларусі, які будзе ўключаць усе назвы дробных геаграфічных аб’ектаў, населеных пунктаў, водных аб’ектаў і г. д. Стварэнне такога нацыянальнага рэестра, я лічу, справа нацыянальнай важнасці. Напрыклад, ва Украіне аналагічную працу робяць шмат гадоў.\nДарэчы, нягледзячы на тое, што паводле Закона «Аб найменнях геаграфічных аб’ектаў» усе новыя аб’екты павінны быць на нацыянальнай мове і ўжо з яе перадавацца на рускую мову, парушэнні ўсё адно здараюцца. Нядаўна прыйшоў да нас ліст з просьбай зрабіць лінгвістычную экспертызу рашэння Мінскага раённага Савета дэпутатаў, згодна з якім на тэрыторыі Бараўлянскага сельскага савета быў створаны новы населены пункт — пасёлак «Солнечный» на рускай мове і «Сонечны» на беларускай. Вось гэта — парушэнне артыкула 17 Закона, бо ідзе не транслітарацыя, а пераклад.\n— А павінны былі «Сонечны» і «Сонечный»?\n— Я лічу, што нагул не павінны былі «Сонечны» назваць! Што, сонца толькі ў тым пасёлку свеціць? Чаму няма гістарычнай прывязкі, матываванасці назвы? Чаму даецца такая бязлікая назва? Сонца ўсюды свеціць, не толькі ў Бараўлянах… Але калі ўжо вельмі хочацца, то так — «Сонечны» і «Сонечный».\nАсобная тэма — гэта назвы вуліц. Нягледзячы на тое, што Рэспубліка Беларусь ужо два дзесяцігоддзі з’яўляецца самастойнай дзяржавай, многія аспекты праблемы ўнармавання назваў праспектаў, вуліц, завулкаў і плошчаў застаюцца да канца не вырашанымі. Напрыклад, пры напісанні назваў некаторых вуліц па-беларуску часта сустракаюцца арфаграфічныя і графічныя памылкі: можа сустрэць вуліцу Кноріна, Щорса, Дэкабрыстаў, Клары Цеткін, Завадскую, Таўстога і г.д. (замест Кнорына, Шчорса, Дзекабрыстаў, Клары Цэткін, Заводскай, Талстога). Па-другое, уласныя геаграфічныя назвы павінна арганічна ўпісвацца ў нацыянальную тапанімічную сістэму і падпарадкоўвацца ўсім правілам словазмянення і словаўтварэння беларускай мовы. Напрыклад, як напісаць па-беларуску вуліцу Вузовскую, назва якой утварылася ад слова «вуз»? Вуліца Внушная? Па-трэцяе, неабходна ўлічваць і лексічны аспект. Напрыклад, возьмем вуліцу Алейную, назва якой, відаць, пайшла ад рускага слова «аллея». А ў беларускай мове алейны суадносіцца са словам алей у значэнні «тлушч з расліннага насення». Наступны аспект — функцыянальны. Часта пры перадачы ўрбонімаў па-ранейшаму выкарыстоўваецца прынцып перакладу з рускай мовы на беларускую: ул. Обойная — вул. Шпалерная, ул. Железнодорожная — вул. Чыгуначная, ул. Сиреневая — вул. Бэзавая і г.д. У выніку такія найменні перастаюць выконваць сваю асноўную функцыю — адрасную, а пачынаюць фармальна ўспрымацца як назвы двух розных геаграфічных аб’ектаў.\nДа таго ж у нас яшчэ шмат застаецца назваў вуліц, якія не нясуць ніякай культурна-гістарычнай функцыі — узяць хаця б вуліцы Абрыкосавая, Летняя, Магнітная, Светлая, Янтарная, а таксама вуліцы Карла Маркса, Леніна, Кірава і г. д. Хоць у нас многія імёны, вартыя ўвекавечання, да сёння яшчэ не знайшлі адлюстравання ў назвах вуліц, плошчаў і праспектаў сталіцы: Сымон Будны, Міхаіл Ельскі, Наркевіч-Ёдка, Яўхім Карскі, Васіль Быкаў — гэта ж сусветна вядомыя асобы!\n— У савецкі час назвы прысвойваліся абы як, без нейкай сістэмы, бо ніхто не разглядаў гэтую працу як культурную і гістарычна важную, не ўлічваліся нацыянальныя асаблівасці. Таму столькі праблем і назапасілася. І атрымліваецца, што зараз трэба як па цаліне ісці і выпраўляць памылкі. І калі сёння не выпрацаваць аднастайнага падыходу з аглядкай на гістарычную спадчыну, на тапанімічную сістэму, то такое абы-што і будзе працягвацца і далей.


Анапа Резорт РоссияКраснодарский крайАнапа. Рэйтынг гатэляў і гасцініц свету TopHotels. 2022\n/ Анапа Резорт РоссияКраснодарский крайАнапа. Рэйтынг гатэляў і гасцініц свету TopHotels.\nАнапа Резорт міні гатэль цэны 2021 г. адпачынак і лячэнне, Краснадарскі край\nАпісанне Анапа Резорт\nАпісанне нумароў Анапа Резорт\nКантэнт павінен быць сапраўдным і унікальным. Водгукі карысныя, калі яны непрадузятасць і незалежныя. Ваш каментар павінен выказваць ваша меркаванне. Партнёры Booking. om не павінны публікаваць водгукі ад асобы гасцей або прапаноўваць гасцям ўзнагароду ў абмен на водгук. Мы будзем змагацца з спробамі панізіць рэйтынг канкурэнта з дапамогай негатыўных водгукаў.\nНя дзяліцеся асабістай інфармацыяй іншых людзей. Booking. om будзе старацца хаваць электронныя адрасы, тэлефоны, адрасы сайтаў і старонак у сацыяльных сетках і т. п.\nад ж / д вакзалу або аэрапорта г. Анапа да аўтавакзала, далей маршрутным таксі № 128 да сан. "Каўказ"\nМіні-гатэль «Анапа Резорт» размешчаны ў горадзе Анапа, у 10 хвілінах хады ад прыватнага пляжу. Да паслуг гасцей нумары з кандыцыянерам і бясплатная ўласная паркоўка. Усе нумары абсталяваны тэлевізарам з плоскім экранам, а ў некаторых ёсць тэраса або балкон\nСтандарт 2-мясцовы: 10 кв. м. У нумары: дзве односпальные ложкі, прыложкавыя тумбачкі, адзежная шафа, тэлевізар, халадзільнік, кандыцыянер, санвузел сумешчаны (душ-паддон). Дадатковае месца не ўстанаўліваецца.\nПры апрацоўцы персанальных дадзеных кампанія ТАА "Медыя Трэвел эдвертайзинг» неабмежаванай ва ўжыванні спосабаў іх апрацоўкі.


