Pakistan mətbuatında Azərbaycanın bu ölkədəki səfirinin Xocalı soyqırımına dair məqaləsi dərc olunub\n24 Fevral 2014 15:19 (UTC+04:00)\nTrend-in Azərbaycanın Pakistandakı səfirliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, məqalədə Ermənistanın Azərbaycana qarşı torpaq iddiaları irəli sürdüyü, 1988-ci ildən başlayaraq yüz minlərlə azərbaycanlının öz torpaqlarından didərgin salındığı bildirilib. Belə ki, müstəqilliyinin ilk günlərini yaşayan Azərbaycan Ermənistan tərəfindən işğala məruz qalıb, təcavüz nəticəsində Dağlıq Qarabağ və Azərbaycanın digər 7 rayonu işğal olunub, on minlərlə insanın öldürülüb, yaralanıb və ya itkin düşüb.\nDaha sonra müəllif 1948-ci ildə BMT-nin Baş Assambleyasında qəbul olunmuş "Soyqırım cinayətinin qarşısının alınması və cəzalandırılması" konvensiyası haqqında məlumat verərək Azərbaycan və Ermənistanın imzaladığı bu sənədin "Soyqırım - milli, etnik, irqi və dini qrupların tamamilə və ya qismən məhv edilmək niyyəti ilə həyata keçirilmiş aksiyadir" paraqrafına istinad edib və bu cinayətin məhz soyqırım olduğunu diqqətə çatdırıb. Yazıda Xocalıda törədilmiş soyqırımın Ermənistanın XX-ci əsrin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycana qarşı yürütdüyü sistematik və davamlı zorakılıqların tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb. İrqi alilik, etnik fərqlilik və azərbaycanlılara qarşı nifaq ideyalarının Ermənistan siyasətinin əsasını təşkil etdiyi açıqlanıb.


