Беларуская мова: гістарычныя этапы фарміравання і развіцця. Лексікалогія. Лексікаграфія. Культура прафесійнага маўлення\nНазвание работы: Беларуская мова: гістарычныя этапы фарміравання і развіцця. Лексікалогія. Лексікаграфія. Культура прафесійнага маўлення\nОписание: Асноўная мэта выдання замацаваць і удасканаліць веды па беларускай літаратурнай мове ў яе вуснай і пісьмовай формах праз засваенне тэрміналагічнай лексікі па абранай спецыяльнасці праз узбагачэнне слоўнікавага запасу будучых спецыялістаў і павышэнне культуры іх прафесійнага маўлення. Акрамя названных значэнняў слова мова ўжываецца і для абазначэння індывідуальных асаблівасцей чалавака. Намінатыўная знешнія прадметы становяцца ўнутраным здабыткам чалавека ствараюць свет яго вобразаў уяўленняў пачуццяў калі гэтыя...\n«Брэсцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт»\nгістарычныя этапы фарміравання і развіцця.\nтэарэтычныя звесткі і практычныя заданні\nдля студэнтаў І курса тэхнічных і эканамічных спецыяльнасцей\nСкладальнікі: В.В. Рагаўцова, выкладчык\nЛ.У. Пікула, выкладчык\nВ.В. Курган, выкладчык\nРэцэнзент: М.М. Аляхновіч, дацэнт кафедры гісторыі беларускай мовы і дыялекталогіі.\nВыданне «Беларуская мова: гістарычныя этапы фарміравання і развіцця. Лексікалогія. Лексікаграфія. Культура прафесійнага маўлення тэарэтычныя звесткі і практычныя заданні» прызначаецца для практычных заняткаў па курсе «Беларуская мова: прафесійная лексіка». Яно падрыхтавана ў адпаведнасці з вучэбнымі праграмамі для студэнтаў тэхнічных і эканамічных спецыяльнасцей. Прапанаваны ў выданні тэарэтычны і практычны матэрыял павінен дапамагчы не толькі паглыбіць веды студэнтаў. але і выпрацаваць адпаведныя ўменні і навыкі самастойнага аналізу разнастайных моўных зяў.\nАсноўная мэта выдання  замацаваць і удасканаліць веды па беларускай літаратурнай мове ў яе вуснай і пісьмовай формах праз засваенне тэрміналагічнай лексікі па абранай спецыяльнасці, праз узбагачэнне слоўнікавага запасу будучых спецыялістаў і павышэнне культуры іх прафесійнага маўлення. Таму ў выданні змешчаны тэарэтычныя звесткі\nАўтары спадзяваюцца, што змешчаныя ў выданні матэрыялы і практыкаванні будуць садзейнічаць павышэнню культуры прафесійнага маўлення .\nГІСТАРЫЧНЫЯ ЭТАПЫ ФАРМІРАВАННЯ І РАЗВІЦЦЯ\nМова ў жыцці грамадства.\nБеларуская мова сярод іншых моў свету.\nЭтапы і ўмовы фарміравання і развіцця беларусскай мовы.\nЛя вытокаў беларускай мовы.\nМова часоў Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай.\nСацыяльна-палітычныя ўмовы развіцця беларускай мовы ў\nХІХ  ХХ стст.\n1. Мова ў жыцці грамадства\nМова  найважнейшы сродак зносін паміж людзьмі, з дапамогай якога людзі наладжваюць сувязі, абменьваюцца інфармацыяй, яна  сваеасаблівае люстэрка жыцця і працы народа, яго грамадскага і культурнага развіцця. Дзеля таго, каб існаваць, людзі павінны дамовіцца паміж сабою пра супольныя справы, размеркаванне абавязкаў, пра вызначэнне агульных планаў і г. д. Ажыццяўленне падобнага тыпу патрэб і дасягаецца пры дапамозе мовы.\nМова адлюстроўвае жыццёвы вопыт народа, асаблівасці яго мыслення і псіхікі, матэрыяльна-этнічныя нормы. Яна ўнікае ў грамадстве і для патрэб грамадства. Уключэнне чалавека ў грамадства, грамадскія стасункі  усё гэта становіцца магчымым праз мову.\nСучаснае грамадства дазваляе чалавеку і нават прымушае яго ўключацца ў вялікую колькасці відаў зносін. Яны патрабуюць адпаведнай колькасці моў: мова родная і чужая, літаратураная і дыялектная, нацыянальная і міжнацыянальная, паэтычная і машынная, мова пісьменніка і мова вуліцы, музыкі і жывапісу, навукі і канцылярыі і г. д.\nПатрэбныя чалавеку мовы  не простая сукупнасць разнастайных сродкаў зносін, а пэўная сістэма моў розных тыпаў.\nНацыянальная мова  гэта сродак пісьмовых і вусных зносін людзей пэўнай нацыі.\nЯна складваецца ў адпаведны перыяд сацыяльнага і эканамічнага развіцця народа, у эпоху ўтварэння нацыі. Нацыянальная мова фарміруецца на аснове мовы народнасці  папярэдняй грамадскай супольнасці людзей. Станаўленне і функцыянаванне нацыянальнай мовы суправаджаецца ўмацаваннем моўнага адзінства народа. Авалоданне нацыянальнай мовай забяспечвае сацыялізацыю асобы, фарміруе нацыянальную самасвядомасць. Праз нацыянальную мову чалавек далучаецца да сацыяльных, маральных, інтэлектуальных каштоўнасцей свайго народа.\nАкрамя стасункаў унутры нацыі, чалавек мае патрэбу і неабходнасць у кантактаванні з іншымі народамі. Такім чынам, існуе неабходнасць і патрэба ў мове міжнацыянальных зносін і замежных мовах. Веданне замежных моў пашырае кругагляд асобы, запяспечвае разнастайныя інтэрнацыяльныя зносіны, азнаямленне\nз вопытам іншых народаў і дасягненнямі іх культуры.\nПатрэба ў сацыяльных дыялектах, што існуюць у межах нацыянальнай мовы праяўляецца праз прафесійныя мовы, мовы навукі, спецыфічныя «падмовы» культуры (фальклор, узроставыя і прафесійныя жаргоны і г. д.).\nАкрамя названных значэнняў, слова «мова» ўжываецца і для абазначэння індывідуальных асаблівасцей чалавака. Нярэдка творчыя асобы адлюстроўваюць ў мове ўласны вопыт, манеру пісьма, характар і інш.\nСукупнасць дапаможных сродкаў зносін таксама называюць «мовай». У паўсядзенным жыцці мы карыстаемся мовай жэстаў, мовай мімікі, рухаў.\nМовай можна лічыць і розныя сістэмы знакаў. Напрыклад: знакі дарожнага руху, фізічныя і хімічныя элементы.\nГрамадскае прызначэнне мовы рэалізуецца праз яе функцыі.\nПад функцыяй мовы разумеюць яе прызначэнне і ролю, якую мова выконвае ў жыцці чалавека і грамадства.\nКамунікатыўная  галоўная функцыя мовы, ф-я стасункаў паміж людзьмі.\nНамінатыўная  знешнія прадметы становяцца ўнутраным здабыткам чалавека, ствараюць свет яго вобразаў, уяўленняў, пачуццяў, калі гэтыя прадметы атрымліваюць назвы сродкамі мовы, у першую чаргу словамі.\nПазнавальная  дзякуючы ёй чалавек далучаецца да набыткаў сусветнай культуры, навукі праз веды, назапашанныя і абагульненыя з дапамогай мовы.\nЭкспрэсіўная  мова зяўляецца і галоўным спосабам выражэння думак і пачуццяў кожнага чалавека, праз мову перадаюцца не толькі веды, пэўныя звесткі, але і выяўляюцца адносіны да таго, хто гаворыць.\nЭстэтычныя  васабляецца ў мастацкай прозе, паэзіі, сцэнічным маўленні, красамоўстве.\nАкумулятыўная  дапамагае захаваць і перадаць у спадчыну наступным пакаленням багатыя культурныя традыцыі.\nЭтнічная  уведамленне свайго этнічнага «я» ў сусветнай супольнасці людзей.\nФункцыі мовы рэалізуюцца не паасобку, а ў адзінстве.\nЯк бачым, родная мова  гэта не толькі сродак зносін, жывая повязь пакаленняў, але і сродак выяўлення душы чалавека, і знак яго прысутнасці на зямлі.\nМова падкрэслівае як індывідуальнасць цэлага народа, так і індывідуальныя асаблівасці кожнай асобы. Знішчэнне мовы практычна адразу прыводзіць да духоўнага знікнення нацыі. Таму да любой мовы свету трэба адносіцца беражліва як да сапраўднага цуду свету.\n? Пытанні для самакантролю\nЯк вы разумееце паняцце «мова»?\nЯкую ролю адыгрывае мова ў выхаванні людзей?\nЯкая галоўная функцыя мовы? Чаму?\nЯкія існуюць віды моўных патрэб грамадства?\n1. Карыстаючыся энцыклапедычнымі даведнікамі, дайце значэнні наступным тэрміналагічным паняццям.\nСоцыум, вялікая група, этнас, моўны калектыў, сферы камунікацыі, функцыянальная загружанасць мовы, мовы-макрапасрэднікі, моўная палітыка, стандартная мова, літаратурная мова,тытульная мова, двухмоўе.\n2. Вусна перакладзіце тэкст на беларускую мову. Пра якія функцыі мовы гаворыцца ў вядомай прытчы пра старажытнагрэчаскага байкапісца Эзопа\n(VI ст. да н. э.)?\nОднажды философ Ксанф, рабом которого был Эзоп, пригласил гостей и попросил Эзопа приготовить обед: в первый день  самый плохой, во второй день  самый лучший.\n Почему ты подаешь одни языки?  спросили Эзопа.\n Мне приказали приготовить самый худший обед, а что может быть хуже языка? Только потому, что есть язык, мы огорчаем друг друга, бранимся, лжем, обманываем, хитрим, ссоримся. Язык делает людей врагами, разрушает города, даже целые государства. Он вносит в нашу жизнь горе и зло. Может ли быть что-нибудь хуже языка?\n Мне велели приготовить самый лучший обед,  пояснил Эзоп,  а что для философа может быть лучше языка! При помощи языка изучаются науки и получаются знания, посредством него мы объясняемся друг с другом, решаем различные вопросы, просим, приветствуем, миримся, даем, получаем, выполняем просьбы, вдохновляем друг друга. При помощи языка строятся города, развивается культура. Думаю, что нет ничего лучше языка.\n2. БЕЛАРУСКАЯ МОВА СЯРОД ІНШЫХ МОЎ СВЕТУ\nМова як і любая іншая грамадская зява ў адпаведнасці з развіццём грамадства і чалавечага мыслення паступова змяняецца, што знаходзіць адллюстраванне ў гуках, граматычных формах і слоўнікавым складзе.\nБеларуская мова, каб заняць сваё месца, прайшла дастаткова складаны і працяглы шлях развіцця.\nНа зямным шары жыве каля 2000 розных народаў, а моў налічваецца ад 3000 да 6000, пры гэтым розныя народы могуць гаварыць на адной мове. У залежнасцi ад паходжання, наяўнасцi або адсутнасцi рыс усе мовы свету падзяляюцца на роднасныя i няроднасныя. Сярод роднасных моў вылучаюцца моўныя семi, групы i падгрупы.\nНавука пра мовы, якая называецца мовазнаўствам, або лінгвістыкай (ад лац. Lingua  мова), выдзяляе індаеўрапейскую, іберыйска-каўказскую, фіна-ўгорскую, цюркскую, мангольскую, тунгуса-маньчжурскую, кітайска-тыбецкую, аўстраазіяцкую, дравідыйскую, семіта-хаміцкую, кайсанскую і іншыя семі моў.\nНайбольшую цікавасць для нас мае індаеўрапейская сямя моў.\nВучоныя не прыйшлi да адзiнай думкi, дзе i калi iснавала гэтая мова. Iснуе шэраг гiпотэз наконт прарадзiмы iндаеўрапейцаў. Адны даследчыкi лiчаць, што першапачаткова, прыкладна ў IV-III тысячагоддзi да н.э. яны займалi прастору ад Дона i Паўночнага Каўказа да Дуная. Адсюль iндаеўрапейцы пайшлi ў Еўропу, Сярэднюю Азiю i праз Каўказ на Блiзкi Усход i ў Iндыю. Згодна з iншымi гiпотэзамi iндаеўрапейская моўная супольнасць узнiкла на Блiзкiм Усходзе або ў Iндыi i адтуль рушыла на ўсход i захад. Выказваецца таксама меркаванне, што прарадзiмай iндаеўрапейцаў магла быць тэрыторыя ад Урала да Каспiйскага мора.\nПраiснаваўшы некалькi тысячагоддзяў, iндаеўрапейская моўная супольнасць распалася, i на аснове яе дыялектаў пачалi складвацца розныя мовы (германскiя, раманскiя, славянскiя i iншыя).\nМовы, якiя паходзяць ад агульнаiндаеўрапейскай, зяўляюцца роднаснымi, i на гэтай падставе iх абядноўваюць у адну моўную сямю  iндаеўрапейскую.\nIндаеўрапейскiя мовы  самая вялiкая ў свеце моўная сямя. У наш час амаль кожны другi чалавек гаворыць на мове iндаеўрапейскага паходжання. Па ступенi роднасцi iндаеўрапейская сямя падзяляецца на асобныя групы моў.\nІснуе 16 моўных груп iндаеўрапейскай сямi:\n- германская група (нямецкая, англiйская, iсландская, шведская, дацкая i iншыя мовы);\n- раманская (французская, iспанская, iтальянская, партугальская, румынская, малдаўская i iншыя, мёртвая  лацiнская);\n- кельцкая (iрландская, шатландская, гэльская, брэтонская i iншыя);\n- балтыйская (лiтоўская, латышская, а таксама мёртвыя мовы  пруская i яцвяжская);\n- iранская (персiдская, таджыкская, курдская i iншыя, мертвая  авестыйская, старажытнаперсiдская);\n- iндыйская цi iндаарыйская (хiндзi, урду, бенгалi i iншыя, а таксама мёртвыя  ведыйская, санскрыт) i iншыя.\nБеларуская мова належыць да славянскай групы моў iндаеўрапейскай сямі. Разам з рускай і ўкраінскай мовамі яна ўваходзіць у склад усходнеславянскай падгрупы (гл. мал. 1).\nМал. 1. Славянская група моў\nУсходнеславянская Заходнеславянская Паўднёваславянская\n(існуе ў 2 варыянтах: верхне- і ніжнелужыцкая) палабская (мёртвая)\nУсе славяне карыстаюцца двума тыпамі пісьма: кірылічным і лацінскім. Найбольш распаўсюджанны кірылічны алфавіт (Беларусь, Україна, Расія, Сербія, Чарнагорыя, Македонія, Балгарыя і часткова Боснія і Герцагавіна). У іншых краінах  Польшчы, Чэхіі, Харватыі, Славеніі  выкарыстоўваюць лацінскі алфавіт.\nКолькі існуе ў свеце моўных груп?\nУ якую сямю, групу і падгрупу ўваходзіць беларуская мова?\nЯкія моўныя групы ўваходзяць у індаеўрапейскую сямю моў?\nЧым тлумачыцца блізкасць паміж славянскімі мовамі?\nЯк растлумачыць падабенства ўсходнеславянскіх моў? Чаму паміж імі існуе адрозненне?\n3. ЭТАПЫ ФАРМІРАВАННЯ І РАЗВІЦЦЯ БЕЛАРУСКАЙ МОВЫ\n3.1. Ля вытокаў беларускай мовы.\nБеларуская мова  гэта нацыянальная мова беларускага народа. Яна мае шматвяковую гісторыю. Стваралася і развівалася беларуская нацыянальная мова ў складаных гістарычных умовах, у непарыўнай сувязі са стварэннем і развіццём беларускай нацыі.\nНайбольш цесную роднасць беларуская мова мае з суседнімі ўсходнеславянскімі мовамі  рускай і ўкраінскай. Тры роднасныя мовы развіваліся з агульнай усходнеславянскай мовы, якой карысталіся нашы далёкія продкі ў адзінай дзяржаве ўсходніх славян  Кіеўскай Русі. Беларуская мова, як і руская, і ўкраінская, пачала складвацца ва ўмовах феадальнай раздробленасці Кіеўскай Русі ХІ  ХІІ стст. на аснове тых дыялектных асаблівасцей, якімі адрозніваліся гаворкі былых усходнеславянскіх плямёнаў  дрыгавічоў, радзімічаў, заходніх крывічоў.\nУ Х ст. (988) усходнія славяне прынялі хрысціянства, з якім прыйшло пісьменства на стараславянскай мове i паступова выцiснула язычнiцкую культуру i iншыя сiстэмы лiтарнага пiсьма, што iснавалi ва ўсiх славян.\nСа стараславянскай кніжнай мовай сутыкаюцца традыцыі вуснай мовы народа. У выніку сінтэзу гэтых дзвюх моў выпрацоўваецца варыянт пісьмовай мовы, якая існуе паралельна са шматлікімі дыялектамі ўсходніх славян. Яе называюць старажытнай усходнеславянскай або старажытнарускай мовай. Гэта мова становіцца дзяржаўнай мовай Кіеўскай Русі.\nНа ёй былі створаны такія сусветна вядомыя помнікі, як «Слова аб палку Ігаравым», творы Уладзіміра Манамаха, летапіс «Аповесць мінулых гадоў» і інш.\nНадзвычай плённымi ў гiсторыi беларускай кнiжнасцi і пiсьменства былi XI-XII стст. Побач з традыцыйнымi богаслужэбнымi творамi на царкоўнаславянскай (стараславянскай) мове да нас дайшлi арыгiнальныя творы старажытнай эпохi: словы, казаннi, павучаннi, малiтвы Кiрылы Тураўскага, пiсьменнiкаў-асветнiкаў Клiмента Смаляцiча i Аўраама Смаленскага. У XII стагоддзi асветнiцкую працу вяла Ефрасiння Полацкая. Яе жыццё i дзейнасць апiсаны ў «Жыцii», складзеным пасля смерцi адным з вучняў.\nНа тэрыторыi Беларусi iснавалi такiя буйныя цэнтры старажытнай пiсьменнасцi, як Полацк, Тураў, Пiнск, Смаленск, Слуцк, Мазыр, дзе перапiсвалiся царкоўныя, стваралiся i знаходзiлi выйсце арыгiнальныя творы. Значна больш помнiкаў пiсьменнасцi не толькi рэлiгiйнага, але i свецкага характару дайшло да нас ад XIII ст. Гандлёвыя дагаворы, надпiсы на прадметах матэрыяльнай культуры, разнастайныя граматы знойдзены ў Вiцебску, Смаленску, Мсцiславе. I гэтыя помнiкi шырока адлюстроўваюць асаблiвасцi народнай гаворкi таго часу, якiя сталi спецыфiчнымi рысамi сучаснай беларускай мовы. Такiм чынам, у помнiках, створаных на Беларусi ў X-XIII стагоддзях, выразна акрэслiлiся рысы беларускай моўнай сiстэмы.\n3.2. Мова часоў Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай.\nУ XIII стагоддзi Кiеўская Русь распадаецца. Узнікае Вялікае княства Літоўскае як саюз усходнеславянскiх княстваў (Навагрэдскае, Полацкае, Пiнска-Тураўскае, Берасцейскае i iншыя), у якім знаходзіліся землі сучаснай Беларусі.\nУ складзе Вялікага княства Літоўскага склалася беларуская народнасць i сфармiравалася беларуская лiтаратурна-пiсьмовая мова  старабеларуская.\nУ той час яе называлi «просто мова», яна мела статус афiцыйнай дзяржаўнай мовы і ўжывалася ва ўсiх сферах грамадскага жыцця. На ёй упершыню ў гісторыі ўсходніх славян на пачатку XVI стагоддзя зявіліся друкаваныя кнігі («Псалтыр» Ф.Скарыны  1517г., «Катэхізіс» С.Буднага  1562г., «Евангелле» В.Цяпінскага  1580г.), пісаліся мастацкія творы («Александрыя», «Аповесць аб Троі»), летапісы і хронікі (Беларуска-Літоўскі летапіс 1446г., «Хроніка Быхаўца» і інш.), вучэбныя кнігі («Граматыка» Л.Зізанія).\nВыдатным культурным помнікам таго часу зяўляецца выдадзены ў 1588 годзе «Статут Вялікага княства Літоўскага», які доўгі час заставаўся адзіным зборам законаў у Еўропе.\nПераклад i выданне на Беларусi рэлiгiйнай лiтаратуры звязаны з дзейнасцю такiх выдатных пiсьменнiкаў-асветнiкаў, як Францыск Скарына, Сымон Будны, Васiль Цяпiнскi, Пётр Мсціславец, Мялецiй Сматрыцкi.\nЛiтаратурная мова часоў Вялiкага княства Лiтоўскага, можна сказаць, была «нацыянальнай» лiтаратурнай мовай у тым сэнсе, што ў яе аснове ляжала беларуская мова, а не царкоўнаславянская цi якая iншая.\nПасля абяднання Вялiкага княства Лiтоўскага з Польшчай (Люблiнская унiя 1569г.) сферы ўжывання беларускай мовы пачалі паступова звужацца.\nУ 1696 годзе польскі сейм выдаў закон, паводле якога дзяржаўнай мовай на беларускіх землях стала польская.\nМова беларускай народнасці засталася бытаваць пераважна ў вуснай форме. На ёй размаўляў просты народ, ствараўся фальклор, духоўнае багацце народа захоўвалася і памнажалася. Жывая мова не бяднела, а ўмацоўвалася і ўзбагачалася.\nНародная мова ўвабрала ў сябе асобныя польскія словы: еднасць, скарга, ліст, друкар. Праз роднасную і даступную польскую мову, а таксама з першакрыніц да нас трапілі адзінкі з чэшскай (брама, гарцаваць), нямецкай (варта, штурм, фурман), французскай (пашпарт, сяржант), італьянскай (пошта, палац, кампанія), лацінскай (правінцыя, камісія, працэс, копія), літоўскай (дойлід, клуня, свіран) моў.\nЗасмечаная i сацыяльна непрыстыжная, беларуская лiтаратурная мова ўступае пазiцыi польскай.\nУ 1696 годзе Варшаўскi Сейм канстатуе, што ў справаводстве Княства ўсе рашэннi павiнны складацца на польскай мове. З гэтага часу афiцыйная пiсьменнасць на беларускай мове спыняецца.\nАд XVII-XVIII стст. дайшло да нас зусiм мала помнiкаў на беларускай мове. Гэта асобныя ананiмныя, бурлескна-сатырычныя вершы, нешматлiкiя драматычныя творы. Але беларуская мова працягвае выкарыстоўвацца ў штодзённым ужытку сялян i iншых нiжэйшых колаў грамадства, якiх польская асiмiляцыя амаль не закранула, гэта значыць, працягвае функцыянаваць i развiваецца як народна-дыялектная мова.\nУ канцы ХVІІІ ст. беларускія землі ў выніку трох паздзелаў Рэчы Паспалітай аказаліся ў складзе Расійскай імперыі.\n3.3. Сацыяльна-палітычныя ўмовы развіцця беларускай мовы ў ХІХ  ХХ стст.\nСтанаўленне новай беларускай літаратурнай мовы адбывалася ва ўмовах сацыяльнага і нацыянальнага прыгнёту. Царскi ўрад iгнараваў не толькi дзяржаўную самастойнасць, але i этнiчную, моўную, культурна-рэлiгiйную адметнасць беларускага народа.\nЗагадам Мiкалая I у 1840 годзе забаранялася само слова «Беларусь», на Беларусi ў якасцi афiцыйнай уводзiцца руская мова.\nУ гэты час у асяроддзi навукоўцаў-беларусаў, выхаваных на традыцыях польскай i рускай культур, умацоўваецца разуменне самабытнасцi беларускага народа, прызнанне гiстарычнай iсцiны, што толькi на аснове нацыянальных традыцый можна стварыць каштоўнасцi агульначалавечага значэння, што пытаннi «быць цi не быць беларускай культуры? Быць цi не быць самiм беларусам?» вырашаюцца праз лёс роднай мовы.\nТакім чынам, у ХІХ ст. пачынаецца фарміраванне новай мовы на аснове жывой народнай мовы беларусаў. Характэрныя рысы народных гаворак праящляюцца ў ананімных творах «Энеіда навыварат» і «Тарас на Парнасе», а таксама ў працах па беларускай мове і літаратуры, створаных Я. Баршчэўскім, В. Дуніным-Марцінкевічам, Ф.Багушэвічам і інш. Значны ўклад у развіццё беларускай мовы ўнёс Я. Чачот. Ён стаў першым аўтарам слоўніка беларусаў, які быў надрукаваны ў Вільні (1846г.) у зборніку народных песень.\nПасля рэвалюцыйных падзей 1905 года зявілася не толькі легальная літаратура, але і перыядычныя выданні: «Наша ніва», «Наша доля», «Гоман», «Лучынка», «Раніца» і інш. Вакол выданняў і выдавецтваў групаваліся творчыя сілы Беларусі, загучала беларускае слова ў творах Я. Купалы, Я. Коласа,\nМ. Багдановіча, Цёткі, З. Бядулі, Ядвігіна Ш. і інш.\nУ вынiку ажыццяўлення палiтыкi беларусiзацыi беларуская мова набыла статус дзяржаўнай. На ёй працавалi ўрад, дзяржаўныя i грамадскiя ўстановы, вялося навучанне ў школах, тэхнiкумах, ВНУ, стваралiся падручнiкi, слоўнiкi. Беларуская мова стала мовай справаводства, навукi.\nВыключных поспехаў у вывучэнні беларускай мовы, яе гісторыі, помнікаў беларускай пісьменнасці дасягнуў заснавальнік беларускай філалогіі Я.Ф. Карскі  аўтар шматлікіх прац па беларусістыцы, манаграфіі «Беларусы».\nЗ выхадам «Беларускай граматыкі для школ» Б.Тарашкевіча заканчваецца перыяд стыхійнага арфаграфічнага развіцця і пачынаецца этап арганізаванага рэгулявання беларускага правапісу.\nАднак ў 30-ыя гады працэс беларусiзацыi спыняецца. У вынiку «выкрыцця» i барацьбы з «нацыянал-дэмакратамi» гiнуць грамадскiя дзеячы, пiсьменнiкi, вучоныя, работнiкі культуры i асветы. Беларуская мова паступова замяняецца рускай мовай у дзяржаўных установах, інстытутах.\nУ 1938 годзе выходзіць пастанова СНК і ЦК ВКП(б) «Аб абавязковым вывучэнні рускай мовы ў школах нацыянальных рэспублік і абласцей» і паступова наша мова выцясняецца і з іншых сфер грамадскага жыцця.\nУ 1930  1980 гг. на Беларусі ролю дзяржаўнай фактычна выконвала руская мова, якая дамінавала ў адукацыі, публіцыстыцы, справаводстве, адміністрацыйным і вытворчым жыцці краіны.\nБеларускiя школы сталi рускамоўнымi, беларуская мова была выключана са сферы афiцыйнага ўжытку. Астраўкамi яе прымянення засталiся мастацкая лiтаратура, публiцыстыка, гуманiтарная навука.\nСiтуацыя змянiлася ў канцы 80-ых гадоў. Працэсы дэмакратызацыi грамадства, набыццё нашай рэспублiкай суверэнiтэту абвастрылi моўную праблему i абумовiлi пачатак адраджэння беларускай мовы.\nУ 1990 годзе быў прыняты Закон аб мовах у Рэспубліцы Беларусь, паводле якога мова карэннай нацыі станавілася дзяржаўнай, а пасля правядзення першага агульнарэспубліканскага рэферэндуму 14 мая 1995 года на Беларусі дзейнічае двухмоўе або білінгвізм.\n1. Што азначае паняцце «дзяржаўная мова»?\n2. Якія помнікі старажытнай пісьменнасці дайшлі да нас?\n3. Якія гістарычныя перыяды характарызуюцца значным развіццём беларускай мовы?\n4. Калі адбылося зараджэнне новай беларускай літаратурнай мовы? Хто лічыцца пачынальнікам гэтай справы?\n5. Чым вызначыўся ў гісторыі Беларусі Браніслаў Тарашкевіч?\n6. Якія асаблівасці развіцця нацыянальнай мовы ў пачатку ХХ ст.?\n7. Што характэрна для мовы 30  80-х гадоў ХХ ст.?\n8. Як вы ацэньваеце сучасны стан нацыянальнай мовы на Беларусі?\n1. Прачытайце тэкст. Якая мэта газеты К. Каліноўскага? Растлумачце моўныя асаблівасці тэксту ХІХ ст.\nМужыцкая праўда, №4\n… У нас, дзецюкі, адно вучаць у школах, каб ты знаў чытаці па-маскоўску, а то для таго, каб цябе саўсім перарабіці на маскаля. Суды маскоўскія  гэта воўчая яма, гдзе не разбіраюць, чы за табой праўда, чы не, а скубуць адно як могуць. Бяспечнасці пад маскалём ніякай няма, хто дужэйшы, той і глуміць; а войска то не для таго трымаюць, каб аберагці кожнага ад злых людзей і ад глуму, а для таго, каб не пазволіць народу і застагнаць, калі пазнае сваю няволю, калі згледзіцца, што дзяруць з яго над сілы. Ронд маскоўскі, як той ліхі пан, што, пачаўшы ад камісара аж да цівуна, пазваляе кажнаму народу глуміці, каб як найбольш грошай у кішэнь яго досталося. Ронд, маскоўскі, дзецюкі, не так робіць, як рабіці трэба, не думае, каб палепшыць народу, а вымышляе адно спосабы, як абадраці і саўсім людзей зглуміці…\n2. Прачытайце тэкст. Якія лексічныя адзінкі з тэксту выкарыстоўваюцца ў сучаснай мове? Што выклікае складанасць пры ўспрыняцці тэксту?\nТежъ уставуемъ, если бы князские панские або и земянские были гоны бобровые давные звечные у иншого суседа дедизне, ино оный панъ в чыей дедизне будутъ гоны, не маеть самъ ани людемъ своимъ допустить старого поля доорати, зеремена подъорал, або сеножати подъкосилъ або лозу подрубалъ a тым бобры выгонилъ, таковый маеть платити дванадцать рублей грошей, a тому зеремени пред се маеть упокой дать такъ далеко яко бы могъ киемъ докинути, пакли бы хто кгвалтомъ бобры побилъ, або злодейскимъ обычаемъ выкралъ, таковый маеть кгвалтъ платити a колко бы бобровъ убилъ тогды маеть платити за чорного бобра чотыри копы грошей a за карого две копе грошей. Пакли бы бобръ с того старого зеремени вышолъ, a пришолъ ново вынъшое зеремя на кгрунтъ и берегъ инъшого пана, тогды в чыем кгрунъте зеремя будеть, тому тежъ и ловенье бобровъ належати маеть.\n1. ЛЕКСІКА ПАВОДЛЕ ПАХОДЖАННЯ\n2. ЛЕКСІКА ПАВОДЛЕ СФЕРЫ ЎЖЫВАННЯ\n3 АКТЫЎНАЯ І ПАСІЎНАЯ ЛЕКСІКА\nУ шырокім значэнні слова лексіка (грэч. lexikos  які адносіцца да слова)  гэта сукупнасць слоў пэўнай мовы, яе слоўнікавы склад; у вузкім значэнні  гэта асобныя пласты слоўнікавага складу мовы, вылучаныя на падставе нейкай прыкметы.\nЛексікалогія (грэч. lexikos  які адносіцца да слова і logos  вучэнне)  навука аб словах, аб слоўнікавым складзе мовы. Прадмет вывучэння лексікалогіі  слова як шматгранная і складаная структурна-семантычная адзінка мовы. Адной з асноўных задач лексікалогіі зяўляецца разгляд і тэарэтычнае асэнсаванне слоўнікавага складу мовы.\nСлова  гэта фанетычна і граматычна аформленая адзінка мовы з пэўным значэннем. Кожнае слова мае лексічнае і граматычнае значэнне.\nЛексічнае значэнне слова  гэта яго суаднесенасць з тымі ці іншымі з'явамі або прадметамі, рэчаіснасцю (тое, што слова абазначае: дом  будынак для жылля, размяшчэння ўстаноў і прадпрыемстваў).\nГраматычнае значэнне слова  тыя агульныя значэнні, якія ўласцівы розным разрадам слова ў мове і на аснове якіх гэтыя разрады вылучаюцца (дом  назоўнік, м.р. 1-га скланення, неадушаўлёны).\nАдрозніваюць прамое і пераноснае лексічнае значэнне слова. Існуюць тры спосабы ўзнікнення пераносных значэнняў:\nметафара  перанос назвы з аднаго прадмета на іншы на аснове падабенства знешніх адзінак (корань слова, галава калоны);\nметанімія  перанос назвы па сумежнасці зяў (горад будуецца  горад спіць );\nсінекдаха  замена назвы цэлага назвай яго часткі (адкрыць рот  лішні рот).\nЗ'ява гукавога супадзення зусім розных па сэнсе моўных адзінак называецца аманіміяй.\nУ адрозненні ад мнагазначнага слова, у якім паміж значэннямі захоўваецца семантычнае адзінства, амонімы  словы зусім розныя, якія па тых ці іншых прычынах супалі ў гучанні.\nАмонімы  словы, якія аднолькава гучаць і пішуцца, але маюць розныя значэнні. Выдзяляюць лексічныя, марфалагічныя і фанетычныя амонімы:\nПоўныя лексічныя амонімы  словы, якія супадаюць у гучанні і напісанні ва ўсіх сваіх граматычных формах (ключ  прылада для адмыкання замка і чарада птушак).\nАмаформы  словы, у якіх супадаюць у вымаўленні і напісанні толькі асобныя формы (не маюць супадзенняў у пачатковай форме):\nляцець  я лячу;\tполе  калгасныя палі;\nлячыць  я лячу;\tпалоць  палі агарод.\nАмаформы  гэта, як правіла, словы розных часцін мовы.\nАмафоны  гэта словы, якія гучаць аднолькава, але пішуцца па-рознаму: плод і плот, раман і Раман.\nАмографы  гэта словы, якія пішуцца аднолькава, але адрозніваюцца ў вымаўленні месцамі націску: мука  мука, падаць  падаць.\nСінонімы  словы, якія абазначаюць адзін і той жа прадмет, якасць, дзеянне, але пішуцца і вымаўляюцца па-рознаму. Група з двух ці больш сінонімаў называецца сінанімічным радам, пры запісе якога на першым месцы ставіцца слова дамінанта (слова, якое шырэй за іншыя выкарыстоўваецца ў мове і больш дакладна выражае агульнае значэнне):\nКрэпасць  цвярдыня, бастыён, цытадэль;\nІсці \tкрочыць, маршыраваць, цягнуцца, плесціся.\nУ некаторых сінанімічных радах могуць аб'ядноўвацца словы розных часцін мовы (мала, жменя (гароху)).\nКалі слова з'яўляецца мнагазначным, то яно можа ўваходзіць у розныя сінанімічныя рады:\nПрыняць  залічыць на першы курс.\nПрыняць  сустрэць гасцей.\nЦіхі чалавек  спакойны, смірны.\nЦіхі чалавек  слабы, нячутны.\nа) семантычныя  якія адрозніваюцца сэнсавым адценнем: вялікі  агромісты  гіганцкі;\nб) стылістычныя  адрозніваюцца рознай стылістычнай афарбоўкай (выкарыстоўваюцца ў розных стылях): маланка  бліскаўка.\nКантэкстуальныя  словы, якія з'яўляюцца сінанімічнымі толькі ў пэўным кантэксце:\nРаптам адтуль упаў мне ў вочы нясцерпны яркі сноп святла.\nЗноў ляціць угору святло майго ліхтарыка.\nІ зноў адтуль, у адказ, меч святла.\nАнтонімы  словы з супрацьлеглым значэннем:\nрознакарэнныя (добры  дрэнны, халодны  гарачы);\nаднакарэнныя (закрыць  адкрыць, прывязаць  адвязаць).Прыстаўкі не-, без-, анты-, контр- надаюць слову супрацьлеглае значэнне: добры  нядобры.\nПаронімы  словы з блізкім гучаннем, але розным лексічным значэннем (аператыўны і аперацыйны, атамнік і атамшчык, вытворны і вытворчы).\nПаранімічнымі парамі выступаюць спрадвечна беларускія словы (сыты  сытны) і запазычаныя (абанент  абанемент, эфектны  эфектыўны).\nСловы-паронімы адрозніваюцца паміж сабою прыстаўкамі (павіннасць  правіннасць, надзвычайна  незвычайны ), або суфіксамі (слоўны  слоўнікавы).\nПаводле крыніц і характару паходжання ўся беларуская лексіка падзяляецца на дзве групы: I  спрадвечна беларуская (агульнаславянская, усходнеславянская, уласнабеларуская); II  запазычаная.\nСпрадвечна беларуская лексіка  гэта словы, якія існуюць у беларускай мове спакон вякоў (яны перайшлі з агульнаславянскай ці ўсходнеславянскай моў або ўтварыліся на ўласна беларускім лексічным матэрыяле). Яе падгрупы і называюцца адпаведна: агульнаславянская, усходнеславянская і ўласнабеларуская.\nАгульнаславянская лексіка бытуе ў беларускай і іншых славянскіх мовах:\nхлеб (у беларускай і рускай);\nхліб (ва ўкраінскай);\nchlеb (у польскай і чэшскай);\nхляб (у балгарскай).