Развіццё дзяржавы залежыць ад міру і спакою ў рэгіёне | Настаўніцкая газета\n11.07.2016 - 10:28Інфармацыйная гадзіна, Рознае\nБеларускі бок гатовы пачаць работу па заключэнні базавага пагаднення з ЕС аб партнёрстве і супрацоўніцтве. Аб гэтым заявіў міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей на прэс-канферэнцыі ў час візіту ў Латвію.\n“Мы разумеем, што гэта патрабуе пэўнага абмеркавання ў рамках ЕС. Мы ў Беларусі гатовы да таго, каб пачаць работу над пагадненнем, таму што гэта будзе ў інтарэсах як Беларусі, якая імкнецца нармалізаваць адносіны з ЕС, так і ў інтарэсах ЕС”, — заявіў Уладзімір Макей.\n“Вы ведаеце аб пэўных праблемах, якія існавалі ў нашых адносінах з ЕС. Некаторы час назад Саветам ЕС былі прыняты рашэнні, накіраваныя на адмену пераважнай большасці абмежаванняў у нашым супрацоўніцтве з Еўрасаюзам. Мы расцэньваем гэта вельмі пазітыўна”, — сказаў міністр.\nПаводле яго слоў, ёсць шэраг крокаў, якія могуць і павінны зрабіць абодва бакі для таго, каб адносіны паміж Беларуссю і ЕС нармалізаваліся. “Мы цяпер актыўна працуем над рэалізацыяй гэтых крокаў. І мы задаволены паступальным пазітыўным прагрэсам у развіцці нашых адносін з ЕС. Адным з важных крокаў у гэтым плане з’яўляецца той факт, аб якім згадаў Рынкевічс (міністр замежных спраў Латвіі Эдгарс. — Заўв. БелТА.), — неабходнасць заключэння новага рамачнага пагаднення паміж Беларуссю і Еўрапейскім саюзам”, — сказаў кіраўнік знешнепалітычнага ведамства Беларусі.\nУладзімір Макей адзначыў, што цяперашняя сітуацыя выглядае крыху абсурдна: “Мы кіруемся яшчэ старым пагадненнем, якое было заключана паміж СССР і Еўрапейскім эканамічным супольніцтвам у 1989 годзе. Яно абсалютна ўстарэла і не адпавядае той сітуацыі, якая існуе сёння”.\nПаводле слоў міністра, існуюць шаблоны такіх пагадненняў, якія ЕС заключае з іншымі краінамі. “Аснова такога пагаднення ёсць. Вядома, ёсць спецыфіка, звязаная з супрацоўніцтвам з канкрэтнай краінай. Але гэта ўжо далейшая работа, якая наперадзе. Галоўнае цяпер — прыняць прынцыповае рашэнне аб мэтазгоднасці і неабходнасці заключэння гэтага рамачнага пагаднення”, — адзначыў Уладзімір Макей.\nАдказваючы на пытанне, ці магчыма размяшчэнне расійскіх авіябаз у Беларусі пры размяшчэнні дадатковых войскаў НАТА ў краінах Балтыі, Уладзімір Макей заўважыў: “Я не магу сказаць, што будзе заўтра або паслязаўтра. Вядома ж, мы будзем дасканала аналізаваць сітуацыю ў нашым рэгіёне і прымаць адэкватныя меры рэагавання. Але мы не зацікаўлены ў тым, каб нейкія захады, якія будзе рабіць Беларусь у ваеннай сферы, садзейнічалі далейшаму нагнятанню ваеннай напружанасці ў нашым рэгіёне і ў цэлым на еўрапейскім кантыненце. Мы не зацікаўлены ў тым, каб ствараліся новыя раздзяляльныя лініі ў Еўропе. Мы краіна невялікая, і развіццё нашай дзяржавы залежыць ад міру і спакою ў рэгіёне”.\nМіністр падкрэсліў, што Беларусь будзе вельмі адказна падыходзіць да любых мер рэагавання на тыя ваенныя выклікі і пагрозы, якія магчымы ў наш час.\n“Што тычыцца перспектыў размяшчэння новых кантынгентаў войскаў НАТА ў прыбалтыйскіх краінах і Польшчы, зразумела, мы не вітаем размяшчэнне дадатковых воінскіх кантынгентаў на тэрыторыі нашых суседніх краін. Мы можам зразумець логіку нашых партнёраў, чаму яны гэта робяць, хоць не падтрымліваем гэтыя захады, — сказаў Уладзімір Макей. — Мы не разглядаем гэта як прамую пагрозу нашай бяспецы. Мы разглядаем гэта як пэўныя выклікі ў ваеннай сферы, на якія мы павінны таксама нейкім чынам адрэагаваць”.


Якія перавагі дае афармленне ДТЗ на месцы па «еўрапратаколу» без выкліку ДАІ\nШто будзеце рабіць, калі трапіце ў ДТЗ? Адразу патэлефануеце ў ДАІ? А калі сітуацыя не патавая і вырашыць пытанне ўдзельнікі аварыі могуць самастойна? У такім выпадку дзяржаўтаінспектары і страхоўшчыкі раяць скарыстацца еўрапратаколам – паведамленнем аб дарожна-транспартным здарэнні. Чулі пра яго многія і нават часцей сталі афармляць, але ў кіроўцаў застаюцца апаскі: маўляў, запоўнім не так – і страхоўка не пакрые выдаткі, ці, магчыма, на самай справе шкода больш чым 400 еўра!..\n…У Мінску на вуліцы Радыяльнай, 52, дзе мы знаходзімся, у 9.40 на трэцяй паласе, калі шчыльны паток машын памаленьку кранаўся, «пацалаваліся» Аudi A4 і Volkswagen Polo – з дзеючымі «Аўтакаска».\n– Паток – шчыльны, святлафор – хуткі: на яго не паспела машына, якая ехала перад Audi, таму рэзка спынілася. Уладальніца Audi зрэагавала, я – не паспеў, – кіроўца таксі Іван з сумам глядзіць на разбіты «твар» свайго Polo. У дамы з Аudi карціна ў разы лепшая – пашкоджаны толькі бампер: «На наступным тыдні хацела паехаць у Літву. Пусцяць з гэтым?»\n– Але ёсць праблема. Вадзіцелі баяцца еўрапратакола – ім прасцей выклікаць ДАІ.\nВыдадзены штраф і даведкі – кіроўцы раз’язджаюцца. Пакуль Дзмітрый Загуста і Аляксандр Кашынскі, інспектары ДПС Партызанскага АДАІ Мінска, не атрымалі выклік на ДТЗ, пытаюся: нагрузкі стала менш са з’яўленнем еўрапратакола?\n– Калі ДТЗ несур’ёзнае, грамадзяне часцей выкарыстоўваюць еўрапратакол. Але, вядома, на першым месцы званок у ДАІ. Бывае, просяць дапамагчы запоўніць паведамленне па правілах, хоць яны ёсць на адваротным баку пратакола, на сайтах МУС, страхавых і Беларускага бюро па транспартным страхаванні. Усё роўна баяцца. Расказвалі, што запаўнялі ўсё дакладна, але ў страхавой былі прэтэнзіі з-за памылак, – тлумачыць Дзмітрый Загуста. – Яшчэ адзін момант: няма на руках бланка.\nПеравагі еўрапратакола ў тым, што вымяраць на месцы ДТЗ нічога не трэба: неабходна проста ў бланку паказаць месца, дзе гэта адбылося. Да таго ж пры афармленні паведамлення для вінаватага ў ДТЗ няма адміністрацыйнай адказнасці. Аляксандр Кашынскі прыводзіць прыклад: быў інцыдэнт, калі інспектараў у час пік выклікалі з-за драпіны на крыле. Дзяўчына-аўтамабіліст, вінаватая ў гэтым, паскардзілася на іншага вадзіцеля: «З глузду з’ехаў?! Выйшаў, паглядзеў і сказаў: «Давай па чатырыста – і разыходзімся». Вядома, меў на ўвазе запаўненне еўрапратакола. А яна падумала, што ён патрабуе 400 умоўных па курсе Нацбанка...\n– А бывае мінімальнае пашкоджанне, але адзін кіроўца хоча пакараць другога і ад паведамлення аб ДТЗ адмаўляецца, прынцыпова выклікае нас. Яшчэ баяцца таго, што могуць быць нябачныя пашкоджанні аўто, якія без даведкі ДПС страхавая не пакрые.\nГанна Банадык, старшы інспектар па асобых даручэннях УДАІ МУС, акцэнтуе: каб аформіць ДТЗ без выкліку ДАІ, неабходна, каб у здарэнні было толькі два транспартныя сродкі, ніхто не пацярпеў, не знаходзіўся ў алкагольным або наркатычным ап’яненні, у абодвух кіроўцаў павінны быць дзеючыя дагаворы страхавання, яны абодва павінны мець права на кіраванне транспартным сродкам, таксама не павінна быць рознагалоссяў па абставінах аварыі, вызначэнні асобы, адказнай за прычыненне шкоды, а сама шкода ад здарэння ацэньвацца не больш за 400 еўра. Пасля запаўнення бланка арыгінал застаецца ў пацярпелага, копія – у вінаватага. Затым на працягу 5 рабочых дзён трэба звярнуцца ў страхавую кампанію з заявай аб выплаце страхавой кампенсацыі. Еўрапратакол разглядаюць там адразу, што зноў адрознівае яго ад даведкі з ДАІ.\n– Еўрапратакол значна эканоміць час удзельнікаў ДТЗ, спрашчае парадак яго афармлення, вызваляе вінаватага ў аварыі ад адміністрацыйнай адказнасці, а ў гэты час супрацоўнікі ДАІ акцэнтуюць увагу на прафілактыцы здарэнняў і выкананні іншых важных задач, – кажа Ганна Банадык. – Мы заклікаем вывучыць нюансы складання паведамлення аб ДТЗ, прымяняць і не баяцца яго.\nА што кажа статыстыка? Выкарыстоўваецца еўрапратакол у нас з 1 ліпеня 2010 года і меў тады ліміт у 200 еўра. За паўгода 2010-га ў краіне 517 ДТЗ было аформлена з дапамогай паведамлення аб ДТЗ – гэта 0,7 працэнта ад усіх ДТЗ. Паводле дадзеных Беларускага бюро па транспартным страхаванні, у 2011 годзе аформілі з еўрапратаколам 5515 ДТЗ – гэта 6,7 працэнта ад усіх ДТЗ. У 2012 годзе – 10,7 працэнта з паведамленнем аб ДТЗ, у 2013-м – 12,2, у 2014-м – 17,3, у 2015-м – 23,8, 2016-м – 28,2, 2017-м – 29 працэнтаў, летась 30,1 працэнта было аформлена з еўрапратаколам. У гэтым годзе, па дадзеных на мінулы тыдзень, зафіксавана 7856 ДТЗ, аформленых з паведамленнем без выкліку ДАІ, – гэта 33 працэнта ад усіх ДТЗ. Пры гэтым каля 25 працэнтаў ДТЗ штогод не могуць быць аформлены па еўрапратаколе з-за шкоды здароўю альбо ўдзельнікаў ДТЗ было больш за двое і гэтак далей. Дарэчы, у Беларускім бюро па транспартным страхаванні адзначаюць, што на іх сайце ёсць сэрвісы праверкі правільнага запаўнення паведамлення аб ДТЗ і наяўнасці дагавора страхавання, а да канца года з’явіцца навінка: мабільны дадатак афармлення паведамлення.\nАліна Касель, «Рэспубліка», 16 мая 2019 г.\nТеги: ГАИ, ПДД, правонарушения, автотранспорт


