"Птушкай бы паляцела на радзіму, але..." | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » "Птушкай бы паляцела на радзіму, але..."\nКарэспандэнтка "Звязды" наведала месца кампактнага пражывання беларусаў у Сібіры\nПасёлак Ташара практычна нічым не адрозніваецца ад беларускіх вёсак. Адзінае, што дроў каля хат пабольш. Бо, як сцвярджаюць мясцовыя жыхары, надвор'е не балуе іх цеплынёй. Зіма ў Сібіры больш суровая, чым у Беларусі. Таму рыхтуюцца да яе тамтэйшыя беларусы загадзя і рупліва...\nКаля адной з дзевяці мясцовых крам я сустрэла маленькую бабульку з торбай.\n— Дзе тут знайсці беларусаў? — пытаюся.\n— Ды тут добрая палова вёскі беларусаў! — пачула ў адказ. — Вунь якраз дзве з іх ідуць, Трус ды Нікіфаронак.\n— Вы праўда родам з Беларусі? — перапытваю ў жанчын.\n— Анягож, — адразу ж ідзе на кантакт тая, што ў хусцінцы. — У Ташары шмат беларусаў. У свой час сюды пераехала амаль уся Ігрушка.\n— А што за Ігрушка? У нас у Беларусі ёсць вёска з такой назвай. У Крупскім раёне. Існуе паданне, што яе заснавалі тры браты побач з грушай.\n— Праўда? — цікавіцца другая кабета. — Дык вы ажно з Беларусі да нас?.. А нашай Ігрушкі даўно ўжо няма (уздыхае)...\nДа нашай размовы пакрысе далучыліся іншыя ташарынцы, якія якраз у гэты час праходзілі міма. І наперабой пачалі распавядаць пра тое, як на сібірскай зямлі ўзнікла Ігрушка.\n"310 гадоў таму тут непадалёк казацкі атрад пад правадырствам ліцвіна Круглікава ўзвёў Умрэвінскі астрог. У адзін цудоўны дзень побач з умацаваннем з'явіліся беларусы..."\n"Хадакі так званыя, бо пешшу дабіраліся да Сібіры. Вабілі нашых прадзедаў сюды сібірскія прасторы. Бо ў Беларусі было мала зямель для вялікага ўраджаю, практычна адны балоты..."\n"Казакі вырашылі праверыць новых суседзяў на трываласць: паставілі ім неймаверныя ўмовы. Маўляў, вы тут паселіцеся, калі пабудуеце за ноч дом і раніцай сустрэнеце гаспадароў гэтай зямлі гарачым хлебам. Якім жа было іх здзіўленне, калі на світанку яны адчулі пах хлеба... Выйшлі і не паверылі сваім вачам..."\n— Той першы дом Аўхімовіч пабудаваў, Кацін прадзед, — паказвае хударлявы мужчына ў акулярах на Кацярыну Іванаўну Аўхімовіч. — Днём беларусы нарыхтоўвалі і апрацоўвалі драўніну, ноччу складвалі дом за домам... Неўзабаве на тым месцы вырасла ладная вёсачка. І назвалі яе Ігрушкай.\n"Цэлы год адкладваю грошы, каб увесну паехаць у Беларусь"\nШмат беларусаў паўцякала ў Сібір падчас Сталыпінскай аграрнай рэформы. Не сталі выключэннем і продкі 73-гадовага Івана Міхайлавіча Сямёнава.\n— Цэлымі вёскамі людзі здымаліся і разам з маленькімі дзецьмі перасяляліся ў тайгу: туды, дзе зямлі столькі, што бяры — не хачу. А цяпер нікому тая зямля не патрэбна, — уздыхае спадар Сямёнаў. — Калгасы паразганялі. Палі ў запусценні стаяць...\n— Раней кароў набіралася з дзвюх вуліц каля сарака штук, — працягвае распавядаць пра набалелае Іван Міхайлавіч. — А цяпер у нас на Юбілейнай толькі чатыры гаспадары трымаюць рагуль. Людзі співаюцца. Дзіву даюся: дзе яны толькі грошы бяруць? Смехам кажу, што прыйшоў час антыалкагольнай рэвалюцыі.\nПраўда, не ўсіх этнічных беларусаў Сібір прывабіла зямлёй. Прынамсі, Ніну Яфрэмаўну Нікіфаронак 43 гады таму прывяло сюды каханне.\n— Пяць гадоў прайшло, як мужа пахавала... — уздыхае Ніна Яфрэмаўна. — Безумоўна, сумую па радзіме. Таму цэлы год адкладваю з пенсіі грошы, каб увесну паехаць у Чэрвень, Беразіно. Там у мяне радні шмат. Браты, сёстры стрыечныя. Яны ж усе па-беларуску гавораць. А ў мяне ніяк не супадае з імі. Адвыкла за паўвека. "Ну, кажуць, наша сястрыца абрусела там у Сібіры". Па першасці ж, калі скажу "бульба" ці "цыбуля", дык на мяне карэнныя сібіракі дзіўна глядзелі, не разумелі. ...Вярнулася сюды і зноўку пачынаю сумаваць па радзіме. Плачу... Птушкай бы паляцела туды, але... Унукі тут, праўнукі. Як разарвацца?.. Таму чакаю наступнага года. Ужо пачала збіраць грошы на білеты...\n— А я ў Беларусі ні разу і не была, — уздыхае Валянціна Мікалаеўна Трус. — Усё збіралася з'ездзіць, калі яшчэ цёця Надзя была жывая, маміна стрыечная сястра. Але так і не з'ездзіла. А цяпер ужо куды я паеду... Гады такія!...\n"Для мяне беларуская мова не чужая"\n— А давайце мы вам пакажам тыя прасторы, што шмат гадоў таму вабілі нашых продкаў у Сібір? — прапаноўвае спадар Сямёнаў і ветліва адчыняе мне дзверы сваёй "Лады".\nПраз хвілін пяць мы ўжо былі на ўскрайку Ташары, дзе раскінулася бяскрайняя Об.\n— Раней рака разлівалася і залівала агароды, — кажа спадарыня Трус. — Людзі, якія жылі тут непадалёку ад берага, расказвалі, што, каб выратавацца ад вады, даводзілася залазіць на печку. Дзякуй Богу, што пабудавалі ГЭС...\n— Хлопцы, як клёў? — цікавіцца ў маленькіх рыбакоў Ніна Нікіфаронак, якая, як высветлілася, у мінулым заўзятая рыбачка.\n— Сібір багатая не толькі на рыбу, але і на кедравыя арэшкі, — распавядае жанчына. — Мы з дзедам, калі ён яшчэ быў жывы, ездзілі шышкарыць. У тайзе кедравых месцаў шмат.\n— І для паляўнічага сібірская тайга рай, — падхоплівае Іван Сямёнаў. — Я, калі быў маладзейшым, аматар быў папаляваць. Тайгу ўсю ведаў як свае пяць пальцаў. Па сонцы арыентаваўся. Ды компас у мяне на гадзінніку быў, маленькі, як пазногаць.\n— Складана, пэўна, тут у Сібіры жыць? Трэба моцная загартоўка?..\n— Дровы ёсць — пражывеш, — усміхаецца Валянціна Мікалаеўна. — Ды і што ўтойваць: тут у нас у апошнія гады стала нашмат цяплей. Раней жа якія маразы былі жудасныя! Больш за 50 градусаў. Плюнеш — дык сліна замярзае.\n— Раней беларусы ў Сібіры жылі талакой. Калі нехта захварэў ці застаўся без кармільца — дапамагала ўся абшчына. Дзякуючы гэтаму і выжылі. А цяпер ці дружна жывуць у Ташары этнічныя беларусы?\n— Дружна. А чаму ж не? — адказваюць у адзін голас.\n— Памаленьку жывём, — працягвае спадарыня Трус. — З песнямі!\n— З беларускімі, спадзяюся?\n— А як жа ж? — усміхаецца Алена Рыбакова. — У тым ліку і з беларускімі. У нас жа ў Ташары ёсць вакальная група "Радава". Я яе ўзначальваю. Паколькі мой бацька этнічны беларус, мама, колькі сябе памятаю, выпісвала "Работніцу і сялянку". Таму для мяне беларуская мова не чужая. Беларускія песні — у прыватнасці, песняроўскі рэпертуар — заўсёды гучалі падчас застолля, калі мы збіраліся раднёй.\n"Беларус" беларусу ў падмогу\nІван Міхайлавіч, як сапраўдны джэнтльмен, развёз аднавясковак па дамах. На развітанне адна з жанчын задала пытанні, якімі, прызнаюся, вельмі расчуліла. "Дачушка, а бульбачка ў Беларусі ці ўрадзіла? Жукі каларадскія ці ёсць?"\n— Мы ж хоць і ў Сібіры жывём, але бульбу любім, — падхоплівае Ніна Нікіфаронак. — І дранікі пячом. Прынамсі для мяне гэта самая добрая ежа. Разаб'ю пару яек на патэльні, палью яечню смятанай і мачу туды блінцы.\n— А якія ж смачныя камы з бульбы, ды ў малацэ! — працягвае спадарыня Трус. — Мо затрымайцеся ў нас на колькі дзён. Пачастуем. Спыніцца ж ёсць дзе: я ж адна жыву, і Ніна — адна.\nКалі мы пад'ехалі да хаты Івана Сямёнава, то мне адразу ж у вочы кінуўся сіні трактар з надпісам "Беларус".\n— Яму ўжо 37 гадоў, — усміхаецца гаспадар. — За гэты час ні разу мяне не падвёў. Я ж усё жыццё трактарыстам прапрацаваў у калгасе. Падчас уборкі добра зарабляў. Таму і пенсія цяпер ледзь не ў два разы большая, чым у ташарынскіх пенсіянераў, — 11 тысяч рублёў. Праўда, вы не падумайце, я не шыкую. На лекі трэба грошы. Жонка нядаўна інсульт перажыла. Вось "Ладу" гэтую ў крэдыт узяў, дык выплачваю.\n...Дзякуй, дачушка, што нас, старых, праведала. Менавіта ў нашу вёску завітала. Бо ў Сібіры ёсць і іншыя вёскі — Зверабойка, Каўбаса, дзе шмат беларусаў жыве. Вязі прывітанне Гомельшчыне, — вочы сціплага дзядулі ледзь прыкметна павільгатнелі. — Кажамякам, Цімашэнкам, Ялагам, Радчанкам — маёй радні там вельмі шмат...\n4394 «Амбарная кніга» ад Мальдзіса, пратаколы ад «Маладняка»... Якія таямніцы гатовы адкрыць архіў у найбліжэйшы час?


Гарбуша ў кляре: рэцэпты прыгатавання рыбы ў духоўцы, мультиварке і на патэльні (фота і відэа) - Дом 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Дом 2017 ⇒ Гарбуша ў кляре: рэцэпты прыгатавання рыбы ў духоўцы, мультиварке і на патэльні (фота і відэа)\nЗ набліжэннем святаў усе гаспадыні занепакоеныя складам свайго святочнага стала. Мы ўпэўненыя, што ні адно застолле не зможа абысціся без рыбы. Правільна прыгатаваная рыба дапоўніць сімфонію густу сваімі непаўторнымі нотамі. Гарбуша ў кляре для гэтага падыходзіць лепш за ўсё. Мы падзелімся з вамі некалькімі спосабамі вырабу святочных і паўсядзённых страў з гарбушай. Патэльня, духоўка, мультиварка - усё гэта на вашым ўзбраенні. На самай справе, усё проста!\nЛепшыя рэцэпты прыгатавання гарбушы ў кляре (фота)\nСмажанае філе рыбы ў кляре\nЯкой бы рэцэпт прыгатавання вы ні абралі, перад пачаткам вам прыйдзецца пазбавіцца галавы, вантроб, плаўнікоў, лускі, костак. Спачатку здымаем луску з гарбушы, пасля гэтага зразаем галаву, плаўнікі, атрымліваем вантробы і разразаем уздоўж лініі хрыбетніка на дзве часткі. Так будзе зручней пазбавіцца ад костак. Добра, што іх няшмат. Пасля гэтага рыхтуем філе. Гэта значыць, наразаем тое, што засталося, на невялікія па памеры кавалкі.\nПасля заканчэння працэдур з рыбай пераходзіць да кляре. Для яго падрыхтоўкі вам спатрэбяцца малако, мука, яйкі. Змешваць усе інгрэдыенты трэба так, каб атрымалася кансістэнцыя густой смятаны. Гарбуша - нятлустая рыба, і кляр на ёй прыліпае вельмі ахвотна. Атрыманыя кавалачкі філе складаем ў міску з кляр, затым з усіх бакоў, адразу ж выкладваем на патэльню. Замест вады можна выкарыстоўваць кефір, што зробіць абалонку над рыбай на выхадзе яшчэ пышней.\nНа патэльні павінна быць моцна разагрэтай раслінны алей. Дзякуючы гартаванні, гарбуша ў кляре становіцца сакавітай і вельмі насычанай па гусце. Смажыць трэба не больш за 5 хвілін з кожнага боку. Прыкметай гатоўнасці з’яўляецца з’яўленне залацістай скарыначкі. Рыбу пасля гэтага здымаюць з патэльні, сервіруюць разам з зелянінай, лімонам або памідора.\nГарбуша выдатна спалучаецца з гарнірамі, якія змяшчаюць крухмал: малады адварная бульба, бульбяное пюрэ, мал. Аматары могуць дадаць соевы соус, які надасць пікантнасці, насыціць гатовы прадукт пікантным густам. Таксама добры ў гэтай кампаніі і зялёны ліставай салата, а вось складаныя салаты з бульбай і рысам лепш і адкласці для астатніх выпадкаў.\nЗапечаная гарбуша ў духоўцы\nСтравы, калі іх запекчы ў духоўцы, заўсёды адрозніваюцца пэўным наборам смакавых адчуванняў, чым смажаныя, вараныя або прыгатаваныя на пару. Высокая тэмпература падрыхтоўкі не толькі скарачае час, неабходнае для давядзення прадукту да прыдатнага да выкарыстання стану, але і пакідае ўнутры зыходнага прадукту большасць вітамінаў і мінералаў.\nДля таго каб прыгатаваць рыбу ў кляре з выкарыстаннем духоўкі, вам неабходна:\nспачатку не да канца прыгатаваць гарбушу вышэйапісаным спосабам, гэта значыць, зняць яе з патэльні тады, калі цеста трохі пажоўкне;\nпасля гэтага гэтыя нарыхтоўкі змазваюцца соусам (для гэтых мэтаў варта змяшаць кетчуп з маянэзам, дадаць соль, перац, здробнены часнык)\nзатым кавалкі рыбы адпраўляюцца ў разагрэтую да 160 градусаў духоўку на 15-20 хвілін.\nГатовае страва атрымліваецца пышным, вельмі сакавітым і з насычаным густам.\nУ гэтым спосабе прыгатавання трэба выкарыстоўваць бляху, змазаны раслінным алеем, але лепш заслаць на дно і сценкі пергаментную паперу. Выкарыстанне гэтых метадаў пазбавіць вас ад прыліпання змазаных соусам кавалачкаў рыбы ў посудзе і зробіць выгляд атрыманых прадуктаў яшчэ апетытней. Калі вы не можаце вызначаць на вока гатоўнасць стравы - адкрыйце духоўку і праткніце калыпком адзін з кавалачкаў. Зубачыстка павінна прайсці наскрозь лёгка, не сустракаючы супраціву, а дабірацца сухі.\nРэцэпт гарбушы ў піўным кляре\nУ гэтым выпадку працэдура адрозніваецца тым, што замест вады пры падрыхтоўцы кляре выкарыстоўваецца светлае піва. Лепш выкарыстоўваць светлы непастэрызаванае піва, але аматары пікантнай ноткі могуць купіць цёмны або мядовае піва для надання стравы арыгінальны прысмак. Дзякуючы ўтрыманню піўным рэчываў, кляр, а значыць, усё страва, атрымлівае асаблівы, непаўторны водар і густ.\nТакая рыба вельмі добра будзе спалучацца з вострай аджыкай, таму пажадана вышмараваць гатовы прадукт гэтай падліўкай перад сервіроўкай порцыямі на стол. Піва не толькі надае водар і густ, але таксама спрыяе змене кансістэнцыі самага рыбнага філе, робіць яго больш сакавітым і значна больш пяшчотна.\nНекаторыя людзі не пераносяць асцерагаюцца наяўнасці паху спіртнога, які будзе доўга выветрывацца з духоўкі, патэльні пасля падрыхтоўкі кляре з піва. На самай справе, піва не пакідае пасля сябе такога следу, гэта праверана сотняй кухараў, прапануюць мясныя і рыбныя стравы з выкарыстаннем піва.\nГарбуша, прыгатаваная з выкарыстаннем кляре - страва, не прызначанае для дыетычнага харчавання. Хоць сама рыба і з’яўляецца нізкакаларыйнай і нават выкарыстоўваецца пры некаторых дыетах для пахудання, тым не менш, спосаб яе падрыхтоўкі ў вялікай колькасці тлушчу, з выкарыстаннем пшанічнай мукі, яек робіць рыбу вельмі сытнай і не рэкамендуецца людзям, якія імкнуцца схуднець ў якасці паўсядзённага рацыёну харчавання.\nГатовае страва на 30% складаецца з тлушчу. Такая высокая тлустасць тлумачыцца ўласцівасцямі самой гарбушы, так і спосабам падрыхтоўкі на тлушча. Варта таксама адзначыць высокае ўтрыманне бялку (да 405%), прычым бялок гэты большай часткай - лёгказасваяльных рыбнае філе, які змяшчае масу фтору, фосфару - такіх карысных рэчываў для нашых зубоў і костак. Колькасць вугляводаў (засталіся 295%) як раз і робіць гэты прадукт Малапрыдатныя для дыеты худнеюць людзей.\nАгульная каларыйнасць 208 ккал на кожныя 100 грам гатовага прадукту забяспечвае 10% дзённай нормы усіх спажытых прадуктаў, таму, калі вам дарога ваша постаць, варта ўжываць гарбушу з кляре толькі ў якасці дадатку да гарніру, але не як асноўнае страва. У гэтым выпадку вы зможаце атрымаць асалоду ад густам без шкоды для уласнай фігуры і здароўя.\nВідэа рэцэпты прыгатавання гарбушы ў кляре\nХочаце рыхтаваць, як сапраўдныя майстры? Глядзіце відэа, на якіх кухары-прафесіяналы даюць пакрокавую інструкцыю як можна хутка і без праблем прыгатаваць выдатныя стравы - бульбяное суфле з гарбушай і рыба ў кляре.\nЯк пасмажыць гарбушу на патэльні\nЯк рыхтаваць рыбу ў мультиварке\nВельмі смачная запечаная рыба ў фальзе! Відэа.\nЯк вылечыць алкагалізм