§ 8. Размяшчэнне насельніцтва свету і яго тэрытарыяльная арганізацыя. | Курс эканамічнай і сацыяльнай геаграфіі свету, 10-11 клас\n§ 8. Размяшчэнне насельніцтва свету і яго тэрытарыяльная арганізацыя. (падручнік)\n§ 8. Размяшчэнне насельніцтва свету і яго тэрытарыяльная арганізацыя.\nЯкія фактары ўплываюць на размяшчэнне насельніцтва Ўкраіны?\nЯкія характэрныя рысы ўласцівыя сістэме рассялення Ўкраіне?\nЯкія гарады Украіны з'яўляюцца самымі?\nРазмяшчэнне насельніцтва - Гэта вынік прасторавага размеркавання насельніцтва на тэрыторыі Зямнога шара ў пэўны гістарычны перыяд. Насельніцтва свету размешчана вельмі нераўнамерна, бо чалавецтва здаўна канцэнтруецца ў раёнах з спрыяльнымі для вядзення гаспадаркі ўмовамі. Таму амаль 70% насельніцтва свету займае ўсяго 7% плошчы сушы. Каля 15% плошчы сушы не маюць сталага насельніцтва. Гэта тэрыторыі, якія характарызуюцца экстрэмальнымі прыроднымі умовамі - пустыні розных тыпаў, лясы, высакагор'я, мацярык Антарктыда.\nВажнай характарыстыкай размяшчэння насельніцтва з'яўляецца сярэдняя шчыльнасць насельніцтва - ступень населенасці канкрэтнай тэрыторыі або колькасць пастаяннага насельніцтва, якая прыходзіцца на адзінку плошчы (звычайна 1 км2).\nСярэдняя шчыльнасць насельніцтва Зямлі - 45 осиб/км2, аднак ёсць краіны і тэрыторыі, дзе гэты паказчык перавышае 300 осиб/км2. Найбольшая шчыльнасць насельніцтва характэрная для прыбярэжных тэрыторый, а таксама для раёнаў з гістарычна абумоўленай высокай шчыльнасцю насельніцтва. Гэтыя раёны размешчаны ў Паўднёва-Усходняй, Паўднёвай і Паўднёва-Заходняй Азіі (сярэдняя шчыльнасць 400? 600 осиб/км2), у Заходняй Еўропе (200\nЗ іншага боку палова заселеным сушы мае шчыльнасць насельніцтва каля 5 осиб/км2, а на востраве Грэнландыя, які належыць Даніі, 1 чалавек прыходзіцца на 35 км2.\nРассялення насельніцтва - Працэс размеркавання і пераразмеркавання насельніцтва на пэўнай тэрыторыі, у выніку якога з'яўляецца сетку паселішчаў.\nДля кожнай гістарычнай эпохі адпаведна ўзроўню развіцця эканомікі характэрныя свае асаблівасці рассялення. На світанку развіцця чалавецтва рассяленне было дысперсным, часам - качавой. Заняткі сельскім гаспадаркай спрыяла аселасці, паўстала сетку паселішчаў - сельскіх і гарадскіх, са значным перавагай сельскага насельніцтва.\nУ індустрыяльным і постіндустрыяльным грамадстве пераважае гарадское насельніцтва. Прычым паступова сціраюцца адрозненні паміж вёскай і горадам за кошт распаўсюджвання гарадскога ладу жыцця ў сельскую мясцовасць - рурбанизации.\nНа сёння ў свеце існуюць дзве асноўныя формы рассялення насельніцтва - сельская і гарадская.У гарадах пражывае 47% насельніцтва Зямлі і гэтая доля пастаянна расце. Гістарычны працэс павелічэння ролі гарадоў у жыцці грамадства, шырокае распаўсюджванне гарадскога ладу жыцця і гарадской культуры называецца урбанізацыяй. У вузкім разуменні урбанізацыя - гэта павелічэнне гарадоў, асабліва буйных, павелічэнне колькасці гараджан на пэўнай тэрыторыі. Галоўныя паказчыкі урбанізацыі - тэмп, узровень, форма. Тэмп урбанізацыі паказвае хуткасць распаўсюджвання гэтага працэсу ў свеце ў цэлым і ў асобных яго частках, а ўзровень урбанізацыі - Долю насельніцтва, якое пражывае ў гарадах.\nСёння тэмпы прыросту гарадскога насельніцтва ў сярэднім складаюць 2% у год. Для развітых краін, якія характарызуюцца значнай доляй гарадскога насельніцтва (да 70%) ён складае 0,3% у год. У краінах развіваюцца тэмпы урбанізацыі значна вышэй - 4% у год. Асабліва яны высокія ў краінах Заходняй Афрыкі і Паўднёвай Азіі (8-13% у год), абумоўлена невялікай доляй гарадскога насельніцтва і высокімі тэмпамі прыросту насельніцтва.\nПа колькасці гарадскога насельніцтва ўсе рэгіёны свету можна падзяліць на дзве групы: з колькасцю вышэй і нашмат ніжэй сярэдняга сусветнага паказчыка. У Еўропе, Лацінскай Амерыцы, ЗША і Канадзе, Аўстраліі і Акіяніі гарадское насельніцтва складае? усяго насельніцтва, а ў Азіі і Афрыцы - 1 / 3. У цэлым вялікая доля гарадскога насельніцтва характэрна для развітых краін, а таксама краін, у якіх прыродныя ўмовы не спрыяюць вядзенню сельскай гаспадаркі (Сінгапур - 100%, Бельгія - 97%, Кувейт - 97 %, Ісландыя - 92%, Ізраіль - 92%, Уругвай - 91%, Вялікабрытанія - 91 %, Нідэрланды - 89%, Аргенціна - 89%, Германія - 88%, Лівія - 88 %).\nНізкія долі гарадскога насельніцтва характэрныя для самых бедных краін Афрыкі і Азіі з аграрных гаспадаркай (Бутан, Руанда - 6%, Бурундзі - 8%, Непал - 10%, Уганда - 13%).