Ərazisi: 1,0 mln kv km. Dünyada 29-cu yer. Əhalisi: 67,0 mln nəfər (2000). Dünyada 15-ci yer. Paytaxtı: Qahirə\nprinteziya, printeziya, printeziya\nƏrazisi: 1,0 mln. kv. km. Dünyada 29-cu yer. Əhalisi: 67,0 mln. nəfər (2000). Dünyada 15-ci yer. Paytaxtı: Qahirə (15 mln. nəfər - 2000).\nİsgəndəriyyə turizm mərkəzi.\nQırmızı dəniz sahilləri kurort bölgəsi.\nDin: İslam. Milli pul vahidi: Əlcəzair dinarı.\nDin: Islam. Milli pul vahidi: Tunis dinarı.\nKayruan turizm mərkəzi.\nƏrazisi: 446,6 min kv. km. Dünyada 56-cı yer. Əhalisi: 29,3 mln. nəfər (2000). Dünyada 33-cü yer. Paytaxtı: Rabat (1,6 mln. nəfər - 2000).\nKasablanka turizm mərkəzi.\nMərrakeş turizm mərkəzi.\nİki qitədə: Afrikanın şimal-şərqində və Asiyanın qərbindəki, Si- nay yarımadasında yerləşmiş Misir, cənubda Sudan (1273 km), qərbdə Liviya (1159 km), şərqdə İsrail (255 km) və Fələstinlə (11 km) həmsərhəddir. Şərqdə Qırmızı, şimalda Aralıq dənizlərinin suları ilə əhatə olunur. Ölkənin əlverişli hərbi-strateji və coğrafi mövqeyi var. Hind okeanından Aralıq dənizinə ən qısa su yolu olan Süveyş kanalı Misirin ərazisindədir.\nDövlət (rəsmi) dili: Rəsmi dil - Ərəb dili.\nMilli pul vahidi: Misir funtu.\nÖlkə ərazisinin böyük hissəsini (96 faiz) geniş səhralar: qərbdə Liviya, şərqdə Ərəbistan, cənubda Nubiya səhraları təşkil edir. Liviya səhrasında dəniz səviyyəsindən aşağı bir neçə çökək ərazi vardır. Onların arasında, ərazisi 18 min kv. km və dəniz səviyyəsindən 133 metr aşağıda yerləşən Kattar çökəkliyini qeyd etmək olar. Ərəbistan səhrasının böyük bir hissəsini hündür olmayan yastı dağlar tutur. Sinay yarımadasının şimalı - səhra, cənubu isə dağlıqdır. Misirin ən yüksək zirvəsi olan Cəbəl-Katrin dağı (2637 m) bu ərazidədir.\nMisirin yeganə çayı olan Nil təxminən 1500 km məsafədə, Sudanla sərhəddən başlayaraq Aralıq dənizinə qədər bütün ölkə ərazisindən keçir. Ölkənin cənubunda Asuan bəndinin yaratdığı Naser gölü yerləşir. Nilin bütün axarı boyu sahilləri qayalarla əhatə olunmuş ensiz vadilər üstünlük təşkil edir. Faydalı qazıntılar arasında - neft, təbii qaz, dəmir filizi, əhəng, manqan, sink, qurğuşun və fosfat yataqlarını qeyd etmək olar.\nÖlkə ərazisinin böyük hissəsi, günəşli günlərin bol olduğu, isti, quru iqlimə malikdir. Şimal sahil rayonları və Nil deltasının iqlimi isə Aralıq dənizi tiplidir. Bu bölgədə orta illik yağıntının miqdarı (əsasən qışda düşür) 150-200 mm təşkil edir. Cənuba doğru həm yağıntının miqdarı azalır, həm də iqlimin kontinentallığı və sutkalıq temperatur amplitudu kəskin artır. Məsələn, Ərəbistan və Liviya səhralarında qışda səhərlər suyun səthi donur, dağların zirvələri isə qarla örtülür. Burada yağıntı əsas etibarı ilə dolu şəklində düşür.\nBütün Misir üçün iyul-sentyabr daha isti aylar hesab olunur.\nYazda (aprel-may), səhralardan əsən isti, quru küləklər xarakterikdir. Bu küləklər fasilələrlə 50 gün müddətində əsdiyi üçün “Xəmsin” (ərəbcə əlli) adlanır. Bu cür küləklər, 6-7 km yüksəyə qalxan isti, qumlu tozanaqlar yaradırlar. Xəmsin dövründə havanın istiliyi 40 dərəcəyə çatır. ilin ən sərin vaxtı dekabr-mart aylarına təsadüf edir.\nisgəndəriyyə (3,5 mln.), Giza (2,2 mln.) və Port-Səid (500 min), ölkənin ən böyük şəhərləri, isgəndəriyyə, Port-Səid və Süveyş isə portlarıdır. Ölkə əhalisinin əksəriyyəti (90 faiz) Sami-Hami qrupuna mənsub olan Misir ərəbləridir. Digər etnik qruplardan - bədəvilər, italyanlar, yunanlar və s. yaşayır. Orta ömür müddəti: kişilər üçün 59, qadınlar üçün 63 ildir.\nÖlkənin rəsmi adı - Misir Ərəb Respublikasıdır (MƏR). Dövlət quruluşuna görə prezident respublikasıdır. Ölkə inzibati-ərazi cəhətcə 26 quberniyaya (mühafəzə) bölünür. Hər mühafəz öz növbəsində əyalətlərə (mərkəzlərə), hər mərkəz isə rayonlara (nahiyələrə) ayrılır.\n28 fevral 1922-ci ildə Misir, Böyük Britaniyadan müstəqillik əldə etmişdir. 23 fevral - inqilab günü (1952), Milli bayram kimi qeyd olunur. icraedici hakimiyyət, prezidentə (dövlət başçısı) və Nazirlər Şurasına rəhbərlik edən Baş nazirə məxsusdur.\nDövlət bölməsi iqtisadiyyatda üstünlük təşkil edir. Sənaye müəssisələrinin əksəriyyəti dövlətə məxsusdur. Toxuculuq, yeyinti, kimya, neftçıxarma və neftemalı, metallurgiya, sement istehsalı, sənayenin inkişaf etmiş sahələridir. Neft və neft məhsulları, metal, toxuculuq məhsulları, mühüm ixrac məmulatlarıdır.\nKənd təsərrüfatı Umumdaxili məhsulun 20 faizini təmin edir (pambıq ixracı üzrə dünyada altıncı yeri tutur). Digər mühüm kənd təsərrüfatı məhsulları - çəltik, buğda, meyvə və tərəvəzdir. Balıqçılıq da inkişaf etmişdir. Ölkə öz daxili tələbatını ərzaq məhsulları ilə tam təmin edə bilmir. Misir əhalisinin sürətli artımı da ərzaq problemini bir qədər kəskinləşdirir.\nMisir dünyanın qədim sivilizasiya mərkəzlərindən biridir. On minlərlə il bundan öncə, burada insan cəmiyyəti yaranmış, Nil vadisində ovçuluq və balıqçılıqla məşğul olan köçəri qəbilələr yaşamışlar. E.ə. IV minillikdə Nilin vadisində bir neçə quldarlıq dövləti (nomlar) meydana gəlmiş, onlar e.ə. III minillikdə mərkəzləşmiş qədim quldarlıq monarxiyasının özəyini təşkil etmişdilər. Əfsanəyə görə, Misirin şimal və cənub bölgələrini birləşdirən Min soyadlı ilk firon, Mem- fis şəhər-qalasının əsasını qoymuşdur (şəhərin xarabalıqları Qahirə yaxınlığındadır).\nMemfis - Qədim Misirin mədəniyyət və incəsənət incisi hesab olunur. Burada fironların və yüksək rütbəli zadəganların məqbərələrindən tapılan bütlər və müxtəlif əşyalar Qədim Misir incəsənətinin nadir nümunələridir. E.ə. III minilliyə aid olan qədim şahlıq dövründə fironların möhtəşəm məqbərələri - piramidalar (ehramlar) tikilmişdir. Onlardan ən məşhurları, Qahirə yaxınlığındakı Giza şəhərində olan Xeops, Xefren və Mekerin piramidalarıdır. Çox möhtəşəm Böyük Sfinks, sarayların qalıqları və digər qədim abidələr də burada yerləşir.\nHerodotun qeyd etdiyinə görə, ən iri və möhtəşəm (hündürlüyü 146 m) Xeops piramidasını 100 min adam 20 ilə tikmişdir. Sonrakı dövrlərdə (e.ə. XXI-XVIII əsrlər) nisbətən kiçik ölçülü piramidalar (hündürlüyü 40-70 metr) tikilirdi. E.ə. XVI-XI əsrlərdə isə fironların dəfn olunması üçün, piramidalar əvəzinə qaya məqbərələr inşa olunurdu. E.ə. VI əsrdən başlayaraq, uzun əsrlər boyu Misir, yadelli işğalçıların (assuriya, fars, roma, yunan, ərəb və türk) hücumlarına məruz qalmışdır.\nMisir, dünyaya qədim və möhtəşəm sivilizasiya bəxş edən ecazkar bir məmləkətdir. Adlı-sanlı fironlar, çariça Kleopatra, Müqəddəs Nil, Misir kahinləri, sfinkslər, papirus kimi bəşəriyyətin yaddaşında həkk olunmuş adlar hamıya yaxşı bəllidir. Misir piramidaları dünyanın yeddi möcüzəsi sırasındadır.\nMisirin tarixi, arxeoloji və mədəni mərkəzi, onun mədəni-tarixi abidələrinin - məşhur piramidaların, firon məbədlərinin (Qahirədən\nAsuana qədər Nil vadisi boyu) yerləşdiyi ərazini əhatə edir.\nÇoxsaylı qədim mədəniyyət abidələri, xarici turistləri çoxdan bəri ölkəyə cəlb edir. MƏR-də turistlərin toplaşdıqları əsas mərkəzlər - Qahirə, isgəndəriyyə, Asuan, Luksor şəhərləri və Qırmızı dəniz sahillərindəki (Xurqada, Şarm-əl-Şeyx, Əl-Quna) dəniz kurortlarıdır.\nQahirə turizm mərkəzi. Şəhər Nil vadisi ilə deltasının sərhəd- dində yerləşir. Qahirə öz qədimliyini və möcüzəliliyini qoruyub saxlamaqla yanaşı, dünyanın ən böyük, müasir şəhərlərindən birinə çevrilmişdir. Şəhər X əsrdə salınmış və Əl-Qahirə (ərəbcə qalibiyyətli, müzəffər) adını almışdır. Qahirə ölkənin iri sənaye və mədəniyyət mərkəzidir. Paytaxtın aeroportu, beynəlxalq aviaxətlərin mühüm kəsişmə qovşaqlarından biridir.\nŞəhər şərti olaraq qədim və yeni hissələrə bölünür. Yeni şəhərdə - müasir çoxmərtəbəli binaların yerləşdiyi geniş prospektlər, parklar və bağlar çoxdur. Qədim şəhərdə - alçaq və yastı damları olan gil evlərin yerləşdiyi dar küçələr, göyə ucalan minarələr vardır. Qahirədə\nvə ətrafında çoxsaylı tarixi abidələr və muzeylər yerləşir. Əmr, ibn Tul (IX əsr) və əl-Əzhar (X əsr) məscidləri, Sultan Həsən məscid- mədrəsəsi (XIV əsr), Məmlüklər məqbərəsi (XV əsrin sonu - XVI əsrin əvvəlləri), Ərəb mədəniyyəti tarixinin mühüm abidələrindəndir. Kübra əl-Qubbə məscidində Misirin tanınmış dövlət xadimi Camal Əbdül Naser dəfn olunmuşdur.\nGiza şəhərində yerləşən firon piramidaları, Böyük Sfinks, çoxsaylı turistləri həmişə cəlb edir. Burada axşamlar turistlər üçün səsli və rəngarəng işıqlı tamaşalar təşkil olunur. Turistləri avtobuslarla, projektorlarla işıqlandırılan piramidaların və Böyük Sfinksm yanma gətirirlər. Sfinksm üzərinə tuşlanan işıq şüaları dəyişdirildikcə, sanki Sfinksm siması canlanır və cizgiləri dəyişir.\nXeopsm piramidası tərəfdən gələn səslər, ağır daşları çiyinlərində daşıyaraq, piramidaları tikən inşaatçı qulların hay-küyü, tikinti aparıldığını xatırladır. Qəfildən səhrada əsgərlərin təbrik-qarşılma sədaları ucalır və yaxınlaşan atların ayaq səsləri eşidilir. Sonra projektorların işıqları qaranlıqda bu və ya digər piramidaya tuşlanır və yaxınlaşan dəfn mərasimi prosesinin qəmli hıçqırıqları və ağlaşma səslərinə qarışan kədərli musiqi sədaları eşidilir. Bu tamaşa turistlərdə unudulmaz təəssürat yaradır.\nQahirədə Qədim Misirin qiymətli, nadir abidələri toplanmış Misir muzeyi, 700 min kitab cildinə malik olan Milli Kitabxana, 1869-cu ildə Süveyş kanalının açılması şərəfinə tikilmiş Opera teatrı fəaliyyət göstərir. 1871-ci ildə ilk dəfə bu teatrda Cüzeppe Verdinin “Aida” operası ifa olunmuşdur.\nMisirin paytaxtı, həmçinin müsəlman mədəniyyətinin qədim mərkəzlərindən biridir. Məşhur Qahirə Universiteti, humanitar və texniki fənlər üzrə pedaqoq və mütəxəssislər hazırlayan Ayn-Şəms universiteti, Misir və bir çox müsəlman ölkələri üçün ali müsəlman ruhaniləri hazırlayan Əl-Əzhar universiteti burada yerləşir. Əcnəbi turistlərin qəbulu üçün Qahirədə 7 min yeri olan mehmanxana şəbəkəsi vardır.\nİsgəndəriyyə turizm mərkəzi. isgəndəriyyə şəhəri əhalinin sayma görə ölkənin ikinci böyük şəhəri, Aralıq dənizi sahillərində və Nil çayının deltasında əsas portudur. isgəndəriyyə - mühüm dəmir və avtomobil yolları qovşağıdır. Nil çayı və Mahmudiyyə kanalı vasitəsi ilə Qahirə ilə birbaşa əlaqə yaradılmışdır. Şəhər, e.ə. 331-ci ildə Makedoniyalı isgəndər tərəfindən salınmış və tezliklə Yunan-Misir dövlətinin paytaxtına və Ellin (qədim yunan) mədəniyyətinin mərkəzinə çevrilmişdir.\nİsgəndəriyyə şəhərindən qərbdə yerləşmiş və orta əsrlər, istehkamı Kayt-Bəydən başlayaraq, şərqdə Mümtaz kral sarayına qədər olan 30 km-lik mənzərəli sahil zonasının turizm baxımından müasirləşdirilməsi işi başa çatdırılmışdır. Digər görməli yerlərdən - amfiteatrı, Pompey sütununu, hamamları, Anfuş və Kom aş-Şuqaf nekropo- larmı*, qədim dünyanın 7 möcüzəsindən biri olan Foros mayakını qeyd etmək olar. Bu mayak e.ə. 280-ci ildə tikilmiş, 1375-ci ildə çoxsaylı zəlzələlər nəticəsində dağılmış, sonradan yenidən inşa olunmuşdur. Son illərdə şəhərin müasirləşdirilməsi, onu əcnəbi turistlər üçün daha da cəlbedici etmişdir.\nLuksor turizm mərkəzi. Luksor Nilin sağ sahilində e.ə. XV əsrdə tikilmiş məşhur Amon-Ra məbədinin xarabalıqları yanında yerləşir. Məbədin divarları fironların qələbələrini əks etdirən rəsmlər və yazılarla zəngindir. Luksor yaxınlığında, əsas binası e.ə. XX əsrə aid olan başqa Amon-Ra məbədi də yerləşir. E.ə. XIII əsrə aid olan, 134 sütunu, fironların yürüşlərini əks etdirən freskaları olan böyük zal, turistlərin xüsusi marağına səbəb olur. Luksor-Kamak rayonunda Yeni şahlıq dövrünə (e.ə. XVI-XI əsrlər) aid olan möhtəşəm, əzəmətli firon məqbərələri qorunub saxlanılmışdır.\nFivadən qərbdə yerləşən Deyr əl-Bahari vadisi turistlər üçün maraqlı yerdir. Burada Qədim Misirin memarlıq abidələri: firon məbədi (e.ə. XXI əsr), Çariça Xatşepsutin məbədi (e.ə. XVI əsr, çariça tərəfindən silahlandırılan ekspedisiyanın Somali sahillərində təsvir edilən yürüşləri) turistləri cəlb edir. Burada fironların məqbərələri, həmçinin, bədii sənətkarlıq və heykəltaraşlıq əsərləri nümunələri aşkar edilmişdir.\nAsuan turizm mərkəzi. Eramızdan neçə əsr öncə əsası qoyulmuş qədim Asuan şəhəri, Misirin turizm baxımından görməli yer- lərindəndir. Qədim Roma şəhərinin əsası qoyulanda artıq Asuanın 3 min ilə yaxın yaşı var idi. İngiltərə müstəmləkəsi dövründə, Asuanda o zamanın ən iri irriqasiya tikililəri və su anbarı fəaliyyət göstərirdi.