Род Клімёнкаў сабраўся ў Будзішчы » Вялейка й Вялейскі раён | Вілейка і Вілейскі Раён | Вилейка и Вилейский район\nРод Клімёнкаў сабраўся ў Будзішчы\n9 чэрвеня 2010, Катэгорыя - НАВІНЫ » Навіны рэгіёну\nПрадстаўнікі роду Антося і Кацярыны Клімёнкаў – больш за 40 чалавек, – 5 чэрвеня сабраліся ў Будзішчы, каб ушанаваць памяць продкаў і самім пазнаёміцца.\nУ Антося і Кацярыны ў Будзішчы нарадзілася 11 дзяцей, з іх выгадавалася толькі восем: Аляксандр, Волісь, Ігнась, Агата, Паўліна, Марыя, Гэля і Вольга. Восем новых галінак аднаго дрэва хутка разрасталіся, і тады з’явіліся яшчэ галінкі новага парадку: трэцяга, чацвертага, пятага. А зараз ужо ёсць і шостага парадку – дзеці альбо робяць свае першыя крокі, альбо яшчэ пазіраюць на гэты свет, седзячы пакуль на руках сваіх бацькоў.\nНекаторыя галінкі ўжо памерлі альбо вельмі састарэлі, але жывуць унукі, праўнукі, прапраўнукі Антося і Кацярыны і нават іх прапрапраўнукі – самыя маладыя прадстаўнікі роду.\nПятага чэрвеня ў Будзішчы сабраліся, канешне, не ўсе – нехта прыхварэў, нехта, магчыма, не ведаў пра сустрэчу, аб якой інфармацыя была змешчаная ў друку. Ніхто не прыехаў з Польшчы, з Амерыкі – там жывуць многія нашчадкі, іх продкі некалі пакінулі радзіму вымушаным чынам, як Ігнась і Паўліна, яны паехалі ў ЗША і там засталіся назаўсёды.\nПасля вайны засталіся ў Польшчы Пётра і Ігнась Калядовы – дзеці Клімёнкавай Агаты. Іх ужо няма у жывых, затое там знаходзяцца ўнукі і праўнукі – носьбіты іх не толькі геннай спадчыннасці. Больш за 40 чалавек – толькі прадстаўнікоў роду – сабралася ў Будзішчы, каб, найперш, ушанаваць памяць Антося і Кацярыны, і, вядома ж, пазнаёміцца, бо некаторыя з іх да гэтага ніколі не сустракаліся. Усім хацелася пагаварыць, расказаць пра сябе, даведацца пра кожнага з тых, хто прыехаў.\nА яшчэ хацелася сфатаграфавацца з усімі на памяць, наведаць могілкі сваіх продкаў у Судніках, парадавацца і палюбавацца маляўнічымі мясцовымі краявідамі.\nХата, якую пабудавалі ў Будзішчы Антось і Кацярына і жылі ў ёй увесь час, добра захавалася, як і хата дзеда Воліся побач. Будынкі дагледжаныя, тэрыторыя навокал прыбраная, трава выкашаная, платы пафарбаваныя, цвітуць кветкі.\nУ хатах захаваліся даўнейшыя лаўкі, сталы, шафы, ложкі. У прыбудове да хаты ўсё яшчэ стаяць забытыя і нікому цяпер непатрэбныя каменныя жорны.\nЦі не ўсе прысутныя дакрануліся рукамі да каляровай хусткі, якую некалі па святах насіла баба Кацярына – Антосіха. Хустку ёй, магчыма, прывезлі з Амерыкі, і хутчэй за ўсё сын Волісь.\nСтарэйшыя ўспаміналі. Кацярына Фядотаўна Токарава з Самалёў расказала, што калі памерла пры родах Вольга Клімёнак і сіротамі засталося двое яе дзяцей, то старэйшага, Аляксандра, забрала родная сястра Гэлька Харытонава з Суднікаў, а малога Андрэя ўзяла на выхаванне сястра Марыя. І сёстры выгадавалі дзяцей.\nУсе прысутныя адзначылі, што дзеці Антося і Кацярыны былі добра выхаванымі людзьмі і паміж імі панавалі згода і добрыя адносіны.\nІ гэтак жа паводзілі сябе ўнукі Антося і Кацярыны. Напрыклад, Янка Каляда з Лёпаўшчыны быў чулым чалавекам, спакойным і разважлівым, заўсёды прыходзіў на дапамагу. Ён не піў, не курыў, быў клапатлівым і патрабавальным бацькам. І дзед Якім, праўнук Антося і Кацярыны, якому зараз 73 гады, жыве ў вёсцы Крыніца-1 побач з Будзішчам, чалавек таксама чулы, паважаны, клапатлівы і працавіты. Ён не курыць і гарэлкі ў рот не бярэ зусім. Любіць пчолак, трымае ўласную гаспадарку, не збывае кароўку. І гэтак усе яны, нашчадкі Антося і Кацярыны, унукі, праўнукі, прапраўнукі – Марыя Міхайлаўна Клімёнак, Мікалай Емяльянавіч Клімёнак, Ала Андрэеўна, Якаў Андрэевіч, Ганна Андрэеўна Філістовічы, Яніна Іванаўна Шалуха, Аркадзь Іванавіч Ануфрыёнак, Кацярына Фядотаўна Токарава, Марыя Фядотаўна Сабіла, Марыя Пятроўна Шабуня, Любоў Пятроўна Шышко, Міхась, Сяргей, Уладзімір, Васіль Пятровічы Клімёнкі і іншыя.\nУ час сустрэчы ўсё было проста і здорава і так прыстойна. Не было ніякай там гарэлкі, пра яе ніхто і думаў, усе пілі гарбату, каву, розныя напоі з крамы і свае. Ласаваліся цукеркамі, пернікамі, смачнымі кілбаскамі, бутэрбродамі.\nАсаблівую цікавасць выклікалі фотаздымкі ў альбомах, даўнейшыя дакументы, нумары газет, у тым ліку “Рэгіянальнай газеты”, часопіса, дзе друкаваліся матэрыялы і пра Будзішча, і пра Антося і Кацярыну, іх сына Воліся, іншых жыхароў вёскі. Усе з радасцю сфатаграфаваліся на фоне хаты Антося і Кацярыны. Унук дзеда Воліся Мікалай Апяцёнак, прадпрымальнік з Маладзечна, арганізатар сустрэчы, паабяцаў унесці ўклад ў добраўпарадкаванне вёскі, стварыць тут музей пад адкрытым небам. Расказаў ён і пра адну сваю мару – добраўпарадкаваць у Ільянскім сельсавеце ўсе могілкі па прыкладзе цяперашніх могілак у вёсцы Суднікі. Усе прысутныя падтрымалі яго і пажадалі поспехаў. Сын Міколы Апяцёнка, пяцікласнік Валодзя, меў гэтым днём магчымасць усё пабачыць і запомніць. Праўнучка Антося і Кацярыны сціплая Марыя Іванаўна з Маладзечна, дачка Івана Каляды, яе муж Яўген Вішнеўскі, іх дачка Алеся і трохгадовы ўнук Данілка, ды і ўсе прысутныя былі ўражаныя сустрэчай, аб чым прызналіся самі.\nМарыя Іванаўна нават склала верш, у якім ёсць такія радкі:\nПрабабка мая Кацярына жыла тут,\nДзяцей гадавала, жыццю навучала,\nА сёння патомкі наведалі родненькі кут,\nІ ў сэрцы тужліва струна загучала.\nІ гэта ўсё – памяць і, магчыма, асабістая адказнасць і адчуванне сваёй ролі на свеце, разуменне сэнсу жыцця, сваёй велічнасці і непаўторнасці.\nУладзімір КАЖАМЯКА, мястэчка Ілья.\nз Рэгіянальнай газеты\nПры выбуху ў Менскім метро пацярпела ўраджэнка Вялейкі (абноўлена)\nТалент майстра Сцяпана Ляцягі\nПакінуў: Tambouski vouk 9 чэрвеня 2010 13:36\nВыпадкова прыйшлося там папрысутнічаць.\nБыў вельмі ўражаны. Сабраліся свякі. Некаторыя і небачыліся ні разу.\nПачалі даставаць фотаздымкі старыя, паказваць адзін адному.\nПотым фатаграфаваліся цікава. Фатограф называў імя аднаго з продкаў, ад каго пашла галіна і выходзілі яго дзеці-ўнукі-праўнукі. І так 8 галінаў.\nТакім чынам, атрымаліся фатаздымкі па кожнай з галінаў роду.\nУсе заходзілі ў старую хату, паглядзець дзе ж нарадзіліся людзі ад якіх пайшоў род.\nP.s. нажаль не было з сабой фотаздымача :(


Будзьма беларусамі! » Забралі любімую працу — у адказ пачала размаўляць па-беларуску. Журналістка Таццяна Мацвеева расказала, як перайшла на родную мову\n20.05.2022 | Культура Грамадства Беларуская мова Краіна\nЖурналістка Таццяна Мацвеева пачала актыўна карыстацца беларускай мовай год таму. «Гэта была мая мара, да якой я ішла шмат год». Журналістка падзялілася сваім досведам, піша Праект 1906.\nПастаянна размаўляць па-беларуску Таццяна пачала 19 мая мінулага года. Гэта стала своеасаблівым адказам на знішчэнне партала T*T. BY, на якім яна працавала.\nУ мяне забралі любімую працу і волю, засталася мова. Першая фраза, якую я сказала па-беларуску: "Дайце, калі ласка, чырвоную гарбату без цукру". Сама кажу і баюся, як адрэагуе прадавачка на вакзале. А яна, як ні дзіўна, абсалютна нармальна мяне абслужыла. І мне стала так прыемна. "Не ўсё страчана ў Віцебску, напэўна", — падумала».\nКанечне, мяне такая "заўвага" моцна пакрыўдзіла. Але гэта быў толькі адзін выпадак. Астатнія людзі маглі напружвацца, не разумець мяне. Але я тады ў позу не станавілася, а адразу перакладала. Былі і наадварот прыязныя сітуацыі. Асабліва часта чула добрыя словы ў Віцебску ад таксістаў і гандляроў на рынку. Некаторыя нават робяць сімвалічную зніжку», — кажа яна.\nНайперш ты змагаешся сам з сабой, не з гэтымі людзьмі. Бо я ж кажу, што з соцень, якія мне сустракаліся, быў толькі адзін чалавек з такім адмоўным стаўленнем. Той, хто хоча пачаць размаўляць па-беларуску, павінен усвядоміць, што раз ён зрабіў гэты крок, то значыць цяпер у яго такі стыль жыцця. Мова становіцца часткай цябе. Трэба ўсё ж помніць, што шмат хто захоча браць прыклад з беларускамоўнага». Вучыць Таццяна не столькі вусную беларускую мову, колькі правапіс. Абкладваецца слоўнікамі і глядзіць выпускі «МоваНанова».\nВарта чытаць па-беларуску, глядзець фільмы, слухаць музыку. І чалавек сам не заўважыць, як яго мова стане больш багатай. Першыя некалькі месяцаў я глядзела ютуб-каналы, але не шмат, бо там усё ж зусім пачатковая лексіка. З таго, што рэкамендую, — Live Belarusian, "Слухай сюды", Gavarun. by, групы ў Фэйсбуку — "Толькі пра мову", "Беларуская мова на спажывецкім рынку".\nУ Фэйсбуку раю чытаць Ганну Севярынец, Аляксандра Ждановіча. Ён нядаўна напісаў: "Беларусы, размаўляйце па-беларуску". Коратка, ясна і з вялікім сэнсам».\n«Я ведаю, што мая мова недасканалая. Усё ж скончыла не філалагічны факультэт. Калі бачу, што сапраўды зрабіла памылку, то кажу "дзякуй" і выпраўляю».\n«Думаю, што не адна "Н*ш* Ніва" павінна гэтую нішу займаць. У нас мала такіх выданняў, трэба, каб былі яшчэ. Калі хтосьці адважыцца і зробіць гэта свядома па-беларуску, то я адназначна буду чытачом.


Razem z Fundacja Tutaka i siabroustwem zapraszamy na wspólne świętowanie Dnia Voli. - II Liceum Ogólnokształcące z BJN im. Bronisława Taraszkiewicza w Bielsku Podlaskim \nRazem z Fundacja Tutaka i siabroustwem zapraszamy na wspólne świętowanie Dnia Voli.\nwtorek, 23 marca 2021 roku\nРазам з Фондам "Тутака" запрашаем на сумеснае святкаванне Дня Волі. У супрацоўніцтве з прадстаўнікамі беларускай меншасці ў Польшчы і беларускай дыяспары ў Беластоку мы хочам адзначыць гэтую важную дату для кожнага свабоднага беларуса, незалежна ад таго, дзе ён жыве і на якой мове размаўляе кожны дзень. Беларусь, яе культура і будучыня - у сэрцах кожнага з нас.\nЗапрашаем у гэтую пятніцу, 26 сакавіка, у 18.00 паводле польскага часу і ў 20.00 паводле беларускага часу. Эфір на YouTube-канале фонду "Тутака" i "Страна для жизни” Спасылка на стрым --> https://youtu.be/UQsTrzZPLl0\n25 marca - Dzień Voli - do data ważna dla wszystkich Białorusinów!\nRazem z Fundacja Tutaka i siabroustwem zapraszamy na wspólne świętowanie Dnia Voli. Mniejszość białoruska w Polsce i diaspora białoruska w Białymstoku - razem chcemy upamiętnić tą ważną datę dla każdego wolnego Białorusina, niezależnie gdzie mieszka i w jakim języku mówi na co dzień.\nW tym roku świętujemy online. Startujemy o godz. 18.00 czasu polskiego, 20.00 czasu białoruskiego. Transmisja na kanale Youtube Fundacji Tutaka i Страна для жизни. Link do streamu -->\nЖыве Беларусь! Žyvie Biełaruś


