Hatəmin nağılı - Nağıllar - Azərbaycan Xalq Nağılları\nBiri varıdı, biri yoxudu, Hatəm adlı bir dövlətli varıdı. Hatəm çox səxavətli, əliaçıq, fağır-füqəranı dost tutan bir adam idi. O, yeddi yolun ayrıcında bir imarət salmışdı, imarətə qırx qapı qoymuşdu. Qullarına, kənizlərinə tapşırmışdı ki, bura gələnlərə hər qapıdan girəndə bir qızıl versinlər. Belə ki, bura gələn hər adam qırx qızıl alırdı.\nGünlərin bir günündə bir dərviş oxuya-oxuya gəldi Hatəmin imarətinə. Adətə görə, hər qapıdan girəndə bir qızıl aldı. Elə ki gəldi çıxdı qırxıncı qapıya, gördü ki, həmin otaqda Hatəm özü əyləşib. Dərviş başladı oxumağa. Hatəm gördü bu çox yaxşı dərvişdi, çox da yaxşı səsi var. Quluna dedi:\n– Get baba, dərvişə de ki, zəhmət çəkib buyursun içəri.\nBir qızıl da qula verdi ki, versin dərvişə. Qul qızılı hörmətnən dərvişə verib dedi:\n– Baba dərviş, ağam deyir zəhmət çəkib buyursun içəri, bir neçə gün bizə qonaq olsun, biz də feyziyab olaq.\nDərviş ləbbeyk deyib, girdi içəri. Hatəm o saat ayağa durdu, hörmətlə dərvişə yer göstərdi. Dərviş salam verib əyləşdi. Hatəm də əyləşib, buyurdu təam (Yemək) gətirdilər. Allah verdiyindən yedilər, çörəklərini yeyib qurtarandan sonra Hatəm üzünü dərvişə tutub dedi:\n– Baba dərviş, dərviş dediyin elə bir adamdı ki, dünyanın hər tərəfinə gedir, bir çox şeylər görür. Bax, bu gördüyün imarət mənimdi, qırx qapısı var, özün gördüyün kimi, hər qapıdan girənə bir qızıl verirlər.\nBu ehsan hamısı mənimdi, budu, yeddi ildi bu imarəti saldırmışam, hər gün belə ehsan verirəm. Bu yeddi yoldan gəlib keçən öz payını almamış getməz. İnşaallah, nə qədər ömrüm var, bu ehsanı verəcəyəm. İndi sən dünya görmüşsən, de görüm, heç mən səxavətdə adam görmüsənmi?\nDərviş bir az fikrə gedib dedi:\n– Ey Hatəm, bəli, görmüşəm. Filan yerdə qırx yolun ağzında bir imarət tikilib, hər yolda da bir qul durub, o imarətin bir ağaclığından ötüb keçəni təvəqqeynən, minnətnən qaytarıb gətirirlər o imarətə.\nOna qızıl məcməyidə, qızıl nimçədə xörək verirlər, sonra yalvarırlar ki, bir neçə gün qal. Neçə gün qalsa, həmin qaydaynan gündə üç dəfə qızıl məcməyinin içində, qızıl nimçədə plov verəcəklər. Hər dəfə xörək yediyi qabları da ayrıca yığacaqlar. Axırda gedəndə, içində xörək yediyin qabların hamısını verəcəklər sənə aparacaqsan. Beləliknən gündə yüzlərnən adam orada xörək yeyir, gedəndə hansı qabda xörək yeyibsə, onu da özüynən aparır. Mənim özümü üç gün saxladılar, gedəndə də hələ yalvardılar ki, bir neçə gün də qal, ancaq mən razı olmadım. Mənə dünya malı lazım deyil. İstədim içində xörək yediyim qabları da götürməyəm, ancaq qoymadılar, dedilər ki, buranın qanunu gərək qabları götürəsən. İndi ey Hatəm, sən özün fikirləş, budu, gör sən səxavətlisən, yoxsa o imarətin sahibi?!\nHatəm bir qədər fikrə gedib dedi:\n– Baba dərviş, əlbəttə, onun müqabilində mənim səxavətim heçdi.\nAncaq dağ-daş da qızıl olsa, bu səxavətə davam eyləməz, qurtarar. De görüm, onun sahibi kimdi? Burda yəqin bir sirr var.\n– Ey Hatəm, bil və agah ol, ehsanın sahibini özündən, bir də Allahdan başqa heç kim tanımır. Əgər bilmək istəsən, özün get, bəlkə bir şey öyrənəsən.\nHatəm yenə də fikrə gedib dedi:\n– Bəli, ağa dərviş, mən ora getməliyəm.\nO gecəni dərvişnən keçirdi, səhər açılan kimi xudahafizləşib dərviş getdi öz işinin dalınca. Hatəm də üz qoydu bərri-biyabana, dərviş nişan verdiyi yerə sarı getməyə. Bəli, Hatəm çəkib çarığın dabanını, qırıb yerin amanını, günə bir mənzil, teyyi-mənazil, nağıllarda mənzil olmaz; az getdi, üz getdi, dərə-təpə düz getdi, bir neçə gündən sonar gəldi çıxdı həmin dərviş nişan verdiyi yerə. Gördü uzaqdan imarət görünür. Fikir elədi ki, qoy görüm dərviş dedikləri olacaqmı? Üz qoydu imarətə tərəf yox, ayrı tərəfə getməyə. Gördü dalınca bir səs gəlir.\nQayıdıb baxanda gördü, doğrudan da bir quldu, budu ildırım kimi buna tərəf yüyürə-yüyürə deyir:\n– Ey yolnan gedən, səni and verirəm Allaha, hər kimsən, nəçisən, dayan, sənə sözüm var.\nHatəm dayandı. Qul yetişib ədəbnən salam verdi, cavab alandan sonra dedi:\n– Oğlan, gərək mənnən gedəsən o görünən imarətə.\nHatəm qəsdən özünü bilməməzliyə vurub dedi:\n– Mənim o imarətə nə işim var, yolumdan olaram.\nQul yenə ədəbnən dedi:\n– Görürəm sən qəribsən, nabələdsən. O imarətdə ehsan verilir.\nBundan qırx yol keçir, bu yolun hərəsində mənim kimi bir qul durub.\nBizim borcumuzdu, yolnan keçənləri aparaq ora, ta ki, öz paylarını alsınlar, ondan sonra getsinlər. İndi səni and verirəm Allaha, gəl mənnən gedək, yoxsa məni öz işimdən qovarlar.\nHatəm gördü ki, dərviş buna nə demişdi, doğru çıxır. Öz-özünə fikir elədi ki, gedim bu sirri axıracan öyrənim. Yavaş-yavaş gəldilər imarətə çatdılar. Hatəm gördü necə ki, dərviş demişdi, elə də var, hər kim hansı qabda xörək yeyirsə, qabı da gedəndə həmin adam aparır.\nÖzü də bu imarətdə nə qədər qab işlənirsə hamısı qızıldandı.\nHatəm öz-özünə dedi: “Bu olası iş deyil, burda bir sirr var, gərək bu imarətin sahibini görəm”. Hatəmə lazımi hörmət elədilər. O saat bir qızıl məcməyi içində nimçədə xörək gətirdilər. Hatəm xörəyi yeyib, şərbəti içən kimi qullar, kənizlər gəlib qabları yığışdırıb qoydular Hatəmin xurcununa.\nHatəm üç gün burda qaldı, gördü xeyir, hər gün bunun hörməti artır, qabları da həmin qaydaynan, yığıb onun xurcununa qoyurlar.\nHatəm yəqin elədi, bildi ki, lap bir il də burda qalsa gün-gündən hörməti artacaq. Öz-özünə dedi ki, mənə pul lazım deyil, mal lazım deyil, mənim burda çox yubanmağım yersizdi. İndi gərək əsil məqsədimə başlayam, vaxt keçirmək olmaz.\nO saat Hatəm qulların birin işarəynən çağırdı. Qul hazır olub, dedi:\n– Nə qulluğun var, buyur, can-başnan yerinə yetirim.\n– Qul sahibi olasan, sənə qulluğum yoxdu, ancaq mən bu ehsanın sahibini görmək istəyirəm.\nQul gülüb dedi:\n– Bu çox çətin məsələdi. Bax, mən yeddi ildi burda qulluq eləyirəm, hələ ehsan sahibini görməmişəm. Bilmirəm adı nədi, özü nədi, insandı, cindi, pəridi, nədi. Burda gördüyün bu qədər qulların, qulluqçuların hamısı da mənim kimidir. Heç kəs onu görməyib tanımayır da.\nHatəm bir az fikrə gedib dedi:\n– Heç olmasa onun sizə əmrini, buyruğunu yetirən quldan, kənizdən varmı?\n– Bəli, bir kəniz var, o, lazımi əmri verir, lazımi xəbəri də aparıb gətirir.\n– O kənizi get çağır, gəlsin bura.\nQul baş üstə deyib, o saat kənizi çağırdı, kəniz hazır olan kimi Hatəm kənizə dedi:\n– Get ağana de ki, əgər izn versə, mən onu görmək istəyirəm.\nKəniz başını bulayıb dedi:\n– Bu mümkün deyil; heç mən də onu görmürəm, ancaq pərdə dalından danışırıq, xörəyini də aparıb həmin pərdənin dalında qoyub çıxıram.\nİndiyə kimi onun üzünü də görməmişəm.\n– Get ağana salam söylə, de ki, əgər pərdənin dalından onnan danışmağa mənə izn verməsə, mən bu ehsanların heç birini qəbul eləməyəcəyəm. Kəniz “Baş üstə!” deyib getdi; bir azdan sonra qayıdıb dedi:\n– Ağam sənə salam söyləyib deyir ki, hər nə lazımdı istəsin, nə qədər dövlət deyir verim, ancaq məndən o xahişi eləməsin.\n– Ağana get deynən, qonaq deyir, mənə dünya malı lazım deyil, mənim onnan bir neçə kəlmə sözüm var. İzn versə gələrəm, pərdə dalından danışaram, izn verməsə, çıxıb gedərəm.\nKəniz baş üstə deyib, yenə getdi. Bir azdan sonra qayıdıb gəldi, üzünü Hatəmə tutub dedi:\n– Ağam salam eləyib deyir, mən əhd eləmişəm, bu qapıya gələnin nə hacəti olsa, yerinə yetirəm. İndi ki, sən də ağamnan danışmaq istəyirsən buyur, izindi.\nHatəm bunu eşidən kimi şad oldu, durdu düşdü kənizin dalına. Bir neçə otaq keçib gəldilər çıxdılar lap dalda bir otağa. Hatəm gördü otağın ortasından bir pərdə asılıb.\nKəniz Hatəmi pərdənin qabağında qoyub dedi:\n– Buyur danış, mənim ağam bu pərdənin dalındadı, sonra özü qayıdıb çıxdı.\nHatəm pərdəyə sarı gəlib, salam verdi, pərdənin dalından bir şəxs cavab qaytardı. Sonra dedi:\n– Ey qonaq, söylə görüm, mənnən danışmaq nəyinə lazımdır?\nHatəm cavab verdi:\n– Ey şəxs, bil və agah ol ki, mənim adıma Hatəm deyirlər. Mənim dünya malına ehtiyacım yoxdu. Filan yerdə, yeddi yolun ayrıcında bir imarətim var, bu imarətin də qırx qapısı var. Hər kim o qapıya gəlirsə, hər qapıdan girəndə bir qızıl ehsan alır. Bir gün bir dərviş gəldi.\nQırx qızıl alıb getmək istəyəndə, mən onu qonaq saxladım, söhbət əsnasında sənin səxavətindən mənə xəbər verdi. Mən təəccüb eləyib, özüm gözümlə görmək üçün bura gəldim. İndi görürəm dərviş nə deyibsə, hamısı düzdü. Ancaq bilmirəm ki, bu, necə sirdi. Bu ehsanın qabağında dağ-daş da dayanmaz. İndi sən gərək bu sirrdən məni agah eləyəsən, görüm bu necə işdi?\nO şəxs pərdənin dalından cavab verdi:\n– Ey Hatəm, əgər mənim sirrimdən agah olmaq istəyirsənsə, gərək gedəsən filan şəhərdə bir həkim var, onun dərdindən xəbər biləsən, sonra gəlib onun sirrini mənə söyləyəsən, mən də öz sirrimi sənə açaram.\nHatəm şərti qəbul edib, həmin şəxsnən əhd-peyman eləyib, düşdü yola. Az getdi, üz getdi, dərə-təpə düz getdi, getdi çıxdı həmin şəhərə. Düşdü bir karvansaraya, mənzil tutub rahat oldu. Ondan sonra başladı\nhəkimi sorağ eləməyə. Karvansaraçıdan xəbər aldı. Karvansaraçı dedi:\n– Oğlum, o həkim ildə bir dəfə çıxır şəhərin filan yerində bir meydan var, o meydana. O gün şəhər əhli də yığışır ora. Həkim bir-bir hamının vəznini (Nəbzini) tutur, hər kəsin nə dərdi var, dərmanını deyir. İndi sən gözlə. Həmin gün mən sənə xəbər verərəm, gedərik, mən də gedəcəyəm.\nHəkim gəlib hamının vəznin tutacaq, dərdini deyəcək. Növbət sənə çatanda, sənə nə deyəcək ki, sənin dərdin filandı, onda görərsən nə deyir, əməl edərsən.\nBəli, Hatəm bu xəbəri karvansaraçıdan eşidəndən sonra arxayın olub, öz mənzilinə getdi. Bir müddət keçəndən sonra karvansaraçı xəbər verdi:\n– Hatəm, bala, sabah vaxtdı, tezdən durarsan gedərik meydana.\nO gecəni keçirtdilər. Səhər üzünüzə xeyrə açılsın, elə ki səhər açıldı, Hatəmlə karvansaraçı durdular, getdilər meydana tərəf. Yetişib gördülər hamı cərgəynən durub. Bunlar da bir tərəfdə durdular.\nBir az keçəndən sonra gördülər budu, həkim bir öküz minib, bir qul da yedəyini çəkə-çəkə gəldilər. Həkim meydana çatan kimi öküzdən düşdü, ipini verdi qula, qul da çəkib öküzü bir yanda saxladı. Həkim meydanın bir başından düşüb, adamlara baxmağa başladı. Birinə dedi, sənin dərmanın filan şeydi.\nBirinə dedi, filan şeydi, elə ki növbə çatdı karvansaraçıya, ona da dedi, karvansaranı təmiz saxla.\nHatəmin vəznini tutan kimi dedi:\n– Oğul, sənin dərdin mənlikdi, bir az gözlə, işimi qurtarım gedək.\nHəkim elə ki meydanı dövr elədi, qurtardı, öküzü minib Hatəmi də götürdü, gəldi evinə.\nHatəm gördü bu həkimin bir imarəti var, heç padşaha müyəssər deyil. Oturdular, çörəkdən-zaddan yeyəndən sonra başladılar söhbətə.\nHatəm söhbət arasında dərdini açıb həkimə dedi. Həkim cavabında dedi:\n– Ey Hatəm, sənin dərdin asandı, ancaq mənim bir şərtim var, gərək onu qəbul eləyəsən, sonra mən sirrimi açıb sənə deyərəm.\n– Buyur, hər nə şərtin olsa, yerinə yetirməyə hazıram.\nHəkim şad olub dedi:\n– Ey Hatəm, filan şəhərdə bir padşah var. Onun gözləri yeddi ildi tutulub.