\nГэта словы, атрыманыя з праславянскай мовы. Яны ўзніклі ад пачатку ІІІ-га тысячагоддзя да н. э. да cярэдзіны 1-га тысячагоддзя н. э. Агульнаславянская лексіка вельмі шырокая  ахоплівае ўсе сферы матэрыяльнага і духоўнага жыцця. Да прыкладу:\n-назва людзей і частак цела чалавек: сват, ганчар, воін, вока, галава, рот;\n-назвы адрэзкаў часу: месяц, восень, лета, раніца;\n-назвы геаграфічных абектаў і зяў прыроды: зямля, лес, вада, раса, снег, агонь;\n-назвы расліннага свету: бяроза, дуб, жыта, авёс, ліпа;\n-назвы прылад працы: барана, каса, піла, іголка;\n-назвы прадуктаў харчавання: блін, хлеб, каша, мёд, сала, квас;\n-назвы пабудоў і іх частак: харомы, двор, акно;\n-назвы прадметаў побыту: стол, бочка, вядро;\n-назвы абстрактных паняццяў: вера, воля, праўда, навука, радасць, розум;\n-назвы дзеянняў: везці, несці, класці, ткаць, жаць;\n-назвы колераў, якасцей: белы, жоўты, горкі, добры, малы, цёплы;\n-назвы лікавых велічынь: адзін, тры, дзесяць;\n-зявы грамадска-палітычнага жыцця: дзяржава, войска, вёска;\n-займеннікі: я, ты, мы, яны, хто, сам, мой;\n- прыназоўнікі і злучнікі: ад, пад, перад, у, і, а, за і інш.\nГэтая лексіка складае прыкладна чвэрць усіх слоў, якімі мы карыстаемся.\nУсходнeславянская лексіка бытуе ва ўсіх усходнеславянскіх мовах і актыўна стваралася з VІ ст. да ХІІІ- ХІV ст.: дзед, сястра, маці, сям 'я, бяроза, воўк.\nСловы ўсходнеславянскай лексікі знаходзім ва ўсіх сферах гаспадарчага, грамадска-палітычнага і культурнага жыцця:\n-назвы птушак, звяроў, жывёл: кошка, галка, гадзюка, жук, парася;\n-назвы бытавых прадметаў і гаспадарчых прылад: вяроўка, карзіна, воз, сані, мёд;\n-назвы расліннага свету: асака, куст, лён, хмель, корань;\n-назвы прадуктаў харчавання, страў: корж, пірог, цеста;\n-назвы грамадска-палітычнага характару: пасол, дань, вотчына;\n-назвы людзей паводле заняткаў, роднасці: пісар, пастух, дзядзька, пляменнік;\n-назвы з часавымі значэннямі: сёння, пасля, цяпер;\n- назвы колераў, якасцей: буры, бойкі, каравы;\n-лічэбнікі: сорак, дзевяноста і інш.\nУласнабеларуская лексіка бытуе толькі ў беларускай мове: берасцянка, лявоніха, сківіца, араты, ухапіць.\nГэтыя словы складаюць нацыянальную спецыфіку беларускай мовы ў параўнанні з лексічным складам рускай і ўкраінскай моў. Узнікненне ўласнабеларускай лексікі звязана з фарміраваннем беларускай народнасці і нацыі. Гэта перыяд з ХІІІ- ХІV ст. да нашых дзён. Крыніцай папаўнення лексічнага складу беларускай мовы застаецца нородная мова беларусаў з яе шматлікімі гаворкамі. Прыклады:\n-назвы атмасферных зяў і паняццяў: заранка, спёка, цемра;\n-назвы часавых і прасторавых паняццяў: сакавік, летась, прастора;\n- назвы абстрактных паняццяў: асяроддзе, звычай, пакута, поспех;\n-назваы тэрміналагічнага характару: асяродак, байка, выказнік, прымаўка, рух, суквецце;\n-назвы дзеянняў, працэсаў: адказаць, адлюстраваць, бачыць, крануць, сачыць, спачувачь;\n-гэта словы абапал, бусел, сейбіт, гаворка, гушчар, абрус, волат, клопат, хвароба і інш.\n3апазычаная лексіка  словы іншамоўнага паходжання: з рускай (бальшавік, ваенрук, ураўненне); з польскай (цуд, тлусты, пакунак); з грэчаскай (гіпотэза, камедыя, філасофія); з лацінскай (глобус, акварыум, натарыус) і г. д.\nГэтая лексіка пранікала ў беларускую мову на працягу ўсяго яе развіцця па розных прычынах, асноўныя з якіх  сацыяльна-эканамічныя і дзяржаўна-палітычныя кантакты між народамі. Працэс запазычання можа ісці непасрэдна з моў-крыніц або праз пасрэдніцтва іншых моў (словы з неславянскіх моў часцей за ўсё пранікаюць праз рускую і польскую, радзей  праз чэшскую мову). Шляхоў запазычання два: 1) вусны  пры непасрэдных моўных зносінах носьбітаў розных моў; 2) пісьмовы (праз пераклады і кнігі, праз сродкі масавай інфармацыі і афіцыйныя дакументы, праз прыватнае ліставанне).\nСамыя даўнія запазычанні з неславянскіх моў у беларускую мову праніклі з грэчаскай, лацінскай, татарскай, італьянскай, французскай, нямецкай. У наш час слоўнік значна папоўніўся англійскімі словамі, што з'яўляецца вынікам развіцця гандлю, бізнесу, маркетынгу, актывізацыі кантактаў паміж дзяржавамі.\nЗапазычаная лексіка мае свае асаблівасці вымаўлення і правапісу, але амаль усе словы нясуць прыметы моў-крыніц, таму мы можам пазнаць, з якой мовы запазычана тое ці іншае слова.\nАсноўныя прыметы запазычанняў з неславянскіх моў:\n- пачатковыя гукі [а], [э] (акіян, энергія, эпоха);\n- гук [ф] у пачатку слова (філалогія, фантазія, фаза);\n- спалучэнні зычных [кс], [ск], [пс], [мп], [мв] у сярэдзіне слова (дыск, сімптом, сімвал, лампада);\n- прыстаўкі а-, ан- (ана-), анты-, эў- (анемія, анархія, антыпод);\n- суфіксы -ад-, -ід-, -ік- (-ык-), -іск-, -ос- (-ас-) ( графіка, піраміда, рыторыка, абеліск, тэрмас, хаос);\n- пачатковыя часткі складаных слоў бія- (біё-), геа- (гео-), філа- (філо-) (біяграфія, геаграфія, філантроп);\n- суфіксы -ум, -ус, -тар, -ент (-энт), -ур-, -цы(я), -ат (кансіліум, конус, аратар, агент, дыктатура, інструкцыя, агітацыя, аратар, трыумвірат);\n- спалучэнні [шт], [шп] у пачатку ці ў сярэдзіне слова (штанга, шпроты, шпілька);\n- спалучэнне [хт] у сярэдзіне слова (бухта, вахта);\n- частка -майстар у канцы слова (гросмайстар, балетмайстар);\nг) запазычанняў з французскай мовы\n- канцавыя спалучэнні анс, ёр, аж, яж (сеанс, баланс, суфлёр, багаж, камуфляж);\n- спалучэнні бю, вю, пю, фю (бюро, гравюра, пюрэ, фюзеляж);\n- спалучэнні уа, уэ (тратуар, вуаль, дуэль);\n- спалучэнні лье, нье, цье, сье (барэльеф, ранцье, дасье);\n- канцавыя націскныя галосныя (кашнэ, пано, філе);\nд) запазычанняў з англійскай мовы\n- пачатковае спалучэнне дж (джып, джэм, джынсы);\n- канцавыя спалучэнні ер, ёр, эр, ар (буфер, баксёр, дыспетчар);\n- канцавыя спалучэнні інг/ынг, -ман (брыфінг, маркетынг, смокінг мічман);\n- канцавая частка складанага слова -мен (спартсмен, джэнтльмен).\nЗапазычваюцца словы найчасцей з самых блізкіх моў (для беларускай мовы гэта руская і ўкраінская, а таксама польская). I ўсё ж іх можна пазнаць (праўда, не ўсе).\nПаланізмы маюць наступныя элементы польскай мовы:\n спалучэнні ен (эн), ён (он), енк: енчыць маёнтак, паляндвіца;\n спалучэнне дл: рыдлёўка, кавадла;\n спалучэнне лу: тлусты, слуп, тлумачыць;\n гук [ц] на месцы ўсходнеславянскага [ч]: цуд, цурацца, моц;\n суфікс -унак: кірунак, клунак, рахунак.\nГенетычная і гістарычная сувязь беларускага і ўкраінскага народаў спрыяла пранікненню ў беларускую мову ўкраінізмаў: бадзёры, бублік, боршч, гапак, касавіца, хлебароб, чубаты і інш.\nЗапазычанні з рускай мовы складаюць самую вялікую групу: подзвіг, дваранін, рашэнне, адсутнасць, прадпрыемства, плошча, мовазнаўца, раўнавага і інш.\nВялікі пласт сучаснай беларускай лексікі складаюць інтэрнацыяналізмы. Да іх адносяцца словы, аднолькавыя ці блізкія па гучанні і значэнні, пашыраныя, не менш чым у трох няроднасных мовах (тэатр, прэса, тэлефон, спорт, космас, энергія).\nВарта адзначыць, што часцей за ўсе інтэрнацыянальная лексіка сустракаецца ў навукова-тэхнічнай літаратуры.\nМногія запазычанні даўно ўвайшлі ў шырокае ўжыванне і згубілі сваю іншамоўную афарбоўку. Яны выкарыстоўваюцца ва ўсіх стылях беларускай мовы, напрыклад: тэатр, стадыён, паліто, пінжак, цуд.\nЧаста мова (асабліва праз сродкі масавай інфармацыі) вельмі насычана запазычаннямі і набывае залішнюю «навуковасць». Не кожны зразумее сэнс слоў эскапацыя, дэрывацыя, цэлюліт, блюмінг, маркетынг. Таму трэба вельмі асцярожна ўжываць запазычаныя словы.\nУ мастацкай літаратуры запазычаная лексіка выконвае стылістычную функцыю.\nІснуюць так званыя экзатызмы (грэч. eksotikos  незвычайны)  словы для абазначэння назваў нацыянальных прадметаў і з'яў, якія характарызуюць побыт розных народаў: гарэм, чалма, лаваш, шурпа, шах.\nДругую групу складаюць варварызмы (грэч. barbarismos  той, што ўрываецца)  словы і выразы, якія не да канца асвоены беларускай мовай, знаходзяцца па-за літаратурнай нормай і не прадстаўлены ў слоўніках. Яны выкарыстоўваюцца ў вусным маўленні ў мастацкай літаратуры служаць сродкам сатыры і гумару, моўнай характарыстыкі дзеючых асоб: о 'кей, банжур, пардон, салям, гуд бай.\nсловы, якія выка-\nфуган «від рубанка»,\nУжываюцца пераважна ў вусным маўленні\nгаворак, якія не\nу склад літара-\nразнавіднасць маўлення, якая абслугоўвае групы людзей,\nдаўнейшыя назвы, якія ў працэсе развіцця мовы былі заменены сучаснымі словамі - сінонімамі (чало  лоб, перст  палец, раць  войска вакацыі  канікулы)\nустарэлыя словы, якія выйшлі з ужытку па прычыне знікнення тых прадметаў і паняццяў, што яны абазначалі (цар, войт, кальчуга, рэкрут, вярста)\n1. Вызначце, у якім значэнні (прамым ці пераносным) ужытыя выдзеленыя словы ў наступных прыкладах.\nХірургічная аперацыя  валютная аперацыя; прамая дарога  прамы чалавек; паштовая марка  вытворчая марка; сцюдзёная крыніца  крыніца прыбытку; лёгкая сукенка  лёгкая прамысловасць; чорная хмара  чорная металургія; біржавая яма глыбокая яма; трапічны клімат  дзелавы клімат.\n2. Ужыўшы словы ў патрэбнай форме, складзіце сказы.\n1. Зяляецца, спажыванне, сувязны, вытворчасць, гандаль, паміж, і, звяно.\n2. Фабрычная, гарады, рост, развіццё, зявілася, аснова, прамысловасць.\n3. Грузаабарот, вядучы, чыгунка, належаць, месца, у.\n4. Забруджальнік, у, моцны, буйны, аўтамабільны, зяўляецца, паветра, горад, транспарт.\n5. Доўг, абясцэненне, папяровы, рост, дзяржаўны, грошы, садзейнічаць.\n3. Райскрыйце значэнне запазычаных слоў шляхам падбору беларускіх адпаведнікаў.\nАктуальны, антракт, бра. баланс, вакантны, глабальны, грунтоўны, гурман, дэкада, дэфіцыт, інцыдэнт, камфорт, карэктны, катэдж, крэкер, ланч, мабільны, мацыён, нон-стоп, пазітыўны, рэестр, рэклама, рэпетыцыя, рэсурсы, рэформа, сінхронны, сурагат, сэрвіс, фантом, функцыя, шакіраваць, шоу.\n4. Выпішіце з «Дадатка…» 10 запазычаных слоў па сваёй спецыяльнасці. З дапамогай «Слоўніка іншамоўных слоў» вызначце, з якой мовы прыйшлі да нас словы.\n5. Перакладзіце словы на рускую мову.\nПакоша, сёлета, аберуч, каліва, прынамсі, крупнік, краты, нішчымніца, прысак, скурат, дратаванка, замчышча, камяніца, цяпельца, пярун .\n6. Прачытайце тэкст. Знайдзіце і выпішыце тэрміны.\nУ звычайны школьны курс матэматыкі ўваходзяць наступныя матэматычныя прадметы: арыфметыка, элементарная алгебра, элементарная геаметрыя і трыганаметрыя. Змест гэтых чатырох прадметаў у асноўным адпавядае таму ўзроўню матэматычных пазнанняў, які быў дасягнуты чалавецтвам да пачатку XVII стагоддзя. Матэматычныя ж пазнанні, дасягнутыя ў наступны час, вывучаюцца ў адпаведных вышэйшых навучальных установах і навуковых інстытутах.\nАрыфметыка, элементарная алгебра, элементарная геаметрыя і трыганаметрыя адносяцца да так званай элементарнай матэматыкі. Матэматычныя ж дысцыпліны. якія вывучаюцца ў навучальных установах, адносяцца да вышэйшай матэматыкі.\nАднак сучасны школьны курс матэматыкі не ізаляваны ад ідэй вышэйшай матэматыкі. Напрыклад, у ім ёсць звесткі пра функцыі, граніцы, каардынаты, графічныя метады і нават вытворную, г. зн. звесткі, якія адносяцца да пачаткаў вышэйшай матэматыкі.\n7. Знайдзіце ў наступных сказах дыялектызмы, замяніце іх літаратурнымі адпаведнікамі і запішыце.\n1. Ці бачылі, як маці ранняй часінай, узяўшы смалісты агарак лучыны, схіліўшыся, дзьме на вуголле ў пяколку, пакуль яно не разгарыцца вясёлкай. (М. Танк)\n2. Каб здаецца пячонікаў яшчэ ў прыску напёк, ды сала падсмажыў  зусім адчуў бы сябе дома. (Б. Сачанка)\n3. 3 ветрам узняўшыся, кружыцца кагарак шэраг. (М. Танк)\n4. Бульбу выбіраць будзем. Ваш конь, ваш дагаво, гарую я. За два тыдні трыста злотых вернем, падлічыў. Рабіць е каму... (Г. Марчук)\n5. Рыгорка, не пужай мяне. 3 табой нічога не зробіцца. Я чакацьму цябе!\n6. Зося скінула з сябе старую світку, зблеклую шаліноўку.\n7. Я глядзеў на мужчыну, апранутага ў сялянскую світку і поршні.\n8. Запішыце 10 слоў са студэнцкага жаргону, растлумачце іх значэнні.\n9. Выпішыце са сказаў устарэлыя словы, вызначце іх тып. Пісьмова растлумачце зпачэнні гэтых слоў.\n1. У прадзеда пані Яноўскай дзесяць тысяч дзесяцін добрай ворнай зямлі, не лічачы лесу.\n2. Новую лазню Даніла Кагут вывеў сажняў за сто ад берага, куды вышэй за ўласную хату.\n3. Вочы нібыта самі заўважылі нажную дзіду побач з трупам паўстанца.\n4. Не часта бывае ў такім закутку паўналецце адзінай наследніцы маярату.\n5. Гэтыя ўмяцінкі я прыкмеціў на першай балонцы «Апакаліпсіса».\n6. Беднага Піліпа пасадзілі ў халодную.\n7. Шырокія рамёны, як і раней, дыхалі мужнасцю.\n8. У шклянцы, на стале засталася недапітая гарбата.\n9. Еўка і Баркулабіха вучыліся іграць у варцобы.\n10. Кандрацію і Алесю трэба было прайсці вярсты тры, а потым заглыбіцца ў лес.\n10. Пісьмова растлумачце значэнні новых слоў. Складзіце 6 сказаў з любымі з гэтых слоў.\nБумбокс, бэстсэлер, геймер, дайджэст, дэфолт, імпрэза, кавер-версія, лайф-відэа, легінсы, мультыплекс, паста, перфоменс, роўмінг, спам, сэнсар, флаер, хэтчбэк.\n(грэч. lexikos  які адносіцца да слова i grapho  пішу) вывучае тэорыю і практыку складання слоўнікаў\nТыпы і віды слоўнікаў\nПаводле адбору слоў, мэт і спосабаў іх апісання ўсе слоўнікі падзяляюцца на два тыпы  энцыклапедычныя і лінгвістычныя.\nУ э н ц ы к л а п е д ы ч н ы х (грэч. еnкукlораіdеіа  кола ведаў) слоўніках (энцыклапедыях) даюцца навуковыя звесткі пра гісторыю, прыроду, насельніцтва, выдатных дзеячаў, эканоміку, навуку, асвету, культуру, мастацтва, літаратуру, змяшчаюцца каляровыя і чорна-белыя фотаздымкі, малюнкі, рэпрадукцыі, карты, схемы. У энцыклапедыях апісваюцца прадметы, з'явы, якія абазначаюцца словамі; гэта звычайна назоўнікі (агульныя і ўласныя, часткова тэрміны). Энцыклапедыі як слоўнікі даведачнага характару бываюць аднатомныя і шматтомныя, усеагульныя і галіновыя; словы ў іх размяшчаюцца ў алфавітным ці тэматычным парадку.\nУ с е а г у л ь н ы я энцыклапедыі даюць абагуленыя звесткі на ўсіх галінах ведаў і дзейнасці чалавецтва: «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя» ў 12-ці тамах (скарочана БелСЭ, 1969  1975), «Беларуская ССР. Кароткая энцыклапедыя» (1978  1981) у 5-ці тамах, «Беларуская Энцыклапедыя» ў 18-ці тамах (скарочана БелЭн, 1996  1997.., т. 1  5...). Г а л і н о в ы я энцыклапедыі  гэта адмысловыя даведнікі па асобных галінах навукі, тэхнікі, літаратуры, мовы, мастацтва і інш.: «Энцыклапедыя прыроды Беларусі» (1983  1986) у 5-ці тамах, «Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі» (1984  1987) у 5-ці тамах, «Этнаграфія Беларусі» (1989), «Архітэктура Беларусі» (1993), «Археалогія і нумізматыка Беларусі» (1993), «Беларуская мова» (І994), «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі» ў 6-ці тамах (скарочана ЭГБ, 1993  1997..., т. 1  4...); выдадзены энцыклапедычныя даведнікі «Янка Купала» (1986), «Францыск Скарына і яго час» (1988), «Беларускія пісьменнікі: Бібліяграфічны слоўнік» (1992  1995) у 6-ці тамах, «Мысліцелі і асветнікі Беларусі Х-ХІХ ст.» (1995).\nЛ і н г в і с т ы ч н ы я (лац. lingua  мова) слоўнікі апісваюць значэнні слоў, іх ужыванне, напісанне, вымаўленне, утварэнне, паходжанне. Тут усе словы падаюцца ў алфавітным парадку, пры іх ёсць граматычныя і стылістычныя паметы. Лінгвістычныя слоўнікі бываюць аднамоўныя, двухмоўныя і шматмоўныя.\nДвухмоўныя і шматмоўныя лічацца п е р а к л а д н ы м і слоўнікамі, бо ў іх словы адной мовы тлумачацца, перакладаюцца словамі іншай ці іншых моў. Цяпер для перакладу выкарыстоўваюцца акадэмічныя «Руска-беларускі слоўнік» у 3-х тамах, скарочана РБС (6-е выд., 1995), «Беларуска-рускі слоўнік» у 2-х тамах, скарочана БРС (2-е выд., 1988  1989), «Падручны польска-беларускі слоўнік» (1962, скарочана ППБС), «Яўрэйска-беларускі слоўнік» (1932), «Украінска-беларускі слоўнік» В. П. Лемцюговай (1980, скарочана УБС), «Класічны грэцка-беларускі слоўнік» у 2-х ч. (1983, 1985), «Ангельска-беларускі слоўнік. Беларуска-ангельскі слоўнік» (1993) Яна Пятроўскага, «Англа-беларуска-рускі слоўнік» (1989, скарочана АБРС), «Кішэнны англа-беларуска-рускі слоўнік» (1995), «Нямецка-беларуска-рускі слоўнік» (1988, скарочана НБРС), «Французска-беларуска-рускі слоўнік» (1992), а таксама школьныя «Белорусско-русский словарь» для сярэдняй школы (4-е выд., 1993) і «Русско-белорусский словарь» для сярэдняй школы (1990) С. М. Грабчыкава, «Беларуска-рускі слоўнік» для пачатковых класаў (3-е выд., 1994), «Современный русско-белорусский политехническій словарь» А. Н. Булыко (2007).\nУ а д н а м о ў н ы х слоўніках падаюцца або растлумачваюцца словы адной мовы словамі той самай мовы. Сярод аднамоўных слоўнікаў вылучаюцца тлумачальныя, дыялектныя, гістарычныя, этымалагічныя, тэрміналагічныя, фразеалагічныя, арфаграфічныя, марфемныя, анамастычныя, слоўнікі сінонімаў і інш.\n1) У т л у м а ч а л ь н ы х слоўніках раскрываюцца значэнні слоў шляхам кароткага апісання або з дапамогай сінонімаў, прыводзяцца ілюстрацыйныя прыклады (словазлучэнні або сказы на адпаведнае значэнне слова) у кантэксце. Акрамя гэтага, у тлумачальных слоўніках адначасова ўказваюцца месца націску ў слове, яго граматычныя ўласцівасці, асаблівасці правапісу, стылістычная прыналежнасць, тэрміналагічныя і фразеалагічныя спалучэнні, а часам і паходжанне запазычанага слова, як, напрыклад, у акадэмічным пяцітомным «Тлумачалыным слоўніку беларускай мовы» пад рэдакцыяй К. Крапівы (1977  1983), «Тлумачальным слоўніку беларускай мовы» для сярэдняй школы А. Я. Баханькова, I. М. Гайдукевіча, П. П. Шубы (5-е выд., 1996), «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» (1996).\n2) Як разнавіднасць тлумачальных слоўнікаў д ы я л е к т н ы я (абласныя) слоўнікі змяшчаюць і растлумачваюць дыялектную лексіку, запісаную ў пэўнай гаворцы, у якой-небудзь мясцовасці Беларусі ці яе паграніччы. Ужо надрукавана каля дваццаці беларускіх дыялектных слоўнікаў.(«Дыялектны слоўнік Брэстчыны» (1988)).\n3) Г і с т а р ы ч н ы я слоўнікі тлумачаць лексіку мінулых эпох, напрыклад «Гістарычны слоўнік беларускай мовы» (вып. 1  18, А  Л, 1982  1999...).\n4) Э т ы м а л а г і ч н ы я слоўнікі вызначаюць паходжанне слоў, іх начатковае значэнне і наступныя змены. Напрыклад, «Этымалагічны слоўнік беларускай мовы» (т. 1  8..., А  П, 1978  1993...).\n5) У слоўніках і н ш а м о ў н ы х слоў адзначаюцца запазычаныя словы з чужых моў, падаецца напісанне кожнага такога слова са значэннямі як у мове-першакрыніцы ці мове-перадатчыцы, так і ў сучаснай беларускай мове («Слоўнік іншамоўных слоў» А. М. Булыкі (1993)).\n6) У т э р м і н а л а г і ч н ы х слоўніках тлумачацца тэрміны з пэўных галін навукі і тэхнікі («Слоўнік лінгвістычных тэрмінаў» П. Сцяцко, М. Гуліцкага і Л. Анганюк (1990), «Слоўнік літаратуразнаўчых тэрмінаў» М. Лазарука і А. Ленсу (2-е выд., 1996), «Слоўнік музычных тэрмінаў» В. Антаневіч (1994), «Слоўнік педагагічных тэрмінаў» С. Кацэвіч (1993); «Руска-беларускі тэрміналагічны слоўнік для студэнтаў спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне ў спажывецкай кааперацыі» (1995), «Англо-русско-белорусский словарь менеджера» А. Е. Дубовик (1996), «Слоўнік катэгорый эканамічнай тэорыі» (1999)).\n7) У ф р а з е а л а г і ч н ы х слоўніках тлумачыцца сэнс фразеалагізмаў і іх варыянтаў, прыводзяцца ілюстрацыйныя прыклады (цытаты), часам даецца стылістычная афарбоўка і паходжанне («Фразеалагічны слоўнік для сярэдняй школы» Н. В. Гаўрош, І. Я. Лепешава, Ф. М. Янкоўскага (1973), «Этымалагічны слоўнік фразеалагізмаў» у 2-х ч. (1981, 1993), «Фразеалагічны слоўнік беларускай мовы» ў 2-х тамах (1993) I. Я. Лепешава, «Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем» 3. Санько (1991), «Слоўнік беларускіх прыказак» І. Лепешава і М. Якалцэвіч (1996), «Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў» пад рэд. Н. А. Ганчаровай (1993) і інш.\n8) У а р ф а г р а ф і ч н ы х і 9) а р ф а э п і ч н ы х слоўніках даецца правільнае напісанне і вымаўленне слоў («Слоўнік беларускай мовы: Арфаграфія. Арфаэпія. Акцэнтуацыя. Словазмяненне» (1987), «Арфаграфічны слоўнік для сярэдняй школы” (6-е выд., 1990) М. П. Лобана і М. Р. Судніка, «Кароткі слоўнік беларускай мовы: Правапіс. Вымаўленне. Націск. Словазмяненне. Словаўжыванне» Г. У. Арашонкавай і В. П. Лемцюговай (1994), «Слоўнік беларускай мовы. Цяжкасці правапісу, вымаўлення, акцэнтуацыі, словазмянення» Ламека Л. А. (2000), «Слоўнік новых слоў беларускай мовы» В. І. Уласевіч (2009), «Слоўнік арфаграфічных новаўвядзенняў беларускай мовы» Т. М. Маракулінай (2011).\n10) М а р ф е м н ы я слоўнікі дапамагаюць правільна дзяліць словы на часткі (марфемы) («Марфемны слоўнік беларускай мовы» Л. Бардовіча і Л. Шакуна (2-е выд., 1989).\n11) У слоўніках с і н о н і м а ў сабраны сінонімы і блізказначныя словы ў сінанімічныя рады, якія рачмяшчаюцца ў алфавітным парадку паводле пачатковых літар дамінантаў. У 1993г. выйшла з друку 2-е выд. «Слоўніка сінонімаў і блізказначных слоў» М. К. Клышкі. Некаторыя сінонімы маюць стылістычныя паметы. Ужыванне кожнага сіноніма з сінанімічнага рада суправаджаецца ілюстрнцыйным прыкладам у сказе з мастацкай літаратуры, фальклору. У канцы слоўнік мае індэкс (алфавітны пералік) усіх слоў сінанімічных радоў, які дапамагае лягчэй і хутчэй знайсці і падабраць патрэбны сінонім.\n12) Слоўнікі п а р о н і м а ў і 13) а м о н і м а ў дапамагаюць правільна ўжываць і не блытаць словы з блізкім або аднолькавым гучаннем і розным значэннем як у беларускай, так і рускай мовах («Цяжкія выпадкі ўжывання блізкіх па гучанню слоў» (1977) і «Межъязыковые омонимы и паронимы» С. М. Грабчыкава (1980), «Слоўнік цяжкасцей беларускай мовы» Г. У. Арашонкавай і В. П. Лемцюговай (1987), «Слоўнік амонімаў беларускай мовы» В. Д. Старычонак (1991)).\n14) Слоўнікі а н т о н і м а ў тлумачаць антонімы («Слоўнік антонімаў беларускай мовы. Канкрэтныя выпадкі ўжывання» У. М. Лазоўскі (1994)).\n15) У слоўніках э п і т э т а ў сістэматызуюцца і апісваюцца эпітэты («Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы» Н. В. Гаўрош (1998)).\n16) У слоўніках п р ы к а з а к і п р ы м а в а к падаецца семантычная і стылістычная характарыстыка прыказак і прымавак («Слоўнік беларускіх прыказак» І. Я. Лепешаў і М. Я. Якалцэвіч (1996)).\n17) У а н а м а с т ы ч н ы х слоўніках фіксуюцца імёны і геагрaфічныя назвы («Слоўнік асабовых уласных імён» М. Р. Суднік (1965), «Беларуская антрапанімія»\nМ. В. Бірыла (1982)).\n18) У а д в а р о т н ы х слоўніках словы размяшчаюцца ў алфавітным парадку іх апошніх літар («Адваротны слоўнік беларускай мовы» Л. М. Вардамацкі (1994)).\n19) У ч а с т о т н ы х слоўніках пададзена характарыстыка слоў з пункту гледжання частаты іх ужывання («Частотны слоўнік беларускай мовы» Н.С. Мажэйка,\nА. Я. Супрун (вып. 1  5, 1976  1992)).\n*Падрыхтуйце даклад на тэму: «З гісторыі развіцця беларускай лексікаграфіі (тры этапы)».\n1.Чаму слова  цэнтральная адзінка мовы?\n2. Як вы разумееце паняцці, абазначаныя тэрмінамі «сінонім», «амонім», «антонім»?\n3. Што абазначаюць паняцці «лексіка», «лексікалогія», «лексікаграфія»?\n4. На якія групы слоў падзяляецца лексіка поводле паходжання?\n5. Назавіце асноўныя прыметы запазычаных слоў. Прывядзіце прыклады.\n6. Ахарактарызуйце лексіку беларускай мовы паводле:\na) сферы выкарыстання;\n7. б) актыўнасці выкарыстання.\n8. Якія словы называюцца ўстарэлымі?\n9. Што такое неалагізмы?\n10. Чым адрозніваюцца гістарызмы ад архаізмаў?\n11. Што такое прафесіяналізмы? Дайце азначэнне тэрміна.\n12. Якія словы называюцца дыялектнымі?\n13. Што такое жаргонныя словы?\n14. У якіх слоўніках фіксуюцца словы і іх значэнні? Якія спецыялізаваныя слоўнікі вы ведаеце?\nКАРОТКІ РУСКА-БЕЛАРУСКІ СЛОЎНІК\n1. Аванс  аванс\n2. Авизо  авіза\n3. Агент  агент\n4. Акциз  акцыз\n5. Акция  акцыя\n6. Арбитраж  арбітраж\n7. Аудит  аўдыт\n8. Баланс  баланс\n9. Банкир  банкір\n10. Банкрот  банкрут\n11. Безработица  беспрацоўе\n12. Бизнес  бізнес\n13. Биржа  біржа\n14. Благосостояние  дабрабыт\n15. Брокер  брокер\n16. Бухгалтер  бухгалтар\n17. Бюджет  бюджэт\n18. Валюта  валюта\n19. Ваучер  ваўчар\n20. Вексель  вэксаль\n21. Взнос  узнос\n22. Вкладчик  укладчык\n23. Внедрение  укараненне\n24. Возросший  узрослы\n25. Высокооплачиваемый  высокааплатны\n26. Гарантирование  гарантаванне\n27. Глобальный  глабальны\n28. Годичный  гадавы\n29. Движимость  рухомасць\n30. Деньги  грошы\n31. Дефицит  дэфіцыт\n32. Дешевизна  таннасць\n33. Дисконт  дысконт\n34. Документ  дакумент\n35. Долгосрочный  доўгатэрміновы\n36. Заказ  заказ\n37. Затраты  выдаткі\n38. Изделие  выраб\n39. Издержки  выдаткі\n40. Импорт  імпарт\n41. Инновация  інавацыя\n42. Индекс  індэкс\n43. Инфляция  інфляцыя\n44. Ипотека  іпатэка\n45. Иск  іск\n46. Кадастр  кадастр\n47. Кампания  кампанія\n48. Капитал  капітал\n49. Качество  якасць\n50. Клиент  кліент\n51. Коммерция  камерцыя\n52. Конкуренция  канкурэнцыя\n53. Контроль  кантроль\n54. Кредит  крэдыт\n55. Кризис  крызіс\n56. Курс  курс\n57. Легитимация  легітымацыя\n58. Лидер  лідар\n59. Маркетинг  маркетынг\n60. Менеджер  менеджар\n61. Мораторий  мараторый\n62. Налог  падатак\n63. Норматив  нарматыў\n64. Платёж  плацёж\n65. Положение  становішча\n66. Прибыль  прыбытак\n67. Продажа  продаж\n68. Расчёт  разлік\n69. Реестр  рэестр\n70. Реквизит  рэквізіт\n71. Реклама  рэклама\n72. Ресурсы  рэсурсы\n73. Реформа  рэформа\n74. Реэкспорт  рээкспарт\n75. Риск  рызыка\n76. Рынок  рынак\n77. Санация  санацыя\n78. Сбыт  збыт\n79. Сервис  сэрвіс\n80. Смета  каштарыс\n81. Собственность  уласнасць\n82. Спонсор  фундатар\n83. Спрос  попыт\n84. Сумма  сума\n85. Счёт  рахунак\n86. Такса  такса\n87. Тариф  тарыф\n88. Товар  тавар\n89. Услуги  паслугі\n90. Участник  удзельнік\n91. Учёт  улік\n92. Функция  функцыя\n93. Хранитель  захавальнік\n94. Целевой  мэтавы\n95. Цена  цана\n96. Ценообразование  цэнаўтварэнне\n97. Чек  чэк\n98. Экономика  эканоміка\n99. Эмбарго  эмбарга\n100. Эмиссия  эмісія\n1. Арка  арка\n2. Арматура  арматура\n3. Балка  бэлька\n4. Балюстрада  балюстрада\n5. Барельеф  барэльеф\n6. Бетон  бетон\n7. Блок  блок\n8 Бювет  бювет\n9. Вентиляция  вентыляцыя\n10. Веранда  веранда\n11. Витраж  вітраж\n12. Высота  вышыня\n13. Галерея  галерэя\n14. Гипс  гіпс\n15. Гравий  жвір\n16. Грунт  грунт\n17 Железобетон  жалезабетон\n18. Здание  будынак\n19. Известь  вапна\n20. Инвентарь  інвентар\n21. Инженер  інжынер\n22. Инструкция  інструкцыя\n23. Искусственный  штучны\n24. Капитель  капітэль\n25. Каменщик  муляр\n26. Карниз  карніз\n27. Кирпич  цэгла\n28. Колебания  ваганні\n29. Колонна  калона\n30. Коммуникации  камунікацыі\n31. Компонент  кампанент\n32. Консоль  кансоль\n33. Конструкция  канструкцыя\n34. Коррозия  карозія\n35. Кровельщик  страхар\n36. Лестница  лесвіца\n37. Мансарда  мансарда\n38. Мастер  майстар\n39. Металл  метал\n40. Механик  механік\n41. Монтаж  мантаж\n42. Мостильщик  брукоўшчык\n43. Наладчик  наладчык\n44. Наличник  ліштва\n45. Нитролак  нітралак\n46. Обои  шпалеры\n47. Объект  абект\n48. Опалубка  апалубка\n49. Отверстие  адтуліна\n50. Отделочник  апрацоўшчык\n51. Песок  пясок\n52. Пилон  пілон\n53. Пласт  пласт\n54. Плинтус  плінтус\n55. Плотник  цясляр\n56. Покрытие  пакрыццё\n57. Проект  праект\n58. Процесс  працэс\n59. Прочность  трываласць\n60. Распределитель  размеркавальнік\n61. Раствор  раствор\n62. Реконструкция  рэканструкцыя\n63. Сваи  палі\n64. Слесарь  слесар\n65. Слой  слой\n66. Смеситель  змешвальнік\n67. Смесь  сумесь\n68. Состояние  стан\n69. Срок  тэрмін\n70. Стеллаж  стэлаж\n71. Строитель  будаўнік\n72. Строительство  будаўніцтва\n73. Теплоизоляционный  цеплаізаляцыйны\n74. Теплообмен  цеплаабмен\n75. Технология  тэхналогія\n76. Транспорт  транспарт\n77. Трест  трэст\n78. Токарь  токар\n79. Уровень  узровень\n80. Устройство  устройства\n81. Участок  участак\n82. Фасад  фасад\n83. Фильтр  фільтр\n84. Фреска  фрэска\n85. Фронтон  франтон\n86. Фундамент  фундамент, падмурак\n87. Хранилище  сховішча\n88. Хрупки  ломкі\n89. Цемент  цэмент\n90. Церезит  цэрэзіт\n91. Цоколь  цокаль\n92. Черепица  чарапіца\n93. Штукатурка  тынк\n94. Щебень  друз, шчэбень\n95. Эксплуатация  эксплуатацыя\n96. Энергообеспечение  энергазабеспячэнне\n97. Эркер  эркер\n98. Этаж  паверх\n99. Этернит  этэрніт\n100. Ярус  ярус\nБеларуская мова: энцыклапедыя.  Мінск, 1994.\nКрасней В.П. Навуковы стыль сучаснай беларускай літаратурнай мовы / В.П. Красней // Беларуская мова ў другой палове ХХ ст.: матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі.  Мінск, 1998.  С. 16-19.\nКуліковіч У.І. Беларуская мова. Вуч. дапаможнік.  Мн., 2003.  55 с.\nЛяшчынская В.А. Студэнту аб мове: прафесійная лексіка /\nВ.А. Ляшчынская.  Мінск, 2003.\nМінакова Л.М. Беларуская навукова-тэхнічная тэрміналогія: фарміраванне, функцыянаванне, развіццё / Л.М. Мінакова, С.М. Аніськова, А.А. Станкевіч.  Госмель, 2004.\nПлотнікаў Б.А. Беларуская мова. Лінгвістычны кампендыум / Б.А. Плотнікаў, Л.А. Антанюк.  Мінск, 2003.\nСіўковіч В.М. Сучасная беларуская мова: даведнік / В.М. Сіўковіч. Мн.: УніверсалПрэс, 2005.  304 с.\nСтаравойтава Н.П. Беларуская мова: гісторыя і сучаснасць: вучэбна-метадычны дапаможнік для нефілалагічных спецыяльнасцей / Н.П. Старавойтава.  Мінск, 2006.\nСямешка Л.І. Беларуская мова: Вучэбны дапаможнік.  Мн.: Сучаснае слова, 1999.  224 с.\n10. Сямешка Л.І., Шкраба І.Р., Бадзевіч З.І. Курс беларускай мовы.  Мн.: Універсітэцкае, 1996.  654 с.\nПрадмова…………………………………………………………………………………3 Гістарычныя этапы фарміравання і развіцця беларускай мовы\nМова ў жыцці грамадства……………………………………………………………….4\nБеларуская мова сярод іншых моў свету……………………………………………….6\nЭтапы фарміравання і развіцця беларускай мовы\nЛя вытокаў беларускай мовы …………………………………………………………...8\nМова часоў ВКЛ і Рэчы Паспалітай……………………………………………………..9\nСацыяльна-палітычныя ўмовы развіцця беларускай мовы ў ХIХ- ХХ стст..……….10\nСлова і яго значэнне…………………………………………………………………….12\nЛексіка паводле паходжання…………………………………………………………...15\nЛексіка паводле сферы ўжывання…...…………………………………………………19\nАктыўная і пасіўная лексіка…………………………………………………………….20\nЛексікаграфія. Тыпы і віды слоўнікаў...……………………………………………….23\nРоговцова Вероника Валерьевна\nПикула Людмила Владимировна\nКурган Ольга Викторовна\nКомпьютерная верстка: Боровикова Е.А.\nПодписано к печати 00. 00. 2012г. Формат 60×84 1/16. Бумага писчая. Гарнитура Arial Narrow. Усл. п. л. 3,0. Уч.-изд. 3,0. Тираж 50 экз. Заказ № _____ . Отпечатано на ризографе Учреждения образования «Брестский государственный технический университет». 224017, г. Брест, ул. Московская, 267.


