Deklaracja dostępności | Biznes.gov.pl - Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiebiorcy\nMinisterstwo Rozwoju i Technologii zobowiązuje się zapewnić dostępność strony internetowej gov.pl zgodnie z ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do serwisu Biznes.gov.pl\nData publikacji strony internetowej: 30.04.2018\nData ostatniej dużej aktualizacji: 22.04.2021\nSerwis Biznes.gov.pl jest częściowo zgodny z ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.:\nW niektórych treściach umieszczonych na Biznes.gov.pl kolejność elementów umieszczonych w drzewie DOM jest inna niż na stronie.\nW niektórych treściach umieszczonych na Biznes.gov.pl użyto elementu tabeli do opisania treści nietabelarycznych.\nNie wszystkie pola formularzy na Biznes.gov.pl posiadają atrybuty HTML wspomagające mechanizm autopodpowiadania treści do tych pól.\nW niektórych treściach umieszczonych na Biznes.gov.pl konieczne jest przewijanie w dwóch wymiarach, kiedy treści te nie wymagają dwuwymiarowego układu dla zrozumienia ich treści\nArchiwalne materiały e-learningowe zawarte w aplikacji e-Urzędnik, umieszczone w Akademii Biznes.gov.pl, są całkowicie niedostępne cyfrowo\n1.4.12 Odstępy w tekście (poziom AA)\nW serwisie Biznes.gov.pl utrudniona jest edycja wysokości linii do 1.5 raza wielkości fontu, odległości między literami w słowach do 0.12 raza wielkości fontu i odległości między słowami do 0.16 wielkości fontu w sposób zapewniający brak utraty treści lub funkcjonalności.\n4.1.3 Komunikaty o stanie (poziom AA)\nWszystkie komunikaty o stanie prezentowane w serwisie Biznes.gov.pl określone są semantycznie jako alerty\nArchiwalne materiały w Akademii Biznes.gov.pl e-learningowe zawarte w aplikacji e-Urzędnik, umieszczone w Akademii Biznes.gov.pl, są całkowicie niedostępne cyfrowo\nHurtownia danych CEIDG i Biznes.gov.pl\nEdytor raportów w ramach Aplikacji raportowej Hurtowni danych CEIDG i Biznes.gov.pl, ze względu na specyfikę funkcjonalną (zarządzanie zaawansowanym układem graficznym elementów raportów z interfejsem drag’n’drop — w tym ich precyzyjnej lokalizacji, kolorystyki, itp.), a w konsekwencji braku możliwości technicznych zapewnienia zgodności jest niedostępny cyfrowo.\n1.4.11 Kontrast elementów nietekstowych (poziom AA)\nNie wszystkie elementy nietekstowe w portalu dokumentów Aplikacji raportowej Hurtowni danych CEIDG i Biznes.gov.pl posiadają odpowiedni poziom kontrastu.\n2.1.1 Klawiatura (poziom A)\nPrzejście do zagnieżdżonego okna podglądu raportu w portalu dokumentów Aplikacji raportowej Hurtowni danych CEIDG i Biznes.gov.pl nie jest możliwe z poziomu klawiatury.\n4.1.1 Poprawność kodu (poziom A)\nNiektóre elementy Aplikacji raportowej Hurtowni danych CEIDG i Biznes.gov.pl nie posiadają atrybutu id.\n4.1.2 Nazwa, rola, wartość (poziom A)\nNie wszystkie elementy w ramach Aplikacji raportowej Hurtowni danych CEIDG i Biznes.gov.pl posiadają poprawne, dostępne cyfrowo etykiety.\nAktualnie trwają prace nad doprowadzeniem do pełnej zgodności z wymaganiami określonymi ustawą. Oświadczenie sporządzono dnia 23.10.2019 i zmodyfikowano 20.04.2021 r. Deklarację sporządzono na podstawie samooceny przeprowadzonej przez podmiot publiczny.\nW serwisie można korzystać ze standardowych skrótów klawiaturowych.\nW serwisie można skorzystać z usług tłumacza języka migowego.\nW przypadku problemów z dostępnością strony internetowej Biznes.gov.pl, Akademii, Hurtowni danych i innych prosimy o kontakt z Departamentem Gospodarki Cyfrowej,\ne-mail: sekretariatDGE@mr.gov.pl, tel. +48 (22) 262 94 21.\nAdres podmiotu publicznego odpowiedzialnego za prowadzenie serwisu Biznes.gov.pl: Ministerstwo Rozwoju i Technologii, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa.\nGłówne wejście do siedziby Ministerstwa Rozwoju i Technologii usytuowane jest od strony pl. Trzech Krzyży. Do budynku prowadzą trzy komplety drzwi (w tym dwa rozwierne i jedne automatyczne rozsuwane). Dla wyrównania poziomów przed wejściem do budynku wybudowano spocznik ze stopniami schodowymi oraz dwa podjazdy z poręczami, które umożliwiają swobodne wejście do budynku. Wewnątrz budynku znajduje się platforma przychodowa dla osób niepełnosprawnych.\nDo budynku prowadzi również wejście od strony ul. Wspólnej.\nWejścia od strony pl. Trzech Krzyży i ul. Wspólnej są dozorowane przez służby ochrony oraz objęte systemem kontroli dostępu (tripody, bramki wejściowe). Przed budynkiem od strony pl. Trzech Krzyży znajduje się parking samochodowy. Na parkingu wyznaczono dwa miejsca dla osób niepełnosprawnych.\nWjazd na wewnętrzny teren nieruchomości znajduje się od strony ul. Żurawiej. Na dziedzińcu wewnętrznym ulokowano dodatkowe podjazdy dla osób niepełnosprawnych.\nWewnętrzne klatki schodowe oraz windy zapewniają dostęp do wszystkich kondygnacji budynku.\nKabiny windowe wyposażone są w przyciski oznaczone alfabetem Braille’a i wyświetlacze piętrowe. Umożliwiają zastosowanie komunikatów głosowych o lokalizacji danej windy.\nKorytarze zapewniają pełną komunikację poziomą wewnątrz budynku, z wyłączeniem stref objętych kontrolą dostępu.


Ustawa o pomocy osobom niesamodzielnym: Będą czeki opiekuńcze refundowane przez państwo - GazetaPrawna.pl\n26 lutego 2013, 17:58\nPowstanie nowoczesny rynek usług opieki długoterminowej. Znajdzie w nim zatrudnienie około 200 tysięcy osób, drugie tyle wyjdzie z szarej strefy.\nSenator Mieczysław Augustyn powiedział Informacyjnej Agencji Radiowej, że nad założeniami nowej ustawy pracują parlamentarzyści PO.\nPrzewodniczący senackiej komisji rodziny wskazuje, że istotą rozwiązań jest wprowadzenie czeku opiekuńczego refundowanego przez państwo, którym osoba zatrudniająca opiekuna zapłaciłaby za całość lub za część tej usługi. Wartość czeku ma zależeć od stopnia niesamodzielności danej osoby.\nPrzy pierwszym stopniu wartość czeku mogłaby wynosić około tysiąca złotych miesięcznie. "To dla tych, którzy są najbardziej niesamodzielni" - podkreśla Augustyn; 850 złotych - przy drugim, a dla osób o najmniejszym stopniu niesamodzielności - 650 złotych miesięcznie. Jak mówi senator, pieniądze maja pochodzić ze zreformowanego systemu dodatków pielęgnacyjnych, które otrzymują osoby powyżej 75 roku życia.\nSenator mówi, że ustawa - jeśli zostanie uchwalona - nie tylko zapewni osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji przyzwoitą zestandaryzowaną opiekę, ale ma także ma stworzyć nowoczesny, bogaty w świadczenia i dostępny rynek usług opieki nad osobami starszymi wymagającymi długoterminowej opieki.\nMieczysław Augustyn powiedział IAR, że szczegóły projektu ustawy zostaną zaprezentowane w połowie maja. Ma być on elementem rządowego programu zatrudnienie osób starszych ”60 plus”, który - zgodnie z nową ustawą emerytalną - musi zostać zaprezentowany parlamentowi do końca czerwca 2013 roku.


Pomadki ochronne - FRISKA\nSYLVECO Rokitnikowa pomadka ochronna SYLVECO Rokitnikowa pomadka ochronna\nRokitnikowa pomadka ochronna o zapachu cynamonu znakomicie nawilża i natłuszcza usta, zapobiega ich pękaniu i wysychaniu. Waga: 4,6g\nSYLVECO Odżywcza pomadka z peelingiem SYLVECO Odżywcza pomadka z peelingiem\nHypoalergiczna, odżywcza pomadka, zawierająca naturalne drobinki ścierające w postaci brązowego cukru trzcinowego. Ten delikatny peeling delikatnie złuszcza i doskonale wygładza usta.\nMIODOWA MYDLARNIA Balsam do ust MALINA I PSZENICA z naturalnymi filtrami przeciwsłonecznymi, 4,5 ml MIODOWA MYDLARNIA Balsam do ust MALINA I PSZENICA z naturalnymi filtrami przeciwsłonecznymi, 4,5 ml\nBardzo lekki i bezzapachowy balsam do ust. Zawiera: olej z pestek malin, olej z zarodków pszenicy i olej marchwiowy, które chronią przed promieniami słonecznymi. Pojemność: 4,5 ml\nSYLVECO Brzozowa pomadka ochronna SYLVECO Brzozowa pomadka ochronna\nBrzozowa pomadka ochronna z betuliną jest hypoalergiczna i zawiera tylko naturalne składniki. Masło Shea (karite) i masło kakaowe wygładzają i uelastyczniają usta, natomiast olej sojowy, jojoba i wiesiołkowy nawilżają...\nSYLVECO miętowa pomadka z peelingiem SYLVECO miętowa pomadka z peelingiem\nMIODOWA MYDLARNIA Balsam do ust z woskiem pszczelim NAGIETEK I WANILIA, 4,5 ml MIODOWA MYDLARNIA Balsam do ust z woskiem pszczelim NAGIETEK I WANILIA, 4,5 ml\nBalsam do ust z woskiem pszczelim to kompleksowa pielęgnacja delikatnej skóry warg. Pojemność: 4,5 ml\nDr Bronner's Organiczny balsam do ust bezzapachowy baby mild, 4 g Dr Bronner's Organiczny balsam do ust bezzapachowy baby mild, 4 g\nBalsamy organiczne Dr. Bronner wykonane są z organicznego wosku pszczelego, stanowiąc barierę ochronną dla skóry. Pomadki zawierają wyłącznie organiczne i naturalne składniki i ani grama syntetycznych dodatków czy...\nDR Bronner 4


Rozmieszczanie tekstu w kształcie lub polu tekstowym w programie Word 2007\nRozmieszczanie tekstu w kształcie lub polu tekstowym w programie PowerPoint 2007\nZmienianie lub usuwanie obramowania kształtu albo pola tekstowego\nZawijanie tekstu dookoła obiektu w programie PowerPoint 2007\nUstawienia domyślne formatowania skojarzone z kształtem, polem tekstowym lub innym obiektem można zmienić i wskazać je jako nowe ustawienia domyślne dla wszystkich dodawanych kształtów, pól tekstowych i innych obiektów. Można na przykład zmienić kolor wypełnienia, grubość linii obramowania kształtu lub czcionki używane w polu tekstowym.\nUwaga : Nowe ustawienia domyślne dotyczą tylko bieżącej prezentacji, skoroszytu, dokumentu lub wiadomości e-mail. Aby stosować te nowe ustawienia domyślne w innych prezentacjach lub skoroszytach, można zapisać bieżący motyw w programie PowerPoint 2007 i korzystać z niego w innych prezentacjach lub skoroszytach. Inne rozwiązanie to zapisanie prezentacji jako szablonu lub zapisanie skoroszytu jako szablonu i korzystanie z tego szablonu w celu tworzenia nowych prezentacji lub skoroszytów.\nDodaj kształt lub pole tekstowe, dla którego chcesz zmienić domyślne ustawienia formatowania.\nKliknij prawym przyciskiem myszy obramowanie kształtu, a następnie kliknij polecenie Ustaw jako kształt domyślny.\nKliknij prawym przyciskiem myszy obramowanie pola tekstowego, a następnie kliknij polecenie Ustaw jako domyślne pole tekstowe.\nZmień ustawienia kształtu albo pola tekstowego dotyczące wypełnienia, koloru, stylu lub grubości obramowania bądź koloru tekstu albo dowolne inne ustawienia.\nKliknij prawym przyciskiem myszy obramowanie kształtu lub pola tekstowego, a następnie kliknij polecenie Ustawienia domyślne Autokształtu.\nUwagi : Nie można skonfigurować osobnych ustawień domyślnych dla kształtów i pól tekstowych. Zmiana ustawień domyślnych kształtu skutkuje zastosowaniem tych samych ustawień domyślnych do wszystkich pól tekstowych w wiadomości e-mail.\nZmień ustawienia kształtu albo pola tekstowego dotyczące wypełnienia, koloru, stylu lub grubości obramowania, koloru tekstu bądź koloru czcionki albo dowolne inne ustawienia.\nPorada : Jeśli te nowe ustawienia domyślne mają być zawsze dostępne podczas tworzenia nowej prezentacji, zmień motyw domyślny stosowany w nowych prezentacjach.\nUwagi : Nie można skonfigurować osobnych ustawień domyślnych dla kształtów i pól tekstowych. Zmiana ustawień domyślnych kształtu skutkuje zastosowaniem tych samych ustawień domyślnych do wszystkich pól tekstowych w dokumencie.