\nMünəccimlər ona deyirlər, sənin gözünün dərmanı atının dırnağı dəyməyən yerdədi. Həmin padşahın da üç oğlu var. Böyüyü xan qızından, ortancılı bəy qızındandı, kiçiyi də rəiyyət qızındandı. Hər il padşah xannan bəy qızınnan olan oğlanlarını göndərir gözünün dərmanı üçün, onlar da gedib bir neçə yer gəzirlər, axırda da deyirlər, bizim atamızın dırnağı heç ömründə bura dəyməyib. Tez bir az xoşlarına gələn otdan, alaqdan, çiçəkdən-zaddan yığıb qayıdırlar. Onların da heç bir əsəri olmur. Amma kiçik oğlunun adı İbrahimdi. Neçə dəfə istəyib getsin, atası izn verməyib ki, mənim xanzada, bəyzadə oğlanlarım bir şey edə bilməyib, indi sən gedib nə eləyəcəksən. Ona görə də həmişə İbrahim qəmgindi. Özü də fağır-füqəranı, qərib-qürübü dost tutur. Gedərsən həmin vilayətə, çox tezliknən o İbrahimnən dostlaşarsan, sonra məndən ona salam yetirərsən, deyərsən onun atasının gözünün dərmanı Gülüstani-İrəm padşahının qızının bağçasındadı. Mən sənə bir kağız verərəm, bir az da dava. Onları da verərsən İbrahimə. O kağızda yazılanlara əməl eləyər, ondan sonra atasının gözünün dərmanını gətirə bilər.\nHatəm o gecəni həkimnən keçirdi, səhər yola düşəndə həkim ona dedi:\n– Ey Hatəm, İbrahim pərilər padşahının qızıynan evlənəcək. Sən də qızı görəcəksən. Elə ki qızı gördün, mənim dilimcə ona salam eləyib, deyərsən ki, mənim kitabımı tapıb versin. Kitabı tapıb verən kimi, dayanmayıb gələrsən. Ondan sonra mənim sirrimi bilərsən. Hatəm şad oldu, həkimnən görüşüb öpüşüb ayrıldı. Hatəm dərələrdən yel kimi, təpələrdən sel kimi, badeyi-sərsər kimi dağların dabanıynan, yolların kənarıynan, günə bir mənzil, teyyimənazil bir müddətdən sonra gəlib çıxdı həmin kor padşahın vilayətinə.\nSoraqlaşıb İbrahimi tapdı. Bir, təhərnən tanış oldu. İbrahim Hatəmin qəribliyini bilən kimi, onnan qardaşlıq oldu, Hatəmi götürüb gəldi evlərinə. Anasına tapşırdı:\n– Ana, Hatəm mənim qardaşımdı, ondan muğayat ol.\n– Balama da qurban olum, onun qardaşlığına da, gözüm üstə yeri var.\nBəli, İbrahimnən Hatəm burda qalmaqda olsun, sizə xəbər verim kor padşahdan.\nKor padşah bir gün vəzir-vəkilini çağırıb, əmr elədi hazırlıq görsünlər.\nBöyük oğluynan ortancıl oğlu gedəcək onun gözünə dərman tapmağa. İbrahim bu əhvalatı eşidən kimi çox bikef oldu. Çünki atası ona izn vermirdi qardaşlarıynan gedə.\nHatəm İbrahimin bikefliyini görən kimi başladı səbəbini xəbər almağa. İbrahim əvvəlcə demək istəmədi. Sonra gördü Hatəm bikef olur, odu ki dedi:\n– Qardaş, biləsən ki, sabah qardaşlarım gedəcək atamın gözünə dərman axtarmağa, ancaq atam məni qoymur mən də gedim, ona görə bikefəm.\n– Sən də get, ta niyə bikef olursan?\n– Elə dərd də odu ki, atam qoymur, deyir rəiyyət qızından olubsan.\nBunu deyib, İbrahim başladı ağlamağa. Hatəmin ürəyi tab eləmədi, durub İbrahimin boynunu qucaqlayıb dedi:\n– Ey qardaş, bil, agah ol, mən bu işləri əvvəlcədən bilirdim, ancaq özüm sənə qəsdən demirdim. İndi bilməlisən, mən elə, bura, sənin dərdinə əlac eləməyə gəlmişəm, sənnən də tanış olmağım elə bunun üçündü.\nHatəm bütün əhvalatı başdan axıra kimi İbrahimə mən sizə söyləyən kimi söylədi. Həkimin də əhvalatını nağıl elədi. İbrahim həkim sifarışını eşidən kimi Hatəmin boynunu qucaqlayıb dedi:\n– Bir tez ol, kağızı, bir də dərmanı mənə ver, and içirəm sənin canına, lap ölüm olsa, qəbul eləyib gedəcəyəm.\nHatəm həkimin kağızını çıxardıb verdi İbrahimə.\nİbrahim həkimin kağızını oxuyub gördü yazır: Ey İbrahim, qibləyə tərəf üç gün at sürərsən, dördüncü gün, bir meşəyə çıxacaqsan. Orda bir dev var, yeddi ildi ayağına bir çinar budağı batıb, ta ölüm halındadı.\nOnun ayağının altında bir quyu qazıb girərsən içinə, sonra qəfildən çinar parçasını onun ayağından çəkib atarsan kənara, tez özünü quyuda gizlədərsən. Dev çığırıb deyəcək:\n– Ey məni belə incidən, əlimə düşəydin, ətini aşığacan, qanını qaşığacan eləyərdim.\nSən dinməz-söyləməz quyuda oturarsan. Elə ki, qan-çirk getdi qurtardı, onda dev yatıb rahat olacaq, sonra ayılıb deyəcək:\n– Ax, ey məni belə dincəldən, əlimə düşəydin, and olsun Süleyman peyğəmbərin üzüyünün naxışına, hər nə istəsən verərdim. Onda çıxarsan, həmin dərmanı tökərsən onun yarasına, yarası o saat sağalacaq.\nSonra o nə desə əməl edərsən.\nİbrahim şad oldu. Hatəmnən vidalaşıb getdi, getdi padşahın məclisinə.\nÜzünü tutub atasına dedi:\n– Ata, mənə də bir at ver, mən də istəyirəm gedim, bəlkə Allah rast saldı, gözünün dərmanını tapdım.\nAtası gülüb dedi:\n– Axmağın danışdığı sözə bax, mənim xanzadə, bəyzadə oğlanlarım tapmır, indi sən gəlib mənim dərdimə dərman olacaqsan?\nİbrahim bikef, məlul durub qayıtdı geri. Hatəm İbrahimi bikef görəndə əhvalını soruşdu. İbrahim əhvalatı tamam nağıl elədi.\n– Sən qəm eləmə, mən düzəldərəm.\nDurub ayağa yavaş-yavaş gəldi İbrahimin anasının yanına, dedi:\n– Ana, padşah İbrahimə at vermir, o da atasının gözünə dərman axtarmağa gedə. İbrahim də cavandı, atasının belə kəmiltifat (Az iltifatlı, az hürmətli) olmasından sınır.\nSən özün get, padşahı dilə tut, gör bir yabıdan zaddan ala bilərsənmi?\nAna qəlbi yumşaq olar. İbrahimin anasının ürəyi yanıb, durdu getdi padşahın yanına. Padşah dedi:\n– Ey arvad, nə var belə?\nArvad cavabında dedi:\n– Qibleyi-aləm sağ olsun, nə olar rəiyyət qızından olanda, yazıqdı, ürəyini sındırma, nə çoxdu tövlədə at, bir yabı da İbrahimə ver, o da getsin Allaha da xoş gedər.\nPadşah bir az fikir eləyib, ürəyi yumşaldı, vəzirə dedi:\n– Vəzir, tövlədə bir gözü kor, bir ayağı da topal yabı var, onu da ver İbrahimə, qoy o da cəhənnəm olsun getsin.\nVəzir əmr elədi, həmin topal yabını da İbrahimə hazırladılar.\nAnası qayıdıb əhvalatı İbrahimə, bir də Hatəmə nağıl elədi. Hər üçü şad olub hazırlığa başladılar. Xülasə, o gecəni sabah eləyib, sabah üzünüzə xeyrə açılsın, səhər açılan kimi İbrahim də ayından-oyundan götürüb atın belinə aşırıb, özü mindi üstə. Hatəmi anasına tapşırdı, anasını da Hatəmə, hər ikisiynən öpüşüb, görüşüb ayrıldı.\nBəli, şəhərdən çıxıb, üz qoydu qiblə tərəfə getməyə. Qardaşları gördü İbrahim qiblə tərəfə gedir, bunlar da ağızlarını çevirdilər ayrı tərəfə getməyə.\nBunları öz yolunda qoyaq, görək İbrahim necə oldu. İbrahim iki gün yol getdi. Gördü, yabı tay lap yorulub, getmir. Düşüb yerə, yabını qatdı qabağına. Gethaget, az getdi, çox getdi, dərətəpə düz getdi, getdi çıxdı həkim nişan verdiyi meşəyə. Yabının belindən yükünü alıb qoydu yerə, sonra yabının cilovunu başından çıxarıb ötürdü meşəyə, dedi:\n– Get hara istəyirsən, ta sən mənə lazım deyilsən.\nBaşladı meşəni axtarmağa, ta ki gəlib çıxdı bir yerə, gördü bir dev yerə yıxılıb nər-nər nərildəyir. Tay ölüm halındadı.\nTez başladı bu devin ayaq səmtindən, bir yerdən, quyu qazmağa.\nQuyunu qazandan sonra girdi həmən quyuya, üstün şaxşəvəlnən örtdü, əli çıxmağa bir yerə qoydu. Qəfildən yapışdı çinar budağınnan, ya Allah deyib, çəkib devin ayağından çıxartdı, atdı kənara, özü də tez quyuda gizləndi. Dev bur nərə çəkib dedi:\n– Ay məni belə incidən, əlimə düşəydin, ətini aşığacan eliyərdim, qanını qaşığacan.\nİbrahim çəkilib quyunun dibinə qısıldı. Devin ayağından çirk, qan sel kimi axmağa başladı. Bir azdan sonra dev rahat olub, yuxuya getdi. Çoxdan ayağının ağrısının acısından yatmamışdı, ona görə dev tamam üç gün, üç gecə yatdı, dördüncü gün ayılıb, dedi:\n– Ux, ey məni belə dincəldən, əlimə düşə idin, and olsun Süleyman peyğəmbərin üzüyünün naxışına, hər nə istəsən verərdim.\nİbrahim o saat sıçrayıb quyudan çıxdı kənara, dedi:\n– Mən burdayam, ancaq hələ gərək sənin ayağına dərman vuram sağala, sonra danışaq. Dev İbrahimin o üzündən, bu üzündən öpüb dedi:\n– İbrahim, sən məni ölümdən qurtardın. Sənnən ölüncə qardaşam, nə istəsən yerinə yetirəcəyəm.\nİbrahim həkimin göndərdiyi dərmanı devin ayağına vuran kimi, ayağı oldu anadangəlmə sappasağ. Ondan sonra üzünü tutub devə dedi:\n– Qardaş, indi gərək məni sən aparasan Gülüstani-İrəmə. Mənim atamın gözü kordu. Davası Gülüstani-İrəmdə pərilər padşahının qızı Mələkəxatının bağçasındadı.\n– Paho, qardaş, bu çox çətin işdi. Özü də mən bilmirəm Gülüstaniİrəm hardadı. Amma qorxma, məndən o yana, üç aylıq yolda qardaşım var, o məndən yüz yaş böyükdü. Gedərik ora, ola bilər ki, o buna əlac eləsin. Ancaq qardaş, özün gördün, mən yeddi ildi xəstəyəm, çox zəifləmişəm.\nBir neçə gün ovdan-zaddan vur, bir hala gəlim, sonra gedərik.\nSən darıxma, Allah kərimdi.\nİbrahim o saat ox-yayın götürdü, bir neçə maraldan-ceyrandan, kəldən vurub gətirdi, kabab eləyib yedilər.\nMüxtəsər, hər gün bu dev bir çöl heyvanı yeyirdi. Qırx gündən sonra dev hala gəlib dedi:\n– Qardaş, indi bu gün yola düşə bilərik.\nDev İbrahimi də alıb çiyninə, qalxıb havaya, düşdü yola. Üç gün yol gedəndən sonra, gəldilər, düşdülər bir dağın ətəyinə. İbrahim gördü bu dağın başında bir kaha görünür. Yavaş-yavaş gəlib çıxdılar bura, gördülər burda bir dev oturub, qəddi minarə kimi, başı günbəz kimi. Bunları görən təki yerindən sıçrayıb qardaşlarıynan qucaqlaşdı. Sonra dedi:\n– Qardaş, xoş gəlmisən, beş gəlmisən, nə əcəb gəlmisən, nə əcəbəcəb.\nYeddi ildi harda idin, nə bilirdin ki, mən çoxdan bəri adəm əti yeməmişəm, mənə bəni-adəm gətirmisən?\nİbrahimnən gələn dev dedi:\n– Qardaş, fikrini çaşdırma. İbrahim bizim qardaşımızdı. Yeddi ildi ki, mənim ayağıma bir çinar budağı batmışdı. Filan meşədə olurdum, məni ölümdən İbrahim qurtardı. Özü də atasının gözünün dərmanından ötəri Gülüstani-İrəmə gedəcək. Gərək İbrahimi Gülüstani-İrəmə aparasan.\nDev bunu eşidən kimi yerindən qalxıb İbrahimi bağrına basdı, o üzündən, bu üzündən öpüb dedi:\n– Qardaş, and olsun Süleyman peyğəmbərin cıqqasına (Cıqqa tac yerinə işlənmişdir), mən bilmirəm Gülüstani-İrəm ha tərəfdədi. Amma yenə də ürəyini qısma.\nBizim böyük qardaşımız üç aylıq yol məndən bu yanda olur. O məndən üç yüz yaş böyükdü. Səni apararam onun yanına, o əlac elər.\nAncaq hələ gərək bir neçə gün mənə qonaq qalasan, bu yolun ağrısı canından çıxa.\nİbrahim üç gün burda qaldı. Elə ki, dinclərini aldılar, kiçik qardaş qaldı burda, ortancıl qardaş İbrahimi alıb dalına tənur (Göyə çəkildi, uçdu) eylədi göyə. Üç ay tamam yol gedib, gəldi çıxdı böyük qardaşının məkanına. Düşdülər uca dağın dibinə. Yenə bu dağda da bir mağara var idi.\nYavaş-yavaş çıxdılar mağaraya tərəf. İbrahim gördü burda bir dev oturub, o biriləri buna muştuluqdu. Dev bunları görən kimi qalxıb ayağa dedi:\n– Qardaş, bizi hardan yad elədin, nə bildin ki, mən çoxdan adəmizad\nOrtancıl qardaş gülüb cavab verdi:\n– Qardaş, səhv eləmə, İbrahim bizim qardaşımızdı. O, bizim balaca qardaşımızı ölümdən qurtarıb. Özü də Gülüstani-İrəmə gedəcək, gərək onu aparasan.\nBütün əhvalatı, mən sizə nağıl eyləyən kimi, ortancıl dev böyük qardaşa nağıl elədi. Böyük dev dedi:\n– Qardaş, mən aparmağa İbrahimi apararam. Ancaq bu çox ağır məsələdi. Qorxuram İbrahimin başına bir qəza gələ.\n– Qardaş, sən məni apar, qalanınnan işin olmasın.\n– Hələ bir neçə gün mənə qonaq qalın, dincəlin, sonra apararam.\nAmma gərək mən nə desəm, əməl eləyəsən.\n– Baş üstə, hər nə desən, elə də elərəm.\nTamam bir ay dev İbrahimgili qonaq saxladı. Hər gün İbrahimi devlər aparırdı ova, gəzdirirdilər, ovlayırdılar, quşluyurdular, yenə qayıdırdılar. Xülasə, qoymurdular ki, İbrahim qəm çəksin. Böyük qardaş İbrahimi sevəndə, öpüb qucaqlayanda, atıb tutanda ortancıl qardaş deyirdi:\n– Qardaş, nə qədər olsa İbrahim bəni adəmdi, onda nə can var, çox da İbrahimi incitmə.\nXülasə, bir aydan sonra böyük qardaşnan İbrahim hazırlandılar getməyə.