\nАсноўнай формай урбанізацыі з'яўляецца горад. Горад - населены пункт, які аднесены згодна з заканадаўствам дзяржавы да катэгорыі гарадоў з пэўнай насельніцтвам, якая выконвае спецыфічныя функцыі - адміністрацыйна-палітычныя, прамысловыя, транспартныя, культурныя.\nАкрамя паказчыка людности і значнай шчыльнасці насельніцтва для горада характэрная занятасці насельніцтва не ў сельскай гаспадарцы, спецыфічная кампактная забудова і высокі ўзровень добраўпарадкавання. У Японіі лічаць горадам населены пункт з насельніцтвам звыш 50 тыс. чалавек, у Нідэрландах - 20 тыс. чалавек, ва Украіне і Расіі - 12 тыс. чалавек, у ЗША - 2,5 тыс. чалавек, у Ісландыі - усяго 200 чалавек. Па статыстыцы ААН - 20 тыс. чалавек.\nГарадская агламерацыя - Тэрытарыяльнае групоўкі гарадоў (сістэма паселішчаў), якія цесна звязаны вытворчымі, эканамічнымі, інфраструктурнымі сувязямі.\nСістэма рассялення - Сукупнасць усіх паселішчаў краіны і характэрныя ўзаемасувязі паміж імі.\nУ развіцці урбанізацыі традыцыйна вылучаюць тры «хвалі»: Сярэднія стагоддзя (ХIV-ХV стагоддзя), XIX ст. (Эпоха прамысловай рэвалюцыі) і другая палова ХХ стагоддзя Кожная з хваляў звязана з якаснымі зменамі ў эканоміцы: развіццём мануфактуры і гандлю, прамысловасці, невытворчай сферы.\nДля сучаснай урбанізацыі характэрная гиперурбанизация, канцэнтрацыя насельніцтва ў буйных гарадах з насельніцтвам звыш 1 млн чалавек. Больш за ўсё гарадоў-мільянераў у Кітаі (50), ЗША (45), Індыі (23), Бразіліі (16), Расіі (13). Гэтыя ж краіны з'яўляюцца краінамі-лідэрамі па колькасці гарадскога насельніцтва. У свеце налічваецца таксама 23 «супергородов» з колькасцю насельніцтва звыш 10 млн чалавек, вялікая частка якіх размешчана у якія развіваюцца краінах.\nДля сучаснай урбанізацыі характэрна таксама рост прыгарадных зон - субурбанизация, Што прыводзіць да адукацыі гарадскіх агламерацый.\nУ выніку зліцця агламерацыі ўтвораць мегаполісы або мегалаполіс (Па-грэцку megalu - вялікі і polis - горад) - суцэльныя паласы гарадскога рассялення.\nУ ЗША вылучаюць мегалаполіс, у якіх пражывае больш за 1 / 2 насельніцтва краіны: Приатлантической, або «Бос-Ваш» (Бостан - Вашынгтон) - 60.000.000 асоб, Прыазёрны, або «Чипиттс» (Чыкага - Дэтройт - Пітсбург) - 40 млн асоб; Каліфарнійскі, або «Сан-Сан» (Сан-Францыска - Сан-Дыега) - 25 млн чалавек; Схиднофлоридський (Маямі - Вест-Палм-Біч) і Примексиканская (Х'юстан - Новы Арлеан). Два апошніх мегалаполіс знаходзяцца на стадыі фарміравання, колькасць жыхароў у іх складае каля 10 млн чалавек. У Японіі утварыўся мегалаполіс Токкай (Токіо - Нагоя - Осака) з насельніцтвам звыш 55 млн чалавек (гэта каля паловы насельніцтва краіны).\nРэкардсменам па колькасці насельніцтва стаў мегалаполіс Еўрапейскі - каля 100 млн чалавек, або амаль 1 / 4 насельніцтва Еўропы (без краін СНД). Еўрапейскі мегалаполіс - гэта гіганцкая навала гарадоў і гарадскіх агламерацый, размешчаных у многіх краінах. Ён бярэ пачатак у Манчэстэры (Вялікабрытанія) і заканчваецца ў Мілане (Італія). Паміж гэтымі гарадамі ён праходзіць праз Бірмінгем і Лондан (Вялікабрытанія), агламерацыі Ранстад (Амстэрдам - Гаага - Ратэрдам) у Нідэрландах, Брусэль у Бельгіі, агламерацыі Ліль - Рубе - турчанка і Парыж у Францыі, Рурскім вобласць, Кёльн, Франкфурт-на-Майне і Мангейм у Германіі, Базэль і Цюрых ў Швейцарыі. Праз своеасаблівую форму (спачатку ён цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, а затым паварочвае на паўднёва-захад) яго назвалі «Еўрапейскім бананам».\nДля многіх краін, якія развіваюцца, характэрная ілжывая урбанізацыя (Псеўда урбанізацыя), калі павелічэнне колькасці гарадскога насельніцтва не суправаджаецца распаўсюджваннем гарадскога ладу жыцця і культуры, а фармуюцца гарадскія трушчобы, Без належнага ўзроўню добраўпарадкавання.\nНягледзячы на працэсы урбанізацыі каля паловы жыхароў Зямлі жыве ў сельскіх паселішчах. Асабліва высокая доля сельскага насельніцтва ў Азіі - 65%, Афрыцы - 70 %. У Кітаі і Індыі, напрыклад, доля сельскага насельніцтва складае адпаведна 70 і 73%. Лідзіруюць па гэтым паказчыку краіны Трапічнай Афрыкі (Руанда, Бурундзі, Уганда) і Паўднёвай Азіі (Бутан, Непал).\nЗалежнасці ад прыродных умоў і гістарычных традыцый канкрэтнай краіны вылучаюць групавую (сельскую) і дысперсную або раскіданыя (Хутар, ферма), формы рассялення.\nГрупавая форма рассялення пераважае ў краінах Еўропы, Японіі, Кітаі, у большасці краін, якія развіваюцца.\nДысперсная форма распаўсюджана ў ЗША, Канадзе, Аўстраліі - тэрытарыяльна буйных краінах з нязначнай шчыльнасцю насельніцтва і невялікім доляй сельскіх жыхароў.