Puszysta czyli Moly – Fundacja Azyl\nOpublikowane przez admin w dniu Styczeń 13, 2022 Styczeń 13, 2022\nTak było, a tak jest!\nWszystkim, którzy wspierają nas w naszych działaniach chcielibyśmy pokazać ten filmik. Pamiętacie naszą dawną podopieczną Puszystą?\nSunię zabraną wraz z kilkoma innymi psiakami z miejsca, w którym były bezmyślnie rozmnażane, również psiaki, które były blisko spokrewnione.\nI prawdopodobnie z tego powodu część z nich była niepełnosprawna np. tak, jak właśnie Puszysta a teraz Molly!\nZobaczcie, jaka jest teraz cudna! Dzięki temu, ze trafiła do wspaniałego domu, w którym jest zadbana i kochana.\nAle też dzięki temu, że dzięki Waszej pomocy mogliśmy zoperować jej nóżki. operacja była kosztowna ale się opłaciło. I to jak!\nTutaj historia tej suni:\nW tym tygodniu operacja, ale za co? 🙁


USA-Chiny: wojna handlowa trwa w najlepsze, a Chińczycy zajadają się kurczakiem z KFC - 07.08.2019, Sputnik Polska\nW kontekście sporów handlowych rozpętanych przez Stany Zjednoczone ponad rok temu w Chinach największe amerykańskie sieci restauracji nadal stabilnie się... 07.08.2019, Sputnik Polska\nusa, chiny, mcdonald's\n21:02 07.08.2019 (Zaktualizowane: 08:58 08.08.2019)\n© REUTERS / Aly SongKFC w Chinach\nJak donosi CNBC, McDonald’s planuje otworzyć ponad 400 nowych punktów w Chinach do końca 2019 roku i zwiększyć ich liczbę do 4500 do 2022 roku.\nKFC ma się jeszcze lepiej – ponad 6000 oddziałów w Chinach, a sprzedaż za pośrednictwem internetu wyniosła 1,4 mld dolarów (dane z drugiego kwartału tego roku). Przez 20 lat Starbucks otworzył w Chinach 3600 kawiarni; do 2022 roku firma planuje zwiększyć tę liczbę do 6000.\nDlaczego chińsko-amerykańskie potyczki handlowe nie wpłynęły na ten segment rynku? Na to pytanie w rozmowie ze Sputnikiem odpowiedział profesor z Instytutu Badań Stosunków Międzynarodowych na Chińskim Uniwersytecie Komunikacji Yang Mian.\nMcDonald’s i KFC są w Chinach od dłuższego czasu. Dlatego pomimo wzrostu cen, który miał miejsce podczas wojny handlowej, firmy pozostają stabilne dzięki solidnej bazie stworzonej we wszystkich poprzednich latach – powiedział Yang Mian.\nPonadto ekspert zaznaczył, że wojna handlowa ma najbardziej zauważalny wpływ na produkty eksportowe i importowe. Podczas gdy obiekty gastronomiczne działają według innego systemu: wszyscy pracownicy tych kawiarni w Chinach są obywatelami ChRL, a do przygotowywania potraw używane są lokalne produkty, więc wojna handlowa w rzeczywistości ma bardzo niewielki wpływ na rozwój tych marek.\nStacja telewizyjna CNBC zacytowała założyciela firmy konsultingowej Aaron Allen&Associates, Aarona Allena, który uważa, że amerykańskie kawiarnie, wręcz przeciwnie, korzystają ze spowolnienia gospodarczego w kraju, wywołanego m.in. przez wojnę handlową. Jego zdaniem fast food jest najbardziej ekonomiczną opcją posiłku w takich warunkach.\nJednak według Yang Miana powodem jest szybki rozwój Chin.\nWszystkie produkty McDonald’s i KFC to fast foody. A główną cechą fast foodów jest to, że jedzenie można szybko zamówić. A ponieważ samo jedzenie jest bardzo proste, nie trzeba długo czekać na przygotowanie, można zjeść szybko. Tempo życia stale rośnie, więc chińskie potrawy, które są nieco bardziej skomplikowane, są mniej popularne wśród młodych ludzi niż amerykańskie fast foody – mówi ekspert.\nPonadto ekspert zauważył, że chińska młodzież zna amerykańskie fast foody od dzieciństwa. W tym jedzeniu najbardziej pociąga ich smak i egzotyka, ponieważ w Chinach jest to postrzegane przede wszystkim jako część amerykańskiej popkultury.


wokół kultury strona 6 Hamlet w reżyserii Radosława Rychcika - pro czy kontra strona 7 kobieta w czerni vs. Daniel Radcliffe strona 11 magiczne światy strona 13 must be the music w wersji hard rock strona 16 chcę być gwiazdą strona 19 mam talent czy mam wzruszającą historię? strona 22 sztuka iluzji strona 28 castingi? czemu nie! strona 31 kompleks franza strona 35 tydzień w obiektywie strona 38 DEBILIZM WYCHODZI Z MODY?\nOutro Ogólnopolski tygodnik młodzieżowy Wydawca: Fundacja Nowe Media www.outro.pl Mail: redakcja(@)outro.pl rekrutacja(@)outro.pl Redaktorzy naczelni: Monika Toppich Kamil Wiśniowski Zastępca: Paulina Zguda Sekretarz redakcji: Marek Suska Zastępca: Magdalena Wąwoźna, Marta Jeziorek Redaktor prowadzący: Kamil Aftyka Szefowie działów: Justyna Książek (kultura), Patrycja Rawska (społeczeństwo), Maciej Kulina (sport), Agata Andrzejak (korekta), Dorota Stach (foto), Patryk Skoczylas (graficy). Korekta: Agata Andrzejak, Maria Gołaszewska, Martyna Kłopeć, Nina Bezpałko, Agata Hajduk, Patryk Łowicki. Graficy: Angelika Marchewka, Jarosław Stępień, Dorota Stach, Adam Białek, Paweł Szpondowski Fotoedycja wydania: Adam Białek Korekta wydania: Martyna Kłopeć Projekt okładki: Patryk Skoczylas Zdjęcie: US Mission Geneva/CC BY 2.0\nKażdy z nas jest wyjątkowy! A kiedy każdy jest wyjątkowy, nikt tak na-prawdę nie jest wyjątkowy. Bo nor-malnością wtedy jest bycie wyjąt-kowym i będąc wyjątkowym jesteś jednym z wielu wyjątkowych w sza-rym tłumie. Powyższe stwierdzenie jest fragmentem rozmowy usłyszanej kiedyś na przystanku tramwajowym. Pomijając fakt, że jest to koszmarek gramatyczny, trudno nie przyz-nać temu racji. Nie możemy wszyscy się wyróżniać, nie możemy wszyscy być naj-lepsi. Bo kto wtedy byłby gorszy? Natłok programów typu talent show za-chęca do takiego „wyjątkowego” trybu życia. KAŻDY z nas w ciągu kilku chwil, może stać się gwiazdą, wygrać pieniądze, nagrać płytę, zdobyć przepustkę do lepszego życia...! To takie proste! Na wyciągnięcie ręki! Przyjdź! Czekamy właśnie na CIEBIE! Ale jeśli czekają właśnie na mnie... I na moją koleżankę, i na mojego kolegę też. I kuzyna, i sąsiadkę, i wujka Zdzisia... To na kogo tak właściwie czekają? Na tych, którzy zrobią z siebie kretynów ku uciesze gawiedzi, na tych, którzy się popła-czą i powiedzą, jak im źle, żeby inni mogli czuć się lepiej? Co ciekawe, podczas pracy nad tym wydaniem zarysowała się bardzo ciekawa teza. Otóz wiele osób deklaruje, że „nie ogląda tego typu programów”. Czyżby debilizm powoli wychodził z mody? MiK\nWOKÓŁ Czy „wojna to męska rzecz”?\nRecital skrzypcowy w Pałacu Staniszów W ramach Festiwalu Muzy-kaliów Staniszowskich, 25 marca odbędzie się Recital skrzypcowy w wykonaniu Marii Ołdak – laureatki wielu ogólnopolskich i mię-dzynarodowych konkur-sów. Artystka zagra utwory z repertuaru Wolfganga Mozarta, Johannesa Brah- KULTURY msa, Alfreda Schnittke i Claude’a Debussy’ego. Na fortepianie akompaniować jej będzie Dominik Zabłoc-ki. Rockowe powitanie wiosny We wrocławskim klubie Bezsenność dnia 21 marca wystąpi istniejący od 2008 roku zespół PRL JAM. Za-gra on utwory znanych zespołów: Pearl Jam i Kings of Leon. Mocnym rockowym brzmieniem grupa ta pożegna astrono-miczną zimę. „Bogini filmowego firmamentu” Z okazji obchodów 50. ro-cznicy śmierci Marilyn Mo-nroe – legendy kina, które w sierpniu będzie obcho-dził filmowy świat, 20 mar-ca warszawskie Kino Iluz-jon wyświetli 10 najważ-niejszych produkcji z nieży-jącą już aktorką w rolach głównych. Na ekranie po-jawią się m.in.: „Słomiany wdowiec”, „Pół żartem, pół serio”, „Niagara”. Alicja Wojtas CC by seetheholyland Próbą znalezienia odpowiedzi na to pytanie jest wys-tawa zorganizowana w Krakowie. Poznajemy 12 kobie-cych sylwetek, poprzez które zostały ukazane losy oku-powanego miasta. Wybuch wojny zmienił ich życie – pogarszające się warunki bytowe, ciągły strach przed śmiercią. Kobiety musiały zorganizować sobie życie na nowo – ściąć włosy, znaleźć pracę, zatroszczyć się o utrzymanie rodziny. Każda historia jest inna, wyjąt-kowa i niepowtarzalna. Fotografie można oglądać w Fabryce Schindlera. Wystawa potrwa do 22 kwietnia. Ostatni tydzień obfitował na Śląsku w wiele wrażeń. 10 marca miała miejsce inauguracja XIV Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje”, którego celem jest promocja młodych polskich twórców. Główną nagrodą wręczoną najlepszemu zgłoszonemu reżyserowi jest „Laur Konrada”, statuetka wykonana przez wybitnego rzeźbiarza, Zygmunta Brachmańskiego, będąca jedną z najbardziej prestiżowych nagród w tej dziedzinie. W ramach imprez towarzyszących widzowie mieli możliwość obejrzenia „Hamleta” w reżyserii ubiegłorocznego laureata „Interpretacji”, Radosława Rychcika, w wykonaniu kieleckiego Teatru im. S. Żeromskiego.\nHAMLET W REŻYSERII RADOSŁAWA RYCHCIKA - PRO CZY KONTRA?\nPro „Hamlet” to sztuka, z którą chce zmierzyć się każdy reżyser, w której główną rolę chce zagrać każdy aktor. Szekspir wydaje się nadal mieć nad nimi kontrolę, mamiąc tajemnicą, którą można rozwikłać. I w ten sposób zdają się traktować „Hamleta” kolejni reżyserzy. Radosław Rychcik stwo-rzył interpretację na wskroś współcze-sną, wydobywając z niej to, co wyróżnia się we wszystkich sztukach Szekspira – uniwersalizm. Reżyser posługując się hi-perbolą współczesnego świata doskonale oddał problemy „Hamleta”, jednocześnie sprawił, że nie wydają się one aż tak odległe w czasie. Na największą uwagę zasługuje wcielający się w tytułową rolę Tomasz Nosinski, który w spektakularny sposób odegrał szaleń- stwo Hamleta zamkniętego w czasie, w osobie kilkunastoletniego chłopca. Jego kreacja była celowo niespójna, aktor za-trzymał swoją postać na granicy szaleń-stwa, co było widoczne w momentach, gdy odzyskiwał równowagę umysłu, która tak wyraźnie kontrastowała z obłędem. Cieka-wym pomysłem Rychcika było założenie, że nie tylko Hamlet jest owładnięty szaleń-stwem, czego skutkiem były nienaturalne, sztucznie emocjonalne postaci wrzaskiem wyrażające swoje poglądy, przez co wyglą-dające na niemniej szalone niż główny bohater. Kontrastem dla owych dzikich, niespokojnych i mocno uwspółcześnionych bohaterów jest król, którego Mirosław Bie-liński zagrał w sposób doskonale trady-cyjny, mimo nowoczesnego stroju, oraz Horacy w interpretacji Andrzeja Plata, który wcielił się nie tyle w przyjaciela Hamleta,\nRECENZJA SPEKTAKLU "Kontrowersje może wzbudzać emanujący z przedstawienia erotyzm, uzasadniony w jednej ze scen (...)"\nile w jego ochroniarza, doradcę i przede wszystkim obserwatora. Kontrowersje może wzbudzać emanujący z przedstawienia erotyzm, uzasadniony w jednej ze scen, gdzie nagi Hamlet po-równuje się do Narcyza. Jest to też w pe-wien sposób kolejna próba reżysera, by zerwać z dawnym tabu, a co za tym idzie, przybliżyć się do współczesnych ludzi oraz ich problemów. Spektakl z całą pewnością porusza swoją aktualnością i energią, nakłaniając widzów do próby odkrycia tajemnicy, kto tak na-prawdę jest szalony, a kto tylko chowa się za maską. Wszystko to zostało podkreślone muzyką Michała Lisa, która potęgowała wrażenie emocjonalnego bałaganu, mo- mentami niemal wwiercając się w mózg i sprawiając ból, co dodawało wszystkiemu realizmu. Justyna Książek Kontra Wybór repertuaru może mało oryginalny, ale jak wiadomo, każdy szanujący się teatr powinien mieć w swoim dorobku insceni- zacje tragedii Szekspira. W tym jednak wy-padku Hamlet jest Hamletem jedynie z nazwy. Bo co prawda pozornie wszystko się zgadza, jest śmierć – zabójstwo ojca i rychły ślub matki, jest romans z Ofelią i podstępy jej ojca, Poloniusza, ale wszyst-ko to jest mało szekspirowskie. Gertruda przez większą cześć spektaklu niewiele mó-wi, nic nie robi, jest bezwolna, zimna i zu-pełnie niezainteresowana wydarzeniami.