Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 85.3 və 85.4-cü maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin V hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair\n23 aprel 2021-ci il Bakı şəhəri\nAzərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin VII hissəsinə, “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 27.2 və 32-ci maddələrinə və Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Daxili Nizamnaməsinin 39-cu maddəsinə müvafiq olaraq, konstitusiya məhkəmə icraatının yazılı prosedur qaydasında keçirilən məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası İnsan hüquqları üzrə müvəkkilinin (Ombudsmanın) sorğusu əsasında Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 85.3 və 85.4-cü maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin V hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair konstitusiya işinə baxdı.\nİş üzrə hakim C.Qaracayevin məruzəsini, maraqlı subyektlərin nümayəndələri Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (Ombudsman) Aparatının Elmi-analitik sektorunun müdiri M.Məmmədovun və Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Aparatının Dövlət quruculuğu, inzibati və hərbi qanunvericilik şöbəsinin Hərbi qanunvericilik sektorunun müdiri E.Əsgərovun, mütəxəssis Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının hakimi Ə.Novruzovun mülahizələrini, ekspert Bakı Dövlət Universitetinin Cinayət hüququ və kriminologiya kafedrasının müdiri, hüquq üzrə elmlər doktoru, professor Ş.Səmədovanın rəyini və iş materiallarını araşdırıb müzakirə edərək Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu\nAzərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (Ombudsman) Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə (bundan sonra – Konstitusiya Məhkəməsi) sorğu ilə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra – Cinayət Məcəlləsi) 85.3 və 85.4-cü maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra – Konstitusiya) 12-ci maddəsinin I hissəsinə, 17-ci maddəsinin IV və V hissələrinə, 26-cı maddəsinin II hissəsinə, 71-ci maddəsinin I və II hissələrinə, 149-cu maddəsinin I və III hissələrinə uyğunluğunun yoxlanılmasını xahiş etmişdir.\nSorğuda göstərilmişdir ki, Cinayət Məcəlləsinin 84.1-ci maddəsinə əsasən, cinayət törədərkən on dörd yaşı tamam olmuş, lakin on səkkiz yaşına çatmayan şəxslər yetkinlik yaşına çatmayanlar hesab olunur. Cinayətin subyekti olan yetkinlik yaşına çatmayanlara təyin edilə bilən cəza növlərindən biri ictimai işlərdir. Cinayət Məcəlləsinin 85.3-cü maddəsinin tələbinə görə, ictimai işlər səksən saatdan üç yüz iyirmi saatadək müddətə təyin olunur və yetkinlik yaşına çatmayan məhkumun bacardığı, onun təhsildən və əsas işindən asudə vaxtlarda yerinə yetirdiyi işlərdən ibarətdir. Bu cəza növünün icra müddəti on beş yaşınadək şəxslər üçün gündə iki saatdan, on beş yaşından on altı yaşınadək şəxslər üçün isə gündə üç saatdan çox ola bilməz.\nAzərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin (bundan sonra – Cəzaların İcrası Məcəlləsi) 35.1-ci maddəsinə görə, məhkumlar ictimai işləri yerinə yetirdikləri yerin müəssisədaxili intizam qaydalarına riayət etməli, əməyə vicdanla yanaşmalı, onlar üçün müəyyən olunmuş yerlərdə və hökmdə müəyyən olunmuş müddətdə işləməli, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi qaydada elektron nəzarət vasitəsindən istifadə etməli, elektron nəzarət vasitəsini ictimai işlərin yerinə yetirildiyi yerlərdə gəzdirməli, həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etməli və yaşayış yerini dəyişdikdə bu barədə icra məmuruna məlumat verməlidirlər.\nSorğu onunla əsaslandırılmışdır ki, Konstitusiyanın 17-ci maddəsinin IV və V hissələrinə, 26-cı maddəsinin II hissəsinə müvafiq olaraq, uşaqları onların həyatına, sağlamlığına və ya mənəviyyatına təhlükə törədə bilən fəaliyyətə cəlb etmək qadağandır. 15 yaşına çatmamış uşaqlar işə götürülə bilməzlər. Dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Cinayət Məcəlləsinin 85.3-cü maddəsində isə on beş yaşınadək şəxslərin təhsilindən və əsas işindən asudə vaxtlarında bacardıqları işlərin icrasına cəlb edilməsi nəzərdə tutulmuşdur.\nSorğuverənin qənaətinə görə, ictimai işlər cəzasının işləməsi qadağan olunan 15 yaşınadək şəxslərə münasibətdə tətbiqi onların azadlıq hüququnun məhdudlaşdırılmasına, sağlamlığının qorunması hüququnun, eləcə də bu kateqoriya şəxslərin əmək fəaliyyətinə cəlb edilməsinin qadağan olunması ilə bağlı Konstitusiya normalarının pozulmasına səbəb ola bilər. Halbuki, Konstitusiyanın 149-cu maddəsinin I və III hissələrində göstərilir ki, normativ hüquqi aktlar hüquqa və haqq-ədalətə (bərabər mənafelərə bərabər münasibətə) əsaslanmalıdır. Qanunlar Konstitusiyaya zidd olmamalıdır.\nSorğuda həmçinin qeyd olunur ki, Cinayət Məcəlləsinin 85.4-cü maddəsinə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayanlara islah işləri iki aydan bir ilədək müddətə təyin edilir. Bu zaman məhkumun qazancından məhkəmənin hökmü ilə müəyyən edilmiş miqdarda, beş faizdən iyirmi faizə qədər pul dövlət nəfinə tutulur.\nİslah işləri növündə cəza məhkumun əsas iş yeri üzrə çəkilir. İslah işləri növündə cəzaya məhkum olunmuş şəxslər məhkum edilməzdən əvvəl işlədikləri vəzifədə və ya işdə qalırlar. Bu şəxslər başqa vəzifəyə və ya işə yalnız əmək qanunvericiliyi ilə müəyyən olunmuş qaydada və ümumi əsaslarla keçirilə bilərlər (Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 40 və 41.1-ci maddələri).\nSorğuverən hesab edir ki, 14 yaşından 15 yaşınadək olan yetkinlik yaşına çatmayanların işləməsi və onlara ictimai işlər və əsas iş yeri üzrə çəkilən islah işləri növündə cəzaların tətbiqini nəzərdə tutan Cinayət Məcəlləsinin 85.3 və 85.4-cü maddələri hüquqa və haqq-ədalət meyarlarına cavab verməməklə Konstitusiyanın 17-ci maddəsinin V hissəsi, eləcə də digər qeyd olunan normaların tələbləri ilə ziddiyyət təşkil edir.\nKonstitusiyanın 17-ci maddəsinin IV və V hissələrində göstərilmişdir ki, uşaqları onların həyatına, sağlamlığına və ya mənəviyyatına təhlükə törədə bilən fəaliyyətə cəlb etmək qadağandır. 15 yaşına çatmamış uşaqlar işə götürülə bilməzlər.\n“Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – “Uşaq hüquqları haqqında” Qanun) 1-ci maddəsinə uyğun olaraq, uşaqların hüquq və vəzifələri 18 yaşına (yetkinlik yaşına) çatmayan və tam fəaliyyət qabiliyyəti əldə etməyən hər bir şəxsə aid edilir. Konstitusiyaya uyğun olaraq uşaq hüquqlarının həyata keçirilməsinə dövlət nəzarət edir. Dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Azərbaycan Respublikasının normativ hüquqi aktları və müvafiq orqanların qərarları uşaq mənafelərinə zidd olmamalı və onların icrası uşaqların həyatına, inkişafına və tərbiyəsinə zərər gətirməməlidir (“Uşaq hüquqları haqqında” Qanunun 4 və 5-ci maddələri).\nUşaqların yaşına, səhhətinə, ümumtəhsil və peşə hazırlığı səviyyəsinə uyğun olaraq əmək hüququ vardır. Uşaqların əmək hüququnun yaranmasının və həyata keçirilməsinin şərtləri Azərbaycan Respublikasının əmək qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir.\nAzərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi (bundan sonra – Əmək Məcəlləsi) işçilərlə işəgötürənlər arasında yaranan əmək münasibətlərini, habelə onlarla müvafiq dövlət hakimiyyəti orqanları, hüquqi şəxslər arasında həmin münasibətlərdən törəyən digər hüquq münasibətlərini tənzimləyir. Həmin Məcəllənin 46-cı maddəsinin 4-cü hissəsinə görə, əmək müqaviləsi on beş yaşına çatmış fiziki şəxslərlə bağlanıla bilər. 15 yaşına çatmamış şəxslərlə bağlanılan əmək müqaviləsi etibarsız sayılır və belə müqaviləni bağlayan işəgötürən bu Məcəllənin 312-ci maddəsinə uyğun olaraq inzibati məsuliyyətə cəlb edilir. On beş yaşından on səkkiz yaşınadək olan şəxslərlə əmək müqaviləsi bağlanarkən onların valideynlərindən və ya övladlığa götürənlərdən (qəyyumlarından) birinin və yaxud qanunla onları əvəz edən şəxslərin yazılı razılığı alınmalıdır. Həmçinin Əmək Məcəlləsinin 249-cu maddəsində göstərilmişdir ki, yaşı 15-dən az olan şəxslərin işə qəbul edilməsinə yol verilmir.\nKonstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkilinin (Ombudsmanın) sorğusunda qaldırılan məsələlər vahid məhkəmə təcrübəsinin formalaşdırılması üçün əhəmiyyət kəsb edərək insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə yönəlmişdir. Belə ki, qeyd olunan məsələlərə aydınlıq gətirilməsi, həmçinin cinayət törətmiş yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin cəmiyyətə yenidən inteqrasiyasına, “risk altında” olan uşaqlara dair alternativ cəza növlərinin tətbiqinin təkmilləşdirilməsinə xidmət etmiş olar.\nBu baxımdan Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu sorğuda qaldırılan məsələnin düzgün həll edilməsi üçün cinayət qanunvericiliyinə müvafiq olaraq cəza institutunun mahiyyəti və məqsədinin açıqlanmasını, eləcə də yetkinlik yaşına çatmayanlar barəsində cinayət məsuliyyətinin və cəzanın xüsusiyyətlərinin nəzərdən keçirilməsini zəruri hesab edir.\nCinayətkarlığa qarşı tətbiq edilən cinayət hüquqi təsir vasitələrinin səmərəli olması onların hüquq pozuntusu törətmiş şəxsin fərdi xüsusiyyətlərinə, törədilmiş cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, xarakterinə mütənasib olması, habelə məsuliyyətin və cəzanın fərdiləşdirilməsi ilə sıx bağlıdır. Cəza cinayətin hüquqi nəticəsi olmaqla fərdin təqsirli olaraq törətdiyi ictimai təhlükəli əmələ görə dövlət tərəfindən kəskin mənfi münasibətin göstəricisi kimi çıxış edir.\nCinayət Məcəlləsinin 41-ci maddəsinə əsasən, cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində Cinayət Məcəlləsi ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Göstərilən normalardan aydın olur ki, cəza törədilmiş cinayətin hüquqi nəticəsi olmaqla cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulan hallarda və hədlərdə təqsirkara qarşı yönəldilir və onun həmin cəzanın icrası ilə əlaqədar məhrumiyyətlərə məruz qalması cəzanın məqsədlərinə nail olunmasına xidmət edir (Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 56.1.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 2012-ci il 12 yanvar tarixli Qərarı).\nCinayət törətmiş şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi və cəzalandırılması üçün qanunla müəyyən olunmuş yaş həddinə çatma və anlaqlılıq zəruri şərt hesab olunur.\nCinayət törədənədək on altı yaşı tamam olmuş şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir. On dörd yaşı tamam olmuş şəxs yalnız qəsdən adam öldürməyə, qəsdən sağlamlığa az ağır və ya ağır zərər vurmağa, adam oğurlamağa, oğurluğa, soyğunçuluğa, quldurluğa və s. əməllərə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir. İctimai təhlükəli əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətdiyi zaman bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatmamış şəxslər barəsində görülən tədbirlər və həmin tədbirlərin tətbiqi qaydası müvafiq qanunla müəyyən edilir (Cinayət Məcəlləsinin 20-ci maddəsi).\nGöründüyü kimi, Cinayət Məcəlləsində, bir qayda olaraq, şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi və cəzalandırılması üçün cinayət törədərkən on altı yaşına çatması tələb olunur. Bir sıra hallarda isə qanunverici törədilən cinayətin xarakterini, qəsdən törədilməsini, belə əməllərin kriminal xarakterini dərk etmək qabiliyyətinə malik olmanı və digər halları nəzərə alaraq ayrı-ayrı cinayətlərə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmək üçün zəruri yaş həddini on dörd yaş hesab edir.\nCinayət Məcəlləsinin 84-cü maddəsinə əsasən, cinayət törədərkən on dörd yaşı tamam olmuş, lakin on səkkiz yaşına çatmayan şəxslər yetkinlik yaşına çatmayanlar hesab olunur. Yetkinlik yaşına çatmayanlar cinayət törətdikdə, onlara cəza təyin edilə bilər və ya tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilə bilər.\nQanunverici 14 yaşından 18 yaşına qədər olan şəxsləri yetkinlik yaşına çatmayanlar qrupuna aid edərkən onların kifayət qədər əqli yetişkənliyə çatmadıqlarını və həyat təcrübələrinin az olmasını nəzərə almışdır. Bu səbəbdən də cinayət qanunvericiliyi yetkinlik yaşına çatmayanların törətdiyi cinayətə görə məsuliyyətin həlli və cəza təyini zamanı onların həyat və tərbiyə şəraitinin, psixi inkişaf səviyyəsinin, onun şəxsiyyətinin digər xüsusiyyətlərinin və kənar şəxslərin ona təsirinin nəzərə alınmasını məcburi sayır.\nQanunverici cinayətin subyekti qismində çıxış edən yetkinlik yaşına çatmayan şəxslər barəsində cinayət mühakimə icraatının aparılmasının xüsusi qaydalarını, habelə bu kateqoriya şəxslərə münasibətdə tətbiq oluna biləcək məhdud sayda cəza növləri nəzərdə tutmaqla onların bu sahədə hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə xüsusi diqqətlə yanaşmışdır. Bununla bağlı Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, uşaqların müdafiəsi siyasəti Azərbaycan Respublikasının dövlət siyasətinin tərkib hissəsidir. Uşaqların hüquq və azadlıqlarının qorunması, uşaqların keyfiyyətli təhsil və yüksək standartlara cavab verən tibbi xidmətlərlə təmin edilməsi, onların qayğı ilə əhatə olunması, yüksək mənəvi və sosial mühitdə böyüməsi üçün zəruri şəraitin yaradılması, hərtərəfli şəxsiyyət və layiqli vətəndaş kimi formalaşması Azərbaycan Respublikasının dövlət uşaq siyasətinin prioritet istiqamətlərini təşkil edir.\nBu baxımdan Cinayət və Cinayət-Prosessual Məcəllələrində, eləcə də “Uşaq hüquqları haqqında” Qanunda cinayət icraatı qaydalarının uşaqlara tətbiqinin ayrıca xüsusiyyətləri nəzərdə tutulmuşdur. Adıçəkilən Qanunun 42-ci maddəsinə görə, uşaqlar barəsində məhkəməyədək icraatın, həmçinin birinci, apellyasiya və kassasiya instansiyaları icraatının xüsusiyyətləri Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi ilə müəyyən edilir. Uşaqların törətdikləri cinayətlər üzrə məhkəməyədək icraat yalnız ibtidai istintaq şəklində aparılır. Uşaqlar barəsində həbsə alma qətimkan tədbirinin tətbiq edilməsinə yalnız onlara az ağır zorakı cinayətin, habelə ağır və ya xüsusilə ağır cinayətin törədilməsi istinad edildikdə yol verilir. Uşaqların azadlıqdan məhrum edilməsi ilə bağlı olan cəza tədbirləri məhkəmələr tərəfindən yalnız həmin məsələnin mükəmməl baxılmasından sonra tətbiq edilməli və imkan daxilində aşağı həddə təyin edilməlidir.\nCinayət Məcəlləsinin 85-ci maddəsi yetkinlik yaşına çatmayanlar barəsində tətbiq edilən cəza növlərini məhdudlaşdıraraq cəmi 5 cəza növü (cərimə, ictimai işlər, islah işləri, azadlığın məhdudlaşdırılması və müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə) müəyyən etmiş və hər bir cəza üçün qısaldılmış müddət və ya azaldılmış məbləğlər nəzərdə tutmuşdur.\nQeyd olunmalıdır ki, yetkinlik yaşına çatmayanlara təyin edilə biləcək cəza növləri müəyyən edilərkən onların əqli və iradəvi xüsusiyyətlərinin, cinayətin törədilməsi hallarının, eləcə də cəmiyyətdə olan faydalı roluna uyğun olaraq yenidən inteqrasiyasına yardım etmiş olmasının nəzərə alınması tələbi beynəlxalq hüquq normalarından da irəli gəlir.\nBelə ki, bu kateqoriya şəxslərin törətdiyi cinayətə görə tətbiq edilən cəza növləri və tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisinin 29 noyabr 1985-ci il tarixli “Yetkinlik yaşına çatmayanlar barəsində ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə aid minimal standart qaydaları” (Pekin Qaydaları) və “Uşaq hüquqları haqqında” 20 noyabr 1989-cu il tarixli Konvensiyası ilə müəyyən edilir. Göstərilən beynəlxalq aktlarda məhz yetkinlik yaşına çatmayan şəxslər barəsində cinayət mühakimə icraatının xüsusiyyətlərini müəyyən edən, onların hüquq və azadlıqlarına təminat verən bir sıra əsas prinsiplər və qaydalar əks etdirilmişdir.\n“Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyanın 40-cı maddəsinə müvafiq olaraq, iştirakçı dövlətlər cinayət qanunvericiliyini pozmuş hesab edilən, onu pozmaqda təqsirləndirilən və ya təqsirli sayılan hər bir uşağın onunla elə bir rəftar hüququnu tanıyırlar ki, belə rəftar uşaqda ləyaqət və mənlik hislərinin inkişafına kömək edir, uşaqda insan hüquqlarına və başqalarının əsas azadlıqlarına hörmət hissini möhkəmləndirir və bu zaman uşağın yaşını və onun reinteqrasiyasına və cəmiyyətdə faydalı rol oynamasına kömək göstərilməsinin arzu edildiyini nəzərə alır.\nBeynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq formalaşmış yeni yanaşmaya görə yetkinlik yaşına çatmayan şəxs cinayəti işləmiş kimi deyil, cinayəti törədəcək şəraitə düşürülmüş şəxs kimi qiymətləndirilir. Bu yanaşma uşağı bir cinayətkar olaraq görmür və cinayətə yönəldildiyini qəbul etməklə, onu da cinayətin müəyyən mənada qurbanı kimi qəbul edir. Lakin bu vəziyyət cinayət törətmiş uşağın cəzasız qalacağı mənasına gəlməməli, tətbiq ediləcək sanksiya uşağın vəziyyətinə və törətdiyi əmələ uyğun və mütənasib olmalıdır.\nSorğuda qaldırılan məsələ ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, yetkinlik yaşına çatmayanlara təyin edilən digər cəza növləri kimi ictimai işlər cəzası da tətbiq edilərkən bu cəzanın onların psixoloji vəziyyətinə, cəmiyyətdəki inkişafına, yenidən tərbiyə edilməsinə təsiri və həmin şəxslərin ləyaqət və mənlik hislərini zədələməməsi kimi amillər diqqətlə nəzərdən keçirilməli və bu sahədə mövcud qanunvericilik aktlarının tələblərinə əməl edilməlidir.\nAzərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 17 oktyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “İctimai işlər cəzasına məhkum olunmuş və ictimai işlər növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilmiş şəxslərin cəlb ediləcəyi işlərin növləri və belə işlərin keçiriləcəyi yerlərin müəyyənləşdirilməsi Qaydası”nın 4-cü bəndində barəsində ictimai işlər tətbiq edilən yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin cəlb ediləcəyi işlərin və belə işlərin icra ediləcəyi yerlərin müəyyənləşdirilməsinin xüsusiyyətləri göstərilmişdir. Bu bəndə görə, barəsində ictimai işlər tətbiq edilən yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin cəlb ediləcəyi işlər və belə işlərin keçiriləcəyi yerlər müəyyənləşdirilən zaman onların təhsilindən və ya əsas işindən sonra asudə vaxtlarında yerinə yetirə biləcəyi işlər əsas götürülməli, onların yaş dövrünə uyğun psixoloji cəhətləri nəzərə alınmalıdır. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin cəlb ediləcəyi işlər və belə işlərin həyata keçiriləcəyi yerlər müəyyənləşdirilərkən onların təhsili və ya əsas işi, cinsi mənsubiyyəti, yaş dövrünə uyğun fiziki sağlamlığı və psixoloji cəhətləri, həyatı qavrama baxışları nəzərə alınır. İctimai işlərin növləri və belə işlərin həyata keçiriləcəyi yerlər müəyyən edilən zaman kənardan hamının sərbəst şəkildə görə bilmədiyi, həmçinin belə işlərin icrasının digər şəxslər tərəfindən foto və video çəkilişlərinin aparılması mümkün olmadığı işlərə və iş yerlərinə üstünlük verilməlidir.\nAzərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Kollegiyasının 24 aprel 2018-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “İctimai işlər növündə cəzanın və inzibati tənbehin icrası Qaydaları”na əsasən, ictimai işlərin icrası şəxsin yaşadığı ərazinin yerli icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi ictimai yerlərdə həyata keçirilir. İctimai işlər növündə cəzanın və inzibati tənbehin məqsədlərinə barəsində ictimai işlər tətbiq edilmiş şəxsin ictimai faydalı əməkdə iştirakı vasitəsilə nail olunur. İctimai işləri şəxsin yaşadığı yerin icra məmuru icra edir.\nBeləliklə, barəsində ictimai işlər tətbiq edilən şəxslərin cəlb ediləcəyi işlərin növünün və icra ediləcəyi yerlərin müəyyənləşdirilməsi, həmin şəxslərin ictimai işlərə göndərilməsi, belə işlərin təşkili və nəzarət tədbirləri qüvvədə olan cinayət, cəzaların icrası qanunvericiliyi normalarına və müvafiq “Qaydalara” uyğun olaraq həyata keçirilir. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin qanunvericilik normalarına və beynəlxalq hüquqi aktlara zidd olaraq məcburi əmək fəaliyyətinin icrasına yönəldilməsi onların psixoloji və mənəvi inkişafına, o cümlədən cəmiyyətdə formalaşmasına mənfi təsir göstərə bilər.\nQanunverici 14 yaşı tamam olmuş yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin ictimai işlərə cəlb edilməsini mümkün hesab etməklə onlara münasibətdə digər cəza növlərinə alternativ olaraq ictimai işləri daha yüngül cəza növü kimi nəzərdə tutmuşdur. Xüsusilə vurğulanmalıdır ki, ictimai işlər növündə cəza öz təbiətinə görə islah işləri növündə cəzadan fərqli olaraq əmək hüquq münasibətlərinin əlamətlərini tam şəkildə daşımayaraq cəzaların icrası münasibətlərinin dairəsinə daxildir.\nƏmək hüquq münasibəti isə əmək müqaviləsi əsasında yaranan və əmək hüquq normaları ilə tənzimlənən ictimai münasibətdir. Onun bir tərəfi – işçi müəssisədaxili intizam qaydalarına tabe olmaqla əmək müqaviləsi üzrə şərtləndirilmiş əmək funksiyasını şəxsən yerinə yetirməyi öhdəsinə götürür, digər tərəfi – işəgötürən isə işçiyə iş təqdim etməyə, sağlam və təhlükəsiz əmək şəraitini təmin etməyə və onun əməyini ödəməyə borcludur.\nƏmək Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə görə, işçi – işəgötürənlə fərdi qaydada yazılı əmək müqaviləsi (kontrakt) bağlayaraq müvafiq iş yerində haqqı ödənilməklə çalışan fiziki şəxsdir. Əmək müqaviləsi (kontraktı) işəgötürənlə işçi arasında fərdi qaydada bağlanan əmək münasibətlərinin əsas şərtlərini, tərəflərin hüquq və vəzifələrini əks etdirən yazılı müqavilədir. Əmək müqavilələri sərbəst bağlanır. Əmək münasibətləri yaratmayan və ya yaratmaq istəməyən heç kəs əmək müqaviləsi bağlamağa məcbur edilə bilməz (Əmək Məcəlləsinin 42-ci maddəsi).\nBeləliklə, əmək münasibətləri muzdla, ödənişlə, işçinin mövcud əmək kollektivinə daxil edilməsi zərurəti (mövcud olduğu halda), eləcə də işin şəxsi icrası zərurəti ilə xarakterizə olunan sosial münasibətlərdir. Məhz bu münasibətlər əmək hüququ predmetinin əsasını təşkil edir.\nMəhkumların ictimai işlərə cəlb edilməsi halında isə əmək münasibətlərinin vacib əlamətləri mövcud olmur. Belə ki, cəza-icra münasibətləri əsasında məhkumlar tərəfindən müəyyən işin yerinə yetirilməsi zamanı yaranan əmək münasibətlərinin əmək qanunvericiliyinin predmetinə aid edilməsinə imkan verməyən zəruri ünsürü qarşılıqlı razılaşmanın – əmək müqaviləsinin mövcud olmamasıdır.\nCəza-icra münasibətləri əsasında yaranan əmək münasibətlərindən fərqli olaraq, əmək müqaviləsi üzrə yaranmış əmək münasibətləri könüllü əməyi ehtiva edir və bu müqavilə əsasında işçinin Əmək Məcəlləsinin 9-cu maddəsində qeyd olunan sərbəst surətdə ixtisasına, sənətinə, peşəsinə uyğun əmək fəaliyyəti növü və iş yeri seçərək əmək müqaviləsi bağlamaq, əmək müqaviləsinin şərtlərini dəyişdirmək və ya onu ləğv etmək üçün işəgötürənə müraciət etmək, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş minimum məbləğdən aşağı olmayan əmək haqqı almaq və bir çox digər əsas hüquqları mövcuddur.\nKonstitusiya Məhkəməsinin Plenumu cəza-icra münasibətlərinin subyektiv tərkibini, vaxt intervalını, əhatə etdiyi dövr və münasibətlərin xarakterini əsas götürərək vurğulayır ki, məhkəmə tərəfindən ittiham hökmü çıxarıldıqda dövlət və məhkum arasında yaranan əmək münasibətləri cəza-icra münasibətlərinə aid olduğundan, Konstitusiyanın 17-ci maddəsinin V hissəsi ilə yetkinlik yaşına çatmayanlara ictimai işlər cəzasının tətbiq edilməsini nəzərdə tutan qanunvericilik normaları arasında ziddiyyət yaranmır. Belə ki, 15 yaşına çatmamış uşaqların işə götürülməsinin qadağan olunmasını nəzərdə tutan normalar əmək hüququ baxımından bütün əlamətləri mövcud olan əmək münasibətlərini ehtiva edir.\nSorğuda qaldırılan digər məsələ yetkinlik yaşına çatmayanlara təyin edilən cəza növlərindən biri olan islah işləri cəzasının 15 yaşınadək şəxslərə tətbiq edilməsinin qanunvericiliyə zidd olması ilə bağlıdır. Cinayət Məcəlləsinin 85.4-cü maddəsinə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayanlara islah işləri iki aydan bir ilədək müddətə təyin edilir. Bu zaman məhkumun qazancından məhkəmənin hökmü ilə müəyyən edilmiş miqdarda, beş faizdən iyirmi faizə qədər pul dövlət nəfinə tutulur.\nCəzaların İcrası Məcəlləsinin 40 və 41-ci maddələrinə müvafiq olaraq, islah işləri növündə cəza məhkumun əsas iş yeri üzrə çəkilir. İslah işləri növündə cəzaya məhkum olunmuş şəxslər məhkum edilməzdən əvvəl işlədikləri vəzifədə və ya işdə qalırlar. Bu şəxslər başqa vəzifəyə və ya işə yalnız əmək qanunvericiliyi ilə müəyyən olunmuş qaydada və ümumi əsaslarla keçirilə bilərlər.\nQeyd olunmalıdır ki, Cinayət və Cəzaların İcrası Məcəllələrinin islah işləri ilə əlaqədar normaları əmək qanunvericiliyinə göndəriş edərək, bu cəza növünün tətbiqi üçün məhkumun iş yerinin olmasını zəruri hesab edir.\nƏmək Məcəlləsinin 3-cü maddəsinin 8-ci hissəsinə əsasən, iş yeri – işçinin haqqı ödənilməklə vəzifəsi (peşəsi) üzrə əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş işləri (xidmətləri) yerinə yetirdiyi yerdir.\nBu baxımdan qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun olaraq, 15 yaşınadək şəxslərin əmək münasibətlərinə girməsinə yol verilmədiyindən, islah işləri növündə cəza yalnız 15 yaşı tamam olan və ya daha çox yaşı olan yetkinlik yaşına çatmayanlar barəsində tətbiq edilə bilər.\nEyni zamanda Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, yetkinlik yaşına çatmayanlar tərəfindən törədilən cinayət işlərinə baxılarkən qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq onları cinayət məsuliyyətinə cəlb etmədən və ya cəzadan azad etməklə tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edərək islah olunmalarının mümkünlüyü məsələsi hər bir halda araşdırılmalıdır. Belə ki, Cinayət Məcəlləsinin 88.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, yetkinlik yaşına çatmayan ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət etdikdə, tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq etməklə onun islah olunması mümkün hesab edilərsə, həmin şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilə bilər. Həmçinin böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət etməyə görə məhkum edilmiş yetkinlik yaşına çatmayan müvafiq tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilməklə cəzadan azad oluna bilər (Cinayət Məcəlləsinin 89.1-ci maddəsi).\nQeyd olunan alternativ tədbirlərin tətbiq edilməsində məqsəd cinayət əməli törətmiş yetkinlik yaşına çatmayan şəxsdə şəxsi məsuliyyət hissini inkişaf etdirərək onu cəmiyyətə qaytarmaq və cəmiyyətdə faydalı rol oynamaqla uşağın düzgün inkişafına kömək etməkdir. Cinayət qanunvericiliyi yetkinlik yaşına çatmayanların islah olunması, daha ağır cəzaların tətbiqinin qarşısının alınması, onlar tərəfindən törədilən cinayətlərin residiv müəyyən edilərkən nəzərə alınmaması, yetkinlik yaşına çatmamanın cəzanı yüngülləşdirən hal olması kimi qaydalara əsaslanır. Yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə təyin edilən cəzanın əsas məqsədi onun cəzalandırılması deyil, günahını dərk etməsi və gələcəkdə hüquqazidd əməllər törətməsinin qarşısının alınması, uşağın olduğu mühitdən çıxarılaraq qorunması, cinayət törətmənin həyat tərzinə çevrilməsinin qarşısının alınması, yəni uşağın sağlamlaşdırılmasıdır. Bu cür cəzalandırma hüquq və qanuni maraqlarının maksimum müdafiəsi və cəmiyyətə yenidən qazandırmaq məqsədi ilə onların fərdi profilaktik tərbiyəsinə yönəlmişdir. Belə vəziyyətdə dövlət, inancları tam formalaşmamış yetkinlik yaşına çatmayanların inkişafı və əməllərini vaxtında dərk etməsi, düzgün seçim etməsi və gələcəkdə düşünülməmiş hərəkət etməməsi üçün müvafiq tədbirlərdən istifadə edir.\nBu yanaşma Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 fevral 2017-ci il tarixli “Penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə” Sərəncamından da irəli gəlir.\nBeləliklə, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu 15 yaşınadək şəxslərin əmək fəaliyyətinə cəlb olunmasının qadağan edilməsi ilə bağlı sorğuda qaldırılan məsələyə münasibətdə göstərilənləri nəzərə alaraq aşağıdakı nəticələrə gəlir:\n- Cinayət Məcəlləsinin 85.3 və 85.4-cü maddələri Konstitusiyanın 17-ci maddəsinin V hissəsi ilə ziddiyyət təşkil etmir;\n- məhkəmələr ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət törətmiş 15 yaşınadək şəxslərə ictimai işlər cəzasının təyin edilməsi məsələsini həll edərkən, ilk növbədə, onların Cinayət Məcəlləsinin 88.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cinayət məsuliyyətindən azad edilməsinə üstünlük verməlidir.\n1. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 85.3 və 85.4-cü maddələri Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin V hissəsi ilə ziddiyyət təşkil etmir.\n2. Məhkəmələr ilk dəfə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət törətmiş 15 yaşınadək şəxslərə ictimai işlər cəzasının təyin edilməsi məsələsini həll edərkən, ilk növbədə, onların Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 88.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cinayət məsuliyyətindən azad edilməsinə üstünlük verməlidir.