Міжнародны роўмінг | Міжнародныя званкі. Роўмінг | Паслугі | velcom | A1 – тэлекам-аператар Беларусi\nАнлім SАнлім MАнлім LСтартавыПрывітанне. Званкі+ІнтэрнэтПрывітанне. ЗванкіКaмфорт SLightКaмфорт MКaмфорт LКaмфорт XLLight+КамфортКамфорт 2Камфорт 4Камфорт 8Камфорт +Камфорт 2+Smart БясконцыБізнес-класКамфорт 4+Камфорт 8+Камфорт 16lemonВ твоем ритмеЗручныПрывітанне. ІнтэрнэтСупер WEB 5Супер WEB 10Супер WEB 30Web СтартWeb4Web8Web16WEB ТанкістыWeb10 + VOKAWEB ЛёгкіСувязь без абавязацельстваўТурыстВам грошыПрывецікНаш гарадокПенсійныСацыяльныПерадача даныхСпадарожнікавы маніторынгlemon ZПрывітанне. Турыстlemon YДля зносін Slemon XДля зносін МДля зносін LНон-стоп 2.0WEB 2.5Smart3НепаседаСлово за СловоBUSINESS.PRO.ПлатиновыйBUSINESS.PROЛето зоветСразу обо всёмSmart2WEB 900НепаседаПаўгадавы абанементWEB 4.5Нон-стопНон-стоп 7.5Бізнес+Smart1ПерамогаWEB 3600WEB 1800Smart ПремьераВсе говорят\nПаслуга падключаецца пры наяўнасці перадаплаты 5,00 руб. (абанентам, якія аплачваюць паслугі сувязі па факце іх аказання, а таксама абанентам тарыфных планаў лінейкі ПРЫВІТАННЕ перадаплата пры падключэнні не патрабуецца).\nПаслуга «Міжнародны роўмінг» дазваляе абанентам velcom тэлефанаваць і адказваць на званкі, адпраўляць і атрымліваць SMS, MMS, а таксама карыстацца мабільным інтэрнэтам, знаходзячыся за межамі Рэспублікі Беларусь, у сетках іншых аператараў. Пры гэтым абаненцкі нумар не мяняецца.\nВыключыце мабільны тэлефон да перасячэння мяжы з іншай дзяржавай і ўключыце па прыбыцці на тэрыторыю іншай краіны\nПошук сеткі адбываецца ў ручным або ў аўтаматычным рэжыме. Звычайна па змоўчанні выкарыстоўваецца рэжым аўтаматычнага пошуку\nКалі мабільны тэлефон зарэгістраваўся ў сетцы (на дысплэі апарата з'явілася або назва мясцовага аператара, або код яго сеткі, або ўсё разам), вы можаце тэлефанаваць і адказваць на званкі\nРэкамендуем не скідаць уваходныя выклікі ў роўмінгу, бо можа адбыцца злучэнне, а значыць такі выклік прыйдзецца аплаціць\nДля званка ў межах краіны знаходжання або ў любы горад свету, набірайце нумар у міжнародным фармаце: + – код краіны – код горада – нумар абанента ці + – код краіны – код мабільнай сеткі – нумар абанента\nБольш парад адносна роўмінгу глядзіце па спасылцы.\nУваходныя званкі ў роўмінгу платныя\nУсе ўваходныя і выходныя званкі ў роўмінгу тарыфікуюцца па 1 мінуце\nДля выкарыстання роўмінгу павінна быць падключаная паслуга «Міжнародныя званкі»\nПры выкарыстанні канферэнц-сувязі ў роўмінгу кожнае злучэнне аплачваецца па роўмінгавых тарыфах\nСпосабы папаўнення балансу ў роўмінгу: праграма v-banking, карта экспрэс-аплаты, паслуга SMS-банкінг, сістэмы інтэрнэт-плацяжоў\nНа прыгранічных тэрыторыях Беларусі магчымая рэгістрацыя тэлефоннага апарата ў сетцы аператара – партнёра Унітарнага прадпрыемства "Вэлком" па роўмінгу, калі ў настройках тэлефоннага апарата ўстаноўлены рэжым аўтаматычнага выбару сеткі. Гэта можа адбыцца ў тым выпадку, калі сігнал базавай станцыі замежнага аператара апынецца досыць моцным для таго, каб прымаць і рабіць званкі. У выніку ўсе такія выклікі будуць разлічаныя па тарыфах паслугі "Міжнародны роўмінг"\nУнітарнае прадпрыемства "Вэлком" не нясе адказнасці за якасць і зону пакрыцця аператараў – партнёраў па роўмінгу.\nУнітарнае прадпрыемства "Вэлком" не можа гарантаваць і не нясе адказнасці за наяўнасць або правільнае вызначэнне нумара абанента, які выклікае, у сувязі з магчымым выкарыстаннем на міжнародных сетках сувязі аналагавых тыпаў сігналізацыі, інтэрнэт-тэлефаніі або тэхналогіі падмены нумароў, бо дадзеныя працэсы выходзяць за прававыя межы кантролю міжнароднага трафіка мабільнымі аператарамі сувязі\nПры падключэнні паслугі "Міжнародны роўмінг" аўтаматычна ўстанаўліваецца забарона на выкарыстанне ў роўмінгу ўсіх тыпаў абаненцкіх пераадрасацый. Забарона не распаўсюджваецца на безумоўнае пераадрасаванне. Для аднаўлення работы пераадрасацыі ў роўмінгу выкарыстоўвайце USSD-запыт (у межах Рэспублікі Беларусь) *117# і клавіша выкліку\nДаведацца кошт паслуг у роўмінгу можна на спецыяльнай старонцы сайта.\nПаслуга даступная ў сетках замежных аператараў, з якімі ў velcom падпісаныя адпаведныя пагадненні. Даведацца спіс аператараў можна па спасылцы\nUSSD у роўмінгу працуе ў сетках тых аператараў, якія падтрымліваюць дадзеную тэхналогію\nУ роўмінгу абаненты velcom не могуць адпраўляць SMS і MMS на кароткія нумары.\nАбаненты velcom, якія не маюць пастаяннай прапіскі на тэрыторыі Беларусі (нерэзідэнты), могуць падключыць паслугу «Міжнародны роўмінг» толькі ў офісах кампаніі velcom па прад'яўленні дакумента, які сведчыць асобу\nУ сувязі з магчымасцю выкарыстання на міжнародных сетках сувязі аналагавых тыпаў сігналізацыі, інтэрнэт-тэлефаніі або тэхналогіі падмены нумароў, кампанія velcom не гарантуе абанентам магчымасць наяўнасці або правільнага вызначэння нумара абанента, які тэлефануе, і ў сувязі з гэтым не нясе ніякай адказнасці ў зазначаных выпадках, паколькі такія працэсы выходзяць за прававыя межы кантролю міжнароднага трафіка мабільнымі аператарамі сувязі\nНе надаецца магчымасць адпраўкі SMS на даведачна-інфармацыйныя нумары, нумары SMS/MMS-паслуг.\nКалі пасля азнаямлення з гэтай памяткай у вас засталіся якія-небудзь пытанні, абавязкова ўдакладніце ўсе нюансы, якія вас цікавяць, у спецыялістаў даведачна-інфармацыйнай службы па тэлефонах 8 (017) 3303030 або 411 (з мабільнага ў сетцы velcom, без аплаты) або непасрэдна ў офісе кампаніі\nПаслуга даступная ўсім абанентам тарыфных планаў velcom і ПРЫВІТАННЕ.\nВыкарыстанне праграмы velcom рэкамендуе за мяжой магчымае як у сетцы мабільнага аператара, так і ў сетцы Wi-Fi (пры ўмове, што раней вы ўстанавілі праграму і скарысталіся ёй на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь праз мабільны інтэрнэт velcom).\nЯк падключыць паслугу (для абанентаў velcom)\nЗа падключэнне аплата не спаганяецца, але на рахунку павінна быць дастатковая сума перадаплаты. Калі вы аплачваеце паслугі сувязі па факце, перадаплата пры падключэнні не патрабуецца.\nПадключыць паслугу самастойна можна адным са спосабаў:\nпраграма velcom рэкамендуе ((укладка роўмінг-памочнік);\nUSSD-запыт *141*3*2# выклік;\nу цэнтрах продажу і абслугоўвання velcom на падставе дакумента, якi сведчыць асобу;\nпа званку ў даведачна-інфармацыйную службу 411 або пры звароце ў офісы кампаніі на падставе Кода доступу.\nЯк праверыць наяўнасць паслугі на сваім нумары:\nВыкарыстоўваць праграму velcom рэкамендуе;\nUSSD-запыт *141*2*2# выклік - інфармацыя аб падключаных паслугах.\nПраверка балансу ў роўмінгу (для абанентаў velcom)\nДаведацца баланс свайго рахунку ў роўмінгу вы можаце адным са спосабаў:\nпраграма velcom рэкамендуе, (для АС Android даступны таксама прагназуемы баланс ва ўкладцы роўмінг-памочнік);\nUSSD-запыт *100# выклік;\nадправіць SMS з ключавым словам Баланс або Balans на нумар 411. Кошт SMS-запыту аплачваецца па роўмінгавых тарыфах;\nпа званку ў даведачна-інфармацыйную службу па нумары +375 29 6000410 або +375 17 3303030. Кошт выходнага выкліку аплачваецца па роўмінгавых тарыфах.\nЯк адключыць паслугу (для абанентаў velcom)\nПапаўненне балансу (для абанентаў velcom)\nАбанент, які знаходзіцца ў роўмінгу, можа папоўніць баланс асабовага рахунку, выкарыстоўваючы:\nЯк падключыць / адключыць (для абанентаў тарыфных планаў ПРЫВІТАННЕ)\nUSSD-запыт *126*1*4# выклік;\nПраверка балансу ў роўмінгу (для абанентаў тарыфных планаў ПРЫВІТАННЕ)\nпраграма velcom рэкамендуе (укладка роўмінг-памочнік);\nUSSD-запыту *120# выклік;\nпа званку ў даведачна-інфармацыйную службу кампаніі па нумарах +375 29 6000411 ці +375 17 3303030.\nДля абанентаў тарыфных планаў ПРЫВІТАННЕ кошт выходных / уваходных выклікаў і паведамленняў можна даведацца па спасылцы .\nПапаўненне балансу (для абанентаў тарыфных планаў ПРЫВІТАННЕ)\nкарту перадаплаты ПРЫВІТАННЕ;\nБольш падрабязна пра паслугу\nСпасылка на памятку абанента\nСпасылка на карысныя парады\nПадрабязную інфармацыю пра тарыфы на званкі, SMS, MMS і мабільны інтэрнэт у роўмінгу можна даведацца ў фірменных цэнтрах кампаніі або на спецыяльнай старонцы сайта.


Ад Вольскага i Naviband да Лорэнса: новыя песні да Дня Волі | Навіны Беларусі | euroradio.fm\nГалоўная / Ад Вольскага i Naviband да Лорэнса: новыя песні да Дня Волі\n25/03/2021 - 14:53\nКадр з новага супольнага відэа Naviband i VAL\nСамая святочная і свежая беларуская музыка тут. Слухаем!\nДа Дня Волі многія беларускія музыкі выпусцілі новыя песні і нават альбомы! Еўрарадыё сабрала іх разам, каб зручней было адчуць усю моц і асалоду ад актуальнай беларускай музыкі.\nГенерал айчыннага року Лявон Вольскі напярэдадні 103-х угодкаў абвяшчэння БНР апублікаваў альбом "Трыбунал". LP склалі 10 трэкаў "пра наша жыццё ў гэты складаны, трывожны і натхняльны час". Вольскі кажа, што гэта падарунак беларускаму народу на свята.\nМакс Лорэнс, вядомы па працы з рэперам Сярогай, гітарыстам Валерыем Дзядзюлям, гучнай перамогай на "Славянскім базары" і скандалам з патрабаваннем пераліку галасоў на нацыянальным адборы на "Еўрабачанне" ў 2014 годзе, стрэліў беларускамоўнай песняй "Крок". Гэта вельмі прыгожы трэк з такімі словамі:\n"Усе мы адчуваем у сваіх душах волю, нам адчыняе шлях бел-чырвона-белы сцяг".\nПераможцы нацыянальных адбораў на "Еўрабачанне" 2017 і 2020 гадоў — гурты Naviband i VAL — запісалі дуэт "Вольныя сны".\n"Дуэт з VAL — гэта той выпадак, калі спантанна, выпадкова і трапна, — распавядае Еўрарадыё Арцём Лук'яненка з Naviband. — Ксюша напісала песню год таму, калі мы месяц жылі на хутары Вайцюшкевіча і пранікліся ўсё прыродай, якая там ёсць. Таму гэтае абуджэнне вясны, пачуццё таго, што ўсё прачынаецца прасочваецца ў песні. І сэнс такі двухбаковы, думаю, і так усё зразумела. Мы сапраўды вырашылі зрабіць гэтую кампазіцыю адмыслова да Дня Волі — "Вольныя сны", — таму што там шмат добрай энергіі і закліка, каб ізноў усё прачыналася".\nГурт Dymna Lotva да Дня Волі стварылі калабарацыю з лідарам Gods Tower Лэслі Найфам. Новаспечаны дуэт нагадвае, што ў Беларусі толькі афіцыйна прызнаных палітвязнямі — тры сотні чалавек.\nУдзельніцы гурта Akana Руся Шукюрава і Ірэна Катвіцкая разам з электроншчыкам з Масквы (ён не хоча раскрываць сваё імя) прадставілі новы праект Akana & Wise Bear.\nПершым трэкам гурта стала старадаўняя абрадавая купальская песня “То то то”. У межах праекту яна нарадзілася ў тысячны раз, каб гучаць на рэйвах і плошчах. Прэм’ера трэку і кліпа да яго адмыслова ладзіцца акурат перад Днём Волі — галоўным святам свабодных беларусаў.\nНад кліпам Akana & Wise Bear працавала каманда Freedom Belarus. У выніку атрымалася сапраўднае разумнае кіно пра жанчын у гісторыі Беларусі. У відэа рэальныя ўдзельніцы беларускіх пратэстаў іграюць ролі сябе і сваіх папярэдніц. Сярод іх можна заўважыць актрысу свабоднага тэатру Юлю Шаўчук і спявачку Сашу Захарык.\nСпявачка Паліна Сацэвіч і Valgevene mnt выпусцілі кліп на песню Паліны "Не страляй" і прысвяцілі яго памяці Рамана Бандарэнкі. Відэа таксама рабіла каманда Freedom Belarus.\nКампанія "Годна" чарговы раз сабрала спяваючых беларусаў і выпусціла "Ваяцкі марш" ("Мы выйдзем шчыльнымі радамі". Атрымалася бадзёра!\nА супер-гурт RadioQuarantine пераспяваў знакамітую "Без бою" "Акіяна Эльзы", і нешта ў гэтым таксама ёсць :)\nА гурт Laudans заспяваў пра "Адзінства". "Мы верым, што з'яднаўшыся можна перамагчы усё. А для таго, каб па-сапраўднаму з'яднацца — трэба перамагчы сябе", — тлумачаць музыкі сэнс песні.\nДалучыўся да святкавання і знакаміты ў апошні час дуэт опернай спявачкі Маргарыты Ляўчук і блогера Андрэя Павука. Яна напісаная адмыслова да сённяшняга свята. "ГЕРОЙ — гэта наша Маці Беларусь. ГЕРОЙ — гэта кожны Беларус, які любіць сваю краіну. Я/ТЫ/МЫ — ГЕРОІ!", — напісалі музыкі.\nГурт "Нагуаль" таксама ў цэты святочны дзень вырашыў прадставіць свой новы веснавы сінгл "Катится Табор", "напоўнены сокамі зямлі, перамяшчэннямі і пераменамі".\nNAKA выпусціла відэа на песню "Страна N" на верш Сяргея Ясеніна.\n"Цяпер не прынята казаць пра тое, што адбываецца ўнутры. Пра той градус сумневаў, дэпрэсіі, болі, які раздзірае нас. Пра тое, што жыццё чалавечая самы каштоўны дар, які столькі беларусаў цяпер прыносяць у ахвяру дзеля нашай свабоды. І складана не спрабаваць думаць, што такое свабода. І якую цану мы гатовыя плаціць за яе", — распавядае лідарка каманды Анастасія Шпакоўская.\nГурт Naviband з "Сумным святам" / кадр з відэа\nГурт Naviband выпусціў калядную песню "Сумнае свята"\nГод не дома: размова з гуртом Naviband\nNaviband і "Вольны хор" прэзентавалі кліп на песню "Пад дубам"


