ANA SƏHİFƏ » Qərarlar » 25.12.09 AR Cinayət Məcəlləsinin 72, 73 və 74-cü mad. nəzərdə tutulmuş «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» anlayışının şərh edilməsinə dair\nAzərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 72, 73 və 74-cü\nmaddələrində nəzərdə tutulmuş «ilk dəfə böyük ictimai\ntəhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» anlayışının şərh edilməsinə dair\nAzərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu F.Abdullayev (sədrlik edən), S.Salmanova, F.Babayev, S.Həsənova, B.Qəribov (məruzəçi-hakim), R.Qvaladze, E.Məmmədov, İ.Nəcəfov və Ə.Sultanovdan ibarət tərkibdə,\nmaraqlı subyektlərin qanuni nümayəndələri, Azərbaycan Respublikası Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin hakimi K.Əkbərovun, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Aparatının İnzibati və hərbi qanunvericilik şöbəsinin əməkdaşı İ.Cəfərovun, ekspert Bakı Dövlət Universitetinin Cinayət hüququ kafedrasının dosenti R.Şəmsizadənin, iclasa dəvət olunmuş Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun nümayəndəsi Q.Bayramlının və Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin nümayəndəsi R.Əkbərovun iştirakı ilə,\nAzərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin VI hissəsinə müvafiq olaraq xüsusi konstitusiya icraatı üzrə açıq məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 72, 73 və 74-cü maddələrində «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayəti törətmiş şəxs» müddəasının şərh olunmasına dair, Azərbaycan Respublikası Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin müraciəti üzrə konstitusiya işinə baxdı.\nİş üzrə hakim B.Qəribovun məruzəsini, maraqlı subyektlərin qanuni nümayəndələrinin çıxışlarını, ekspertin rəyini, iclasa dəvət olunmuş şəxslərin mülahizələrini dinləyib, iş materiallarını araşdırıb müzakirə edərək, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu\nLaçın rayon məhkəməsinin 27 yanvar 2008-ci il tarixli qərarı ilə 15 və 17 oktyabr 2008-ci il tarixlərində otlaq sahəsindən istifadə zəminində baş vermiş mübahisə nəticəsində Ş.Əhmədovun Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra – “CM”) 128-ci maddəsi, M.Əhmədov, A.Əhmədov, İ.Əhmədəliyev, S.Həsənov və M.Həsənovun 128 və 132-ci maddələri, A.Qurbanovun isə 132-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işi üzrə CM-in 73-cü maddəsinə əsasən barışıq əldə etdikləri üçün həmin şəxslər cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş və onların haqqında cinayət təqibinə xitam verilmişdir. Məhkəmə belə nəticəyə gəlmişdir ki, təqsirləndirilən şəxslərin təqsirini müəyyən edən qanuni qüvvəyə minmiş hökm mövcud olmadığı üçün Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra – “Konstitusiya”) 63-cü maddəsi baxımından CM-in 73-cü maddəsinin tətbiqi mümkündür.\nAzərbaycan Respublikası Baş Prokurorunun müavini həmin qərardan apellyasiya protesti vermişdir. Protestdə CM-in 16.1, 17.1 və 27.1-ci maddələrinə istinadən, qeyd olunan şəxslər tərəfindən həm təkrar, həm də müxtəlif cinayətlərin törədilməsi, cinayətlərin məcmusunu yaradan hər cinayətə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələrinin zəruriliyi, cinayətlərin başa çatması, CM-in 73-cü maddəsinin tətbiqinin yalnız ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs barəsində tətbiqinin mümkünlüyü vurğulanaraq, birinci instansiya məhkəməsinin qərarının (bir şəxs istisna olmaqla) ləğv olunması və təqsirləndirilən şəxslərin məhkum edilməsi xahiş olunmuşdur.\nProtest üzrə işə baxan Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət işləri və inzibati xətalara dair işlər üzrə məhkəmə kollegiyası məhkumluğu olmayan böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs tərəfindən əvvəllər hüquqi qiymət verilməyən böyük ictimai təhlükə törətməyən bir və ya bir neçə cinayət törədildiyi halda, onun barəsində CM-in 72, 73 və 74-cü maddələrinin tətbiqinin məhkəmə təcrübəsində yaratdığı mübahisə və anlaşılmazlığın aradan qaldırılması üçün həmin normalarda nəzərdə tutulmuş “ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayəti törətmiş şəxs” müddəasının şərh olunması üçün Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmişdir.\nKonstitusiya Məhkəməsinin Plenumu müraciətlə bağlı Konstitusiyanın, cinayət və cinayət-prosessual qanunvericiliyinin qüvvədə olan bəzi normalarının açıqlanmasını, eləcə də beynəlxalq müqavilələrin və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin təcrübəsinin nəzərdən keçirilməsini zəruri hesab edir.\nKonstitusiyanın 63-cü maddəsinin I hissəsinə əsasən hər kəsin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ vardır. Həmin maddənin II və V hissələri müəyyən edir ki, şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa, onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Məhkəmənin hökmü olmasa, kimsə cinayətdə təqsirli sayıla bilməz.\nBu, hamılıqla qəbul olunmuş hüquq olmaqla, İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamənin 11-ci maddəsinin 1-ci bəndində, Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Paktın 14-cü maddəsinin 2-ci bəndində və İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndində təsbit olunmuşdur. Həmin müddəalara görə, cinayət törətməkdə ittiham olunan hər kəs onun təqsiri məhkəmə araşdırması vasitəsilə qanun əsasında sübut edilənədək təqsirsiz hesab olunur.\nTəqsirsizlik prezumpsiyası Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – «CPM») 21-ci maddəsində də təsbit olunmuşdur. Həmin maddəyə əsasən cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır (CPM–in 21.1-ci maddəsi).\nŞəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa da onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. CPM-in müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedur daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin (şübhəli şəxsin) xeyrinə həll edilir. Eyni ilə cinayət və cinayət-prosessual qanunlarının tətbiqində aradan qaldırılmamış şübhələr də onun xeyrinə həll olunmalıdır (CPM-in 21.2-ci maddəsi).\nCinayət törədilməsində təqsirləndirilən şəxs özünün təqsirsiz olmasını sübuta yetirməyə borclu deyildir. İttihamı sübuta yetirmək, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiəsi üçün irəli sürülən dəlilləri təkzib etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür (CPM-in 21.3-cü maddəsi).\nMəzmununa görə, CPM-in bəzi digər normaları, o cümlədən 138.2, 139.0.4, 233.11, 351.1-351.4-cü maddələrinin müddəaları da təqsirsizlik prezumpsiyasını təmin edir.\nBeləliklə, Konstitusiyada, beynəlxalq müqavilələrdə və ölkə qanunvericiliyində təsbit olunmuş təqsirsizlik prezumpsiyası şəxsin səlahiyyətli məhkəmə qarşısında cinayət mühakiməsindən kənar təqsirli hesab olunmanı istisna edir. Bu mənada, təqsirsizlik prezumpsiyası obyektiv hüquqi vəziyyəti əks etdirməklə, təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunmuş və ya cinayət törətməkdə şübhəli bilinən şəxsi vaxtından əvvəl cinayət törətməkdə təqsirli bilinməkdən qoruyur. Sözügedən təminatın məzmunu cinayət prosessual münasibətlərin tənzimlənməsinə, gələcəkdə isə cinayət-hüquqi münasibətlərin qurulması və həyata keçirilməsinə təsir edir. Bundan başqa, təqsirsizlik prezumpsiyası Konstitusiyada təsbit olunmuş digər insan hüquqlarının, o cümlədən 46-cı maddədə nəzərdə tutulan hər kəsin şərəf və ləyaqətinin təminatlarından biri kimi çıxış edir.\nBu mövqe İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin Qaritski Polşaya qarşı iş üzrə 06 fevral 2007-ci il tarixli qərarında öz əksini tapmışdır. Həmin qərarda göstərilmişdir ki, Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndində təsbit olunmuş təqsirsizlik prezumpsiyası bu maddənin 1-ci bəndi ilə tələb olunan ədalət mühakiməsinin elementlərindən biridir. Təqsirsizlik prezumpsiyası o halda pozulmuş olur ki, qanuna müvafiq olaraq təqsiri sübuta yetirilməmişdən əvvəl cinayət törətməkdə ittiham olunan şəxsə aid məhkəmə qərarı və ya vəzifəli şəxsin çıxışı onun təqsirli olduğu barədə fikri əks etdirsin. Hər hansı rəsmi qənaət olmasa belə, məhkəmə və ya vəzifəli şəxs tərəfindən ittiham olunan şəxsi təqsirli kimi qələmə verməyi təklif edən müəyyən dəlillərin mövcud olması kifayətdir. Məhkəmənin özü tərəfindən qabaqcadan belə fikrin ifadə olunması qaçılmaz olaraq sözügedən prezumpsiya ilə ziddiyyət təşkil edir (§ 66).\nLakin müvafiq şəxsin təqsirli olduğu barədə fikri əks etdirən qənaətlə sadəcə olaraq «şübhəli vəziyyəti» ifadə edən qənaət fərqləndirilməlidir. Birinci qənaət təqsirsizlik prezumpsiyanı pozur. Sonuncu qənaət isə Məhkəmə tərəfindən baxılmış bir neçə müxtəlif hallarda (Lutz Almaniyaya qarşı iş üzrə 25 avqust 1987-ci il tarixli qərar, § 62 və Lötşer Nederlanda qarşı iş üzrə 26 mart 1996-cı il tarixli qərar, § 31) yolverilən hesab edilmişdir (§ 67).\nDiqqətəlayiqdir ki, Avropa Şurasına üzv olan bəzi digər dövlətlərin konstitusiya nəzarəti orqanları da eyni mövqeyi bölüşdürür. Belə ki, Almaniyanın Federal Konstitusiya Məhkəməsi 01 dekabr 1986-cı il tarixli qərarında göstərmişdir ki, cəza ilə təhdid olunan əməl cinayət ədalət mühakiməsi keçirilmədən də müəyyən oluna bilər və səlahiyyətli məhkəmə tərəfindən yekun məhkum etmədən əvvəl olsa belə, bu mühakimənin məqsədləri üçün spesifik qənaətlərin formalaşdırılması təqsirsizlik prezumpsiyasına zidd deyildir.\nGöstərilənlərdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, istər ibtidai araşdırma, istərsə də məhkəmə baxışının gedişində şəxsin cinayəti törətməsinə dair şübhəli vəziyyət formalaşdırıla bilər. Beləliklə, əvvəllər bir və ya bir neçə cinayət törətməsinə dair güclü əsaslı şübhələr olduqda və bu şübhələr nəticəsində həmin şəxsə qarşı ittiham irəli sürüldükdə, qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə hökmü olmadan şəxsin əvvəllər cinayət törətmiş şəxs qismində cinayət təqibinə məruz qalması mümkündür. Bu, təqsirsizlik prezumpsiyası ilə ziddiyyət təşkil etmir. Şəxsin cinayətin törədilməsində təqsirli olub-olmaması məsələsi isə işin mahiyyəti üzrə qəbul edilən məhkəmə hökmü ilə həll olunur.\nBu baxımdan, ibtidai araşdırmanın gedişində bir neçə cinayət əməlinin törədilməsinə dair güclü əsaslı şübhələrin müəyyən edilməsinə baxmayaraq, təqsirsizlik prezumpsiyasına əsaslanmaqla bu cinayətlərdən heç olmasa biri üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə hökmünün çıxarılmamasına istinadən əməlin ilk dəfə törədilmiş hesab olunması, cinayətlərin təkrar törədilməsinin və ya cinayətlərin məcmusunun yaranmasının obyektiv həqiqət kimi inkarına gətirib çıxara bilər.\nBu isə qüvvədə olan CM-in 16-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş «cinayətlərin təkrar törədilməsi» və 17-ci maddədə əks olunmuş «cinayətlərin məcmusu» institutlarını öz mahiyyətindən məhrum etməklə, həmin Məcəllənin Xüsusi hissəsində tövsifedici əlamət kimi təkrarlıq nəzərdə tutmayan cinayətlərlə bağlı yalnız cinayətlərin residivi institutunun tətbiqini mümkün etmiş olar.\nBelə ki, CM-in 16.3-cü maddəsinə əsasən əvvəllər törətdiyi cinayətə görə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada cinayət məsuliyyətindən azad olunmuş, yaxud məhkumluğu götürülmüş və ya ödənilmiş şəxs tərəfindən həmin cinayətin yenidən törədilməsi, cinayətin təkrar törədilməsi hesab edilmir. CM-in 17.1-ci maddəsi isə müəyyən edir ki, bu Məcəllənin müxtəlif maddələri ilə nəzərdə tutulmuş iki və ya daha çox cinayətin törədilməsi, həmin cinayətləri törətmiş şəxs onlardan heç birinə görə məhkum olunmamışdırsa və ya qanunla müəyyən edilmiş əsaslar üzrə cinayət məsuliyyətindən azad edilməmişdirsə, habelə bu cinayətlərdən heç birinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddəti keçməmişdirsə, cinayətlərin məcmusunu yaradır.\nGöründüyü kimi, qanunverici iki və ya daha çox cinayət törətmiş şəxsin cinayəti təkrar törətməmiş hesab olunması və ya cinayətlərin məcmusunun yaranmaması üçün tələb edir ki, əvvəl törədilmiş əmələ (və ya əməllərə) görə onun barəsində cinayət hüquqi tədbirlər həyata keçirilməklə, başlanılmış cinayət təqibinə xitam verilsin (yaxud da CPM-in 39 və ya 40-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş əsaslarla barəsində cinayət təqibi başlanılmasın) və ya məhkum edildikdən sonra üzərinə qoyulmuş məhkumluq ödənilsin və ya götürülsün, bununla da, törətdiyi əməlin cinayət hüquqi nəticələri aradan qaldırılmış olsun.\nBelə yanaşma, həm Konstitusiyada təsbit edilən, həm də CM-in normalarında öz əksini tapan və bütövlükdə ədalət mühakiməsinə şamil olunan qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinə ciddi riayət olunmaqla təqsirli şəxsin törətdiyi bütün əməllərə görə (cinayətlərin təkrarlığının və ya məcmusunun mövcud olduğu hallar da daxil olmaqla) təqib edilməsi və cəzalandırılmasına nail olmaq, səlahiyyətli dövlət orqanlarının şəxsin, cəmiyyətin və dövlətin maraqlarını cinayətkar qəsdlərdən qorumaq vəzifəsindən irəli gəlir (Konstitusiyanın 127-ci maddəsinin IV, VII, IX hissələri, CM-in 5, 6, 7, 8 və 9-cu maddələri).\nBeləliklə, qanunverici məhkumluğu olmayan şəxsin cinayəti təkrar törətmiş hesab edilib-edilməməsini və ya cinayətlərin məcmusunun yaranıb-yaranmamasını, bir qayda olaraq, onun barəsində cinayət təqibinin hüquqi nəticələri ilə əlaqələndirmişdir. Bu isə, həyata keçirilmiş cinayət təqibi üzrə güclü əsaslı şübhələr nəticəsində əvvəllər törədilmiş bir və ya bir neçə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayətlərin heç birinə görə şəxsə qarşı ittihamın irəli sürülmədiyi halda, onun barəsində cinayət məsuliyyətindən azad etmə institutunun tətbiqi üçün xüsusi əhəmiyyətə malikdir.\nBelə ki, CM-in 72 və 73-cü maddələrinə əsasən ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs könüllü gəlib təqsirini boynuna aldıqda, cinayətin üstünün açılmasına fəal kömək etdikdə, cinayət nəticəsində dəymiş ziyanı ödədikdə və ya vurulmuş zərəri başqa yolla aradan qaldırdıqda və ya zərərçəkmiş şəxslə barışdıqda və ona dəymiş ziyanı ödədikdə və ya vurulmuş zərəri aradan qaldırdıqda cinayət məsuliyyətindən azad edilə bilər. Həmçinin, CM-in 74-cü maddəsində şəraitin dəyişməsi nəticəsində törədilmiş əməlin və ya bu əməli törətmiş şəxsin ictimai təhlükəli olmadığı müəyyən edildikdə, ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət və ya az ağır cinayət törətmiş şəxsin cinayət məsuliyyətindən azad edilməsinin mümkünlüyü təsbit olunmuşdur.\nCPM-in 40.2 və 43.3-cü maddələrində qeyd olunan əsaslarla cinayət məsuliyyətindən azad etmək səlahiyyəti ibtidai araşdırma mərhələsində prokurorla razılaşdırmaqla təhqiqatçı və müstəntiqə, məhkəmə baxışının gedişində isə məhkəməyə verilmişdir.\nAğır və xüsusilə ağır cinayətlərdən fərqli olaraq böyük ictimai təhlükə törətməyən, şəraitin dəyişməsi ilə bağlı həmçinin az ağır cinayətlərə qanunvericinin belə imtiyazlı münasibəti qanuni ictimai marağa xidmət edir. Bununla da belə cinayətlər kateqoriyasına aid olan təqsirli əməl törətmiş şəxs cinayət qanununun qeyd olunan normalarında göstərilən şərtləri yerinə yetirməklə artıq ictimai təhlükəli olmadığını ifadə etdiyi halda, cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmadan onun belə davranışdan çəkinməsinə, islah olunmasına və ictimaiyyətdə qəbul olunmuş birgəyaşayış qaydalarına riayət etməsinə nail olunur.\nBelə münasibət şəxsin əvvəllər törətdiyi hüquqi qiymət verilməyən cinayətlərə görə CM-in 72, 73 və 74-cü maddələrində təsbit olunmuş cinayət məsuliyyətindən azad olunmaq imkanının reallaşdırılmasına zərurət yaradır. Bu səbəbdən, ilk dəfə cinayət təqibinə məruz qalan şəxs bir neçə əməl törətdikdə belə, onun cinayət məsuliyyətindən azad olunmaq hüququ məhdudlaşdırılmamalıdır.\nKonstitusiya Məhkəməsinin Plenumu hesab edir ki, əvvəllər bir və ya bir neçə böyük ictimai təhlükə törətməyən, şəraitin dəyişməsi ilə bağlı həmçinin az ağır cinayət törətməsinə görə haqqında ittiham irəli sürülməmiş şəxsin CM-in 72, 73 və 74-cü maddələrində təsbit olunmuş cinayət məsuliyyətindən azad olunmaq hüququ saxlanılır.\nYuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu hesab edir ki, CM-in 72, 73 və 74-cü maddələrində «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayəti törətmiş şəxs» anlayışı ilk dəfə bu növ cinayətlərdən birini törətmiş və ya həmin cinayətlərdən bir neçəsini törətmiş, lakin bu əməllərə görə ona qarşı ittiham irəli sürülməmiş şəxsi nəzərdə tutur.\nHəmçinin, cinayət qanununun tələbləri baxımından nəzərdən qaçırılmamalıdır ki, məhkumluğun olmadığı yaxud götürüldüyü və ya ödənildiyi halda, törədilən böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət ilk dəfə törədilmiş hesab olunur.\n1. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 72, 73 və 74-cü maddələrində əks olunmuş «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayəti törətmiş şəxs» anlayışı ilk dəfə bu növ cinayətlərdən birini törətmiş və ya həmin cinayətlərdən bir neçəsini törətmiş, lakin bu əməllərə görə ona qarşı ittiham irəli sürülməmiş şəxsi nəzərdə tutur.\nTəəssüf edirəm ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra – CM) 72, 73 və 74-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» anlayışının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin (bundan sonra – KM) 25 dekabr 2009-cu il tarixli qərarında qəbul edilmiş yanaşma ilə razılaşa bilməmişəm. Zənnimcə, KM öz qərarında əvvəlcə düzgün olaraq təqsirsizlik prezumpsiyasına dair milli qanunvericiliyin və beynəlxalq hüquq aktlarının normalarını göstərsə də, bundan sonra baxılmış işə aidiyyəti olmayan qanunvericilik normalarına keçmiş və Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsinin təqsirsizlik prezumpsiyası məsələsi üzrə təcrübəsini təhrif edərək məsələyə dair milli qanunvericiliyin və beynəlxalq hüquq aktlarının normalarının tələbləri ilə tamamilə uzlaşmayan bir nəticəyə gəlmişdir. Odur ki, mən aşağıda açıqlanan xüsusi rəydə qalmağa üstünlük vermişəm.\nKM-in qərarına görə «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» anlayışı ilk dəfə bu növ cinayətlərdən birini törətmiş və ya həmin cinayətlərdən bir necəsini törətmiş, lakin bu əməllərə görə ona qarşı ittiham irəli sürülməmiş şəxsi nəzərdə tutur.\nHesab edirəm ki, belə şərh əsassız olaraq az əhəmiyyətli (böyük ictimai təhlükə törətməyən) cinayətin törədilməsinə görə qanunda nəzərdə tutulmuş şərtlərə əməl edildiyi hallarda da belə ittihamın irəli sürülməsindən asılı olaraq insanın cinayət məsuliyyətinə məruz qalmamaq hüququna məhduduiyyət qoyur. Bu hal isə hər şeydən əvvəl insana hakimiyyətlə qarşıdurmasında, habelə şəxsiyyət və dövlət arasında köhnə mübahisələrdə əvvəlcədən qeyri-bərabər olan güvvələrin tarazlaşdırılmasına yardım edən, habelə insanın əsassız ittiham və məhkum olunmasının istisna edilməsinə qulluq edən cinayət prosesinin təməl prinsiplərindən birini – təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipinə kölgə salır. Halbuki bu prinsipə əməl edilməsi ədalət mühakiməsi mədəniliyinin və hüquqi dövlətə xas olan təsisatların inkişafının başlıca göstəricisidir.\nQeyd olunmalıdır ki, hər yerdə, o cümlədən Azərbaycan Respublikasında (CM-in 14-cü maddəsi) cinayət qanunu ilə qadağan olunmuş ictimai təhlükəli əməlin yalnız təqsirli olaraq törədilməsi cinayət sayılır. Məhz buna görə təqsirlilik hər hansı şəxsin cinayəti törətmiş şəxs qismində tanınması üçün həlledici rol oynayır. Özü-özlüyündə hər hansı şəxsə qarşı bu və digər cinayətin törədilsməsində ittihamın irəli sürülməsi onun bu cinayəti törətmiş şəxs qismində tanınması üçün hələ əsas vermir.\nİctimai və ya ictimai xüsusi ittiham qaydasında cinayət işləri üzrə haqqında ittiham irəli sürülmüş şəxs yalnız təqsirləndirilən şəxs statusuna malik olur. İbtidai araşdırma orqanları isə məhkəmədə onun tərəfindən cinayətin törədilməsini iddia edilməsinə əsas verən sübutları toplayır və ya artıq bunları toplayaraq ittiham aktı tərtib etməklə cinayət işi (bəzi hallarda isə yekun protokolu tərtib etməklə sadələşdirilmiş materialı) məhkəməyə göndərirlər. Xüsusi ittiham qaydasında həyata keçirilən cinayət təqibi üzrə ittihamın irəli sürülməsi ümumiyyətlə yalnız məhkəmədə baş verir. Bununla belə cinayət təqibinin hər bir halında dövlət ittihamçısı və (və ya) xüsusi ittihamçı öz ittihamını məhkəmədə hələ sübut etməlidirlər və yalnız qanuni qüvvəya minmiş məhkəmə hökmü ilə haqqında ittiham irəli sürülmüş şəxs təqsirli və nəticə etibarı ilə cinayəti törətmiş şəxs kimi elan oluna bilər.\nTəqsirsizlik prezumpsiyası ittiham olunana qarşı kiminsə şəxsi münasibətini deyil, obyektiv hüquqi vəziyyəti ifadə edir. Başqası sübut edilənədək və bu qanuni qaydada məhkəmə tərəfindən müəyyən olunanadək dövlət və cəmiyyət hər hansı şəxsi cinayəti törətmiş şəxs kimi tanımaqda haqlı deyildir. Haqqında ittiham irəli sürülmüş şəxs isə məhkəmə tərəfindən bəraət də ala bilər, daha az ağır hüquq pozuntusunun törədilməsində təqsirli də bilinə bilər. Hətta haqqında çıxarılmış ittiham hökmü sonradan yuxarı instansiya məhkəməsi tərəfindən dəyişdirilə və ya cinayət təqibinə xitam verilməklə ləğv oluna bilər. Lakin təqsirsizlik prezumpsiyası obyektiv hüquqi vəziyyət kimi təkzib oluna bilməz. Halbuki faktlar barəsindəki məlumatlar həqiqi və ya yanlış olduğuna görə sonradan təkzib edilə bilər, faktlar isə özü-özlüyündə mövcud ola və ya olmaya bilər.\nCinayətin törədilməsində təqsirin sübuta yetirilməsi və məhkəmə hökmündə təsbit edilməsi təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipinin mühüm tərkib hissələridir. Mümkün, mötəbər və kifayət edən sübutların mövcudluğunda çıxarılmış məhkəmə hökmü ilə cinayətin törədilməsində məhz haqqında ittiham irəli sürülmüş şəxsin təqsiri müəyyən edilənə qədər təqsirsizlik prezumpsiyası qüvvədə qalır. Belə olan halda isə bu şəxs barəsində cinayətin törədilməsi ilə bağlı hər hansı hüquqi nəticələrin (cəza, hüquqi məhdudiyyət və ya məhrumiyyət) əmələ gəlməsi üçün mütləq məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü mövcud olmalıdır. Belə yanaşmada həm hüquqi, həm də əxlaqi və humanistlik prinsiplər öz əksini tapmış olur.\nTəqsirləndirilən şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməməlidir, sübutetmənin yükünü ittiham tərəfi daşımalıdır. Bu tərəf bütün cinayət prosesi üzrə müdafiə tərəfi ilə rəqabət və çəkişmə apardığına görə, təqsirləndirilən şəxs barəsində cinayətkara qarşı mümkün olan hüquqi məhdudiyyətləri tətbiq edə bilməz. Belə məhdudiyyətləri həmçinin prossesual qanunda, xüsusən təqsirləndirilən şəxsə qarşı nəzərdə tutulmuş və yenə də məhkəmə razılığı ilə və ya nəzarəti altında tətbiq olunan hüquqi məhdudiyyətlərlə qarışdırmaq olmaz.\nBütün hüquqi nəticələri yaradan məhkəmə hökmü ilə şəxsin cinayətin törədilməsində təqsirli bilinməsi bundan əvvəl təqsirləndirilən şəxsin məhkəmə müdafiə hüququnun (ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququnun) tam təmin edilməsini və qanunla nəzərdə tutulmuş prosedurlara dönmədən əməl olunmasını nəzərdə tutur. Belə vəziyyətdə təqsirləndirilən şəxsin cinayəti törətmiş şəxs qismində tanınması onun haqqında hər hansı şəxs tərəfindən ittihamın irəli sürülməsi deyil (özü-özlüyündə bu ancaq müstəntiq, prokuror və ya xüsusi ittihamçının rəsmi məlumatıdır), dövlət və cəmiyyət tərəfindən səlahiyyətli edilmiş qərəzsiz və müstəqil məhkəmə tərəfindən həmin ittiham üzrə qanunda nəzərdə tutulmuş tələblərə uyğun keçirilmiş məhkəmə baxışı nəticəsində mümkündür. Təsadüfi deyildir ki, məhkəmə baxışı cinayət prosesinə başçılıq edir, ibtidai araşdırma isə materialları və sübutları toplayaraq mahiyyətcə ona «xidmət göstərir». Buna görə yekun məhkəmə qərarınadək cinayət nə qədər ağır, dəlil isə nə qədər mötəbərli görünsə də, heç kəs cinayətin törədilməsində tanına, xüsusən də bununla bağlı qanunda nəzərdə tutulmayan hüquqi məhdudiyyətə məruz qala bilməz.\nTəqsirsizlik prezumpsiyasının cinayət prosesinin digər prinsipləri ilə mütənasibliyinə toxunaraq qeyd etmək lazımdır ki, hüquqda başlıca prinsiplərin sistemi o qədər davamlıdır ki, tədqiq olunan prinsiplə yanaşı bu sistemin daxilində ədalət mühakiməsinin yalnız məhkəmə tərəfindən həyata keçirilməsi, hakimlərin müstəqilliyi, qanunçuluq, tərəflərin bərabərliyi və çəkişməsi kimi təməl prinsipləri göstərmək heç bir çətinlik yaratmır. Bütün bunlar bir-birinə sıx bağlı, hamı üçün qəbul və məcburi olanlardır.\nTəqsirsizlik prezumpsiyası ətrafında dünyada daim mübahisələr aparılmışdır. Lakin İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannəməsinin 11-ci maddəsində, Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktının 14-cü maddəsində, İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyasının (bundan sonra – Konvensiya) 6-cı maddəsinin 2-ci bəndində bu prinsipin təsbit olunması ona gətirib çıxartmışdır ki, o hər yerdə insanı qanunsuzluqdan müdafiə edən mühüm hüquq vasitəsi kimi tanınmışdır.\nHesab olunur ki, qanunvericilik səviyəsində təqsirsizlik prezumpsiyasına dair müddəalar ölkəmizdə ilk dəfə 1961-ci ildə meydana çıxmışdır (SSRİ-ın Cinayət mühakimə icraatının Əsaslarının 7-ci maddəsinə müvafiq olaraq tərtib olunmuş Azərbaycan SSR-ın yeni CPM-in 12-ci maddəsində). Bu barədə ilk konstitusiya müddəası isə (SSRİ Konstitusiyasının 160-cı maddəsi) 1977-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Bu normalarda təqsirsizlik prezumpsiyasının baş ideyası verilmişdir: kiminsə cinayəti törədilməsində təqsirli olduğunu tanımaq yalnız məhkəmənin hüququdur.\nBu mənada «Məhkəmələr tərəfindən təqsirləndirilən şəxsin müdafiə hüququnu təmin edən qanunlarını tətbiqi barədə» SSRİ Ali Məhkəməsi Plenumunun 5 saylı 16 iyul 1978-ci il tarixli qərarının 2-ci bəndini nümünəvi hesab etmək olar: «Məhkəmələr təqsirləndirilən şəxsin (müttəhimin) müdafiə hüququnun təminatının məqsədləri üçün təqsiri qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada sübüt və qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə hökmü ilə müəyyən edilənə qədər təqsirləndirilən şəxsin (müttəhimin) təqsirsiz hesab olunmasına dair konstitusiya prinsipinə ciddi riayət etməlidirlər».\nMüstəqilliyini bərpa etmiş və hüquqi dövlət quruculuğu yolunu seçmiş Azərbaycan Respublikası təqsirsizlik prezumpsiyasına Konstitusiyasında nəinki önəmli yer ayrılmış, həmçinin sovet dövrü ilə müqayisədə konstitusiya müddəalarını əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etdirmişdir. Bu baxımdan istənilən mədəni dövlətə şərəf gətirən Konstitusiyamızın 63-cü maddəsinin I, II və V hissələrinin müddəalarına xüsusi diqqət yetirilməlidir: «Hər kəsin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ vardır. Cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs, onun təqsiri qanunla nəzərdə tutulan qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. // Şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa, onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. // Məhkəmənin hökmü olmasa kimsə cinayətdə təqsirli sayıla bilməz».\nYeni Cinayət-Prosessual Məcəlləsini (bundan sonra – CPM) qəbul edərkən qanunverici həm təqsirsizlik prezumpsiyasına dair konstitusiya müddəalarını nəzərə almış, həm də 21, 138, 139, 233, 351 və s. maddələrdə çox məsələlərə məhz bu cəhətdən hüquqi tənzimləmə vermişdir. Məsələn, CPM-in 21.1 və 21.2-ci maddələrində qanunvericinin mövqeyi çox aydın və dəqiq ifadə olunmuşdur: «Cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. // Şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa da onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Bu Məcəllənin müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedura daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin (şübhəli şəxsin) xeyrinə həll edilir. Eyni ilə cinayət və cinayət-prosessual qanunlarının tətbiqində aradan qaldırılmamış şübhələr də onun xeyrinə həll olunmalıdır».\nHəmçinin nəzərə alınmalıdır ki, cinayət-prosessual qanunvericiliyimiz hər hansı şəxsin təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunması məsələsinə böyük ehtiyyatla yanaşır. Bu, hər bir halda cinayətin həmin şəxs tərəfindən törədilməsinə dəlalət edən ilkin sübutların mövcudluğunu, ittihamın elan olunmasını (ilkin ittihamın irəli sürülməsini) və təqsirləndirilən şəxsin hüquqlarının təmin olunmasını nəzərdə tutur (CPM-in 223 və 224-cü maddələri). Bununla belə həmin ittiham hələ ibtidai araşdırma gedişatında dəyişdirilə və ya cinayət işi üzrə icraata xitam verilməklə ləğv oluna bilər (CPM-in 225.1 və 225.2-ci maddələri) və yalnız həmin araşdırmanın nəticəsində ittiham aktı tərtib edilir (irəli sürülən ittiham qəti olaraq burada əks olunur) və cinayət işi məhkəməyə göndərilir (CPM-in 289, 290 və 292-ci maddələri).\nBeləliklə, yuxarıda göstərilmiş Konstitusiya və CPM-in müddəalarından göründüyü kimi ilkin sübutların mövcudluğunda qanunla müəyyən olunmuş qaydada hər hansı bir şəxs barəsində cinayətin törədilməsində ittihamın irəli sürülməsi mümkündür. Lakin məhkəmə hökmü qüvvəyə minənədək həmin şəxsi cinayəti törətmiş şəxs qismində tanımaq və bununla bağlı CM-in 72, 73 və 74-cü maddələrinin tətbiqi hüququndan onu məhrum etmək yolverilməzdir.\nBununla yanaşı, «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» müddəasının şərhi cinayətlərin təkrar törədilməsinin müəyyənləşdirilməsini də nəzərə almalıdır. Bu məsələyə dair qanunvericinin mövqeyi CM-in 16.1 və 16.3-cü maddələrində ifadə olunmuşdur: «Bu Məcəllənin eyni bir maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin iki dəfə və ya iki dəfədən çox törədilməsi, cinayətin təkrar törədilməsi hesab edilir.// Əvvələr törətdiyi cinayətə görə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada cinayət məsuliyyətindən azad olunmuş, yaxud məhkumluğu götürülmüş və ya ödənilmiş şəxs tərəfindən həmin cinayətin yenidən törədilməsi, cinayətin təkrar törədilməsi hesab edilmir».\nQanunvericinin mövqeyindən belə çıxır ki, şəxs əvvələr cinayəti törətmiş olsa da, bundan sonra müəyyən edilmiş qaydada cinayət məsuliyyətindən azad olunmuşdursa, yaxud onun məhkumluğu götürülmüş və ya ödənilmişdirsə, yenidən eyni cinayətin törətdiyi halda həmin şəxs cinayəti təkrar deyil, ilk dəfə törətmiş şəxs qismində tanına bilər.\nZənnimcə, Konstitusiya və cinayət-prosessual qanunvericiliyinin müddəalarının tələblərinə əməl olunması şərtilə KM-in «şübhəli vəziyyət»də təqsirsizlik prezumpsiyasını pozulmamasına dair fikri ədalətli hesab oluna bilər. Lakin KM tərəfindən bu fikri əsaslandırılması üçün tamam başqa kontekstdə qəbul olunmuş Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsinin (bundan sonra – AM) qərarına istinad edilməsi düzgün deyildir ((Lutz Almaniya qarşı iş üzrə AM-in qərarın mahiyyəti aşağıda göstərilir). Və hər bir halda şübhəli vəziyyət və yekun olaraq mahiyyətcə KM-in gəldiyi nəticə (bu əməllərə görə ona qarşı ittiham irəli sürülməmişdirsə bir və ya bir necə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs ilk dəfə belə cinayəti törətmiş şəxs qismində tanınması) tamamilə fərqli şeylərdir.\nMülahizəmə görə Qaritski Polşaya qarşı işi üzrə AM-in qərarına uğurla istinad etməsinə baxmayaraq KM təqsirsizlik prezumpsiyasına dair həmin beynəlxalq qurumun hüquq mövqelərini axıra kimi düzgün təqdim edə bilməmişdir. Bunun üçün tezislər şəklində olsa da, onların aşağıda qeyd olunmasını zəruri hesab edirəm:\n1) təqsirsizlik prezumpsiyası ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququnun elementlərindən biridir və nəinki ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinin prinsipi, həmçinin təqsirləndirilən şəxsin Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndində müəyyən olunan anadək (təqsiri qanunla müəyyənləşdirilənədək) təqsirsiz hesab olunmaq «konkret və real» hüququ kimi çıxış edir (Deweer Belçikaya qarşı iş üzrə qərar);\n2) bu prinsip təqsirləndirilən şəxsin müdafiə hüququ ilə sıx bağlıdır: «Əgər təqsirləndirilən şəxsin təqsiri əvvəlcə qanun üzrə sübut olunmamışdırsa və hər şeydən əvvəl onun müdafiə hüquqlarını həyata keçirmək imkanı olmamışdırsa, təqsirsizlik prezumpsiyası pozulur (Minelli İsveçrəyə qarşı iş üzrə qərar);\n3) «təqsirlilik əvvəlcə sübut olunmadığı bir vaxtda məhkəmə təqsirləndirilən şəxsi təqsirli elan etsə» bu prinsip həmçinin pozulur (Allenet de Ribemont Fransaya qarşı iş üzrə qərar);\n4) təqsirləndirilən şəxsin təqsirliliyi barədə məhkəmənin nəticəsi həm yetərlilik, həm də inandırıcılıq tələblərinə uyğun olmalı, onun əsasını isə yalnız elə sübutlar təşkil etməlidir ki, hansı ki qanuna müvafiqdir, yəni qanuni yolla əldə olunmuşdur (Barbera, Messegue and Cabardo İspaniya qarşı iş üzrə qərar);\n5) Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndi təqsirsizlik prezumpsiyasını məhz təqsirləndirilən şəxsə şamil edir, onun anlayışı «səlahiyyətli orqan tərəfindən fiziki şəxsə cinayətin bu şəxs tərəfindən törədilməsi barədə məlumatla verilən rəsmi bildiriş» kimi ifadə olunmuş «cinayət ittihamı» kontekstində verilir (Eckle Almaniya qarşı iş üzrə qərar);\n6) bununla belə «cinayət ittihamı» anlayışı «bəzi hallarda belə ittihamı nəzərdə tutan və … təqsirləndirilən şəxsin vəziyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərən digər tədbirlərin formasını qəbul edə bilər» (Foti İtaliya qarşı iş üzrə qərar);\n7) belə tədbirləri ayırmaq üçün həm də «cinayətin törədilməsində təqsirləndirililən şəxs» qismində şəxsi tanınmasında müəyyənləşdirici ola biləcək «cinayət ittihamı»nın amilləri (meyarları) ifadə olunmaqla qeyd edilmişdir ki, «Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndi cəzanın növünə və ya dərəcəsinə deyil, yalnız təqsirin sübut olunmasına aid edilir və milli hakimə cəzalandırılma barədə qərarın qəbulunda həmin şəxsiyyətin xasiyyətnaməsinə aid olan amilləri nəzərə almaq maneə yaratmır (Engel and others Niderlandiya qarşı, habelə Cambell and Fell İngiltərəyə qarşı işlər üzrə qərarlar);\n8) Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci bəndi «yalnız ittihamın əsaslılığına deyil, cinayət işinin araşdırılmasının bütün gedişatına» şamil olunur və məhz buna görə milli məhkəmələr işlərin xitamına, bəraət hökmündə məhkəmə məsrəflərin ödənilməsinə, cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətin keçməsi və ya təqsirləndirilən şəxsin ölümü ilə bağlı işin xitamına dair qərarları qəbul edərkən təqsirsizlik prezumpsiyasına riayət etməlidir (Minelli İsveçrəyə qarşı iş üzrə qərar).\nBundan sonra isə AM tərəfindən təqsirsizlik prezumpsiyasının pozulmamasının müəyyənləşdirdiyi hallara da ayrıca diqqət yetirilməsini zəruri hesab edirəm.\nBelə hallardan biri o kontekstdə olmuşdur ki, işə xitam verilməsi barədə dairə məhkəməsinin qərarında tərkibində ərizəçi tərəfindən təqsırləndırılən əməllərin törədilməsi barədə xülasə olmuş, lakin bu aktın qanuniliyini yoxlayan Ali Məhkəmə qeyd etmişdir ki, «…əsaslandırma üçün qismən uğurlu olmayan müddəanın seçilməsi, çıxarılmış qərarın mahiyyəti üzündən həmin əsaslandırmanı müəyyən mənadan məhrum edə bilməz və buna görə də maraqlı şəxs üçün heç bir mənfi nəticə gətirə bilməz». Bu halla bağlı AM isə qeyd etmişdir ki, «dairə məhkəməsinin qərarı … Ali Məhkəmənin qərarı ilə birləşdirilərək və onu nəzərə alaraq qəbul olunmaldır». Nə qədər ki, sonuncu qərar «… təqsir barədə istənilən xülasələri istisna etmiş və deməli təqsirsizlik prezumpsiyası da şübhə altına düşmür… Aşağı instansiya məhkəməsi təqsirsizlik prezumpsiyasını pozmuş, lakin ali instansiya məhkəməsi öz qərarı ilə məhkəmə prosedurun əvvəlki mərhələsində yaranmış bu qüsurun nəticələrini aradan götürmüşdür» (Adolf Avstriya qarşı iş üzrə qərar).\nAM bir neçə digər hallarda da təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipininin pozulmasını qəbul etməmişdir. Belə ki, işə xitam verildikdən sonra milli məhkəmə tərəfindən şəxsə xərclərin ödənilməsindən imtina edilməsini AM ona görə düzgün hesab etmişdir ki, müddətlərin keçməsi baş vermədiyi halda, o «çox güman ki, məhkum olunmuş olardı» (Lutz Almaniya qarşı iş üzrə qərar). Analoci xülasələr həmçinin milli məhkəmənin qərarı «məhkum etmə açıqcasına bəraətdən daha ehtimaldır» fikrə əsaslandığı (Englert Almaniya qarşı iş üzrə qərar), habelə milli məhkəmə ərizəçi haqqında ittiham hökmün «çox yəqin ki, təsdiq olunmuş olardı» qeyd etdiyi (Nolkenbockhuff Almaniya qarşı iş üzrə qərar) hallarda da çıxarılmışdır.\nSon olaraq Azərbaycan Respublikası mövcud qanunvericiliyinin və beynəlxalq hüquqi aktların müddəalarına, habelə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin hüquqi mövqelərinə əsaslanaraq hesab edirəm ki:\n1) Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 72, 73 və 74-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş «ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayət törətmiş şəxs» müddəası yalnız haqqında belə cinayətlərdən hər hansı birinin törədilməsində təqsirli bilinməsi barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə hökmü olmayan şəxsə aid edilə bilər;\n2) Lakin, böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayətin törədilməsində təqsirli bilinmiş şəxs cinayət məsuliyyətindən azad olunmuşdursa, yaxud onun məhkumluğu götürülmüş və ya ödənilmişdirsə və o yenidən bir və yaxud bir neçə eyni cinayəti törətmişdirsə, bu şəxs həmin cinayəti ilk dəfə törətmiş hesab olunmalıdır.\nKonstitusiya Məhkəməsinin hakimi E. Məmmədov