\nBöyük qardaş üzün tutub ortancıl qardaşa dedi:\n– Qardaş, biz İbrahimnən qayıdınca, sən bizi burda gözləyərsən, mən gətirib İbrahimi verərəm sənə. Sən də aparıb balaca qardaşımıza verə3Bstü bir səfalı çəmənlik yerdə düşdülər. Ceyrandan, maraldan ovlayıb, kababdan-zaddan düzəldib yedilər. Sonra yenə də dev İbrahimi dalına alıb, qalxdı havaya, üz qoydu Gülüstani-İrəmə tərəf getməyə. Axşama qədər gedib yenə səfalı çəmənlik bir yerdə düşdülər. Şikardan-zaddan hazırlayıb yedilər, gecəni də bir mağarada keçirib, tezdən yola düşdülər.\nHər gün bir aylıq yol gedirdilər. Beləliklə, tamam qırx gün yol getdilər, ta ki, gəlib çıxdılar Gülüstani-İrəmin sərhəddinə. Qırx birinci gün düşdülər bir çBstü bir səfalı çəmənlik yerdə düşdülər. Ceyrandan, maraldan ovlayıb, kababdan-zaddan düzəldib yedilər. Sonra yenə də dev İbrahimi dalına alıb, qalxdı havaya, üz qoydu Gülüstani-İrəmə tərəf getməyə. Axşama qədər gedib yenə səfalı çəmənlik bir yerdə düşdülər. Şikardan-zaddan hazırlayıb yedilər, gecəni də bir mağarada keçirib, tezdən yola düşdülər.\nHər gün bir aylıq yol gedirdilər. Beləliklə, tamam qırx gün yol getdilər, ta ki, gəlib çıxdılar Gülüstani-İrəmin sərhəddinə. Qırx birinci gün düşdülər bir çəməni-basəfa yerdə. İbrahim gördü paho, bura heç gördüyü yerlərə oxşamır, hər tərəf gül, çiçək, ağaclar baş çəkib ərş-fələyə, bülbüllər cəh-cəh vurur, vallah deyirsən bura cənnətin bir guşəsidi.\nDev gördü İbrahimin ağzı açıla qalıb, dedi:\n– Qardaş, bu hələ harasıdı. Sən pərilər padşahının sərhəddindəsən.\nGülüstani-İrəmə gedəndə görərsən orda nə var.\nXülasə, ovdan-zaddan vurub günorta xörəyini yedilər, sonra dev üzünü tutub İbrahimə dedi:\n– Qardaş, indi ta mən burdan o yana gedə bilmərəm. Sən özün tək getməlisən. Mən sən gəlincə burda gözləyəcəyəm. Ancaq mən sənə bir neçə şey öyrətməliyəm. Gərək onlara əməl edəsən. İndi qulaq as, gör nə deyirəm!\n– Qardaş, söylə, mən hazıram dediklərinə əməl eləməyə.\n– Qardaş, elə ki, pərilər padşahının torpağına ayaq qoydun, ta sən gündüz yol gedə bilməzsən, gərək gecə yol gedib, səhər açılanda quyu qazıb gizlənəsən. Burdan pərilər padşahının qızı Mələkəxatının bağına qədər qırx mənzildi. Gərək hər mənzili bir gecədə gedəsən. Özü də belə gedəsən ki, səhər açılan kimi, quyunu da qazıb gizlənə biləsən. Yoxsa səni devlər tutub, parça-parça edərlər. Burdan o yana bəni-insan ayağı düşməyib, düşə də bilməz, oralar tamam devlər, pərilər məskənidir.\nBir də İbrahim, qırxıncı quyunu pərilər padşahının qızı Mələkəxatının bağının qapısının lap ağzında qazmalısan. Çünki sənin atanın gözünün dərmanı o bağdadı. O bağın yeddibaşlı qırx dev qarovulçusu var.\nOnlar altı ay bağda qalırlar, altı ay səyahətə gedirlər. Altı ay ovlayıb, quşlayandan sonra qayıdırlar. O devlər gedəndə bir lov oxuyurlar, qapıları açılır, çıxırlar bağçadan çölə. Sonra yenə bir lov oxuyurlar, qapılar bağlanır. Əgər o lovları bilməsən, min çalışsan, bağa girə bilməzsən.\nGərək hər lov oxunan kimi öyrənəsən. Elə ki, devlər getdi, quyudan çıxarsan, birinci lovu oxuyarsan qapılar açılar, gedərsən içəri. Həmin lovu oxuyarsan, qapılar örtülər. Başlarsan bağı gəzməyə. Qabağına bir uca ağac çıxacaq, görəcəksən onun hər yarpağının dibində bir qumrov (Zinqrov) asılıb Sənin atanın gözünün dərmanı həmin ağacın yarpaqlarıdır.\nGərək o yarpaqları elə üzəsən ki, qumrov tərpənməyə. Əgər qumrov tərpənsə, onun səsi altı aylıq yola gedəcək, devlər o səsi eşidəcək, o saat bağda hazır olacaqlar. Çünki o devlər altı aylıq yolu bir saata gəlirlər.\nOnlar da ki gəldi, sənin ta min canın olsa, birisi sağ qurtarmaz. Yavaşca gərək o ağaca çıxasan, ehtiyatnan o yarpaqlardan qopardasan, nə qədər lazımdı qoynunu, qoltuğunu doldurub, yavaşca ağacdan düşəsən. Yenə həmin lovları oxuyub bağdan çıxarsan, həmin quyularda gizlənə-gizlənə qayıdarsan geri. Mən burda səni üç ay gözləyəcəyəm. Gəlməsən biləcəyəm ki, ölübsən, qayıdıb gedəcəyəm. Gəlsən səni götürüb qayıdacağam öz mənzilimə, ordan da o biri qardaşlarımnan gedərsən vilayətinə. Ancaq mən dediklərimi yadında yaxşı saxla.\nDev İbrahimnən axşamacan o yandan, bu yandan söhbət elədi. Elə ki, axşam oldu, İbrahim devnən vidalaşıb, düşdü yola. O gecəni yol gedib, sabaha yaxın bir quyu qazıb içində gizləndi. Axşama qədər gözləyib, əl-ayaq yığılandan sonra düşdü yola. O, gecəni də yol gedib sübh açılanda yenə də quyu qazıb gizləndi. Belə-belə gecə yol gedib, gündüz quyu qazıb gizlənirdi, ta otuz doqquz gün ötdü, qırxımıncı gün səhər açılana yaxın, axırıncı quyunu Mələkəxatının lap qapısının ağzında qazıb gizləndi.\nBir neçə gün gözlədi ki, görüm gəlib gedən olacaqmı. Gecələr çıxıb ovlayır, quşlayır, gündüzlər də gizlənirdi. Heç bilmirdi ki, bağdadı, yoxsa ovdadı. Beləliklə, üç gün keçdi. Dördüncü gün gördü bağ tərəfdən hənirti gəlir. İbrahim nəfəsini içinə çəkib, qulaq asdı, gördü budu devlər gəlir.\nFikir verib, devlər lovu oxuyan kimi bu da əzbərlədi. Qapı açılıb devlər çıxdı çölə. İbrahim devləri görəndə bədəninə lərzə düşüb qorxusundan özünü itirdi. İbrahim ömründə belə divlər görməmişdi. Boyları minarə kimi, qolları çinar kimi, buynuzları incir budağı kimi. Hər birinin yeddi başı var idi. Hərəsi yeddi dəyirman daşını bir çinar ağacının başına keçirib, almışdılar, əllərinə. İbrahim öz-özünə fikir elədi ki, əgər bu dari-Şümşadı (Şümşad ağacını (dirəyini)) dağa vursalar dağılar. Yenə bir lov oxudular qapılar bağlandı, ondan sonra gurhagurnan çıxıb getdilər. İbrahim əlüstü ikinci lovu da öyrəndi. Devlər gedəndən sonra bir qədər özünü toxdadıb, Allah səndən mədəd deyib, quyudan çıxdı bayıra. Birinci lovu oxudu, qapılar taybatay açıldı. İbrahim girdi bağa. Ondan sonar ikinci lovu da oxudu, qapılar yenə də öz qaydasıynan bağlandı. İbrahim ətrafa baxıb gördü, vallah, bura bir bağdı, deyirsən cənnətin bir guşəsidi. Ağaclar baş çəkib ərş-fələyə, səfalı, çəmənlik bir yerdi. Hər tərəfdən sular axır, çiçəklər açılıb, ətri hər tərəfi bürüyür. Hər aşıq öz yarına min dilnən naz eləyir. İbrahimin ağlı başından çıxmışdı, bilmirdi nə eləsin. Uçan quşlara baxsın, yoxsa bülbülün gülnən oynamasına tamaşa eləsin. Birdən İbrahimin qulağına bir çalğı səsi gəldi. Səsi eşidən kimi, tez bir gül kolunun içində gizləndi. Baxıb gördü, bir dəstə qızdı, çala-çala, oxuya-oxuya budu gəlir. Vallah yemə, içmə bunların xətti-xalına, gül camalına tamaşa elə. İbrahim heyran qalıb, öz-özünə fikir edirdi ki, xudavənda, bu gözəllikdə də can, bu gözəllikdə də məkan olarmı!\nQızlar yavaş-yavaş gəlib, İbrahimin böyründən keçdilər. İbrahim öz-özünə dedi ki, sən öləsən bunlar nəçidirlər, hara gedirlər, onu bilməyincə, heç bir iş görə bilmərəm.\nGözlədi, qızlar bir az aralanan kimi koldan çıxıb, bu da qarabaqara düşdü bunların dalınca, onlar hara getdisə, İbrahim də onların iziynən gedirdi.\nBir vaxt İbrahim gördü, bir qalaça görünür ki, parıltısından göz qamaşır. İbrahim bir az da yaxınlaşıb gizləndi, gördü qızlar gəlib bu qalaçaya daxil olurlar. İbrahim öz ürəyində dedi:\n– Ey dadi-bidad, heç dinmə, nə əmma varsa, bu qalaçada var.\nGərək bunu öyrənəm. Devlər hələ altı ay ovda olacaqlar. Ona kimi mən çox işlər görə bilərəm.\nİbrahim gizləndiyi yerdən çıxıb, yavaş-yavaş qalaçaya tərəf gəlib, gördü paho, buranın kərpicinin biri qızıldandı, biri gümüşdən. Heyran qalıb gəzə-gəzə qalaçanın qapısını tapdı. Gördü elə qapı açıqdı. Allaha pənah deyib, girdi içəri. Gördü nə, əvvəlki bağ bunun yanında nədi! Bu elə bağdı ki, mislini Allah-taala bir də yaratmayıb. Dünyada hər nə meyvə desən, burda var. Dünyada hər nə gül, çiçək desən, burda var. Dünyada hər nə quş desən, burda var. Xülasə, Allah nə qədər gözəl şey yaradıbsa, elə bil hamısını bura yığıblar. İbrahim bunları görüb, sərməst olmuşdu. Bilmirdi ki, hansına tamaşa eləsin.\nVeyillənə-veyillənə gəldi çıxdı bir yerə. Gördü burda bir çarhovuz var, daşının biri qırmızı yaqutdan, biri zəbərcətdən (Qiymətli daş adlanır). Su fəvvarə verib qalxır havaya. Sonra tökülür gülab kimi hovuza. İbrahim hovuzun ətrafına dolanırdı, gördü səs gəlir. Tez bir ağacın dibində gizləndi.\nGördü, budu bir neçə qız əllərində pal-paltar gəlirlər hovuzun başında yer seçib, ipək xalıları döşədilər yerə. Qızın biri o birinə dedi:\n– Bacı, bu gün xanım bağa seyrə çıxacaq. Heç olmasa, biz də bir az kef elərik.\nİbrahim bunu eşitcək öz ürəyində dedi:\n– Qulluqçuları bu gözəllikdə olanın özü görək nə gözəllikdə olacaq!\nFərş döşəyib düzdükdən sonra qızlar getdi.\nİbrahim yerin bərkidib, xanımın yolunu gözləməyə başladı. Bir qədər keçdi, gördü, budu bir dəstə qız qabaqda çala-çala, oynaya-oynaya gəlir. Bunların da dalınca qırx incə qız, bir-birindən gözəl, bir qızın saçlarını bəzəyib qoyublar məcməyiyə ki, yerə düşməsin. İbrahim o saat bildi ki, Mələkəxatın budu. Diqqət eləyib gördü bu elə bir\ngözəldi ki, Allah xoş gündə, xoş saatda yaradıb. Görək necə gözəldi!\nNazənin sənəm, fəriştə kirdar, gəl məni gör, dərdimdən öl, can alan, aşiq öldürən, incə miyan, nazik bədən, sünbül nişan. Xülasə, İbrahim bu qızı görəndə ağlı başından gedib, bihuş olub yıxıldı. Bir vaxt ayıldı gördü nə, gün az qalıb batsın. Qız- zad nə gəzir, lələ köçüb yurdu qalıb. Bunlar nə təhər gəlib, nə təhər gedib, heç birindən xəbəri olmayıb. İbrahim bir başına vurdu, bir gözünə, dedi:\n– Ey dad, bu nə iş idi mən elədim, arvad kimi ürəyim gedib, barı heç olmasa bilmədim hardan gəldi, hara getdi.\nBir qədər fikir eləyib axırda toxtadı. Öz-özünə dedi ki, yəni bu bağdan ki, çıxıb qaçmayacaq. Harda olsa taparam. Mən tapa bilməsəm də, əlbəttə özü heç olmasa bağa seyrə çıxacaq. Fikirləşə-fikirləşə durub bağı dolanırdı. Gördü uzaqdan bir imarət görünür. Şad olub bildi ki, bu imarət Mələkəxatının imarətidi. Yavaşca pusa-pusa imarətə yaxınlaşdı.\nAğacların yanında gizlənib gördü bu imarət tamam ağ mərmərdən tikilib. Diqqət eləyib gördü devdən, pəridən heç biri yoxdu. Bir qədər arxayınlaşıb ağacların dalında qısıla-qısıla gəldi pəncərənin qabağına. İçəri baxıb gördü, vallah, Mələkəxatın elə bil on dörd gecəlik aydı. Oturub taxtın üstə, qabağında kənizlər əl-əl üstə qoyub durublar. Onlar xanımın saçlarını gülabnan yuyub boynunun ortasında topladılar.\nİbrahimin az qalırdı ki, ürəyi getsin. Ancaq bir təhər özünə zor eləyib dayandı. Bir qədərdən sonra yenə də çalıb oxuyan qızlar gəldilər.\nKimi çalırdı, kimi oxuyurdu, kimi də oynayırdı. Ta ki gecədən bir müddət keçdi, xanım bu qızları azad edib təamın yedi, sonra soyunub yatdı. Qızlar bir qızıl şamdan başın üstə, bir qızıl şamdan da ayağının altına qoyub bədənnüma güzgünün birini başının üstündən, birini də ayağının altından söykəyib getdilər.\nİbrahim o qədər gizlədi ki, qız yatdı. Qapını açıb girdi içəri. Əvvəlcə əl-üzünü təmiz-təmiz yudu, tərtəmiz silib quruladı, sonra qızın xörəyini çəkib qabağına, əyləşib ədəbnən yedi, durub təzədən əl-üzünü yudu, silib quruladı, gəldi pərdəni qalxızdı. Bir əlini taxtın o tərəfindən qoyub, bir əlin bu tərəfindən qoyub, Mələkəxatının o üzündən, bu üzündən öpüb otaqdan çıxdı.\nGəlib bağçada bir xəlvət yer tapıb yatdı. Elə ki səhər oldu, İbrahimi qoyaq yatmaqda. Sizə kimdən xəbər verim, Mələkəxatından.\nMələkəxatın yerindən durub bədənnüma güzgüyə baxanda gördü üzünə ləkə düşüb. O saat bildi ki, öpülüb. Üstünü vurmayıb, qızlara izn verdi, paltarını gətirdilər, lazımi zinəti vurandan sonra, əmr elədi xörəyini gətirsinlər. Xonçanı gətirib açanda gördülər, paho, xonça bomboşdu.