Раптоўная змена або доўгатэрміновая паслядоўнасць у палітыцы ўцекачоў? - Рэпарцёр ЕС\nЖахліва перапоўнены цягнік гадзінамі стаіць на вакзале ў Будапешце. Тут шмат людзей, перамешчаных вайной, якія спадзяюцца на доўгае падарожжа ў краіну, куды яны хочуць дабрацца. У рэшце рэшт, цягнік адыходзіць, але занадта хутка зноў спыняецца, і яго пасажырам паведамляюць, што іх пераводзяць у лагер.\nГэта не ўвосень 2015 але летам 1945. Украінскія сагнаных, узятыя са сваіх дамоў нацыстамі, селі на цягнік у Грацы ў Аўстрыі, з абяцаньнем ад Чырвонай Арміі хуткай рэпатрыяцыі. Яны толькі дайшлі да сталіцы Венгрыі, перш чым яны былі адпраўленыя назад у Аўстрыю і ў лагер у акупаванай Савецкім Саюзам Бургенланд.\nСёння, здавалася б, панічная сумесь спагады і душэўнага сэрца сустрэла найбуйнейшы ў Еўропе крызіс уцекачоў з часоў перасялення мільёнаў людзей пасля Другой сусветнай вайны. Хаця паралелі з 1940-мі не сканчаюцца падзеямі ў Будапешце.\nГатоўнасць Германіі прыняць столькі людзей, якія беглі з Сірыі, звязана са ўспамінамі пра гвалтоўнае выгнанне мільёнаў немцаў з суседніх краін 70 гадоў таму. Не тое, каб у Германіі тады быў выбар, бо ўцекачы дабраліся да зон акупацыі, на якія была падзелена краіна.\nТагачаснае стаўленне Вялікабрытаніі стварыла шаблон, які паўтарыўся на працягу сямі дзесяцігоддзяў. Яго пасляваенны ўрад хацеў заахвоціць эміграцыю ў такія краіны, як Аўстралія, Новая Зеландыя і Паўднёвая Афрыка, як спосаб захавання сямейных сувязяў, якія звязвалі іх са Злучаным Каралеўствам. Але ён прызнаў, што павінна быць і іміграцыя, каб пазбегнуць таго, каб стаць краінай, у якой не хапае людзей працаздольнага ўзросту.\nКаралеўская камісія была створана для кансультавання па праблеме. У тыя дні ўсё насельніцтва Брытанскага Садружнасці і імперыі мелі права на ўезд у Вялікабрытанію. Паколькі большасць з іх былі афрыканскія, афра-карыбскага ці Паўднёвай Азіі, лічылася, што заахвочванне іх прывядзе да расавай напружанасці. Габрэйскія ўцекачы былі разгледжаны гэтак жа праблематычна.\nПасля некаторых дэбатаў, было вырашана, што ірландскі стаў цалкам прымальным. З перамешчанага ўсходніх еўрапейцаў у брытанскіх акупацыйных зон Германіі і Аўстрыі, краіны Балтыі лічыліся рассмоктваюцца і іміграцыйная праграма была запушчана для іх.\nСумневы з нагоды прыдатнасці славянскіх народаў, такіх, як палякаў і ўкраінцаў, былі толькі праз прыйшоў пасля таго, як горкая зіма 1947 / 48 пакінуў Брытанію замарожванні і на мяжы голаду з-за адсутнасці дастатковай колькасці шахцёраў і работнікаў сельскай гаспадаркі.\nАказалася, што гэта будзе пачаткам традыцыі Брытаніі жыве да сваіх маральных абавязкаў пасля таго, як ганебную затрымкі. У 1970s угандыйскіх азіятаў, чые індыйскія продкі адгукнуліся на заклік Імперыі для кваліфікаваных рабочых ва Усходняй Афрыцы, сказалі, што іх брытанскія пашпарты фактычна не дае ім права ўвайсці Вялікабрытанію. Толькі тады, калі дыктатар Ідзі Амін threated да бойні іх яны былі дапушчаныя ў Вялікабрытаніі.\nУ цяперашні час яны звычайна разглядаюцца як адны з самых працавітых -І найбольш лёгка assimilated- імігрантаў, калі-небудзь прыбытку, магчыма, толькі склаў в'етнамцамі лодка людзі -ethnic кітайскіх бежанцаў, якія дасягнулі Ганконга, калі ён быў яшчэ брытанскай калоніяй. Гэтая група выпускалі толькі ў Вялікабрытанію ў 1980s пасля доўгіх пакутлівых афіцыйнай над прэцэдэнтам для насельніцтва самага Ганконга, якія маглі б хацець бегчы ў Англію, перш чым ён быў перададзены ў Кітай ці не разагнаўся так баяліся.\nАдрозненне паміж бежанцамі і эканамічнымі мігрантамі узрасло значэнне. Урад Тоні Блэра спрабавалі зрабіць больш жорсткім абмежаванні на права прэтэндаваць на прытулак, паколькі ўсё большая колькасць людзей змаглі дасягнуць Злучанага Каралеўства і прэтэндаваць на статус бежанца. У той жа час Брытанія не накладае пераходныя абмежаванні на свабоду перамяшчэння рабочай сілы людзьмі з першай хвалі былых камуністычных краін, якія ўступаюць у Еўрапейскі Саюз.\nШмат хто ў лейбарысцкай партыі ў цяперашні час лічаць, што рашэнне ў якасці адной з шматлікіх памылак іх ранейшага лідэра. Германія, з іншага боку, уведзены абмежаванні на як мага даўжэй на людзей з яго новых суседзяў ЕС, хоць яго палітыка ў адносінах да бежанцаў нязменна шчадрэй Брытаніі.\nВядома, ўсе заходнія еўрапейскія краіны патрацілі дзесяцігоддзі пасля Другой сусветнай вайны становіцца ўсё больш шматнацыянальнай. Іх эканамічны поспех прыцягнуў у людзях з сваіх былых калоній, або ў выпадку Заходняй Нямеччыне так званыя гастарбайтэр з Турцыі. Камуністычныя краіны мелі некалькі меншасцяў і па-ранейшаму ў цэлым хацелі б захаваць яго такім чынам.\nГэта не заўсёды было так. Калісьці Фрыдрых Энгельс скардзіўся на "бясконцую блытаніну" розных нацыянальнасцей ва Усходняй Еўропе, у якой туркі, венгры, румыны і яўрэі жывуць у тых жа межах, што і славянскія народы. "Перамяшаныя руіны нацый, якія нават цяпер этнолаг ледзь можа разблытаць", - як ён выказаўся.\nАле другі вучань Карла Маркса, Іосіфа Сталіна, пачаў задачу разблытванне са змрочнай рашучасцю. Грунтуючыся на працы Гітлера, ён паслаў мільёны людзей, якія бягуць праз перамаляваны мяжы.\nШто вяртае нас да няўдачлівыя тыя ўкраінцы адправілі назад з Будапешта ў 1945 ў лагер толькі ўнутры мяжы Аўстрыі з Венгрыяй. Некалькі ўцяклі і збеглі на захад, астатнія былі апрацаваны Чырвонай Арміяй як "здраднікі радзімы" за тое, што не змаглі супрацьстаяць іх паняволенню нацыстамі. Некаторых расстралялі, а многія яшчэ правялі гады ў Сібіры. У рэшце рэшт большасць вярнулася дадому, дзе пацярпела пажыццёвую дыскрымінацыю за тое, што "працавала на Гітлера".\nПадобныя тэмы:Будапештстанцыя Будапештспачуваннепрыкметахпоўны вобразчэрствасцьНікНік ПаўэлПаўэлстанцыя


У эпіцэнтры школьных падзей - Шосты дзеньШосты дзень\nУ эпіцэнтры школьных падзей\nМы жывём у век бурнага развіцця сучасных інфармацыйных тэхналогій. Выкарыстоўваць іх для фарміравання высокаадукаванай, пісьменнай асобы, здольнай да самастойнай пазнавальнай і творчай дзейнасці, — задача педагогаў. Таму ў Бучацінскім дзіцячым садзе — сярэдняй школе Капыльскага раёна вырашылі стварыць школьны тэлеграм-канал.\nTelegram — бясплатны дадатак, з дапамогай якога можна мець зносіны, дасылаць адно аднаму паведамленні, устаўляць у тэкст забаўныя стыкеры, ствараць групавыя чаты, наведваць каналы і выкарыстоўваць ботаў. Упершыню гэты месенджар убачыў свет у 2013 годзе. Распрацоўка адразу ж пачала заваёўваць карыстальнікаў. Тэлеграм-канал “БучатиноШкола” стварыла дырэктар Святлана Іванаўна Сташаніна. Ён адлюстроўвае асноўныя падзеі школьнага жыцця. Адміністратары канала — педагогі і навучэнцы. Яны маюць права выкладваць і рэдагаваць матэрыялы.\nНягледзячы на тое, што канал быў створаны 3 верасня 2020 года, ён паспеў асвятліць шматлікія важныя падзеі з жыцця школы. Самае першае —святкаванне Дня ведаў з традыцыйнай урачыстай лінейкай, букетамі кветак і добрымі пажаданнямі. А далей закруцілася і панеслася. Тут і спартыўная гадзіна ў першую суботу верасня “Мой вясёлы звонкі мяч”, дзе вучні ўдзельнічалі ў эстафетах з выкарыстаннем баскетбольных, валейбольных і футбольных мячоў, і гадзіна творчасці “Мая прыгожая Беларусь”, на якой навучэнцы стваралі вобраз нашай краіны.\nТаксама ў школе праходзіла акцыя “У новы навучальны год — бяспечных усім дарог”. Кожнае дзіця склала свой індывідуальны маршрут руху “школа — дом — школа”. А з сустрэчы з прадстаўніком рай(гар)газу ніхто з вучняў не пайшоў з пустымі рукамі — кожны атрымаў у падарунак “Азбуку бяспекі”.