Braziliyada film kimi hadisə — Zorlanan qız 12 il sonra polis olub qisas aldı '; // item += '\nYaponiyanın xarici işlər naziri Taro Kono rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovla Rusiyanın nəzarəti altında olan, lakin Yaponiyanın da iddia etdiyi adalarla bağlı vahid mövqeyə gələ bilməyib.\n“Ölkə.Az” AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, buna baxmayaraq, tərəflər danışıqları davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.\nBildirilir ki, T.Kono və S.Lavrov fevralın 16-da Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində görüşüblər. Görüş təxminən 90 dəqiqə davam edib.\nRusiyalı nazir həmin adalar üzərində ölkəsinin suverenliyinin Yaponiya tərəfindən qəbul edilməsinin danışıqların əsas şərti olduğunu bildirib. Qeyd edib ki, adalar II Dünya müharibəsi nəticəsində Rusiya ərazisinin bir hissəsinə çevrilib.\nT.Kono isə məsələ ilə bağlı Yaponiyanın mövqeyini bildirib.\nTərəflər arasında fikir müxtəlifliyinə baxmayaraq, danışıqların davam etdirilməsi barədə qərar qəbul olunub.\nGörüşdə iki ölkənin nazir müavinlərinin danışıqları davam etdirməsi və bundan sonra T.Kono ilə müzakirələr aparmaq üçün S.Lavrovun Tokioya səfəri barədə razılığa gəlinib.\nT.Kono jurnalistlərə bildirib ki, görüşdə kəskin və açıq fikir mübadiləsi aparılıb