\nElə bil on dəfə yuyulub. Qızlar elə donub yerində qaldılar. Elə ki, Mələkəxatın gördü, qızlar donuxub qalıblar, dedi:\n– Nə olub, niyə gəlmirsiniz?\nQızlardan biri qeyrətə gəlib dedi:\n– Xanım, vallah lap məəttəl qalmalı işdi. Xörəyi kim isə yeyib, xonça bomboşdu.\nMələkəxatın bunu eşidəndə, ağlı başından çıxıb qışqırdı:\n– Çəpəllər, düzünü deyin görüm, bu necə işdi? Xörək yeyilib, üzümdən də öpülmüşdü. Kim mənim otağıma gələ bilər? Burda sizdən başqa kim var?\nQızlar məəttəl qalıb dedilər:\n– Xanım, sən doğru deyirsən. Bura heç kim gələ bilməz. Amma bir iş də var ki, biz qız, sən qız, biz sənin üzündən niyə öpək? Bu bir; ikincisi, əgər biz xörək yemək istəyiriksə, Allaha şükür, aşpazxanada doludu, orda yeyərik. Bizə deyən yoxdu ki, niyə yeyirsiniz. Ta sənin xörəyini niyə yeyirik.\nBu sözlər Mələkəxatının ağlına batıb, fikrə getdi. Bir azdan sonra başını qaldırıb qızlara dedi:\n– Bax, bu sirr birinizin ağzından çıxmamalıdı. Bu söz yayılsa, bu işi tutan qorxar, bir də gəlməz. Qoy elə bilsin ki, guya heç tutduğu işi başa düşən olmayıb. Onda mən özüm bilərəm, nə edərəm. Motala dadanan köpək bir də gələr.\nOndan sonra qızlara əmr elədi, aşxanadan təzə xörək gətirdilər. Qız xörəyini yedi, əl-üzünü yuyub təmizlədi, sonra qızlara əmr elədi ki, hazırlıq görsünlər, bağa seyrə çıxacağam. Bunlar həmin gün cahicəlalnan bağa çıxmaqda olsun, görək İbrahim nə elədi.\nSəhərin gözəl mehi də İbrahimin üzünə vurub, onu yuxudan ayıltdı. Tez durub bulağın suyunda əl-üzünü yudu. Çarhovuza yaxın bir yerdə oturub axşamkı halı fikir eləyirdi ki, ya Rəb, bunlar yuxudu, ya gerçəkdi.\nBirdən qulağına çalğı səsi gəldi, başını qalxızıb baxanda gördü, dünənki dəstədi, yenə gəlir. Yəqin elədi ki, yuxu deyil, bunlar hamısı gerçəkdi, zahirdə görür. Həmin qaydaynan qızlar, yenə ipək xalıları döşədi.\nDalınca da qırx incə qız Mələkəxatının saçlarını qızıl məcməyidə dalınca gətirib, qabaqlarında çalğıçılar çala-çala, oynaya-oynaya gəlib əyləşdilər. Qızlar başladılar oxuyub çalmağa; kimi oynayır, kimi çalır, kimi də oxuyurdu. Amma İbrahim baxıb gördü, Mələkəxatın qəmgindi, üzü heç açılmır. O saat bildi ki, xanım məsələni bilib. Öz ürəyində dedi:\n“Vallah, lap məni tikə-tikə doğrasan, səndən əl çəkən deyiləm. Bu gecə də səni həmin kökə salacağam”.\nNə isə, İbrahim o qədər tamaşa elədi ki, qızlar keflərini çəkib getdilər.\nMələkəxatın gedəndə elə bil İbrahimin də canı onnan gedirdi. Qızlar gözdən itən kimi, İbrahim durdu bağı gəzməyə, İbrahimin başı qızların eyş-işrətinə elə qarışmışdı ki, yemək-içməyi də yaddan çıxarmışdı. İndi başa düşdü ki, acıyıb. Bir az o meyvədən, bu meyvədən yeyib toqqasının altını bərkitdi.\nİbrahim bağda o qədər dolandı ki, ta axşam oldu. Gün batan kimi özünü verdi imarətə sarı. Tay öyrənmişdi. Həmin qaydaynan gəlib, pəncərənin qabağında gizləndi. O qədər gözlədi ki, qızlar dövranı tamam elədi, gedəndə kənizlər Mələkəxatının xörəyini gətirdilər, süfrə saldılar. Mələkəxatın bir az könülsüz xörəkdən-zaddan yedi qurtardı.\nO saat ayrı kənizlər gəlib, xanımın pal-paltarını soyundurdular. Xanım yıxılıb qızıl taxtın üstünə yatdı. Amma Mələkəxatın nə qədər çalışdı ki, yatmasın, mümkün eləyə bilmədi, yuxu tutub yatdı. İbrahim bərədə (Pusqu, gizlin yer) durmuşdu. Qız yatan kimi özünü saldı içəri. Yenə də həmin qaydaynan xörəyi yedi, qızın o üzündən, bu üzündən bir cüt də öpüş alıb yola düşdü. İbrahim ta bələdləmişdi. Gəlib hər gecə yatdığı yerdə yatdı. Elə ki, səhər açıldı, İbrahim yerindən qalxıb bir az ayındanoyundan yedi, yenə də özünü yetirdi hovuzun başına. Bir yerdə gizlənib başladı marıtlamağa. Tay İbrahim dadanmışdı, şeytan zoğalın dibini kəsən kimi, hovuzu gözdən qoymurdu.\nSizə kimdən xəbər verim, Mələkəxatından. O biri tərəfdən Mələkəxatın tezdən yuxudan ayılıb, güzgüyə baxıb gördü ki, yenə üzündən öpülüb. O saat bildi ki, kişi yenə gəlib. Ta bir söz deməyib, kənizləri də çağırmadı, özü geyinib yuyundu, təmizləndi, yalandan süfrəni açıb, gətirib boş xonçanı da qoydu süfrəyə. Kənizlər gəlib əhvalatı görəndə haraya düşdülər. Qəsdən qız gülüb dedi:\n– Dünənki işə görə, mən gecəni yatmadım. Sabaha qədər pusdum. Ona görə də acıdım, tezdən də sizi durğuzmağa qıymadım, çörəyimi özüm yedim.\nOndan sonra əmr elədi ki, qızlar hazırlaşsınlar bağa seyrə çıxmağa.\nQızlar yenə də həmin cəlalnan gəzməyə çıxdılar. Qızlar hərəsi bir tərəfdə çalmaqda, çağırmaqda idi. Amma Mələkəxatın zahirdə şad görünürdüsə də, batində qan ağlayırdı. İbrahim bunu görüb bildi ki, Mələkəxatın bu gecə onu nə təhər olsa pusacaq. Yenə də həmişəki qaydaynan qızlar axşam olanda qayıtdılar geri. İbrahim də başladı bağı gəzməyə. O qədər gəzdi, lap qaranlıq düşdü. Yavaşca özünü yetirdi xanımın pəncərəsinə, ətrafa baxıb gördü ki, qarovulçu-zad yoxdu. Arxayın olub, başladı imarətə daxil olmağa. Amma sizə xəbər verim Mələkəxatından.\nMələkəxatın gəzməkdən qayıdan kimi, xörəyini yeyib dedi:\n– Qızlar, bəs bu gecə mən yorğunam, yatacağam, ona görə də eyşişrət lazım deyil. Hamınız azadsınız, çəkilin öz yerinizə, istirahətə məşğul olun.\nQızlar dağıldı hərəsi öz otağına. Ondan sonra Mələkəxatın paltarını soyunduran qızları da azad edib, bir almas götürüb, barmağını almasnan yarıb, yerinə duz basdı. Sonra gəlib uzandı qızıl çarpayının üstə. Barmağının sızıltısından yuxusu tamam ərşə çəkilmişdi. Yalandan özünü yuxululuğa vurdu ki, görsün neçə gündü bunun xörəyini yeyib, üzündən öpən kimdi. Gecədən bir şər keçmişdi, gördü budu qapı açıldı. Gözünün altıynan baxıb gördü, paho, bir adəm oğlu içəri girdi. Öz ürəyində dedi:\n– Axı deyirəm, yenə belə iş adamzaddan çıxar.\nAmma Mələkəxatın məəttəl qalmışdı ki, bu necə işdi.\nAdəmzada bura hardan gəlib çıxa bilər? Mələkəxatın baxıb gördü ki, bu elə gözəl oğlandı ki, deyirsən Yusif qəbirdən dirilib gəlib.\nAllah-taala xoş gündə, xoş saatda bunu yaradıb. Mələkəxatın bir könüldən min könülə İbrahimə aşiq oldu. Öz-özünə dedi:\n– Əgər bu adəmzadanın ədəbi-qanacağı mən deyən olsa, buna ərə gedəcəyəm. Əgər yox, olmasa, and olsun Süleyman peyğəmbərin üzüyünün naxışına, bunu elə bir cəzaynan öldürəcəyəm ki, dillərdə dastan olsun.\nMələkəxatın baxırdı, gördü İbrahim əvvəlcə ədəbnən əl-üzünü yudu, silib quruladı, sonra da süfrəni gətirib ədəbnən, necə ki, qaydasıdı, açdı qabağına. Ondan sonra xonçanı gətirib qoydu süfrəyə, başladı xörəyi yeməyə. Ədəbnən xörəyi yedi.\nMələkəxatın baxırdı, gördü yox, bu çox layiqli oğlandı, çox şad oldu. İbrahim xörəyi yeyib qurtarandan sonra qalxdı ayağa. Necə ki, qaydasıdı, xonçanı götürüb süfrəni yığışdırdı. Ondan sonra əl-üzünü təmiz yudu, quruladı, müşk-əmbərnən ağzını-burnunu yaxaladı, ətirlənib yavaş-yavaş yönəldi Mələkəxatına tərəf. Xanım o saat gözünü yumdu. Yalandan özünü yuxuya verib başladı gözləməyə. O qədər gözlədi ki, İbrahim gəlib çatdı. Əlinin birini qızıl taxtın o tərəfinə qoyub, birini də bu tərəfinə qoyub, əyildi üzündən öpsün. Mələkəxatın yapışıb İbrahimin biləyindən dedi:\n– Ədə, namərbud oğlu namərbud, de görüm nə cürətlə mənim üzümdən öpürsən? Hələ xörəyimi yediyin, mənim bağçama girdiyin bəs deyil, üzümdən də öpürsən? Necəsən, indi hökm eləyim, səni parça-parça eləsinlər, sonra da cəmdəyini oda salıb külünü də küləyə versinlər?\nİbrahim baxıb gördü tay qorxmağın yeri deyil, özü ürəyində dedi, əşi ölmək ölməkdi, xırıldamaq nə deməkdi, hər nə olar-olar. Üzünü tutub xanıma dedi:\n– Hər nə buyursan, qəbul eləməyə hazıram. Məni bu canı biryolluq sənin yolunda qoymuşam. Min dəfə ölüb dirilsəm, yenə hamısını sənin yolunda qurban edərəm. Oda atıb yandırsalar da of demərəm.\nKəsilsin o baş ki yar yolunda cəfalar çəkməyə.\nMələkəxatın gördü, İbrahim çox ədəbli və ağıllı oğlandı. Onun danışıqları xoşuna gəlib dedi:\n– Ey adəmzada, əvvəl de görüm kimsən, nəçisən, necə olub məni bağıma girə bilmisən? Mənim bağımı qırx dev qoruyur, hər birinin yeddi başı var, onların qorxusundan quş belə mənim bağımın həndəvərinə dolana bilməz. Mən bütün pərilərin padşahıyam. Pərilər məkanına da bir adam ayağı düşə bilməz. De görüm, Bu Gülüstani-İrəm torpağına nə cür düşə bilməz. De görüm, bu Gülüstani-İrəm torpağına nə cür gələ bildin? Axı mənim qapımın tilsimi var, onu devlərdən başqa heç kim bilə bilməz, necə oldu ki, sən o tilsimləri bildin? Bunların hamısını doğru-dürüst xəbər ver. Sonra baxarıq sənə nə eləmək lazımdı.\nİbrahim başına gələn əhvalatı necə ki mən sizə söhbət eləmişdim, qıza nağıl elədi. Qız bunları eşidəndə şad olub. İbrahimin hünərinə afərin oxudu. Əgər İbrahimin məhəbbəti bir idisə, indi min oldu. Qız İbrahimin alnından öpüb dedi:\n– Ey İbrahim, bil ki, sənin hər nə günahın varıdı, hamısını bağışladım.\nİndi budu, yeddi ildi atam ölüb onun yerində padşaham. Nə qədər pərilər, devlər, fəriştələr var, hamısı mənə tabedi. Özün də görürsən ki, nə cəlalım var, heç bir adəmzad padşahın da ola bilməz.\nMəni alarsan, ölüncə bir yerdə dövran sürərik.\nİbrahim bunu eşidən kimi çox sevindi. Özün xanımın ayağına salıb bilmirdi ki, nə eləsin. Mələkəxatın İbrahimi bağrına basıb dedi:\n– Mənim əzizim, heç fikir eləmə, inşallah sabah toyumuza başlarıq.\nElə Allah səni mənə yetirib.\nOndan sonra İbrahimi də soyundurdu. Gecə sabaha kimi öpüşdülər, bir yerdə qucaqlaşıb yatdılar. Səhər olan kimi Mələkəxatın əmr elədi, İbrahimi apardılar hamama, səfər libasını çıxardıb bir dəst padşahyana libas geydirdilər. İbrahimin gözəlliyi onqat da artdı. Hamamdan qayıdanda İbrahim, xanıma ədəbnən təzim eləyib, qulluğunda durdu. Mələkəxatın da İbrahimin əlindən tutub öz yanında oturtdu. Ondan sonra əmr elədi bütün pərilər padşahının qələmi işləyən yerdə, nə qədər tanıyan pəri, dev, firiştə varıdı, hamısı hazır oldu. Bütün Gülüstani-İrəm çırağban oldu. Qırx gün, qırx gecə toy olub, ehsan verilib, qırx birinci gün pərilər qazısı Mələkəxatının kəbinini kəsdi İbrahimə. Qıznan oğlan əl-ələ verib mübarəkbazlıq eləyəndən sonra çıxıb getdilər.\nİbrahimnən Mələkəxatın başladı dövran sürməyə. Bir gün Mələkəxatın gördü İbrahim çox bikefdi, dedi:\n– Ay İbrahim, məgər bundan sonra da sənin dərdin olacaq? Mən sənin bikef olmağına dözə bilmərəm.\nİbrahim ağlayıb dedi:\n– Xanım, axı mən gəlmişdim atamın gözünə dərman aparam. Əgər gedib evə çıxmıramsa, onda mən nə olaram? Kişi gərək sözünün üstə möhkəm ola!\nXanım çəkib İbrahimin üzündən öpüb dedi:\n– Ey İbrahim niyə ağlayırsan? And olsun Süleyman peyğəmbərin üzüyünün naxışına, indi məhəbbətim sənə birə min oldu. Çünki mən elə fikirləşdim ki, deyərlər adəmzad vəfasız olur. Əgər İbrahim də mənə başı qarışıb, ata-anasını yaddan çıxarsa, o da bivəfadı. Amma indi mənə isbat elədin ki, vəfasız deyilsən. Mən səni yola salaram, atanın gözünün dərmanını apararsan. Amma sənnən bir şərtim var, gərək üç aya kimi qayıdasan. Sənsiz mən dura bilmərəm.\nİbrahim razı oldu, şərt qoydular. O saat qız əmr elədi, bir kəniz gedib həmin yarpaqdan nə qədər ki, lazım idi yığdı, gətirdi verdi İbrahimə. Mələkəxatın əmr elədi, bir dev çağırdılar. O, İbrahimi devə tapşırıb dedi:\n– Gərək İbrahimi aparasan filan yerdə bir dev var, verəsən ona.\nDilindən də bir salamatlıq kağızı alıb, gətirərsən mənə.\nDev baş üstə deyib, İbrahimi alıb dalına, istədi düşsün yola. Xanım dedi:\n– Ey dev, sənə deyirəm, İbrahimi elə apararsan ki, gül qədər inciməsin.