Плануецца пашырыць ільготы для наймальнікаў | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » Плануецца пашырыць ільготы для наймальнікаў\n«Прафсаюзы актыўна працуюць над тым, каб уключаць добраахвотнае страхаванне дадатковай пенсіі ў калектыўныя дагаворы. Мы выпрацуем прапановы па дачы льгот і прэферэнцый прадпрыемствам, якія рэалізуюць падобныя праграмы», — заявіў старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Міхаіл ОРДА.\nЗа мінулы год у краіне заключана ў 1,6 раза больш дагавораў добраахвотнага страхавання дадатковай пенсіі, чым за 2016-ы. Але ў цэлым доля застрахаваных асоб складае менш за пяць працэнтаў занятага насельніцтва. Для параўнання, у ЗША і Японіі гэта лічба — 40 %, у Швецыі — 90 %, у Нідэрландах — 95 %.\nПадчас анлайн-канферэнцыі БелТА прафсаюзны лідар закрануў і іншыя пытанні. Напрыклад, аб тым, што час дэкрэтнага водпуску маці з чатырма дзецьмі неабходна ўключаць у агульны працоўны стаж для налічэння пенсіі ў поўным аб'ёме. Цяпер такая норма дзейнічае ў адносінах да маці траіх дзяцей. Для тых, хто выхоўвае пяцярых і больш, прадугледжаны дадатковыя льготы. А для маці з чатырма дзецьмі ў агульны стаж ідзе толькі 75 працэнтаў усяго перыяду дэкрэтнага водпуску.\n— Гэта няправільна, — мяркуе Міхаіл Орда. — Сям'я павінна атрымліваць і на чацвёртае дзіця агульны стаж. Мы ўносілі прапановы, яны былі падтрыманы Міністэрствам працы і сацыяльнай абароны.\nЯшчэ адна ініцыятыва прафсаюзаў — пры істотным змяненні ўмоў працы ўстанаўліваць няпоўны працоўны дзень працягласцю не менш за палову звычайнага. Гэта выклікана праблемай схаванага скарачэння, калі асобныя наймальнікі, для таго каб зменшыць выплаты пры аптымізацыі штату, замест працэдуры скарачэння істотна змяняюць умовы. Напрыклад, устанаўліваюць працоўны дзень працягласцю адну-дзве гадзіны з адпаведнай аплатай. Міхаіл Орда ўспамінае выпадак, калі рэжым работы жанчыны быў з 12.00 да 13.30, з якіх паўгадзіны — абед.\n— Гэта вымушае людзей спыніць працоўныя адносіны. У выніку чалавек атрымлівае выхадную дапамогу ў памеры двухтыднёвага сярэдняга заробку, а не трохразовага сярэднямесячнага, як гэта прадугледжана пры скарачэнні, — звяртае ўвагу старшыня ФПБ. Ён настойвае, каб у выпадках, калі рэальна ёсць неабходнасць аптымізацыі штату, прымянялася выключна працэдура скарачэння.\nПадчас анлайн-канфэрэнцыі Міхаіл Орда адзначыў таксама, што зніжаецца колькасць прадпрыемстваў, якія затрымліваюць выплату заробкаў. Калі на 1 сакавіка іх было 202, то на 1 красавіка — 165. А за год такіх арганізацый паменела на 20 працэнтаў. Але ёсць праблема выплаты заробкаў супрацоўнікам прадпрыемстваў, якія падпадаюць пад банкруцтва. Па словах старшыні ФПБ, праблему можна вырашыць стварэннем спецыяльных фондаў страхавання рызыкі нявыплаты заробку. Іх арганізуюць прадпрыемствы, якія тэарэтычна могуць трапіць у працэдуру банкруцтва.\nЗагаловак у газеце: Каб працаўнік адчуваў сябе ўпэўнена\n1478 ЦВК апублікаваў звесткі аб сапраўдных подпісах у падтрымку вылучэння кандыдатаў у прэзідэнты\n899 ЦТ. Умовы заданняў аднолькавыя, варыянты для выбару адрозніваюцца