\nПедагогі шмат робяць для развіцця індывідуальнасці асобы дзіцяці. Так, напрыклад, другакласнікі вырашылі паспрабаваць сябе ў ролі мадэлей, а фонам выбралі школьны двор. Ну, а любімы занятак хлопчыкаў малодшых класаў — робататэхніка. Ёсць магчымасць накіраваць усю сваю неўтаймоўную фантазію ў справу. А звычайны школьны перапынак у добрае надвор’е ператвараецца ў пасядзелкі на прызбе, у коле сяброў і аднакласнікаў. Добра, што такіх зацішных куткоў у школе нямала. Не забываюць нашу школу і былыя выпускнікі. Віншаванні ад іх да Дня настаўніка таксама публікуюцца ў телеграм-канале.\nПра гэтыя і многія іншыя падзеі вы можаце даведацца на нашым канале. Прамая спасылка: http://t.me./buchatino. Таксама для падключэння можна загрузіць Telegram на вашай прыладзе, стварыць запыт у радку пошуку “БучатиноШкола” і далучыцца.\nІгнараваць папулярнасць тэлеграм-каналаў ужо немагчыма. Яны даюць выдатную магчымасць накіраваць увагу бацькоў, настаўнікаў і вучняў на цудоўныя школьныя гады, якія так хутка ляцяць…\nнамеснік дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце Бучацінскага дзіцячага сада — сярэдняй школы Капыльскага раёна.\nЗ тегами: БучатиноШкола тэлеграм-канал\nПапярэдняя: Сацыяльныя градкі\nНаступная: Пасля ўрокаў — у “STEM–гараж”


Рэйтынг лепшых спосабаў і месцаў знаёмстваў: дзе можна сустрэць добрага чалавека. Жанчыны ў модзе\nМногія Жанчыны мучыць пытанне, дзе можна пазнаёміцца з добрым мужчынам. Вядома, мы гаворым аб гэтай Сустрэчы, з наступным сур’ёзных адносін і марш Мендэльсона. Юныя дамы рэдка задумваюцца аб тым: прыгажосці і маладосці зробяць вашу працу заўзятары заўсёды побач з імі. Але як быць адзінокім пажылым дзяўчына. Дзе ён павінен быць знойдзены гэты бяздзейны, прывабны, годны мужчына. Змест артыкула: лепшыя спосабы і месцы знаёмстваў рэйтынг Пошукавых сайтах Інтэрнэт-знаёмстваў Сучасныя знаёмства онлайн навучанне лепшае месца для сур’ёзных знаёмстваў клубы для знаёмстваў, паслугі шлюбных агенцтваў, службы знаёмстваў, Сустрэчы для кавы ў супермаркеце для Вядомых фітнес-залы, фітнес-клубы здароўе і знаёмстваў Замежныя Вядомыя шанец частка аўкцыёнаў, выстаў для псіхічнага Me знаёмства ў спорт-бары, футбол, бокс, рыбалка вывучыць вялікае хобі службовы Раман вячэру ў рэстаране лепш для Me ў аўтамабільнай знаёмстваў, для крамаў Паляванне месцаў для рамантычных знаёмстваў. push-рэйтынг лепшых спосабаў і месцаў знаёмстваў сучаснай жанчыне ўсё цяжэй становіцца зладзіць сваё асабістае жыццё. Кар’ернай лесвіцы выбірае тыя гады, для ўсіх Сябровак паспелі выйсці замуж і мець дзяцей. А вакол дзелавая жанчына-гэта амаль ніхто не мог злева ў сур’ёзны і перш за ўсё бачым, час прастою спадарожніка. Часта кандыдаты на руку і сэрца, але жанчына не абавязкова павінна выходзіць замуж без страсці. Дзе гэта найбольш верагодны шанец сустрэць сваю палову. Партнёр-Пошукавыя сайты Інтэрнэт-знаёмстваў Інтэрнэт-знаёмствы не абмяжоўвайце у любым узросце або месца працы, або прывязка. Таму варта выбіраць толькі сур’ёзныя сайты знаёмстваў, якія маюць добрую рэпутацыю, і, вядома, прадставіць сябе ў правільным святле. Вядома неабгрунтаваных паводзін у каментарах і здымкаў выйграць flirtend наўрад ці сур’ёзна Бо. Будзьце таксама не занадта шчырая ў асабістай перапісцы. Сучасныя Онлайн-Знаёмстваў Інтэрнэт. Форумы цікавасцю, падобныя сайты (напрыклад, літаратуры або вуліца), сацыяльныя сеткі, блогі і гэтак далей. Вялікая колькасць нежанатых мужчын залежыць цяпер сур’ёзна „“у глабальнай сеткі. Разумна, паспяхова, цікава і бясплатна. Адносіны, ад Віртуальнай да Рэальнай перадачы, даўно ўжо не фантастыка. Гэта цалкам нармальна і значна больш эфектыўныя спосаб знайсці такі ж чалавек, як і ў рэальным жыцці. Вы знойдзеце сваю нішу і ісці. Удалае фота, максімум творчасці, гумару і зносін, па меншай меры, глупства жанчыны, і ён іх заўважыць. Навучанне лепшае месца для знаёмства з такімі ж інтарэсамі, Нават абсалютныя Незнаёмцы могуць жыць разам у надзвычай кароткі тэрмін агульныя інтарэсы. У такіх месцах можна пашырыць свой кругагляд, якія людзі атрымліваюць з вялікай колькасцю новых людзей, знаёмімся, падняць сваю самаацэнку і ёсць магчымасць сустрэць каго-то, потым ідуць з імі рука аб руку. Гэта могуць курсы праграмавання і фоташопу, замежнай мовы, дырэктара і гэтак далей. На такіх курсах і трэнінгі амбіцыйных людзей, якія ведаюць, чаго яны хочуць ад жыцця, як правіла, утвараюцца ўжо. Зразумела, што чым даражэй семінар (курсы, трэнінг), больш сур’ёзныя людзі могуць быць знойдзеныя там. Галоўнае, што вы павінны быць бачыў і чуў. Будзьце актыўныя, своечасова і пісьменна. штуршок сур’ёзныя клубы для знаёмстваў Specialized, моладзевыя і іншыя клубы. Рэспектабельны мужчына можа цікавіцца цікавая шоу-праграма або прыход вядомых асоб спявачкі, DJ. Зразумела, што важна выбраць правільны клуб (прадстаўнікі залатой моладзі прыстасоўваць ролю будучага мужа) і права апранацца годнага мужчыну наўрад ці зацікавіць мышы з патухлых вачэй. Хоць узбуджаныя знаходкай чалавек не прынясе паляўнічы павінен адчуць, не гульня. Паслугі шлюбнага агенцтва, знаёмства-службы, як правіла, яны дзеляцца на рэальныя, тэлефон і віртуальна. Гэта знаёмства праз гэтая сістэма значна палягчае пошук. Зразумела, што паслуга павінна быць аплачана, але па статыстыцы значная частка жанчын знаходзіць свае палову праз сучасныя Match Makers. Перавага такога варыянту (вядома, не для ўсіх, але для многіх) ёсць магчымасць знайсці палову за мяжой. Знаёмства за кубачкам кавы бізнес-Ланч у дарагіх рэстаранах, лобі-бары ў гатэлях. У такіх месцах цалкам рэальна сустрэць паспяховага і цікавага мужчыну. І звычка піць каву ў бары, можа даць добры сэрвіс. У супермаркеце для Вядомых Адзін з найбольш эфектыўных спосабаў, як пазнаёміцца з мужчынам. Галоўнае, выбраць правільнае час (самае лепшае ў пятніцу вечарам ці ў выхадныя), выбіраю правільнае месца (самы вялікі супермаркет ў горадзе) і не спяшайся. Трэба, што мужчына можа дапамагчы вам пры выбары тавару або пры расшыфроўцы любога незразумелыя этыкеткі. Спартыўныя клубы, фітнес-клубы для здаровага і шчаслівага знаёмства — зразумела, паспяховыя мужчыны не сядзяць там дзень і ноч яна працуе старанна. У большасці выпадкаў мае магчымасць сустрэцца з імі пасля васьмі вечара і каля васьмі раніцы. Вядома, усе Спробы пазнаёміцца з мужчынам, які ўдзельнічае ў сілавыя практыкаванні, бессэнсоўна. Найбольш выгадным гэта самыя ў пакоі адпачынку або ў распранальні. Замежныя знаёмства шанец на поспех выдатная магчымасць спалучаць бізнес з задавальненнем. Святкаваць дату, ці, напрыклад, Каляды, за мяжой і адначасова шанец на новае лёсавызначальнае знаёмства. У прыватнасці, можна наведаць у той жа Германіі асаблівую кафэ як правіла, сляпыя візіты арганізуе для адзінокіх. прымусовыя аўкцыены, выставы для псіхічнага Me выпадку, аўтамабіль, кнігі і гэтак далей. Але аўкцыён не звязаны з рызыкай выпадковай пакупкі з рэчаў, што трэба па завышанай цане. Выставы больш эканамічны і разумны варыянт, на выставах можна сустрэць разумнага, захопленага чалавека з яго бізнесам, зацікаўлены ў мастацтва або сучаснага аўтамабіля. Знаёмства ў спорт-барах, на футболе, боксе опцыі для знаёмстваў вагон і маленькая каляска. Ёсць шмат годных людзей у такіх месцах. Але гэты метад падыходзіць толькі калі вы шчыра ад роў трыбун і крывавых пабітых тварах у рынгу ў захапленні. Калі вам не падабаецца, то лепш пашукаць іншы спосаб пазнаёміцца з мужчынам тваёй мары. Рыбалка вывучыць вялікае хобі, Як і ў папярэднім пункце, поспех любоў-гэта рыбалка магчымая толькі, калі ваша пасія для джыга і спінінг. Ёсць такое хобі. І гэта табе ўдалося. Такім чынам, вы не можаце злавіць не толькі шчупака ці вялікі лешч, але і чалавека можаце падзяліцца з вам гэта захапленне на ўсё астатняе жыццё. Сэрвіс-раманы І чаму не. Паглядзіце вакол сябе, шукаць свой лёс у сеткі, і на гэты раз ён сядзіць, такі ж, сядзіць на крэсле перад вамі і чакае, пакуль вы назіраеце, нарэшце, на яго. І што будуць думаць калегі.