Эўрапарлямэнт заклікаў вызваліць Алеся Бяляцкага ды іншых палітвязьняў | Беларускі Праўны Партал\nЭўрапарлямэнт заклікаў вызваліць Алеся Бяляцкага ды іншых палітвязьняў\nРэзалюцыя Эўрапейскага Парлямэнту па Беларусі ад 15 верасьня 2011 году: арышт праваабаронцы Алеся Бяляцкага Праваабаронцы з Жодзіна праз суд паспрабуюць аднавіць Канстытуцыйнае права на мірныя сходы грамадзянаў …\nНавіны, Пошукі дапамогі, Праўная Салідарнасьць, Суседнія краіны Add comments\n15 верасьня Эўрапарлямэнт у Стразбуры прыняў рэзалюцыю, у якой заклікаў беларускія ўлады вызваліць праваабаронцу Алеся Бяляцкага ды іншых палітзьняволеных ды асудзіў рэпрэсыі супраць апазыцыі й грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі. (далей – правапіс першакрыніцы)\nУ дэбатах выступілі еўракамісар па ўнутраных справах Сесілія Мальмстрэм ды больш за 20 еўрадэпутатаў, сярод якіх былі Рауль Рамэба і Руэда (аўтар праекту рэзалюцыі; Зялёныя/Эўрапейскі свабодны альянс), Чарлз Танак (аўтар праекту рэзалюцыі; фракцыя кансэрватараў і рэфармістаў), Юстас Палецкіс (аўтар праекту рэзалюцыі; сацыял-дэмакраты), Леанідас Донскіс (аўтар праекту рэзалюцыі; лібэральныя дэмакраты), Крыстыян Дан Прэда (аўтар праекту рэзалюцыі; хрысціянскія дэмакраты), Шогар Чаба (хрысціянскія дэмакраты), Гербен-Ян Гербранды (лібэральныя дэмакраты), Адам Бэлян (кансэрватары і рэфармісты), Бэрнд Посэльт (хрысьціянскія дэмакраты), Лідзія Яанна Герынгер дэ Одэнбург (сацыял-дэмакраты), Анэлі Ятэнмякі (лібэральныя дэмакраты), Іржы Машталка (аб’яднаныя левыя), Кшыштаф Лісэк (хрысціянскія дэмакраты).\nСярод агульнага асуджэння рэжыму Аляксандра Лукашэнкі і заклікаў да цвёрдага курсу супраць афіцыйнага Менску некаторым дысанансам прагучала выступленьне Іржы Машталкі з Чэхіі, які заклікаў Еўрапарламент «не глядзець толькі ў адзін бок» і не «арганізоўваць кампанію» супраць Лукашэнкі, а абмеркаваць і іншыя факты парушэння правоў чалавека, як, напрыклад, абстрэл гуманітарнага канвою ізраільцянамі або інтэрвэнцыю НАТО ў Лібіі. Некалькі дэпутатаў, сярод якіх быў Бэрнд Посэльт, зрабілі закід Іржы Машталку, што ягонае выступленьне прагучала як абарона «апошняга дыктатара ў Еўропе».\nЕўракамісар Сесілія Мальмстрэм паўтарыла перад дэпутатамі пазіцыю Еўракамісіі, якая ў асноўным зводзіцца да сцвярджэння, што сур’ёзны дыялог Бруселю з беларускім рэжымам можа пачацца толькі пасля вызвалення ўсіх палітычных вязняў у Беларусі і іх рэабілітацыі.\nРэзалюцыя па Бяляцкім і сітуацыі ў Беларусі была прынятая аднадушна.\nУ дакуменце выказваецца глыбокая заклапочанасць пагаршэннем становішча з правамі чалавека ў Беларусі, “лішнім доказам чаго – арышт кіраўніка праваабарончага цэнтру “Вясна” А. Бяляцкага”, перадае “Інтэрфакс”.\nУ рэзалюцыі падкрэсліваецца “палітычна матываваны характар абвінавачанняў супраць яго і яго праваабарончай дзейнасці”.\nЕўрадэпутаты запатрабавалі неадкладна і без папярэдніх умоваў вызваліць Бяляцкага і зняць выстаўленыя супраць яго абвінавачанні.\nРэзалюцыя патрабуе ад беларускіх уладаў спыніць усе формы пераследу Бяляцкага, сяброў цэнтру “Вясна” і ўсіх праваабаронцаў і актывістаў грамадзянскай супольнасці.\nУ рэзалюцыі змяшчаецца заклік рэфармаваць беларускае заканадаўства ў адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі, асабліва ў тым, што тычыцца свабоды арганізацыяў і свабоды слова.\nЕўрапарламент заклікаў дзяржавы-сябры ЕЗ абмеркаваць на саміце “Усходняга партнёрства” 28 – 29 верасня ў Варшаве сітуацыю ў Беларусі і падкрэсліў, што ўзаемадзеянне Еўразвязу з Беларуссю павінна быць строга абумоўлена павагай у гэтай краіне да правоў чалавека і вяршэнства закону.\nЕвропарламент призвал освободить Алеся Беляцкого и других политзаключенных\n15 сентября Европарламент в Страсбурге принял резолюцию, в которой призвал белорусские власти освободить правозащитника Алеся Беляцкого и других политзаключенных и осудил репрессии против оппозиции и гражданского общества в Беларуси.\nВ дебатах выступили еврокомиссар по внутренним делам Сесилия Мальмстрем и более 20 евродепутатов, среди которых Рауль Рамэба и Руэда (автор проекта резолюции; Зеленые / Европейский свободен альянс), Чарлз Танак (автор проекта резолюции; фракция консерваторов и реформистов), Юстас Палецкис ( автор проекта резолюции; социал-демократы), Леонидас Донскис (автор проекта резолюции; либеральные демократы), Кристиан Данн Прэда (автор проекта резолюции; христианские демократы), Шогар Чаба (христианские демократы), Гербен-Ян Гербранды (либеральные демократы), Адам Бэлян (консерваторы и реформисты), Бернд Посэльт (христианские демократы), Лидия Яанна Герингер де Одэнбург (социал-демократы), Анели Ятэнмяки (либеральные демократы), Иржи Машталка (объединенные левые), Кшиштоф Лисек (христианские демократы).\nСреди общего осуждения режима Александра Лукашенко и призвов к жесткому курсу против официального Минска некоторым диссонансом прозвучало выступление Иржи Машталки из Чехии, который призвал Европарламент «не смотреть только в одну сторону» и не «организовывать кампанию» против Лукашенко, а обсудить и другие факты нарушения прав человека, как, например, обстрел гуманитарного конвоя израильтянами или интервенцию НАТО в Ливии. Несколько депутатов, среди которых был Бернд Посэльт, отметили Иржи Машталку, что его выступление прозвучало как защита «последнего диктатора в Европе».\nЕврокомиссар Сесилия Мальмстрем повторила перед депутатами позицию Еврокомиссии, которая в основном сводится к утверждению, что серьезный диалог Брюсселя с белорусским режимом может начаться только после освобождения всех политических заключенных в Беларуси и их реабилитации.\nРезолюция по Беляцкому и ситуации в Беларуси была принята единодушно.\nВ документе выражается глубокая озабоченность ухудшением положения с правами человека в Беларуси, «лишнее доказательство чего – арест руководителя правозащитного центра «Вясна» А. Беляцкого», передает «Интерфакс».\nВ резолюции подчеркивается “политически мотивированный характер обвинений против него и его правозащитной деятельности”.\nЕвродепутаты потребовали немедленно и без предварительных условий освободить Беляцкого и снять предъявленные против него обвинения.\nРезолюция требует от белорусских властей прекратить все формы преследования Беляцкого, членов центра «Вясна» и всех правозащитников и активистов гражданского общества.\nЕвропарламент призвал государства-члены ЕС обсудить на саммите “Восточного партнерства” 28-29 сентября в Варшаве ситуацию в Беларуси и подчеркнул, что взаимодействие Евросоюза с Беларусью должно быть строго обусловлено уважением в этой стране прав человека и верховенства закона.


Канвертаваць Либерийским даляраў (LRD) і Румынская лей (RON) : Калькулятар абменнага курсу\nЛиберийский даляр (LRD) і Румынская лей (RON) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Либерийский даляр і Румынская лей пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 1 красавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Либерийский даляр. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Румынская лей валюты па змаўчанні. Націсніце на Румынская лей або Либерийским даляраў канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nДаляр либерийским гэта валюта, у Ліберыя (LR, LBR). Romainian Leu гэта валюта, у Румынія (RO, ПЗУ). Сімвал LRD можа быць запісаная $. Сімвал RON можа быць запісаная L. Даляр либерийским дзеліцца на 100 cents. Romainian Leu дзеліцца на 100 bani. Абменнага курсу Даляр либерийским Апошняе абнаўленне 1 красавік 2020 ад Yahoo Finance. Абменнага курсу Romainian Leu Апошняе абнаўленне 1 красавік 2020 ад Yahoo Finance. LRD каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў. RON каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў.


26 кастрычнік 2015, 19:36 абноўлена 26 кастрычнік 2015, 21:19\nКіраўнік галоўнай польскай апазыцыйнай партыі «Права і справядлівасьць» Яраслаў Качыньскі і яго намесьніца Бэата Шыдла пастоя абвяшчэньня вынікаў галасаваньня паводле экзыт-полаў\nЯк зьмена ўлады ў Польшчы можа адбіцца на беларуска-польскіх дачыненьнях? Палітыка новага ўраду адносна Беларусі ня будзе моцна адрозьнівацца ад цяперашняй, лічыць Алесь Лагвінец:\nПарлямэнцкія выбары ў суседняй для Беларусі Польшчы скончыліся пераканаўчай перамогай кансэрватыўнай партыі «Права і справядлівасьць» экс-прэм’ера Яраслава Качыньскага. Кіроўная дагэтуль лібэральная партыя «Грамадзянская плятформа» перадасьць уладу кансэрватарам. Як зьмена ўлады ў Польшчы можа адбіцца на беларуска-польскіх дачыненьнях?\nПалітыка новага ўраду адносна Беларусі ня будзе моцна адрозьнівацца ад цяперашняй, лічыць намесьнік старшыні руху «За свабоду» Алесь Лагвінец:\n«Можа, яна будзе больш выразная. Але ў любым выпадку мне падаецца, што ключ да добрых адносінаў паміж Беларусьсю і Польшчай знаходзіцца ў Менску. І тут шмат што будзе залежаць ад таго, наколькі рэжым Лукашэнкі зразумее ўсю важнасьць добрых адносінаў з Варшавай.\nЯ думаю, што новы польскі ўрад будзе актыўна сачыць за тым, што адбываецца ў Беларусі. Зважаючы на ранейшыя дзеяньні гэтага ўраду, можна не сумнявацца, што будзе працягнутая палітыка падтрымкі беларускай грамадзянскай супольнасьці. Менавіта за часамі кіраваньня ўраду „Права і справядлівасьці“ былі створаныя тэлеканал „Белсат“ і праграма Каліноўскага, была адноўленая дзейнасьць Радыё Рацыя, дзейнічаў шэраг іншых праграмаў падтрымкі грамадзянскай супольнасьці».\nПытаюся ў спадара Лагвінца, наколькі можа прасунуцца пры новым урадзе ідэя стварэньня ў Польшчы Беларускага нацыянальнага ўнівэрсытэту, да якой прычыніўся і рух «За свабоду»:\n«Я ведаю, што гэтая ідэя знайшла станоўчы водгук у Польшчы незалежна ад таго, які там урад. Цяпер ідзе праца па стварэньні канцэпцыі гэтага ўнівэрсытэту. Я думаю, што Польшча моцна зацікаўленая, каб гэта быў ня толькі польскі, але і агульнаэўрапейскі праект. І тут ёсьць пэўныя падставы для аптымізму. Відавочна, што новы ўрад наўрад ці будзе выключаць такое разьвіцьцё падзеяў. Якраз наадварот, можа быць дададзены новы імпульс гэтаму працэсу».\nІ апошняе — шкада, што беларускі прэзыдэнт, калі быў на юбілейнай сэсіі ААН, не знайшоў часу асабіста пазнаёміцца са сваім польскім калегам. Дуда знайшоў магчымасьць сустрэцца там з дэлегацыяй Казахстану. А вось з суседняй Беларусьсю сустрэчы не было. Я думаю, не было таму, што не было адпаведнага імпульсу зь беларускага боку».\n«Прэзыдэнт Дуда і новы ўрад добра падумаюць над тым, як выбудаваць сваю палітыку адносна Беларусі», — упэўнены гісторык Анатоль Сідарэвіч:\n«Само сабой зразумела, што гэты ўрад запатрабуе ад Масквы ўсёй поўнай інфармацыі наконт авіякатастрофы пад Смаленскам. Гэта ня можа не прывесьці да пагаршэньня польска-расейскіх дачыненьняў. Зразумела, што яшчэ ня зьнікла і рэха Катыні. Ёсьць і многія іншыя балючыя праблемы паміж Варшавай і Масквой.\nІ ў гэтай сытуацыі ёсьць урад Беларусі, ёсьць афіцыйны Менск, які прысмактаўся да расейскай цыцкі. Прабачце мне такі выраз, але ён вельмі дакладны. Палякам трэба зрабіць так, каб не пагоршыць адносіны зь Беларусьсю. І пры гэтым не пайсьці на вялікія саступкі ўраду Беларусі ў тым, што тычыцца правоў і свабод чалавека.\nІ яшчэ — гэты ўрад будзе адстойваць і абараняць правы польскай меншасьці ў Беларусі, пра што я дакладна ведаю. Калі польскія ўлады пры Туску і Камароўскім неяк зьнівэлявалі гэтае пытаньне, то кансэрватары гэтае пытаньне зноў актуалізуюць. І тут усё будзе залежаць ад пазыцыі афіцыйнага Менску — ці будзе ён паважаць правы польскай меншасьці? Зразумела, я маю на ўвазе перасьлед неафіцыйнага Саюзу палякаў».\nПра ўзмацненьне падтрымкі неафіцыйнага Саюзу палякаў з боку Варшавы кажа і аналітык Беларускага інстытуту стратэгічных дасьледаваньняў Андрэй Елісееў:\n«Мне здаецца, што ён будзе мець большую ўвагу з боку новага ўраду. А гэта значыць, што такая пазыцыя наўрад ці пазытыўна адаб’ецца на дачыненьнях Польшчы і Беларусі.\nШто тычыцца „карты паляка“, то мэханізм яе ў Беларусі ўжо запушчаны. І я ня думаю, што тут будуць нейкія значныя зьмены. У прынцыпе, і папярэдні польскі ўрад праводзіў палітыку разьвіцьця гэтага інстытуту. Больш за тое, пры ім прынялі зьмены ў польскае заканадаўства, якое дазваляе тым людзям, што маюць „карту паляка“, атрымаць адразу від на жыхарства ў Польшчы, а праз тры гады — грамадзянства. Я думаю, што гэтая тэндэнцыя працягнецца».


Маккаби Кабилио Яффа - Маккаби Ашдод прогноз, ставки, коэффициенты 05-02-2021\nПрогноз на матч Маккаби Кабилио Яффа - Маккаби Ашдод: 2Х кф. 2.2 Сумма ставки: 100 у.е. БК winline\nПрогноз на матч Маккаби Кабилио Яффа - Маккаби Ашдод 2Х кф. 2.2 Сумма ставки - 100 у.е. БК winline


МУС абʼявіла конкурс для СМІ аб лепшым асвятленні дзейнасці органаў унутраных спраў\nМУС абʼявіла конкурс для СМІ на асвятленне сваёй дзейнасці – belsat.eu\nМУС абʼявіла конкурс для СМІ на асвятленне сваёй дзейнасці\nМіністэрства ўнутраных спраў Беларусі такім чынам святкуе 100-годдзе ўтварэння беларускай міліцыі.\nУдзельнікамі могуць стаць як агульныя рэдакцыі і творчыя калектывы, так і асобныя журналісты, тэлеаператары, фатографы СМІ, інтэрнэт-сайтаў, пазаштатныя аўтары, у тым ліку і супрацоўнікі органаў унутраных спраў і ваеннаслужачыя ўнутраных войскаў.\nТрадыцыйныя намінацыі «Праект года», «Лепшая раённая газета», «Лепшы аўтар», «Лепшы відэаролік сацыяльнай рэкламы», «Лепшая фотаработа», «Лепшы інтэрнэт-праект», «Лепшы карпункт» папоўніліся трыма новымі.\nПлануецца, што ў намінацыі «Героі нашага часу» будуць асвятляцца факты пра мужнасць і гераізм супрацоўнікаў органаў унутраных спраў / ваеннаслужачых унутраных войскаў, аказання дапамогі грамадзянам у сітуацыях, не звязаных з прафесійнай дзейнасцю.\nЧытаць на belsat.eu пра героеў нашага часу\nМіліцыянт пабіў дзіця, а ягоная жонка судзіцца з сям’ёю школьніка\nМіліцыянт падае ў суд на вольнага журналіста Кастуся Жукоўскага\nПасля візіту ў міліцыю ў члена СПБ прапалі 10 BYR, $ 12 i пальчаткі\nУ намінацыі «100-годдзе беларускай міліцыі прысвячаецца» будуць асвятляцца падзеі, звязаныя з гістарычным мінулым беларускай міліцыі, а ў намінацыі «Грамадзянская мужнасць» – асвятленне фактаў садзейнічання грамадзянаў у раскрыцці злачынстваў і забеспячэнні грамадскага парадку.\nПадрабязнасці аб умовах правядзення конкурсу, парадку прадстаўлення работ і правілах афармлення размешчана на афіцыйным сайце МУС.\nВД паволе belta.by\nТэгі: беларуская культура беларуская міліцыя конкурсы міліцыянты МУС самаволя міліцыянтаў


Удзельніца антыінтэграцыйнага пратэсту ў Менску. 29 снежня 2019 года. Фота – Ірына Арахоўская / «Белсат»\nТэгі: Вячаслаў Сіўчык Дзмітрый Кучук Дзмітрый Мезенцаў інтэграцыя – 2019 Сяргей Румас Юрый Губарэвіч