2.3. Baza çəkilərinin quruluşunun formalaşdırılması qaydası və çəki sisteminin seçilməsi\n2.2.Qiymət haqqında məlumatların toplanması və onun qeydiyyatı qaydası\nİstehlak bazarında qiymətlər üzərində müşahidə göstərir ki, mövsümilik amili əsasən həm bir sıra ərzaq və qeyri ərzaq məhsullarının, xidmətlərin satışının həcminin, həm də onların qiymətlərinin dəyişməsində əks olunur. Bu dəyişikliklərin ölçü və xarakteri həm bir əmtəədən digərinə, həm də bir əmtəə qrupundan digər əmtəə qrupuna keçid zamanı fərqlənir. Qiymətə dair məlumatların təhlili göstərir ki, qiymət kənarlaşmaları bir qayda olaraq, tsiklik (dövri) xarakter daşıyır.\nİstehlak qiymətləri indeksinin (İQİ) hesablanması zamanı mövsüm amilinin uçotu metodu inflyasiyanın orta artımında hesablanan göstəricilərin dəqiqliyinə tələbatın artması vaxtı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İQİ-də mövsümi amil problemini iki istiqamətdə nəzərdən keçirmək olar:\n1) Istehlak qiymətlərinin qeydiyyatı zamanı mövsümi amilin təsirini azaldan təshih etmə metodlarının tətbiqi;\n2)Mövsümi düzəlişlər nəzərə alınmaqla İQİ-nin işlənilməsi.\nAyrı-ayrı mövqelər üzrə qiymət indekslərinin mövsümi kənarlaşmalarının təsirini azaldan bir sıra təshih etmə metodlarını göstərmək olar:\na) ilin bəzi dövrlərində istehlak bazarında yoxa çıxan və yaxud satışı kəskin şəkildə məhdudlaşan əmtəələrə hesablanan qiymətlərin istifadə olunması və onların bazası əsasında hesablanmış indekslərin müəyyən edilməsi;\nb) qiymət indekslərinin hesablanması zamanı əmtəələrin qeydə alınmış ən çox kənarlaşmış (maksimum yüksək və yaxud aşağı səviyyədə olan) mövsümi qiymətlərinin çıxarılması;\nc) “həssas” adlandırılan indekslərin hesablanması;\nç) əmtəə çəkilərinin istehlak xərclərinin mövsümi dəyişikliklərinə uyğunlaşdırılması;\nd) mövsümi əmsalların istifadəsi.\nMövsümi malların qiymətləri ancaq onların kütləvi mövsümi satış dövründə qeydiyyata alınır. İlin qeyri-mövsümi dövrlərində əmtəələrin sonuncu mövcud satış qiymətləri növbəti mövsümün başlanmasına qədər dəyişdirilmədən təkrar olunur (yalnız inflyasiyanın aşağı templəri şəraitində tədbiq olunur). Bu metod geyim və ayaqqabı qrupunun əmtəələri üçün istifadə olunduqda indeksin hesablanması üçün müvafiq olacaq yay və qış mövsümü əşyalarının qiymətləri növbə ilə daxil edilir[12, 17].\nBir sıra hallarda mövsümlər arası mərhələlər üçün mövsümi malların qiymətlərinin qeydiyyatı vaxtı həmin dövrdə satışda olan analoji malların qiymətləri ilə proporsional şəkildə dəyişdirilməsi nəzərdə tutulur. Belə olan hallarda mövcud olmayan əmtəələrin qiymətləri müvafiq qrupun əmtəələrinin qiymət dəyişikliklərinə uyğun olaraq indeksləşdirilir.\nMövsümi əmtəə qrupları daxilində müşahidə olunan təmsilçi əmtəələrin tərkibi aydan-aya dəyişir. Bu zaman əmtəələrin seçilməsi elə qaydada aparilır ki, hər ay mövcud mövsüm üçün daha xarakterik olan əmtəələr üzrə qiymətlər qeydə alınır və mövsümdə maksimum yuxarı və yaxud aşağı qiymətlərlə olan əmtəələr qeydiyyatdan çıxarılır.\nBeləliklə, hər ay üçün mövsümi əmtəələrin ayrıca səbəti formalaşdırılır ki, bunun da əsasında konkret əmtəə və əmtəə qruplarının indeksi hesablanır.\n"Həssas" indeks metodunun istifadəsi cari ayın və baza ilinin müvafiq ayından müəyyən əmtəə qrupunun mövsümi mallarından ibarət olan iki istehlak səbətinin dəyərlərinin müqayisəsi nəticəsində alınan indeksin tədbiqini göstərir.\nBu zaman cari ay üçün mövsümi əmtəələr dəstinin dəyəri baza ilinin müvafiq ayırrın əmtəələrinin sayına əsasən hesablanır. Beləliklə, müvafiq ayların növbəti illər üzrə qiymətlərinin müqayisəsini aparmaq olar.\nMəsələn, 2000-ci ilin may ayı üçün "təzə meyvələr" əmtəə qrupu üzrə "həssas" indeksin hesablanması zamanı baza kimi 1996-cı ilin may ayını götürmək olar. Sonra, aşağıdakı hesablamaların aparılması vacibdir.\n- 1996-cı ilin bazisi üçün may ayı ərzində istehlak olunan təzə meyvələrin\nayrı-ayrı növlərinin sayını və tərkibini müəyyən etmək;\n2000 və 1996-cı illərin may aylarının qiymətləri üzrə dəyişməyən səbətin\nindeksin "həssaslığını" hesablamaq (2000-ci ilin may ayında əmtəələrın dəyərinin həmin əmtəələrin 1996-cı ilin may ayında olan dəyərinə nisbətınin həcmini)\n"Həssas" indeksin hesablanmasını başqa metodla da həyata keçirmək olar:\n"təzə meyvələr" qrupunun hər bir məhsul növü üzrə 2000-ci və 1996-cı\nilin may ayları üçün orta qiymətlərini hesablamaq;\n2000-ci ilin may ayının qiymətini 1996-cı ilin may ayının qiymətinə\nbölməklə təzə meyvələrin ayrı-ayrı növləri üzrə fərdi qiymət indekslərini almaq;\n1996-cı ilin may ayının istehlak göstəriciləri üzrə hesablanmış, ümumi\ndəyərində hər bir məhsulun payını çəki kimi istifadə etməklə "təzə meyvələr"\nqrupu üçün orta çəkili indeksi hesablamaq.\nGöstərilmiş əmtəə qrupu üzrə mövsümi malların bütövlükdə il ərzində qiymət indeksini müəyyən etmək üçün müvafiq ilin bütün ayları üzrə "həssas" indekslərdən riyazi orta çəki hesablanılır.\nÇəkilər kimi bazis ilinin müvafiq ayında istehsal olunmuş təzə meyvələrin istehlak xərclərinin payı istifadə olunur. Bu paylar aylar üzrə müxtəlif olsa da, baza hesabatı üçün götürülmüş bu və ya digər ilin müqayisə olunan eyni ayları üzrə sabit qalmalıdır.\nƏmtəə çəkilərinin istehlak xərclərinin mövsümi dəyişikliklərinə uyğunlaşdırılması mövsümi və sabit əmtəə qrupları arasında ilin ayrı-ayrı aylarında ev təsərrüfatlarının istehlak xərcləri paylarının yenidən bölgüsündən ibarətdir. Bu məlumat mövsümi malların daha çox satıldığı aylarda yığılır.\nKəskin mövsümi kənarlaşdırılmaların aradan qaldırılması məqsədi ilə mövsümi əmsallardan və indekslərdən istifadə etmək olar. Mövsümilik əmsalının müəyyən edilməsi yollarından biri də orta sürüşmə metodudur.\nMövsümilik əmsalları son bir sıra illərdən alınmış 12 ay üzrə qiymət dinamikası əsasında hesablanır. Mövsümilik əmsallarının çıxarılması mövsümi tərəddüdlərə düzəlişlərlə bir çox iqtisadi göstəricilərin alınmasında tədbiq olunan ümumi prinsiplərə əsaslanır.\nMetodun tətbiqinin əsas giriş şərti müvəqqəti sıranın (O) üç hissəyə bölünməsi imkanının müəyyən edilməsidir:\n- göstəricinin ildən-ilə təkrar olunan hərəkətini əks etdirən mövsümi komponent (S);\nuzunmüddətli və dövri hərəkətlərin kombinasiyasından ibarət olan əsas dəyişiklik komponenti (T);\nizah olunmayan və ya qaydasız ("təsadüfi" kənarlaşmalar) dəyişikliklər komponenti (İ);\nAdətən bu komponentlərin asılılığının 2 formasından istifadə olunur: 3 komponentin hasili müşahidə olunan dinamika sırasını verir. Sıranın mövsümi kənarlaşmalardan azad edilməsi giriş məlumatlarının proqnozlaşdırılan mövsümi dəyişikliklərdən (S) təmizlənməsindən ibarətdir. Üç komponentin bir birindən ayrılmasının ümümi qəbul edilmiş kriteriyasi və üsulu olmadığı üçün onlar arasında olan sərhəd müəyyən dərəcədə sərbəst olur .\nMüşahidə olunan göstəricidən (məsələn, cari ilin avqust ayı) mövsümi kənarlaşmalar təshih olunan göstəriciyə keçmək üçün, mövsümi amillərin avqust qiymətləri indeksinə necə təsir edəcəyini proqnozlaşdırmaq vacibdir. Bu proqnoz bir sıra növbəti illərin əsas meylindən (T) avqust göstəricilərinin kənarlaşmasının müayinəsinə əsaslanmalıdır.\nBir çox ölkələrdə birinci 2 metoda daha çox üstünlük verilir. Beynəlxalq statistika təcrübəsində təshih etmə zamanı ortaya çıxan bir sıra problemlərin həlli nəzərdə tutulur:\nmövsümi əmtəələrin qiymət indekslərinin hesablanması üçün hansı\nmiqdar strukturlarından istifadə edilsin -aylıq, yaxud illik;\nbazis kimi hansı qiymətlər istifadə edilsin-aylıq, yaxud orta illik;\nİQİ-nin, həmçinin mövsümi əmtəələrin qiymət indekslərininhesablanmasında Laspeyres düsturundan istifadə edilir və bu zaman hesablamalar üçün çəkilər baza ili üzrə götürülür. Lakin bazis qiymət və çəkilərinin kombinələşməsindən asılı olaraq xarici ölkə statistikalarının təcrübəsində mövsümi əmtəələr üçün 4 növ aylıq qiymət indekslərindən istifadə olunur:\n- qiymətlərin aylıq bazası və illik ölçülməsi ilə aylıq indeks (cari aylıq\nqiymətlər) bazis ilinin müvafiq ayının qiymətləri ilə müqayisə olunur və bazis\nilinin istehlak xərcləri üzrə ölçülür. Qiymətlər həm faktiki, həm də hesabi\n(olmayan əmtəələr üçün) ola bilər.\n- qiymətlərin illik bazası və illik ölçülməsi ilə aylıq indeks (cari aylıq\nqiymətlər bazis ilinin orta illik qiymətləri ilə müqayisə olunur, çəkilər kimi isə\nbazis ilində müvafiq mövsümi əmtəələrin illik xərclərinin strukturu istifadə\nolunur). Qiymətlər həm faktiki, həm də hesabi ola bilər. Bu növ indeks ilin bəzi\nmərhələlərini deyil, ancaq bütövlükdə il ərzində baş verən dəyişikliklərin\ntendensiyasını əks etdirir.\n- qiymətlərin aylıq bazası və aylıq ölçülməsi ilə aylıq indeks (cari aylıq qiymətlər) bazis ilinin müvafiq ayının qiymətləri ilə müqayisə olunur. Çəki kimi bazis ilinin hər bir məhsulunun aylıq xərcləri istifadə olunur. Bu cür indeks mövsümi uyğunlaşmaya malikdir və illər arasında mövsümi qiymətlərin dəyişilməsinin qiymətləndirilməsi üçün tətbiq oluna bilər, lakin bir il daxilində ayrı-ayrı aylar arasındakı qiymətlərdəki mövsümi dəyişiklikləri əks etdirmir.\n- qiymətlərin illik bazasi və aylıq ölçülməsi ilə aylıq indeks cari aylıq\nqiymətlər bazis ilinin orta illik qiymətləri ilə müqayisə olunur. Çəkilər kimi bazis ilində ayrı-ayrı məhsulların aylar üzrə dəyişilən xərcləri götürülür. Bu növ indeksə aşağıdakı səbəblərə görə xüsusi diqqət yetirilməlidir.\nBu növ indekslərdən Avropa İttifaqında "təzə tərəvəz" və "təzə meyvələr" qrupu üzrə indeksin hesablanmasi üçün istifadə olunur.\nBu indeksdə bazis kimi illik qiymətlərin orta çəkili göstəricisindən istifadə olunur ki, bu da müəyyən dərəcədə il ərzində qiymət dəyişikliklərinin mövsümi tendensiyasını əks etdirir.\nMövsümi təshih etmə praktikasında hesablanmış qiymətlər və onların indekslərinin tətbiqi metodundan həm də bu təshih etmə üsuluna uyğun olan əmtəənin dəyişilməsi metodundan geniş istifadə olunur.\nllin bəzi mərhələlərində olmayan mövsümi əmtəələrin qiymətləri müvafiq qrupun anoloji, yaxud ekvivalent əmtəələrinin qiymətləri ilə proporsional şəkildə dəyişən hallarda əmtəənin əvəz olunması metodundan istifadə olunur. Qiymət qeydiyyatı zamanı əmtəənin əvəz olunması problemi mövsümi amillərin uçotunun zəruriliyi ilə sıx bağlıdır. Əvəz olunmanın aparılması qiymət məlumatlarının fasiləsiz təminatı və müqayisəliliyi üçün vacibdir.\nƏvəz olunma metoduna aşağıdakılar aiddir:\ngöstərilmiş ticarət nöqtəsində yox olmuş əmtəə qiymətinin digər ticarət nöqtəsində olan anoloji əmtəənin qiyməti ilə əvəz olunması;\nəmtəənin yoxa çıxmasından əvvəl son dəfə qeydə alınmış qiymətin istifadəsi (qiymətlərin cüzi artımı zamanı tətbiq olunur);\nyox olmuş əmtəənin qiymətinin həmin qrupun anoloji məhsulunun qiyməti ilə əvəz olunması (qiymətin təkrar olunması);\nyaxud əmtəənin müvəqqəti olmaması zamanı hesablanan qiymətdən istifadə olunması.\nMetodun seçilməsi məlumat təminatı imkanlarından, əmtəələrin ayrı-ayrı növlərinin realizə şəraitindən, onların bazarda qıtlığından və sairədən asılıdır.\nTərəvəz və meyvələr qrupu üzrə mövsümi qiymət dəyişikliklərinin məcmu istehlak qiymətləri indeksinə və ərzaq məhsullarının qiymət indeksinə təsirini müəyyən etmək məqsədilə istehlak qiymətləri indeksi iki dəfə hesablanılır:\n-bütün müşahidə olunan əmtəələr üzrə mövsümi meyvə-tərəvəz məhsullarını çıxmaqla təhlil göstərir ki, məcmu indeksdəki fərqlər 0,5 faizdən 1,5 faizə qədər kənarlaşa bilər.\nZəruri hallarda eyni əmtəələrin qiymət indeksində mövsümi təshih etmə metodundan başqa digər metodlardan da istifadə oluna bilər.\nİstehlak qiymətləri indeksinin hesablanması zamanı mövsümilik əmsallarının tətbiqi mövsümi axını nəzərə almadan indeks almağa imkan verir (bu xüsusən inflyasiyanın qənaətbəxş tempində daha vacibdir). Əmtəə və xidmətlərin bütün dəsti üzrə istehlak bazarının qiymət dinamikasının təhlilini aparan zaman mövsümi amillərin təsir etdiyi bir sıra məhsulları seçmək olar. Məsələn, ərzaq məhsullarından aşağıdakıları mövsümilərə aid etmək olar: balıq, süd, kəsmik, yumurta, kartof, kələm, soğan, çuğundur, kök, xiyar, pomidor, bütün növ meyvələr. Qeyri ərzaq mövsümi mallara daxildir: qış üst geyimi və xəz məmulatları, qış ayaqqabısı. Sadalanan əmtəələr üzrə qiymət dinamikasının təhlili göstərir ki, meyvə-tərəvəz məhsulları qrupu üzrə olan qiymət dəyişiklikləri İQl-yə daha çox təsir göstərir. Belə ki, onun xüsusi çəkisi qeydə alınan bütün mövsümi malların ümumi həcminin 70-80%-ni təşkil edir. İQİ üçün bütün mövqelər üzrə mövsümilik əmsallarının hesablanması metodu məqsədə uyğun deyil. Qiymət indeksinin özünü daha aydın şəkildə birüzə verən mövsümi kənarlaşmaları ilin bəzi aylarında baş verir. Meyvə-tərəvəz məhsulları üzrə qiymətlərin mövsümi kənarlaşmalarının dövriliyində və uyğun olaraq ildən-ilə təkrar olunan indekslərdə müəyyən qanunauyğunluq müşahidə olunur.\nSürüşkən orta kəmiyyət metodunun tətbiqi xüsusi sxem üzrə mövsümi əmsalların hesablanmasının aparılmasını nəzərdə tutur.\n1) Son bir neçə ilə görə meyvə-tərəvəz məhsullarının ayrı-ayrı növləri üzrə\naylıq qiymət indekslərinin dinamika sıraları qurulur.\n2) Ümumilikdə il ərzində bütün indekslərdən 12-ci dərəcədən kök alma\nyolu ilə baxılan hər bir ilə görə mövsümi əmtəənin orta aylıq indeksi\n3) Hər bir əmtəə üzrə orta aylıq qiymət indekslərinin baxılan mərhələnin hər bir ayının qiymət indeksinə nisbəti yolu ilə mövsümilik əmsalları hesablanılır.\n4) Alınan mövsümilik əmsalları göstəricilərin azalması üzrə qruplaşdırılır.\n5) Əmsalların minimum və maksimum hədləri çıxarılır və son üç ilə görə\ngötürülmüş aylıq göstəricilər üzrə orta mövsümilik əmsalları hesablanılır. Bu\nzaman 5 ildən götürülmüş üç ilin göstəriciləri fasiləli olaraq dəyişir, yəni aylar\n6) 12 ay üzrə orta mövsümilik əmsalları toplanılır və faktiki həddin ilkin əmsaldan kənarlaşması müəyyən olunur.\n7 ) 12 aylıq əmsalların cəminin "12" sayını verməsi ilə əlaqədar olaraq,\nalınmış mövsümilik əmsallarının əlavə iterasiyası aparılır.\nEksperimental hesablamalar bazasına əsasən, belə nəticəyə gəlmək olar ki, orta sürüşmə metodunun tədbiqi ilə alınmış mövsümilik əmsallarının qiymət indekslərinin təshihi uzun müddətli müşahidənin mövcudluğu zamanı mümkündür. İstehlak bazarında qiymətlər üzərində məhdud müşahidə dövrü şəraitində mövsümilik əmsallarının hesablanması ancaq inflyasiyanın nisbətən müqayisəli templəri dövrü üçün mümkündür. Buna görə də, son bir neçə ilin indeks dinamikalarından istifadə olunan orta sürüşmə metodu hal hazırkı dövrdə qiymət dəyişikliklərinin mövsümi xarakterinin daha parlaq əks olunduğu ilin ayrı-ayrı aylarında tətbiq oluna bilər.\nMövsümilik əmsalını orta sürüşmə metodundan başqa əvvəlki ilin qiymət dinamikalarından istifadəyə əsaslanan metodla da hesablamaq olar. Bu metodda cari ilin ayrı-ayrı aylarının qiymət indekslərinin təshihi üçün əvvəlki ilin aylıq qiymət indekslərinin həmin ilin hər bir ayı üzrə qiymət indeksinə nisbəti yolu ilə alınmış mövsümilik əmsallarından istifadə olunur.\nAylıq qiymət indekslərinin praktiki təshihi ilin ayrı-ayrı mərhələlərində və yaxud bütün il ərzində aparıla bilər. Mövsümilik indekslərinin məcmusu mövsümi axını xarakterizə edir. Mövsümi axın isə öz növbəsində aylıq hesablanmış qiymət indekslərinin və yaxud qiymətlərin özlərinin istifadəsi yolu ilə qiymət indekslərinin dinamika sıralarının tarazlaşdırılması və onların faktiki göstəricilərlə əvəz olunmasına köməklik edir.\nMövsümilik dinamikada müntəzəm olaraq amillərin təkrarlanan dəyişmələrini əks etdirən anlayışdır. O, müxtəlif səbəblərdən baş verir, o cümlədən ilin vaxtının (fəsillərin) əvəz edilməsi ilə (qış, yaz, yay, payız) əlaqədar olaraq, təbiət hadisələri ilə (yağışlar dövrü və s.), dənli bitkilərin, tərəvəz və meyvələrin yetişmə və onların emalı dövrü ilə, müəyyən işlərin yerinə yetirilməsi, eyni zamanda adətlər, ənənələr, bayramlar və s. ilə əlaqədar olaraq. Mövsümilik kənd təsərrüfatının və sənaye müəssisələrinin istehsal fəaliyyətində, ticarət və nəqliyyat işlərində, əhalinin miqrasiyası prosesində və s. müşahidə olunur. Mövsümiliyin ölçülməsi mövsümilik dəyişmələrinin, mövsümilik kütləsinin müəyyənləşdirilməsindən, mövsümilik indeksinin hesablanmasından ibarətdir. Statistik metodlar mövsümi düzəlişlərin meydana gəlməsinin rəqəmlə ifadə olunmasına, onların təsir və xüsusiyyətlərinin aşkar edilməsinə, amillərin öyrənilməsinə, mövsümiliyin təzahürlərinin nəticələrinin qiymətləndirilməsinin həyata keçirilməsinə imkan verir.\nMəlum olduğu kimi, makroiqtisadi statistik göstəricilərdən iqtisadi strategiyaların hazırlanmasında, iqtisadi fəallığın öyrənilməsində, onların təhlili və modelləşdirilməsində geniş istifadə olunur. İllik dövriliklə hazırlanmış məlumatların bu məqsədlərlə, xüsusilə orta və uzun müddətli strategiyaların hazırlanmasında istifadə olunması daha xarakterikdir. Lakin, qısamüddətli dövrilikdə proqnozların verilməsi, sosial-iqtisadi hadisələrin inkişaf meylinin izlənilməsi aylıq və rüblük dövrilikdə hesablanmış göstəricilər əsasında mümkündür. İllik məlumatlardan fərqli olaraq, cari məlumatlar mövsümilik amillərinin təsirinə məruz qalır, iş günlərinin sayından asılı olaraq istehsalın həcmi dəyişir. Bu zaman istehsalın həcminə iqtisadi proseslərlə yanaşı, qeyri-istehsal amilləri də təsir göstərir və nəticədə nisbi göstəricilərin dinamika sıraları müvafiq qərarların çıxarılmasına mane olur. Bu kimi halların aradan qaldırılması üçün beynəlxalq təcrübədə müvafiq məlumatlara düzəlişlər edilir və göstəricilər mövsümilik düzəlişləri əsasında yenidən hesablanır.\nDüzəlişlərin əsas məqsədi təhlil olunan dövr ərzində təqvim günlərinin sayının və mövsümi amillərin kənarlaşdırılmasından ibarətdir. Mövsümi dəyişikliklərin səbəbi, bayram və istirahət günlərindən, habelə təqvim günlərindən asılı olaraq, kənarlaşmaların səviyyəsi, sabit tarixlərə təsadüf edən və dəyişən (əsas etibarilə dini bayramlar) qeyri-iş günlərinin təbii iqlim xüsusiyyətlərinin və s. amillərin iqtisadi proseslərə təsiri ilə səciyyələndirilir. Belə qənaətə gəlmək olar ki, düzəlişlərin əsas səbəbi ilin eyni vaxtında, məsələn eyni fəsillərdə, eyni aylarda əvvəlki dövrlə müqayisədə göstəricilərin demək olar ki, təkrarlanmasının yəni ya artıma, yaxud azalmaya doğru olan indekslərin hamarlanmasıdır. Hər ay (rüb) üçün mövsümi dəyişiklikləri təhlil etmək üçün nisbi kəmiyyət – mövsümilik indeksi hesablanır. Ən sadə üsul, ildən-ilə hadisələrin səviyyəsinin dəyişməsi meyli (tendensiyası) olmadıqda, istifadə olunan hər ay üzrə əlamətin kəmiyyətinin (günlərin eyni sayına və ya sutkada orta hesabla) il ərzində orta aylığa faizlə hesablanmasından ibarətdir. Mövsümilik olmadıqda bu göstəricilər bütün aylar üçün eyni (100%), mövsümi dəyişikliklər olduqda isə 100%-dən aşağı, ya da yuxarı olur. Mövsümiliyin sabit göstəricilərinin əldə edilməsi məqsədi ilə bir neçə il üçün orta məlumatların hesablanması aparılır. İkinci üsul - hər bir növbəti ayın əlamətinin qiyməti keçmiş aya nisbətdə hesablanır (bir neçə illərin ortalama qiymətində).\nCari metodoloji tövsiyə mövsümi düzəlişlər aparılması zəruri olan göstəriciləri, tətbiq olunan metodları, məlumatların keyfiyyəti və s. üzrə əsas metodoloji yanaşmaları əhatə edir.\nRəsmi statistikada toplanan və yayımlanan əksər qısamüddətli göstəricilərə mövsümilik düzəlişlər edilməlidir. Bu göstəricilərə ümumi daxili məhsulun artım sürəti, sənaye istehsalı indeksi, kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı indeksi, sahibkarlıq sahəsində dövriyyə indeksi, ölkədaxili dövriyyə indeksi, işlənmiş saatlar (indeksi), əmək haqqı (indeksi), tikinti istehsalı indeksi, tikinti xərcləri indeksi, istehsalçı və istehlakçı qiymətləri indeksi və s. aiddir.\nMövsümi düzəlişlərin edilməsinin əsas üstünlükləri müvafiq dinamika sıralarında daha yaxşı təhlillərin aparılmasına imkan yaratması; iqtisadiyyatın sahələri və ölkələr üzrə dəyişikliklərin müqayisə olunmasını asanlaşdırılması; istifadəçilər üçün təhlillərin aparılması üçün əlavə imkanların yaradılması; ümumi trendin müəyyən olunmasına və kənarlaşmaların aşkara çıxarılması; məlumatların keyfiyyətini artırmağa, müqayisəli təhlillərin aparılmasına şərait yaradılmasıdır.\nMövsümiliyin tam olaraq hansı model əsasında hesablanması, məlumatların formalaşdırılmasının ehtimala əsaslanması, proqram təminatlarının dəyişdirilməsi, istehlakçıların (istifadəçilərin) seçim qarşısında qoyulması (ilk məlumatdan və ya mövsümilik düzəlişi olan məlumatdan istifadə olunması), onun düzgün şəkildə istifadə olunması və təbliğatı ehtiyatlı yanaşmağı zəruri edir. Bununla yanaşı, mövsümiliyin kənarlaşdırılmasında müvafiq kadrların cəlb olunması, informasiya texnologiyalarının tətbiqi həyata keçirilməlidir.\nMövsümi düzəlişlər və onun nəticələrindən istifadə, indeksin sahə və ya yekun göstəricilərə tətbiqi, MHS-də istifadəsi ilə bağlı müxtəlif yanaşmalar mövcuddur. Bu özünü daha çox sahə üzrə yekun məlumatların formalaşdırılmasında büruzə verir. Belə ki, bölmələr üzrə mövsümi düzəliş edilmiş indekslər əsasında yekun göstəricinin hesablanması, yaxud birbaşa yekun göstəriciyə düzəliş edilməsi ayrı-ayrı ölkələrin təcrübəsində müxtəlifdir. Məsələn, ABŞ və bir sıra qərb ölkələrində ümumi qısamüddətli göstəricilərin mövsümi düzəlişi onun komponentlərinin düzəliş edilmiş indeksləri əsasında formalaşdırılır. Avropa ölkələrində, o cümlədən təşkilatlarında, həmçinin Avrostatda həm yekun göstərici, həm də onun tərkib hissələri ayrılıqda düzəlişlərə məruz qalır və ehtiyac olduqda yekun məlumatlar aqreqasiya edilməklə müəyyənləşdirilir.\nMövsümi düzəlişlər edilmiş göstəricilərin istifadəçilərə təqdim olunması, məlumatların yayılması prosesin son mərhələsi olaraq mühüm əhəmiyyətə malikdir. Tövsiyə olunur ki, məlumatların nəşri, onların istifadəçilər arasında yayımlanmasında şəffaflıq prinsipi əsas götürülməli, müvafiq metaməlumatlarla təchiz olunmalıdır. Bununla yanaşı, istifadəçilərə ilkin - düzəliş edilməmiş məlumatların əldə olunmasına imkanların yaradılmalı, tələb olunduqda həmin məlumatların internetdən yüklənməsi mümkün olmalıdır. Məlumatların yayılmasında qrafik metodundan istifadə etmək mümkündür.