\nДля тэрыторый з засушлівым кліматам і горных мясцовасцяў (Паўночная Афрыка, паўночная частка Заходняй Афрыкі, Паўднёва-Заходняя і Цэнтральная Азія) характэрная качавая форма рассялення. Колькасць качэўнікаў у свеце складае 25-30 млн чалавек.\nМеханічны рух насельніцтва. Значны ўплыў на размяшчэнне насельніцтва свету маюць міграцыі (механічны рух насельніцтва)- Перамяшчэнне людзей праз межы тых ці іншых тэрыторый з змяненнем месца жыхарства або на больш ці менш працяглы перыяд. Міграцыі існавалі заўсёды, дзякуючы ім асвойваліся новыя тэрыторыі.\nМіграцыйныя працэсы ў свеце адбываюцца пад уплывам розных фактараў. Улічваючы гэта вылучаюць некалькі груп міграцый.\nПа накіраванні вылучаюць міграцыі знешнія (З перасячэннем дзяржаўных межаў), якія дзеляцца на эміграцыю (выезд з краіны) і іміграцыю (Уезд) і ўнутраныя (Унутры краіны). Колькасць знешніх мігрантаў дасягае некалькіх дзесяткаў мільёнаў у год.\nПа спосабе рэалізацыі сёння пераважаюць добраахвотныя міграцыі, Аднак вядомыя шматлікія прыклады прымусовых, У прыватнасці вываз неграў-рабоў з Афрыкі ў Амерыку. Па спосабе арганізацыі можна іх падзяліць на арганізаваны, Ажыццяўляецца з удзелам дзяржаўных і грамадскіх арганізацый на іх арганізацыйна-эканамічнай падтрымцы і неарганізаваныя - За сродкі непасрэдна саміх мігрантаў без матэрыяльнай і арганізацыйнай падтрымкі старонніх.\nПрычыны (матывы) пераезду на новае месца жыхарства могуць быць самыя разнастайныя. Масавыя з іх - сацыяльна-эканамічныя, Якія выказваюць жаданне чалавека знайсці любую або высокааплатную працу\nГэта пераезд з краін, якія развіваюцца са значнымі працоўнымі рэсурсамі, ў развітыя краіны, пераезд вядучых вучоных, інтэлектуальнай эліты у ЗША, Японіі, ФРГ - «ўцечка мазгоў». Эмігранты складаюць 23% сярод членаў Нацыянальнай акадэміі навук ЗША і 33% сярод лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, якія прадстаўлялі ЗША.\nПалітычныя міграцыі выкліканыя распадам дзяржаў, рэпрэсіямі, перасьледам, яны могуць спалучацца з вайскоўцамі - Бежанцы пакідаюць месца ваенных дзеянняў. Нярэдка прычынамі пошуку новых месцаў пражывання з'яўляецца рэлігійныяканфлікты, як паміж Індыяй і Пакістанам, Бангладэш, Ізраілем і Палестынай. Часам перасяляюцца прадстаўнікі пэўнай нацыянальнасці (нацыянальныя міграцыі), праз працэсы рэпатрыяцыі, фарміраванне насельніцтва новай нацыянальнай дзяржавы, напрыклад, Ізраіля і інш Часта прычынамі міграцый з'яўляецца ўз'яднання ці распад сям'і - сямейна-бытавыя міграцыі.\nАдной з найважнейшых характарыстык з'яўляецца працягласць міграцый. Па працягласці міграцыі падзяляюць на пастаянныя і часовыя. Часовыя міграцыі абумоўлены працоўнай дзейнасцю людзей. Адрозніваюць тры выгляду часовых міграцый: сезонныя (Звязаныя з сельскагаспадарчай дзейнасцю - зборам ураджаю, перагонам жывёлы на новыя пашы), вахтавыя (Звязаныя з здабычай прыродных рэсурсаў у неспрыяльных для пражывання раёнах), маятнікавыя (Распаўсюджаныя у агламерацыі, калі раніцай з прыгарада людзі прыязджаюць на працу, а ўвечары вяртаюцца дадому).\nПа дадзеных статыстыкі, у пачатку XXI стагоддзя у свеце налічваецца 25 млн бежанцаў, з іх 3 / 4 прыходзілася на краіны Азіі і Афрыкі, якія развіваюцца.\nУ пачатку XXI стагоддзя паток міжнародных міграцый перавышаў 150000000 асоб, штогадовыя тэмпы росту колькасці мігрантаў складаюць 2,5%. На сёння вылучаюць тры асноўныя раёны, прывабныя для мігрантаў. Гэта перш Паўночная Амерыка і Еўрапейскі Саюз - больш за 25 млн чалавек мігрантаў у кожным рэгіёне, далей - краіны Персідскага заліва - 15 млн. чалавек. Удзельная вага замежных рабочых складае ў Катары - 85%, ААЭ - 90 %. Асноўнымі «пастаўшчыкамі» мігрантаў выступаюць краіны Паўднёвай (Індыя, Пакістан, Бангладэш), Паўднёва-Усходняй (Інданэзія, Філіпіны, Тайланд, В'етнам) і Паўднёва-Заходняй (Турцыя, Іран, Йемен) Азіі, Паўночнай (Егіпет, Алжыр, Марока) і Трапічнай (Сенегал, Камерун, Конга) Афрыкі, Паўднёвай (Партугалія, Грэцыя, Іспанія) і Цэнтральна-Усходняй (Сербія, Чарнагорыя, Харватыя, Боснія і Герцагавіна) Еўропы і Лацінскай Амерыкі (Мексіка, Пуэрта-Рыка). Інтэнсіўнымі з'яўляюцца таксама міграцыйныя патокі паміж лацінаамерыканскімі краінамі. Значная частка рабочай сілы перамяшчаецца з Калумбіі, Парагвая, Чылі, Сальвадора да Аргенціны, Бразіліі, Венесуэлы.\nХарактар ўплыву міграцыйных патокаў на дэмаграфічную сітуацыю і працоўныя рэсурсы залежыць ад колькаснага, так і якаснага складу эмігрантаў (высокакваліфікаваныя рабочыя, навуковыя або вымушаныя мігранты, бежанцы, дэпартаваныя, войскі, якія выводзяцца з іншых краін).\nЯны аказваюць пазітыўнае і негатыўны ўплыў на дэмаграфічныя працэсы. У выніку міграцый могуць змяняцца палавой, узроставай склад насельніцтва, узнікаць прававыя і сацыяльна-эканамічныя праблемы, спецыфічныя канфлікты паміж катэгорыямі насельніцтва - рэлігійныя, этнічныя.\n← § 7. Колькасць насельніцтва. Дэмаграфічныя працэсы і дэмаграфічная палітыка.\n§ 9. Пола-узроставай, расавы, этнічны, моўны, рэлігійны склад насельніцтва свету. →