БАРА́Н -а; м.\n◁ Бара́шек (см.).


29 кастрычніка 2020, 11:51\n29 кастрычніка, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Больш за 1 млн жыхароў амерыканскіх штатаў Луізіяна, Аклахома, Алабама, Місісіпі і Тэхас засталіся без электрычнасці з-за магутнага ўрагану "Дзета". Такія даныя апублікаваны на амерыканскім партале poweroutage.us, які адсочвае сітуацыю з энергазабеспячэннем у ЗША.\nАгульная колькасць дамашніх гаспадарак, пазбаўленых электразабеспячэння, па стане на 10.00 па мінскім часе, перавышае 1,385 млн. Найбольшая колькасць пашкоджанняў ліній электраперадачы зафіксавана ў Луізіяне.\nЯк мінімум адзін чалавек загінуў з-за ўрагану "Дзета", паведамляе Associated Press. Гэта 55-гадовы мужчына, якога ўдарыла токам з-за абрушанай лініі электраперадачы ў Новым Арлеане (штат Луізіяна). Жыхарам горада параілі ў бліжэйшы час па магчымасці заставацца ў закрытых памяшканнях.\nГубернатар штата Луізіяна Джон Бел Эдвардс у сваім Twitter папярэдзіў жыхароў штата аб шматлікіх пашкоджаннях ЛЭП. Эдвардс нагадаў аб тэхніцы бяспекі ў час стыхійнага бедства, у тым ліку аб акуратным абыходжанні з пераноснымі электрагенератарамі.\nНа гэты момант ураган, які абрушыўся 28 кастрычніка на ўзбярэжжа Луізіяны, аслабеў да трапічнага шторму над цэнтральнай часткай штата Алабама, паведамляе Нацыянальны цэнтр ЗША па назіранні за ўраганамі. Паводле даных цэнтра, на гэты час максімальная скорасць ветру ў межах шторму складае каля 30,5 м/с. Ён знаходзіцца за 40 км на паўднёвы ўсход ад горада Таскалуса ў штаце Алабама і рухаецца на паўночны ўсход са скорасцю 50 км/гадз. Адзначаецца, што для штатаў Алабама і Фларыда захоўваецца пагроза моцных вятроў.-0-\nПуцін разлічвае на ўдзел міжнародных арганізацый ва ўрэгуляванні канфлікту ў Нагорным Карабаху\nВа Украіне за суткі выявілі больш за 12 тыс. новых выпадкаў COVID-19\nАхвярамі цыклону "GATI" ў Самалі сталі восем чалавек\nСпад прамвытворчасці ва Украіне паскорыўся\nКолькасць выпадкаў COVID-19 у свеце перавысіла 59 млн