\nКалі вы абодва вы не абцяжараныя сямейнымі абавязкамі, то хто вам можа забараніць быць шчаслівым. Вячэра ў рэстаране для лепшых Вядомых Ды, нават там можна сустрэць цікавага і прыемнага чалавека, а не проста аматар бессэнсоўнага Флірту. Не ўсе мужчыны чакаюць сваіх жанчын у хатніх умовах смачныя абеды, і многія халасцякі праводзіць вечары ў адзіноце ў рэстаране. Магчыма, нават у надзеі пазнаёміцца з адзінокай прыгожай маладой лэдзі. Знаёмства ў аўтасалоны, крамы для паляўнічых і рыбакоў размова з мужчынам у такім месцы лягчэй, чым просты. Які мужчына адмовіцца растлумачыць выдатнай даме, які тып прынады выкарыстоўваецца для ляшча, і якія блешня на шчупака.\nТы павінен толькі слухаць, адкрыць свой рот і захапляцца яго кампетэнтнасць. Нават калі вы ведаеце пра гэта больш, чым ён. Спасе для рамантычных знаёмстваў месца, дзе новых Знаёмых, якія змагаюцца таму нават. Але пайсці ў Спасе яны толькі для вашага партнёра. Ні ў якім выпадку Хутчэй выключэнне, чым правіла. Халасцяк на курорце-гэта чалавек, які хоча адпачыць на поўнай хуткасці. І нічога больш. Мужчыну вельмі простая задача пазнаёміцца. Яны могуць быць усюды вядома, калі вы наступаеце на сваю сарамлівасць і страх крыху. Іншы пытанне, як доўга гэта знаёмства будзе. Па статыстыцы Resort асуджанага-знаёмства самыя (сярод іншых варыянтаў), каб у адносінах разбурыцца. З іншага боку, яны раяць ніколі, дзе вы знойдзеце сваё шчасце ў якім Магазіне, у якога святлафора і ў якім аўтобусе.\nБольшасць, напэўна, важны момант у гэтым працэсе пошуку не для таго, каб з жанатымі мужчынамі. Таму што нічога Добрага ад гэтых адносін, апрыёры, не можа зыходзіць. І мы шукаем адносінах шчасця і толькі шчасця\n← Онлайн знаёмствы - знаёмствы ў Германіі, знайсці\nСустрэчы з жанчынамі і асабістыя кантакты знойдзеце на сэкс-сустрэчы →


Сустрэча ў ліцэі\nНамеснік начальніка Івацэвіцкага раённага аддзела па надзвычайных сітуацыях Раман Саладоўнікаў правёў сустрэчу з працоўным калектывам УА «Івацэвіцкі дзяржаўны прафесійны ліцэй сельскагаспадарчай вытворчасці», у ходзе якой надаў увагу пытанням забеспячэння бяспекі.\nРаман Мікалаевіч азнаёміў прысутных з сітуацыяй, якая склалася з пажарамі і гібеллю людзей ад іх у мінулым і бягучым гадах, асноўнымі прычынамі іх узнікнення. У мэтах папярэджання вогненных НС ён падрабязна растлумачыў правілы і патрабаванні пажарнай бяспекі, якія неабходна няўхільна выконваць як у побыце, так і на працоўным месцы. Работнік МНС звярнуў увагу на выпадкі выратавання людзей аўтаномнымі пажарнымі апавяшчальнікамі і парэкамендаваў усталяваць прыбор у дамах і кватэрах для таго, каб засцерагчы сябе і сваю маёмасць ад пажараў.\nТаксама раман Мікалаевіч распавёў аб правілах паводзін пры ўзнікненні надзвычайнай сітуацыі: як дзейнічаць у выпадку пажару, па якім нумары тэлефанаваць, якую інфармацыю перадаваць дыспетчару МНС, алгарытм выкарыстання першасных сродкаў пажаратушэння.\nУ завяршэнне мерапрыемства Раман Мікалаевіч уручыў прысутным прафілактычную наглядна-выяўленчую прадукцыю і адказаў на пытанні.


Не з’ехалі ў Амерыку – пайшлі пад суд — Народная Воля\nНе з’ехалі ў Амерыку – пайшлі пад суд\nАпошнім часам ледзь не штодня з’яўляюцца паведамленні, у якіх фігуруюць супрацоўнікі міліцыі. Яшчэ не сціхлі жарсці ў справе Івана Барбашынскага, брат якога загінуў у следчым ізалятары, як грамадскасць пачала сачыць за справай фермера Мікалая БЕЛЬЧУКА з вёскі Страдзеч Маларыцкага раёна, якая разглядаецца ў Брэсцкім раённым судзе. Яго таксама абвінавацілі ў гвалце супраць міліцыянера.\nШто ж такое магло здарыцца з простым селянінам, добрым гаспадаром, каб яго судзілі?\nЗ сухіх вытрымак з крымінальнай справы вынікае, што інцыдэнт адбыўся яшчэ 9 мая 2014 года. Менавіта ў той святочны дзень сям’я Бельчукоў мела канфлікт з супрацоўнікам ДАІ з-за свайго самаробнага трактара. Той, хто хоць крыху ведае пра вясковае жыццё, зразумее, што такі канфлікт можа адбыцца з кім заўгодна. Бо ў нашых вёсках ледзь не ва ўсіх гаспадарках, дзе ёсць мужыкі, якія яшчэ не спіліся і працуюць на сваёй зямлі, трактары, як правіла, самаробныя. На заводскі трактар “Беларус” грошай у вяскоўцаў няма, а калі б і знайшліся, то давялося б шукаць яшчэ амаль столькі ж, каб хапіла на запчасткі. Вось і даводзіцца мужыкам быць і інжынерамі-канструктарамі, і аўтадызайнерамі, бо часам трапляюцца такія экзэмпляры, якія можна смела накіроўваць на выстаўку. Дэталі шукаюць на сметніках, бяруць у знаёмых: рухавік – ад адной машыны, руль – ад іншай. Дапамагаюць усе сяляне. Дый дзецям ёсць цікавы занятак. Але…\nУ той дзень ратаваць трактар ад супрацоўніка ДАІ Сяргея НЕЛІПОВІЧА кінулася, бадай, уся вёска. Потым у судзе міліцыянеры скардзіліся, што ўсе тыя “нехарошыя” сяляне не падпарадкоўваліся іх патрабаванням. Неліповіч абвінаваціў брата Мікалая – Аляксандра Бельчука – у гвалтоўных дзеяннях. На селяніна склалі пратакол, і суд стаў на бок міліцыянера. У выніку Аляксандра пакаралі арыштам на тры месяцы. Што да яго брата Мікалая, якога цяпер судзяць, то міліцыянеры чамусьці ўзгадалі пра яго толькі амаль праз два з паловай гады, 12 кастрычніка 2016 года. І зноў не абышлося без інцыдэнтаў.\nЯк распавядаюць самі Бельчукі, у вёску прыехалі невядомыя людзі ў цывільным, схапілі Мікалая і гвалтам пацягнулі ў бок лесу. Напалоханыя сваякі кінуліся ўслед. Дагналі машыну, на якой невядома куды спрабавалі завезці Мікалая. Тут і суседзі падаспелі на падмогу. Адзін з іх, Віктар Палявік, спытаў: “Хто вы такія?” – і адразу атрымаў па назе. Але нападнікі гэтым не абмежаваліся: Віктара ўдарылі ў твар, потым павалілі на зямлю і збілі нагамі. Яго жонку Святлану схапілі за горла, заламалі руку і тварам паклалі на багажнік. Пры гэтым невядомы запытваў: “Цяпер разумееш, хто я такі?!” Жанчыну ўдарылі і адкінулі на ўзбочыну. Прагучалі стрэлы…\nЗараз дакладна вядома, што тымі самымі незнаёмцамі былі супрацоўнікі АМАПа, якія чамусьці прадставіліся памежнай службай, і яны ўжылі табельную зброю. Навошта? На гэтае пытанне прэс-служба абласной міліцыі адказала такім чынам: “Аўтамабілі пад кіраваннем знаёмых і сваякоў падследнага сталі перашкаджаць руху службовага аўтамабіля уаз. На выкарыстанне пробліскавых маячкоў, сірэны, а таксама патрабаванне саступіць дарогу праз гукаўзмацняльныя прылады кіроўцы не рэагавалі. У мэтах спынення транспартнага сродку аднаго з правапарушальнікаў супрацоўнік АМАП выкарыстаў табельную зброю.\nЁн здзейсніў адзін папераджальны стрэл у паветра. Аднак правапарушальнікі працягнулі свае супрацьпраўныя дзеянні і перашкаджалі дзеянням супрацоўнікаў міліцыі. У сувязі з гэтым у мэтах спынення транспартнага сродку правапарушальніка быў здзейснены адзін стрэл у задняе кола аўтамабіля”.\nМіліцыянеры сцвярджаюць, што Мікалай быў у вышуку. Аднавяскоўцы абураюцца, што незадоўга да гэтага інцыдэнту ў Бельчукоў быў крадзеж (на жаль, для цяперашняй вёскі гэта звычайная справа), і яны самі выклікалі міліцыю. Тады ў міліцыянераў не было ніякіх прэтэнзій да Мікалая. Але… Нават у гэтым сухім паведамленні паміж радкоў чытаецца сапраўдная трагедыя, якая адбылася ў вёсцы. Да якой жа ступені трэба было “дастаць” тых сялян, якія з усіх сіл імкнуцца выжыць на сваёй зямлі, працуючы ад зары да зары, каб гэтым дзецюкам у чорным давялося страляць?! Ці ўяўляе сабе той даішнік, як можна працаваць на гаспадарцы без трактара?! Ці спрабавалі тыя амапаўцы ўзараць поле, пасадзіць гародніну, палоць, паліваць, касіць, гадаваць жывёліну?!\nЗ боку сялян, магчыма, і было нейкае парушэнне закона. Але ж людзі ў пагонах павінны разумець, што іх задача – не дапусціць абвастрэння сітуацыі, не справакаваць людзей на рашучыя дзеянні. Хочацца спадзявацца, што суд зверне ўвагу на гэтую акалічнасць.\nДарэчы, сям’я Бельчукоў мела магчымасць у свой час з’ехаць на сталае жыццё ў Амерыку. Браты-фермеры кажуць, што вырашылі застацца і працаваць на сваёй зямлі. Ці маглі яны тады сабе ўявіць, што працаваць будуць у “зоне рызыкоўнага земляробства” і не толькі з-за нашага клімату і не надта добрай глебы. Вось ужо адзін брат як злачынца адбыў пакаранне за нібыта напад на міліцыянта, другі – пад вартай у чаканні прысуду.\nУ знак пратэсту Мікалай Бяльчук трымае галадоўку з 1 лістапада. Канваіры прыводзяць яго на судовае пасяджэнне пад рукі, бо з-за галадоўкі ён ужо не можа хадзіць самастойна.