У краіне дзікай прыроды і ўнікальных балот. Кампаніі “Без балот? Не!” два гады\nДата: 25.10.2014, 13:41\nДругі дзень народзінаў сёння ў кампаніі “У абарону беларускіх балот”. Косця Чыкалаў і Воля Каскевіч, натхняльнікі кампаніі, два гады таму вырашылі, што нельга заплюшчыць вочы на тое, што восем балот будуць асушаныя і ператворацца ў сухі торф.\nСапраўдны, вялікі дзень народзінаў будзе ў лістападзе, на прэм’еры фільма аб балотах, зняты імі самімі. А пакуль Косця і Воля, рэфлексуюць аб прайшоўшым годзе.\n“Кіно любяць усе”\nКосця: Асноўным кірункам быў праект у межах Праграмы малых грантаў РЭЦ, партнёрам быў ГА “Цэнтр “Трэці сектар” з Гродна. У яго межах здымалі фільм пра балоты, якія трапілі пад пастанову №794.\nКіно любяць усе, таму гэта добры сродак дастукацца да вялікай колькасці людзей. У нас не так шмат фільмаў пра балоты, а такога плана і беларускай вытворчасці я не сустракаў увогуле. Прэм’ера будзе ў лістападзе, і да гэтай даты мы плануем паўнавартасны дзень народзінаў.\nВоля: У мінулым годзе мы працавалі над юрыдычным бокам – абаронай правоў грамадзян на спрыяльнае навакольнае асяроддзе. А ў гэтым годзе ладзілі культурны праект. Гэта не толькі кіно, гэта стварэнне выставы, фестываль “Багна”, з’яўленне кансультацыйнага цэнтра па пытаннях захавання водна-балотных угоддзяў і дзікай прыроды.\nА ў кіно мы хацелі ўсіх гэтых мясцовых жыхароў, гісторыі месцаў, звязаных з балотамі, якія трапілі ў чорны спіс, паказаць шырокай аўдыторыі.\nВосем балот з розным лёсам\nКосця: Першае балота, якое атрымалася захаваць – Пціч; балоты Морачна і Выганашчанскае атрымалі статус Рамсарскіх тэрыторый – гэта захоўвае іх на міжнародным узроўні.\nНекалькі месяцаў таму мы атрымалі інфармацыю, што на балоце Выганашчанскае адмянілі рэарганізацыю заказніка для здабычы торфа. Зараз стаіць пытанне з балотам Святое – яно ўсё яшчэ не закрытае, але, магчыма, праз год праблема вырашыцца.\nБалота Сядун таксама зараз захоўваецца, там у 2015 годзе створаць заказнік. З Унухальскім балотам пытанне не закрыта, але, па нашай інфармацыі, мясцовыя ўлады супраць асушэння: ім балота трэба ў тым выглядзе, у якім яно ёсць.\nДакудаўскае балота ў гэтым годзе было рэарганізавана, тэрыторыя заказніка зменшылася – як тлумачаць навукоўцы, таму што была пашкоджана пажарам і патрабуе вялікіх укладанняў на аднаўленне. Я спадзяюся, што нягледзячы на гэта яно не будзе асушацца – гэта цэласны арганізм.\nПерамога, якой дамагаліся за ўсю кампанію\nКосця: Гэта было неабдуманае рашэнне, якое прымалася і пераследавала меркантыльныя мэты. Не спыталі ў мясцовых жыхароў, пастанаўленне падпісалі без якой бы тое ні было ацэнкі, у тым ліку эканамічнай.\nВоля: Мы намагаліся папулярызаваць гэтае пытанне, каб рашэнне не абышлося без уліку меркавання мясцовых жыхароў. Большасць іх была супраць, і мы хацелі данесці іх голас да самых высокіх чыноўнікаў. Мы спрабавалі разабрацца ў пытанні, а пасля займацца абаронай правоў людзей, усіх грамадзян, на спрыяльнае наваколле.\nМясцовых людзей вельмі ўражвала, што прыязджаюць людзі са сталіцы. Для іх мы былі надзеяй, што іх голас будзе пачуты ў горадзе – за 300-400 кіламетраў дастукацца да міністэрства вельмі складана, яны могуць толькі пісаць лісты. А калі яны бачаць, што не адныя – гэта зараджае. Асабліва калі 18 000 грамадзян падпісалі петыцыю.\nМы выступалі пасрэднікамі. Нас вельмі хвалюе стан дзікай прыроды, мы намагаліся абараніць яе і людзей.\nКосця: Трэба адзначыць, што ў кампаніі прымалі ўдзел не толькі мы, але і грамадская арганізацыя “Ахова птушак Бацькаўшчыны”, Цэнтр экалагічных рашэнняў, ГА “Экадом”, таварыства “Зялёная сетка”.\nВоля: Увогуле мемарандум аб супрацы тады падпісалі 90 НДА Беларусі.\nКосця: Вынік году – распрацоўка нацыянальнай стратэгіі па кіраванню балотамі. Яна дазволіць захаваць некранутыя балоты і да канца 2015 году мусіць быць зацверджаная Урадам. Калі дакумент будзе складзены належным чынам і важныя тэрыторыі трапяць у спіс, гэта будзе перамога, якой мы дамагаліся напрацягу кампаніі.\nВоля: Галоўнае – што ўсе натуральныя балоты не могуць быць аддадзеныя пад торфаздабычу, а могуць толькі выпрацаваныя, раней асушаныя тэрыторыі.