İranın iqlimi — Vikipediya\nİran ərazisində mövcud olan iqlim tipləri\nİranın əksər hissələrinin iqlimi subtropik-kontinental, Xəzər dənizi sahilində rütubətlidir. İran və Oman körfəzilərinin sahil boyunda isə tropikdir İqlimin əsas xüsusiyyətləri təkcə ölkənin coğrafi mövqeyi ilə deyil, həm də, relyefin müxtəlifliyi, ərazidə hakim olan atmosfer dövranı ilə müəyyən edilir. İqlimin əsas xüsusiyyətlərindən biri də yalnız həddən artıq yüksək yay yemperaturu deyil, deləcə də çox aşağı qış temperaturu ilə əlaqədar onun kəskin kontinentallığıdır. Qış fəslində İranın bir sıra rayonlarının iqlimi eyni enliklərdə yerləşən diğər yerlərin iqlimindən çox soyuqdur. ( Xəzərsahili zona istisna olunmaqla) . Bu isə ölkədə çoxillik subtropik bitkilərin yetişdirilməsini və il ərzində bir ərzində bir sahədən iki dəfə məhsul götürülməsini məhdudlaşdırır.\n3 Yağıntıların paylanması\n4 Ölkənin hidrotermik rayonlaşması\nQışda temperaturun kəskin surətdə aşağı düşməsinə Asiya materikinin daxili rayonlarından gələn soyuq kontinental hava kütləsi təsir göstərir, belə ki, bu hava kütləsinin qarşısını şimal istiqamətdə kəsə biləcək qüvvətli oroqrafikik sədd yoxdur. Nəticədə ölkədə ovalıqlar və yaylalar üçün mövsümü fərqlər nəzərə çarpır. Belə ki, qış və orta yay temperatur ampilidudası 20-25 dərcə təşkil edir. Yüksək yerlərdə və həmçinin dağlarla əhatələnən çəkəkliklərdə yağıntı əsasən qar şəklində düşür və dağlardan qidalanan İran çaylarının rejimini müəyyən edir. Ölkə iqliminin fərqli xüsusiyyətləri məşhur fransız coğrafiyaşünası E. Martona dünyanın iqlimi təsnifatında xüsusi "İran" iqlimi tipi ayırmasına əsas vermişdir. Ümumən İran iqlimini Aralıq dənizi iqlimi növlərindən biri hesab etmək olar.\n30-cu paraleldən cənubda soyuq mövsümdə radiasiya balanası müsbətdir. İran körfəzi sahilində havanın orta aylıq temperaturu yüksələrək qışda müsbət 18 dərəcəyə çatır. Bununla belə, İraqla sərhəddə axan Şəttül-Ərəb çayı deltasında isə qışda bəzən zəif buz örtüyü yaranır. Körfəzin cənub-şərq sahili boyunca isə temperatur heç vaxt sıfır dərəcədən aşağı düşmür. Əgər cənub rayonları üçün yumşaq qış səciyyəvidirsə, Xəzər sahil ovalıqda isə əksinə, qışda ( mənfi 7-10 dərəcəyə qədər) şaxtalar müşahidə edilir. İran yaylası daxilində də müxtəlif iqlim sahələri yaranmışdır. Yaylada iqlimin ümumiləşdirilmiş səciyyəsini dəqiq vermək mümkün olmadığı üçün onu dağlıq və düzənlik rayonlarına ayırmaq məqsədəuyğundur. Ölkənin diğər sahələrindən fərqli olaraq dağlar rayonlarda temperatur çox dəyişkəndir: qış soyuq, yay isə sərin keçir. İran yaylasının dağları ilə əhatələnən və ölkənin mərkəzi hissəsini tutan düzənliklərdə - 20 °C dərəcəyə çatan qüvvətli şaxtalar müşahidə edilir.\nYağıntıların paylanması[redaktə | mənbəni redaktə et]\nİqlmin mühüm xüsusiyyətlərindən biri də İran ərazisinə düşən yağıntıların miqdarında nəzərə çarpan ziddiyyətdir. Ölkə ərazisində rütubətin paylanması iki başlıca qanunauyğunluqla xarakterizə edilir. Şimal-qərbdən cənub-şərq istiqamətində illik yağıntıların azalması müşahidə edilir. Cənubi Xəzər ovalığı orta hesabla 2000 mm və daha artıq yağıntı aldığı halda, yüksək dağ-qurşaqları ilə şimal-şərq küləklərindən qorunan mərkəz və şərq əyalətlərində bu göstərici 50-100 mm-ə qədər aşağı düşür\nİranda ölkə üzrə yağıntıların paylanmasında iki mövsüm aydın seçilir: ilin soyuq fəslini əhatə edən rütubətli və ilin isti fəslini əhatə edən quru mövsüm.\nÖlkənin hidrotermik rayonlaşması[redaktə | mənbəni redaktə et]\nKeppen - Geygerin iqlip təsnifatına əsasən İran ərazisində olan iqlim tipləri.\nİranda hidrotermik əmsalın hesablanması əsasında ərazinin rütubətlilik dərəcəsinə görə 4 rayon ayırmaq məqsədəuyğundur.\nÇox quru rayon.\nCabir Məmmədov, Həbibə Soltanova. "İran və Əfqanıstanın coğrafiyası". Bakı. 1989. s. 19-21.\n"Coğrafiya" ensiklopediyası. II kitab. Bakı. 2012. s.240-241.\n↑ Иран - климат\n↑ Все о Иране\n↑ "Nature & Mountains of Iran". 2007-05-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-05-01.\nIran Meteorological Organization (2006.) Arxivləşdirilib 2015-11-10 at the Wayback Machine\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=İranın_iqlimi&oldid=6155494"\nBu səhifə sonuncu dəfə 26 sentyabr 2021 15:16 tarixində redaktə edilib.