Heç kəs geyim məsələsində mənimlə müqayisəyə girə bilməz - Abbas Bağırov\nCəmiyyət 5 İyun 2007 18:49 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı, 5 iyun /müx.TrendLife Samir Bayramlı/ Son zamanlar müğənni, demək olar ki, televiziya proqramlarında çox az-az görünür. Onun adı nadir hallarda qəzetlərdə və ya jurnallarda çəkilir. Buna baxmayaraq pərəstişkarları Abbas Bağırovu unutmurlar. Ona veriləcək sualları var və cavab almaq istəyirlər.\n- Beləliklə, Abbas nə işlə məşğul olur?\n- Abbas yaradıcılığı ilə məşğul olur. Ənvər Sadıqovun mahnısına klip çəkdirir. Klipin rejissoru Fuad Əlişovdur. "Karvan" qrupunun vaxtında oxuduğu mahnını yeni oranjemanda oxuyacağam. Ümumiyyətlə, iş çoxdur.\n- Sən "Evrovision" müsabiqəsində iştirak etməyi düşünürsən?\n- Planımda var. Ancaq 2009-cu ildə iştirak etmək isətyirəm.\n- Necə fikirləşirsən, şou-biznesin içində varsan?\n- Yəqin ki, yox. Mən şouda bizneslə məşğul olmuram. Sırf yaradıcılığımla məşğul oluram. Gündəmdə olmaq üçün isə yaradıcılıqdan başqa hamı nə işlə istəyirsən məşğul olurlar.\n- Sən öz imicində, geyimində, yaradıcılığında hansı dəyişiklikləri etmisən?\n- Öz çəkimdən tutmuş hər şeyə qədər dəyişikliklər etmişəm. Arıqlayıram, yenə də arıqlayıram.\n- Bəs saçının rəngini dəyişmək, qulağına sırğa taxmaq istəmirsən?\n- Yox, bu, kişiyə yaraşmaz. Hərçənd ki, bəziləri deyir ki, sırğanı bizim ulularımız taxıb... Siz baxın, onlar necə sırğa taxırdılar. Onlar heç vaxt qaşlı sırba taxmırdılar. Qaşlı sırğa qızlara yaraşır.\n- Amma sənin saçların da uzundur?\n- Saçımda rəng yoxdur. Qaldı ki, saçımın uzunluğuna, Peyğəmbərimizin də saçı uzun olub.\n- Sən geyiminə çox pul xərcləyirsən?\n- Demək olar ki, bütün qazandıqlarımı. Ən bahalı geyimim kostyum olub. Onu da əlim əsə-əsə 4500 dollara satmışam. Onu da deyim ki, heç kim mənim kimi geyinə bilməz. Məndən başqa heç bir müğənni xüsusi markası olan geyim almır. Sadəcə onu dərziyə sifariş edirlər.\n- Sənin Faiq Ağayevlə son vaxtlar münasibətlərin gərginləşib. Niyə?\n- Bu barada əks tərəfdən soruşmaq lazımdır. Mən bircə onu deyə bilərəm ki, bizim münasibətlərimiz yaradıcılıqla bağlı deyil.\n- Sən toylara neçəyə gedirsən?\n- Bunu mən deyə bilmərəm. Bircə onu deyə bilərəm ki, baha getmirəm. Düzünü deyim ki, mən hər toya da getmirəm...\n- Sirr deyil ki, bəzi həmkarların öz bədənləri ilə pul qazanırlar. Onların arasında qeyri-ənənəvi orentasiyaya meylli insanlar...\n- Bu, onların şəxsi işidir. Mənim elə insanlarla tanışlığım yoxdur. Mənim tanışlarım mənim özüm kimilərdir.\n- Sən şou-biznesdə olan xanımların hansı ilə ailə qurmaq istərdin?\n- Roya və İradə ibrahimova ilə. Yeri gəlmişkən, mən onlara təklif də etmişəm...(gülür)\n- Bəs şəxsi həyatında hansı dəyişikliklər var?\n- Mən bu mövzuda adətən danışmıram. Və indi də bu mövzudan vaz keçirəm.