\nВоля: За год у нас з’явілася моцная вялікая каманда, з гэтага году мы маем новы юрыдычны статус – ГА “Чыстая вада”, у якую ўваходзіць сем чалавек. Гэта самае вялікае дасягненне для мяне.\nУ будучым мы б хацелі ўтварыць шырокае кола людзей, якія будуць працаваць над пытаннямі ў сферы дзікай прыроды: эксперты, навукоўцы з розных галін, грамадскія актывісты. Мы таксама хацелі б наладзіць супрацу з такімі дзяржаўнымі інстытуцыямі як Акадэмія навук, Міністэрства прыродных рэсурсаў.\nХацелі б зразумець, якія ў нас засталіся важныя комплексы, цікавыя прыродныя аб’екты, і захоўваць іх. І, канешне, займацца адукацыяй, пераймаць вопыт іншых краін, прывозіць людзей сюды і знаёміць з імі тых, хто ў гэтай сферы, каб яны маглі абмяняцца вопытам, альтэрнатыўным торфаздабычы.\nМы не збіраемся спыняць культурныя праекты: будзем ладзіць фестывалі, воркшопы і рабіць культурныя прадукты, каб людзі пачыналі цаніць тое, што іх атачае. Бо Беларусь – гэта краіна дзікай прыроды.\nКосця: Я хацеў бы, каб у будучыні балоты зрабіліся для нас і, магчыма, для ўсёй Еўропы як Мальдзіўскія выспы, якія будуць любіць, цаніць і вывучаць.\nГанна Валынец, Greenbelarus.info\nФота з архіву герояў


Джым Дынглі: "Беларусь стала часткай майго жыцця"\nГалоўная » Навіны беларускага замежжа » Джым Дынглі: "Беларусь стала часткай майго жыцця"\nВысокі сталы чалавек вельмі ўважліва слухае навуковыя спрэчкі. Уступае ў гутарку, робіць заўвагі, часам жартуе. Знаходзіць трапныя выразы. І яго прыемна слухаць: выдатны прыклад беларускай мовы. Дзіўнае ў гэтай сітуацыі адно: чалавек гэты з Вялікабрытаніі. І родам. І жыве там. Праўда, Джым Дынглі жыве з думкамі пра Беларусь: ён выконвае абавязкі старшыні Англа-Беларускага таварыства, з'яўляецца сакратаром праўлення Беларускай бібліятэкі імя Скарыны ў Лондане. Але як жа гэта кранае, калі госці з-за мяжы, прыязджаючы да нас, дэманструюць сваю павагу Беларусі праз добрае веданне гісторыі Беларусі і асаблівасцяў яе сучаснай культуры. Джым Дынглі, выступаючы на навуковай канферэнцыі, нават разважаў на тэму "Беларуская культура і Вялікабрытанія". Сувязь, здаецца, знайсці няпроста. Але яна ёсць — і нават на ўзроўні народаў, і на ўзроўні асобных іх прадстаўнікоў. Наша размова была і пра гэта...\n— Як вы захапіліся Беларуссю?\n— Даўным-даўно гэта было. Я ўпершыню сустрэўся з Беларуссю ў 1965 годзе, калі працаваў у бібліятэцы (зараз Нацыянальная бібліятэка Вялікабрытаніі) як памочнік даследчыка. І вось малады святар прыйшоў да мяне і хацеў, каб я дапамог яму ў навуковай працы. Малады святар той быў айцец Аляксандр Надсан. І з тых часоў Беларусь стала часткай майго жыцця. Яшчэ бліжэй стала мне Беларусь у пачатку 90-х, калі я стаў прыязджаць сюды часцей. І я ажаніўся з беларускай. Атрымалася беларуска-англійская сям'я.\n— Дзеці вашы беларускамоўныя ці англамоўныя?\n— Я баюся, што англамоўныя. Але яны ведаюць, што нарадзіліся не ў звычайнай англійскай сям'і. Яны выбіраюць сабе іншы шлях. Старэйшая дачка ведае пра Беларусь. Малодшая не хоча ведаць, але гэта часам бывае ў такіх сем'ях. Я не засмучаюся: усё роўна, у яе ёсць асаблівыя здольнасці. Яна вернецца сюды.\n— Вашы дзеці часта прыязджаюць сюды?\n— Дочкі былі 2 гады таму з мамай. Я павінен быў застацца дома — у нас вялікі сабака. Яны былі тады ў інтэрнаце для асаблівых дзяцей, гэта іх вельмі ўразіла. Яны абедзве дапамагалі, кантактавалі з гэтымі дзецьмі. І адначасова хадзілі ў Свята-Елісавецінскі манастыр. Іх здзівіла, што трэба ў храме стаяць і абавязкова з пакрытай галавой — у нашых касцёлах не так. А яны католікі. Розныя культурныя традыцыі адчувальныя...\n— Вы можаце параўнаць з тым, што бачылі, калі прыязджалі ў Беларусь раней. У які бок мы мяняемся?\n— Жывяце багацей. Але гэта не вырашае ўсё. Багацце — добра. Але багацце не павінна быць мыльнай бурбалкай, якая адрываецца, ляціць невядома куды, можа сустрэць перашкоду, з якой сутыкнецца і перастане існаваць. Галоўнае — не застацца без каштоўнасцяў іншага парадку: без гісторыі, без культуры, без дзяржаўнасці, якія трывалыя і даюць апору.\n— Але ж вы бліжэй пазнаёміліся з нашай краінай у той час, калі Рэспубліка Беларусь набыла незалежнасць і адбыўся зварот людзей да сваё культуры і гісторыі. Цікавасць — гэта адно. Але калі не падтрымаць яе навуковымі доказамі і высновамі, то не з'явіцца асэнсавання адметнасці, і як вынік — разумення неабходнасці дзяржаўнасці.\n— Навукоўцы тут шмат у чым могуць дапамагчы. Але жаданне знайсці нацыянальную свядомасць павінна ісці ўсё ж ад грамадства, ад саміх людзей. Калі не будзе імкнення, то навука, на жаль, не дапаможа. Яна можа падмацаваць, можа быць, даць штуршок. І потым гэта павінна пачаць працаваць у свядомасці кожнага чалавека, я лічу.