Səbzi plov resepti » DADLI.Az - Dadlı Reseptlər, Tort Reseptləri, Asan Yemek Reseptleri\nReseptin məlumatları Baxış sayı: 503\nTarix : 29.07.2017, 19:00\nBölmə : Ət yeməkləri, Aş - Plov\nƏvvəlcə tikə əti suda qaynadıb, kəfini yığırıq. Üzərinə doğranmış soğan tökürük.\n*Qeyd. İstəyən soğanı yağda qızarda bilər.\nƏt bişdikdən sonra suyunu süzüb, yağda qovururuq. Ardınca doğranmış göyərtiləri töküb, 3-4 dəqiqə birlikdə qovururuq. Son olaraq duz, istiot vurub, turşu və az miqdarda ətin bulyonundan əlavə edirik və ya limon suyu da tökə bilərsiniz.\nPlov üçün düyünü əvvəlcədən isladıb, 2 saat suda saxlayırıq. Qaynanmış suya duz və islatdığımız düyünü əlavə edib, bişiririk. Düyü bişdikdən sonra aşsüzəndən süzürük. Qazana töküb, üzərində yağ gəzdiririk və dəmə qoyuruq. Servis edən zaman plovun üzərinə hazırladığımız səbzidən qoyub süfrəyə veririk.\nEtiketlər: dəstə, qovururuq, sonra, bişdikdən, töküb, soğan, əlavə, düyünü, doğranmış, yağda, turşu, istiot, səbzidən, Qaynanmış, islatdığımız, saxlayırıq, qoyub, bilərsiniz, veririk, süfrəyə\nSüfrələrin şahı olan “Şah plov” resepti\nŞah plov (Xan plovu) resepti


Bakıda mənzillər iki dəfə ucuzlaşıb | Xural qəzeti\nƏsas Səhifə/GÜNDƏM/Bakıda mənzillər iki dəfə ucuzlaşıb\nBakıda mənzillər iki dəfə ucuzlaşıb\nBu barədə daşınmaz əmlak elanları saytının rəhbəri Vaqif Hüseynov bildirib. Onun sözlərinə görə, Bakının mərkəzi hissələrində evlər 20-40 %, ətraf ərazilərdə isə hətta 2 dəfə ucuzlaşıb.\nOnun sözlərinə görə, əvvəllər şəhər sakinləri evlərinin plana düşəcəyini və baha qiymətə sata biləcəklərini və ya yeni tikililərdən mənzil ala biləcəklərini fikirləşirdilər. Amma söküntü işləri gedən ərazilərdə yeni evlərin tikintisinin gecikməsi, manatın 2-ci dəfə ucuzlaşması vəziyyəti bir qədər dəyişdi. Evlərin qiyməti ucuzlaşmağa başladı. Belə ki, Rəşid Behbudov, Şamil Əzizov, Nizami, Xəqani və 28 May küçələrində evlərin mənzillər 20-40 % arasında ucuzlaşıb. Məsələn, 2-ci devalvasiyadan əvvəl 160 min manata satılan 3 otaqlı mənzil hazırda 120-125 min manat təklif edilir.\nV.Hüseynovun sözlərinə görə, eyni ərazidə gecə qondu tipli evlər isə hətta iki dəfədən artıq ucuzlaşıb. Məsələn, 150-200 manatlıq ev indi 80-90 min manat təklif edilir.\n100 min manatlıq evlər indi 50 min manata satılır\nV.Hüseynovun sözlərinə görə, evlər daha çox Həzi Aslanov metrosunun yaxınlığı, Xırdalan şəhəri , Masazır, Əhmədli və Bakıxanov qəsəblərində ucuzlaşıb. Belə ki, evlərin ucuzlaşdığı görən vətəndaşlar şəhərin mərkəzinə köçməyə can atırlar. Məsələn, əvvəl 110 min manatlıq evin 90 min manata kimi ucuzlaşdığını görən Masazır sakini öz evini eyni qiymətə satıb həmin mənzili ala biləcəyini düşünür. Amma öz evinin 45-50 min manata kimi ucuzlaşdığından xəbərsizdir.\nYeni yaşayış kompleksləri Xırdalanda evləri ucuzlaşdırıb\nV.Hüseynovun sözlərinə görə, Xırdalanda yeni yaşayış komplekslərinin salınması qiymətlərə kəskin təsir edib. Evlər 2 dəfə ucuzlaşıb. Belə ki, əvvəl 90-110 min manata satılan ev hazırda 50 min manata təklif edilir: “Hər gün saytda yerləşdirilən belə ev elanlarında qiymətlərin dəyişdirilməsi ilə bağlı 10 müraciət edilir. İki qonşusunun evini 50 min manata satdığını görən digər ev sahibi artıq qiyməti 100 min manatdan 50 min manata salmağa məcbur olur ki, evi sata bilsin”.\nMütəxəssisin sözlərinə görə, son vaxtlar evlərin satışında artım baş verib: «Əvvəllər ayda 3-4 ev sata bilirdiksə, indi həftədə 10-15 ev satılır».\nTürkiyə və Qarabağı hədəfdə saxlayan rus silahı: Yerevana satılan S- 300-lər kimə tuşlanıb?\nHafiz Hacıyevdən yeni şok açıqlamalar-VİDEO


"İranda virusdan ölənlərin sayı 45 minə yüksələcək" - Nazir » Qlobal.Az\n"Belə davam edərsə, İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 45 minə yüksələcək”.\n"Report” İHA-ya istinadən xəbər verir ki, bunu İranın səhiyyə naziri İrəc Herirçi Təbrizdə KİV nümayəndələrinə müsahibəsində bildirib.\n"İranda bəzi şəhərlərdə koronavirusun yayılması partlayış həddindədir. Təbrizi buna örnək göstərmək olar. Təbrizdə bir gündə yoluxanların sayı 40 nəfər idisə, indi 160 nəfər, Qum şəhərində isə 10 nəfərdən 160 nəfərə yüksəlib. Artıq koronavirusa qarşı mübarizədə sarı, narıncı və qırmızı səviyyələrin bir mənası yoxdur. Belə davam edərsə, İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 45 minə çatacaq”,- nazir qeyd edib.\nQeyd edək ki, sentyabrın 18-ən olan məlumata əsasən, virusa yoluxanların sayı 416 198 nəfər, koronavirusdan ölənlərin sayı isə 23 952 nəfər olub.


APA - Bakıda “TransCaspian 2014” və “Road and Traffic 2014” sərgiləri keçirilir - FOTOSESSİYA\n12 İyun 2014 / 13:34\nBakı. Aynur Əliyeva - APA-Economics. Bu gün Bakı Ekspo Mərkəzində XIII beynəlxalq nəqliyyat, tranzit və logistika (TransCaspian 2014) IV Xəzər Beynəlxalq Yol infrastrukturu və İctimai nəqliyyat ("Road and Traffic 2014) sərgiləri keçirilir.\n“APA-Economics” xəbər verir ki, “TransCaspian 2014” və “Road and Traffic 2014” sərgilərində 16 ölkədən 104 şirkət iştirak edir. Sərgilərdə Azərbaycan, Gürcüstan, Belarus, Çin, Rusiya, Fransa, Çexiya, Latviya və İsveçrədən, o cümlədən "Access Trans", "Alstom Transport" şirkətləri, Latviya Dəmir Yolları, Gürcüstan Dəmir Yolları və digər nəqliyyat şirkətləri iştirak edirlər.\nQeyd edək ki, tədbirdə "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC, "Azərbaycan Xəzər Gəmiçiliyi" QSC və Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidməti də iştirak edir.\n"Road and Traffic 2014" sərgisində isə Azərbaycan, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Sinqapur, Türkiyə, Ukrayna, Çexiya və başqa ölkələrin şirkətləri tərəfindən regionun yol infrastrukturunun geniş mənzərəsi təqdim olunublar.\n"Azəryolservis", Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidməti, Nəqliyyatın İntellektual İdarəetmə Mərkəzi və bir çox başqa şirkətlər də tədbirə qatılıblar.\nTədbirin açılış mərasimində nəqliyyat nazirinin müavini Musa Pənahov iştirak edib.\nAzərbaycanlı iş adamları Özbəkistanda keçiriləcək sərgilərə dəvət edilir


Dadaşov Elvin İmanqulu oğlu - NEFTÇALA RAYON Icra Hakimiyyəti\nDadaşov Elvin İmanqulu oğlu\nSoyadı : Dadaşov\nAdı : Elvin\nAta adı : İmanqulu\nDoğum tarixi : 14.08.1993\nŞəhid Dadaşov Elvin İmanqulu oğlu 14 avqust 1993-cü il Neftçala şəhərində anadan.olmuşdur. 2000-ci ildə Neftçala şəhər Əlif Piriyev adına 2 saylı tam orta məktəbinin 1-ci sinifinə daxil olub və 2011-ci ildə bitirmişdir. 2011-ci ilin oktyabrında Neftçala Rayon Hərbi Komissarlığından həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. Hərbi Dəniz Qüvvələrində xidmət etmişdir. 2016-cı il aprel ayında könüllü olaraq gizirlik kursuna yazılmışdır. Gizir hərbi rütbəsini aldıqdan sonra ön cəbhədə xidmətini davam etdirmişdir.\nAzərbaycan Ordusunun giziri olan Elvin Dadaşov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Füzuli, Qubadlı, Xocavənd və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Elvin Dadaşov Şuşa döyüşləri zamanı qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır. 19 noyabr 2020-ci il tarixində Neftçala rayonu Mərkəzi qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəhid Dadaşov Elvin İmanqulu oğlu ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə, 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə və 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilib.


İcbari sığorta müqaviləsinin müddəti bitən sürücülər cərimələnəcək-RƏSMİ - BBN.az\nİcbari sığorta müqaviləsinin müddəti bitən sürücülər cərimələnəcək-RƏSMİ\nFins.az xəbər verir ki, bunu İcbari Sığorta Bürosu məlumat yayımlayıb\nMəlumatda bildirilir ki, Dövlət Yol Polisi İdarəsinin COVİD 19 pandemiyası ilə əlaqədar elan edilmiş karantin rejimində hərəkətdə olan avtomobillərin xüsusi texniki vasitələrlə aşkarlanması prosesinin dayandırılması barədə qərarı müddəti bitmiş icbari sığorta müqavilələrinə aid deyil.\nEyni zamanda vurğulanır ki,avtomobilin icbari sığorta müqaviləsinin müddəti bitibsə və sürücü buna baxmayaraq nəqliyyat vasitəsini idarə etməyə davam edirsə həmin avtomobil xüsusi texniki vasitələrlə aşkarlanacaq. Müvafiq qaydada cərimə tədbiq olunacaq.\nHəmçin “karantin müddətində sığorta şirkətlərinin fəaliyyətində heç bir məhdudiyyət olmadığı üçün İcbari Sığorta Bürosu sürücüləri nəqliyyat vasitələrinin icbari sığorta şəhadətnamələrinin alınmasını onlayn şəkildə həyata keçirməyə çağırır”-deyə qeyd edilir\n2 dəqiqədə 14 avqust tarixi – GÜNÜN İCMALI