\nƏgər onun bir yeri incisə, vay sənin halına.\nBir kağız da İbrahimin dostu devə yazdı ki, mənim torpağımda ta qorxusuz gəzə bilərsiniz, İbrahimi aparıb verərsən atasına, sonra da hamınız bir yerdə qayıdarsınız Gülüstani-İrəmə, burda rahatlığnan yaşayarsınız.\nİbrahimnən öpüşüb, görüşəndən sonra dev İbrahimi götürüb düşdü yola. On aylıq yolu bir gündə gedib, düşdülər həmin devin yanına. Dev İbrahimi görən kimi, bağrına basıb dedi:\n– Qardaş, de görüm, bu necə işdi, necə oldu ki, səni öldürmədilər?\nİbrahim kağızı devə verib, əhvalatı ona nağıl elədi. Dev İbrahimin Mələkəxatını almasını biləndə çox şad olub, sevindiyindən atılıb-düşməyə başladı.\nİbrahimin salamat gəlib çıxmasına görə, bir kağız da o biri devə verib, geri qaytardı. O, qardaşıynan atasının vilayətinə tərəf yola düşdü. Altı aylıq yolu on gündə gəlib çıxdılar böyük qardaşın məkanına. Gördü ortancıl dev bunların yolunu gözləyir. Öpüşdülər, görüşdülər, əhval soranda böyük dev dedi:\n– Qardaş, gözünüz aydın olsun, qardaşınız İbrahim Gülüstani-İrəm padşahı Mələkəxatınnan evlənib. İndi də ta Gülüstani-İrəmdə, qardaşımızın yanında olacağıq.\nOndan sonra bütün əhvalatı və kağız məsələsini nağıl elədi. O da şad olub, on gün orda qalandan sonra ortancıl qardaş İbrahimi də götürüb öpüşüb, görüşüb böyük qardaşdan ayrıldılar. Altı aylıq yolu on gündə gəlib, çatdılar ortancıl qardaşın məkanına. Gördülər kiçik qardaş bunların yolunu gözləyir. Onnan da öpüşdülər, qucaqlaşdılar, əhvalatı ona da söylədilər. O da şad oldu. On gün də burda qaldılar. Ortancıl qardaşnan xudahafizləşəndən sonra kiçik qardaşnan İbrahim atasının vilayətinə tərəf yola düşdü. On gün yol gedib, çatdılar İbrahimin atasının yaşadığı şəhərin kənarına.\nDev İbrahimi yerə qoyub dedi:\n– Qardaş, sağlıqnan get. Amma özünü qardaşlarından gözlə, onlar səni öldürəcəklər. Mən də səni həmin meşədə gözləyəcəyəm. İşini qurtarandan sonra gələrsən, gedərik Gülüstani-İrəmə. İbrahim atasına tərəf getməyə, dev də öz yerinə qayıtmağa başladı.\nElə ki İbrahim gəldi çıxdı evlərinə, gördü Hatəmnən anası çox niyarandılar. Bunun yolun gözləyirlər. Anası oğlunu sağ-salamat görən kimi, sevindiyindən bihuş oldu. Huşa gələndən sonra, oğlunu bağrına basıb Allaha şükür elədi. İbrahim anasıynan, Hatəmnən öpüşüb, görüşüb bütün əhvalatı onlara nağıl elədi. Hatəm İbrahimə tapşırdı ki, Mələkəxatınnan evləndiyini heç kəsə deməsin. Bir az oturandan sonra İbrahimnən Hatəm durub, getdilər padşahın yanına. Padşahın o biri oğlanları yenə də heç bir şey tapmamışdılar. Boş atıla-atıla gəzib-gəzib qayıtmışdılar geri.\nİzn alıb içəri girib, padşaha baş endirdilər. Sonra İbrahim ədəbnən atasına dedi:\n– Ata, tay qəm çəkmə, gözlərinin dərmanını gətirmişəm.\nİbrahimin bu sözünə inanmayıb, o saat münəccimlərnən həkimləri çağırdılar. Həkimlər yarpağa baxan kimi dedilər:\n– Qibleyi-aləm, düzdü, sənin gözlərini yaxşı eləsə, ancaq bu dərman yaxşı edəcək.\nPadşah şad olub, İbrahimi basdı bağrına. Həkimlər həmən yarpaqdan əzib padşahın gözlərinə məlhəm elədilər. On günün içində padşahın gözləri yaxşı oldu, elə bil ki, heç kor deyilmiş. İbrahimi, atası gözü açılandan sonra elə istəyirdi ki, ta bir saat gözündən kənara qoymurdu.\nHər gün İbrahim Hatəmnən gəlirdi padşahın yanına, otururdular söhbət eləyirdilər. Hələ çörəklərini də bir yerdə yeyirdilər. Xan, bəy qızından olan oğlanlarını padşah gözündən salmışdı. Onlar da padşahın qorxusundan üzdə İbrahimə bir söz deyə bilmirdilər, hələ hörmət eləyirdilər. Amma batində İbrahimi görmək istəmirdilər. Bir gün böyük qardaş ortancıl qardaşa dedi:\n– Qardaş, bu necə olan işdi ki, biz bəy, xan qızından olaq, atamız bizi istəməsin, o ləvəndin birini istəsin? Sən öləsən, atamız ki belə başlayıb, axırda öləndə də İbrahimi öz yerində padşah eləyəcək, biz qalacayıq qıraxdan baxa-baxa. Gərək buna bir əlac eləyək.\nOrtancıl qardaş dedi:\n– Qardaş, sən düz deyirsən, amma biz neyləyə bilərik. Gərək gözləyək atamız ölsün.\nBöyük qardaş dedi:\n– Qardaş, biz o vaxtı gözləyə bilmərik. Gərək vaxtkən başımıza çarə qılaq, çünki atamız ölən kimi İbrahim onun yerində padşah olacaq.\nOnda heç nə eləyə bilmərik.\nOrtancıl qardaş başını aşağı salıb, bir qədər fikirləşəndən sonra dedi:\n– Qardaş, sənin fikrin nədi, de görüm nə tədbir tökürsən?\n– İbrahimi özümüznən şikara aparaq, orda öldürüb, paltarını da qana boyuyub, ağlaya-ağlaya qayıdaq atamızın yanına, deyək ki, İbrahimi pələng yedi.\n– Qardaş, bu yaxşı tədbirdi, amma atamız İbrahimi gözündən kənara qoymur.\n– Orası mənim işimdi, sənin nə borcuna qalıb.\nHər iki qardaş razılaşıb şərt qoydular.\nO biri gün böyük qardaşı gedib vəzirin evinə, yalvardı ki, atama denən biz ova gedəcəyik. İbrahimə də icazə versin biznən getsin ova, qardaşımızdı, könlümüz istəyir. O özü də bir qədər şikar-zad elər, ürəyi açılar, qız-zad deyil ki, İbrahimi pərdədə saxlayır.\nVəzir razı olub söz verdi ki, düzəldər. Onun səhəri qayda üzrə padşah məclisdə oturmuşdu. Sağında, solunda vəzir, vəkil, İbrahimnən Hatəm də qarşısında söhbət eləyirdilər. Padşahın böyük oğlu üzünü atasına tutub dedi:\n– Qibleyi-aləm sağ olsun, biz yaxında yeddi günün müddətinə ova çıxacağıq. Səndən xahiş edirik ki, İbrahimə də izn ver, biznən ova getsin, onun ürəyi də açılar, cavandı. Axı biz də qardaşıq, könlümüz istəyir ki, İbrahim bizi eyş-işrətimizdən kənarda qalmasın.\n– Oğlum, mən qoca kişiyəm, ürəyim darıxır. Qoyun İbrahim qalsın, mənlə söhbət eləsin, siz özünüz gedin.\nBöyük qardaş çox təvəqqe eləyəndən sonra vəzir də onlara kömək çi olub, izn aldı. Amma Hatəm İbrahimə xəlvətcə dedi:\n– Qardaş, indi ki sən gedər oldun, izn al, mən də sənnən gedim.\nİbrahim Hatəmə də izn alıb, üç gün hazırlıq gördülər. Dördüncü gün səfərə çıxdılar. Üç gün yol gedəndən sonra düzəngahda çadır qurdular, çoxlu ov eləyib yedilər, axırda susadılar. Ora su, bura su, gördülər xeyir, su tapmaq mümkün deyil. Başladılar məsləhətləşməyə.\n– Qardaşlar, heç buralarda su yeri bilirsinizmi? Siz buralara çox gəlib gedibsiniz, mən nabələdəm.\nBöyük qardaş üzünü tutub İbrahimə cavab verdi:\n– Qardaş, burdan üç saatlıq yol o yana mən bir quyu görmüşdüm, əgər qurumayıbsa, onda su var.\n– Onda gedək bir az su gətirək.\nÜç qardaş üçü də hazırlaşdılar getməyə. Hatəm dedi:\n– Mən də gedəcəyəm.\nBöyük qardaş cavab verdi:\n– Yox, sən qonağımızsan, heç vaxt mən razı olmaram sən əziyyət çəkəsən.\nHatəm nə qədər elədi, razı olmalıdılar. Üç qardaş düşdülər yola.\nElə ki gəldilər quyunun başına, böyük qardaş üzünü tutub o birilərə dedi:\n– Qardaşlar, məni sallayın quyuya, mən su verim, siz çəkin qabları doldurun, axırda da məni çəkərsiniz, gedərik.\nOrtancıl qardaş cavab verdi:\n– Qardaş, heç vaxt bu olmaz ki, mən dura-dura sən quyuya enəsən.\nSən məndən böyüksən, quyuya girmək mənim borcumdu.\n– Qardaşlar, sizin ikimiz də səhvsiniz. Mən hamınızdan kiçiyəm, ona görə də quyuya girmək mənim borcumdu. Məni sallayın.\nOnlar elə Allahdan istəyirdilər ki İbrahim ensin quyuya. Böyük qardaşnan ortancıl qardaş qabaqdan özləri öz aralarında elə sözləşmişdilər ki, mən belə deyəcəyəm, sən də belə deyərsən. İbrahimi sallarıq quyuya, su verər qabları doldurarıq, sonrası asandır. Onlar şad olub İbrahimin paltarlarını soyundurdular, əynində bircə köynəknən dizlik (Tuman) qaldı. Belinə ip bağlayıb salladılar quyuya. Bu quyunun da dərinliyi qırx ərşin idi. Elə ki, İbrahim suya çatdı, başladı tuluqları bir-bir doldurdu, bağladı ipə, qardaşları çəkdi. O qədər su verdi ki, qabların hamısı doldu. Ondan sonra ipi bağladı öz belinə dedi:\n– Qardaşlar, di məni də çəkin gedək.\nQardaşlar İbrahimi çəkdilər. Elə ki İbrahim quyunun ağzına yaxınlaşdı, ipi xəncərnən kəsdilər. İbrahim guppultuynan gedib düşdü quyunun dibinə. Böyük qardaş başını quyuya salıb dedi:\n– İbrahim, indi halın necədi? Elə əsil padşahlıq eləməli yer buradı.\nDi burda nə qədər istəyirsən padşahlıq elə.\nOndan sonra qayıdıb gəldilər atlarının yanına. İbrahimin atının bir neçə yerdən yaralayıb, köynəyini də didik-didik eləyib, atın qanına bulaşdırıb üz qoydular düşərgəyə tərəf getməyə. Elə ki düşərgəyə yaxınlaşdılar, yalandan başladılar ağlamağa, biri deyirdi ay belimi sındıran qardaş, o biri deyirdi vay ürəyimin dirəyi qardaş! Bunların şivəninə Hatəmnən qulluqçular yüyürüşüb soruşdular, nə var, nə olub?\n– Nə olacaq, evimiz yıxıldı, İbrahimi pələng yedi.\nHatəm o saat bildi ki, burda bir kələk var. Soruşdu:\n– Nə cür oldu, yedi? Bir nağıl eləyin görək.\n– Biz getmişdik quyudan su içməyə. İbrahimi qoymuşduq bir az aralıda, atları gözləyirdi. Birdən bir ceyran çıxdı, İbrahim atın mindi ki, ceyranı qovub tutsun. Mən nə qədər səslədim ki, getmə, baxmadı.\nBaşladı ceyranı qovmağa. Biz tez suyu çəkib atlara yüklədik, sonra getdik. İbrahimi tapmağa. Onda gördük, pələng qardaşımızı parçalayıb yeyib, atını da bu hala salıb. Bu da qanlı köynəyidi.\nBunu deyib başladılar yenə yalandan ağlamağa. O gecə sabaha kimi düşərgədə heç biri yatmayıb ağladılar, sıtqadılar. Səhər açılan kimi atlanıb ağlaya-ağlaya üz qoydular şəhərlərinə tərəf. Üç gündən sonra gəlib şəhərə çatdılar. Padşah elə ki bu xəbəri oğlundan eşitdi, İbrahimin qanlı köynəyini gördü, davam eləyə bilməyib ürəyi getdi.\nPadşahı özünə gətirdilər, yenə ürəyi getdi. Axırı bir təhər özünə gəldi.\nAmma padşah İbrahimin dərdinə davam eləyə bilməyib bir həftədən sonra ömrünü bağışladı sizə. Böyük oğlu oldu padşah, ortancıl oğlu da vəzir. İbrahimin anası da o gündən ürəkkeçmə naxoşluğuna düşmüşdü.\nAmma Hatəm ona təsəlli verib dedi:\n– Ana, vallah, sən qorxma, İbrahim ölməyib, bu kələkdi, özü də qardaşlarının kələyidi. Darıxma, harda olsa, tezliknən görərsən.\nXülasə, belə-belə o qədər danışdı ki, arvadı arxayın elədi.\nSizə kimdən xəbər verim, İbrahimdən. Elə ki, ipi qardaşları kəsdi, İbrahim düşdü quyuya, Allah tərəfi quyunun suyu çoxudu. İbrahim suya düşüb batdı, sonra da su onu qalxızdı. O saat özün itirməyib, bir daşdan yapışdı çıxıb sudan kənara, bir yerdə oturdu, qardaşı dediyi sözləri eşitdi.\nO saat bildi ki, qardaşları ona tələ qurmuşlar. Ona görə də cavab vermədi.\nQardaşları da elə bildilər ki, İbrahim öldü, çıxıb getdilər. İbrahim quyuda qalmaqda olsun, sizə beş kəlmə xəbər verim Mələkəxatından.\nHər gün Mələkəxatın İbrahimin yolunu gözləyirdi, onun səbriaramı kəsilmişdi. Elə ki qoyduğu vaxt tamam oldu, yəqin elədi ki, İbrahimin başı əlində deyil. Bildi ki, İbrahimin təhəri olsa, yeddi yerdən zəncirləsələr də, bir saat dayanmazdı, gələrdi.\nO saat əmr elədi, Gülüstani-İrəmdə nə qədər dev, pəri varıdı, hamısı hazırlandı. İbrahimnən qardaşlıq olan devləri də götürüb on günün tamamında özlərini yetirdilər İbrahimin atasının vilayətinə. Gecəynən şəhərin dörd ətrafına ətdən divar çəkdilər. Mələkəxatın əmr elədi ki, şəhərə girənə toxunmayın, amma şəhərdən qoymazsınız bir pişik də çölə çıxsın. Tezdən padşah əlinə qab almışdı, gördü, pah-pah, şəhərin dörd tərəfi meşə olub. Tez bir qasid göndərdi ki, gör bu necə əhvalatdı, bizim şəhərin ətrafında meşə ki, yoxdu? Qasid bir azdan sonra rəngi qaçmış, dodağı yarılmış qayıdıb xəbər gətirdi:\n– Qibleyi-aləm, sən gördüyün meşə deyil. Bunlar hamısı devlərin buynuzudu. Özü də hamısı yeddibaşlı devdi. Başına çarə qıl, İbrahimi istəyirlər. Bir arvad padşahları var, deyir ki, bu saat padşah İbrahimi verir versin, vermir şəhəri tamam alt-üst etdirəcəyəm, daşı-daş üstə qoymayacağam.