\nPambıq plantasiyalarının suvarılması məqsədi daşıyan bu tikililər təbii ki, ingilis müstəmləkəçilərinin mənafeyinə xidmət edirdi. Hazırda Asuan Misirin mühüm energetika mərkəzidir. Burada Nil üzərində Asuan hidroenerji kompleksi yaradılmışdır. Nil suyunu süni göllərə yığan hündür bəndlər qurulmuş, həmin sudan geniş sahələrin suvarılması və iri hidroelektrik stansiyanın işləməsi üçün istifadə olunur.\nQırmızı dəniz sahilləri kurort bölgəsi. Ötən əsrin 80-ci illərin-\nNekropol - (yunanca ölmüş və şəhər sözlərinin vəhdətidir) - adətən qədim dünyanın kütləvi dəfn yerlərinə verilən ad.\ndə Misir hökuməti, əsas turizm mərkəzləri Xurqada və Şarm-əl-Şeyx şəhərləri olmaqla Qırmızı dəniz sahillərində çimərlik turizminin inkişaf etdirilməsi üzrə xüsusi plan qəbul etdi. Qırmızı dənizin zəngin sualtı dünyası, idmanın sualtı növlərinin inkişafı üçün böyük imkanlar açır. Ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində burada, Qərbi Avropa turistlərinin qəbulu üçün, yeddi turist kəndi tikilib istifadəyə verildi.\nXurqada - Misirin birinci və tanınmış dəniz sahili kurortudur. Burada qədim abidələr yoxdur. Turistlərə qumlu çimərlikləri olan dəniz və bol günəş təklif olunur. Sualtı qayıqla Qırmızı dənizin dibinə ekskursiyalar xüsusi maraq doğurur. Xurqadadan 22 km aralı əfsanəvi Əl-Quna kurort şəhəri yerləşir. Şəhər kanalların, kiçik buxtaların və ecazkar fyordlarm olduğu ərazidə salınmışdır.\nXurqadanın cənubunda Quseyr və Mersə Aləm kurortları sürətlə inkişaf etdirilir. Sinay yarımadasmdakı Taba və Nüveyba məntəqələri arasındakı ərazi "Misir Rivyerası" adlanır. Mersə Aləmdə 2001-ci ildə beynəlxalq aeroport fəaliyyət göstərdiyindən bu yerlərə səyahət etmək xeyli asanlaşmışdır.\nMisirə gələn xarici turistlər arasında Şarm-əl-Şeyxdə istirahət arzusunda olanların sayı ildən-ilə artır. Şarm-əl-Şeyx dünya kurort tikintisinin ən son nailiyyətlərinə əsaslanaraq salınmışdır. Burada müxtəlif zövqlərə cavab verən otellər, kazinolar, restoranlar, diskote-\nkalar və başqa əyləncə-istirahət ocaqları vardır.\n1979-cu ildə İsrail ilə sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra, Misir siyasi cəhətdən sakit və stabil dövlətlərdən birinə çevrildi. Nəticədə, ötən əsrin 90-cı illərində Misirdə turizm sürətlə inkişaf etməyə başladı. Misirin qədim tarixə və mədəniyyətə malik olması, dolğun ekskursiya proqramları, bütün il boyu dəniz sahillərində istirahətin mümkünlüyü, əla mehmanxanalar və yüksək olmayan qiymətlər ölkəyə dünyanın hər yerindən daimi turist axınını təmin edir. ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı, Fransa, Almaniya, İtaliya, Yaponiya və Rusiya Misir üçün ən iri turist bazarlarıdır.\nBununla belə, Misir yaxınlığında baş vermiş “Səhrada fırtına” müharibəsi (1991) ölkə turizminin artım dinamikasına mənfi təsir göstərdi. Ötən əsrin 80-ci illərinin ikinci yarısında Misirə hər il təxminən 1,8 mln. turist gəldiyi halda, 1991-ci ildə onların sayı 800 min nəfərədək azaldı. Amma 1992-ci ildə xarici turistlərin sayı yenidən artaraq, 1,67 mln. nəfərə çatdı. 1995-ci ildə ölkəyə - 2,8, 1996-cı ildə isə 3,5 mln. xarici turist gəlmişdir. Digər tərəfdən, ekstremist təşkilatların vaxtaşırı törətdikləri terror aktları, ölkəyə turist axınında dəyiş\nkənliyə səbəb olur.\nLuksordakı terror aktından (noyabr, 1997) sonra Misirə turist axınının kəskin surətdə azalması nəticəsində, ölkə iqtisadiyyatına külli miqdarda ziyan dəydi. Həmin terror aktı 58 alman turistinin ölümünə səbəb olmuşdu. iqtisadiyyatda turizmin böyük rolu olduğu Misirə dünya ictimaiyyəti baykot elan etdi.\nÖlkənin hakimiyyət orqanları turistlərin təhlükəsizliyinin təminatı üçün lazımi tədbirlər həyata keçirməyə başladılar. Nəticədə Misirə turist axını bərpa olundu və artıq 1999-cu ildə ölkə, 4,5 mln. turisti qəbul etdi. Əcnəbi turistlər arasında Ərəb və MDB dövlətlərindən gələnlər üstünlük təşkil edir. Həmin il turizm fəaliyyətindən 3,9 mlrd. ABŞ dolları məbləğində gəlir əldə olunmuşdur. Ölkədə xarici turistlərin qəbulu üçün 187 mindən artıq mehmanxana və digər yerləşmə vasitələrində yerlər mövcuddur (2000). 3,0 mln.-a yaxın misirli 1999- cu ildə xarici turist səfərlərində iştirak etmişdir.\nAfrikanın şimal-qərbində yerləşmiş Əlcəzair şimal qərbdə Mərakeş (1559 km) və Qərbi Böyük Səhra (42 km), cənub-qərbdə Mav- ritaniya (463 km), cənubda Mali (1376 km) və Nigeriya (956 km), şərqdə Liviya (982 km) və Tunislə (965 km) həmsərhəddir. Şimalda Aralıq dənizinin suları ilə əhatə olunur.\nƏrazisi: 2,4 mln. kv. km. Dünyada 11-ci yer. Əhalisi: 30,5 mln. nəfər (2000). Dünyada 35-ci yer. Paytaxtı: Əlcəzair şəhəri (3,7 mln. nəfər - 2000). Dövlət (rəsmi) dili: Rəsmi dil - Ərəb dili.\nMilli pul vahidi: Əlcəzair dinarı.\nƏlcəzairin relyefi şimalda dağlıq, mərkəzdə - düzənlik, cənubda isə yaylalardan ibarətdir. Aralıq dənizi sahili boyu uzanan, o qədər də yüksək olmayan Tel-Atlas dağları, dənizə doğru yaylalar şəklində enir. Cənubda orta yüksəklikli dağlar (maksimal hündürlük - 2300 m) yerləşir. Bu dağların hündürlüyü qərbdən şərqə doğru azalır. Bu yaylalar cənubda Böyük Səhra Atlas dağları ilə birləşir. Daha cənubda isə Əlcəzair Böyük Səhrası yerləşir.\nÖlkənin hidroqrafiyası çox kasıbdır: bir neçə kiçik çay Aralıq dənizinə tökülür. Böyük Səhra zonasında qurumuş çayların yataqlarına, qurumuş duzlu göllərə rast gəlmək olur. Əsas faydalı qazıntıları: neft, təbii qaz, fosfat, dəmir filizi, uran, qurğuşun və sinkdir. Əlcəzairin iqlimi - şimalda subtropikdən tropikə, cənubda isə kəskin kontinental iqlimə keçid təşkil edir. Aralıq dənizi sahillərində yanvarın orta temperaturu 5-12, iyulda 25 dərəcədir. Cənub rayonlarında yay çox isti, qış isə nisbətən soyuq keçir.\nOran (700 min), Konstantin (600 min) və Annab (400 min) ölkənin iri şəhərləri, Əlcəzair, Annab, Arzev, Bicaya, Mostaqanem, isə iri portlarıdır. Əlcəzairin əhalisi ərəblərdən və bərbərlərdən ibarətdir (99 faiz). Orta ömür müddəti: kişilər üçün 67, qadınlar üçün 69 ildir.\nÖlkənin rəsmi adı - Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikasıdır. inzibati cəhətcə ölkə 48 vilayətə bölünür. 1830-1962-ci illərdə Əlcəzair Fransanın müstəmləkəsi olmuşdur. Əlcəzair xalqının silahlı mübarizəsi, 5 iyul 1962-ci ildə atəşin dayandırılması haqqında Evian sazişinin bağlanması və Əlcəzairdə müstəqil respublika yaradılması ilə nəticələndi.\nQanunvericilik - Fransa və islam qanunlarına əsaslanır. 1 noyabr\n- İnqilab günü (1954), Milli bayramdır. İcraedici hakimiyyət prezidentə (dövlət başçısı) və Baş nazirin rəhbərlik etdiyi Nazirlər Şurasına məxsusdur. Qanunvericilik hakimiyyətini birpalatalı parlament - Milli Xalq Məclisi həyata keçirir.\nNeft və qaz istehsalı (təbii qaz istehsalına görə dünyada beşinci yer) - iqtisadiyyatın əsas bölmələridir. Yüngül, dağ-mədən, neft- kimya, yeyinti sahələri də nisbətən inkişaf etmişdir. Əmək qabiliyyətli əhalinin 22 faizi kənd təsərrüfatı sahələri ilə məşğul olur. Buğda,\narpa, üzüm, sitrus meyvələri, tərəvəz və zeytun yetişdirilir.\nQumlu çimərliklər, Konstantin şəhərinin isti su mənbələri; “Əlcəzair İsveçrəsinin” (Blid Atlası) istirahət zonaları, xizək idmanı və ovçuluğu, palıd meşələri; Mansurun mənzərəli şəlalələri, çoxsaylı tarix və mədəniyyət abidələri, Əlcəzairin əsas turizm ehtiyatlarıdır.\nTuristlərin toplaşdığı əsas mərkəz olan Əlcəzair şəhəri, ölkənin iri sənaye və mədəniyyət mərkəzidir. Şəhər Aralıq dənizi sahilində, Əlcəzair buxtasının qərb hissəsində yerləşir. Şəhərdə beynəlxalq dərəcəli aeroport vardır. Dağ ətəyində və yamaclarında amfiteatr şəklində salınmış Əlcəzair şəhəri portağal və zeytun parklarının zəngin yaşıllıqları arasında qərq olmuşdur. Şəhərin qədim hissəsi (Kasba) öz arxitekturasına görə, yeni, Avropa hissəsindən fərqlənir.\nŞəhərin Avropa hissəsində Hökumət Evi, Xalq Sarayı, Milli Kitabxana yerləşir. Kasba rayonunda qala (XVI əsr), Minarəli Böyük məscid (1096), Qədim binalar (XI-XIV əsrlər), Sidi Əbdürrəhmanın məqbərə-məscidi, Came-əl-Cədid məscidi qorunub saxlanılmışdır. Milli antik dövr muzeyi, Milli incəsənət muzeyi, Etnoqrafiya və Qədim tarix muzeyi, paytaxtın muzeyləri arasında daha maraqlarıdır.\nƏlcəzairin digər iri şəhərləri, o cümlədən X əsrin əvvəllərində salınmış Oran port şəhəri, öz çoxəsrlik tarixi boyu dəfələrlə yadelli işğalçıların hücumlarına məruz qalan, Şimali Afrikanın qədim şəhəri - Konstantin, qədim Roma şəhərləri olan Qipas və Şerşelin, qədim ərəb şəhəri olan Mansurun qalıqları, dini və turizm mərkəzi, “Məğribin Mirvarisi” adlanan Tlemsen və s. görməli yerlər xarici turistləri cəlb edir. Qədim zamanlarda Sirta kimi tanınmış Konstantin şəhərində qədim Roma tikililərinin qalıqları, Əhməd bəy məscidi (XIX əsr), məscid, mədrəsə, arxeologiya və incəsənət eksponatlarının toplandığı Sirta muzeyi vardır. Tlemsendə Böyük məscid (XII əsr), Sidi bel Həsən məscidini (XIII əsr, hazırda Arxeologiya muzeyidir), Sidi Halva və Sidi Braim məscidlərini (hər ikisi XVI əsr) qeyd etmək olar.\nÖlkə turistlərə xidməti çoxsaylı mənzərəli oazislərdə (vahələr- də) təşkil etmək üçün əlverişli şəraitə malikdir. Əlcəzair ilin 9 ayında (ən yaxşı dövr mart-may və sentyabr-noyabr) əcnəbi turistləri qəbul edə bilir. Qızğın turizm dövrü, ənənəvi iyun-sentyabr aylarına təsadüf edir. Aparıcı turist dövlətləri ilə müqayisədə Əlcəzairdə turizm böyük miqyasda inkişaf etməsə də, onun dinamikliyi hiss olunur. Məsələn, 1995-ci ildə ölkə 520, 1997-ci ildə 635, 2000-ci ildə 800 mindən artıq xarici turist qəbul etmişdir. Xarici turizmdən əldə edilən orta illik gəlir isə 25-30 mln. ABŞ dolları təşkil edir.\nƏlcəzairə ən çox turist, keçmiş metropoliyadan - Fransadan gəlir. Eyni dilə və dinə mənsub olan Mərakeşdən və Tunisdən gələn turistlərin də xüsusi çəkisi böyükdür.\nÖlkədə xarici turistlərin qəbulu üçün 68 mindən artıq mehmanxana və digər yerləşmə vasitələrində yer mövcuddur (2000). Hər il təxminən 1,0 mln. Əlcəzair vətəndaşı xarici səfərlərdə iştirak edir. Bu da ölkə əhalisinin təxminən 3% təşkil edir.\nŞimali Afrikada yerləşmiş Tunis, qərbdə Əlcəzair (965 km), şərqdə və cənubda Liviya (459 km) ilə həmsərhəddir. Şimalda və şərqdə Aralıq dənizinin suları ilə əhatə olunur.\nƏrazisi: 163,6 min kv. km. Dünyada 81-ci yer. Əhalisi: 9,4 mln. nəfər (2000). Dünyada 89-cu yer. Paytaxtı: Tunis şəhəri (1,8 mln. nəfər - 2000). Dövlət (rəsmi) dili: Rəsmi dil - Ərəb dili.\nMilli pul vahidi: Tunis dinarı.\nSəthi müxtəlifdir. Atlas dağları və dağ arası yaylalar (hündürlüyü 1500 m) ölkə ərazisinin üçdə birini təşkil edir. Mərkəzi hissədə yüksək və alçaq ovalıqlar (bəzən dəniz səviyyəsindən də aşağı) üstünlük təşkil edir. Cənubda Böyük Səhranın şimal hissəsi yerləşir. Tunisin dəniz sahilləri şimalda sərt və sıldırım, şərqdə isə alçaq və qumludur. Bilavasitə sahilə yaxın ərazidə dəniz dərin deyil.\nTunis mülayim isti iqlimə malik ölkədir. Yayın orta temperaturu 22-30, qışınkı isə 5-12 dərəcə arasında dəyişir. Şimal hissədə quru subtropik, cənubda isə tropik səhraların isti iqlimi üstünlük təşkil edir. ilin bir çox günlərində Böyük Səhradan Sirokko adlanan isti küləklər əsir. Sirokko əsdiyi zaman temperatur 53-59 dərəcəyə çatır. illik yağıntının orta miqdarı, şimalda 600-1000, cənubda isə 150 mm-ə yaxındır.\nTunis, Sfaks, Kayruan, Sus, Qabes, Monastir ölkənin iri şəhərləri, Bizerta, Qabes, Sus, Sfaks və Tunis isə əsas portlarıdır. Əhalinin böyük əksəriyyəti ərəblərdir. Avropalılar ölkə əhalisinin 1 faizini təşkil edir. Orta ömür müddəti: kişilər üçün 71, qadınlar üçün 75 ildir.\nÖlkənin rəsmi adı - Tunis Respublikasıdır. inzibati cəhətcə ölkə 23 əyalətə bölünür. Əyalətlər öz növbəsində rayonlardan ibarətdir. 20 mart 1956-cı ildə Tunis Fransadan müstəqillik qazanmışdır. Həmin gün Milli bayram (istiqlaliyyət günü) kimi qeyd olunur. Qanunvericilik, Fransa vətəndaş qanunvericiliyi sisteminə və islam qanunlarına əsaslanır. Dövlət başçısı prezidentdir. Baş nazirin rəhbərlik etdiyi hökumət üzvləri prezident tərəfindən təyin edilir. Qanunvericilik hakimiyyətini deputatlar palatası (birpalatalı parlament) həyata keçirir.\nTəbii ehtiyatların az olmasına baxmayaraq, Tunis Afrikanın inki\nşaf etmiş ölkələri sırasındadır. Dağ-mədən, toxuculuq və yeyinti, sənayenin daha çox inkişaf etmiş sahələridir. Kənd təsərrüfatı (UMM- nin 16 faizi) ölkənin ərzaq məhsullarına olan tələbatının 80 faizini təmin edir. Dənli bitkilər (əsasən buğda və arpa) və zeytun yağı istehsalı kənd təsərrüfatında mühüm yer tutur.