İlham Əliyev Azərbaycan hərbçilərinin Vətən müharibəsində məhv etdiyi işğalçıların sayını AÇIQLADI\n"Şəhidlərin sayı daha çox ola bilərdi, əgər biz əməliyyatları planlaşdıranda bu amili nəzərə almasaydıq. Ona görə Ermənistan ordusu ilə müqayisədə bizdə itkilər kifayət qədər azdır. Düzdür, Ermənistan öz itkilərini gizlədir. Ancaq bizdə olan dəqiq məlumata görə, ən azı 7-8 min itki verib".\nBAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan prezident İlham Əliyev şəhid ailələri və Qarabağ qaziləri ilə görüşündə bildirib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, təkcə azad edilmiş torpaqlarda bu günədək davam edən axtarış əməliyyatları nəticəsində 1600-dən çox erməni işğalçının cəsədi tapılıb.\n“Burada da Azərbaycan humanistlik göstərir. Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra bizim təxminən 4 minə yaxın itkin düşmüş insanımız olmuşdur. Ermənilər onların nəşini bizə qaytarmadılar. Ancaq biz yenə də humanizmin ən ülvi əlamətlərini, prinsiplərini rəhbər tutaraq bu işi də görürük. Biz bütün əməliyyatları planlaşdıranda əməliyyatların gedişatını izləyirdik, canlı rejimdə izləyirdik. Biz bilirik ki, düşmən ən azı 7-8 min itki verib. Azərbaycan isə 3 minədək şəhid verib”, - deyə ölkə başçısı vurğulayıb.


10:37, 30 iyun 2014 versiyası\n275 bayt çıxarıldı , 7 il öncə\n10:36, 30 iyun 2014 versiyası (redaktə)\n10:37, 30 iyun 2014 versiyası (redaktə) (əvvəlki halına qaytar)\nBir çox rus mediyalarında belə bir fikirlər əks olunmuşdur ki,keçmiş SSRİ liderlərindən Boris Yeltsin Vladimir Putini başa gətirərkən,Kuril adalarının 2005-ci ilə qədər satılmasını və bu satışdan Yeltsin ailəsinin bir hissə alacağını istəmişdir.Lakin 2000-ci ildə 3 günlük Yaponiya ziyarəti edən [[Vladimir Putin]] belə bir bəyanat vermişdir: ”Hökumətdən adanın Yaponiyaya veriləcəyinə dair bir söz belə eşitmisinizmi? Biz sadəcə görüşmələr edirik”.\nKeçmiş Rusiya prezidentlərindən Yeltsinin []-ci ildə imzaladığı bir müqavilədə adaların Yaponiyaya geri qaytarılması məsələsi əks olunmuşdur. Bildirilir ki, []-[]-ci illərdə Yaponiya baş naziri Hoşimotonun etdiyi [[Moskva]] ziyarəti ərzində Yeltsin ada qarşılığında Yaponiya tərəfindən 30 milyard dollar istəmişdir. Lakin Yaponiya tərəfi bu pul miqdarının çox olduğunu bildirmişdir.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/wiki/Xüsusi:MobileDiff/2989947"


Qeyri-sağlam qidalanmadan ölüm halları reytinqi: Azərbaycan ilk onluqda\nQeyri-sağlam qidalanmadan ölüm halları reytinqi: Azərbaycan ilk onluqda\n133 12 yanvar 2019, 13:59 Sosial / Siyasət\n1990-2016-cı illərin məlumatları əsasında aparılmış elmi araşdırma haqqında məqalə “Daily Mail” nəşrində dərc olunub.\nZərərli qidaların qəbulundan qaynaqlanan ən yüksək ölüm halları MDB ölkələrində qeydə alınıb. Post-sovet ölkələri reytinqin ilk 11 yerini tutur.\nZərərli qidaların qəbulundan ən yüksək ölüm halları Özbəkistanda qeydə alınıb. Bu ölkədə hər 100 min nəfərə 394 nəfər qeyri-sağlam qidalanma qurbanı olub.\n“Biz balanslaşdırılmış və sağlam pəhrizdən yararlanmaylıq, əks təqdirdə gələcəkdə ürək xəstəliklərindən ölüm halları daha da artacaq”, - deyə araşdırmanın rəhbəri professor Stefan Lorkovski bildirib.\n“Başqa dillə desək, ağ undan hazırlanan xəmir qidalar son illər ürək-damar xəstəliklərinin artımına təsir edən əsas faktordur”, - deyə Lorkovski bildirib.


ezik masinlar satisi - Unvan.Az\nBakida ezik masinlar satisi qiymeti elanlari , ezik masinlar satisi elani 2022 ucuz qiymete ezik masinlar satisi satisi sərfəli qiymətə ezik masinlar satisi almaq. islenmis ezik masinlar satisi aliram, işlənmiş ezik masinlar satisi satılır. pulsuz ezik masinlar satisi elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete ezik masinlar satisi satilir. en ucuz qiymete ezik masinlar satisi tapmaq ucun Unvan.Az sayti size komek edecek.\nev alqi satqisi ev elanlari ev alqi satqisi unvan.az kiraye evler kurslar islenmis tekerler ilkin odenissiz masin avtomobil malları soyuducu temiri kombi ustasi kondisioner ustasi kurslar ünvan az elanlar lalofo.az mobil telefonlar tezbazar.az


16 Noyabr 2021 17:50\n2021-ci il üç böyük hadisə ilə tarixə düşməkdədir: Vətən Müharibəsindəki Qələbənin birinci ildönümü, Şuşada Türkiyə və Azərbaycan Respublikaları arasında Müttəfiqlik Bəyannaməsinin imzalanması və Türk Şurasının Türk Dövlətləri Təşkilatı statusu qazanması.\nBu hadisələrin hər biri ayrı-ayrılıqda nə qədər tarixi önəm daşısa da, bir-birinə “siyasi pillə” olmaq baxımından da onların əhəmiyyəti böyükdür. Müasir dünya siyasətinin mühüm seqmentini təşkil etməyə başlayan türk dövlətləri məhz pillə-pillə, mərhələ-mərhələ müttəfiqlik strategiyasını həyata keçirməklə Qloballaşma prosesində türk sivilizasiyasının yerini və rolunu, eləcə də mütərəqqi inkişaf istiqamətlərini müəyyən edir.\nTürk dünyasının həyatında dönüş yaradan bu yeni siyasi mərhələyə doğru uzun bir yol gəlir. Bu yolun siyasi fəlsəfəsi isə Türk Dövlətləri Birliyi ideyasıdır. Bu ideyanın kökündə bu dövlətləri yaratmış türk xalqlarının etnogenetik təməli, ulu sivilizasiya qaynaqları, böyük dövlətçilik təcrübəsi və ənənəsi, bütün tarix boyu davam etmiş etnomədəni əlaqələri, tarixi diferensiasiya proseslərində itirmədikləri, qoruyub saxladıqları və daim inkişaf etdirdikləri ortaq dəyərləri dayanır. Bu elə bir möhkəm özüldür ki, tarixin ən mürəkkəb dövrlərində belə sarsılmamış, məqam düşdükcə bərkimiş, hazırda isə güclü inteqrasiya proseslərinə istiqamət verməkdədir. 2009-cu ildən bu ilə qədər fəaliyyət göstərmiş Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası (TDƏŞ) və ya Türk Şurası da həmin təşkilatlanma prosesinin çox mühüm tərkib hissəsi idi.\nTəşkilat yarandıqdan indiyədək keçirilmiş yeddi Zirvə Görüşü (Almatı – 2011, Bişkek – 2012, Qəbələ – 2013, Bodrum – 2014, Astana – 2015, Çolpon-Ata – 2018, Bakı – 2019) iqtisadiyyat, təhsil, elm və mədəniyyət, nəqliyyat, turizm, media və s. sahələr üzrə əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsinə həsr olunmuşdu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının sədri İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə 2020-ci il aprelin 10-da qurumun video-konfrans vasitəsilə Fövqəladə Zirvə Görüşü keçirilmişdi. Bu Zirvə Görüşlərində – tərəfdaş ölkələr arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, regionda və dünyada sülhün bərqərar edilməsi, xarici siyasətdə ortaq yanaşmanın təşviq edilməsi, beynəlxalq terrorizm, separatçılıq, ekstremizm və transmilli cinayətkarlığa qarşı mübarizənin əlaqələndirilməsi, ortaq maraq kəsb edən bütün sahələrdə regional və ikitərəfli əməkdaşlığın gücləndirilməsi, ticarət əlaqələri və investisiyalar üçün əlverişli şəraitin yaradılması, hərtərəfli və balanslaşdırılmış iqtisadi yüksəlişə, sosial və mədəni inkişafa səy göstərilməsi, elm, texnologiya, təhsil və mədəniyyət sahəsində qarşılıqlı işbirliyinin artırılması, kütləvi informasiya vasitələri arasında əlaqələrin, eləcə də daha geniş miqyasda informasiya mübadiləsinin təşkil edilməsi, hüquq sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi kimi məsələlər üzərində fikir mübadiləsi aparmışdır.\nBeynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa xüsusi önəm verən Türk Şurası bu müddət ərzində İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, ATƏT, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri Müşavirəsi, BMT, Ümumdünya Turizm Təşkilatı ilə sıx əməkdaşlıq münasibətləri qurmuşdur.\nSon iki ildə Türk Şurasına Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sədrlik etmişdir. Azərbaycan xalqının Vətən Müharibəsindəki böyük zəfəri də məhz bu dövrə təsadüf edir.\nAzərbaycanın Ermənistan üzərində tarixi qələbəsi ilə öz ərazi bütövlüyünü təmin etməsindən sonra baş tutan sonuncu – Səkkizinci Zirvə Görüşü 12 noyabr 2021-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhəri yaxınlığındakı “Demokratiya və Azadlıqlar Adası”nda keçirildi. Məhz bu toplantıda Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının bundan sonra Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) kimi təsbit edilməsi qərara alındı.\nEyni zamanda, daha iki respublikanın – Özbəkistan və Türkmənistanın Türk Dövlətləri Təşkilatına qatılması ilə müstəqil türk dövlətlərinin eyni təşkilat tərkibində inteqrasiyası başa çatdı. Baş Nazir Viktor Orban səviyyəsində Macarıstanın toplantıda müşahidəçi qismində iştirak etməsinin ardınca 10-dan çox dövlətin TDT-yə qoşulma maraqları da diqqətə çatdırıldı.\nTürkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan türk xalqları arasında münasibətlərin dərinləşməsi və genişlənməsi istiqamətində fəaliyyətləri TDT-nin əsas strateji hədəfləri kimi müəyyənləşdirdi: “Yeni addım və mövqeyimiz olan Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə bundan sonra daha sürətli, xüsusi israrla kök salacaq, böyüyəcək, inkişaf edəcək və səpələnəcəyik... Mədəniyyətin beşiyi olan Türküstan coğrafiyası yenidən bütün bəşəriyyətin cazibə və işıqlanma mərkəzi olacaq.”\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Səkkizinci Zirvə Görüşündəki çıxışında cənab R.T.Ərdoğanın Altaylardan Balkanlaradək azman türk dünyasının Renessans epoxasını yaratmaq məramı daşıyan mövqeyini dəstəkləyərək söylədi: “Bugünkü Zirvə Görüşünün çox böyük tarixi əhəmiyyəti var. İlk növbədə, ona görə ki, biz Şuramızı Təşkilata çeviririk və bu Təşkilatın çox gözəl gələcəyi var. Çünki bu Təşkilatın təməlində təbii müttəfiqlər dayanır və həm tarix, həm mədəniyyət, həm bizim ənənələrimiz, bizim adət-ənənələrimiz bu birliyi diktə edir. Eyni zamanda, indiki dünyada təhlükələr hər ay, hər il yaranır və əfsuslar olsun ki, dünyanın aparıcı ölkələri bu təhlükələrə qarşı düzgün addımlar ata bilmirlər və əminəm ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının təkcə ölkələrimiz, xalqlarımız üçün deyil, dünya üçün önəmi bundan sonra da artacaq. Çünki bizim işbirliyimiz səmimidir, biz hamımız qardaşıq, bir-birimizə qardaş deyirik, biz hamımız ənənəvi dəyərlər üzərində ölkələrimizi inkişaf etdiririk. Bizim xalqlarımız arasındakı birlik, qardaşlıq gündən-günə möhkəmlənir və biz bu gün böyük coğrafiyanı əhatə edirik, böyük iqtisadi, siyasi, hərbi gücü bu coğrafiyada ehtiva edirik”.\nSəkkizinci Zirvə Görüşündə çıxış edən Qazaxıstanın Birinci Prezidenti – Elbaşı Nursultan Nazarbayev, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev, Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban Azərbaycanın Vətən Müharibəsində qazandığı qələbə, son illərdə əldə etdiyi nailiyyətlər, həmçinin, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına iki illik uğurlu sədrliyi münasibətilə Prezident İlham Əliyevi təbrik etdilər.\nAzərbaycan Prezidenti bu sammitdə “Azərbaycanın qələbəsi türk dünyasının coğrafiyasını bütövləşdirir” – paradiqmasını irəli sürdü. Bu paradiqmanın başlanğıc addımı isə məhz türkdilli ölkələrin funksional inteqrasiyasını nəzərdə tutur. Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatının yaradılması türk dünyasının çağdaş inteqrasiya meyllərini özündə əks etdirən böyük siyasi hadisədir. Bununla da biz son 300 ildə böyük imperiyalardan kiçik xanlıqlara qədər xırdalanaraq nəhəng güclər tərəfindən udulan türk dünyasının XXI əsrdə yenidən bütövləşməsi prosesinin şahidi və iştirakçısı oluruq. Bu gün Türk Şurasından Türk Dövlətləri Təşkilatına çevrilən, gələcəkdə isə Türk Dövlətləri Təşkilatından Türk Dövlətləri Birliyinə yüksələcək siyasi təsisatın yaranacağı isə dünya siyasi tarixinin qanunauyğunluğu və dünya türklüyünün tarixi taleyidir.\nKamran Əliyev: Bəziləri qəzadan siyasi məqsədləri üçün sui-istifadə etməyə cəhd göstərir\nQızlarımızı oxutmasaq... - Səncər\nBakıda əməliyyat - Quldur dəstəsi ələ keçdi