\nQorxusundan padşahın dodağı yarılıb başladı qan axmağa. Yerindən duran əhvalatı belə görüb, qaçdı divanxanaya. Az keçmədi bütün ayağı tutan yığıldı divanxananın qabağına. Hamı qorxudan başını itirmişdi. Bilmirdi nə eləsin. Bu zaman bir dev əlində namə gəlib padşaha dedi:\n– Pərilər padşahı Mələkəxatın deyir ki, bu saat İbrahimi götürüb hüzuruma gəlsin, yoxsa şəhəri alt-üst etdirəcəyəm.\nPadşah naməni oxuyub cavab verdi ki, axı İbrahim ölüb, mən hardan alım İbrahimi ki, ora da aparım.\n– Mən bilmirəm, onda özün get cavab ver.\nPadşahın əlacı kəsilib, vəzirini də götürüb, gəldi Mələkəxatının hüzuruna. Baş endirib, yeddi yerdə kərnuş eləyəndən sonra əhvalatı nağıl elədilər. Mələkəxatın dedi:\n– İbrahim öləndə siz iki qardaşdan başqa orada tay kim varıdı?\nPadşah baş endirib cavab verdi:\n– İbrahimin öz qardaşlığı Hatəm də ordaydı. Mələkəxatın Hatəmin adını İbrahimdən eşitmişdi, bilirdi ki, Hatəm yalan danışmaz. O saat Hatəmin dalınca adam göndərdi. O biri tərəfdən də Hatəm İbrahimin anasıynan oturub ona təsəlli verirdi. Səs-küyü eşidib çölə çıxdı, gördü camaat o yan- bu yana qaçışır. Soruşdu ki, nə var? Əhvalatı nağıl elədilər. Hatəm Mələkəxatının gəlməsini eşidən kimi, şad olub tez içəri girib, İbrahimin anasını da işdən xəbərdar elədi. Hər ikisi şad oldu. Hatəm dedi:\n– Ana, mən bir özümü Mələkəxatına yetirim, görək birtəhər eləyə bilərikmi.\nHatəm xudahafizləşib, evdən çıxdı. Yolnan gedirdi, qabağına həmin dalınca göndərilən adam çıxdı. İkisi də bərabər qayıtdılar Mələkəxatının qulluğuna. Hatəm baş endirib xidmətdə durdu. Mələkəxatın Hatəmi tanıyan kimi, hörmət eləyib oturtdu. Ondan sonra üzünü tutub Hatəmə dedi:\n– Hatəm, cavab ver görüm, İbrahim ölən neçə gündü?\n– Qibleyi-aləm, öldüyünü yəqin bilmirəm, amma yox olduğu qırx gündü.\nMələkəxatın bu sözü Hatəmdən eşidən kimi üzü qızılgül kimi açıldı, sevindiyindən gözündən yaş axmağa başladı. Üzünü Hatəmə tutub tələsik soruşdu:\n– Necə? İbrahimin ölümünü sən öz gözünnən görmədinmi?\n– Xeyr, qibleyi-aləm, hətta mən İbrahimin ölümünə inanmıram.\nOna nə əngəl olubsa, yanında duran bu padşahnan vəzirdən olubdu.\nBunlar onun böyük qardaşlarıdı. Bunlar ona paxıllıq eləyirdilər. Bütün əhvalatı başdan-ayağa kimi Mələkəxatına nağıl elədi. Mələkəxatın işi bilib, üzün tutdu İbrahimin qardaşlarına, dedi:\n– Düzünü deyin görüm, İbrahimi neyləmisiniz?\nOnlar cavab verdilər:\n– Qibleyi-aləm, biz öz qardaşımıza nə eləyə bilərdik, İbrahimi pələng parçaladı öldürdü.\nMələkəxatın əmr elədi:\n– Şişləri qızdırın!\nŞişlər ocağa düzülüb qızaranda, padşah gördü yox, ta bu xına o xınadan deyil, əlacı kəsilib üzünü tutdu Mələkəxatına, dedi:\n– Qibleyi-aləm, bir qələtdi eləmişik, izn ver düzünü deyim.\nMələkəxatın cavab verdi:\n– Deyə bilərsən, izndi.\n– İbrahimi filan yerdə, bir quyu var, salmışıq ora. Tay ölüb qaldığını bilmirik.\nMələkəxatın bunu eşidən kimi, üzünü tutub bir fəriştəyə, dedi:\n– Amandı, bu saat İbrahimin ölüsünü, ya dirisini səndən istəyirəm.\nFəriştə baş üstə deyib, göz yumub açınca, yox oldu. Bir neçə dəqiqədən sonra qayıdıb İbrahimi yerə qoydu. Mələkəxatın özünü İbrahimin üstünə salıb, əlini döşünə qoyanda gördü, hələ İbrahimin canı var. Səsləndi:\n– Ay aman, həkim gətirin!\nO saat həkim hazır elədilər. Həkim İbrahimə bir dava verdi, İbrahim başladı hərəkətə gəlməyə. Həkim dedi:\n– Qibleyi-aləm, heç qorxma. İbrahimi sabah tezdən sappasağ sənə verəcəyəm.\nMələkəxatın İbrahimi tapşırdı ona. Ondan sonra fəriştələrə əmr elədi, padşahın da, vəzirin də boynunu cücə boynu kimi qopartdılar. Sonra cəlalnan köçüb daxil oldular şəhərə. Padşahın mənzilində qərar tutub, İbrahimin anasını gətirib əhvalatı ona da xəbər verdilər. Sonra əmr elədi məclis quruldu. İbrahimin anası, Hatəm, bir də Mələkəxatın o gecə sabaha kimi şadyanalıq elədilər, bütün fağır-füqəraya ehsan verdilər.\nŞəhər əhli əhvalatı belə görüb şad oldular. Hər kəs arxayın öz evinə qayıdıb istirahət elədilər. Elə ki səhər açıldı, həkim İbrahimi geyindirib gətirdi Mələkəxatının hüzuruna. Təzədən hamısı öpüşübgörüşüb şad oldular. Həkimin də xələtini verib azad elədilər. Amma İbrahim elə arıqlamışdı ki, bir dəri, bir sümük qalmışdı. Bir yandan Mələkəxatın, bir yandan anası ondan elə muğayat oldular ki, həftə içərisində əmələ gəlib, əvvəlki halına düşdü.\nBir gün Mələkəxatın, Hatəm, bir də İbrahim oturub söhbət edirdilər.\n– İbrahim, bizim burda oturmağımıza dəyməz. Sən burda, mən də Gülüstani-İrəmdə qala bilmərik. Gətir qardaşının yerində bir padşah tik, biz ananı da götürüb gedək Gülüstani-İrəmə.\nİbrahim də razı olub, dedilər ki, Hatəmi burda padşah qoyaq, Hatəm razı olmayıb dedi:\n– Qibleyi-aləm, mənə padşahlıq lazım deyil, mənim başqa bir diləyim var.\n– Hər nə diləyin var, söylə.\n– Qibleyi-aləm sağ olsun, o həkim ki məni İbrahimin üstə göndərib, atasının gözünün dərmanını deyib, o mənə tapşırmışdı ki, səni görəndə xahiş eləyim, onun bir kitabı itib, o kitabı tapasan.\nMələkəxatın əmr elədi, nə qədər fəriştə varıdı, cəm oldu. Üzünü onlara tutub dedi:\n– Gərək hamınız bir-bir gəlib mənim qabağımdan keçəsiniz.\nFəriştələr başladılar bir-bir Mələkəxatının qabağından keçməyə.\nHamı keçib qurtarandan sonra Mələkəxatın soruşdu:\n– Tay fəriştələrdən qalan yoxdu?\n– Qibleyi-aləm sağ olsun, filan yerdə bir topal fəriştə var.\nOnu da gətirdilər. Gəlib Mələkəxatının qabağından keçəndə Mələkəxatın onu dayandırdı, dedi:\n– Ver kitabı!\nFəriştə and içdi ki, kitab məndə yoxdu. Mələkəxatın dedi:\n– Od yandırın, bu məlunu atın oda.\nFəriştə gördü iş xarabdı, dedi:\n– Xanım, məni oda atmayın, kitabın yerini deyim.\n– De, atmaram, ancaq and içəsən ki, bir də belə iş tutmaram.\nFəriştə and içib, dedi:\n– Xanım, dəllək gəlsin, mənim bu kürəyimi yarsın, kitab orda ətnən dərinin arasındadı, çıxartsın.\nDəllək çağırdılar, gəldi fəriştənin kürəyinin ortasını yardı, kitabı çıxartdı. Kitabı verdilər Hatəmə. Hatəm İbrahimnən, Mələkəxatınnan vidalaşıb, düşdü yola həkimə tərəf. Hatəmi getməkdə qoyaq, görək Mələkəxatınnan İbrahim neylədilər.\nBir neçə gün İbrahimnən atasının vilayətində qalandan sonra vəziri orda padşah qoyub Mələkəxatın İbrahimi, anasını, bir də həmin İbrahimnən qardaşlıq olan üç devi də götürüb getdi Gülüstani-İrəmə.\nÖmürlərinin axırına kimi, Gülüstani-İrəmdə xoşbəxtliknən yaşadılar. İndi görək Hatəm harda qaldı. Hatəm İbrahimdən ayrılıb günə bir mənzil teyyi-mənazil, bir neçə gündən sonra özünü yetirdi həmin həkim olan şəhərə. Gedib həkimin qapısını döydü. Həmin qul ki, öküzün yedəyini çəkirdi, gəlib qapını açdı. Hatəmi görən kimi tanıyıb dedi:\nHatəm içəri girib, birbaş getdi həkimin yanına. Həkim Hatəmnən görüşüb əhval-pürsən olandan sonra soruşdu ki, kitabı gətirdinmi?\n– Bəli, gətirdim.\nHatəm çıxarıb kitabı verdi, həkim sevinib dedi:\n– Ey Hatəm, indi əvvala gərək mənim tutduğum işləri görəsən, ondan sonra sirrimi biləsən.\nHəkim o saat səsləndi, qul hazır oldu. O dedi:\n– Qul, ver kitabı!\nBu dəfə də qul başını aşağı salıb dinmədi. Həkim bir də dedi:\nQul yenə cavab vermədi. Üç dəfə tamam olub, cavab almayanda, həkim göydən qılıncı alıb qulun boynunu vurdu, baş düşdü yerə, ondan sonra başı götürüb qoydu yerinə, bir də dərman vurdu, qul oldu yenə anadan olma. Asqırıb qalxdı yerindən, həkim qula dedi:\n– Sən azadsan, get öküzü gətir bura.\nQul baş üstə deyib, öküzü hazır elədi, həkim üzünü tutub öküzə dedi:\n– Öküz, ver kitabı!\nÖküz cavab vermədi. Həkim bir də dedi:\n– Öküz, sənə deyirəm, ver kitabı!\nYenə cavab olmadı. Həkim gördü cavab olmadı, bunun da boynunu vurdu, başı bir tərəfə düşdü, leşi bir tərəfə. Ondan sonra həkim durdu ayağa, öküzün başını qoydu yerinə, bir dava sürtdü, öküz də oldu sap-sağlam, durdu ayağa, başladı mələməyə. Öküzü də azad eləyib, qula dedi:\n– Get iti gətir bura.\nQul gedib iti gətirdi. Həkim üzünü itə tutub dedi:\n– İt, ver kitabı!\nİt dinmədi. Bir də dedi, it yenə dinmədi, üçüncü dəfə dedi. Gördü yenə cavab olmadı. İtin də boynunu o biriləri kimi vurdu, başı düşdü yerə. Ondan sonra yenə başı qoyub leşi üstə, dirildib, onu da göndərdi yerinə. Ondan sonra bir qaplan gətirtdi, dedi:\n– Qaplan, ver kitabı!\nBuna da üç dəfə dedi, cavab almayıb onun da başını vurdu. Qaplanın da başını qoydu yerinə, bir dava sürtdü, o da oldu həmənki qaplan.\nÜzün tutub Hatəmə dedi:\n– Bəli, gördüm.\n– Di, onda dur dalımca gəl.\nHatəm gördü bir pərdə asılıb, həmin qara it də bağlanıb burda.\nHəkim gedib istədi pərdəni qalxızsın, həmin qara it də dartınıb az qaldı ki, zənciri qırıb həkimi tutsun. Həkim göydən bir şallaq alıb, iti o qədər vurdu ki, axırı it sakit oldu. Ondan sonra pərdəni qalxızıb gördü ki, bir şəxs yatıb, üzünə də bir örtük çəkilib. Həkim örtüyü götürdü.\nHatəm gördü vallah, burda bir qız yatıb, elə bil ki, on dörd gecəlik aydı. Xətti-xalı bənəfşə kimi Züleyxaya bərabərdi. Hatəm diqqətnən baxanda qız diksindi. Qız Mələkəxatına o qədər oxşayırdı ki, elə bil almaydı ortadan yarı bölmüşdülər. Həkim kitabı açdı, bir yerinə baxdı, tez yüyürüb bir dərman gətirib qızın burnuna tutan kimi, qız ayılıb qalxdı ayağa. O saat gülümsünüb dedi:\n– Həkim, mən nə çox yatmışam.\n– Bəli, xanım, sən yeddi ildi ki, yatırsan.\nXanım təəccüb eləyib dedi:\n– Mən elə bilirdim ki, ya iki gündü, ya üç gündü yatıram. Bu necə olan işdi?\n– Xeyir, xanım sən düz yeddi ildir ki, yatırsan. İndi səkkizinci ilə ayaq basır. Səni mən dərmannan saxlayırdım.\nOndan sonra Hatəmə dedi:\n– İndi gəl bəri, səni bu gördüklərin sirdən xəbərdar eləyim. Sən mənə belə yaxşılıq eləmisən ki, ölüncən sənə qulluq eləsəm, yenə əvəzi çıxmaz.\nHəkim Hatəmi də götürüb, gəldi yenə həmənki otağa. Üzünü Hatəmə tutub dedi:\n– Ey Hatəm, o gördüyün qız mənim ikinci arvadımdı. Gülüstaniİrəm padşahının qızı Mələkəxatının kiçik bacısıdı. O qara it də ki, gördün orda bağlanmışdı, o da mənim birinci arvadımdı. O öküz də şəyirdimdi.\nQul ki vardı, oda elə qulumdu. O ki qaldı qaplan, o da birinci arvadımın anasıdı, mənim qaynanamdı. Həmin gördüyün yatan qıza kitabı oğurlayan fəriştə aşiq olmuşdu. Mən həmişə o qız olan otağı qoruyurdum ki, fəriştədən ona azar toxunmasın. Hətta fəriştənin bir ayağını da mən topal eləmişəm. Ondan sonra ta o fəriştə qız olan otağa gələ bilmirdi. Qorxurdu ki, başına yenə bir iş gətirəm. Amma qaynanamnan birinci arvadım bu qızın gözəlliyinə paxıllıq eləyirdilər. Həmişə məni pusub fürsət axtarırdılar ki, ona bir zərər versinlər. Mən də onları gözdən qoymurdum. Günlərin bir günündə həmin qızı bir başağrısı tutdu. Nə qədər dərman verdim əlac olmadı. Bu kitaba baxıb gördüm ki, gərək onu yatırdım başının qapağını götürüb beyninə baxam. Qızı yatırtdım. Başının qapağını götürdüm, qapını da bağlamışdım ki, daldan bizi heç kəs görməsin. Çünki bizi görən olsaydı, qızı ayıltmaq çətin olardı. Nə isə, qızın beyninə baxanda gördüm, bir balaca göy gənə qızın qulağından girib, keçib gedib lap beynin pərdəsinə yapışıb. İstədim gənəni naqqaşnan qopardım. Şəyird məni qapının deşiyindən pusurmuş. Birdən qışqırdı:\n– Ay aman, naqqaşı qızdır, ondan sonra gənəni qopart. Gənə pərdəyə yapışıb, əgər ağzı boşalmasa, pərdə yırtılar, qız ölər.