\nÖlkədə turizm biznesi fəal inkişaf edir və tədricən iqtisadiyyatın əsas bölmələrindən birinə çevrilir. Tunis ilk növbədə özünün tarixi- memarlıq abidələri ilə xarici turistləri cəlb edir. Karfagen və Roma dövrlərindən məlum olan "Termal xəzinələr", su idmanının istənilən növü, xüsusilə balıq ovu və ümumiyyətlə, ovçuluqla məşğul olmaq imkanı, ərəb atlarının yarışları turistlərin marağına səbəb olur. Açıq səma altında muzeyləri xatırladan məbədləri, sarayları, amfiteatrları və digər qədim tikililəri ilə diqqəti cəlb edən Tunis, Sfaks, Kayruan və Sus şəhərləri, turistlərin toplaşdıqları əsas mərkəzlərdir.\nTunis turizm mərkəzi. Ölkənin paytaxtı - Tunis şəhəri, Aralıq dənizindən bir qədər aralı, iki gölün arasında yerləşir. Tunis əhalisinin sayma görə ölkənin ən böyük şəhəri və portudur. Şimali Afrikanın ən gözəl şəhərlərindən biri sayılan Tunisi "Məğribin* ətirli gəlini" adlandırırlar. Şəhərdə qədim və yeni məhəllələr vardır. Mədinə adlanan qədim hissə qala divarları ilə əhatə olunmuş, ənənəvi ərəb memarlığı üslubunda tikilmiş evlərdən ibarətdir. Məscidi olan Kasba içqalası qədim şəhərin mərkəzi hissəsindədir.\nYeni şəhərdə əsasən dövlət idarələri, müxtəlif maliyyə, sığorta və sənaye müəssisələri yerləşir. Bu cür binaların, o cümlədən otellərin, turizm komplekslərinin, zəngin villaların tikintisində ənənəvi ərəb üslubundan geniş istifadə olunur. Tunis şəhərində çoxlu memarlıq abidələri, qədim məscidlər, saraylar, qəsrlər, Belveder1, Afrika florası parkı vardır. Paytaxtda müstəqillik əldə edildikdən sonra açılmış Dövlət Universiteti, Müsəlman Universiteti, Ali Rəssamlıq Məktəbi, Paster institutu, Aqronomluq institutu, Okeanoqrafiya institutu və s. fəaliyyət göstərir. Burada ərəb dilində zəngin kitab fondu olan iri kitabxana var.\nŞəhərdən 12 km aralıda, antik dövrlərdə qüdrəti və şöhrətinə görə Qədim Roma ilə rəqabət aparan Karfagen şəhər-dövlətin xarabalıqları yerləşir. Karfagenin çiçəkləndiyi dövrdə, burada möhtəşəm bi\nnalar tikilmişdi. Romalılarm, bizanslıların və ərəblərin viranedici basqınlarından sonra, burada Karfagenin böyük keçmişinin ancaq lal şahidləri - binaların xarabalıqları qalmışdır.\nPaytaxtdan bir qədər aralıda, şəhərkənarı Bordo sarayında Alaun Milli Muzeyi yerləşir. Muzeydə gözəlliyi, cazibəsi ilə seçilən Roma mozaikasının nadir nümunələri kolleksiyası toplanmışdır. Paytaxtda islam incəsənəti muzeyi; XIII əsrə aid darvazalar; Böyük məscid (VIII-IX əsrlər), Əl-Ksar məscidi (XII əsr, minarə - XVII əsr); əl- Haua məscidi (XIII əsrin əvvəli); XVIII-XIX əsrlərə aid saraylar da vardır.\nKayruan turizm mərkəzi. Kayruan müsəlmanlar üçün qədim, müqəddəs şəhərdir. Çoxsaylı tarixi-memarlıq abidələrinə malik olan Kayruan Şərqi Məğribin qədim paytaxtıdır. Kayruan uzun müddət ölkənin mühüm dini mərkəzi olmuşdur. Ərəblərin Məğribdə tikdikləri ilk məscid burada yerləşir. Ərəb yürüşlərinə rəhbərlik edən Sidi Ok- banın adını daşıyan bu məscid, indi də Şimali Afrika ərəblərinin ziyarətgahıdır.\nSfaks turizm mərkəzi. Bu şəhər inzibati və sənaye mərkəzi, iri ticarət portu və zeytun yağı istehsalsıçıdır. Şəhərdəki Böyük məscid (IX-X əsrlər), şəhər divarlarının qalıqları, saray, Arxeologiya muzeyi, incəsənət və xalq sənətkarlığı muzeyi turistlərin diqqətini cəlb edir.\nSus turizm mərkəzi. Bu şəhərin əsası e.ə. XI əsrdə qoyulmuşdur. Şəhərin görməli yerlərindən Əl-Xələf qülləsi, Kasba-qəsr (hazırda Arxeologiya muzeyidir), Bu-Fatat məscidi, Böyük Məscid (hər ikisi IX əsr), Ribat monastırı (VIII əsr, hazırda islam incəsənəti muzeyidir), Sidi Əli Əmmar məscidi (XI əsr), "Qəhvə əl-Qübbə" pavilyonu (XI əsr) turistləri daha çox cəlb edir.\nDəniz sahili kurortlarda istirahətin təşkili üçün, Tunisin çox gözəl təbii imkanları vardır. Şəffaf buxtalar, ucsuz-bucaqsız çimərliklər, beynəlxalq dərəcəli otellər - Tunisin bu günüdür. Ölkədə hər cür şəraiti olan mehmanxana və digər yerləşdirmə vasitələri çoxdur. Paytaxtdan 60 və 75 km məsafədə yerləşən Xammamət və Nabil ölkənin tanınmış dəniz sahili kurortlarıdır. Şimal sahillərin ucqarında böyük çimərliyi olan Tabarka kurortu yerləşir. Cənub-şərq hissədə yerləşən Qabes kurortu böyük vahənin mərkəzindədir.\nTunisə məxsus olan Cəbr adasında da ölkənin mühüm kurort mərkəzi yerləşir. Mülayim, yumşaq iqlimi olan adada, palma ağacları, sitrus bitkiləri və üzümlüklərlə əhatə olunmuş geniş çimərliklər vardır. Ölkənin bu guşəsi əcnəbi turistləri özünə cəlb edir. Ümumiyyətlə, çimərlik turizmi, Tunis turizminin aparıcı sahəsidir. 2000-ci ilə olan\nməlumata əsasən, ölkədə turistlərin qəbulu üçün 192 mindən artıq olan mehmanxana və digər yerləşmə vasitələrində yer mövcuddur. Turistləri yerləşdirmə vasitələri əsasən şəhərlərdən kənarda, turistlər üçün salınmış kəndlərdədir.\nTunisə gələn xarici qonaqların sayı ildən-ilə artır. Müqayisə üçün rəqəmlərə müraciət edək. 1967-ci ildə ölkəyə 230, 1972-ci ildə 780 min, 1987-ci ildə 1,5 mln, 1990-cı ildə isə 1,7 mln. xarici turist gəlmişdir. Xarici turizm Tunis üçün xarici valyuta daxil olmalarının mühüm mənbəyidir. 1972-ci ildə Tunis xarici turizmdən 150 mln. ABŞ dolları məbləğində gəlir əldə etmişdir. Həmin dövrdə ölkənin mühüm təsərrüfat sahələri olan neft ixracından isə cəmi 50, fosfo- ritdən 40, şərabdan 10, sitrus bitkiləri ixracından isə 5 mln. ABŞ dolları əldə edilmişdir. Ölkənin gəlmə turizmi əsasən Avropa turizm bazarından asılıdır (83 faiz). Avropalı turistlərin əksəriyyəti (80 faiz) ölkəyə çarter* aviareysləri ilə gəlmişlər.\n"Səhrada fırtına" müharibəsinə qədər ölkəyə gələn turistlərin sayı, Tunisin hökumət dairələrinin arzu etdikləri sürətlə artmırdı. Müharibə dövründə turistlərin sayı 3 dəfə azalmışdı ("Səhrada fırtına" müharibəsində Tunis, İraqın mövqeyini müdafiə etdiyi üçün, Avropalı turistlər buraya gəlməyə ehtiyat edirdilər).\n1990-cı ildən sonra Tunis üçün əsas turizm bazarı Fransa olaraq qalırdı. Çünki, uzun müddət Tunis Fransanın müstəmləkəsi olmuşdur. Amma, sonralar Almaniya, Fransanı ötüb keçdi. Ölkə üçün üçüncü mühüm bazar Böyük Britaniyadır. Tunisə qonşu Ərəb ölkələrindən, xüsusilə də Əlcəzair və Liviyadan, şopinq, qohumları və dostları ilə görüşmək məqsədi ilə də turistlər gəlir.\nTunisin iqtisadiyyatı "üç nəhəngin" - neft, fosfat çıxarılması və xarici turizm üzərində qurulmuşdur. 1996-cı ildə ölkəyə 3,9, 1997-ci ildə 4,2, 1998-ci ildə 4,7, 1999-cu ildə isə 4,8 mln. əcnəbi turist gəlmişdir. Turizmdən əldə edilən gəlir 1996-cı ildə 1,4, 1997-ci ildə 1,36, 1998-ci ildə 1,55, 1999-cu ildə isə 1,56 mlrd. ABŞ dolları təşkil etmişdir. Ölkədə, həmçinin getmə turizmi də inkişaf etmişdir. Xarici səfərlərə çıxan tunislilərin sayı da ildən-ilə artır. 1997-ci ildə 1,4, 1998-ci ildə 1,5, 1999-cu ildə isə 1,7 mln. Tunis vətəndaşı xarici səfərlərdə olmuşdur.\nÇarter (ingilis mənşəli sözdür) - beynəlxalq dəniz ticarətində və mülki aviasiyada gəmilərin kirayə edilməsi, daha doğrusu sazişlə təsis edilmiş şərtlərlə yerinə yetirilən kommersiya reysidir.\nQərbi Afrikada yerləşmiş Mərakeş, cənub-şərqdə və şərqdə Əlcəzair (1559 km), cənubda Qərbi Böyük Səhra (443 km) ilə həmsərhəddir. Ölkə qərbdə Atlantik okeanın, şimalda Aralıq dənizinin suları ilə əhatə olunur.\nMilli pul vahidi: Mərakeş dirhəmi.\nSəthi müxtəlifdir. Atlantik okeanı sahillərində yerləşmiş düzənliklər 1600 km-ə qədər uzanır. Ər-Rif, Orta Atlas, Yüksək Atlas (ölkənin ən yüksək nöqtəsi - Tubkal dağı 4165 m buradadır) və Antiatlas dağlarından ibarət dağlıq ərazilər, cənub-qərbdən - şimal-şərqə doğru bütün ölkə boyu uzanır. Mərakeşin cənub və cənub-şərqində səthi qumlu və daş-kəsəkli Böyük Səhra yerləşir. Ərəblər ölkəni Əl- Məğrib və ya Əl-Məğrib əl-Əqsa, yəni "Uzaq Qərb”, avropalılar isə onun qədim paytaxtı Mərrakeşin adı ilə Mərakeş adlandırırlar.\nMərakeşin iqlimi, quru, isti yayı və mülayim, rütubətli qışı olan Aralıq dənizi tiplidir. Ərazi böyük olduğundan ölkənin ayrı-ayrı hissələrində iqlim fərqləri kəskin surətdə özünü büruzə verir. Ölkənin şimal-qərb hissəsinə okeanın təsiri daha böyük olduğundan oranın iqlimi daha yumşaqdır. Mərakeşin daxili rayonlarında iqlim daha kontinentaldır. Yanvarın orta temperaturu 10-12, iyulunki 24-28 dərəcədir. Əsas faydalı qazıntılar: fosforit, dəmir filizi, qurğuşun, sink, kobalt, mis, kömür, neft, manqan və duzdur.\nKasablanka (4 mln.), Rabat (1,6 mln.), Mərrakeş (1,5 mln.), Fes (1 mln.), Ucda (500 min), ölkənin iri şəhərləri, Kasablanka və Tanjer isə böyük portlarıdır. Əhalinin böyük əksəriyyəti ərəblər və bərbərlərdir (97 faiz). Ölkədə həmçinin, fransızlar, ispanlar və yəhudilər yaşayır (bu, Avropadan öz qohumlarını görmək məqsədi ilə turist axınına səbəb olur). Orta ömür müddəti: kişilər üçün 67, qadınlar üçün 71 ildir.\nÖlkənin rəsmi adı - Mərakeş Məlikliyidir (krallığıdır). Dövlət quruluşuna görə konstitusiyalı monarxiyadır. inzibati cəhətcə ölkə 37\nvilayətə bölünür, vilayətlər də öz növbəsində prefektura, dairə və kommunalardan ibarətdir.\n2 mart 1956-cı ildə Mərakeş müstəqil dövlət olmuşdur (öncə Fransanın müstəmləkəsi idi). Qanunvericilik, islam hüququna, həmçinin Fransa və İspaniyanın vətəndaşlıq hüquqlarına əsaslanır. Dövlət başçısı - Məlik II Həsən, 3 mart 1961-ci ildən hakimiyyətdədir. Həmin gün (taxt-tac günü) ölkədə Milli bayram kimi qeyd olunur. Qanunvericilik hakimiyyəti birpalatalı parlament tərəfindən həyata keçirilir.\nÖtən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Avropa ittifaqı ölkələrinə toxuculuq məmulatlarının satışının bərpa edilməsi, idxal edilən malların qiymətlərinin endirilməsi, emiqrant fəhlələrin azalması və Ərəb ölkələri tərəfindən yardımın artması ilə əlaqədar ölkədə iqtisadi vəziyyət sabitləşdi. Fosforit çıxarılması və emalı (fosforit istehsalına görə dünyada ikinci yer), yeyinti, toxuculuq məmulatları, gön-dəri sahələri, sənayenin nisbətən inkişaf etmiş sahələridir.\nÖlkədə turizm fəal inkişaf edir. Sənətkarlıq, kustar istehsal, xüsusilə xalçaçılıq, dulusçuluq, gön-dəri istehsalı, keramika məhsulları (əcnəbi turistlər tərəfindən məmnuniyyətlə alınır), ölkə iqtisadiyyatı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.\nDövlətin paytaxtı Rabat, həmçinin Kasablanka, Mərrakeş, Fes, Meknes şəhərləri, Aralıq dənizi sahilində bir sıra rayonlar və Atlas dağları bölgəsi turistlərin toplaşdıqları əsas mərkəzlərdir.\nRabat turizm mərkəzi. Atlantik okeanı sahilində yerləşən Rabat ölkənin iri dəniz portu və paytaxtıdır. Şəhər, dəmir və avtomobil yolları vasitəsilə ölkənin digər yaşayış məntəqələri ilə birləşir. Şəhərin yaxınlığında beynəlxalq dərəcəli aeroport vardır. Rabat XII əsrdə, bir zamanlar dəniz quldurlarının istinad yeri olan qədim Sale şəhərinin xarabalıqları yaxınlığında salınmışdır. 1912-ci ildən 1956-cı ilədək (Mərakeş istiqlaliyyət qazandığı vaxtadək) Rabat, Fransanın Mərakeş protektoratlığı zonasının inzibati mərkəzi olmuşdur.\nMüasir Rabat, planlı şəhərsalınması, geniş yaşıl bağları ilə seçilir. Şəhər iki - qədim və yeni hissələrdən ibarətdir. Mədinə adlanan qədim hissə köhnə daş divarlarla əhatə olunmuş, orta əsrlərə aid ərəb şəhərinin cizgilərini qoruyub saxlamışdır. Qüllə-Minarə (hündürlüyü 55 metr), Həsən Məscidi (1195-ci ildə tikilməyə başlamış, sona çatdırılmamışdır), Yaqub əl-Mansur Məscidinin qalıqları (XII əsr), Üdəyya qalası (XII-XVII əsrlər), qala divarlarının dekorativ tağları, Böyük Məscid (XIV əsr), Məlik sarayı və s. Rabatın görməli yerlə-\nrindəndir. Mərakeşin paytaxtında universitet, bir sıra muzeylər, o cümlədən: incəsənət, Arxeologiya, Təbiət elmləri, Poçt, Üdəyya muzeyləri fəaliyyət göstərir.\nKasablanka turizm mərkəzi. Kasablanka (ərəbcə "Dar əl-bey- da”, yəni Ağ ev mənasını daşıyır) Mərakeşin iri iqtisadi, mədəni və turizm mərkəzidir. Atlantik okeanı sahilində yerləşmiş Kasablankada çoxsaylı təmtəraqlı otellər restoranlar, gecə klubları və kazinolar vardır.\nƏhalinin sayma görə Kasablanka ölkənin ən böyük şəhəri, Afrikanın isə ən işlək portlarmdan biridir. Şəhərin dəniz sahili çox gözəldir. Müasir avadanlıqla təmin olunmuş böyük çimərlikləri vardır. II Həsən Böyük Məscidi, Məlik sarayı, Akvarium turistlərin diqqətini daha çox cəlb edir.\nFes turizm mərkəzi. Fes ölkənin ən qədim şəhərlərindəndir. Burada, əsası 1100 il öncə qoyulmuş müsəlman universiteti fəaliyyət göstərir. Bir çox məscidlər öz gözəl memarlığı ilə seçilirlər. Məscid- universitet - Qarauyun (IX-XII əsrlər), Attarin və Bu-İnaniyyə mədrəsələri, Mokfi hamamı (hamısı XIV əsr), dar-Batxa İncəsənət muzeyi fəaliyyət göstərir.