Ніва № 21 (2871), 22 мая 2011 г.\nНашай „Ніве” — 55\nУ падобным крузе людзей, для якіх беларускае слова вельмі важнае і з падобнай мэтай — адзначання шматгоддзя выдавання тыднёвіка беларусаў у Польшчы, сустрэліся мы пяць гадоў таму, ды круг жывых аратых на роднай ніве змяльчэў па прычыне часу. Ды ўсё разам з намі ўсе галоўныя рэдактары, пачынаючы ад Георгія Валкавыцкага, які ў 1956 годзе, 4 сакавіка, выдаў першы нумар тыднёвіка на роднай мове. „Ніва” — як і ля сваіх вытокаў, імкнецца папаўняць архіў памяці перш за ўсё падляшскіх беларусаў. Наша мэта — захаванне беларушчыны.\n— Шаноўныя госці „Нівы”, рэдактары, супрацоўнікі, карэспандэнты, — узяў уступнае слова галоўны рэдактар Яўген Вапа. — Цешуся па-сапраўднаму, што надалей беларускае, роднае слова яднае ўсіх нас тут прысутных, так як было гэта ля вытокаў узнікнення газеты ў 1956 годзе. Пасталелі мы на чарговыя гады, але з такой самай нецярплівасцю чакаем паху фарбы кожнага свежага нумара выдання.\nВыступілі са словам найстарэйшыя працаўнікі „Нівы” і госці, зачытаны былі віншавальныя лісты ад мітрапаліта Савы і архіепіскапа Сімана. Ліст ад пасла РБ у Польшчы праф. Віктара Гайсёнка зачытаў дырэктар Культурнага цэнтра Беларусі Аляксандр Карачун. Кветкі і віншавальныя гравяртоны ўручылі прадстаўнікі Радыё Рацыя, намеснік прэзідэнта горада Беластока Аляксандр Сасна, дырэктар дэпартамента культуры і нацыянальнай спадчыны Маршалкоўскай управы Падляшскага ваяводства Анатоль Вап і ўпаўнаважаны падляшскага ваяводы (...)


Дзеяслоў » Анатоль Бутэвіч. №68\nАнатоль Бутэвіч. №68\nЧаму мы ўвесь час намагаемся падкрэсліць сваю прыналежнасць да еўрапейскай цывілізацыі і сваю далучанасць да еўрапейскай гісторыі? Як быццам іншая гісторыя ўжо і не гісторыя, а іншая цывілізацыя гэта нешта ганебнае. Ці не стала такая гаворка проста моднымі словамі, якія мо не заўсёды шчырыя, не да канца асэнсаваныя і не цалкам усвядомленыя? Хацелася б верыць, што не.\nНапэўна, найперш гаворым не толькі з жадання даказаць іншым (і сабе таксама) сваю роўнасць у гэтым еўрапейскім людскім хаўрусе, які нам, вядома ж, бліжэй за іншыя. Хоць і гэта – жаданне даказаць – таксама прысутнічае. Бо нас так доўга баламуцілі, змушалі паверыць, што беларуская дзяржаўнасць – гэта міф, што беларускі этнас гэта ніякі не суб’ект гісторыі, у лепшым выпадку яе аб’ект, што мы выбралі за лепшае раз за разам сцвярджаць нашу прыналежнасць да еўрапейскай супольнасці, нібыта гэтае прызнанне здымала з парадку дня ўсе іншыя пытанні нашай самаідэнтыфікацыі. Ды ўсё ж, відаць, на генным узроўні мы разумелі і разумеем нешта больш істотнае, больш глыбокае і сутнаснае, калі гаворым пра еўрапейскі хаўрус. Тое, што было зразумела нашым далёкім і не надта аддаленым ад нас продкам. Тое, што перадавалася ад пакалення да пакалення і таму дайшло да нас, сённяшніх.\nМы не спрачаемся, што еўрапейская гісторыя – гэта гісторыя розных этнічных дзяржаў, што еўрапейскія этнасы здаўна цесна знітаваны між сабой самымі разнастайнымі повязямі. Так было, што гэтыя этнасы, утвараючы Еўропу – агульнай тэрыторыяй аб’яднаную гістарычную супольнасць, адзіны суб’ект сусветнай гісторыі і чалавечай еднасці – кіраваліся не толькі, а мо і не столькі, прасторавай блізкасцю. Было тут нешта іншае, больш значнае. Найперш – падабенства гістарычнага лёсу і духоўнага развіцця. Гэта быў менавіта той мацавальны раствор, які, захоўваючы нацыянальныя адметнасці кожнага этнасу, кожнай зямлі, кожнай тэрыторыі, аб’ядноўваў іх на грунце падабенства шляху духоўнага, культурнага і гістарычнага станаўлення.\nІ мо таму Еўропа стала разглядацца не як простая сукупнасць краінаў, аб’яднаных адной тэрытарыяльнай прыналежнасцю, а найперш як еднасць народаў і этнасаў, якія маюць цывілізацыйнае падабенства.\nВось у чым сэнс, вось тое ключавое і вызначальнае слова – цывілізацыя. Таму Еўропа стала не проста тэрыторыяй, а найперш апазнавальным знакам, прыкметай новай цывілізацыі, якая займела найменне еўрапейскай. Акрамя таго з’явіўся і еўрапейскі лад жыцця, еўрапейскі спосаб мыслення. І таму да панятку “Еўропа” як тэрытарыяльнага адзінства ўдала і натуральна далучыўся панятак “еўрапейская цывілізацыя”. Стаў звыклым і вызначальным паняткам. Мо таму і мы, і іншыя этнасы нашага рэгіёна намагаюцца, даказваюць сваё права, імкнуцца ўвайсці ў гэтую цывілізацыю на роўных падставах з іншымі. Бо калі не сюды, то куды? Заставацца ў міжцывілізацыйнай прасторы? Не, гэта не вельмі ўтульна, не зусім натуральна, а праўдзіва кажучы, проста немагчыма.\nХоць, відаць, мы не заўсёды і не да канца разумеем пэўную парадаксальнасць такога еўрапейскага стану. Не варта забывацца, што еўрапейская цывілізацыя складаецца з сукупнасці розных этнічных утварэнняў. Але гэтая рознасць не замінае ім вызнаваць нешта большае, грунтоўнае і вызначальнае. Так, у кожнага з іх акрамя адрознасці дастаткова тых аб’яднальных, агульных з іншымі рысаў, каб не выпадаць з еўрапейскай цывілізацыі. Яна – своеасаблівая сістэма гістарычна, культурна з’яднаных этнасаў на агульнай для ўсіх тэрыторыі. Тэрыторыя то агульная, але тым не менш яна падзеленая на асобныя дзяржавы, што таксама справядліва і апраўдана.\nПаўстае пытанне: а хто ж мы ў гэтай цывілізацыйнай прасторы? Як пачуваемся ў ёй? Ці бачым сябе ўключанымі, далучанымі да яе ў поўнай меры, ці толькі ў назыўным парадку, з нашага жадання?\nНекаторым даследчыкам Беларусь здаўна падаецца занадта інтэрнацыяналізаванай краінай, дзе пэўныя гістарычныя абставіны, абумоўленыя кіраўнічымі памкненнямі ды пабочнымі ўплывамі больш моцных дзяржаваў, з рознай ступенню настойлівасці і выніковасці, з рознай мэтавай скіраванасцю змушалі беларусаў пазбавіцца, адмовіцца, адрачыся сваёй нацыянальнай сутнасці альбо намагаліся хоць бы нейтралізаваць яе.\nУ гэтых словах для мяне вызначальнымі з’яўляюцца “занадта інтэрнацыяналізаваная”. Бо спакойны, разважны, можна сказаць, бытавы інтэрнацыяналізм бачыцца мне нармальнай з’явай. І акурат ён трымаў і мацаваў беларускую зямлю ў магнітым полі еўрапейскасці, не даючы яе насельнікам змізарнець, абрынуцца ў глыбіню непаразуменняў, сварак, зацятасці, зласлівасці і варожасці.\nХіба не мірна і не вынікова суіснавалі на нашых землях рускія, татары, яўрэі, цыганы, іншыя этнасы?\nХіба не быў горад Мір цыганскай сталіцай на ўсё Вялікае Княства Літоўскае?\nХіба не насуперак тагачасным законам, якія забаранялі іншаземцам мець права на зямлю ў ВКЛ, атрымаў у сваё валоданне Крэва і іншыя зямельныя надзелы збеглы ад цара Івана Грознага (Жахлівага) рускі князь Андрэй Курбскі?\nХіба Ліда не з’яўлялася для хана Залатой Арды Тахтамыша з яго дружынай надзейным прытулкам?\nХіба не ўліліся ў беларускую нацыю самым натуральным чынам татары, якія яшчэ з часу Вітаўта Вялікага адчувалі сябе на гэтых землях не горш, чым дома? Пра ролю Вітаўта ў гэтым вялікім чалавечым паразуменні гаворка асобная і не цяпер яе кранаць.\nХіба ўцякалі куды-небудзь адгэтуль ад смяротнай нядобразычлівасці яўрэі?\nНацыя – гэта надэтнічнае. Таму і беларусы прыветна прымалі ў свой хаўрус яўрэяў, татараў, прадстаўнікоў іншых этнасаў, хто ішоў сюды з мірам і без пагрозы. З мірам і без пагрозы… Бо іншым прыхадням маглі наладзіць адпаведную іхнім мэтам сустрэчу. А гэтыя этнасы на беларускай зямлі ў меру сваіх сілаў спрыялі стварэнню, развіццю і мацаванню беларускай нацыі. Так было ў нацыянальна-гістарычным і духоўна-культурным развіцці беларусаў. Варта ўсвядоміць і зразумець, што беларусы здаўна, праўда, не заўсёды вынікова, намагаліся стаць на сваёй тэрыторыі дзяржаваўтваральнай нацыяй, якая аб’ядноўвала б гэтым памкненнем і іншыя этнасы. І гэта нікога не прыніжала, не зневажала. Бо беларусы забяспечвалі магчымасць нацыянальнага развіцця іншым, гэта значыць, не касавалі ўмоваў для захавання іхніх нацыянальных адметнасцяў. Адметнасцяў, якія, тым не менш, былі аб’яднаныя нечым больш аб’ёмным і значным – інтарэсамі ўтварэння, захавання і развіцця беларускай нацыянальнай дзяржавы, то бок, беларускай нацыі. Таму рысы нацыянальнага, беларускага зусім натуральна рабіліся вызначальнымі, больш важкімі, значнымі і прыярытэтнымі менавіта на гэтай зямлі.