\nHoratio z przyjaciela stał się niejako obser-watorem i komentatorem zdarzeń. Sam Hamlet z kolei pozbawiony został swego wielkiego egzystencjonalnego monologu, którego patetyczny ton zupełnie nie paso-wałby do rozhisteryzowanego młokosa, biegającego po scenie w podkolanówkach. W podobny sposób przedstawiono również Ofelię i Laertesa. Wszyscy oni albo krzyczą i skaczą po stołach, albo wygłaszają swoje kwestie bez przekonania. Reżyser jednak w swej interpretacji nie po-został konsekwentny. Można odnieść wrażenie, że nie był do końca przekonany, w którą stronę chce pójść z inscenizacją. Miesza sceny zaczerpnięte bezpośrednio z tekstu z własnymi pomysłami, z czego nie tworzy się żadna spójna całość. Boha-terowie są niekonsekwentni, niewiarygodni i trudno doszukać się w ich postępowaniu idei przewodniej. Cały spektakl jest orygi-nalny, innowacyjny, miejscami szokujący z technicznego punktu widzenia, ale nie wnosi sobą nowych znaczeń. Reżyser ze znanej tragedii stworzył nową historię, ale nie wiadomo dlaczego. Jego reinterpretacja nie oferuje żadnych wniosków. Można by powiedzieć, że tekst Szekspira był dla Rychcika punktem wyjścia, z którym jed-nak nie udało mu się nigdzie dojść. Hanna Kocur autor zdjęć: Rafał Urbański KOBIETA W CZERNI VS. DANIEL RADCLIFFE\nPrzyjazne duchy z Hogwartu? Nie, to już nie to! Teraz Daniel Radcliffe spotka się z prawdziwą zjawą. Daniel Radcliffe, aktor znany z roli Ha-rry’ego Pottera w ekranizacji powieści J. K. Rowling, powraca na ekrany kin. Tym ra-zem jego przeciwnikiem nie będzie Czarny Pan, tylko tajemnicza dama w czarnym stroju. W „Kobiecie w czerni” Radcliffe wciela się w rolę młodego notariusza, Ar-thura Kippsa. Po śmierci żony z pomocą niani wychowuje kilkuletniego syna. Aby nie stracić posady, przyjmuje propozycję wyjechania do małego miasteczka i upo-rządkowania dokumentów zmarłej niedaw- no wdowy. Miejscowa legenda głosi, że jej dom nawiedzany jest przez przerażającą zjawę. Gdy ktokolwiek ją zobaczy, w wios-ce umiera dziecko. Mimo przestróg Arthur przybywa do opuszczonej gotyckiej posiad-łości. Jednak w segregowaniu dokumentów przeszkadzają mu niepokojące dźwięki oraz tajemnicza kobieta w czarnej sukni, poja-wiająca się w różnych miejscach w budyn-ku. Wkrótce w miasteczku w tragicznych okolicznościach zaczynają ginąć dzieci. Młody notariusz musi powstrzymać krwio-żerczego ducha, zwłaszcza, że za kilka dni do miasteczka ma przyjechać jego syn. Reżyser „Kobiety w czerni” – James Wat-kins – wyprodukował naprawdę dobry, straszny i trzymający w napięciu horror. Nie jest to film, w którym cała groza pole-ga na cięciu ludzi piłą mechaniczną lub in-nym niebezpiecznym narzędziem. Produk-cja straszy głównie dzięki kreacji czerni ty-tułowej postaci (Alisa Khazanova). Jej nag-łe, aczkolwiek krótkie wizyty zapierają dech w piersiach i natychmiastowo przyśpieszają bicie serca. Napięcie podtrzymywane jest dodatkowo przez ciągłą obecność zjawy w pobliżu domu. Dzięki temu, że akcja fil-mu toczy się w pierwszej połowie XX wie-ku, bohaterowie mają do dyspozycji tylko świece i lampy naftowe, które stwarzają mroczny i tajemniczy klimat. Grozę dopeł-nia muzyka skomponowana przez Marco Beltramiego (twórca muzyki do filmów „Coś” i „Nie bój się ciemności”). Jak to w filmach dreszczowcach bywa, scenariusz nie zawsze jest logiczny. W wielu scenach\nnormalny człowiek uciekłby i nie wrócił, lecz nie bohater horroru, który zawsze mu-si podążać za niepokojącymi odgłosami, bądź poruszać się po ciemnym domu bez żadnego źródła światła. Gra aktorska Da-niela Radcliffa nie osiągnęła najwyższego poziomu, ale i tak wypadła nieźle biorąc pod uwagę fakt, że w ostatnich latach grał on cały czas tę samą postać. "Jak to w filmach dreszczowcach bywa, scenariusz nie zawsze jest logiczny. W wielu scenach normalny człowiek uciekłby i nie wrócił, lecz nie bohater horroru, który zawsze musi podążać za niepokojącymi odgłosami." „Kobieta w czerni” Jamesa Watkinsa jest naprawdę dobrym pokazem grozy, który powinien znaleźć się na liście filmów praw-dziwego wielbiciela horrorów. Dzięki tej produkcji Daniel Radcliffe nie będzie koja-rzył się jedynie z postacią czarodzieja z Hogwartu. Uwaga – obejrzenie seansu grozi nieprzespaną nocą! Maciej Nowotnik Nadszedł czas na dziewiątą, ostatnią podróż. Dziewiątą, bo to moja ukochana liczba, lecz zamierzam przedstawić Wam o wiele więcej zaczarowanych miejsc. Fantastyczne krainy nie kończą się przecież na tych, które do tej pory zostały tutaj zaprezentowane. By je odkryć, należy sięgnąć po niezliczone tomy niez-wykłych opowieści. Polskich i zagranicznych. A teraz trzymajcie się mocno, przed nami najbardziej szalona wyprawa w nieznane.\nWszystko zaczęło się od dwudziestu ma-gicznych pierścieni. Trzech dla elfów. Sied-miu dla krasnoludów. Dziewięciu dla ludzi. I tego jednego, o który przyszło stoczyć krwawe boje, by ostatecznie przepadł w Górze Przeznaczenia. Nim do tego dosz-ło, Śródziemie pogrążyło się w mroku i nie-pewności, prawowity władca Gondoru zagi-nął, zaś Rohan podupadał coraz bardziej. Potężny czarodziej sprzymierzył się z okrut-nym władcą Mordoru i nie powstrzymał się przed plenieniem zła, zepsucia i śmierci wszędzie tam, gdzie posłał swe liczne wojska. I do tego właśnie świata, w to miejsce pełne niebezpieczeństw, trafia dru-żyna, która jak się zdaje, jest skazana na niepowodzenie. Ucieknijmy jednak z tego miejsca przez drzwi w magicznej szafie, by znaleźć się w krainie pokrytej śniegiem i spotkać tam najbardziej niesamowite istoty, jakie tylko przyjdą nam do głowy. Oto Narnia, gdzie\nKULTURA "To świat odpowiadający na dziecięce marzenia, tak odmienny od potężnego Śródziemia."\ngadające szczury są najwspanialszymi szer-mierzami, a siłą wyobraźni możemy przy-wołać wszystko, co zechcemy. Nawet na-sze największe koszmary, o których nigdy nie powinniśmy myśleć. To świat odpowia-dający na dziecięce marzenia, tak odmien-ny od potężnego Śródziemia. Być może to opowieści dla młodszych czytelników, któ-rym nie w smak są opowieści Tolkiena – poważniejsze, o wiele cięższe i straszniej-sze, ale i starsi znajdą w nich coś dla sie-bie, być może pozwolą na powrót tego, co gdzieś się zagubiło i dadzą porwać się ma-rzeniom… …By zaraz potem wpaść do świata, gdzie żyją wiedźmini, magowie, smoki, krasnolu-dy, elfy, czasami trafi się inny potwór, jed-norożec albo zagubiony mistrel, o które go walczą wszystkie kobiety w okolicy. Przyda się trochę przekleństw, niejasności i pijac-kich burd, by zrównoważyć idealny świat dziecięcej wyobraźni, jaki przed chwilą od-wiedziliśmy. Do tego należy dołożyć jesz-cze młodocianą księżniczkę ofiarowaną ja-ko zapłata za wykonanie zadania, a historia stanie się mniej przejrzysta i o wiele bar-dziej złowieszcza, niż przed chwilą. A ponieważ stąd już niedaleko do wojen na tle religijnym, można spokojnie zawędro-wać do XV wiecznych Czech, gdzie właśnie skazano na śmierć Jana Husa i rozpoczyna się zbrojna krucjata zwolenników jego nauk. Naprawdę nietrudno, by w te potyczki wplątał się głupiutki miłośnik nie-wieścich wdzięków, gdy rozwścieczeni mężczyźni nakrywają go w łożu ze swoją krewną. Już tylko parę kroków do oskar-\nżenia o czary, udawanie się na sabaty cza-rownic i płodzenie dzieci ze szlachciankami. Wszakże z tego właśnie słynęło średnio-wiecze, gdzie łatwiej było trafić na stos niż do sal królewskich. "Hogwart i niezwykła opowieść o Chłopcu, Który Przeżył już na zawsze zajęła miejsce w historii tego gatunku, choć z pewnością trudno zaliczyć ją do klasycznych opowieści spod znaku fantastyki." Skoro zaś mowa o czarach, nie można w tym momencie zapominać o najsławniej-szym magu naszych czasów. Hogwart i niezwykła opowieść o Chłopcu, Który Przeżył już na zawsze zajęła miejsce w historii tego gatunku, choć z pewnością trudno zaliczyć ją do klasycznych opowieści spod znaku fantastyki. Nie można jednak przejść obojętnie obok Szkoły Magii i Cza-rodziejstwa, latających mioteł, państwa w państwie, czekoladowych skaczących żab i całych zastępów niestworzonych rze-czy, które w większości wszyscy poko-chalibyśmy od razu. Epilog Przemknęliśmy przez Śródziemie, gdzie wszystko tak naprawdę się zaczęło. Potem przyszło nam wstąpić do Narnii przemiesz-czając się przez zaklętą starą szafę, by stamtąd powędrować wprost do Rivii i Cin-try. Przenieśliśmy się w czasy husyckie, a potem wybraliśmy się do XX–wiecznej Anglii. Nie możemy jednak zapominać o Świecie Dysku, a także krainie, gdzie w nocy nie powinniśmy nawet marzyć o opuszczaniu runicznego kręgu. Znajdzie się też miejsce dla wielkich japońskich ro-dów. Można by wskazać także na świat w pełni zawładnięty przez magów nie ży-czących sobie żadnych przejawów nadzwy-czajnych mocy poza ich kręgami. Wymie-niać można zaprawdę w nieskończoność, jest w czym wybierać w zależności od tego, jaki dokładnie typ fantastyki kto lubi. Roz-poczynając „Władcą Pierścieni”, przecho-dząc przez „Opowieści z Narnii”, „Wiedź-mina” czy „Harry’ego Pottera”, a kończąc na „Trylogii Czarnego Maga”. Jak to się mówi – do wyboru, do koloru. Drodzy czy-telnicy, od teraz dobierajcie sobie te fan-tastyczne przystawki zgodnie z własnym uznaniem. Martyna Nowak CC by Sky1/HD Tańczą z diabłem już od siedmiu lat i powoli, ale sukcesywnie podbijają rodzimą scenę muzyczną. Mowa o zespole „Symetria”, który dzięki dwóm wydanym płytom („Primodium” z 2009 i „Niewolnicy wolności” z ubiegłego roku) oraz rzeszy fanów towarzyszących im na licznych koncertach, wygrał internetowy precasting programu „Must be the music” i miał szansę pokazać, dlaczego warto postawić na ekipę rock’n’rollujących chłopaków ze Śląska. O wrażeniach z występu w Warszawie opowiada wokalista kapeli, Grzesiek Żygoń.\nMUST BE THE MUSIC W WERSJI HARD ROCK\nJak wyglądała Wasza droga od pow-stania kapeli aż do występu w III edycji show "Must be the music"? Droga była długa (7 lat), kręta, kamienista i zawiła. Wiele upadków i wzlotów, ale cały czas na przekór wszystkiemu parliśmy do przodu. Efekt? Masa rozwalonych festiwali, dwie płyty (w tym ostatnia "Niewolnicy Wolności") cały czas w ogólnopolskiej sprzedaży, prawie dwieście koncertów i najwyższe wyróżnienie... Zdobycie serc wielu ludzi, którzy sami siebie nazywają fanami. Czy próbowaliście swoich sił w pro-gramach tego pokroju przed udzia-łem w polsatowskiej produkcji? Nie, nigdy. Ja jako wokalista gdzieś tam startowałem, ale bez większych eksce-sów. „Must Be The Music” to była nasza pierwsza tego rodzaju per-wersja. Wasza popularność, a w rezultacie również wygrana w precastingu, jest efektem udanej promocji, przywiąza-nia fanów czy innych czynników? By-liście zaskoczeni takim wynikiem? Pre–casting internetowy to był przypadek... A tak sobie to wrzucimy i co? Udało się! Szok! Setki ludzi stojących za nami, jak ar-mia głosuje na Symetrię. W efekcie musie-liśmy jechać do Warszawy na casting głów-ny jako zwycięzcy castingu internetowego. I udowodnić, że... ich nie zawiedziemy. I nie zawiedliśmy! (śmiech) Jak zareagowało na Wasz występ jury? Za dużo powiedzieć nie mogę. Do czasu\nemisji w telewizji (jeżeli w ogóle wejdziemy na emisję) obowiązuje nas tajemnica. Mo-gę powiedzieć tylko tyle, że było bardzo, bardzo ok. I jesteśmy zadowoleni. Nie dali-śmy ciała! Nie byliście onieśmieleni składem jury? Wchodzimy, staję na "krzyżyku" przed mi-krofonem, look przed siebie i siedzi czwór-ka wspaniałych. Pierwszy kontakt wzroko-wy, no i się zaczęło... Chwila rozmowy z jury i jazda, robimy swoje. Faktycznie, Kora to przecież królowa polskiego rock'n'roll'a, Elżbieta Zapendowska – bab-ka, która może z każdego wokalisty zrobić miernotę wielkości śpiewaka podsklepowe-go. Pikanterii i emocji dodaje fakt, że za chwilę prawdopodobnie oceniać Cię będzie parę milionów ludzi... Czy dzięki "MBTM" otwarły się już przed Wami jakieś drzwi, posypały się propozycje? MBTM to potężna, chyba najpotężniejsza siła medialna w kraju, jeśli chodzi o mu-zykę i talent show. W parę chwil ze zwyk-łych ludzi mogą zrobić gwiazdy, a "gwiazd-ki" zniszczyć. Pierwsze miejsce w pre–cas-tingu internetowym spowodowało, że auto-matycznie zobaczyło nas ponad 300 tysięcy ludzi (bo tyle ma facebookowy fanpage MBTM). Co za tym idzie, wielu ludzi zaczęło oswajać się z naszą muzą, słuchać innych utworów, wzrosła sprzedaż płyt, a w koń-cowym efekcie i koncerty przybrały na mo-cy. Teraz mamy 10 koncertów, a w mię-dzyczasie zaliczamy w każdym mieście lokalne rozgłośnie radiowe, zarówno te ro-ckowe, jak i całkiem popularne. Więcej będę mógł powiedzieć po trasie.\n"Choćby nie wiem, co się działo, trzeba zawsze podążać swoją, przez nikogo nie narzuconą drogą. Jeśli z niej zejdziesz - jest po Tobie, stajesz się marionetką i tracisz kontrolę nad wszystkim." Warto próbować swoich sił w takich programach? Czy ja wiem, czy warto? Każdy powinien obrać swoją drogę. Oczywiście jest to potężna promocja (jeśli uda się wejść na wizję), ale cały czas trzeba pamiętać o jednej, najważniejszej rzeczy! Zostać sobą! Choćby nie wiem, co się działo, trze-ba zawsze podążać swoją, przez nikogo nie narzuconą drogą. Jeśli z niej zejdziesz - jest po Tobie, stajesz się marionetką i tracisz kontrolę nad wszystkim. Rozmawiała: Paulina Zguda CC by tuppus CHCĘ BYĆ GWIAZDĄ\nNie zawsze możemy być utalentowni we wszystkich dziedzinach. To, że nie umiemy śpiewać, tańczyć czy zwijać języka w rurkę, wcale nie świadczy o byciu gorszym, tylko innym.