БелаПАН. "МАЗ" Вязовіча прыйшоў чацвёртым на чарговым этапе ралі-рэйду "Дакар-2019"\nАдрас старонкі: https://by.belapan.by/archive/2019/01/11/988068_589647/\nДата раздрукоўкі: 28.09.2020 06:05\n11.01.2019 10:34 Спорт, Эканоміка\nМінск, 11 студзеня. Экіпаж беларуса Сяргея Вязовіча на грузавіку "МАЗ" пасля чаргі непрыемнасцяў вырваўся наперад на ралі-рэйдзе "Дакар-2019" — абагнаў дзясятак супернікаў і завяршыў этап на чацвёртым месцы. Іншыя беларускія экіпажы таксама скончылі чацвёрты ралі-заезд у Перу адносна добра, паведамілі ў прэс-службе Мінскага аўтазавода.\nУ выніку экіпаж паказаў чацвёрты час — 4 гадзіны 23 хвіліны. Пераможцам этапу зноў стаў Андрэй Каргінаў з каманды КАМАЗа, які быў хутчэйшым на 13 хвілін. У агульным заліку экіпаж Вязовіча размясціўся на 17-м месцы і прайграе лідару гонкі Эдуарду Мікалаеву 5 гадзін 30 хвілін.\nЯшчэ адзін прадстаўнік каманды МАЗа Аляксей Вішнеўскі з-за тэхнічных складанасцяў фінішаваў 14-м. Яго час — 5 гадзін 4 хвіліны, адставанне — 54 хвіліны. У абсалютным заліку беларускія гоншчыкі ўтрымліваюцца ў першай дзясятцы, прайграючы лідару ралі 2 гадзіны 42 хвіліны.\nПанядзелак, 28 Верасень 2020, 06:05


Радыё Марыя - Літургічныя рэчы\nШто такое патэна, чым яна адрозніваецца ад дыскаса, а таксама пра манстрацыю, кустодыю і цыборый распавядае кс. Андрэй Кеўліч.\nЛітургічныя рэчы з'яўляюцца элементамі літургіі, неабходнымі для яе здзяйснення. Кожная літургічная рэч мае сваё прызначэнне, а многія з іх – глыбокую сімволіку.\nПатэ́на (лац.: patena, «талерка») — у каталіцкай царкве лацінскага абраду — адна з літургічных пасудзін. Уяўляе сабой талерку з выявай сцэн з Новага Запавету. Аналагічная літургічная пасудзіна ў візантыйскім абрадзе называецца дыскас. Галоўнае адрозненне ўсходняга дыскаса ад заходняй патэны — наяўнасць у дыскаса масіўнай ножкі.\nВыкарыстоўваецца падчас літургіі. Паводле літургічных тлумачэнняў патэна сімвалічна малюе Віфлеемскі яслі, а таксама труну, у якой было пахавана цела Ісуса Хрыста.\nПатэна служыць для ўскладання на яе падчас імшы або ўсіх, або галоўнай госціі, якая пераламляецца пасля асвячэння. У Сярэднявеччы патэны былі, як правіла невялікага памеру, дастатковага, каб змясціць галоўную госцію; малыя госціі для прычашчэння парафіян асвячаліся ў іншых літургічных пасудзінах. У XX стагоддзі нароўні з невялікімі патэнамі сталі ўжывацца патэны буйныя, здольныя змясціць усё госціі. Матэрыялам для вырабу патэны служыць, як правіла, метал (радзей — кераміка).\nГоспадзе Божа, з радасьцю ўскладаем на Твой алтар новы келiх i пат эну для зьд зяйсьненьня Ахвяры Новага Запавету.\nУ гэтым начыньнi мы ахвяруем i зь яго прымаем Цела i Кроў Твайго Сына. Няхай яны асьвяцяць гэтую патэну i гэты келiх. Просiм Цябе, Госпадзе, каб мы, складаючы Найсьвяцейшую ахвяру на зямлi, чэрпалi моц з Тваiх Сакрамантаў i, напоўненыя Тваiм Духам, аж у Валадарстве Нябесным змаглi разам са Сьвятымi быць годнымi прысутнiчаць з Табою ў вечнай радасьцi. Табе хвала i пашана навекi.\nPatena kielichowa — to płaska patena, która należy do standardowego wyposażenia kielicha mszalnego. Mieści się na niej tylko jedna lub kilka hostii. Калі на яго кладуць толью адну гостыю (лац. hostia – ахвяра) – белы пшанічны, звычайна круглай формы, прэсны хлеб, – патэна мае выгляд невялікага дыска.\nPatena głęboka — patena ta również należy do wyposażenia kielicha (gdy nie stosuje się pateny kielichowej, lub gdy zachodzi potrzeba konsekracji komunikantów), oprócz hostii mieszczą się w niej także komunikanty. калі разам з гэтай гостыяй на патэне адбываецца кансэкрацыя камунікантаў – маленькіх гостый, якія спажываюць вернікі, – яна нагадвае невялікае начынне. Патэну, як і келіх, робяць з высакароднага матэрыялу, часта яе багата аздабляюць.\nPatena komunijna — najczęściej wyposażona w uchwyt, trzymana przez ministranta pod brodą wiernego przyjmującego Komunię Świętą. Na nią spadają cząstki Ciała Chrystusa. У літургіі таксама выкарыстоўваецца патэна, якая мае збоку ручку і якую міністрант падстаўляе пад падбародак чалавека, што прымае святую Камунію. Пры такой паслузе міністрант павінен знаходзіцца з правага боку святара альбо дыякана. Пасля абраду святой Камуніі патэна павінна быць ачышчана ад крошак дыяканам альбо святаром. Да практыкавання гэтага заахвочвае інструкцыя аб Эўхарыстыі «Redemptionis Sacramentum» («Сакрамэнт Адкуплення», RS): "Трэба прытрымлівацца звычаю выкарыстання патэны пры ўдзяленні камуніі вернікам, каб прадухіліць падзенне гостыі альбо яе часткі на зямлю" (RS 93)\nКалі лічба тых, хто прымае Камунію, вялікая, зазвычай асвячаныя гостыі раздаюцца са святога посуду, які па форме нагадвае келіх, але больш шырокі і неглыбокі. Ён называецца цыборыем, ад лацінскага cibus — ежа. У старажытныя часы цыборыем зваўся балдахін, з якога звісала кустодыя ў выглядзе галубкі, зробленая з золата альбо срэбра, у якой захоўваўся Найсвяцейшы Сакрамэнт (Kozma, p. 87). Калі ў цыборыі знаходзіцца Святая Эўхарыстыя, ён заўсёды захоўваецца замкнёным у табернакулюме, за выключэннем выпадкаў, калі трэба раздаць святую Камунію альбо ачысціць цыборый.\nЦЫБО́РЫЙ (лац. ciborium) — літургічнае начынне для раздавання і захоўвання Найсвяцейшага Сакрамэнту. Ужо св. Юстын (II ст.) павучаў вернікаў, каб яны годна захоўвалі Найсвяцейшы Сакрамэнт. 3 цягам часу паўсюдным стаў звычай захоўваць Святыя Дары ў спецыяльных начыннях, якія накрываліся тканінай і падвешваліся над алтаром. Яны называліся цыборыямі і мелі розную форму, напрыклад, вежачкі, галубкі ці скрынкі. Паколькі падвешаны цыборый быў непрактычным, для гэтай мэты пачалі выкарыстоўваць вялікі келіх з накрыўкай, які ўжываецца і сёння. Такія цыборыі хаваюць у табэрнакулюм, які замыкаецца на ключ і які знаходзіцца ў цэнтральнай наве касцёла, на самым бачным месцы, або ў капліцы Найсвяцейшага Сакрамэнту.\nКУСТО́ДЫЯ (лац. custodia - nadzór, straż od custos, custodis - stróż, dozorca lub też custodiere - ochraniać, ukrywać, strzec))) — літургічнае начынне, у якім захоўваецца адна вялікая Гостыя, якую час ад часу выстаўляюць для публічнага пакланення. Звычайна кустодыя знаходзіцца ў табэрнакулюме.\nНапачатку адарацыі кустодыя вымаецца з табэрнакулюма, і Найсвяцейшы Сакрамэнт пераносіцца з яе ў манстранцыю. Пры адсутнасці манстранцыі выстаўленне Найсвяцейшага Сакрамэнту можа праводзіцца ў кустодыі — літургічнае начынне, у якім захоўваецца адна вялікая Гостыя, якую час ад часу выстаўляюць для публічнага пакланення. Звычайна кустодыя знаходзіцца ў табэрнакулюме.\nМАНСТРА́НЦЫЯ (лац. monstratorium) — літургічны прадмет, які ўжываецца падчас спецыяльных набажэнстваў – адарацыі Найсвяцейшага Сакрамэнту. Манстранцыі з'явіліся ў XIII ст. у выніку развіцця культу Найсвяцейшага Сакрамэнту.\nМанстранцыя — гэта вялікая прылада, у якой Найсвяцейшы Сакрамэнт выстаўляецца для пакланення і праносіцца ў працэсіях па-за касцёлам пры адмысловых нагодах. Яна мае вялікую ножку, накшталт той, што ў келіха, а яе верхняя частка зроблена так, каб яна нагадвала прамяні, якія радыяльна выходзяць з сонца. У цэнтры манстранцыі ёсць круглая адтуліна, куды падчас выстаўлення змяшчаецца святая Гостыя.\nМанстранцыі бяруць свой пачатак ад устанаўлення свята Божага Цела , якое першым правёў льежскі біскуп Роберт у 1246 годзе па ініцыятыве святой манахіні Юліяны, якая часта мела бачанні ззяючага месяца з адной цёмнай рысай на паверхні. У асаблівым адкрыцці ёй было дадзена зразумець, што месяц — гэта Касцёл, а цёмная рыса азначала адсутнасць пэўнага штогадовага свята, якое, як яна пазней зразумела, было асабліва скіравана да Найсвяцейшага Сакрамэнту. Гэта прывяло да ўстанаўлення свята Corpus Christi, якое Папа Урбан IV ў 1264 годзе пашырыў на паўсюдны Касцёл. Што да ўзнікнення гэтага свята, то падаюцца і іншыя прычыны. Напрыклад, аб’яўленне, якое адзін малаверны святар меў пасля кансэкрацыі, калі наш Боскі Пан аб’явіўся яму на карпарале ў выглядзе\nМанстранцыю заўсёды лічылі найцудоўнейшым рэліквіярыем, яе багатае аздабленне дапамагае ўсвядоміць, што ў Касцёла няма больш каштоўнага скарбу, чым Эўхарыстыя.