\nBeləliklə, araşdırmaya əsaslanaraq nəzəri və praktiki əhəmiyyəti olan mühüm nəticələr formalaşdırmaq olar.\n-mövsümi kənarlaşmaları öyrənərkən dönüş nöqtələrinin müəyyən edilməsinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Mövsümi kənarlaşmalar zaman amilinə əsaslanıraq öyrənilir və bu zaman təbii, iqtisadi və təsadüfi hadisələr nəticəsində məhsul istehsalının həcminin dəyişməsi halları baş verir.\n-mövsümi kənarlaşma öyrənilərkən müəyyən ilin ayları (rübləri) üzrə statistik məlumatların əvvəlki ilin müvafiq aylarına (rüblərinə) görə deyil, hadisələrin baş verdiyi dövrlərdə əvvəlki dövrlərə (aylara, rüblərə) nisbətən dəyişmə xüsusiyyətləri üzə çıxır. Bu zaman əsasən üç dönüş nöqtəsi hadisə və proseslərin kəmiyyətinin azalma meylinin dayandığı, artım həddinin enməsi və azalma meylinin yarandığı dövr müəyyənləşdirilir,\n-istehlak qiymətləri indeksi statistikasının inkişafı və beynəlxalq müqayisəliliyinin təmin edilməsi məqsədilə ən müasir metod və texnologiyalardan istifadə edərək istehlak qiymətləri indeksinin hesablamaq üçün toplanılan ilkin məlumatların keyfiyyətinin yüksəldilməsi, istehlak qiymətləri indeksinin həm ölkənin bütün ərazisini, həm də istehlak mal və xidmətlərin bütün tiplərinin, xüsusilə maliyyə və sığorta xidmətləri və s. baxımından tam əhatəliliyinin təmin edilməsi, indekslərin hesablanması düsturunun və mövsümü amillərin təsirinin qiymətləndirilməsi metodlarının təkmilləşdirilməsi və s. olduqca vacibdir.\n2.3. Baza çəkilərinin quruluşunun formalaşdırılması qaydası və çəki\nMüasir dövrdə bir ölkənin müxtəlif sahələrində yaxud regionlarında, həmçinin ölkələr arasında qiymət səviyyəsinin müqayisəliliyi problemi mühüm məsələlərdən biridir. Baxmayaraq ki, qiymətin beynəlxalq müqayisəliliyində müxtəlif ölkələrdəki valyuta fərqləri nəzərə alınır, ölkələr arasında qiymətin müqayisəliliyi ilə bağlı indekslərin hesablanarkən müxtəlif vaxt dövrləri üzrə müqayisəlilik problemi aydın özünü göstərir. Ümumiyyətlə, qiymətin beynəlxalq müqayisəliliyi nəzəriyyəsində və praktikasında aşağıdakı məsələlər prioritetlik təşkil edir:\n-qiymətin beynəlxalq və regionlararası müqayisəliliyi, indekslərin hesablanması prosesində yaranan problemlərin qısa izahı və ümumiləşdirmənin xüsusi metodlarının işlənib hazırlanması və tətbiqi zəruriliyini qeyd etmək,\n- paritet alıcılıq qabliyyətinin hesablanması üçün istifadə edilən ümumiləşdirmənin bir sıra metodlarının və qiymət səviyyəsinin məkan göstəricilərinin təsvir etmək,\n-istehlak qiymətləri indeksinin köməyi ilə ölkələrarası müqayisəlilik baxımından beynəlxalq müqayisəlilik proqramı və paritet alıcılıq qabliyyəti arasında qarşılıqlı əlaqəni tədqiq etmək,\n-istehlak qiymətləri indeksinin hesablanması sahəsində milli statistika orqanlarının fəaliyyətinin dəqiq nizama salınması məqsədilə beynəlxalq müqayisəlilik proqramı çərçivəsində inteqrasiya fəaliyyətinin praktiki imkanlarına baxmaq.\nAdi istehlak qiymətləri indeksinin köməyi ilə müxətlif dövrlər üzrə qiymətin müqayisəliliyinin və müxtəlif regionlarda yaxud ölkələrdə qiymətin müqayisəliliyinin xarakteri arasında bir neçə mühüm keyfiyyət fərqləri vardır. Bu fərqlər qiymət indeksinin yekun göstəricilərini hesablayarkən qiymət haqqında məlumatların ümumiləşdirilməsinin xüsusi metodlarının işlənib hazırlanmasına, həmçinin ölkələrarası və regionlararası müqayisəliliyin həyata keçirərkən xüsusi tip məlumatlara ehtiyacın olduğuna diqqət yetirməyi tələb edir.\nQiymətin regionlararası müqayisəliliyindən praktiki tətbiqinin və istifadəsinin istiqamətləri iqtisadi statistikanın ən mühüm göstəricilərindən olan istehlak qiymətlərinin ümumi indeksindən əhəmiyyətli şəkildə fərqlənə bilər. Ondan yalnız dövr ərzində qiymətin dəyişməsinin ümumi göstəricisi kimi deyil, həm də pul-kredit siyasətinə düzəlişlər etmək və qiymətləndirmələr aparmaq üçün istifadə edilir. Müxtəlif ərazilər və dövrlər üzrə qiymətin müqayisəliliyinin konseptual oxşarlığına baxmayaraq, müxtəlif ərazilərdə qiymətin müqayisəliliyi bir ölkənin müxtəlif regionlarında yaxud ölkələr arasında rifahın və həyat səviyyəsinin müqayisəliliyi üçün faydalıdır. Belə müqayisələr iqtisadi inkişafı qiymətləndirərkən, həmçinin müxtəlif regionlarda daha balanslaşdırılmış iqtisadi artımı təmin etmək üçün çox vacibdir. Bununla yanaşı istehlak qiymətləri indeksindən bir ölkə daxilində müxtəlif regionlar, şəhərlər və ştatlar arasında müqayisəli təhlilər apararkən də geniş istifadə edilir.\nİstənilən tip ümumiləşdirmə metodunu işləyib hazırlayarkən bir qayda olaraq aşağıdakı məsələlərə fikir verilir:\n-müxtəlif ərazilərin çoxtərəfli müqayisəliliyi üçün zəruri olan konsepsiya və göstərişlər sisteminin tətbiq edilməsi,\n-miqdar və xərclər haqqında informasiyanın olmadığı halda qiymətin ümumiləşdirilməsi üçün adi (sadə) indekslərin qurulması,\n-müxtəlif ərazilərin qiymət müqayisəliliyində istifadə edilən indekslər metodlarından kiçik seçimin edilməsi.\nStatistika sahəsində qlobal təşəbbüs beynəlxalq müqayisəlilik proqramı qiymət haqqında müqayisəli məlumatlar toplayır və daha sonra paritet alıcılıq qabliyyətini hesablayır. BMT-nin statistika komissiyasının rəhbərliyi altında həyata keçirilən proqram beynəlxalq birliyin, dövlət idarəetmə orqanlarının, multimilli müəssisələri, həmçinin tədqiqatçıların informasiya təlabatlarının ödəmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.\nBütün dünyada beynəlxalq səviyyədə müqayisə olunan ÜDM, əhalinin hər nəfərinə düşən gəlir daxil olmaqla milli gəlirin aqreqatları, səhiyyəyə, təhsilə, müdafiəyə və investisiyaya yönəldilən dövlət idarəetmə orqanlarının xərcləri haqqında məlumatlara yüksək tələb vardır. İqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdiyi dünyada iqtisadi artım göstəricilər və real gəlirlərin müqayisəli təhlili əsasında əldə edilən milli iqtisadiyyatın həcmi, strukturu və səmərəliliyi haqqında məlumatlara marağn artması müşahidə edilir. Qloballaşmanın real gəlirlər və qlobal qeyri-bərabərlik göstəricilərində əks olunan dünya birliyinin rifahına təsiri ilə bağlı məsələlərin ciddi müzakirəsi aparılır. Qlobal qeyr-bərabərlik haqqında dəlillər ən yaxşı halda natamamdır. Həmin sahədə cari tədqiqat real gəlirlərin etibarlı qiymətləndirilməsindən və milli səviyyədə gəlirlərin bölgüsü haqqında informasiyadan asılıdır.\nMilli statistika xidmətləri müntəzəm olaraq öz ölkələri üzrə statistik məlumatları istehsal edir və yayır. Lakin milli məlumatların birbaşa müqayisəsi çətindir. Ona görə ki, göstəricilər adətən müvafiq mili valyutada təqdim edilir. Milli aqreqatlar haqqında nəşr edilən məlumatların müqayisəli olmaması müxtəlif valyutanın alıcılıq qabliyyəti ilə hesablanan qiymət səviyyəsindəki fərqlərdən də baş verir. Bin neçə on illiklər ərzində standart təcrübə milli göstəricilərin müqayisəliliyi üçün valyutanın bazar mübadilə məzənnəsindən istifadə edilməsindən ibarətdir. Bu təcrübə əksər beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qəbul edilmişdir.\nQiymətin tədqiqi metodologiyası, qiymət səviyyəsini və həcmləri qiymətləndirmək üçün ümumiləşdirmə metodları aqreqatlardan asılı olaraq əhəmiyyətli fərqlənir. Əgər əgər aqreqat daxilində bəzi mövqeylər sarbəst bazarda satılmırsa, məsələn, ölkədə tibbi xidmət dövlət idarəetmə orqanıarı tərəfindən təqdim edilə bilər və ona görə də müxtəlif xidmət növlərinin qiymətinin və miqdarının tədqiqinin aparılması çətin olur. Belə vəziyyətdə digər yanaşmanı tətbiq etmək zəruridir.\nBaxmayaraq ki, beynəlxalq müqayisəlilik struktur əsası MHS və xərclər baxımından MHS-nin aqreqatlarıdır, komponentlər ayırmaq üçün məlumat mənbələri əhəmiyyətli fərqlənir. İllik və rüblük əsasda demək olara ki, bütün ölkələrdə nəşr olunan MHS yalnız müxtəlif aqreqatlar üzrə xərclərin dəyəri haqqında məlumatlar təqdim edir. Onlar adətən cari qiymətlərdə, yaxud nəşr edilən ilin qiymətlərində, yaxud da sabit qiymətlərlə ifadə edilir. Cari qiymətlərdə xərc aqreqatları nəşr edilən MHS-də vardır. Lakin MHS-də qiymət haqqında heç bir informasiya olmur. Ona görə də beynəlxalq müqayisəlilik çərçivəsində müqayisəliliyi aparmaq üçün qiymət haqqında zəruri məlumatlar adətən müxtəlif ölkələrdə qiymətin tədqiqini diqqətlə planlaşdırılan və həyata keçirən digər təkmil mənbələrdən daxil olmalıdır.\nDeməli, beynəlxalq müqayisəliliyin keyfiyyətli nəticələri qiymət haqqında məlumatların keyfiyyətindən və MHS-nin nəşr edilən qiymətləndirmələrindən asılıdır.Beynəlxalq müqayisəliliyin nəticələrinin etibarlılığını qiymətləndirərkən istənilən problemin əsas səbəblərini müəyyən etmək məqsədilə informasiya mənbələrini diqqətlə öyrənmək zəruridir.\nBeynəlxalq müqayisəlilik proqramında üş əsas göstəricinin qiymətinin - paritet alıcılıq qabliyyəti, qiymət indeksi və həyat səviyyəsini və real gəlirlərin beynəlxalq müqayisəliliyini həyata keçirmək üçün zəruri olan real və nominal xərclər əldə edilməsinə əsasən diqqət yetirilir. Paritet alıcılıq qabliyyəti ilk növbədə müxtəlif ölkələrdə valyutadır. Öz növbəsində paritet alıcılıq qabliyyəti müxtəlif ölkələrdə qiymət səviyyəsinin qiymətləndirmələrini əldə etmək üçün istifadə edilir.\nBeynəlxalq müqayisəliliyin əsas proseduru milli valyutada ifadə olunan MHS-nin aqreqatlarını ümumi valyutada çevirməkdir. Belə çevirmə ölkələr üzrə aqreqatları müqayisə etməyə imkan verir. Bu zaman ölkələr yaxud regionlar üzrə umumiləşdirmənin aparılması və qlobal iqtisadiyyatda ölkənin xüsusi çəkisinin müəyyən edilməsi imkanının olması zəruridir. Uzun müddətdə tətbiq edilən ən sadə metod milli aqreqatların konversiya edilməsi üçün bazar valyuta məzənnəsindən istifadə edilməsidir. Valyuta məzənnəsindən istifadə edilməsi ölkələrarası müqayisələri həyata keçirməyə imkan verir, lakin əldə edilən nəticələr olduqca əhəmiyyətli deyildir. Belə ki, valyuta məzənnəsindən istifadə edərək konversiya qiymət səviyyəsindəki fərqləri nəzərə almaya bilər. Hazırda ümumiqəbul edilmişdir ki, valyuta məzənnəsi tez-tez tərəddüdlərə mərua qalır ki, bu da kapitalın ölkələr arası hərəkətində əks olunur. Valyuta məzənnəsi müxtəlif ölkələrdə faktiki qiymət səviyyəsini və valyutanın alıcılıq qabliyyətini pis əks etdirir. Bununla əlaqədar olaraq valyuta məzənnəsinin əvəzinə beynəlxalq müqayisəlilik proqramından istifadə edilir.\nBeynəlxalq müqayisəlilik proqramı baza ölkədə valyuta vahidində ekvivalent mal və xidmətlərin alışı üçün tələb edilən valyuat vahidinin miqdarıdır. Səmərəli beynəlxalq müqayisəlilik proqramının müəyyən edilməsinin bir necə mühüm elementi vardır. Birincisi, baxılan ölkədə valyuta vahidinin miqdarını müəyyən etmək lazımdır ki, digər ölkənin bir valyuta vahidində eyni alıcılıq qabliyyətində olsun. Alıcılıq qabliyyətini müəyyən etmək üçün müxtəlif ölkələrdə istehlakçıların ödədiyi qiymətlər haqqında məlumatları da nəzərə alan indeks metodundan istifadə edilir. Hesab edilir ki, beynəlxalq müqayisəlilik proqramı baxılan mallar yaxud mal qruplarından asılı olaraq dəyişə bilər. İkincisi, beynəlxalq müqayisəlilik proqramı baza valyutaya nisbətdə qiymətləndirilir. Sağlam fikir deyir ki, beynəlxalq müqayisəliliyə və gəlirlərin nisbi səviyyəsinə yaxud ÜDM-a seçilən valyuta təsir göstərməməlidir. Deməli, beynəlxalq müqayisəlilik proqramının tranzitivlik xüsusiyyəti beynəlxalq müqayisəlililiyi hesablamaq üçün istifadə edilən mal və xidmətlər səbətinə yalnız bir mal daxil ediləndə avtomatik təmin edilir. Mal və xidmətlərin miqdarı çox olan halda daha mürəkkəb metodlar tətbiq etmək lazım olur. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, beynəlxalq müqayisəlilk proqramı ölkələr yaxud ölkə daxili regionlar üzrə hesablanan məkan qiymət indekslinə və qiymətin zaman indekslərinə oxşayır. Lakin iki mühüm fərq vardır. Birincisi, beynəlxalq müqayisəlilik proqramı valyutanın ölçüsüdür və ona görə də qiymət indeksi kimi asan şərh edilə bilməz. İkinci fərq ondan ibarətdir ki, qiymətin müqayisəliliyi xronoloji qaydalarla müəyyən edilən ardıcıllıqla həyata keçirilir. Lakin ölkələr üzrə müqayisəliliyi həyata keçirərkən belə ardıcılılıq qeyri-mümkündür. Bu səbəbdən beynəlxalq müqayisəlilik proqramı özünün tranzitivlik xüsusiyyətini təmin etməsi zəruridir.\nParitet alıcılıq qabliyyəti ölkənin qitisadi göstəricilərini və qiymət səviyyəsini, real gəlirlərin beynəlxalq müqayisəliliyini həyat keçirərkən konversiya amili kimi bazar valyuta məzənnəsini tədricən sıxışdırıb aradan çıxarır. Beynəlxalq müqayisəlilik proqramından istifadə edilməsi ÜDM-nın real göstəricilərinin, yəni müxtəlif ölkələrdə mal və xidmətlərin həcminin müqayisəsi üçün vacibdir. Konkret vaxt anında ölkələr üzrə ÜDM müqayisəsi üçün alıcılıq qabliyyəti və konkret ölkə üçün ÜDM dinamikasını müqayisə edərkən sabit qiymətlərdən istifadə ilə valyuta məzənnəsindən istifadə arasında paralellər həyata keçirmək olar. Hər iki halda müqayisənin nəticələrini qiymətlərin fərqindən yaranan həcm fərqləri varsa şərh etmək mümkün olmayacaqdır. Beynəlxalq müqayisəlilik proqramının gedişində əldə edilən qiymətləndirmələrdən BMT-nin inkişaf proqramı çərçivəsində insan potensialının inkişaf indeksinin qurulması üçün istifadə edilir. Eyni zamanda insan potensialının inkişaf indeksinin komponentlərindən biri olan əhalinin hər nəfərinə düşən real ÜDM götəricisini müəyyən etmək üçün də istifadə edilir. Son dövrlərdə bir sıra dünya ölkələrində insan potensialının inkişaf indeksini rayon və ştatlar üzrə hesablamağa çəhd edirlər. Deməli, beynəlxalq müayisəlilik proqramı ölkə daxili qiymətlərin regionlararası müqayisəsi üçün də istifadə edilə bilər.\nBeynəlxalq müqayisəlilik proqramından istifadənin ən mühüm sahəsi ölkənin real ÜDM-nın hesablanmasıdır ki, bu da ölkələri iqtisadiyyatının nisbi həcmi, həmçinin əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM göstəricisinə görə ranjirləşdirməyə imkan verir. Beynəlxalq müqayisəlilk proqramı əsasında valyuata məzənnəsindən istifadə etməklə ümumi valyutada ÜDM ümumi və hər nəfərə düşən həcminin qiymətləndirilməsi bir sıra analitik göstəricilər (ÜDM hər vahidinə enerji istehlakı) üçün əsasdır. Beynəlxalq müqayisəlilik proqramı çərçivəsində paritet alıcılıq qabliyyətinin qiymətləndirmələri yalnız bütövlükdə ÜDM səviyyəsində deyil, həm də fərdi istehlak, dövlət idarəetmə orqanlarının istehlakı, investisiya kimi daha aşağı səviyyəli aqreqatlar üçün də əldə edilir. Məsələn, beynəlxalq müqayisəlilik proqramından istifadə edərək ümumi valyutada ifadə edilən dövlət idarəetmə orqanlarının səhiyyə və təhsil xərcləri göstəricilərindən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və YUNEKO kimi təşkilatlar tez-tez istifadə edirlər. Əhalinin hər nəfərinə düşən əsas kapitala investisiya, dövlət idarəetmə orqanlarının əhalinin hər nəfərinə düşən kollektiv xərcləri və ev təsərrüfatlarının faktiki fərdi istehlakı kimi göstəriciləri iqtisadi artımın, dövlət idarəetməsinin rolunu və həyat səviyyəsinin təhlili üçün geniş istifadə edilir.\nMakroiqtisadi dəyər göstəricilərinin beynəlxalq müqayisəliliyinin həyata keçirilməsi iki problemin həll edilməsini tələb edir:\n-müqayisə edilən göstəricilərin iqtisadi mahiyyətinin vahid şəklə salınması,\n-göstəricilərin yenidən hesablanması metodlarının seçilməsi.\nBirinci problem beynəlxalq standart təsnifatlardan və metodoloji sənədlərdən istifadə edilməsi, ikinci problem isə həyata keçirilən müqayisəliliyin məqsədi, vəzifələri və məzmunu, həmçinin hesablamanın nəticələrindən irəli gələn ilkin informasiya və analitik tələblər əsasında həll edilir.\nParitet alıcılıq qabliyyətinin hesablanmasının ümumi qaydasını aşagıdakı kimi vermək olar:\n- ilkin göstəricilər (məsələn, ÜDM) müfəssəl şəkildə eyninövlü mal qruplarına ayrılır,\n- hər bir mal qrupu üzrə müəyyən sayda oxşar mal və xidmət təmsilçiləri seçilir,\n- mal və xidmət təmsilçilərinin qiyməti əsasında valyutanın fərdi və qrup paritet alıcılıq qabliyyəti hesablanır və daha sonra qəbul edilən çəkilər əsasında (MHS) bu və ya digər yolla ümumiləşdirilir.\nOnu da qeyd edək ki, indeks formasında əldə edilən müqayisəliliyin nəticələri (paritet alıcılıq qabliyyəti) analitik xarakterli bir sıra tələblərə cavab verməlidir [1. səh.307, 308]. Ümumiyyətlə, beynəlxalq müqayisəliliyin nəticələri aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:\n-nəticələrin xarakterliliyi. Bu tətləb o deməkdir ki, müqayisənin nəticələrinə ancaq müqayisə edilən ölkələrin mallarının qiyməti, miqdarı və çəkisi təsir göstərməlidir. O, ancaq birbaşa qoşa müqayisələrdə yerinə yetirilir. Bütün coxtərəfli müqayisələr bu tələbi müəyyən dərəcədə təmin edir. Belə ki, coxtərəfli müqayisə ölkələrin mütün informasiyalarından istifadə edilməsinə əsaslanır.\n- baza ölkənin seçilməsindən asılı olmamaq (indeksin invariantlılığı), yəni müqayisənin son nəticəsi müqayisənin bazası kimi hansı ölkənin seçilməsindən asılı olmamalıdır. İndekslərin invariantlılığını təmin etməyən metodlardan istifadə edilməsi müqayisənin nəticələrinin baza ölkənin seçilməsindən əhəmiyyətli dərəcədə asılı edir. Belə ki, üç ölkəni\_ müqayisə edərkən onlardan hansının baza kimi qəbul edilməsindən asılı olaraq müəyyən göstəricinin kəmiyyəti üzrə ranjirləşdirilmiş sıra fərqli ola bilər.\n-tranzitivlik (indekslərin çevrilməsi) ziddiyyətli nəticələri istisna edən indekslərin məntiqi qarşılıqlı uzlaşdırılması deməkdir. Riyazi olaraq bu tələb belə ifadə edilir: birbaşa müqayisənin nəticələri (A və B ölkəsi) üçüncü ölkə vasitəsilə müqayisənin nəticələri ilə eyni olmalıdır (A və C ölkəsi, C və B ölkəsi).\n-indekslərin daxili uyğunluğu o deməkdir ki, bütövlükdə indeks onun komponentlərinin indeksi ilə uzlaşmalıdır. Bu tələb additivlik tələbi ilə qarşılıqlı əlaqədədir, yəni həcm göstəricisi onun ünsürlərinin ( təşkil edən) həcminin cəminə bərabər olmalıdır.\n- indekslərin ölçü vahidinin seçilmiş sistemindən asılı olması tələbi o deməkdir ki, müqayisənin nəticələri hansı ölkənin ölçü vahidindən istifadə edilməsindən asılı olmayaraq eyni olmalıdır [20, 24].\nBMT-nin beynəlxalq müqayisəlilk proqramı çərçivəsində müqayisənin nəticələri müqayisə edilən valyutada ÜDM və onun komponentlərinin dəyər ifadəsində həcmidir. Əldə edilən nəticələr ölkənin iqtisadi inkişaf səviyyəsinin və qiymətin müqayisəsini həyata keçirməyə imkan verir. Bu zaman dünya istehsalında ölkənin real payı müəyyən edilir. BMT-nin beynəlxalq müqayisəlilik proqramının əsas obyektləri son istifadə metodu ilə hesablanan ÜDM və onun əsas komponentləridir. ÜDM müqayisəliliyi məqsədilə ÜDM verilmiş təsnifata uyğun olaraq çoxlu sayda detallaşdırılmış eyninövlü mal qruplarına bölünür ki, onların da vasitəsilə mal qruplarının (mal təmsilçilərinin) məzmununu müəyyən edən malların zəruri sayı seçilir. MHS göstəricilərinin beynəlxalq müqayisəliliyində əsas yer müqayisə edilən ölkələrin paritet valyutasının (valyutanın alıcılıq qabliyyəti) hesablanmasına verilir.\nParitet valyutanın müəyyən edilməsi üzrə işlərin birinci mərhələsi müqayisə edilən ölkələrə müvafiq olaraq özünün keyfiyyət xarakteristikalarına görə və konkret mal qruplarına aid edilən məhsulların bütün məcmusu üçün xarakterik mal təmsilçilərinin seçilməsində ibarətdir. Bu halda hesab edilir ki, qiymətlər həmin profilli, yəni müqayisə edilən bütün aqreqatlar üçün xarakterik və tipik məhsullara qiymətqoyma üçün ümumi olan prinsiplər əsasında formalaşacaqdır. Ayrı-ayrı məhsul növlərinin təmsilçiliyinin əsas kriteriyaları onların istehsalının kütləviliy və mal qruplarının ümumi dəyərində yüksək xüsusi çəkisidir. Başqa sözlə desək, bu nön məhsullar onların istehsalda tutduğu yer və bu məhsullardan istifadə vasitələri baxımından daha xarakterik təmsilçilər olmalıdır. Müqayisə edilən ölkələrin mal təmsiçilərini uzlaşdırarkən üç əsas tip mallarla rastlaşmaq olar. Bunalara eyni (tamamilə müqayisə edilən), oxşar (qismən müqayisə edilən) və öz keyfiyyət xarakteristikasına görə müqayisəyə düşməyən mallar aid edilir. Müqayisəlilik dərəcəsi texniki-iqtisadi parametirlər əsasında ekspertlər rtərəfindən müəyyən edilir.\nTamamilə müqayisə edilən mallara ölkədə olan və digər ölkələrə uyğun olan və eyni texniki-iqtisadi parametrlərlə xarakterizə olunan mallar aid edilir. Bu zaman malın istehlak dəyərinə təsir edən əsas texniki-iqtisadi xarakteristikaları nəzərə almaq lazımdır. Formasına görə əhəmiyyətli olmayan fərqlər yaxud ayrılıqda malın ikinci dərəcəli xüsusiyyətləri kənarlaşdırlır, yəni bu nə keyfiyyət, nə də malın qiymətinə demək olar ki, təsir göstərmir.\nOxşar mallara ölkədə olan və digər ölklərə uyğun, eyni məqsədləri olan, lakin qiymətə təsir edən bir yaxud bir neçə mühüm keyfiyyət xarakteristikalarına görə fərqlənən məhsul nümunələri aid edilir. İqtisadi baxımdan bir ölkədə belə mal vahidi digər plkədə oxşar mal vahidinə bərabər olmur. Mal təmsilçiləri kimi o yalnız sonrakı qiymət düzəlişlərində istifadə edilə bilər. Ona görə də belə malların mal təmsilçilərinə daxil edilməsi o halda məqsədəuyğundur ki, həmin mal qrupunun qiymət nisbətini müəyyən etmək üçün oxşar malın sayı kifayət etməsin.\nMüqayisəyə düşməyən mallara yalnız ölkədə və müqayisə edilən iqtisadiyyatında rast gəlinən mal nümunələri aid edilir. Belə malların əmtəə təmsilçiləri siyahısına daxil edilməsi həmişə istisnalıq təşkil etməlidir və o halda yol verilə bilər ki, bu mal müqayisə edilən ölkələrin heç birində istehsal edilmir, digər ölkənin milli iqtisadiyyatının istehsalında və istifadəsində böyük əhəmiyyəti vardır. Belə mallar üçün həmin mal nümunəsi olmayan ölkənin təxmini qiyməti kimi hesablanmalıdır.\nParitet valyutanın hesablanması üzrə işlərin ikinci mərhələsi mal təmsiçilərinin qiyməti haqqında məlumatların toplanmasıdır. Bu zaman son istehlak qiymətləri tətbiq edilir. 2011-ci ilin beynəlxalq müqayisəliliyində təxminən 3000 mal təmsilçilərinin, o cümlədən 2344 istehlak mallarının, 563 investisiya mallarının, 7 tip tikinti obyektlərinin qiymətindən və 24 dövlət idarəetmə sektorunda vəzifə tutanların əmək haqqı dərəcəsindən istifadə edilmişdir. Deməli, əhalinin həyat səviyyəsini, milli iqtisadiyyatın səviyyəsini və inkişaf meylini, strukturunu əks etdirən iqtisadi informasiyanın beynəlxalq müqayisəliliyinin dünya iqtisadiyyatında inteqrasiya proseslərinin intensiv inkişaf etdiyi hazırki şəraitdə daha da artır.