Ən faydalı içkilərin siyahısı\nMəlum olduğu kimi insan orqanizminin 70 faizi mayedən ibarətdir. Bu səbəbdən də faydalı və təbii içkilər qəbul etmək çox faydalıdır. Qazlı su, paketlənmiş şirə, yoqurt və şeykləri unudun. Bunlar çox ziyanlıdır.\nQaynarinfo ölkə.az-a istinadən ən faydalı içkilərin siyahısını təqdim edir.\nTəmiz su içmək toksinləri bədəndən xaric etmək, mədə-bağırsaq sisteminin normal işləməsi üçün, ürək və damarlar üçün çox faydalıdır.\nMərcanı kompotu hərarəti aşağı salır. Bu içkinin tərkibi C vitamini ilə çox zəngindir. Toksinləri bədəndən xaric edir, aktivliyi artırır, sidikqovucu effektə malikdir.\n3.Nar şirəsi (təbii)\nNar şirəsi A, C və E vitaminləri ilə çox zəngindir. Bundan başqa nar şirəsinin tərkibində sink, selen, fosfor, kalsium və dəmir var. Hipertoniya və animiyadan əziyyət çəkənlərə faydalıdır. Ürək-damar sistemini gücləndirir. Amma unutmaq lazım deyil ki, nar şirəsini həddən artıq içmək olmaz.\nNanə həzmi yaxşılaşdırır, təzyiqi aşağı salır, mədə şirəsi ifrazını stimullaşdırır, əsəbləri sakitləşdirir, yuxusuzluğa müsbət təsir edir.\nKefirin tərkibində xüsusi bakteriya və göbələklər var. Kefir qəbul etmək immunitet sistemini möhkəmləndirir, mədə-bağırsaq sistemi fəalliyətini normallaşdırır. Kefirin tərkibində maqnium, kalsium, natrium, fosfor və selen var.\nAlma şirəsi böyrək, sidik kisəsi, qara ciyər və damarlar üçün faydalıdır. Alma şirəsi bağırsaqların fəaliyyətinə müsbət təsir edir, toksinləri xaric edir.\nAntibakterial effektə malikdir, əsəbləri sakitləşdirir. Bu çay bağırsağın normal mikroflorasını bərpa edir, ağrıkəsici effektə sahibdir.\nKakao qan təzyiqini normallaşdırır, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin yaranma riskini azaldır. Təbii antidepressant və stimulyatordur. Tərkibi mikro elementlər və vitaminlərlə zəngindir.\nBu içki ürək və damarlar üçün çox faydalıdır, əla antioksidantdır. Qırmızı çaxır xərçəng hüceyrələrinə qarşı mübarizə aparır. Amma həddən artıq içmək olmaz. Gün ərzində 150 qram normaldır.\nPivə çox faydalı bitkidir. Amma onu gün ərzində yarım litrdən çox qəbul etmək olmaz. Bu əla sidikqovucu içki orqanizmdə maddələr mübadiləsinə müsbət təsir edir.


Tarix 31.05.20, 11:19\nAzərbaycanda bankarın böyük əksəriyyəti ya kreditləşməni tamamilə dayandırıb, ya da ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Bayram ərəfəsində bir neçə banka kredit üçün müraciət edən vətəndaşların redaksiyamıza verdikləri məlumata görə, bankların bir qismi müraciəti rədd edib, kreditləşməni dayandırdıqlarını bildirib. Digər banklar isə kredit verilməsi üçün daşınmaz əmlak və ya qızıl girovu qoyulmasını tələb edib.\nAzFakt.com Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, girov tələbi bütün banklar tərəfindən sərtləşdirilib: istər istehlak kreditləri, istər də biznes kreditləri üzrə. Ölkədə istehlak kreditlərinin artması Mərkəzi Bank rəhbərliyinin diqqətini ötən ildən cəlb edib və bunun qarşısının alınması üçün addımlar atılır. Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, banklar istehlak kreditləri verəndə əksər hallarda əhali üzərində risk balansını qorumur:


Gürcüstan yeni parlamentini seçdi\nEv Dünya Gürcüstan yeni parlamentini seçdi\nGürcüstanda parlament seçkilərində səsvermə başa çatıb. AzadlıqRadiosunun gürcü xidməti yazır ki, 3.5 milyondan çox seçici parlamentə 150 deputatı seçib.\n3645 seçki məntəqəsində səhər 08.00-da başlayan səsvermə 20.00-da başa çatıb. Artıq bir saatdır ki, seçki məntəqələri bağlanıb. İndi səslərin sayılması gedir.\nGürcüstanda parlament seçkiləri ilə əlaqədar keçirilən “exit-pol”ların nəticələri açıqlanıb.vİlkin ekzitpolların nəticələrinə görə yeni çağırış parlamentə proporsional sistem üzrə üç partiya keçir: “Gürcü arzusu”, “Milli hərəkat” və ruspərəst “Vətənpərvərlər alyansı”.\nBu partiyalar 5%-lik baryeri keçirlər. Bununla belə müxtəlif sorğuların nəticələri bir-birindən fərqlənir. “İctimai yayımçı”, “İmedi” və “Maestro” telekanallarının sifarişi ilə TNS şirkətinin keçirdiyi sorğuya əsasən hakim “Gürcü arzusu” 53,8%-lə öndədir. Saakaşvilinin “Milli hərəkatı” 19,5%-lə ikinci, “Vətənpərvərlər alyansı” isə 5%-lə üçüncü yerdədir.\n“Rustavi 2” kanalının sifarişi ilə GFK şirkətinin keçirdiyi sorğuda isə “Gürcü arzusu” 39,9%, “Milli hərəkat” 32,74%, “Vətənpərvərlər alyansı” isə 5,76% səs yığıb.\nQeyd edək ki, “Exit-pol” 220 məntəqədə 10 min seçici arasında keçirilib.\nƏvvəlki məqaləSamir Şərifov ABŞ-da BVF və Dünya Bankı ilə danışıqlar aparıb\nNövbəti məqalədəAzərbaycan seçmə mərhələsində Norveçi məğlub etdi [Video]\n“Dəmirbank” ləğv edildi\nDiktatorlar da ölürlər – Nəcmin Kamil


Toy Story 4 kinoteatrları nə vaxt tərk edir? Avqust ayında işləyir? - Filmlər\nToy Story 4 kinoteatrları nə vaxt tərk edir? Avqust ayında işləyir?\nPixar-ın son Oyuncaq Hekayəsi davamı ürəyimizi tamamilə oğurladı, amma kinoteatrlarda nə qədər qalır?\nOyuncaq hekayəsi 4 Mümkün olmayan işləri bacardı və bir çoxları filmi 21 İyun tarixində ərəfəsində mükəmməl bir üçlüyə lazımsız bir əlavə adlandırmasına baxmayaraq bir daha ürəklərimizi oğurladı.\nWoody, Buzz və dəstə-dəstə səni sevinclə işıqlandırmağa və kədər içində bərabər ölçüdə ağlamağa qoyacaq məqamlarla sona çatan başqa bir səs-küylü macərada iştirak edirik.\nİyun ayının sonunda kinoteatrlara çıxdığından, Pixar'ın oyuncaq əsaslı son macərası serialın uzun müddət sevənlərinin tərifindən başqa bir şey qazana bilmədi. Bununla birlikdə, hələ görməmisinizsə və ya bir saniyəni, hətta üçdə birini görmək istəsəniz, Toy Story 4-ü kinoteatrlardan çıxmazdan əvvəl tutmaq üçün o qədər uzun müddət qalmayacaq.\nDƏ BAXIN: Oyuncaq Hekayəsi 5 olacaqmı? Woody'nin son turu\nToy Story 4 nədən ibarətdir?\nİndiyə qədər 2010-cu ilin Toy Story 3-də Woody və co. Hələ də bitmədiyimiz gözyaşardıcı bir səhnədə oyuncaqlar kolleksiyasını yeni sahibi Bonneyə təhvil verən çoxdankı sahibi Andy ilə birlikdə iştirak edən şirkət.\nBonnie'nin ilk uşaq bağçası gününə başlamaq və Woody'nin yeni evində getdikcə daha az oynamasına baxmayaraq ona kömək etmək üçün əlindən gələni etməsi ilə Toy Story 4-ün hekayəsi başlayır.\nSözügedən uşaq bağçasının ilk günündə Bonnie, tamamilə gözləri və qolları üçün boru təmizləyiciləri olan bir qığılcım olan və sürətlə Bonnie'nin ən sevimli oyuncağına çevrilən Forky adlı özünün tamamilə yeni bir oyuncaq hazırlayır.\nLakin, Həqiqi Oyuncaq Hekayəsi tərzində canlandıqdan sonra, Forky özünü yalnız zibil kimi görür və özünü atmaq üçün əlindən gələni edir, bu da yeni oyuncağa baxmaq məsuliyyətini öz üzərinə götürən Vudinin əsəbiləşməsinə səbəb olur.\nNəhayət, Forky'nin qaçış cəhdləri nəhayət uğurlu oldu və Woody, Forky'yi onsuz kədərlənəcək Bonni ilə qovuşdurmaq üçün özünü oyuncağın arxasına saldı.\nToy Story 4 kinoteatrlardan nə vaxt ayrılır?\nFilmlərdə olan şey, ekranlara çıxdıqdan sonra kinoteatrları tərk etmələri üçün müəyyən bir tarixin olmamasıdır. İlk növbədə, müəyyən bir müddətdən sonra hələ də neçə nəfərin filmi izlədiyindən irəli gəlir.\nOyuncaq hekayəsi qədər böyük bir filmlə, kinoteatrlarda uzun müddət davam edəcəyinə əmin ola bilərsiniz, digər, daha az uğurlu filmlər isə bir an əvvəl kinoteatrlarda və xaricindədir.\nŞükürlər olsun ki, Toy Story 4 ilə Pixarın kinoteatrdakı ən son filmini bu nöqtədə təxminən bir ay müddətində olmasına baxmayaraq bir müddət kinoteatrda tutmağı bacarmalısınız. 2010-cu ilin Toy Story 3 iyun ayında kinoteatrlarda hit oldu, lakin Box Office Mojo'ya görə, o ilin dekabr ayının sonlarında hələ də ara-sıra nümayişlərə davam edirdi.\nBununla birlikdə, Toy Story 4-in nümayişlərinin o vaxta qədər normal olacağı ehtimalı azdır. Hələ də gündə bir neçə dəfə nümayiş olunarkən Oyuncaq Hikayəsini yaxalamaq üçün yaxın bir neçə həftə içində getməli və ya qaçırma riskiniz olacaq.\nAvqust ayına qədər Toy Story hələ də kinoteatrlarda olmalı, ancaq ehtimal ki, yalnız Disney-in The Lion King filmini 19 iyul tarixində kinoteatrlara aparması ilə tək-tək nümayişlərə başlamış olacaq.\nEləcə də bax: Rəy: Oyuncaq Hekayəsi 4-dən qəzəblənmə lezbiyen səhnəsi mənasız bir sürüşdür\nhulu üstündə cənub parkına nə oldu\nToy Story 4 DVD və Blu-Ray-da nə vaxt çıxır?\nƏlbəttə ki, Toy Story’in teatr buraxılışı, filmin bu il DVD və Blu-Ray-da yayımlandığı zaman şübhəsiz ki, çox çətin olacaq.\nToy Story 4-in evə buraxılması üçün hələ rəsmi bir buraxılış tarixi yoxdur, lakin İngiltərədəki DVD-nin buraxılış cədvəlinin xüsusiyyətini nəzərə alaraq Toy Story 4-ün oktyabrın sonu və ya noyabr ayının əvvəlinə qədər sahib olacağını gözləyirik.\nO vaxta qədər Toy Story 4, 21 İyun 2019 tarixində nümayiş olunduğu gündən bəri kinoteatrda seyr edə bilər.\nDigər xəbərlərdə Jojo, Love Alarm 2. sezonunda kimlərlə görüşür? Netflix seriyası sona çatdı!\ngetmiş həbsxananın neçə fəsli var\nyuri buz filminin nümayiş tarixində\nkilid anbarı və ardıcıl iki siqaret çəlləkləri\nkate və editinizi də ala bilməzsiniz\nbaşqa bir simpson filmi olacaq