Кандрат Крапіва | Біяграфія\nУ кастрычніку 1923 года скончыўся тэрмін службы ў Чырвонай Арміі. Зноў дэмабілізацыя. І перад Кандратам паўстае пытанне: “На што жыць?”\nКандрат вяртаецца на радзіму, у в. Нізок, маючы сталы намер асесці на зямлі. Але лёс вырашыў інакш: у бацькі Кандрата памерла другая жонка, і ён ажаніўся трэці раз. “Новая мачыха з усёй рашучасцю” пачала імкнуцца да таго, каб “выжыць” астатніх нашчадкаў. Восенню 1924 года Крапіва пакінуў непрыветлівую бацькоўскую хату і перабраўся ў суседнюю вёску Астравок, настаўнічаць, вучыць вясковых дзяцей грамаце. Спраў было шмат, і Крапіва амаль закінуў літаратурную дзейнасць. Але школьная праца не давала вялікага прыбытку, і Крапіва вырашыў перабрацца ў Мінск. Здарылася гэта ў маі 1925 года. Сябры-пісьменнікі дапамаглі яму ўладкавацца інструктарам Цэнтральнага бюро краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры. Гэта работа была вельмі карыснай для пісьменніка. Але сам Кандрат Крапіва адчуваў, што ведае ён яшчэ недастаткова, у ведах ёсць значныя прагалы. І ў 1926 годзе ён паступае ў БДУ, на літаратурна-педагагічнае аддзяленне.\nЧаста Крапіва ствараў подпісы да малюнкаў Віталія Букатага. Гэтага таленавітага юнака-карыкатурыста, вучня 4-й Гомельскай чыгуначнай школы, які ў першыя дні вайны маляваў антыфашысцкія плакаты (іх вывешвалі на самых людных вуліцах горада), забрала з сабой рэдакцыя газеты-плаката “Раздавім фашысцкую гадзіну”, ад’язджаючы з Гомеля. Яго малюнкі суправаджалі верш Крапівы “Мы аддзякуем” – сатырычны каментарый да праекта “зямельнай рэформы” ў Беларусі, распрацаванага гаўляйтэрам Кубэ. Прарочымі аказаліся заключныя радкі верша:\nУ пасляваенны час, калі неабходнасць у газеце “Раздавім фашысцкую гадзіну” адпала, яна спыніла сваё існаванне. Але пачаў выходзіць часопіс “Вожык”, арганізатарам якога стаў Кандрат Крапіва.\nНаўрад ці ўзяўся б за сцэнарную справу старэйшы беларускі сатырык і драматург, Кандрат Крапіва, калі б не аўтарытэт пастаноўшчыка “Першага ўзвода”, “Шукальнікаў шчасця”, “Майго кахання”, і іншых фільмаў, Уладзіміра Корш-Сабліна. Майстры давяралі адзін аднаму, і на экране з’явіліся дзве кінакамедыі – лірычная “Пяюць жаваранкі” (1953) і сатырычная “Хто смяецца апошнім” (1954).\nДраматург і рэжысёр, хаця і ўлічвалі тэатральныя пастаноўкі гэтых п’ес, мелі на ўвазе артыстаў-купалаўцаў як выканаўцаў галоўных ролей і ў фільмах, усё ж, не “прывязвалі” дзеянне да сцэнічнага. Яно выносілася на рэальныя месцы падзей, перайначваліся мізансцэны, скарачаліся дыялогі, рэмаркі разгортваліся ў эпізоды. У названых карцінах паводле п’ес Кандрата Крапівы было, як кажуць, больш “кінематаграфічнага паветра”. Але цалкам яны не адарваліся ад сцэнічнага характару дзеяння – асабліва ў скарыстанні дыялогу, манеры акцёрскай ігры, ды і трактоўцы вобразаў. Зноў адчуваўся нейкі “гібрыд” тэатральнага і кінематаграфічнага мастацтва.\nНе аднаму пакаленню вядома сатырычная камедыя Кандрата Крапівы “Хто смяецца апошнім”. Гарлахватчына і выкрыццё яе – галоўная тэма фільма. У вырашэнні гэтай з’явы стваральнікі фільма не ва ўсім скаваныя сцэнічнай традыцыяй. Гарлахвацкі, Туляга, Зёлкін, Чарнавус – кожны з персанажаў удакладняецца па моўнай характарыстыцы, матывах учынкаў. Выканаўцы ролей Гарлахвацкага (Л. Рахленка) і Тулягі (П. Глебаў) іграюць так, што за кожным з іх герояў угадваецца сацыяльны і псіхалагічны тып, а за імі – асяроддзе 50-х гадоў. На фоне па-свойму маштабнай фігуры Гарлахвацкага карыкатурна спрошчанымі выглядаюць Зёлкіны. Артысты Б. Платонаў і З. Браварская адкрыта дэманструюць іх нікчэмнасць. Гарлахвацкі – прадукт бюракратычнай сістэмы кіравання навукай – сваю бяздарнасць прыкрывае агалцелым нахабствам, супраць яго і скіравана джала сатыры. Зусім іншы Туляга – сарамлівы, па-дзіцячаму наіўны. Такога і запалохаць падабенствам з “дзянікінскім палкоўнікам” можна. Гарлахвацкі і Туляга – антыподы, а паміж імі – станоўчы герой – прафесар Чарнавус (У. Уладамірскі). На жаль, вобраз яго схематычна акрэслены ў сцэнарыі, такім ён застаўся і ў фільме.\nАсобную лінію (не толькі сюжэтную, сэнсавую, але і стылістычную) складаюць маладыя вучоныя Вера і Левановіч (Л. Драздова і І. Шаціла). Яны для аўтараў – ідэал савецкага чалавека, яго адносін да жыцця і справы, якой займаюцца. Аднак адна справа – сімпатыі да герояў, другая – ступень мастацкай пераканаўчасці. У камедыі “Хто смяецца апошнім” гэтыя параметры не супадаюць. Любыя сэрцу рэжысёра героі не арыгінальныя як мастацкія вобразы.\nПросталінейнасць вырашэння сюжэтных ліній і некаторых вобразаў не дазволіла камедыі “Хто смяецца апошнім” узняцца да ўзроўню паўнацэннага мастацкага твора, хаця і сам жанр, і прафесійны вопыт выканаўцаў давалі аснову для гэтага. Дэкларацыя замест мастацкай абгрунтаванасці адчуваецца ва ўсёй лініі навуковых спрэчак. Зноў атрымалася так, што п’еса, перапрацаваная для кіно, не ператварылася ў аріганальны кінатвор.\nЗ 1947 года пісьменнік – загадчык сектара мовазнаўства ў Інстытуце мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР. Калі ў 1952 годзе быў створаны асобны Інстытут мовазнаўства, ён стаў дырэктарам гэтага інстытута на чатыры гады. У гэты ж час пісьменнік актыўна займаецца пытаннямі беларускага мовазнаўства. У 1953 годзе яму прысудзілі ступень доктара філалагічных навук. Усё сваё далейшае жыццё Кандрат Крапіва прысвяціў навуцы, але не забываўся і пра літаратурную дзейнасць.\nУ 1976 годзе, калі Кандрату Крапіве было 76 год, выйшла п’еса “Брама неўміручасці”. Выхад гэтай п’есы не быў звычайнай сенсацыяй. Яна прымусіла гаварыць пра сябе вельмі шырока і вельмі зацікаўлена. Гэты твор уразіў чытачоў, а потым і гледачоў, нейкім касмізмам, глабальнасцю праблематыкі. Узлёт пісьменніцкай думкі настолькі высокі, што часам страшнавата з той вышыні заглядаць у бездань чалавечай душы, якая з вышыні і бачыцца лепш, яскравей. Драматург прапануе публіцы вясёлы і ў той жа час вельмі сур’ёзны роздум аб чалавечнасці і неўміручасці. Камедыя “Брама неўміручасці” пісалася вельмі працяглы час. Гэта, здаецца, адзін з самых асабістых твораў пісьменніка. Фармальна драматург не выведзены ў п’есе, аднак яго прысутнасць адчуваецца за кожнай рэплікай, за выяўленнем сімпатый і антыпатый. Уражвае дакладнасць і канкрэтнасць апісання навуковай установы, дзе адбылося выдатнае адкрыццё.\n“Брама неўміручасці” стала для Кандрата Крапівы п’есай-пераадоленнем. Пераадоленнем ранейшай творчай манеры, прывычных выяўленчых прыёмаў і інш. Характэрна тое, што гэта пераадоленне не адэкватна адмаўленню: у тыпалагічным плане паміж “Брамай неўміручасці” і ранейшымі п’есамі драматурга засталося вельмі многа агульнага.\nАкрамя літаратуры, ён шырока распрацоўваў пытанні мовазнаўства. Пад яго рэдакцыяй былі выдадзены:\nтлумачальны слоўнік беларускай мовы і інш.\nУ 1975 годзе Кандрату Крапіве было нададзена ганаровае званне Героя Сацыялістычнай Працы, а ў 1978 г. – заслужанага дзеяча навукі БССР.\nВось такім было жыццё нашага славутага земляка, які скончыў свой зямны шлях 7 студзеня 1991 года.