14 сакавік 2019, 15:24\nСерж Харытонаў, «Настоящее время»\nБеларускія ўлады налічылі 425 тысяч грамадзян, якія трапляюць пад дзеяньне дэкрэту «Аб садзейнічаньні занятасьці насельніцтва», у народзе — «дэкрэту аб дармаедзтве». Тыя, хто трапіў у гэты сьпіс, будуць аплачваць усе камунальныя паслугі безь дзяржаўных субсыдыяў. Гэта значыць, што выдаткі на ЖКГ амаль у паўмільёна беспрацоўных у Беларусі вырастуць у некалькі разоў.\nНовы закон прыйшоў на зьмену прэзыдэнцкаму дэкрэту 2015 году «Аб папярэджаньні сацыяльнага ўтрыманства». Ён прадугледжваў выплату збору памерам каля $180 грамадзянамі Беларусі, якія жылі на тэрыторыі краіны, але не працавалі больш за 183 дзён.\nУ 2017 годзе Дэкрэт № 3, які ў народзе празвалі «дармаедзкім», выклікаў ва ўсіх буйных гарадах Беларусі адну з самых масавых хваляў пратэсту.\n«Марш дармаедаў» у Менску, 21 кастрычніка 2017 году\nУ студзені 2018 году пад ціскам пратэстоўцаў «дармаедзкі» закон адмянілі. На зьмену яму прыйшоў новы дакумэнт, які падзяліў беларусаў на тых, хто «ўдзельнічае» і «ня ўдзельнiчае» ў фінансаваньні дзяржаўных выдаткаў. З 1 студзеня 2019 году тыя, каго спэцыяльныя камісіі пры выканкамах вызначылі як «ня ўцягнутых у фінансаваньне дзяржаўных выдаткаў», павінны будуць плаціць за паслугі ЖКГ паводле поўнай стаўкі.\nКошт камунальных паслуг у менскай стандартнай двухпакаёвай кватэры плошчай 48 кв м, дзе жыве сям’я з трох чалавек, зімой абыдзецца прыкладна 160 беларускіх рублёў — каля $80 у эквіваленце.\nКалі, напрыклад, непрацуючы жыхар тыпавой двухпакаёўкі будзе прызнаны дармаедам, то яго штомесячная квітанцыя за гарачую ваду, газазабесьпячэньне і ацяпленьне вырасьце прыкладна на $50. Такую ацэнку дае Савет міністраў Беларусі.\nПра мэты новага дэкрэту неаднаразова выказваўся прэзіыдэнт Лукашэнка, які ўжо чатыры гады кажа пра барацьбу з дармаедамі ў краіне:\n«200 тысяч мы можам вызваліць — шматдзетных, хворых, інвалідаў. Людзей, якія, можа быць, хочуць працаваць, але ў іх не атрымліваецца ў сілу жыцьцёвых абставінаў. Але 300 тысяч дзе? Дэкрэт № 3 — гэта 300 тысяч тых, хто павінен працаваць, але не працуе. І мы павінны прымусіць іх працаваць. Вось і ўся ідэалёгія», — казаў беларускі прэзыдэнт у 2017 годзе.\nГомельская хатняя гаспадыня Марыя Тарасенка пакуль адзіная з амаль паўмільёна так званых «дармаедаў», хто спрабуе праз суд дамагчыся адмены абноўленага дэкрэту. Яна настойвае, што нават не працуючы ўдзельнічае ў фінансаваньні дзяржаўных расходаў.\n«Мы выплачваем ускосныя, непрамыя падаткі — ПДВ і акцызы. Акцызамі ў нас аблеплена літаральна ўсё: у нас тавары першай неабходнасьці ўсе ў акцызах», — тлумачыць сваю пазыцыю Марыя.\nСкладаньнем сьпісу дармаедаў займаюцца спэцыяльна створаныя камісіі садзейнічаньня занятасьці пры выканкамах. Тарасенка падала ў суд Чыгуначнага раёнаў Гомелю скаргу на ўключэньне яе дадзеных у базу не занятых у эканоміцы. Адказ суду жанчыну зьдзівіў.\n«Мы падалі пазоў на падставе таго, што дэкрэт супярэчыць Канстытуцыі, і мы ўдзельнічаем у фінансаваньні дзяржаўных расходаў. Нам прыйшло паведамленьне, што суду гэта непадведамнае, што яны гэта ня будуць разглядаць. І яшчэ прычыну паказалі, што, маўляў, ніякіх дзеяньняў у дачыненьні да вас не адбылося — за горла вас не ўзялі, у кішэню да вас ня залезьлі, ну чаго вы хвалюецеся так?» — распавядае Марыя Тарасенка.\nАдмову раённага суду яна абскардзіла ў апэляцыйнай інстанцыі абласнога суду. 15 сакавіка суд разгледзіць яе пазоў аб кампэнсацыі маральнай шкоды. Адказчыкамі па справе выступяць камісія па садзейнічаньні занятасьці насельніцтва Чыгуначнага раёну Гомелю і Камітэт па працы, занятасьцi i сацыяльнай абароне аблвыканкаму, якія ўносяць людзей у сьпісы дармаедаў.\nЮрыдычную падтрымку Марыі аказвае праваабаронца і юрыст Прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці (РЭП) Леанід Судаленка. Леанід ужо два гады займаецца падобнымі справамі і нават атрымаў мянушку «адвакат дармаедаў».\nУ 2017 годзе Леанід займаўся дзьвюма падобнымі справамі. Тады ён патрабаваў прызнаць дэкрэт прэзыдэнта неканстытуцыйным і даказваў удзел сваіх падабаронных у фінансаваньні дзяржаўных расходаў. Два гады таму суд таксама прыняў рашэньне аб непадведамнасьці такіх скаргаў — як і цяпер у выпадку зь яго падабароннай.\n«У скарзе мы прасілі выключыць Марыю Тарасенка зь сьпісу незанятых у эканоміцы і больш яе ў гэтым пытаньні не турбаваць. Тым ня менш суд адмовіў. Фактычна суд у Гомелі сказаў, што ўсе 500 тысяч незанятых у эканоміцы — паўмільёна беларусаў, якіх улада ўнесла ў гэты сьпіс, — ня маюць права на судовую праверку дзеяньняў так званых „дармаедзкіх“ камісій», — кажа юрыст Судаленка.\nПаводле папярэдніх дадзеных Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, бліжэйшымі тыднямі першыя 54 тысячы чалавек, якія трапілі пад дзеяньне абноўленага дэкрэту, атрымаюць квітанцыі з поўнай сумай да аплаты за падагрэў вады за студзень і люты. Паводле дадзеных Белстату, у 2018 годзе, у 2018 годзе 65% беларусаў жылі на суму менш за $250 на месяц.