\nMeknes turizm mərkəzi. Meknes "Mərakeşin Versalı" adlanır. Okeandan xeyli aralıda yerləşmiş Meknesdə Bab əl-Mansur qədim şəhər qapıları, Dar Came məscidi (XIII əsr), İnaniyyə mədrəsəsi (XVI əsr), Dar əl-Maxzen sultan sarayı (XVII əsr), Böyük bazar turistləri maraqlandıran yerlərdir.\nMərrakeş turizm mərkəzi. Mərrakeş Yüksək Atlasın ətəklərində yerləşən vahə-şəhərdir. Asiya və Avropanın bir çox xalqlarının tarixi ilə sıx əlaqədar olan şəhərin tarixi böyükdür. Hazırda mühüm turizm mərkəzidir. Dar si Səid və Bert Flint muzeyləri burada yerləşir. Erkən Mavritaniya memarlığına aid olan Qütbiyyə məscidinin minarəsi (XII əsr) (minarədən baxanda qədim şəhərin ecazkar mənzərəsi və Yüksək Atlasın qarlı zirvələri çox gözəl görünür), gümbəzli Qübbə-əl Büruddiyn pavilyonu (XI əsr), Bab-Aqvenau (XI-XII əsrlər) şəhərin görməli yerlərindəndir. Mərrakeş yaxınlığında bir sıra dağ-idman mərkəzləri yerləşir.\nTanjer turizm mərkəzi. Cəbəllütariq boğazının sahilində yerləşmiş Tanjer, Avropanın ən yaxın dəniz sahilindən cəmi 15 km-lik məsafədədir. Dünyanın ən qədim şəhərlərindəndir. E.ə. II əsrdə finikiyalılar tərəfindən əsası qoyulmuşdur. Km-lərlə uzanan sahil boyu subtropik bitkilərlə əhatə olunan qumlu çimərliklərin olması, istirahət məqsədli turizmin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Əfsanəyə görə\nHerkules*, qızıl alma bitən ağacı axtarmaq üçün buraya, "dünya yollarının kəsişdiyi yerə" gəlmişdir. Müasir Ərəb-Avropa qarışıq həyat tərzi şəhərə xüsusi özünəməxsusluq verir.\nGörməli yerlər arasında, Mədinə (qədim şəhər) divarlarını, Böyük Məscidi, Kasba qalasını (hamısı XVII əsr), Dar əl-Maxzen sarayını (XVIII əsr), Qədimlik və Foros muzeylərini qeyd etmək olar. Əl-Hoseymə və Kasablankadan şimalda yerləşən Məhəmməddiyyə,\niri dəniz sahili kurortlar hesab olunur.\nAralıq dənizi və Atlantik okeanı sahillərində Mərakeşin çimərlik ehtiyatları çoxdur. Ötən əsrin 70-80-ci illərində hökumət, dövlətli müştərilər üçün elita tipli turizmin inkişafına köməklik göstərirdi. So- nralar isə kütləvi, ailəvi turizmin inkişafına üstünlük verildi. Nəticədə, qiymət siyasətinin köməyi ilə ölkə bu sahədə hətta İspaniya ilə rəqabət aparmağa başladı. Mərakeş üçün əsas turizm bazarı Fransadır (28 faiz). Çünki, Mərakeş də Tunis kimi bu ölkənin müstəmləkəsi olmuşdur. Sonrakı yerləri, İspaniya - 20 faiz (onun turistləri Cəbəllütariq boğazını keçərək Mərakeşə gəlirlər), Almaniya və Böyük Britaniya (hər biri 11 faiz) tuturlar. Əlcəzairdən şopinq məqsədi ilə ölkəyə turistlərin fəal gəlməsi də müşahidə edilir.\n1988-ci ildən - 1991-ci ilədək ölkəyə gələn turistlərin sayı 375 mindən, 1,4 mln. nəfərədək artmış, 1992-ci ildə 2 mln. nəfər təşkil etmişdir. 1995-ci ildə ölkəyə 2,6, 1998-ci ildə 3,2, 1999-cu ildə isə 3,8 mln. nəfər turist gəlmişdir. Xarici turizmdən daxilolmalar 1995-ci ildə 1,3, 1998-ci ildə 1,7, 1999-cu ildə isə 1,9 mlrd. ABŞ dolları təşkil etmişdir. Xarici turistlərin qəbulu üçün ölkədə 128 minə yaxın (2000) mehmanxana və digər yerləşmə vasitələrində yerlər mövcuddur. Mərakeşlilər özləri xarici turizm səfərlərində həvəslə iştirak etmirlər. 1999-cu ildə cəmi 1,6 mln. mərakeşli xarici səyahətlərdə olmuşdur.\nHerkules qədim yunan mifologiyasında ən güclü pəhləvanlardan biri. Herkulesə sitayiş Yunanıstanda geniş yayılmış, sonra başqa ölkələrə keçmişdir.\n1 Belveder (italyan mənşəli sözdür. Hərfi mənada gözəl mənzərə) - binanın və ya təpənin üstündə müşahidə üçün qüllə, qalaça, eyvan mənalarında işlədilir.


Ana səhifə » Siyasət » Əli Əhmədov: Qarşıda bələdiyyələrə seçilənlərin xalqa ləyaqətlə xidmət etməsi kimi böyük məsuliyyət və vəzifə dayanır\n“Bələdiyyə seçkiləri başa çatdı. İnanıram ki, Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədləri seçicilərin səslərinin çoxunu qazanaraq yenə də seçkilərin qalibi ola biləcək. Bu inam hər şeydən əvvəl ölkədə uğurla həyata keçirilən Prezident İlham Əliyevin siyasətinə və onun hamı tərəfindən yüksək qiymətləndirilən nəticələrinə əsaslanır. Azərbaycanın böyüyən iqtisadiyyatı, insanların artan rifahı, şəhərlərin və kəndlərin dəyişən və müasirləşən siması, insanlara rahatlıq gətirən infrastruktur layihələri, ordumuzun güclənməsi və sair möhtəşəm nailiyyətlərimiz seçkilərdə qələbəmizin obyektiv əsaslarıdır”. Bu fikirləri Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini, Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Sədrinin müavini - İcra katibi Əli Əhmədov özünün “Facebook” səhifəsində paylaşıb.\n“Qarşıda isə bələdiyyələrə seçilənlərin xalqa ləyaqətlə xidmət etməsi kimi böyük məsuliyyət və vəzifə dayanır. Şübhə etmirəm ki, Yeni Azərbaycan Partiyasını bələdiyyələrdə təmsil edən üzvləri öz məsuliyyətini lazımınca dərk edəcək, insanlara layiqincə xidmət göstərəcək, xalqın onlara göstərdiyi etimada layiq olmağa çalışacaqlar. Bələdiyyələrə üzv seçilənləri təbrik edir, seçki kampaniyasında yaxından iştirak edən və əsl fədakarlıq göstərən partiya təmsilçilərinə təşəkkürümü bildirirəm”, - deyə YAP Sədrinin müavini vurğulayıb.


Macarıstan kralı IV Bela - Bəxtiyar Tuncay Batı Xan tərəfindən Oqtay (Uqedey) Xanın adından Macarıstan kralı IV...\nMən, Tenqrinin elçisi – Xan. O məm dünya üzərində ali hakimiyyət, tabe olanları yüksəltmək, qarşı çıxanları isə əzmək səlahiyyəti verib.\nMacarıstan kralı IV Bela\nMaraqlıdır ki, özünün “Moskoviya və Tatariya” adlı əsərində Batının Macarıstana səfərindən bəhs edən Lüdviq Batavorum ondan “tatarların tsezarı (imperator // xaqanı)” kimi söz açmaqdadır (Lvgd Batavorvm, 1630, s. 182). Lakin həmin dövrdə “xaqan” titulunu Oqtay (Ugedey) Xan daşıyırdı, 1241-ci ildən, onun ölümündən sonra isə bu titula Göyük Xan sahib olmuşdu. Onlar paytaxt Xanbalıq (indiki Pekin) şəhərində oturur və tatarların sahib olduqları bütün əraziləri oradan idarə edirdilər. Əski paytaxtları Qaraqorum isə onların yay qərargahı olaraq qalırdı.\n1242-ci ildən etibarən fəthlərinə son qoyan Batı 1250-ci ildə Volqa sahillərində Saray-Batı şəhərini salaraq onu Cuçu Ulusunun paytaxtı etdi və faktiki olaraq Avropanın tək hökmdarına çevrildi.\nDövrümüzədək Batı Xan tərəfindən Oqtay Xanın adından yazılan bir yarlıq, daha doğrusu, həmin yarlığın latın dilinə tərcüməsi yetişmişdir. Həmin sənəd barədə rahib Yulian özünün Roma Papasının Macarıstan və Bolqarıstanda leqatı olan yepiskop Perucaya göndərdiyi, elm aləmində “Epistola de vita Tartarorum” (Tatarların həyatı barədə) adı altında məşhur olan 1237-ci il tarixli məktubunda məlumat verməkdədir.\nBu məktubu mövzumuz baxımından maraqlı edən bir çox məqam var. Məktubda Çingiz Xandan “Qurqut” (Qorqut) kimi bəhs edilir və deyilir ki, bu müharibəni başladan birinci başçı Qurqut ölüb. İndi onun yerinə oğlu Xan hakimiyyətdədir və o, atasının daha əvvəl taxta çıxdığı Ornax adlı böyük bir şəhərdə yaşayır. Özü isə belə yaşayır: Onun sarayı o qədər böyükdür ki, min atlı bir qapıdan daxil olub, atdan düşməyərək qarşısında baş əyir və digər qapıdan çıxırlar”.\nYazısında Batı Xanın Macarıstan kralına göndərdiyi məktub barədə Yulian belə yazır:\n“Çoxları belə hesab edir və Suzdal knyazı da mənə Macar kralına çatdırmaq üçün şifahi şəkildə bildirdi ki, tatarlar xristian macarların torpaqlarını ələ keçimək üçün gecə-gündüz toplantılar keçirilər. Çünki onların sonrakı niyyəti Romanı fəthl etməkdir. Bu səbəbdən də onlar macar kralına elçilər göndərmişdi. Onlar Suzdal torpağından keçəndə knyaz tərəfindən tutulmuşlar, macar kralına apardıqları məktub da əllərindən alınmışdır. Həmin elçiləri mən də və mənə təhkim edilmiş bələdçilər də gördük. Yuxarıda bəhs edilən, macar kralına ünvanlanan və Suzdal knyazının mənə verdiyi həmin məktubu isə mən macar kralına gətirdim.\nMəktub kafirlərin hərfləri ilə tatar dilində yazılıb. Bu səbəbdən kral onu oxumaq üçün çoxlarını tapsa da, onu başan bir nəfər də tapılmadı. Bizsə Kumaniyadan (Dəşti-Qıpçaqdan) keçərkən bir kafir təpdıq və o bizə tərcümə etdi”.\nDaha sonra rahib öz məktubunda həmin “məktubun”, yəni yarlığın məzmununu nəql edir:\n“Mən, Tenqrinin elçisi – Xan. O məm dünya üzərində ali hakimiyyət, tabe olanları yüksəltmək, qarşı çıxanları isə əzmək səlahiyyəti verib.


Sual-Cavab - Страница 4 - Ümumislam mövzular - 313NEWS.NET - FORUM\nbu sualin burda verilmesi yersizdir amma yene de http://www.palestine-info.info/\nОтправлено 18 Апрель 2009 - 14:48\nQardas bes suali harda verim? Eziyyet cekib, zamaninizi serf etdiniz, cavab verdiz. Halal edin. Amma sualimi yersiz bilirsizse cavab vermeye bilerdiz..\nBir de ki, yehudi esilli yoldaslarim iddia edirler ki Hemas terror teskilatidir. Onlara cavab vermek ucun melumat toplamaq isteyirem. Daha konkret ve esasli bilgi ve etibarli menbe isteyirdim. Teesuf hele axtardigimi tapmamisam.\nSualim yersiz bilmeyenler cavab verse cox sevinerem.\nСообщение отредактировал Shemsi: 18 Апрель 2009 - 14:49\nОтправлено 18 Апрель 2009 - 14:59\nxetrivize deymesin. Hamasla baqli DNOTda yaxud syaset razdelinde sual vermeyiniz ve ya tema acmaqiniz daha duzgun olardi. verdiyim ssilkada bu barede etrafli melumatlar tapa bilersiz. hem ingilis hem de rus versiyasina daxil olsaniz size cavab vermeye komek eder. amma cavablariniz onsuz da onlari qane etmeyecek.\nСообщение отредактировал vusal114: 18 Апрель 2009 - 14:59\nОтправлено 18 Апрель 2009 - 18:36\nHamas dövlət partiyasıdır və Fələstin xalqı onu özünə rəhbər seçib. Onlar necə terrorist ola bilər ki, ABŞ və İsraildən başqa bütün dünya onları tanıyıb. Terrorist elə İsrailin özüdür ki, fələntinliləri qətlə yetirir.\nSalam aleykum.Dua insanı daha çox Allaha yaxın edir,yoxsa namaz?\nSalam Aleykum. Mene ele gelir ixlasla qilinan namaz daha chox insani Allaha yaxin edir. Chunki insanin Allaha yaxin oldugu an secde anidir, mesumlarimizdan (e.) bize de gelen hedislerde secdelerin uzadilmasi tovsiye olunur. Derinden baxsa\nDerinden baxsaq namaz ele ozu de bir duadir\nNecəki aşiqlər(qızla oğlan)bir-birilirənə baxanda,bir-birilərinə yaxın olanda bütün dərd-sərləri yaddan çıxır,Allaha yaxın olan insanlar da bu baxımdanir elə.Dünyavi problemər bizləri Səbirli və Ədalətli olan Allahdan uzaq salmasın inşallah.Amin Rabbil Alemin\nFelestinde bir chox mucahid teshkilatlar olub,onlardan en nufuzlulari iller kechdikden sonra sionist rejime satilmaga bashlayiblar.Buna misal Feth teshkilatini gostermek olar(Yasir Erafatin rehberlik etdiyi partiya).Gorunen odurki Hamas teshkilati dushmenle hech bir razilashmaya getmir ve oz mubarizesini aparir.Melum oldugu kimi Felestindeki son sechkilerde Hamas qalib gelerek tek bashina hakimiyyete gelmsihdir.Nece ola bilerki terorist teshkilati sechkilerde ishtirak etsin ve qelebe qazansin?\nMelumat uchun bildirmek isterdimki "terorist" teshkilatin daxili ishler,mudafie nazirliyi,sehiyye nazirliyi,bir sozle butun hokumet strukturlari movcuddur.Sionistlerin Qezzaya son hucumu bir daha subut etdiki Qerb ve Amerka Dunya ictimayetini aldatmagla meshguldurlar.Nece ola bilerki BMT-nin ateskesi dayandirilmasi ile bagli verdiyi qetname heche sayildi?Hemde Dunyanin aparici Dovletleri Hamas hokumeti ile resmi emekdashliq etmekdedir.Buna misal aparici dovlet rehberlerinin Felestin dovletine sefer etmeklerini gostermek olar.Elecede DAUS SAMITinde Turkiyenin bash naziri Erdoganin Israilin prizdenti ifsha edib,iclasi terk ederek getmesidir.Elecede bir neche devlet oz sefirliklerini hemin olkeden geri chagirmasi ve hemin olkenin sefirliyinin qovulmasi bu meseleni aydinlashdirir..Aydin olan mesele budurki eslinde israilin ozu teror teshkilatidir.Buna misal olaraq bir neche Hamas liderinin terrora meruz qalaraq shehid edilmesini gostermek olar.Hetta Hamasin menevi lideri 78 yashli,1-ci qrup elil,Seyx Yasirin teror neticesinde shehid edilmesi Dunyanin gozu qarshisinda bash vermishdir.\nNetice budurki Hamas milletini,devletini seven bir partiyadir.Israil ise tecavuzkar teror sionist devletdir.\nP.S qisa oldugunu uzurlu gorun.\nMene deyibler ki guye Imam Eli namazlarini eli bagli qilib.mene buna qarsi hediler getirin.\nƏli bağlı namaz qılmaq şiə fiqhində bidət və haram sayılir.Hz.