\nТут няма нічога дзіўнага і выключнага. Так стваралася не толькі беларуская дзяржава. Падобны лёс, відаць, кожнай шматэтнічнай краіны. Пры гэтым быць беларусам (альбо прадстаўніком іншай тытульнай нацыі якой-небудзь еўрапейскай краіны) найперш азначае зразумець і прыняць прыналежнасць менавіта да гэтага этнасу (не змяняючы сваёй нацыянальнай адметнасці), настроіць на гэта сваё духоўнае жыццё. А для таго, каб стаць беларусам па прыналежнасці менавіта да гэтай дзяржавааформленай тэрыторыі, зусім не абавязкова быць этнічным беларусам, не трэба губляць, нівеляваць сябе ў беларускай духоўнай сферы. Не выракаючыся сваёй індывідуальнасці, можна проста плённа працаваць на агульную мэту.\nТакі стан – заклад развіцця асобных этнасаў пры дамінуючых на дадзенай тэрыторыі адметнасцях беларусаў, свядомае далучэнне да гэтай дамінанты, забеспячэнне яе ўстойлівага дынамічнага развіцця. Прыкладаў хапае як у далёкім мінулым, так і ў сённяшнія дні. Хацеў бы спаслацца толькі на некаторыя, мо не надта гучныя, але, як на мой погляд, пераканаўчыя. Дастаткова назваць дзейнасць рускіх па нацыянальнай прыналежнасці Уладзіміра Мулявіна і Валянціну Гаявую, чый уклад у развіццё культуры тытульнай нацыі цяжка пераацаніць. А яўрэі – пісьменнік Змітрок Бядуля, скульптар Заір Азгур? А татарын – выкладчык філфака Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, даследчык беларускай літаратуры Сцяпан Александровіч? Канкрэтны спіс можа быць вельмі вялікім. Ды сэнс не ў колькасці, а ў тым сутнасным, што выпукла выяўляла і выяўляе характар беларускай нацыі.\nТаму, калі ў Беларусі знікне або будзе “бязмерна інтэрнацыяналізавана” разуменне ролі беларускай нацыі як дзяржавастваральнай, што для мяне азначае страту нацыянальнай годнасці, то Беларусь проста перастане быць Беларуссю ў сённяшнім еўрапейскім разуменні гэтага слова. Знікне спачатку не фізічна і тэрытарыяльна. Знікне спярша тое сутнаснае, што павінна рабіць Беларусь Беларуссю, што стварае яе існасць. Павінна ствараць!\nЭкстрэмальнае дапушчэнне: калі ў Беларусі знікне нейкі іншы этнас, страта будзе значнай, балючай, адчувальнай, але пры гэтым Беларусь не перастане быць Беларуссю. І той зніклы ў Беларусі этнас не знікне з нацыянальнай карты свету, бо ён існуе больш моцна ў іншых рэгіёнах, на іншых нацыянальных землях. А вось са знікненнем беларускага этнасу праблема існавання беларускай дзяржавы, з’яднанай у адну на аснове найперш беларускага этнасу і беларускага духоўнага пачатку, стане безальтэрнатыўнай. Вось чаму ў прызнанні прыярытэту беларускага на беларускай тэрыторыі бачыцца мне моцны аб’яднаўчы стрыжань. І гэта не павінна нікога ні прыніжаць, ні ўзвялічваць. Гэта звыклае разуменне дзяржаваўтваральнай ролі беларускай нацыі як кансалідуючага пачатку, што прызнаецца еўрапейскай супольнасцю і складае еўрапейскі менталітэт у дачыненні да іншых дзяржаваўтваральных этнасаў.\nБезумоўна, гэта ніякім чынам не адмаўляе супярэчнасцяў, складанасцяў і цяжкасцяў у гэтай няпростай справе. Але яны не павінны стаць дамінуючымі, разбуральнымі, дэструктыўнымі. Бо тое, што бязмернае, тое нядобрае.\nІ нечакана знайшоў сугучнае мне ў кнізе расійскага даследчыка Мікалая Козіна “Россия. Что это? В поиске идентификационных сущностей” (Масква, 2012): “Нас все время призывают на голгофу служения во имя чужих интересов. А для этого нет более эффективного пути, как только полностью хаотизировать сферу нации, после чего нация оказывается беззащитна перед экспансией любых наднациональных ценностей и идеологем”.\nНе, у кнізе няма спасылак на прыклад беларускага этнасу, не закранаюцца праблемы яго станаўлення і развіцця. Але думкі аўтара міжволі пацягнулі мае разважанні, прымусілі з яго пазіцый паспрабаваць зірнуць на нас, на нашую сітуацыю ў еўрапейскай энічнай супольнасці.\nДык вось, намаганні хаатызаваць беларускую нацыю, яе крокі да ідэнтыфікацыі і самаідэнтыфікацыі, відаць, не знікалі ніколі. Яны шмат у чым нашкодзілі гэтаму натуральнаму для іншых народаў працэсу, прывучылі беларусаў да асцярожнасці, маўклівасці, а то і абыякавасці, безуважнасці. Мы і дагэтуль не пазбавіліся тых даўніх рэцыдываў, усё яшчэ мітусімся, адгукаючыся на розныя прапановы, заклікі, поклічы, не ведаючы, дзе той глыбінны і плённы сэнс, які дапаможа нам у нашай галоўнай справе – ідэнтыфікацыі. Мо таму кожная з прапановаў, асабліва калі яна сыходзіць ад “сильных мира сего”, напачатку ўяўляецца ратавальнай і карыснай для нас, адразу ўспрымаецца як неабходная і патрэбная. І толькі час паказвае, што не ўсё тое золата, што блішчыць. Але ж час ужо страчаны, намаганні аказаліся марнымі, жаданая мэта не дасягнута. Цягнік прагрукатаў міма. Альбо, як любілі казаць даўней, мы зноў спазніліся на свой цягнік. Хіба што суцяшацца высновай, што і на памылках вучацца. Вядома, лепш было б на чужых, чым увесь час на сваіх уласных. Суцяшае хіба што адно – цягнік, аказваецца, у нас усё-ткі ёсць, бо спазніліся ж мы “на свой…”\nКаб ведаць, што трэба рабіць, трэба найперш ведаць, хто мы.\nПатрэбна спакойная, не падагрэтая істэрыяй і не ахалоджаная развагамі аб марнасці і неабавязковасці ідэнтыфікацыя і самаідэнтыфікацыя. Найперш патрэбна ўсвядомлена засвоіць свой ідэнтыфікацыйны код. Засвоіць да такой ступені, каб ён набыў рысы прыроднага, сталага, звыклага. Ён павінен быць трывалым і дзейсным. Бо яго знарочыстая змена цягне за сабой балючы і няпросты працэс перакадзіроўкі. Перакадзіроўкі не толькі ўсёй нацыянальнай дзяржаўнай свядомасці, але і свядомасці асобнага чалавека. Не толькі этнічнага беларуса, але і іншых этнасаў, якія з гэтым дзяржаваўтваральным этнасам звязаныя.\nПрывіднасць ідэнтыфікацыі, яе нетрываласць, недастатковасць і ёсць тым хаосам, які замінае захаваць нацыястваральную, дзяржавастваральную скіраванасць.\nТакое становішча можа ўзнікнуць і пры адрыве ад гістарычных каранёў, ігнараванні – свядомым ці несвядомым – мінулага. Асаблівую шкоду прыносіць знарочыстае, паказное, свядомае ігнараванне. Памножанае на агрэсіўнасць, яно набывае разбуральны характар. Нам да балючасці патрэбна зразумець трыадзіную цэласнасць і еднасць і прымірыць між сабой мінулае – сённяшняе – будучыню. Не, не дзеля нейкіх меркантыльных выгодаў альбо з-за нечай агрэсіўнай нязгоды, а дзеля праўды.\nЧамусьці беларусам выпала яшчэ адна няўдзячная роля – даказваць іншым (і зноў жа – сабе таксама) сваю далучанасць да ўтварэння і развіцця колішняй поліэтнічнай дзяржавы Вялікага Княства Літоўскага. Неяк так атрымалася, што з нашай маўклівай згоды нашую некалі агульную гісторыю пачалі прысабечваць іншыя. І, не дай Бог, станецца так, што не мелі нашы продкі дачынення да ВКЛ, быццам і не жылі на гэтай тэрыторыі, не спрыялі яе ўладкаванню па сваіх, адметных ад іншых, памкненнях і разуменнях. Падаецца, ад такога трактавання страчвае не толькі беларускі этнас, нешта вельмі істотнае губляе ўся еўрапейская цывілізацыя, гісторыя яе станаўлення і развіцця.\nА мо мы яшчэ не засвоілі, што на самым пачатку свае гісторыі Вялікае Княства Літоўскае, якое працяглы час стваралася намаганнямі розных этнасаў, не мела адназначна і канчаткова выяўленай дамінанты толькі нейкага аднаго этнасу, што і ў межах Княства памкненні і намаганні розных этнасаў (не заўсёды мірныя) маглі быць (і былі) рознымі? Аднак гэта не спыняла галоўнага імкнення: будаваць адну магутную дзяржаву, якая аднолькава абараняла б інтарэсы ўсіх.\nГэткае памкненне, відаць, мела месца, бо можна казаць аб яго прызнанні і разуменні іншымі дзяржавааформленымі этнасамі. Адзін прыклад з даўняй гісторыі.