\nNie dla każdego indywidualizm, jaki wyka-zuje jednostka, jest do przyjęcia. Czasami potrzeba akceptacji przez jakąkolwiek gru-pę lub bycia sławnym jest silniejsza od za-żenowania bądź strachu, że możemy głu-pio wypaść. Cytując jednego z bohaterów, dzięki którym powstaje ten artykuł: "Chciałbym zostać znany. W byciu rozpoz-nawanym fajne jest to, że swoją ideę moż-na przekazywać dalej." Zdanie niewątpliwie mądre i słuszne. Bartek, uczestnik jednej z edycji programu “You Can Dance”, stał się prawdziwą gwiazdą, choć nie przeszedł nawet pierw-szych eliminacji. Zapewne stanowi wyzwa-nie dla niejednego mentora tańca. Jednak od kwestii techniki tanecznej mamy jury. Natomiast jeśli 14–latek chce być sławny, nie powinno to nikogo dziwić, choć kiedy jako swoich idoli podaje Mansona i Ruto-wicz, można tu szukać jakichś problemów z osobowością. Polecam obejrzenie krążą- cego w Internecie filmu o wdzięcznym ty-tule "Gwiazda". Jest to występ Bartka, któ-ry zrobił wręcz ogromne wrażenie na inter-nautach. Najbardziej zaskoczył mnie ko-mentarz Cynakowej (jednej z intenautek): "Oglądałam z przerwami, bo aż sama wsty-dziłam się tego, jakie to odłamki polskiego społeczeństwa znajdują się na tym świe-cie". Zaczęłam wtedy zastanawiać się, jak tak młoda osoba może podchodzić do jednoznacznej i otwartej krytyki. Okazuje się, że Bartek ma już na swoim koncie udział w programie “Rozmowy w toku”. Wystąpił w odcinku “Gwiazdy Internetu” wraz z uczestnikiem programu “Mam Ta-lent”, słynnym Luntkiem. Na temat Luntka trudno cokolwiek powie-dzieć, ale w sieci krąży spora ilość filmików nagrywanych przez tego chłopaka, robią-cego karierę jako internetowy showman. I tak też się przedstawia. Trzeba mieć duże poczucie humoru i sporo cierpliwości, żeby\nprzebrnąć przez materiały na jego temat, ale warto. Po dociekliwym oglądaniu fil-mów trafiłam na slajdy robione przez jed-nego z fanów wschodzącej, a nierozu-mianej gwiazdy. Były tam zdjęcia z czasów, kiedy człowiek o pseudonimie Luntek był Pawłem. I, o dziwo, budził sympatię. Miły, dobrze wyglądający, uśmiechnięty. Cóż, nie mam pojęcia, gdzie się obecnie podziewa, ale dobrze by było, żeby wrócił. "Na temat Luntka trudno cokolwiek powiedzieć, ale w sieci krąży spora ilość filmików nagrywanych przez tego chłopaka, robiącego karierę jako internetowy showman. I tak też się przedstawia." Na castingu “Gwiazzda” wiedział, że nie potrafi tańczyć. Chciał być tylko sławny. Luntek nie przejął się krytyką i wciąż robi swoje. Kolejna bohaterka, która próbowała swoich sił jako tancerka, nie miała ani dys-tansu do siebie, ani poczucia wyższości. Mariola Kaniewska miała problem ze zrozu-mieniem, dlaczego jej tak dobrze zapowia-dający się talent został odrzucony. Tak dłu-go nie mogła zrozumieć, że trzeba było po-\nprosić ochronę o przyspieszony kurs nauki wychodzenia z sali przesłuchań. Cóż, na-wet zazwyczaj spokojna i miła pani Rusin stała się wtedy rzeczowa, oficjalna i zasad-nicza. Jednak komentarz Michała Piróga, który powiedział: "Twój taniec przypominał przestraszoną, nawaloną łanię", nie pozos-tawiał złudzeń. "Aż dziw, że w tych programach rodzą się też prawdziwe talenty. A jednak! Najbardziej zastanawiają mnie reakcje widowni, zarówno tej w studio jak i przed telewi-zorami, kiedy na scenę wchodzi z wyglądu kolejny kosmita." Po takiej dawce indywidualistów nieco odechciewa się oglądać tego typu progra-my. Jednak są też ludzie, którzy podbili In-ternet, a nie zrobili z siebie absolutnie żad-nego pośmiewiska, ponadto wzbudzają sympatie widzów. Jednym z moich ulubień-ców jest 16–latka z Wrocławia. Zdolna, choć czeka ją jeszcze niejedna godzina na sali treningowej, aby dojść do perfekcji. Zapadła wszystkim w pamięć jako miła, młoda tancerka, która ma problemy z fa-cetami i niebanalny śmiech. Marta jest przemiła, ale nie porwała jury do tańca tak jak Kogut, kolega Anny Muchy. Aż dziw, że w tych programach rodzą się też prawdziwe talenty. A jednak! Najbar-dziej zastanawiają mnie reakcje widowni, zarówno tej w studio jak i przed telewi-zorami, kiedy na scenę wchodzi z wyglądu kolejny kosmita. Początkowo reagujemy śmiechem, do czasu, aż taka osoba trafia do finału “X–factor” czy też “Mam Talent”. O Michale Szpaku i Madoxie można mówić dużo. Chwalić, ganić, wyśmiewać, ale ta-lentu nie można żadnemu z nich odmówić. Odnoszę wrażenie, że im dłużej oglądam podobne programy, to takich ludzi jest w nich coraz więcej. Nie chodzi o to, że kreują się na jakieś dziwadło, ale o to, że prawdziwe talenty nie potrzebują się tak wyróżniać. Mercuremu, Mansonowi, a na-wet Madonnie, pomimo ich talentu, nie było łatwo. Potrzebowali dużo siły, zapar-cia, wiary w siebie, a ponadto dobrych ludzi na swojej drodze, żeby móc wiele osiągnąć. Jeżeli obecne programy mogą ułatwić start utalentowanym ludziom, to nie powinny schodzić z anteny, jednak Luntkom, Gwiazzdom i innym Mariolom serdecznie dziękujemy za rozbawienie publiczności. Aleksandra Wojtaszak MAM TALENT CZY\nMAM WZRUSZAJĄCĄ HISTORIĘ?\nProgramy w TVN–ie są popularne i opłacalne, bo swoim faworytom ki-bicują setki tysięcy widzów. Sporo z nich wysyła SMS–y, by wspomóc ulubieńców. Niewielu wie, że nim pro-gram trafia na antenę, odbywają się tzw. „pre–castingi” przed reżyserem i producentem programu, którzy wy-biorą „freaków” i tych utalentowa-nych. Wiedzą, że lepiej sprzeda się program z niewidomą kobietą niż z dziewczynką z bogatego domu. Czy historie znane z programów typu ta-lent show służą zdobyciu większej ilości głosów? Po pierwsze: „X Factor” – zwycięzcą pierw-zej edycji był Gienek Loska (co ciekawe, naprawdę nazywa się Hienadź Łoska i po-chodzi z Ukrainy). W wieku 17 lat przepro-wadził się do Polski. Był alkoholikiem i grał na ulicy. Czy właśnie dlatego telewidzowie go pokochali? Na jednym z blogów znalaz-łam taki cytat: „Gienek Loska wygrał, bo wielu głosujących miało w pamięci lan-sowaną do bólu historię jego trudnego\nSPOŁECZEŃSTWO "Gienek przypomina nas samych, a niektórzy zauważyli nawet, że jest obdarzony świetnym głosem."\nżycia. Gienek przypomina nas samych, a niektórzy zauważyli nawet, że jest obda-rzony świetnym głosem. Wygrał jednak je-go wizerunek everymana. Chyba jako jedy-ny zwycięzca jakiegokolwiek talent show był bezdomny i występował na ulicy nawet podczas trwania programu, chociaż już wtedy cieszył się dużą popularnością. To ujęło widzów.” Z przykrością stwierdzam, że nie przekonu-je mnie ostatnia edycja programu „Mam ta-lent”. Po prostu przestało mnie interesować oglądanie ludzi, którzy biorą publikę „na li-tość”, by głosowali akurat na nich. W trze-ciej edycji na scenie zadebiutowała Magda-lena Welc, która powiedziała: „Jeżeli wy-gram, to kupię swojej rodzinie dom.” Czyż to nie urocza historia? Młoda, bo wówczas zaledwie 11–letnia dziewczynka chciała wybudować dom za wygraną. Przecież każ-dy telewidz odda głos na dziecko, a już na pewno, gdy ma ono taki głos jak Mag-da. Na deser zostawiłam „Top Model. Zostań modelką.” Niedawno skończyła się druga edycja tego programu. Nieco odbiega on od pojęcia talent show, a podchodzi pod reality show. Modelki wykonują różne za-dania, a jury je ocenia. Jeżeli któraś z nich nie chce rozebrać się do sesji, to najpew-niej odpadnie z programu. Pierwszą edycję wygrała Paulina Papierska. „Jest głupia, nie znała angielskiego, brała ludzi na litość” – to najczęściej powtarzające się opinie. Druga edycja kojarzy się głównie z Michali-ną Manios i Anną Bałon. Michalina kiedyś\nSPOŁECZEŃSTWO "Ania była najmłodszą uczestniczką programu, a pozostałe dziewczyny bardzo potępiały jej niedojrzałość."\nbyła… Michałem: „Do 18. roku życia mia-łam zarówno męskie, jak i żeńskie narządy rozrodcze. Wychowałam się na wsi, w szkole mówili do mnie Michał. Rodzice kochali mnie taką, jaką jestem. Teraz mam 22 lata i jestem Michaliną.” Manios urodziła się jako hermafrodyta. Zanim przeszła ope-rację korekty płci, wiele osób sądziło, że jest homoseksualistą. Wskazywały na to liczne przesłanki, jak sposób zachowania, poruszania i gestykulacja przy mentalności Michała. Większość osób z jej otoczenia nie akceptowało odmienności dziewczyny. „Kiedy lekarze po raz pierwszy mnie zoba-czyli, uznali, że jestem chłopcem, bo penis jest znacznie lepiej wykształcony niż piersi. Jednak dorastając czułam się bardziej ko-bietą niż mężczyzną. I dlatego cztery lata temu przeszłam operację usunięcia jąder i zmieniłam imię na żeńskie.” – przyznała Michalina w wywiadzie. Z kolei Ania jeszcze rok przed eliminacjami do programu ważyła 24 kilogramy więcej. W domu modelek pojawiły się pogłoski o jej bulimii, ponieważ miała tendencję do objadania się, po czym na długo znikała w łazience. Wkrótce sama Bałon zde-mentowała plotki – schudła z miłości do chłopaka. Codziennie ćwiczyła po 4 goo-dziny dziennie i zrezygnowała ze sma-kołyków. Jej drugą zmorą jest dziecinność. Ania była najmłodszą uczestniczką pro-gramu, a pozostałe dziewczyny bardzo potępiały jej niedojrzałość. Szczęśliwie podczas ostatnich odcinków kręconych w Paryżu, Ania przestała się „pieścić”\ni skończyła się użalać nad sobą i błęda-mi, które popełniała w programie. "W trzeciej edycji "Mam Talent" na scenie zadebiutowała Magdalena Welc, która powiedziała: „Jeżeli wygram, to kupię swojej rodzinie dom.” Czyż to nie urocza historia?" W drugiej edycji finał programu był pełen emocji. Nikt nie był pewien, czy wygra Ol-ga Kaczyńska, czy Ania Bałon. Jednak spo-rą oglądalność zapewniły z pewnością licz-ne wypowiedzi tej drugiej, jak na przykład: „Chciałabym cofnąć czas i wziąć tą książkę, i jeszcze raz to wszystko rozegrać. Wszyst-ko przepadło.” Historie prezentowane w takich progra-mach mają przykuć naszą uwagę i nie poz-wolić nam przełączyć telewizora na inny kanał. W istocie oglądalność jest wysoka. Zatem jaki nowy program trafi na jesienną ramówkę TVN–u? Wkrótce się przekonamy. Aleksandra Mudel CC by SebastianDooris CZYLI REŻYSEROWANE KŁÓTNIE W TELEWIZJI\nSPOŁECZEŃSTWO CC by Andreja\nMimo, iż niektóre programy telewi-zyjne dobrze nadają się do wypro-mowania młodych talentów, to jed-nak większą uwagę gawiedzi zalega-jącej przed telewizorami i internau-tów, którzy nie mają nic lepszego do roboty, niż przekopywanie Internetu w poszukiwaniu nowych ploteczek o swoich ulubionych celebrytach, przykuwają sprzeczki pomiędzy juro-rami, niekiedy celowo wyreżyserowa-ne, tylko po to, by przyciągnąć przed telewizory większą liczbę widzów. Telewizyjne show typu „Mam talent”, „X Factor” czy „Must be the music” powołano w celu wyłonienia spośród rzeszy artystów–amatorów tych, których telewizja mogłaby wypromować na nowych idoli popkultury. O powodzeniu takich działań świadczy ilość koncertów, jakie daje teraz Gienek Loska, zwycięzca programu „X Fac-tor”, który dawniej grywał za miedziaka po\nSPOŁECZEŃSTWO "Jedną z sześciu złotych zasad sterowania odbiorcą jest przecież karykaturowanie rzeczywistości."\nmiejskich rynkach, czy choćby niesłabnąca popularność Szymona Wydry i Eweliny Flin-ty – uczestników pierwszej edycji dawnego „Idola”; programu, który był pewnym no-vum w branży tego typu, a których jest te-raz na pęczki. Jednakże portale interneto-we zajmujące się plotkami z życia celebry-tów, rzucające natrętnymi tytułami typu „Doda bez majtek” i regularnie zaśmiecające nam skrzynkę mailową, wy-nalazły sobie nową rozrywkę, którą jest podawanie informacji o osobistych spię-ciach pomiędzy jurorami i która, o dziwo, ma rzesze żywo zainteresowanych czytel-ników. Jednym z takich nagłośnionych incydentów była ostra sprzeczka, do której doszło mię-dzy obsadą „Tańca z gwiazdami”, a o której swego czasu rozpisywały się por-tale plotkarskie, takie jak pomponik.pl, pu-delek.pl, a nawet część poważnych portali informacyjnych. Mianowicie juror Janusz Józefowicz rzucał mięsem w prowadzącego program Piotra Gąsowskiego za to, że ten ośmielił się przerwać mu wypowiedź za-proszeniem widzów na reklamy. Gąsowski bronił się, że dostał wiadomość na słuchawki o nadchodzącym czasie rekla-mowym, ale obrona ta nie była także od-malowana kwiecistą polszczyzną. Potem Józefowicz miał spięcie jeszcze z zasiada-jącą w jury Iwoną Pavlovic, z którą poróż-nił się o występ taneczny Michała Szpaka (nawiasem mówiąc, znanego z programu „X Factor”) i demonstracyjnie dał mu dzie-sięć punktów, kiedy pani Pavlovic wyciąg-nęła jedynkę. Przytaczając wyżej opisaną\nsytuację portal ochyachy.pl popełnił tym samym niesamowity PR–owy błąd, gdyż w leadzie… napisał niewygodną prawdę, którą niechcący mógł otworzyć oczy niek-tórym czytelnikom, a mianowicie: „Wszyst-ko wskazuje na to, że konflikt nie jest wy-reżyserowany”. Tym samym dał do zrozu-mienia, że większość tych wszystkich sy-tuacji z kłótniami jurorów służy jedynie manipulacji widza, co nie jest żadną no-wością. Jedną z sześciu złotych zasad ste-rowania odbiorcą jest przecież karykaturo-wanie rzeczywistości i stwarzanie pozorów rzeczywistości innej niż ta, która jest na-prawdę. Kulisy takich zachowań w jednym z wywia-dów radiowych odsłonił Nergal, który wspólnie z Andrzejem Piasecznym piasto-wał stanowisko jurora w pierwszej edycji „Voice of Poland”. Jak powiedział w roz-mowie z dziennikarką, sąsiedzi często za-czepiali go i mówili: „Adam, dobrze mu powiedziałeś, temu Piaskowi, bo głupoty gada. Ale mu pocisnąłeś!” Tymczasem Ner-gal stwierdził, że prywatnie bardzo się z Piaskiem lubią, a te droczenia się są ele-mentem pewnej gry scenicznej. Na pyta-nie, czy kolejne telewizyjne show ma słu-żyć promowaniu nowych talentów, czy lan-sowaniu stronniczych jurorów, musimy jed-nak odpowiedzieć sobie sami. Krzysztof Socha\tCC by missyward CASTINGI?