Пяць фактаў пра міністра Шуневіча\nСёння ў адстаўку быў адпраўлены Анатоль Куляшоў.\n1. Не з Беларусі\nКіраўнік Беларусі працягваю палітыку, калі на ключавыя сілавыя пасады прызначаюцца не ўраджэнцы Беларусі, а сумежных дзяржаваў.\nІгар Шуневіч нарадзіўся ў Луганскай вобласці, то бок кандыдатам на пасаду прэзідэнта па заканадаўстве ён быць не можа,\nяк і супернікам. Экс-міністр Куляшоў нарадзіўся ў Азербайджане, а ягоны папярэднік Уладзімір Навумаў — у Смаленскай вобласці.\nВа Украіне прыйшлі на свет цяперашні і папярэдні старшыні КДБ Вадзім Зайцаў і Юры Жадобін (сёння — міністр абароны). З Расіі кіраўнік лукашэнкаўскай службы бяспекі Андрэй Уцюрын. Уручанскім спецназам камандуе Хазалбек Атабекаў. Нават міністрам МНС прызначаюць ураджэнца Рэспублікі Комі Уладзіміра Вашчанку, да гэтага быў зямляк Куляшова Энвер Барыеў. На Шуневічу гэтая тэндэнцыя працягнулася.\n2. Свой для КДБ ці МУС?\nШуневіч пачынаў сваю кар’еру ў органах МУС. Скончыў міліцэйскую акадэмію. Служыў на розных пасадах у органах МУС. У 2007 быў намеснікам начальніка УУС Мінскага аблвыканкама. Потым прызначаны ў КДБ, дзе ўзначальваў следчае ўпраўленне, а затым галоўнае ўпраўленне па контрвыведачнаму забеспячэнню праваахоўных і кантралюючых органаў, барацьбе з карупцыяй і арганізаванай злачыннасцю.\nЯк чалавек для якога абодва ведамствы не чужыя,\nШуневіч казаў, што не існуе ніякай вайны паміж МУС і КДБ.\n«Такога факта не існуе, а ўсе размовы — інтрыгі», — казаў Шуневіч. Дарэчы, і\nяго пераход адбываўся ў самы разгар канфліктаў між сілавікамі, напярэдадні разгортвання «паляўнічай справы».\nУ КДБ Шуневіч праявіў сябе добра. Яго адзначаў старшыня камітэта Зайцаў. Шуневіча нават называлі даверанай асобай Зайцава. Праўда, праз нейкі час з’яўлялася інфармацыя пра арышт за хабар намесніка Шуневіча, але пацверджання яна не атрымала.\n3. «Гутарыў» з палітвязнямі\nНеаднаразова казалі, што ў сваёй працы Шуневіч кантраляваў унутраную турму КДБ «Амерыканку». Пэўныя пацверджанні знайшліся нядаўна. Вось, напрыклад, што згадвае пра сваё знаходжанне ў вязніцы рэдактарка «Хартыі-97» Наталля Радзіна.\n«Ігара Шуневіча я ўбачыла ўпершыню ў сярэдзіне студзеня ў турме КДБ. Мяне выклікалі да яго на допыт ўжо пасля адбою ў 22.00. Фармальна гэта быў не допыт, а «размова», бо праходзіла яна без адваката. Такіх «гутарак» у турме КДБ было шмат, у адрозненне ад рэальных допытаў з адвакатамі. Адвакатаў у турму КДБ не пускалі, і нас прэсавалі вось на такіх «вячорках».\nШуневіч адразу заявіў, што не скажа, з якога ён ведамства, і вельмі настойліва прасіў нікому не распавядаць аб нашай з ім «гутарцы». Допыт ён праводзіў не ў спецыяльным пакоі пры СІЗА, а ў кабінеце начальніка турмы. Шуневіч адразу заявіў, што «ўжо вербаваць ён мяне дакладна не збіраецца». І наагул, адзначыў ён, не праца сайта charter97.org цікавіць следчых КДБ, а яго цікавяць «значна больш сур’ёзныя рэчы». Цікавілі яго зусім неймаверныя рэчы: сувязі кандыдатаў у прэзідэнты з Польшчай, Германіяй і суседнімі Расеяй і Украінай. Дапытваючы мяне, Шуневіч сказаў, што ўжо «гутарыў» з Андрэем Саннікавым і Ірынай Халіп».\n4. Міністр праз чатыры месяцы\n«Я думаю, што ваш досвед, які вы набылі ў КДБ, вельмі карысны, але наогул вы — прафесійны спецыяліст Міністэрства ўнутраных спраў, вы служылі на ўсіх пасадах у МУС, ведаеце яго знутры, добра ведаеце вынік — гэта таксама для нас вельмі важна. Але самае галоўнае — праца ў КДБ (а ў апошні час вы як раз займаліся кантролем працы праваахоўных органаў) дала вам магчымасць убачыць знутры ўсе праблемы Міністэрства ўнутраных спраў», — сказаў Лукашэнка, прызначаючы Шуневіча ў студзені першым намеснікам міністра ўнутраных справаў. Каб заняць крэсла Куляшова Шуневічу спатрэбілася чатыры месяцы працы.\n«Шуневіч быў нядрэнным прафесіяналам, калі ўзначальваў следчае ўпраўленне КДБ. Быў прафесіянал і нядрэнны начальнік. Як толькі патрапіў у палітычную сістэму, у „абойму“ — адразу пачаў выконваць палітычны заказ. Палітычны заказ па Байковай, па „паляўнічых“. Таму я перакананы: Шуневіча чакае такая ж „перспектыва“, як Полудня і Пякарскага», — лічыць былы супрацоўнік КДБ Валер Костка.\n5. Рэформа ў МУС\nЗвяртаючыся да народа і парламента ў аўторак, Лукашэнка адзначыў, што сёлета будзе скончаная рэформа МУС. Пэўныя рэчы ўжо былі зробленыя, калі з розных сілавых ведамстваў аддзяліўся і зажыў паўнавартасна Следчы камітэт. Відаць, будучыя пераўтварэнні лягуць на плечы Шуневіча.\nЁн прыйшоў у МУС не ў самы лепшы час для міністэрства. Арыштаваны па абвінавачанні ў перавышэнні службовых паўнамоцтваў намеснік міністра Яўген Полудзень, за «дыскрэдытуючы» ўчынак звольнены першы намеснік Алег Пякарскі. Відавочна, што на наступнай сустрэчы з Шуневічам Лукашэнка будзе казаць, што яму неабходна вярнуць станоўчы імідж і давер да міліцыі. Задача, проста скажам, не з лёгкіх.


Роўна 5 гадоў таму зь беларускага FM-эфіру зьнікла «Аўтарадыё» | baj.by\nРоўна 5 гадоў таму зь беларускага FM-эфіру зьнікла «Аўтарадыё»\n13.01.2016 Крыніца: Ігар Карней, "Радыё Свабода"\nВяшчаньне папулярнай станцыі было спынена загадам тагачаснага міністра інфармацыі Алега Праляскоўскага, а падставай стала зьяўленьне на хвалі 105,1 перадвыбарных ролікаў кандыдата на вышэйшую дзяржаўную пасаду Андрэя Саньнікава, які заклікаў выбарцаў вырашыць лёс краіны не на кухні, а на плошчы. Гэта была адзіная мэдыйная ахвяра прэзыдэнцкай кампаніі 2010 году.\n12 студзеня 2011 году Рэспубліканская камісія па тэлебачаньні і радыёвяшчаньні, кіраваньне якой сумяшчаў зь міністэрскай пасадай спадар Праляскоўскі, паставіла калектыў «Аўтарадыё» перад фактам згортваньня вяшчаньня. Фармальнай прычынай для закрыцьця радыёстанцыі стаў «распаўсюд матэрыялаў, якія ўтрымліваюць публічныя заклікі да экстрэмісцкай дзейнасьці». Менавіта так былі ацэненыя выступы кандыдатаў у прэзыдэнты Ўладзімера Някляева і Андрэя Саньнікава — найперш заклікі лідэра «Эўрапейскай Беларусі» «памяняць лысую гуму».\nЯк згадвае дырэктар «Аўтарадыё» Юры Базан, у сярэдзіне таго дня да іх прыйшлі нязваныя госьці зь Беларускай дзяржаўнай інспэкцыі электрасувязі і загадалі выключыць перадатчык. Што адметна, не з судовым рашэньнем, а на падставе меркаваньня чыноўніка. Ад таго часу ў FM-эфіры не чуваць знаёмых пазыўных, а радыйны офіс у будынку заводзкай адміністрацыі на вуліцы Прытыцкага ў Менску так і стаіць апячатаны:\n«Усё зьнішчана, цалкам. Не выключаю, што завод урэшце ўсё расьцягнуў, бо я ж не магу забраць сабе перадатчыкі, студыйную апаратуру. Калі пасьля судоў стала зразумела, што нічога ўжо ня будзе, я нават напісаў дырэктару Беларускага радыётэлевізійнага перадаючага цэнтру, каб забралі прынамсі тэхніку, гэта ж пункт выпраменьваньня! Але ім усё да лямпачкі. То бок уладзе трэба было проста зьнішчыць нас датла, каб нават уяўленьня, што прыватная радыёстанцыя можа вяшчаць не зь дзяржаўнага перадатчыка, не было ў прыродзе. Па вялікім рахунку, яны свайго дасягнулі — прыватнага ў гэтым сэктары не засталося нічога».\nЮры Базан згадвае, што спробы апратэставаць аднаасобнае рашэньне чыноўніка Праляскоўскага напачатку прынесьлі досыць аптымістычны вынік. 9 сакавіка 2011-га Вышэйшы гаспадарчы суд прызнаў несапраўдным папярэджаньне аб спыненьні вяшчаньня радыёстанцыі.\nАднак літаральна на другі дзень пасьля гэтага спадар Праляскоўскі заявіў, што яму не падабаецца такое рашэньне, і ўжо 17 сакавіка касацыйная калегія таго ж суду кардынальна зьмяніла пазыцыю, адмяніўшы ранейшы вырак. Справа пайшла на паўторны разгляд. Наступныя паседжаньні нічога суцяшальнага для радыё не прынесьлі — 10 траўня скарга аб прызнаньні рашэньня спыніць вяшчаньне несапраўдным была канчаткова адхіленая. Пазьнейшыя спробы радыёстанцыі легалізавацца празь ведамствы, якія, па сутнасьці, і былі ініцыятарамі яе ліквідацыі, апрыёры ня мелі ніякіх шанцаў на посьпех:\n«У Міністэрства інфармацыі, па вялікім рахунку, зьвяртацца было папросту бессэнсоўна — ну да каго там зьвяртацца? Да Праляскоўскага, якога ўрэшце самога адтуль выкінулі? Ці да цяперашняй гаспадыні ведамства? Яны ж усе ў адной абойме, павязаныя аднымі ланцугамі. Міністэрства сувязі таксама нічога не вырашае, таму што ня мае ні кроплі самастойнасьці. Усе — звычайныя марыянэткі. Згадваю, што калі нас зачынялі, прыехалі два супрацоўнікі Беларускай дзяржаўнай інспэкцыі электрасувязі — позірк у падлогу, маўляў, ты нас прабач, мы тут ні пры чым. Адзін нават у Аўгане служыў, савецкую „інтэрнацыянальную місію“ выконваў, а таксама вочы долу, нічога, апроч апраўданьняў, сказаць ня можа. Няма тут народу, грамадзтва, чалавека з уласнай пазыцыяй. Калі і набярэцца тысяч 10, якія нечага вартыя, то гэта толькі долі працэнта».\nНекалькі гадоў таму ўдалося пабываць у «замарожаным» офісе «Аўтарадыё». На пачатку 2013-га таблічка на жалезных дзьвярах яшчэ сьведчыла, што фармальна рэдакцыя існуе і гатовая вярнуцца да выкананьня прафэсійных абавязкаў. Чакалі свайго часу студыйнае абсталяваньне і рэжысэрскія пульты, Юры Базан нават падключыў кампутар і запусьціў у кабінэт пазыўныя. Але што адбываецца за апячатанымі дзьвярыма сёньня — дырэктар ня ў курсе:\n«Агульны сход радыёстанцыі вылучыў свайго прадстаўніка (сузаснавальніка), непасрэдна на месцы склалі з арэндадаўцам сьпіс абсталяваньня і дзьверы апячаталі. Вось і ўсё. Цяпер у мяне няма ні ключоў, ні доступу туды. Тым ня меней ужо тры гады спрабуюць прымусіць за нешта плаціць — я, аказваецца, гэтай дзяржаве яшчэ нешта вінен. Усё дапытваюцца, дзе наш новы юрыдычны адрас. Зь іх жа міласьці ўсё зачынена, зьнішчана, але да гэтага часу не супакояцца. Праўда, апошні раз не стрымаўся і так паслаў, можа крыху заціхнуць. Нейкая дама тэлефанавала, спыніў: вы на якой вуліцы цяпер? Аказалася, дзесьці ў цэнтры. Кажу, на праспэкце домік стаіць квадратны, падыміцеся на апошні паверх і запытайце, на якім сьвеце „Аўтарадыё“. Што да мяне дакалупаліся? 20 гадоў працаваў, дык узялі і выкінулі з прафэсіі».\nЮры Базан ня можа адназначна акрэсьліць цяперашні статус нацыяналізаванага радыйнага абсталяваньня. Але прыкідвае, колькі каштавала «Аўтарадыё» на момант ліквідацыі — ня меней за паўмільёна даляраў:\n«Пра „жалеза“ нідзе ніводнай згадкі: памяшканьні адышлі заводу, ня выключана, што яны яго папросту дэмантавалі. Хоць перадатчыкі паводле ўсіх нормаў перамяшчаць нельга. Прынамсі, да мяне з гэтай нагоды ніводнага разу ніхто не зьвяртаўся. Вядома, могуць запярэчыць, што тэхніка старая, пяць гадоў увогуле не працавала. Але насамрэч справа не ў цане абсталяваньня. Ёсьць такое паняцьце, як дзейная сыстэма з улікам аўдыторыі. Ня ведаю, як цяпер, таму што цяпер нічога не прадаецца і не купляецца, але, скажам, на 2010 год „Аўтарадыё“ можна было ацаніць мінімум у паўмільёна даляраў. Вядома, акцыі столькі не каштуюць, але ў свой час нават акцыі Apple можна было набыць за даляр, гэта цяпер яны каштуюць тысячу (хоць намінал стаіць — даляр). То бок рынкавы кошт радыё, якое працавала, на той момант быў 500 тысяч даляраў. Дык узялі растапталі, зьнішчылі, закапалі, разагналі. Добра хоць не забілі...»\nЦікаўлюся ў суразмоўцы, ці ёсьць увогуле імпэт слухаць FM-эфір? Можна не сумнявацца, што пасьля 20 гадоў, прысьвечаных радыёвяшчаньню, пазыўныя іншых станцыяў нараджаюць у яго адчуваньне, што ён лішні на гэтым сьвяце:\n«Шчыра кажучы, я іх і раней ня слухаў, бо яны ўсе абсалютна аднолькавыя. Як нейкая канвэерная штампоўка, нічога свайго, плюс тусуюцца толькі паміж сабой. Мяне, дарэчы, яшчэ падчас працы зьдзіўляла, што адзін вядомы дзеяч слухаў якраз не сваю радыёстанцыю, а „Аўтарадыё“. Чым, уласна кажучы, я таксама займаўся — ягонага радыё зусім ня слухаў. І такіх карпаратыўных „здрадаў“ было поўна. Па вялікім рахунку, мала каму падабаецца прымітывізм, але самі яны пры гэтым яго і тыражуюць. У гісторыі беларускага радыёвяшчаньня „Аўтарадыё“ займае прыстойнае месца, але зроблена так, што гэта месца пасьмяротнае. Зрэшты, заўсёды ўсё можна аднавіць, але праблема ў тым, што не пры гэтай сыстэме. Пры гэтай якраз немагчыма».\nКарэспандэнт: «Выглядае, што калектыў „Аўтарадыё“ аказаўся адзіным, хто пацярпеў у палітычнай кампаніі 2010 году?».\n«Рэальна — так. Больш жа нікога не зачынілі? Тое, што некаторыя незалежныя газэты палохалі, дык папалохалі і ўрэшце пакінулі ў спакоі. А нас зачынілі, прычым зачынілі брудна, на закон увогуле наплявалі. Бо згодна з законам спачатку трэба было падаць у суд матываваны пазоў на закрыцьцё. Але ніякага пазову не было, проста прыйшлі і загадалі «вырубіць тумблер».\nФактычную ліквідацыю «Аўтарадыё» Юры Базан лічыць палітычнай замовай. Праграмы кандыдатаў у прэзыдэнты, уключна з Саньнікавым і Някляевым, разьмяшчалі ня толькі незалежныя, але і дзяржаўныя СМІ. І пры роўным падыходзе караць трэба было ня толькі «Аўтарадыё», а і шэраг афіцыйных выданьняў, якія надрукавалі «экстрэмісцкія заклікі». Аднак дзяржаўныя мэдыі і грошы з кандыдатаў узялі, і настрой Праляскоўскаму не сапсавалі.\nСтраціўшы бізнэс і пэрспэктывы вяртаньня да любімай справы, Юры Базан зьехаў са сталіцы:\n«Яшчэ некалькі гадоў таму зьехаў на лецішча — за 80 кілямэтраў ад Менску ў бок Мядзела, пад Вілейку. Жыву, як кажуць, натуральнай гаспадаркай. Грыбы — зь лесу, агуркі — з агароду. Апроч таго, два сабакі, чатыры каты. З тым жыцьцём ужо мала што зьвязвае. Найперш, для мяне працы ў Менску няма. Ісьці мне, чалавеку, які два дзясяткі гадоў рабіў „Аўтарадыё“, у нейкія прыслужнікі ў радыёвяшчаньне — гэта значыць працаваць на сыстэму, якая, уласна кажучы, усё і растаптала. Гэта для мяне ня выбар. Па-другое, 20 гадоў пры такой справе — гэта суцэльныя нэрвы. А мне ўжо за палціньнік, дык то галава баліць, то яшчэ нешта. Таму трэба крыху супакоіцца».\nНа вольных хлябах і астатнія калегі, якія складалі касьцяк «Аўтарадыё». Калі ў сярэдзіне «нулявых» увялі абавязковую квоту 75% беларускай музыкі ў эфіры, рэдакцыя зрабіла стаўку на беларускамоўных вядоўцаў і музыкаў. Зьявіліся адмысловыя праграмы, якія вялі Алег Хаменка, Маша Яр ды іншыя. Усім давялося са сваімі праектамі разьвітацца на паўдарозе:\n«Калектыў у мяне быў не такі шматлікі, як магло падацца. Мяркуючы па рэйтынгу папулярнасьці, напэўна, ніхто з радыёдзеячаў не паверыць, што „Аўтарадыё“ рабілі максымум 10 чалавек. Па вялікім рахунку, у радыёвяшчаньні гэта немагчыма. Але так была пабудавана сыстэма, што ўсё трымалася малымі сіламі. Вазьміце любую, нават дробную станцыю — там будзе сядзець паўсотні лайдакоў. У нас лайдакоў папросту не было. Усе, хто рабіў эфір, людзі і без таго дастаткова вядомыя і мелі сваю працу, нерадыйную. За выключэньнем мяне, спэцоў, якія дадаткова займаліся гукам, некаторых іншых. Ніхто зь іх не згубіўся, іншая справа, што ўсім плюнулі ў душу за іх працу. Бачу, інтэрвію раз-пораз даюць, але ня чуў, каб у іх былі свае праграмы ці магчымасьць рэалізацыі, як на „Аўтарадыё“. Яны, хутчэй за ўсё, і ня пойдуць, а іх ніхто і не запросіць. З аднаго боку, высока закладзеная плянка, з другога — „замазаныя“ ў супрацоўніцтве».\n«Аўтарадыё» — першая альтэрнатыўная радыёстанцыя на тэрыторыі Беларусі, якая пачала вяшчаньне пасьля распаду СССР. Вядомая найперш сваім арыгінальным блёкавым фарматам вяшчаньня па 20 хвілін тэматычнай музыкі без удзелу дыджэяў. Цяпер на частаце «Аўтарадыё» (105,1) працуе дзяржаўная станцыя «Сталіца».\nМаючы вушы, пачуй: як «Чечерский вестник» асвятляў мітынг за альтэрнатыўнага кандыдата ў прэзідэнты\nУ кого сползает крыша или антигосударственные рельсы\nПадпіска па тэлефанаграмах ды іншых распараджэннях на Глыбоччыне\n34 хвіліны ў прайм-тайм: як Лукашэнка (не) карыстаецца ТБ-эфірам для агітацыі