\n— Навукоўцы асэнсоўваюць і абагульняюць.\n— А народ можа не звяртаць увагу...\n— Ці можна выпрацаваць нейкі асобны фармат зносін навукоўцаў з народам?\n— Тут цэлы пакет праблем, яны ўсе звязаныя: і палітыка, і культура. Таму што гэта, у прынцыпе, адно і тое ж. Кожная краіна мае сваю культуру праз палітыку. Калі дзяржава паказвае сябе як беларуская дзяржава, то ўсё будзе ў парадку са свядомасцю народа. Калі казаць пра мой погляд на рэчы звонку, то тут ідзе канкурэнцыя поглядаў на шлях, па якім павінна ісці дзяржава. Гэта ў адным сэнсе вельмі здорава, таму што Беларусь — яшчэ маладая дзяржава. Людзі павінны сабе выбраць шлях развіцця. А гэта нават не справа аднаго пакалення. Трэба без спешкі. Таму што ў цэнтры — людзі. Народ вызначаецца, як ён будзе развівацца самастойна.\n— Але ж ёсць яшчэ гістарычны шлях. Гістарычны кантэкст таксама трэба ўлічваць, ці не так?\n— Вельмі слушнае пытанне. Але адны беларускія гісторыкі, напрыклад, адмаўляюць ролю ВКЛ у беларускай гісторыі. А іншыя беларускія гісторыкі кажуць, што гэта частка нашай гісторыі. Як тут быць?.. Вельмі шмат залежыць ад адказу на гэтае і некаторыя іншыя пытанні. Я магу даць свой адказ на яго, але гэта не дапаможа нікому. Для мяне зразумела, што ВКЛ — гістарычная спадчына Беларусі. Аднак я разумею, што могуць быць розныя падыходы да гэтага пытання.\n— У гэтым сэнсе можна ўзгадаць словы Анджэя Цеханавецкага, які з'яўляецца ганаровым старшынёй Дзяржаўна-грамадскай польска-беларускай камісіі па сумеснай культурнай спадчыне, што прагучалі на міжнароднай навуковай канферэнцыі ў Мінску, прысвечанай культуры Беларусі. Ён падкрэсліў, што ў развіцці народаў бываюць складаныя перыяды, перыяды агульнай гісторыі з іншымі народамі. Ці магчыма ад іх адмаўляцца наогул?\n— Той жа Нясвіж калісьці быў, безумоўна, цэнтрам еўрапейскай культуры. Няхай па-польску шляхта гаварыла. Але гэта ж не значыць, што гэтая шляхта была чыста польскай. Справа ў тым, што паўсюдна ў свеце можна сустрэць людзей, якія гавораць на адной мове, але лічаць сябе часткай ці носьбітамі іншай культуры. Напрыклад, нашы суседзі — Ірландыя. Ірландцы гавораць у большасці сваёй на англійскай мове, але яны ўвогуле не лічаць сябе англічанамі: барані Божа!.. Я думаю, што людзі, якія гавораць на рускай мове, жывучы ў Беларусі, адчуваюць сябе беларусамі. Чаму не? Вядома, лепей, калі б яны гаварылі па-беларуску. Але ж і гэта — вынік гісторыі, калі тэрыторыя Беларусі была пад моцным уплывам іншай культуры... Таму трэба на сваіх дваіх стаяць самастойна і самастойна глядзець у будучыню.\n— Хацелася б лепш зразумець матыў Цеханавецкага (які мае дачыненне да польскай культуры, але ведае і беларускую) заклікаць да сумеснага выкарыстання той жа спадчыны Радзівілаў.\n— Ён думае, што так будзе больш плёну. Яго галоўная роля зараз — у адчуванні адказнасці арыстакратыі перад народам: і тут, у Беларусі, і ў Польшчы. Ён пісаў, што гэта наша агульная гісторыя. Сапраўды так. Трэба больш падкрэсліваць момантаў агульнай гісторыі.\n— Што вы для сябе адкрылі падчас канферэнцыі?\n— Мяне ўразілі работнікі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, якія працуюць над інвентарызацыяй радзівілаўскіх бібліятэк: гэта здольныя людзі, на вельмі высокім навуковым узроўні працуюць. Трэба арганізаваць сустрэчу маладых беларускіх навукоўцаў, скажам, з графам Цеханавецкім у Лондане. Я пакуль не ведаю, як, але буду прапаноўваць такую сустрэчу яму, калі вярнуся. Мне здаецца, супрацоўніцтва ў навуковай і даследчыцкай сферы вельмі важнае, нягледзячы на шмат якія абставіны, якія гэтаму могуць перашкаджаць. Трэба думаць пра справу і яе карысць. Кантакты паміж людзьмі важнейшыя за абставіны.\nСамае галоўнае, каб людзі ў Еўропе больш дазналіся пра Беларусь. Каб было больш сапраўдных плённых кантактаў. Я асабіста не ведаю, як гэта зрабіць, акрамя як шляхам перакладаў, акрамя як запрасіць музыкаў да нас і гэтак далей.\n— Вы злучаеце англійскую культуру з Беларуссю. Ці ёсць магчымасць у сучаснай Беларусі паўстаць у шэрагу еўрапейскай культуры?\n— Ёсць. І вы гэта разумееце. Трэба паціху рупліва працаваць...\nКалі ёсць такія людзі як Іван Іванавіч Крук, ёсць добрыя знаёмыя мае, такія як Адам Мальдзіс, то ўсё будзе добра. Менавіта з адзінак усё расце. Можна адчаяцца — гэта адзінкі. Але не трэба: ёсць адзінкі, і яны вельмі моцныя, апантаныя, адданыя. Ёсць вельмі цікавая моладзь, якая шукае, вывучае, папулярызуе, працуе на будучыню краіны. І заўтра будзе больш адзінак.