\nSPOŁECZEŃSTWO: WYWIAD SPOŁECZEŃSTWO: WYWIAD\nMarcin „Vader” (22) jest studentem polonistyki na wydziale Uniwersytetu Rzeszowskiego i częstym uczestnikiem eliminacji do różnego rodzaju programów rozrywkowych. Na swoim koncie ma też castingi do produkcji takich jak „Must Be The Music” i „Mam Talent”. Jesteś stałym bywalcem wszelkiego rodzaju castingów. Skąd właściwie pomysł na udział w tego typu show? Czemu akurat one? W gronie swoich znajomych na ogół jestem postrzegany jako człowiek wesoły, pozy-tywnie nastawiony do życia, lubiący od czasu do czasu zrobić sobie z czegoś przy-słowiowe jaja. Poza tym uważam, że w życiu należy doświadczyć czegoś cie-kawego, czegoś, co będzie się wspominać kiedyś po latach. Dlatego, choć to może wydać się dziwne, do „Must Be The Music” czy „Mam Talent” nie wybrałem się z czymś konkretnym, był to raczej czysty spontan. Po prostu usłyszałem, że w Rze-szowie, gdzie aktualnie studiuję, ma się od-być pre–casting do „MBTM”. Mój kolega wybierał się na niego ze swoim zespołem, pomyślałem więc, że też spróbuję, bo takie wydarzenie może być naprawdę ciekawym przeżyciem. Napisałem piosenkę i wyruszy-łem w drogę. Nie przeszedłem dalej, ale samo show pozytywnie mnie oszołomiło, poznałem osobiście wokalistę Pectusa i zwyczajnie chciałem więcej. Potem przy-szedł czas na „Mam Talent”, w którym spa-rodiowałem głosy innych, co ponoć całkiem nieźle mi wychodzi - i, o dziwo, dzięki temu stanąłem nawet przed obliczem słynnej trójcy Chylińska–Kozyra–Foremniak w ubie-głorocznej edycji! I nawet się nie\nobejrzałem, gdy wkrótce zdałem sobie sprawę, że ci ludzie, ta atmosfera oczeki-wania na swoją kolej, adrenalina, możli-wość poznania osób, które dotychczas oglądało się jedynie w telewizji… to wszystko zwyczajnie uzależnia i bardzo mi się podoba. „Mam Talent” również nie przyniósł większych osiągnięć? Tym razem poszło już lepiej, zostałem za-kwalifikowany do drugiego etapu i zapro-szony do Katowic. Pani Małgosia i pan Ro-bert zgodnie orzekli, że bardzo pozytywna ze mnie osoba. Pani Agnieszka dodała, że mój czas jeszcze nie nadszedł, ale na pew-no jeszcze kiedyś się zobaczymy (śmiech). Tak czy siak, wrażenia były niesamowite. I co mnie dziwi najbardziej: do pierwszego programu znacznie lepiej się przygotowywałem. A o udziale w „Mam Ta-lent” zdecydowałem w ostatniej chwili przez zwykłą ciekawość i chęć porównania wrażeń, „repertuar” układałem sobie w po-ciągu. No, ale może tak to już jest, że cza-sem lepiej wychodzi nam to, na czym nam mniej zależy (śmiech). Przejdźmy na moment do teorii: mówisz o pre–castingach i castingach – czym one się różnią? Pre–casting to spotkanie wstępne z reali-zatorami programu, na które w zasadzie może przyjść każdy, kto chce spróbować swoich sił i przedstawić własne umiejęt-ności w danej dziedzinie. Czasami odbywa się to pod okiem prowizorycznego jury, czasem kandydaci zostają zwyczajnie na-grywani w czasie swoich „5 minut”. I wówczas, jeśli przejdą pomyślnie\npierwsze przesłuchanie, dostają się na cas-ting wyższego szczebla – już ten właściwy, który po 2 czy 3 miesiącach nagrań można obejrzeć w telewizji. A w telewizji, jak to bywa, wszystko jest piękne i dopracowane: publicz-ność jednym głosem płacze lub wi-watuje, uczestnicy spokojnie czekają na swoją kolej i spontanicznie ma-chają do kamery. Tak samo jest w rzeczywistości? Niezupełnie. Samo show, jakie uczestnicy prezentują, zawsze jest czymś prawdzi-wym. Jednak jeśli przyjrzymy się bliżej or-ganizacji, stwierdzimy, że nie wszystko jest tak spontaniczne i szczere. Na przykład na jakieś 2 godziny przed rozpoczęciem pro-gramu widownia (złożona głównie z rodzi-ny i znajomych towarzyszących uczestnikom) jest odpowiednio sterowana i szkolona przez obsługę techniczną, która grzecznie wyprasza tych, którzy nie potra-fią „dostosować się” do ogólnie panujących wymogów zachowań. I tak w czasie nagra-nia publiczność wiwatuje, kiedy organiza-torzy stwierdzą, że podczas danego wystę-pu należy wiwatować, lub wygwizduje, jeśli uczestnik okaże się kiepski. Co do samych uczestników: trzeba zaznaczyć, że kamera rejestruje tylko te ujęcia, na których tłum wygląda wesoło i spokojnie. A to choćby ze względu na czas trwania takiego castingu (czyli od kilku do kilkunastu godzin) czy niektóre panujące na nim zasady, zwy-czajnie nie jest prawdziwe. Co masz na myśli? Jest kilka rzeczy, które już na wstępie dają potencjalnemu uczestnikowi niemiłego\nkopniaka. Po pierwsze, kolejki do takich pre–castingów są ogromne, a organizato-rzy nie zawsze bywają uprzejmi dla ochot-ników. Nie każdemu uda się też dostać do budynku przed jego zamknięciem, co po-woduje coś w rodzaju wyścigu szczurów: część osób niemal tratuje się nawzajem, byle tylko dostać się do środka. Inni re-zygnują zupełnie, zniechęceni widokiem takiej sytuacji. Kiedy po takim spotkaniu znajomi pytają mnie, jak było, często żar-tuję, że sam fakt „dopchania” się na prze-słuchanie powinien być uważany za wy-graną. Potem następuje zazwyczaj cały szereg formalności, przyklejanie numer-ków, uzupełnianie formularzy – i tu kolejna ciekawostka: jeśli ze swoim talentem przej-dziemy do następnych etapów, telewizja, która emituje program, w pewnym sensie zastrzega sobie prawo do czerpania pro-fitów z naszego wizerunku, skoro już nas „wynalazła”. Przynajmniej według mnie nie jest to zbyt sprawiedliwe czy miłe. Zatem według Ciebie wiele można zarzucić takim programom pod względem realizacji. A jak oceniasz samych uczestników? Cóż, na castingach można spotkać szerokie spektrum ludzkich charakterów – od mało-latek przechwalających się swoimi nieza-przeczalnymi zdolnościami, do zbytnio zadufanych w sobie osobników, którzy „wiedzą, po co tam są” i nie tracą swojej energii na zbędny, według nich, popis. Ale na szczęście zdarzają się też tacy, z któ-rymi śmiało można przegadać te kilkanaście godzin, śmiejąc się przy tym niemal bez przerwy. Poznałem tam na-prawdę wielu wspaniałych ludzi, z niektó-rymi utrzymujemy kontakt do dziś. Mimo wszystko, takie emocjonujące przeżycia w pewien sposób łączą. Fakt, stres jest chyba niemały… Oj, niemały. Jako dziecko występowałem już przed mniejszą lub większą publicz-nością i zawsze wydawało mi się, że takie prezentowanie siebie przed kamerą nie może już być dla mnie czymś strasznym. Ale wizja wyjścia na scenę w momencie, kiedy zaczynam zdawać sobie sprawę, że tym razem może zobaczyć mnie cała Pols-ka, paraliżuje całkowicie. Na szczęście, kie-dy przychodzi sam moment występu, pani-ka powoli mija. Mija na tyle, że już zbieram ekipę do następnego „Mam Talent” (śmiech). Rozumiem więc, że mimo odczucia pewnego zawodu względem tych pro-gramów, nadal masz ochotę konty-nuować swoją przygodę. Dlaczego? Przede wszystkim dla samej przygody właśnie i zbierania niesamowitych wspom-nień, bo takie one są. Chciałbym kiedyś móc poopowiadać wnukom, jakiego miały szalonego dziadka (śmiech). No i może ja-kaś nieśmiała nadzieja, że w plastikowym świecie neonowych świateł jest też gdzieś miejsce dla takiego pozytywnego świra jak ja. I choć trudno to racjonalnie uzasadnić, naprawdę to lubię! Rozmawiała: Faustyna Cisło .KOMPLEKS\nFranciszek Smuda. To nazwisko po-winno być znane każdemu, kto oglą-da czasem telewizję. Nie wspominam o tych, którzy na co dzień interesują się sportem. Dla mniej zorientowa-nych powiem, że jest to nasz wybawi-ciel i cudotwórca, człowiek, który po objęciu prowadzenia narodowej rep-rezentacji w piłce nożnej, miał czynić swoje słynne cuda. Samozwańcza gwiazda. Można powiedzieć między-narodowa, w końcu swoją karierę zaczynał za zachodnią granicą wtedy jeszcze PRL–u. Nadmuchane sukcesy w polskiej ekstraklasie i znikome na arenie międzynarodowej. Tak, proszę państwa! To właśnie ten człowiek zrzucił ze stołka byłego trenera Realu Madryt, chyba najlepszego, jakiego do tej pory mieliśmy. Przejdźmy jednak do teraźniejszości. Pols-ka piłka nożna słynie głównie z porządnych bramkarzy. Mamy ich naprawdę sporą grupkę, grają w silnych klubach. Szczęsny, Fabiański, kiedyś Jerzy Dudek. Ale to nie o nich mi chodzi. Na tę chwilę słupków re-prezentacji strzeże z ogromną ambicją Wojciech Szczęsny. Bramkarz bardzo do-bry, choć jeszcze młody i niedoświadczony. Mamy jednak kogoś, kto posiada to doś-wiadczenie, jest ograny, ma talent i przede wszystkim ogromną charyzmę. Człowiek, który spokojnie mógłby być kapitanem na-szych Orzełków. Zawodnik, który ponoć w lidze, w której gra, ustępuje tylko legen-darnemu Buffonowi. Artur Boruc. Słuch po nim zaginął – przynajmniej ten reprezenta-cyjny. Oficjalnym powodem wyrzucenia go z reprezentacji jest nieodpowiednie zacho-wanie na pokładzie samolotu, którym re-prezentacja wracała do Polski. Pijaństwo, chamstwo i krzyki. A jak jest naprawdę? Moim zdaniem był to tylko pretekst. Jak wiemy, Boruc to osoba dosyć\nkontrowersyjna. Franciszek Smuda po prostu bał się go. Nie chciał dopuścić do tego, że ktoś podważy jest autorytet. "Jak to w naszym kraju bywa, (...) człowiek nie posiadający osobowości i kwalifikacji, kieruje drużyną, która reprezentuje nasz sport narodowy." Z jednej strony trudno mu się dziwić, ale z drugiej? Nasza reprezentacja do najsil-niejszych nie należy i nie może sobie poz-wolić na wyrzucanie z niej najlepszych za-wodników. W tej sytuacji selekcjoner Smuda zachował się zupełnie nieprofe-sjonalnie, kierując się w powołaniach wła-sną dumą i sympatiami, zamiast umieję-tnościami zawodnika. Boruc wyciągnął rękę na zgodę, a mimo to Smuda ją odrzucił. Dlaczego? Bo musiałby panować nad kimś, kto jest tzw. samcem alfa. Wniosek jest prosty. Jeżeli ktoś nie potrafi zapanować nad piłkarzem, to znaczy, że nie powinien pracować w tym fachu. Należy dodać, że wraz z Borucem wyrzucony został Michał Żewłakow, który był kapitanem i wstawił się za Arturem. Naszej reprezentacji bra-kuje kogoś, kto w szatni potrafiłby poro-zmawiać z kolegami, przemówić im do roz-sądku. Po Franciszku Smudzie nie można się tego spodziewać, gdyż jego umieję-tność mówienia po polsku jest dosyć słaba, nie wspominając o tym, że Franz nie spełnia podstawowego warunku bycia\ntrenerem, a mianowicie nie posiada matury. Jak to w naszym kraju bywa, oko na ten fakt zostało przymknięte i człowiek nie posiadający osobowości i kwalifikacji, kieruje drużyną, która reprezentuje nasz sport narodowy. "Czerwcowe EURO będzie kolejną porażką, a wcale nie musiało tak być." Musimy się z tym pogodzić. Czerwcowe EURO będzie kolejną porażką, a wcale nie musiało tak być. W składzie reprezentacji mamy kilku zawodników, którzy grają na solidnym europejskim poziomie, jak choćby trójka z Dortmundu. Błaszczykowski, Le-wandowski i Piszczek. W Niemczech cieszą się ogromnym szacunkiem, a w repre-zentacji nie grają najlepiej. Świadczy to jedynie o tym, że mamy słabego selek-cjonera. Sytuacja z Arurem Borcuem naj-lepiej oddaje obraz tej sytuacji. Nam, kibi-com, pozostaje mieć nadzieję, że kiedyś w końcu zniknie werbowanie zawodników do reprezentacji na podstawie przyjaźni za-miast talentu, a selekcjoner będzie odpo-wiedzialny za to, co robi. Maciej Dziubiński CC by Piotr Kucza CC by drabikpany\nTYDZIEŃ W OBIEKTYWIE TYDZIEŃ W OBIEKTYWIE WIOSNA fot. Dorota Stach fot. Roksana Grzmil fot. Agata Andrzejak


51 z 60 wśród 223 recenzji\nPrzepyszne jedzenie. Kaczka i schabowy naprawde warte polecenia. Na pewno tu jeszcze wrocimy. Polecam !\nByliśmy tu wczoraj. Zamawialismy 2grillowanych piersi.wszystko smaczne.dziekujemy młodemu kucharzowi za pyszności. Gorąco polecamy.Ocena maksymalna.\nRocznica wyśmienita ;-)\nJedna z najlepszych restauracji w Wawie...Jedzenie przepyszne...Kaczka tak jak powinna być..masywna i smaczna :-D...schabowy wielki i również pyszny....Obsługa klas 5*....Miło..sympatycznie i wyjątkowo....Wielkie dzięki za miły wieczór!!!!!....Dziękujemy ;-)\nJedzenie dobre, ale trzeba się postarać o szczegóły...\nPosiłki były dobre, brakuje mi tylko jakiegoś wyboru jeśli chodzi o surówki i dodatki, bo "pomidor i ogórek" to trochę mało. Kelnerzy chociaż mili i serdeczni, to widać, że to jeszcze niezbyt doświadczone dzieciaki. I chociaż atmosfera jest miła to do ogródka zdarzają się przychodzić......Więcej\nGeneralnie dobrze chcociaż jest miejsce na rozwój. Ogródek ładny, widoki przyjemne dla oka. Zamówiliśmy: tatara - w smaku ok, natomiast wyglądał na mielony a nie na siekany golonke- bez zarzutu, kruchość i smak pierwsza klasa - warto! kaczkę- skłamałbym gdybym napisał że była wysuszona, chociaż...Więcej\nJak zwykle udany wieczór\nMałe restauracje mają swój urok i klimat, który ja uwielbiam. Dobre jedzenie, miła obsługa i "kropelka" wiśniówki w prezencie na deser, to niezaprzeczalne atuty tego lokalu. Jeśli ktoś chce przytulnej atmosfery, dobrego jedzonka i profesjonalnej obsługi to z całego serca POLECAM!\nChodźmy do Portretowej często. Zawsze jest miła i pomocna obsługa. Właścicelka przesympatyczna. Jedzenie bardzo smaczne. Atmosfera ciepła. Ogólnie bardzo polecam.\nNaciągana Trójka za ładne miejsce. Kelnerzy grają w karty podczas gdy my czekaliśmy na rachunek, choć kelner był sympatyczny. Salatka z krewetkami w sosie różowym w nim pływała. Karkówka strasznie żylasta, ciężko się ją kroiło nie wspominając o spożyciu. Nie mieliśmy podstaw aby zostawić napiwku.Więcej\nAutorem odpowiedzi dotyczącej tej recenzji jest: katarzyna k, Właściciel, Restauracja PortretowaOdpowiedź udzielona 29 sierpnia 2016\nWitam . W mojej restauracji jest monitoring i zapewniam że nikt nie gra w karty.szkoda żę państwo nie pomyśleli że to goście zostawili na stoliku .ą co do karkówki to wiadomo że to nie jest chude mięso.sałatki polewamy sosem różowym ale tylko trzy łyżki i...Więcej\nMiły wieczór na Starym Mieście\nMiła mała restauracja niedaleko Starego Miasta.Plusem miejsca jest wystrój -piękne obrazy przedstawiające Warszawę w różnych momentach dziejowych. Nasz stolik zrobiony był... ze starej maszyny do szycia, a na nim znajdowała się wyszywana serweta. Domowo, ale jak dla mnie trochę za mało miejsca na nogi. Lokal...Więcej\nPorcje jedzenia naprawde duże.Smaczne typowo polskie dania.Golonka jak u mamy w domu.Zdecydowanie polecam.