Інавацыйнай эканоміцы — дастойныя кадры | Настаўніцкая газета\n12.12.2017 12.12.2017 - 10:45Суразмоўца\nЯк вядома, напярэдадні навучальнага года адбылася знакавая падзея ў жыцці нашай сістэмы адукацыі. Прайшоў Рэспубліканскі педагагічны савет з удзелам кіраўніка дзяржавы А.Р.Лукашэнкі, дзе ён даў высокую ацэнку сістэме прафесійнай адукацыі. На савеце былі вызначаны асноўныя кірункі яе функцыянавання на найбліжэйшы час з улікам перспектыў развіцця нашай краіны. Яшчэ падчас правядзення Усебеларускага сходу было адзначана, што неабходна ствараць IT-краіну, укараняць інфармацыйныя тэхналогіі ва ўсіх сферах дзейнасці, у тым ліку і ў кіраванні. Усё, што лічыцца ў свеце новымі перадавымі распрацоўкамі, павінна знаходзіць водгук і прымяненне ў Беларусі. Безумоўна, гэтыя арыенціры задаюць тон дзейнасці работнікаў прафесійнай адукацыі і вызначаюць вектар, па якім трэба выбудоўваць сістэму падрыхтоўкі кадраў. Сваімі меркаваннямі аб гэтым дзеліцца рэктар Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі, кандыдат педагагічных навук, дацэнт В.М.ГАЛУБОЎСКІ.\n— Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А.Р.Лукашэнка акцэнтуе ўвагу на навучанне і выхаванне моладзі як на стратэгічны рэсурс развіцця краіны. І гэта ў поўнай меры апраўдана. Прафесійная адукацыя забяспечвае развіццё маладога чалавека не толькі як асобы і грамадзяніна, але і як прафесіянала, праца якога непасрэдна ўплывае на эканамічную бяспеку і інвестыцыйную прывабнасць нашай краіны. Тэма развіцця прафесійнай адукацыі становіцца адной са стратэгічна значных на ўсіх нацыянальных і глабальных эканамічных форумах, вынікі якіх сведчаць аб павелічэнні патрэбнасці прадпрыемстваў у работніках больш высокай кваліфікацыі. У сувязі з гэтым з’яўляецца шэраг выклікаў, якія ўплываюць на павышэнне якасці прафесійнай адукацыі і яе здольнасці аператыўна рэагаваць на змены ў інавацыйнай эканоміцы. Адзін з іх заключаецца ў наяўнасці неабходных даных аб тым, якія веды і навыкі будуць патрэбны пры новых тэхналагічных укладах у сацыяльна-эканамічным комплексе нашай краіны.\nВідавочна, што не ўсе галіны эканомікі стануць інавацыйнымі за адзін раз. Але ў кожным сектары ёсць прадпрыемствы і арганізацыі, якія ўжо цяпер выкарыстоўваюць сучаснае высокатэхналагічнае абсталяванне, у тым ліку і замежнае, і з’яўляюцца арыенцірам для іншых аднапрофільных прадпрыемстваў і арганізацый у тым, куды трэба імкнуцца. Сёння ў кожнай галіне нашай эканомікі ёсць вядучыя перспектыўныя прадпрыемствы і арганізацыі. Так, напрыклад, у аўтамабілебудаванні гэта завод “БелДжы”, які быў урачыста адкрыты ў сярэдзіне лістапада. На першым этапе з канвеера гэтага прадпрыемства будуць сыходзіць 60 тысяч аўтамабіляў Geely ў год з перспектывай павелічэння магутнасцей да 120 тысяч. Агульны аб’ём інвестыцый для гэтага праекта складае 400 млн еўра. У машынабудаванні знакавым прадпрыемствам з найноўшымі тэхналогіямі можна назваць завод “Салеа”. А беларускі Парк высокіх тэхналогій — вядомая на ўвесь свет арганізацыя, якая з’яўляецца распрацоўшчыкам праграмных прадуктаў па заказе прадстаўнікоў з многіх замежных краін.\nЯк бачна, сёння нам трэба выпускаць кадры рознага ўзроўню. З другога боку, трэба захоўваць падрыхтоўку па масавых прафесіях, якія па-ранейшаму неабходны многім галінам нашай эканомікі. З другога боку, выкрышталізоўваецца так званы высокатэхналагічны сегмент, для якога патрэбна падрыхтоўка кадраў зусім іншага, больш высокага ўзроўню, які знаходзіцца на стыку з падрыхтоўкай спецыяліста з вышэйшай адукацыяй.\n— Для прагназавання навыкаў будучага спецыяліста неабходна забяспечыць узаемадзеянне сістэмы адукацыі і прадстаўнікоў рэальнага сектара эканомікі.\n— Так, сапраўды, для гэтага неабходна выкарыстоўваць кластарны падыход: навука — адукацыя — вытворчасць. Паколькі высокатэхналагічныя вытворчасці — гэта вытворчасці, якія ўкараняюць новыя тэхналогіі, заснаваныя на выніках навуковых даследаванняў, значыць, прадстаўнікам сістэмы адукацыі неабходна сумесна з работнікамі вытворчасці вызначаць патрабаванні да будучага спецыяліста і ўносіць змены ў змест падрыхтоўкі кадраў, а можа быць, і адкрываць новыя спецыяльнасці. Сёння РІПА эксперыментальна адпрацоўвае сумесна з Міністэрствам працы і сацыяльнай абароны, Міністэрствам прамысловасці, Міністэрствам будаўніцтва і архітэктуры на двух сектарах мадэль узаемадзеяння адукацыі і вытворчасці. Пры міністэрствах створаны сектаральныя саветы. Напрыклад, сектаральны савет пры Міністэрстве прамысловасці ўзначальвае намеснік міністра прамысловасці, у склад савета ўваходзяць прадстаўнікі міністэрстваў, супрацоўнікі арганізацый і прадпрыемстваў, устаноў адукацыі, у тым ліку РІПА, кафедры БНТУ. Ядро такога кластара — каледж, які забяспечвае падрыхтоўку кадраў для прадпрыемстваў машынабудавання (наладчыкі, аператары, мехатроніка і інш.). Чаму ядром з’яўляецца каледж? Таму што на яго базе ў рэсурсным цэнтры сканцэнтравана сучаснае вучэбнае і вытворчае абсталяванне: трэнажоры і рэальныя сучасныя станкі з лічбавым праграмным кіраваннем, якімі карыстаюцца навучэнцы ўстаноў ПТА і ССА, студэнты УВА. Гэта і ёсць вядучы каледж у падрыхтоўцы кадраў для канкрэтнага віду эканамічнай дзейнасці — станкабудавання і машынабудавання. Такі каледж выконвае свае функцыі намнога шырэй, чым проста навучанне кадраў, абганяе таксама і рэсурсны цэнтр. Каледж працуе з прадпрыемствамі Мінпрама і прыватнымі, з РІПА і машынабудаўнічымі факультэтамі УВА па абнаўленні зместу падрыхтоўкі кадраў і ўвядзенні новых спецыяльнасцей. Напрацаваны матэрыял неабходна распаўсюджваць на профільныя каледжы праз сістэму павышэння кваліфікацыі майстроў вытворчага навучання і выкладчыкаў навучальных устаноў, якая арганізавана РІПА на базе факультэта павышэння кваліфікацыі і на базе рэсурснага цэнтра каледжа. Менавіта такі каледж можа быць маяком па ўдасканаленні зместу падрыхтоўкі кадраў у профільных каледжах у Оршы або Віцебску для развіцця рэгіёна і забеспячэння кадрамі станкабудаўнічага і інструментальнага заводаў, у Гомелі для прадпрыемстваў “Гомсельмаш” і “СтанкаГомель” і, можа быць, у Барысаве для рэгіёна Жодзіна (БелАЗ), Барысаве (“БелДжы”, БАТЭ і інш.). І такія вядучыя каледжы неабходна вызначыць па ўсіх асноўных відах эканамічнай дзейнасці.\n— Яшчэ адзін выклік сацыяльна-эканамічнага комплексу краіны — гэта пошук механізмаў павышэння прадукцыйнасці працы і заработнай платы. Валерый Мікалаевіч, якая роля прафесійнай адукацыі ў гэтым працэсе?\n— Дзяржава сёння прымае меры па забеспячэнні занятасці насельніцтва і павышэнні заработнай платы. Міністэрства эканомікі неаднаразова заяўляла аб тым, што павышэнне заработнай платы магчыма толькі пры павышэнні прадукцыйнасці працы. У аснове гэтага — узровень кваліфікацыі таго ці іншага работніка. Значыць, неабходна пастаянна павышаць кваліфікацыю вытворчага персаналу, які павінен укараняць інавацыйныя тэхналогіі.\nДля гэтага неабходна праводзіць прафесійную дыягностыку работнікаў, каб разумець, які ўзровень прафесійнай кваліфікацыі ёсць і чаму неабходна работніка навучыць або перанавучыць. У сусветнай практыцы, ды і нашы партнёры па ЕАЭС (Расійскай Федэрацыі і Рэспублікі Казахстан) ствараюць незалежныя цэнтры сертыфікацыі кваліфікацый, у якіх работнік абавязаны прайсці праверку і прадэманстраваць навыкі выканання канкрэтных відаў работ, а незалежныя эксперты вызначаюць дакладнасць і якасць выкананай работы на адпаведнасць патрабаванням сучасных прафесійных стандартаў. Адметна тое, што эксперты нясуць персанальную адказнасць за выдадзены сертыфікат.\nУ нашай краіне базай для работы такіх цэнтраў сертыфікацыі могуць быць усё тыя ж каледжы, якія маюць у структуры абсталяваныя рэсурсныя цэнтры і якія далучаны да працэсу стварэння цэнтраў кампетэнцый па развіцці кваліфікацый і спецыяльнасцей. Названыя цэнтры кампетэнцый неабходна ствараць менавіта для выканання задач па ўдасканаленні зместу адукацыі на аснове прафесійных стандартаў і арганізацыі падрыхтоўкі на іх базе ўдзельнікаў Нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь для ўдзелу ў міжнародных чэмпіянатах WorldSkills. Сёння распрацаваны праекты дакументаў аб парадку стварэння і функцыянавання цэнтраў кампетэнцый, якія знаходзяцца ў стадыі ўзгаднення з зацікаўленымі органамі дзяржаўнага кіравання. Такія каледжы павінны стаць свайго роду драйверамі абнаўлення зместу ў падрыхтоўцы кадраў для інавацыйнай эканомікі пры непасрэднай каардынацыі РІПА як навукова-метадычнага цэнтра прафесійнай адукацыі ў краіне.\n— Напэўна, магутным інструментам у гэтым з’яўляецца ўдзел нашай краіны ў руху WorldSkills?\n— Вопыт краін, якія актыўна развіваюць гэты рух і ўдзельнічаюць у міжнародных чэмпіянатах WorldSkills, сведчыць пра поспехі ў эканамічным развіцці і сістэмы адукацыі гэтых краін. Удзел у гэтым руху забяспечвае своечасовае абнаўленне зместу прафесійнай адукацыі па запатрабаваных прафесіях, укараненне ў сістэму падрыхтоўкі кадраў інавацыйных тэхналогій і высокатэхналагічнага абсталявання на прыкладзе стандартаў WorldSkills, павышэнне прафесійнай кампетэнтнасці педагагічных работнікаў устаноў прафесійнай адукацыі. І, як мы ўжо гаварылі, гэты рух дазваляе істотна павялічыць прадукцыйнасць працы тых работнікаў, якія прайшлі перападрыхтоўку і павышэнне кваліфікацыі па яго міжнародных стандартах.\nПа сутнасці, WorldSkills — гэта пляцоўка, дзе праходзіць супастаўляльнасць кваліфікацый сусветнага ўзроўню, і мы маем магчымасць убачыць, на якім мы цяпер узроўні, над чым трэба працаваць, якія краіны знаходзяцца ў лідарах па вытворчасці найбольш канкурэнтаздольнай прадукцыі. Аналізуючы змест заданняў чэмпіянатаў WorldSkills, выступленні нашых удзельнікаў, мы вызначаем, наколькі нам трэба абнавіць прафесійную падрыхтоўку па масавых прафесіях і якой будзе інавацыйная надбудова ў падрыхтоўцы тых спецыялістаў, якія запатрабаваны ў высокатэхналагічных вытворчасцях. Улічваючы нацыянальны маштаб руху WorldSkills, неабходна далучаць заказчыкаў кадраў не толькі на час падрыхтоўкі чэмпіянату WorldSkills, а і да пастаяннай работы ў падрыхтоўцы кадраў. Для актывізацыі гэтай дзейнасці трэба выкарыстоўваць новыя, больш эфектыўныя механізмы, у тым ліку механізм суфінансавання, што дасць нашаму супрацоўніцтву з заказчыкамі кадраў новы імпульс. Кіраўніцкая работа па арганізацыі і правядзенні нацыянальных чэмпіянатаў WorldSkills будзе таксама скарэкціравана з улікам даручэнняў урада і прэм’ер-міністра А.У.Кабякова. Адбылося пасяджэнне абноўленага складу Рэспубліканскага камітэта па развіцці руху WorldSkills у Рэспубліцы Беларусь, сустаршынямі якога з’яўляюцца міністр адукацыі І.В.Карпенка і міністр прамысловасці В.М.Вовк. На пасяджэнні разглядалі вынікі ўдзелу каманды ў Міжнародным чэмпіянаце Абу-Дабі — 2017, а таксама праекты дакументаў, якія рэгламентуюць развіццё руху WorldSkills у нашай краіне.\n— Улічваючы разнастайнасць задач і патрабаванняў да сістэмы прафесійнай адукацыі, якія асноўныя функцыі закладзены ў дзейнасць РІПА? Валерый Мікалаевіч, раскажыце, ці з’явяцца новыя кірункі?\n— Інстытут будзе актыўна працаваць у абнаўленні зместу прафесійнай адукацыі і ўмацоўваць сувязі з галіновымі органамі дзяржаўнага кіравання, метадычнымі службамі ўсіх узроўняў адукацыі. Важна пры гэтым фарміраваць не толькі прафесійныя, але і асобасныя якасці. Таму трэба і далей развіваць сістэму навукова-метадычнага забеспячэння выхаваўчай работы, якая будзе ўдасканальвацца з улікам патрабаванняў на сучасным этапе развіцця грамадства.\nШто тычыцца іншых функцый інстытута, то яны ўзмацняюцца і знаходзяць больш шырокае прымяненне ў развіцці сістэмы адукацыі ў цэлым. Так, напрыклад, мы будзем працягваць каардынаваць рух WorldSkills, курыраваць дзейнасць рэсурсных цэнтраў, укараняць дыстанцыйныя і мабільныя тэхналогіі, забяспечваць адукацыйны працэс адпаведнымі электроннымі сродкамі навучання, удасканальваць механізм вучэбнага кнігавыдання. Асобная ўвага будзе ўдзелена стварэнню ўмоў для развіцця інклюзіі ў сістэме прафесійнай адукацыі, у тым ліку і для дарослага насельніцтва (працоўнага і беспрацоўнага), навучэнцаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, інвалідаў і асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Будзе ўзмоцнены блок, які тычыцца работы з педагагічнымі кадрамі. Любы праект патрабуе аператыўнага засваення перадавых тэхналогій самімі педагогамі і адпаведнага павышэння іх кваліфікацыі. Эксперыментальна-інавацыйная дзейнасць у функцыях інстытута застаецца, і пляцоўкі для яе ажыццяўлення мы каардынуем не толькі ў філіялах РІПА, але і ва ўсіх установах прафесійнай адукацыі краіны, якія атрымалі права рэалізоўваць эксперыментальную і інавацыйную дзейнасць пасля папярэдняй экспертызы праектаў у РІПА. Як ужо гаварылася, наш інстытут выступіў ініцыятарам эксперыментальнага стварэння сектаральных саветаў у сферах прамысловасці і будаўніцтва і ўдзелу іх прадстаўнікоў у пытаннях распрацоўкі і зацвярджэння новых элементаў Нацыянальнай сістэмы кваліфікацый. Па даручэнні Міністэрства адукацыі гэтая работа і далей будзе працягнута сумесна з Міністэрствам працы і сацыяльнай абароны і галіновымі органамі дзяржаўнага кіравання.\nАдным з кірункаў функцыянавання нашага інстытута з’яўляецца развіццё дзейнасці яшчэ аднаго філіяла “ЭкаТэхнаПарк — Волма”, на тэрыторыі якога ствараецца дэманстрацыйная пляцоўка высокай энергаэфектыўнасці з прымяненнем вучэбнага і вытворчага абсталявання, якое дазваляе вывучаць сучасныя тэхналогіі розным катэгорыям насельніцтва. Ужо праведзены тэндары на пастаўку сучаснага абсталявання ў галіне энергетыкі, энергазберажэння і экалогіі з прыцягненнем сродкаў тэхнічнай дапамогі Еўрапейскага саюза. Каб сфарміраваць кампетэнцыі ў галіне зялёнай эканомікі, будуць праводзіцца лабараторныя заняткі па ўзнаўленні крыніц энергіі, экалогіі, рэсурсазберажэнні. Па-ранейшаму РІПА будзе развіваць навуковую падрыхтоўку кадраў. Інстытут працягне рэалізоўваць міжнародную дзейнасць сумесна з вядомымі сусветнымі арганізацыямі, асабліва ў тых напрамках, дзе РІПА мае пэўны статус у распрацоўцы метадалогіі развіцця прафесійнай адукацыі. Імкнуцца да высокага статусу мы будзем і па іншых вектарах сваёй дзейнасці, накіраванай на стварэнне ўмоў для прафесійнага і асобаснага развіцця нашай моладзі.