Ніна Мацяш ★ Шчаслівай долю назаві... читать книгу онлайн бесплатно\nНіна Мацяш: Шчаслівай долю назаві...\nЗдесь есть возможность читать онлайн «Ніна Мацяш: Шчаслівай долю назаві...» весь текст электронной книги совершенно бесплатно (целиком полную версию). В некоторых случаях присутствует краткое содержание. Город: Мінск, год выпуска: 1990, ISBN: 5-340-00468-6, издательство: Мастацкая літаратура, категория: Поэзия / на белорусском языке. Описание произведения, (предисловие) а так же отзывы посетителей доступны на портале. Библиотека «Либ Кат» — LibCat.ru создана для любителей полистать хорошую книжку и предлагает широкий выбор жанров:\nШчаслівай долю назаві...\nПоэзия / на белорусском языке\nШчаслівай долю назаві...: краткое содержание, описание и аннотация\nПредлагаем к чтению аннотацию, описание, краткое содержание или предисловие (зависит от того, что написал сам автор книги «Шчаслівай долю назаві...»). Если вы не нашли необходимую информацию о книге — напишите в комментариях, мы постараемся отыскать её.\nЁмістасць паэтычнага голасу, шматколернасць інтанацыйнай палітры, па-народнаму яркая, вобразная мова, тонкае успрыманне прыроды, вяртанне да беларускіх нацыянальных традыцый і фальклорнай паэтыкі, разуменне мінулага як падмурка сучаснасці, аптымізм,— жаданне «долю назваць шчаслівай» зусім невыпадковае,— асноўныя рысы творчасці Ніны Мацяш. Імі вызначана і новая кніга.\nНіна Мацяш: другие книги автора\nКто написал Шчаслівай долю назаві...? Узнайте фамилию, как зовут автора книги и список всех его произведений по сериям.\nДушою з небам гаварыць [Выбраная лірыка]\nПалёт над жытам\nШчаслівай долю назаві... — читать онлайн бесплатно полную книгу (весь текст) целиком\nНиже представлен текст книги, разбитый по страницам. Система автоматического сохранения места последней прочитанной страницы, позволяет с удобством читать онлайн бесплатно книгу «Шчаслівай долю назаві...», без необходимости каждый раз заново искать на чём Вы остановились. Не бойтесь закрыть страницу, как только Вы зайдёте на неё снова — увидите то же место, на котором закончили чтение.\nЯкія мізэрныя мы\nI якое жыццё наша горкае,\nКалі скарб аддаём неацэнны\nСінція Віцьер. кубінскі паэт\nНе атрымалася, не атрымалася,\nЯк малявалася, як спадзявалася.\nСпіш, мая донечка? Спі, люлі-люлі...\nДумкі мае, хоць бы й вы дзе прыснулі!\n...Ты не прыкідваўся, о не.\nТы ў самым шчырым парыванні\nАд прагі ласкі, спачування\nТады хіснуўся да мяне.\nТакія блізкія тугой,\nТакія родныя самотай,\nЯк узаемнаю пяшчотай\nУваскрасалі мы з табой!\nБылі шчаслівыя ж, былі!\nТы не ашукваўся, сам бачыў\nЯк цудадзейна свет іначаў\nПад чыстым небам тых хвілін,\nКалі і словы, і маўчанне —\nУсё гучала як адказ,\nШто ёсць ад бед паратаванне,\nЁсць. Любасць. Гэткая, бы ў нас.\nЯк уяўлялася, як абяцалася.\nСпі, мая донька, расінка малая.\nТолькі табою свой боль прылюляю.\nЛюдзі, як зёлкі, чый род — палыновы.\nПоўніцца горыччу тут ім не нова.\nГолькі чарнобылю цёмнае сілы,\nШто неаднойчы сябе ўжо касілі.\nДоўбняю. Мечам. Свінцом. Радыяцыяй.\nI найстрашнейшым — душы дэвальвацыяй.\nХто ж мы?.. Ляжаць на грудзях у жанчыны\nДзеці ўсёй чыста зямное айчыны.\nХто ж мы?.. Хварэем бяссоннаю вартай\nI за найгоднейшых, і за нявартых.\n...Я вінаватая сама,\nШто так паверыла ў нязводу,\nУ немінанне нашай згоды,\nШто нам расстання тут няма.\nУ непрагляднай даўніне\nРасцятыя на двух багамі,\nЗліліся зноў вось, і над намі\nНішто ўжо неба не сатне!..\nЗабыла я, што чалавек\nСам спеліць і святло, і морак,\nЗ багамі роўны быў учора,\nА сёння — мураха ў траве.\nНе думала, што ўжо і мы\nДалучаны да той кагорты,\nДзе шчасце блытаюць з камфортам,\nДзе ўсё рашае суд гурмы...\nСпі, прамянінка мая залатая.\nТолькі табою жыццё апраўдаю.\nХай мае смуткі не стануць прычынай\nДля наракання на долю жанчыны.\nПраўда не ў тым, што нас папіраюць.\nІсціна ў тым, што без нас — паміраюць.\nГінуць як Рыцары, Воі, Паэты.\nЛепшыя з іх сэрцам помняць пра гэта.\nВось чаму лепшыя з іх без вагання\nНават галовы складуць за Каханне.\n...Як лёгка пагадзіўся ты\nЗ маёю роспаччу адчайнай,\nШто больш не трэба нас страчання,\nНе трэба шчасця нам з лухты.\nЯк быццам толькі і чакаў,\nКаб выдыхнулася такое, —\nУсе харугвы здаў без бою.\nШчэ побач быў, а ўжо ўцякаў...\nЯ выжыла. Мне трэба жыць.\nЯк-небудзь звыкнуся са стратай.\nДы памяць!.. Як трымцяць напята\nТаго яднання міражы!\nНяма тых вуснаў, а гараць\nНа мне ўсе пацалункі тыя,\nНяма тых рук, а трапяткія\nВіры іх ласкі ўсё віраць!..\n...А як жа, мілы, ты жывеш,\nЯк дыхаецца там, з другою?\nТы і яе найдарагою,\nКаханай і яе завеш?\nI з ёю гэтак, як са мнон,\nТабе і ўдосвіта, і ў змроку,\nI гэтак жа навідавоку\nЎсе барвы шчасця, мілы мой?\nЦі ўсё ж — на самым дне маны —\nТы палкім прытварацца мусіш,\nI слухаць у смяротнай скрусе,\nЯк звоняць па любві званы?!.\nI не сканаць, і не забыць.\nНі апраўданнейка, ні рады.\nЖахлівей не бывае здрады,\nЯк сонца ўласнае забіць!\nПракляты будзь — так званы доўг!\nБудзь клятая — мараль натоўпу,\nШто ад часоў патопу топіць\nСлабых у багне пошлых догм!\nТам кожны ведае, як жыць,\nI кожны кожнага асудзіць.\nI паразвучваліся людзі\nАдзіна вартым даражыць —\nАх, першацвет мой кранальна чысцюткі,\nДонька мая! Годы пройдуць так хутка.\nБачу той час, калі шызую чаплю\nСуму твайго я прагнаць не патраплю.\nБудзе кружыць над табой неадхланна,\nПокуль і ты не прашэпчаш: «Каханы!»\nПокуль не пойдзеш і ты па лязе\nЗа сонцам уласным, а даль — у смузе!\nО хай сабе, хай! Толькі б далеч — была:\nКаханне без пространі — птах без крыла.\nІ як ні падтрымваць, і чым ні лячыць —\nСканае ў пакутах. Памрэ. Не ўзляціць.\nБудзь ластаўкай, доля, будзь чорнай змяёй —\nДай пространь Кахання для донькі маёй!\nЯ дам ен нангожую ў свеце зямлю,\nЯкую да спазмаў у горле люблю.\nДам вежы яе, і яе курганы,\nI казкі-паданні сівой даўніны.\nБярозку пры лёне, ў палёце бусла,\nУсё, што і мне колісь мама дала,\nУсё, чым багата сама я душой, —\nЯ ведаю змалку, знаць будзе й дачка,\nЧым слаўная ў свеце зямля Васілька.\nI што мы любілі, і што мы клялі,\nI як выжывалі на гэтай зямлі.\nУ мальвах надзей, пры тузе касачоў\nНаш зранены сцяг развіну над плячом,\nI дух Белай Русі ў дачцэ не прымрэ,\nI мове сунічкай на вуснах гарэць.\nШто трэба шчэ ў нашай старонцы жытной?! —\nНе дай ёй пачуць, як пачула я:\n«I твой тут — ніхто, і ты — нічыя».\nАЛЕ ТВАЯ СЛЯЗА\nВыясніваўся дзень. I ноч растаць хацела.\n...О, як твая сляза ў маю слязу глядзела!\nАд промняў з-пад смугі ўся далеч залацела.\n...Але твая сляза ў маю слязу глядзела.\nЧародка галубоў над намі ўсё гусцела.\nКрылялі галубы як свята, як нядзеля.\nЯ змучыла цябе. I гэта праўда.\nЯк праўда тое, што каханы ты.\nI што хранічны страх за нас — не наўда\nТак закамплексаванай прастаты.\nЯ змучыла цябе. Не даравання,\nА кары з любых рук тваіх прашу.\nХоць што яшчэ страшней за катаванне\nАгнём, якім сама сябе душу?..\nДы кара твая падае!.. Упала! —\nМой горкі, адхінаешся ў журбе...\nТакога пекла сэрца шчэ не знала...\nЦі вернешся?.. У ножанькі б упала...\nЦі вернешся?.. Я змучыла цябе...\nРазглядваеш паныла лямец дзён,\nАдпушчаных на песню —\nНа тло бясконцых вымаганняў быту, —\nСамапавагі, песні той жадзён,\nРазглядваеш бяздарны лямец дзён:\nАх моташна ад затхлай поўсці...\nДуша за кабалу адпомсціць!\nНе знадзейвайся. Перажыві.\nХоць якая, ды ёсць патоля:\nНамарозіць радня па крыві —\nАдагрэе радня па долі.\nСкруха — зашмаргай... Перарві.\nЁсць лагода на боль, на скруху:\nАдрачэцца радня па крыві —\nПаратуе радня па духу.\nПраўду гэту — як ёсць — прыві\nДа сцяжыны далейшага руху.\nБудзь бяссмертна, радня па духу!\nТакая намаразь на шыбах,\nШто праз яе амаль не дападае\nСвятло суседзяў з дому насупроць.\n(Прашу цябе, самота:\nХоць на міг\nАд роднага мне чалавека\nНа вуліцы вядзьмарыць завіруха:\nСлед кожны ўвачавідкі зарастае\nСсівелым мохам — зеллем прамінання.\n(Прашу цябе, трывога:\nНад Белым возерам, над светам белым\nДрапежна сцюжа кружыць. Толькі рэкі\nЛюдской бяды ніяк не вымярзаюць...\n(О слова — шпак вясновы!\nРоднага мне чалавека...)\nНА АДВІТАННЕ 3 БАШКІРЫЯЙ\nСкажу яшчэ раз «дзякуй» краю гэтаму\nЗа радасць лучнасці з харошымі людзьмі,\nЗа песню цёплую курая, мне напетую\nУ самых весніцах пяклівае зімы.\nШмат што адпрэчу, шмат забуду я, ды знаю:\nУжо мне помніць, каб жыла хоць сто гадоў,\nЯк чуйная душа трысціны той — таго курая —\nТрысцінку мыслячую прагла ўкрыць ад халадоў.\nВялізная Зямля мая, мая маленькая!..\nПад кронай сонца —\nпад трывог адвечнай кронай!\nУсюды марыш ты і верыш так жалейкава,\nУсюды дзецям тваім трэба ласка, абарона...\nА ты жыві, каханы мой, жыві.\nХай журавель нарэшце дасца ў рукі.\nЯ забяру ў магілу тыя мукі,\nШто выпалі нам на кастры любві.\nАд золі сэрцайка сваё адхукай:\nЖыві, каханы мой, жыві!\nНа свеце гэтым шмат харашыні.\nХоць людзі ў свеце гэтым — тое голле,\nПа-над якім вятрам бяды скуголіць\nУсцяж, і ноч у ноч, і дзень пры дні.\nЦі чалавек задуманы для болю?\nЯк ён жадзён харашыні!..\nНе пасягнуць мне розумам маім\nТваіх намераў велічных, Прырода.\nЖыццё дала — не папытала згоды.\nУсе цацанкі-абяцанкі — дым.\nЖыццё бярэш, — і мне зусім не шкода\nАднойчы развітацца з ім.\nБо што мяне прызеляніла тут?\nЯкая ўжо мяне чакае радасць,\nЯк дружны род мой расхітала здрада,\nЯк дзецьмі не ацеплены мой кут,\nЯк песенны мой дар не мае ўлады\nI над драбнейшаю са смут?..\nХай сэрцу будзе да каго хіліцца.\nХай жураўлём абернецца сініца.\nСваю шчаслівай долю назаві.\nХай светла збудзецца, што светла сніцца, —\nТАК ЗВАНАМУ РЭАЛІСТУ\nБядуеш: не цямлю як след,\nШто свет скрозь ілжывы, злачынны.\nСама яго трохі звучыла.\nНе трэба мне лекцый пра свет.\nЁн часам папраўдзе турма,\nДзе людзі бязлітасна злыя,\nДзе сэрцы такія малыя,\nНібыта й зусім іх няма.\nДзе кожны адно аб сабе\nПыхліва, хапужліва дбае,\nЗ убогай уявай аб раі,\nУсё ў сваю норку грабе.\nЖалёта казаць!.. Ды хіба\nЯно не таму і балюча,\nШто ў кожнай душы немінуча\nСядзяць — Чалавек і гурба?\nШто гэта ж ад кожнага з нас,\nАд сэрца й сумлення залежыць,\nДабру нашы сцежкі належаць,\nЦі зло мае сыты папас...\nМАНАЛОГ КАМІЛЫ МАРЦІНКЕВІЧ\nДзіва што! Канешне, я вар'ятка!\nНу, бо як жа — панна, а нашу\nПростую сялянскую апратку\nI павагі да яе прашу!\nАх, якая сарамота, ах, —\nГэта ж проста жах!\nА яшчэ — ў касцёле, звонка, зычна\nПасярод малельнай цішыні\nЗаспявала гімн патрыятычны:\n«Роўнасць людзям, божа наш, вярні!»\nАх, якое святатацтва, ах, —\nА яшчэ — пры лютым пры тэроры\nТут, дзе праўда аплыла крывёй,\nНе хачу сваё затойваць гора —\nПа братах забітых смутак мой!\nАх, якая непрыстойнасць, ах, —\nА яшчэ — гатова без вагання\nI сама ў шарэнгі тыя стаць,\nХто за незалежнае дыханне\nНа цара пасмеў сякеру ўзняць!\nАх, ну што ж, як розуму няма —\nЁсць і багадзельня, і турма!..\nХай! Скажу адно шчэ на астатку:\nЯ не ўгну, панове, галавы!\nЗразумее люд сваю вар'ятку:\nПокуль пратэстуе — ён жывы!\nЯкіх адно вякоў-стагоддзяў не было ў нас:\nАжно да атамнага дажыліся...\nА веку Людскага\nТак і не выгаравалі\nНе выкаласяць людзі часу,\nКалі набудзе вартасць велічную\nАдзіна вартае тут велічы –\nМАНАЛОГ КАХАНАЙ КАСТУСЯ КАЛІНОЎСКАГА\n«...галубка... чарнабровая мая... мая галубка...\nгалубка... чарнабровая мая... мая галубка...»\nО божухна неміласэрны!..\nНе па свайму мяне абраў ты росту.\nНе па свайму. Ты дужы. Я слабая.\nТы смерць прыняў за ўвесь гаротны люд.\nА я адно табой была жывая.\nА мне адзіна ты быў сонцам тут.\nЦябе няма —\nі сонца мне пагасла.\nІ не сарваць бязлітаснай пятлі\nЦяперка з долі і маёй уласнай,\nЯк з долі нашай роднае зямлі.\nШторанку б'юць па сэрцы барабаны:\nЯ зноў на плошчы думкамі ў гурбе,\nДзе ў кожным новым вязні дацкаваным\nКат зноў і зноў, зноў вешае — цябе!\nКастусь, Кастусь! Саколе мой адзіны...\nПаглянь з-пад зорак на Варшаўскі шлях,\nЯк тысячамі гоняць пабрацімаў\nНа катаржную згубу ў кайданах.\nТы з імі, ў іх. Для іх ты быў — як з крыцы.\nСа мною ж ты...\nЛюбімую маю, што пра ўдавіцу...»\nЦяпер яе галосіць цэлы край!..\n«Прывыкайце, чорны вочы,\nНе з кім размаўляці.\nКаму бы я пасцелечку\nЯ знала: шчасце наша немагчыма,\nПакуль лютуе самаўладства гнусь.\nТваёй любоўю, верай і айчынай\nАдна была жанчына — Беларусь.\nКастусь, Кастусь! Няўжо не збыцца мроі,\nНяўжо дарма жывіла люд яна:\nКаб не ўнямелай наймічкай —\nСуседкам стала наша старана?!\nКаб разам з імі знебыла галечу,\nНароўні годна свой вяршыла лёс,\nКаб ані цар, ні пан не смеў калечыць\nДушы яе, аслеплае ад слёз.\nТак прадзірацца праз такія церні,\nУскласці столькі жыццяў на алтар\nі няўжо з такога зерня\nНе ўскаласуе годнай волі дар?!\nГараць, гараць двары, сялібы, вёскі,\nПаўсюль балюе царскі глум і здзек,\nСціскае грудзі пах крыві і воску,\nI ўжо няўцям, дзе звер, дзе чалавек...\n«Навярніся, мой міленькі,\nДа з таварышамі,\nКаб яны не ўсталі!..»\nНе вернешся. I я ўжо не крануся\nТвайго крутога, мужнага чала.\nI ласкаю тваёй не загаруся.\nАдшчыравала радасці пчала.\nНе разамкну няшчаднай скрухі кола.\nНе адбаліць табой душа мая.\nНе адгучыць ва мне твой сумны голас:\n«Галубка, чарнабровая мая...»\nЁн мой навекі — скарб пяшчоты гэтай,\nШто мне ў суцеху ў смерці вырваў ты.\nХай над тваім апошнім запаветам\nЗакаркалі ўжо груганы лухты, —\nЯшчэ не ўсе так подла, нізка ўпалі,\nКаб слаць цару халуйства адрасы;\nЯшчэ не ўсіх так моцна закавалі,\nКаб зноў не ўзняць сякеры ці касы;\nЯшчэ твой воблік родны Беларусі.\nКастусь, мой Костусь, любы мой Кастусе...\nЗ РАНКУ I ДА ВЕЧАРА\nУ юнацтве жывеш,\nНе дужа думаючы\nПра вынікі ўласных учынкаў.\nЖорстка зранены ў вечных сутычках\nУявы і явы,\nЗ павагаю часам глядзіш\nНа свой вопыт жыццёвы.\nАле ён немінучы, прыход той хвіліны,\nКалі да бязлітасці ясна сам бачыш:\nЖывеш па старых шпаргалках.\nВЯСНА ВОСЕМДЗЕСЯТ СЁМАГА\nI зноў жывільны лівень мые\nАд хлуду мёртвага зямлю.\nНа думцы зноў сябе лаўлю:\nСплываюць дні мае нямыя.\nЗямля не ходзіць у пазыку\nПа сілу нанава радзіць.\nДушы злачынна немай быць,\nЯк свет турбот такі вялікі.\nЯк дапякае палынова\nЯшчэ і гэтая журба:\nЖнем тое, што дала сяўба, —\nВось і ўмірае наша мова...\nКалісь «халопскаю» панамі\nБыла ўсмак збэшчана яна.\nДы ўсё ж да смерці даўніна\nЯе не ссекла бізунамі.\nI на Палессі, і ў Ляўках,\nНа вуснах голі-мужыка\nI ў Саўнаркоме Чарвякова.\nМы вольныя. Мы без прымусу\nСавецкі лад жыцця пяём.\nМіж роўных роўныя жывём\nЗ былінным імем — беларусы.\nЧаго ж тады камяк у горле\nПры згадцы даўняга радка,\nРадка Мацея Бурачка:\n«Шануйце мову, каб не ўмёрлі»?..\nАДКАЗНАСЦЬ ШКОЛЬНАГА НАСТАЎНІКА\n(Асобна – за веды),\nЗа наяўнасць на ўроках, вядома,\nЗа паводзіны ў школе і ўдома,\nЗ кім у дружбе і з кім пасварыўся,\nЦі здароў, як абуты-адзеты,\nЦі, як кажуць, напіты-наеты,\nДзе да зглухлай апоўначы лазіць...\nО, настаўнік, не плач! Ганарыся,\nШто аж так ты за вучня ў адказе:\nТы – дзяржава!\nБацькі не бядуюць:\nІм дзяржава дзяцей нагадуе.\nДзіва з дзіў для чалавека: ён часовы,\nБюракрат жа несмяротны на пасту!\nКолькі звону пра размах перабудовы,\nКолькі лоску на чарговую лухту!\nПокуль пуста ў кашальках у нас і ў крамах,\nПокуль чэргі ёсць, і хабары, і блат,\nХто дудзіць «вярхам», што выканаў Праграму,\nТой сумленнаму працаўніку — не брат!\nТрэба помніць гэта, людзі, трэба помніць,\nКаб, узняты плёнам нашых мазалёў,\nНе пасмеў чыноўны хам сабе выкоўваць\nПанцыр з медалёў!\nКрай і так ужо даведзены да краю\nПад маўчанне наша, бы ні да казны\nНам, ні нават да таго, за што ўміраюць\nНа чужой чужыне родныя сыны...\nМы не падкія да плётак і сенсацый.\nПрацінае ж душы сталіншчыны жах,\nКаб вучыліся за годнасць мы змагацца,\nКаб у рабстве не трымаў нас болей страх.\nНе народ слуга ў чыноўніка, чыноўнік\nСлужка люду паспалітага свайго!\nМы забыліся пра гэта і віноўны\nЗа трагічны свет усе да аднаго.\nТрэба ўцяміць гэта, людзі, трэба ўцяміць,\nШто апошні шанец маем сёння мы,\nКаб устаць за праўду й стаць гаспадарамі\nНа зямлі без ашукальніцкай чумы.\nМае добрыя людзі,\nВы і цяпер, як некалі,\nНе так Бога баіцеся,\nПрынцыповасць сваю выяўляеце,\nБы хвігу ў кішэні.\nЦела недасканалае ваша ў руках\nКрыўда ж духу народнага вашага,\nЯк лісцікам фігавым, хлусліва прыкрыта\nПлакатнаю дружбай народаў.\nБедныя людзі мае, вы і цяпер,\nЯк за памяццю прадзедаў,\nПастаяць за сябе рызыкуеце толькі тады,\nКалі вас давядуць да краю.\nШто, калі нават гэтыя\nЗернейкі годнасці спадчыннай\nI ў вашых дзецях?\nБедныя людзі мае,\nМАЛІТВА АПАНАСА ФІЛІПОВІЧА\nБагародзіца Дзева Прасвятая Купяціцкая,\nАдзіна Чыстая і Блаславёная,\nНад юдоллю зямной Схілёная,\nСляпога сярод сляпых,\nГлухога сярод глухіх,\nВочы мае прасвятлі,\nВушы мае адамкні!..\nО Ўладарыня Усемагутная,\nІ думкаю, і душою пакутнаю\nДа Цябе прыпадаю,\nНе за сябе, нэндзнага, грэшнага —\nЗа Твой люд няўцешны:\nНе маем іншыя дапамогі,\nНе маем іншыя спадзевы,\nХрысціян усіх атуліцелька і збавіцелька!\nНе ўтаю ад Цябе стогну свайго,\nЯкую над людам\nАпастаты чыняць расправу,\nЯк гібее ўвесь край нядольны:\nКалі раб у веры,\nДык у чым жа вольны?!.\nПяць дзесяткаў гадоў ад унеі праклятай,\nА нямаш супакою,\nА ўсё люцее нянавісць\nБрата да брата.\nДы і як ён, той супакой магчымы,\nКалі гэтыя лжэлюбцы-папежнікі,\nБесаносцы з ваўчыным нутром пад аўчынай,\nЯхідны падступныя, крывасловы,\nПасягнуўшы на веру прадзедную,\nПасягнулі на сам на жывот наш,\nНа звычаі, на быт наш і мову?!\nТолькі лепей памерці з Богавай ласкаю,\nДаць адступнікам веру нашу\nЗ грудзей нашых выдзерці і змірыцца,\nШто няма Русі ў Русі!\nБо не за еднасць паміж языцамі\nА жэ на золаце піць і есці,\nСедзячы і на зямлі нашай\nУ сваіх залатых палатах!\nБо не дзеля ўзвялічвання духу\nУ Бозе адзіным\nСвятая царкоўная мова наша ў пагардзе,\nА тутэйшая руськая —\nШколы брацкія драпежна зводзяцца,\nЕзуіцкія ж, бы саранча, плодзяцца,\nЖэ лягчэй было канонікам лысым ды прэлатам\nДажэрці нянавідных ім «схізматаў».\nI дажыраюць, дадушваюць нас\nУруганнем, забойствамі, кайданамі\nЛёкаі сатаны — лаціняне!..\nЦі не ён се,\nГоласам маці-царквы нашаіс плакаў:\n«Гора мне, беднай,\nРукі ў ковах,\nПуты на нагах,\nЛанцуг на бёдрах,\nМеч над галавой абаюдавостры,\nГлыб-вада пад нагамі,\nПа баках агонь неўгасальны,\nI нямаш міру нам,\nНі душэўнага, ні цялеснага,\nТолко гнеў і лжа,\nТолько руіны-нырышчы і паглумленне...\nСветлазарная Багародзіца Дзева,\nКрыніца вечнай патолі,\nВыбаў з лютага болю:\nАле і айчынныя пастухі ўжо\nДля авец сваіх сталі ваўкамі!\nНе абаронцы ўжо -\nНе бяссрэбранікі —\nЗ багацеем, а не з Лазарам жыці хочучы,\nI ўвесь статак піхаюць да прорвы, да згубы!\nВасіліскі нячыстай унеі\nНе зжахнуліся славы здрайцаў цярлецкіх, пацеяў —\nБудзі род іх пракляты! —\nЖахаюцца славы «схізматаў»...\nБо аслеплены прагай славы й нажывы,\nНавучы, навучы мя,\nI ўмацуй, умацуй мя\nУ трыванш, ў люоові,\nДнесь, і прысна, і на векі вякоў Міласэрдая!..\nШто мне тут наканована,\nУ Каго і ў Што веру я.\nДа Цябе гарнуся,\nБо есмь раб Твой,\nДа не ўстыдаюся!\nА што з братчыкамі,\nЗ «налівайкамі» аз у хаўрусе —\nНі пад агнём, ні пад кулямі\nМАНАЛОГ КАЗІМІРА ЛЫШЧЫНСКАГА\nЯ прысак. Тлен. Унежывелы попел.\nХто ў ім пазнае брэсцкага падсудка?\nЯ толькі цёмны попел. Тлену грудка.\nНяма нічога, кром жыцця і смерці.\nЯ мёртвы ўжо. Не бойцеся мяне.\nМне ўжо ўсё роўна, міг ці веіс міне.\nБольш не баляць мне спечаныя вусны.\nНе вырвецца нечалавечы крык\nТак, як тады, як кат мне рваў язык.\nБольш не пякуць абвугленыя рукі\nТак, як тады, як пажыраў агонь\nУ іх высновы роздуму майго.\nЛаёлы служкі, вы пасатанелі:\nЗраўняны ўжо і Лышчыцы з зямлёй —\nА вас жахае нават попел мой!\nГлядзіць у бок Тартарыі гармата:\nI прысак мой адстрэліце туды.\nМне ўсё адно. Ні мукі. Ні жуды.\nБагі ў Тартар нізрыньвалі тытанаў.\nВыходзіць, не зусім нікчэмства я,\nКалі туды дарога і мая?\nО хлусы, крывадушнікі «святыя»,\nНе верыце ж ні ў рай, ні ў пекла вы —\nДы выгадна ў ярме трымаць жывых!\nШто, Сімяоне з Полацка, ты скажаш,\nЯк дападзе й да царавых палат\nІ ад майго кастра нясцерпны чад?\nПаўторыш зноў, што ганьба, «егда можем,\nАле не хошем знатн»? Сцвердзіш зноў\nНавуку — як аснову ўсіх асноў?..\nШто я адстайваў? Права быць сабою.\nСвабодна мысліць. Ісціну шукаць.\nПра ўсё свабодна ўголас меркаваць.\nШто я набыў? Расправу па даносу:\nСэрвета, Бруна ды Ваніні лёс.\nУ нас не ісціна ў цане, — данос!\nНяма ў прыродзе слепага выпадку.\nЗаканамерна глумства на зямлі,\nЯк плодзяць глумства нават каралі.\nХіба даўно Ян Казімір Нячая\nЗа здраду мог у золаце купаць,\nКаб толькі Белай Руссю ўспанаваць?\nАле ж кароль — зямны намеснік Бога!\nХіба Гасподзь сцярпець бы гэта змог,\nКалі б ён існаваў на свеце — Бог?!\nДы ён тут ні за што ўжо не карае.\nБо мерай усяго ёсць чалавек:\nСам вершыць суд, сам творыць цуд і здзек.\nХіба даўно вялікі гетман Кішка\n«Всех белорусцев с сущими младенцы»\nНамерываўся «высечь» — да каленца?!\nМаўляў, не ўзносся, отчыч, над васалам,\nНе выяўляй, халопе, нораў свой, —\nЗа волю, веды плацяць галавой!..\nПапраўдзе, Сімяоне, «ложь господствует,\nПопрася благость, злоба торжествует».\nА мы жывем, адно пакуль зямнугм.\nЧым меней праўды, тым гусцейшы морак.\nУладам гэта толькі на руку —\nТрымаць люд паспаліты ў каўпаку.\nУсё жывы закон Старога Рыма:\nШто не здавольвае валадара —\nБясследна знішчыць, нематой скараць!\nПраследуеце нават попел, попел\nТаго, хто не адрокся й на судзе,\nШто — ад матэрыі жыццё ідзе.\nI што Зямля — не боскі цэнтр Сусвету,\nШто так, як Сонца, Месяц, і яна\nЗ прычын рэальных існуе здаўна.\nМне ўжо ўсё роўна, міг ці век міне.\nШлях праўды не закончыцца на мне.\nЯ тлен. Заўчасны попел. Багасловы!\nО, вам і попел гэты — што чума,\nБога — вашага — няма!\nНе можа быць, каб ты не адазваўся,\nНе можа быць, каб помніць перастаў,\nКалі ў жыццё маё так уварваўся, —\nНе памяццю — маёй крывёю стаў.\nЦі б нашы адзіноты нас звялі,\nКаб мы несумяшчальныя былі?\nО, свет не аднаго так загубіў!..\nНе можа быць, каб ты мяне забыў.\nЯк цяжка гардыню зміраць у сабе,\nЯк важна адолець ў такой барацьбе –\nАхвярна служыць найшчырэйшаму другу,\nА не прагнуць ягонай ахвярнай паслугі,\nІ бачыць у гэтым не ахвяраванне,\nНе спяшаешся адгукацца.\nА ў духмяных сумётах акацый\nДацвітае мая зіма.\nЯк усё, праміне і гэта.\nО, няўжо мы пакінем свету\nТолькі раннія халады?\nСэрца — быццам пчала на гронцы:\nЯк мы ўсё-ткі аблашчаны сонцам\nПры ўзыходжанні на касцёр!..\nВы жывыя! Вярнуліся! Нейк амаглі\nПашчу стронцыя, продань дарогі!..\nЖуравелькі-жураўкі мае, жураўлі,\nСцяг вясны над палескай разлогай!\nУ Чырвоную кнігу занесены вы,\nБо, як людзям, не заўжды спрыяе\nВам паветра айчыны, наш кут векавы,\nДзе зламыснасць любові наўчае.\nЛеціцё! — і вяснеюць бары і палі,\nЛеціцё! — крышаць лёд рэчкі і рэкі.\nХай жа вашая любасць да роднай зямлі\nНе спаткае знішчальнай апекі!\nЗмалку мне доля казала мая:\nТрэба вучыцца без радасці жыць.\nГорам карала, каб верыла я,\nБыццам няма мне тут чым даражыць.\nА ты не спалохаўся гэтае мовы,\nПтах мой вясновы.\nТы прыляцеў —\nі наледзь тугі\nЗмыла, нібыта яе й не было!\nЗмораны дзень, беспрасветна даўгі,\nРужавым цветам уміг завіло!\nРужа ніводнай калючкай не коле...\nНе нахлусі гэтай радасцю, доля.\n...А што радок, ён выжыве — ці не.\nА ты жывы. Табе са мною светла.\nI я ўжо знаю, як сюды імкне\nДуша тваёй сцяжыны — з будніх нетраў.\nI тут ён, будзень, толькі — на дваіх.\nТаму і ўмее ён рабіцца святам.\nI я ўжо знаю, што з хвілін маіх\nТой рэдкі міг мой — самы найкрылаты.\nО, не радкі, а ты мне — канавое,\nКалі й радок вось зноў жывы табою...\nШарэе па-асенняму ваколле,\nНіжэе пацяжэлы небны дах.\nI хай сабе! Я ўжо цябе нікому,\nНікому і нічому\nПазалягалі туманы ў лагчыне.\nХай зменлівасці ў часе не ўпыню —\nЯ не аддам цябе другой жанчыне,\nПакуль сама — з даверу і агню.\nНа самы жорсткі, незагойны верад\nЁсць недзе, ёсць зялінка на, загой!\nЯ не аддам цябе імгле зняверы,\nСамоце шляху колкага твайго.\nI хай зімою лёд — не выпадковасць, —\nНе вымерзне цалюшчая вада.\nТы толькі сам мяне ўжо анікому,\nЖыву на Беларусі.\nКахаю беларуса. —\nВось ён, мой\nУ Любасці дзяржаве,\nI ўтульна мне,\nI вольна мне,\nБо толькі тут\nЯ дыхаю паветрам праўды,\nI мовы прадзедаў маіх.\nТак мала нас,\nНа заняхаянай адступнікамі,\nАбражанай зямлі радзіннай.\nТы й тут, Адпомста!\nПЕСНЯ Ў ЦЯРНОЎНІКУ\nПохожие книги на «Шчаслівай долю назаві...»\nПредставляем Вашему вниманию похожие книги на «Шчаслівай долю назаві...» списком для выбора. Мы отобрали схожую по названию и смыслу литературу в надежде предоставить читателям больше вариантов отыскать новые, интересные, ещё не прочитанные произведения.\nОтзывы о книге «Шчаслівай долю назаві...»\nОбсуждение, отзывы о книге «Шчаслівай долю назаві...» и просто собственные мнения читателей. Оставьте ваши комментарии, напишите, что Вы думаете о произведении, его смысле или главных героях. Укажите что конкретно понравилось, а что нет, и почему Вы так считаете.