«У паляку беларусы бачылі пана». 5 цытатаў з канферэнцыі пра палякаў у Беларусі - Hrodna.life\n«У паляку беларусы бачылі пана». 5 цытатаў з канферэнцыі пра палякаў у Беларусі\n21 верасня 2017, 14:45\nУ Гродне 20−21 верасня адбываецца навуковая міжнародная канферэнцыя, прысвечаная польскай меншасці ў Беларусі. Яе ладзіць консульства Польшчы ў Гродне. «Свабода» запісала 5 цікавых цытат ад выступоўцаў.\nУ канферэнцыі бяруць удзел навукоўцы з Беларусі і Польшчы. Сярод іх Аляксандар Смалянчук, Андрэй Унучак, Андрэй Чарнякевіч, Ігар Мельнікаў, Ігар Кузьняцоў, Дарота Міхальчук, Ежы Мілеўскі, Тадэвуш Гавін і іншыя.\nАд падаўлення паўстання 1863 году да рэвалюцыі 1917 году эвалюцыя польскага руху на тэрыторыі Беларусі прайшла шлях у бок нацыяналізацыі. Да рэвалюцыі палякі ў большай ступені адчувалі сябе часткай беларускай і літоўскай зямлі. Пасля ўзнікнення незалежнай Польшчы польская супольнасць пачала цягнуцца непасрэдна да Польшчы.\nДля Кастуся Каліноўскага падчас паўстання быў натуральным саюз з Польшчай. Ён лічыў беларускія землі часткай Рэчы Паспалітай. Але ў часы БНР сітуацыя змянілася. Будавалася нацыянальная дзяржава, і заснавальнікі БНР лічылі, што Рэч Паспалітая — гэта час няволі для Беларусі. Беларускі нацыянальны рух, узяўшы за аснову будаўніцтва нацыянальнай дзяржавы, пачаў аддзяляцца ад той гістарычнай традыцыі, якая існавала ў часы Рэчы Паспалітай.\nКалі ўзнікла Польшча і абвясцілі БНР, то ўтварыўся канфлікт інтарэсаў. Польскія палітычныя групоўкі, якія на пачатку беларускага адраджэння выступалі іх хаўруснікамі, павінны былі скарэктаваць свае адносіны. Але і беларускі нацыянальны рух таксама моцна змяніўся, як вонкава, так і ідэалагічна. За час польска-савецкай вайны беларускі нацыянальны рух прайшоў эвалюцыю ад спробы паяднання, каб знайсці кампраміс, да антыпольскага супраціву, які быў дэклараваны восенню 1921 году на канферэнцыі ў Празе. Адна з прычын — гэта стэрэатыпы. Беларускія стэрэатыпы былі антыпольскія: у паляку беларусы бачылі пана. Атрымаўся польска-беларускі канфлікт, які працягнуўся яшчэ дзесяцігоддзі.\nГалоўны тэзіс, які вынікае з мікрагістарычнага даследавання ў міжваенны час на прыкладзе матэрыялаў з гмінаў Бершты і Скідзель, такі. Існаваў вельмі востры палітычны канфлікт паміж беларускім насельніцтвам і польскай дзяржавай. Але паміж людзьмі на ўзроўні міжлюдскіх адносін заставаліся прыязныя, нармальныя адносіны. Прычыны розныя: і традыцыі талерантнасці, і іншае. І таму падчас Другой сусветнай вайны паміж палякамі і беларусамі не было крывавых падзей, якія адбываліся ў іншых рэгіёнах.\nПаводле афіцыйных дадзеных, за 1937−38 гады ў Беларусі расстралялі 14 тысяч палякаў. Гэтая лічба не адпавядае сапраўднасці. Паводле перапісу 1937 году, на тэрыторыі Беларусі жылі больш за 100 тысяч палякаў, а праз два гады іх засталася 61 тысяча. 16,5 тысячы былі рэпрэсаваныя, але дзе астатнія 45 тысяч? Так, некаторыя маглі выехаць з тэрыторыі Беларусі, але ў выніку простых арыфметычных падлікаў спіс рэпрэсаваных і расстраляных узрастае да 30 тысяч чалавек. Навукоўцы не маюць магчымасці атрымаць дакладную інфармацыю з архіваў. За перыяд ад 1917 году да пасляваенных рэпрэсій у Беларусі былі фізічна знішчаныя каля 62 тысяч палякаў.\nКінаклуб «Ракурс» аднаўляе дзейнасць паказам класічнай стужкі Вудзі Алена


Еўракамісія разгледзіць пытанне аб статусе кандыдата Украіны на ўступленне ў ЕС 17 чэрвеня - bydobry.com\nHomeНавіныЕўракамісія разгледзіць пытанне аб статусе кандыдата Украіны на ўступленне ў ЕС 17...\nЕўракамісія разгледзіць пытанне аб статусе кандыдата Украіны на ўступленне ў ЕС 17 чэрвеня\nЕўракамісія можа разгледзець пытанне аб наданні Украіне статусу кандыдата на ўступленне ў ЕС 17 чэрвеня, паведамляе ТАСС са спасылкай на афіцыйнага прадстаўніка Еўракамісіі Эрыка Мамера. Пра гэта піша gazeta.ru.\nПапярэдняя дыскусія па пытанні статусу Украіны пройдзе ў панядзелак, 13 чэрвеня. Ужо 17 чэрвеня адбудзецца паседжанне калегіі Еўракамісіі, на якім адбудзецца канчатковае абмеркаванне пытання. У ходзе пасяджэння члены Еўракамісіі павінны сфармуляваць рэкамендацыю аб наданні Украіне статусу кандыдата на ўступленне ў Еўрапейскі саюз. Пазней яе разгледзіць саміт кіраўнікоў дзяржаваў і ўрадаў Еўразвяза.\nPrevious articleБеларусь расследуе факт парушэння дзяржмяжы ў паветры з боку Украіны\nNext articleКурсы валют 9 чэрвеня


28 жніўня сьвяткавалася Прачыстая\n29 жнівень 2005, 15:36\nRFE/RL Каляндар “Свабоды”\n28 жніўня ў Беларусі сьвяткавалася Прачыстая, або Спажа, – самае значнае сьвята ў канцы лета, цалкам прысьвечанае ўраджаю. “Сьвята Прачыста – поле ўрачыста”, – казалі нашыя продкі.\n28 жніўня 1929 году ў БССР быў праведзены “Дзень калектывізацыі”. Толькі за адзін гэты дзень у краіне былі створаныя 143 калгасы. Эмісары кампартыі сьпяшаліся абвясьціць Беларусь зонай суцэльнай калектывізацыі, таму меркаваньне сялян пра абагуленьне іхнае прыватнае маёмасьці ня ўлічвалася. Сотні тысяч нязгодных гаспадароў паплаціліся за свае пратэсты свабодаю і жыцьцём, а сама калектывізацыя стала ўрэшце галоўнай партыйнай кампаніяй у часе масавага сталінскага тэрору.\nУ нядзелю адзначыў свой дзень нараджэньня вядомы беларускі паэт Генадзь Бураўкін. Ён прыйшоў на сьвет у 1936 годзе на Расоншчыне. Вучыўся ў БДУ, быў галоўным рэдактарам часопісу “Маладосць”, кіраўніком Беларускага тэлебачаньня і радыё, прадстаўніком Беларусі ў ААН.\nСярод іншых славутасьцяў, што нарадзіліся 28 жніўня ў розныя гады, згадаем сёньня Чарлза Ролса, стваральніка аўтамабільнай кампаніі “Ролс-Ройс”, а таксама заснавальніка нямецкай літаратуры новага часу паэта Ёгана Гётэ.