Daha güclü Azərbaycan naminə - XALQQAZETI.COM\nDaha güclü Azərbaycan naminə\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına müsahibəsini mən də sonsuz maraqla izlədim və ömrünün yarısını vətənin müdafiəsinə həsr etmiş bir zabit kimi dövlətimizə, xalqımıza, ölkəmizin inkişaf tendensiyalarına görə bir daha hədsiz qürur hissi keçirdim. Dövlətimizin başçısı Azərbaycanda 2021-ci ildə iqtisadi, sosial sahələrdə görülən işlərə, Azərbaycan ilə Ermənistan arasındakı münasibətlərə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan yenidənqurma işlərinə, ölkəmizin xarici siyasətinə və digər məsələlərə dair sualları real faktlar əsasında hərtərəfli cavablandırdıqca, gözlərim önündə ildən-ilə dinamik tərəqqi edən, güclənən və dünya çapında nüfuzu artan ölkəmizin parlaq mənzərələri canlanırdı.\nİlk növbədə onu deyim ki, cənab İlham Əliyevin 2022-ci – “Şuşa ili”ndə ilk müsahibəsində postmünaqişə dövründə bərpa-quruculuq sahəsində görülən işlərlə bərabər, ölkə vətəndaşlarının sosial vəziyyətinin daha da yaxşılaşdırılması üzrə atılan addımlar, o cümlədən şəhid ailələri, müharibə əlillərinə dövlətin qayğısının artırılması barədə söylədikləri Azərbaycanın bu sahədə dünya miqyasında öz modelini ortaya qoymasının göstəricisidir: “Azərbaycanda şəhid ailələrinə, qazilərə və müharibədən əziyyət çəkmiş insanlara göstərilən diqqət doğrudan da nümunəvi sayıla bilər. Çünki elə təşəbbüslər irəli sürülür ki, başqa ölkələrdə biz buna rast gəlmirik. Misal üçün, şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə dövlət tərəfindən mənzillərin verilməsi. Bu, bizim təşəbbüsümüz idi. Bu günə qədər bu kateqoriyadan olan 10 minə yaxın insan mənzillərlə təmin edilib, 7400 nəfərə isə minik avtomobili verilib. Növbədə duranlar, yəni Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçıları və qaziləri artıq yaxın gələcəkdə tam təmin ediləcəklər”.\nMən ehtiyatda olan sərhədçi zabit kimi iftixarla vurğulamaq istəyirəm ki,Vətən müharibəsinin nəticəsi olaraq, Azərbaycan-Ermənistan sərhədləri tamamilə bizim nəzarətimiz altına keçib – sərhədboyu Arazdan Murov dağına qədər. Cənab İlham Əliyev müsahibədə bu barədə də ətraflı danışaraq bildirib ki, biz bu sərhədlərə çıxmalıydıq, bu sərhədləri qorumalıydıq və bu gün buna nail olmuşuq: “Çox çətin bir şəraitdə bunu bacardıq və biz bu gün bütün sərhədboyu əsas məntəqələrdə yerləşdik. Nəinki yerləşdik, eyni zamanda, orada xidmət aparmaq üçün biz müasir infrastruktur qurduq. Çünki orada hava çox soyuqdur və xidmət aparmaq çox çətindir. Qarın qalınlığı bəlkə də 3-4 metrdir. İndi isə həm təchizat, həm ərzaq, həm də yollar, elektrik xətləri çəkilib və orada biz indi normal xidmət aparırıq, amma erməni postlarına baxdıqda görürük ki, bunlar nə dərəcədə acınacaqlı vəziyyətdədir”.\nMüzəffər Ali Baş Komandanımızın Qarabağa hər səfərində hərbçilərlə görüşməsi onlarda yüksək əhval-ruhiyyə yaradır, Vətən naminə hər cür fədakarlığa hazırlıq əzmini daha da artırır. Cənab Prezident müsahibə zamanı qüdrətli Azərbaycan amalına sadiqliyini bir daha göstərib: “Hər an hazır olmalıyıq ki, özümüz öz gücümüzə əsaslanaraq istənilən vəzifəni istənilən yerdə yerinə yetirək və bayrağımızı həmişə uca tutaq”.\nMüsahibədə Azərbaycanda hərbi quruculuq məsələlərinə də toxunulub. Bu məsələ cənab Ali Baş Komandanın gündəliyində həmişə birinci dərəcəli yer tutub. Ordu üçün müxtəlif xarakterli müasir silah sistemlərinin alınması, digər tədbirlər, xüsusilə də Komando qüvvələrinin yaradılması Azərbaycanın hərbi potensialını təkmilləşdirmə elementlərindəndir.\nMöhtərəm Prezidentimiz müsahibədə qeyd edib ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərin minalardan təmizlənməsi üzrə də ardıcıl işlər görülür. Bu sahədə həm ANAMA, həm Müdafiə Nazirliyi eyni zamanda, Fövqəladə Hallar Nazirliyi fəal işləyirlər. Bütün səylər müharibənin yaralarının sağaldılması, bərpa-quruculuq işlərinə əngəl olan minaların və partlamamış mərmilərin tezliklə çıxarılıb zərərsizləşdirilməsinə yönəldilib. Bu işlər sürətlə, səylə görülməlidir ki, genişmiqyaslı qayıdış proqramına başlanılsın.\nNəhayət, onu qeyd edim ki, dövlət başçımızın yerli televiziya kanallarına müsahibəsi hər birimizin daha güclü Azərbaycan naminə atılan addımlarla bağlı nikbinliyini daha da artırdı.\nAzərbaycan Silahli Qüvvələrinin ehtiyatda olan zabiti\n14 Yanvar 2022 04:51 - SİYASƏT


Eyni zamanda vahid aylıq müavinət şamil edilməyən məcburi köçkünlərin də fərdi identifikasiya nömrələri ilə qeydiyyata alınması və əldə olunan məlumatların digər qurumlar üçün də əlçatan olması üçün həmin məlumatların həm də “Elektron Hökumət” portalında yerləşdirilməsi üzrə işlər hazırda davam etdirilir.\nQeyd edək ki, Prezident İlham Əliyevin “Məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər üçün vahid aylıq müavinətin artırılması haqqında” 26 fevral 2019-cu il tarixli sərəncamına əsasən məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər üçün vahid aylıq müavinətin məbləği 2019-cu il aprelin 1-dən 50 faiz artırılıb. Beləliklə, fərdi evlərdə müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkünlərə bütün kommunal xidmət xərclərinin onların özləri tərəfindən ödənilməsi üçün ayda 60 manat, təbii qazla təmin olunmayan, sayğac quraşdırılmayan yığcam məskunlaşma obyektlərində faktiki yaşayan məcburi köçkünlər üçün isə kommunal xərcləri dövlət büdcəsindən xidmət təşkilatlarına ödənilməklə, vahid aylıq müavinət 33 manat məbləğində müəyyən edilib. İndiyə qədər bu aylıq müavinətlərin məbləği müvafiq olaraq 40 manat və 22 manat olub.


Los-Anceles polisindən AÇIQLAMA Ayna.az\nLos-Anceles polisindən AÇIQLAMA\n“Ermənilər azərbaycanlılara qarşı nifrət zəminində cinayət törədiblər”\nABŞ-ın Los-Anceles şəhərinin polisi 23 iyul tarixində məlumat yayaraq, iki gün öncə Azərbaycanın Los-Ancelesdəki Baş Konsulluğu qarşısında baş verən hadisələr zamanı azərbaycanlılara məhz ermənilərin hücum edərək, xəsarət yetirdiyini bildirib. AYNA xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Los-Ancelesdəki Baş Konsulluğu məlumat yayıb.\nQeyd edək ki, hadisə baş verəndən sonra erməni daşnakları və ümumiyyətlə, erməni təbliğatı bütün sosial media paltformalarında özlərini qurban kimi təqdim edərək, azərbaycanlıların onlara qarşı aqressiya törətdiklərini deyərək, cinayətlərini ört-basdır etməyə çalışırdılar. Baş Konsulluq isə elə ilk gündən hadisələrə dair obyektiv rəsmi açıqlamanın verilməsində və kimin hücuma məruz qaldığının aydın bəyan edilməsində təkid edirdi.\nMüəllif: Ayna.az 24 İyul 2020 13:09\n24 İyul 13:09 Xəbərlər


Mayaklar haqqında maraqlı faktlar - gəmilərin yol göstərən odları - FOTO -QREAT.AZ\nMaraqlı Məsləhətlər » Səyahət və Turizm » Mayaklar haqqında maraqlı faktlar - gəmilərin yol göstərən odları - FOTO\nMayaklar haqqında maraqlı faktlar - gəmilərin yol göstərən odları - FOTO\nBöyük tonqallar birinci mayaklar kimi xidmət edirdi, hansılar ki, yüksək sahildə qalayırdılar və İskəndəriyyə mayakı tarixdə ən məşhur mayakdır — işığın möcüzələrindən biri.\nSahillərdə qalanmış tonqallar ən birinci mayak idi. Onların tərəfindən yunanlar və finikiyalılar təhlükəli keçidləri ifadə edirdilər.\nSonra, işıq mənbəyi kimi daş kömürü, raps yağını və ya ağ nefti istifadə olunurdu.\nDan yeri ağararkən dəniz səfərləri, nə vaxt ki, çox az mayaklar idi və onlar ən primitiv idilər, lap çox dibə gəmilər gedirdilər. Bəzən ki, gəmilərə okeanları və güclü fırtınaları keçməyə müvəffəq olurdu, amma onlar limanlara giriş vaxtı məhv olurdular.\nİskəndəriyyə mayakı ən məşhur mayak hesab edilir — işığın 7 möcüzəsindən biri. İskəndəriyyə misir şəhərində ki, gəmilər rifləri sağ-salamat keçə bilsin.\nBöyük tikintinin ümumi hündürlüyü 120 — 140 metr idi, və onun işığı görünür məsafədə 60 kilometr. Alovun dillərinin əks edilməsi gəmilərə kömək edirdi daha dəqiq, gecə, və gündüz — tüstünün sütunu. 14 əsrdə mayak təxminən 1 600 il yaşayıb zəlzələylə tamamilə məhv edilmişdi.\nBəzi ölkələrdə mayaklar özündə dəniz səyyahları üçün təhlükəni gizlədə bilirdi: tez-tez quldurlar soyğun məqsədi ilə qayalara gəmiləri yönəldərək yanlış odları yandırırdılar.\nMayakların inkişafının ən əhəmiyyətli mərhələlərindən birinə işığın gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artırmağa icazə vermiş Frenelin linzalarının 1820-ci ilində ixtira oldu — 80 000-ə qədər şam işığı, bu halda yalnız yanan fitil işıq mənbəyi idi! Bu müasir avtomobilin farasının işığının gücünə təxminən bərabərdir.\nBaşlanğıcda 20 əsr odluqlar ixtira edilmişdilər, hansılarda ki, yağ təzyiq altında verilirdi, və tezliklə Frenelin linzaları artıq 1 000 000 şama qədər edə bilirdi.\n1920-ci illərdə tanışlar bütünlə qızdırmanın elektrik lampaları illər məşhur oldular. Onlar və indi işıqlandırmanın əsas vasitəsidir. Lampayla uyğunluqda yalnız Frenelin 250 vatt linzasında bir neçə yüz min şam edə bilər.\nHal-hazırda dünyada ən güclü Fransada olan mayak gecə səması 500 milyon şamda gözqamaşdırıcı şüayla deşir.\nRusiyanın ərazisində ən birinci mayakla 1531-ci ildə tikilmiş Daqerortskiy (Kıpu) mayakını hesab etməyi qəbul edilmişdir. Ümumiyyətlə, Rusiyada mayakların tikintisinin bumu Pyotr I yanında flotun inkişafıyla bağlıdır (bağlanmışdır).\nMayaklar böyüklərə və kiçiklərə bölüşür, və onlar, öz növbəsində, sahillərə — sahildə qurulanlar;\ndənizlər — gəmilərdə qurulan mayaklar. Onlar sahildən uzaq və limana girişlər vaxtı istifadə olunurlar.\nBirinci müasir dəniz mayakı Londonun ətrafında Temza çay ağızında 1732-ci ildə suya endirilmişdi. Hərçənd son illərdə dəniz mayakları yeri avtomatik bakenlərə (bakenbardlara) güzəşt etdi.\nBöyük dənizlərdə adətən mayaklar daimidir ekipaj olur. Həmçinin, onlar tikintiyə və istismara böyük xərcləri tələb edirlər.\nƏgər ən məşhur abidələri götürməksə, onda Nyu-Yorkda Azadlığın Heykəli 1886-dan 1902-ci ilə qədər mayak kimi istifadə olunurdu.\nHal-hazırda bu romantik tikintilər — mayaklar — keçmişə gedirlər. Dəyişməyə peyk naviqasiyasının cihazları, radiomayaklar və başqa daha ucuz və dəqiq uyğunlaşmalar onlara gəlir.\n"mayakın gözətçisi" peşəsi həmçinin keçmişə getdi, axı bu tikintilərdə bütün proseslər çoxdan avtomatlaşdırılmışdır.\nMayaklardan bir çoxu abidələrlə sadə oldular, amma əvvəlki kimi cəlb edən turistləri və fotoqrafları öz gözəlliyiylə.\nBəzi ölkələrdə mayaklar hətta dövlətin müdafiəsinin altındadır və özündə dəniz səfərinin çox əsirlik tarixini aparan unikal abidələri təşkil edir.\nTarix: 2018 iyn 2 Teqlər: Maraqli\tBaxılıb: 629\nİnsult vaxtı birinci dəqiqələrdə necə kömək etmək olar


21 Fevral 15:57 | 1 076\n25-29 Martda Bakıda keçiriləcək böyüklərin karate üzrə 55-ci Avropa çempionatına hazırlıq işləri davam edir. SİA-nın məlumatına görə, məsul yarışın Təşkilat qrupunun üzvləri, Pride PR Agentliyinin nümayəndələri ilə görüşüb. Əvvəlcə Avropa çempionatının keçiriləcəyi Milli Gimnastika Arenasında yarış zalına baxış olub.