10 Najlepszych Ofert na Brykiet Drzewny w Lipsku, 2019\nNajlepsze Oferty na Brykiet Drzewny w Lipsku, 2019\nPo prostu zleć prace dotyczące palenia brykietem drzewnym specjalistom z miejscowości Lipsko. Urzekną Cię swoimi kompetencjami i doświadczeniem. W okolicy powiatu lipskiego są jednymi z najlepszych. Mają propozycję dla każdego - skontaktuj się i sprawdź, nie pożałujesz.\nKonkurencyjna cena i rzetelna realizacja powierzonych prac to najważniejsze cechy firmy Kris, której specjalnością jest palenie brykietem drzewnym. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą - nie pożałujesz.\nGdy poszukujesz najlepszej oferty brykietu kominkowego w okolicy Ostrowca Świętokrzyskiego, zatrudnij profesjonalistów w branży. JW TRADE wykorzysta swoje kompetencje i złoży Ci zacną propozycję. Więcej informacji otrzymasz po kontakcie, dlatego nie zwlekaj.\nSzukasz ekspertów od sprzedaży brykietu drzewnego w miejscowości Ostrowiec Świętokrzyski lub w rejonie powiatu? Jeszcze dziś skontaktuj się z nimi, aby uzyskać więcej informacji.\nStarasz się odnaleźć godnego uwagi specjalistę z zakresu fantastycznego palenia brykietem drzewnym z powiatu opolskiego, dzięki któremu szybko zrealizujesz swoje cele? Firma Stampol jest Twoim rozwiązaniem. Skontaktuj się natychmiast po więcej szczegółów - nie będziesz żałować.\nDrugiego takiego dostawcy nie znajdziesz na terenie powiatu grójeckiego, więc jeśli szukasz rewelacyjnego brykietu do kominka to od razu zobacz Inter-Line. Chwyć za telefon i skontaktuj się, a otrzymasz wycenę, która z całą pewnością będzie godna Twojej uwagi.\nSkoro chcesz dokonać zakupu markowego brykietu dębowego to PELLETHURTOWNIA.PL z całą pewnością spełni Twoje oczekiwania. Spełniają wymagania nawet najbardziej wymagających Klientów, dlatego to doskonały wybór.\nDotarcie do dobrego brykietu opałowego nie jest łatwą sprawą, dlatego nie zwlekaj - profesjonaliści z PPUH "TRAK" Sp. z o.o. T.Kwaśnik, Z. Przerwa doradzą Ci i znajdą spełniające Twoje oczekiwania rozwiązanie. Umów się na rozmowę już teraz i poznaj ofertę.\nFirma ZD Zadobrze prowadzi sprzedaż brykietu drzewnego na terenie Powiatu Radomskiego i pobliskich miejscowości. Skorzystaj z doradztwa naszych znawców i już dziś otrzymaj markowy brykiet drzewny do kominka w korzystnej cenie. Wystarczy, że zadzwonisz, a otrzymasz ofertę, która na pewno zrobi na Tobie dobre wrażenie.\nChcesz znaleźć dobrego partnera do realizacji swoich planów? DREWUP Sp. z o.o. z Powiatu Radomskiego będzie najszybszą drogą. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą - nie pożałujesz.\nSzukasz cen, cenników, kosztów lub kosztorysów brykietu drzewnego? A może interesuje Cię najtańsza oferta w Lipsku? Złóż zapytanie, a dostawcy brykietu drzewnego z Lipska sami prześlą Ci wyceny.\nInne pobliskie usługi: brykiet Mińsk Mazowiecki, drewno w balach Mława, węgiel na raty Otwock\nDobry brykiet opałowy z dostawą pod drzwi to standardowa metoda pracy Kop-Bud, dzięki której będziesz w pełni rad. Określ czego potrzebujesz, aby otrzymać dobrą ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nKażdy, kto poszukuje brykietu drzewnego do kominka musi już teraz zgłosić się do do dostawcy Age Energy i zobaczyć na własne oczy ich niskie ceny oraz korzystne warunki dostawy. Zarezerwuj termin już teraz!\nFirma Biolife świadczy swoje usługi w bardzo przystępnej cenie. Koncentruje się na Klientach z miejscowości Radom i z sąsiednich miast. Dłużej nie trać czasu i zadzwoń od razu - gwarantujemy, że będziesz zadowolony!\nPoszukujesz dobrego brykietu drzewnego do kominka w miejscowości Radom lub na terenie powiatu i wymagasz atrakcyjnej ceny? Zadzwoń teraz i poznaj ofertę - nie będziesz żałować.\nSzukasz dobrej firmy od produkcji brykietu? Trafiłeś w dobre miejsce - PHU Barbara Natorska jest do Twoich usług. Będziesz się cieszyć z dobrze wydanych pieniędzy. Otrzymaj propozycję już teraz i przekonaj się co firma może Ci zaproponować.\nJeśli interesują Cię opinie na temat brykietu drzewnego, szukasz porad lub ofert skontaktuj się ze specjalistami z Lipska. Otrzymasz fachową pomoc oraz oferty na zakup potrzebnych Ci towarów. Już teraz wyślij zapytanie do profesjonalistów z Oferteo i poznaj najlepsze rozwiązania.\nEKO-HURT S.C. oferuje swoje usługi dbając o szczegóły i zadowolenie Klientów. Skupia się na Klientach z powiatu Radom i okolic. Zdecyduj się szybko - zadzwoń i otrzymaj wstępną propozycję współpracy, która Cię usatysfakcjonuje.\nTen, kto poszukuje brykietu do kominka winien niezwłocznie zgłosić się do WĘGLO-STAL i zobaczyć na własne oczy ich dobre ceny oraz najwyższą jakość towaru. Tylko krok dzieli Cię od uzyskania świetnej wyceny - zobacz!\nChcąc dotrzeć do brykietu dębowego spotkasz wiele firm, które mają ofertę dla Ciebie, ale Pell Mar.Eko nia ma konkurentów. Aby uzyskać dopasowaną ofertę skontaktuj się od razu - warto.\nChcąc dotrzeć do brykietu opałowego trafisz na firmy, które mają ofertę dla Ciebie, ale Ivax przebije je wszystkie. Ledwie chwila dzieli Cię od uzyskania atrakcyjnej oferty - zobacz!\nJeżeli szukasz ceny usług względem jakości wykonania to profesjonaliści z WOMAR są dla Ciebie stworzeni. Mają ofertę dla każdego - zadzwoń i sprawdź.\nFirma Ceramik-art oferuje sprzedaż brykietu drzewnego na terenie Lublina i okolicznych miejscowości. Skorzystaj z doświadczenia naszych fachowców i już dziś otrzymaj tani brykiet drzewny do kominka w atrakcyjnej cenie. Jeszcze dziś umów się z nimi na rozmowę, aby otrzymać ofertę.\nZnalezienie markowego brykietu dębowego jest trudniejsze niż może się wydawać, ale Veroks Trade Spółka z o.o. na sto procent pomoże Tobie w znalezieniu właściwego produktu. Zaledwie chwila dzieli Cię od dostania atrakcyjnej propozycji - skontaktuj się!\nWłaśnie wybierasz sprawdzonego partnera, dzięki któremu osiągniesz swój cel? AJP SP.Z.O.O. jest na to najlepszym rozwiązaniem. Szczegółową ofertę otrzymasz po kontakcie, dlatego nie zwlekaj.\nJeżeli planujesz zakup taniego brykietu dębowego to Z.W.O.N. Bracia Mrozik Sp.j. na pewno spełni Twoje oczekiwania. Jeszcze dzisiaj zadzwoń do nich, aby uzyskać szczegółowe informacje.\nGreen West Industial z rejonu Lublina jest najlepszy w dostarczaniu pierwszorzędnego brykietu bukowego w konkurencyjnej cenie każdemu nabywcy, zapewniając przy tym liczne metody płatności. Umów się na rozmowę od razu, aby uzyskać więcej szczegółów.\nKolejnego takiego dostawcy prędko nie znajdziesz na terenie Lublina, więc jeśli szukasz idealnego brykietu drzewnego do kominka to bez wahania zobacz MBJ Sp z o.o.. Umów się na rozmowę jeszcze dziś, a otrzymasz dopasowaną ofertę.\nJeśli jeszcze poszukujesz profesjonalistów od produkcji brykietu to skorzystaj z wieloletniego doświadczenia Kloc T. & S. Drewno Międzynarodowo + + + ( e. ). Lublin i pobliske miasta to teren, na którym koncentrują swoje działania. Zadzwoń, aby otrzymać ofertę.\nFirma Kambry prowadzi sprzedaż brykietu drzewnego na terenie Lublina i okolicznych miejscowości. Skorzystaj z wiedzy naszych specjalistów i już dziś otrzymaj tani brykiet opałowy w atrakcyjnej cenie. Żeby poznać szczegółową wycenę skontaktuj się dziś - to Ci się opłaci.\nChcąc dotrzeć do brykietu do kominka trafisz na wiele firm, które mają ofertę dla Ciebie, ale TJMobile nie ma sobie równych. Wyczerpującą ofertę otrzymasz po kontakcie.\nSDK z miejscowości Lublin specjalizuje się w oferowaniu opłacalnego brykietu drzewnego do kominka w korzystnej cenie każdemu Klientowi, zapewniając przy tym dogodne metody realizacji płatności. Podejmij decyzję od razu - przedzwoń i otrzymaj wstępną wycenę, która przypadnie Ci do gustu.\nSzukając brykietu dębowego znajdziesz wielu sprzedawców, którzy mają ofertę, ale to SNS Karpaty Wood Sp. z o.o. nie ma sobie równych. Chwyć za telefon i skontaktuj się, a otrzymasz ofertę, która na pewno zrobi na Tobie dobre wrażenie.\nGdyby się okazało, iż nie masz czasu na poszukiwanie profesjonalistów od bezkonkurencyjnej sprzedaży brykietu drzewnego to już nie musisz zawracać sobie tym głowy. Ankol dobierze ofertę specjalnie do Twoich potrzeb. Już teraz określ czego potrzebujesz, aby otrzymać dobrą ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nPodobne zlecenia: kupię brykiet drzewny Lipsko


Budowlana wpadka Niemiec. Wizytówka Berlina do remontu - Świat - Najnowsze informacje z Europy i ze świata - polityka, komentarze, dyskusje dziennik.pl\nIrytację wywołała w Niemczech informacja o tym, że główny dworzec kolejowy w Berlinie wymaga poważnego remontu. Nowoczesny budynek oddano do użytku zaledwie 7 lat temu. W mediach słychać już o budowlanej fuszerce.\nBerliński dworzec kolejowy to jedna z wizytówek stolicy. Jego budowa trwała 11 lat i pochłonęła ponad miliard euro. W 7 lat od otwarcia wielopiętrowa konstrukcja wymaga jednak remontu.\nOkazuje się, że materiały wykorzystane do budowy jednego z poziomów dworca są za słabe. Na naprawę trzeba będzie wydać około 25 mln euro. W dodatku, cześć dworca trzeba będzie zamknąć na kilka miesięcy.\nNiemieckie media przypominają, że to nie pierwsza budowlana wpadka towarzysząca dużej niemieckiej inwestycji. Słynna jest już budowa wciąż nieczynnego nowego berlińskiego lotniska, które miało działać już dwa lata temu. Koszt jego budowy sięgnął już 4 mld euro, choć według planów miały wystarczyć 2 mld. Spektakularną wpadką jest także budowa nowej filharmonii w Hamburgu. Szacuje się, że inwestycja pochłonie siedem razy więcej pieniędzy niż zakładał kosztorys.\nTak szalał prezydent Gruzji. Oto lista wydatków Saakaszwilego przeczytaj »\nTagi: budowy, Berlin\nszukali, szukali i znaleźli. Niemcy też mają lewusów. To teraz krytyka naszych budowlańców nie ma sensu. W Niemczech mają podobnie.\nNO, NARESZCIE POZBEDA SIE BABSKA, NIEROBA\nNiemcy, Niemcy, ciągle Niemcy, czyżby właścicielami polskojęzycznych gazet są Niemcy?\n~Gottlieb, dawniej Bogumił\nPodatnicy Generalnej Guberni zapłacą! Heil Merkel!\nZgadzam się, że oszustom chodzi o nasze rozpadające się stadiony na mistrzostwa Europy w piłce nożnej. W nas się wali ? A Murzyny w Afryce to chodzą bez majtek.\njaki q.. dworzec na zdjęciu jest brama gupolu\nPewnie budowali fachowcy z PO !\npolscy budowlancy pojechali do UK :)\nTak bedzie coraz częściej : nikogo nie interesuje KONTROLA PRODUKTU, ale KONTROLA PRUDUCENTA!\nFachowcy z PO cos tam zbudowali za to PiS destrukcja wszystko chce zaslonic jak magik KOPERFIELD mowiac ze nic niema. POMNIKI budowac na kazdej ulicy, powiedza ze to zlosliwosc "" Ryzego"" Tak zle i tak niedobrze.