Сёння адкрываецца кірмаш-выстава «ПрадЭкспа-2019» | zviazda.by\nХатняя старонка » Эканоміка » Сёння адкрываецца кірмаш-выстава «ПрадЭкспа-2019»\nЮбілейная выстаўка і дзелавы форум «Харчовая прамысловасць Рэспублікі Беларусь ва ўмовах паглыблення інтэграцыйных працэсаў» пройдзе ў Мінску 12—15 лістапада.\nЗапланавана, што гэтае мерапрыемства збярэ больш за 150 вытворцаў з Сінявокай і замежных краін. Пра гэта паведаміў намеснік дырэктара Выставачнага цэнтра «БелЭкспа» Яўген Брыгадны.\nТут будуць прадстаўлены найлепшыя харчовыя прадукты і напоі на беларускім рынку. Юбілейнае мерапрыемства адбудзецца пры падтрымцы ўрада і збярэ ўсіх буйных удзельнікаў харчовага бізнесу, прадстаўнікоў навукі, галіновых міністэрстваў і бізнес-саюзаў.\nСтаршыня Рэспубліканскага саюза прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў Аляксандр Швец разнапланава растлумачыў мэты і задачы будучага дзелавога форуму.\nНа яго погляд, «асноўныя выклікі нацыянальнай эканоміцы фарміруюць умовы, якія мы атрымаем у выніку інтэграцыйных працэсаў ЕАЭС і СГА. З якімі прадуктамі мы сёння ідзём у Расію, Заходнюю Еўропу і краіны далёкай дугі і з чым павінны ісці заўтра? Гэта будзе адкрытая размова з калегамі, партнёрамі, кіраўніцтвам, Белдзяржхарчпрамам і Белкаапсаюзам. Мы хацелі б пачуць кароткія даклады аб найлепшых дзелавых практыках пабудовы бізнес-мадэляў».\nПа словах Аляксандра Швеца, вялікае маркетынгавае дасягненне ўсёй нашай харчовай галіны — пазітыўны «сарафанны маркетынг». У якую краіну былога СССР ні паедзеш, «усюды людзі кажуць, што ў вас каўбаса, як пры Савецкім Саюзе, і нават лепшая. Але трэба ісці далей і прапаноўваць інавацыйныя прадукты».\nПра свой удзел у выстаўцы ўжо заявілі 200 найбуйнейшых вытворцаў і гандлёвых прадстаўнікоў Беларусі, краін СНД і Еўрапейскага саюза. Менавіта да «ПрадЭкспа» многія з іх імкнуцца прымеркаваць запуск новых прадуктаў і гандлёвых марак.\nНа парадку дня ўдзельнікаў дзелавога форуму заяўленыя такія тэмы для абмеркавання, як пошук умоў для павышэння эфектыўнасці работы беларускіх птушкагадоўчых прадпрыемстваў, развіццё вытворчасці арганічнай прадукцыі, а таксама магчымыя экалагічныя змены на рынку ўпакоўкі. На пленарных пасяджэннях плануецца абмяркоўваць развіццё фермерства, вузкіх спецыялізацый, такіх як авечкагадоўля, і, безумоўна, хіт аграрнай палітыкі — развіццё арганічнай сельскай гаспадаркі.\nСімвалічна, што 18 лістапада ў краіне ўступае ў сілу закон аб вытворчасці і абароце арганічнай прадукцыі. Па словах намесніка начальніка Галоўнага ўпраўлення раслінаводства Мінсельгасхарча Таццяны Карбановіч, пакуль у Беларусі толькі 27 суб'ектаў гаспадарання займаюцца арганічнай прадукцыяй, сертыфікавана 1600 гектараў зямлі, ёсць акрэдытаваныя лабараторыі, гатовыя выдаваць сертыфікаты для паставак у Еўрасаюз.\nТэма сёння больш цікавая вытворцам і гандлёвым сеткам, якім важна, каб на паліцах прысутнічала такая прадукцыя. Дзякуючы новым заканадаўчым рамкам вытворчасці і продажу павінны сысці ў нябыт фальшывыя «натуральныя» тавары. Адметны знак атрымаюць тыя, якія сапраўды зроблены па стандарце і адпавядаюць усім патрабаванням.\nПрымуць удзел у выстаўцы і вядучыя беларускія вытворцы. Па словах галоўнага спецыяліста аддзела каардынацыі пастаўкі тавараў канцэрна «Белдзяржхарчпрам» Святланы Барадзіной, толькі іх канцэрн выставіць восем стэндаў, дзе будзе прадстаўлена алкагольная, кандытарская, цукровая, солевая і іншыя віды прадукцыі.\nСярод цэнтральных падзей выставачнага форуму — Міжнародны сімпозіум хлебапёкаў, на які з'едзецца каля 200 прадстаўнікоў хлебапякарнай галіны з Беларусі, Германіі, Італіі, Літвы, Нідэрландаў, Расіі і іншых краін. Тут будуць прадстаўлены апошнія навінкі абсталявання і тэхналогій у сферы хлебапячэння і кандытарскай вытворчасці, а спецыялісты змогуць абмеркаваць актуальныя пытанні развіцця і вынікі сусветных даследаванняў спажывецкіх пераваг у хлебабулачных вырабах.\nСамым відовішчным мерапрыемствам юбілейнага «ПрадЭкспа-2019» стане гастранамічны праект — міжнародны кулінарны кубак (ІNTERNATІONAL CULІNARY CUP). З 12 да 14 лістапада на выставачных плошчах разгорнуцца практычныя спаборніцтвы прафесійных кухараў, кандытараў і зборных камандаў з краін блізкага і далёкага замежжа. Прыняць удзел у конкурсе, пазмагацца за званне найлепшага і атрымаць прыз «брыльянтавы каўпак» можа любы ахвотны. Будуць арганізаваны шматлікія майстар-класы вядучых шэф-повараў і кандытараў.\nУпершыню ў рамках выстаўкі пройдуць бліц-перагаворы закупшчыкаў беларускіх і расійскіх гандлёвых сетак з вытворцамі і пастаўшчыкамі прадуктаў харчавання і напояў. Гэта дапаможа кампаніям находзіць першасны кантакт для развіцця далейшых узаемаадносін.\nЗагаловак у газеце: Лепш адзін раз пакаштаваць...\n6534 Мінск 1941. Як гэта было\n3166 Лісты медсястры з Афганістана\n2467 Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!


20 сакавік 2018, 12:21\nІгар Кляўко. "Калі б не вайна", сацыяльны валянтэрскі фотопраект.\nБеларускі добраахвотнік Ігар Кляўко, якога падазраюць у выкраданьні і наўмысным забойстве жыхара паселішча Мангуш Данецкай вобласьці, да 10 траўня будзе праходзіць лячэньне ў Дняпры ва Ўкраінскай псыхіятрычнай бальніцы са строгім наглядам Міністэрства аховы здароўя.\nУ той жа час суд прызначыў на 5 красавіка падрыхтоўчае паседжаньне па разгляду ягонай справы. Згодна з крымінальным працэсуальным кодэксам Украіны, на гэтай стадыі разгляду суд мае вызначыць, ці адпавядае абвінаваўчы акт крымінальнаму працэсуальнаму заканадаўству Ўкраіны і ці выканаў пракурор патрабаваньні закону пры яго зацьвярджэньні.\nІгар Кляўко браў удзел у гэтым паседжаньні па відэаканфэрэнцыі з псыхіятрычнай бальніцы. Ён у чарговы раз заявіў, што абвінавачваньні ёсьць палітычна матываванымі, а ягонае ўтрыманьне ў мэдычнай установе закрытага тыпу парушае ягоныя правы, прадугледжаныя Канстытуцыяй Украіны і Канвэнцыяй аб абароне правоў чалавека і асноўных свабодаў.\nІгар Кляўко быў затрыманы летась у лютым паводле падазрэньня ў выкраданьні і наўмысным забойстве. Паводле матэрыялаў справы, ён разам зь іншымі добраахвотнікамі-украінцамі, прыкладна ў другой палове кастрычніка 2014 года, атрымаў заказ «ад асобы, якую зараз намагаецца ўстанавіць сьледзтва, на выкраданьне, незаконнае пазбаўленьне волі і ліквідацыю, то бок наўмыснае забойства» жыхара аднаго з прылеглых да Марыюпалю паселішчаў.\nСьледзтва ўстанавіла, што ахвяру вывезьлі 2 лістапада 2014 года ў лесапаласу, расстралялі з аўтамату Калашнікава ў сьпіну і закапалі на месцы. Паводле сьледзтва, страляў менавіта Ігар Кляўко, але ён не прызнае сваё віны.\nУ чэрвені Ігар Кляўко абвясьціў галадоўку, патрабуючы замены меры стрыманьня. Праз тры тыдні жонцы ўдалося пераканаць яго спыніць галадоўку.\nІгар Кляўко, больш вядомы пад пазыўным «Леў», разам з батальёнамі «Данбас» і добраахвотніцкім украінскім корпусам «Правы сэктар» прайшоў амаль усе гарачыя кропкі антытэрарыстычнай апэрацыі на ўсходзе Ўкраіны: Арцёмаўск, Папасную, Лісічанск, Ілавайск і Пяскі.