“Ermənistan hansı həll yolunu seçir: inteqrativ, yoxsa cəzalandırıcı?” | Eurasia Diary\n“Ermənistan hansı həll yolunu seçir: inteqrativ, yoxsa cəzalandırıcı?” | Eurasia Diary - ednews.net\n27.05.2020 21:20 Siyasət A- A A+\nEDNews.net xəbər verir ki, məqalədə Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal altında saxlamaqla öz yurd-yuvalarından didərgin düşmüş insanların vətənlərinə qayıtmaq hüquqlarının əllərindən alması faktı vurğulanır, münaqişələrin “inteqrativ və cəzalandırıcı” həll yollarına dair yanaşmalar Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi kontekstində nəzərdən keçirilir.\nMünaqişələrin həlli ilə bağlı mövcud olan “inteqrativ və cəzalandırıcı” həll yollarına diqqət çəkilərək qeyd edilir ki, əgər Ermənistan nəhayət ki, vəziyyəti real qiymətləndirib öz işğalçı siyasətindən əl çəkərək, səmimi şəkildə danışıqlar prosesini davam edərsə, işğal etdiyi torpaqları geri qaytararaq məcburi köçkünlərin öz yuvalarına qayıtmaları üçün şərait yaradarsa, o zaman onun üçün “inteqrativ” həll yolu seçilə bilər: “Bu halda Azərbaycan Ermənistanla əlaqələri, kommunikasiyaları bərpa edər və bu dövlətin bu zamanadək kənarda qaldığı regional enerji və infrastruktur layihələrində iştirakı da nəzərdən keçirilə bilər. Əks təqdirdə, əgər Ermənistan öz işğalçı siyasətini davam edərsə, o zaman Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü gec-tez bərpa etdikdən sonra Ermənistan üçün yeganə yol “cəzalandırıcı” ola bilər. Bu isə qalib və məğlub tərəf arasında güclü asimmetriya yaratmaqla məğlub tərəfin daha da təcrid edilərək asılı vəziyyətə salınması deməkdir. Görünür ki, nə keçmiş, nə də indiki Ermənistan rəhbərliyi öz ölkələrini düşdüyü bu acınacaqlı vəziyyətdən çıxartmaq haqqında təsəvvürləri olmayıb və indi də yoxdur. Buna görə də, Ermənistan hələ ki potensial “cəzalandırıcı” həll yolunu seçir və bunu etməklə o, öz xalqını bu gün və gələcəkdə cəzalandırmaqda davam edir”. (modern.az)