Dünyanı sarsıdan, yüzmilyonlarla - İNSANIN HƏYATINA SON QOYAN EPİDEMİYALAR - TARİX - FED.az\nDünyanı sarsıdan, yüzmilyonlarla - İNSANIN HƏYATINA SON QOYAN EPİDEMİYALAR - TARİX\n09:55 30 Yan 2020\nEləcə də bax: Koronavirusun haradan -YAYILDIĞI - MƏLUM OLDU\nFED.az Modern.az-a istinadən cəmiyyətin indiyədək qarşılaşdığı və ağır nəticələrə səbəb olan epidemiyalar barədə araşdırmanı təqdim edir:\nAntoninus epidemiyası - Eramızın 165-180-ci ilində rast gəlinib. Roma İmperiyasında yaşayan şərq ekspedisiyalarından qayıdan əsgərlərin yaratdığı bir epidemiya xəstəliyi olan Antoninus vəbası gündə 2 min insanın ölümünə səbəb olan ilk məşhur vəba epidemiyasından biridir. Tədqiqatçılar xəstəliyin bir çiçək və ya qızılca olduğundan şübhələnsələr də, əsl səbəbi qeyri-müəyyən olaraq qalır. Bu epidemiya Roma İmperatorları Lucius Verus və Marcus Aurelius Antoninusun ölümünə səbəb olmuş, imperiya ümumi əhalisinin 30 faizini itirmişdi.\nYustinian vəbası - İmperator Justinian 541-ci ildə Konstantinopolda taxtda oturarkən, Avropada başlayan bir epidemiya əvvəlcə Misirə, sonra Fələstinə, Suriyaya və Anadoluya çatdı. Justinian, Konstantinopol'a bütün çıxışları bağlasa da, epidemiya şəhərə hərbi hissələr tərəfindən gətirilən materiallar arasında olan siçovullar vasitəsi ilə daxil olmuşdu. Siçanların tükləri arasında gizlənən bir millimetrdən az 'Xenopsylla' adlı bir böcək mədəsində 'Pasteurella pestie' adlı ölümcül vəba bakteriyasını daşıyırdı. Bu böcəklər uçaraq yaxınlıqdakı digər siçanların tükləri arasında yerləşərək qısa zaman ərzində çoxalmışdı. İnsan bədəninin istənilən nöqtəsinə ötürülərək vəba mikrobuna ötürülən böcəklər yoluxdurduğu insanların bir neçə gün ərzində ölməsinə səbəb olmuşdu. Bir həftə ərzində şəhərdə vəba sürətlə yayılaraq və kütləvi ölümə səbəb olmuşdu. Əvvəlcə gündə bir neçə yüz insan ölürdüsə, sonradan gündə 100 nəfərə yaxın insan həyatını itirdi.Xəstəlik zaman keçdikcə öz-özünə yox oldu, ancaq dövrün ən sıx yaşadığı şəhərlərdən biri olan Konstantinopol əhalisinin 40 faizini itirdi. Epidemiya işçi qüvvəsi və əsgər sayının azalmasına səbəb oldu və Bizansın zəifləməsinə ilə nəticələndi. Bu da Avropa tarixini köklü şəkildə dəyişdirən inkişaflara səbəb oldu.\nAmerikalı hindular arasında yayılan suçiçəyi - XV əsrdə Amerika qitəsindəki yerli insanlarla təmasa girən avropalı kəşfiyyatçılar burada yaşayan insanlara özləri ilə birlikdə gətirdikləri virusları yoluxdurdular. “Chickenpox” adlı virus Avropanın üçdə bir hissəsini öldürmüşdü. İmmunitetləri avropalılar kimi inkişaf etməmiş və dərmanları çatışmazlığı olan Amerikalılar üçün heç bir şans yox idi. Milyonlarla insan,ə yerli əhalinin 90 faizi o dövrdə bu virus nəticəsində öldü öldü. Bu vəziyyət avropalıların Amerika qitəsini müstəmləkə etməsini çox asanlaşdırdı.\nKokoliztli epidemiyası - Meksikada formalaşan bu epidemioya 1520-ci il ilə 1576-cı il arasında təxminən 15 milyon insanın ölümünə səbəb oldu. Xəstəliyə səbəb olan virusun balıqlarda tapılan “salmonella” bakteriyasından qaynaqlandığı düşünülür.\nYeddi fərqli vəba epidemiyası - Sivilizasiya tariximizdə yeddi əsas vəba epidemiyası olub, lakin bunlardan ən ölümcülü 1852-ci il ilə 1860-cı il arasındaolub. Virusun əsas səbəbi içməli suyun çirklənməsi idi, ancaq üçüncü dəfə epidemiya yayılana qədərsəbəb başa düşülməyib. Uzun müddət insan nəcisi və tullantıları içmə və yemək üçün istifadə olunan su mənbələrinə də tökülüb. Bunun böyük bir fəlakətə çevrildiyi yer o dövrdə Hindistan idi. 2011-ci ildə edilən bir araşdırmaya görə, bu gün də dünyanın çirkli çaylarından biri olan Qanq çayının suyunun 100 mililitrində 1,1 milyard nəcisli bakteriya var. Bu nisbət, yuyuna biləcəyiniz ən pis sudan 500 min dəfə daha çox çirklidir. Hindular bu çayda çimməyin müqəddəs olduğuna inanaraq gündəlik işlərində çay suyundan maksimum istifadə edirlər. Bu səbəbdən, kolera epidemiyası bu bölgədə geniş yayılmış bir xəstəlik növüdür.\nÜçüncü vəba xəstəliyi - 1855-ci il ilə 1859-cu il arasında Çində başlayan və dünyaya yayılan virus təkcə Çin və Hindistanda 12 milyon insanın ölümünə səbəb olub. Bu epidemiya Yustinian və Avropanın Qara vəbasından sonra “Üçüncü vəba” adlandırılıb.Təsirləri bir əsr davam edən epidemiya Amerikanın qitəsinə Uzaq Şərqdən siçanlarla keçib. Əvvəlki epidemiyalardan fərqli olaraq, tibb elmi bu xəstəliyin öyrənilməsinə və müalicəvi dərmanların hazırlanmasına imkan verib.\n1918-ci il İspan Qripi pandemiyası - Birinci Dünya Müharibəsindən sonrakı illərdə 500 milyon insan tərəfindən yoluxmuş “H1N1” qrip virusu dünyada yüksək tempraturla müşahidə edilməklə 50-100 milyon arasında sağlam insanın ölümünə səbəb oldu. Bu rəqəm birinci və ikinci dünya müharibələrində ölənlərin ümumi sayından dəfələrlə çoxdur. Virusu digərlərindən fərqləndirən şey, daxil olduğu bədənin immunitet sistemi nə qədər güclü olsa, atəş daha yüksək olardı. İspan qripi tarixin ən böyük fəlakətlərindən biri olaraq qeyd edilib.


seffaf sebetler Bakida elanlar - Tezbazar.az\nAvtosebet,kran ve her nov texnikalarin icaresi Sebetlerimiz 10 metrden 65 metredek, .\nHer nov reklam iwleri vinil baner şeffaf vinil buzdu vinil Plyonkalarin vurulmasi\nNovruza Özel KİRAYƏ SEBETLERİMİZ BUYURUN SİFARİŞ VERƏ BİLƏRSİNİZ 8 eded Xonca Şəkərbura xoncasi Paxlava xoncasi Meyvə xoncasi Badambura xoncasi Kasmetika xoncasi Konfet xoncasi Paltar xoncasi Uzuk xoncasi İstenilen\nSəbət vitrin 1 ay istifade olnub təzədi uzunnuq 80 sm en 60,ve 60sm uzun 60 sm eni olanda var.sebetler sökulub yiglan sebetdi en bahalisinnan Malın növü: Mağaza üçün\nQaldırıcı kran sebetler\nSebetlerimiz 10 metrden 65 metredek\nSamsung plazma tv tezeden secilmir Samsung orginal Koreya Hec bir prablemi yoxdu Cox temiz seffaf goruntu kefiyyeti var Ekran 82 sm Reqamsal tvdi,kart yeride var 420 azne alinib,deyerinnen asagi qiymete satilir\n109 sm genis ekran Samsung smart tv,orginal Koreya Wi-Fi istenilen proqramlar Tvnin daxilinde krosnu aparati,kart yeri Nazik ince modeldi Cox temiz seffaf goruntu kefiyyeti var Hec bir prablemi yoxdu 950 azne\nBütün Telefon modellərinin ekranlarına QIRILMAYAN VE ZERBEYE davamlı şeffaf ve matte NANO HİDROGEN üzlükler qiymet 10 azn. 200-den çox şekilli vinil çeşidi yüngül zedelere dözümlü çıxarılarken iz qalmır zede ve\nJvs plazma tv tezeden secilmir Jvs orginal Yaponiya Cox temiz seffaf goruntu kefiyyeti var Ekran 65 sm 380 azne alinib,deyerinnen asagi qiymete satilir Kart yeri Hdi cixislari Audio Video sistem Kransteyin yeri\nAvtosebet sifarisi 15-65 metreye qeder maşinlar sebetler var. 7/24 aktiv oluruq gunun istenilen vaxti iş qebul edirik.\nQaldırıcı kran sebetleri\nSebetlerin serfeli giymete sparisleri qaldirici kran\nAvto Fara Polirovkasi\nBütün telefon modelerine üzerine zerbəyə davamlı sınmayan MATE və ŞƏFFAF NANO qoruyucu üzlüklər. şeffaf ve mat NANO HİDROGEN ekran qoruyucular zerbeye davamlı rengli ve deri viniller yüngül zedelere dözümlü çıxarılarken\nEpoksi dekorativ mehsullar\nEpoksid mehsulu satisda var .Tam seffafdir.3 kg lik qablarda satisi vardir.Hal hazirda 9 kg mehsul stoku var .Maraglanan sexler elage saxliya biler .Qatki rengleri de toz halinda vardir.Tokme qalinlidi bir defeden 4 sm\nSebetler Seligeli islenib 1-2 defe Satilir Qiymet 1 sebet 10 azn Unvan yeni gunesli Malın tipi: Digər\nSebetlerin sefeli giymette sparisleri\nAfto sebetlerin serfeli giymette sparisleri\nseffaf sebetler elanlari\nseffaf sebetler elanlari 2021 , Bakida seffaf sebetler qiymeti , seffaf sebetler ucuz qiymete seffaf sebetler satisi sərfəli qiymətə seffaf sebetler almaq. islenmis seffaf sebetler aliram, seffaf sebetler satılır. Ucuz qiymetleri oyren. Tezbazar.az saytinda pulsuz seffaf sebetler elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete seffaf sebetler satilir . seffaf sebetler alqi satqisi 2021\nev alqi satqisi ustalar detoxic ev temiri kosmetik vasiteler peyk ustasi up saatlari sumqayitda 2 otaqli kiraye evler 2021 dasinmaz emlak sebet.az turlar.az masinlar silah tir derzilik kursu


Davamlı tibbi təhsilin tətbiqi ilə bağlı maarifləndirici toplantı keçirilib - XALQQAZETI.COM\nDavamlı tibbi təhsilin tətbiqi ilə bağlı maarifləndirici toplantı keçirilib\nSəhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində Davamlı Tibbi Təhsilin tətbiqi ilə bağlı maarifləndirici toplantı təşkil olunub.\nTədbirdə Avropa Birliyi ölkələrində, eləcə də Türkiyə, Amerika Birləşmiş Ştatları, Kanada, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Rusiya və digər ölkələrdə davamlı tibbi təhsil sisteminin tətbiq olunduğu vurğulanıb.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin məlumatında bildirilir ki, əvvəllər həkimlərin bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi, təkmilləşdirmə kurslarında beş ildə bir dəfə həyata keçirilirdi. Yeni qaydalara görə, həkim davamlı olaraq peşə, bilik və bacarıqlarını təkmilləşdirməlidir.\n5 Oktyabr 2018 10:53 - SƏHİYYƏ


Həmyerlisini öldürən Xaçmaz sakini kassasiya şikayəti verib | Report.az\nHəmyerlisini öldürən Xaçmaz sakini kassasiya şikayəti verib\nHəmyerlisini öldürən Xaçmaz sakini kassasiya şikayəti verib Xaçmazda qətl törətməkdə təqsirləndirilən Məlik Ağayev barəsindəki hökmdən kassasiya şikayəti verib.\n1 İyul , 2019 14:49\nXaçmazda qətl törətməkdə təqsirləndirilən Məlik Ağayev barəsindəki hökmdən kassasiya şikayəti verib.\n"Report" xəbər verir ki, işə Ali Məhkəmənin hakimi Fərhad Kərimovun sədrliyi ilə baxılacaq.\nBaxış iclasının vaxtı hələlik məlum deyil.\nQeyd edək ki, hadisə ötən il avqustun 19-da Xaçmaz rayonunun Qusarçay kəndində baş verib. Həmin ərazidə olan kafedə Tikanoba kənd sakini M.Ağayev münaqişə zəminində Sibiroba kənd sakini Tural Dadaşovu bıçaqla qətlə yetirib.\nM.Ağayev Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. O, Cinayət Məcəlləsinin 120.1 (qəsdən adam öldürmə) maddəsi ilə təqsirli bilinib. Hökmdən verilmiş apelyasiya şikayəti təmin edilməyib.\n30 İyun , 2022 19:01\nFotoCəlilabadda quru ot və kol-kos yanıb\n30 İyun , 2022 18:41\nBiləsuvarda sahibsiz itlər sakinlər üçün təhlükə mənbəyinə çevrilib\n30 İyun , 2022 17:19


Dost başa baxar, kişi dabana? » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\nEstetik baxımdan olan qüsurları gizlətmək, yaxud onları yox etmək üçün əllərindən gələni edirlər. Bəzən isə estetik görünüş ağrılara məğlub olur və insan gözəl görünməkdən çox ağrısını dayandırmaq üçün çalışır. Məhz belə hallardan biri dabanda yaranan çatlardır.\nAzərbaycanda ən çox rastlanan bu hal xüsusən orta yaşdan yuxarı və rayon yerlərində yaşayan xanımlar üçün daha xarakterikdir. Estetik baxımdan olduqca pis görünən daban çatları rahatlıq baxımından da xanımları narahat edir. Hətta qanamalar, gəzə bilməmək, axsamaq və bu kimi problemlər sayəsində əslində kiçik görünən problem olduqca böyük narahatlığa çevrilir.\nDermatoloq Şəfiqə Qasımovanın sözlərinə görə, daban çatları istər qadınlarda, istər kişilərdə geniş yayılan bir haldır. Ən çox qadınlarda yaranan daban çatları müalicə olunmadığı halda diskomfort hissi yaradır. "Topuq çatları daim ayaq üstə qalan insanlar, saç ustaları, müəllimlər, yaxud rayon yerlərində daim bağ-bostanla məşğul olan insanlarda daha çox görülən bir haldır. Daban çatlarının yaranmasına kənar faktorlarla yanaşı, daxili faktorlar da səbəb olur. Daban çatlarının yaranması bəlkə də hansısa xəstəliyin xəbərçisi ola bilər. Bəzən isə çatların yaranmasına fizioloji amillər təsir edir".\nQadınlarda xüsusən yaş artdıqca dəridə quruluq daha çox müşahidə olunur. Dəridə quruluq yarandığından və kilo artdığından belə çatlara daha çox rast gəlmək olur. Bundan əlavə, dabandakı çatlar dəri xəstəliklərinin göstəricisi də ola bilər. Ən çox rast gəlinən isə ayaq göbələkləridir. Göbələk olan ayaqlarda quruma, pul-pul qabıq vermə olduğu üçün bu xəstəliyə yoluxanların əksəriyyətində dəridə qalınlaşma, quruma, qaşıntı yaranır. Bu da çatlamalara imkan yaradır. Bundan əlavə sədəf xəstəliyi, bir çox ekzema xəstəliklərində də ayaq çatlarının yaranması mümkündür.\nDermatoloq bildirir ki, daxili xəstəliklərdən, əsasən şəkər və zob xəstəliyindən əziyyət çəkənlərdə topuq çatları tez-tez rast gəlinən haldır. Bu zaman da dəridə quruma prosesi gedir və buna görə çatlama riski artır. Kənar faktorlara gəlincə, ayaqyalın gəzmək də çox vaxt daban çatına şərait yaradır: "Ayaqyalın gəzən adamlar həm sərt döşəmədə gəzdiklərindən, həm də ayağın yerdəki tozla birbaşa təmasda olması quruluq yaradır. Yay aylarında xanımlar dabanı açıq və yastı ayaqqabılar geyinir və gün ərzində daban tozla təmasda olur. Əksər qadınlar evə qayıtdıqda yorğunluqdan tozlu ayaqla günü başa vururlar. Təmizlik və baxımı unudurlar. Bu isə dəridəki nəmin yox olmasına, nəticədə quruluğun yaranmasına səbəb olur".\nMüalicə olunmadığı təqdirdə topuq çatları ağrı, narahatlıq verməklə yanaşı, gündəlik həyata da birbaşa müdaxilə edəcək. Gəzəndə axsamalar və dözülməz ağrılar baş qaldıracaq. Şəkər xəstəliyi olan insanlar isə müalicəni mütləq etməlidirlər.\nŞ.Qasımova şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin daban çatına biganə yanaşmamasını xüsusi vurğulayır: "Belə çatlardan mikrobun daxil olması qaçılmaz bir haldır. Çatlardan bədənə daxil olan mikroblar müxtəlif iltihabi xəstəliklər yarada bilər. Bu da şəkəri olan insanlarda daha ağır nəticələrə gətirib çıxarar".\nÇatın yaranmasının səbəblərini aşkarlamaq lazımdır. Daha sonra ayaqyalın və sərt döşəmələrdə gəzməmək, sərt dabanlı ayaqqabılardan istifadə etməmək lazımdır. Elə topuq çatları var ki, artıq onlarda dərinləşmə gedib və qanamalara səbəb olur. Belə hallarda həkimə müraciət etmək mütləqdir.\nDermatoloqun sözlərinə görə, quru dəri qədər yaş dəri də çatlamalara səbəb olur. "Hamamdan çıxandan, dənizə girdikdən, hətta dəstəmaz aldıqdan sonra ayaqlar mütləq yaxşı qurulanmalıdır. Çox suda qalan əl və ayaqların dərisinin necə büzüşdüyünü çox adam görüb. Həmin büzülmələr dəri nəm qaldığı müddət çata çevrilə bilir".\nƏgər heç bir xəstəlik yoxdursa, bütün müayinələrin nəticələri müsbət çıxırsa, bu zaman ayaq baxımının kifayət qədər olmadığı qənaətinə gəlinməlidir. Ən yaxşı baxım hər axşam ayaqları ilıq suda 1 saat saxlamaq və hətta bu suya alma sirkəsi qatmaqdır. Daha sonra sərtləşmiş dəri qatını qaşıyaraq təmizləmək və ayaq nəmləndirici kremlərdən istifadə etmək lazımdır. Fəsildən asılı olmayaraq, ayaqlara corab geyinmək yaranacaq çatların qarşısını alar. Çatın qarşısını alan ən yaxşı üsul corabdır.\nƏgər sizdə şəkərli diabet aşkar edilməyibsə belə, şəkərdən və tərkibində şəkər olan şirniyyatlardan uzaq olun. Onu balla əvəz edin. Qidalanmaya fikir verin. Çatlarla yanaşı, bir çox bədəndəki estetik problemlərin qaynağı məhz düzgün qidalanmamaqdır.\n3 fevral 2013 10:33\n14 yanvar 2013 18:44\n13 yanvar 2013 22:55\n13 yanvar 2013 19:55\nEN ACIQIM GELEN WEYDIEEEEE\nAzərbaycanda ən çox rastlanan bu hal xüsusən orta yaşdan yuxarı və rayon yerlərində yaşayan xanımlar üçün daha xarakterikdir.\n13 yanvar 2013 18:44\n13 yanvar 2013 16:16\n13 yanvar 2013 14:50\n13 yanvar 2013 12:52\n13 yanvar 2013 12:10\n13 yanvar 2013 12:08\nMende hemishe ayaga baxiram prosto pis meqsednen yox ayyaqqabi xestesiyem ona gore :)) Xebere gore tskler..\n13 yanvar 2013 11:04\ntewekurler xebere gore maraqli idi..\n13 yanvar 2013 11:03\n13 yanvar 2013 11:02\n13 yanvar 2013 10:45\n13 yanvar 2013 08:57\nhmm,yawindan ferqli olmayaraq qadinlar ozlerine her zaman fikir vermelidir mence..qadinin gozelliyi onun temizliyinden de asilidi...