Новы вопыт кожны дзень - Сацыяльны ракурсСацыяльны ракурс\nАхова інтарэсаў і правоў дзяцей — клопат і абавязак кожнага дарослага. Але, у першую чаргу, тых, хто закліканы займацца гэтым па прафесіі, — педагогаў, супрацоўнікаў службаў СППС, інспекцый па справах непаўналетніх і г.д. Аляксей Аляксандравіч Кобызеў, лепшы сацыяльны педагог Мінска, займаецца сваёй справай не першы год, робіць яе сумленна і з вялікай цікавасцю, таму і аддача ёсць.\n…У тэатральнай зале Мінскага дзяржаўнага палаца дзяцей і моладзі праходзіў фінал гарадскога конкурсу прафесійнага майстэрства “Сталічны педагог — сталічнай адукацыі” ў намінацыі “Педагог сацыяльны”. Каля мяне сядзелі старшакласнікі, якія бурна і заўзята рэагавалі на выступленне свайго педагога, доўга апладзіравалі, ускоквалі, карацей, хварэлі з усіх сіл. Якога канкурсанта яны падтрымлівалі, здагадацца было няцяжка — сацыяльнага педагога з сярэдняй школы № 137 імя П.М.Машэрава Аляксея Аляксандравіча Кобызева.\nЗразумела, што гэты педагог у сваёй школе любімы, у вачах вучняў мае вялікі аўтарытэт і карыстаецца іх усялякай падтрымкай. А перадаць рэакцыю балельшчыкаў на аб’яву аб тым, што А.А.Кобызеў стаў лепшым сацыяльным педагогам Мінска, я нават не бяруся.\nІ вось мы сустракаемся з Аляксеем Аляксандравічам у яго рабочым кабінеце, у школе, дзе ён працуе ўжо восем гадоў пасля заканчэння Расійскага дзяржаўнага сацыяльнага ўніверсітэта ў Мінску па спецыяльнасці “Спецыяліст па сацыяльнай рабоце, менеджменце сацыяльнай сферы” і непрацяглай работы ў іншай галіне.\n— Паспрабаваў працаваць па другой сваёй спецыяльнасці “Менеджмент”, але хутка зразумеў, што гэта не маё, — расказвае А.А.Кобызеў. — Думаў працаваць у тэрытарыяльным цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва, але спыніўся на рабоце ў школе, прыйшоў на субяседаванне, усё склалася. Праўда, на пачатак маёй работы тут было каля 1,5 тысячы навучэнцаў, цяпер, у сувязі з капітальным рамонтам, прыкладна 500, у наступным годзе будзе ўжо крыху больш. Адпаведна і сацыяльныя педагогі былі два, цяпер я адзін плюс педагог-псіхолаг. Зразумела, працуем разам, але і свае, асобныя напрамкі вядзём.\nНапрамак па рабоце з сям’ёй сацыяльна-псіхалагічная і педагагічная служба 137-й школы рэалізоўвае праз пасяджэнні кансультацыйнага цэнтра для бацькоў “Гармонія”. Цэнтр працуе на базе школы ў рамках шостага школьнага дня, звычайна пасяджэнні праходзяць раз у месяц. Сярод тэм, якія плануюцца загадзя, — праблемы бацькоўска-дзіцячых адносін, розныя віды залежнасцей, прававая і педагагічная дасведчанасць законных прадстаўнікоў непаўналетніх і г.д.\nАсобна Аляксей Аляксандравіч таксама ў рамках шостага школьнага дня арганізоўвае для бацькоў лекторыі-практыкумы. Нельга выхаваць дзіця без работы з бацькамі, упэўнены педагог, асноўны выхаваўчы патэнцыял, канечне, у сям’і.\n— Размаўляючы з бацькамі, зразумеў, што многія не ўяўляюць, як правільна паводзіць сябе з падлеткамі, — заўважае педагог. — Не ведаюць, як размаўляць з сынам або дачкой, якія пачынаюць аддаляцца ад мамы і таты. У бацькоў узнікае сапраўдная паніка, я гэта ўбачыў і выйшаў на такую форму работы. Каб яе ўдасканаліць, пайшоў пазалетась на гадавыя курсы павышэння кваліфікацыі па рабоце з падлеткамі. І гэта дапамагло: дадало як тэарэтычных ведаў, так і практычных навыкаў. Адчуваю сябе ўпэўнена, займаючыся праблемамі сваіх вучняў і іх сем’яў.\nПлюс, канечне, самаадукацыя, спецыяльная літаратура, да якой Аляксей Аляксандравіч звяртаецца пастаянна, і шчыра кажа, што на мастацкія творы часу не застаецца. Яго настольныя кнігі — “Залежнасць і сузалежнасць”, “Групавая работа” і г.д. Прафілактыка проціпраўных, дэвіянтных паводзін падлеткаў — адна з галоўных задач сацыяльнага педагога, таму і кнігі такія.\nКонкурс і прафесія\n— Вось конаўка, якую вучні мне падарылі яшчэ ў кастрычніку на дзень нараджэння, — расказвае Аляксей Аляксандравіч. — Тут надпіс: “Самаму лепшаму сацыяльнаму педагогу”. Тады я нават і ў раённым конкурсе яшчэ не ўдзельнічаў, а дзеці, можна сказаць, угадалі наперад маю перамогу. Хаця, шчыра кажучы, я больш прывык удзельнічаць у конкурсах з дзецьмі, іх рыхтаваць да спаборніцтваў. Аказалася, што быць канкурсантам цяжэй, чым быць трэнерам. Асэнсаваў гэта ў працэсе ўдзелу ў конкурсе “Сталічны настаўнік — сталічнай адукацыі”. А дапамаглі мне нашы вучні Арцём Шымановіч, Стас Чыжоў, Ліза Барышава, Карына Красоўская і іншыя. Ну якая перамога без маіх вучняў?\nДапамагла і падтрымка навучэнцаў, і ўпэўненасць як адміністрацыі школы (дырэктара Ірыны Валер’еўны Ларчанка, педагога-арганізатара Хрысціны Сяргееўны Гара), так і раённага ўпраўлення адукацыі, асабліва начальніка ўпраўлення выхаваўчай і ідэалагічнай работы, аховы дзяцінства Вольгі Міхайлаўны Батура. Гэта, прызнаецца А.А.Кобызеў, добра падштурхнула да актыўнай падрыхтоўкі, і ў выніку ён заняў першае месца ў Першамайскім раёне.\n— Арганізацыя раённага этапу конкурсу — вялікі плюс, — сцвярджае Аляксей Аляксандравіч. — Робіш вывады, аналізуеш, што было добра, што дрэнна. І, безумоўна, дапамаглі спецыяльныя тыднёвыя курсы для фіналістаў пры Мінскім гарадскім інстытуце развіцця адукацыі.\nА потым пачаліся тры туры гарадскога конкурсу. Пасля першага ў прафесійных спаборніцтвах засталося 12 педагогаў, пасля другога — 6. З некаторымі сваімі калегамі-сапернікамі А.А.Кобызеў быў знаёмы раней, але з большасцю пазнаёміўся падчас конкурсу. Быў, дарэчы, адным з самых вопытных удзельнікаў, нягледзячы на свае 32 гады, — вельмі “маладым” атрымаўся сёлетні конкурс.\n— Не толькі дзякуючы перамозе, але і аналізуючы ўвесь свой шлях у прафесіі, разумею, што знаходжуся на сваім месцы, — гаворыць педагог. — Калі бачу, што вучням цікавыя мерапрыемствы, якія я праводжу, разумею: гэта маё. Ды і побач з дзецьмі адчуваю сябе зусім маладым, атрымліваю ад іх энергію, пазітыў. А каб не адстаць, стараюся пастаянна павышаць узровень сваіх ведаў, бо свет мяняецца і падлеткі зараз зусім іншыя, чым былі 10 гадоў назад. Цяпер, напрыклад, лічу вельмі надзённымі групавыя формы работы. Самаразвіццё для мяне надзвычай актуальнае.\nБезумоўна, як і для любога педагога, асноўная работа майго суразмоўніка — работа з дзецьмі. З імі ён сустракаецца на кожным перапынку, каб бачыць сваіх падапечных пастаянна, адсочваць дынаміку іх паводзін. І тэмай выступлення на адным з этапаў гарадскога конкурсу Аляксей Аляксандравіч выбраў прафілактыку проціпраўных і рызыкоўных паводзін у працэсе пераходу ад вучэбных задач да творчай адукацыйнай дзейнасці.\nТакая тэма ўзнікла невыпадкова: яшчэ раней педагог стварыў творчае аб’яднанне школьнікаў, у якім прапрацоўвае праблемы сваіх вучняў у рамках групавой работы. Уключаны ў групу і звычайныя падлеткі, і схільныя да рызыкоўных або проціпраўных паводзін.\n— Я бачу, што такім хлопцам і дзяўчатам неабходна замяшчаць негатыўны сацыяльны вопыт нейкім іншым, станоўчым, сацыяльнай дзейнасцю, — тлумачыць А.А.Кобызеў. — А паколькі асноўны ўплыў на падлеткаў аказваюць равеснікі, то аднагодкі іх і перавыхоўваюць.\nТрэба сказаць, што так яно і атрымліваецца. Пра гэта можна меркаваць хаця б па такім прыкладзе: летась у спартыўна-патрыятычнай гульні “Арляня” інтэграваная група пад кіраўніцтвам педагога заняла першае месца ў горадзе. Было няпроста — не хавае педагог. Складаных дзяцей цяжка ўключыць у агульную работу з-за іх недысцыплінаванасці і асаблівай эмацыянальнасці. У выніку спрацаваліся: два хлопцы, якія стаялі на ўліку, сталі лепшымі ў спорце, дзяўчынка цудоўна спявала.\nЗараз у школе два навучэнцы, у адносінах да якіх праводзіцца індывідуальна-прафілактычная работа з боку інспекцыі па справах непаўналетніх, і адзін, які стаіць на ўліку па сацыяльна небяспечным становішчы. З імі і з іх бацькамі спецыялісты СППС і класныя кіраўнікі працуюць пастаянна па індывідуальным карэкцыйным плане. І, канечне, СППС працуе з замяшчальнымі сем’ямі, якіх у школе 3, а калісьці даходзіла і да 15.\nАляксей Аляксандравіч Кобызеў конкурс прафесійнага майстэрства Мінскі дзяржаўны палац дзяцей і моладзі сацыяльны педагог сярэдняя школа № 137\nЗ тегами: Аляксей Аляксандравіч Кобызеў конкурс прафесійнага майстэрства Мінскі дзяржаўны палац дзяцей і моладзі сацыяльны педагог сярэдняя школа № 137\nПапярэдняя: Як пясок скрозь пальцы\nНаступная: Дзеці, якія не патрэбны?


У ГОМЕЛІ СУДЗЯЦЬ МІЛІЦЫЯНТАЎ-САДЫСТАЎ\n06 люты 2001, 15:00\nСпатрэбілася ажно дзевяць месяцаў, каб опэрупаўнаважаныя крымінальнага вышуку Цэнтральнага райаддзелу міліцыі Дзяніс Дзенісоўскі, Сяргей Маісеенка і Андрэй Іваноў сталі перад судом.\nЛетась пракуратура Цэнтральнага раёну, нягледзячы на заявы пацярпелых і сьведчаньні мэдэкспэртызы пра пабоі, адмовілася распачаць крымінальную справу супраць афіцэраў міліцыі.\nАле на падставе скаргаў абласная пракуратура пастанавіла распачаць справу. Матэрыялы дасьледаваў і давёў да суду сьледчы па найважных справах аблпракуратуры Альберт Чумакоў.\nНаша радыё па гарачых сьлядах перадавала, што летась 31 сакавіка міліцыянты памылкова схапілі ў мікрараёне Валатава трох маладых хлапцоў — Сяргея Сідаровіча, Дзіму Калякіна і Юру Кір'янава — і абвінавацілі іх у рабаваньні сям'і.\nПрызнаньняў афіцэры-апэратыўнікі дамагаліся кулакамі, дубінкамі, нагамі. Як вынікае з матэрыялаў сьледзтва, опэрупаўнаважаны крымінальнага вышуку старэйшы лейтэнант Дзяніс Дзенісоўскі аднаму з хлопцаў засоўваў у рот рулю пісталета.\nКаб схаваць пабоі, міліцыянты накіравалі юнакоў у ізалятар. А праз два дні на падставе ілжывых пратаколаў судзьдзя Цэнтральнага суду Яраслаў Парэмскі пакараў зьбітых маладых людзей яшчэ й адміністрацыйным арыштам на розны тэрмін — нібыта за лаянку й спробу ўчыніць бойку.\nЦяпер у крымінальнай справе судзьдзя Парэмскі і асобныя чыны з Цэнтральнага райаддзелу міліцыі праходзяць як сьведкі.\nАфіцэры-апэратыўнікі, супраць якіх распачалі судовую справу за зьдзек над юнакамі, знаходзяцца не за кратамі, а на волі — далі падпіску пра нявыезд. Начальнік райаддзелу міліцыі палкоўнік Смолікаў паведаміў, што іх ня звольнілі, але працуюць яны не ў апэратыўным вышуку, а ахоўваюць грамадзкі парадак.\nШто да сапраўдных злачынцаў, якія летась у сакавіку абрабавалі сям'ю ў мікрараёне Валатава, міліцыянты іх дагэтуль не знайшлі.


У Гродне стварылі рок-клуб “Gimme Danger”. На базе ўніверсітэта\n16 лютага 2019, 08:00\nУ вялікай белай зале цемра. Святло толькі ў колах ад пражэктараў. Мікрафон, некалькі крэслаў, гітары і мікшэры – нічога не адцягвае ўвагу ад творчасці і музыкі. Так працуе свабодная музычная прастора Gimme Danger.\nГэта прастора, дзе кожны можа выступіць са сваімі песнямі. Яна пасуе пачынаючым артыстам, якія толькі выходзяць на публіку. Сёння са сваімі песнямі выступаюць студэнтка Дыяна Аплевіч і дуэт The Chain. Сустрэчы праходзяць штосерады, а пляцоўка месціцца ў корпусе фізтэха ГрДУ. Працуе з 6 лютага.\nЯк у кліпах Nirvana\nТут існуюць пэўныя правілы. Музычны сэт пачынаецца роўна ў 20:00 без спазнення і доўжыцца 20 хвілін. Музыкант выконвае ўласныя песні і ніякіх кавераў. Музыкант сядзіць у крузе святла, публіка стаіць вакол яго у паўзмроку. Фота- і відэаздымка расцэньваецца як адсутнасць густу. Для гледачоў уваход бясплатны. Зараз вечары збіраюць дзясяткі два людзей, але пакуль многа і не трэба, лічаць стваральнікі. Музыкантам трэба сыграцца і асмялець.\n– Будзем рабіць такія кароткія live session па дзве-тры песні з запрошанымі музыкамі. А публіка будзе стаяць па крузе. Як у кліпах Nirvana. І камера па крузе. Другая зверху. Будзе крута! – упэўнены стваральнік Георгій Войтка.\nІніцыятары і, як яны сябе называюць, рэзідэнты рок-клуба – Георгій Войтка і Вольга Кваснеўская. Георгій кіруе аматарскім тэатрам “7 Студыя” на базе Фізіка-тэхнічнага факультэта ГрДУ. Зараз з Вольгай яны стварылі гурт The Chain і ўжо напісалі 30 песень. У планах – альбомы і першы канцэрт. А пра музычную прастору мы размаўлялі яшчэ летам. Цяпер усё здзейснілася.\n– Любая творчая дзейнасць звязаная. Тэатр – занятак не для ўсіх. Музыка заўсёды цікавей, прынамсі, для большасці маладых людзей. Таму мы хочам асобна вылучыць з тэатральнага яшчэ музычны і харэграфічны напрамак. Каб у гэтым быў рост, – кажа Георгій.\nГурт The Chain\nПраект некамерцыйны і Георгій робіць яго з уласных сродкаў. Ужо набылі мікрафон і мікшэры. У будучым плануюцца бубны, клавішы, гітарныя ўзмацняльнікі. Абсталяванне з’явіцца паступова. Часткова Георгій купіць яго за свае грошы, часткова будзе шукаць фінансаванне. Магчыма, праз краўдфандынг. Залу можна будзе выкарыстоўваць як рэпетыцыйную кропку. Кошты за гадзіну будуць сярэднія на горадзе.\nСтудэнты – “за”\nГеоргій кажа, што кропка будзе добрым месцам для пачынаючых і тусовачным месцам. Маладыя музыканты змогуць выступіць сярод прыхільнай публікі і пратэсціць свае песні. У тэатральнай супольнасці яго ідэю падзяляюць. Такія вечарыны ладзілі і раней, але нерэгулярна.\nАрганізуе такую прастору Георгій не для грошай, а для душы. “Калі глядзець тактычна, гэта, канешне, не выгадна. Я б і тэатрам не займаўся, калі б падыходзіў да гэтага меркантыльна. Але тады ніхто не зрабіў бы тое, што я раблю. Не было б ні тэатра, ні спектакляў”.\n“Гродзенская дзвіжуха адраджаецца”\nГеоргій кажа, што трэба стварыць творчае асяроддзе, бо толькі ў ім зможа нарадзіцца сапраўдны талент.\n– У нас такое цудоўнае месца ў Гродне. Раней было яшчэ цікавей – у другой палове 80-х. І зараз гэта адраджаецца – дзвіжуха ўся творчая. Бо гэтая шэрасць выклікае пачуццё разгубленнасці і млоснасці. Гэта нікога не задавальняе. Людзі да 25 з гэтым мірыцца не будуць. І з’язджаць яны не хочуць. Яны хочуць стварыць вакол сябе цікавую прастору, каб ім было камфортна.\nЯшчэ для Георгія рэпкропка – гэта змаганне з “мёртвай” музыкай.\n– Дэйв Грол на апошнім “Грэмі” сказаў: рабяты, бярыце гітары, ідзіце ў гараж запісваць альбом, што вы ў камп’ютарах сядзіце. Камп’ютарная музыка – мёртвая. Там нешта ёсць, але гэтага недастаткова, бо энергія застаецца ў табе, не выходзіць.Выхад ствараецца, калі ёсць іншыя музыканты, калі ёсць асяроддзе і ўзаемаабмен энергіяй, сутыкненне з іншымі. Гэта такі сацыяльны рухавік нашага развіцця.\nУ наступную сераду там выступіць Андрэй “Нортан” Несцяровіч.\n15 лютага 2019, 13:45