Almeria przewodnik - pogoda, mapa, zwiedzanie, zabytki\nAlmeria przewodnik - pogoda, mapa zabytki\nNa hasło Hiszpania, wielu zdaje się przychodzić na myśl corrida, czy flamenco, kiedy tak naprawdę kraj ten przyciąga każdego roku coraz większe rzesze turystów z całego świata, spragnionych morskich uciech dla ciała, jak i zabytkowych uciech dla duszy. A trzeba wiedzieć, że zabytków w Hiszpanii nie brakuje. Doskonałym dowodem tego jest Almeria - miasto położone w południowo-wschodniej części Hiszpanii, przeszło 400km od Madrytu.\nPołożona u podnóża Gór Betyckich Almeria to jednocześnie przepiękny rejon nad Morzem Śródziemnym. Jego łagodny klimat, ze średnią temperaturą roczną na poziomie 18 stopni Celcjusza to wręcz idealne warunki do uprawy warzyw i owoców cytrusowych, którą szczycą się mieszkańcy. Dokonując rocznej analizy średnich temperatur dobowych wnioskować należy, iż w Almerii dominuje pora wiosenna. Z kolei między czerwcem a wrześniem wiosna zmienia się w lato, a temperatura dochodzi do 30 stopni Celcjusza. To, co często zwraca uwagę potencjalnych odwiedzających to temperatura wody na tym hiszpańskim wybrzeżu. Kształtuje się ona następująco:\n- od stycznia do końca kwietnia – średnio 16 stopni Celcjusza\n- od kwietnia do końca czerwca – średnio 18 stopni Celcjusza\n- od lipca do końca września – średnio 21 stopni Celcjusza\n- od października do końca grudnia – średnio 17 stopni Celcjusza\nNa uwagę zasługuje także fakt, iż na każdy z miesięcy przypadają średnio trzy dni deszczowe. Z kolei średnia, dzienna ilość godzin nasłonecznienia waha się w przedziale od 8 do 10.\nDecydując się na wyjazd w pełni sezonu, należy liczyć się z faktem, iż plaże i przyhotelowe baseny będą pełne turystów, pragnących przede wszystkim wygrzać swe kości na zapas by przetrwać kolejną zimę. Warto jednak wygospodarować choć jeden dzień na zwiedzanie samej Almerii, jak i jej okolic. Na uwagę zdecydowanie zasługuje dworzec kolejowy, który zwraca uwagę głównie za sprawą swego stylu, okrzykniętego jako neomudejar. XIX-wieczny ratusz również ściąga każdego roku tłumy zwiedzających, podobnie, jak twierdza San Cristobal wraz z kaplicą wybudowaną przez samych templariuszy. Jednak głównym punktem każdej wycieczki do Almerii jest Alcazaba. Ta – jedna z największych w Andaluzji – fortyfikacja pochodząca z X wieku zapiera dech w piersiach nawet najmniej wrażliwym kulturowo turystom. Decydując się więc na wakacje w Hiszpanii, warto pamiętać o malowniczej Andaluzji, która nie tylko jest jednym z turystycznych regionów Andaluzji ale również stanowi ważny ośrodek akademicki.


Wielowarstwowe cienkie filmy jako powłoki o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych – Labportal\nAutor: Tomasz Kruk, Krzysztof Szczepanowicz*\nNanotechnologia – Innowacja dla świata przyszłości\nNanotechnologia jest nowym podejściem badawczym, które odnosi się do zrozumienia i doskonalenia właściwości materii w skali nano: jeden nanometr (jedna miliardowa metra) to długość małej cząsteczki. W takim wymiarze materia wykazuje zupełnie inne, częstokroć zaskakujące właściwości, w wyniku czego tradycyjnie wyznaczone granice pomiędzy dyscyplinami naukowymi i technicznymi ulegają zatarciu. Dlatego działania w zakresie nanotechnologii mają charakter wyraźnie interdyscyplinarny. Często twierdzi się, że nanotechnologia posiada potencjał „destruktywny” bądź „rewolucyjny” w sensie możliwości wpływu na przemysłowe techniki produkcji. Nanotechnologia oferuje potencjalne rozwiązania wielu bieżących problemów poprzez wykorzystanie mniejszych, lżejszych, szybszych i bardziej wydajnych materiałów, podzespołów i systemów, co prowadzi do powstawania nowych szans tworzenia dobrobytu i nowych miejsc pracy. Oczekuje się również, że nanotechnologia wniesie istotny wkład w proces rozwiązywania problemów globalnych i zmagania się z wyzwaniami ekologicznymi poprzez opracowywanie produktów i realizację procesów o bardziej konkretnych zastosowaniach, przyczyni się do oszczędzania zasobów i zmniejszenia emisji zanieczyszczeń. Obecnie na całym świecie rozwój nanotechnologii nabiera znacznego tempa. Stosunkowo wcześnie, bo już w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, środowiska europejskie zaczęły inwestować w liczne programy w zakresie nanonauki. Z czasem opracowano solidne podstawy naukowe, a obecnie niezbędne jest zapewnienie przemysłowi i społeczności europejskiej możliwości czerpania korzyści wypływających z tej wiedzy poprzez opracowywanie nowych produktów i procesów.\nObecnie nanotechnologia należy do najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin w krajach wysoko uprzemysłowionych i znajduje coraz szersze zastosowanie m.in. w przemyśle elektronicznym, obronnym, chemicznym, żywnościowym czy kosmetycznym. Nanocząsteczki tlenku tytanu, srebra, tlenku cynku, platyny czy złota znajdują praktyczne zastosowanie w przemyśle kosmetycznym (ochronne kremy do opalania) i chemicznym (nowe rodzaje powłok antykorozyjnych, plamoodpornych tkanin, mydeł antyseptycznych). Rosnące koszty opieki zdrowotnej oraz zapotrzebowanie na mniej inwazyjne i skuteczniejsze procedury diagnostyki i terapii, zwróciły uwagę na ogromne możliwości nanotechnologii w obszarze medycyny. Według US National Science Foundation, opublikowanych w Med Tech Market Reports 2008, światowy rynek produktów i usług związanych z nanotechnologią osiągnie w 2015 roku wartość tryliona $. Unikalne właściwości fizykochemiczne nanocząsteczek znajdują praktyczne zastosowanie w wielu dyscyplinach medycyny. Rozdrobnienie w skali nano substancji leczniczych ułatwia ich przenikanie przez bariery biologiczne oraz zmienia ich aktywność farmakodynamiczną. Do nanomateriałów należą m.in. fullereny, nanorurki węglowe i rozgałęzione dendrymery. Do ich wnętrza mogą być wprowadzane antyseptyki, antybiotyki, chemioterapeutyki oraz inne leki, a związane zewnętrznie z nimi specyficzne przeciwciała powinny zapewnić transport nanocząsteczek do zawierających odpowiednie antygeny miejsc docelowych działania leków. Uzasadnione wydają się zatem oczekiwania, iż nanofarmakologia usprawni przenikanie leków przez bariery biologiczne i stworzy możliwość precyzyjnego transportu leku do chorej tkanki. Oznaczałoby to wzrost efektywności i obniżenie toksyczności leku. Ponadto, nanopreparaty umożliwiają równoczesne monitorowanie zmian patologicznych (diagnozowanie) oraz prowadzenie ściśle kontrolowanej pod kątem stężenia leku i miejsca działania. Jednym z wielu obecnie badanych zastosowań nowych nanomateriałów z użyciem np. nanocząstek metalicznych, jest ich wykorzystanie jako środków przeciwdrobnoustrojowych, które mogą posłużyć jako powłoki ochronne w celu zredukowania liczby infekcji np. w szpitalach czy jako powłoki w różnych materiałach medycznych ograniczając rozwój drobnoustrojów.\nNaukowcy alarmują: wokół nas coraz więcej antybiotyków! Ich powszechne stosowanie przynosi niekiedy więcej szkody niż pożytku. Bakterie stają się na nie mniej wrażliwe, ludzie uodparniają się na leki. Lekarzom coraz trudniej walczyć z chorobami. Dlatego, czy wkrótce będziemy bezradni wobec drobnoustrojów? Stosowanie antybiotyków to bardzo złożony problem. Antybiotyki istnieją w środowisku od wielu tysięcy lat, są bowiem w większości naturalnym produktem drobnoustrojów uwalnianym w niewielkich dawkach do środowiska. Jednak produkcja antybiotyków na skalę przemysłową spowodowała lawinowy wzrost ich obecności w najrozmaitszych dziedzinach życia. Najszybszy rozwój farmakologii i wzrost ilości stosowanych antybiotyków przypada na lata powojenne. Alarmujące raporty naukowców zwracają uwagę na rozmaite konsekwencje tego zjawiska. W szczególności w ciągu ostatnich 15 lat obserwuje się szybki i niekontrolowany rozwój oporności drobnoustrojów chorobotwórczych na stosowane w lecznictwie antybiotyki. Nie wszyscy „użytkownicy” antybiotyków zdają sobie sprawę ze złożoności procesów środowiskowych związanych z ich stosowaniem. Często, mimo że nie przyjmujemy tych leków bezpośrednio, jesteśmy pośrednio narażeni na skutki ich stosowania. Polacy znajdują się na 5 miejscu pod względem spożycia antybiotyków w Europie, a konsumpcja leków z tej grupy stale rośnie.\nNadużywanie i nieracjonalne stosowanie antybiotyków grozi pojawieniem się w bakteriach mutacji, które prowadzą do rozwoju ich oporności na antybiotyki. To między innymi dlatego polscy lekarze coraz częściej znajdują się w sytuacji, w której nie mają czym leczyć pacjentów z ciężkimi zakażeniami.\nRys. 1. Antybiotyk – koniec cudownego leku?\nWzrost oporności na antybiotyki grozi erą przedantybiotykową, gdy ludzie będą umierali na zwykłe zapalenie płuc, bo nie będzie ich czym leczyć, a organizm pozbawiony naturalnej odporności nie będzie mógł się bronić. Z powodu lekoopornych bakterii w Polsce umiera rocznie około 20-30 tysięcy osób.\nZgodnie z szacunkami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), co roku z powodu chorób zakaźnych umiera na świecie ponad 15 mln ludzi, a w niektórych krajach oporność bakterii na antybiotyki przybrała rozmiary epidemii. Lekarze w szpitalach i przychodniach na całym świecie stopniowo przegrywają bitwę z infekcjami wywołanymi przez bakterie oporne na działanie antybiotyków – z chorobami takimi jak gronkowcowe zakażenie gardła, zapalenie płuc, paciorkowcowe zakażenie gardła, gruźlica i inne, których leczenie jest coraz droższe i coraz trudniejsze – o ile w ogóle możliwe. Przez całe dziesięciolecia karmiono ludzi opowieściami o cudach, jakie zdziałały antybiotyki. Dopiero ostatnio lekarze zaczęli więcej uwagi poświęcać kwestii problemów związanych ze stosowaniem antybiotyków w leczeniu infekcji.\nZdaniem Waltera Gilberta, profesora Harvardu i laureata nagrody Nobla: zbliża się czas, gdy 80-90% wszystkich infekcji będzie opornych na leczenie znanymi nam antybiotykami.\nCóż za przerażająca myśl!\nZe stosowaniem antybiotyków wiążą się wzajemnie sprzeczne wyniki. Antybiotyki mają służyć choremu ciału jako wsparcie w zwalczaniu infekcji, lecz ich stosowanie może doprowadzić do pojawienia się nowych dolegliwości lub uporczywych nawrotów dawnych chorób, co w rezultacie zwiększa stopień zależności od antybiotyków. Lek ten zabija bakterie, lecz jednocześnie sprzyja powstawaniu nowych rodzajów bakterii opornych na jego działanie. To właśnie jest przyczyną, dla której antybiotyki, które niegdyś z łatwością pokonywały daną chorobę, są wobec niej obecnie bezradne. Antybiotyki stosuje się również w charakterze przejściowej osłony organizmu (zanim układ immunologiczny nie podejmie prawidłowego funkcjonowania), lecz w rzeczywistości ich działanie powoduje osłabienie reakcji odpornościowych organizmu. Co więcej, antybiotyki często bywają niewłaściwe dla danego typu infekcji, a mimo to lekarzy zniechęca się do stosowania leków zastępczych i innych form leczenia.\nPoszukiwanie nowych cudownych leków pochłania miliony dolarów, które mogłyby sfinansować badania prowadzone pod kątem opracowania metod stymulacji funkcji immunologicznych organizmu czy też w celu odnalezienia przyczyn, dla których jedni pozostają zdrowi, podczas gdy inni zapadają na infekcje.