Міжнародны дзень медыцынскай сястры ў розных краінах адзначаецца па-рознаму. У некаторых краінах свету яго пачынаюць святкаваць ўжо ў пачатку траўня, напрыклад, у ЗША, дзе прафесійныя канферэнцыі і святкавання пачынаюцца 6 мая. У іншых краінах строга вылучанага дня для гэтай імпрэзы наогул няма, аднак, у асноўным яго адзначаюць 12 траўня. Упершыню ідэя свята была агучана ў 1953 годзе, аднак, першы раз дзень медсёстры быў адзначаны цэлых 12 гадоў праз. 12 траўня - дзень нараджэння Флорэнс Найцінгейл, заснавальніцы службы міласэрнасці падчас Крымскай вайны. Менавіта гэтая жанчына і стала віноўніцай ўрачыстасці.\nФлорэнс Найтынгейл была ангельскай арыстакраткай, якая атрымала адукацыю, даступнае толькі для мужчын. Жудасныя падзеі Крымскай вайны глыбока кранулі Флорэнс, і яна прыняла рашэнне прымяніць свае выдатныя здольнасці на карысць. Бо параненыя салдаты мелі патрэбу ў пастаянным доглядзе, жанчына сабрала групу санітарак, якія адправіліся ў палявыя шпіталі Крыма. Хоць хірургі паставіліся скептычна да гэтай задумы, жанчына не спынілася ні перад чым.\nЯшчэ да вайны Флорэнс казала пра сваё жаданне стварыць уласную сястрынскага суполку, выяўляючы вялікую цікавасць да сыходу за хворымі людзьмі. Найтынгейл хацела змяніць стэрэатып пра жанчын-сядзелка, якія звычайна былі альбо п'яніцамі, альбо дзяўчынамі лёгкіх паводзінаў.\nПадчас вайны медсястра павялічвала колькасць палат ў шпіталях, каб параненым было не так цесна і больш камфортна. Яна абыходзіла іх нават у начны час, кожны дзень. Медсёстры і санітаркі, якія працавалі з ёй, таксама нястомна працавалі. Удзячныя параненыя салдаты заўсёды вельмі цёпла адгукаліся пра жанчыну, якая дапамагала ім выжыць. Паводле наяўных дадзеных, смяротнасць падчас вайны скарацілася ў дзесяткі разоў! Акрамя звычайнага медыцынскага сыходу, Найтынгейл арганізоўвала пральні і кухні, стварала чытальні і дапамагала пісаць лісты сваякам. Перад ад'ездам на радзіму медсястра паставіла белы мармуровы крыж усім медыцынскім работнікам, якія загінулі ў Крымскай вайне.\nУ Англіі Флорэнс Найтынгейл стала галоўнай вайсковай медсястрой. Увесь медыцынскі персанал прайшоў адмысловую падрыхтоўку. Чаму дзень медсёстры адзначаецца менавіта ў дзень нараджэння Флорэнс? Менавіта дзякуючы ёй, медыцына пачатку больш сур'ёзна ставіцца да прафілактыкі хвароб, і калі раней яна была ў руках хірургаў, то з тых часоў медыцынскія сёстры атрымалі новыя правы і прызнанне. Флорэнс стала першым медыцынскім работнікам, які апісаў ўплыў навакольнага асяроддзя на здароўе, заклаўшы асновы экалогіі. У Фларэнцыі ўсталяваны помнік Флорэнс Найтынгейл. Акрамя таго, імем гэтай жанчына названая найвышэйшая ўзнагарода, якая ўручаецца штогод медсёстрам ва ўсім свеце ўжо больш за сто гадоў. Узнагарода ўручаецца штогод у Дзень Медсёстры, 12 мая.\nСёння шмат хто лічыць, што медсястра гуляе не вельмі важную ролю, і кваліфікацыя такіх супрацоўнікаў ставіцца пад сумнеў. На самай справе гэта меркаванне памылкова. У свеце існуе вялікая колькасць розных арганізацый, якія займаюцца даследаваннем і ўдасканаленнем сястрынскага справы. У цяперашні час медсясцёр рыхтуюць у мностве навучальных устаноў, і нездарма, бо медсястра - чалавек, якому пацыенты абавязаны здароўем і жыццём. У розных шпіталях ва ўсім свеце супрацоўнікі з радасцю і задавальненнем адзначаюць дзень медыцынскай сястры. Сцэнар свята пры гэтым можа прымаць самыя розныя формы, ад канферэнцый і сходаў да адпачынку на прыродзе ці падарожжаў за мяжу.\nКасцюм Снегіра зрабіць вельмі проста!\nЯк пабудаваць шпакоўню - памеры, чарцёж, фота


Патрыятызм у песнях\nДа сяброўства — праз творчасць\nПадзяліліся творчымі знаходкамі\n16.03.2019 14:16 Навіны рэгіёнаў\nМагчымасць выказаць любоў да Радзімы мовай музыкі і песень даў моладзі фестываль патрыятычнай песні “Чырвоны гваздзік”, які чарговы раз адбыўся на Магілёўшчыне.\nАрганізатарамі музычнага фестывалю, накіраванага на грамадзянскае станаўленне і выхаванне падрастаючага пакалення, выступаюць абласное кадэцкае вучылішча і Магілёўскі інстытут МУС. Сёлета ўдзел у конкурсе прынялі прадстаўнікі кадэцкіх вучылішчаў і спецыялізаваных ліцэяў з усёй Беларусі, а таксама навучэнцы спецыялізаваных устаноў Тулы і Бранска (Расія).\nКанкурсанты выступалі на сцэне з добра вядомымі ў народзе песнямі. Маладыя людзі пранікнёна і пачуццёва выконвалі кампазіцыі пра вайну, любоў да Радзімы, пра сапраўдных людзей, гатовых у цяжкую хвіліну прыйсці на дапамогу. Моладзь прысвячала свае выступленні загінуўшым героям, тым, хто выжыў на палях бітваў.\nГран-пры фестывалю сёлета дасталася прадстаўніцы юрыдычнага паліцэйскага каледжа Тулы Уладзе Зарыпавай. Узнагародамі адзначылі і шэраг лаўрэатаў. Астатнія канкурсанты атрымалі дыпломы ўдзельнікаў і памятныя падарункі.\n“Чырвоны гваздзік”фестываль патрыятычнай песні\nФестываль патрыятычнай песні...\nКонкурс для юных патрыётаў...


Дашкевіч: 25 гадоў дзяржава праводзіла этнацыд беларусаў\nГарачы каментар Дашкевіч: 25 гадоў дзяржава праводзіла этнацыд беларусаў\n<iframe class="tvp-video-embed" frameborder="no" scrolling="no" horizontalscrolling="no" verticalscrolling="no" width="640" height="360" src="https://www.tvp.pl/shared/details.php?copy_id=39074167&object_id=39074166&autoplay=false&is_muted=false&template=external-embed/video/iframe-video-embed.html"></iframe>\nПраблемы з беларускамоўнай адукацыяй у школах і вышэйшых навучальных установах у Беларусі няма. Гэтак мяркуюць у Міністэрстве адукацыі краіны, у прыватнасці сітуацыю ў сферы агенцтву «Белапан» пракаментавала прэсавы сакратар Людміла Высоцкая. З ейных словаў, ніякіх перашкодаў дзеля адукацыі на роднай мове няма. Былі б ахвотныя. Гэта рэакцыя прагучала ў кантэксце калектыўнага звароту да ведамства аб падтрыманні навучальнага працэсу на беларускай мове. У межах гэтай кампаніі сабралі 2188 подпісаў. Адзін з ініцыятараў кампаніі, лідар «Маладога фронту» Зміцер Дашкевіч пракаментаваў сітуацыю.\nНа пытанне, якія праблемы ва ўжыванні беларускай мовы ў сістэме адукацыі, Зміцер Дашкевіч заявіў:\n«Праблема ў палітыцы сучаснай дзяржавы. Гавару, магчыма, непапулярныя сёння словы, але я перакананы, што беларуская дзяржава 25 гадоў праводзіла этнацыд беларускага народу, як не парадаксальна. Ствараліся самыя неспрыяльныя ўмовы. Давайце не будзем забываць, што чалавек, які кіруе Беларуссю, не аднойчы абражаў беларускую мову».