“UNEC-dəki bütün yeniliklərin əsasında məhz Dövlət Strategiyasının tələbləri dayanır"-YENİLƏNDİ » pravdainfo.org Analitik Informasiya Agentliyi\n“UNEC-dəki bütün yeniliklərin əsasında məhz Dövlət Strategiyasının tələbləri dayanır"-YENİLƏNDİ\nYazının dərc olunma Tarixi: 8/3/2018\nƏdalət Muradov: “...Dünya iqtisadiyyatında mühüm çəkiyə sahib olan xidmət sektorunda təhsil sahəsinin rolu olduqca böyükdür, UNEC bu istiqamətdə liderliyə iddialıdır...”\n“Təzadlar” bildirir ki, bir müddət əvvəl Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rəhbərliyinə bir sıra suallardan ibarət sorğu göndərilmişdi... Bu gün redaksiyamıza universitetin rektoru, professor Ədalət Muradovun imzası ilə həmin sorğuya cavab yazısı daxil olmuşdur. “KİV haqqında” Qanunun tələblərinə uyğun olaraq həmin yazını olduğu kimi təqdim edirik:\n...Qlobal dünyada təhsil sahəsində ortaya çıxan yeni çağırışlar və Azərbaycan iqtisadiyyatının müasir inkişaf mərhələsinə daxil olması ölkədə təhsilin inkişafı üzrə vahid dövlət strategiyasının formalaşdırılmasını zəruri etdi. Ölkənin inkişaf konsepsiyasına uyğun olaraq, Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”nda davamlı, dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli inkişafı təmin edən, insan kapitalının inkişafına önəm verən müasir təhsil sisteminin yaradılması ön plana çəkildi. Strategiyada ölkənin beynəlxalq standartlara cavab verən təhsil sisteminin uzunmüddətli inkişaf istiqamətləri müəyyənləşdirilərək, ali təhsil müəssisələri qarşısında da yeni vəzifələr qoyuldu. Cənubi Qafqazın ən böyük iqtisadyönümlü universiteti olan UNEC-də həyata keçirilən bütün yeniliklərin əsasında məhz Dövlət Strategiyasından irəli gələn tələblər dayanır.\nSon dörd ildə UNEC-in infrastrukturunun, maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, elmi-pedaqoji kadr potensialının gücləndirilməsi, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və dünya təhsil məkanına inteqrasıyası istiqamətində atılan müsbət addımları elm və təhsil ictimaiyyəti maraqla izləyir.\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18 yanvar 2016-cı ildə “Qeyri-neft məhsullarının ixracının stimullaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” imzaladığı Sərəncamda “Made in Azerbaijan” brendinin xarici bazarlarda təşviqinə dair konkret tapşırıqlar yer almışdır. Sərəncamdan irəli gələn məsələlərə müvafiq dəstəyi vermək məqsədilə ölkənin təhsil məkanında ilk dəfə olaraq Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti öz brendləşməsini reallaşdırdı. UNEC brendi adı altında universitetin strateji hədəfləri müəyyən olundu və cəmiyyətin dəstəyi ilə brendin inşaası uğurla davam etdirildi. Universitetin brendləşdirilməsi missiyasının əsas hədəfi dünya təhsil xidmətləri bazarında rəqabətqabiliyyətli brend universitet yaratmaqdır.\nDünya iqtisadiyyatında mühüm çəkiyə sahib olan xidmət sektorunda təhsil sahəsinin rolu olduqca böyükdür. Həm regional, həm də dünya təhsil xidmətləri bazarında özəlliklə, ali təhsil müəssisələri ciddi rəqabət şəraitindədirlər. Bu rəqabətdə isə tanınmaq və seçilmək üçün universitetlərin brendləşməsi mütləq amildir. Bu kimi məqamlara xüsusi önəm verən UNEC, rəqabətdə üstünlük qazanmaqla yanaşı, istehlakçıların şüurunda etimadlı universitet obrazını formalaşdırmaqdadır.\nBu günə qədər cəmiyyətdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin bir neçə mənfi obrazı de-fakto brendləşmişdisə, qanunverciliyin tələblərinə uyğun olaraq, de-yure yenidən brendləşərək UNEC imicini yaratdı. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin adı və abreviaturası dəyişilmədən, təhsil xidmətinin brendi olan UNEC, rəsmi olaraq Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən 2016-cı il yanvarın 21-də rəsmi qeydiyyata alındı və bütün dillərdə UNEC kimi təmsil olunmaq hüququ qazandı.\nİş dünyası ilə yeni əməkdaşlıq modeli - “UNEC2B” platforması\n“Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”nda insan kapitalının inkişaf etdirilməsi təhsil sisteminin əsas məqsədi kimi qarşıya qoyulmuşdur. İnsan kapitalının inkişafında ən vacib elementlərdən biri praktiki vərdişlərə yiyələnməkdir.\nMəhz bu tələblərin icrasını təmin etmək məqsədilə UNEC ölkədə geniş rezonans doğuran “UNEC2B” platformasını təqdim etmişdir. Azərbaycanda və regionda ilk dəfə olaraq UNEC-in iş dünyasında tətbiq etdiyi “UNEC2B” platforması çərçivəsində tədrisin əmək bazarının tələbələrinə uyğunlaşdırılması, sahibkarlıq universiteti modelinin yaradılması və UNEC-in məzunlarının işlə təmin olunmasında birgə fəaliyyəti təmin ediləcəkdir. Eyni zamanda, işin məzuna, məzunun isə işə uyğunluğunu müəyyən etmək məqsədilə UNEC Neyrolinqvistik Test Laboratoriyası və job.unec.edu.az virtual əmək birjası yaradılıb. UNEC Digital Marketinq Mərkəzi yerli məhsulların xarici bazarlarda rəqəmsal marketinq xidmətini təşkil etməklə işəgötürənlərə dəstək verəcəkdir.\n“UNEC2B” Platformasının əsas istiqamətləri:\n1. UNEC məzunlarını işə götürdüyü halda 3 il ərzində işəgötürənlərin sifarişi əsasında “servis xidməti”, yəni onlar üçün UNEC tərəfindən ödənişsiz ixtisasartırma kursları təşkil edilir;\n2. İşə qəbulla bağlı müsahibə zamanı UNEC tələbələrinin zəif cəhətlərini bildirdikləri təqdirdə, məzun olana qədər həmin tələbələrin həmin zəifliyinin aradan qaldırılması üçün işəgötürənin verdiyi proqram əsasında UNEC tərəfindən pulsuz kurs təşkil edilir;\n3. İşəgötürənlərin təklifi əsasında müxtəlif ixtisasları təmsil edən tələbələrdən ibarət komanda şəklində mütəxəssis hazırlığı həyata keçirilir;\n4. UNEC məzunlarını işə götürmək istədikləri halda işəgötürənlərə yardım etmək üçün onların bilik və bacarıqlarını diaqnostika etmək məqsədilə beynəlxalq praktikada qəbul edilmiş UNEC Neyrolinqvistik Test Laboratoriyası yaradılır və onun xidməti təşkil edilir;\n5. Yerli sahibkarların istehsal etdiyi məhsulların ixracının təşviqi və dünya bazarında online marketinq araşdırmasının aparılması məqsədilə UNEC Digital Marketinq Mərkəzinin xidmətləri təklif edilir;\n6. UNEC məzunlarının iş və işəgötürənlərin tələb olunan peşəkarları tapmasına yardım etmək məqsədilə daimi əsasda fəaliyyət göstərən job.unec.edu.az virtual əmək birjası təşkil edilir;\n7. “UNEC2B” Koordinasiya Şurası yaradılır. Şuraya Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC), İqtisadiyyat Nazirliyi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası (ASK), Azərbaycanda Amerika Ticarət Palatası (AmCham), Azərbaycan Türkiyə İş Adamları Birliyi (ATİB), Auditorlar Palatası və Bank Tədris Mərkəzi daxil edilir. Şuraya ilk sədrlik UNEC-in rektoruna həvalə edilir və rotasiya əsasında hər il dəyişdirilir;\n8. İstədikləri halda işəgötürənlərin universitet və fakültə rəhbərliyində təmsil olunmasına şərait yaradılır.\nSürətlə beynəlmiləlləşən universitet - UNEC\nQS Reytinq Agentliyinin 2018-ci il üçün “QS İnkişaf Etməkdə olan Avropa və Mərkəzi Asiya” regionu üzrə reytinq cədvəlində UNEC regionun 161-170 ən yaxşı universiteti arasında qərarlaşaraq, ötən ilki nəticə ilə müqayisədə 30 pillə yüksəlmişdir. Məlumat üçün bildirək ki, bu regionda 2938 ali təhsil müəssisəsi vardır. Bu göstərici UNEC-i “İnkişaf Etməkdə olan Avropa və Mərkəzi Asiya” universitetləri arasında ilk 5.5% ən yaxşı universitet sırasında qərarlaşdırmışdır. UNEC topladığı balla qlobal ortalamada performasını 23% yaxşılaşdırmışdır. UNEC iqtisadyönümlu universitetlər arasında regionun 4-cü ən yaxşı universitetidir.\nUNEC Azərbaycan təhsilinin prioriteti olan beynəlmiləlləşmə istiqamətində uğurlu addımlar atır. Ölkədə dörd dildə təhsil verən yeganə ali təhsil müəssisəsi olan Universitetdə Beynəlxalq İqtisadiyyat Məktəbi (ingilis dilində), Rus İqtisad Məktəbi (rus dilində), Beynəlxalq Magistratura və Doktorantura Mərkəzinin (ingilis, rus və türk dillərində) yaradılması, eyni zamanda London Universiteti/London İqtisadiyyat Məktəbinin beynəlxalq bakalavr proqramının açılması, Fransanın Monpelye Universiteti, Litvanın Mikolos Romeris, İsveçrənin Biznes və Beynəlxalq Tədqiqatlar Universiteti və Türkiyənin Süleyman Dəmirəl və Uludağ Universitetləri ilə ikili diplom proqramlarının qurulması UNEC-in sürətlə beynəlmiləlləşməsi üçün mühüm imkanlar yaratmışdır.\nUNEC MDB məkanında filialı olan yeganə universitetdir. UNEC-in Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasındakı filialına rəsmi lisenziya verilməsi universitetin son dörd ildə əldə etdiyi mühüm nailiyyətlərdən biri olmaqla yanaşı, UNEC-in ali təhsilin transmilliləşməsi prosesinə də qoşulduğunun bariz nümunəsidir.\nUNEC-də kadr potensialının gücləndirilməsi və bu istiqamətdə beynəlxalq təcrübədən istifadə olunması sahəsində də ciddi irəliləyiş var. Belə ki, UNEC-də ikili diplom, iki tərəfli əməkdaşlıq proqramları ilə yanaşı, Avropa Komissiyasının maliyyələşdirdiyi “Erasmus+” və DAAD qrant layihələri çərçivəsində Avropa universitetlərində, Türkiyə Respublikasının maliyyələşdirdiyi “Mevlana” proqramı üzrə isə ümumilikdə 60-dan artıq ali təhsil müəssisəsi ilə tələbə və müəllim mübadiləsi imkanları təklif olunur. Təkcə son dörd ildə UNEC-də təqdim olunan beynəlxalq mübadilə proqramlarında iştirak hüququ qazanan tələbə və müəllimlərin sayı 6 dəfədən çox artıb. UNEC-in tələbə və müəllimləri ABŞ, Rusiya, Türkiyə, İngiltərə, Çin, Malayziya, Cənubi Koreya, Fransa, Almaniya, Hollandiya, Macarıstan, Rumıniya, Polşa, İtaliya, Çexiya, Portuqaliya, Slovakiya, Yunanıstan, İspaniya, Litva və başqa ölkələrdə mübadilədə iştirak ediblər. Eyni zamanda dünyanın müxtəlif ölkələrinin nüfuzlu professorları UNEC-də tədrisə cəlb olunublar.\nArtıq iki ildir ki, UNEC ilə Yunanıstan Respublikasının Qərbi Makedoniya Texniki Təhsil İnstitutu arasında bağlanan əməkdaşlıq memorandumuna əsasən, “Neft və qazın idarəedilməsi və daşınması” (MOGMAT) üzrə magistr proqramı fəaliyyətə başlamışdır. Azərbaycan ali təhsil məkanında bir ilk olan bu layihə çərçivəsində tərəflər arasında akademik heyətin mübadiləsi ilə yanaşı elmi tədqiqatların aparılması və təhsilin digər istiqamətlərində əməkdaşlığın davam etdirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Həmçinin, UNEC ilk dəfə olaraq Avropa Birliyinin üzv ölkəsi olan Yunanıstan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin “Akademik ad və məlumatların tanınması üzrə təşkilatı” tərəfindən Yunan ali təhsil müəssisələrinə ekvivalent universitet statusu almışdır. Bununla da, UNEC-dən müvəffəqiyyətlə məzun olan tələbələr Avropa Birliyinin üzv ölkəsi olan Yunanıstan Respublikasında əmək və akademik fəaliyyət göstərdikləri zaman UNEC-in Yunanıstan ali təhsil müəssisələrinə ekvivalentlik statusundan yararlanması mümkün olmuşdur.\nBeynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində əldə edilən daha bir uğur isə 2016-cı ildə UNEC-lə Almaniyanın Siegen Universitetinin birgə layihəsinin Alman Akademik Mübadilə Xidmətinin (DAAD) baş ofisinin müsabiqəsinin qalibi olmasıdır. “EE-KEY-AZ Sahibkarlıq təhsili: Azərbaycanda iş yerlərinin yaradılması və məşğulluğun əsas amilləri” layihəsinin icra müddəti dörd ildir. Layihə çərçivəsində həm Almaniya, həm də Azərbaycanda professor-müəllim heyəti, gənc alim, eləcə də tələbələrin iştirakı ilə görüş və təlimlər təşkil edilir. Hər iki ölkədə yay və qış məktəbləri, müxtəlif seminarlar keçirilir. Eyni zamanda UNEC-in gənc alim və doktorantları üçün hər il Almaniyada bir aylıq tədqiqat imkanı yaradılır, Almaniyanın gənc alim-təqdiqatçıları isə Azərbaycanda elmi-tədqiqat aparırlar. Layihə çərçivəsində tələbələr Almaniya və Azərbaycanın müxtəlif şirkətlərində təcrübə keçmək imkanı da əldə edirlər.\nUNEC-in beynəlmiləlləşmə istiqamətindəki növbəti nailiyyətlərindən biri də əcnəbi tələbələrin qəbul prosesinin sadələşdirilməsidir. UNEC-də 2015-ci ildən əcnəbilər üçün qəbul prosesi tam elektronlaşdırılıb və bununla da daha keyfiyyətli və sürətli qəbul prosesi təmin olunub. Bundan əlavə, təhsildə beynəlxalq təcrübənin təkmilləşdirilməsi işinə sadiq qalaraq, dünyanın aparıcı universitetlərinin təcrübəsindən faydalanan UNEC-in Moskva və Kiyev şəhərlərində qəbul ofislərinin açılmasına dair qərar verilib.\nHər kəsin təhsil ala biləcəyi universitet\nMüasir təhsil sistemi sosial tələblərə uyğunlaşdırılır, yeni anlayış və texnologiyalara keçid edir. Bu baxımdan ali təhsildə inklüziv mühit fiziki məhdudiyyətli şəxslərin sosial adaptasiyası və bərpası üçün mühüm rol oynayır.\n“2018-2024-cü illərdə Azərbaycan Respublikasında sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər üçün inklüziv təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin təhsil hüququnun təhsilin bütün pillələri üzrə digər şəxslərlə bərabər səviyyədə təmin edilməsi, onların təhsili üçün maneəsiz mühit yaradılması və dünyada aktual olan inklüziv təhsil vasitəsi ilə cəmiyyətə inteqrasiyasını təmin edən bütün amillər nəzərə alınıb.\nUNEC-də 2015-ci ildən İnklüziv təhsilin inkişafı mərkəzi fəaliyyət göstərir. Mərkəz UNEC-də təhsil alan 26 fiziki məhdudiyyətli tələbənin universitetin ictimai və sosial həyatında da fəal iştirakını təmin edir.\nİnklüziv təhsil daima UNEC-in prioritetləri sırasındadır. Bunun bir göstəricisi də odur ki, Azərbaycanda ilk dəfə olaraq UNEC ilə Moskva Dövlət Humanitar İqtisad Universiteti (MDHİU) arasında inklüziv ali təhsildə bakalavr pilləsi üzrə ikili diplom razılaşması imzalanıb. Bu sahədə də dünyanın qabaqcıl universitetlərinin təcrübəsindən faydalanan UNEC, inklüziv təhsil sahəsində dünyanın ən yaxşı universitetləri ilə bir sırada dayanmağa iddialıdır.\nAzərbaycanın adını dünya elm tarixə yazan universitet\n“UNEC-də həyata keçirilən bütün yeniliklərin əsasında məhz Dövlət Strategiyasından irəli gələn tələblər dayanır”\nDövlət Strategiyasından irəli gələn səriştə və nəticə əsaslı differensiallaşdırılmış, əmək bazarında rəqabətqabiliyyətli əmək haqqı sisteminin yaradılması tələbinə uyğun olaraq, UNEC-də artıq üçüncü ildir ki, “Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində professor-müəllim heyətinin xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinə əsaslanan differensial əmək haqqı sistemi” tətbiq olunur. ABŞ, Avropa, Türkiyə və dünyanın digər aparıcı ölkələrinin təcrübəsinə əsaslanan sistem UNEC-in pedaqoji heyətinin illik xidməti fəaliyyətini elm, tədris və özünüinkişaf istiqamətləri üzrə 100-dən çox göstərici əsasında qiymətləndirir.\nAparılan təhlillər göstərir ki, sistemin tətbiqindən keçən dövr ərzində UNEC-in professor-müəllim heyətinin tədqiqat fəaliyyətində aktivlik əvvəlki dövrlərlə müqayisədə nəzərəçarpacaq dərəcədə artmışdır. Belə ki, Differensial Əməkhaqqı Sistemində UNEC-də elmi nəşrlərin sayının son üç ildə 2,5 dəfə, xaricdə çap olunan məqalələrin isə 3,6 dəfə artıdığı görmək mümkündür.\nElmi rəqabət dünyanın aparıcı informasiya agentliyi olan “Thomson Reuters”in ali təhsil müəssisələri üçün qlobal elmi bazası olan “Web of Science”a daxil olan elmi nəşrlərin sayında da özünü göstərməkdədir. UNEC-in əməkdaşlarının 2000-2016-cı illərdə çap edilən elmi əsərlərinin 35%-i məhz son üç ilin (2014-2016) payına düşüb. 2017-cı ildə dünyanın nüfuzlu xarici jurnallarında UNEC-in əməkdaşlarının elmi məqaləsinin sayı isə 350-yə çatıb.\nUNEC-in elmi və iqtisadi tədqiqatlar mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmaqdadır. Universitetdə tədqiqat sahəsində ixtisaslaşmanı təmin etmək məqsədilə UNEC-in akademik heyətinin elmi maraqları nəzərə alınmaqla qlobal iqtisadi çağırışlara cavab verən aşağıdakı araşdırma mərkəzləri yaradılmışdır:\n1.\tAvropa İqtisadiyyatının Araşdırılması Mərkəzi;\n2.\tİslam İqtisadiyyatının Araşdırılması Mərkəzi;\n3.\tUNEC Empirik Tədqiqatlar Mərkəzi;\n4.\tRəqəmsal İqtisadiyyatın Tədqiqi Mərkəzi;\n5.\tErmənistan İqtisadiyyatının Araşdırılması Mərkəzi;\n6.\tElektron-pul Araşdırma Mərkəzi;\n7.\tKoqnitiv İqtisadiyyat Mərkəzi;\n8.\tMonetar İqtisadiyyat Elmi-Tədqiqat Mərkəzi;\n9.\tİqtisadi Klinika.\nUniversitetdə yerli və beynəlxalq ekspertləri cəlb etməklə elmi tədqiqatlar aparmaq, tədqiqatların nəticələrinin tədqiqinə dair təkliflər hazırlamaq məqsədilə “UNEC Tədqiqat Fondu” da təsis edilib.\nUNEC-in nəzdində İqtisadi Araşdırmalar Elmi Tədqiqat İnstitutu və Texnologiya Transfer Mərkəzində yüksəkixtisaslı iqtisadçı kadrlar müasir innovativ metodlar tətbiq etməklə milli iqtisadiyyatın real sektorunda tələb olunan tədqiqatlar aparılır. SOCAR-ın sifarişi əsasında yerinə yetirilən və ictimaiyyətin böyük maraqla izlədiyi, tarixdə ilk dəfə olaraq 2016-2020-ci illər üzrə “Azeri Light” markalı neftin dünya bazar qiymətininin proqnozlaşdırılması da məhz bu tədqiqatlardan biridir.\nElmi-tədqiqat yönümlü universitetə çevrilməyi hədəfləyən UNEC-də ənənəvi olaraq hər il “Elm aylığı” keçirilir. “Elm aylığı”nın məqsədi universitetdə aparılan elmi tədqiqatların səmərəliliyini artırmaq, professor-müəllim heyətini, tələbələri elmi tədqiqat işlərinə stimullaşdırmaq, tədqiqatçı əməkdaşların potensialını üzə çıxarmaq və yeni ideyalar ortaya qoymaqdır.\nUNEC son dörd ildə dünyanın nüfuzlu alimlərini bir platformada toplayan çoxsaylı beynəlxalq konfranslara da ev sahibliyi edib. Nobel mükafatçıları Piter A.Daymond, Məhəmməd Yunus, türk dünyasının elm üzrə ilk Nobel mükafatçısı Aziz Sancarın iştirakı ilə UNEC-də keçirilən görüşləri ölkə ictimaiyyəti boyuq maraqla izləmişdir.\nUNEC eyni zamanda, ölkədə beynəlxalq layihələrin uğurlu tətbiqinə ilk imza atan universitetdir. Belə ki, UNEC-də artıq iki ildir ki, dünyaca məşhur, unikal ideyaların səsləndirildiyi platforma – TEDx konfransı reallaşdırılır. TEDxUNEC konfransında ölkənin tanınmış elm, təhsil, səhiyyə və incəsənət adamları öz maraqlı çıxışları ilə ictimaiyyət arasında rezonans doğurmuşdur.\nUNEC-də tələbələrin elmə marağının artırılması istiqamətində də dünya təcrübəsindən istifadə edilir. Çağdaş dünya elminin ən populyar platforması olan “Science Slam” elm müsabiqəsinin məhz UNEC-də təşkil edilməsi də ən uğurlu nümunədir. Elm müsabiqəsinin təşkilində ən qürurverici məqamlardan biri də odur ki, UNEC bu addımı ilə Azərbaycanın adını Almaniya, Böyük Britaniya, Rusiya, Ukrayna və Türkiyədən sonra dünyanın 6-cı ölkəsi olaraq “Science Slam” tarixinə yazmışdır.\nUNEC-in elmi-tədqiqat universitetinə çevrilmə istiqamətində atdığı inamlı addımlar bununla kifayətlənmir. Professor-müəllim heyətinin elmi fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi və daha da təkmilləşdirilməsi məqsədilə UNEC-də 2018-ci il “Elmi-tədqiqat ili” elan olunub.\nElektron Universitet Modeli – sabahın universiteti\nAzərbaycanda ilk dəfə olaraq UNEC-də vahid elektron idarəetmə platforması olan Elektron Universitet Modeli tətbiq edilməklə bütün tədris binalarında tədris prosesi tam elektronlaşdırılmışdır. Sadə iş prinsipindən ibarət olan sistemin bazasına tələbə, müəllim və məzun bazası haqqında məlumat yerləşdirilərək, dərs cədvəlləri, fənn üzrə qruplar, fənlərin təqvim-tematik planları, tələbələrin fərdi tədris proqramları daxil edilmişdir. Sistem daxilində eyni zamanda müəllim və tələbələrin şəxsi kabineti, imtahan sistemi bölmələri də yaradılmışdır. Auditoriyalarda sistemə çıxışı olan elektron tribunalar quraşdırılmışdır. Bununla da kağız üzərində jurnal elektron jurnalla əvəz edilmişdır. Müəllim elektron jurnal bölməsinə daxil olaraq ilk 15 dəqiqə ərzində tələbələrin dərsə davamiyyətini yoxlaya bilir ki, bu da semestrin sonunda tələbənin dərsə davamiyyətini və seminar ballarını avtomatik hesablamağa şərait yaradır.\nYalnız UNEC-in tədris prosesinə uyğun hazırlanan yeni proqram təminatında müəllim bütün mühazirə və sillabusları öncədən şəxsi kabinetində yerləşdirir. Tələbə dərs vəsaitlərini müəllimin kabineti vasitəsi əldə edir və auditoriyada mühazirənin yazılmasına yox, mövzunun müzakirəsinə, fənnin mənimsənilməsinə zaman ayrılır ki, bu da təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə birbaşa təsir etmişdir.\nMagistratura təhsilində yeni standartlar – UNEC modeli\nDövlət Strategiyası ali təhsil pilləsinin hər bir səviyyəsi üçün ixtisaslar üzrə yeni standartların hazırlanmasını vacib edir. UNEC-də magistratura təhsilinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması məqsədilə Beynəlxalq Magistratura və Doktorantura Mərkəzi (BMDM) yaradılmışdır.\nQürurla bildirmək istəyirik ki, 2017/2018-ci tədris ili üzrə Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin magistratura pilləsinə keçirilən qəbul imtahanlarında ölkə üzrə ən yüksək nəticəni göstərən ilk üçlük məhz UNEC-i seçib. Ümumiyyətlə isə, BMDM-də qəbul 99 faiz yerinə yetirilmişdir.\nBMDM-də tədris 11 ixtisas 39 ixtisaslaşma üzrə Azərbaycan, ingilis, rus və türk dillərində həyata keçirilir. Mərkəz ali təhsilin magistratura pilləsi üzrə yeni təhsil standartlarının modernləşdirilməsinin təşəbbüskarı olmaqla yanaşı, bu standartlarla ölkəmizdə fəaliyyət göstərən ilk mərkəzdir.\nMərkəzdə magistrlər iki semestr aktiv dərslər aldıqdan sonra növbəti iki semestrdə dissertasiya işinin yazılması ilə məşğul olurlar. Dissertasiya işinin yazılması prosesində isə müəyyən olunan aralıqlarla tədqiqatın gedişatı ilə bağlı yazılı hesabat təqdim edirlər. Magistrlər ixtisaslarına uyğun dissertasiya mövzularını və elmi rəhbərlərini özləri sərbəst qaydada müəyyən edirlər. Elmi rəhbərlər UNEC-in elmi dərəcəsi olan və dövlət proqramı ilə xaricdə doktorantura təhsili alan müəllimlərindən təyin olunur. Eyni zamanda magistrlərə dissertasiya işi mövzusunun seçimində dəstək məqsədi ilə ölkənin özəl və dövlət sektorlarından təqdim olunan sifarişli tədqiqat işləri də verilir.\nŞagirdlərə inanılmaz fürsət – “Birgünlük tələbə”\nYuxarıda qeyd etdiyimiz bütün bu nailiyyətlərin nəticəsidir ki, bu gün UNEC abituriyentlərin ən çox üstünlük verdiyi universitetlər sırasındadır. 2017/2018-ci tədris ilində UNEC-ə qəbul planı 96.6 faizlə yerinə yetirilmişdir. II ixtisas qrupu üzrə 600 və daha yüksək bal toplayan 481 nəfərin 288-i, yəni 60 faizi məhz UNEC-i seçmişdir. II ixtisas qrupu üzrə 700 ballıq nəticə göstərən abituriyentin hər ikisi – Cavad Əliyev və Arzu Məmmədzadə də UNEC-in Beynəlxlaq İqtisadiyyat Məktəbində maliyyə ixtisası üzrə təhsil alırlar. II ixtisas qrupu üzrə Prezident təqaüdçülərinin 74%-i məhz UNEC tələbəsidir.\n600-dən yuxarı bal toplayaraq UNEC-ə qəbul olunan hər bir tələbəyə universitet hesabına əlavə əlaçı təqaüdü verilir. Bundan başqa, tələbələri stimullaşdırmaq məqsədilə imtahan sessiyasında fakültə fərqi olmadan hər kurs üzrə ən yüksək nəticə göstərən 15 tələbəyə ikinci əlaçı təqaüdü verilir.\nTələbələrin stimullaşdırılması məqsədilə həyata keçirilən layihələr UNEC-in Zaqatala filialında da tətbiq edilir. Belə ki, Zaqatala filialının imtahan sessiyasında yüksək nəticə göstərən tələbələrinə xüsusi təqaüdlər verilir. Sessiyada ən yüksək bal toplayan bir tələbə isə təhsilini bir semestrlik Bakıda davam etdirmək şansı qazanır.\n2017/2018-ci tədris ilindən UNEC yuxarı sinif şagirdlərinə “bir günlük tələbə” olmaq şansı yaratmışdır. “UNEC-də bir gün” layihəsinin məqsədi 10-11-ci sinif şagirdlərini universitetlə daha yaxından tanış etməkdir. Eyni zamanda, ixtisas seçimində çətinlik çəkən şagirdlərə məsləhət vermək, onların ixtisas fənlərində dinləyici qismində iştirakına şərait yaratmaqdır. Layihədə iştirak etmək üçün universitetə gələn şagirdlərə şərti tələbə bileti təqdim edilir və şagirdlər həmin günü UNEC tələbələrinin yararlandığı bütün üstünlüklərdən faydalana bilirlər. Belə ki, onlar dərslərdə iştirak etməklə yanaşı, UNEC-in kitabxana və yeməkxanasından istifadə edir, tələbələrin təşkil etdiyi müxtəlif maraqlı tədbirlərə qatılırlar. Payız semestri ərzində “UNEC-də bir gün” layihəsində Bakının 32 məktəbindən 500-dən çox şagird iştirak etmişdir.\nBundan başqa, UNEC-in professor-müəllim heyəti savadlı abituriyentlərin universitetə cəlb olunması məqsədilə Azərbaycanın ən aparıcı məktəblərinə mütəmadi səfərlər edərək, yuxarı sinif şagirdləri ilə görüşlər keçirirlər. Görüşlərdə şagirdlərə Cənubi Qafqazın ən böyük iqtisadyönümlü ali təhsil ocağında təhsil imkanları barədə məlumat verilir. Bu ildən etibarən isə UNEC-in professor-müəllim heyəti Azərbaycanın sərhədlərini aşaraq, Gürcüstanda yerləşən azərbaycanlıların təhsil aldıqları orta məktəblərə də səfərlər edəcək.\nTələbələrin asudə vaxtının səmərəli təşkil edilməsi istiqamətində də UNEC-də müxtəlif layihələr həyata keçirilmişdir. Bunlardan UNEC Yaradıcılıq Mərkəzi ilə Radio UNEC-in fəaliyyətini xüsusi vurğulamaq lazımdır. Belə ki, Yaradıcılıq Mərkəzinin vokal, instrumental ifa, rəsm, rəqs və bədii qiraət dərnəkləri tələbələrin yaradıcı potensialının aşkarlanması və inkişaf etdirilməsində mühüm roy oynayır. Universitetdə online fəaliyyət göstərən Radio UNEC isə gənclər arasında ölkənin ən maraqlı və rəngarəng tələbə radiosu kimi tanınır.\nUNEC dünyanın ən qabaqcıl təhsil trendlərini Azərbaycana gətirməklə yanaşı, həm də geniş ictimaiyyət arasında açıq universitet imici ilə tanınır. Hər ayın ilk şənbə günü UNEC-də rektorun iştirakı ilə “Açıq qapı” günü keçirilir. Bundan başqa, müəllim və tələbələr UNEC-in rektoru ilə Facebook vasitəsi ilə də əlaqə saxlaya bilirlər.\nArtıq dörd ildir ki, UNEC-in “Qaynar xətt” xidməti fəaliyyət göstərir. Açıq universitet prinsiplərinə uyğun olaraq, xidmət sessiya dövründə UNEC İctimai Nəzarət Şurasına və KİV nümayəndələrinə həvalə olunur. Onu da bildirək ki, UNEC İctimai Nəzarət Şurası yalnız imtahan sessiyası dövründə deyil, daimi fəaliyyət göstərir və rektorun “Açıq qapı” günlərində də iştirak edir.\nMüasir dövrdə istənilən ölkənin iqtisadi inkişafı, onun vətəndaşlarının firavan yaşayışı ilk növbədə elm və təhsilin inkişafı ilə bağlıdır. Bu nöqteyi nəzərdən ali müəssisələri qarşısında birmənalı şəkildə yeni çağırışlar dayanır. UNEC bu çağırışlara cavab vermək istiqamətində əzmlə çalışır və qarşısına qoyduğu hədəflərə doğru inamla addımlayır.