“İsti hava koronavirusun yayılmasını zəiflətməyəcək” - Alimlər\nTarix 09.05.20, 20:37\nKanada və İsveçrə tədqiqatçılarından ibarət qrup isti hava şəraitinin koronavirus infeksiyasına təsirinə dair tədqiqat aparıblar.\nAlimlər isti hava şəraitinin virusun yayılmasını zəiflətməyəcəyi qənaətinə gəliblər. Bunun üçün mart ayında temperaturu isti olan ərazilərlə soyuq iqlim qurşaqlarında infeksiyanın yayılma tempini araşdıran qrup isti havanın hansısa üstün cəhətə malik olmadığını müəyyən ediblər.\nTədqiqatın əsas müəllifi Peter Yüni insanları yay fəsli ilə əlaqədar yanlış ümidlərə qapılmamağa çağırıb: “Əgər biz hesab etsək ki, isti hava virusa qarşı mübarizədə bizə kömək edəcək, o zaman biz ciddi əks-zərbə ilə qarşılaşa bilərik”. Toronto Universitetində epidemiologiya üzrə professor vəzifəsində çalışan alim qeyd edib ki, sosial məsafə qaydalarına riayət etmək hazırda virusa qarşı ən səmərəli vasitədir.\nTədqiqatın digər müəllifi Bruno da Kosta isə qeyd edib ki, yay fəsli dünyanın şimal yarımkürəsində pandemiyanın yox olmasına aparıb çıxarmayacaq. O, ictimai səhiyyə tədbirlərinin tətbiq olunduğu regionlarda ən geci iki həftə sonra irəliləyişin müşahidə olunduğunu qeyd edib. Hava şəraiti ilə əlaqədar nəmişlik və ya yağıntının virusun yayılmasına təsiri də aşkar edilib. Müəyyən olunub ki, nəmişliyin yüksək olması havanın “yuyulmasına”, aerozolların havada qalmayaraq yerə enməsinə və virus partikllərinin nəm havada qeyri-sabit olmasına yol açır.\nAlimlər ictimaiyyət arasında koronavirus infeksiyasının qriplə bərabər tutulması və yay aylarında qrip kimi azalacağı fikrini də təkzib ediblər. Bildiriblər ki, insanların çoxunda qripə qarşı artıq qismən də olsa immunitet yaranıb və insanlara qripə qarşı peyvənd vurulduqda və ya onlar yenidən qripə yoluxduqda bədənin qripə qarşı immuniteti güclənir. Payız aylarında qripə yoluxma dalğası isə soyuq hava şəraiti ilə əlaqədar yeni qrip mutasiyalarından qaynaqlanır. Bunun əksinə olaraq isə koronavirusun bizim bədənimizə yol tapması üçün hansısa immunitet baryerini aşmağa və ya münbit şərtlər (hava şəraiti və s.) gözləməyə ehtiyacı yoxdur, çünki insan orqanizmində bu virusa qarşı hələ ki, immunitet yoxdur.\nAlimlər hazırkı şəraitdə sosial məsafə və ictimai səhiyyə tədbirlərinə ciddi şəkildə əməl edilməsinin koronavirus infeksiyasına qarşı ən uğurlu qorunma vasitəsi olduğunu vurğulayıblar(azərtac).\n23.09.20 Dünyanın 100 nüfuzlu şəxsi bəlli oldu - SİYAHI\n22.09.20 Bu nazirliklərə şortla daxil ola bilərsiniz - SİYAHI\n20.09.20 Varlıların daima istifadə etdiyi bu dərman ömrü uzadır - Maraqlı araşdırma\n20.09.20 Ekzoplanetlərdə almaz tapıla bilər – Mütəxəssislərdən açıqlama\n15.09.20 Əmin bəy! Bakı alındı! - FOTOLAR\n15.09.20 Bakıda satışa çıxarılan milyonluq villalar - FOTOLAR\n14.09.20 “Bu şəhərdə” Siyavuş Novruzovu parodiya etdi - VİDEO\n12.09.20 Prezident açılışa sürücüsüz, kortecsiz gəldi - VİDEO\n10.09.20 Mir Cəlal Paşayevin qardaşları ilə birlikdə ata ocağında çəkdiyi şəkil tapıldı - Nadir ailə fotosu\n07.09.20 Türkiyənin Prezident Administrasiyası “Bir Millət, İki Dövlət“ başlıqlı sənədli film hazırladı - VİDEO\n05.09.20 Milad Hatəmi və Seyid Yaşar İstanbulun mərkəzində “Lamborghini” ilə qarpız satdı - VİDEO\n04.09.20 Mir Cəlal Paşayevin doğulduğu kəndlə bağlı maraqlar faktlar ortaya çıxdı: Əndəbilin axtarışında tapılan “Qəribə bir arzu“\n04.09.20 “Traktor” azərkeşlərindən Azərbaycana dəstək şüarları: “Qarabağ bizimdir, bizim olacaq!” - VİDEO\n01.09.20 “Bu şəhərdə” Mir Şahini parodiya etdi - VİDEO\n29.08.20 Nitq qüsurlu uşaqların müalicəsində əvəzsiz üsul - Transkranial mikropolyarizasiya\n25.08.20 “Poladın 7 anı” sənədli filmi təqdim olundu - VİDEO\n25.08.20 Türkiyə Müdafiə Nazirliyindən Azərbaycana mühüm mesaj: “Bir ovanın iki dağıyız...“ - VİDEO\n24.08.20 Bir səhvə görə vəzifəsini itirən məmurlar... - FOTOLAR\n22.08.20 İyul şəhidlərinin xatirəsinə möhtəşəm mahnı həsr edildi - “Paşam hey!” (VİDEO)\n22.08.20 Hesabına səhvən 2,5 milyard dollar köçürüldü – Kuryoz OLAY\n21.08.20 İcra başçısı həbsindən əvvəl “əliəyriləri” belə asıb-kəsirdi - VİDEO\n19.08.20 Azərbaycanda avtomobil qiymətinə satılan nömrələr - AÇIQLAMA\n18.08.20 Belarus seçkisinin “mükəmməl” müşahidəçisi... - Dünya bir şey deyir, Azərbaycandan gedən deputat başqa şey\n17.08.20 Azərbaycanlılar ən çox nə yeyir? - SİYAHI\n16.08.20 Yaz və payız yoxa çıxır: Əslində nə baş verir?\n15.08.20 Azərbaycanda ən varlı və ən kasıb rayonlar – Siyahı\n12.08.20 Maska taxanlar koronavirusu yüngül keçirir - Yeni elmi araşdırma\n11.08.20 Dadlı və faydalı quru meyvələri necə seçək? - AQTA-dan tövsiyələr


Bugün 2020-04-06 18:03\nQənirə Paşayeva Tovuzda şəhid ailələri və Qarabağ əlilləri ilə görüşüb\nMillət vəkili Qənirə Paşayeva Tovuzun Düz Qırıqlı, Bozalqanlı, Düz Cırdaxan, Abulbəyli, Qaraxanlı, Cəlilli, Cilovdarlı, Əlimərdanlı, Əyyublu, Qədirli, Xatınlı kəndlərində şəhid ailələri, Qarabağ müharibəsi əlilləri və veteranları ilə görüşüb.\nAdıçəkilən kəndlərin rəsmi nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən görüşlərdə millət vəkili Q.Paşayeva şəhidlərimizi heç zaman unutmayacağımızı, onları hər zaman sevgiylə anacağımızı deyib. "Şəhid ailələrimizə, Qarabağ müharibəsi əlilləri və veteranlarımıza hər bir azərbaycanlı diqqət və qayğı ilə yanaşmalıdır" deyən millət vəkili Q.Paşayeva "hər zaman sizin yanınızdayıq, bütün Azərbaycan üçün siz çox dəyərlisiniz" deyib.\nDövlətimizin hər zaman şəhid ailələrinə dəstək və qayğısından danışan millət vəkili Q.Paşayeva cənab Prezident İlham Əliyevin şəhid ailələri ilə keçirdiyi görüş, bu görüşün bütün məmurlara, millət vəkillərinə, hər bir vətəndaşımıza şəhid ailələrimizə münasibət necə olmalıdır deyə çox gözəl örnək olmasını xüsusi vurğulayıb. Millət vəkili Q.Paşayeva bildirib ki, şəhid ailələrinin sosial müdafiəsini gücləndirmək və onlara dövlət qayğısını artırmaq məqsədi ilə cənab Prezidentin birdəfəlik ödəmənin bütün şəhid ailələrinə verilməsi haqqında Fərmanı, şəhid ailəsi üçün Prezident təqaüdünün aylıq məbləği artırılaraq 300 manat müəyyən edilməsi haqqında Fərmanı, şəhid ailələrinin mənzil vəziyyətinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı verdiyi göstərişləri dövlətimizin və dövlət başçımızın şəhid ailələrinə hər zaman göstərdiyi diqqət və qayğısının bariz nümunəsidir.\n“Biz hamımız, o cümlədən şəhid ailələrimiz Ali Baş Komandan cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında torpaqlarımızın işğaldan azad olunacağına və bütün şəhidlərimizin ruhunun o zaman sakitlik tapacağına əmindirlər” deyən millət vəkili Q. Paşayeva “o gün uzaqda deyil, inşallah torpaqlarımızı işğaldan azad edəcəyik və şəhidlərimizin də ruhu şad olacaq,”- deyərək bütün şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyib. “Ölkəmizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva şəhid ailələrimizə hər bir azərbaycanlı diqqət və qayğı ilə yanaşmalıdır çağırışı etmişdi”, – deyən millət vəkili Q.Paşayeva “hər zaman sizin yanınızdayıq, bütün Azərbaycan üçün siz çox dəyərlisiniz”, – deyib. Şəhid ailələri cənab Prezidentə onları hər zaman diqqətdə saxladığı üçün təşəkkürlərini bildiriblər və cənab Prezidentin birdəfəlik ödəmənin bütün şəhid ailələrinə şamil edilməsi, şəhid ailələrinə ayrılan Prezident təqaüdünün artırılması haqqında imzaladığı son fərmanlarından və şəhid ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı verdiyi göstərişlərdən çox böyük məmnuniyyət duyduqlarını qeyd ediblər. Şəhid ailələri, Qarabağ müharibəsi əlilləri və veteranları ilə geniş söhbətlər, fikir mübadiləsi olub, millət vəkili Q.Paşayeva hər bir şəhid ailəsini, Qarabağ müharibəsi əlilini və veteranını ayrılıqda da dinləyib, onların qayğılarını dinləyib, onları maraqlandıran və narahat edən məsələlər ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparıb və hər zaman yanınızdayıq deyib.\nKateqoriya : SOSİAL Baxış sayı : 552\nKoronavirus ermənilərin Gürcüstana ...\n“Sosial müavinətlərə artımın edilmə...\nPrezident İlham Əliyevin həyata keç...\nŞuşa Teatrının səhnəsində “Anamın k...


“ASAN Radio”nun dörd illiyidir\n24 Dekabr 2019 11:12\n24 dekabr ölkəmizin ən gənc, dövlət xidmətləri sahəsində ixtisaslaşan ilk və yeganə radiosu – “ASAN Radio”nun dörd illiyidir.\n“ASAN Radio” dövlət, həmçinin, beynəlxalq təşkilatlar və aparıcı şirkətlərlə faydalı əməkdaşlıq edir. Əhalinin maarifləndirilməsi və vətəndaş suallarının birbaşa cavablandırılması çərçivəsində, həmçinin musiqili və müsabiqə formatlı faydalı verilişlər təqdim edir.\nCari verilişlərimizlə yanaşı, “ASAN Cavab”, “Rəqəmsal Azərbaycan”, “Mənəvi dəyərlər”, “DOST məsləhəti”, “Sahibkar vaxtı”, “ProDemos” kimi proqramlar yayımlanır. “Bir sual, bir cavab”, “Azərbaycan tarixi”, “Ana dili”, “Bizimki”, “Milli kinomuz” və s. buraxılışlar 100 FM-də təqdim olunur.\nABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi ilə “Hello America!” proqramı, Aİ-nın Bakı nümayəndəliyinin dəstəyi, ADA Universitetinin bələdçiliyi ilə “AvropadASAN” verilişi yayımlanır. Britaniya Şurası ilə “Obla Air” və “Selector” layihələri təqdim olunur. “TRT Ankara” ilə “Radio körpü” qurulur.\n“ASAN Radio” dinləyicisinə yalnız zövqlü musiqi təqdim edir, beynəlxalq miqyaslı yarış, tədbir və sərgilərin eksklüziv media tərəfdaşıdır.\n“Faydalı Məlumat” dalğası şüarı ilə ölkənin 80%-ə qədərinə yayımlanır. “ASAN Radio” Bakı və Abşeron yarımadası, Sumqayıt, Xızı, Şabran, Siyəzən, Tovuz, Qazax, Ağstafada 100 FM-də, Cənub və Aran bölgəsində – Lerik, Lənkəran, Masallı, Cəlilabad, Neftçala, Salyan, Şirvan, Hacıqabul, Biləsuvar, Saatlı, Sabirabad, İmişli rayonlarında 92.7 FM-də, Gəncə, Yevlax, Mingəçevir, Ucar, Naftalan, Goranboy, Qəbələ, Quba, Xaçmaz, Qusar, Xudat, Nabran və digər iri şəhər və rayonlarda 96.5 FM-də yayımlanır. Asanradio.az saytı və mobil tətbiqlərdən də dalğamızı dinləmək olar. “ASAN Radio” – Faydalı Məlumat dalğası!