\nДаследчыкі адзначаюць пэўную складанасць адносінаў паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Залатой Ардой, асабліва на пачатку ХІV стагоддзя. Адчуванне такой напружанасці, як ні дзіўна, сыходзіла найперш з залатаардынскага боку. Гэта мо першым зразумеў тагачасны кіраўнік Улуса Джучы (Залатой Арды) мангольскі хан Узбек (каля 1283 – 1341). Таму ён шукаў магчымасці паразумецца з гаспадаром Княства вялікім князем літоўскім Гедымінам (каля 1275 – снежань 1341). Так, так. Сам Узбек-хан, якога сучаснікі цанілі вельмі высока, а арабскі пісьменнік Ібн Батута казаў, што “ён адзін з тых сямі цароў, якія найвялікія і наймагутныя цары свету”. І гэты “адзін з наймагутных” уладароў шукае паразумення з вялікім князем літоўскім, жадае палепшыць адносіны з ім і ліквідаваць супярэчнасці. Значыць, не лічыў яго ніжэйшым і слабейшым настолькі, што можна зваяваць, захапіць альбо проста не звяртаць увагі. Хіба не пра гэта сведчыць наступны эпізод? Хоць, як на мой погляд, эпізод гэты варты значна большага, і пры ўважлівым да яго стаўленні і справядлівай ацэнцы пра многае гаворыць і многае высвятляе ў тагачасных міжэтнічных адносінах не толькі на еўрапейскай тэрыторыі.\nСын маскоўскага князя Івана Каліты Сямён Ганарлівы, як вядома, меў першай жонкай дачку Гедыміна Аўгусту (у праваслаўі Настассю). Іхні надзвычай пышны шлюб адбыўся ў Маскве ў 1333 годзе, пра што паведамляе Сімяонаўскі летапіс. Звычайная з’ява? А гэта як паглядзець. Мне бачыцца ў гэтым больш важкі сэнс.\nВядомая рэч, што той шлюб (дарэчы, як і многія тагачасныя) насіў палітычную афарбоўку, бо не пра палкае каханне, зразумела, тут ідзе. Гэтае шлюбаванне закранала як мінімум інтарэсы трох дзяржаўных утварэнняў. Найперш, вядома, яно мела на мэце палепшыць маскоўска-вялікалітоўскія стасункі. Але не толькі. Гэты шлюб самым непасрэдным чынам закранаў інтарэсы Залатой Арды.\nУ той час Масква залежала ад Залатой Арды, маскоўскія князі бралі ў ардынскіх ханаў ярлык на княжанне (хоць апошнім часам з’явілася нямала публікацый расійскіх даследчыкаў, якія спрабуюць абвергнуць гэта, вывесці зусім іншую дамінанту тагачаснага палітычнага жыцця). Арда не хацела і не магла страціць свайго ўплыву на маскоўскую палітыку. Таму ханы пільна сачылі за ўсімі стасункамі маскоўскіх князёў з іншымі этнасамі, асабліва з вялікалітоўцамі. Дык ці мог у такіх умовах адбыцца шлюб маскоўскага князя і вялікалітоўскай княжны без дазволу ардынскага хана? Наўрад ці. Не зразумеў бы хан Узбек такога кроку залежнага ад яго маскоўскага князя. Тым больш у дачыненні да непрыветнага Залатой Ардзе Вялікага Княства Літоўскага. Такіх кантактаў Арда, мякка кажучы, не вітала. Згодна з тагачаснай традыцыяй бацька жаніха павінен быў прасіць рукі маладой непасрэдна ў яе бацькі. Значыць, Іван Каліта мусіў сустрэцца з вялікім князем літоўскім Гедымінам. Сустрэўся, але са згоды хана Узбека.\nШто стаіць за ўсімі гэтымі “рэверансамі” акрамя чыста шлюбных праблем? Вядомая рэч, палітычная выгода. Але для каго найперш? Адразу для ўсіх трох суб’ектаў гэтай гісторыі. Іван Каліта мог разлічваць на спрыяльнае стаўленне Гедыміна да Маскоўскага княства. Як ні дзіўна, але на тое ж самае спадзяваўся і хан Узбек, толькі ў дачыненні да самога сябе. Яму вельмі было патрэбна нармалізаваць, кажучы сучаснай мовай, адносіны з ВКЛ і найперш з самім гаспадаром Княства Гедымінам. Якім чынам? Усе трое станавіліся нібыта звязаныя адной ніткай – шлюбам Сямёна і Аўгусты.\nБацька Сямёна просіць дазволу ў хана Узбека і князя Гедыміна. Узбек, даючы такую згоду, выказвае свае адносіны да Каліты (не выпускае яго з-пад свае ўлады) і адначасова да Гедыміна, спадзеючыся, што ў выпадку чаго на паводзіны гаспадара Княства ў дачыненні да Залатой Арды здолее паўплываць Іван Каліта, а затым і ягоны сын Сямён Горды, які таксама не пазбаўляўся залатаардынскага падпарадкавання.\nТакім чынам, гэты дынастычны шлюб наўпрост уплываў на маскоўска-вялікалітоўскія адносіны і адносіны паміж Залатой Ардой і ВКЛ. Можна без перабольшання казаць, што Масква і Арда (і не толькі, Тэўтонскі ордэн і Польшча таксама, адзін з прыкладаў стасункаў з апошняй бачыцца ў падпісанні 14 жніўня 1385 года Крэўскай уніі і запрашэнні (запрашэнні!) на каралеўскі пасад вялікага князя літоўскага Ягайлы) бачылі ў Княстве значную палітычную сілу, якая здольна была рэальна ўплываць на міждзяржаўныя стасункі не толькі ў сваім рэгіёне. А гэта давала пэўныя дывідэнды і самому вялікаму князю літоўскаму Гедыміну, умацоўвала яго лідарскія пазіцыі. Адначасова гэта сведчыла аб значнай і ўсё больш прыкметнай у Еўропе ролі ВКЛ. З Княствам мусілі лічыцца не самыя слабыя суб’екты тагачаснай гісторыі.\nДык гэта шлюб Сямёна і Аўгусты. А перад тым адбыўся шлюб вялікага князя цвярскога Дзмітрыя Міхайлавіча Грозныя Вочы з дачкой Гедыміна Марыяй. Згадайма таксама шлюбы дачок Гедыміна Альдоны (Ганны) з каралём польскім Казімірам ІІІ Вялікім, Эльжбеты з сынам мазавецкага князя Баляслава ІІ плоцкім князем Вацлавам, Офкі (Яўфіміі) з галіцка-валынскім князем Юрыем II Баляславам. А паездка князя Альгерда ў Маскву да вялікага князя Сямёна Гордага з просьбай пашлюбіцца з сястрой ягонай жонкі дачкой вялікага князя цвярскога Аляксандра Міхайлавіча Уллянай? Нібыта ў адказ князь суздальскі Канстанцін Васільевіч ажаніў свайго сына Барыса з дачкой Альгерда. І г.д., і да т.п. Дык ці не ўплывалі гэтыя шлюбы на ўзвышэнне ролі Княства і вялікага князя літоўскага ва ўсіх еўрапейскіх, і не толькі, справах? Ці не сведчылі пра жаданне многіх валадароў мець прыязныя адносіны з ВКЛ і ягоным гаспадаром?\nАле ж не адно шлюбамі мацаваліся еўрапейскія повязі і вызначаліся еўрапейскія прыярытэты. Былі і іншыя рэальныя праявы. Я назваў бы адзін з напрамкаў падобнай сітуацыі так: беларусы – гэта нацыя донараў. З нашай зямлі ў іншы высокі свет (і не толькі еўрапейскі), на іншыя блізкія і далёкія землі з’ехалі многія і многія народжаныя тут выбітныя асобы, а колькі паехала проста на заробкі, то й не злічыць. Прыкладаў можна прывесці безліч. Возьмем больш блізкія па часе і мо найбольш выразныя прозвішчы.\nІгнат Дамейка – нацыянальны герой Чылі. Тадэвуш Касцюшка – нацыянальны герой Польшчы і Амерыкі. Ураджэнец Міншчыны Іосіф Гашкевіч – першы расійскі консул у Японіі. Выхадзец з віцебшчыны Казімір Семяновіч – вынаходнік шматступеньчатай ракеты і тэарэтык артылерыі. Ураджэнец Ігуменскага павета Казімір Чарноўскі – вынаходнік падводнай лодкі. І нават выхаваўца дзяцей расійскага цара Аляксея Міхайлавіча філосаф і знаны паэт Сімяон Полацкі. Дарэчы, выхадцы з беларускіх земляў зрабілі вельмі і вельмі шмат у справе пабудовы і стварэння архітэтурнай і мастацкай выразнасці Масквы і Маскоўскага Крамля, іншых расійскіх мясцінаў. Нават маўзалей У.І. Леніна будавалі і беларусы. Прычым, не прадстаўнікі вялікіх гарадоў ці знаных паселішчаў. У гэтай справе бралі ўдзел жыхары вёскі Грабаўка з Гомельшчыны. З некаторымі я меў перапіску ў школьныя гады, іхнія лісты захоўваюцца ў маім архіве. Зрэшты, як сведчаць гістарычныя звесткі, у ХVІІ стагоддзі кожны дзясяты жыхар Масквы быў выхадцам з беларускіх земляў.\nАле тэму беларускага донарства пакінем для іншага разу. Адзначу толькі, што гаворка на ідзе аб тым, каб сёння “адабраць” у іншых народаў выхадцаў з нашай зямлі. Зусім не. Проста і нам, і жыхарам гэтых замежных краінаў трэба дакладна ведаць гісторыю, не губляць каранёў тых, хто некалі нарадзіўся на нашай зямлі і ў сілу розных прычынаў годна працаваў дзеля дабрабыту і славы іншых.\nВось чаму нам проста конча трэба поўнааб’ёмна ведаць сваё мінулае, як і належыць кожнай еўрапейскай нацыі. Ведаць глыбінна, без выняткаў і выкрэсліванняў. Не выбарачна на карысць любых па часе нашага жыцця ідэалагем. І тады ў гэтым разумным паяднанні з’явіцца яшчэ адна магчымасць зразумець: хто мы, дзеля чаго мы, які наш лёс і сэнс жыцця на гэтай зямлі.