Каб Беларусь стала краінай для годнага жыцця. Аб чым маліліся ў Будславе каталіцкія біскупы - Хрысціянскі сайт † katolik.life - Гомель, Пінск, Баранавічы...\nГенеральны вікарый Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Юры Касабуцкі, які цэлебраваў першую святую Імшу ў Будславе на ўрачыстасцях, якія адбыліся 2-3 ліпеня, выказаў надзею на хуткую адбудову будслаўскай базылікі. Ён адзначыў, што з падобных выпрабаванняў супольнасць вернікаў павінна выходзіць мацнейшай, як сталь пасля закальвання. І падкрэсліў, якую вялікую хвалю салідарнасці выклікала гэтае няшчасце не толькі сярод католікаў, але сярод людзей розных канфесій і нават розных рэлігій, у тым ліку мусульманаў, цытуе Catholic.by.\nАрцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч падчас святой Імшы для пілігрымаў заклікаў Марыю выпрасіць ласку даверу бязмежнай Божай любові, міласэрнасці і Божаму Провіду ў гэты лёсавызначальны час:\n- З табой сумесна адбудуем прысвечаную Табе Будслаўскую святыню! З Табой пабудуем новую шчаслівую Беларусь!\nПадчас начной святой Імшы старшыня Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў у Беларусі біскуп Алег Буткевіч маліўся, у тым ліку, «каб Беларусь стала па-сапраўднаму краінай для жыцця - годнага жыцця кожнага грамадзяніна».\n- Базыліка, якая з’яўляецца сімвалам, знакам нашай веры і якая з-за пажару засталася без даху. Няхай гэтае здарэнне паставіць перад намі пытанне пра Божы аўтарытэт. Няхай адбудова даху на будслаўскай святыні стане сімвалам і знакам адбудовы і ўмацавання Божага аўтарытэту ў нашым асабістым і грамадскім жыцці. А сам Будслаў няхай заўсёды будзе для нас тым «родным кутом», дзе можа адпачыць паяднаная з Богам кожная чалавечая душа, пажадаў біскуп Алег Буткевіч.\nА ранкам 3 ліпеня Апостальскі нунцый у Беларусі Антэ Ёзіч падкрэсліў, што асаблівым чынам моліцца за мір і згоду ў краіне, каб з Божай дапамогай і праз заступніцтва Маці Божай Будслаўскай у краіне ўсталявалася сапраўдная культура братэрства і салідарнасці. Жыхары краіны маюць патрэбу прымірыцца паміж сабою, зноў сустрэцца адно з адным, як браты, пераадолець нязгоду, якая іх падзяляе, упэўнены прадстаўнік Папы Рымскага.\nЁн звярнуўся да Божай Маці па дапамогу, каб беларусы маглі «быць паміж сабою сапраўднымі братамі і сёстрамі, якія імкнуцца жыць у сапраўдным міры». Таксама Апостальскі нунцый адзначыў неабходнасць малітвы за ўсіх ахвяраў Другой сусветнай вайны - вядомых і невядомых, за ўсіх, хто стаў ахвярай, у тым ліку з прычыны ідэалогій.


Алег Анатолевіч Патоцкі — Вікіпедыя\nАлег Анатолевіч Патоцкі\nУ Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых асоб з прозвішчам Патоцкі.\n24 чэрвеня 1991(1991-06-24) (30 гадоў)\n2008—2012 БАТЭ (Барысаў) 11 (1)\n2012 → Дняпро (Магілёў) 24 (4)\n2013—2014 Дняпро (Магілёў) 16 (1)\n2014 Гарадзея 14 (0)\n2015— Іслач 122 (5)\n2010—2012 Беларусь (да 21) 11 (4)\nАлег Патоцкі (нар. 26 чэрвеня 1991, Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач».\nЗ 2008 года гуляў за дубль барысаўскага БАТЭ, потым пачаў праходзіць у асноўны склад. Сезон 2012 правёў у арэндзе ў магілёўскім «Дняпры», дапамог клубу перамагчы ў Першай лізе. У студзені 2013 года перайшоў у «Дняпро» на трывалай аснове, але ўжо не меў месца ў асноўным складзе. Пад канец сезона стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе, звычайна на пазіцыі цэнтральнага атакуючага паўабароцы.\nУ сакавіку 2014 года кантракт з «Дняпром» быў разарваны па ўзаемнай згодзе, і неўзабаве Алег стаў іграком «Гарадзеі». Першую палову сезона 2014 прапусціў з-за траўмы, пазней замацаваўся ў аснове «Гарадзеі».\nУ студзені 2015 года быў на праглядзе ў «Тарпеда-БелАЗ», але беспаспяхова. Пазней на працягу значага перыяду знаходзіўся ў стане бабруйскай «Белшыны», аднак у сакавіку пакінуў Бабруйск. З-за траўмы прапусціў пачатак сезона 2015, а ў маі падпісаў кантракт з першалігавай «Іслаччу». У сезоне 2015 рэдка з’яўляўся на полі, аднаўляючыся ад траўмы. У першай палове сезона 2016 трывала гуляў у стартавым складзе «Іслачы», якая выйшла ў Вышэйшую лігу, але ў жніўні атрымаў чарговую траўму і выбыў да канца сезона.\nУ студзені 2017 года падоўжыў кантракт з клубам. У пачатку сезона 2017 гуляў за дубль, пазней вярнуў месца ў асноўным складзе і ў выніку быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне. У студзені 2018 года стала вядома, што Патоцкі працягне выступаць за «Іслач». У сезоне 2018 быў трывалым іграком стартавага складу.\nУ пачатку 2019 года таксама разглядаўся як ігрок асновы, аднак 14 сакавіка ў кубкавым матчы супраць БАТЭ атрымаў цяжкую траўму, з-за якой выбыў на працяглы тэрмін. Вярнуўся на поле толькі ў канцы верасня таго ж года. У лістападзе 2019 года падоўжыў кантракт з «Іслаччу». У сезоне 2020 быў трывалым іграком стартавага складу каманды. У пачатку 2021 года стаў адным з нешматлікіх вопытных ігракоў, якія засталіся ў камандзе пасля таго, як яна ўзяла курс на амаладджэнне. У сезоне 2021 гуляў пераважна ў стартавым складзе, часам адсутнічаў з-за траўм.\nУ студзені 2022 года падоўжыў кантракт з «Іслаччу» на год.\n01 Чэмпіён Беларусі (2): 2010, 2011\nПераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2012, 2015\n2008 дубль БАТЭ 26 2\n2009 дубль БАТЭ 21 2\n2010 Д1 БАТЭ 2 0\n2011 Д1 БАТЭ 9 1\n2012 Д2 Дняпро 24 4\n2013 Д1 Дняпро 16 1\n2014 Д2 Гарадзея 14 0\n2015 Д2 Іслач 10 0\n2016 Д1 Іслач 12 0\n2017 Д1 Іслач 21 1\n2018 Д1 Іслач 28 1\n2019 Д1 Іслач 4 0\n2020 Д1 Іслач 28 0\n2021 Д1 Іслач 19 3\n↑ Oleg Patotskiy // Transfermarkt — 2000. Праверана 9 кастрычніка 2017.\n↑ Олег Патоцкий перейдет в "Днепр"\n↑ "Днепр" расторг контракт с Патоцким\n↑ Патоцкий будет играть за "Городею"\n↑ Патоцкий, Шидловский и Якимов не подошли "Торпедо-БелАЗ"\n↑ Олег Патоцкий покинул тренировочный лагерь "Белшины"\n↑ ИГРОК, УЧАСТВУЮЩИЙ В ЛИГЕ ЧЕМПИОНОВ, ПОПОЛНИЛ РЯДЫ ИСЛОЧИ Архівавана 2 ліпеня 2015.\n↑ Бубнов и Патоцкий продлили контракты с "Ислочью"\n↑ Олег Патоцкий продолжит играть за "Ислочь"\n↑ Олег Патоцкий продлил контракт с "Ислочью"\n↑ Патоцкий продлил контракт с "Ислочью"\nbу.tribuna.com · FootballFacts.ru · Soccerway · teams.by · playmarkerstats.com (ігрок) · Transfermarkt (ігрок) · worldfootball.net (ігрок) · Прэсбол · УЕФА\n1 Рудзянок (б)\n17 Казырэнка (к)\n44 Юрасаў (б)\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Алег_Анатолевіч_Патоцкі&oldid=4024103"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 19:57, 19 студзеня 2022.


Уладары лясных абшараў\nЕдзем у Чудзін. З абодвух бакоў да дарогі падступаюць лясы. Дрэвы ўжо прыкметна пазалочаныя восенню. Прыгажосць! У душы па-добраму зайздрошчу тым людзям, якія маюць магчымасць любавацца гэтымі краявідамі штодзённа. І, дарэчы, менавіта з гэтымі людзьмі — супрацоўнікамі Чудзінскага лясніцтва — мы сустракаемся напярэдадні прафесійнага свята работнікаў лесу.\nГалоўны тут — ляснічы Анатоль Рулінскі. Яго “лясны” стаж налічвае ўжо восем гадоў, з якіх апошнія тры — на цяперашняй пасадзе. Сам Анатоль Аляксандравіч мясцовы, чудзінскі. Кажа, што з дзяцінства любіў прыроду ды навакольныя лясы. Яшчэ ў школе займаўся ў гуртку “Школьнае лясніцтва”. Праўда, пасля планаваў набыць іншую прафесію. Ды лёс склаўся так, што ўсё ж спачатку скончыў Полацкі лясны тэхнікум, а потым, ужо завочна, — інжынерна-тэхналагічную акадэмію ў Бранску. Яго жонка, дарэчы, таксама працуе ў лясніцтве: Наталля Сяргееўна тут бухгалтар. Ёсць у Рулінскіх і дачушка, якой хутка споўніцца чатыры гады.\nПра работу Анатоль Аляксандравіч расказвае ахвотна:\n— Наша лясніцтва займае плошчу ў 6328 гектараў. Сярэдні ўзрост пасадак тут складае 45 гадоў. У асноўным, лес хвойны. Сёлета вясной пасадзілі 12 гектараў новых пасадак. А зараз займаемся нарыхтоўкай драўніны.\nЯк кажа Анатоль Аляксандравіч, з насельніцтвам у лясніцтва не ўзнікае ніякіх пытанняў. Парушальнікаў, якія б самавольна высякалі лес, на шчасце, не сустракаецца. Ёсць іншая праблема. Апошнім часам назіраецца так званая “цякучасць кадраў”. Вось і зараз ёсць свабодныя вакансіі майстроў лесу. Увогуле штат лясніцтва невялікі, усяго два дзясяткі чалавек. Восем з іх — леснікі. З адным з іх, Мікалаем Дайлідам, мы таксама пазнаёміліся.\nЯго лясныя ўладанні раскінуліся на 567 гектарах. Дарэчы, участак Мікалая Васільевіча самы аддалены ад Чудзіна, пачынаецца дзесьці праз 12 кіламетраў ад вёскі. Ляснік расказвае, што працуе тут ужо сёмы год. У яго абавязкі ўваходзіць сачыць за парадкам у месцах адпачынку, адводзіць лесасекі пад высечку для насельніцтва, а таксама шмат іншай работы. Адным словам, у лесе Мікалай Васільевіч бывае штодзённа. І, як ён кажа, прырода не надакучвае.\nБольш таго, менавіта ў лесе наш суразмоўца праводзіць таксама вольны час. Ён, як аказалася, яшчэ і паляўнічы. Зараз вось набыў пуцёўку і палюе на дзікіх качак. Нядаўна было ўдалае паляванне — трафеем Мікалая Васільевіча сталі сем птушак! Да таго ж любіць і па грыбы ляснік хадзіць, і проста адпачываць на прыродзе з роднымі. Яны з жонкай Святланай, дарэчы, выхоўваюць двух сыноў.\nНапярэдадні Дня работнікаў лесу Анатоль Аляксандравіч і Мікалай Васільевіч пажадалі калегам моцнага здароўя, выдатнага настрою кожны дзень і нязменнага аптымізму. А мы, у сваю чаргу, жадаем уладарам лесу радасці, поспехаў і асабістага шчасця.