« Нельга проста сесці ў цягнік і прыехаць у новую будучыню… »\n«Нельга проста сесці ў цягнік і прыехаць у новую будучыню…»\nМікалай Мамінаў – рэжысёр дакументаліст, фатограф, фотажурналіст, аператар. Самы актыўны відэаблогер для “Nexta” ў жніўні – верасні 2020 года. Рыхтуе дакументальны фільм пра падзеі пачатку беларускае рэвалюцыі. Пасля дзвюх адседак на Акрэсціна і пагрозы крымінальнай справы пераехаў у Вільню, дзе працаваў аператарам-пастаноўшчыкам на YouTube-канале “Маланка”. Гэта адзін з праектаў “Зубра” – ініцыятывы, якая разам з платформаю “Голас” лічыла галасы выбарнікаў.\nПрызнаецца, што да 2020 года верыў у беларускае правасуддзе і не ўяўляў, якая сістэма трымае ўладу ў Беларусі.\nКолішняя супраца з дзяржаваю. Не калабарант\nЯ працаваў і на Сталічным тэлебачанні (СТВ), і для ОНТ, і для “НТВ-Беларусь”, на спецпраектах для Белдзяржтэлерадыёкампаніі. Дастаткова шмат гадоў супрацоўнічаў з дзяржаўнымі медыямі. Тэматыка ў асноўным – забавы і культура, у тым ліку музычная індустрыя.\nШто такое супраца з дзяржаўным тэлебачаннем раней? Да 2010 года я працаваў аддалена, рабіў праект “Культурныя людзі”. І праз аддаленасць працы мяне абсалютна не датычылі ўнутраныя справы Белдзяржтэлерадыёкампаніі. Рабіў па дамове, а асноўная праца была на Першым музычным канале. Мяне вельмі доўга ўгаворвалі перайсці стала працаваць на БТ.\nСказаць, што адчуваў сябе канфармістам, я не магу. У мяне няма досведу чалавека, які браў удзел у нейкіх лятучках, фігучках гэтых усіх, нейкіх там сходах – “а давайце мы абмяркуем…”. Такога ў мяне не было. Я ніколі не далучаў сябе да масы. Заўжды ўсіх пасылаў нах*й.\nЯ толькі магу сказаць, што, на маё вялікае расчараванне, улічваючы той бэкграўнд, які я хацеў данесці як аператар на той момант да БТ, мне не ўдалося. Бо там нішчылі ўсе ідэі на корані.\nСведка з камерай у руках\nЯ вярнуўся з сям’ёю з адпачынку ў Турцыі за дзень да выбараў і адразу пачаў здымаць на смартфон у фармаце відэаблогера. Смартфон абраў як інструмент, каб не прыцягваць да сябе ўвагі. Каб мяне з прафесійнаю тэхнікаю не ўспрымалі як журналіста, хоць я на той момант быў афіцыйна акрэдытаваным у Беларусі, належаў да Беларускай асацыяцыі журналістаў. Але я рабіў сваю справу не столькі як журналіст, колькі як грамадзянін.\nЗдымаючы ўсё з першага дня, можна сказаць, з самай першай хвіліны, на адным з выбарчых участкаў 9 жніўня 2020 года, я падумаў, што будзе няблага зрабіць дакументальны фільм. Я даў яму адразу назву – “Вайна няпраўды”.\nУ пачатку верасня запісаў вялікае інтэрв’ю са сваёй жонкаю Кацярынай і дзецьмі, якім на той момант было сем і дзесяць гадоў. Пытаў, як яны ставяцца да таго, што адбываецца ў краіне. Але галоўным трыгерам, які мяне падштурхнуў, былі першыя два дні пратэстаў – 9 і 10 жніўня.\n9 жніўня каля 21:00, калі на выбарчых участках мелі абвяшчаць вынікі, я пачаў здымаць каля ўніверсаму “Рыга” і скончыў каля стэлы (“Мінск – горад-герой”. Каля “Рыгі” і стэлы адбыліся адныя з першых нападаў сілавікоў на дэманстрантаў. – Заўвага рэд.). Я трапіў у эпіцэнтр першых, самых вострых падзеяў.\nАле спачатку мы не ўяўлялі, што будзе. З жонкай і параю знаёмых селі на ровары ды паехалі паглядзець, што дзе будзе ў цэнтры. І так атрымалася, што я трапіў у першыя шэрагі супраціву. Ці сутыкнення, нават не ведаю, як больш правільна назваць. У гэты час мне падавалася, што ўсе тыя людзі, якія стаяць па той бок (я маю на ўвазе людзей са шчытамі, стрэльбамі, гранатамі і дручкамі), усе за нас. Мне падавалася, што яны мусяць быць за народ. А высветлілася, што не.\nЯ быў шакаваны. Тым не менш спрабаваў усё, што адбывалася, зняць як прафесіянал. Нас пачалі выцясняць слезацечным газам і святлошумавымі гранатамі. Гэтая сітуацыя раздзяліла мяне з жонкай і сябрамі. Але ў першы дзень абышлося.\nМы апынуліся ў дварах раёну “Рыгі”, дзе было шмат актыўных і рашуча настроеных мужчынаў. Яны казалі сілавікам, маўляў, ідзіце сюды, мы з вамі пагаворым. Хтосьці з жанчын крычаў: “Вяртайцеся дамоў, вас там чакаюць маці і жонкі!” У двары ўсе гэтыя амапаўцы і вэвэшнікі не сунуліся. Там яны б сваё атрымалі.\nУ першы дзень пратэстоўцы намагаліся не правакаваць сілавікоў. Хоць хтосьці кідаўся ў іх пластыкавымі бутэлькамі ці адбіваўся ад нападу, паўсюль гучалі галасы “не правакуйце!”.\nБыў такі цікавы эпізод, калі я апынуўся ў кустах са сваім сябрам. Нам трэба было выйсці з ачаплення. Ідзем паўз 10–12 касманаўтаў, і яны пачынаюць грукаць у свае шчыты. А мой сябра азіраецца, і кажа: “У х*й сабе пагрукай!” Але з іхнага боку ніякіх рухаў не было. Цяпер, згадваючы гэты эпізод, я разумею, што на вуліцах у першыя дні касманаўты былі такія самыя людзі. Бо калі б тое ж самае, хто сказаў праз два месяцы, яны б пагналіся за намі і збілі на горкі яблык.\nПраз два месяцы\nЯ быў сведкам шматлікіх затрыманняў, здымаў іх на сваю камеру наступныя два месяцы. Быў на ўсіх вялікіх маршах у нядзелі і на ўсіх жаночых маршах.\nАднойчы мая жонка Кацярына пайшла на жаночы марш, а я гэтага не ведаў. Гэта было на плошчы Свабоды, там побач са скульптураю коннай павозкі атачылі жанчын. І маю жонку так сціснулі, што пашкодзілі грудзіну. А я з супрацьлеглага боку ўсё гэта здымаў для Nexta, але не ведаў, што ў кадры – мая жонка. Яна была ў масцы. Пасля мы выпадкова сустрэліся, яна трымалася рукою за пашкоджанае месца. І для мяне гэта сталася ўжо зусім краем, гэтае перажыванне.\nДумаю, большасць відэа з маршаў на Nexta была мая. Вось праз публікацыі там мяне і вылічылі. Я быў такі наіўны блогер-аператар.\nNexta – не палкаводзец\nЯ лічу, што ў першыя дні было зроблена вельмі шмат. На другі дзень – 10 жніўня – людзі выйшлі, калі ўжо было вядома, што рабілася на Акрэсціна. Інтэрнэт ляжаў, але праз VPN на Telegram можна было ўбачыць інфармацыю. Таму людзі выйшлі ўжо не з пустымі рукамі. На “Рызе”, дзе будавалі барыкады супраць тэхнікі сілавікоў, у адказ на страляніну з драбавікоў пратэстоўцы шпурлялі феерверкі.\nАле не было скаардынаванасці. Не хапіла людзей, якія б вывелі пачатак стыхійнага супраціву на вялікі ўзровень. Гэта быў усплёск энергіі, якая накапілася за папярэднія два дзесяцігоддзі. І лідары з праграмаю дзеянняў мусілі ўзнікнуць неўзабаве. Можа, пасля 16 жніўня, калі на вуліцы выйшлі сто з лішкам тысячаў.\nТое, што рабілі ў Nехта, кіруючы людзей – “хадзем туды, хадзем сюды”, – гэта аддаленая ўмоўная каардынацыя. Я сам спрабаваў зразумець логіку Nехта. Я яе не разумеў. Возьмем эпізод, калі людзі пайшлі на Дразды і на рэзідэнцыю нелегітымнага, а з іншага боку людзі пайшлі браць Ярмошыну. Людзей павярнулі ў поле да маста на Арлоўскай, дзе да рэзідэнцыі не было праходу. Іх узялі ў ціскі касманаўты і проста разбілі.\nТо бок кіравацца Google-мапамі, калі ты каардынуеш шматтысячны натоўп, – сумнеўная гісторыя. Быў патрэбны добры палкаводзец.\nНе рыхтаваўся да гарачых падзеяў\nЯшчэ ўвесну я ведаў, што пайду на выбары. Але не акцэнтаваў сваіх думак на тым, што адбывалася ў перадвыбарчых кампаніях усіх удзельнікаў. Натуральна, не рыхтаваўся да падзеяў, якія пачаліся 9 жніўня. Я ўжо доўгі час бачыў, што не было ніякага развіцця ні ў палітыцы, ні ў эканоміцы. І нейкую сваю пільную ўвагу да такіх тэмаў спыніў у 2010-м (пасля Плошчы-2010. – Заўвага рэд.).\nВідаць, тыя рэчы ды падзеі, якія ўказвалі на тое, што выбары-2020 не будуць тыповымі, я прапусціў, бо з сям’ёю быў на вакацыях. Таму асабіста для мяне пераломным момантам сталася абвяшчэнне вынікаў – з іх фарсам і хлуснёю.\nСавецкае РУУС. Важны затрыманы\nЗаканчэнне майго будучага фільму мае адкрытую дату. Ён пакуль канчаецца да таго, як мяне затрымалі: да 20 верасня 2020 года.\nМяне не проста затрымалі. Мяне фактычна выкралі. Да мяне ў кватэру грукаліся двое. І гэта быў не ГУБАЗіК, а, хутчэй за ўсё, “Альфа”. Губазікі чакалі на вуліцы, як сабакі, сваіх начальнікаў, якія грукаліся ў дзверы са скуранымі нататнікамі ў руках і спрабавалі пераканаць мяне мірна адчыніць дзверы. Урэшце ўламаліся ўсе васьмёра персанажаў.\nПа прыбыцці ў Савецкае РУУС да мяне было відавочна асаблівае стаўленне. Не такое, як да ста чалавек у сутарэнні. Я стаяў у асобным месцы ля асобнай сценкі. І мяне двойчы выклікалі на допыт. Там у кабінеце быў нейкі хрундзель у цывільным, пазней высветлілася, што гэта быў начальнік РУУС. У мяне спрабавалі высветліць класіку: яўкі, прозвішчы, хто галоўны, каму здымаў відэа.\nЯ хоць і эмацыйны чалавек, але раскалоць мяне вельмі складана. Я казаў праўду. А праўда ў тым, што я блогер.\nАрышт, Nехта і будучыня\nВылічылі мяне і маё месца перабывання 19 верасня 2020 года на жаночым маршы. Відэа я адсылаў адразу на Nехта, мне званілі з невядомых нумароў.\nА 20 верасня я зняў для CNN інтэрв’ю ў межах міжнароднага праекту StrangerHub. Сутнасць у тым, што яны даюць заданні ў розных гарачых пунктах свету. Кароткае інтэрв’ю: чаму вы сюды прыйшлі, што бачыце ў будучыні і да таго падобнае.\nА сам я ў будучыні бачыў тое ж, што і людзі: вельмі хуткае развязанне сітуацыі. Тое, што гэта ўсё надоўга, я зразумеў значна пазней. Нават калі дапусціць, што Лукашэнка заўтра знікне, то сістэма не рухне. Ягоная вертыкаль пачне падаць праз некаторы час. Нельга проста сесці ў цягнік і прыехаць у новую будучыню.\nАкрэсціна. Стан афекту\nПершы раз мяне ніхто не біў. Магчыма, я для іх быў нейкі спецчалавек: пыталі, ці знаёмы я з Паўлам Латушкам, ці ведаю трупу Купалаўскага тэатру… У РУУС ветлівы кадэбіст сказаў, маўляў, падумайце над рознымі імёнамі, а заўтра на Акрэсціна наш супрацоўнік задасць тыя ж пытанні, і раптам вы ўзгадаеце імёны тых, хто стаіць за ўсім гэтым (пратэстам).\nНа Акрэсціна дапытваў маёр ва ўніформе міліцыі. І кадэбіст смешны: увесь час дзіўнавата ўсміхаўся. Яны спрабавалі мяне раскруціць на псіхалагічную тэму.\nУ мяне быў стан афекту. Распранулі дагала, абшукалі і кінулі ў камеру без коўдры, бялізны, у стане абсалютнага шоку, бо сюды трапіў з уласнай кватэры няясна за што. Відосы для Nехта я ў сябе выдаліў з усіх носьбітаў. Як і свой Telegram. Яны, праўда, спрабавалі аднавіць мой акаўнт там. Але ж даўбадзятлы: спрабавалі праз мой нумар, а я зарэгіўся на эстонскі. Таму яны пацалавалі сябе ў сраку.\nМяне выкралі з дому, а на судзе “засведчылі”, што затрымалі мяне каля ЦУМу. Для мяне гэта быў вялікі шок, бо я давяраў суду. Як сумленны чалавек думаў, што такога не можа быць.\nТо бок да 2020 года я не ўяўляў, што з сябе ўяўляе сістэма. Калі да мяне ў кватэру ламаліся васьмёра чалавек, я пазваніў жонцы і сказаў, каб выклікала міліцыю.\nСукамернікі. Агульная ідэя\nУ камеры ўсе жылі ідэяй, што, затрымаўшы нас, органы не затрымалі нейкіх іншых пятнаццаць чалавек. А значыць, мы дапамагаем супраціву. Для нас галоўная ідэя была ў тым, каб пратэст працягваўся. Мы баяліся, што ўсё скончыцца. Але нічога не канчалася. І для нас гэта была самая галоўная інфармацыя.\nЯ сустрэў нават сваіх знаёмых. У камеры былі паэты, інжынеры, праграмісты, блогеры, журналісты, якія здымалі і гэтак трапіліся. Усе па-свойму цікавыя. Рознага веку. Там быў той вядомы чалан, які на Нямізе кінуў кухаль з півам у аўтазак.\nБыло крыўдна, што я гэта ўсё не здымаю.\nАкрэсціна другі раз. Зламаныя рэбры\n11 кастрычніка мы з жонкаю схадзілі ва ўніверсам “Рыга” набыць прадуктаў. Вярталіся а 23:00, дзеці дома спалі. Гучыць страшна, але, выходзячы ў краму, я хаваў свой ноўтбук, каб не знайшлі.\nНасамрэч мы пачулі стрэлы з драбавікоў ды выйшлі паглядзець і падтрымаць людзей.\nУ выніку нас затрымалі, а мне зламалі рэбры і грудзіну. Завезлі ў тое ж Савецкае РУУС. Я прасіў хуткую дапамогу ў таго прыдурка… Высветлілася, што той самы даўбадзяцел – начальнік. Ён мне казаў: “Будзеш п*здзець – не выйдзеш адсюль жывым”.\nПраўда, праз тры гадзіны мне дазволілі пазваніць цешчы, сказаць, што дзеці адныя дома. На дзіва, Кацю адпусцілі праз няпоўнагадовых дзяцей.\nДалей Акрэсціна і Жодзіна, там давалі абязбольвальнае. Хоць наагул было жудаснае стаўленне. Другі раз гэта быў пякельны канцлагер.\nЯ вёў дзённікі, і гэта была каласальная псіхалагічная разгрузка. Хутчэй за ўсё, так сталася падсвядома. Бо дзённікі ды апавяданні апошні раз пісаў у дзяцінстве. Мне ў камеру перадалі школьныя тонкія сшыткі. Я апісваў з моманту затрымання тое, што адбываецца вакол.\nПісаў не толькі нейкія эмацыйныя рэчы, кшталту, што мяне пабілі і мне кепска. Але і “за вакном падае дождж, дзьме вецер”, “я бачу праз краты частку дрэва і спадзяюся, што там усё будзе добра”. Паэтычныя адступленні і рэчы з флэшбэкамі. Гэта ўспаміны, што прыходзяць у стане афекту.\nМае сябры з Еўропы – носьбіты англійскай мовы, прафесійныя перакладчыкі – пераклалі дзённікі. Хачу, каб пра тое, што адбывалася ў Беларусі ў 2020 годзе, ведала як мага больш людзей у свеце.\nПагроза крыміналкі. Пастанова з’ехаць\nВыехаць з Беларусі я пастанавіў тэрмінова: калі зразумеў, што пасля адміністратыўных артыкулаў мне хочуць прыляпіць крымінальны.\nУ мяне здарыліся тры суды, тры адміністратыўкі: 23.34 ч. 1, 23.34 ч. 3 (“народныя” артыкулы за ўдзел у несанкцыянаваных масавых акцыях. – Заўвага рэд.), 23 ч. 4 – “Непадпарадкаванне пры затрыманні”, паводле якога лёгка інкрымінуецца крымінальны артыкул.\nШто і здарылася з маім таварышам са зняволення, з якім мяне везлі на Акрэсціна з раённага аддзелу. Ён атрымаў 2,5 года зняволення. Праграміст, 28 гадоў, трапіў на відэа пры затрыманні каля Маскоўска-Венскага гандлёвага цэнтру. Відэа было так хітра змантаванае, што пасля таго, як ён адседзеў паводле 23.34, яму ў плечы прыляцела крыміналка. За тое, што “збіў трох амапаўцаў”: тыя падалі на яго ў суд.\nКалі я выйшаў другі раз са зняволення, 20 содняў, да мяне прыехаў сябар, які дапамагаў мне атрымаць дапамогу. Ён сам не грамадзянін Рэспублікі Беларусь. Мне дапамагалі з адвакатамі, грашыма, пэўнымі кампенсацыямі. Я з ім пад дажджом сустрэўся, і мне пазваніла мая Каця. Кажа, маўляў, цябе тут шукаюць праз дамафон. Гэта было прыблізна праз тры-чатыры дні пасля таго, як я выйшаў на свабоду…\nПаводле маіх родных, праз год пасля здарэння мяне ўсё яшчэ шукаюць: тэлефануюць людзі няясна адкуль, пакідаюць цыдулкі на дзвярах маёй кватэры: “перезвоните Денису Владимировичу в Центральное РУВД”. Пры гэтым я не хаваю таго, што жыву ў Вільні.\nЯны тэлефануюць цесцю: пытаюць, дзе зяць. Я сказаў, каб мае сваякі адказвалі, што я дзе-небудзь у Нікарагуа.