«Падлік галасоў быў несумленным». Міжнародныя назіральнікі расчараваныя ў беларускіх выбарах | Выбары ў Беларусі 2015\nФота Twitter АБСЕ\nПадчас спантаннай Плошчы затрымалі 5 анархістаў. Сёння суды


руская мова — Philology.BY\nTag: руская мова\nПецярбургская фаналагічная школа ў Мінску (6–8 снежня 2017 года)\n2017/11/26 2018/02/22 Мікіта Супрунчук\nЗ 6 па 8 снежня 2017 года ў Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце будуць знаходзіцца прафесар кафедры рускай мовы Міхаіл Барысавіч ПАПОЎ, аўтар даследаванняў па фаналогіі, гістарычнай і дыялектнай фанетыцы рускай мовы, і дацэнт кафедры агульнага мовазнаўства Аляксей Віктаравіч АНДРОНАЎ, аўтар… (чытаць далей)\nНавіныПецярбургская школа, руская мова, тэорыя мовы, фаналогія, фанетыкаКаментаваць\nФанетыка не мела вялікай папулярнасці на XV з’ездзе славістаў, ёй былі прысвечаны лічаныя даклады. Неабыякавым да гэтага раздзела мовазнаўства, спадзяюся, будзе цікавы новы артыкул дацэнта А.В.Андронава, вядомага балтыста з Санкт-Пецярбурга. “В статье 1956 года Р. О. Якобсон обратил внимание на… (чытаць далей)\nСпасылкіруская мова, фанетыкаКаментаваць\nVII Международная научная конференция «Текст. Язык. Человек» (Мозырь, 22–30.V.2013 г.)\n2013/01/13 2018/02/22 conferences\nМозырский государственный педагогический университет им. И.П. Шамякина приглашает принять участие в Неделе русского слова, посвящённой 1150-ой годовщине создания славянской письменности. Дата проведения – с 22 по 30 мая 2013 г. в г. Мозыре. В её рамках будет проведена VII Международная… (чытаць далей)\nКанферэнцыілінгвістыка тэксту, моўная асоба, праблемы выкладання, руская моваКаментаваць\n2012/09/27 2018/02/22 conferences\nДата проведения: 28–30 марта 2013 года Организатор: Институт лингвистических исследований РАН Тематика конференции: вклад Ю.С. Сорокина в развитие российского языкознания общая теория лексикологии и лексикографии историческая лексикология и лексикография (XVIII–XIX вв.) язык писателя и авторская лексикография язык художественной литературы (XVIII–XIX… (чытаць далей)\nКанферэнцыігістарычная лексікаграфія, гістарычная лексікалогія, гістарычная стылістыка, руская моваКаментаваць\nВыйшла з друку 4–е выданне «Беларуска–рускага слоўніка»\n2012/07/18 2018/02/22 Вадзім Шклярык\nУ выдавецтве «Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» пабачыла свет чарговае, 4-е выданне акадэмічнага «Беларуска-рускага слоўніка» ў трох тамах пад агульнай рэдакцыяй члена-карэспандэнта НАН Беларусі, доктара філалагічных навук А. А. Лукашанца. Слоўнік не з’яўляецца канцэптуальна новым (хоць час для такога выдання,… (чытаць далей)\nНавіныбеларуская мова, лексікаграфія, руская моваКаментаваць\nАкадемический или официально утвержденный?\n2011/11/04 2018/02/22 Вадзім Шклярык\nСегодня самым большим по объему из существующих орфографических словарей русского языка считается подготовленный в Институте русского языка им. В. В. Виноградова Российской академии наук «Русский орфографический словарь», содержащий около 180 тыс. слов (начиная со 2-го издания, например 2007 года). Ответственный… (чытаць далей)\nПублікацыіарфаграфія, лексікаграфія, руская моваКаментаваць\n2011/02/21 2018/02/22 Мікіта Супрунчук\nСёння – Міжнародны дзень роднай мовы. Яго адзначаюць у розных краінах. На гэтую тэму прафесар Н. Б. Мячкоўская выступае на “Тутбай”. “Бачыць у мове прыярытэт нацыянальнага адраджэння — гэта фантазія!” “Руская не затрымаецца ў Цэнтральнай Азіі” Моўная факталогія 20 гадоў… (чытаць далей)\nНавіныбеларуская мова, мова і грамадства, руская моваКаментаваць