Əli9ə) bu xüxusda buyurmuşdur:Namaz qılarkən Allah qarşısında duran müsəlman əlini əlinin üstünə qoymaz,bu əməl kafir olan məcusilərə(atəşpərəstlərə) bənzəməkdir.Böyük səhabələrdən olan Əbu-Həmid Saidi Əbu hüreyra Dusi,Səhl Saidi,Əbu-Useyd Saidi,Əbu-Qətadə,Haris ibn Rab i və Məhəmməd ibn Muslimə kimi səhabələrə Peyğembər(s.a.a.v)-in necə namaz qıldığını rəvayət edirdi.O,namazın irili-xirdalı müstəhəb əməllərini də izah edirdi,lkin namazda əlləri bağlamaq barədə bircə kəlmə belə söyləmədi\nКрасным цветом может писать только администрация\nСообщение отредактировал al-Fath: 20 Апрель 2009 - 17:02\nОтправлено 20 Апрель 2009 - 16:54\nSalam aleykum.Mən xüms barədə sual vermək istəyirəm. .Bilmək istəyirəm ki,əgər mənim aldığım maaşdan əlavə olaraq əlimdə artıq pul qalmasa, aldığım maaşın hamisinı israfçılığa yol vermemek şerti ilə xərcləyirəmsə yenə də xüms mənə vacib olar?Bir də əgər mən özüm üçün hansısa bir əşya almışam,lakin hələ istifadə etmirəm,əgər həmin aldığım əşya mənim xüms günü təyin etdiyim vaxta kimi istifadə olunmazsa ona ayrica xüms düşür və əgər bunun üçün də mənim əlimdə pul qalmazsa bu barədə hökm necə olar?\nSualima cavab veren her kese teshekkur edirem. Allah razi olsun.\nОтправлено 27 Апрель 2009 - 17:46\nSaytin Yaxin Sherq bolmesine (xeberlere) muraciet ede bilersiz (Hemasla baghli)\nElime bir kitab dusub. Ehmedaga Ehmedov "DUREFSHAN KELAMLAR". Cox qeribe hedisler oxuyuram o kitabdan. Bu kitab ve ya muellif haqqinda melumati olan varsa fikirlerini yazsin.\nСообщение отредактировал Shemsi: 12 Май 2009 - 14:10\n#104 Rufat 200\nAleykuma salam va r. və b. Kitabı oxumamışam, amma muəllif bərədə eşitmişəmki boyuk alim idi (Allah Taala rəhmət eləsin).\nAleyke Salam ! Hedislerdir, bir hissesi peygemberimizden (s.a.a.s.), bir hissesi ise Nehcul-Belageden Hz. Elinin (e.s.) kelamlari.\nMuellif haqqinda bu linkde muxteser de olsa melumat var.\nОтправлено 12 Май 2009 - 14:59\nRufat200 , fidan\nAllah sizden razi olsun. Tesekkur edirem.\nОтправлено 12 Май 2009 - 15:46\nAmin baci, Cümləmizdən inşAllah!\nXeyr xums dushmur.O aldiqinda ishlenilecey bir sheydirse meselen cehiz yene dushmur.\n#109 Rufat 200\nУ меня такой вопрос, если пришло время менять удостоверение личности ( мне уже 28, а в 25 не поменял ) а у меня скоро свадьба ( иншаллах ) и мне еще с удостоверением в ЗАКС нужно зайти для регистрации то удостоверение нужно поменять до ЗАКС-а или после ЗАКС-а тоже можно ?\nИ еще один девушкам все еще обязательно фотографироватся без хиджаба или уже можно ? - Все-таки Баки Ислам Мядяният Пайтахы 2009\ngerek deyiwesiz. cunki, kohne vesiqe ile nikahinizi baqlamayacaqlar. nikahi baqlayandan sonra yene deyiwmeli olacaqsiz. cunki, inweallah uwaqiniz olsa ad qoymaq istedikde vesiqenizde subay yazilmiw olsa ad qoya bilmeyeceksiz.\nqadinlar teessuf ki, hele de hicabsiz wekil cekdirmelidirler.\n#111 Rufat 200\nОтправлено 15 Май 2009 - 12:05\nCox sagol gardaş,minətdaram Allah Taala sizi hifs eləsin !\nОтправлено 24 Май 2009 - 10:39\nMünafiklar Qur’andan bir çok ayeti çıkardilar. (İhticaci-Tibri, s. 382)\nBu shie menbesidir? Bu iddiaya shie alimlerinin cavabi nedir?\nBu iddiaya forumda rast gelmishdim, amma indi tapa bilmirem shielerin buna cavabi hansi bolmede idi. Zehmet olmasa mene komek edin.\nXomeyni bunlari hansi menada deyib?\nMen bilen Ayenin menasini deyishdirmekden gediur sohbet,Yeni menani chixardilkar,eslmenani.Misal uchun maide 55 Hz Eli (e)-in sheninde idi,amma munafiqler onun menasini bashqa yere yozullar(umumileshdirerek).Esl mena yoxa chixir.\nBurdada Aga Xomeyni (r.a) haqlidir,O Munafiqlere Allah iqtidar bexsh etmedi,onlar qesb elediler iqtidari.\nОтправлено 05 Июнь 2009 - 18:42\nIki gadinla eyni vaxtda sige baglamag olar ? olarsa nece ? olmazsa niye ?\nОтправлено 05 Июнь 2009 - 21:26\nOlar.Şəxs əvəzliylərin iki nəfər üçün təsrifləndirməklə.Onların ikisinin bir yerdə olmalarında problem var.\nОтправлено 05 Июнь 2009 - 21:31\nGardash biraz basha dushmedim !!! Men rus sektorunu bitirmishem ! Allah razi olsun !\nMeselen bir neferin yerine deyirsen ki bu iki qadini muveqqeti eqd etdim mueyyen olunmush vaxt ve mueyyen olunmush mehriyeye esasen.\n#118 Abu Sufyan ordusu\nMünafiklar Qur'andan bir çok ayeti çıkardilar. (İhticaci-Tibri, s. 382)\n"Əl-İhticac" Şeyx Təbərsi 1/369-385\nBu şübhələri hazırlayanın bircə kim olduğunu bileydim. İnanıram ki, bunalar şeytana dərs keçərlər. Şeytan belə bunların hiyləsindən, yalanından, böhtanından Allaha pənah aparar.\nƏgər orada mövzunu tam oxusanız onların dediyinin 100% əksinin yazıldığını görərsiniz.\nsəhifə 382-də təkcə "Quran" sözü işlədilən cümləni yazıram.\nإذا لم يبق من الإسلام إلا اسمه ومن القرآن إلا رسمه\n"O zaman ki, İslamdan adından başqa, Qurandan şəklindən başqa heç nə qalmamışdır."\nQuranın şəkli qalmışdı amma əməl edən yox idi. Mə`nasını istədikləri kimi fırlayırdılar və s. Yəqin təxmin etdiniz hansı zamandan söhbət gedir?\nBu şübhələri hazırlayanın bircə kim olduğunu bileydim. İnanıram ki, bunalar şeytana dərs keçərlər. Şeytan belə bunların hiyləsindən, yalanından, böhtanından qorxub qaçar.\nmən onu deyə bilərəm ki, bu hələ indiki zamanada aidir,\n#120 Abu Sufyan ordusu\nОтправлено 07 Июнь 2009 - 14:18\nP.S. Əhməd o, biri movzu yadımdadır. Birinci imkanda sənin xidmətindəyəm, İnşaALLAH!


Bu il dərsliklərdə yeniliklər olacaq - ƏTFARLI/VIDEO | KONKRET\nBu il dərsliklərdə yeniliklər olacaq - ƏTFARLI/VIDEO\n28 İyun, 2020 - 14:58 132\nKONKRET.az Xəzər.TV-yə istinadən xəbər verir ki, I siniflər üçün “Azərbaycan dili” və “Riyaziyyat” dərslikəri bu il ilk dəfə olaraq 2 hissəli nəşr ediləcək. Dərsliyin birinci hissəsi tədris ilinin birinci rübünü, ikinci hissəsi 2-ci rübünü əhatə edəcək.\n09 İyul, 2020 - 10:33 653\n09 İyul, 2020 - 12:32 513


Kozetta - Kod: 24224 | Qiymeti - 5 ₼\nÖn Səhifə/Kitablar/Uşaq Ədəbiyyatı/Kozetta\nUM Kod: 090517-24224\nMəhsula baxış sayı: 1402\nKlassik fransız nəsrinin böyük ustadı, qələmə aldığı ölməz “Səfillər” romanı ilə dil sərhədlərini aşıb keçən Viktor Hüqo XIX əsr dünya ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biri kimi tanınır.\n“Kozetta” – böyük yazıçının məşhur “Səfillər” romanından bir parçadır. Azğın meyxanaçıların əlinə keçən balaca qızın – Kozettanın acı həyatı oxucuya özgə taleyinə yanmaq, başqalarının dərdini özününküləşdirmək kimi insani keyfiyyətlər aşılayır. Anası ağır həyat şəraitində ömür sürür; qızı gələcəkdə onun kimi səfil həyatı yaşamasın deyə, onu meyxanaçı ailəsinə verir. Ailənin evi, yeməyə bir parça çörəyi, Kozettanın dostluq edə biləcəyi azyaşlı uşaqları var. Ana imkan düşən kimi qızını bu ailədən götürəcəyini düşünür, amma reallıqlar və həyatın axarı ana ilə qızın taleyini dəyişir…\nrəsulzadə stalin xeyrien yaxsi..dini..kitaplarucuz kitaplarazərbaycan konstitusiyasıyagis aforizmyeni cikan kitaplaryalan haqqinda aforizmumumi burclerdini kitablar adizaman haqqinda aforizmelon musk biografivaris yolcuyevdini kitablar selefifelsefe aforizmaforizm haqqindakonstitusiya maddeleriislami kitablarsusmaq haqqinda aforizmugur kitablarmaraqli aforizm


Sahil Babayevin nənəsi Lusiya Munasyandır? » Teref.az\nS.Babayevin apardığı kadr siyasəti nəticəsində nazirliyin aparatında ikitirəlik yaranıb. Uzun illər burada işləmiş şəxslərin böyük əksəriyyəti Səlim Müslümovun kadrları adıyla uzaqlaşdırılıb, əvəzində isə yeni nazirin dostları iş başına gətirilib. Yeni təyinatlar isə nazirlikdə iş prinsipini nəinki müsbətə doğru dəyişib, əksinə vəziyyət daha da acınacaqlı hal alıb.\nRedaksiyamıza verilən məlumata görə, Sahil Babayev cəmi 11 ay ərzində özünü o qədər gözdən salıb ki, hətta iqtidaryönlü mediada belə kəskin tənqid olunur. Bunun əsas səbəblərindən biri Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin “Özünüməşğulluq proqramı”nın icrası çərçivəsində layihə qalibi olan və təssərrüfata sahib işsiz vətəndaşlara ailəsini dolandırmaq üçün verdiyi heyvanların bir hissəsinin xəstə olmasıdır.\nBununla bağlı iqtidaryönlü mediada və telekanallarda çoxsaylı faktlar əksini tapdıqdan sonra, nazir Sahil Babayev də bu faktları etiraf etmək məcburiyyətində qaldı. Məlumatlarda “Özünüməşğulluq proqramı”nın icrası çərçivəsində vətəndaşlara iri və xırda buynuzlu 30 min baş heyvan paylandığı bildirilir.\nSahil Babayev isə özünə bəraət qazandırmaq üçün yalnız paylanan heyvanların 1 faizi ilə bağlı narazılıq olduğunu deyir. Guya cəmisi 1 faiz heyvan xəstə və arıq olub, qalanlarının hamısı sahiblərini dövlətləndirib. Xatırladaq ki, bu heyvanların hər biri dövlət büdcəsinə yüklü miqdarda vəsaitə başa gəlib.\nRedaksiyamıza Sahil Babayevlə bağlı şok məlumatlar daxil olub. Bərdə rayonundan ictimaiyyətdən əldə etdiyimiz məlumatlara görə, nazirin bir tərəfi qonşu xalqın nümayəndəsidir. Bəli, bəli düz təxmin edirsiniz, söhbət heç də Qafqazda yaşayan çoxsaylı xalqlardan hansısa birindən deyil, məhz tarixi düşmənimiz olan ermənilərdən gedir. Belə iddia olunur ki, Sahil Babayevin nənəsi Lusiya Munasyandır və bu fakt nazir tərəfindən nə qədər cidd-cəhdlə gizlədilsə də cidanı çuvalda gizlətmək mümkün olmur.\nHətta bizdə olan məlumata görə, nazirin öz əmisi Tofiq Babayev qardaşı oğlunun nazir təyinatından sonra qəzəblənərək prezidentə şikayət ünvanlayıb. Həmin şikayətdə T.Babayev açıq-aşkar bildirib ki, nazir Sahil Babayevin nənəsi ermənidir, S.Babayevin həmin vəzifəni daşımağa mənəvi haqqı yoxdur.\nLakin, əldə etdiyimiz məlumata görə, əmisinin məktubundan zamanında xəbər tutan S.Babayev şikayətin ünvanına çatmasını əngəlləyə bilib.\nBundan sonra əmisinin könlünü almaq üçün böyük xahiş minnətlə əmisi oğlunu Qırmızı Körpü tərəflərdə gömrük xidmətində yüksək vəzifəyə təyin etdirə bilib.\nNəvələrdənbiri xəstə danalarla əhalinin başını qatır, digəri isə şantajla gömrükdə nə həngamələr qoparır, bir Allah bilir. Bu boyda faktı isə indiyə qədər gizlətmək nə qədər cinayətdirsə, buna şərait yaratmaq da eyni dərəcədə cinayətdir. Bəlkə S.Babayevin “özünüməşğulluq proqramı” “özünüaldatma” planının bir hissəsiymiş, xəbərimiz olmayıb?\nPS.Mövzu ilə bağlı əldə etdiyimiz məlumatları ictimaiyyətləşdirmək bizim üzərimizə düşürsə, ölkəmizdə azad mətbuatın verdiyi səlahiyyətlədən istifadə edərək biz bunu etdik.Tədbir görmək isə İXTİYAR SAHİBLƏRİNİNDİR. (Rubrika.Az)шаблоны для dle 11.2


Bürclərə görə yeni il hədiyyələri » Qadınlar.Co - Milli Qadın Saytı\nQoç adətən hədiyyələri və sürprizləri sevər. Onlara hədiyyə seçərkən praktik, faydalı olan yerinə həyacan verici, təəccübləndirici və sürprizli olmasına diqqət edin. Yenilikləri yoxlamağı sevirlər.\nKlassik: Şəxsi gündəlik\nSürprizli: Təyyarə bileti\nMaraqlı: Qar kürəsi\nBuğa bürcləri zərif düşünlmüş hədiyyələri sevərlər. Rahatlığa və lüksə dəyər verdiklərini unutmayın. Ona görə buğa bürclərinin hədiyyəsini tələsik almayın. Adətən nə aldığınızdan çox hədiyyəyə nə qədər əmək və vaxt sərf etdiyinizə baxarlar.\nKlassik: dəri baxımı seti\nSürprizli: İllik şərab\nMaraqlı: Darçın qoxulu şam\nƏkizlərə hədiyyə semək asandır. Demək olar ki, hər şeyi sevərlər. Davamlı öyrənməyi və kəşf etməyi sevən bürcdür.\nKlassik: Film- serial platforması abunəliyi\nSürprizli: Telefon aksesuarları\nMaraqlı: Yeni il corabları\nXərçəng olduqca duyğusaldır. Hədiyyələrin mənəvi məna daşımağını sevirlər. Onları stressdən qoruyan evlərini çox sevərlər.\nKlassik: Dəftər və qələm seti\nSürprizli: Masaüstü lampa\nŞir bürcü göz oxşayan əşyaları sevər. Hədiyyə verərkən paketlənməsinə, incə detallarına diqqət edin. Buna fikir verirlər.\nSürprizli: Masaj rezervi\nMaraqlı: Gözəl qutuda yeni il peçenyeləri\nQız bürcləri həyatlarını asanlaşdıran əşyaları sevərlər. Sadəlikdən xoşları gəlir.\nKlassik: Makiyaj qabı\nMaraqlı: Yeni il kartı\nTərəzi bürcləri alınan hədiyyələrin ən az onlar qədər zərif olmağını istəyərlər. Hədiyyə almağı sevən tərəzi bürcünə hədiyyə verildikdə çox sevinər\nKlassik: Qoxulu şam\nSürprizli: Konsert bileti\nMaraqlı: Yeni ilə aid suvenir\nÖzlərinə və sevdiklərinə hədiyyə almağı sevər. Hədiyyələrin şişirdilmiş olmasını sevərlər.\nKlassik: detektiv roman\nSürprizli: İpək şərf\nMaraqlı: Ətirli şokoladlar\nSəyahət etməyi sevən bürcdür. Daima yeniliklər kəşf etməyi sevər.\nKlassik: Yeni ilə aid kitablar\nSürprizli: Yamarka və ya sərgiyə bilet\nMaraqlı: Yeni ilə aid oyuncaqlar\nPraktik və çalışqa olan oğlaq həyatını planlı yaşamağı sevir. Günlərinin böyük qismini iş yerində keçirirlər.\nKlassik: Yaradıcı gündəlik\nSürprizli: Xüsusi dizaynlı eynək\nMaraqlı: Musiqili yeni il kartı\nDolça bürcündən olanlar fərqli olanları sevirlər. Ona görə də onlara kolleksiya məhsulları hədiyyə edin. Həmçinin konsert bileti və ya teatr bileti onları sevindirəcək. Hədiyyə seçərkən onların zövqünü nəzərə alın.\nKlassik: teatr bileti\nSürprizli: blutuzlu qulaqlıq\nMaraqlı: yeni il ağacı\nYaradıcı, romantik və həssas bürc olan balıq, qarşılarındakı insanın onları düşündüyünü gördükdə sevinirlər. Zərif hədiyyələrlə onları sevindirə bilərsiniz.\nKlassik: Rəngli vanna duzları\nSürprizli: İpək pijama\nMaraqlı: Qar dizaynlı köynəkскачать dle 11.3\nSürprizli Klassik Maraqlı bileti hədiyyə sevərlər sevər sevirlər sevən etməyi onları bürcləri Hədiyyə dizaynlı qədər zərif teatr əşyaları Dolça gündəlik\nGöz makiyajları (70. hissə)\nBəzəkli adlar və hərflər (88. hissə)\nGəlin saç düzümləri (87. hissə)