02 студзень 2012, 17:07\nСваяка палітвязьня Эдуарда Лобава ледзь не пасадзілі на Акрэсьціна за некалькі гадзінаў да Новага году. За што кінулі на нары на Новы год моладзевых актывістаў? Мікалая Статкевіча будуць судзіць 12 студзеня. Палітвязьню Зьмітру Бандарэнку дазволілі пазваніць дамоў за 4 гадзіны да Новага году. Ірына Халіп: «Данік заснуў, не дачакаўшыся Новага году». Павал Севярынец сустрэў Новы год у цягніку.\nНовы год сустрэлі за кратамі ня толькі палітвязьні, асуджаныя за Плошчу, але і моладзевыя актывісты ды тыя, хто ўжо сядзеў за Плошчу ў турме. Кажа Сьвятлана Вінаградава, жонка былога палітвязьня Паўла Вінаградава:\n«Відаць, прэвэнтыўная мера. Улады забаяліся, што будуць акцыі салідарнасьці ў навагоднюю ноч. Хаця мой Паша ні ў якай акцыі браць удзел не зьбіраўся. Хацеў сустракаць Новы год са мной».\nАктывіста «Гавары праўду» Паўла Вінаградава выклікалі ў Маскоўскі РАУС яшчэ 30 сьнежня і адтуль адвезьлі ў ізалятар на Акрэсьціна. Паводле пратаколу, Павал нібыта ў міліцыі лаяўся матам на міліцыянтаў. Сёньня, 2 студзеня, у Маскоўскім судзе Паўлу Вінаградаву далі 7 сутак. Разам з Паўлам прысудзілі штраф у 20 базавых велічынь актывісткам Насьце Шулейцы і Вікторыі Рымашкевіч. Затрымалі дзяўчат 31 сьнежня каля ізалятара на Акрэсьціна, калі яны сустракалі на волі актывіста Паўла Сяргея, асуджанага за акцыю салідарнасьці 19 сьнежня каля Чырвонага касьцёла. Мог выйсьці на волю і былы палітвязень Васіль Парфянкоў, але таго да Новага году не адпусьцілі. Маці палітвязьня Эдуарда Лобава Марына разам зь іншымі таксама прыйшла на Акрэсьціна сустракаць Сяргея і Парфянкова. Яе суправаджаў муж Юры. Мужа Лобавай ледзь не забралі міліцыянты.\nАд арышту яго ўратаваў узрост, распавяла Марына: «Да Віктара Шапуцькі і да майго Юры прычапіліся. Мы ўжо селі ў аўтамабіль, калі яны падбеглі, чалавек 10 іх было, а кіраваў імя Яўсееў. Пачалі правяраць дакумэнты і высьвятлялі асабліва ўзрост. Перадалі камусьці, што за 40 гадоў, і тады ім прыйшоў загад, што ня трэба браць, адпусьціць. Карацей, год новы, але ўсё па-старому».\nАд сына Эдуарда Марына Лобава новых зьвестак ня мае. Жанчына згадала, што перадавала сыну ў турму каржы, таму мяркуе, што на Новы год ён наладзіў «сьвяточны салодкі стол».\nНа 12 студзеня прызначаны суд над Міколам Статкевічам. Пра гэта «Свабодзе» паведаміла жонка палітыка Марына Адамовіч са спасылкай на афіцыйны дакумэнт з калёніі. Палітвязьню пагражае прызначэньне больш жорсткага турэмнага рэжыму за нібыта рэгулярныя парушэньні турэмнай дысцыпліны. «Мяркую, яго адправяць у Магілёўскую „крытую“ турму ўжо 13 студзеня, бо якраз на гэты дзень туды прызначаны этап», — кажа Марына Адамовіч. 31 сьнежня яна атрымала ад Мікалая Статкевіча самаробную паштоўку з навагоднімі віншаваньнямі:\n«Гэта ён напісаў празь дзень, як мы разьвіталіся. То бок гэта быў такі эмацыйны ліст, вельмі прыватны».\nМікалай Статкевіч і Марына Адамовіч пабраліся ў калёніі шлюбам 20 сьнежня.\nЗьміцер Бандарэнка пазваніў дамоў жонцы Вользе 31 сьнежня за 5 гадзінаў да Новага году.\nВольга згадвае: «Складана было распавесьці нешта новае. Распавяла яму пра тое, што двойчы ўзломвалі сайт „Хартыі97“, пра што ён яшчэ ня ведаў».\nВольга Бандарэнка сустрэла Новы год адна, перапісваючыся з дачкой Юляй у скайпе.\nПра сустрэчу Новага году распавяла журналістка Ірына Халіп, жонка асуджанага на 5 год былога кандыдата на прэзыдэнта Андрэя Саньнікава:\n«Мы сабраліся сям’ёй, мае бацькі, Ала Ўладзімераўна. Апоўначы выйшлі праз скайп на сувязь зь Лёнданам, дзе былі нашы сябры са „Свабоднага тэатру“ Мікалай Халезін і Натальля Каляда, а таксама Ірына Багданава і Наташа Радзіна. І вось мы праз кампутар выпілі па келіху шампанскага».\nПавал Севярнынец правёў навагоднюю ноч у цягніку «Санкт-Пецярбург — Берасьце», вяртаючыся зь Віцебску на «хімію».\nАдбывае пакараньне Павал у Пружанскім раёне. У камэндатуры Севярынец мусіў быць ужо 1 студзеня. Як у цягніку сустракалі Новы год?\n«Беларусы і расейцы паводзілі сябе досыць тыпова. Беларусы ціха пілі шампанскае, а расейцы на ўвесь голас крычалі ў слухаўку. Палова вагона была пустая, таму рабілі што заўгодна. Было шумна. Угаманіліся толькі недзе пасьля 3 гадзіны».


На Рэспубліканскі конкурс “Нацыянальная літаратурная прэмія” па выніках 2018 года ў намінацыі “Лепшы твор (зборнiк твораў) паэзii” Мінскім абласным аддзяленнем ГА “Саюз пісьменнікаў Беларусі” вылучаны зборнік паэзіі Уладзіміра Цануніна “Страчанае рэха” (Мінск, “Колорград”, 2018);\nУ мінулым Уладзімір Цанунін турыст, па прафесіі – настаўнік гісторыі, а яшчэ бард, як кажуць, “знаўца чалавечай душы”. З якім замілаваннем кладзе радкі ў вершах аўтар! Каб так проста і прыгожа апісаць з’явы прыроды і лясны, азёрны сусвет, за ім трэба пільна, з любоўю назіраць. А потым беспамылкова знаходзіць дакладныя словы, трапныя параўнанні, каб як мага лепш данесці свае адчуванні да чытача. Адмысловасць у тым, што ў напружаны век высокіх тэхналогій, як раз і не хапае гэтага подыху роднай прыроды, і аўтар дае нам магчымасць скінуць на нейкі момант цяжар турбот, дае (без наведвання лесу) адчуванне таго, што ж на самой справе там адбываецца.\nАўтар арыгінальна пабудаваў свой твор: ён спалучыў пару года з паводзінамі жывёлін. І, зразумела, вершаваны зборнік адкрывае вясна. Яна як сімвал абуджэння прыроды, прадчування цёплага лета для людзей і лясных жыхароў. Адпаведныя гэтай задумцы і назвы раздзелаў: “Заплакаў дах капежам”, “Нябёсы дыхаюць блакітам”, “Пасівела неба над ракою”, “Мароз рассыпаў срэбра”.\nЗборнік “Страчанае рэха” – гэта працяг раней выдадзенай кнігі “Пушчанскія галасы” (2015). Другі свой зборнік краязнаўчай тэматыкі аўтар прысвячае Году малой радзімы.\nЦанунін Уладзімір Яфімавіч – член Саюза пісьменнікаў Беларусі (2014) і Саюза музычных дзеячаў Рэспублікі Беларусь (2009).\nВершы і песні пачаў пісаць з юнацтва. Зараз ён аўтар дзесяці паэтычных зборнікаў: “Зачараваная чаромха” (2007), “Мы самі пра сябе”, “Не отправленные письма” (2009), “У струменях часу”, “Хто ж адкажа” (2011), “Пушчанскія галасы”, “Да вогнішча далёкага юнацтва” (2015), “Люстэрка” (2016), “Кліча бацькава хата”, “Страчанае рэха” (2018). У 2010 годзе напісаў вершаваны тэкст да дакументальнай стужкі “Горад на Вяллі”, якая атрымала першае месца на I рэгіянальным конкурсе аматарскага краязнаўчага фільма ў Вілейцы.\nУ 2016 годзе быў узнагароджаны медалём Саюза пісьменнікаў Беларусі “За вялікі ўклад у літаратуру”.\n21 Марта 2019 в 07:24


17.08.2007 / 15:35\nДалі пачытаць стары нумар «Калосься» (1‑2006). Ужо больш за месяц мінула, а ўсё круцяцца ў галаве думкі ад прачытанага. Як надакучлівыя мухі. А мо — восы? Нумар прысьвечаны трагічным лёсам паэтаў — Сыс, Купрэеў, Гадулька, Рубін. Усе яны заўчасна пайшлі з жыцьця — хто сьпіўся, хто наклаў на сябе рукі\nДалі пачытаць стары нумар «Калосься» (1‑2006). Ужо больш за месяц мінула, а ўсё круцяцца ў галаве думкі ад прачытанага. Як надакучлівыя мухі. А мо — восы?\nНумар прысьвечаны трагічным лёсам паэтаў — Сыс, Купрэеў, Гадулька, Рубін. Усе яны заўчасна пайшлі з жыцьця — хто сьпіўся, хто наклаў на сябе рукі… (Усе, бо хоць Мікола Купрэеў фармальна пражыў досыць доўга — але ці было гэтае існаваньне жыцьцём?)\nПытаньне, якое мучыла пушкінскага Сальеры — чаму высокі дар Нябёсаў дастаецца слабым і нікчэмным людзям? А няхай бы гэта была ўзнагарода за выдатную вучобу і прыкладныя паводзіны! А то — вершы будуць «праходзіць» у школе, а вось біяграфіі аўтараў, як прыклад «делать жизнь с кого» — не.\nВарлам Шаламаў, прачытаўшы «Адзін дзень Івана Дзянісавіча», быў абураны: што гэта за лягер такі, дзе ўсе мелі лыжкі? У нашым баланду пілі цераз край! Чаму ходзіць кот? У нашым даўно б зьелі… і гэтак далей. «Зьявіўся яшчэ адзін «лакіроўшчык рэчаіснасьці» — рабіў выснову Шаламаў.\nІ вось гэтыя людзі, што прайшлі зямное пекла, непараўнальнае з дантаўскім, — не зламаліся. Ні Шаламаў, ні Салжаніцын, ані нашы Ларыса Геніюш ці Лявон Луцкевіч. Дык што ж за беды такія, якія пакуты сагнулі нашых паэтаў у барані рог? Ніводзін не зазнаў турэмных нараў, проч выцьвярэзьніка. Ніхто ня быў скалечаны, ня страціў зрок, не аглух…\n«… калі Сыс атрымаў кватэру», — не зарабляючы і не пазычаючы грошы, не беручы крэдыту — атрымаў, як кветку ў дзень народзін. Купрэеў — таксама. Не ў карцэры‑адзіночцы пісалі вершы, а ў аднапакаёўцы з ваннаю й цёплым клязэтам. Во які зьдзек рэжыму!\nКупрэеў, праўда, перажыў сапраўдную трагедыю — Дзяржаўнай прэміі не далі. Як жа тут ня сьпіцца з гора…\nІ ўсё роўна — калі чалавек губіць сябе, гэта заўсёды драма. Якім бы гэты чалавек ні быў.\nЧаста цытуюць Пушкіна — як той абураўся, што публіка любіць смакаваць жыцьцяпісы творцаў — маўляў, «он так же мал и мерзок, как мы!». Не, «мал и мерзок — но не так, как вы!» — пярэчыць паэт.\nУ тым і бяда, што — так. Бомж‑паэт сьмярдзіць гэтаксама, як любы іншы. Ці пакрыўдзіць цябе паэт, ці бухгалтар — усё роўна баліць. Толькі крыўда з боку паэта — горшая, бо ад яго чакаеш «разумнага, добрага, вечнага».\nБачыў у кнігарні таўстую кнігу — «Таркоўскі і я». Нейкая дама сабрала пад адной вокладкай усе рахункі вялікаму рэжысэру. Бо на вокладку вынесена тэза: няпраўда, што «гений и злодейство» несумяшчальныя.\nКнігу я не чытаў, але думаю, што там напісана праўда. (Дарэчы, гэтыя як жа часта цытаваныя словы Пушкіна — не ягоная асабістая думка. Яны ўкладзены ў вусны Моцарта, каб падкрэсьліць яго наіўнасьць.)\nТак бы хацелася, каб творцы нашых любімых вершаў і фільмаў былі белымі й пушыстымі, так хацелася б любіць аўтараў — як людзей. А яны найчасьцей злыя, калючыя й кепска пахнуць.\nЛеў Талстой тлумачыў гэта так — мастак бярэ зь сябе ўсё лепшае і ўкладвае ў свае творы, таму яны «прекрасны, а жизнь его дурна».\nМастак — і такі, і не такі як усе. Як і ў кожным, у ім гнязьдзіцца цэлы зьвярынец — ня толькі белыя рахманыя галубкі, але й брудныя гіены. І не заўсёды ён мае ўладу над імі.\nАле прыгажосьць прыходзіць на гэты сьвет празь яго.\nІ ня ў нашай моцы накіроўваць яе шляхі.\nБыў бы творца зь «іншага цеста» — як бы ён перадаў і выказаў тое, што робіцца з намі? Калі б не спазнаў усё на ўласнай скуры — гора і радасьць, грэх і раскаяньне?\nТворца ня можа пражыць жыцьцё, не пакрыўдзіўшы нікога. Многіх ён зьневажае самім фактам свайго існаваньня. Тым, што пастаянна рвецца на волю — нават ад тых, хто яго ўсім сэрцам любіць.\nНельга апраўдаць брудныя ўчынкі паэта.\nАле іх можна — прабачыць.\nНяшчасны чалавек, якога пакрыўдзілі. Але той, хто няздольны прабачыць, — няшчасны ўдвая.\nЖыцьцё кожнага чалавека — драма. Але драма паэта — падвойная. Бо ён жыве падвойным жыцьцём — зямным і нябесным.\nАднак на судзе над Паэтам у першую чаргу разглядаюцца ягоныя песьні. І кепскі верш для паэта — грэх нашмат большы, чым няшлюбнае дзіця.\nПаэт як асоба — наносіць раны.\nПаэт як творца — раны гоіць.\nБудзьма ж удзячнымі — нягледзячы ні на што.