“Ermənistan və Azərbaycan arasında vasitəçi olmağa hazırıq” — Makron\nSİYASƏT 01 iyn 2021, 21:05\n“Fransa Ermənistan və Azərbaycan arasında sülhün əldə edilməsinə çalışacaq”.\nDemokrat.az “Armenian News”-a istinadla xəbər verir ki, bunu Fransa prezidenti Emmanuel Makron bildirib.\nO, Parisdə Paşinyanla humanitar yardım və iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə etmək niyyətindədir.\nFransa prezidenti Dağlıq Qarabağdakı mədəni irs sahələrinin qorunmasının vacibliyini də vurğuladı. O, Bakı və İrəvanı bütün məhbusları azadlığa buraxmağa və humanitar yardımları təmin etməyə çağırıb.\n“Fransa, ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olaraq, Rusiya və ABŞ ilə birlikdə tərəflər arasında birbaşa da daxil olmaqla, dialoqun bərpası üçün hər şeyi etmək niyyətindədir. Sərhəddə baş verən son hadisələrlə əlaqədar olaraq, delimitasiya yalnız danışıqlar yolu ilə və güc tətbiq edilmədən həyata keçirilməlidir".


MeyArt: Azərbaycanda ilk rok festivalı: “Bu bir oyanışdır”￼ |\nAna Səhifə/Xəbərlər/SEÇMƏ/MeyArt: Azərbaycanda ilk rok festivalı: “Bu bir oyanışdır”￼\nXalq artisti, Rasim Balayev yerli mediada LGBTQ icmasına qarşı çıxış edib. O LGBTQ icmasını xəstə adamlar adlandıraraq onları cəmiyyətdən ayırmaq lazım olduğunu deyib. Rasim Balayev bu günlərdə Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri seçilib. Sədrin fikirləri Kinematoqrafçılar İttifaqının siyasətinə təsir edəcəkmi? Bu barədə idarə heyətinin üzvlərindən soruşduq.\n6-7 iyul tarixlərində caz musiqisi sevənlər üçün 4-cü “Bakı Yay Caz Günləri” keçiriləcək.\nBu il konsertlər Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında, açıq havada keçiriləcək. Festival səhnəsində Azərbaycanın caz qrupları da yer alacaq. Giriş sərbəstdir.\nRumıniya hökuməti Avropa Yayım Birliyini məhkəməyə verəcək. Səbəb “Eurovision 2022” müsabiqəsi zamanı münsiflər heyətinin bu ölkənin qiymətləndirmələrini ləğv etməsidir. Mayın 14-də Turində keçirilən “Eurovision 2022″ beynəlxalq musiqi müsabiqəsinin finalında Rumıniya peşəkar münsiflər heyəti 12 xalı Moldovaya versə də, təşkilatçılar həmin xalları Ukraynanın xeyrinə hesablayıb.\nRumıniyanın TVR telekanalının direktoru Dan Turturike bildirib ki, ölkə həmçinin beynəlxalq mahnı müsabiqəsində iştirakdan imtina etməyi planlaşdırır.\nGözdən qaçırmayın: Nüfuz agentləri Azərbaycana hansı təhdidlər yaradır?


Bakıda son istifadə tarixi 30 fevralda bitəcək qaymaq satılır – 2 nəfər işdən çıxarıldı - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / İqtisadiyyat / Bakıda son istifadə tarixi 30 fevralda bitəcək qaymaq satılır – 2 nəfər işdən çıxarıldı\nBakıda son istifadə tarixi 30 fevralda bitəcək qaymaq satılır – 2 nəfər işdən çıxarıldı\n“Qaymağın üzərində son istifadə tarixinin 30.02.2019-cu il qeyd edilməsi ilə bağlı məlumat Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən mediadan götürülərək araşdırılması üçün Agentliyin müvafiq şöbələrinə yönləndirilib. Araşdırmaların nəticələrinə uyğun olaraq qanunvericiliyin tələbləri çərşivəsində tədbirlər görüləcək. Nəticələr barədə ictimaiyyətə ətraflı məlumat veriləcək. Agentlik vətəndaşlardan xahiş edir ki, belə hallarla qarşılaşdıqda qida məhsulunun adı, istehsal tarixi, istehsal partiyası, istehsalçı şirkət məlumatları ilə bağlı agentliyin 1003 qaynar xəttinə zəng edib məlumat versinlər”,- qurum rəsmisi vurğulayıb.\n“Xırman” şirkəti istehsal etdiyi “Qaymaq”məhsulun üzərində son istifadə müddətinin 30 fevral göstərilməsi ilə bağlı sosial şəbəkələrdə yayılan fotoşəkilə münasibət bildirib. Brendin layihə rəhbəri Leyla Quliyeva azvision.az-a açıqlamasında məsələdən xəbərdar olduqlarını deyib.“Lazımi şöbələrə iradlar bildirilib. Keyfiyyətə nəzarət şöbəsinin 2 əməkdaşı məsuliyyətsizliyə görə işdən çıxarılıb. Bu, sırf texniki səhvdir, avadanlıq səhvidir və bunu inkar etmirik. Ərazidən bütün məhsullar yığışdırılır. Buna görə də bütün müştərilərimizdən üzr istəmişik və səhvimizi düzəldəcəyik”.\nQeyd edək ki, həmin məhsul “Qaymaq” qatılaşdırılmış şəkərli südüdür.\nÖncəki “Məhkumların aclıq aksiyası keçirməsi yalandır” – Rəsmi\nNövbəti Samir Adıgözəlli dövlət qeydiyyatından keçmiş yeni Siyasi Mərkəzin rəhbəri oldu


Xocalı soyqırımı yerli və xarici MEDİADA - 1992 -ci il\naccess_time22/01/2021 14:05 folder_openTarix\n“Vəsaitin ayrılması Azərbaycanda ali təhsilli insanların sayına təsir göstərəcək”\n“Çünki insanlar artıq təhsil haqqı ödəyə bilmədikləri üçün universitetdən imtina etməyəcəklər”\n“Dövlət bu məsələnin faizsiz kredit formasında verməlidir ki, həmin şəxslər işləyəndən sonra krediti geri qaytarsınlar”\nTəhsil kreditləri üçün dövlət büdcəsindən ayrılacaq pulun miqdarı açıqlanıb.\nBelə ki, xüsusi karantin rejimi dövründə təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinin təşkilinə dair keçirilən mətbuat konfransında Təhsil naziri Emin Əmrullayev bildirib ki, bu il ərzində təhsil kreditlərinin təqdim edilməsi ilə bağlı plan var”. Nazirin sözlərinə görə, müəyyən sayda tələbənin təhsil kreditini ödəməsi ilə bağlı problemi yaranır:\n“Bunu ali təhsil müəssisələri ilə müəyyən uzlaşmalarla, fərdi qaydada baxmaqla həll etmək vacibdir. Digər tərəfdən bu il ərzində təhsil kreditlərinin təqdim edilməsi planlarımız var. Dövlət büdcəsində bununla bağlı 80 milyon manat nəzərdə tutulur”.\nNazir əlavə edib ki, ölkədə təhsil haqqı vergi güzəştləri əsasında xeyli aşağıdır:\n“Bakalavriat səviyyəsi üzrə təhsil haqqı orta hesabla illik 2500 manatdır. Bəzi regional müəssisələrdə bu məbləğ daha aşağıdır”.\nMəsələyə münasibət bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov “Sherg.az”a söyləyib ki, təhsilin inkişafı ilə bağlı dövlət staregiyasında Təhsilin İnkişaf Fondunun yaradılması nəzərdə tutulmuşdu. Lakin 8 ilə yaxındır ki, bu Fond yaradılmadı:\n“Azərbaycanda bəzi tələbələr təhsil haqqını ödəməkdə çətinlik çəkirlər. Nəzərə alsaq ki, ölkəmizdə 52 universitetdə 182 min tələbə təhsil alır. Onlardan 67 min tələbə dövlət sifarişli əsaslarla, 120 minə yaxın tələbə isə ödənişli əsaslarla təhsilini davam etdirir.\nTələbələrin böyük əksəriyyəti təhsil haqqını ödəməkdə çətinlik çəkir. Dövlət üçün ixtisaslı kadrlar vacibdir.\nDüşünürəm ki, maddi imkanları olmadığı üçün təhsil haqqını ödəyə bilməyənlərə güzəştlər edilməlidir. Bu da tələbələrə güzəştli kredit verilməsi hesabına ödənə bilər.\nAzərbaycanda bu təcrübə var idi, amma çox tətbiq edilmədi. Təhsil haqqını ödəyə bilməyənlər ödənişləri kredit formasında universitetlərə ödəyirdi. Lakin bu mexanizm bizdə işləmədi. İndi isə vəsaitin ayrılması Azərbaycanda ali təhsilli insanların sayına təsir göstərəcək.\nÇünki insanlar artıq təhsil haqqı ödəyə bilmədikləri üçün universitetdən imtina etməyəcəklər.\nK.Əsədov, həmçinin son 5 ildə 7 mindən çox şəxsin ödənişə görə təhsilini yarımçıq qoyduğunu diqqətə çatdırıb:\n"Məsələyə bu aspektən yanaşmaq lazımdır ki, təhsil haqqını ödəyə bilmirlərsə, təhsili yarımçıq qoymamalıdırlar. Dövlət bu məsələnin faizsiz kredit formasında verməlidir ki, həmin şəxslər işləyəndən sonra krediti geri qaytarsınlar”.


Nur-az.com - Tapqaraqoyunlu atəş altında: sakinlərsə toy edir\nTapqaraqoyunlu atəş altında: sakinlərsə toy edir\nAzərbaycan və Ermənistan baş qərargah rəislərinin aprelin 5-də atəşkəs barədə razılığa gəlmələrinə baxmayaraq, erməni silahlıları aprelin 5-i günün ikinci yarısında və 6-sı gün ərzində Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu kəndini və həmin ərazidəki üzbəüz mövqelərimizi atəşə tutublar.\nRegion TV xəbər verir ki, atəş nəticəsində yaşayış məntəqəsində sakinlərə məxsus evlər və digər tikililər dağılıb, heyvanlar tələf olub. Ermənilərin bu kəndi intensiv olaraq atəşə tutmasına baxmayaraq, sakinlər evlərini tərk etməyiblər.\n“Dünən burda oturmuşduq. Bax, burada. Gəldi birdən-birə mərmi düşdü, buranı dağıtdı. Amma bundan bir şey olmaz. Bu evdir, dağılar, tikilər”, - deyə Tapqaraqoyunlu kəndinin sakinlərindən biri vurğulayıb.\nHazırda isə Tapqaraqoyunlular aprelin 3-nə planlaşdırılan, lakin ermənilərin təxribatı ilə əlaqədar təxirə salınan toy mərasiminə hazırlaşırlar. Bunun üçün bütün tədarük işləri də görülüb. Tapqaraqoyunlu kəndinin sakinləri onu da deyirlər ki, Azərbaycan ordusunun son günlər cəbhə bölgəsində keçirdiyi əməliyyatdan ruhlanırlar. Onlar torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda döyüşə atılmağa hazır olduqlarını deyiblər.


Kumho Zetum KR26 (115 AZN)\nModel Zetum KR26\nMövsüm Yay təkərləri\nYük indeksi 95 (690 Kq)\nZetum markası Kumho Tire zavodunda istehsal olunur və əsasən Avropa bazarına və Avstraliyaya gətirilir. Rusiya və Amerika bazarları üçün eyni adlı Kumho markası daha tez-tez istifadə olunur.\nYay fəsli şinləri olan Zetum KR26 xüsusi olaraq müxtəlif avtomobil modellərində istifadə üçün yaradılmışdır. Bu modeli inkişaf etdirərkən çox sayda yeni texnoloji həllər və ən yaxşı müasir materiallar istifadə edilmişdir. Buna görə, bütün hava şəraitində əla performansa nail olmaq mümkündür.\nUnikal rezin tərkibinə görə, şinlər yolun səthindəki bütün pozuntuları aradan qaldıraraq mümkün qədər rahatlıq və təhlükəsizliyi təmin edir. Şinlərdə təkərlərinin istifadə müddətini artırmaq üçünyüksək keyfiyyətli silikondan istifadə edilmişdir. Yeni rezinli tərkibi sürüşmə riskini azaldıb ki, bu da həmçinin yanacaq sərfiyyatına da təsir etmişdir.\nYaş səthlərdə sürərkən sabitlik və çəkmə xüsusiyyətlərini artırmaq üçün yeni optimallaşdırılmış drenaj sistemi istifadə edilmişdir. Üç böyük kanaldan və çox sayda kiçik çıraqdan və çubadan ibarətdir. Dərin kanallar, kontakt zonasından suyu tez bir zamanda çıxarır, kiçik çalarlar və lamellar hərəkət zamanı səs-küyü azaldır.\nDönmələr zamanı və təkərin kənarlara sürtünməsi zamanı dəymiş zədələrin azaldılması üçün təkərin yan divarları möhkəm rezindən istehsal olunmuşdur.\nYüksək sürətdə olsa da, şin özünə inamlılıq, əla stabillik və səssizliyi ilə xarakterizə olunur.


Avtosfer.Az | Yol polisi 10 motosikleti cərimə meydançasına apardı - Qalmaqal\nYol polisi 10 motosikleti cərimə meydançasına apardı - Qalmaqal\nQaydalar 5 Iyun 2017 00:12 3060 dəfə oxunub\nDYP-dən Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisə haqda rəsmi açıqlama\nBakı Şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsi Bakıda bir qrup motosikletçinin saxlanılması haqqında yayılan məlumata münasibət bildirib. İdarənin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi Vaqif Əsədov “Qafqazinfo”ya belə bir hadisənin həqiqətən də baş verdiyini təsdiqləyib. Amma o, xəbərin təhrif olunmuş formada ictimaiyyətə təqdim edildiyini qeyd edib: “Vəfat edən motosiklet həvəskarı Toğrul Mirzəzadənin yas mərasiminə gedən motosikletçilər Nəcəfqulu Rəfiyev, Afiəddin Cəlilov, Neftçilər və Fəhlə prospektləri ilə hərəkət ediblər. Onlar yolda manevr tələblərini pozub və digər kobud qayda pozuntuları ediblər. Bundan sonra polisin haqlı saxlama əmrinə tabe olmayıblar. Xidmət aparan polis işçiləri qanunvericilikdə tələb edildiyi formada motosikletləri “Xəzər” TV-nin inzibati binasının yaxınlığında saxlayıblar”.\nVaqif Əsədov əlavə edib ki, bağlanan ANS-in keçmiş prezidenti Vahid Mustafayev sözügedən karvanda olmayıb, hadisə yerinə sonradan gəlib: “Onun düzgün rəftarı və təbliğatı ilə motosiklet sürücüləri nəqliyyat vasitələrini orada qoyub, “hüzn yerinə tələsirik” deyərək məkandan uzaqlaşıblar. Sonradan həmin ərazidəki 10 motosiklet cərimə meydançasına aparılıb”.\nQeyd edək ki, daha öncə yayılan informasiyada V.Mustafayevin də saxlanıldığı və avtobusa mindirilərək hadisə yerindən uzaqlaşdırıldığı yazılmışdı. Moderator.az-ın hadisə yerində olan əməkdaşının verdiyi məlumata görə, hadisə Nobel prospektində baş verib. Polisin məlumatına görə, motosiklet karvanının saxlanmasına səbəb motosikletlərdə boğucu səslərin olması və magistralda düzgün hərəkət etməmələri olub.\nQeyd olunur ki, V.Mustafayevin motosiklet karvanı dünən yol qəzasında dünyasını dəyişən vəkil Toğrul Mirzəzadənin yas mərasiminə gedirmiş. Əraziyə çağırılan evakuatorlar vasitəsi ilə motosikletlər cərimə meydançasına aparılıb.


23 Oktyabr 2020 11:08\n“Bilməliyik ki, qaydalara düzgün əməl etmək yoluxmanı azaldır. Özümüzün, yaxınlarımızın qayğısına qalaq, problemə qarşı birgə mübarizə edək. Buna öz nizam-intizamımız ilə nail olmaq mümkündür. Belə kollektiv məsuliyyət virusun yayılmasının qarşısını alır. Əgər bir nəfər maskada gəzəcəksə, çətin ki, problemi həll edək. Belə qlobal məsələlər birlikdə həll oluna bilər. Belə ki, hamı üçün əsas tövsiyə insanlarla təmasları məhdudlaşdırmaqdır. Hələ ki, bundan təsirli vasitə icad olunmayıb. Hamılıqla riayət edək-birlikdə güclü olaq! Koronavirusa qalib gələk!”, - baş infeksionist qeyd edib. (report)\n27 Noyabr 05:45


Dünyanın ən məşhur Oracle mütəxəssisləri Azərbaycanda - İKT - Fins.az\nDünyanın ən məşhur Oracle mütəxəssisləri Azərbaycanda\nMayın 14-də ölkəmizdə ilk dəfə olaraq möhtəşəm Oracle konfransı baş tutub.Nüfuzlu Oracle USA şirkəti tərəfindən təşkil edilən və Azercell tərəfindən dəstəklənən bu təşəbbüs OTN (Oracle Technology Network) EMEA turu tərkibində görüş formatında keçirilib.\nAzercell-in sponsorluğu ilə EMEA turu çərçivəsində dünyanın ən məşhur 4 Oracle mütəxəssisi öncə Almaniyada, daha sonra İtaliya və Azərbaycanda İT həvəskarları ilə görüşüblər. Onlar Bakıda öz təcrübələrini paylaşaraq, tədbir iştirakçılarını ən son texnoloji yeniliklərlə tanış ediblər. OTN görüşü çərçivəsində Böyük Məlumat bazalarının yenilənməsi, məlumatın sorğulanmasında gecikmələrin aradan qaldırılması və verilənlər bazasından istifadə zamanı istifadə edilən proqram təminatları barədə mühazirələr səslənib.\nGörüş zamanı ümumilikdə 7 çıxış baş tutub. Yekun sessiyada 1 saatlıq panel diskussiyası təşkil olunub və burada iştirakçıların suallarına vaxt ayrılıb. Maraqlı sual verən iştirakçılara xüsusi hədiyyələr təqdim olunub və püşkatma nəticəsində iştirakçılardan 2 nəfəri hədiyyə olaraq “Oracle” kursu əldə edib.\nKonfransda dünyanın ən məşhur Oracle mütəxəssisləri olan Christian Antognini, Mike Dietrich, Joel Perez və Bjoern Rost kimi İKT ulduzları çıxış edib.\nAzərbaycanda İKT-nin inkişafına dəstək verən öncül şirkət kimi məhz Azercell Telekom MMC-nin bu təşəbbüsü dəstəkləyəcəyi şübhəsiz idi. Belə ki Azercell Azərbaycanlı gənclərin İKT sahəsində biliklərinin artmasına, onların dünya səviyyəli peşəkarlara çevrilməsinə yardım olan hər bir tədbirə yardımçı olur. Şirkət universitetlərin istedadlı tələbələri, SABAH qruplarının üzvləri üçün mütəmadi olaraq maraqlı görüşlər təşkil edir. Azercell Azərbaycanda TEDx toplantısının keçirilməsinə, Azərbaycan Qadınlarının İKT Klubunun layihələrinin reallaşmasına, bacarıqlı gənclərin biznes dialoqu platformasına çıxmasına kömək edib. Azercell-in dəstəyilə fəaliyyət göstərən Barama İnnovasiyalar Mərkəzində indəyədək onlarla gənc öz layihəsini dünya bazarına çıxarmağa, şəxsi şirkət qurmağa nail olub. Ümid edirik ki, Oracle konfransı da bu sahəyə maraq göstərən, karyera qurmaq istəyən gənclərin seçim etməsinə yardımçı olacaq.


Nəğmələr. Hissə 2.\nTest ID - 80092\nMüəllif: ENCL (Əlavə edilib: 18.03.2015)\nHolavarlar və sayaçı sözlər nəğmələrin hansı növünə aiddir?\nTest ID - 76072\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 09.02.2015)\nHolavarlar nə ilə bağlı nəğmələrdir?\nTest ID - 80093\nMüəllif: ENCL (Əlavə edilib: 20.01.2015)\nLirik növün ən geniş yayılmış janrı hansıdır?\nTest ID - 76065\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 01.01.2015)\nNəğmələrin hansı növü daha əvvəl yaranıb?\nTest ID - 76064\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 26.12.2014)\nNəğmələrin neçə növü var?\nTest ID - 76067\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 18.12.2014)\nQurban sənə gəl baba...\nBu parça nəğmələrin hansı növünə aiddir?\nTest ID - 76068\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 15.12.2014)\nÖlsəm, torpağım ağlar.\nBu nəğmə aiddir:\nTest ID - 76097\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 20.11.2014)\nToy və yas nəğmələri aiddir:\nTest ID - 76071\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 19.11.2014)\nBu nəğmə adlanır:\nTest ID - 75447\nMüəllif: Taclı (Əlavə edilib: 28.03.2014)\nMəişət nəğmələrinin neçə növü var?


Yetim qız (5-ci bölüm) » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 29-10-2015, 09:30\nSəs ver: "Çevrilmələr"\nBu da Eynər idi. Asya ürəyində Aman Allah bu axşam ki, oğlandır. Əgər dedisə batdım mən. Eynər bilirdi artıq axşamdan Asiyanın burda qaldığını tez yaxınlaşıb əlindən düşüb çiliklənən qabı yığmağa başladı. Leyla bunu görüb eyvana çıxır. Əzizim burax Asiya özü yığar. Leylanı görən Eynər isə qalxır ayağa və yuxarı çıxır Leyla isə Asiyaya göz ağardıb barmağıyla hədələyir. Artıq üç gün keçir. Eynər hər gün Leyla bəhanəsiylə gəlir ora sırf Asiyanı görməyə. Çünki qəribə hisslər keçirir. Gecə gündüz bu məsum gözəl saf qızı düşünürdü.\nDeyəsən əsl sevgisini hələ indi tapmışdı. Amma bəlkə də bu sevgi hamı üçün haram idi. Bəlkə Də Elə Ən Halalı bu idi. Artıq İntiqam ilə Arzunun gizli macəralarından xəbər tutan yoldaşı İntiqamı dindirmir hətta boşanacağını demişdi. Mal mülkü bölüb. Asiya isə utancaqlıq üzündən hər gün yenidən ölürdü. Heç kimin üzünə baxa bilmrdi. Eynərin Ailəsi isə yaxın vaxtlarda Leyla üçün elçi getməyə hazırlaşırdılar. Amma sanki artıq Eynər bunu istəmir o ailədən başqa qızı sevirdi. Asiyanı.Lakin bunu öz ailəsinə demək belə çox böyük məsuliyyət idi. Çünki bilirdiki atası böyük narazılıq edəcəkdi.\nÇünki atası Qabil İntiqamın çox yaxın dostu idi.\nBir dəfə Asiya evdə Leylanın paltarını ütüləyəndə yandırır.Leyla itin sözünü deyir və əlindəki ütü ilə Asiyanın qolunu yandırır. Bu zaman isə sən demə Eynər sakitcə orda imiş. Bunu görən Eynər qışqırır gicsən sən?!\nBilməyib də hələ qıza verdiyiniz əzab az deyilmiş kimi döyürsüzdə. Allahınız olsun yetim qızdı.Yox canım bilsən necədi demişdiki Eynər Leylanın sözünü kəsir. Və qışqırır arxamca gəlmə deyib gedir. Asiya isə ağlayaraq qaçır hinə. Balaca pişiyi ilə dərdləşir.\nKaş sənin yerində olaydım pişiyim nə dərd nə tasa çörəyimi suyumu verəydilər elə ancaq yataydım. Dəfələrlə Leyla Asiyanı sıxışdıranda Eynər görmüşdü bunu və Asiyanı qorumuşdu. Günlərin bir günü....(ardı var)\nMüəllif: Rəvan Nişançı Məmmədli Tomris Müslümova\nloading... Yetim qız (10-cu bölüm)


“ATV Xəbər”in aparıcısı: “Çox danışdığıma görə anamı məktəbə çağırıb şikayət etmişdilər” - MÜSAHİBƏ\nAna Səhifə - MEDİA - “ATV Xəbər”in aparıcısı: “Çox danışdığıma görə anamı məktəbə çağırıb şikayət etmişdilər” - MÜSAHİBƏ\n“ATV Xəbər”in aparıcısı: “Çox danışdığıma görə anamı məktəbə çağırıb şikayət etmişdilər” - MÜSAHİBƏ +\nƏsmər Nəcməddinqızı 1992-ci il aprelin 28-də Balakən rayonunda anadan olub. Xətai rayon Əhmədli qəsəbəsində 138 nömrəli orta məktəbdə təhsil alıb. Bakı Dövlət Rabitə və Nəqliyyat Kollecinin “Radioverilişləri və televiziya” ixtisasını bitirib. 2 ildir ki, “ATV Xəbər”in aparıcısı olaraq çalışır.\nTeleaparıcı Modern.az saytının qonağı olub və bəzi sualları cavablandırıb.\n- Əsmər xanım, necə oldu ki ATV telekanalına gəldiniz?\n- Mən “Azerbaijan Study Academy” media kursuna gedirdim. Həmkarımız Samirə Mustafayeva bizə xəbər aparıcılığından dərs keçirdi və ATV-də 1 həftəlik təcrübə proqramı təşkil etmişdi. Buraya gəlməyimdə Samirə xanımın böyük dəstəyi olub. Təcrübə müddətim bitdikdən sonra ATV-dən gedəcəkdim, amma baş redaktorumuz Vafiq Aydınoğlu dedi ki, sən qal və davam et. Beləliklə, 2 ay təcrübəçi kimi çalışdım. “ATV Xəbər” kollektivi o qədər yaxşı kollektivdir ki, orda özümü yad biri kimi hiss etmirdim. Mənə çox dəstək oldular, onlardan çox şey öyrədim. Təbii ki uyğunlaşmaq bir az vaxt apardı. Mən təbiətcə “girişkən” biri olmadığıma görə mühitə alışmağım üçün bir az vaxt keçməlidir. “ATV Xəbər”də də bu cür oldu. Özümə 3 ay vaxt verdim ki, əgər 3 ay ərzində özümü doğrultsam, “ATV Xəbər”ə lazım olduğumu desələr, elə burda da qalacam. 2 ayın tamamında Vaqif Aydınoğlu təcrübə müddətimin bitdiyini və artıq o gündən işə başladığımı istədi.\n- Sizə müxbirlik daha doğmadır, yoxsa aparıcılıq?\n- Aparıcını yaxşı aparıcı edən onun müxbir olmağıdır. Xüsusilə xəbər aparıcısı bu işin mətbəxində olmalıdır. Müxbir olub bu prosesləri keçməlisən ki, təqdim etdiyin xəbəri birinci özün başa düşəsən. Bu süjet necə ərsəyə gəlib?Bu müsahibə bu süjetin içində niyə lazımdır? Aparıcı bunları bilməsə, təqdim etdiyi xəbəri tamaşaçıya necə inandıra bilər? Mən həm müxbir, həm də aparıcıyam. Müxbirlik adamı hər zaman rejimdə saxlayır. Heç vaxt xəbərdən ayrı düşmürsən, o tempi itirmirsən. Aparıcı isə vasitəçidir. Gözəl görünüşüm, yaxşı diksiyam var deyib aparıcı ola bilməzsən. Hər ikisi də mənim üçün doğmadır.\n- Əsmər Nəcməddinqızı xəbəri təqdim edəndə nə hiss edir?\n-Ölkədə və dünyada nə baş verdiyini öyrənmək üçün xəbəri xüsusilə gözləyən insanlar var. O insanlara o xəbərləri çatdırmaq çox məsuliyyətli və qürurverici hissdir. O hissi sözlərlə ifadə edə bilmirəm. Siz çox böyük bir kütləyə xəbər çatdırırsınız. İnsanlar sizi gözləyirlər. Normalda 10 dəqiqədə gedə bilməyəcəyiniz respublikanın ən ucqar rayonuna, ən ucqar kəndinə cəmi 30 saniyə içərisində gedirsiniz, onların evinə, hətta süfrəsinə qonaq olursunuz və xəbəri çatdırırsınız.\n- Efirdən öncə və efirdən sonrakı həyatınızda nələr dəyişib?\n- Ciddi bir dəyişiklik olub desəm yalan olar. Qohumlarım, dostlarım, tanışlarım hər biri indi də mənimlədir. İlk efirə çıxdığım vaxtlarda gözəl təbriklər, sözlər eşidirdim. Ətrafım, yaxınlarım xüsusilə də ailəm mənə çox dəstək olub. Təcrübədə olduğum zamandan indiyə qədər dəstəklərini hər zaman hiss etmişəm. Bəlkə də məni daha da güclü edən şeylərdən biri də budur. Hər zaman yanımda mənə lazım olan insanları saxlamağa çalışıram.\n- Əsmər xanım, televiziya sahəsinə üz tutanların əksəriyyətində “məşhurluq” sevgisi hiss olunur. Sizdə də bu istək olubmu?\n- Həmişə jurnalist və aparıcı olmaq istəmişəm. Bu istəyimdə ən böyük dəstəkçim isə nənəm olub. Mən 4 il müxbir kimi çalışıb sonra efirə çıxmışam. Efirə çıxıram deyə bu mənim digər insanlardan üstün olduğum mənasına gəlmir. Bu sadəcə işimin özəlliyidir. Yarım saat ərzində xəbəri təqdim edirəm, lazım olanda xəbər də hazırlayıram. Siz çox yaxşı müəllim, çox yaxşı həkim ola bilərsiniz, amma çox insan sizi tanımaya bilər. Efirə çıxanda isə geniş bir kütlə səni görür, sima yadda qalır və tanınırsan. Bu işimin özəlliyidir, üstünlüyü deyil. Buna görə də “məşhur”olmaq sevdasında olmamışam.\n- Özünüz də əvvəl təcrübəçi olduğunuzu qeyd etdiniz. Təcrübə keçmək üçün gələn tələbələrlə münasibətiniz necə olur?\n- Mən onlara hər zaman dəstək oluram. Bunu həmin tələbələrin özlərindən də də soruşa bilərsiniz. Ona görə də onlara dəstək olmaq lazımdır. Bu yollardan keçdiyimə görə onları çox yaxşı başa düşürəm. Təcrübəçi olanda mənə hər zaman dəstək olduqları üçün mən də öz bildiklərimi təcrübəçilərlə paylaşıram. “ATV Xəbər” kollektivi barədə digər telekanallarla sorğu etsəniz, əminəm ki, onlar “ATV Xəbər” kollektivinin başqa olduğunu deyəcəklər. Bizdə bu “təcrübəçidir”, “təzə gəlib” kimi ifadələr işlənmir. Əgər gəlibsə, biz onu bizə yaraşan şəkildə qarşılayırıq.\n- Digər telekanallardan iş təklifləri almısınızmı?\n- Bəli, 3 il bundan əvvəl belə bir təklif olub. Maaşı da normal idi. İşimdən və kollektivdən çox razı olduğuma görə o barədə düşünməmişəm. Sadəcə, dəvətə görə təşəkkür etmişəm.\n- Əsmər xanım, canlı yayımda hansı çətin vəziyyətlər yaşamısınız?\n-Suflyorda bir neçə dəfə problem yaşanıb. Amma biz hər zaman buna hazırlıqlı olduğumuza görə böyük bir çətinlik yaşamamışam. Xəbərləri əlimdəki vərəqlərdən oxumağa davam etmişəm. Çünki biz o aparata heç vaxt güvənmirik. O hər an dayana və xarab ola bilər. Məsələn, bir dəfə aparat dayanmışdı, birində də sönmüşdü.Ona görə də efirdə hansı xəbəri oxudumsa, əlimdəki kağızlarda həmişə işarə edirəm.\nCanı efirdən əvvəl bir çətin vəziyyətim olub. Mənim görmə qabiliyyətim zəifdir və buna görə də eynəkdən istifadə edirəm. Bir gün iş həddindən artıq çox idi, beynim yüklənmişdi. Hazırlaşıb xəbərlərimlə tanış oldum və studiyadakı yerimdə əyləşdim. Rejissor qulağıma dedi ki, Əsmər ikinci kameraya bax, kameranı düzəldək. Baxanda suflyorda heçnə görmədiyimi başa düşdüm. Sən demə studiyaya eynəksiz getmişəm. Həmin an çox böyük stress yaşadım. Operatorlarımız gedib eynəyimi gətirdilər. Mənim üçün eynəksiz efirə getməkdən dəhşətli heçnə ola bilməz.\nEfirdə ən qorxduğum şey isə asqırmaq, öskürək və hıçqıraq tutmasıdır. Həmişə deyirəm ki, efirdən sonra nə qədər olursa olsun, amma təki efirdə bu hallar yaşanmasın.\n- Uşaqlıq illəriniz necə keçib? Necə uşaq olmusunuz?\n-Deyilənə görə dəcəl, şən və çox aktiv uşaq olmuşam. Rəqs etməyi də çox sevmişəm. Nənəmin tikdiyi yubkam var idi. Qaça-qaça gedib o yubkanı geyinib sonra rəqs edirdim və o yubka olmasa oynamırdım.\nBağçada hər növ müsabiqədə iştirak etmişəm. Səsim olmasa da, mahnı müsabiqəsinə, rəsm müsabiqələrinə qatılmışam. Məktəbdə də həmçinin ən aktiv şagirdlərdən idim. O vaxtlar həmişə dua edirdim ki, mənim həyatım aktiv olsun, mən heç vaxt passiv həyat keçirməyim. İndi deyirəm ki, kaş o vaxt o qədər dua etməzdim. Çünki indi həddindən artıq aktiv həyat sürürəm. Həm məktəbdə, həm kollecdə sinif nümayəndəsi olmuşam. Qiymətlərim də yaxşı olub.\nYadımdadır, çox danışdığıma görə anamı məktəbə çağırıb şikayət ediblər. Hətta bir dəfə müəllim buna görə məni sinifdən də çıxarıb. Əvvəlcə yerimi dəyişdi, nəticə vermədiyini görüb“Əsmər, dərsdən çıx, iştirak etmə” dedi. Həm yanımda oturan rəfiqəmi, həm də ön və arxa partadakı qızları söhbətə cəlb edirdim. Sonra həmin müəllimlə münasibətlərimiz çox yaxşı oldu. İndi mən sakit dayananda şübhələnirlər ki, kefi yoxdu deyə danışmır.\nƏvvəllər “ATV Səhər”in süjetlərini mən səsləndirirdim. Bizim montajor deyir ki, “Əsmər, səhər televizoru açıram, sənin səsini eşidirəm. İşə gəlmək üçün metroya düşürəm, sənin səsin, hərdən olur avtobusa minirəm, sürücülər də adətən 106.3 FM-i dinlədiyinə görə orda da sənin səsin gəlir. İşə gəlirəm, yenə səni görürəm, evə gedib televizoru açıram, yenə sənin səsin”.\n-“Sol tərəfi keçid üçün boş saxlayın. Ötüb keçmək lazım gələrsə soldan keçin..”. Bakı metrosunda demək olar ki, hər gün hər kəsin eşitdiyi bu mətni necə oldu ki səsləndirdiniz?\n-Bu mənim özümə də sürpriz oldu. Yay fəsli idi və radio xəbərlərini səsləndirirdim. Radiodan çıxdım və radionun əməkdaşı mənə yaxınlaşıb dedi ki, Vüqar Qaradağlı vərəqdəki mətni oxumağını istəyir. Mətni oxudum, amma metro üçün səsləndirdiyimi bilmirdim. Adətən bizdə seriallara nəsə lazım olanda biz səsləndiririk. Ona görə düşündüm ki, bu hansısa serialımıza və ya verilişimizə lazımdır. Yalnız 1 həftə sonra “Həzi Aslanov” metrostansiyasında olanda öz səsimi eşitdim və çox təəccübləndim.\n- Əsmər Nəcməddinqızı “mən kiməm?” sualına necə cavab verir?\n- Çox səbirli insanam. Bəzi məsələlər insanı hövsələdən çıxarır, amma o vəziyyətlərdə belə səbr nümayiş etdirməyə çalışıram. Məncə yaxşı xüsusiyyətim budur. Eyni zamanda, mərhəmətli biriyəm. Bəzən bu xarekterimin məndə olmasını istəmirəm. Elə insanlar olur ki, bundan istifadə etməyə çalışırlar. İnadkarlığım da var. Mənim hansısa işi etmək istəyim ağlımda varsa, geci-tezi var deyib, bu istiqamətdəçalışıram.\nBizim qrim ustası deyir ki, kaprizli birisən. Kənardan baxan insanlar məni qaraqabaq, sərt, özündənrazı biri kimi tanıyırlar. Həmin insanla münasibətim yaranandan sonra isə yanıldıqlarını deyirlər. Deyib-gülən biriyəm və insanlarla münasibətim çox yaxşıdır.\n- Hədəflərim haqqında danışmağı sevən biri deyiləm. Təhsillə bağlı hədəflərim var. Təhsilimi xaricdə davam etdirməyi düşünürəm. İşimdə də irəli getmək istəyirəm. Xüsusilə efir sahəsində yolun hələki başlanğıcındayam. 2 ildir ki, efirdəyəm. Apreldə isə jurnalistika sahəsində olmağımın 6 ili tamam olacaq. Daim öz üzərimdə işləyirəm, öyrənəcək çox şeyim var. Həm təhsil, həm iş və digər sahələrlə bağlı çox arzularım var.\n- Əsmər Nəcməddinqızının günü necə başlayır və necə bitir?\n- Ən böyük travmanı səhər tezdən duranda alıram. Əgər çəkilişim yoxdursa, 09:30-da iclasımız olur. Bu vaxta qədər işdə oluram. 07:30-da çox böyük əzab və əziyyətlə oyanıram. Nə çəkdiyimi bir anam, bir mən bilirəm. 11 illik məktəb həyatımda, tələbəlik həyatımda və iş həyatımda hələ də buna alışa bilməmişəm. Amma çox yatandan sonra peşman oluram ki, günümün çox hissəsini itirdim.\n09:30-da iclas olur və günün xronikası hazırlanır. Mövzu təklifləri olur, mövzular müzakirə olunur və redaktor xəbərləri işçilər arasında paylaşdırır. Sonra əsgər rejimində işə başlayırıq. Kimin çəkilişi varsa, çəkilişə gedir.\nBizdə 106 və 106.3 FM radioları var. Xəbərləri 106 FM-də Ceyhun Əli, 106.3 FM-də isə Gülnar Muxtarqızı səsləndirir. Mən bəzən Gülnarla növbələşirəm. Onun başqa bir işi olanda xəbərləri mən səsləndirirəm. Radioya gəlmək lazım olanda artıq 08:00-da işdə oluram.\nGəzməyi çox sevən biri olduğuma görə işdən sonra evə getmirəm. Dostarımla, bacımla və ya qardaşımla görüşürəm. Yaxın dostlarımla görüşüb saatlarla söhbət edə bilərəm.\n-Sizi görüb tanıyan və əlaqə yaratmağa çalışan insanlara münasibətiniz necə olur?\n- Xəbər aparıcısı insanları sevməlidir. Mesaj yazan insanlara da cavab verməyə çalışıram. Amma hamıya bir-bir cavab verirəm desəm, yalan olar. Bir insan sənə xoş bir söz deyirsə, necə ona təşəkkür etməyə bilərsən?Necə görməzdən gələ bilərsən? Bunu mənə etsələr mənə heç də xoş olmaz. Ona görə mən niyə bunu başqasına etməliyəm?\nÇəkilişlərə gedəndə də tanıyanlar olur. Əksər vaxtlarda soyadımı düzgün deyə bilmirlər. Təbii ki, bunlar məndə xoş təəssürat yaradır.\n-Yeri gəlmişkən, sevdiyiniz şəxs işinizdən ayrılmağınızı istəsə necə reaksiya verərsiniz?\n- Mən evdar qadın olaraq xoşbəxt olmaram. Çünki aktiv həyata öyrəşmişəm. Həyat yoldaşım televiziyada işləməyini istəmirəm desə, onda mən onun razı olacağı bir işdə işləmək şərti ilə bunu qəbul edərəm. Amma evdar xanım olmaq istəmərəm.\n- Ən böyük tənqidçiniz kimdir?\n- Ən böyük tənqidçim özüməm. Efirdən sonra efirə, süjeti hazırlayandan sonra süjetə baxıram. Nəsə bir iş görmüşəmsə, onu ərsəyə gətirəndən sonra mütləq onu bir də gözdən keçirirəm və növbəti dəfə onun üstündə işləməyə başlayıram. İkinci tənqidçim isə atamdır. Atam çox diqqətli xəbər izləyicisidir.\n- Bəs doğulduğunuz Balakən rayonunda insanların sizə münasibəti necədir?\n- Rayona tez-tez gedirəm, xüsusilə də toy məclislərinə gedəndə bu diqqəti hiss edirəm. Məni çox yaxşı qarşılayırlar və çox gözəl sözlər eşidirəm. Hər toyda da mənə söz verirlər, bəylə gəlini təbrik etməyimi istəyirlər. Məni anonsla təqdim edəndə çox utanıram. Həmişə toya gedəndə dua edirəm ki, məni bu dəfə səhnəyə çağırmasınlar. Amma hər toyda bu halla qarşılaşıram.\nBu yaxınlarda dayım qızının toyuna getmişdik. Qız və oğlan toyu ayrı olmuşdu. Qız tərəfdən gedən qonaqlar kimi oturmuşuq ki, bizi nə zaman rəqs etməyə dəvət etsələr, onda rəqs edək. Xalam qızıyla söhbət edəndə adımın çəkildiyini eşitdim. Başımı qaldırıb baxdım ki, tamada mənimlə danışır. Nə danışırdı, necə oldu ki, söhbət mənə gəldi bilmədim. Bu zaman kamera da məni çəkirdi. Operatorun məni necə gəlib tapdığını da hiss etməmişəm. Sadəcə, başımı qaldıranda tamadanın mənlə danışdığını, operatorun da məni çəkdiyini gördüm.\n-Əsmər xanım, ən çox hansı xəbərləri təqdim etməkdə çətinlik çəkirsiniz?\n-Azyaşlılarla bağlı xəbərləri təqdim etməkdə çətinlik çəkirəm. Bu yaxınlarda da 2 azyaşlının yanğında vəfat etdiyi xəbərini çatdırdım. Uşaqlarla bağlı bədbəxt hadisələr varsa, belə xəbərləri təqdim etmək mənim üçün çətin olur. Əsirlərimizi hava limanında ailələrinin qarşılamasıyla bağlı xəbəri təqdim etdikdən sonra süjeti izləyəndə gözlərim doldu. Təbii ki, özümü tənzimlədim. Efirdə ağlamağı istəmərəm, ağlamamışam da. Amma biz də insanıq, bizim də hisslərimiz var. Hansısa xəbər bizə təsir edə bilər və buna görə də aparıcı özünü cilovlaya bilməyə bilər.\n-Müxbirliyə yeni başladığınız zamanlarda bədbəxt hadisələrlə bağlı xəbərlər hazırlayanda bu hadisələrə münasibətiniz necə olurdu?\n-Yeni çalışan zamanlar bədbəxt hadisələri çəkməyə gedəndə çox pis təsir edirdi. Amma indi hadisələrə daha soyuqqanlı yanaşa bilirəm. İlk dəfə meyiti də işimlə bağlı görmüşəm. Həmin an qorxmamışdım, amma sonrakı 1 həftə düşüncələrimdən çıxmadı. Evdə tək qalanda, yatanda gözümün qabağına gəlirdi.\nƏsmər Nəcməddinqızının bacısı Nübar Bayramovada onunla bağlı təəssüratlarını Modern.az-la bölüşüb. O, deyir ki, bəyənmədiyi heçnəyi Əsmərə etdirmək mümkün deyil:\n“Bir yerə getmək istəyirsə,ora gedəcək, qarşıya bir məqsəd qoyursa, onu edəcək. Heç kim onun qabağında dayana bilməz. Kaprizli biridir.\nEvdə çox səliqəlidir. Biz arada nəsə səliqəsizlik edəndə anındaca bizə xəbərdarlıq edir. Bu mövzuda qardaşımla mübahisələri olur. Yemək bişirməyi də bacarır. Mənə həmişə bacı olaraq çox kömək olub. Səhv hərəkətimdəbaşa salıb və onun dediklərini etmişəm. Bilirəm ki, o nəyi deyirsə, bilib deyir. Arada fikirlərimiz üst-üstə düşməyən vaxtlar da olur ki, tərslik edib mənlə eyni fikrə gəlmir. Amma bacım mənim üçün həm ana olub, həm dost. Çəkinmədən bütün dərdimi onunla bölüşmüşəm.\nEfiri olanda evə gec gəlir. Doyunca vaxt keçirə bilmirik.\nBiz balaca olanda Əsmər aparıcı olurdu, məni də qonaq kimi çağırırdı. Verilişin isə xəbərə heç bir aidiyyatı yox idi. Çağırdığı qonaq həmişə müğənni olurdu.\nDostlarım, tanışlarım mənə deyirlər ki, “televizoru açırıq sənin bacın danışır, eskalatorda gedirik yenə bacın danışır”. Biri zarafatla demişdi ki, “artıq dərsdə oturanda da bacının səsini eşidirik””.


Qidaların orqanlara bənzərliyi » Joy.az - Bizimlə daha rəngarəng\n06 Dekabr, 2012\n7 890 Baxış\nGün ərzində yediyimiz qidaların orqanizmimizə çox faydalı olduğu məlumdur. Lakin maraqlı bir fakt qeydə alınıb ki, yediyimiz qidalardan bəziləri onların hansı orqana bənzəməsinə əsasən həmin orqana daha çox faydalıdır:\n1. Kök - göz\nKökü böldükdə bənzərlik görünür. Və məlumdur ki, kök yedikcə biz gözlərimizə böyük bir xeyir vermiş oluruq. Onun tərkibində olan maddələr görməni yaxşılaşdırır. Onun tərkibində olan maddələr ( beta-karotin) görmə itkisini azaldır və görməni yaxşılaşdırır.\n2. Qoz - beyin\nQozun üzərində olan qırışlara diqqətlə baxdıqda onu insan beyninə çox bənzətmək olur. Alimlər qozu insan beynini təşkil edən boz maddənin qidası hesab edirlər. Qozun tərkibi çox sayda omega-3 maddəsindən ibarətdir, və bu maddə beynin normal formalaşmasında əsas rol oynayır.\n3. Kərəviz - sümük\nKərəviz bitkisinin budaqları sümüyə bənzəyir və həddindən artıq sümük üçün faydalı hesab edilir. Sümüyün minerallaşmasında böyük rolu var.\n4. Avokado - qadın matkası\nAvokado qadın matkasına bənzəməklə eyni anda onun reproduktiv sağlamlığı üçün faydalı hesab edilir. Onun tərkibində olan fol turşusu matka boynunun displazıyasının yaranmasının qarşısını alır\n5. Zəncəfil - mədə\nZəncəfil görünüşünə görə mədəyə bənzəyir. Onun tərkibində olan gingerol və antioksidantlar iltihab əleyhinə təsirə malikdir\n6. Şərab - qan\nQırmızı şərab qana bənzədiyi qədər onun üçün xeyirli hesab edilir. Tərkibində olan antioksidantlar və polifenol qanda xolesterinin sayını azaldır, laxtalanmanın qarşısını alır.\n7. Pomidor - ürək\nOrtadan bölünmüş pomidorun hissələri ürək kameralarına bənzəyir. Tərkibində olan likopin ürək çatışmamazlığının qarşısını alır. Pomidoru zeytun yağı ilə qəbul etdikdə bu təsir 10 dəfə artır.\n8. Qreypfrut - sinə\nQreypfrut, limon kimi sitruslar ta qədimdən sinə ilə müqayisə edilir. Tərkibində olan limonoid maddəsi sinədə yaranan şişin qarşısını alır və xərçəng xəstəliyinin yaranmasına mane olur.\n9. Molyuska - kişi cinsi orqanı\nMolyuskaların kişi cinsi orqanına bənzərliyi qeyd edilir. Onun tərkibində olan fol turşusu və sink kişi sağlamlığı üçün faydalıdır, spermin tərkibini zənginləşdirə bilir.\nən cox qozla beyindi.ama kokle gözde azca oxşayir.\n25 Yanvar 2013 16:30\nGöz və Kök\nhə bunlar lap uyğunlaşıb\nMolyuskadan iyrenirem,qozla kokude bilirdim,qoz tez tez yeyirem.tsk\n17 Dekabr 2012 19:19\nqozu bilirdim qalanlarini yox\n14 Dekabr 2012 14:56\nAvokadoyla qreyfrutun yeri dəyişik olub :)\nHə məndə onu diyəcəkdim)\nmən köklə qozu bilirdim tşk\n8 Dekabr 2012 21:23\nMaraqlidi men tekce qozu bilirdim))\n8 Dekabr 2012 17:07


"RİYAD" MÜHAFİZƏ RƏSMİSİNDƏN "NİGAR" KLİNİKASINA BASQIN İDDİASINA CAVAB - AZİNFORUM.AZ-I TƏHDİD EDƏN ARZU ŞAHBAZOVA KİMDİR? (VİDEO) - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Cəmiyyət / “RİYAD” MÜHAFİZƏ RƏSMİSİNDƏN “NİGAR” KLİNİKASINA BASQIN İDDİASINA CAVAB – AZİNFORUM.AZ-I TƏHDİD EDƏN ARZU ŞAHBAZOVA KİMDİR? (VİDEO)\n“RİYAD” MÜHAFİZƏ RƏSMİSİNDƏN “NİGAR” KLİNİKASINA BASQIN İDDİASINA CAVAB – AZİNFORUM.AZ-I TƏHDİD EDƏN ARZU ŞAHBAZOVA KİMDİR? (VİDEO)\nNoyabrın 5-də mediada Çobanzadə küçəsi, 24/05 ünvanında yerləşən “Nigar” klinikasına bir qrup şəxs tərəfindən basqın olması ilə bağlı yayılan xəbər ciddi rezonansa səbəb oldu. Bu məlumatı KİV-lər özünü “Nigar” klinikasının təsisçisi, kimi təqdim edən professor Şahbaz Şahbazovun dedikləri fikirlər əsasında yaymışdılar. Azinforum.az olaraq, həmin xəbəri ilkin mənbəyə istinadən biz də təqdim etmışik. Bundan sonra, bizimlə həmin klinikanın təsisçısi olan “Riyad-Renta” şirkətinin ofisindən əlaqə saxladılar və yazılanların həqiqətə uyğun olmadığı ilə bağlı iradlarını bildirdilər.\nBizim obyektivliyi ortaya çıxarmaq istəyimizi nəzərə alan şirkət, bu mövzu istiqamətində araşdırma aparmaq niyyətimizə müsbət cavab verdi. Bu xüsusda apardığımız dolğun araşdırma saytımız tərəfindən oxuculara təqdim edilib. Araşdırmalarımızda Şahbaz Şahbazovun onun barəsində xüsusi öyrədilən adamalar vasitəsilə müxtəlif qurumlara şikayətlərin ünvanlandığı ilə bağlı səsləndirdiyi iddia ilə maraqlanan zaman, professordan şikayətçi olan bəzi adamlarla görüşdük, bəzi şikayətlərə aid olan materiallar isə araşdırılması üçün bizə təqdim olundu. Həmin materialları da, informasiya balansını qorumaq şərtilə oxuculara təqdim etdik və qeyd etdik ki, professorun onları aldatdığı iddiası ilə mediaya, ölkə başçısına, müxtəlif instansiyalara ünvanladıqları şikayətlərə hüquqi qiymət vermək səlahiyyəti əlaqədar qurumların səlahiyyətinə aiddir.\nDaima obyektivliyi qoruyan media qurumu olaraq, biz bütün yazılarımızda qeyd etmişik ki, məqalədə adları çəkilən şəxslərin istənilən iradını və mövqeyini dinləməyə hazırıq. Əvəzində nə ilə rastlaşdıq?\nBir neçə gündür ki, özünü professor Şahbaz Şahbazovun həyat yoldaşı kimi təqdim edən Arzu Şahbazova adlı xanım apardığımız araşdırmalara görə, redaksiyanın müxtəlif əməkdaşlarını və baş redaktorunu ən pis formada təhqir və təhdid edir. Arzu Şahbazovanın danışıq tonundan və səsləndirdiyi fikirlərdən bu nəticəyə gəlmək olar ki, hansısa yollarla çox böyük sərvət əldə etmiş bu adamlar əllərində olan maddi imkanlar və müxtəlif rıçaqlar vasitəsilə istənilən jurnalistə təzyiq etmək iqtidarında olduğunu düşünürlər. Olduqca yalnış və Azərbaycan reallıqlar üçün xarakterik olmayan düşüncə tərzidir.\nXatırladaq ki, bizim hazırladığımız məqalələrin heç birində Arzu Şahbazova adlı adamın adı çəkilməyib. Baxmayaraq ki, “Riyad-Renta” tərəfindən bizə Şahbaz Şahbazovun xanımının Həsən Əliyev küçəsindəki “Çilçıraq ” mağazası və Sumqayıt maşın bazarına etdiyi hücüm və həmin zaman hansı davranışlar və nalayiq ifadələrdən istifadə etməsinə dair materiallar təqdim olunmuşdu. Həmin mövzunun bizim araşdırma obyekinə uyğun olmaması, həm də, Arzu Şahbazova tərəfindən işlədilən söyüşlərin cəmiyyətə təqdim edilməsinin etika prinsiplərinə görə məqbulsuzluğu bizi sözügedən materialları işıqlandırmaqdan çəkindirdi.\nBuna baxmayaraq , iş saatlarına uyğun olmayan vaxtlarda, xüsusilə də gecə saatlarında Arzu Şahbazova bir neçə dəfə bizi peşə fəaliyyətimizin imkan verdiyi kriteriayalar çərçivəsində apardığımız araşdırmalara görə, müxtəlif üsullarla təhdid və təhqir edib. Sonuncu dəfə isə bu xanım bizə zəng edərək güya onun rəhmətə getmiş hansısa doğması barədə informasiya yaydığımızı bildirib və yenidən bizi təhdid edib. Azinforum.az olaraq bildiririk ki, deyilən məsələ ilə bağlı olunan şikayətin üstündən biz “mənəvi məsələ olduğu üçün toxunmuruq” yazmaqla, sükütla keçmişik. Xatırladırıq ki, Arzu xanımı narahat edən sonuncu məsələ ilə bağlı hansısa sosial şəbəkələr və KİV-lərdə belə bir məlumat yayılıbsa, ona biz məsuliyyət daşımırıq. Azinforum.az İnformasiya Portalı olaraq biz yalnız öz saytımız vasitəsilə işıqlandırılan materallarla bağlı hüquqi və mənəvi məsuliyyət daşıyırıq. Arzu Şahbazovanın diqqətinə bir faktı da çatdırmaq istəyirik ki, biz sivil və hüquqi dövlətdə yaşadığımız üçün, medianın qarşısını onun seçdiyi üsüllarla almaq mümkünsüzdür.\nObyektiv və qərəsiz media orqanı olduğumuz üçündür ki, Azinforum.az yarandığı gündən bir dəfə də olsun məhkəməyə verilməyib, barəmizdə hansısa quruma şikayət edilməyib. Anlayırıq ki, yazılan məqalələrlə bağlı hər vətəndaşın və ya qurumun irad bildirmək, mövqeyinin dərcini tələb etmək və bütün bu vasitələr tükəndikdə isə sonuncu addım kimi məhkəməyə müraciət etmək hüququ var və biz bütün bu vasitələrlə bağlı müəyyən olunan təməl haqlarına hörmətlə yanaşırıq. Bizim barəsində bir kəlmə də olsun yazmadığımız Arzu Şahbazovanın isə nəzərinə çatdırırıq ki, Azinforum.az İnformasiya Portalı onun üçün nə “Çilçıraq” mağazasıdır, nə də Sumqayıt maşın bazarı. Onun tərəfindən belə şantaj üsullarından bir daha istifadə olunarsa, mediaya edilən qanundankənar təzyiq vasitələrinin aradan qaldırılmasını əlaqədar qurumlardan tələb etmək haqqını özümüzdə saxlayırıq. Məsələnin maraqlı olan başqa bir aspekti isə professor Şahbaz Şahbazovun davranışları ilə bağlıdır. Görəsən, niyə professor barəsində səsləndirilən konkret ittihamlara onun özü deyil, həyat yoldaşı özünəməxsus tərzdə cavab verir?\nBiz “Riyad-Renta” ilə əlaqədar iki məqalə təqdim etmişik. Birinci məqalənin dərcindən sonra. Şahbaz Şahbazovun həyat yoldaşı redaksiyamıza zəng edərək məqalənin müəllifilə danışmaq istədiyini bildirib. Həmin jurnalistlə onu çalaşdırdıqda, Arzu xanım məqaləni çox bəyəndiyini deməklə jurnalistə xüsusi təşəkkürünü bildirmiş və onu təkidlə klinikaya dəvət edib. İradı isə yalnız həyat yoldaşı ilə bağlı gedən yazıda professorun ağzı açıq şəkilinin verilməsi ilə bağlı olub. Əməkdaşlarımız onun klinkiya dəvətini qəbul etməyib, eyni zamanda, məsləhət görülüb professorun ağzının açıq olması ilə bağlı iradı bizə yox, Şahbazovun şikayət üçün getdiyi redaksiyaya bildirsin.\nİkinci məqalənin dərcindən sonra isə Arzu Şahbazova bizi söyməyə və təhdid etməyə başladı. Məntiqə baxın, məqalə xoşlarına gəlirsə təşəkkür bildirirlər, əksinə olanda isə söyüş və təhqir yağdırırlar. Qəribə paradoksdur(?!). Yenidən qayıdaq araşdırmaq istədiyimiz mövzuya. Əslində, bu mövzu ətrafında jurnalist araşdırılmasının aparılması Şahbazovların özünün ürəyincə olmalıdır. Çünki onların ortaya qoyduğu iddialar əsasında heç bir media qurumu dərin araşdırma aparmağa girişməyi özünə borc bilməyib. Səbəblər müxtəlif ola bilər. Buna toxunmuruq…\nProfessaor Şahbazov mediaya verdiyi müsahibədən bir sitat:\n“… Lakin klinikanın bir hissəsini ələ keçirmək istəyən İlham Məmmədov, onun əlaltısı İlham Qurbanov və onlara məxsus “Riyad” mühafizə şirkətinin qoçuları ilə birlikdə bizi işləməyə qoymur, ailəmə fiziki zor tətbiq edir. Noyabrın 5-də “Riyad” mühafizə şirkətinin 40-50 qoçusu xəstəxanamıza basqın edib, o vaxtdan bizi klinikamıza yaxınlaşmağa qoymurlar. Lisenziyalı şirkətin fəaliyyəti iflic olub. Xəstəxananın 70-ə yaxın işçisi küçəyə atılıb və maaşsız qalıb”.\nBiz ötən yazılarımızda bu iddialarla bağlı adları çəkilən- İlham Qurbanov və İlham Məmmədovun mövqeyini öyrəndik. Ancaq “Riyad” mühafizə şirkətinin rəhbərliyi ilə əlaqə yarada bilmədik. Nəhayət, ötən gün mühafizə xidməti tərəfindən bizim müsahibə götürmək istəyimizə müsbət cavab verildi. Ən maraqlısı isə budur ki, sözügedən mühafizə xidməti də bizim buna qədər yazdıqlarımızdan razı deyil. “Riyad” şirkətinin rəsmisi bizə bildirdi ki, bir neçə KİV-i məhkəməyə verməyə hazırlaşır və həmin saytların sırasında biz də varıq. Azinforum.az olaraq bizim üçün bu mövzunu maraqlı edən mövzu bilirsiniz nədir? Görəsən, Azərbaycanın indiki dönəmində, günün günorta cağı harasa basqın edib, kiminsə oyektini zorla əlindən almaq mümkündürmü? Şahbaz Şahbazovun iddialarından doğan bu suallarla bağlı həmsöhbətimiz “Riyad” Mühafizə və Təhlükəsizlik Xidmətinin baş idarə rəisinin müavini Bəhruz Sadıxov oldu. Azinforum.az onunla videomüsahibəni təqdim edir.\nAZİNFORUM.AZ ARAŞDIRMA QRUPU\nÖncəki Kolumbiyada 52 illik müharibəyə SON\nNövbəti Rayon icra hakimiyyətinin vəzifəli şəxsləri arasında dava düşüb


Paşinyan çıxılmaz durumda - “O, Rusiyanın nəbzini yoxlayır” - Şərh | Reaksiya\nPaşinyan çıxılmaz durumda - “O, Rusiyanın nəbzini yoxlayır” - Şərh\n23.07.2018 21:52 A-reaksiya 698\nNikol Paşinyan odla su arasındadır. Ermənistanın baş naziri bir tərəfdən anlayır ki, ölkəsi Rusiyanın vassalıdır və bu asılılığı azaltmaq üçün hansısa mexanizmləri hərəkətə gətirməlidir. Ancaq digər tərəfdən bu mexanizmlərin hərəkətə gətirilməsi Moskvanın narazılığını artıracaq və bu amil Paşinyanın hakimiyyətini laxladacaq, onun əleyhinə işləyəcək.\nTeleqraf.com xəbər verir ki, bu fikirlər “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin hazırladığı analitik yazıda öz əksini tapıb.\nYazıda qeyd olunur ki, Serj Sərkisyan və Robert Köçəryan pusqudadırlar:\n“Paşinyan Rusiya hərbi bazasının “əvvəlcədən razılaşdırılmayan” hərbi təlimlərindən bəhanə kimi istifadə edərək bunun Ermənistana qarşı təxribat mahiyyəti daşıdığını açıqladı. Halbuki, rus generallar daha sonra açıqlama verərək Ermənistanda bu il ərzində planlaşdırılan bütün təlimlərin razılaşdırıldığını bildirdilər.\nBuna baxmayaraq, Paşinyan Ermənistanın Rusiya və Qərb arasındakı məsafənin balanslaşdırılması fikrindən əl çəkməyərək indi də Rusiya sərhəd qoşunlarının Ermənistandakı statusuna əl gəzdirmək istəyir. Bu istək Moskvanın Paşinyanın siyasəti haqqında qeyri-müəyyən suallarının sayını artıracaq. Başqa bir sual da maraqlıdır: Paşinyanın bütün bu addımlarından sonra Ermənistanın baş naziri silah almaq üçün Serj Sərkisyan kimi Moskvadan kredit istəyəcəkmi və Kreml belə bir istəyin qarışılığında İrəvana yenə 200 milyon dollar kredit ayırmağa hazırdırmı?”\nBildirilir ki, əlbəttə, Ermənistan Rusiyadan nə qədər çox uzaqlaşarsa bu həm Cənubi Qafqazın, həm də Azərbaycanın xeyrinədir:\n“Ancaq bunun baş verəcəyi ehtimalını yüksək qiymətləndirmək mümkün deyilş. Paşinyan hələ ki, Rusiyanın nəbzini yoxlayır, vurnuxur, Qərbin onu dəstəkləyəcəyinə əmin deyil. Ermənistan üçün Rusiyadan qopmaq asan deyil, bəlkə də heç mümkün deyil. Bunu istəyənlər ya Levon Ter-Petrosyan kimi devrilirlər, ya da 1999-cu ildə Ermənistan parlamentinin gülləbaran olunması halında olduğu kimi qətlə yetirilirlər.


Türkmənistanda qadınlara bikini və şort geymək yasaqlanıb\nTürkmənistanda bikini çimərlik geyimləri və qadın şortlarının idxalı qadağan edilib.\nAzadlıqRadiosunun türkmən xidmətinin Türkmənistandakı müxbirləri geyim satışıyla məşğul olan şəxslərə istinadən xəbər verirlər ki, hazırda özəl dükanlar qadağadan öncə gətirilmiş çimərlik geyimləri və şortlardan qalanları satır.\n«Gömrükdə çimərlik geyimləri və şort keçirməyə icazə vermirlər. Çimərlik mövsümü yaxınlaşdıqca, bu mallara tələbat da artır. Ancaq gömrük əməkdaşları bu qadağanın səbəbini izah etmirlər», – radionun Türkmənistan müxbiri deyir. Onun sözlərinə görə, son illərdə ölkədə yay vaxtı şort geyinmək həm qadınlar, həm də kişilər arasında çox populyarlaşıb. İndi isə görünür, Türkmənistan sakinləri ölkənin hava şəraitinə uyğun olan bu rahat geyim növündən imtina etməli olacaqlar. Qeyd edək ki, Türkmənistanda yay vaxtı havanın temperaturu 50 dərəcə Selsini keçə bilir.\n«Bundan başqa, son zamanlar həm kişilər, həm də qadınlar arasında böyük tələbatın olduğu şortların da idxalına icazə verilmir. Yeni bazar kimi tanınan «tolkuçka»da şort satışı ilə məşğul olan dükanlar malsız qalıb. Şort və çimərlik geyimlərinin sadəcə, köhnə partiyalardan qalıqları qalıb», – deyə Azadlıq Radiosunun müxbiri bildirir.\nPrezidentin yazdığı kitabı öpürlər\nRadionun sözügedən qadağayla bağlı Türkmənistanın gömrük xidməti rəsmilərindən şərh almaq cəhdləri nəticəsiz qalıb. Ancaq radionun müxbiri ilə anonimlik şərti ilə danışan gömrük əməkdaşı bu qadağanın «türkmən milli əxlaq normaları» ilə bağlı ola biləcəyini ehtimal etdiyini deyib. Ancaq o, qadağanın niyə məhz indi tətbiq edilməsinə aydınlıq gətirə bilməyib.\nBu, son həftələrdə Türkmənistan sakinlərinin geyim və zahiri görkəmi ilə bağlı ilk qadağa deyil. Ötən ayın sonu «Türkmənistan Xronikası» bildirmişdi ki, Aşqabadda dövlət qurumlarının qadın əməkdaşlarına dırnaq uzatmaq və boyamaq yasaqlanıb. Qadın məmurlar bundan başqa, süni kirpik taxa, saçlarını saralda və qızıl əşyalar taxa bilməzlər. Məlumatda deyilir ki, Türkmənistan gömrüyü açıqrəngli saç boyaları, habelə refle və saçın rəngini açmaq üçün kimyəvi vasitələri ölkəyə buraxmamağa başlayıb.\n«Türkmənistan Xronikası» daha sonra yazır ki, hökumət dükanların rəflərində qalmış, saç rəngini açmaq üçün istifadə olunan vasitələri, dırnaq gellərini və bu qəbildən olan başqa malları da yığışdırmaq niyyətindədir.\nPrezident özü saçını boyayır\nQeyd edək ki, Türkmənistan rəhbərinin özü saçlarını müntəzəm boyayır. Hakimiyyətinin ilk illərində prezident Gurbanguly Berdymuhammedov-un saçlarının bir qədər ağarmış olduğunu görmək olardı. Ancaq bir müddət keçəndən sonra o, imicini dəyişərək «can alan brünet»ə çevrildi.\nTürkmənistan rəhbərinin özü saçlarını müntəzəm boyayır.\nXatırladaq ki, Türkmənistan hökuməti artıq çoxdan, hələ əvvəlki prezident Saparmurat Niyazov-un vaxtından vətəndaşlarının zahiri görkəmi ilə bağlı müxtəlif yasaqlar tətbiq etməyə başlayıb. Yeri gəlmişkən, keçmiş prezident də ağ saçlarını tünd qara saç boyasının altında gizlədirdi. Müxtəlif vaxtlarda ölkədə qızıl dişlərə, uzun saçlara və saqqal saxlamağa qadağa qoyulub.\nBütün bunlardan əlavə, Türkmənistanda qadınların və qızların zahiri görkəmi ilə bağlı xüsusi tələblər var. Məsələn, 2013-cü ildən bir çox tədbirlərin qadın iştirakçıları, dövlət qurumlarının qadın əməkdaşları və yerli ali məktəblərin tələbələri eyni qırmızı rəngdə donlar geyməli, başlarına milli ləçək bağlamalıdırlar.\nSon ayların ən çox səs-küylü qadağalarından biri hökumətin ölkədə qara rəngli bütün şəxsi avtomobillərin ağ rəngə boyanmasına dair qərarıdır.


Mirzə Xəzər Azərbaycanın xarici işlər nazirini sərt tənqid etdi - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Sosial / Mirzə Xəzər Azərbaycanın xarici işlər nazirini sərt tənqid etdi\nMirzə Xəzər Azərbaycanın xarici işlər nazirini sərt tənqid etdi\nABŞ Senatının Maliyyə Komitəsinin Dağlıq Qarabağa maliyyə yardımı göstərilməsinə dair qərar qəbul etdi. Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov nərə çəkib bəyan etdi ki, yalandır, ermənilər yalan danışıb.\nNiyə, yoldaş Elmar? Naziri oxuyaq: “Orada yardım “victims to Nagorno Karabagh conflict” adı ilə ayrılıb. Yəni kim münaqişənin qurbanı olubsa, hamısına yardım olunacaq. Yəni yardım azərbaycanlılara da veriləcək. Ona görə də uydurma xəbərə inanmayın.”\nİngilis dilində səlis danışan Məmmədyarov səhv edir. Əvvələn “victims to Nagorno Karabakh conflict” yox, ” “victims of the Nagorno Karabakh conflict”. Məsələnin mahiyyətinə gəldikdə, xahiş edirik Elmar Məmmədyarovun uydurmasına inanmayın. Yəni yardımın yalnız ermənilərə verilməsi başdan-ayağa həqiqətdir. ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi məsələyə aydınlıq gətirmişdir. Səfirliyin bəyanatında oxuyuruq: “ABŞ özünü “Dağlıq Qarabağ Respublikası” adlandıran qurumu tanımır. Senatın qərarına gəlincə isə qeyd etmək istərdik ki, ABŞ Qarabağda yaşayan insanlara 1998-ci ildən başlayaraq humanitar yardımlar ayırıb, lakin bura tanınmamış separatçı rejimə yardım daxil deyil”.\nGördünüz, Elmar yoldaş, Dağlıq Qarabağda yaşayan insanlara. Dağlıq Qarabağda isə məlumdur ki, ermənilərdən başqa heç kim yaşamır. Ana dilini bilməyən nazirə məsləhət veririk ki, gələn dəfə ağzından çıxanı qulağı eşitsin, insanları axmaq yerinə qoymasın. Yoxsa biabır olur. 22 ildir Vaşinqtonda milyonlarla dollar xərclənib, amma heç bir cüzi müvəffəqiyyət belə əldə edilməyib. Bu uğursuzluğu örtbasdır etmək üçün yalana əl atırlar. Gör səni kimlər idarə edir, Azərbaycan!\nÖncəki Bakının “Şanxay gedişi” – balans dəyişir?\nNövbəti Manatın ucuzlaşması riski artır – ekspert


ATƏT Azərbaycanda parlament seçkiləri ilə bağlı hesabat yayıb\nDTİHB ATƏT ölkələrinə Azərbaycana 30 uzunmüddətli və 350 qısamüddətli müşahidəçi göndərməyi tövsiyə edir\nATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosu (ATƏT/DTİHB) fevralın 9-da növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı ehtiyacların dəyərləndirilməsi hesabatını yayıb.\nHesabatda bildirilir ki, Azərbaycanda seçkiqabağı mühiti və qarşıdakı seçkilərə hazırlıq prosesini qiymətləndirmək üçün ATƏT/DTİHB-nin Ehtiyacların Qiymətləndirilməsi Missiyasının üzvləri dekabrın 19-21-dək Azərbaycanda səfərdə olub.\nMəqsəd ölkədə seçkiqabağı mühiti və seçkilərə hazırlığı qiymətləndirmək olub. Bu dəyərləndirmə əsasında DTİHB qarşıdan gələn seçkilərdə fəaliyyətlə bağlı qərar verir.\nATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosu bildirir ki, DTİHB-nin daha öncəki tövsiyələri ilə əlaqədar seçki qanunvericiliyinə heç bir dəyişiklik edilməyib. Buraya sərbəst toplaşmaq azadlığının təminatı, seçki administrasiyasının tərəfsizliyi, namizədlərin qeydiyyatı, media mühiti, seçki günü prosedurları məsələləri daxildir. Hakimiyyət isə açıqlıq, şəffaflıq və ədalət prinsiplərinə uyğun olaraq seçki keçirməyə sadiqliyini vurğulayıb.\nATƏT missiyasının müsahibləri namizədlərin qeydiyyat prosesində tərəfsizliyin qorunmasından, özəlliklə imzaların təsdiqlənməsi prosedurundan narahatlıq ifadə ediblər.\nOnların fikrinə görə, konstitusiyada nəzərdə tutulmağına baxmayaraq, fundamental sərbəst toplaşmaq və ifadə azadlıqları kəskin şəkildə məhdudlaşdırılır, hökumətlə bağlı tənqidi fikir səsləndirənlər sistematik qısnama və cinayət təqibinə məruz qalır.\nHesabatda ifadə və media azadlığının, informasiyaya çıxışın konstitusiyada nəzərdə tutulmasına baxmayaraq, difamasiyaya görə cəzanın qüvvədə qaldığı, bunun artıq onlayn kontentə də aid edildiyi vurğulanır. Televiziya siyasi informasiyanın əsas mənbəyidir, bu məqsədlə sosial media və internetdən istifadə də artır.\nDTİHB növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı ölkəyə Seçki Müşahidə Missiyası yerləşdirməyi tövsiyə edir, ATƏT üzvlərinə 30 uzunmüddətli, 350 qısamüddətli müşahidəçi göndərmək tövsiyə olunur.


Bu əməl müsəlmanların sağlamlığına və rifahına xidmət edir.\nİslaminSesi.info – Xüms İslam dinin əməl qisminin (firud-din) vacib hökmlərindəndir. Hər bir müsəlman əldə etiyi illik gəlirin artıq qalanının xumsunu (beşdə birini) verməlidir. Xums dini bir öhtəlikdir. Bu Allahın vacib buyurduğu hökmlərdəndir:\n“Bilin ki, ələ keçirdiyiniz hər hansı qənimətin beşdə biri Allahın, Peyğəmbərin, onun qohum-əqrəbasının, yetimlərin, yoxsulların və müsafirlərindir (pulu qurtarıb yolda qalan yolçularındır).” (Ənfal-41)\nAyədən də göründüyü kimi xums mənəvi, ictimai və iqdisadi təsirlərlə dolu olan əməldir. Bu əməl müsəlmanların sağlamlığına və rifahına xidmət edir.\nXums üçün ilə ərzində bir gün təyin edilməlidir. İnsan il ərzində bütün ehtiyaclarını ödədikdən sonra əlində qalan qazancının beşdə birini dinin etibarlı və səlahiyyətli nümayəndələrinə verməlidir.\nİl ərzində təyin olunan həmin günün İslami təqvimlə (hicri), yaxud miladi ilə olması barədə redaksiyamıza suallar ünvanlanır.\nBu barədə Ayətullah Seyyid Əli Xameneinin dəftərxanasına sual ünvanlanıb.\nCavab: Mükəlləf hicri və ya şəmsi təqvimini seçməkdə ixtiyar sahibidir. Lakin bir şeyi bilməlidir ki, ümumiyyətlə xüms ilinin təyini ixtiyari deyil, vacib bir əməldir. Bu hesablama ilk qazancın əldə edilməsi ilə başlayır.