Təqaüddə olan polisin maşınından narkotik vasitə TAPILDI - xeberler\nTürkiyənin Ərzrum şəhərində təqaüddə olan polisin maşınından 61 kiloqram 750 qram heroin aşkar edilərək götürülüb.\nBiG.AZ Oxu.az istinadən xəbər verir ki, narkotik vasitə S.N.-ya aid maşının təkər hissəsində gizlədilib.\nXəbərlər Baxılıb: 1191 Tarix: 21 sentyabr 2020\nTürkiyənin Kayseri bölgəsində dəhşətli hadisə baş verib. istinadən xəbər verir ki, Mustafa Aykut adlı şəxs bir neçə ay əvvəl ondan ayrılmaq üçün məhkəməyə müraciət edən və atası evinə qayıdan beş aylıq hamilə arvadı Buketi bıçaqlayıb. Qadın ağır vəziyyətdə xəstəxanaya çatdırılıb. Məlumatlara görə, Mustaf\nMob: 055 6620257 , Email: [email protected] 0.383 | a: 0


Поиск телефонов, копьютеров, аксессуаров Баку | adazu-it\nВидеокарта Palit GeForce GTX 1080 JetStream 8gb\nВидеокарта Palit GeForce GTX 1080 JetStream 8gb Баку 800 AZN\nSamdung galaxy A72 2 ayin telfonudu barter edirem S21S21ultra ile telfonun hecbir problemi yoxdu\nSamdung galaxy A72 2 ayin telfonudu barter edirem S21 + S21ultra ile telfonun hecbir problemi yoxdu Баку\niPhone 11 Pro 256 gb (Новый)\niPhone 11 Pro 256 gb (Новый) Баку 850 AZN\nSony ps4 Mortal combat x oyunu disk cox seliqe ile istifade olunub sexsi oz esyamdiSaga surusdurub baxa bilersiz suse kimi temizdir barter maraglidir.\nSony ps4 Mortal combat x oyunu disk cox seliqe ile istifade olunub sexsi oz esyamdi Saga surusdurub baxa bilersiz suse kimi temizdir barter maraglidir. Баку 50 AZN\nTelefon əla vəziyyətdədi, heçbir problemi yoxdu, heç cızığı çatı da yoxdu, kankret super vəziyyətdədir. Karobkası, sənədi, adapteri də üstündə veriləcək, telefon 1 il əvvəl alınıb, ustada olmuyub. w\nTelefon əla vəziyyətdədi, heçbir problemi yoxdu, heç cızığı çatı da yoxdu,kankret super vəziyyətdədir.Karobkası, sənədi,adapteri də üstündə veriləcək,telefon 1 il əvvəl alınıb,ustada olmuyub.wp aktivdir, qiymətdə endirim də olacağ. Баку 220 AZN\nApple İpad Mini5\nApple İpad Mini5 Баку 850 AZN\nNoki̇a tam orgi̇nal 2nomre mi̇kro card, nokia 215 rm 1110 i̇nternet fesbokk tvi̇tter arxa kamera\nNoki̇a tam orgi̇nal 2nomre mi̇kro card,nokia 215 rm 1110 i̇nternet fesbokk tvi̇tter arxa kamera Баку 40 AZN\nCoox az islenib yeni kimidi karobkasinda her bir seyi var hec bir problemi yoxdu\nCoox az islenib yeni kimidi karobkasinda her bir seyi var hec bir problemi yoxdu Баку 30 AZN\n✔Simsiz sarj ✔Face ID ✔Senedler ✔USB Telefon cox seliqeli ve ideal veziyyetdedir. Bir defe bele usta yaninda olmayib. Karobka verilir. Hec bir cizigi yoxdur. Harda istesez yoxlatdira bilersiz.\n✔Simsiz sarj ✔Face ID ✔Senedler ✔USB Telefon cox seliqeli ve ideal veziyyetdedir.Bir defe bele usta yaninda olmayib.Karobka verilir.Hec bir cizigi yoxdur.Harda istesez yoxlatdira bilersiz. Баку 800 AZN\n2 ayın telefonudu ideal vəzyətdə, pil gücü 100%\n2 ayın telefonudu ideal vəzyətdə, pil gücü 100% Баку 1650 AZN\nSon yeri 200 manat hec bir prablemi yoxdu\nSon yeri 200 manat hec bir prablemi yoxdu Баку 220 AZN\nThe Crew 2 satiram 70 manata rus dilinde, endirim olmayacaq.\nThe Crew 2 satiram 70 manata rus dilinde,endirim olmayacaq. Баку 70 AZN\nSamsung Galaxy S4 kabrosu\nSamsung Galaxy S4 kabrosu Баку 3 AZN\nHec bir prablemi yoxdur. Apple watch barter edirem\nHec bir prablemi yoxdur. Apple watch barter edirem Баку 250 AZN\nBaksell nomre satilir istifade olunmayib, tezedir\nBaksell nomre satilir istifade olunmayib, tezedir Баку 155 AZN\nTecili Satilir Ustunde Adaptr Karopka verilir Barter Yoxdu Qiymet Sondu. . Honor 8S\nTecili Satilir Ustunde Adaptr Karopka verilir Barter Yoxdu Qiymet Sondu.. Honor 8S Баку 75 AZN\nYeni 010 başlıqlı Azercell nömrələr. 010-31000XXRayonlara və metrolara çatdırılma var. ***Öncədən 5 Azn ilkin ödəniş edilir***\nYeni 010 başlıqlı Azercell nömrələr. 010-31000XX Rayonlara və metrolara çatdırılma var. ***Öncədən 5 Azn ilkin ödəniş edilir*** Баку\n1 gun islenib 14 gundur alinib5g nexiaomi mi 11 lite128 gb yaddas8 gb ramtecilli pula ehtiyyac var diye satiram isteyene endirim ederem\n1 gun islenib 14 gundur alinib 5g ne xiaomi mi 11 lite 128 gb yaddas 8 gb ram tecilli pula ehtiyyac var diye satiram isteyene endirim ederem Баку 720 AZN\nSamsung Rv-508a014gb ramProblemi varklaviaturasi islemirhard diskin donmaqi var Watcap aktivdir\nSamsung Rv-508 a01 4gb ram Problemi var klaviaturasi islemir hard diskin donmaqi var Watcap aktivdir Баку 50 AZN\ntelefon ideal vəziyyətdədi alinnan günnən bizdə olub qadin işdədib ciziği batiği yoxdu təmirdə olmayib zaretqani əla saxlayir\ntelefon ideal vəziyyətdədi alinnan günnən bizdə olub qadin işdədib ciziği batiği yoxdu təmirdə olmayib zaretqani əla saxlayir Баку 145 AZN\nXiaomi redmi 7. Hecbir problemi yoxdur. Qiymet sondu.Almaq fikri olmayanlar narahat etmesin.\nXiaomi redmi 7. Hecbir problemi yoxdur. Qiymet sondu. Almaq fikri olmayanlar narahat etmesin. Баку 120 AZN\nPs4 slim 1 tbBarter var: ps3 usdunde 350 azn Wp ilede elaqe saxlıya bilersiz 2oyun gta 5 ve drıve club gesey oyunlardı1 arginal pult ozum almışam600azn ve yaxud barter\nPs4 slim 1 tb Barter var:ps3 usdunde 350 azn Wp ilede elaqe saxlıya bilersiz 2oyun gta 5 ve drıve club gesey oyunlardı 1 arginal pult ozum almışam 600azn ve yaxud barter Баку 600 AZN\nTezeliyinnen mende olub013 imei Batarekani 2 hefte olar deyishmishem super saxlayir zaretkaBidene ekranda leke var shekildede gorunduyu kimiUstunde zaretka usb verecemReal aliciya endi\nTezeliyinnen mende olub 013 imei Batarekani 2 hefte olar deyishmishem super saxlayir zaretka Bidene ekranda leke var shekildede gorunduyu kimi Ustunde zaretka usb verecem Real aliciya endirim edecem Баку 70 AZN\nSazz lte outdoortelrad cpe 8101 modeli. super veziyyetdedi. islemeyine soz ola bilmez. webekenin zeif tutdugu yerde bele ela isleyir. real alicilar narahat elesin ancaq. satilanda elan silinecek.\nSazz lte outdoor telrad cpe 8101 modeli.super veziyyetdedi.islemeyine soz ola bilmez.webekenin zeif tutdugu yerde bele ela isleyir.real alicilar narahat elesin ancaq.satilanda elan silinecek.whatsapp aktivdir Баку 180 AZN\nSalam. Telefon Əla Vəziyyətdədir. Alınan Günən Kabro Qoruyucu Üzlükdə İşlənib. Barterə Üstünlük Verirəm İphone Modelləri ilə. Karopkası Yoxdu. Cırılıb. Bir USB Şunur Verəcəm.\nSalam. Telefon Əla Vəziyyətdədir. Alınan Günən Kabro Qoruyucu Üzlükdə İşlənib. Barterə Üstünlük Verirəm İphone Modelləri ilə. Karopkası Yoxdu. Cırılıb. Bir USB Şunur Verəcəm. Баку 200 AZN\nHec bir problemi yoxdu, arxa kriskasi deyisilib, yaxsi vezyetdedi, 4/64 gb yaddas Real aliciya endirim edecem ama cuzi\nHec bir problemi yoxdu, arxa kriskasi deyisilib , yaxsi vezyetdedi, 4/64 gb yaddas Real aliciya endirim edecem ama cuzi Баку 140 AZN\nTam işlək vəziyyətdədir! Proccesor Amd Sempron 140 2. 7Ghz Ram 1gb Videokart Nvidia Geforce 210 1Gb\nTam işlək vəziyyətdədir! Proccesor Amd Sempron 140 2.7Ghz Ram 1gb Videokart Nvidia Geforce 210 1Gb Баку 100 AZN\nSamsung Rv-508a01 4gb ramProblemi varklaviaturasi islemirhard diskin donmaqi var\nSamsung Rv-508 a01 4gb ram Problemi var klaviaturasi islemir hard diskin donmaqi var Баку 50 AZN\nA71 ideal veziyetde hec bir prablemi yoxdu Alan uduzmaz gelib telefona baxsin\nA71 ideal veziyetde hec bir prablemi yoxdu Alan uduzmaz gelib telefona baxsin Баку\nджостик Баку 10 AZN\nSalam. PES mobile hesabı. Qiymətdə real alıcıya endirim olacaq. Nömrənin whatsappı var. Barter yoxdur.\nSalam.PES mobile hesabı.Qiymətdə real alıcıya endirim olacaq.Nömrənin whatsappı var.Barter yoxdur. Баку 15 AZN\nsamsung gt 7262 Баку 10 AZN\nPubg Hesabı Satılır isdyen melumat üçün vp ya yazsn\nPubg Hesabı Satılır isdyen melumat üçün vp ya yazsn Баку 30 AZN\nКомпьютерв рабочем и хорошем состоянии\nКомпьютер в рабочем и хорошем состоянии Баку 370 AZN\nTam ıdeal vezıyetdedı uzınde antıudarı kabrosu var adapdırdı bırde telefon Barter var\nTam ıdeal vezıyetdedı uzınde antıudarı kabrosu var adapdırdı bırde telefon Barter var Баку 185 AZN\nNokia 8800 arte satilir. Ideal veziyyetdedir hech bir problemi yoxdur, butun funksiyalari her bir hissesi ishleyir tam. Real alici narahat elesin cuzi endirim ederem. Tam orginal telefondur d\nNokia 8800 arte satilir . Ideal veziyyetdedir hech bir problemi yoxdur, butun funksiyalari her bir hissesi ishleyir tam. Real alici narahat elesin cuzi endirim ederem. Tam orginal telefondur deyerini bilenler bilir. Баку 350 AZN\nİri planşetdir, Vestel, bütün məlumatlar vatsapda, Həzi Aslanov metrosu yaxınlığında Bravonun yanı\nİri planşetdir, Vestel, bütün məlumatlar vatsapda, Həzi Aslanov metrosu yaxınlığında Bravonun yanı Баку 55 AZN\nPlanşet, ekranda çat var amma işləməsinə mane olmur şuşədədi, android 4. 2. 3, ünvan Həzi Aslanov metrosuna yaxın\nPlanşet, ekranda çat var amma işləməsinə mane olmur şuşədədi,android 4.2.3, ünvan Həzi Aslanov metrosuna yaxın Баку 55 AZN\nValorant gold2 hesab satilir.Server: trReaver ( Yagmaci) Vandal Elderflame (Ejder) Vandal Oni Phantom Singularity ( Anomali ) Sheriff Origin ( Koken ) Operator Calestial Fan ( Yelpaze )1\nValorant gold2 hesab satilir. Server :tr Reaver ( Yagmaci) Vandal Elderflame (Ejder) Vandal Oni Phantom Singularity ( Anomali ) Sheriff Origin ( Koken ) Operator Calestial Fan ( Yelpaze ) 1344 vp / 95 radianit 3 bp alinib,butun agentler aciqdir Wp aktivdir Баку 175 AZN\niPhone X 64GB Space Gray Sadəcə Face İd işləmir, başqa heç bir problemi yoxdu. True Tone falan yerindədi. Pil sağlığı 83%. Karopkasını, orijinal adaptorunu və 3 kabro verəcəm. BARTER ETMİRƏM. Qiymət\niPhone X 64GB Space Gray Sadəcə Face İd işləmir,başqa heç bir problemi yoxdu.True Tone falan yerindədi.Pil sağlığı 83%. Karopkasını,orijinal adaptorunu və 3 kabro verəcəm.BARTER ETMİRƏM.Qiymətdə endirim edəcəm ama yeni telefon alırmış kimi ay cızığı var,ay pil aşağıdı deyib qiymət öldürən olsa bloka atacam. Баку 550 AZN\nIphone SE 2020. 3 aydi telefon alinib. tezeden ferqlenmir. 9 ay zemaneti qalib. Irshaddan alinin. Nagd qiymete alinib. 64gb yaddas, 3gb ram. Ios 15 dir. Bunlarin qutusundan adapter basligi cixmir. 60 m\nIphone SE 2020. 3 aydi telefon alinib.tezeden ferqlenmir.9 ay zemaneti qalib.Irshaddan alinin.Nagd qiymete alinib.64gb yaddas,3gb ram.Ios 15 dir.Bunlarin qutusundan adapter basligi cixmir.60 manata adapter basligi almisam.30 manata original kabura almisam.Tecili pula ehtiyyac var deye satilir.Qutusu,zemanet talonu,butun senedleri var.Zaryatka omru 100% di. Баку 650 AZN\nBarter olunmur. Ekranda az cızıglar var. Baterya iska servisde deişdirilib arginal batareya qoyulub pil saglıgı 100%. ilk sahibi özüm olmuşam karopka flan var.\nBarter olunmur. Ekranda az cızıglar var.Baterya iska servisde deişdirilib arginal batareya qoyulub pil saglıgı 100%.ilk sahibi özüm olmuşam karopka flan var. Баку 300 AZN\nSamsung A10(karobka nausnik kabro)\nSamsung A10(karobka nausnik kabro) Баку 130 AZN\nXiaomi not 8 Баку 220 AZN\n(427)Redmi 9. yaddaş 64. Qiymet240 azn. Ünvan Hösan və yaBabək pr. ___Afaq\n(427) Redmi 9. yaddaş 64. Qiymet 240 azn. Ünvan Hösan və ya Babək pr.___Afaq Баку 240 AZN\nDELL 17 inch manitor platasında problem var ekran yanmır üstünde şunur verilecek\nDELL 17 inch manitor platasında problem var ekran yanmır üstünde şunur verilecek Баку 10 AZN\nAzərbaycan dilində Windows 8. 1 (64 bit) və Android 6. 0. 1 əməliyyat sistemləri ilə işləyən (başlanğıcda hansını istəsən özün seçirsən)unikalAcer netbukusatılır. Az işlənmişdir. Əla vəziyy\nAzərbaycan dilində Windows 8.1 (64 bit) və Android 6.0.1 əməliyyat sistemləri ilə işləyən (başlanğıcda hansını istəsən özün seçirsən) unikal Acer netbuku satılır. Az işlənmişdir. Əla vəziyyətdədir. Həm Android planşeti, həm də Windows netbuku əvəz edir. RAM 2gb, HDD 160gb. Windows 8.1, Ofis proqramları, Antivirus və digər zəruri proqramlar yazılıb. Androiddə isə lazım olan əsas proqramlar var, başqalarını da Play Marketdən asanlıqla yükləmək olur. İşləməyində və görünüşündə heç bir problem yoxdur. 4 saatdan çox zaryadka saxlayır. Zəng və WhatsApp üçün - Sıfır əlli - üç yüz yetmiş bir - on yeddi - əlli dörd. Orijinal adapteri var. Баку 180 AZN