Царква Сьвятога Мікалая (Мурыны Малыя) — Вікіпэдыя\nЦарква Сьвятога Мікалая (Мурыны Малыя)\nЦарква Сьвятога Мікалая, аўтэнтычны выгляд\nВёска Мурыны Малыя\nКаардынаты 52°23′03.25″ пн. ш. 23°46′51.38″ у. д. / 52.3842361° пн. ш. 23.7809389° у. д. / 52.3842361; 23.7809389Каардынаты: 52°23′03.25″ пн. ш. 23°46′51.38″ у. д. / 52.3842361° пн. ш. 23.7809389° у. д. / 52.3842361; 23.7809389\nДата заснаваньня 1760\nЦарква Сьвятога Мікалая на мапе Беларусі ±\nЦарква Сьвятога Мікалая — помнік архітэктуры XVIII ст. у Мурынах Малых. Належыць да прыходу суседняй вёскі Радасьці. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з элемэнтамі стылю барока, зруйнаваны ў выніку рэканструкцыі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.\nЦаркву ў Мурынах Малых збудавалі ў 1760 годзе з дрэва.\nПа трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Мурыны Малыя апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзейнічаць як уніяцкая. Аднак па гвалтоўнай ліквідацыі Ўніяцкай царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскага патрыярхату). У 2-й палове XIX ст. царкву перабудавалі.\nУ 2015 годзе ў выніку рэканструкцыі царкву цалкам разабралі. Пазьней на месцы царквы збудавалі візуальна падобны будынак.\nПомнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з элемэнтамі стылю барока. Мае падоўжана-восевую кампазыцыю, якая складаецца з асноўнага прастакутнага ў пляне аб’ёму, 4-граннай апсіды, бабінца і прытвора. Над бабінцам узвышаецца 8-гранная званіца, завершаная шатровым дахам з купалам. Вуглы бабінца і вежы вылучаюцца лапаткамі. Асноўны аб’ём пад 4-схільным дахам зь невялікім купалам на гранёным глухім барабане. Апсыда ніжэйшая за асноўны аб’ём, накрытая 3-схільным дахам. Аконныя праёмы прастакутныя ў прафіляваных ліштвах. Сьцены гарызантальна ашаляваныя, умацаваныя брусамі-сьцяжкамі. Пад дахам праходзіць карніз і карункавы разны фрыз. Рознавялікія аб’ёмы царквы ствараюць выразную мастацкую кампазыцыю.\n^ У Малых Мурынах зьнішчаны гісторыка-культурны помнік // Радыё Рацыя, 11.08.2015 г.\nАб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр 112Г000355\nЦарква Сьвятога Мікалая (Мурыны Малыя) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Царква_Сьвятога_Мікалая_(Мурыны_Малыя)&oldid=2163642»


Здаровая атмасфера і стварэнне ўмоў для рэалізацыі фізічнай актыўнасці людзей пажылога ўзросту | Наши мероприятия | Узденский район |Узда|Узденский райисполком| Новости Узденского района\nГлавная / Регион / Общественные организации. Политические партии / Узденская районная организация ветеранов Белорусского общественного объединения ветеранов / Наши мероприятия\nЗдаровая атмасфера і стварэнне ўмоў для рэалізацыі фізічнай актыўнасці людзей пажылога ўзросту\nУвазе прысутных была прэзентавана міні-ініцыятыва “Тэрыторыя здароўя”. Гэта сумесная ініцыятыва тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва і раённай арганізацыі Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа, рэалізаваная пры фінансавай падтрымцы Міжнароднай Федэрацыі таварыстваў Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца.\n– Міні-ініцыятыва распрацавана і ўжо прымяняецца на практыцы ў рамках абласнога праекта “Здаровае старэнне ў сямі таварыствах Беларусі”, мэта якога – распаўсюджванне сярод насельніцтва ведаў аб прынцыпах здаровага старэння, стварэнне ўмоў для рэалізацыі фізічнай актыўнасці людзей пажылога ўзросту, – адзначыла супрацоўніца цэнтра і валанцёр Чырвонага Крыжа Анастасія Крупнік. – Наша ж ініцыятыва прадугледжвала правядзенне на базе ТЦСАН, а дакладней – аддзялення дзённага знаходжання для грамадзян пажылога ўзросту курсу лекцый і тэматычных сустрэч са спецыялістамі па здароваму ладу жыцця, а таксама арганізацыю штотыднёвых заняткаў скандынаўскай хадзьбой і іншымі відамі фізічнай актыўнасці.\nІ, як заўважыла адна з актывістак групы па скандынаўскай хадзьбе Наталля Шамянкова, гэты няхітры від спорту захапіў не толькі яе, але і іншых жанчын ва ўзросце. “Ощущение полёта испытала я сама…” – так Наталля Станіславаўна ахарактарызавала заняткі хадзьбой, якія цяпер не прапускае.\n– Зрабіць шлях насустрач свайму здароўю можа кожны. Галоўнае – захацець, – адзначыў старшыня раённай арганізацыі БТЧК Аляксандр Андросік. – У нашых жа сілах дапамагчы і падтрымаць падобныя ініцыятывы. Таму будзьце здаровымі і адпачывайце актыўна!\nВера ЛУКАШЭВІЧ, фота Сяргея ШАРАЯ


Войцік Жанна Мікалаеўна\nДзяржаўная ўстанова адукацыі "Янавіцкая сярэдняя школа Клецкага раёна" Мінскай вобласці\n222659 Мінская вобласць Клецкі раён вуліца Школьная, д.3\n801793 - 34-384 (завуч)\n801793 - 34-383 (дырэктар)\n801793 - 34-383 (прыёмная)\nДзіцячы тэлефон даверу —(8017)2460303\nМэта работы школы на 2018/2019 навучальны год:\nстварэнне неабходных умоў (навукова-метадычных, арганізацыйных, кадравых, інфармацыйных) для ўдасканалення адукацыйнай прасторы школы, якая забяспечвае развіццё суб'ектаў адукацыйнага працэсу ў сучасных умовах.\n1. Павышэнне якасці адукацыі за кошт удасканалення інфармацыйна адукацыйнага асяроддзя школы  як асноўнага навучальнага рэсурсу, актыўнага выкарыстання ва ўрочнай і пазаўрочнай дзейнасці інфармацыйных тэхналогій усімі ўдзельнікамі адукацыйнага працэсу.\n2. Фарміраванне інфармацыйнай культуры як фактару забеспячэння інфармацыйнай бяспекі школьнікаў, выпрацоўка адзінай стратэгіі бяспекі ў сферы ІКТ.\n3. Удасканаленне работы па фарміраванні здаровага ладу жыцця, прапагандзе прынцыпаў здаровага харчавання, пытаннях бяспечнай жыццядзейнасці, прафілактыцы траўматызму і шкодных звычак.\n4. Павышэнне прафесійнай кампетэнтнасці педагогаў праз развіццё сістэмы самаадукацыі, навыкаў абагульнення і распаўсюджвання станоўчага педагагічнага вопыту, сеткавае ўзаемадзеянне педагагічных работнікаў паміж сабой і з навучэнцамі; стымуляванне педагогаў да атрымання вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі.\n5. Умацаванне і мадэрнізацыя вучэбнай і матэрыяльна-тэхнічнай базы прадметных кабінетаў гісторыі і геаграфіі, фізікі, абслугоўваючай і тэхнічнай працы.\n22 верасня - Міжнародная акцыя "Дзень без аўтамабіля"\n22 верасня ў Беларусі будзе праводзіцца штогадовая міжнародная акцыя “Дзень без аўтамабіля”, якая накіравана на прыцягненне ўвагі грамадскасці да праблемы шкоднага ўплыву на стан навакольнага асяроддзя і здароўе насельніцтва залішняга выкарыстання ўласнага транспарту.\n19 сентября в 00:03 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\n20 верасня - адзіны дзень здароўя\n20 верасня – "Дзень здароўя школьнікаў. Прафілактыка парушэнняў зроку".\n19 сентября в 00:00 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\n15 - 22 верасня - Тыдзень спорту і здароўя.\n17 сентября в 18:51 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\nЗапрашаем усіх ахвотных далучыцца да сусветнай валанцёрскай акцыі па прыборцы смецця «Зробiм!»\n21.04.2018 стартаваў 6-ы сезон валанцёрскіх уборак несанкцыянаваных звалак\n«Зробім» (Let’s do it /Сделаем!). У арганізацыйны камітэт руху уваходзяць\nэкалагічныя НГА: установа «Цэнтр экалагічных рашэнняў,\nтаварыства «Зялёная сетка», грамадскае аб'яднанне «Минское\nвелосипедное общество», індывідуальныя прадстаўнікі.\nЗавяршэннем сезона стане глабальная ўборка 15.09.2018, у якой\nпрымуць удзел валанцёры са 150 краін.\n11 сентября в 00:00 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\nЗапрашаем на святочную лінейку, прысвечаную Дню ведаў, 1 верасня ў 10.00\n30 августа в 18:17 | Акулёнак Ірына Іванаўна И. И. | нет комментариев\n25 жніўня - абласная педагагічная канферэнцыя ў г. Маладзечна\n25 жніўня 2018 года адбудзецца канферэнцыя педагагічных работнікаў «Адукацыя Мінскай вобласці – аснова ўстойлівага развіцця рэгіёна».\n20 августа в 23:31 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\nМіжведамасная акцыя «Дапамажы пайсці вучыцца».\nУ нашым раёне з 20 жніўня па 1 кастрычніка аб’яўлена міжведамасная акцыя «Дапамажы пайсці вучыцца».\n20 августа в 23:18 | Акулёнок С. В. | нет комментариев\nВсе 119 новостей\nВсе 145 альбомов


У чым розніца паміж дадаткам і лістом? 2020\nУ чым розніца паміж дадаткам і лістом?\nЛіст патэнцыйнаму працадаўцу можа быць класіфікаваны як спекулятыўны. У вас ёсць праца, напрыклад? Прыкладанне - гэта калі вы падаеце заяўку на працу, якая рэкламуецца альбо даступная. Прыкладанне амаль заўсёды знаходзіцца на пэўнай форме, якую запоўніць усе заяўнікі. Пры жаданні вы можаце прыкласці суправаджальны ліст з дадатковай інфармацыяй.\nНефармальны ліст - гэта спосаб зносін з нашымі сваякамі, сябрамі і калегамі, якія застаюцца ў баку ад нас, а афіцыйны ліст выкарыстоўваецца ў службовых мэтах. І фармат нефармальнага і афіцыйнага ліста зусім іншы. Заяўка і афіцыйнае напісанне звычайна адно і тое ж.


Гульня 2012 Папулярны манікюр Анлайн. Гуляць бясплатна\nГульня 2012 Папулярны манікюр\nГуляць у гульню 2012 Папулярны манікюр онлайн:\nАпісанне гульні 2012 Папулярны манікюр\n2012 Popular Nail Art - гэта чарговы праект для падрастаючых модніц. У гэтай гульні трэба праявіць свой стыль у ведах пра манікюр. Гульцу даводзіцца шанец удыхнуць у пазногці палёт фантазіі, ператварыўшы іх у шэдэўр. У гульні даступныя, адразу некалькі маніпуляцый. Выбраўшы скуру рук, можна напоўніць пазногці колерам, а потым і узорам. З разыначак можна адзначыць розныя бліскаўкі і кольцы на рукі. . Гуляць у гульню 2012 Папулярны манікюр онлайн.\nТэхнічныя характарыстыкі гульні 2012 Папулярны манікюр\nГульня 2012 Папулярны манікюр дададзеная: 25.03.2013\nПамер гульні: 1.28 Мб\nУ гульню гулялі: 1792 раз\nРэйтынг гульні: 4.43 з 5 (67 адзнак)\nГульні, падобныя на гульню 2012 Папулярны манікюр\nЗрабі пазногці сам\nМанікюр тайнага саду\nМанікюрных салон для шчанюкоў\nШкола монстраў. Педыкюр Рашэль Гойл\nМанікюр Хоулин Вульф\nПястота перад сном\nСпампаваць гульню 2012 Папулярны манікюр\nУставіць гульню 2012 Папулярны манікюр на свой сайт:\n2012 Папулярны манікюр\nКаб ўставіць гульню 2012 Папулярны манікюр на свой сайт, скапіруйце гэты код і вставте ў html код свайго сайта. Таксама калі вам спадабалася гульня 2012 Папулярны манікюр, скапіруйце і адпраўце спасылку свайму сябру або ўсім сваім сябрам, падзяліцеся гульнёй з усім светам!\nЗ гульнёй 2012 Папулярны манікюр, таксама гуляюць у гульні:


Фото машин Fiat Marea, красивые фотографии автомобилей. Фотогалерея авто Fiat Marea по маркам\nMitsubishi i б.у.\nMitsubishi GTO б.у.\nMitsubishi Proudia б.у.\nMitsubishi Lancer б.у.\nMitsubishi FTO б.у.\nMitsubishi Challenger б.у.\nВсе Mitsubishi фото цена


Amarok для патэнцыі - Колькі гэта каштуе і як гэта працуе?\nдадому naviny Amarok для патэнцыі – Колькі гэта каштуе і як гэта працуе?\nпапярэдняя артыкулChoco Lite Extra – адмоўныя каментары, меркаванні, цэны, афіцыйны сайт\nнаступная артыкулAdamour капсулы для патэнцыі – Чаму я павінен купіць, водгукі, цэны\nАд праблем у палавога жыцця ніхто не застрахаваны, рэгулярны стрэс, хваробы, нездаровы лад жыцця, алкаголь можа прывесці да сэксуальнай дысфункцыі. Каб абараніць сябе...


Лукашэнка: грошы для апазыцыі валізкамі спрабуюць завезьці ў Беларусь\n30 студзень 2020, 20:22\nПаводле БелаПАН, пра гэта кіраўнік Беларусі заявіў 30 студзеня, камэнтуючы прызначэньне дырэктарам дэпартамэнту па гуманітарнай дзейнасьці кіраўніцтва справамі прэзыдэнта Ігара Кудрэвіча, а намесьнікам кіраўніка справамі прэзыдэнта — Генадзя Богдана.\nПаводле Аляксандра Лукашэнкі, дзейнасьць дэпартамэнту ў бліжэйшы час плянуецца падкарэктаваць.\n«Я заўважыў гадоў 20 таму, можа, нават больш: гуманітарнай дзейнасьцю ў нас больш за ўсё займалася апазыцыя. І яны на працягу аднаго году сталі багатымі. Яны тут хадзілі па вуліцах, гвалтам крычалі. Адкуль грошы? Сталі вывучаць: ба, ды гэта ж гуманітарная дапамога! І тады я ўзяў пад кантроль гэтае пытаньне», — заявіў кіраўнік дзяржавы.\nНа думку Лукашэнкі, калі грошы прыходзяць у краіну на фінансаваньне палітычнай дзейнасьці, то гэта ўжо ня можа лічыцца гуманітарнай дапамогай, гэтыя сродкі ня могуць вызваляцца ад падаткаў.\n«Падтрымка апазыцыі і іх палітычнай дзейнасьці — калі ласка, фондаў моры. Амэрыканскіх, нямецкіх (Эбэрта, Адэнаўэра) і гэтак далей. Яны павінны і аказваюць дапамогу, праўда, заўсёды непразрыста: яна ідзе праз Польшчу, Літву, валізкамі спрабуюць завезьці грошы ў Беларусь», — адзначыў Лукашэнка.\n«Мы гэта спынілі. Але галоўнае — у адзін момант нашыя некаторыя "сьвядомыя" грамадзяне сталі багатымі 20-25 гадоў таму назад. Таму давялося ўзяць пад кантроль гуманітарную дзейнасьць, каб яна, вызваленая ад падаткаў, дайшла да спажыўца, менавіта да тых, каму з Захаду ці Ўсходу прызначаная па дакумэнтах», — цытуе Лукашэнку яго прэсавая служба.


Як вызначыць / праверыць, калі дата выхадныя ў Excel?\nЧасам вам можа спатрэбіцца, каб вызначыць, калі дата выпадае на выходныя, каб арганізаваць свае асабістыя справы. З дапамогай гэтага ўроку вы даведаецеся, як вызначыць або праверыць, ці з'яўляецца дадзеная дата з'яўляецца выхадных у Excel.\nВызначыць, калі дата выхадныя з формулай\nВызначыць, калі дата выхадныя з Kutools для Excel\nНапрыклад, вы хацелі б паказаная вочка запаўняцца ПРАЎДА, калі дадзеная дата выпадае на выходныя, і запаўняецца FALSE, калі дата не належыць выхадныя, наступная формула дапаможа вам.\n1. Абярыце пустое вочка для размяшчэння выніку, увядзіце гэтую формулу = КАЛІ (ДЕНЬНЕД (A2,2)> 5, значэнне TRUE, FALSE) у радку формул, а затым націсніце Уводзіць ключ. Глядзіце скрыншот:\n2. Перацягнуць маркер запаўнення вочак, якія вы хочаце, каб пакрыць з гэтай формулай. Тады вы атрымаеце вынік, як паказана ніжэй скрыншоце паказана на малюнку.\nНататкаКалі ёсць пустыя вочкі ў дыяпазоне дат, ён будзе адлюстроўвацца TŪRE, а таксама.\nЗ Прымяненне фарматавання даты карыснасць Kutools для Excel, Вы можаце лёгка змяніць усе дадзеныя даты ў дзень назвы тыдня для вызначэння, калі дата выходных у Excel. Калі ласка, зрабіце наступнае.\n1. Калі вы не хочаце, каб непасрэдна ператвараць зыходныя дадзеныя, калі ласка, скапіруйце і ўстаўце яго ў новы слупок, які знаходзіцца побач з арыгіналам. Выберыце гэтыя новыя ўстаўленыя дадзеныя і націсніце Kutools > фармат > Прымяненне фарматавання даты, Глядзіце скрыншот:\n2. у Прымяненне фарматавання даты дыялогавае акно, абярыце Серада or Жаніць ў Дата фарматавання поле, а затым націсніце OK кнопкі.\nТады вы атрымаеце вынік, як паказана ніжэй скрыншоце паказана на малюнку, і вы можаце лёгка праверыць, калі канкрэтная дата выпадае на выходныя на аснове імя даты.\nЯк вызначыць, калі дата знаходзіцца паміж двума датамі або выходнымі ў Excel?\nЯк вызначыць, ці з'яўляецца лік ці значэнне знаходзіцца ў дыяпазоне ў Excel?\nЯк вызначыць, калі дата прайшло ў Excel?