1 yaşına qədər körpələrə qulluq 22.01.2015\t 5532\nBu ərəfədə “körpəyə ana südü çatmır, ana südü azaldı, körpənin əlavə qidaya ehtiyacı var” kimi səhv fikirlər çox geniş yayılmışdır. Buna görə də körpənin çəkisini artırmaq məqsədilə əmizdirmək əvəzinə əlavə qidaya başlanır. 0-1 yaş müddətində ana südü körpənin vitamin, mineral, zülal, yağ, su və s. ehtiyacını qarşılayan tək mənbədir. 4-6 aylarında körpənin çəki artımının yavaşlamasının təbii olduğunu və əlavə qidalara başlamaq üçün səbəb olmadığını bilmək lazımdır.\nÜrəyi qoruyur, yuxusuzluğu aradan qaldırır…\nSağlam uşaq dünyaya gətirmək istəyirsinizsə…\nHamiləlik və doğuş /630\n1 yaşına qədər körpələrə qulluq /6669\nSınmış termometr nə ilə təhlükəlidir?\nUşağın sağlamlığı /13294\nBu qan qrupu olan insanlarda…\nFaydalı məlumat /11938\nBiyan kökü - immuniteti möhkəmləndirən…\nXalq təbabəti /50530


İmişli regional ədliyyə idarəsi seminar keçirib\n--2019-03-14 / 08:53\nƏdliyyə Nazirliyinin İmişli regional ədliyyə idarəsinin təşkilatçılığı ilə 13.03.2019-cu il tarixdə İmişli regional ədliyyə idarəsinin inzibati binasında İmişli rayonu üzrə bələdiyyə sədrləri və qulluqçuları üçün seminar keçirilmişdir.Bu barədə məlumatı İmişli regional ədliyyə idarəsi yayıb.\nSeminarı giriş sözü ilə açan İmişli regional ədliyyə idarəsinin rəisi Hakim Məmmədov Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən bələdiyyələrin inkişafı ilə bağlı həyata keçirilən tədbirlər, nazirliyin Bələdiyyələrlə İş Mərkəzi və regional ədliyyə idarələri tərəfindən bələdiyyə üzvləri və qulluqçularının hüquqi maarifləndirilməsi, onlara metodiki kömək göstərilməsi və fəaliyyətlərinə inzibati nəzarət sahəsində görülən işlər barədə məlumat verib, qarşıda duran vəzifələrdən danışıb.\nİmişli regional ədliyyə idarəsinin əməkdaşları İlkin Savalan və Ruslan İsmayılov “Yerli özünüidarəetmədə etik davranış”, “Dövlət büdcəsindən subvensiya alınması üçün layihələrin hazırlanması”, ”Strateji yol xəritəsinin icrasında bələdiyyələrin iştirakı”, “Bələdiyyə torpaqlarının mühafizəsi”, “Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsində qanunçuluğun təmin edilməsi” və “Qəbiristanlıqların saxlanılması, idarə olunması, abadlaşdırılması, köçürülməsi sahəsində bələdiyyələrin hüquq və vəzifələri” mövzularında seminar iştirakçılarına ətraflı məlumat veriblər.\nSonda İmişli regional ədliyyə idarəsinin rəisi Hakim Məmmədov seminar müşavirəyə yekun vuraraq qarşıda duran vəzifələri bələdiyyə nümayəndələrinin diqqətinə çatdırıb.


Yeni baş məşqçi - XALQQAZETI.COM\nBundesliqanın “Köln” klubuna yeni baş məşqçi təyin edilib. Bildirilir ki, Markus Qisdol Bundesliqa təmsilçisini çalışdıracaq. Onunla 2020-2021-ci illər mövsümünün sonuna kimi müqavilə imzalanıb. 50 yaşlı mütəxəssis istefaya göndərilən Axim Beyerlorzeri əvəzləyib.\nQeyd edək ki, “Köln” hazırda 7 xalla turnir cədvəlində 17-ci pillədə qərarlaşıb.\n19 Noyabr 2019 22:40 - XƏBƏRLƏR


Sabah “Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin VI iclası keçiriləcək » Newscenter.az\nNewscenter.az.27.02.2020. Fevralın 28-də Bakıda keçiriləcək "Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin VI iclasına hazırlıq işləri yekunlaşıb və toplantıda on üç ölkənin iştirakı təsdiqlənib. Məşvərət Şurasının budəfəki iclasında Avropa Komissiyasının Enerji Direktorluğunun Baş direktorunun müavini Klaus-Dieter Borchardt, ”Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinə cəlb edilmiş ölkələrdən - Türkiyənin Energetika və Təbii Sərvətlər nazirinin müavini Alparslan Bayraktar, Gürcüstanın İqtisadiyyat və Davamlı İnkişaf naziri Natela Turnava, İtaliyanın İqtisadi İnkişaf nazirinin müavini Alessandra Todde, Yunanıstanın Ətraf Mühit, Enerji və İqlim Dəyişikliyi nazirinin müavini Gerassimos Tomas, Bolqarıstandan isə Energetika naziri Temenujka Petkova iştirak edəcək.\nNewscenter.az xəbər veriri ki, bu barədə məlumatı Energetika Nazirliyi yayıb. Bildirilib ki, ABŞ-ı Dövlət katibinin enerji diplomatiyası üzrə müavininin müşaviri Kurt Donnelli, Böyük Britaniyanı isə Baş Nazirin Azərbaycan üzrə ticarət elçisi Baronessa Emma Nikolson təmsil edəcək.\n“İçərişəhər” stansiyasında sərgi keçirilib 16 Dekabr 2019, 15:01


Meqale: Gozel bir xanimla taniw olmaq isteyirem.ozune guvenen zeng etsin gozleyirem.nomrem.0504222529....Ardini Oxu\nK?zl?k bozma , -8741 UNION ALL SELE , Teyze çocuk sikisi i , Mini yubkali qizlar , B ,\nItalyan Seksleri Zenci Seksleri Kuce Seksleri Hard Seksler Ermeni Seksleri Usaq Seksleri Web Kamera Seksleri Brazzers Seksleri 69 Seksler Yeke Gotlu Seksleri Ereb Seksleri Masajist Seksleri Turk Seksleri Qizliq Pozma Seksleri Azeri Seksler Yapon Seksleri Fransiz Seksleri Fistinq Seksleri Kollec Seksleri Yuxuda Seksler Rus Seksleri Hicabli Seksleri Minet Seksler Ozbek Seksleri Bakire Qiz Seksleri\nKöpek siki? , Sevi?m? , Usaq UNION ALL SELEC , Türme seksi , Buyuk got , C z , Türk türban porno , Hadisenin pornosu , Azeriseksleri , 382 , Gp3seks yukle , Sek , -5335 UNION ALL SELE , ?ebneb tovuzlu , -9891 UNION ALL SELE , Ana ogul seks , Vhatcap status , Turkmen seksi , Arap seks , Cigirdan , Ana ve ogul , Qardaw bacsni , As , 134 nömr?li m?kt?b , Seks masalLarl saat , Usaq) ORDER BY 9010- , Teyze , Yesilcamporno , Mektebde , Ata qz?n aikir , Bacsin sikir , Usaq UNION ALL SELEC , Lezbiyen , 296 , Köpek porno , K?zl?k bozma , -1043 UNION ALL SELE , Zorlama sekisleri , Manyak muellim , Sekisler , Arxadan sikir , Az yasli qiz , Usaq ORDER BY 40-- Q , TÃƒÂ¼rbanl , 132 mektebde intim , Usaqina aldirir , Sikisme , 7-Ci sinif , Evde sikir , -4573 UNION ALL SELE , Eskort , -3128 UNION ALL SELE , Bondage lesbian , Bo?alma , Sikim anani ay qehbe , Toy cegesi , Türbanl? indir , 69Seksler , 50 ya? , Gelin qayin seksi yu , Usaq sekisleri , 12 , Bedava seksler , 12 yasli usaq seksi , Uwaq sekislerinn yuk , Aygun kazimov , Usaq UNION ALL SELEC , Qzl?qpozmaseksi , Zorunda , Aygün kaz?mova , Oral seks , Usaq) UNION ALL SELE , Ana ve ogul seks , 3.np.porno indir , Vixen , Gey , Usaq) UNION ALL SELE , Azeri sex , 6869 , Sevgili video yukle ,