\nMən bunu eşidəndə acığım tutub, qapını açdım ki, şəyirdə cəza verəm. Şəyird qaçdı o biri otağa. Mən hirsimdən bilməyib kitabı atmışam yerə. Şəyirdi tutub bir-iki vurdum, ürəyim soyudu; dedim gedim qızı ayıldım, sonra səni qovacağam. Gəlib naqqaşı qızdırdım, gənəyə tutdum, naqqaş isti olduğundan gənənin ağzı boşalıb öz-özünə qopdu.\nYenə qızın başının qapağını qoydum yerinə, bir dava verdim o saat ayıltmaq üçün tay kitab lazımdı, çünki bizi görmüşdülər. Əl atdım qoltuğumdan kitabı çıxardım, gördüm kitab yoxdu. O saat ağlıma gəldi ki, şəyirdin dalınca gedəndə hirslənib kitabı atdım, yenə tez o biri otağa qaçdım ki, kitabı gətirəm, gördüm kitab yoxdu. Ora kitab, bura kitab, kitab hardaydı, tapılmadı ki, tapılmadı. Evdə olanların hamısını yığıb kitabı istədim, and içdilər ki, xəbərimiz yoxdu. Gah yalvardım, gah xələt boyun oldum, gah qorxuzdum, yenə bir şey çıxmadı. Əlacım kəsilib and içdim ki, kitabı tapıncan sizi gündə on dəfə öldürəcəyəm.\nOdu ki, bunların hərəsini bir yerə salıb, gündə kitabı istəyirəm, cavab olmur, öldürürəm, yenə dirildirəm.\nİndi, ey Hatəm, həmişəlik ürək sıxıntısından qurtardım. Bu saat mən bunların hamısını əvvəlki surətə qaytararam. Mən elə bilirdim ki, kitabı bunlar götürüb. Mən hirsləndiyimdən özümü itirib fəriştəni görə bilməmişəm. O da fürsəti qənimət bilib kitabı aparıbmış.\nHəkim öz sirrini nağıl eləyəndən sonra iti də, öküzü də, qaplanı da öz əvvəlki hallarına qaytarıb, öpüşüb barışdılar. Pərilər padşahının qızını da həkim gətirdi bura. Hamısı qucaqlaşıb ağlaşdılar, bir-birinnən əhdi-peyman elədilər ki, bir də bir-birinə paxıllıq etməsinlər. Hamısı şad olub, Hatəmə dua elədilər. Hatəm istədi gedə, həkim onu dayandırıb dedi:\n– Ey Hatəm, ala sənə bir dərman verirəm, o sirri də biləndən sonar lazım olacaqdı.\nHatəm dərmanı alıb, həkimnən görüşüb, öpüşüb, düşdü yolun ağzına. Çəkib çırağın dabanın, qırıb yerin damarın, dərələrdən sel kimi, təpələrdən yel kimi, badeyi-sərsər kimi, acı biyanlıq, çox-çox qamışlıq, günə bir mənzil, teyyi-mənazil, gecəni gündüzə qatıb, gündüzü gecəyə, bir neçə gündən sonra gəlib çıxdı həmin qırx yolun ayrıcına.\nÖzünü saldı içəri. O saat qullar, kənizlər bunu əyləşdirdilər. Çörəkdən–zaddan gətirdilər, yeyib bir balaca hala gəldi. Ondan sonra baş kənizi istəyib dedi:\n– Get ağana deynən ki, Hatəm gəlib, izn verərsə gəlim, qoyduğumuz şərti yerinə yetirim.\nKəniz baş üstə deyib getdi. Bir neçə dəqiqədən sonra qayıdıb dedi:\n– Ağam deyir buyursun.\nKəniz düşdü qabağa, Hatəm də onun dalıncan, gəldilər həmin otağa ki, bu ehsan sahibi də orada otururdu. Kəniz qabaqkı kimi Hatəmi içəri salıb qayıtdı geri, öz işinin dalıncan. Hatəm irəli yeriyib salam verdi. Cavab alandan sonra pərdənin dalından səs gəldi:\n– Ey Hatəm, söylə görüm həkimin sirrini bildinmi, yoxsa əliboş gəlmisən? Niyə gec gəldin?\n– Xeyr, əliboş gəlməmişəm, həkimin sirrini öyrənmişəm.\n– Heylə isə de şərtini yerinə yetirək, mənim də sirrimi öyrənəcəksən.\nHatəm şad olub bütün başına gələn işləri, gördüklərini, etdiklərini, başdan-ayağa qədər mən sizə nağıl eləyən kimi, bir-bir nağıl elədi. O tərəfdən, pərdənin dalından səs gəldi.\n– Ey Hatəm, indi qulaq as, mən öz sirrimi söyləyim. Bir köçəri qızıydım. Atam-anam çox dindar, Allahdan qorxan, qəribləri dost tutan adamlar idilər. Bir gün bizim obamıza bir dərviş gəlib çıxdı. Başladı qəsidə oxumağa. Anam gətirib buna pay verəndə dərviş dedi:\n– Bacı, yorğunam, Allah eşqinə məni bu gün qonaq elə.\n– Baba dərviş, Allaha da qurban olum, qonağına da, buyur əyləş, gözümüz üstə yerin var.\nDərviş gəlib əyləşdi, mən də on altı-on yeddi yaşında bir qızıdım.\nGördüm elə bu dərviş mənə baxır. Mən məhəl qoymadım. Bir azdan sonra atam da işdən qayıtdı, dərvişi evdə görüb şad oldu. Xoş-beş eləyib çörəkdən-zaddan hazırladıq. Allah verəndən yedilər, içdilər, sonar atam dedi:\n– Baba dərviş, indi buyur görək hardan gəlib, hara gedirsən? Bir qədər söhbət elə, qulaq asaq.\nDərviş cavab verdi:\n– Elin dağa çıxan vaxtıdır, dedim çıxım elin içinə bir az yağdan, pendirdən, yundan-zaddan yığım. İndi gəlib çıxmışam sizin obaya.\nNiyyətim var, bir neçə gün burada qalam, sonra gedəm başqa obaya.\n– Çox yaxşı olar, ancaq baba dərviş, nə qədər ki, bu obadasan, gündüz gedib qismətini yığarsan, axşam olanda yenə gələrsən bura.\nBax, utanıb eləmə, lap öz evindi. Borcumuzdu əlimizdən gələn qədər sənə qulluq eləyək.\nDərviş razılıq eləyib, qalxdı obanı gəzməyə. Axşamçağı yığdığı qismətini də götürüb gəlirdi bizə. O, gecəni yatırdı, səhər açılanda çörəyini-zadını yeyib, yenə çıxırdı obaya. Beləliklə, qırx gün bizdə qalıb, tay oldu ev adamının biri.\nBir gün də atamdan məni istədi. Atam da anamnan məsləhətləşəndən sonra məni dərvişə ərə verdilər. Dərviş də biznən köçüb getdi yaylağa. Qəzadan yaylaqda atamnan anam ömrünü bağışladı Allaha, qaldıq dərvişnən mən. Bunu da deyim ki, o gündən ki, məni dərvişə vermişdilər, o mənə bir arvad kimi baxmırdı elə qızıdım. Amma zahirdə mənnən çox mehribandı. Mən utandığımdan dərdimi ata-anama da deyə bilmədim. Ata-anam da öldü, ta bir kəsim qalmadı. Ata-anamın da elə sən deyən artıq dövləti yoxudu, elə bir təhər özlərini girləyirdilər.\nDərvişnən məsləhətləşib atdan-ulaqdan nə vardısa hamısını satıb, ata-anama ehsan verdim. Az-çox qalanını da götürüb düşdük yola. Bilmirdim hara gedirik, dərvişdən də soruşmurdum. Dərvişin meyli mənə əvvəlki kimiydi. Heç dəyişməmişdi. Mən də öz ürəyimdə fikir eləyirdim ki, bəlkə dərviş məni aparıb öz yerində arvad eləmək istəyir, qoy bir az da gözləyim.\nBeləcə on gün yol gedəndən sonra, gəlib çıxdıq həmin bu qırx yolun ayrıcına. Dərviş başladı burada bina tikdirməyə, bir dənə də erkək meymun küçüyü aldı. Elə ki, bina başa gəldi, yığışdıq içinə. Bir otaq mənə verib, bir otaqda da özü oturdu. Tay mənə görükmürdü də, elə o meymunu bəsləyirdi. Tainki bu meymun böyüdü, kökəldi. Bir gün dərviş mənim yanıma gəlib dedi:\n– Xanım, gərək bu meymunnan başbir olasan.\nMən razı olmadım, məni başladı hədələməyə, döyməyə. Mən ağladım, olmadı, dərviş dedi:\n– Gərək bu meymunnan başbir olasan.\nMən gördüm ki, dərviş mənnən əl götürməyəcək. Fikir elədim ki, qabağıma nə gəlsə, Allaha pənah eləyib, qaçacağam. Dərviş mənim hərəkətimdən fikrimi anlayıb, əl ayağımdan çarmıxa gərib, meymunla məni görüşdürdü, dedi:\n– Mən deyirdim xoşnan olsun. İndi ki, razı olmursan, mən də belə elərəm.\nMeymunu mənim yanıma salıb dedi:\n– Xanım, sən öz ərinin dediyinə qulaq asmadın, amma mən yenə səni bağışlayıram, çünki sən bilmirsən ki, bu iş belə olmasa, sən mənim arvadım ola bilməzdin. Burda tilsim var. İndi bundan sonra sən mənim arvadımsan. Ancaq bir az mənə möhlət ver.\n– Belə-belə mənə təsəlli verirdi. Amma mən elə ağlayırdım. Dərviş məni inandırmaq üçün həmin meymunu da vurdu gözümün qabağında öldürdü. Amma mənim tay bu dərvişdən zəhləm gedirdi, görməyə gözüm yoxudu. O da məndən göz götürmürdü, məni qoruyurdu. Özümə də söznən təsəlli verirdi. Tay mənə əl vurmurdu. Bir müddət elə belə keçdi.\nBir gün gördüm həmliyəm. Dərviş bunu biləndən sonra mənə lap mehribanlıq eləyirdi. Gündə bir neçə dəfə yanıma gəlib, əhvalımı soruşurdu. Deyirdi tay qorxma, bizim vaxtımıza az qalıb. Qırx gündən sonra tilsim tamam sınacaq, sonra biz ər-arvad olacağıq.\nMən ağlayıb göz yaşı tökməkdən başqa cavab vermirdim. O da çıxıb gedirdi, ancaq məni gözdən qoymurdu. Nə isə, vaxt tamam oldu, mən bari-həmlimi yerə qoydum, bir oğlum oldu. Mən oğlumu mayalamaq istəmirdim. Dərviş yalvarıb yapışıb dedi:\n– Bu uşağın günahına batma, bunun təqsiri nədi, mayala, ölməsin.\nMən əvvəlcə mayalamaq istəmirdim, sonra Allahdan qorxub uşağı mayaladım. Yavaş-yavaş uşağa isindim. Elə ki, qırx gün tamam oldu, dərviş uşağı məndən alıb, aparıb başladı özü saxlamağa. Mən nə qədər yalvardım ki, uşağı ver özüm saxlayım, acıqlanıb, özümü də qovdu. Tay dərviş heç məni dindirmirdi də. Aylarnan bir-birimizin üzünü də görmürdük. Elə onun peşəsi uşağı bəsləmək olmuşdu, mənim peşəm də ağlamaq. Uşaq yeriyən yüyürən oldu, elə kökəlmişdi tay dərisinə sığmırdı.\nBir gün dərviş bir qızıl ləyən gətirdi, bu uşağın əl-ayağını bağlayıb, gözümün qabağında başını kəsdi. Mən nə qədər ağladım, yalvardım baxmadı. Ondan sonra uşağın dərisini soyub, ətini qovurdu. Nə qədər yağı varıdı çıxartdı, bir qaba doldurub, qoydu sandığına, ağzını da bağladı. Həmin bu gördüyün aşxananı açıb, başladı yolnan gedibgələnə xörək verməyə. Hər kimin xörəyinə o uşağın yağından bir damcı tökürdü, xörəyi yeyən kimi adam dönüb olurdu ləl, qızıl. Beləbelə yeddi il bu yoldan gəlib-gedən nə qədər adam oldusa hamısını qızıl eləyib yığdı anbarlara. Axırda uşağın yağı tamam qurtarıb siyrintisi qaldı. Dərviş plov hazırladı. Yeddi il idi bir kəlmə danışmamışdı, gəldi mənim yanıma, dedi:\n– Xanım, indi gəl barışaq. Dur gedək bir yerdə xörək yeyək, ondan sonra bu dövləti də ömrümüz uzunu xərcləyib yeyək.\nMən o saat bildim ki, uşağın qalan bulaşıq yağından mənə vurub, məni də qızıl eləmək istəyir.\nBaşladım fikir eləməyə. Dərviş dedi:\n– Xanım, qorxma səni qızıl eləmərəm. Əgər heylə fikir olsa, bu yeddi ildə edərdim.\nMən o gündən onun əli dəyən şeyi yeməzdim. Hər şeyimi özüm hazırlayıb, özüm yeyərdim. Dərviş də bunu bilirdi. Amma özünü bilməməzliyə qoyurdu. Fikirləşib gördüm getməkdən başqa əlac yoxdur.\nNaəlac qalıb getdim. Gördüm dərviş ikimizə də bir qabda xörək qoyub. Bildim ki, məni şəkləndirməmək üçün belə eləyib, yağı xörəyin mənim tərəfimdə olan qaba töküb.\nDərviş çörək-zad gətirməyə gedəndə mən fürsət tapıb qabı hərlədim, dərviş tərəfi mənim qabağıma düşdü, mənim tərəfim isə dərvişin qabağıma düşdü. Başladıq yeməyə. Elə bir şapalaq, iki şapalaq xörəkdən götürmüşdük, dərvişə əsər elədi. Bildi ki, qabı çevirmişəm, durdu ayağa. Mən yönəldim ki, qaçam. Yağlı əlini çırpdı üstümə. Yağ mənim bir tərəfimə dəydi. O saat dərviş ləl, qızıl oldu. Mənim də harama ki yağ dəymişdi – oram qızıl oldu. İndi ey Hatəm, bir tərəfim tamam qızıldı. Həkim sənə davanı ki, verib, gəl ondan çək mənim qızıl olan yerimə.\nO saat Hatəm ayağa qalxıb keçdi pərdənin dalına, gördü vallah bu elə gözəldi misli yoxdu. Amma bir tərəfi tamam qızıldı. Davadan qızın əndamına çəkən kimi qız oldu anadan doğma sappasağ, qalxdı ayağa.\n– Dərvişin adamlardan elədiyi qızıldan yeddi ildi ki, ehsan verirəm.\nMin il də versəm, yenə qurtarmaz.\n– Dərvişi nə elədin?\n– O məlunu lap əvvəlcə əritdirib qab-qaşıq qayırtdırdım.\nOndan sonra Hatəmnən molla qız endi anbarlara, gördü nə, anbarlar doludu qızıl olmuş adamnan. Hatəm bir tərəfdən, qız da bir tərəfdən başladılar həkim verən bu davadan qızıllara vurmağa. Hər kimə bircə damcı vururdular, o saat asqırıb yuxudan ayılırdı. Bunlara dua oxuya-oxuya düşürdülər yola. Axşama kimi bir dənə də qızıl qalmadı.\nHamısın adam eləyib azad elədilər. Yerdə qalan tör-töküntünü, imarəti də bağışladılar orda işləyən qullara, kənizlərə.\nOndan sonra Hatəm molla gətirib, həmin arvadın kəbinini kəsdirdi özünə. Sonra onu da götürüb, bir cüt at alıb mindilər düşdülər yola.\nGünə bir mənzil, teyyi-mənazil, gecəni-gündüzə, gündüzü gecəyə vurub, gəlib çıxdılar məmləkətlərinə. Şad ürəynən gün keçirib ömür sürdülər.\nOnlar yeyib, içib yerə keçdilər. Siz də dövrə keçin.