20-ci əsrin ən ağıllı adamının MÜSAHİBƏSİ\nRəssam, sənət nəzəriyyəçisi Marsel Düşan XX əsr incəsənətində ən vacib adlardan sayılır. Onun yaradıcılığı müasir incəsənətin, minimalizm, konseptual sənət, pop art kimi istiqamətlərin formalaşmasına böyük təsir göstərib. İlk ready-made nümunəsi də onun adı ilə bağlıdır.\nKulis.az belçikalı rejissor Jan Antonun rəssam Marsel Düşanla 1966-cı ildə (rəssamın ölümündən 2 il əvvəl) aldığı müsahibəsini təqdim edir.\nBu müsahibə mətn şəklində əvvəllər yayımlanmayıb. Bir müddət əvvəl “The Art Newspaper” ilk dəfə müsahibəni oxuculara təqdim edib.\n-Siz də əvvəlcə hamı kimi rəsm çəkirdiniz. Amma sonra Andre Breton demişkən “20-ci əsrin ən ağıllı adamı oldunuz”. Artıq rəsm çəkmirsiniz. Belə çıxmır ki, rəsm çəkməyin axmaqlıq olduğunu gördünüz?\n- Yox, bunun axmaqlıqla əlaqəsi yoxdur. İmkan verin, əvvəlcə özümü “dünyanın ən ağıllı adamı” ittihamından müdafiə edim. Bilirsiniz, başqasının adamı bu şəkildə qiymətləndirməsi çox asandır, amma adamın özünün belə olduğuna inanması elə də asan deyil. Düzü, mən buna elə də inanmıram, həm də Bretonun “ağıllı” kəlməsi ilə nəyi nəzərdə tutduğunu bilmək lazımdır. Müxtəlif ağıl növləri var. Əgər Bretonun dediyi ağıllılığı qəbul etsəm, yalnız Bretonun ağzından çıxdığı və onun dünyagörüşünə hörmət etdiyim üçün edirəm.\nQaldı rəsmin axmaqlıq olmasına… Rəsm çəkməyin axmaqlıqla əlaqəsi yoxdur. Rəsm sənəti lazım olduğundan çox şişirdilib, çox əhəmiyyətə mindirilmiş bir fenomendir. Məncə, məsələ göründüyü kimi deyil. Rəsm çəkmək həyati əhəmiyyəti olmayan fenomenlərdən yalnız biridir. Xüsusən də indiki zamanda - bəlli bir qismə xitab etdiyi və hər kəsin edə bildiyi bu günlərdə. Həm də məncə, rəsm dərin düşüncələri ifadə edə bilmək üçün yetərli sənət növü deyil.\n- Rəsm çəkməyi tərgitməklə, rəsm sənətinin artıq öldüyünü düşünürsünüz?\n- Xeyr. Elə düşünmürəm. Həm də mən rəsm çəkməyi tərgitməmişəm. Yəni, sabah rəsm çəkmək üçün ağlıma bir şey gəlsə, çəkəcəyəm. Rəsm çəkməyi saxladım, çünki əlimdə heç bir yeni fikir yox idi və yeni fikir də hələm-hələm ələ düşmür. Heç vaxt səhər səkkizdə başıma nə gələcəyini demək bacarığım olmayıb, ancaq bir şey məni həyəcanlandıranda mənə işləmək həvəsi gəlir. Bir də fikrimi ifadə etmək üçün yol tapmalıyam. Yalnız onu deyə bilərəm ki, bu, uzun bir vaxt aparır. Amma rəssamlığı buraxmaq kimi bir qərarım olmayıb.\n- R.Mutt (Mutt-tərcümədə axmaq mənasına gəlir – A) imzasıyla “Müstəqil sərgi”yə göndərdiyiniz pissuardan danışın…\n-O bir az istisna bir vəziyyət idi. Bu, Nyu-Yorkda baş tutan müstəqil sərgi idi və başqa müstəqil sərgilər kimi burada seçim turu yox idi. Müstəqil sərginin məqsədi sənətçilərə əsərlərini hər hansı bir seçim turundan keçmədən sərgiləyə bilmək imkanı vermək idi.\nMən də onu geri qaytarmaq fikrinə düşməmiş sərgiyə göndərdim ki, xalqın necə münasibət göstərdiyini öyrənim. Amma sərgini təşkil edənlər bunu nümayiş etdirməkdən imtina etdilər. Amma onu rədd etmək üçün bir səbəb də göstərə bilımirdilər. Deyə bilməzdilər ki, pornoqrafikdir və ya erotikdir. Ona görə də, onu görünməyən bir yerə- əşyaların arxasına, çarxların arasına qoydular. Orda olduğu üçün heç kim görə bilmədi, təbii, mən də görmədim. Yalnız çox sonra sərgiyə aid əşyaları sökəndə o pissuar çarxların arasından çıxdı.\n- Bəs sonrakı Ready-made-ləriniz?\n- Onlar daha çox məntiqə söykənənb düşüncədən meydana gəldi. Məntiq deyərkən nəzərdə tutduğum bu idi: bir rəssamın əlləri kəsilsə belə, etdiyi seçimlərlə özünə aid bir əsər yarada biləcək. Yəni, bir sənət əsərində ən önəmli olan seçimdir. Hətta “əllərimizi niyə yoraq” deyib daha da irəli gedə bilərik. O zaman sənətçinin öz əlləri ilə yaratmadığı, yəni sırf seçdikləri ilə ortaya çıxardığı bir şey o ready-made kimi yaradılmış bir şeydir və hər bir halda şəxsin adı ilə bağlıdır. Amma bunu da deyim ki, qətiiyyyən ready-made məktəbi yaratmaq məqsədim olmayıb, hətta buna qarşıyam.\n- Amma sizin ready-made-lərə yaxınlaşmağınız məktəb əleyhinə olan bir şey deyildimi?\n- Bir qədər hə, amma tamamən elə deyildi. Ready made-lərin içində bir təhlükə gizlədiyini yaxşı bilirəm və bu təhlükə yaratmağın asanlığından irəli gəlir. Bir şey də var, bir il içində on minlərlə ready-made yaratmaq son dərəcə monoton və sıxıcı bir işdir. Ona görə də mənim tövsiyyəm odur ki, ready-made-lərin yaradılmasında bir hədd olsun.\n- “The Green Box”, “The Bride Stripped Bare by her Bachelors”, “Even (The Big Glass)” adlı əsərlərinizə aid açıqlamalar verdiniz və bir də tənqidçilərin də şərhləri, yozumları var. Amma bu cür əsərlərin sadə xalqa çatdığını düşünürsünüzmü?\n- Həm hə, həm də yox, çünki sonucda hər şey əlçatandır, ellə deyilmi? İndiyə kimi verilən yozumlar mütləq keçərlidir deyə bir şey yoxdur. Demək istədiyim budur: bunu ortaya qoydum və mən özümü yozmağa çalışmıram. Ən vacibi də, mən yaratdığımı mühakimə etmirəm. Məqsədimin nə olduğunun da bir önəmi yoxdur. Önəmlisi əsərin onun bir dəyəri olub-olmadığına qərar verən tamaşaçıda yaratdığı təsir, təəssüratdır. Əgər insanlar əsərdən hər hansı bir həyəcan duymursa, onda “Glass” da qırılır və kimsə bir daha ondan danışmayacaq. Bəlkə də on il, iyirmi il sonra bəlkə də əvvəl ola bilər. Mən bir şey yaratdım və ona nə olacağı insanlardan asılıdır. Onu yaşatmaq və ya tamamən yox etmək onların qərarıdır.\n- Bəs bu “əsərin yaşaması” məsələsində sənətşünasların, tənqidçilərin görüşlərinə, fikirlərinə güvənmirsinizmi?\n- Yox. Mən bir rəsmin, bir sənət əsərinin eynən bizim kimi yaşayıb öldüyünə inanıram. Demək istəyirəm ki, bir əsər yaradıldığı andan etibarən təxminən əlli, altmış il yaşayır və ölür. O anda da sənət tarixinə çevrilir. Dolayısı ilə, sənət tarixi də ancaq əsər öldükdən sonra başlayır. Amma əsər yaşadıqca onunla eyni dövrdə yaşayan, onu mənimsəyən ya da rədd edən və yaxud da haqqında bir şey danışan adamlarla ünsiyyət qurur. Bu insanlar öləndə əsər də onlarla bərabər ölür. Sənət tarixi də bu nöqtədə başlayır. Bu mənada sənət tarixinin olduqca təsadüfi olduğunu düşünürəm. Muzeylərdə sərgilənən və bizlərin də fövqəladə sandığımız əsərlərin dünyanın ən böyük sərvəti olduğuna da inanmıram.\nMüəyyən bir hədəf seçmədikləri üçün çox dahilər heç olub gedib və nəticədə bütün həyatları boyunca bir düha olub qalmağın yolunu tapmayıblar. Kiçik bir səhv qərar sənətdə intiharla ekvivalentdir. O səbəbdən bu dahilərin əsərləri it-bat olur və ən təsirli əsərlər çoxdan unudulanlardır. Beləliklə də ən gözəl və müdhiş əsərlər it-bat olur, ortabablar isə yaşamağa davam edirlər. Mən belə olduğunu düşünürəm, amma heç kimi özüm kimi düşünməyə məcbur edə bilmərəm.\n- Gözəl olan şey haqda müəyyən bir təyininiz varmı?\n-Xeyr. Bir şeyə “gözəldir” demərəm, çünki “Gözəlik” və “Həqiqət” kimi sözlər mənə maraqlı deyil. Bu anlayışlar nəinki zəifdir, həm də işi boş sözlərdir. Bunlar yalnız sözlərdir, sözlər isə təhlükəlidir. Biz bir rəsmi sözlə təhlil etsək, əlimizə olduqca mübahisəli bir təxmin keçəcəkdir. Hətta mübahisədən də betər. Çünki ən sonda rəsm, ümumiyyətlə sənət, xüsusən də təsviri sənət özbaşına bir dildir. Həm də söz yox, vizuallıq üzərində olan dildir. Bu yozumlar çin dilində olan şeri ingiliscəyə çevirmək kimidir ki, bu da artıq eyni şeyi ifadə etmir.\n- Ümumiyyətlə sözlərə qarşı dözümlüsünüz?\n- Həm də necə. Mən sözlərin yalnızca poetik anlamlarını tanıyıram. Sözlərin səsini, onların musiqisini, yəni mənaları ilə heş əlaqəsi olmayan tərəflərini. Sözlərin mənası hər yarım əsrdə bir dəyişir. Məsələn, XIV Luis dövründə işlənilən söz bu gün başqa mənanı ifadə edir.\n-Özünüzü hansısa cərəyana ya da məktəbə aid hiss etmisinizmi?\n- Xeyr, onlara olan aiddiyyatım yalnızca belə olub: diqqətimi çəkən bir şey olduqda onu mümkün qədər anlamağa və əlbəttə, bir şəkildə ondan istifadə etməyə çalışdım - o qədər. “Məktəb” deyəndə adamın ağlına bir “Qrup” gəlir, amma o, məsələn Leonardo da Vinçi adı konkret bir adama aiddir və fərdidir. Əsas məsələ fərdin bir məktəbdən, ya da məktəb adı verilən cərəyandan təkbaşına qopa, sıyrıla bilməsidir. Məktəb anlayışı özlüyündə mənim üçün heç nə ifadə etmir.\n- Amma dadaistlərlə, sürrealistlərlə yaxınlığınız var idi, elə deyilmi?\n- Düzdü, amma mən həmişə öz dadaizmimi yaratmağa çalışmışam. Eynən başqalarının da eyni düşüncə üzərində inşa etdikləri, amma çox şəxsi biçimdə ifadə etdikləri fərdi dada üslubları kimi.\n- Bu cərəyanlar olmasa yenə də eyni əsərləri yarada biləcəkdinizmi?\n- Əlbəttə ki, yox. Müxtəlif vaxtlarda müxtəlif məktəblərə aid nəzəriyyələri oxudum, təbii ki öz qənaətlərimi özümə saxladim, amma hər kəs kimi hər bir məktəb güclü bir mənbə oldu. Heç kim onu əhatə edən təsirdən qaça bilməz.\n- Məncə etdiyiniz bütün işlərdə bir oyun oynamaq həvəsi var. uzun ilər Şahmat oynamısınız, və elə bil etdiyiniz hər şeyə şahmat oyunçusu kimi yanaşırsınız…\n-Tamamilə haqlısız. Bu mənada tam bir oyunçuyam deyə bilərəm və məncə oyun oynamaq elə də əyləncəli olmayan dünyada həzz almağın yeganə yoludur. Yumor da yaşamağın ən önəmli parçalarından biridir. Kədər və hüzn üçün eyni şeyi deyə bilmərəm, bu duyğular üçün yaxşı bir səbəbimiz yoxdur. İnsanlar gülməkdən çox ağlamaq lazım gəldiyinə inanırlar.\n-Yəni, hər şeyi ciddiyə almamaqdan danışırsınız?\n-Yox, elə deyil, mənimki hazırcavab bir ciddiyyətdir, qara yumor, ya da adını nə qoysanız o. Bu, həyatın elə vacib bir parçasıdır ki, oturub bunu saf-çürük belə etmirəm.\n- Sağlam bir təsiriniz olduğunu düşündüyüm bu günün sənəti ilə bağlı danışmağınızı istərdim. Məsələn, Pop-Art haqda nə düşünürsünüz?\n- Pop-Art barədə olduqca müsbət düşünürəm. İlk növbədə Pop-Art bu əsrə aid hər şeydən daha yüksəkdə dayanır. Sənətin təhrif olunmasına və bunun sistematik bir şəkildə edilməsinə üz çevirən, anti-fotoqrafla anti-perspektiv bir anlayışla yola çıxan Pop-Art sənətçilərinin əsərləri bir növ bərpa kimidir. Xüsusən onlarda məni maraqlandıran, sıradan olmayan fikirlərin yenidən bütünlük qazandığını görürəm. Onlar başqa bir şeyi davam etdirən olan o əvvəlki “izm”lərə bənzəməyən çox önəmli bir prosesi təmsil edirlər: İlk çıxışı edən impressionizmdir, onun ardınca onu təhrif edən fovizm gəldi, sonra eyni şeyi bu dəfə kubizm etdi, amma o da yenə retinal (gözlə qavranılan) idi, çünki müəyyənedici faktor həmişə vizual təcrübə idi. Pop-Arta gəlincə bunlar hamısı dəyişdi.\n- Bəs surreal obyekti yaradan neorealistlər necə? Onlar haqda nə düşünürsünüz?\n- Çox maraqlıdırlar, nə də olsa bu yüzilin yarısı obyektlər üzərində baş sındırmaqla keçdi. “Obyekt” sözünün özü belə məni həyəcanlandırmağa bəs edir. Çünki 18-ci əsr boyu bir kimsə nəsnədən danışmırdı. Sonra bu “nəsnə”- obyekt sözü elə şərh olundu ki, bütöv bir cərəyanın təməl prinsiplərini təşkil edən, öz-özünə bir fetiş halına düşdü və elə maraqlı olan da bu idi: tapıntı obyekt, bu obyekt, o obyekt…Heykəl deyildi, amma üç ölçülü idi. Olduqca bənzərsiz xüsusiyyətə malik olması bu yüzilin ən seçilən tərəflərindən biridir.\n- Amma sanki gələcəyi olduğuna inanmırsınız sanki…\n- Əksinə. Əlbəttə, sonsuza qədər davam etməyəcək. Hər halda o, dəzgah başına keçib işləməkdən uzaqlaşmağın bir yolunu ifadə etdi. Bu uzaqlaşmanın həyata keçməsi üçün üst-üstə beş əsr keçməsi lazım gəmişdi. Bu, olduqca uzun bir müddətdir. Başda da yağlı boya ilə rəsm. Bu da uzun sürməyəcək, hətta ehtimal edirəm ki, tamamən ortadan qalxacaq. Bir zamanlar freskalar, mozaiklər və başqa texnikalar var idi, yağlı boya gəlincə hamsı rəfə qoyuldu.\nMənim fikrimi soruşursunuzsa, məncə o yağlı boya o qədər də mükəmməl deyildi, bir müddət sonra qaralır və bərpa olunması lazım gəlir. Bir sərgidə dəfələrlə bərpa olunmuş rəsm sənətçinin yaratdığı orijinalın yerini verməyəcək.\n-Bu yaxınlarda Tate Gallery-də önəmli bir retrospektiv sərginiz oldu. Əgər orada biri sizə “Marcel Duchamp, həyatda nəyə nail oldunuz?” soruşsa ən böyük nailiyyətiniz kimi nəyi qeyd edərdiniz?\n- Mən rəsmi və sənəti bir həyat qavrayışı yaratmaq üçün istifadə etdim; yəni bütün zamanlardakı kimi rəsm və heykəl biçimində əsərlər yaratmaq əvəzinə həyatımın özünü müstəqil bir sənət əsərinə çevirməyə həsr etdim. Həyatınızı, nəfəs alıb vermənizi, davranışlarınızı və digər insanlarla münasibətinizi bir rəsm, bir tableau vivant, ya da bir film səhnəsi kimi götürülməsinin heç də çətin olmadığına inanıram. İndi gəldiyim qənaət budur. İndi düşünürəm, iyirmi, ya da on beş yaşımda bunları deyəcəyim ağlıma da gəlməzdi, amma çatmaq istədiyim nöqtə məhz bu idi.