Расея ўзмацніла кантроль за самалётамі і пасажырамі з Беларусі | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nРасея ўзмацніла кантроль за самалётамі і пасажырамі з Беларусі\nРасея ўвядзе пагранічны кантроль самалётаў і пасажыраў, якія прыбываюць з Беларусі і адлятаюць туды. З 15 траўня ўсе рэйсы паміж Расеяй і Беларуссю будуць пераведзены ў міжнародныя тэрміналы расейскіх аэрапортаў. Пра гэта распавёў дзяржсакратар Саюзнай дзяржавы Рыгор Рапота, паведамляе BFM са спасылкай на ria.ru.\nНовыя правілы не закрануць грамадзян Расеі і Беларусі, дадаў ён.\nУ лютым Расея ўстанавіла памежную зону на межах Смаленскай, Пскоўскай і Бранскай абласцей з Беларуссю. Загад аб гэтым выпусціў дырэктар ФСБ Аляксандр Бортнікаў. Да гэтага на мяжы краінаў не было пагранічных зон.\nЗа месяц да гэтага Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ аб бязвізавым уездзе ў краіну для грамадзян 80 краін на тэрмін не больш за пяць сутак. Дазвол распаўсюджваецца на краіны Еўразвяза, а таксама ЗША, Канаду, Кітай, Японію, Бразілію і іншыя.


Танны завод і пастаўшчыкі высокатэмпературных шклотканінных тканін | Чэнян\nВысокатэмпературная тканіна са шкловалакна - гэта шкловалакно, якое валодае ўласцівасцямі тэмпературнай устойлівасці, антыкаразійнай, высокай трываласці і пакрыта арганічнай сіліконавай гумай. Гэта нядаўна зроблены прадукт з высокімі ўласцівасцямі і мноствам ужыванняў. Дзякуючы сваёй унікальнай і выдатнай устойлівасці да высокіх тэмператур, пранікальнасці і старэння, акрамя трываласці, гэта шкловалакно шырока выкарыстоўваецца ў аэракасмічнай, хімічнай прамысловасці, шырокамаштабным абсталяванні для вытворчасці электраэнергіі, машынах, металургіі, неметалічных кампенсацыйных швах ) і г.д.\nЦана FOB: 3,2-4,2 долараў ЗША / кв\nМінімальная колькасць замовы: 500кв\nМагчымасць паставак: 100000 квадратных метраў у месяц\nУмовы аплаты: L / C у поле зроку, T / T\nвага / м2\n1) выкарыстоўваецца пры тэмпературы ад -70 ℃ да 300 ℃\n2) устойлівы да ўздзеяння азону, кіслароду, сонечнага святла і старэння, працяглы тэрмін службы да 10 гадоў\n3) высокія ізаляцыйныя ўласцівасці, дыэлектрычная пранікальнасць 3-3,2, разбуральнае напружанне: 20-50KV / MM\n4) добрая гнуткасць і высокае трэнне паверхні\n5) хімічная ўстойлівасць да карозіі\n1) Можа выкарыстоўвацца ў якасці электраізаляцыйных матэрыялаў.\n2) Неметалічны кампенсатар, ён можа быць выкарыстаны ў якасці раздыма для трубаправодаў, і яго можна шырока выкарыстоўваць у нафтавай галіне, хімічнай машынабудаванні, цэменце і энергетыцы.\n3) Ён можа быць выкарыстаны ў якасці антыкаразійных матэрыялаў, упаковачных матэрыялаў і гэтак далей.\nПадрабязная інфармацыя пра ўпакоўку: Кожны рулон у поліэтыленавым пакеце + скрынка + паддон\nПапярэдняя: Тканіна сіняга вугляроднага валакна\nДалей: Тканіна са шкловалакна 0,4 мм з крэмніем\n1. Пытанне: як наконт зарадкі?\nA: Нядаўна ўзор: бясплатна, але фрахт будзе сабраны Індывідуальны ўзор: патрэбен ўзор, але мы вернем грошы, калі пазней зафіксуем афіцыйныя заказы.\n2. Пытанне: як наконт выбарачнага часу?\nA: Для існуючых узораў гэта займае 1-2 дні. Для індывідуальных узораў гэта займае 3-5 дзён.\n3. Пытанне: колькі часу на вытворчасць?\nA: Для MOQ патрабуецца 3-10 дзён.\n4. Пытанне: Колькі каштуе плата за перавозку?\nA: Гэта заснавана на колькасці замовы, а таксама спосабе дастаўкі! Спосаб дастаўкі залежыць ад вас, і мы можам дапамагчы паказаць кошт з нашага боку для даведкі, а вы можаце выбраць самы танны спосаб дастаўкі!\nІзаляцыйная шклотканевая тканіна\nКлееная шклотканінная тканіна Ptfe для ізаляцыі\nЧырвоная сіліконавая гума з шкловалакна\nШкловалакно з акрылавым пакрыццём, Шклотканіна з акрылавым пакрыццём, Тканіна са шкловалакна з пакрыццём Pu, Тканіна з шкловалакна, Алюмініевая шклотканіна, Акрылавая шклотканіна,