Sumqayıt — São João de Meriti, şəhərləri arasında məsafə (km, mi), Sürücülük istiqamətləri, yol\nSumqayıt — São João de Meriti Şəhərləri arasında məsafə, Sürücülük istiqamətləri, yol\nŞəhərləri arasında məsafə Sumqayıt, Azərbaycan və São João de Meriti, Rio de Janeiro, Braziliya ictimai yollarda deyil — km və ya mil. koordinatları xal arasında məsafə — 11877 km və ya 7126.2 mil. Tələb 80 km / saat orta avtomobilin sürətlə bu məsafə qət etmək — 148.5 saat və ya 8907.8 dəqiqə.\nSürücülük istiqamətləri Sumqayıt — São João de Meriti\nBraziliya, São João de Meriti, São João de Meriti, Rio de Janeiro, Brazil


Lirə ucuzlaşır, Bakıda Türkiyə geyimləri bahalaşır - SƏBƏB\n11 oktyabr 2018 16:26\nAzərbaycanda fəaliyət göstərən Türkiyə geyim mağazaları ilə digər ölkələrin geyim mağazaları arasında kəskin qiymət fərqi müşahidə edilir.\nTürkiyədə milli valyutanın kəskin ucuzlaşması geyim bazarında qiymətlərin aşağı düşməsinə səbəb olsa da, həmin mağazaların Bakıdakı filiallarında qiymətlər artıb.\n“Türkiyənin Azərbaycanda fəaliyyət göstərən məşhur mağazalarında qiymət fərqləri əsasən ölkəmizə gətirilmə xərclərinə görədir. Yəni, Türkiyədə istehsal olunan məhsul məntiqlə lirənin dəyər itirməsinə görə Azərbaycanda da ucuzlaşmalıdı, lakin geyimi ölkəyə gətirənlər yüksək məbləğdə gömrük rüsumu və digər xərclərlə qarşılaşırlar ki, bu da qiymətlərin artımına səbəb olur”.Xarici geyim mağazalarının məhsullarının Azərbaycanda bahalaşmasını şərh edən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev buna əsas səbəb kimi gömrük rüsumlarının çox olmasını göstərib:


22 dekabr 2021 / 17:17 Baxış sayı: 355\nDekabrın 22-də gənclər və idman nazirliyində Azərbaycan milli avarçəkmə federasiyasının ümumi yığıncağı keçirilib. Allsport.az saytı xəbər verir ki, öncə dövlət himni səsləndirilib. Tədbirdə çıxış edən nazir Fərid Qayıbov konfrans iştirakçılarını salamlayaraq, yığıncağın işinə uğurlar arzulayıb.\nAMAF-in prezidenti Elçin Zeynalov hesabat məruzəsi ilə çıxış edərək son illərdəki fəaliyyət barədə məlumat verib. Sonra federasiya rəhbərliyinə yeni seçkilər keçirilib. “Azərişıq” ASC-nin sədri Vüqar Əhmədov səsvermə nəticəsində yeni prezident seçilib.\nYığıncaqda, həmçinin Kamil Hüseynov və Fərid Əmirov vitse-prezident, Leyla Əliyeva və Rəhman Xanlarov isə idarə heyətinə üzv seçiliblər. Milli olimpiya komitəsinin vitse-prezidenti Çingiz Hüseynzadə çıxış edərək federasiyanın yeni rəhbərliyinə uğurlar arzulayıb.\nAMAF-in yeni prezidenti Vüqar Əhmədov çıxış edərək, göstərilən etimada görə təşəkkürünü bildirib. O, qeyd edib ki, idman həm ölkənin nüfuzunun yüksəldilməsində, həm də insanların sağlamlığının təmin olunmasında xüsusi rol oynayır. Federasiya prezidenti Azərbaycanda avarçəkmə idmanının inkişaf etdirilməsi üçün səylə çalışacaqlarını bildirib.\nRusiyanın akademik avarçəkmə və kanoe yığmaları Mingəçevirdə hazırlaşacaq\n29 Yanvar 2022 11:37


Dünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurası Bakı iclasının iştirakçıları Qəbələdə olmuşlar – "Insan Hüquqları XXI əsr – Azərbaycan" Fondu\nDünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurası Bakı iclasının iştirakçıları Qəbələdə olmuşlar\nDünya Xəbər Agentlikləri Konqresinin sədri, Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Səudiyyə Press Agentliyinin (SPA) prezidenti Abdullah bin Fəhd əl-Hüseyn, Böyük Britaniyanın “Press Association” Agentliyinin baş icraçı direktoru Klayv Marşall və digər qonaqlar iyunun 1-də Qəbələ rayonunda olmuşlar.\nQonaqlar əvvəlcə “Tufan” Dağ-Xizək Yay-Qış İstirahət Kompleksi ilə tanış olmuşlar. Məlumat verilmişdir ki, kompleksin inşasının birinci mərhələsi bu ilin yanvarında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə istifadəyə verilmişdir. Bildirilmişdir ki, bu kompleks Azərbaycanda turizmin yeni istiqamətinin meydana çıxması baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Layihə çərçivəsində indiyədək kompleksdə nəhəng infrastruktur yaradılmış, avtomobil yolunun çəkilməsi, torpaq sürüşmələrinin qarşısının alınması üçün mühafizə tədbirləri görülmüşdür. Ərazidə insanların rahat istirahəti üçün hər cür şəraitə malik infrastrukturun, o cümlədən mehmanxana, ofislər, uşaqlar üçün istirahət guşəsi və digər müvafiq obyektlərin yaradılması istiqamətində işlər davam etdirilir. Xizək kompleksinə yaxın ərazidə “Qolf resort” idman və istirahət mərkəzinin tikintisi də nəzərdə tutulmuşdur.\nQeyd edilmişdir ki, kompleksin tikintisinin birinci mərhələsi çərçivəsində dörd kanat xətti tam inşa olunmuş, on xizək yolundan beşində inşaat işləri başa çatdırılmışdır. Digər işlər isə mərhələli şəkildə həyata keçirilir. Artıq bu mövsümdə kompleksə gələn turistlər kanat xətlərində gəzir, xizəklə sürüşür və iaşə obyektlərinin xidmətlərindən istifadə edirlər. Burada turistlərin istirahətinin təşkili üçün hər cür şəraiti olan restoranlar da istifadəyə verilmişdir. Ümumiyyətlə, bu nəhəng istirahət məkanı turistlərə ilin bütün fəsillərində xidmət göstərəcəkdir.\nDiqqətə çatdırılmışdır ki, kompleksin əhəmiyyətini artıran mühüm amillərdən biri də burada turistlərin özlərinə uyğun trassa sistemini seçmək imkanlarının olmasıdır. Hər bir qonaq enmə zolağı, maillik və çətinlik dərəcəsinə görə trassa seçə bilər. Bütün dağ-xizək trassası süni qar yaratma generasiya sistemi ilə təchiz edilmişdir. Bütünlükdə “Tufan” Dağ-Xizək Yay-Qış İstirahət Kompleksi gün ərzində üç min nəfərə xidmət göstərmək imkanına malikdir. Bu layihənin reallaşdırılması Azərbaycanda dağ-xizək idmanı və digər qış idman növlərinin inkişafı üçün də hərtərəfli imkanlar açır.\nSonra qonaqlar “Riverside” kanat xəttinin aşağı stansiyasında olmuş, orada yaradılmış şəraitlə maraqlanmışlar. Məlumat verilmişdir ki, burada turistlərin istirahəti üçün hər cür şərait yaradılmış, xizəklərin satışı və kirayəsi xidmətlərini göstərən ayrıca bölmə qurulmuşdur. Bundan əlavə, ərazidə idman malları mağazası və kafe də fəaliyyət göstərir.\n“Tufan” Dağ-Xizək Yay-Qış İstirahət Kompleksindən zəngin təəssüratlarla ayrılan qonaqlar Qəbələdə yeni inşa edilmiş Heydər Əliyev Konqres Mərkəzi ilə tanış olmuşlar. Məlumat verilmişdir ki, 1200 yerlik Konqres Mərkəzi Qəbələ şəhərində, Qaraçay çayının sahilində yerləşir. Üçmərtəbəli Mərkəzin layihələndirmə və tikinti işlərinə 2012-ci ilin mayında başlanılmış və ötən ilin iyulunda sona çatdırılmışdır.\nQonaqlar binanın ikinci mərtəbəsində yerləşən çoxfunksiyalı 1200 yerlik konfrans zalı ilə tanış olmuşlar. Bildirilmişdir ki, burada 92 kvadratmetrlik səhnə, VİP və mühafizə otaqları, incəsənət ustaları və media işçiləri üçün otaqlar, geniş foye yerləşir. Konfrans zalı qısa müddətə başqa məqsədlər-konsert, iclas üçün kresloların aşağı enməsi ilə müstəvi halına keçə bilir. Zalın səhnə hissəsi qalxıb-enən platforma üzərində quraşdırılmışdır. Burada sinxron tərcümə üçün xüsusi avadanlıqla təchiz olunan 6 tərcüməçi kabinəsi, habelə müşahidə və zalın avtomatik idarəetmə məntəqəsi vardır.\nKonfrans zalında mükəmməl səsləndirmə sistemi quraşdırılmışdır ki, bu da tədbirin təyinatından asılı olaraq səsləndirməni həm konfranslar, həm də konsert-əyləncə tədbirləri üçün tənzimləməyə imkan verir. Binada 18 metrlik eskalator və liftlər quraşdırılmışdır. Konqres Mərkəzinin ərazisində 140 yerlik yeraltı qaraj tikilmişdir. Ərazidə istirahət üçün yerlər, terraslar da yaradılmışdır. Avtomobillərin maneəsiz hərəkətini təmin etmək üçün binaya üç istiqamətdən giriş yolları çəkilmişdir. Binanın önündən keçən çayın üzərində körpü tikilmişdir.\nSonra Dünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurası Bakı iclasının iştirakçıları “Gilan piano” MMC-nin “Beltmann” piano fabriki ilə tanış olmuşlar. Qonaqların diqqətinə çatdırılmışdır ki, 1901-ci ildə Yohann Beltmannın Niderland Krallığında əsasını qoyduğu “Beltmann” piano fabrikini 1983-cü ildə nəticəsi Hans Lefernik Almaniyaya köçürmüş və müəssisə orada 2002-ci ilədək fəaliyyət göstərmişdir.\nBildirilmişdir ki, 2008-ci ilin fevralında yeni “Beltmann” piano fabrikinin yaradılması ideyası meydana çıxmış və həmin ilin oktyabrında Qəbələdə müəssisənin inşasına başlanılmışdır. 2009-cu ilin sentyabrında fabrikdə üç pianonun hazırlanması ilə “Beltmann” markalı pianoların istehsalının əsası qoyulmuşdur. Hazırda dünyada “Beltmann” markalı pianolar yalnız Qəbələdəki “Gilan” fabrikində istehsal olunur.\nQonaqlar fabrikdə istehsal prosesinə baxmışlar. Qeyd edilmişdir ki, regionda analoqu olmayan və ən son beynəlxalq standartlara cavab verən fabrik inzibati bina və istehsal sahəsindən ibarətdir. Pianolar sexlərdə yığılaraq xüsusi avadanlıqla təchiz olunmuş altı otaqda sazlanır və köklənir. Fabrikdə ildə 1200-1500 piano istehsal edilir.\nSəfər çərçivəsində qonaqlar Qəbələ Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində də olmuşlar. Diqqətə çatdırılmışdır ki, 1980-ci ildən fəaliyyət göstərən bu muzeyin əsas fondunda Qəbələnin 2500 illik tarixini əks etdirən 12 mindən çox tarixi və elmi əhəmiyyətə malik eksponat mühafizə olunur. Arxeoloji, etnoqrafik, numizmatik materiallar, xalq tətbiqi sənəti nümunələri, qədim əlyazma və çap məhsulları diqqəti xüsusilə cəlb edir. Muzeydə 13 ekspozisiya zalı, Heydər Əliyev xatirə guşəsi, şəkil qalereyası, zəngin elmi kitabxana, qədim daş abidələrdən təşkil olunmuş sərgi meydançası vardır.\nDünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurası Bakı iclasının iştirakçıları Qəbələ atıcılıq klubunda da olmuşlar. Bildirilmişdir ki, 25 hektar dağlıq ərazidə klubun inzibati binası, atıcılıq yerləri üçün tirlər, atəş zonaları, təlim mərkəzləri, idman-ovçuluq ləvazimatı mağazası və yeməkxana inşa olunmuşdur. Xüsusi memarlıq üslubunda inşa olunan klubun inzibati binasında qeydiyyat bölməsi, iclas və məşğələ otaqları, atəş zonasındakı nəticələri müşahidə etmək üçün xüsusi zal yaradılmışdır. Burada idman silahlarından istifadə etmək üçün xüsusi qaydalar da müəyyən edilmişdir. Təhlükəsizliyin təmin olunması və yanğından mühafizə məqsədi ilə klubun ərazisində müşahidə kameraları və yanğından mühafizə məntəqələri yaradılmışdır.\nQonaqlar uçan hədəflərə bir neçə sərrast atəş açdılar.\nQeyd edilmişdir ki, klubda atıcılıq idmanının daha çox yayılan və Olimpiya Oyunlarına daxil edilən stend atıcılığına da xüsusi yer ayrılmışdır. Klubun ərazisində Olimpiya yarışlarında bütün texniki inventarlarla təchiz olunan sahə də yaradılmışdır. Burada yarışların izlənilməsi üçün ayrıca tamaşaçı bölməsi qurulmuş, nəticələri qeydə alan elektron tablo yerləşdirilmişdir. Dairəvi və səngər stend atıcılığı meydançalarının və tirlərin avadanlığı Fransadan və İsveçrədən, elektron tablo isə İtaliyadan gətirilmişdir.\nQəbələ rayonunun müasir infrastrukturu ilə yaxından maraqlanan qonaqlar daha sonra “Qafqaz Karvansaray” hotel kompleksi ilə tanış olmuşlar.\nDiqqətə çatdırılmışdır ki, dördmərtəbəli kompleks ən müasir standartlar səviyyəsində inşa olunmuşdur. Kompleks 139 super otaq, 12 ailəvi otaq, 6 kral otağı və 2 əlillər üçün otaq olmaqla ümumilikdə 159 otaqdan ibarətdir. Oteldə, həmçinin qapalı üzgüçülük hovuzu, kişi və qadınlar üçün bərbərxana və gözəllik salonları, türk, buxar hamamları, SPA, trenajor, bilyard və tennis zalları, sauna və masaj otaqları vardır. Kompleksdə 150 nəfərlik restoran, 100 və 12 nəfərlik iclas və konfranslar keçirmək üçün zallar və uşaqların istirahət otaqları fəaliyyət göstərir. Oteldə fontan quraşdırılmış, ətrafda istirahət üçün yerlər yaradılmışdır.\nDünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurası Bakı iclasının iştirakçıları Qəbələnin böyük infrastruktura malik olduğunu qeyd etmiş, turizm sektoru üçün əlverişli təbii məkanda yerləşən rayonun buraya gələn turistlərdə geniş marağa səbəb olacağını bildirmişlər. Onlar Qəbələdəki dinamik sosial-iqtisadi inkişafdan, müasir texnologiyalara əsaslanan müəssisələrin yaradılmasından məmnunluqlarını ifadə etmişlər.\nPrevious Post:Minskdə Müstəqil Dövlətlər Birliyinin bir sıra tədbirləri keçiriləcəkdir\nNext Post:İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib


Web adresi http://icbari24.com\nƏlaqə nömrəsi +994518663434\nÜnvan Azerbaijan, Azerbaijan\nMüştərilərin sığorta məhsullarını evdən, ofisdən heç yerə ayrılmadan istədikləri sığorta məhsulunu sifariş etməsi və onlayn əldə etməsinə yardımça olan layihədir. Bizim sayt vasitəsilə Siz səyahət, icbari avtomobil və icbari əmlak sığortasını rahatlıqda heç yerə getmədən əldə edə bilərsiniz.\nicbari24.com - Qorumaq. Bu bizim təbiətimizdir


20:22 26 Iyul 2021\nİyunun 18-də Dövlət Gömrük Komitəsinin (DGK) sədri, gömrük xidməti general-polkovniki Səfər Mehdiyev BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Qulam İshaqzai ilə görüşüb.\nDGK-nın Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, komitə sədri S.Mehdiyev diplomatik fəaliyyəti başa çatan BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Q.İshaqzaiyə gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.\nKomitə sədri BMT ilə DGK arasında səmərəli əməkdaşlığın gömrük xidmətinin inkişafına müsbət təsirindən danışıb, bu əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsində diplomatik fəaliyyəti başa çatan rezident əlaqələndirici Qulam İsakzainin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib.\nXoş sözlərə və səmimi qəbula görə Gömrük Komitəsinin sədri S.Mehdiyevə təşəkkürünü bildirən BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Qulam İshaqzai təmsil etdiyi qurumun gömrük orqanları ilə əlaqəli fəaliyyətindən bəhs edib, gömrük sistemində həyata keçirilən islahatları yüksək qiymətləndirib, Azərbaycan Gömrük Xidməti ilə BMT arasında əməkdaşlığın bundan sonra da inkişaf edəcəyinə əminliyini bildirib.


www.XALQXEBER.az » Sosial » İcra başçısı Xaləddin İsgəndərov Bakıda zeytun bağını məhv etdirir - Fotokat\nBinəqədi rayon icra başçısı Xaləddin İsgəndərov Bakının 6-cı mikrorayon ərazisində yerləşən zeytun bağının bir hissəsini məhv etdirərək, ərazidə tikinti işlərinə başlayıb\nBu barədə ətrafda yaşayan sakinlər məlumat veriblər.\nHadisə yerinə yollanan əməkdaşımız xəbər verir ki, zeytun bağının bir hissəsi icra hakimyyəti tərəfdən məhv edilib. Məhv edilən agacların yeri isə daş hasara alınıb. Hazırda ərazidə ağır texnika işləyir və böyük bir tikili üçün fundament qazılır.


Hafiz Hacıyev: “Harınlamış məmurlar maral, ayı, delfin saxlamaqdan “kayf” alırlar” – İTTİHAM\nNəşr edilib 03.05.2021 11:10\nŞəmkir rayon İcra Hakimiyyətinin həbs edilən sabiq icra başçısı Alimpaşa Məmmədovun maral ferması aşkarlanıb. Həbs edilən icra baqşçısı Şəmkir rayonunda hektarlarla ərazini zəbt edərək, orada şəxsi maral təsərrüfatı yaradıb.\nBu, yüksək vəzifə tutan məmurun heyvanlara olan “sevgisi” ilə bağlı ilk hadisə deyil\nBəzi məlumatlara görə, Azərbaycanda delfin, timsah, meymun və ölkəmizin təbiətinə xas olmayan digər heyvan növləri saxlayan xeyli vəzifəli şəxslər var.\nMaraqlıdır, məmurların bu cür hobbisi nədən yaranır?\nModern.az-ın bu sorğusunu Müasir Müsavat Partiyasının sədri Hafiz Hacıyev cavablandırıb.\nOnun sözlərinə görə, rüşvət və korrupsiya hesabına yeyib harınlayan məmurlar qeyri-adi heyvan saxlamaqdan “kayf” alırlar:\n“Həmin harınlamış məmurlar xalqın, dövlətin pulunu yeyib, indi də məzələnirlər. Biri ayı, biri delfin, biri it saxlayıb arvadına məzhəkə göstərir. Onların pulu çoxdur, belə etməklə də “kayf” alırlar. Həmin məmurların millətdən, xalqdan xəbərləri yoxdu. Ona görə də, bunların boğazına cənab prezident qurğuşun töküb, bu günə salır. Məmurların hamısı belədi. Bunlar hamısı xalqın gözü qarşısında olan məsələlərdi.\nMəmurların, vəzifəli şəxslərin pulunun çox olması, xalqı saymamasının nəticəsidi ki, bu cür hadisələr baş verir. Məmurların belə hərəkətlərinə el arasında “azar öldürmək” deyirlər. Onlar bu cür yaşayıb xalqı ələ salır, özlərinə xüsusi gəmi, ada, vertolyot alırlar. Nə dünyagörüşləri, nə xalqı sevməkləri, nə də dövlətçiliyi müdafiə etməkləri var”.\nH.Hacıyev son illər “vurulan" məmurların hamısının akademik Ramiz Mehdiyevin komandasından olduğunu qeyd edib:\n“Mən bunların hamısını uzun müddət öncə demişəm, amma indi üzə çıxır. İki il bundan qabaq Alimpaşa Məmmədov haqqında danışmışdım, indi bəlli oldu ki, düz deyirmişəm.\nBu cür saxtakarlıq edən məmurların hamısı Ramiz Mehdiyevin komandasındadı. Nə qədər ki, bunların hamısı təmizlənməyəcək, yeni gələnlərə də işləməyə imkan verməyəcəklər.\nİki il yarımdı Alimpaşanın maral sürüsünü, Neftçaladakının eşşək sürüsünü indi görürlər?\nDüşünürəm ki, bunlar çox gec cəzalanırlar, gec cəzalandıqları üçün də özlərini Azərbaycanın şahı hesab edirlər. Ona görə də nə qədər Ramiz Mehdiyevin komandası tez tutulsa, o qədər xeyri olacaq”.