Azərbaycan Respublikasının yaşayış məntəqələrində it, pişik və ya digər ev heyvanlarının saxlanması QAYDALARI\n2011-ci il 9 mart tarixli 38 nömrəli qərarı ilə\nAzərbaycan Respublikasının yaşayış məntəqələrində it, pişik və ya digər ev heyvanlarının saxlanması\n1.1. Bu Qaydalar yaşayış məntəqələrində it, pişik və ya digər ev heyvanlarının (bundan sonra - ev heyvanları) saxlanma şərtlərini, onların saxlanılmasına nəzarəti, heyvan sahibinin hüquq və vəzifələrini və digər qaydaları müəyyən edir.\n1.2. Ev heyvanları saxlayan şəxslər (bundan sonra - şəxslər) ərazinin epizootoloji sabitliyini və insanların sağlamlığını qorumağa borcludurlar.\n1.3. Ərazi baytarlıq idarələri, sanitar-epidemioloji, daxili işlər və yerli icra hakimiyyəti orqanları şəxslərin bu Qaydalara əməl etmələrinə nəzarəti həyata keçirirlər.\n1.4. Şəxslərə məxsus ev heyvanlarının yoluxucu xəstəliklərə qarşı peyvəndlənmələrini, diaqnostik müayinələrini, digər baytarlıq-sanitariya tədbirlərini təşkil etmək məqsədi ilə onların ərazi baytarlıq idarələrində uçota alınmaları (identifikasiya olunması) insanların sağlamlığı və ərazinin epizootoloji sabitliyinin qorunması baxımından yerinə yetirilməsi vacib olan mühüm dövlət baytarlıq tədbiridir.\n1.5. Ev heyvanlarının xarici ölkəyə aparılması ərazi baytarlıq idarəsinin baytarlıq şəhadətnaməsinin (sertifikatının) və müvafiq pasportun tərtib olunması ilə həyata keçirilir.\n1.6. Ev heyvanlarının müayinəsi, müalicəsi yalnız baytar həkimləri tərəfindən həyata keçirilir.\n2. Heyvanların saxlanması şərtləri\n2.1. Baytarlıq, sanitariya-gigiyena, səs-küy və digər normaları pozmamaqla, şəhərdə və şəhərtipli qəsəbələrdə çoxmərtəbəli binaların ayrıca mənzillərində yaşayan hər bir ailəyə qonşulara narahatlıq yaratmamaq şərtilə bir it və iki pişik saxlamağa icazə verilir.\n2.2. Baytarlıq və sanitar-epidemioloji orqanların rəsmi razılığı əsasında "canlı təbiət" guşələrində, uşaq və yeniyetmə müəssisələrində, yay və qış idman-sağlamlıq ocaqlarında, sanatoriya-kurort müəssisələrində (istirahət evlərində, pansionatlarda və s.) ev heyvanlarını saxlamaq olar.\n2.3. Şəhərdə və şəhərtipli qəsəbələrdə lazımi qaydada çəpərlənmiş və təcrid olunmuş ərazilərdə itlərin sərbəst gəzintisi təşkil edilə bilər.\n2.4. Təşkilatlarda, idarələrdə, müəssisələrdə gözətçi itlər yalnız xüsusi yerlərdə saxlanmalıdır.\n2.5. İri cins itlərin (senbernar, ovçarka, doq, boksyor, endelteryer, doberman-pinçer və s.) və digər heyvanların sahibləri mənzillərin, təşkilatların qapılarına it, yaxud vəhşi heyvan şəkilləri və "Təhlükəlidir" sözü yazılmış lövhələr vurmağa borcludurlar.\n3. Ev heyvanı saxlayan şəxslərin hüquqları\n3.1. Heyvan sahibi ev heyvanlarının saxlanması ilə bağlı aşağıdakı hüquqlara malikdir:\n3.1.1. insanların sağlamlığının qorunması məqsədi ilə itləri ancaq kiçik cilovda, iri cins itləri isə cilovda və buruntaqda olmaqla ümumi məhəllələrdə və yaxud küçələrdə gəzdirmək;\n3.1.2. itləri sürülərdə və naxırlarda, xüsusi təşkilatların operativ işlərində, ovda, təlim, məşq meydançalarında cilovsuz və buruntaqsız saxlamaq;\n3.1.3. bu Qaydaların 3.1.1-ci yarımbəndinə riayət etməklə, ev heyvanlarını su, hava, dəmir yolu və avtomobil nəqliyyatında (şəhərlərarası avtobuslarda) aparmaq;\n3.1.4. yerli icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən ayrılmış xüsusi meydançalarda itləri cilovsuz və buruntaqsız gəzdirmək;\n3.1.5. sağlamlığını və mənşəyini təsdiq edən pasportu, baytarlıq şəhadətnaməsi, eləcə də müəssisənin müdiriyyətinin razılığı olduqda, ev heyvalarını mehmanxanada saxlamaq.\n4.1. Heç bir şəxs ev heyvanı ilə qəddar davranmamalı, onlara ağrı, yaxud zərər verməməli və heyvanları müvafiq orqanlara xəbər vermədən sahibsiz vəziyyətə salmamalıdır.\n4.2. Ev heyvanı onun sağlamlığına zərər vura biləcək üsullarla təlim edilməməlidir.\n4.3. Heç bir heyvan 18 yaşa çatmamış şəxsə, həmin şəxsin valideynlərinin və ya onu himayə edən şəxslərin yazılı razılığı olmadan satıla bilməz.\n4.4. Ev heyvanlarının saxlanması ilə bağlı aşağıdakılar qadağandır:\n4.4.1. insanın həyatı və sağlamlığı üçün təhlükəli olan vəhşi heyvanların, ilanların çoxmərtəbəli binaların mənzillərində və malikanə tipli evlərdə saxlanması;\n4.4.2. ev heyvanlarının ictimai yerlərdə, binaların ümumi istifadə yerlərində saxlanması və qidalandırılması;\n4.4.3. ev heyvanlarının ictimai iaşə müəssisələrində, ərzaq məhsullarının istehsal sahələrində və ticarət obyektlərində, bazarlarda, çimərliklərdə, habelə uşaq müəssisələrində saxlanması və gəzdirilməsi;\n4.4.4. baytarlıq şəhadətnaməsi olmadıqda, yaxud şəhadətnamədə itlərin quduzluğa (digər xəstəliklərə) qarşı peyvənd olunması göstərilmədikdə, onların satılması və bağışlanması, nəqliyyat vasitələri ilə respublika daxilində bir yerdən başqa yerə aparılması;\n4.4.5. şəhərdə və şəhərtipli qəsəbələrdə ayrı-ayrı yaşayış sahələrində çoxmərtəbəli binaların arasında iri və xırda buynuzlu heyvanların yetişdirilməsi, saxlanması;\n4.4.6. ərazinin baytarlıq xidməti orqanı ilə razılaşdırılmadan ev heyvanlarının yarışlarının keçirilməsi;\n4.4.7. sərxoş vəziyyətdə (alkoqollu içkilərdən, narkotik vasitələrdən və ya digər güclü təsir edən maddələrdən istifadə etməklə) ev heyvanlarının gəzdirilməsi;\n4.4.8. ev heyvanlarının insanların üzərinə saldırılması;\n4.4.9. yarış vaxtlarında və digər hallarda heyvanın sağlamlığı və rahatlığı üçün təhlükə yarada bilən təbii imkanlarının artırılması, yaxud azaldılması məqsədi ilə onlara preparatların verilməsi, tibbi və texniki üsulların tətbiq edilməsi;\n4.4.10. qeyri-müalicəvi məqsədlə ev heyvanlarının xarici görkəmini dəyişdirmək üçün cərrahi əməliyyatların (quyruğunun, qulaqlarının kəsilməsi, devokalizasiya, dırnaq və dişlərin çıxarılması) aparılması.\n4.5. Heyvanın faydası üçün qeyri-müalicəvi proses baytarlıq-sanitariya tibbi baxımından lazım olduqda, baytar həkiminin rəyinə əsasən aparıla bilər. Əməliyyat zamanı heyvan şiddətli ağrılar keçirməli olacaqsa, bu əməliyyatlar yalnız baytar həkimi tərəfindən (onun nəzarəti altında) anesteziya edilməklə həyata keçirilir. Tələb olunan əməliyyatlar müvafiq qanunvericiliyə uyğun olaraq səlahiyyətli şəxs tərəfindən edilə bilər.\n4.6. Ev heyvanlarının ticarəti, damazlığı, kommersiya, yaxud digər məqsədlə sığınacaqlarda (heyvan mehmanxanasında) saxlanması üzrə məşğul olan hər bir hüquqi və fiziki şəxs bu fəaliyyətini səlahiyyətli icra hakimiyyəti orqanları ilə (Baytarlıq Xidməti, yerli icra hakimiyyəti, sanitar-epidemioloji orqanlar) müvafiq qaydada razılaşdırmalıdır.\n5. Ev heyvanı saxlayan şəxslərin vəzifələri\n5.1. Ev heyvanı saxlayan və ya ona baxan hər bir şəxs həmin heyvanın növünə və cinsinə uyğun olaraq, yaşayışı üçün yer ayırmalı, təbii tələbatlarını nəzərə alaraq, ona aşağıdakı qayğıları göstərməlidir:\n5.1.1. heyvana lazımi səviyyədə yem və su verməli;\n5.1.2. heyvanın nəzarətsiz qalmaması və qaçmaması üçün müvafiq tədbirlər görməli;\n5.1.3. Dövlət Baytarlıq Xidmətində qeydiyyatda olan baytarlıq klinikalarında, itçilik klubunda öz heyvanlarını ildə bir dəfə qeydiyyatdan keçirməli;\n5.1.4. baytarlıq xidmətində ev heyvanlarını müayinədən keçirməli, quduzluğa qarşı müalicə-profilaktik tədbirlər həyata keçirməli;\n5.1.5. lazım olmayan heyvanları sahibsiz heyvanları saxlayan müəssisəyə təhvil verməli;\n5.1.6. heyvanlar xəstələndikdə, insanları, heyvanları dişləmə və zədələmə halları müşahidə edildikdə, onlara baxmaq və karantində saxlamaq üçün baytarlıq müəssisələrinə müraciət etməli;\n5.1.7. ölmüş heyvanların cəsədlərini utilləşdirmək və basdırmaq üçün sahibsiz heyvanları qəbul edən məntəqəyə təhvil verməli;\n5.1.8. ətraf mühitin çirklənməsinə yol verməməli, ərazini baytarlıq qaydaları və normativlərinə uyğun saxlamalı.\n5.2. Ev heyvanlarının sahibləri həmin heyvanlarla bir yerdən başqa bir yaşayış yerinə köçərkən, həmin yaşayış məntəqəsinin baytarlıq xidmətinə 5 gün müddətində məlumat verməlidir.\n5.3. Ev heyvanları tərəfindən adamların dişlənməsi zamanı onlara dəyən ziyan və müalicə xərcləri heyvan sahibi tərəfindən ödənilməlidir.\n6. Heyvanlarla qəddar rəftara görə məsuliyyət\n6.1. Heyvanlarla rəhmsizcəsinə davranaraq, onları şikəst və ya tələf edən şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq məsuliyyətə cəlb olunurlar.\n6.2. Küçələrdə, bazarlarda, bağçalarda, bulvarda, çimərliklərdə, nəqliyyat vasitələrində və digər ictimai yerlərdə sahibsiz itlər, pişiklər, hətta cins itlər (xaltalı, jetonlu, buruntaqlı) sahibsiz heyvanlar saxlayan müəssisələr tərəfindən götürülməlidir. "Ev heyvanlarının mühafizəsi haqqında" Avropa Konvensiyasının tələblərinə uyğun olaraq, ixtisaslı mütəxəssislərin nəzarəti altında xüsusi vasitələrlə sahibsiz ev heyvanlarının ovlanması təşkil olunur.\n6.3. Sahibsiz heyvanları qəbul edən təşkilat 5 gün müddətində cins heyvanın kimə məxsus olması təsdiq edildikdə (qeydiyyat vəsiqəsi, baytarlıq şəhadətnaməsi və s.), heyvanın sağlamlığına dair baytar həkiminin verdiyi müsbət rəydən sonra onu sahibinə qaytarmalıdır.\n6.4. Yoluxucu xəstəliklərə tutulmuş ev heyvanları (o cümlədən, sahibsiz heyvanlar) insan həyatı, yaxud ərazinin epizootoloji sabitliyi üçün təhlükə törətdikdə, baytar həkiminin rəyinə əsasən müəyyən edilmiş üsullarla öldürülərək məhv edilə bilər.\n7. Heyvanların saxlanması qaydalarının pozulmasına görə məsuliyyət\n7.1. Ev heyvanlarını saxlayan və ya ona baxmaq üçün razılıq verən hər bir şəxs həmin heyvanın sağlamlığına görə məsuliyyət daşıyır.\n7.2. Heyvanı damazlıq üçün götürən hər bir şəxs onun nəslinin sağlamlığına zərər vura biləcək anatomik, fizioloji və davranış xüsusiyyətlərinin düzgün nəzərə alınması baxımından məsuliyyət daşıyır.\n7.3. Ev heyvanlarının sahibləri, müəssisə və təşkilatın vəzifəli şəxsləri heyvanların saxlanması şərtlərini pozduqda, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar.\n8. Heyvanların saxlanması qaydalarına nəzarət\n8.1. Şəhərdə, şəhərtipli qəsəbələrdə, digər yaşayış sahələrində heyvanların saxlanma qaydalarına nəzarət yerli icra hakimiyyəti, daxili işlər orqanları, sanitariya-epidemioloji və baytarlıq idarələri tərəfindən aşağıdakı qaydada həyata keçirilir:\n8.1.1. yerli icra hakimiyyəti orqanları yaşayış sahələrində şəxslərin öhdəsində olan heyvanların (it, pişik və s.) baytarlıq qeydiyyatında olmasını nəzarətdə saxlayır;\n8.1.2. daxili işlər orqanları müvafiq qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq, heyvanların saxlanması haqqında qaydaları pozan şəxslər barədə tədbirlər görülməsi üçün ərazi baytarlıq idarələrinə məlumat verir;\n8.1.3. baytarlıq idarələri hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus heyvanların (it, pişik və s.) uçota alınmasını, onlarda təlimata uyğun olaraq peyvəndləmələri, diaqnostik müayinələri, digər baytarlıq-sanitariya tədbirlərini və insan həyatı üçün təhlükəli xəstəlikləri olan itlərin, digər heyvanların məhv edilməsində baytarlıq xidmətini təşkil edir, heyvanların saxlanması qaydalarını pozan şəxslər haqqında müraciət daxil olduqda, qanunvericiliyə əsasən müvafiq tədbirlər görür və sahibsiz heyvanların ovlanmasında dövlət baytarlıq nəzarətini təmin edir;\n8.1.4. sanitar-epidemioloji orqanlar nəzarət etdikləri ərazi üzrə ev heyvanlarının saxlanması zamanı sanitariya-gigiyena norma və qaydalarının pozulmasına səbəb olan halların aradan qaldırılması üçün müvafiq tədbirlər görür.\n9. Heyvan saxlamaq hüququndan məhrum etmə\nDəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, müvafiq qaydaları mütəmadi olaraq pozan və nöqsanların aradan qaldırılmasını təmin etməyən heyvan sahibləri haqqında dövlət sanitariya-epidemioloji və ərazi baytarlıq idarələrinin təqdimatına əsasən yerli icra hakimiyyəti orqanı həmin şəxsi ev heyvanı saxlamaq hüququndan məhrum etmək məqsədi ilə məhkəməyə müraciət edir.\n10. Sahibsiz heyvanlarla mübarizə tədbirləri\n10.1. Sahibsiz heyvanlara qarşı mübarizə tədbirlərini yerli icra hakimiyyəti orqanları həyata keçirirlər.\n10.2. Sahibsiz heyvanlar problem yaratdıqları halda əziyyətlərə, ağrılara məruz qoymayan üsullarla onların sayının azaldılması üçün zəruri tədbirlər həyata keçirilir.\n10.3. Tutulan sahibsiz heyvanlar müvafiq sığınacaqlarda saxlanılmalıdır.\n10.4. Ev heyvanlarının sayının planlaşdırılmamış artımı sterilləşdirilmə (axtalama) vasitəsilə azaldılmalıdır.\n10.5. Heyvanlar quduzluğa, insan həyatı üçün təhlükəli olan digər xəstəliklərə tutulduqda və ya insanların həyat və sağlamlığı üçün təhlükə yaratdıqda məhv edilirlər.\n10.6. Müxtəlif səbəblərdən ölmüş heyvanların cəsədlərinin məhv edilməsi baytarlıq nəzarətində olan heyvan qəbiristanlığında, yaxud mərkəzləşdirilmiş util zavodunda aparılır.\n10.7. Ev heyvanlarının əzab çəkməsinə son qoymaq məqsədi ilə onlar məhv edilə bilərlər.\n11. İnformasiya və maarifləndirmə\n11.1. Yerli icra hakimiyyəti orqanı, Dövlət Baytarlıq Xidməti ev heyvanlarının saxlanması, damazlığı, təlimi, ticarəti və himayəsi ilə məşğul olan şəxsləri maarifləndirməli və onlarla müvafiq təbliğat işi aparmalıdırlar.\n11.2. Maarifləndirmə proqramlarında aşağıdakılara diqqət yetirilməlidir:\n11.2.1. ev heyvanlarının kommersiya və ya yarış məqsədi ilə təliminin bu sahədə bilik və bacarığa malik olan şəxslər tərəfindən aparılmasına;\n11.2.2. ev heyvanlarının 18 yaşa çatmamış şəxslərə, onların valideynlərinin və ya valideyn öhdəliklərini icra edən şəxslərin razılığı olmadan hədiyyə kimi verilməsinə;\n11.2.3. ev heyvanlarının mükafat və ya bonus kimi hədiyyə verilməsinin yolverilməzliyinə;\n11.2.4. arzuolunmaz və sahibsiz heyvanların sayının artması riskinə gətirib çıxaran ev heyvanlarına məsuliyyətsiz sahibliyə.


Arzuxan Əlizadə: “Teresanın məntiqinə görə, biz özümüz özümüzü cəzalandırmalıyıq” - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Siyasət / Arzuxan Əlizadə: “Teresanın məntiqinə görə, biz özümüz özümüzü cəzalandırmalıyıq”\nArzuxan Əlizadə: “Teresanın məntiqinə görə, biz özümüz özümüzü cəzalandırmalıyıq”\nATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsi Teresa Ribeiro Kəlbəcər bölgəsində mina partlaması nəticəsində müxbir Məhərrəm İbrahimovun (Əlioğlu) və operator Sirac Abışovun ölümü ilə əlaqədar dərin narahatlıq və təəssüfünü ifadə edib.\nO, Kəlbəcərdə baş verən məlum partlayışa münasibət bildirərək belə deyib: “Məhərrəm İbrahimov və Sirac Abışovun faciəli ölümü dəhşətli bir xəbərdir və yaxınlarına, həmkarlarına dərin hüznlə başsağlığı verirəm. İstintaqın jurnalistlərin ölümünə görə məsuliyyəti müəyyənləşdirəcəyinə ümid edirəm”.\nMəgər bu terror aktına görə hansı tərəfin məsuliyyət daşıdığı bəlli deyil? Bu dərəcədə mücərrəd münasibət nə deməkdir? Hər şey ortadadır. ATƏT təmsilçisi buna elə münasibət bəsləyir ki, sanki minanı orada erməni tərəfi yox, Azərbaycan basdırıb. Bu qədər ədalətsiz və dişsiz yanaşma nə deməkdir?\nSözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən AMİP sədri Arzuxan Əlizadə hesab edir ki, bu cür zəif mövqenin ortaya qoyulacağı gözlənilirdi: “Əslində, ATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsinin mövqeyi bizim üçün təəccüblü deyil. Ona görə ki, son 30 ildə ATƏT-in özünün münaqişə ilə bağlı mövqeyi və gördüyü işlər nədən ibarət olub, bunu hamımız yaxşı bilirik. ATƏT-in bölgəmizə turist səfərlərindən başqa, demək olar, heç nə ilə yadda qalmadığını tam əminliklə söyləmək mümkündür. Eyni münasibəti ATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsi təkrarlayır. İşğalçı və terrorçu məlum olduğu halda, T.Ribeiro məsuliyyət daşıyan tərəfi görməzdən gəlir. Əgər haqqın tərəfində deyilsənsə, heç olmasa susmağı bacarmalısan. Teresanın məntiqinə görə, biz özümüz özümüzü cəzalandırmalıyıq. Bu necə yanaşmadır, bu necə bir mövqedir? İşğala, terrora məruz qalan Azərbaycan, minaya düşən jurnalist heyəti azərbaycanlılar olduğu halda, Teresa məsuliyyət bölgüsündən danışır. Biz hər zaman demişik, indi də bu mövqedə qalırıq ki, bu bölgəyə sülhü, əmin-amanlığı, ədaləti qalib Azərbaycan əsgəri gətirəcək. Bir çox beynəlxalq təşkilat münaqişənin davam etməsinə daha çox maraq göstərir. Xalqımızın onlara inamı itib. Daha diqqətli olaraq, birlik, bərabərliyimizi qoruyaraq, bu prosesi özümüz sona çatdırmalıyıq və bunu da bacaracağıq”.\nPartiya sədri onu da qeyd etdi ki, beynəlxalq təşkilatlardan ədalət gözləməyə dəyməz.\nÖncəki Mahir Emreli “Qarabağ”la vidalaşdı: “Vaxt yetişmişdi…”\nNövbəti Diaspor lideri Rasim Babayev: “Əgər müfəttiş azərbaycanlı və ya gürcü, yəhudi olsaydı? “\n“Caliber” layihəsinin “Youtube” kanalında Ermənistanda keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərinə həsr olunmuş video yayımlanıb. “Caliber” qeyd …


Futbol şərhçisi vurulan qola görə dəlilik səviyyəsinə çatdı » Reyting.az\nFutbol şərhçisi vurulan qola görə dəlilik səviyyəsinə çatdı\nTarix: 02-12-2018 13:22 | Bölmə: İdman\nSəudiyyə Ərəbistanı çempionatının 11-ci turunda “Əl-Feyha” klubunun futbolçusu Qomesin “Əl-Əhli”yə qarşı oyunun 92-ci dəqiqəsində vurduğu qol görüşün şərhçisinin qızğın reaksiyasına səbəb olub.\nReyting.az bildirir ki, şərhçi 3 dəqiqə ərzində qolu bayram edib, nəticədə qışqırmaqdan səsini itirib, hərəkətləri ilə ifrata varıb.\n“Əl-Əhli” Umar əs-Sumanın 69-cu dəqiqədə vurduğu qolla hesabda irəli çıxıb. 92-ci dəqiqədə isə Qomes rəqibin qapısını dəqiq nişan alıb və görüşdə hesabı bərabərləşdirib.\nOyun 1:1 hesabı ilə başa çatıb. “Əl-Əhli” Səudiyyə Ərəbistanı çempionatında turnir cədvəlində üçüncü yerdədir. “Əl-Feyha” 10-cu sırada qərarlaşıb.