3d saquli dalgali jaluz whatsapp 055 849-60-20\njaluz qapilar qaraj qapilari her nov 077 600 10 44\nBakida jaluz qapi qiymeti elanlari , jaluz qapi elani 2020 ucuz qiymete jaluz qapi satisi sərfəli qiymətə jaluz qapi almaq. islenmis jaluz qapi aliram, işlənmiş jaluz qapi satılır. pulsuz jaluz qapi elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete jaluz qapi satilir. en ucuz qiymete jaluz qapi tapmaq ucun Unvan.Az sayti size komek edecek.\nev alqi satqisi ev elanlari unvan az evler ev alqi satqisi kohne tikili gence torpaq sahesi lala.fo lalofo.az mobil telefonlar lalafon.az masinlar kombi ustasi kondisioner ustasi kurslar lalafo. az ikinci el pianino tezbazar.az


Tarixin Xankəndi səhifəsi – II yazı\nAna Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Tarixin Xankəndi səhifəsi – II yazı\nYazının əvvəlini bu linkdən - http://modern.az/az/news/152628#gsc.tab=0 oxuya bilərsiniz.\nSSRİ dövründə Dağlıq Qarabağ məsələsi bir neçə dəfə Kremldə müzakirə müstəvisinə çıxarılmaq həddinə gəlib. Toplum kimi mövcud olduqları vaxtdan Azərbaycanın torpaqlarına göz dikən ermənilərin Dağlıq Qarabağın Ermənistanın tərkibinə verilməsi ilə bağlı məkrli planlarını həyata keçirilməsində əsas havadarları, dəstək verənləri isə hiyləgərliklə daha yuxarılarda qərar tutan ermənilər olub.\nUzun illər əsl erməni xislətinə uyğun yaltaqlığı ilə Moskvada yüksək vəzifələrdə çalışan, birincilərlə yaxınlığı ilə fərqlənən Anastas Mikoyan bu məsələnin ermənilərin xeyrinə həll olunması üçün yetərincə canfəşanlıq göstərib. Mikoyan 1945-ci ildə Ermənistanın 1-ci katibi Arutinovla Stalinin görüşünü təşkil edib.\n1945-ci il oktyabrın 27-də Stalin Ermənistanın 1-ci katibi Arutinovu qəbul edib. Qısa dialoqdan sonra Arutinov Stalinə bir zərf uzadaraq Ermənistan kommunistlərinin xahişini rəhbərə çatdırıb:\n- Yoldaş Stalin, Ermənistan kommunistləri və zəhmətkeşləri sizin köməkliyinizlə illərdən bəri hökm sürən bir ədalətsizliyə son qoymağı sizdən xahiş edir.\n- Hansı ədalətsizlikdən söhbət gedir, nəyi nəzərdə tutursunuz?\n- Xahiş edirik Dağlıq Qarabağ məsələsini araşdırıb Ermənistan SSR-in tərkibinə verilməsi ilə bağlı erməni xalqının haqqını və arzusunu nəzərə alasınız.\nStalin zərfi açıb, Arutinovun əsassız arqumentlərini oxuya-oxuya özünəməxsus ciddi səslə soruşub:\n- Siz elə düşünürsünüz ki, SSRİ daxilində sərhədləri dəyişmək asandır? Və siz bu məsələ ilə bağlı yoldaş Bağırovla söhbət etmisiniz?\n- Xeyr, yoldaş Stalin, bu haqda söhbətimiz olmayıb...\nArutinovun Stalinə ünvanladığı Dağlıq Qarabağla bağlı məktubunu rəhbər araşdırmaq üçün MK-nın katibi Malenkova yönəldib.\n1945-ci ilin noyabr ayında Mircəfər Bağırov məsələ ilə bağlı Malenkovdan məktub alıb. Məktubda Dağlıq Qarabağın Ermənistan SSR-nin tərkibinə verilməsi haqqında təklif və bununla bağlı bir çox “əsaslar” göstərilib.\nErməni həmkarının təklif-məktubuna Bağırov çox tutarlı və məntiqli cavab hazırlayıb. Bağırov ilk növbədə məktubda qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağ heç də Arutinovun söylədiyi kimi Ermənistan SSR ilə həmsərhəd deyil, Ermənistan SSR ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti arasında əhalinin əksəriyyəti azərbaycanlılar olan Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın, Dəstəfur (indiki Daşkəsən) rayonları yerləşir.\nDaha sonra Mircəfər Bağırov aşağıdakıları qeyd edib:\n“Eyni zamanda ÜIK(b)P MK-nın nəzərinə çatdırmağı lazım bilirik ki, DQMV-in Ermənistan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə baxarkən, Azərbaycan SSR ilə bitişik və əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarət olan Ermənistan SSR-nin Əzizbəyov, Vedi, Qarabağlar rayonlarının Azərbaycan SSR-yə verilməsi məsələsinə də baxılmalıdır... Eyni zamanda Gürcüstan SSR-in Borçalı rayonunun Azərbaycan SSR-in tərkibinə qatılması məsələsinə də baxılmalıdır. Çünki əhalisi tamamilə azərbaycanlılardır və Azərbaycan SSR-lə bilavasitə yanaşıdır. Nəhayət, biz xahiş edirik, Dağıstan MSSR-in Dərbənd və Qasımkənd rayonları ərazisinin də Azərbaycan SSR tərkibinə daxil edilməsi məsələsinə də baxılsın. Bu rayonların əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və onların əksəriyyəti heyvandarlıqla məşğuldur, ilin 9 ayını Azərbaycan ərazisində yaşayırlar”.\n1945-ci ilin dekabrın 10-da Bağırov cavab məktubunu Malenkova göndərib. Malenkov tutarlı və məntiqli cavabdan hətta təəcüblənib və bu məsələni Stalinlə rəsmi şəkildə deyil, sadəcə şifahi adi bir söhbətdə Arutinovun “cəsarətli” təklif-məktubunu ermənilərin “xəyallar arxivinə” göndərib.\nBeləliklə də, Kreml Arutinovun və Xankəndində yaşayan erməni millətçilərinin məktubuna “yox” deyib, ermənilərin 1945-ci ildəki Qarabağ arzusu bu dəfə də iflasa uğrayıb.\nBir neçə ildən sonra, 1964-cü ildə Krım Rusiyanın tərkibindən çıxarılıb Ukraynaya veriləndə Mikoyan zamanın onların xeyrinə işləyəcəyini, əlverişli məqam olduğunu düşünüb və Dağlıq Qarabağla bağlı Xruşova yenidən müraciət edib. Yoldaşlıq münasibətlərinin olmasına baxmayaraq, Mikoyanın bu bezdirici təklifi sovet rəhbərini özündən şıxarıb və bu məsələyə birdəfəlik son qoymaq üçün Mikoyana bir cümlə ilə cavab verib:\nBeləliklə, bu dəfə də ermənilərin Qarabağ xülyası baş tutmayıb, Xankəndində cavab gözləyən erməniləri Xruşov məyus edib.\n1967-ci ilin iyul ayında Dağlıq Qarabağda, Xankəndində nə baş verirdi?\n1967-ci ildə daha çox səs-küyə səbəb olan və Xankəndində gərginliyi son haddə çatdıran hadisə isə Xocavənd rayonunda baş verir. Rayonun Qaradağlı kəndində azərbaycanlıların və ermənilərin birgə təhsil aldıqları orta məktəbdə bir erməni uşağı yoxa çıxır. Səhərisi gün vəhşicəsinə qətlə yetirilmiş uşağın meyiti yol kənarından tapılır. Bu hadisədən bir neçə gün sonra heç bir əsas olmadan həmin məktəbin direktoru Ərşad Məmmədovu və daha iki azərbaycanlı müəllimi həbs edirlər. Vilayət prokurorluğu işi Ali Məhkəməyə göndərir. Ali Məhkəmə isə işə Xankəndində baxılması üçün qərar verir. Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin üzvlərindən birinin sədarəti altında məhkəmə prosesi başlanır.\n“Qarabağın bütün erməni icması işini-gücünü buraxıb məhkəmə salonlarına doluşur, küçələrdə səsgücləndiricilərlə məhkəmənin gedişini izləyirdilər. İrəvandan və Ermənistanın digər rayonlarından da avtobuslarla Stepanakertə çoxlu ermənilər gətirilmişdi. Onlar həyasızcasına araqızışdırmaqla, təxribatla məşğul olurdular. Axır ki, məhkəmə prosesi başa çatdı. Hökmün verilmə vaxtı yetişdi. Lakin ermənilər işlərini elə qurdular ki, hökmün oxunacağı zaman Bakıda mühüm bir müşavirənin keçirildiyi vaxta təsadüf etdi. Belə ki, hökmün oxunmasından bir gün qabaq vilayətin bütün məsul işçiləri Bakıya müşavirəyə çağrıldılar. Stepanakertdə yerli rəhbərlərdən yalnız DTK-nın şöbə rəisi Markarov qalmışdı. Belə bir gərgin vaxtda erməni qaraguruhunun təzyiqi altında məhkəmə Ərşad Məmmədova ölüm hökmü oxumağa məcbur qaldı. Hökmün oxunuşundan sonra hakimlər tez-tələsik maşınlarına minib şəhəri tərk etdilər. Ərşad Məmmədovu və digər iki azərbaycanlını dustaqlar üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi maşına mindirdilər. Minlərlə erməni vəhşisinin “Ərşada ölüm!” çığırtıları altında əvvəl onları yerli həbsxanaya aparmaq istəsələr də, sonra fikirlərini dəyişib şəhərin yuxarı hissəsində yerləşdirilmiş, indi adı bütün azərbaycanlılara yaxşı tanış olan 366-cı alayın düşərgəsinə gətirdilər. Azğınlaşmış ermənilər maşının qabağını düşərgənin darvazasının qarşısında kəsdilər. Hərbçilərin gözü önündə ermənilər dustaq maşınını “Kalaşnikov”, “Makarov” tipli odlu silahlardan atəşə tutdular, sonra dəmir linglə maşının qapısını sındıraraq yaralarından yağış kimi qan süzən dustaqları yerə düşürdülər. Onları vəhşicəsinə öldürdülər. Bu azmış kimi Ərşad Məmmədovu yaxınlıqda yaşayan qoca erməni Aleksanın həyətinə sürüdülər. Cəsədin qollarını çarmıxa açdılar, ayaqlarını şaquli vəziyyətə gətirdilər. Tonqal qurdular, qoca erməni benzin gətirdi. Üstünə Ərşad Məmmədovun cəsədi sərilmiş tonqala od vurub yandırdılar. Bütün bu qeyri-adi vəhşi mərasim bir xeyli çəkdi. O vaxt Bakıdan, mərkəzi idarədən Xankəndinə ezamiyyətə gəlmiş milliyətcə rus olan Banserev də bu hadisələrin şahidi idi. O cümlədən Markarov da baş verən olayların seyrçisi idi”.\nGöründüyü kimi, Xankəndində vəhşiləşmiş ermənilərin azğınlıqları son həddə çatır. Azərbaycanlıların vəhşicəsinə qətlə yetirilməsindən sonra (məhz, hadisələrdən sonra) Markarov baş verənlər haqqında Bakıya məlumat verir. Qısa bir müddət ərzində Şuşa və Xankəndi ağır texnikalar və canlı qüvvələrlə mühasirəyə alınır. Gediş-gəlişin qarşısı alınır. Hadisə yerinə başqa yaşayış məntəqələrindən gəlmək istəyənlər buraxılmır. Sonralar o da məlum olur ki, mühasirə məsələsi də ermənilərin əvvəlcədən düşünülmüş planı olub. Təbii ki, hadisələrdən xəbər tutan Ağdam camaatı erməniləri cavabsız qoymayacaqdı, qisas almaq üçün Xankəndinə üz tutacaqdılar. Ermənilər bunu nəzərə almışdılar.\nYaranmış gərgin vəziyyətin ciddiliyi nəzərə alınaraq səhərisi gün MK-nın birinci katibi Vəli Axundov, Nazirlər Sovetinin sədri Ənvər Əlixanov, Ali Sovetin sədri Məmməd İsgəndərov Dağlıq Qarabağa gəlirlər. Şuşada fövqəladə qərərgah yaradılır. Bundan əlavə Moskvadan və Bakıdan xüsusi istintaq qrupları da hadisə ilə bağlı işə başlayırlar. Həmin ərəfədə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri general-mayor Heydər Əliyev də Xankəndinə gəlir. Dağlıq Qarabağa ezam olunanların əksəriyyəti Şuşada otursalar da, Heydər Əliyev real təhlükələrə baxmayaraq, Xankəndində, DTK-nın şöbəsində əyləşir. Onun üzərinə olduqca mürəkkəb və çətin bir iş düşür. Erməni millətçilərinin böyük hiyləgərliklə qurduqları oyunları, cinayət əməllərini ifşa etmək, günahsız azərbaycanlıların qatillərinin layiqincə cəzalandırılmasına nail olmaq, ən başlıcası isə Xankəndində azğınlaşmış ermənilərin qarşısında azərbaycanlıların şərəfini qorumaq. Təcrübəli çekist, DTK kimi çətin bir orqanda tutduğu vəzifələrdən asılı olmayaraq, hər zaman millətinin, xalqının tərəqqisinə xidmət edən Heydər Əliyev Xankəndində baş vermiş cinayət hadisəsi ilə yaradılmış əməliyyat qrupuna rəhbərlik edərkən yaxşı bilirdi ki, söhbət adi bir cinayətin açılmasından deyil, xalqının, azərbaycanlıların şərəfindən gedir. Heydər Əliyev onu da yaxşı bilirdi ki, türk qanına susamış millətçi cinayətkarlar layiqli cəzalarını almazlarsa, qətl hadisələrini törədənlər və onların havadarları məsuliyyətə cəlb olunmazsa, hadisələr daha ağır nəticələrə səbəb olacaq. Təbii ki, Heydər Əliyev onu da bilirdi ki, Xankəndində baş verən hadisələr Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirmək planının başlanğıc həlqəsi idi.\nBu bir həqiqətdir ki, o zaman general Heydər Əliyev DTK sədri kimi Xankəndinə getməsəydi, o qanlı cinayətin üstü ört-basdır ediləcəkdi. Məhz Heydər Əliyevin qətiyyəti sayəsində erməni millətçilərinin çirkin əməlləri ali-üst oldu. Ermənilər özləri də bir məsələni yaxşı dərk edirlər ki, nə qədər Heydər Əliyev var, onların planlarının hayata keçməsi mümkün olmayacaq. Tarix də bunu sübut etdi ki, Ermənistan Qarabağa qarşı təcavüz planlarını Heydər Əliyevin SSRİ rəhbərliyindən uzaqlaşdıqdan sonra həyata kecirməyə başladılar.


İdmançılarımızın növbəti uğuru – Boyukmillet.com\nHome » Dünya » İdmançılarımızın növbəti uğuru\nİdmançılarımızın növbəti uğuru\n16 Noyabr 2017\tDünya 161 Views\nRusiyanın Moskova şəhərində powerlifting üzrə dünya çempionatı keçirilir. Yarışın ilk günlərində Azərbaycan yığma komandası uğur əldə edib. Belə ki, gənclər arasında 60 kq çəki dərəcəsində çıxış edən Zərifə Hüseynova dünya çempionu adını qazanıb. Belə bir 67 kq çəki dərəcəsində Sevil Həsənova da imza atıb.\nKişilərdən ibarət yığmamızın üzvləri – Elmir Tanrıverdiyev (60 kq), Rövşən Xəlilov (75 kq), Razim Hüseynov (125 kq) çempion adını qazanıbar. 100 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən Namiq Mehdiyev isə gərgin keçən mübarizədən sonra cüzi bir fərqlə dünya üçüncüsü olub. Xatırladaq ki, yığmamızın baş məşqçisi Şəmsi Bayramovdur.\nYeri gəlmişkən onu da bildirək ki, bu yarışın qaliblərindən biri – Rövşən Xəlilov Mingəçevirdəndir. Məlumat üçün bildirək ki, o, Mas-Wrestling və powerlifting üzrə 17 qat Azərbaycan çempionu, powerlifting üzrə Avropa çempionu, Azərbaycan rekordçusudur.\nQeyd edək ki, yarış davam edir. Yarışı Azərbaycan Powerlifting Federasiyasının prezdenti Ələddin Əliyev də izləyir. Hal-hazırda yarışlar davam edir, növbəti günlərdə çıxış edəcək idmançılarımıza da uğurlar arzu edirik\nPrevious Kəmaləddin Heydərova yeni vəzifə verildi – Prezident dəyişiklik etdi + Sərəncam\nNext Prezident İlham Əliyev Xırdalan şəhərində ümummilli lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib