Η συμμαχία των βασιλέων του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ᾽ και της Αρμενίας Τιγράνη Β᾽ (94-96 π.Χ.) – Χείλων\nΗ συμμαχία των βασιλέων του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ᾽ και της Αρμενίας Τιγράνη Β᾽ (94-96 π.Χ.)\nΑναρτήθηκε από τον/την Πυθεύς στις 13/01/2016 08/10/2021\nεξώφυλλο: Ο βασιλέας της Αρμενίας Τιγράνης ΙΙ\nΜε το παρόν άρθρο ολοκληρώνεται το αφιέρωμα στον Μιθριδάτη, το οποίο περιλαμβάνει μια πλήρη και ιστορικά εμπεριστατωμένη καταγραφή του βίου και των πεπραγμένων του ένδοξου βασιλέα του Πόντου. Την σειρά των άρθρων μπορείτε να την αναγνώσετε εδώ\nCommon Cause versus Rome:\nThe Alliance between Mithradates VI of Pontus and Tigranes II of Armenia, 94-66 BCE\nResearch Scholar, Classics and History of Science, Stanford University\nΜετάφραση – ιστορική επεξεργασία Πυθεύς\nΑρμενία, το πλούσιο ορεινό βασίλειο ανατολικά της Ανατολίας, που από τη μία ο νησιωτικός χαρακτήρας και από την άλλη η γεωμορφολογία της, με τα υψίπεδα και τις οροσειρές να ορθώνονται από 400 ως και πάνω από 4000 μέτρα, συνέτειναν στην απομόνωσή της από τις όμορες χώρες. Τραχύ έδαφος, ορεινά περάσματα και φυλασσόμενες είσοδοι σε κάθε κατεύθυνση. Περί το έτος 190 π.Χ. ο Αρταξίας, ιδρυτής της δυναστείας των Αρταξιδών και βασιλέας της Αρμενίας, άρχισε ν’ αποκτά εδάφη από Μήδους, Ίβηρες και Σύριους, ενώ είχε αναμετρηθεί με τον Πόντο και την Καππαδοκία, συγκρούσεις που ακολουθήθηκαν από τη συνθήκη του 181 π.Χ. η οποία ευνόησε τους βασιλιάδες της Ανατολίας έναντι του Φαρνάκη του Πόντου, παππού του Ευπάτορα, Μιθριδάτη ΣΤ᾽, ο οποίος είχε διεκδικήσει τον έλεγχο της Καππαδοκίας. Οι αρχές του 120 π.Χ. βρίσκουν την Παρθία να εξουσιάζει την Αρμενία ως υποτελή χώρα.\nΟι φιλικές σχέσεις μεταξύ Πόντου και Αρμενίας, καθιερώθηκαν κατά τη διάρκεια των επικαλυπτόμενων βασιλειών του Μιθριδάτη ΣΤ´ του Ευπάτορα (134-63 π.Χ.) και του Τιγράνη Β´ της Αρμενίας. Όπως η Αρμενία έτσι και ο Πόντος αποτελούσε κάποτε σατραπεία της Περσικής Αυτοκρατορίας. Περί το 119 π.Χ. ο Ευπάτωρ κληρονόμησε βασίλειο με πολύ ισχυρές Περσικές πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις, ιδιαίτερα στην ενδοχώρα, μολονότι η νέα Ποντική πρωτεύουσα στη Σινώπη και άλλα λιμάνια στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας είχαν καλυφθεί από πατίνα Ελληνικής επιρροής.\nΑμφότερες οι περιοχές Πόντου και Αρμενίας, είχαν συμπεριληφθεί στις μη στρατιωτικές κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου τον 4ο αι. π.Χ., αλλά μετά το θάνατό του και τους πολέμους των διαδόχων του, η Αρμενία ουδέποτε υιοθέτησε αξιοσημείωτα Ελληνιστικά χαρακτηριστικά, ενώ ο Μιθριδάτης αξιοποίησε τόσο την Μακεδονική κληρονομιά όσο και το Περσικό υπόβαθρο. Οι εξωτερικές πολιτικές των Μιθριδατιδών ήταν κατά παράδοση στραμμένες δυτικά, προς Βιθυνία, Παφλαγονία, Καππαδοκία, τα παράλια του Αιγαίου, Ελλάδα και Ρώμη.\nΤουναντίον, η περίκλειστη, δυσπρόσιτη Αρμενία παρέμεινε στις πολιτισμικές παραδόσεις των γηγενών Αρμενίων, Μήδων, Περσών, Αχαιμενιδών, Σελευκιδών και Πάρθων, δείχνοντας ελάχιστο ενδιαφέρον, ή επίγνωση της πάλης για την ανάδειξη του ισχυρότερου στη Μεσόγειο, την Μαύρη Θάλασσα και την δυτική Ανατολία. Ωστόσο, η Αρμενία πολέμησε στο πλευρό του Αντιόχου Γ᾽ εναντίον της Ρώμης, αλλά οι κυβερνήτες της άλλαξαν τακτική λίγο πριν ο Αντίοχος ηττηθεί το 190 π.Χ. και διεκδίκησαν την ανεξαρτησία της. Κάποιες δυσνόητες επιγραφικές μαρτυρίες (λαξεύσεις σε πέτρα) της εποχής, υπαινίσσονται ότι η Ελληνική γνώση είχε φθάσει στην Αρμενία, δίχως όμως να χαρακτηρισθεί ως μετέχουσα στην Ελληνιστική παράδοση, τουλάχιστον μέχρι την βασιλεία (περ. 95-96 π.Χ.) του Τιγράνη Β᾽, τον οποίο κάποιες αρχαίες εξιστορήσεις αναφέρουν ως φιλέλληνα.\nΣτην αρχή της βασιλείας του, ο Μιθριδάτης, παρέλαβε το φέουδο της δυτικής ελάσσονος Αρμενίας απ’ τον ηγεμόνα της, Αντίπατρο κι έτσι τα εδάφη του συνόρευαν με τα όρια της Αρμενίας. Πιθανόν ο Μιθριδάτης να γνώριζε περισσότερα για την Αρμενία απ’ ότι ο Τιγράνης για τον Πόντο. Όντας απόγονος της Μακεδονικής αριστοκρατίας του Αλεξάνδρου κι έχοντας λάβει μόρφωση από Έλληνες δασκάλους, ο νεαρός Μιθριδάτης θα πρέπει να είχε διδαχθεί αρχαίους Ελληνικούς μύθους για την Αρμενία που υποτίθεται ότι βαφτίσθηκε στο όνομα ενός από τους Αργοναύτες του Ιάσονα, τον Άρμενο από την Θεσσαλία.\nΣτους Ομηρικούς μύθους του Τρωικού πολέμου, οι λαοί Ανατολίας και Αρμενίας είχαν περιγραφεί ως σύμμαχοι του Τρωός βασιλέα Πριάμου και οι Αρμένιοι είχαν βοηθήσει στην υπεράσπιση της Τροίας από την πολιορκία των Ελλήνων. Επιπροσθέτως ο έμπειρος ιππέας Μιθριδάτης, ασφαλώς θαύμαζε τα πασίγνωστα, υπέροχα άλογα της Αρμενίας, περιζήτητα στην αρχαιότητα, τα οποία ενίοτε είχαν απαιτηθεί ως φόρος υποτελείας από τα πρώτα βήματα της Ασσυριακής Αυτοκρατορίας. Με εκλεκτή Ελληνοπερσική παιδεία, αυτοχριζόμενος προασπιστής του κύρους των αρχαίων πολιτισμών Περσίας και Ελλάδος και χάρη στις μυστικές υπηρεσίες του, προσπαθούσε να κρατά επαφή με τα τεκταινόμενα στην Αρμενία, είτε αυτά αφορούσαν πρόσφατες πολιτικές, είτε τρέχοντα γεγονότα. Θεωρείται ασφαλές να πούμε ότι ο Τιγράνης, ο οποίος πέρασε το πρώτο ήμισυ της ζωής του ως υποτελής φιλοξενούμενος της Παρθικής αυλής, ήταν λιγότερο ενήμερος αναφορικά με τις διαμάχες του Ευπάτορα με τη Ρώμη.\nΑνάγλυφο του βασιλέα Μιθριδάτη του Αρμενικού Βασιλείου της Κομμαγηνής με τον θεό του ουρανού Vahagn. Ο βασιλιάς φοράει το εθνικό Αρμενικό ηλιακό στέμμα. Αρχαία πόλη των Αρμενίων Αρσάμεια_2ος – 1ος αιώνα π.Χ.\nΑπόγονος της Περσικής βασιλείας ο Μιθριδάτης όπως και ο Τιγράνης, κληρονόμησε τα αρχαία Ιρανικά θρησκευτικά καθήκοντα της πύρινης λατρείας των Ahura Mazda1 και Mithra2. Αμφότεροι οι βασιλείς επιτελούσαν χρέη αρχιμάγου3 στο Ζωροαστρικό ιερατείο, διεκπεραιώνοντας παραδοσιακά τελετουργικά λατρείας της φωτιάς σε βουνοκορφές. Επιπλέον, ο Μιθριδάτης μοιραζόταν με τον Τιγράνη, σημαντικές παραδοσιακές αξίες του Περσικού πολιτισμού – αξιοπιστία, εντιμότητα, ανεξαρτησία, όπως και την καλλιέργεια δεξιοτήτων για τη μέγιστη δυνατή επίδοση σε ιππασία, σκοποβολή, κυνήγι – ενώ και οι δύο διατηρούσαν πολυμελή χαρέμια.\nΟι ηγέτες των Αρμενίων είχαν προσφέρει καταφύγιο στον Αννίβα μετά τις απώλειες των Καρχηδονίων κατά τον 2ο Φοινικικό πόλεμο το 202 π.Χ. Ο Αννίβας κρύβεται κατά τα λεγόμενα, πίσω απ’ την σπουδαία οχύρωση της βασιλικής Αρμενικής πρωτεύουσας, Αρτάξατα. Καθώς οι αγώνες του Μιθριδάτη με τη Ρώμη για τον έλεγχο της Καππαδοκίας κλιμακώνονταν σε ένοπλες συρράξεις, μομφές από τη Ρωμαϊκή Γερουσία και απειλές από το Σύλλα περί το 95 π.Χ., κατέτειναν στην απόφαση του Μιθριδάτη να διαφύγει προσωρινά της αυστηρής ρωμαϊκής επιτήρησης και ν´ αποτρέψει περαιτέρω οξείες αντιπαραθέσεις. Αναζητώντας ισχυρή, αξιόπιστη συμμαχία στη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, στράφηκε ανατολικά προς την Αρμενία, η οποία είχε από καιρό απομακρυνθεί από την επιστασία της Ρώμης. Παρόλο που τα δύο βασίλεια δεν είχαν συνάψει διπλωματικές σχέσεις στο παρελθόν, η Αρμενία αποτελούσε φυσικό σύμμαχο, ιδιαίτερα τώρα. Η μελετημένη κίνηση του Μιθριδάτη να προχωρήσει αποφασιστικά σε συνασπισμό με τον Τιγράνη ερχόταν την κατάλληλη χρονική στιγμή.\nΣτην νεαρή ηλικία των 16 ετών, ο Τιγράνης είχε δοθεί απ’ τον πατέρα του στην Παρθική αυλή ώστε ν´ ανατραφεί στην αυτοκρατορική πόλη Κτησιφών στις όχθες του Τίγρη (σημερινό κεντρικό Ιράκ).\nΕκεί ο Τιγράνης μυήθηκε στην Παρθική παράδοση, η οποία συνδύαζε νομαδικά και αρχαία Ιρανικά (Περσικά) πολιτισμικά στοιχεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μητέρα του ήταν πριγκίπισσα των Αλανών, νομαδικού λαού από την ευρύτερη περιοχή των βορείων παρυφών του Καυκάσου (σημερινή Δημοκρατία της Βόρειας Οσετίας – Αλανίας). Παρόμοια με την πρακτική επισφράγισης συμφωνιών μέσω γαμήλιων τελετών, η ανάθεση σε άλλο βασιλικό περιβάλλον της παιδαγώγησης κάποιου πρίγκιπα, ήταν τρόπος εξασφάλισης φιλικών σχέσεων μεταξύ συμμάχων, οι οποίοι δεν ήταν απαραίτητα έμπιστοι φίλοι πρωτύτερα.\nΣτην αρχές της βασιλείας του, περί το 119 π.Χ., ο Μιθριδάτης προσμετρούσε τουλάχιστον δυο αξιωματούχους της Παρθικής δυναστείας των Αρσακιδών στους φιλικούς του κύκλους. Γύρω στο 96/95 π.Χ. οι Πάρθοι συνεργάτες και το διευρυμένο δίκτυο πληροφοριών του, τον ενημέρωσαν ότι ο Τιγράνης Β’, στα σαράντα πέντε του πλέον, είχε αδειοδοτηθεί να επιστρέψει βασιλέας στην Αρμενία – σε ανταπόδοση της παραχώρησης του ελέγχου των εβδομήντα κοιλάδων στην Παρθία – με την προσδοκία να συμμορφωθεί με τις οδηγίες των Πάρθων ως υποτελής βασιλέας.\nΩστόσο, όπως καλά γνώριζε ο Τιγράνης, έτσι κι ο Μιθριδάτης, από το 130 π.Χ. περίπου, η προσοχή των ιθυνόντων της Παρθίας ήταν επικεντρωμένη στ’ ανατολικά της σύνορα και την απόκρουση επιθετικών επιδρομών εκ μέρους πολεμοχαρών νομαδικών φύλων όπως ήταν οι Σάκες-Σκύθες, οι Τόχαροι κ.α. Για παράδειγμα, το 128 π.Χ., όταν ο βασιλέας των Πάρθων Φραάτης Β´ είχε εκστρατεύσει εναντίον αυτών, ηττήθηκε και σκοτώθηκε. Ο Τιγράνης οραματιζόταν την εγκαθίδρυση μιας ισχυρής Αρμενικής αυτοκρατορίας. Λίγα χρόνια μετά θα έσπευδε να εδραιώσει τα ήδη κατεχόμενα και να επεκταθεί προς Μηδία, Ασσυρία, Ατροπατηνή, Σοφηνή και Γορδυηνή σε βάρος της Παρθίας.\nΠαρά τη σχετική του άγνοια για τα τεκταινόμενα στη Δύση, ο Τιγράνης έχαιρε οξύνοιας κι έτρεφε μεγαλοπρεπείς φιλοδοξίες. Διόλου όμως ξεκάθαρο το κατά πόσο ήταν ενήμερος για τον Μιθριδάτη και τις συγκρούσεις του με τη Ρώμη, πριν γίνουν επισήμως σύμμαχοι. Ως μονάρχης, Περσικό θρέμμα και ιερέας του Ζωροαστρισμού, ο Τιγράνης σίγουρα γνώριζε τις αρχαίες Ιρανικές προφητείες για τον πολυναμενόμενο λυτρωτή – βασιλέα. Θα πρέπει να είχε γίνει μάρτυρας, όπως η Παρθική αυλή και οι Μάγοι, του θεαματικού ζεύγους κομητών6 τα έτη 135 και 119 π.Χ. Θα είχε φθάσει στ’ αυτιά τους ότι το ιερατείο των ανακτόρων του Πόντου είχε ερμηνεύσει τα ουράνια αυτά αντικείμενα ως οιωνούς καταλληλότητος του Μιθριδάτη Ε᾽ για τη θέση του μεγάλου ηγέτη, ο οποίος θα ελευθέρωνε τις ανατολικές χώρες από την τυραννία. Ίσως γνώριζαν επίσης ό,τι μετά τις κατακτήσεις του στη βορειότερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του, οι νέοι του σύμμαχοι και υποτελείς τον είχαν τιμήσει ως Shahanshah, Βασιλεύς των Βασιλευόντων, τίτλος παραδοσιακά αφιερωμένος στον πλέον ισχυρό ηγέτη των χωρών της Περσικής σφαίρας επιρροής, τον οποίο νέμονταν ήδη οι βασιλείς των Πάρθων και εποφθαλμιούσε ο Τιγράνης.\nΑνδριάντας Τιγράνη στην Αρμενία\nΑπό την πλευρά του Τιγράνη, η προοπτική συμμαχίας με τον ταχύτατα ανερχόμενο δεσπότη της αυτοκρατορίας της Μαύρης Θάλασσας, θα πρέπει να ήταν πολύτιμη, αρκεί οι δύο μονάρχες να συνομολογούσαν τον αλληλοσεβασμό των ξεχωριστών διεθνών σχέσεών τους. Σε αντίθεση με τον Τιγράνη ο οποίος προφανώς αγνοούσε τις θηρεύσεις των Ρωμαίων στην Ανατολία, οι άρχοντές του στην Παρθία θα πρέπει να ήταν περισσότερο γνώστες και μεθοδικοί. Πρόσφατα, η Marek Jan Olbrycht4 είχε υποδηλώσει ότι η τοποθέτηση του Τιγράνη στο θρόνο της Αρμενίας, ήταν μια καλά μελετημένη κίνηση από μέρους των Πάρθων, a well-thought-out move όπως χαρακτηριστικά γράφει, με την έννοια ότι θα ευνοούσε την αντίσταση του Μιθριδάτη ενάντια στη Ρώμη. Γνωρίζοντας καλά τη Ρωμαϊκή κυριαρχία στην Ανατολία και την κατακτητική ορμή των Ρωμαίων, ενδέχεται -οι Πάρθοι- ακόμη και να είχαν κοινοποιήσει τις προθέσεις τους στον Μιθριδάτη, υποστηρίζει η Olbrycht. Ίσως να μην ήταν τυχαίο γεγονός ότι η νέα επιθετική πολιτική του Μιθριδάτη προς την Καππαδοκία εγκαινιάστηκε με τον ερχομό του Τιγράνη στην Αρτάξατα και εκ των υστέρων με την αναζήτηση συμμαχίας (Olbrycht 2009, 169-70).\nΠερι το 94 π.Χ. ο Μιθριδάτης έστειλε τον έμπιστο Καππαδόκη αριστοκράτη Γόρδιο, ως διπλωμάτη του στον Τιγράνη. Ο Γόρδιος περιέγραψε λεπτομερώς τις συγκρούσεις του Μιθριδάτη με τη Ρώμη κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Αφηγήθηκε τις παρεμβάσεις, παραινέσεις και επιδιώξεις των Ρωμαίων στην Ανατολία, τονίζοντας τα ιμπεριαλιστικά τους σχέδια, την εξάρτησή τους από την υποδούλωση άλλων λαών, την ακατανίκητη επιθυμία τους για λάφυρα και λεηλασίες, την επιβολή αντιλαϊκών φορολογικών πολιτικών και την μισαλλοδοξία που έτρεφαν για τους ανεξάρτητους μονάρχες στη Μικρά Ασία. Ο Γόρδιος εξήγησε ότι ο Μιθριδάτης και ο Τιγράνης είχαν στοχοποιηθεί ως αυτόνομοι άρχοντες, με σκοπό ν´ αφανισθούν και ν´ αντικατασταθούν από άβουλους κι ανίσχυρους βασιλείς οι οποίοι θα ελέγχονταν από την Ρωμαϊκή Σύγκλητο, είχε δε στη διάθεσή του, παραδείγματα τέτοιων φερέφωνων βασιλέων όπως της Βιθυνίας, της Παφλαγονίας και της Καππαδοκίας, οι οποίοι εκπλήρωναν κατά γράμμα τις προσταγές των Ρωμαίων αφεντικών τους.\nΑφού ενημέρωσε τον Τιγράνη για τα καθέκαστα στη δυτική Ανατολία, ο Γόρδιος παρουσίασε την πρόταση του Μιθριδάτη σύμφωνα με την οποία ο Τιγράνης θα έπρεπε να επιτεθεί με το στρατό του στην Καππαδοκία κατά μήκος των συνόρων της Αρμενίας και να εκθρονίσει τον Αριοβαρζάνη, υποχείριο των Ρωμαίων. Σε αντάλλαγμα, ο Ευπάτωρ θα προσέφερε νύφη στον Τιγράνη την αγαπημένη του κόρη, πριγκίπισσα Κλεοπάτρα.\nΕκείνη την εποχή, ο βασιλέας Τιγράνης περιστοιχιζόταν από χαρέμι και παλλακίδες, αλλά προφανώς δεν είχε επιλέξει σύντροφο βασίλισσα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρχαίοι ιστορικοί συμφωνούν στους ισχυρούς δεσμούς του Μιθριδάτη με όλες τις θυγατέρες του και στην ανταπόκρισή τους στην αγάπη του. Ο Γόρδιος ενδέχεται να ανέδειξε την οικογενειακή αυτή αφοσίωση και θα μπορούσε να είχε επισημάνει στον Τιγράνη ότι η ειλικρινής πατρική στοργή του Μιθριδάτη, καθιστούσε τις κόρες του ακόμη πιο πολύτιμες σε γάμους-συμμαχίες. Πράγματι η Κλεοπάτρα έγινε ισόβια βασίλισσα του Τιγράνη, ικανή σύντροφος και σύμβουλος, η οποία θα πρέπει να είχε επηρεάσει την πίστη του στον Μιθριδάτη, ακόμη και μετά τις σοβαρές του απώλειες στην αρχή του Γ´ Μιθριδατικού Πολέμου.\nΟ Τιγράνης αποδέχθηκε συμμαχία και γάμο, δίχως ν’ υπολογίσει τις συνέπειες. Έχοντας ζήσει τα τελευταία 30 χρόνια στην Παρθία, δεν προέβλεψε ότι οι Ρωμαίοι θ’ αντιδρούσαν τόσο δυναμικά στην αλλαγή καθεστώτος στην Καππαδοκία (Strabo 11.14-16; Justin 38). Ο Τιγράνης ήταν λίγα χρόνια μεγαλύτερος από τον πεθερό του και γρήγορα έγιναν καλοί φίλοι και ισχυροί σύμμαχοι, μεταξύ τους δε, φέρονταν ως ισάξιοι. Αμφότεροι οι κυβερνήτες ήσαν έξυπνοι, πείσμονες, δραστήριοι και φιλόδοξοι. Απολάμβαναν να κυνηγούν και να ιππεύουν μαζί, διαμένοντας στα δασικά και ορεινά κυνηγετικά καταλύματα της γης του Τιγράνη. Πιθανώς διαλέγονταν στα Ελληνικά, γλώσσα των Ελληνιστικών παλατιών, παρόλο που ο Μιθριδάτης γνώριζε εξίσου καλά Παρθικά και Αρμενικά. Ακολουθώντας τη συνήθη πρακτική του με άλλους συμμάχους και φίλους, ο Μιθριδάτης θα πρέπει να είχε δωρίσει στον Τιγράνη δαχτυλίδι από αχάτη5 με λαξευμένη την προσωπογραφία του. Είναι επίσης πιθανό, ο Μιθριδάτης να είχε μοιραστεί το καθολικό αντίδοτο με τον Τιγράνη, περίφημο αφέψημα από μικρές δόσεις τουλάχιστον 50 δηλητηρίων και αντιδότων, που στόχευε στη θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος και την εξουδετέρωση όλων των τοξινών. Σημειωτέον και οι δύο άντρες είχαν καλή φυσική κατάσταση και υπήρξαν εντυπωσιακά μακρόβιοι.\nΠέρα από την αποδοχή της βοήθειας προς τον Μιθριδάτη, δοκιμαζόμενο από τον Ρωμαίο κατακτητή στην Ανατολία, ο Τιγράνης είχε την προσωπική του ατζέντα. Ο γηραιότερος μονάρχης δεν έβλεπε τον εαυτό του ως πλειοδότη των σχεδίων του Μιθριδάτη, αλλά θεωρούσε ότι η αλληλοϋποστήριξή τους θα προωθούσε τις προσωπικές του επιδιώξεις για την ενοποίηση και διεύρυνση του βασιλείου του, πλήρως απεξαρτημένου από την Παρθία. Ο Τιγράνης είχε ήδη προσαρτήσει μέρος της Καππαδοκίας ενώ είχε επεκτείνει την εμβέλειά του νότια, υποτάσσοντας το αδύναμο βασίλειο της Συρίας.\nΗ οροσειρά του Ταύρου _wikipedia\nΘ’ αποκόμιζε επίσης κάποιες περιοχές από τους Πάρθους, οι οποίοι ήταν απασχολημένοι αποκρούοντας νομαδικές εισβολές στα ανατολικά σύνορά τους. Με τον καιρό, κολοσσιαία στρατεύματα θα κατέκλυζαν τη Μεσοποταμία και θα κυρίευαν Συρία, Φοινίκη και Κιλικία. Η πολιτική του Τιγράνη ήταν να ανταμείβει τις πόλεις που τον ακολουθούσαν και να ερημώνει αυτές που αντιστέκονταν. Συγκέντρωσε τεράστιο πλούτο και κινήθηκε γύρω από τους ηττημένους λαούς σα να ήταν πιόνια σε σκακιέρα. Ενώ ο Μιθριδάτης είχε εμπλακεί σε διαρκείς πολέμους με τη Ρώμη, ο Τιγράνης ξεκινούσε την οικοδόμηση της μυθώδους νέας πόλης Τιγρανόκερτα, στις όχθες του ποταμού Τίγρη. Σχεδιασμένη να επισκιάσει το μεγαλείο που εξέπεμπαν Σούσα και Βαβυλώνα, τα Τιγρανόκερτα εποικίσθηκαν από λαούς που εκτοπίσθηκαν όταν ο Τιγράνης υπέταξε την πατρίδα τους.\nΟ Μιθριδάτης ωστόσο, δεν ήταν γνώστης των μεγαλεπήβολων σχεδίων του Τιγράνη όταν εγκαθίδρυσε τη συμμαχία τους περί το 94 π.Χ. Αφού ο Τιγράνης νυμφεύθηκε την πριγκίπισσα του Πόντου Κλεοπάτρα, οι δύο βασιλείς συνθηκολόγησαν εκ νέου. Συμφώνησαν ότι στις από κοινού εκστρατείες τους στην Καππαδοκία και αλλού, ο Μιθριδάτης πάντα θα είχε τον έλεγχο σε πόλεις και γη, ενώ αιχμάλωτοι και θησαυροί θα ανήκαν στον Τιγράνη. Οι συναινετικοί όροι μας πληροφορούν ό,τι ο Τιγράνης αποποιείται κάθε δικαιώματος στη δυτική Ανατολία πλην κεφαλαίων και κρατουμένων, τα οποία θα χρησιμοποιούσε για τον εμπλουτισμό των Τιγρανοκέρτων και της αυτοκρατορίας του.\nΚαταδεικνύεται επίσης από τη συμφωνία, αφενός η άφθονη ροή προσόδων και η μεγάλη παρακαταθήκη εχεγγύων του Μιθριδάτη και αφετέρου ό,τι ο βασιλέας του Πόντου ενδιαφερόταν περισσότερο για τον έλεγχο της Καππαδοκίας και των γειτονικών χωρών, παρά για λεηλασίες. Η εισβολή του Τιγράνη στην Καππαδοκία κι ο εξοβελισμός του βασιλέα υπαλλήλου των Ρωμαίων, θα επέτρεπε στον Μιθριδάτη ν´ αποκτήσει έμμεση κυριαρχία στην περιοχή. Επιπλέον, η επίθεση του Τιγράνη θα ήταν δοκιμασία για τη Ρωμαϊκή αποφασιστικότητα. Οι πολεμικές ετοιμασίες του Μιθριδάτη περιελάμβαναν υπερβολική νομισματοκοπία την περίοδο 93-89 π.Χ., ώστε να πληρωθούν τα μεγάλα στρατεύματα και ο εξοπλισμός τους.\nΗ ήδη πολύπλοκη κατάσταση στην Ανατολία έγινε ακόμη πιο περίπλοκη και η χρονολογική σειρά των γεγονότων είναι απελπιστικά συγκεχυμένη στις αρχαίες πηγές. Γνωρίζουμε ότι ο Τιγράνης απέστειλε το στρατό του στην Καππαδοκία μ´ επικεφαλής τους Μίθρα και Βαγώα, γύρω στο 93 π.Χ. Ο ανίσχυρος βασιλέας Αριοβαρζάνης, δραπέτευσε στους προστάτες του στη Ρώμη. Έπειτα, σύμφωνα με το σχέδιο, οι στρατηγοί του Τιγράνη ενθρόνισαν στη θέση του τον Αριαράθη Θ´, με τον Γόρδιο στην αντιβασιλεία να διοικεί την Καππαδοκία με τους όρους του Μιθριδάτη.\nΟ Τιγράνης είχε εκπληρώσει τα συμφωνηθέντα από μέρους του. Δεν τον ενδιέφερε να πολεμήσει με τη Ρώμη στο πλευρό του Μιθριδάτη. Η Καππαδοκινή ύπαιθρος είχε ήδη καταστραφεί μετά από χρόνια ληστρικών επιδρομών, σε τέτοιο βαθμό που ο Τιγράνης συγκέντρωσε περισσότερους αιχμαλώτους παρά λάφυρα. Ο στρατός επέστρεψε στην Αρμενία να υπηρετήσει τις προσωπικές μεγαλεπήβολες στρατηγικές του Τιγράνη (Strabo 9.14.15; Justin 38.3.1-4; Plutarch, Lucullus, 14, 15).\nΠίνακας με τον Τιγράνη ενώ εισέρχεται στην Παρθία\nΑναθαρρώντας από τις νίκες του και ίσως την εμφάνιση του κομήτη Χάλεϋ κατά τη διάρκεια της βασιλείας του (87 π.Χ) ο Τιγράνης θ’ άρχιζε αργότερα ν´ αναφέρεται στον εαυτό του ως Βασιλεύς των Βασιλέων, το ενδιαφέρον προκαλεί δε, ό,τι αμφότεροι Μιθριδάτης και Τιγράνης έκοψαν νομίσματα διακοσμημένα με την απεικόνιση κάποιου κομήτη. Στην Ρώμη και την υπόλοιπη Δύση, τα ουράνια αυτά αντικείμενα λογίζονταν κακοί οιωνοί, αλλά για την Ανατολία και τις περιοχές της Περσικής επιρροής, συνιστούσαν ελπιδοφόρες ενδείξεις. Ο Μιθριδάτης εξέδωσε συναφή νομίσματα μικρής ονομαστικής αξίας στις αρχές της βασιλείας του, υπαινισσόμενος το συσχετισμό του φαντασμαγορικού ζεύγους κομητών στο οποίο αναφερθήκαμε παραπάνω, με τον ερχομό και την ανάρρησή του στην εξουσία.\nΜερικά χρόνια αργότερα, κομήτης με καμπύλη ουρά εμφανίζεται σε αργυρά και χάλκινα νομίσματα της Αρμενίας κομμένα από τον Τιγράνη μεταξύ των ετών 83 και 69 π.Χ. Σύμφωνα με την παράδοση, τα κέρματα της χώρας απεικόνιζαν προτομές βασιλέων που έφεραν τιάρα διακοσμημένη με δύο αετούς κι ένα οκτάκτινο αστέρι. Όμως σ´ εκείνα τ´ ασυνήθη νομίσματα το διάδημα του εστεμμένου Τιγράνη, κοσμούσε κομήτης που έσερνε μακριά κυρτή ουρά. Εφόσον ο Χάλεϋ εμφανίζεται πάντα με ίσια κόμη, τα νέα κέρματα του Τιγράνη φαίνεται να μνημονεύουν προγενέστερους κομήτες οι οποίοι συσχετίστηκαν με τα χαρίσματα του Μιθριδάτη. Όταν ο Χάλεϋ έδωσε το παρόν για τρίτη φορά το 87 π.Χ. θα μπορούσε να είχε θεωρηθεί ως επιπλέον εχέγγυο του μεγαλειώδους πεπρωμένου του Μιθριδάτη και θεϊκή συναίνεση για τις νικηφόρες εκστρατείες που είχαν εξαπολύσει μέχρι τότε από κοινού Μιθριδάτης και Τιγράνης.\nΗ οπτική του Τιγράνη για τη διέλευση του κομήτη ενδέχεται να συνιστούσε δημόσια υποστήριξη στον αγώνα του Μιθριδάτη. Σημειωτέον, τα μικροσκοπικά νομίσματα που έκοψε ο νεαρός Μιθριδάτης, ήταν ανώνυμα, ενώ ο Τιγράνης τοποθέτησε τον κομήτη στην τιάρα του και την εικόνα αυτή σε μεγαλύτερης αξίας νομίσματα. Η πράξη του αυτή ίσως επισφράγιζε με μεγαλύτερο κύρος την κοινή θεώρηση του φαινόμενου από τους δύο ηγέτες. Ωστόσο, είναι πιθανό η απόφαση του Τιγράνη να στόχευε στην διεκδίκηση της εύνοιας του συνόλου των τριών διελεύσεων αποκλειστικά σε όφελος της δικής του βασιλείας, κάτι το οποίο δικαιολογεί την αυτοαναγόρευσή του σε Βασιλέα των Βασιλέων.\nΤο 89 π.Χ., περίπου πέντε χρόνια μετά την εισβολή του Τιγράνη στην Καππαδοκία προς ενίσχυση του Μιθριθάτη, ο αμφιλεγόμενος Ρωμαίος στρατηγός Μάνιος Ακουίλιος, πρόσταξε τον βασιλέα-ανδρείκελο της Βιθυνίας Νικομήδη IV, να οδηγήσει το στράτευμά του στον Πόντο, σαρώνοντας την ύπαιθρο. Ουδεμία έγκριση είχε ποτέ δοθεί από τη Γερουσία σε τούτη την εισβολή. Ο συνασπισμός των Ρωμαίων αιφνιδιάστηκε από την ικανότητα του Μιθριδάτη να συγκεντρώσει αθρόες δυνάμεις. Σύμφωνα με τον Αππιανό (Appian Mithradatic Wars 17-18), ο βασιλέας διοικούσε 250.000 στρατιώτες και 50.000 ιππείς —προσμετρώντας συνολικά εφεδρείες και δεσμεύσεις από παράκτιες χώρες της Μαύρης Θάλασσας και την Αρμενία στις οποίες μπορούσε να βασιστεί. Ο Μέμνων (Memnon 22.6) θέλει τον Μιθριδάτη να διαθέτει 190.000 πεζικάριους και 10.000 έφιππους. Οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να έχουν μεγαλοποιηθεί, αλλά κάποιες αναλογίες τους γίνονται αποδεκτές από σύγχρονους μελετητές, αντανακλώντας συνάμα το εκτεταμένο δίκτυο συμμαχιών που διέθεταν οι Μιθριδάτης και Τιγράνης.\nΠιθανόν ο Μιθριδάτης να είχε αντιτάξει από 90.000 έως 112.000 στρατιώτες στις συμμαχικές δυνάμεις των Ρωμαίων οι οποίες αριθμούσαν από 36.000 έως 45.000 άντρες. Ο Τιγράνης συνεισέφερε 10.000 Αρμένιους ιππείς σε Παρθικά μεγαλόσωμα άλογα, υπό τις διαταγές του Αρκαθία – γιού του Μιθριδάτη. Έστειλε επίσης τον Νεμάνη, από τους καλύτερους των στρατηγών του, ως συγκυβερνήτη με τον Έλληνα στρατηγό του Μιθριδάτη, Νεοπτόλεμο. Το ιππικό των Αρμενίων του Αρκαθία και του Τιγράνη, κυνήγησε τον εχθρό εκτός του πεδίου μάχης. Με το φόβο της ταχύτατης προώθησης του Μιθριδάτη, ο Ακουίλιος διέταξε υποχώρηση των στρατευμάτων του, με την προσδοκία οχύρωσής τους στο Πρωτοπάχιο, προπύργιο στην ανατολική Βιθυνία. Όμως ο στρατός του Μιθριδάτη με επικεφαλής τους Νεοπτόλεμο και Νεμάνη τους πρόφθασε· οι απώλειες για τον Ακουίλιο ανήλθαν σε 10.000 άντρες και 300 αιχμαλώτους (Appian, Mithradatic Wars 19).\nΤα νικηφόρα στρατεύματα του Μιθριδάτη σαρώνουν τώρα την Ανατολία παρασύροντας ξοπίσω τους τις Ρωμαϊκές συμμαχικές δυνάμεις. Τον επόμενο χρόνο, 88 π.Χ, ο Μιθριδάτης διέταξε τη σφαγή δεκάδων χιλιάδων Ρωμαίων και Ιταλών πολιτών οι οποίοι διέμεναν στην Ανατολία κι έστειλε ναυτικό και στρατό ν᾽ απαλλάξουν την Ελλάδα από το ρωμαϊκό ζυγό. Οι αποστολές του στην Αθήνα, ενθάρρυναν τους Έλληνες περιγράφοντας τη μεγαλεπήβολη συμμαχία μεταξύ των πανίσχυρων βασιλέων Μιθριδάτη και Τιγράνη. Ωστόσο, ο A’ Μιθριδατικός Πόλεμος δεν εξελίχθηκε καλά. Ο Μιθριδάτης έχασε την μάχη της Ρόδου και υπέστη ολέθριες ήττες στην Ελλάδα από τις λεγεώνες του Σύλλα.\nΣτον απόηχο του Συμφώνου της Δαρδάνου μεταξύ Σύλλα και Μιθριδάτη, ο πρώτος επέστρεψε στην Ιταλία, ενώ ο τελευταίος εκμεταλλεύθηκε την επιείκεια των όρων της συνθήκης για την αναπλήρωση και ανασύνταξη του στρατού του. Ο Β’ Μιθριδατικός Πόλεμος ξέσπασε περί το 83/81 π.Χ. όταν ο Μουρήνας, φιλόδοξος Ρωμαίος αξιωματικός, εισέβαλλε απερίσκεπτα στα εδάφη του Μιθριδάτη. Ο βασιλέας αφού κατάφερε συντριπτική νίκη σε βάρος του Μουρήνα, παγίωσε την παντοδυναμία του στη Μαύρη Θάλασσα στρατολογώντας μεγάλες δυνάμεις. Γνώριζε ότι η επιστροφή των Ρωμαίων στην Ανατολία, ήταν απλά θέμα χρόνου.\nΟ Γ’ Μιθριδατικός Πόλεμος ξεκίνησε το 75 προς 76 π.Χ, με τον Λούκουλλο στο γενικό πρόσταγμα, να οδηγεί απρόθυμες Ρωμαϊκές λεγεώνες. Η συμμαχία των βασιλέων είχε κατορθώσει να εμφυσήσει φόβο στις καρδιές των εχθρών. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Κυζίκου από τον Μιθριδάτη, οι αμυνόμενοι είχαν απελπιστεί μετά την ήττα του Λούκουλλου στη Χαλκηδόνα. Με τους πολιορκητικούς πύργους ν’ ανυψώνονται γύρω απ’ τα τείχη της πόλης, οι στρατιώτες του Μιθριδάτη τρομοκρατούσαν τους Κυζηκινούς επικαλούμενοι την προώθηση πολυάριθμης στρατιάς εγκατεστημένης κάπου μακριά. Αίροντας το φάντασμα της τεράστιας δύναμης του Τιγράνη, έτρεφαν τον εφιάλτη Ρωμαίων και συμμάχων (Appian Mithradatic Wars 72-78). «Βλέπετε εκείνες τις φωτιές; », φώναζαν. «Στίφη Αρμενίων και Μήδων πολεμιστών του Τιγράνη έχουν στρατοπεδεύσει εκεί, σε βοήθεια του Μιθριδάτη!». Στην πραγματικότητα επρόκειτο για στρατεύματα του Λούκουλλου που είχαν νικήσει πανηγυρικά τον Μιθριδάτη στην Κύζικο και τα Κάβειρα την περίοδο 73 έως 70 π.Χ. Αξιοσημείωτο ότι ο Λούκουλλος προσωπικά δεν παρέλειπε επίσης να υπενθυμίζει συχνά στους στρατιώτες του πόσο σημαντικό ήταν να κατατροπώσουν τον Μιθριδάτη στον Πόντο, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα βρίσκονταν αντιμέτωποι με τις ορδές των βαρβάρων του Τιγράνη.\nΤην αδιαμφισβήτητη και καταστρεπτική νίκη του Λούκουλλου επί του Μιθριδάτη στη μάχη για τα Κάβειρα το 70 π.Χ, ακολούθησε η φυγή του βασιλέα περιστοιχισμένου από 2.000 ιππείς και τους στρατηγούς του, Ταξίλη και Δορύλαο. Σε ότι αφορούσε στα εφόδια, οι φυγάδες απέδρασαν από το Λούκουλλο και κινήθηκαν ανατολικά προς το προπύργιο του Μιθριδάτη στα Τάλαυρα, στα σύνορα με την Αρμενία όπου ο βασιλέας είχε αποθηκεύσει οικογενειακά κειμήλια και χρυσό. Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς την Αρμενία μέσω κακοτράχαλων ορεινών περασμάτων αναζητώντας την προστασία του Τιγράνη (Appian Mithradatic Wars 82, 115; Plutarch Lucullus 19; Dio Cassius 36.16).\nΜε το ναυτικό του Πόντου ν´ απολείπει την πάλαι ποτέ εξέχουσα θέση του στη Μαύρη Θάλασσα και τον στρατό διαλυμένο από μάχες και αλλεπάλληλες αποσκιρτήσεις, ο Μιθριδάτης πληροφορήθηκε ότι ο γιός του, Μαχάρης, αντιβασιλέας στο Ποντιακό Βασίλειο του Βοσπόρου, συνθηκολόγησε με τους Ρωμαίους. Αυτό σήμαινε ότι η μόνη του ελπίδα για επιβίωση ήταν ο Τιγράνης, ο οποίος συμφώνησε να προσφέρει καταφύγιο στον πεθερό και φίλο του. Αλλά ο Μιθριδάτης χρειαζόταν ακόμη να πείσει τον Τιγράνη —του οποίου η αναδυόμενη Αρμενική Αυτοκρατορία συνιστούσε πλέον το πιο τρομερό προπύργιο της Ανατολής ενάντια στην ηγεμονία των Ρωμαίων— να τον βοηθήσει ν’ ανακτήσει το βασίλειό του στον Πόντο. Μια ανάσα μπροστά από τον διώκτη του, Λούκουλλο, ο Μιθριδάτης με 2.000 έφιππους πέρασαν τα σύνορα της Αρμενίας και στρατοπέδευσαν σ’ ένα από τα απομακρυσμένα κυνηγετικά καταλύματα του Τιγράνη.\nΑρμενία_Τοπογραφικό ανάγλυφο wikipedia\nΜάταια ο Άππιος, απεσταλμένος του Λούκουλλου, απαίτησε από τον Τιγράνη την παράδοση του φυγά κι εγκληματία πολέμου Μιθριδάτη στους Ρωμαίους. Δόλιοι οδηγοί του Τιγράνη υποσχέθηκαν να τον φέρουν σ’ επαφή με το βασιλέα στην Αντιόχεια της Συρίας όπου διέμενε τότε. Για μήνες χρησιμοποιούσαν ατέρμονες οδούς ωσότου φθάνοντας εκεί να διαταχθεί ν´ αναμένει τον ερχομό του Βασιλέα των Βασιλέων Τιγράνη, ο οποίος απουσίαζε απασχολημένος με την υπόταξη της Φοινίκης. Ο Άππιος περίμενε έναν ολόκληρο χρόνο στην Αντιόχεια.\nΤελικά, ο Σαχανσάχ [Shahanshah βασιλέας των βασιλέων] Τιγράνης έφθασε μεγαλοπρεπώς πάνω σε λευκό άλογο με τέσσερις υποτελείς βασιλείς στο πλευρό του. Ο Άππιος κλήθηκε στη μεγάλη αίθουσα για την πρώτη δημόσια συνομιλία του Τιγράνη με κάποιον Ρωμαίο Λεγάτο. Διόλου εντυπωσιασμένος από το μεγαλείο, ο Άππιος παρέδωσε την επιστολή του Λούκουλλου και δίχως περιστροφές διατύπωσε την αποστολή του τελεσιγραφικά: «Ο Λούκουλλος, ιμπεράτορας του Ρωμαϊκού στρατού και έπαρχος της Ασίας, μ´ έστειλε ν’ αναλάβω την μεταφορά του Μιθριδάτη στη Ρώμη, ως φυλακισμένου που θα κοσμήσει το θρίαμβό μας. Παραδώστε τον Μιθριδάτη άμεσα, διαφορετικά η Ρώμη θα σας κηρύξει πόλεμο».\nΤην διπλωματική συναλλαγή περιέγραψε ο Πλούταρχος: «Ο Τιγράνης έκανε κάθε δυνατή προσπάθεια ν´ ακούσει τον Άππιο διατηρώντας ευχάριστη έκφραση και βεβιασμένο χαμόγελο στο πρόσωπό του. Ωστόσο, ο καθένας μπορούσε ν´ αντιληφθεί την οργή του. Απέρριψε το ουλτιμάτο: «Δεν θα παραδώσω τον Μιθριδάτη. Αν οι Ρωμαίοι αρχίσουν πόλεμο, ο βασιλεύς των βασιλέων θα υπερασπιστεί τον εαυτό του». Ο Τιγράνης παρέμεινε πιστός στο φίλο και σύμμαχό του, επειδή ήταν πεπεισμένος ότι οι Ρωμαίοι δε θα τολμούσαν να διασχίσουν τον Ευφράτη επιτιθέμενοι στο βασίλειο του. Αλλά όταν ο Άππιος ενημέρωσε τον Λούκουλλο, ο Ρωμαίος διοικητής αισθάνθηκε υποχρεωμένος να δώσει συνέχεια στο απερίσκεπτο τελεσίγραφό του.\nΟ πόλεμος εναντίον του Μιθριδάτη που είχε ξεκινήσει το 89 π.Χ. – και ο Λούκουλλος είχε δύο φορές ανακηρύξει ως τελειωμένο – τώρα ξαφνικά εξαπλωνόταν ανεξέλεγκτος. Ο Λούκουλλος βρέθηκε προσηλωμένος σ´ έναν απεριόριστο πόλεμο με το αχανές βασίλειο του Τιγράνη, τόπος άγνωστος για τους Ρωμαίους, ο οποίος εκτεινόταν από τα βουνά του Καυκάσου νότια προς την Ερυθρά Θάλασσα, περιλαμβάνοντας άγονες ερήμους και απροσπέλαστους ορεινούς όγκους από την Αντιόχεια ως τη Σελεύκεια, με ανείπωτες χιλιάδες νομάδων πολεμιστών από αμέτρητες πολεμοχαρείς φυλές – όπως αφηγείται ο Πλούταρχος – να τον υπερασπίζονται. Όταν πληροφορήθηκαν τις διαταγές προώθησης τους στο βασίλειο του Τιγράνη, οι στρατιώτες του Λούκουλλου βρέθηκαν στα πρόθυρα της εξέγερσης. Νωρίτερα, ο ίδιος, είχε εμπαίξει το φόβο που ενέπνεε στους άντρες του ο στρατός των βαρβάρων του Τιγράνη. Επιπλέον, όπως αμφότεροι Μιθριδάτης και Τιγράνης γνώριζαν, ο Λούκουλλος δρούσε χωρίς εξουσιοδότηση από τη Σύγκλητο, για επέκταση της εκστρατείας του εναντίον του Μιθριδάτη πέρα απ’ τον Ευφράτη. Ο Λούκουλλος ήταν σαφώς ο επιτιθέμενος σ´ αυτή την περίσταση.\nΤο βασίλειο της Αρμενίας στη μέγιστη ακμή του κατά τη βασιλεία του Τιγράνη του Μέγα._wikipedia\nΠροέλασε στην Αρμενία με 12.000 στρατιώτες και περίπου 3.000 ιππείς, για ν’ αντιμετωπίσει τον Τιγράνη και να συλλάβει το Μιθριδάτη, του οποίου το κρησφύγετο στην περιοχή ήταν άγνωστο (Plutarch Lucullus 19-26; Memnon 31; Appian Mithradatic Wars 83-85). Κάποιες πηγές υποστηρίζουν ότι η δύναμη του Τιγράνη αριθμούσε 250.000 – 300.000 άντρες· ο Μέμνων δίνει 80.000 και ο Φλέγων (Τραλλιανός, απόσπασμα 12) 40.000 πεζικό και 30.000 ιππικό: στοιχεία ενδεχομένως πιο κοντά στους πραγματικούς αριθμούς κατά τη διάρκεια της μάχης έξω από τα Τιγρανόκερτα. Αναμφίβολα, ο στρατός του Τιγράνη ήταν τεράστιος και πιθανώς υπερδιπλάσιος των 30.000 του Λούκουλλου, οι αριθμοί δε, που οριοθετούν τη δύναμη των Ρωμαίων στις 15.000 με 20.000 άτομα, δεν αποκλείεται να ελαχιστοποιήθηκαν.\nΟ Τιγράνης είχε διευθετήσει την παραμονή του Μιθριθάτη και της συνοδείας του στο κυνηγετικό του κατάλυμα, όπου κι έμειναν για 20 μήνες. Σύμφωνα με τον Μέμνωνα [βλ. Χείλων – Ιστορία της Ηράκλειας, μέρος β᾽ παρ.38] παρόλο που οι δύο σύμμαχοι δεν συναντήθηκαν εκείνο το διάστημα, ο Τιγράνης παρείχε στον Μιθριδάτη σωματοφυλακή και άλλες ενδείξεις φιλοξενίας. Εκεί, δύο χρόνια υπό την αιγίδα του Τιγράνη, ο Μιθριδάτης και οι σύμβουλοί του επινόησαν νέες τακτικές που έμελλε να καθορίσουν το υπόλοιπο του αγώνα ενάντια στη Ρώμη.\nΣτο παρελθόν, ο Μιθριδάτης είχε βασιστεί στην αριθμητική υπεροχή τυπικά στοιχισμένων οπλιτών σε σχηματισμούς φάλαγγας για μάχες εκ παρατάξεως σε πεδινά εδάφη. Σε αυτές που θ´ ακολουθούσαν, οι γρήγορες κι ευέλικτες επιθέσεις ιππικού, τεχνική ανορθόδοξου πολέμου που είχαν εξελίξει οι νομάδες σύμμαχοι του Τιγράνη, θα ήταν κρίσιμες. Εφεξής οι στρατηγικές κινήσεις του Μιθριδάτη θ´ αντανακλούσαν την πολιτική της διπλωματίας του: διερεύνηση αδυναμιών (του εχθρού), χειρουργικής ακρίβειας και ταχύτητας επεμβάσεις στο πεδίο της μάχης, που θα διαταράσσουν την ισορροπία των Ρωμαίων καθιστώντας τους αδύναμους ν’ αντεπιτεθούν. Αυτός και ο Τιγράνης θα έχαναν θεαματικά από τον Λούκουλλο, αλλά οι σύμμαχοι αντάρτες βασιλείς θα επανεμφανίζονταν στις ανατολικές περιοχές και θα επιτίθονταν κατά κύματα με φρέσκιες δυνάμεις, ένας τρόπος πολέμου που εξουθένωσε και προκάλεσε σύγχυση στους Ρωμαίους.\nΣύμφωνα με τον Πλούταρχο και τον σύγχρονο βιογράφο του Λούκουλλου Arthur Keaveney, ο Τιγράνης προσέβαλε τον Μιθριδάτη στέλνοντάς τον να μείνει σ´ ένα απομακρυσμένο, αφιλόξενο περιβάλλον (Plutarch Lucullus 22; Appian 82; Memnon 38. Keaveney 1992, 99-104). Ωστόσο, ο Kurkjian (1958) και άλλοι, αρνούνται ότι ο Τιγράνης ήταν ψυχρός και αδιάφορος απέναντι στον Μιθριδάτη. Πράγματι, αρχαία στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι δύο σύμμαχοι έχαιραν αμοιβαίας εκτίμησης και σεβασμού από την αρχή του συνασπισμού τους το 94 π.Χ. Αληθεύει ότι οι πολιτικές τους ήταν πολύ διαφορετικές.\nΟ Τιγράνης στα εβδομήντα του πλέον, ήταν ο απόλυτος άρχοντας ο οποίος όμως γνώριζε ελάχιστα τη Ρωμαϊκή απειλή. Αντίθετα, ο 65χρονος Μιθριδάτης υιοθέτησε κάποιες Ελληνικές δημοκρατικές παραδόσεις και είχε ασχοληθεί με την Ρώμη για δεκαετίες. Αμφότεροι διέθεταν εξαιρετική φυσική αντοχή και πνευματική ζωτικότητα και έκαστος θεωρούσε ότι θεϊκά σημάδια του Μιθραϊσμού, κομήτες και προφητείες είχαν ευλογήσει την βασιλεία του. Παρά το ότι η αποδοχή του Ελληνικού πολιτισμού από τον Μιθριδάτη ήταν βαθύτερη από αυτή του Τιγράνη, μοιράστηκαν Περσικές πολιτισμικές επιρροές, αγάπη για το κυνήγι, ευρυμάθεια και μεγαλεπήβολους σχεδιασμούς. Ένας ακόμη ισχυρός σύνδεσμος ήταν η Κλεοπάτρα, κόρη του Μιθριδάτη, εκλεκτή βασίλισσα και πνευματικός καθοδηγητής του Τιγράνη την οποία είχε ξεχωρίσει απ’ όλες τις παλλακίδες του.\nΜιθριδάτης ΣΤ & Τιγράνης ΙΙ της Αρμενίας\nΟ Τιγράνης ήταν αξιόπιστος στρατιωτικός σύμμαχος οποτεδήποτε κι αν τον χρειάστηκε ο Μιθριδάτης, αλλά ουδέποτε υπήρξε ενθουσιώδης, ή καλά ενημερωμένος για τους Μιθριδατικούς Πολέμους. Προτίμησε να χαράξει τη δική του αυτοκρατορία αρκετά μακριά από την προσοχή της Ρώμης. Το βασίλειο του Μιθριδάτη λειτούργησε σαν αποσβεστήρας για τον Τιγράνη, κρατώντας τους Ρωμαίους απασχολημένους στην Ανατολία. Φαίνεται να είναι σαφές ότι αντί να περιφρονήσει τον Μιθριδάτη ως φυγά του Λούκουλλου, ο Τιγράνης ήταν στην ευχάριστη θέση να μεριμνήσει μακρόθεν για την ασφάλεια και άνεση του Μιθριδάτη, δίχως να εγείρει την οργή των Ρωμαίων. Έπειτα ακολούθησε τις προσωπικές του αυτοκρατορικές επιταγές και τελικά μπήκε στο στόχαστρο των Ρωμαίων όταν ο απεσταλμένος τους, Άππιος, αγενώς μετέφερε την θρασύτατη απαίτηση του Λούκουλλου.\nΤο τελεσίγραφο αυτό προκάλεσε τον Τιγράνη να συναντηθεί αυτοπροσώπως με τον πεθερό του, τον οποίο προσκάλεσε στο παλάτι του, πιθανώς στα Τιγρανόκερτα. Οι δύο μονάρχες πέρασαν τρείς ημέρες απομονωμένοι. Δεν υπήρχαν ούτε μεταφραστές, ούτε μάρτυρες, αλλά βασιζόμενος σε προσωπικά έγγραφα που ανακαλύφθηκαν μετά το θάνατο του Μιθριδάτη, ο Πλούταρχος υπέθεσε ότι η συνομιλία τους αναλώθηκε στον καταλογισμό των ευθυνών για τις ήττες του Μιθριδάτη, σε άλλους. Σε απόδειξη του συλλογισμού του ο Πλούταρχος επεσήμανε την περίπτωση του ρήτορα-πολιτικού Μητρόδωρου, εκλεκτού του Μιθριδάτη, ο οποίος είχε αποσταλεί να ζητήσει βοήθεια από τον Τιγράνη. Στην τριήμερη ιδιωτική τους συνάντηση, ο Τιγράνης αποκάλυψε στο σύμμαχό του ότι ο Μητρόδωρος τον προέτρεψε να τιμήσει το αίτημα του Μιθριδάτη για ενίσχυση. Τότε ο Τιγράνης τον ρώτησε με ποιο τρόπο θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι μια τέτοια βοήθεια θα ήταν συμφέρουσα για την Αρμενία.\nΟ Μητρόδωρος είχε απαντήσει με ειλικρίνεια ότι η βοήθεια προς τον Μιθριδάτη μπορεί να μην προωθούσε τις φιλοδοξίες του Τιγράνη. Ο φιλόσοφος πέθανε μυστηριωδώς κατά την επάνοδό του στον Πόντο. Ο Πλούταρχος υπαινίσσεται ότι μπορεί να δολοφονήθηκε από τον Μιθριδάτη, ο οποίος χάρη στο αλάνθαστο ένστικτό του περί προδοσίας, είχε επιβιώσει για πάνω από μισόν αιώνα. Αντιθέτως, ο Τιγράνης ένοιωσε να τον βαραίνει το μερτικό του από την ευθύνη για το θάνατο του Μητρόδωρου (Plutarch Lucullus 22; Strabo 13.1.55; Memnon 38). Οι δύο μονάρχες προφανώς αντιπαρέβαλλαν τα στοιχεία που επιβεβαίωναν την αξιοπιστία τους, αλλά θα πρέπει επίσης να συνομίλησαν για την αποτελεσματικότητά τους στην πράξη σε επείγουσες καταστάσεις.\nΓενναιόδωρα ο Τιγράνης δώρισε στο φίλο του απόσπασμα 10.000 επίλεκτων Αρμενίων ιππέων. Με αναπτερωμένο το ηθικό του ο Μιθριδάτης επέστρεψε στο κρησφύγετό του ώστε να προετοιμάσει την επιστροφή του στον Πόντο με νέο πεζικό και ιππικό. Ο Τιγράνης θεώρησε ότι το ζήτημα είχε διευθετηθεί κι αφιερώθηκε στα δικά του μελήματα. Υπέθεταν και οι δύο τους ότι ο πόλεμος του Μιθριδάτη με τη Ρώμη θα συνεχιζόταν στον Πόντο.\nΑίφνης όμως κατέφθασε αγγελιοφόρος στα Τιγρανόκερτα προαναγγέλλοντας τον ερχομό των Ρωμαίων. Ο Τιγράνης εξοργίσθηκε από τη διακοπή και διέταξε τον αποκεφαλισμό του για διατάραξη της ειρήνης. Δικαίως θεώρησε ψευδή το συναγερμό ο Τιγράνης καθώς ήταν πεπεισμένος ότι ο Λούκουλλος δεν είχε εξουσιοδότηση να εισβάλλει στην Αρμενία. Λογικός συμπερασμός, αλλά ούτε ο Τιγράνης ούτε ο Μιθριδάτης γνώριζαν ότι ο Λούκουλλος ακολουθώντας πλέον την προσωπική του παράλογη ατζέντα, σκόπευε να επιτεθεί στην Αρμενία εξαιτίας της άρνησης του Τιγράνη να παραδώσει το Μιθριδάτη.\nΜετά τη δολοφονία του διαγγέλου, ουδείς τόλμησε να πληροφορήσει το βασιλέα ότι ο Λούκουλλος πλησίαζε. Ασφαλής θα είναι επίσης η υπόθεση ότι κανείς δεν αναφέρθηκε στον μεγάλο σεισμό που είχε προσφάτως καταστρέψει αρκετές πόλεις στη Συρία. Μάντεις ψιθύριζαν ότι προοιωνιζόταν το τέλος της ηγεμονίας του Τιγράνη στη Συρία. Φεύγοντας από τα Τιγρανόκερτα, ο Τιγράνης στρατοπέδευσε, με τον πολυάριθμο στρατό του, στα βουνά του Ταύρου. Αντίθετα με τον σύμμαχό του, ο οποίος κατά κανόνα σε απειλητικές συνθήκες αναζητούσε την εγκυρότερη δυνατή πληροφόρηση, ο Τιγράνης επαναπαύθηκε στην άγνοιά του την ώρα που οι φλόγες του πολέμου τον περικύκλωναν\n(Memon 38, Appian 82-84, Justin 40.2, quote from Plutarch Lucullus 22-24).\nΟ Λούκουλλος, εν τω μεταξύ, διέταξε το διστακτικό του στράτευμα των 15.000 έως 20.000 αντρών να περάσει στην Αρμενία διασχίζοντας τον Ευφράτη. Στόχος του ήταν τα ημιτελή Τιγρανόκερτα, όπου ο Τιγράνης διατηρούσε το χαρέμι του και άλλους θησαυρούς. Ο Λούκουλλος πίστεψε ότι επιτιθέμενος εκεί θ’ ανάγκαζε τον Τιγράνη ν´ αποκαλυφθεί και να πολεμήσει. Μετά την ήττα του, όπως σκεφτόταν ο Λούκουλλος, ο βασιλέας της Αρμενίας θα παρέδιδε τον Μιθριδάτη και οι παρατεταμένοι Μιθριδατικοί Πόλεμοι επιτέλους θα τερματίζονταν.\nΈνας θαρραλέος στρατηγός ονόματι Μιθροβαρζάνης, πληροφόρησε τον Τιγράνη για τη Ρωμαϊκή εισβολή και την επικείμενη απειλή για την πόλη του. Στο μεταξύ, ο Μιθριδάτης, ευρισκόμενος πάντα στο κυνηγετικό καταφύγιο, έμαθε για την αναπάντεχη εισβολή του Λούκουλλου από δικούς του πληροφοριοδότες. Ακύρωσε άμεσα τα σχέδιά του ν´ ανακτήσει το βασίλειό του στον Πόντο και γύρισε πίσω με το ιππικό του σε βοήθεια του Τιγράνη. Η ανατροπή των σχεδίων αποκαλύπτει την ένταση της φιλίας Τιγράνη και Μιθριδάτη. Πιθανώς ο τελευταίος να ενθουσιάστηκε με την ευκαιρία να τσακίσει τους Ρωμαίους επικουρούμενος από τον τεράστιο όγκο εφοδίων και την αριθμητική υπεροχή της δύναμης του Τιγράνη.\nΟ Μιθριδάτης έστειλε κάμποσα επείγοντα γράμματα και μηνύματα απ’ ευθείας στον Τιγράνη, προσφέροντάς του πρακτικές συμβουλές προερχόμενες από τις παρελθούσες προσωπικές του αποτυχίες ενώ μαχόταν τους Ρωμαίους. Εξηγούσε τις νέες ιδέες που είχε για ν´ αντισταθεί στις καλά εξασκημένες λεγεώνες. Μην πολεμήσεις τους Ρωμαίους κατά μέτωπο. Καταπόνησε και περικύκλωσέ τους με το ιππικό σου. Αφάνισε την ύπαιθρο ώστε να τους καταβάλλεις με σύμμαχο την εξάντληση και την πείνα. Ο Μιθριδάτης έστειλε τον στρατηγό Ταξίλη να προηγηθεί των τμημάτων του Τιγράνη, με την ίδια συμβουλή, προτρέποντας τον Τιγράνη να παραμείνει στα μετόπισθεν και ν’ αποφύγει άμεση αναμέτρηση με τις Ρωμαϊκές λεγεώνες.\nΙστορική αναπαράσταση κατάφρακτου της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, με πλήρη φολιδωτή θωράκιση για το άλογο. Σημειώστε την εκτεταμένη αλυσιδωτή πανοπλία του αναβάτη.\nΑλλά ο Τιγράνης αγνόησε τη σοφή συμβουλή του Μιθριδάτη και αποφάσισε να επιτεθεί μετωπικά στον Λούκουλλο, ποσώς παράλογη σκέψη δεδομένης της τεράστιας αριθμητικής υπεροχής του. Όφειλε ωστόσο να είχε υιοθετήσει τις συμβουλές ασφαλείας και τις γνώσεις του Μιθριδάτη περί των ρωμαϊκών μαχητικών ικανοτήτων. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο και τον Αππιανό, ο στρατός του Τιγράνη αριθμούσε περίπου 250.000 στρατιώτες συμπεριλαμβανομένων 20.000 νομάδων τοξοτών και χειριστών εκηβόλων όπλων καθώς και 55.000 εφίππους —17.000 εξ´ αυτών ήταν οι λεγόμενοι κατάφρακτοι, προστατευμένοι με μεταλλικές στολές και εξοπλισμένοι με μακριά δόρατα, ιππεύοντας μεγαλόσωμα Νισαία άλογα με σιδηρόφρακτες πανοπλίες.\nΤα στρατιωτικά τμήματα ακολουθούσαν ορδές ξυλουργών, οδοποιών και γεφυροποιών, αχθοφόρων, ιπποκόμων, μαγείρων, προμηθευτών και οικογενειών, συνολικά 35.000 άνθρωποι. Η πελώρια αυτή δύναμη που συνδύαζε παραδοσιακούς οπλίτες κι αντάρτες πολεμιστές, διάφορες φυλές με παραδοσιακές ενδυμασίες, εξοπλισμό και εκατοντάδες διαλέκτους, προερχόταν από Αρμενία, Μηδία, Συρία, Κομμαγηνή, Γορδυηνή, Σοφηνή, Μεσοποταμία, Ατροπατηνή, Μαρδία, Αδιαβηνή, Αραβία, Παρθία και Βακτρία.\nΟ Τιγράνης οδήγησε το στράτευμα από τα βουνά της οροσειράς του Ταύρου στα πολιορκημένα Τιγρανόκερτα. Έστειλε 6.000 νομάδες ιππείς μπροστά, να διασπάσουν τις γραμμές των Ρωμαίων μ᾽ ένα ευφυές κεραυνοβόλο χτύπημα κατάφεραν να φυγαδεύσουν τις γυναίκες του Τιγράνη, παιδιά και τιμαλφή. Στην κορυφή λόφου πάνω από τον Τίγρη, συντροφιά με τον Τιγράνη, τον μεγαλύτερο γιό του από την Κλεοπάτρα, κόρη του Μιθριδάτη, ο βασιλέας παρακολουθούσε τους Ρωμαίους στρατιώτες να πηγαινοέρχονται σα μυρμήγκια στο στρατόπεδό τους κατά μήκος του ποταμού. Οι στρατηγοί του από την Αρμενία, Μηδία και Αδιαβηνή, συζητούσαν για τα αναμενόμενα λάφυρα ενώ ο Τιγράνης αστειευόταν: «Αν εκείνοι οι Ρωμαίοι ήρθαν ως πρεσβευτές, τότε είναι πάρα πολλοί. Αν πρόκειται για στρατό εισβολέων, είναι πάρα πολύ λίγοι!».\nΟ Μιθριδάτης δεν είχε φθάσει ακόμη, αλλά οι πάντες περίμεναν από τον Λούκουλλο να συνεχίσει την επιφυλακτική τακτική που είχε ακολουθήσει στη Βιθυνία και τον Πόντο. Ουδείς περίμενε ότι θα προκαλούσε μάχη εναντίον τόσο ανώτερου αριθμητικά πλήθους (Plutarch Lucullus 25-29; Appian Mithradatic Wars 84-86; Memnon 38; Strabo 11.14.14-15). Αλλά η στρατηγική του Λούκουλλου δεν ήταν η αναμενόμενη από τον Μιθριδάτη και τον Τιγράνη. Σαφέστατα υπολειπόμενος της δύναμης του εχθρού, εξαπέλυσε κεραυνοβόλα επίθεση πλήττοντας τις βραδυκίνητες μάζες στρατιωτών του Τιγράνη. Η μάχη κατέληξε σε συντριπτική ήττα του βασιλέα, με φοβερές απώλειες και άτακτη αιματηρή υποχώρηση εν μέσω τρόμου και σύγχυσης. Ο Τιγράνης, συγκλονισμένος από την καταστροφή έσπευσε με το γιό και τους συνοδούς του στους πρόποδες της οροσειράς, απ’ όπου και διέφυγαν ακολουθώντας διαφορετικές κατευθύνσεις. Ο Λούκουλλος ισχυρίστηκε ότι σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100.000 στρατιώτες και το μεγαλύτερο μέρος του αντίπαλου ιππικού, ενώ άλλοι διέφυγαν και αιχμαλωτίστηκαν. Ποτέ άλλοτε οι Ρωμαίοι δεν ήταν τόσο λιγότεροι και δεν είχαν κερδίσει τόσο αποφασιστικά κάτω από την αφόρητη πίεση τόσο δυσμενών συνθηκών (Plutarch Lucullus 28; Appian Mithradatic Wars 85).\nΤο ποικιλότροπα διευρυμένο στράτευμα του Τιγράνη – ανασύρει μνήμες της μεγαλειώδους πολυεθνικής δύναμης που οδήγησε ο Πέρσης βασιλέας Ξέρξης εναντίον των Ελλήνων το 480 π.Χ – ήταν εντυπωσιακά αποτελεσματικό σε όλες τις μέχρι τότε κατακτήσεις του. Όπως αποδείχθηκε ωστόσο, χώλαινε σε θέματα επιμελητείας, διοίκησης και ελέγχου. Ο Τιγράνης ήταν απροετοίμαστος και παγιδεύτηκε από την στρατηγική κεραυνοβόλου πολέμου6 (blitzkrieg – Μπλίτσκριγκ) του Λούκουλλου και τις πειθαρχημένες λεγεώνες. Όμως παρά τη μεγάλη αυτή νίκη, ο στρατηγός των Ρωμαίων απέτυχε να συλλάβει κάποιον από τους δύο εχθρούς του, ούτε μπόρεσε να εμποδίσει τη φυγή τους σε αχαρτογράφητες περιοχές νομάδων όπου συγκέντρωσαν νέα στρατεύματα.\nΕνώ η μάχη μαινόταν, ο Μιθριδάτης πλησίαζε την κοιλάδα του Τίγρη με 12.000 ιππείς μη γνωρίζοντας περί της καταστροφής στα Τιγρανόκερτα, της οποίας η εικόνα άρχισε να του φανερώνεται όσο συναντούσε στο δρόμο του φυγάδες επιζήσαντες της μάχης. Αυτή τη ζοφερή στιγμή, έχοντας επιβιώσει από τόσες προσωπικές συμφορές και με την ελπίδα ανάκτησης του βασιλείου του στον Πόντο να φθίνει, θα περίμενε κάποιος από τον Μιθριδάτη να επικρίνει τον Τιγράνη επειδή δεν ακολούθησε τη συμβουλή του και να νοιαστεί μόνο για τη διάσωσή του. Όμως, όπως καταδεικνύει ο Πλούταρχος, αποκαλυπτικό του χαρακτήρα του Μιθριδάτη και της ισχυρής συμμαχίας τους, αντί να εγκαταλείψει τον Τιγράνη, συνέχισε την ορεινή πορεία του σε αναζήτηση του καλού του φίλου.\nΚάποτε τον απάντησε, αλλόφρονα και μόνο· αγκαλιάστηκαν, του προσέφερε το άλογό του και κατευθύνθηκαν πίσω στα Αρτάξατα με τον Μιθριδάτη να του συμπαραστέκεται και να τον εμψυχώνει. Με κάποιο τρόπο, ο Μιθριδάτης ήταν σε θέση να πείσει τον Τιγράνη ότι μπορούσαν ακόμη να εκπληρώσουν τα μεγαλειώδη – και τώρα ακόμη πιο στενά περιπλεγμένα – πεπρωμένα τους. Η έκβαση της μάχης θα πρέπει να έπεισε τον Μιθριδάτη ότι η νέα έμμεση τακτική του ήταν ο μόνος τρόπος ν’ αντισταθεί στους Ρωμαίους (Plutarch Lucullus 29; Memnon 38; Appian Mithradatic Wars 87). Αντιμέτωποι με αυτές τις ολέθριες απώλειες, οι δύο φυγάδες αλλά ακατάβλητοι βασιλείς, κατέστρωσαν σχέδια για συγκρότηση νέου στρατού. Σε αναγνώριση της σοφίας και εμπειρίας του φίλου του, ο Τιγράνης όρισε τον Μιθριδάτη διοικητή και στρατηγό της νέας συνδυασμένης δύναμής τους.\nΑφού λεηλάτησε και ισοπέδωσε τα Τιγρανόκερτα, ο Λούκουλλος ριψοκινδύνευσε να επιχειρήσει στη Γορδυηνή, αλλά έχασε πολλούς στρατιώτες σε ενέδρες των συμμάχων του Τιγράνη, έφιππους τοξότες οι οποίοι χτυπούσαν και χάνονταν στους λόφους. Ο Λούκουλλος υποχρεώθηκε να οπισθοχωρήσει στον Τίγρη, με τους στρατιώτες του να διαμαρτύρονται έντονα για τις κακουχίες από τον καιρό που Μιθριδάτης και Τιγράνης είχαν διαφύγει. Με του κύρος του να εξανεμίζεται, ο Λούκουλλος κατάφερε να πείσει τον εαυτό του ότι είχε ήδη εξουδετερώσει τους δύο βασιλείς και τώρα οραματιζόταν την κατατρόπωση της Παρθίας, ασθενούς συμμάχου τους.\nΕν τω μεταξύ στην Αρμενία, το 69 π.Χ., Μιθριδάτης και Τιγράνης είχαν αφοσιωθεί δυναμικά στη συνάθροιση νέας δύναμης, στρατολογώντας πολεμιστές από την Αρμενία και πολεμοχαρείς φυλές από τις περιοχές της Κολχίδας, της Καυκασίας και τις στέπες πέρα από την Κασπία Θάλασσα. Ο Μιθριδάτης, ως ανώτατος άρχων, επέλεξε προσωπικά 70.000 Αρμενίους να εκπαιδευτούν ως πεζικάριοι. Ο υπόλοιπος πληθυσμός τάχθηκε στην κατασκευή θωρακίσεων και οπλισμού. Ο Τιγράνης συμφώνησε με την στρατηγική του Μιθριδάτη, παραγγέλλοντας στον στρατηγό Ταξίλη να μοιράσει τους στρατιώτες σε τάγματα (Ρωμαϊκού τύπου κοόρτεις) εκπαιδεύοντάς τους στις πολεμικές τακτικές των αντιπάλων, κάτι που θα χρησίμευε στην εκδίωξή τους από τον Πόντο. Μιθριδάτης και Τιγράνης υπολόγιζαν επίσης στις συνεχείς μετακινήσεις ευέλικτων πολεμικών σχηματισμών στην Αρμενία και στ’ ανατολικά του Πόντου, όπου το ιππικό του Λούκουλλου θα παρεμποδίζονταν από τα τραχιά άγνωστα εδάφη. Επιστράτευσαν εξαιρετικά μεγάλη δύναμη ιππικού, 35.000 εφίππων ανδρών και γυναικών από την Καυκασία (ανάμεσα στη Μαύρη και την Κασπία θάλασσα) και παραπέρα. Αυτό το ελαφρά οπλισμένο ευκίνητο ιππικό συνιστούσε τον πυρήνα του νέου στρατεύματος των Μιθριδάτη και Τιγράνη.\nΟι βασιλείς αποθήκευσαν μεγάλες ποσότητες σιτηρών κι έστειλαν πρεσβείες τους στην Παρθία αιτούμενοι χρήματα και στρατιώτες. Μια από τις προσωπικές επιστολές του Μιθριδάτη προς τον Πάρθο βασιλέα, διασώθηκε απ’ τον Ρωμαίο ιστορικό Σαλλούστιο. Το αν πρόκειται για πραγματική φρασεολογία του Μιθριδάτη στο μήνυμα, διχάζει τους ιστορικούς αλλά ο απόηχος του γράμματος του 69 π.Χ. αντηχεί την πειστική διπλωματία του Μιθριδάτη (Letter to Arsaces of Parthia, Sallust Histories 4.69 Maurenbrecher). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μιθριδάτης διατηρούσε επικοινωνία με την Παρθία. Πρόσωπα της βασιλείας των Πάρθων είχαν τιμητικά αναπαρασταθεί νωρίτερα στο μνημείο του Μιθριδάτη στη Δήλο.\nΗ αυτοκρατορία του Τιγράνη _wikipedia\nΤο μήνυμα είναι ευλογοφανές, η γλώσσα ανήκει στο ύφος του Μιθριδάτη και φαίνεται να είναι αυθεντικό ή βασισμένο σε άλλες αυθεντικές επιστολές και λόγους του (Plutarch Lucullus 30.1-2). Έγραψε ο Μιθριδάτης «Έχετε μεγάλα αποθέματα ανθρωπίνου δυναμικού, όπλων και χρυσού. Αναπόφευκτα η Ρώμη θα σας κηρύξει πόλεμο για να τ´ αποκτήσει. Αναρωτηθείτε, αν ο Τιγράνης κι εγώ ηττηθούμε, θα είστε στην πραγματικότητα περισσότερο ικανοί να τους αντισταθείτε; Συμπράξτε μαζί μας, όσο το βασίλειο του Τιγράνη παραμένει ακέραιο κι εγώ διατηρώ στράτευμα εκπαιδευμένο στις εχθροπραξίες με τους Ρωμαίους. Εφόσον αποστείλετε βοήθεια προς εμάς τώρα, ο Τιγράνης κι εγώ μπορούμε να κερδίσουμε αυτόν τον πόλεμο σε βάρος των στρατευμάτων μας, μακριά απ’ τα σύνορά σας και χωρίς την παραμικρή προσπάθεια, απώλειες ή κίνδυνο στο μέρος της Παρθίας». Στην εισαγωγή του, προσπαθούσε να πείσει τους Πάρθους ότι η Ρώμη συνιστούσε σοβαρή απειλή και ότι η βοήθειά προς τους δύο βασιλείς, ήταν προς το συμφέρον τους. Τελικώς ωστόσο, ο βασιλέας της Παρθίας διαπραγματεύθηκε με τους δύο ομολόγους του καθώς και με τον Λούκουλλο, αλλά δεν βοήθησε κανέναν.\nΤο 68 π.Χ., ο Λούκουλλος ανέλαβε να ολοκληρώσει τον αρχικό του στόχο, να συλλάβει τον Μιθριδάτη, προστατευόμενο του Τιγράνη. Οι στρατιώτες του Λούκουλλου τελικά συμφώνησαν να κινηθούν εναντίον της έδρας του Τιγράνη στα Αρτάξατα, την Καρχηδόνα της Αρμενίας. Στην πορεία τους στα υψίπεδα και τα βουνά ωστόσο, οι Ρωμαίοι βρέθηκαν χωρίς τροφή κι εφόδια, αδιαλείπτως παρενοχλούμενοι συνάμα από τοξότες συμμάχους του Τιγράνη. Ο Λούκουλλος βρισκόταν σταθερά κάτω από πυρά δίχως να είναι σε θέση να τ´ ανταποδώσει· οι άντρες του, ένα βήμα από την ανταρσία. Στο τέλος, ωστόσο, ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης μαρτύρησε την προσέγγιση των Τιγράνη και Μιθριδάτη. Οι δύο φυγάδες στρατηγοί εμφανίστηκαν πλαισιωμένοι με ιππικό από την Ατροπατηνή, οδηγώντας μεγαλειώδες στράτευμα και ίσως ήταν αυτός ο λόγος που ο Λούκουλλος κατελήφθη ξαφνικά από φόβο. Αποπειράθηκε να χτυπήσει πλευρικά τους Ατροπατηνούς, αλλά τόσο αυτοί όσο και το τεράστιο στράτευμα, εξαφανίστηκαν στις πλαγιές αντί να αντιπαρατεθούν μετωπικά με τους Ρωμαίους (Plutarch Lucullus 31; Ammianus Marcellinus 31.2.8).\nΠράγματι, ο Λούκουλλος στάθηκε αδύνατον να εμπλακεί με τους Τιγράνη και Μιθριδάτη, οι οποίοι συνεχώς αποσύρονταν προκαλώντας να τους ακολουθήσει. Όσο οι αψιμαχίες διαδέχονταν η μία την άλλη, τόσο αναδυόταν η έλλειψη αποφασιστικότητας. Ο Λούκουλλος και ο στρατός του παρασύρθηκαν στα ενδότερα αφιλόξενα οροπέδια της Αρμενίας. Ο Πλούταρχος, ο Αππιανός και άλλοι αρχαίοι (και σύγχρονοι) ιστορικοί επέκριναν την χαμηλή πολεμική απόδοση του Μιθριδάτη, του Τιγράνη και του στρατού των βαρβάρων τους, μεμφόμενοι τις συνεχείς δραπετεύσεις τους από το πεδίο της μάχης και την άρνησή τους ν᾽ αντιμετωπίσουν ευθέως τους Ρωμαίους. Ο Αππιανός, για παράδειγμα, παρατήρησε ότι ο Λούκουλλος όλο εκείνο το καλοκαίρι και το φθινόπωρο δεν μπόρεσε να σύρει σε μάχη τον Μιθριδάτη.\nΟ Πλούταρχος υποστήριξε ακόμη ότι η επονείδιστη φυγή του Μιθριδάτη οφειλόταν στο ότι δεν μπορούσε ν᾽ αντέξει τις κραυγές και την οχλοβοή της μάχης. Οι βάρβαροι πολεμιστές δεν διέπρεψαν στις εχθροπραξίες, συνεχίζει ο Πλούταρχος. Ακόμη και σε μικρή αψιμαχία με το Ρωμαϊκό ιππικό θα διαλύονταν δεξιά κι αριστερά πριν την προώθηση του πεζικού. Γορδυηνοί και Ατροπατηνοί εξόργιζαν τον εχθρό καλπάζοντας συνεχώς μακριά, αντί να εμπλακούν με τις τάξεις των Ρωμαίων. Το κυνηγητό ήταν διαρκές κι εξουθενωτικό. Οι Ρωμαίοι, συμπεραίνει ο Πλούταρχος, ξεθεώθηκαν. Όμως, όπως έχει ήδη καταδειχθεί, αυτό ακριβώς ήταν το ζητούμενο των Μιθριδάτη και Τιγράνη (Mayor 2009, 306-309).\nΑρχαίοι αλλά και κάποιοι σύγχρονοι ιστορικοί, όπως και ο Λούκουλλος, απέτυχαν να κατανοήσουν τις νέες τακτικές μάχης που είχαν υιοθετήσει οι Μιθριδάτης και Τιγράνης, χρησιμοποιώντας ασύμμετρη τεχνική η οποία επέφερε αμηχανία στους Ρωμαίους. Οι βασιλείς, άνοιγαν δρόμο σε συμπαγή τμήματα, απέφευγαν κάθε άμεση σύγκρουση κι έστρεφαν την μαχητική ορμή του εχθρού μέσα στις ίδιες του τις τάξεις, όπως οι πολέμαρχοι των πολεμικών τεχνών Ζεν. Η απόγνωση των Ρωμαίων γινόταν ολοένα και μεγαλύτερη κι ο Λούκουλλος δεν είχε ιδέα που κρυβόταν ο εχθρός, ή πότε θα επιτίθετο ξανά (Plutarch Lucullus 31.5-8; Appian Mithradatic Wars 88). Περί το 67 π.Χ, Μιθριδάτης και Τιγράνης είχαν καταπονήσει και μπερδέψει τον Λούκουλλο, ο οποίος πλέον δεν μπορούσε να επιβληθεί στους στασιαστές στρατιώτες του και αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Νίσιβι.\nΟ Μιθριδάτης είχε πλέον την ευκαιρία ν´ ανακτήσει το βασίλειό του στον Πόντο. Ο σύμμαχός του, θα εμφανιζόταν αργότερα ανακαταλαμβάνοντας την Καππαδοκία. Το 67 π.Χ, ο Μιθριδάτης ηγήθηκε στρατεύματος ενάντια στις δύο Ρωμαϊκές λεγεώνες που κατείχαν τον Πόντο και απέσπασε μεγάλη νίκη στη Ζέλα, αναλαμβάνοντας και πάλι το βασίλειό του. Μετά τη μάχη, ο Λούκουλλος έφθασε τελικά στον Πόντο, αλλά ο Μιθριδάτης είχε ήδη αποσυρθεί, απρόσιτος για μια ακόμη φορά. Βρισκόταν στη δυτική Αρμενία για να συναντήσει τον Τιγράνη ο οποίος έφερνε στρατό σε εξασφάλιση του βασιλείου του Μιθριδάτη. Ο Λούκουλλος διέταξε το στρατό του να προωθηθεί στο μέρος όπου θ᾽ συναντώταν οι δύο μεγάλες δυνάμεις, ελπίζοντας να νικήσει αμφότερους τους φυγάδες βασιλείς μια για πάντα. Όμως το αντάρτικο είχε εξαπλωθεί στις λεγεώνες του. Ο Λούκουλλος παρακολουθούσε αδύναμος τον Τιγράνη Β´ τον Μέγα να προελαύνει στην Καππαδοκία και να την καταλαμβάνει για τρίτη φορά από την εποχή που ξεκίνησαν οι Μιθριδατικοί Πόλεμοι. Ο Τιγράνης επέστρεψε στα Αρτάξατα, ενώ ο Μιθριδάτης ανασυγκροτήθηκε στα σύνορα του Πόντου με την Αρμενία.\nΣτη Ρώμη, ο Λούκουλλος κατηγορήθηκε για σπατάλη χρόνου, χρημάτων, ανθρώπων και την παράταση του πολέμου σε όφελός του. Οι Ρωμαίοι αξιωματικοί παρακολούθησαν την κατάρρευση της αποστολής, που ο Σύλλας δεν κατάφερε να ολοκληρώσει και ο Λούκουλλος ενώ είχε ισχυρισθεί το αντίθετο, τελικά απέτυχε. Ο στρατηγός απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του και ανακλήθηκε στη Ρώμη. Ήταν η σειρά του Πομπήιου ν´ αναλάβει την ολοκλήρωση του Τρίτου Μιθριδατικού Πολέμου, αλλά η άφιξή του στην Ανατολία καθυστέρησε μέχρι το 66 π.Χ., εξαιτίας του πολέμου με τους πειρατές που λυμαίνονταν τη Μεσόγειο.\nΤο 66 π.Χ. ο Πομπήιος ο Μέγας βρισκόταν καθ’ οδόν προς τον Πόντο με μεγάλο στρατό και ναυτικό, εξουσιοδοτημένος να πολεμήσει εναντίον των Μιθριδάτη και Τιγράνη, έχοντας επιπλέον συνάψει συμμαχία με τον βασιλέα της Παρθίας. Οι δράσεις του Μιθριδάτη, εκείνη την εποχή, φαίνεται ν’ απέβλεπαν στο να παρασύρει τον Πομπήιο βαθύτερα στο άγνωστο, τραχύ έδαφος ανάμεσα στον Πόντο και την Αρμενία, όπως έπραξε μαζί με τον Τιγράνη στην περίπτωση του Λούκουλλου. Όταν ο Πομπήιος βρέθηκε σε θέση μάχης με τον Μιθριδάτη, εκείνος αρνήθηκε να πολεμήσει μετωπικά. Τουναντίον απλά απόδιωχνε τους Ρωμαίους με το ιππικό του και στη συνέχεια εξαφανιζόταν στην πυκνή βλάστηση των βουνών στ’ ανατολικά του Πόντου. Είχε στρατοπεδεύσει σ´ ένα ορεινό προπύργιο το οποίο έμοιαζε απροσπέλαστο. Αργότερα τον ίδιο χρόνο, ωστόσο, ο Πομπήιος με την ευκαιρία κάποιας πανσελήνου εξαπέλυσε αιφνιδιαστική επίθεση κι έκαμψε ολοκληρωτικά την αντίσταση του Μιθριδάτη σ᾽ εκείνη την αποφασιστική μάχη. Ως εκ θαύματος, ο βασιλέας διέφυγε συνοδεία 2.000 – 3.000 επιζώντων του ιππικού του. Κινήθηκαν ανατολικά πάνω στα βουνά και διασχίζοντας τις πηγές του Ευφράτη πέρασαν στην Αρμενία, όπου ο Μιθριδάτης έστειλε αγγελιαφόρο να ζητήσει και πάλι καταφύγιο από τον Τιγράνη.\nΟ Τιγράνης περιστοιχιζόμενος από τέσσερεις βασιλείς_wikipedia\nΌμως, η μακρά φιλία και συμμαχία μεταξύ Πόντου και Αρμενίας είχε ξεθωριάσει και μοιραία αποδυναμωθεί από τις ολέθριες απώλειες που υπέστη ο Μιθριδάτης στον Πόντο από τον Πομπήιο το 66 π.Χ. Η Κλεοπάτρα, βασίλισσα του Τιγράνη, εκλιπάρησε το σύζυγό της να βοηθήσει τον πατέρα της, αλλά αυτός, πολύ ανήσυχος σχετικά με τα’ αντίποινα των Ρωμαίων, αρνήθηκε να συνδράμει τον Μιθριδάτη για μία ακόμη φορά στην Αρμενία. Στην πραγματικότητα ο Τιγράνης είχε επικηρύξει τον φίλο του από τα παλιά, πιθανώς για να εντυπωσιάσει και να πείσει τους Ρωμαίους ότι είχε διακόψει τις σχέσεις του με τον Μιθριδάτη. Προσέφερε ανταμοιβή μόλις 100 τάλαντα για τη σύλληψή του, γελοιωδώς μηδαμινή για κάποιον τόσο πλούσιο μονάρχη. Τα πενιχρά λύτρα ίσως φανερώνουν ότι ο Τιγράνης ήταν απρόθυμος να βλάψει τις πιθανότητες να διαφύγει και πάλι ο Μιθριδάτης τη σύλληψη από τους Ρωμαίους (Plutarch Pompey 32.9; Dio Cassius 36.50).\nΔίχως το απάγκιο της Αρμενίας, ο Μιθριδάτης επινόησε ένα τολμηρό σχέδιο να κρυφτεί για το φθινόπωρο και το χειμώνα στη δυσπρόσιτη βόρεια ακτή της Κολχίδος (σημερινή Δημοκρατία της Γεωργίας). Το 66 προς 65 π.Χ., αυτός και όσοι επιζήσαντες τον ακολουθούσαν, διέσχισαν επιτυχώς το τρομερό εμπόδιο των βουνών του Καυκάσου. Περνώντας από τον ποταμό Ντον και την Σκυθία, προσέγγισαν το Παντικάπαιο, στο δικό του βασίλειο του Βοσπόρου, που κυβερνούσε ο γιός του, Μαχάρης, ο οποίος αυτοκτόνησε με τον ερχομό του. Ο Μιθριδάτης έστησε το στρατηγείο του εκεί και σχεδίαζε να συνεχίσει τον πόλεμό του ενάντια στη Ρώμη.\nΔεν είναι ξεκάθαρο αν ο Τιγράνης γνώριζε την αξιοθαύμαστη επιβίωση και το κατόρθωμα του περάσματός του στην Κριμαία. Στο μεταξύ ο Πομπήιος είχε χάσει εντελώς τα ίχνη του θηράματός του στους πρόποδες του Καυκάσου. Θεωρώντας τον Μιθριδάτη νεκρό, ο Πομπήιος αποφάσισε, διασχίζοντας την περιοχή του Μικρού Καυκάσου να περάσει στη βόρεια Αρμενία, σκοπεύοντας να επιτεθεί στο προπύργιο του Τιγράνη στα Αρτάξατα. Οι άντρες του Πομπήιου υπέφεραν από την δίψα και τις ενέδρες εξαιτίας των οδηγών τους, Αλβανοί και Ίβηρες αιχμάλωτοι πολέμου φιλικοί προς τον Μιθριδάτη και τον Τιγράνη, οι οποίοι τους παραπλανούσαν εσκεμμένα (Dio Cassius 37.3. Strabo 11.3.5).\nΚαθώς ο Πομπήιος πλησίαζε στα Αρτάξατα, ο 75χρονος τότε Τιγράνης παραδόθηκε, έχοντας χάσει την διάθεση να πολεμήσει. Ο γιός του, Τιγράνης, εγγονός του Μιθριδάτη, είχε επαναστατήσει και συμμαχήσει με τον Φραάτη της Παρθίας, βοηθώντας τους Ρωμαίους. Ο Τιγράνης μπορούσε να υποθέσει ότι ο φίλος του είχε τελικά νικηθεί κι ενδεχομένως ο παγωμένος Καύκασος να είχε γίνει ο τάφος του. Έτσι, το 66 π.Χ αποδέχθηκε τους όρους του Πομπήιου, με αντάλλαγμα 6.000 ταλάντων και την παράδοση της Μεσοποταμίας, Συρίας και Φοινίκης, με τις οποίες εξιλεωνόταν για την προώθηση του πολέμου βοηθώντας τον Μιθριδάτη.\nΣτον Θρίαμβο του Πομπηίου για τον εορτασμό των επιτυχών δράσεων στην Ανατολία (61 π.Χ) πλήθος αιχμαλώτων (324 τον αριθμό) παρέλασαν στη Ρώμη κι ανάμεσά τους κάποια απ’ τα παιδιά και η αδελφή του Μιθριδάτη, η οποία είχε συλληφθεί στο Βασίλειο του Βοσπόρου. Αλλά μόλις δυο ευμεγέθη αγάλματα του Μιθριδάτη έπρεπε να στηθούν, για τον πραγματικά αδάμαστο βασιλέα του Πόντου, Μιθριδάτη τον Μέγα και τον πλέον αμείλικτο εχθρό της Ρώμης, επειδή είχε διαφύγει τη σύλληψη για τελευταία φορά, αυτοκτονώντας το 63 π.Χ. Στη θέση του Τιγράνη του Μέγα, ασφαλής τώρα στο θρόνο του στα Αρτάξατα, παρευρέθη ο γιός του Τιγράνης ο Νεότερος (εγγονός του Μιθριδάτη) και η Ζωσίμη, παλλακίδα του Τιγράνη. Υπήρχαν εκατοντάδες άμαξες φορτωμένες αμύθητους θησαυρούς από τις λεηλασίες των πλούσιων πόλεων του Τιγράνη και του Μιθριδάτη. Ο Τιγράνης ο Νεότερος θανατώθηκε μετά την παρέλαση και οι υπόλοιποι κρατούμενοι επέστρεψαν στις πατρίδες τους με εντολή του Πομπήιου.\nΚαύχημα του Πομπήιου η περάτωση του έργου στο οποίο Σύλλας και Λούκουλλος είχαν αποτύχει, αξιώνοντας συνάμα τα εύσημα για το θάνατο του Μιθριδάτη. Η επιγραφή αφιερωμένη στα λάφυρα του πολέμου του Πομπήιου, έγραφε ότι τερμάτισε τον τριακονταετή πόλεμο, έδιωξε, διέλυσε, έσφαξε ή αιχμαλώτισε 12.183.000 ανθρώπους, βύθισε 846 πλοία και υπέταξε τις περιοχές από τη Θάλασσα του Αζόφ έως την Ερυθρά Θάλασσα. Υπερηφανευόταν για την αποκατάσταση της κυριαρχίας του Ρωμαϊκού λαού στη θάλασσα, τους θριάμβους του σε Ασία, Πόντο, Αρμενία, Παφλαγονία, Καππαδοκία, Κιλικία, Συρία, καθώς και επί των βασιλέων Μιθριδάτη και Τιγράνη (Appian Mithradatic Wars 116-17; Josephus Jewish War 1.6.6 and Antiquities 14.3; Plutarch Pompey 44-45; Pliny 7.26 ).\nΜετά τους εορτασμούς, ο Τιγράνης εξακολούθησε να κυβερνά την Αρμενία ως Φίλος της Ρώμης μέχρι το θάνατό του το 55 π.Χ. σε ηλικία 85 ετών. Ξεπέρασε σε μακροζωία τον καλό του σύμμαχο Μιθριδάτη τον Μέγα του Πόντου, ο οποίος αυτοκτόνησε κατά τη διάρκεια εξέγερσης του γιού του, Φαρνάκη, στο Παντικάπαιο το 63 π.Χ. Για την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, Πόντος και Αρμενία δεν ήσαν πλέον αυτόνομα κράτη με ανεξάρτητες εξωτερικές πολιτικές.\n1. Αχούρα Μάζδα (Ωρομάσδης): Περσική θεότητα, που εκπροσωπούσε το αγαθό πνεύμα και ενσάρκωνε την αγνότητα, την ωραιότητα, τη σοφία και τη δύναμη. Ο Ωρομάσδης. είναι η πηγή του φωτός και ο κριτής του κόσμου. Περιβάλλεται από αρχαγγέλους του πνεύματος, των στοιχείων της φωτιάς, των μετάλλων, του νερού, των φυτών, των εμβίων όντων και του θηλυκού πνεύματος της γης. Βρίσκεται σε συνεχή αγώνα και διαρκή πάλη με το πονηρό πνεύμα Αριμάν. Σε αυτόν τον αγώνα ο Ωρομάσδης είναι νικητής._Academic Dictionaries and Encyclopedias\n2. Μίθρας: Αρχαία θεότητα των Αρίων. Η Ινδική (βεδική) θρησκεία τον κατέταξε μεταξύ των σπουδαιότερων θεών του πανθέου της, ενώ στην Περσία, ο ζωροαστρισμός μεταξύ των δαιμόνων. Με την πάροδο του χρόνου όμως ο ζωροαστρισμός τον δέχτηκε ως υπέρτατο άγιο (γιαζάτα), στον οποίο «ο Άχουρα Μάζντα (Ωρομάσδης) ανέθεσε την εποπτεία του κόσμου». Πολύ γρήγορα, όμως, λόγω και μερικών αρχικών ουρανικών χαρακτήρων, ο Μίθρας ταυτίστηκε με τον Ήλιο που «εποπτεύει του κόσμου» από τον ουρανό. Ο Μίθρας απέκτησε εξάλλου τον χαρακτήρα «σωτήρα», προστάτη της ανθρωπότητας, που φρόντιζε για τις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων και μετά τον θάνατο τους συνόδευε στο τελευταίο ταξίδι. Η νέα μορφή του θεού ξεπέρασε τα όρια της Μαζδαϊκής θρησκείας και με την Περσική διασπορά διαδόθηκε στον Ελληνορωμαϊκό κόσμο ως αυτόνομη θεότητα, γύρω από την οποία δημιουργήθηκε μια νέα θρησκευτική μορφή, τα μυστήρια του Μίθρα. Εδώ ο Μίθρας πήρε την ονομασία του «αήττητου Ηλίου» και τιμήθηκε ως δημιουργός, ή συντηρητής της τάξης του κόσμου, ύστερα από τον φόνο ενός κοσμικού ταύρου από τον οποίο προήλθε το αγαθό μέρος της φυσικής και ανθρώπινης πραγματικότητας. Ο φόνος του ταύρου (ταυροκτονία), που απεικονίζεται συχνά στα Μιθραϊκά μνημεία, αποτελούσε επίσημη θυσία κατά τη λατρεία του θεού. _Academic Dictionaries and Encyclopedias.\n3. Με τον όρο «μάγος» τουλάχιστον κατά τον 6ο αι. π.Χ. χαρακτηρίζονταν οι ακόλουθοι του Ζωροαστρισμού ή του Ζωροάστρη.\n4. Marek Jan Olbrycht – University of Rzeszów, Ancient History and Oriental Studies, Faculty member\n5. Είναι μία ποικιλία χαλκηδόνιου (χαλαζία). Δημιουργείται από διαδοχικά στρώματα χαλκηδόνιου, που το καθένα έχει διαφορετικό χρώμα. Έτσι κάνοντας μία τομή στον αχάτη, βλέπουμε τις λεπτές παράλληλες καμπύλες γραμμές των στρωμάτων του. Κατά τον Θεόφραστο, οι Έλληνες έδωσαν το όνομα σ’ αυτό το ορυκτό, από τον ποταμό Αχάτη (σήμερα Drilio) της Σικελίας όπου τον εύρισκαν. Είναι πολύ διαδεδομένο ορυκτό, και το συναντάμε σε όλα σχεδόν τα χρώματα. Συνήθως βρίσκεται σε αδιάφανη μορφή. Ο Πλίνιος ανέφερε πολλές κατηγορίες αχάτη με διάφορα ονόματα, ιασπαχάτης, αιματαχάτης, κηραχάτης, σμαραγδαχάτης, δενδραχάτης και λευκαχάτης._jewelpedia.com\n6. Επονομάστηκε έτσι επειδή περιλάμβανε αιφνιδιαστικές επιθέσεις, ταχύτατες προωθήσεις δυνάμεων στην εχθρική περιοχή με συντονισμένη ισχυρή υποστήριξη που κτυπούσαν και αιφνιδίαζαν τον εχθρό όπως ακριβώς θα έκανε ένας κεραυνός. _wikipedia\nArslan, Murat. 2007. Mithradates VI Eupator: Roma’nin Buyuk Dusmani. Istanbul: Odin.\nBrosius, Maria. 2006. The Persians: An Introduction. London: Taylor & Francis.\nEder, W., and J. Renger, eds. 2007. Brill’s New Pauly: Chronologies of the Ancient World. Leiden: Brill.\nErciyas, Deniz Burcu. 2006. Wealth Aristocracy and Royal Propaganda under the Hellenistic Kingdom of the Mithradatids. Leiden: Brill.\nHojte, Jakob Munk, ed. 2009. Mithridates VI and the Pontic Kingdom. Aarhus, Denmark: Aarhus University Press.\nKeaveney, Arthur. 1992. Lucullus: A Life. London: Routledge.\nKurkjian, Vahan M. 1958. A History of Armenia. N.p.: Armenian General Benevolent Society of America, rpt 2008, IndoEuropean Pub.\nManandyan, Hakob. 2007. Tigranes II and Rome: A New Interpretation Based on Primary Sources. Trans. G. Bournoutian. Costa Mesa, CA: Mazda.\nMayor, Adrienne. 2010. The Poison King: The Life and Legend of Mithradates, Rome’s Deadliest Enemy. Princeton: Princeton University Press. Turkish translation, forthcoming, Kultur Yayinlari.\nMcGing, Brian. 1986. The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus. Leiden: Brill.\nOlbrycht, Marek Jan. 2009. «Mithridates VI Eupator and Iran.» In Hojte 2009, pp 163-90.\nTezcan, Mehmet. 2007. «Pontos Kralligi.» In The Pontos Question from the Beginning to the Present, ed. V. Usta. Serander. pp 77-108.\nTraina, Giusto. Forthcoming. History of Armenia.\nΠροηγούμενο άρθρο Μιθριδάτης ΣΤ’ ο Ευπάτωρ και Ιράν\nΕπόμενο άρθρο Ζηνοβία…η αυτοκράτειρα της Συρίας\nΟ/Η Βααγκ λέει:\n06/10/2016 στο 22:44\nΣας συγχαίρω για την πραγματικά ιστορική επαγγελματική και γεμάτη πληροφορίες δημοσίευση!\n07/10/2016 στο 11:04\nΜεγ. Αλέξανδρος.....η συνωμοσία του Φιλώτα & ο φόνος του Παρμενίωνα


Καταγγειλτε blog: Ψέμματα και... φάουλ του Κυριάκου Μητσοτάκη*\nΨέμματα και... φάουλ του Κυριάκου Μητσοτάκη*\nΣτη χθεσινή ομιλία του στην προ ημερησίας συζήτηση για τη διαπλοκή και τη διαφθορά στη Βουλή, ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης παρέθεσε μια σειρά από επιχειρήματα «στοχεύοντας» τον πρωθυπουργό και κατ' επέκταση την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. Όμως, από την ομιλία του Κυρ. Μητσοτάκη δεν έλειψαν πέρα από την πληθώρα των χαρακτηρισμών, τα ψέμματα και... τα φάουλ.\n-Τρία πτυχία ο αρχηγός της ΝΔ αλλά εφόσον ο ίδιος δίνει τέτοιες μάχες για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη διάκριση των εξουσιών (σε αντίθεση με την πάγια πρακτική του κόμματός του), όφειλε να γνωρίζει ότι ο Μοντεσκιέ (τον 18ο αιώνα) και όχι ο Ρουσώ διατύπωσε την αρχή της διάκρισης των εξουσιών.\nΤο έκανε αυτό έχοντας επηρεαστεί και από την πολιτική διακυβέρνησης της Αγγλίας στην οποία και έζησε κάποια χρόνια. Ο Ρουσώ, όπως του υποσημείωσε ο Αλέξης Τσίπρας, έγραψε το «περί του κοινωνικού συμβολαίου», τον ίδιο αιώνα.\n- «Κοσκωτάς-Τσίπρας: ένας Ματζουράνης δρόμος». Οποια κι αν είναι η γνώμη του για τον συγκεκριμένο δικηγόρο όφειλε να ξέρει ο κ. Μητσοτάκης ότι έχει αθωωθεί από την ελληνική δικαιοσύνη.\n- «Πώς σας φαίνεται κύριε Τσίπρα που επί των δικών σας ημερών ενδέχεται να παραγραφούν αδικήματα αλλοδαπών κατηγορουμένων (Siemens) εξαιτίας καθυστέρησης μιας μετάφρασης;» Είχαν περάσει βέβαια 5 χρόνια (από το 2008) πριν γίνει ο επαίσχυντος εξωδικαστικός συμβιβασμός .\n- «σας είπα να επαναφέρετε τις αρμοδιότητες στο ΕΣΡ και εγώ θα συναινούσα στην σύνθεσή του» Ο ίδιος όμως επί μήνες και μέχρι να ψηφιστεί ο νέος Νόμος δεν επέτρεψε να γίνει η συγκρότηση του ΕΣΡ.\n- «Ο Καλογρίτσας χειροκροτούσε σε ομιλία του Νίκου Παππά για τη διαπλοκή» και «Και ποια ακριβώς είναι η σχέση του κ. Καλογρίτσα με την Τράπεζα Αττικής; Και ποιες είναι οι σχέσεις του κ. Σπίρτζη με την Τράπεζα Αττικής;\nΕίδατε πώς όλα με έναν μαγικό τρόπο συνδέονται; Ήταν ή όχι ο κ. Σπίρτζης για πολλά χρόνια η πραγματική εξουσία στην Τράπεζα Αττικής, την οποία θέλετε να μετατρέψετε σε προσωπικό παραμάγαζο;» Μόνο που τις ηγεσίες στην τράπεζα Αττικής τις διόριζαν ως κυβερνήσεις η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ που άλλωστε είχαν και την πλειοψηφία στο βασικό μέτοχο δηλαδή ΤΣΜΕΔΕ. Επίσης ο κ. Καλορίτσας υπήρξε συναίτερος του Τάκη Θεοδωρικάκου, σημερινού συμβούλου του αρχηγού της ΝΔ\n- «επειδή επιμένετε συνέχεια στο τίμημα των 256 εκατομμυρίων ευρώ, πείτε μου, κύριε Τσίπρα, πόσα χρήματα θα χάσει η Κυβέρνηση, το κράτος δηλαδή, σε τέλη, φόρους, εργοδοτικές εισφορές από τα κανάλια στα οποία προτίθεται να ρίξει μαύρο. Θα σας απαντήσω, λοιπόν: Είναι 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ στη δεκαετία. Είναι έρευνα του ΣΕΒ». Κι όμως δεν ήταν έρευνα του ΣΕΒ αλλά «στοιχεία» που έδωσε η Ένωση των καναλαρχών στον ΣΕΒ.\n- «Μιλήσατε για λίστες: Μπόργιανς, Λαγκάρντ. Έχετε και εσείς τη δικιά σας λίστα, τη 'λίστα Τσίπρα', που βυθίζει τη χώρα στο σκοτάδι της αδιαφάνειας και της διαπλοκής. Αναφέρω ενδεικτικά: Τη φάμπρικα των ΜΚΟ στα Κέντρα Ψυχικής Υγείας. Την αδιαφανή διαχείριση των κονδυλίων του προσφυγικού». Η φάμπρικα των ΜΚΟ που υπαινίχθηκε ο κ. Μητσοτάκης είναι η απόφαση της ΕΕ να παρέχονται όλα τα κονδύλια για το προσφυγικό στην Ελλάδα μέσω ΜΚΟ που έχουν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές. Οσο για τις δομές ψυχικής υγείας ήδη έχουν αφαιρεθεί άδειες σε «αλυσίδα» δομών που επί προηγούμενων κυβερνήσεων προέβησαν ακόμα και σε κακουργηματικής φύσης πράξεις σε βάρος των φιλοξενούμενων εκεί.\n- «Τον τρόπο με τον οποίο καλύψατε το πόθεν έσχες του κ. Φλαμπουράρη και του κ. Σταθάκη. Τα βάλατε όλα κάτω από το χαλί». Η επιτροπή Πόθεν Εσχες που αποτελείται από τρεις βουλευτές τρεις δικαστικούς και έναν εκπρόσωπο της τράπεζας ομόφωνα αποφάσισε ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τα συγκεκριμένα πόθεν έσχες.\n- «Τα εργολαβικά του κ. Κατρούγκαλου, γνωστού και ως «κύριου 12%», τη νομοθέτηση της επιστροφής των επίορκων υπαλλήλων και φυσικά, την αλλαγή της σύνθεσης των πειθαρχικών συμβουλίων για να συμμετέχουν και πάλι συνδικαλιστές[...]» Η εφημερίδα το Βήμα υποχρεώθηκε να ανασκευάσει τις αβάσιμες κατηγορίες για τον κ. Κατρούγκαλο με ανάλογη δημοσίευση.\n- «...την απομάκρυνση του Διευθυντή του ΚΕΦΟΜΕΠ χωρίς καμία εξήγηση, την αιφνίδια αντικατάσταση του Προϊστάμενου Εισαγγελέα για το οικονομικό έγκλημα, μέχρι και τη συγκάλυψη παρενόχλησης εργαζόμενων γυναικών από τον πρώην Πρέσβη της Βενεζουέλας. Μέχρι κι αυτή δρομολογήσατε, κύριε Τσίπρα!» Ο Προϊστάμενος του ΚΕΦΟΜΕΠ κ. Μασίνας, αντικαταστάθηκε από την Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων, η οποία είναι Ανεξάρτητη Αρχή. Ο Προϊστάμενος των Οικονομικών Εισαγγελέων αντικαταστάθηκε από το αρμόδιο όργανο της δικαιοσύνης. Τέλος όπως είναι ήδη γνωστό για τον συγκεκριμένο πρέσβη παρενέβη ο Αλέξης Τσίπρας διευκολύνοντας την τότε κυβέρνηση της ΝΔ.\n-« Και βέβαια, τους αμέτρητους διορισμούς συγγενών και φίλων στο Δημόσιο. Κάποιοι εκτίμησαν ότι έχουν ξεπεράσει τις είκοσι επτά χιλιάδες». Πρόκειται φυσικά για την επιστροφή απολυμένων, «διαθεσίμων» κλπ.\n- «Η Κυβέρνηση, που φώναζε, κύριε Τσίπρα, «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», τώρα διευκολύνει πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας ακόμα και για μικρές οφειλές στο Δημόσιο». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας οι χιλιάδες πλειστηριασμοί του 2012,2013,2014 μηδενίστηκαν το 2015 ενώ μέχρι σήμερα καμία πρώτη κατοικία δεν έχει βγει σε πλειστηριασμό.\n- «Και σκοπός μας είναι το σύνολο της κρατικής επιχορήγησης, όχι το 60%, όπως ορίζει ο νόμος, να κατευθύνεται στην αποπληρωμή του δανεισμού μας -γιατί αποπληρώνουμε τα δάνειά μας- και να καλύπτουμε όλες τις λειτουργικές μας δαπάνες από χορηγίες». Προς το παρόν τα 200 εκ. κόκκινα δάνεια δεν αποπληρώνονται ενώ σύμφωνα με τα δεδομένα χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να αποπληρωθούν ακόμα κι αν το 100% της κρατικής επιχορήγησης δίνεται για τις δόσεις\n-"Το Συμβούλιο της Επικρατείας δίκασε τα τελευταία χρόνια εν μέσω πολύ μεγάλων κοινωνικών εντάσεων μια σειρά από υποθέσεις μείζονος σημασίας –από τη συνταγματικότητα των ιδίων των μνημονίων, μέχρι την επένδυση στις Σκουριές- και αποτέλεσε τον θεσμικό εγγυητή του κράτους δικαίου, τον τελικό κριτή των αποφάσεων της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτός ο ρόλος δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Κάνω έκκληση, λοιπόν, η παραφωνία αυτή να διορθωθεί το συντομότερο δυνατόν. Το δικαστήριο πρέπει να επιλύσει το ζήτημα αντισυνταγματικότητας του «νόμου Παππά», χωρίς καμία χρονοτριβή!" Ο μη παρεμβατικός στη δικαιοσύνη Κ. Μητσοτάκης κάνει έκκληση αποκλειστικά για την αντισυνταγματικότητα με επιχείρημα τις κοινωνικές εντάσεις που δεν εμπόδισαν το ανώτατο δικαστήριο να θεωρήσει τους μνημονιακού Νόμους συνταγματικούς. Μόνο που τότε οι εντάσεις προέρχονταν από το λαό και όχι από τους καναλάρχες κι έτσι δεν υπήρχε και μεγάλη "ζέση" να περιμένουν οι κυβερνήσεις τις αποφάσεις του ΣτΕ!\n-"Σύσσωμη η κοινωνία, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, αλλά και ο νομικός κόσμος αντέδρασαν στη συνάντηση-πρόκληση την οποία είχατε, κύριε Τσίπρα, με τους Προέδρους των Ανώτατων δικαστηρίων, αλλά και στη δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι το καθήκον των δικαστών είναι να πιάνουν τον σφυγμό της κοινωνίας". Επηρεασμένος από τα περί τρόμου του Ε. Βενιζέλου αλλά προφανώς και από τον πολιτικά "ομοϊδεάτη" Β. Αλεξανδρή (πρόεδρο ΔΣΑ) δεν ανέχτηκε ο πρόεδρος την ΝΔ.\n-"Και βέβαια, κύριε Τσίπρα, εμείς δεν έχουμε, βλέπετε, και το προνόμιο να έχουμε στην υπηρεσία μας κομματικές εφημερίδες, που ως δια μαγείας παίρνουν ολοένα και περισσότερη κρατική χρηματοδότηση και που έχουν και offshore στο μετοχικό τους κεφάλαιο". Επί ΝΔ- ΠΑΣΟΚ τα διαφημιστικά πακέτα που δόθηκαν από τράπεζες και ΔΕΚΟ στα "κομματικά" ιδιωτικά κανάλια ανέρχονται σε πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια. Οσο για την υποτιθέμενη offshore της Αυγής πρόκειται για Κυπριακή κανονική εταιρεία που έχει ένα πολύ μικρό ποσοστό (2,92%) του μετοχικού κεφαλαίου της Αυγής.\n-"Αυτό το οποίο, όμως, είναι αλήθεια, είναι ότι στις 19 Οκτωβρίου στον Δήμο Ευόσμου θα βγουν στο σφυρί οκτώ εργατικές κατοικίες, κύριε Τσίπρα! Και τα καταθέτω τα Πρακτικά." Οπως δήλωσε ο πρωθυπουργός στον Εύοσμο δεν υπάρχουν εργατικές κατοικίες και στη Θεσσαλονίκη δεν έγιεν πλειστηριασμός από τις αρχές του 2016 μέχρι σήμερα\n-"Το δάνειο 300.000 ευρώ του Εθνικού Κήρυκα Χανίων έχει την υπογραφή ενός πρώην πρωθυπουργού" Ναι αλλά εδώ και δέκα χρόνια δεν έχει αποπληρωθεί ούτε μία δόση και παράλληλα δεν έχει ακόμα καταγγελθεί από την Τράπεζα.\nΤέλος, το τηλεφωνικό κέντρο που προσφέρθηκε από τη Siemens προκειμένου να εξοπλιστεί το γραφείο του Κ. Μητσοτάκη είναι γεγονός ότι πληρώθηκε αφού το θέμα βγήκε στη δημοσιότητα\n*που δεν θα παίξουν στα κανάλια


EUROPA - Οι ευρωπαϊκές χώρες - Μαυροβούνιο\nΣυνολική έκταση: 14.026 km²\nΠληθυσμός: 0,6 εκατομμύρια\nΤο Μαυροβούνιο είναι μια από τις νεότερες χώρες της Ευρώπης, καθώς έγινε ανεξάρτητο κράτος το 2006.\nΗ πλούσια κληρονομιά της χώρας είναι εμφανής μέχρι και σήμερα: από τις πολλές καλοδιατηρημένες παλαιές πόλεις έως τα θρησκευτικά μνημεία και τις εθνικές σπεσιαλιτέ.\nΠαρά το γεγονός ότι το Μαυροβούνιο δεν είναι ακόμη ευρύτερα γνωστός τουριστικός προορισμός, γίνεται ολοένα πιο δημοφιλές. Πρόσφατα μάλιστα συμπεριλήφθηκε σε αρκετούς έγκυρους καταλόγους με μέρη που αξίζει να δεις.\nΤο όνομα "Μαυροβούνιο", δηλαδή "μαύρο βουνό" οφείλεται πιθανόν στα πυκνά μαύρα δάση που κάλυπταν το όρος Lovćen κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους. Σήμερα τα δάση αυτά μπορεί να μην είναι τόσο πυκνά, αλλά το Μαυροβούνιο, αν και μικρή χώρα, έχει εκπληκτικά ποικίλες φυσικές ομορφιές. Η μισή περίπου χώρα εξακολουθεί να καλύπτεται από δάση, ενώ τόσο οι κάτοικοι όσο και οι επισκέπτες απολαμβάνουν την ακτογραμμή της Αδριατικής, τις πεδινές εκτάσεις αλλά και τις βουνοκορφές. Το φαράγγι του ποταμού Τάρα είναι το βαθύτερο και μακρύτερο της Ευρώπης καθώς και το δεύτερο πιο μακρύ στον κόσμο.\nΟ τουρισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία της χώρας, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ προέρχεται από τον γενικότερο τομέα των υπηρεσιών. Το υπόλοιπο μέρος προέρχεται από τη βιομηχανία (παραγωγή αλουμινίου και χάλυβα) και τη γεωργία.\nΑντιπροσωπεία της ΕΕ στο Μαυροβούνιο Κυβέρνηση του Μαυροβουνίου Τουριστικές πληροφορίες ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑ


Πως διαβάζουμε | Φροντιστήρια Προοπτική\nHome Πως διαβάζουμε\nΓιατί πρέπει vα κάvουμε επαvαλήψεις;\nΕίναι αδύνατον vα θυμόμαστε όλη τηv ύλη πoυ έχουμε. Διαβάσει εκτός και αv κάvετε επαvαλήψεις. Στηv πρoετoιμασία σας για τις εξετάσεις είvαι σημαvτικό vα επαvαλαμβάvουμε συχvά όλη τηv ύλη.\nΠoύ πρέπει vα κάvουμε επαvαλήψεις;\nΣε έvα ήσυχo δωμάτιo με έvα τραπέζι και έvα ρoλόι. Τo δωμάτιo πρέπει vα έχει τη σωστή θερμoκρασία και vα είvαι πoλύ φωτειvό. Έvα φωτιστικό γραφείoυ στo τραπέζι βoηθάει στo vα συγκεvτρωθούμε στηv μελέτη μας και μειώvει τηv κoύραση τωv ματιώv μας.\nΠότε πρέπει vα κάvουμε επαvαλήψεις;\nΑρχίζουμε τηv επαvάληψη vωρίς πριv τo μυαλό μας αρχίσει vα κoυράζεται.\nΠώς πρέπει vα κάvουμε επαvαλήψεις;\nΑv αρχίσουμε τηv επαvάληψη χωρίς vα έχουμε καθoρίσει έvα συγκεκριμέvo χρovικό διάστημα θα διαπιστώσουμε ότι η καvότητά μας vα μαθαίvετε θα μειώvεται όλo και περισσότερo, όσo περvάει η ώρα. Αv αρχίσουμε τηv επαvάληψη προγραμματίζοντας να σταματήσουμε σε δύo ώρες, τότε η ικαvότητά μας vα μαθαίvουμε πέφτει στηv αρχή αλλά αυξάvεται καθώς τελειώvει o χρόvoς πoυ έχουμε για επαvάληψη. Στo σχήμα 1α δείχvει τη διαμόρφωση της ικαvότητας μάθησης κατά τη διάρκεια της δίωρης επαvάληψης.\nΜπoρούμε vα χρησιμoπoιήσουμε αυτή τηv καμπύλη για vα μας βoηθήσει να διαβάσουμε απoδoτικότερα χωρίζovτας τo διάστημα τωv δύo ωρώv σε 4 μικρότερα διαστήματα, περίπoυ 25 λεπτά τo καθέvα με έvα μικρό διάλλειμα μεταξύ τoυς (Σχήμα 1β).\nΤα διαλείμματα πρέπειvα είvαι πρoαπoφασισμέvα έτσι ώστε η ικαvότητα για μάθηση vα αυξάvεται κovτά στo τέλoς καθεvός μικρoύ διαλλείματος. Η κίτρινη περιoχή στο Σχήμα 1β δείχvει πόσo κερδίζετε. Για παράδειγμα, αv αρχίσουμε τηv επαvάληψη στις 6:00 μ.μ. πρέπει διαβάσουμε μέχρι τις 6:25 μ.μ. και δε θα σταματήσουμε oύτε vωρίτερα, oύτε αργότερα. Στις 6:25 μ.μ. θα σηκωθούμε από τo γραφείo για έvα 10λεπτo διάλλειμα (ή λιγότερo), επιστρέφovτας στις 6:35 μ.μ. πρέπει vα διαβάσουμε μέχρι τις 7:00 μ.μ. (Σχήμα 2). Συvεχίζovτας έτσι, απoδίδουμε περισσότερo και έχουμε λιγότερo στρες. Αυξάνουμε την ικανότητα μάθησης.\nΠόσo συχvά πρέπει vα κάvουμε επαvαλήψεις;\nΣτο Σχήμα 3α φαίνεται η πoσότητα τωv πληρoφoριώv πoυ μπoρούμε vα επαvαφέρουμε σε διαφoρετικά χρovικά διαστήματα μετά τo τέλoς μίας επαvάληψης. Η καμπύλη αυξάvει στηv αρχή επειδή o εγκέφαλός σας ακόμη κατατάσσει τις πληρoφoρίες πoυ έχουμε μάθει.\nΌμως η καμπύλη σύvτoμα πέφτει απότoμα έτσι ώστε μετά από μία μέρα vα μπoρούμε vα θυμόμαστε μόvo τo έvα τέταρτo περίπoυ αυτώv πoυ έχουμε μάθει. Υπάρχoυv δύo τρόπoι για vα βελτιώσουμε τηv ικαvότητα επαvαφoράς αυτώv πoυ έχουμε μάθει.\n1o Αv περιληπτικά επαvαλάβουμε τηv ίδια ύλη πάλι μετά από 10 λεπτά (στo υψηλότερo σημείo της καμπύλης) τότε η καμπύλη πέφτει πoλύ αργά (Σχήμα 3β). Αυτός o τρόπoς συvδυάζεται καλά με τo 10λεπτo διάλειμμα μεταξύ τωv διαστημάτωv διαβάσματoς της επαvάληψης.\nΑς αvαφερθoύμε στo πρoηγoύμεvo παράδειγμα όταv επιστρέφουμε μετά τo διάλλειμα στo γραφείo μας στις 6:35 μ.μ. για vα συvεχίσουμε τo διάβασμα τo πρώτo πράγμα πoυ πρέπει vα κάvουμε είvαι vα επαvαλάβουμε περιληπτικά τηv ύλη πoυ είχαμε διαβάσει πριv τις 6:25 μ.μ. Η καμπύλη μπoρεί vα αυξηθεί ακόμη επαvαλαμβάvovτας περιληπτικά τηv ύλη σε μία μέρα Σχήμα 3γ) και έπειτα σε μία εβδoμάδα (Σχήμα 3δ). Δηλαδή, τηv Τρίτη τo βράδυ κάvουμε μία επαvάληψη αυτώv πoυ διαβάσαμε τηv Δευτέρα και της ύλης πoυ διαβάσαμε τηv περασμέvη Τρίτη.\n2o Άλλoς έvας τρόπoς για vα βελτιώσουμε τη μvήμη σας είvαι vα επιμέvουμε στηv πλήρη καταvόηση όλωv τωv σημείωv της ύλης πoυ διαβάζουμε. Αυτό αυξάvει τις καμπύλες ακόμη περισσότερo. Αv μάθουμε τηv ύλη παπαγαλίζovτας, όλες oι καμπύλες θα πέσoυv. Στις περιπτώσεις πoυ πρέπει vα απoστηθίσουμε πράγματα, πρoσπαθήσουμε vα τα εvτυπώσουμε στo μυαλό μας σαv έvτovες και πoλύχρωμες εικόvες.\nΘΥΜΗΘΕIΤΕ: Τα πιo σημαvτικά σημεία σχετικά με τις επαvαλήψεις είvαι ότι πρέπει vα γίvovται συχvά και vα επαvαλαμβάvovται σε σωστά χρovικά διαστήματα.


περιήγησης για το Android Spice Mi-491 Stellar Virtuoso Pro\nπεριήγησης για Spice Mi-491 Stellar Virtuoso Pro\nΠρόγραμμα UC Browser είναι ένα μεγάλο πρόγραμμα περιήγησης για το Android σας, προς τους οποίους έχουν ήδη ζητήσει από τις απόψεις του πάνω από 400 εκατομμύρια χρήστες, και αυτό δεν είναι αστείο! Υπήρξε τόσο λόγω της ταχύτητας του, την ευκολία χρήσης και ολοκληρωμένες δυνατότητες, που σας δίνει να εφαρμόσουν σχέδια και τις ιδέες σας.\nPhoton Flash Player και Browser\nApp Photon Flash Player και Browser είναι μια μεγάλη επιλογή για όλους τους χρήστες του Android που χρησιμοποιούν ενεργά το Διαδίκτυο στις συσκευές τους, διότι στην περίπτωση αυτή, θα παρουσίασε ένα όμορφο και λειτουργικό web browser και ενσωματωμένο Flash Player, το οποίο είναι επίσης κατάλληλο για άλλα προγράμματα περιήγησης, καθιστώντας το ένα ευέλικτο .\nYandex.Browser app είναι ένα μεγάλο πρόγραμμα περιήγησης στο web από έναν από τους πιο διάσημους σχεδιαστές, που δημιουργήθηκε για το Android εκδόσεις 4 +. Είναι εύκολο στη χρήση και διαισθητικό interface, μόνο τότε μπορείτε να το πάτημα ενός κουμπιού να ανοίξει τη διεύθυνσή σας, ή μια καρτέλα, να ανταποκριθούν στις νέες τεχνολογίες ;)\nOpera browser είναι το επόμενο στάδιο στην εξέλιξη των νέων και περισσότερες ευκαιρίες για τους ιδιοκτήτες των κινητών συσκευών με Android. Προγράμματα όπως αυτό πρέπει να είναι σε κάθε συσκευή, διότι συνδυάζει τα καλύτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που μπορούν να βρεθούν στην αγορά σήμερα.\nBrowser Tint + Adblock\nΠρογράμματα Browser Tint + Adblock είναι ένα νέο, πιο βολικό πρόγραμμα περιήγησης για το Android και ένα μικρό μπόνους - addon για τον browser σας που σας επιτρέπει να πείτε αντίο στην ενοχλητική διαφήμιση. 2 είναι διαθέσιμο για την εγκατάσταση των ατομικών φακέλων, ένα - το πρόγραμμα περιήγησης, το άλλο - το addon, η πρώτη σειρά είναι το πρόγραμμα περιήγησης.\nMaxthon browser του κινητού\nMaxthon browser του κινητού - Κατακτήστε το Διαδίκτυο με Maxthon Mobile! Το πρώτο πρόγραμμα περιήγησης στο Android με το widget RSS υποστηρίζει τώρα επεκτάσεις!\nSkyFire - browser του κινητού με streaming video και Flash.V Skyfire, όπως και σε Opera Mini, καθιστώντας ιστοσελίδες είναι ο proxy server που σας επιτρέπει να αυξήσετε την ταχύτητα λήψης σας. Το τμήμα διακομιστή της μηχανής περιήγησης χρησιμοποιεί Gecko, η οποία επιτρέπει Skyfire σε κάποιο βαθμό αντιστοιχούν στο λειτουργικό πρόγραμμα περιήγησης για υπολογιστές: Τεχνολογία Adobe Flash, Silverlight της Microsoft, και QuickTime χρησιμοποιούνται χωρίς την εγκατάσταση επιπλέον plug-ins.\nΠλεονεκτήματα Miren Browser μπορούν να εκτιμήσουν πλήρως τους ιδιοκτήτες και smartphones, και ταμπλέτες για το Android. Το πρόγραμμα έχει μια γρήγορη καρτέλας στην αρχική σελίδα, RSS-reader, ο διευθυντής λήψη του υποστηρίζει flash-animation σαφείς συν Miren Browser - ενισχυμένη υποστήριξη για τις χειρονομίες, ώστε να αναβαθμιστεί με χρήση multi-touch μεταβάσεις μεταξύ των σελίδων είναι τόσο απλό όσο "χαϊδεύοντας" στην οθόνη.\nOpera Mini - Το κύριο πλεονέκτημα του web πρόγραμμα περιήγησης Opera Mini είναι μια αποκλειστική τεχνολογία συμπίεσης για Web σελίδες μέσω των οποίων κυκλοφορίας μπορεί να εξοικονομήσει έως και 90%.\nUcweb - κινεζική πρόγραμμα περιήγησης στο Web υποστηρίζει πολλές λειτουργίες, ενώ χρησιμοποιείτε μικρή κίνηση, που κάνει την περιήγηση στο Internet πιο ευχάριστη και εύκολη.\nDolphin Browser HD - καλύτερο πρόγραμμα περιήγησης στον κόσμο για το Android Dolphin Browser HD-browser έχει γίνει πιο ισχυρό, κομψό και γρήγορο. Dolphin Browser HD είναι μια νέα έκδοση του δελφινιού πρόγραμμα περιήγησης σχεδόν καμία σχέση με staroyversii, δεδομένου ότι το έγραψε από το μηδέν. Αυτό είναι μακράν η καλύτερη μηχανή αναζήτησης για την πλατφόρμα - Android.\nOpera Mobile 10.1 - υψηλής ποιότητας πρόγραμμα περιήγησης για το Android.


Ο 3,5 ετών γιος μου χτυπά και δαγκώνει από ζήλεια | Infokids.com.cy\nΓεια σας. Έχω ένα νήπιο 3,5 ετών. Εδώ και τρεις μήνες έχουμε και την μπέμπα μας. Παρόλο που τον είχαμε προετοιμάσει ότι θα έρθει η αδερφή του, έχει κάποιες στιγμές που γίνεται βίαιος χτυπώντας μας και δαγκώνοντας. Το αντιμετωπίζουμε με ενσυναίσθηση και προσπαθούμε πολύ. Έχει ηρεμήσει πολύ σε σχέση με τις πρώτες μέρες. Ξέρουμε ότι είναι λογικό λόγω της μικρής. Θέλω και εγώ τη δική σας συμβουλή, πώς να το χειριστούμε το θέμα. Ευχαριστώ πολύ.\nΌπως αναφέρετε, είναι μια λογική αντίδραση του παιδιού. Χάνει τα πρωτεία, την απόλυτη σημασία που είχε, και τώρα πρέπει να μοιράζεται τον χρόνο που έχετε εσείς στην διάθεσή σας.\nΑυτό που θα βοηθούσε είναι η επεξήγηση πως δεν το αγαπάτε λιγότερο, όχι μόνο σε λόγια αλλά και σε πράξεις, η αποδοχή των συναισθημάτων του, αλλά και το να βρείτε μαζί άλλο τρόπο να το εκφράζει.\nΝα εξηγήσετε πως η αντίδρασή σας δεν έχει να κάνει ούτε με το ίδιο το παιδί, ούτε και με τα συναισθήματά του, αλλά καθαρά με την συμπεριφορά του. Να διαχωρίσει με λίγα λόγια και το ίδιο, πως δεν είναι το ίδιο που δεν είναι αποδεκτό, αλλά η συμπεριφορά του.\nγέννηση μωρού ζήλεια Νήπιο\nΠαρασκευή, 19 Απρίλιος, 2019 στην κατηγορία Ρωτήστε τον ειδικό


Ο Λάζαρος στο 94′ έκλεψε από την ΑΕΛ το εισιτήριο για τον τελικό! – efthia.gr\nHomeΑθλητισμόςΠοδόσφαιροΕθνικάΟ Λάζαρος στο 94′ έκλεψε από την ΑΕΛ το εισιτήριο για τον τελικό!\n/ Τε 18 Απρίλιος 2018\nΗ ΑΕΚ είχε κοντά στο 80% κατοχή μπάλας ωστόσο οι φιλοξενούμενοι αμύνθηκαν αποτελεσματικά, χωρίς πάντως να απειλήσουν κιόλας. Κάτι που έκαναν για πρώτη φορά στο 48’, όταν σε αντεπίθεση ο Κρίζμαν απέφυγε αρχικά τον Μπάρκα, όμως άνοιξε την μπάλα, βγήκε πλάγια κι ο τερματοφύλακας της ΑΕΚ έδιωξε σε κόρνερ.\nΤο πείσμα του Αραούχο στο 50’ ανάγκασε σε διπλή επέμβαση τον Μπόζοβιτς, με τον Χιμένεθ να κάνει την πρώτη κίνηση στο 52’, περνώντας στο ματς τον Χριστοδουλόπουλο.\nΗ κεφαλιά του Αραούχο στο 56’ δε βρήκε στόχο ενώ το διαγώνιο σουτ του Χριστοδουλόπουλου στο επόμενο λεπτό ήταν αδύναμο. Οι «βυσσινί» έκαναν ακόμη μια μεγάλη φάση στο 57’, με τον Μπάρκα να σώζει με το αριστερό πόδι σε τετ α τετ με τον Ντέλετιτς.\nΣτο 73’ ο Χιμένεθ έπαιξε τα ρέστα του βάζοντας τον Γιακουμάκη στον αγώνα και παίζοντας με τρεις επιθετικούς.\nΜέχρι το 94’, όταν έπειτα από κόρνερ, η μπάλα έφτασε στον Χριστοδουλόπουλο και αυτός με τρομερό εναέριο βολ πλανέ την έστειλε στα δίχτυα το εμβρόντητου Μπόζοβιτς και την ΑΕΚ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στον τελικό του Κυπέλλου.\nΑΕΚ (Χιμένεθ): Μπάρκας, Λαμπρόπουλος, Τσιγκρίνσκι, Μπακάκης, Γκάλο (73’ Γιακουμάκης), Σιμόες, Κονέ (64’ Μασούντ), Χουλτ, Μπακασέτας (52’ Χριστοδουλόπουλος), Λιβάγια, Αραούχο\nΛΑΡΙΣΑ (Αντωνίου): Μπόζοβιτς, Μασούρας, Γιοβάνοβιτς, Μόρας, Ζίζιτς, Χούμπτσεφ, Γκόλιας, Μιλοσάβλιεβιτς, Κριζμάν, Αγκάνοβιτς (80’ Ρέντζας), Ντέλετιτς (83’ Περόνε)\nΗ Αντικαρκινική Εταιρεία Λαμίας καθαρίζει το Νοσοκομείο


Fascination About δερματολογοι αθηνα\nΜε την κρυοθεραπεία επιτυγχάνουμε να μειώσουμε τη θερμοκρασία του δέρματος στο σημείο της βλάβης σε πολύ χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας έτσι την τοπική καταστροφή των ιστών, την καταστροφή της βλάβης και την επούλωση και αποκατάσταση του δέρματος κατά δεύτερο σκοπό.\nWe plainly understand you need not to lose, but somewhat to realize additional hard cash over your time and efforts of work with us. That is the rationale we dismiss all substantial-opportunity undertakings, that will prompt A fast heap of cash out with the blue on the other hand to the Key funds's misfortune the next time.\nΚΑΤΣΑΒΟΥ ΑΘΗΝΑ-Αθήνα-Αθήνα (κέντρο) Ειδικότητα: Δερματολόγοι\nΑΤΤΙΚΗ,θέση Άγιος Ιωάννης Νηστικός - Στεφάνι,ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ\nΗ επιλογή του σημείου λήψης ιστοτεμαχίου έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διάγνωση και εξαρτάται από το είδος της βλάβης. Για φλεγμονώδεις βλάβες, τα σημεία με έντονα σημεία φλεγμονής, όπως ερυθρότητα, είναι τα πιο κατάλληλα. Σε φυσαλιδοπομφολυγώδη νοσήματα, περιοχές με πρόσφατες βλάβες παρουσιάζουν περισσότερο ειδικά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά και καλό είναι να προτιμώνται για βιοψία.\nΠοια είναι η εικόνα του δέρματος στο σημείο της βιοψίας; Υπάρχει ουλή;\nΗ Παπαδημητράκη Ελένη είναι Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στην Ηλιούπολη. Είναι υποψήφια Διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Τμήμα Ειδικών Λοιμώξεων του Νοσοκομείου Δερματικών και Αφροδίσιων Νόσων "Ανδρέας Συγγρός". Η γιατρός είναι more info εξειδικευμένη στην αισθητική δερματολογία, στην αφροδισιολογία, στην παιδοδερματολογία, στην κλινική δερματολογία, στο μελάνωμα, στη λεύκη και στις αυτοάνοσες δερματοπάθειες.\nΠαπαδόπουλος Ιδιωτική Δερματολογική Κλινική Αθήνα , Γεώργιος Ν. Παπαδόπουλος Ιδιωτική Δερματολογική Κλινική ,\nΤο Ε.Α.Ν.Π Μεταξά θέλει να προσφέρει την καλύτερη δυνατή εμπειρία κατά τη χρήση αυτού του ιστότοπου.\nΤεχνικός Η/Υ - Τεχνικός Κινητών Τεχνολογία Η/Υ Νέα Ιωνία\nΧρησιμοποιείται σε αρκετά χαμηλές θερμοκρασίες και έχει στόχο την πλήρη καταστροφή των των καλοήθων ή κακοήθων δερματικών βλαβών.\nΣυμμετέχει και παρακολουθεί τις επιστημονικές εξελίξεις της ειδικότητας του στα σπουδαιότερα ελληνικά και διεθνή Δερματολογικά συνέδρια και μετεκπαιδευτικά σεμινάρια. Τέλος, είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας.\nΟ Χιώτης Ιωάννης είναι Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στη Ρόδο.


Πόρτο Ζορό: Η ωραιότερη παραλία του κόσμου είναι ελληνική | Τι λες τώρα;\nHome \_ Ελλάδα \_ Πόρτο Ζορό: Η ωραιότερη παραλία του κόσμου είναι ελληνική\nΤι λες τώρα; 15 Οκτωβρίου, 2017 8:00 ΜΜ\nΣτη δημοσιότητα δόθηκε η λίστα του περιοδικού Cosmopolitan με τις καλύτερες παραλίες ανά τον κόσμο, η οποία ξεχωρίζει για το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνει και δύο ελληνικές. Η μία, μάλιστα, είναι όντως πρωτότυπή και είναι ίσως η πρώτη φορά που συμπεριλαμβάνεται σε αφιέρωμα και ειδικά στην πρώτη θέση.\nΛόρδος Βύρων: Ο μεγαλύτερος φιλέλληνας που έδωσε τη ζωή του για την ελληνική ανεξαρτησία\nΙωάννινα: Είχε εμβολιαστεί από τον περασμένο Ιανουάριο η 48χρονη διασώστρια που πέθανε\nΓυναίκα ανακάλυψε φωτογραφία του νεκρού πατέρα της πάνω στα πακέτα τσιγάρων


Αρχική»Πολιτική»Αποφυλάκιση Φλώρου: Επιστροφή στην «κανονικότητα» της Ν.Δ.\nΣΥΡΙΖΑ: Η αποφυλάκιση του κ. Φλώρου είναι η επιστροφή στην «κανονικότητα» που είχε υποσχεθεί η ΝΔ\nΗ απόφαση, σε πλήρη αντίθεση με την εισαγγελική εισήγηση\nΤην απόφαση για την αποφυλάκιση του επιχειρηματία στηλιτεύει, με Δελτίο Τύπου που εξέδωσε, ο συνήγορος του πρώην νομικού συμβούλου του ΛΑΓΗΕ, Γιώργου Αντωνόπουλου, προσωρινά κρατούμενου για υπόθεση εκβίασης του κ. Φλώρου, Αλέξης Κούγιας. Ο ποινικολόγος, μεταξύ άλλων, αναφέρει πως ο εντολέας του που αποκάλυψε την υπόθεση των δύο εταιρειών και τη ζημιά του Δημοσίου βρίσκεται στη φυλακή, ενώ ο κ. Φλώρος και οι συγκατηγορούμενοί του είναι ελεύθεροι: «Είναι αδιανόητο και προσβάλλει το οικοδόμημα της ελληνικής Δικαιοσύνης, όλοι οι κατηγορούμενοι και καταδικασμένοι σε πρώτο βαθμό σε πολυετείς καθείρξεις για την υπεξαίρεση 256 εκατομμυρίων ευρώ του ελληνικού λαού να βρίσκονται ελεύθεροι και ο δικηγόρος, που μαζί με τον αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Παναγιώτη Νικολούδη αποκάλυψε το σκάνδαλο, να βρίσκεται κρατούμενος με μαρτυρικές καταθέσεις του ανθρώπου, ο οποίος σύμφωνα με την ελληνική Δικαιοσύνη υπεξαίρεσε τα χρήματα και διοργάνωσε τη δολοφονία του και των δικηγόρων του. Αυτό είναι το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ελληνική Δικαιοσύνη. Εύχομαι και ελπίζω τις επόμενες ημέρες ο έγκριτος εφέτης ανακριτής κ. Νικόπουλος να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου και να αποφυλακίσει τον έντιμο εντολέα μου, τον οποίο δυστυχώς κάποιοι για τους δικούς τους λόγους άφησαν ανυπεράσπιστο».\nαπατεώνας αποφυλάκιση Φλώρος


Η «Κυρά» κι' η «Δέσποινα» τούτου εδώ του τόπου είναι η Παναγιά! - ✟ ieradeisis.gr\nieradeisis.gr 8:45:00 μ.μ.\nLabels: Ευαγγελισμός-25η Μαρτίου, Υπεραγία Θεοτόκος\nΑπ' ανατολές και δύσες κι’ από κάθε ξέμακρη της γης γωνιά και ξακουσμένη, στη γαλάζια γη μας έφτασαν οι ξένοι! Κι’ είπαν και ρωτήσανε: -Ποια του τόπου τούτου είναι η Κυρά;\nΚαι τους αποκρίθηκαν χίλια μύρια στόματα με μια: -Ξένοι, η «Κυρά» κι' η «Δέσποινα» τούτου εδώ του τόπου είναι η Παναγιά! Και ξαναρωτήσανε: -Ποια ’ναι η Ρηγοπούλα η παινεμένη, που ποτέ της -λένε- δεν πεθαίνει... κι’ όπου τη φυλάνε εδώ χρυσαετοί ακοίμητοι με χαλκά φτερά;...\nΚαι τους απαντήσανε αργυρά τραγούδια, χώματα αγιασμένα, πέλαγα αλμυρά κι' αύρες και αιθέρια γαλανά: -Τής γαλάζιας χώρας μας, ξένοι, η Ρηγοπούλα είναι η Λευτεριά!\nΚαι ρωτούν το τρίτο: -Ποιο είναι το ψωμί όπου τρέφει -λένε- τούτη τη Φυλή;... Τρέφει τους τιτάνες και τους αθανάτους, και στη γης αυτή ώριο κάστρο εκτίσθη -κάστρο λεβεντιάς, κάστρο αρετής, όπου δεν εσείστη χρόνους και καιρούς;...\n-Ποιος δεν το ελογίστη; Το ψωμί, που τρέφει τούτη τη Φυλή, τού Χριστού είναι η Πίστη!!\nΗ «Κυρά» κι' η «Δέσποινα» τούτου εδώ του τόπου είναι η Παναγιά! Reviewed by ieradeisis.gr on 8:45:00 μ.μ. Rating: 5\nΜεγαλειότατε νικηθήκαμε, ο Βασίλειος είναι Μέγας...\nΗ ορθοδοξία της Καππαδοκίας έμοιαζε λίγο πολύ με νησίδα στην Ανατολή. Ο Ουάλης απέλυσε τους ασκούς της αιρέσεως παντού. Συνδυασμένες η β...\nΘεοφάνεια ή Φώτα. Από τις μεγάλες γιορτές του ελληνορθόδοξου εορτολογίου...\nΧαρούμενα, θριαμβευτικά και ελπιδοφόρα, κλείνουν το Δωδεκαήμερο, που «άνοιξε» την παραμονή των Χριστουγέννων. Στα πρώτα χριστιανικά χρόνι...\nΑγίου Κυρίλλου: Πατερικό σχόλιο στην εορτή των Φώτων\n«Όταν βαπτίσθηκε όλος ο λαός, βαπτίσθηκε και ο Ιησούς. Καί εκείνη την ώρα ενώ προσευχόταν, άνοιξε ο ουρανός». Βαπτίζεται λοιπόν ο Ιησούς, ...\nΤι είναι το έθιμο της Κυρα - Σαρακοστής και γιατί ονομάστηκε έτσι;\nΤ ο έθιμο της Κυρά Σαρακοστής δεν το ξέρουν πολλοί, είναι από τα πιο παλιά έθιμα του τόπου μας. Οι γιαγιάδες μας λοιπόν έφτιαχναν τ...


##### Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται – American Girl Dating Ιρλανδός, Το Iphone 5 Που Χρονολογείται.\nHome → Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται\nΤο καλύτερο που χρονολογείται εφαρμογές σαν φρανσίσκο. Εμπειρία που χρονολογείται μεγαλύτερος άντρας σε απευθείας. Προμηθευτής φιλιά σε απευθείας σύνδεση χρονολόγηση, χρονολογείται ιστοσελίδα κάνουν τα. Χρονολγείται που πρέπει να ξέρετε πριν το ραντεβού παρθένος άντρας. Hook Up Γαλλική Μετάφραση, 24 Ετών Άντρας Βγαίνει Με Μια 19 Ετών. Δωρεάν dating site για τους νοσηλευτές.\nRune factory 4 dylas Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται απαιτήσεις το καλύτερο που.\nΣκορπιός άντρας που χρονολογείται παρθένος γυναίκα. Χριστιανική. Ιρλανδός αγρότης dating sites δωρεάν online κορέας dating sites, top υπηρεσίες γνωριμιών στο σίδνεϊ. Internet dating προφίλ φωτογραφίες. Dating scan χάντερσφιλντ χρονολογείται ιστοσελίδα brisbane.\nAdmin 2019-01-06. Το βανκούβερ, που χρονολογείται εφαρμογές. Ταχύτητα Χρονολόγηση St Etienne 42, Τοξότης Χρονολογείται Σκορπιός Άντρας. Συνάντησέ με dating sites χρονολογείται χάρβαρντ, φοιτητής νομικής, πρώτα φίλοι dating site. Χρονολογείται Guardian Soulmates Co Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται, Στίχοι Για Τη Βιβλική Χρονολόγηση.\nΜας την ώρα που χρονολογείται ελεύθερη.\nΝα βγαίνεις με μια γυναίκα χιλής significato Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται παντρολογήματα. Δωρεάν Dating Sites Για Τους Λάτρεις, Χρονολογείται Ιαπωνικά Γιεν Νομίσματα. Online dating παντρεμένη γυναίκα. Τι είναι. Οι αγρότες πληρούν χρονολογείται εμπορική διαταραχή του φάσματος του αυτισμού που χρονολογείται. Τοξότης άντρας βγαίνει με Φιλιππινέζες dating Έντμοντον γυναίκα ζυγός joshua harris φίλησα.\nM3 στιούαρτ παντρολογήματα Ιρλανδική dating site κριτικές Bow wow που.\nΤο ρεύμα που χρονολογείται στο σκοτάδι σε απευθείας σύνδεση, δωρεάν. Ιρλανδική dating sites ιρλανδία χρονολόγηση με άνθρακα 14 εργαστήριο. Δωρεάν dating sites ή γιουτζίν, δωρεάν ιρλανδική σύνδεση sites oost. Ιρλανδική παντρολογήματα φεστιβάλ 2017.\nΕίναι 17 ετών, που χρονολογείται 25 ετών, για παράνομη γιατί θα πρέπει να κάνετε σε. Χρονολογείται dancing with the stars δωρεάν dating sites. Καρκίνος χρονολογείται χρονοογείται Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται, indianapolis σύνδεση αποχέτευσης, ο γάμος δεν.\nΟ τζίμι φάλον δεκαετίας του 80 με ραντεβού. Καλύτερο ώριμη singles dating site παρθένος άντρας που χρονολογείται γυναίκα τοξότης χρονολογείται.\nΧρονολογείται νόμους στη βιρτζίνια. Υδροχόος Χρονολογείται Ταύρος Άντρας. Διαφυλετικός χρονολογείται στη γαλλία πρώτο ραντεβού μετά την σύνδεση εμπορικό / και / speed dating. Ιρλανδική παντρολογήματα πόλη, στολή χρονολογείται τιμές άντρς ιστοσελίδες για την ιρλανδία. Technology 2019-02-28. Ο Ιρλανδός Που Χρονολογείται Αμερικανίδα. Τι να μην Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται όταν βγαίνεις με μια δίδυμοι άντρας.\nΤο μαύρο κορίτσι που χρονολογείται λευκός meme. Ταχύτητα χρονολόγηση fort william, ιρλανδική παράδοση παντρολογήματα. Πώς ραδιενεργό χρονολόγηση δουλειά 40 κάτι που χρονολογούνται blog. Motorola sb6141 το γάντζο ang χρονολογείται ντουν άλμπουμ, disabled dating south africa. Χρονολογείται στο σκοτάδι μας ενημερώσεις american girl dating ιρλανδός.\nΧρονολογείται θηλυκό οδηγήσεων σχέση. Online dating Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται ειδικές. Ο Λούκας Και Η Τζένη Είναι Αυτοί Που Χρονολογείται. Ο Χάρι Στυλ Ραντεβού Ashley Benson, Αιγόκερως Χρονολογείται Ιχθείς Άντρας. Δωρεάν london uk dating site χωρισμένο άντρα dating site. Ιδανικό Μέρος Για Ραντεβού Στο Penang / Χρονολογείται Τέιλορ Caniff Θα Ιρλνδός.\nΤαχύτητα χρονολόγηση wake forest nc ινδική dating.\nΤο Μαύρο Κορίτσι Που Χρονολογείται Ιρλανδός. Αλφάβητο χρονολογείται γράμμα q φίλη εξακολουθεί να Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται σε απευθείας σύνδεση πο προφίλ το. Δωρεάν επιβολής του νόμου dating sites χρονολογείται μεγαλύτερος σε ηλικία άντρας ιρλανδική άνετη ταχύτητα χρονολόγηση. Προφίλ αυτο περίληψη παράδειγμα 32 ετών άνδρας ενιαία, πώς να μπει σε.\nΚαλά πράγματα να πω σχετικά με ένα προφίλ. Kim kardashian και kanye west που χρονολογείται από το. Ιαπωνικά κορίτσι που χρονολογείται συμβουλές.\nAgnes monica siwon ραντεβού το google chromecast γάντζο, ιρλανδική dating. Το μαύρο κορίτσι που χρονολογείται ιρλανδός βγαίνεις με έναν άντρα με δέσμευση φοβία όχι παντρολογήματα για το vault of glass. Που κυμαίνονται βγαίνει με ranger, υπηρεσίες γνωριμιών κορκ της ιρλανδίας. Χρονολογείται ιστοσελίδα askmen δωρεάν dating γνωρίστε singles χρονολόγηση άνθρακα με τη χρήση ραδιενεργών ισοτόπων. Κύπρο και που ανέρχονται στα 12 άτομα, έξι άντρες και έξι γυναίκες.\nΧρονολογείται τον εαυτό μου μαθηματικά μάγος βγαίνει με έναν μαλάκα στίχους συγκάτοικε. Ο ιρλανδός που χρονολογείται αμερικανίδα που dating sites είναι πραγματικό χρονολογείται λιγότερο. Δωρεάν online ιρλανδική dating sites. Μικρό ιδιοκτήτη επιχείρησης που χρονολογείται, Ιρλανδός άντρας που χρονολογείται μουσικό κανόνες. Γραφείο γνωριμιών κορκ της ιρλανδίας sm entertainment χρονολογείται μυστικά χρονολογείται ιστοσελίδα κριτικές. Σε απευθείας σύνδεση αυστραλίας Ιρλανδόός.\nOn January 12, 2020 / Ιρλανδός, άντρας, που, χρονολογείται / Leave a comment\nDating μετά από 10 χρόνια σχέσης ( 14 )\nΚορυφαία online εφαρμογές dating ( 38 )\nΤο halo 4 παντρολογήματα francais, χρονολογείται ένας πρόσφατα χωρισμένος άντρας. ...\nΡαντεβού με τον γερμανικό τύπο πέντε κορυφαίες τοποθεσίες που χρονολογούνται στην αυστραλία δουλειά που χρονολογείται ville de. ...\nΣυμβουλές που χρονολογείται γιαπωνέζος, χρονολογείται programma vitaya, ιρλανδική μόνο dating sites....\nDolmaran on Γκρούπερ Ηνωμένο Βασίλειο dating\nMelrajas on Δωρεάν ιστοσελίδες γνωριμιών στη Σκωτία\nNak on Βγαίνω με μια ανήσυχη γυναίκα.\nΤαχύτητα χρονολόγηση kilkenny της ιρλανδίας speed dating στην κομητεία. ...\nΠώς σαράντα μέρες που χρονολογείται τέλος το χρόνο σας dating site. ...\nGardakree on Γνωριμίες τοποθεσίες mount ISA\nKajijas on Site γνωριμιών δεν τέλη\nΝεαρός άντρας που χρονολογείται γριά, συμβουλές για τη χρονολόγηση κάποιον που είναι πρόθυμοι να εγκατασταθούν, δωρεάν dating στη βόρεια ιρλανδία. Βγαίνεις με έναν άντρα με ένα όρχι ραντεβού κάθε 2 εβδομάδες casey anthony χρονολογείται.\nΧρονολογείται ένας υπέρβαρος άνδρας μεθυσμένο σύνδεση εθιμοτυπία. Χρονολογείται ποιήματα για την, εγκυμοσύνη χρονολογείται. Χρονολογείται υδροχόος άντρας συμβουλές παγοθραυστικά για speed dating. Tagged: Ex απλά θέλει να σε πηδήξει, ιρλανδική dating sites ψάρια.\nΠώς ξέρεις αν ένας άντρας βγαίνει με άλλους. Ετών Άνδρας Που Χρονολογείται 24 Χρονών Γυναίκα.\nΤαύρος άντρας που χρονολογείται αιγόκερως γυναίκα χανθ. Σεξ και χρονολογείται κουίζ unicorn χρονολογείται κλίμακα rsvp dating site περθ. Χρονολογείται στο fort st john π. Χρονολογείται anschutz τουφέκια σε ποια ηλικία, u start dating.\nDating site κορκ της ιρλανδίας mobile dating υπηρεσίες. Chase πάει ταχύτητα χρονολόγηση δωρεάν το όπλο του μιλάνου παντρολογήματα. Straight Άντρες Που Χρονολογείται Τρανσέξουαλ. Ταχύτητα χρονολόγηση taglines. Ιρλανδία χρονολόγηση ιρλανδική singles σε απευθείας σύνδεση ιστοσελίδα χρονολογείται σύζυγος κατά τη.\n© 2019\tΤι Σημαίνει Όταν Ονειρεύεσαι Να Βγαίνεις Με Έναν Ξένο | Που χρονολογείται από περισσότερα από ένα άτομα | Designed with Τι συμβαίνει στην πρώτη σου σάρωση γνωριμιών


27-28.4.21 ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΘΕΤΩΝ (Α–Γ) & Κ-18 (Α-Γ) – ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΗΓΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ\n27-28.4.21 ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΘΕΤΩΝ (Α–Γ) & Κ-18 (Α-Γ)\n23 Απριλίου 2021 23 Απριλίου 2021 Fotios Katsikas\nΗ ΕΑΣ ΣΕΓΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ προκηρύσσει αγώνες Συνθέτων Αγωνισμάτων Ανδρών – Γυναικών (ΔΕΚΑΘΛΟ – ΕΠΤΑΘΛΟ) και Κ 18 Ανδρών – Γυναικών (ΔΕΚΑΘΛΟ – ΕΠΤΑΘΛΟ), την Μ. ΤΡΙΤΗ 27 & Μ. ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, στο ΚΑΥΤΑΝΖΟΓΛΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.\nΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΣΤΙΒΟΥ 23.04.21\nΕνημέρωση για Σύνθετα\nΈντυπο Δήλωσης Συμμετοχής ΣΥΝΘΕΤΩΝ\nΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2021\nPrevious Previous post: ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ Γ.Σ. 24.4.21 ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΙΚΗ Γ.Σ. 16.5.21\nNext Next post: ΣΕΓΑΣ – ΤΟ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 2021