\nBakterie lubią być w szpitalu\nNie ulega wątpliwości, że masowe stosowanie antybiotyków oprócz oczywistych pozytywnych skutków leczniczych powoduje powstawanie bakterii opornych na działanie antybiotyków, najczęściej w środowiskach szpitalnych. Związek ten jest szczególnie widoczny podczas epidemii zakażeń szpitalnych, czyli infekcji u pacjentów przebywających przez długi czas w szpitalu, najczęściej mających rozmaite zaburzenia układu odporności. Zbliżamy się do paradoksalnego momentu, w którym powszechne stosowanie antybiotyków przynosi coraz więcej szkód, a narastająca oporność drobnoustrojów powoduje niepokój naukowców i lekarzy, zagrażając wielu pacjentom. Szczególnie narażeni są tu najpoważniej chorzy. W wyniku kontaktów z osobami hospitalizowanymi dochodzi również do rozprzestrzeniania się oporności drobnoustrojów poza szpitale. Dlatego rozwój nowych, efektywnych oraz tanich środków przeciwbakteryjnych przy udziale nanotechnologii jest celem działalności badawczej wielu grup ze względu na budowanie odporności organizmu drobnoustrojów do tradycyjnych antybiotyków Jednym z potencjalnych zastosowań jest wykorzystanie nanocząstek metalicznych głównie srebra oraz miedzi, które są wysoce toksyczne dla mikroorganizmów, a niskotoksyczne dla człowieka. Charakteryzują się one wieloma cennymi właściwościami, m.in. działaniem przeciwbakteryjnym czy przeciwgrzybicznym (ogromna powierzchnia kontaktu z bakterią, grzybami) dlatego różnego rodzaju materiały oraz powłoki zawierające ww. nanocząstki mogą zostać wykorzystane np. w medycynie do powstrzymania rozwoju infekcji w szpitalach, w leczeniu oparzeń lub ochrony przed bakteriami i grzybami, które mogą się znajdować na protezach, cewnikach, materiałach dentystycznych. Poza tym ich produkcja jest szybka, tania oraz prosta.\nWspomniane nanocząstki srebra oraz miedzi wykazują silne działanie bakterio- i grzybobójcze oraz inne właściwości, niespotykane przy stosowaniu tradycyjnych koloidów. Określa się je jako niejonowe, co oznacza, że silnie zdyspergowana faza metaliczna takich koloidów nie zawiera chemicznie przyłączonych ujemnych grup anionowych, sam zaś metal nie występuje tutaj w postaci dodatniego kationu. W związku z ogromnymi wartościami powierzchni czynnych cząsteczki koloidu zbliżają się do siebie na odległość zaledwie kilku odległości cząsteczkowych, które dla przypadku wody wynoszą około 10 angstremów. Poza tym nanocząstki pozostają w stałym ruchu (tzw. ruchy Browna). W czasie tych ruchów, uzyskują niewielkie dodatnie ładunki elektryczne, co powoduje, że odpychają się wzajemnie, a także z dużą łatwością wnikają do wnętrza bakterii i komórek, które zawsze mają ładunki ujemne. Dlatego mówi się, że nanocząstki koloidalne są aktywne.\nNie są to jednak ładunki typu jonowego, a wobec tego nanocząstki metali nie wchodzą w reakcje chemiczne z innymi jonami znajdującymi się w przyrodzie i organizmach. Im mniejsza nanocząstka, tym lepsza będzie biobójcza skuteczność suspensji. Wirusy i bakterie są dużo większe od nanocząstek koloidalnych, które dzięki temu mogą swobodnie wnikać do wnętrza drobnoustrojów chorobotwórczych. Nanocząstki, szczególnie srebra, posiadają ogromną zdolność utleniania substancji, które je otaczają – nanokoloidalne srebro działa jak katalizator i upośledza enzym wykorzystywany przez drobnoustroje do przyswajania tlenu, powodując śmierć wszystkich mikroorganizmów jednokomórkowych. W efekcie mikroorganizmy te i ich formy wielopostaciowe, czy zmutowane, giną w kilka minut po bezpośrednim kontakcie ze srebrem nanokoloidalnym. Ponadto organizmy chorobotwórcze nie potrafią wypracować odporności na srebro (a tak się dzieje, w przypadku antybiotyków), a ich mutacje są tak samo podatne na jego błyskawiczne działanie. W żadnym z badań naukowych nie zanotowano powstawania szczepów bakterii odpornych na działanie nanokoloidów metalicznych. Nanocząstki wytwarzane są w wysokiej jakości wodzie pozbawionej substancji jonowych. Suspensje nanocząstek mogą być wykonywane w innych od wody ośrodkach takich jak wodne roztwory alkoholi, kwasów organicznych, estrów, eterów, w polimerach, rozpuszczalnikach organicznych. Można wytwarzać szeroki asortyment metalicznych nanokoloidów jednoskładnikowych, bądź też wieloskładnikowych. Przykładami takich nanokoloidów są: nanokoloidy platynowców, stopu złota, srebra i miedzi, stopów dentystycznych i podobnych. Nanocząstki metaliczne różnią się między sobą właściwościami, np. nanosrebro jest bardzo silnie bakteriobójcze i nieco słabiej działa grzybobójczo, z kolei nanocząstki miedzi mają najsilniejsze działanie grzybobójcze, ale nieco słabsze działanie bakteriobójcze.\nMetodyka tworzenia filmów polimerowych\nUltracienkie wielowarstwowe filmy polimerowe to filmy o grubości kilku, kilkunastu nanometrów. Jak wiadomo 1 nm stanowi jedną miliardową część metra, wobec czego nie sposób dostrzec gołym okiem tak ultracienkie warstwy. Cienkie wielowarstwowe filmy polielektrolitowe są konstruowane przy użyciu techniki „warstwa po warstwie”(z ang. „layer by layer”), zaproponowanej przez Dechera oraz jego współpracowników, która cieszy się dużym zainteresowaniem oraz jest szeroko stosowana i wykorzystywana w ostatnich latach. Jest to metoda, która pozwala budować wielowarstwowe filmy niezależnie od natury, rozmiarów oraz topologii substratu. Jest wykorzystywana przede wszystkim w układach zawierających polimery, ale także np. nanocząstki. Metoda elektrostatycznej samoorganizacji tworzenia filmów polega na naprzemiennym nakładaniu na naładowaną powierzchnię substratu, substancji naładowanych przeciwnie do powierzchni. Sekwencyjna adsorpcja polimerów mających ładunek i/lub nanocząstek przedstawia wartościową technikę tworzenia cienkich multiwarstw (rys. 2).\nRys. 2. Schemat tworzenia filmu metodą „warstwa po warstwie”. (1) – ujemnie naładowane podłoże, (2) – roztwór polikationu, (3) – adsorpcja pierwszej warstwy tworzonego filmu, (4), (8) – roztwory do płukania, (5) – pierwsza trwale zaadsorbowana warstwa po płukaniu, (6) – ujemnie naładowana suspensja nanocząstek , (9) – druga trwale zaadsorbowana warstwa filmu po płukaniu.\nCienkie warstwy polimerowe stosuje się w celu modyfikacji właściwości powierzchni różnorodnych materiałów, m.in. zapewnienie biokompatybilności, przewodnictwa bądź izolacyjności. Wielowarstwowe filmy polimerowe wykazały wiele zastosowań m.in. jako powierzchnie „samoczyszczące się”, sensory, warstwy przewodzące, warstwy antykorozyjne, antybakteryjne czy też jako powłoki ochronne np. komórki, leki. Charakteryzują się wieloma zaletami oraz możliwościami, jak np. są proste i łatwe w otrzymaniu, po immobilizacji nie zmywają się, łatwe nanoszenie z roztworów wodnych, odporne na działanie wody oraz rozpuszczalników organicznych, a także niska cena ich wytwarzania. W poszczególnych warstwach można również umieścić różne związki z nm precyzją, np. białka, wirusy, cząstki np. złota, srebra, miedzi\nGłównym celem prezentowanej pracy było opracowanie syntezy suspensji nanocząstek srebra oraz miedzi jako środków wykazujących właściwości przeciwbakteryjne, a następnie przygotowanie ultracienkich wielowarstwowych filmów polielektrolitowych zawierających ww. nanocząstki jako powłok o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych. W budowie multiwarstw polietylenoimina (PEI) została wykorzystana jako warstwa izolacyjna. Kolejne warstwy zostały zbudowane za pomocą chlorowodorku poliallyloaminy (PAH) pełniącego funkcję polikationu, ze względu na trwały ładunek dodatni oraz ujemnie naładowanych nanocząstek srebra (Ag) oraz miedzi (Cu) pełniących funkcję polianionu. Uzyskany w ten sposób cienki wielowarstwowy film został scharakteryzowany przy użyciu szeregu technik, takich jak: elipsometria spektroskopowa, skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM), mikrowaga kwarcowa (QCM) oraz absorpcyjna spektrometria UV-Vis.\nNie sposób w krótkim artykule opisać wszystkie problemy oraz dyskusje wyników, związane z przedstawionym zagadnieniem, dlatego skupiono się na najważniejszym aspekcie pracy, mianowicie omówieniu otrzymanych warstw polielektrolitowych z nanocząstkami metalicznymi, mającymi służyć jako powłoki do różnych zastosowań biomedycznych. Poniżej przedstawiono przykładowe zdjęcia warstw polielektrolitowych z naocząstkami srebra oraz miedzi, uzyskane przy użyciu skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM). Widać wyraźnie efektywne otrzymanie multiwarstw z wbudowanymi nanocząstkami srebra (rys. 3) oraz miedzi (rys. 4). przez zastosowanie techniki „warstwa po warstwie”. Porównując oba zdjęcia, można zauważyć że rozmiary nanocząstek srebra (4 nm) są zdecydowanie mniejsze w porównaniu z nanocząstkami miedzi (40 nm).\nRys.3. Film polielektrolitowy z nanocząstkami srebra Rys.4. Film polielektrolitowy z nanocząstkami miedzi\nNadrzędnym celem było wykazanie, że ultracienkie powłoki polimerowe z nanocząstkami wykazują przeciwdrobnoustrojowe działania i mogą posłużyć jako warstwy ochronne np. w protezach, cewnikach czy specjalistycznych materiałach dentystycznych, jak i również materiałach szpitalnych ograniczając rozwój bakterii. Poniżej zamieszczono przykładowy wynik badań aktywności mikrobiologicznej (dr Joanna Stefańska; Warszawski Uniwersytet Medyczny, Zakład Mikrobiologii Farmaceutycznej) otrzymanych filmów z wbudowanymi nanocząstkami srebra (rys. 5).\nRys. 5. Wyniki badań aktywności mikrobiologicznej filmów\nHodowano wzorcowy szczep gronkowca skórnego tworzący biofilm na płytce zawierającej nanocząstki srebra, równocześnie na płytce referencyjnej bez nanocząstek przez 20 godzin, następnie były barwione fluorescencyjnie. Świecące na zielono to żywe komórki bakteryjne, a czerwone punkty to komórki martwe (w zestawie 3 zdjęcia – same żywe, same martwe oraz nałożenie martwych na żywe). Patrząc na te zdjęcia widać wyraźnie różnicę w ilości biofilmu, zdecydowanie mniej jest na płytce pokrytej srebrem, co świadczy o tym, że nanocząstki srebra wykazują pożądane działanie przeciwbakteryjne.\nPodsumowując, w przedstawionej pracy otrzymano stabilne suspensje nanocząstek srebra AgNP oraz miedzi CuNP o zbadanych własnościach przeciwdrobnoustrojowych.\nNastępnie otrzymane nanocząstki wbudowano w strukturę filmu polielektrolitowego omówioną wcześniej techniką „layer-by-layer”. Otrzymane filmy polielektrolitowe zawierające nanocząstki wykazują właściwości przeciwdrobnoustrojowe, co może być początkiem rozwoju nowych, efektywnych, tanich środków przeciwbakteryjnych oraz przeciwgrzybicznych przy udziale nanotechnologii, które mogą w przyszłości pozwolić na wytworzenie specjalistycznych powłok antyseptycznych. Wielowarstwowe filmy polimerowe zawierające nanocząstki wykazują wiele interesujących praktycznych zastosowań, nie tylko jako warstwy przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne czy też powłoki ochronne, które mogą zostać wykorzystane w przyszłości w różnych obszarach nanomedycyny czy nanofarmakologii.\n Bogunia-Kubik K. Sugisaka M.: From molecular biology to nanotechnology and nanomedicine. Biosystems, 2002.\n Jędrzejczyk W.: Nanotechnologia w medycynie. Meritum, 2006, (www.gazetalekarska.pl/xml/oil).\n Kaliszan R.: Nanotechnologia w medycynie i farmacji. Medycyna Praktyczna, 2007, Online (www.mp.pl/kurier/index.php).\n Kubik T, Bogunia-Kubik K, Sugisaka M.: Nanotechnology on duty in medical applications. Curr Pharm Biotechnol., 2005.\n Michael Schmidt: Ominąć antybiotyki. Spółdzielcza Agencja Reklamowa SPAR , 1999, Online (http://www.zdrowi.com.pl/antybiotyki.htm)\n M. D. Musick,., D. J. Pena, S. L. Botsko, Langmuir, 1999\n S. Hrapovic, Y. Liu, G. Enright, Langmuir, 2003\n K. R. Brown, L. A. Lyon, A. P. Fox, Chem. Mater., 2000\n M. K. Corbierre, N. S. Cameron, M. Sutton, S. G. J. Mochrie, L. B. Lurio, A. Rühm, R. B. Lennox, J. Am. Chem. Soc. 2001\n Multilayer Thin Films, edited by G. Decher, J.B. Schlenoff, 2003, Wiley – VCH\n*mgr Tomasz Kruk; Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN w Krakowie, e-mail: nckruk@cyf-kr.edu.pl(link sends e-mail)\nakredytacja laboratoriów, badania reometryczne, badania żywności, cienkie filmy, drobnoustroje, ergonomia, farmacja, immobilizacja, kapsułkowanie, komórki w środowisku wodnym, laboratorium, meteoryty, minerały ciężkie, olej rzepakowy, produkty lecznicze, przemiany chemiczne, środki smarne, strumień wodoru, UV-VIS, VBNC, zanieczyszczenie światłem, żywność\n← Niezgodności fizykochemiczne między składnikami produktów leczniczych\nJakość mikrobiologiczna produktów leczniczych w świetle wymagań Farmakopei Polskiej →