Гісторыя культуры Беларусі - Стр 10\nАдным з самых вядомых літаратараў разглядаемага пярыяду з’яўляўся Уладзіслаў Сыракомля (Людвіг Кандратовіч, 1823–1862). Ён нарадзіўся ў Бабруйскім павеце. У 1844 г. паэт напісаў верш пад назвай «Паштальён», які ў перакладзе на рускую мову стаў вядомай песняй «Ямщик». Пісаў на беларускай і польскай мовах. Яго працы прысвечаны беларускаму фальклору і этнаграфіі. Сучаснікі называлі паэта «вясковы лірнік». Дайшлі два вершы, напісаныя на беларускай\nмове: «Добрыя весці» (1848) і «Ужо птушкі спяваюць паўсюду»\n(1851). У гэтых і іншых творах бачны рэвалюцыйна-дэмакратычныя\nпогляды аўтара, яго рамантызм. Так, у першым вершы паэт вітаеУрэва-\nлюцыйныя падзеі на Захадзе, лічыць іх добрымі весткамі і спадзяецца,\nУ канцы першай паловы XIX ст. пачаў сваю творчую дзейнасць\nадзін з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры, вядомы бела-\nрускі пісьменнік, паэт, драматург, кампазітар і акцёр В.І. Дунін-\nМарцінкевіч (1807–1884), які нарадзіўся на БабруйшчынеБ\nяму беларусы і беларуская літаратура абавязаны глыбокім маста-\nцкім пранікненнем у душу свайго народа,\nсярод славянскіх літаратур. Ён – пе шы прафесійны пісьменнік,\nмужны і нястомны змагар за існаваннеиайчыннай літаратуры на\nроднай мове. Яго творчая мане а спалучала рысы розных мастацкіх\nплыняў і стыляў: класіцызму, сентыменталізму, рамантызму,\nрэалізму. На першы\nплан В.І. Дунін-Марцінкевіч вылучае і на-\nАбапіраючыся на беларускі фальклор, пісьменнік, як рамантык,\nпаэтызаваў духоўную прыгажосць і высакароднасць сялян, іх раз-\nумовыя зд льнасці,\nгераічнае мінулае свайго краю. У 1846 г.\nВ. Дунін-Марцінкевіч напісаў лібрэта першай беларускай камічнай\n«Сялянка» («Ідылія»). Камедыя высмейвае парокі памешчы-\nкаў. У той жа час аўтар спачувае сялянам, патрабуе да іх гуманных\nадносінаўп. Сваімі творамі пісьменнік узбуджаў цікавасць да жыцця\nпростых людзей. У другой палове XIX ст. В.І. Дунін-Марцінкевіч\nнапісаў новыя выдатныя творы, наблізіўшы народную мову да літа-\nратурнай. У 1859 г. ён пераклаў на беларускую мову паэму А. Міц-\nРкевіча «Пан Тадэвуш». Гэту паэму на беларускую мову перакладаў і\nўзгаданы раней А. Ельскі.\nАдным з выдатных літаратараў\nз’яўляецца беларуска-польскі паэт\n(1798–1855). Ён нарадзіўся на Навагрудскай зямлі. За ўдзел у тайным таварыстве філаматаў паэт разам з сябрамі быў арыштаваны, у 1824 г. пакінуў Беларусь, а ў 1829 г. – і Расію. Апошнія гады жыцця правёў галоўным чынам у Парыжы, дзе займаўся выкладчыцкай працай.\nТэмы і вобразы твораў знакамітага паэта падказаны жыццём, гісторыяй беларускага народа, яго фальклорам, традыцыямі і\nвершаў, А. Міцкевіч быў патрыётам сваёй радзімы, рыцарамТУідэй свабоды, справядлівасці, міру і дружбы паміж людзьмі і народамі. Праз усё жыццё пранёс геніяльны паэт-рамантыкНлюбоў да беларускай зямлі. «Літва, айчына мая!», – пачынае ён свой\nабрадамі, пейзажамі родных мясцінаў. Аўтар шматлікіх паэм, балад,\nзнакаміты спеў-гімн у гонар Бацькаўшчыныеларусі ў паэме «Пан\nТадэвуш» (1832–1834). Беларускую зямлю ён апісвае і ў творах-\nпаэмах «Свіцязь», «Дзяды» і інш., у якіх стварыў панарамны вобраз\nроднай Навагрудчыны, Нёмана, Свіцязі. ЯскраваБі дакладна паэт\nпаказаў быт і характары людзей.\nНа жаль, беларускамоўная спадчына паэта не дайшла да нашага\nчасу. Хаця ён і пісаў галоўным чынам на польскай мове, але ме-\nнавіта беларускую мову лічыў самайига манічнай і з усіх славянскіх\nмоў найменш змененай. На думку некаторых даследчыкаў, А. Міц-\nкевіч узбагаціў польскую м ву беларускімі словамі, за што падвяр-\nгаўся крытыцы з боку польскіх літаратуразнаўцаў.\n4.3. Архітэктура і жывапіс\nБеларускае д йлідства і мастацтва канца ХVIII–першай паловы\nу жывапісунараджаюцца новыя жанры – нацюрморт, гарадскі\nXIX ст. багатыя на жанры, стылі, тэхніку, выдатных майстроў сваёй\nсправы і тв рчыя пошукі. У 20-я гг. ХІХ ст. на змену класіцызму прыходзіцье рамантызм, у 40-я – рэалістычны накірунак. У гэты час\nРп йзаж і інш. Развіваецца гістарычны жанр, выяўленчае мастацтва паступова вызваляецца ад засілля рэлігійнай схаластыкі. Мастакі ўсё больш засяроджваюць сваю ўвагу на ўнутраным свеце чалавека, паглыбляюцца ў этнаграфію, побыт людзей.\nЗ далучэннем беларускіх зямель да Расіі больш прыкметным стаў уплыў апошняй і на беларускую архітэктуру, што, аднак, не выціснула з яе элементаў нацыянальнай, польскай і ўкраінскай архітэктуры.\nРускае ўздзеянне асабліва адчувалася ў забудове гарадоў, палацавым і культавым дойлідстве. Архітэктура на Беларусі пры гэтым развівалася пад уплывам класіцызму, для якога характэрны манументальнасць форм, багацце і пышнасць інтэр’ераў, распаўсюджанасць галерэй, порцікаў з калонамі. Тыповымі ў гэтым сэнсе з’яўляюцца палац П.А. Румянцава-Задунайскага і сабор Пятра і Паўла ў Гомелі, касцёл у Шчучыне, палацавы комплекс у Снове, Жыліцкі палац і іншыя\nпабудовы. У першай трэці XIX ст. класіцызм засвойвае рысы ампіру,\nякі вызначаецца знешняй параднасцю і вытанчанай дэкаратыўнай\nУ гэты час былі распрацаваны новыя планы развіцця больш чым\nдля 40 беларускіх гарадоў. Яны прадугледжвалі планавуюТзабудову,\nпрамавугольную сістэму планіроўкі, будаўніцтва грамадскіх цэнтраў і\nг. д. Так, першы план развіцця Мінскабыў распрацаваны ў 1800 г. У ім\nпрадугледжвалася знішчэнне земляных умацаванняў, уладкаванне\nіснуючай вулічнай сеткі, вылучэнне новага напрамкуБбудаўніцтва го-\nрада ўздоўж р. Свіслачы. Да сярэдзіны XIX ст. у параўнанні з ХVIII ст.\nЗабудова вялася па ўзорных п аектах для жылых і грамадскіх\nбудынкаў, што было больш выгаднаиз пункту гледжання эканомікі.\nУ выніку за кароткі час па п аектах дойлідаў М. Львова, В. Стасава,\nА. Мельнікава, М. Кларка і інш. у гарадах з’явіліся сіметрычныя\nкварталы, прамавугольныя вуліцы і плошчы, былі створаны ан-\nсамблі цэнтраў, пабудаваны будынкі губернскіх і павятовых\nпраўленняў, судоў, паштовых станцый, мытняў і г. д. Стала больш\nшматкватэрных мураваных жылых дамоў. Прыкметны след у ар-\nхітэктуры пакінулі гасціныя двары, адміністрацыйныя і гандлёвыя\nзбудаванні (губернскія палацы ў Мінску і Віцебску, гандлёвыя рады\n, Навагрудку, Паставах і інш.).\nАмаль цалкам у 30–40-я гг. XIX ст. былі перабудаваны Брэст і\nБабруйскп, дзе былі ўзведзены крэпасці. На жаль, у ходзе бу-\nдаўніцтва Брэсцкай крэпасці быў, па сутнасці, знішчаны стары\nБрэст з яго гістарычнымі будынкамі-помнікамі.\nУ сельскай мясцовасці захоўвалася драўлянае дойлідства. Тут\nРіснавалі розныя тыпы паселішчаў і пабудоў: вёска, сяло, мястэчка,\nфальварак, маёнтак, сядзіба. У прыватнасці, найбольш распаўсюджаны тып сядзібы ўключаў дом з флігелямі, прылягаючы парадны двор, браму, стайню, свіран, аранжарэю, сад. Папулярнасць\nнабывалі зімовыя сады і аранжарэі (Асвея, Паланечка, Радзівілімонты). Сялянская драўляная хата ўяўляла сабой аднакамерны будынак з гаспадарчымі прыбудовамі.\nЗначныя змены адбываліся ў культавай архітэктуры. Рэзка скарацілася будаўніцтва касцёлаў, а ўніяцкія храмы зачыняліся або перабудоўваліся ў праваслаўныя. Пры гэтым гублялася самабытнасць беларускай архітэктуры, якая была ўласціва ўніяцкім храмам.\nНайбольш раннім і значным помнікам класіцызму ў культавым бу-\nдаўніцтве быў сабор Іосіфа, пабудаваны ў Магілёве ў памяць аб су-\nстрэчы тут Кацярыны ІI з аўстрыйскім імператарам Іосіфам ІУ. Гэты\nсабор распісваў славуты рускі мастак У.Л. Баравікоўскі.\nАгульныя тэндэнцыі, якія былі характэрны для культурыТ, пры-\nвялі да таго, што і ў архітэктуру прыйшоў рамантызм. Гэта знайшло\nадлюстраванне ў неагатычных збудаваннях (Крычаўскі і Косаўскі\nпалацы) і ў пейзажна-паркавым мастацтве, якое актыўна развівала-\nся. Рамантычныя пейзажныя паркі аздаблялісяБпрыгожымі алеямі,\nштучнымі руінамі, мосцікамі, сажалкамі, альтанкамі, павільёнамі,\n(Гомельскі, Лаго скі, Жыліцкі, Савейкаўскі\nпаркі). Рамантызм абуджаў цікавасць да нацыянальнага пачатку.\nЖывапіс галоўным чынам азвіваўсяиў губернскіх гарадах і\nасабліва ў Вільні, дзе існавала школа жывапісу пры мясцовым\nуніверсітэце. Пры школе дзейнічалі кафедры малюнка і жывапісу\n(з 1797 г.), скульптуры (з 1803 г.), графікі (з 1805 г.). Школа стала га-\nлоўнымцэнтрамвыхаваннябеларускіх мастакоў. За35 гадоў існавання\nёю было падрыхтавана больш за 250 мастакоў, гравёраў, скульптараў.\nЛепшых вучняў пасылалі вучыцца ў Еўропу. Першымі выкладчыкамі\nгэтай шк лы былі таленавітыя мастакі: прадстаўнік класіцызму\nФ. Смуглевіч (1745–1807, карціны «Юдзіф», «Смерць Віргініі»,\n«Літоўскія сяляне», «Прысяга Касцюшкі») і прадстаўнік рамантызму\n(1762–1835, творы: «Партрэт Тамаша Зана»,\nпраф сар Я. Рустэм\n«ПартрэтпАнтонія Ваньковіча», «Партрэт Зубавай»). Іх мастацкія по-\nгляды аказалі значны ўплыў на развіццё амаль усіх відаў і жанраў бе-\nларускага выяўленчага мастацтва і архітэктуры. Пад уздзеяннем сваіх\nвыкладчыкаў выхаванцы школы, улічваючы лепшыя дасягненні су-\nРсветных майстроў, пераадольвалі акадэмічны і рэлігійны дагматызм і\nзвярталіся да жыцця простага народа – сялян і дробных рамеснікаў. Яны ўважліва вывучалі натуру і асновы рэалістычнага мастацтва, імкнулісяаб’ектыўнаадлюстроўвацьрэчаіснасць.\nНайбольш распаўсюджаным жанрам жывапісу гэтага часу ста-\nновіцца партрэт. Значныя поспехі ў гэтым жанры меў Іосіф Аляшкевіч (1777–1830) родам з Радашковіч. Ён вучыўся ў Віленскім універсітэце, Дрэздэне, Парыжы, значную частку жыцця вымушаны быў правесці ў Пецярбургу. Ва ўмовах расійскага прыгнёту творчасць І. Аляшкевіча на Беларусі мала каго цікавіла, але яго мастацкая спадчына вялікая. Ён аўтар партрэтаў князя Адама ЧартарыйУ- скага, піяністкі М. Шыманоўскай, паручыка Рыклеўскага, магнатаў Л. Сапегі, М. Радзівіла, паэта А. Міцкевіча і інш. На жальТ, у Беларусі ёсць усяго дзве работы мастака: «Групавы партрэт» і «Партрэт дзяўчынкі» (Нацыянальны мастацкі музей).\nТворчасць І. Аляшкевіча яскрава сведчыць аб тым, што выяўленчае мастацтва беларускай зямлі ніколі не адрывалася ад пра-\nгрэсіўных традыцый Заходняй Еўропы. I гэта не дзіўна. Вядомы\nшматлікія паездкі ў еўрапейскія краіны беларускіх мастакоў з мэтай\nзнаёмства з лепшымі майстрамі жывапісуБі іх творамі. Так,\nнастаўнікам І. Аляшкевіча, як выпускніка Віленскага ўніверсітэта, у\nПарыжы быў знакаміты Жак-Луі Давід (1748–1825) – прадстаўнік\nЯркую старонку ў гісторыю белаиускага жывапісу ўпісаў адзін з\nзначных прадстаўнікоў рамантызму Валенцій Ваньковіч (1800–1842),\nякі вучыўся ў Полацку, Вільні, Пецярбургскай акадэміі мастацтваў.\nУ 1827 г. за карціну «Подзвіг маладога кіеўляніна пры аблозе Кіева\nпечанегамі ў 968 г.» ён а рымаў вышэйшую акадэмічную ўзнагароду –\nУ 1828 г. В.М. Ваньковіч вярнуўся ў Мінск у сваю родавую\nсядзібу ў Сляпянцы. Тут ён стварыў мастацкую лабараторыю, вакол\nякой збіраліся лепшыя мастакі. Пісаў шмат партрэтаў: родных,\nблізкіх, суседзяў, вядомых людзей. Сярод іх партрэты К. Ліпінскага,\nА. Тавянскага і яго жонкі, А. Манюшкі, аўтапартрэт. У 1828 г. ма-\nстак стварыўпадну з лепшых сваіх карцін-партрэтаў «А. Міцкевіч на\nАюдаг» (Варшава, Нацыянальны музей). Паэт паказаны ў\nмомант творчага натхнення на фоне горнага пейзажу. Рамантычны\nпарыў паэта адчуваецца і ў мэтанакіраваным поглядзе, і ў руцэ, якая\nРпадпірае падбародак, і ў сівых воблаках, якія надаюць карціне асо-\nбы настрой. Вядома, што мастак працаваў і над партрэтам А.С. Пушкіна, але не закончыў яго.\nВ. Ваньковіч пачаў працу і над вялікай гістарычнай карцінай «Напалеон каля вогнішча» (1834, Варшава, Нацыянальны музей), але таксама не закончыў яе. Мастака ўсё больш прыцягвалі рэлігійныя сюжэты, ён траціў шмат сіл і часу на выкананне заказаў царквы. Адметнай з’явай у яго творчасці на гэтую тэматыку стала карціна «Мадонна з дзіцём».\nУ 1839 г. мастак працаваў за мяжой, капіраваў творы мастакоў\nэпохі Адраджэння ў Мюнхене, Дрэздэне, але раптоўная смерць у\nПарыжы парушыла ўсе планы мастака. У апошні час жыцця побач з\nмастаком быў яго сябра А. Міцкевіч.\nУ наш час у адным з дамоў Ваньковіча ў Мінску, па вуліцы\nІнтэрнацыянальнай, створаны музей Мастацтва і культурыТБеларусі\nпершай паловы ХІХ ст. У 2013 г. адрэстаўрыраваны і дом мастака ў\nМастак Ян Дамель (1780–1840) значную частку сваёй творчасці\nпрысвяціў гісторыі беларускай зямлі. Але, на жальБ, мы слаба ведаем\nяго спадчыну, бо многія яго творы, як і іншых беларускіх мастакоў,\nзгублены, часткова знішчаны, часткова знаходзяцца ў\nмузеях Літвы, Латвіі, Сібіры. Погляды Я. Дамеля сфарміраваліся\nпад уплывам класіцызму. Ён закончыўиВіленскі ўніверсітэт і стаў\nмагістрам прыгожых мастацтваў. У 1820 г. быў сасланы ў Сібір.\nТам многа працаваў: распісваў касцёлы ў Табольску і Томску,\nмаляваў пейзажы, пар рэ ы мясцовых чыноўнікаў, гістарычныя\nпалотны. Яго партрэ ы глыбока псіхалагічныя.\nПасля вяртання на Беларусь мастак пісаў шмат пейзажаў, выяў\nМінска, у якіх адчуваюцца рысы рамантызму. Яго\nгістарычныя тв ры, а іх налічваюць 57, сталі важным укладам у\nгісторыі Беларусі сродкамі мастацтва.\nкуткоў найбольшпвяд мых гістарычных карцін – «Смерць Глінскага ў\nняволіе», «Вызваленне Т. Касцюшкі з цямніцы», «Адступленне Рфранцузаў праз Вільню ў 1812 г.», «Пераход Напалеона праз Бярэзіну» (не была завершана), «Смерць князя Панятоўскага», «Хрышчэнне славян» і інш. Ён аўтар партрэтаў Ю. Кабылінскага, Я. устэма, «Аўтапартрэта». На творах І. Дамеля выхоўваліся многія беларускія мастакі. Пахаваны Я. Дамель у Мінску ў\nЯркім прадстаўніком рэалізму ў беларускім пейзажным жывапісу і тэатральных дэкарацыях з’яўляецца Вікенцій Дмахоўскі\n(1807–1862). Яго пейзажы паэтычныя і велічныя, эмацыянальна насычаныя, строгія па кампазіцыі, як і ў выдатнага французскага жывапісца ХVII ст. К. Ларэна. Вось чаму сучаснікі называлі В. Дмахоўскага Клодам Ларэнам віленскіх ваколіц. На многіх карцінах Дмахоўскага паказаны людзі, занятыя паўсядзённай працай. Мастак намаляваў шмат месцаў, звязанных з жыццём і дзейнасцю славутага А. Міцкевіча, сябрам якога ён быў (рамантычныя пейзажы «Радзіма»,\n«Возера Свіцязь», «Заход сонца», «Начлег»). Ён жа аўтар карцін\n«ЗамаківежаўТроках», «Вуліцаў Вільні» іінш.\nРаботы В. Дмахоўскага ў той час былі шырока вядомыУў\nБеларусі, Літве, Польшчы. Яны і сёння вельмі цікавыя для гісторыі\nвыяўленчага мастацтва. В. Дмахоўскага без перабольшванняТможна\nлічыць заснавальнікам беларускага рэалістычнага пейзажу.\nВыдатным прадстаўніком беларускага жывапісу разглядаемага\nчасу быў І.Ф. Хруцкі (1810–1885). Ён\nу гісторыю сусвет-\nнага жывапісу як заснавальнік класічнага нацюрмортаБ . Вучыўся ў\nПолацку, Пецярбургскай акадэміі мастацтваў. У 1838 г. за карціну\n«Старая за працай» атрымаў вялікі залаты медаль, а ў 1839 г. за\nнацюрморт «Кветкі і садавіна» быў удастоены звання акадэміка\nжывапісу. Працаваў у жан ах паит эта, нацюрморта, пейзажу,\nУ пачатку 40-х гг. ХІХ ст., працуючы на Беларусі, І. Хруцкі\nстварыў галоўныя творы: «Сямейны партрэт з жонкай і дзецьмі»,\n«Партрэт хлопчыка ў саламяным капялюшы», а таксама «Грыбы і\nагуркі», «Партрэт невядомай», «Хлопчык з кошыкам і грыбамі»,\n«Від у маёнтку», «Партрэт мітрапаліта І. Сямашкі». На жаль, твор-\nчасць мастака цяжка паддаецца вывучэнню, бо шмат яго твораў\nзгублена. Акрамя таго, яго браты Андрэй і Еўстафій таксама былі\nмастакамі і намалявалі шмат пейзажаў, што стварае пэўныя\nцяжкасці ў вылучэнні твораў трох братоў.\nЦікавымппартрэцістам і гістарычным жывапісцам быў мастак\nЮ. П шка (1767–1831). Ён нарадзіўся ў Кракаве, але яго творчасць\nузбагаціла і беларускае мастацтва, бо Ю. Пешка доўгі час жыў у Віль-\nні, шмат падарожнічаў і апісаў ваколіцы Вільні, Мінска, Віцебска,\nРнапісаўпартрэтыС. Манюшкі, Т. Радзівіла, А. Любамірскагаіінш.\nВялікую цікавасць выклікае творчасць К. Русецкага (1801–1860), які вучыўся ў Вільні, Заходняй Еўропе, стаў акадэмікам жывапісу. Працаваў акварэллю, пісаў партрэты, пейзажы. Намаляваў пейзажы\nваколіц Навагрудка, Ашмянаў, Белавежскай пушчы (карціны «Спячая дзяўчынка», «Вербная нядзеля», «Жняя»).\nПлённа працавалі ў розных жанрах Фёдар Тулаў (1792–1855), Антоній Главацкі (1750–1811), якія выйшлі з прыгонных сялян. Гістарычны жанр развіваў сын збяднелага шляхціча з Гродна Януар Сухадольскі (1797–1875). Аўтарам шматлікіх бытавых карцін з жыцця прыгонных сялян быў Ціт Бычкоўскі (1791–1843), які нарад-\nзіўся ў Лагойску ў сям’і прыгонных графа Тышкевіча (карціны «Ка-\nсец, што менціць касу», «Дзяўчынка з разбітым жбанам» і інш.).\nМастак Юльян Карчэўскі (1806–1833) нарадзіўся ў АшмянахУ,\nвучыўся ў Вільні, Пецярбургу, Парыжы, Амстэрдаме, Лондане.\nПісаў жанравыя кампазіцыі, якія вызначаліся тэхнічнай дасканаласТ\nцю, дакладным паказам нацыянальных тыпаў.\nТаксама у гэты час працавалі К. Кукевіч (1810–1842), Ф. Гарэцкі\n(1825–1868), К. Карсалін (1809–1871), М. Кулеша\nА. Шэмеш (1808–1864), К. Бахматовіч (1808–1837),Б\n(1818–1886) і многія іншыя вядомыя мастакі і скульптары.\nНа Беларусі атрымаў распаўсюджванне і такі від выяўленчага\nмастацтва, як скульптура, азвіццё якой у канцы ХVIII–першай\nпалове ХІХ ст. вызначалася складанасцюиі супярэчлівасцю. З аднаго\nбоку, у скульптуры, асабліва д аўлянай, прасочваліся водгукі по-\nзняга барока, а з другога, панаваў класіцызм. У параўнанні з жыва-\nпісам і графікай скульп ура развівалася некалькі слабей. Сказваліся\nадсутнасць спрыяльных маральных і матэрыяльных умоў, недахоп\nзаказаў, сродкаў. Алетымне менш развіваліся мемарыяльная, куль-\nтавая, садова-паркавая скульптура і яе разнавіднасці – станковая,\nманументальна-дэкаратыўная, пластыка малых форм.\nВажнае месца належыла станковай скульптуры. Сярод яе\nпрадстаўнік ў вылучаецца дынастыя Ельскіх – бацькі Караля і яго\nдвух сыноў: Яна і Казіміра. Вельмі таленавітым скульптарам\nпаказаўпсябе Казімір Ельскі (1782–1867), па сутнасці, першы пра-\nф сійны скульптар на Беларусі, мастацтвазнаўца, кіраўнік кафедры\nскульптуры ў Віленскім універсітэце (1811–1826), прафесар, вучань\nбылога каралеўскага скульптара А. Ле Брун (Лебрэн). Нарадзіўся ў\nРПухавіцкім раёне, вучыўся ў Вільні, Пецярбургу. Аўтар трактата\n«Аб сувязі архітэктуры, скульптуры і жывапісу» (1828).\nТворчасць К. Ельскага вельмі разнастайная па жанрах. Ён стварыў чатыры фігуры прарокаў для галоўнага алтара касцёла Св. Пятра і\nПаўла ў Вільні (1804), больш за 50 скульптурных партрэтаў перадавых\n(М. Пачобут, Я. Снядэцкі, А. Чартарыйскі, Ф. Смуглевіч, Я. Рустэм,\nІ. Храптовіч і інш.). Вельмі плённа К. Ельскі працаваў у жанры\nскульптуры малых форм (медальёны з вобразамі Пятра I, Кацярыны ІI,\nСтаніслава Аўгуста, барэльефы «Алегорыя скульптуры», «Смерць\nБарбары Радзівіл»), у галіне сакральнай і мемарыяльнай пластыкі,\nІ. Страйноўскага, надмагілле М. Ромера), у паркавай скульптуры. Ён\nПрынцыпам класіцызму ў сваёй творчасці кіраваўся і здольны\nвучань К. Ельскага Ян Астроўскі (1811–1872). Ён паходзіўТз мястэчка\nгістарычных асоб і культурных дзеячаў Беларусі, Літвы, Польшчы:\nЮ. Панятоўскага (1850), К. Ельскага (1853), УладзіславаБ\n(1856), Т. Нарбута (1856), Я. Тышкевіча (1856), М. Рэя, М. Багінскага,\nЮ. Корсака, Т. Касцюшкііінш.\nЗ Навагрудскага павета паходзіў таленавіты скульптар-прафесіянал\nрэалістычнага накірунку Р. Слізеньи(1804–1881). Ён вучыўся ў\nПолацку, Вільні, Пецярбургу, амаль усё жыццё пражыў на Міншчыне,\nпраславіўся як аўтар дзеся каў скульптур, медальёнаў і барэльефаў\nперадавых дзеячаў куль уры\nчасу (Я. і К. Тышкевічаў,\nГжавускага), а таксама родных, знаёмых. Па\nмастацкіх якасцях гэта былі дасканалыя творы, у якіх адчуваецца\nтонкі мастацкі густ, смелае\nпрынцыпаў класіцы му.\nЦікавым скульптарам-мастаком быў Ігнат Цэзік, родам са\nСлуччыны, які быў высланы ў Сібір і, галоўным чынам, там стаў\nзнакамітым (статуі і статуэткі «Акатуйскі руднік», «Буда», «Пётр\nМашчынскіп», «Хрыстос», «Арыстоцель» і інш.).\nПэўны ўклад у развіццё скульптуры ўнеслі В. Смакоўскі і\nУ графіцы, як і ў жывапісу, спачатку дамінуючым быў класіцызм,\nРякіў30-ягг. ХІХст. саступаерамантызму ірэалістычнымтэндэнцыям.\nЗ нагоды гістарычных абставін мастакі-графікі рабілі ілюстрацыі кніг, якія выходзілі на польскай і рускай мовах. Сусветную вядомасць атрымала ў той час літаграфія ўраджэнца Мінска Ю. Азямблоўскага\n(1804–1878) «Славянскі нявольнік» («Беларускі раб»), якая стала яркім пратэстам супраць прыгонніцтва. Яе дэманстраваў на сваіх лекцыях у Парыжы А. Міцкевіч, пра яе пісаў А. Герцэн. Плённа працавалі ў графіцы М. Падалінскі (1783–1856), Ю. Главацкі (1750– 1811), В. Клямбоўскі (1796–1888).\nНайбольш распаўсюджанымі відамі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ў разглядаемы перыяд былі мастацкае ткацтва, разьба па\nдрэву, кераміка, вытворчасць вырабаў са шкла. Дзейнічалі шэраг\nмануфактур, якія выраблялі паясы ў Слуцку, габелены ў Карэлічах і\nМіры, шкляныя вырабы ў Налібоках і Урэччы і інш. УрэцкаеУшкло\nславілася прыгожай формай і высокай якасцю. Тут працавалі\nвядомыя майстры П. Малевіч, Е. Малевіч, К. АляксандровічТ\nН. Рымашэўскі і інш.\nмастацкага жыцця ў канцы ХVIIІ–\nпачатку XIX ст. стала збіральніцкая\nВялікія мастацкія каштоўнасці асядалі ў калекцыяхБбеларускіх і\nпольскіх магнатаў: Радзівілаў, Агінскіх, Храптовічаў, Тышкевічаў і\nінш. Так, у Бешанковічах, у маёнтку графа Храптовіча была вялікая\nкарцінная галерэя, дзе побач з творамі заходнееўрапейскага\nжывапісу знаходзіліся карціны, скульптурыи\nі гравюры мастакоў –\nвыхадцаў з Беларусі Я. Сухад льскага, В. Ваньковіча, І. Хруцкага,\nякія значную частку\nР. Слізеня і інш., а аксама тых мастакоў,\nсвайго жыцця пражылі на Беларусі (Ф. Смуглевіч, І. Пешка).\n4.4. Тэатр і музыка\nУ канцы ХVIII–пачатку XIX ст., як і раней, працягваў сваю\nдзейнасцьтэатр «батлейка», зякогавыраслісучасныялялечныятэатры.\nУіхішліс ектаклінабіблейскіяісвецкіясюжэты, натэмыдня.\nПобач з батлейкай існаваў тэатр народнай драмы, удзельнікамі\nякогапбылі скамарохі, здатныя маладыя людзі. Рэпертуар гэтых\nтэатраў складаўся з твораў гераічнага, камедыйнага, сатырычнага\nхарактару. Спектаклі не патрабавалі падрыхтаванай сцэны і\nдэкарацый. Драма магла ўключаць элементы трагедыі і фарса,\nРнатуралістычных дэталей і ўмоўных прыёмаў.\nГвалтоўнае далучэнне Беларусі да Расіі, змена сацыяльна-\nпалітычных і эканамічных адносін выклікалі заняпад прыгонных,\nякія атрымалі шырокае распаўсюдж-