Xəstə boğaz və bezdirən öskürək | sağlam həyat tərzi | Kayzen\nLor həkimi Sima Rəhimova Milli.Az-a açıqlamasında deyir ki, faringit latınca farenks (udlaq) və itis (iltihab) sözlərindən ibarətdir. Yəni boğazda iltihablanma nəticəsində əmələ gələn xəstəlikdir. Əsasən mövsümi xəstəlik olan faringit yaz-payız aylarında daha da kəskinləşir. Xəstəlik virus və müxtəlif infeksiyalar nəticəsində törənir. Bu zaman xəstədə udqunmada çətinlik yaranır. Udlaqda qızartı, quruluq, yanma və ya qaşınma hissi, qızdırma, öskürək başlayır. Bundan başqa, burunda tutulma, axıntı, baş ağrısı, halsızlıq və digər hallar yarana bilər.\nXroniki faringit zamanı halsızlıq, qızdırma kimi əlamətlər özünü büruzə verməz. Ancaq boğazda quruluq hissi, qıcıqlanma, yad əşya hissi, udqunmada çətinlik kimi şikayətlər olur. Xroniki faringit daha çox gənclər arasında yayılıb: “Xroniki faringitin səbəbləri bunlardır — davamlı soyuqdəymə, siqaret çəkmək, spirtli içki qəbul etmək, sinus yollarındakı infeksiyalar və digər infeksiyalar”.\nXroniki faringitin müalicəsi\nS.Rəhimovanın sözlərinə görə, xroniki faringitin müalicəsi uzunmüddətli və çətindir. Müalicədən öncə əvvəlcə faringiti yaradan faktorlar aradan qaldırılmalıdır. Xəstəliyin daha effektiv müalicəsi bitki tərkibli dərman vasitələri ilə həyata keçirilir. Belə ki, müalicədə daha çox yatıqqanqal, çobanyastığı, biyan kökünün dəmləməsindən qarqara edilir. Yatıqqanqal otunu dəmlədikdən sonra onun buxarı ilə 20 dəqiqə nəfəs almaq lazımdır: “Qeyd etmək lazımdır ki, xroniki faringit tam müalicəyə cavab vermir. Sadəcə olaraq xəstəlik müəyyən müalicə kursu ilə passivləşdirilir”.\nHəkim bildirib ki, belə xəstələr hava çirkli olduğu zaman açıq havaya çıxmamalıdırlar. Mümkün qədər boğaz ağrısı olan insanlarla təmasdan çəkinməlidirlər. Siqaret çəkilən məkanlardan uzaq olmalıdırlar. Hər zaman yeməkdən öncə əllər yuyulmalıdır. İstifadə olunan qablar digər insanlarınkı ilə qarışdırılmamalıdır. Yatmadan öncə ağız qarqara edilməli, dişlər fırçalanmalıdır. Qəhvə, tünd çay və qazlı işkilərdən imtina edilməlidir. Bol miqdarda “C” vitamini ilə zəngin qidalar qəbul etmək lazımdır.\nStreptokoklu faringit — bu tip faringit streptokok mikrobu nəticəsində əmələ gəlir və epidemik xarakter daşıyır. Xəstəlik birdən baş qaldırır. Bədəndə üşümə, titrəmə, qızdırma, ümumi zəiflik, baş ağrısı olur. Udlaqda həddən artıq şişkinlik və qızartı, boz ləkələr meydana gəlir. Müayinə isə udlaqdan götürülən yaxma üsulu ilə aparılır.\nS.Rəhimovanın dediyinə görə, xəstəliyin müalicəsində antibiotiklərdən istifadə mühüm rol oynayır. Belə müalicə viruslar üzərinə təsirli olmasa da, bakteriyaları zərərsizləşdirmək üçün lazımlıdır. Bu yolla xəstəliyin sağalması sürətlənir. Bundan başqa, temperatur salıcı, ağrıkəsici və allergiyası olanlar üçün allergiya önləyici və öskürək kəsici dərmanlardan da istifadə edilir.\nLaringit udlağın selikli qişasının iltihabı xəstəliyidir. Xəstəlik soyuqdəymə, siqaret, həddən artıq spirtli içki qəbulu, bağırmaq, hava çirkliliyi nəticəsində baş verir. Bununla yanaşı, allergiya verən güllər, toz, tüstü, qida məhsullarından — şokolad, yumurta, sitrus meyvələri və sair də laringit törədə bilir.\nƏsasən payız-qış fəslində daha da kəskinləşən laringit zamanı ağızda yara hissi, boğazda qıcıqlanma, quru öskürək, səsin batması, temperaturun artması müşahidə olunur. Bu zaman iltihabi prosesin müəyyən olunması üçün boğazdan yaxma və qan analizi götürülür.\nİmmun sistemini gücləndirmək\nXəstəliyin müalicəsi 7-10 gün müddətində aparılır. Bu zaman zəif orqanizmi virus və bakteriyadan təmizləmək üçün immun sistemini gücləndirəcək dərmanlardan istifadə olunur. İnqalyasiya edilir. Boğaz nahiyəsinə müxtəlif kompreslər qoyulur, mazlar vurulur və fizioterapiya tətbiq olunur. Xəstələrə qıcıqlandırıcı qidalar, ədviyyatlı yeməklər, qazlı içkilərdən istifadə etmək qadağan edilməlidir.\nTəbii müalicə vasitələrindən bir neçə qaşıq balla 1 stəkan kök suyunu qarışdıraraq qəbul etmək, həmçinin isti suya 1 çay qaşığı qliserin, 3-4 damcı yod və 1 çay qaşığı nişasta tökməklə qarqara etmək lazımdır.\nHəmçinin bax: Sağlam həyat tərzi, sağlamlıq üçün məsləhət\nMənbə: Zəhra / milli.az


gazel sobol Bakida elanlar - Tezbazar.az\nTemiz qanli taksa balalari, rengleri "Viski&Sobol", 2 ayliqdilar, dogum tarixi:17.04.2021 Ata analari bizdedi, lokasiya Novhani baglari, Amore restorana yahin. WhatsApp aktivdi.Qiymet sondu.\nTemiz qanli taksa balalari, rengleri "Viski&Sobol", 1ay 10 gunluk, bron acigdi. Erkekler 300azn,disiler 250 azn. Ata analari bizdedi, lokasiya Novhani baglari, Amore restorana yahin. WhatsApp aktivdi\nPlaystation 4 ( Resmi dukan Satisi) İdeal veziyetde Yaddasi 500 GB 1 TB Secimi siz edirsiz! Yaddasda oyun olanda var olmuyanda! isteye gore hansi oyunu isteseniz secirsiz Ve biz terefden yazilir! Bir 450 Azn (Orginal)\nQonağ dəsti satılır.çox səliqəli işlədilib. mebelin heç bir problemi yoxdu.baxandada görəcəksiz.4000 manata alınıb.330 azn satılır.ünvan Biləcəri.A.A\nKuryer İsi Axtariram\nEvella Salam Kuryer İsleri Axtariram Kime Lazim Olsa Zeng Etsin Vatsap 24 Saat Aktivdir Buyurun\nÇox təcilibinəqəs.binəkörpüsünə yaxınvillasatılır\nÇox Təcili satılr !.Binə qəsəbəsində, Binə yolunda, Binə körpüsünə yaxın, əsas yoldan 2-ci yolda maşınla 250 metr aralı, ayaqla isə 50 metr aralıda, Əli İsəzadə küçəsində, sənədi torpağa çıxarışı var ancaq ki, tam\nQuran kitabı üçün qab\nSalam Aleykum dəyərli izləyicilər bugün sizlərə sunguğumuz məhsul Allahın müqəddəs kitabı olan Qurani Kərimdir Daha öncədəndə paylaşdığımız olub ucuz və sərfəli qiymətə amma bu paylaşım Bir kompaniyadır. +Kurani\nBritan Silver Chinchilla\nSafqan britan balalari (erkek). 23 fevralda dunyaya gelibler. 40-45 gununde tehvil verilecekler. Ana ve atalari Rusiyadan pitomniklerden getirilme pishiklerdir (her ikisinin shekilleri ve dokumnetleri shekillerde\nUN FB20 forklifti, 2021 il\nUN FB20-N1QZ1(ÇİN) ELEKTRİKLİ FORKLİFT YÜK QALDIRMA HÜNDÜRLÜYÜ- 4700 mm YÜK QALDIRMA GÜCÜ-2 ton TRİPLEX (3 KADEME) 4 TƏKƏR Side shifter daxil ZƏMANƏT -1 İL VƏYA 2000 SAAT Qiymətə ƏDV daxil deyil\n1 sot torpaq sahəsi,Masazır qəs.\nBirsotdan biraz az yarım tikili masazırda cıxarış var heyvanlada deyişerem\nMüxtəlif növ modəllər mövcuddur. Bütün Modellər Zəmanətlidir. Çatdırılma 1 saat ərzində. _ iStənilən Model Mobil Telefon'lar Smart Saat'lar Original Qulaqcıq'lar _ Mobil\nToyota Prius Azerbaycana yeni gelib hec bir problem yoxdu katalizatoru ustundedi arginal probeqdi airabac aciayib udari yoxdu mator xadavoy ela veziyetdedi real isteyen narahat etsin\nAz islenib teze kimidi obyekt baglanir diye satiram danisib razilasmaq olar\nDİQQƏTLƏ OXU ELANI DİQQƏTLƏ Təndir satisi ve qurastrilmasi Baki ve bolgelere catdrilma qurastrilma terefimizden heyata kecirilir Görülən işlerə zəmanət verilir BİZ BU İSİN PEŞƏKARİYİQ Bu SÖZLƏRİ YAZAN SAXTAKAR YALANDAM\nYangin təhlükəsizlik sistemləri\nYangından Mühafizə Sistemlərinin zəmanətlə quraşdırılması və satışını peşəkar ustalarımız tərəfindən həyata keçiririk. Şirkətimiz tərəfindən gorduyumuz işlərə 1 il zəmanət və Akt verilir\n( Elan nomre 199 ) Bineqedi qesebesinde 1 sotun ichinde, 4 dash kursude ve cut dashla tikilmish, 20 kvadratmetr yashayish sahesi olan, temirli, gir yasha veziyyetde 1 otaqli heyet\nBTK Group-un Bakı şəhəri üzrə baş ofisinə kadr seçimi üzrə inspektor tələb olunur. Əsas üstünlük təqaüddə olan hərbiçilərə, təqaüddə olan dövlət qulluqçularına, nazirlik işçilərinə, zabitlərə, idarəetmə prinsipində\nGözləmə zalı üçün oturacaqlar üç nəfərlikləri də var onlar 40 manat səliqəlidir\nHesab Superdir.Real alıcıya endirim var.\nQızıl qol saatı\nYepyeni kişi üçün TİSSOT brend İtaliya qizili 750prob dəri kəmərli sapfir şüşəli saat satilir.\nKunc divan+kreslo dəsti satılır.Kreslo yataq olur, divan bazalıdır.Qiymət 350 azn.Ünvan 4 cü mikrorayon °•T°•\nMoyka avadanigi təzə alnib moykada isləməyib bag evicun almisdi 10 defe hec isdfadə edilməyib Ehdyac olmadgdan satlir cox baha alimisdi bilen bilir qiymeti təzə aparati gelib baxan ozu anlayacaq 3 faza 200 bar\nİtalya markasi olan qaynaq aparatlarimiz.1 il resmi zemanet servis xidmeti.Qaynaqa ait butun levazimatlar var. bütün kartlar kecerlidi. Malın növü: Elektrik malları Çatdırılma?: Bəli\nBineqedi rayonu Bineqedi qesebesi sakit, seliqeli mehlede 3otaqlı fərdi yaşayış evi satilir. Satışda olan ev şəkillərdə gördüyünüz kimi təmirlidir. Otaqların divarlarına yuylan aboylar ilə üzlənib tavanları alçipan\nTelefon və kompüter ustası\ngazel sobol elanlari\ngazel sobol elanlari 2021 , Bakida gazel sobol qiymeti , gazel sobol ucuz qiymete gazel sobol satisi sərfəli qiymətə gazel sobol almaq. islenmis gazel sobol aliram, gazel sobol satılır. Ucuz qiymetleri oyren. Tezbazar.az saytinda pulsuz gazel sobol elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete gazel sobol satilir . gazel sobol alqi satqisi 2021\nev alqi satqisi ustalar soyuducu ustasi elanlar sayti kombi ustasi jaluz qapilar bina evler samsung galaxy 72 62 qiymeti qizil sebet.az turlar.az masinlar kiraye qaz peci


Bu emosiyalar xəstəlik yaradır – MƏNFİ HİSSLƏRİ YAXIN BURAXMAYIN | Gənc Ailə\nAna Səhifə SAĞLAMLIQ Bu emosiyalar xəstəlik yaradır – MƏNFİ HİSSLƏRİ YAXIN BURAXMAYIN\n19-cu əsrin əvvəlində alman psixiatrı İohan Haynrot tibb’ “psixosomatika” (psycho – ruh, somos – bədən) terminini daxil edib. Alim öz təcrübəsindən belə qərara gəlib ki, bir çox bədən xəstəliklərinin səbəbi ruhdur, yəni emosiyalardır. Təbii ki, söhbət mənfi emosiyalardan, mənfi hisslərdən gedir. Xüsusilə insan bu hisləri uzun müddət ərzində yaşayır, onları gizlədir, boğur, onlardan əziyyət çəkirsə, bu, somatik xəstəliklərin inkişafına təkan verir.\nGeriUtancaq uşaqlarla necə davranmalı? İrəliSosial media insana necə təsir göstərir? - ARAŞDIRMA