Пра што маўчаць курганы? | "Нарачанская зара" (пасведчанне аб рэгістрацыі №765 ад 4.11.2009)\nСёлета працягнуліся раскопкі на курганным могільніку Наўры. Знаходзіцца ён непадалёку ад аднайменнай вёскі ў Сваткаўскім сельсавеце.\n— Гэта могільнік крывічоў канца 10 — пачатку 12 стагоддзяў, — тлумачыць археолаг кандыдат гістарычных навук Мікалай Плавінскі. — Даследуецца ён досыць даўно. Першы раз раскопкі правялі ў 1934 годзе археолагі з музея Віленскага ўніверсітэта імя Стэфана Баторыя Алена Цэгак-Галубовіч і Уладзімір Галубовіч. Пасля яны праводзіліся ў 1987 годзе экспедыцыяй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Валянціна Рабцэвіча і Аляксандра Плавінскага. Чатыры гады таму мы аднавілі даследаванні. Тады былі раскапаны 4 курганы, у мінулым годзе — 2. Сёлета таксама даследавалі 2 курганы. У асноўным пахаванні ў Наўрах датуюцца 11-ым стагоддзем. Сёлета знайшлі ганчарны посуд, асобныя ўпрыгажэнні і прадметы побыту, а таксама касцяны грабеньчык. Гэта ўсё — пахавальны інвентар, тое, што клалася нябожчыку на той свет.\n— Сёлета якія знаходкі цікавыя былі?\n— Той жа касцяны грабеньчык, гаршчкі — ёсць адзін цэлы, яшчэ два склеяцца. Усё гэта пойдзе ў мядзельскі музей.\n— Чаму ж такую ўвагу надаяце могільніку Наўры?\n— Ён досыць добра даследаваны, таму найбольш цікавы для аналізу пахавальнага інвентару і пэўных сацыялагічных рэканструкцый. Тут раскапана ўжо больш за чатыры дзясяткі курганоў. Таму можна рабіць высновы аб колькасным складзе старажытнага калектыву, полу, узросце.\n«Тут можам дакрануцца да гісторыі»\nСёлета раскопкі ў Наўрах праводзіліся 10 дзён. Працавалі ад 5 да 10 чалавек — усе валанцёры. Сярод іх толькі адна студэнтка, астатнія — людзі працуючыя. Прафесіі ў іх самыя розныя, але пераважна гэта выпускнікі гістарычных факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка, Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Машэрава.\nСяргей Іваноў са Слуцка стараецца пастаянна ўдзельнічаць у раскопках:\n— Цікава дакрануцца да гісторыі. Гэта лепей, чым дома прасядзець упустую.\nНастаўніца з Мінска Марыя Зелянко летась удзельнічала ў раскопках і ў Наўрах, і на Замку ў Мядзеле. Тлумачыць, чым такі занятак яе прыцягвае:\n— На ўроках дзеткам расказваем пра гісторыю, а тут самі можам да яе дакрануцца. Потым вучням можна паказаць здымкі, каб яны ўяўлялі, што адбывалася на тэрыторыі нашай краіны тысячу год таму. Запрашаем да сябе археолагаў — прыязджаюць з прэзентацыяй, цікава расказваюць.\n— Якія знаходкі трапляюцца?\n— Знайшлі маленькі касцяны грэбень з арнаментам. Нават цяпер цяжка ўявіць, як гэта сучаснымі інструментамі можна зрабіць. А як тады зрабілі — незразумела.\nУвогуле, Мядзельшчына цікавая для вывучэння пахавальных абрадаў. Дадаў Мікалай Плавінскі:\n— Ва ўсходняй і цэнтральнай частцы яна была населена крывічамі. А ў заходняй — продкамі сучасных літоўцаў. І літаральна праз 20 кіламетраў пахавальныя абрады вельмі адрозніваюцца. Калі браць крывіцкія могільнікі, то знаходзяць самы звычайны інвентар, посуд. У жаночых пахаваннях — бранзалеты, фібулы (шпілька для вопраткі), пацеркі, нейкія прадметы побыту: нажы, крэсівы. У мужчынскіх пахаваннях сустракаюцца прадметы ўзбраення: сякеры, зрэдку наканечнікі коп’яў. Балты ў розных рэгіёнах да 14 стагоддзя працягвалі спальваць сваіх нябожчыкаў. І там бывае багацейшы інвентар, асабліва ў плане прадметаў узбраення — часта мужчын спальвалі са зброяй.\nНа здымках: на раскопках; Марыя Зелянко не першы раз удзельнічае ў раскопках на курганным могільніку Наўры; адна са знаходак.\nФота аўтара і Мікалая Плавінскага.\n15 верасня 2016. Каментарыі: Каментароў няма. Размешчана ў Гісторыя


Вобраз маці, простай беларускай жанчыны, набыў у паэме П. Броўкі шырокую тыповасць і маштабнасць. Раскрываецца ён праз маналог сына і паэта-грамадзяніна, таму ў творы лірычна-спавядальныя інтанацыі суседнічаюць з прамоўніцка-публіцыстычнымі. Аўтару ўдалося глыбока асабістае арганічна знітаваць з агульналюдскім. Трагічны лёс блізкага чалавека праецыруецца на актуальныя праблемы сучаснасці, звязаныя з памяццю пра Вялікую Айчынную вайну, захаваннем міру, спыненнем гонкі ўзбраення.


На тэрыторыі сажалкі «Лясная» прайшоў суботнік — Столбцы. Прамень. Новости Столбцов и Столбцовского района\n14.04.2019 admin1641Комментарии on На тэрыторыі сажалкі «Лясная» прайшоў суботнік\nЗ 11 па 19 красавіка праходзіць акцыя “Чысты вадаём”\nЗ берага адкрываецца прыгожы від на сажалку «Лясная»\nШтогод у красавіку праводзіцца месячнік па ўборцы, добраўпарадкаванні і азеляненні тэрыторый. Работнікі арганізацый раёна наводзяць парадак на прылеглых тэрыторыях, а жыхары Стаўбцоўшчыны рупліва працуюць на сваіх падворках, калі з’яўляецца вольная хвілінка.\nПадчас суботніка на тэрыторыі сажалкі «Лясная» працуе Аляксандр Комар\nНа тэрыторыі сажалкі “Лясная”, бліз Заямнага, якую прадпрымальнік Вячаслаў Шакаль арандуе ўжо з 2015 года, таксама актыўна вядуцца работы па ўборцы зямельнага ўчастка і вадаёмаў. Жадаючых палавіць рыбу тут дастаткова круглы год, таму сезонныя работы па добраўпарадкаванні – традыцыйная справа. На сажалцы “Лясная” пастаянна працуе адзін чалавек, але для аб’ёмных работ прыцягваюцца і іншыя працаўнікі ПУП “СлаўАўтаЛюкс”. Так, на мінулым тыдні быў арганізаваны калектыўны суботнік, падчас якога ўсе добрасумленна папрацавалі.\nАляксандр Ждановіч, майстар вытворчага навучання ПУП «СлаўАўтаЛюкс»\nСажалка “Лясная” выкарыстоўваецца для рэкрэацыйных мэт, таму вялікая ўвага надаецца ўборцы вадаёмаў. Калісьці на гэтай тэрыторыі было возера, але ў запушчаным стане: зарасло чаротам і інш. Але як толькі тэрыторыя трапіла ў гаспадарскія рукі Вячаслава Шакаля, то адразу пачала набываць новы выгляд. Спачатку рупліва пачысцілі возера, зрабілі пераліў і напоўнілі вадой, тым самым рэанімаваўшы вадаём і даўшы яму новае жыццё. Пасля праклалі трубу з вялікага возера ў маленькае, а з яго – у ручай, які ўпадае ў раку Нёман. У выніку гэтага вада пастаянна абнаўляецца. Такія добрыя ўмовы спрыяюць размнажэнню розных відаў рыбы: шчупакоў, акунёў, лінёў, карасёў. Таксама на тэрыторыі сажалкі жывуць лебедзі, качкі, бабры, кот, сабака, знаходзяцца пяць шпакоўняў і гняздо для бусла.\nАдпачыць пасля рыбалкі тут таксама ёсць дзе. На тэрыторыі сажалкі “Лясная” размешчаны рыбацкая хатка з пяццю спальнымі месцамі, тры альтанкі, прасторная тэраса, кухня, калодзеж, чатыры мангалы, арэлі, абсталявана дзяцічая пляцоўка і зроблена хатка на дрэве. У планах прадпрымальніка – зрабіць паркоўку.


Максім Варабей стаў другім у спрынце на этапе Кубка IBU ў „Раўбічах” | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nМаксім Варабей стаў другім у спрынце на этапе Кубка IBU ў „Раўбічах”\nБеларускі спартовец Максім Варабей заняў другое месца ў спрынтарскай гонцы на фінальным этапе Кубка IBU па біятлоне, які праходзіць у „Раўбічах”.\nНайлепшы час паказаў нарвежскі біятланіст Сіверт Гуторм Бакен. На трэцяй пазіцыі размясціўся яшчэ адзін нарвежац Эндру Стрэмсхейм. Максім Варабей саступіў пераможцу гонкі 5,2 сек.\nШведская спартоўка Элізабэт Хэгберг выйграла спрынтарскую гонку ў жанчын. На другой пазіцыі немка Стэфані Шэрар. Замкнула тройку наймацнейшых біятланістак нарвежка Аасне Скрэдэ. Прадстаўніца зборнай Беларусі Адэліна Сабітава размясцілася на 27-м радку пратаколу.\nАрына Сабаленка намінавана на званне найлепшай тэнісісткі лютага\nПершая ракетка Беларусі Арына Сабаленка, румынка Сымона Халеп і прадстаўніца Нідэрландаў Кікі Бертанс прэтэндуюць на званне найлепшай тэнісісткі лютага. Сабаленка заваявала тытул на прадстаўнічым турніры ў Досе. Халеп выйграла спаборніцтвы ў Дубаі. Бертанс стала першай тэнісісткай, якая абараніла тытул у Санкт-Пецярбургу. Галасаванне завершыцца 7 сакавіка.\nВера Лапко і Лідзія Марозава выйшлі ў 1/4 фіналу парнага разраду турніру ў Ліёне\nБеларускі Вера Лапко і Лідзія Марозава выйшлі ў 1/4 фіналу парнага разраду турніру ў Ліёне. У матчы 1/8 фіналу нашы суайчынніцы ўзялі верх над дуэтам Лаура Пігосі (Бразілія) / Разалі ван дэр Хук (Нідэрланды) – 6:2, 7:6 (7:0).\nАляксей Протас і Ілля Усаў набралі шэсць ачкоў у матчы з „Калгары”\nМінулай ноччу „Прынс Альберт” на хатняй пляцоўцы не пакінуў шанцаў „Калгары Хітман” – 8:3. Беларус Аляксей Протас ў большасці закінуў шостую шайбу і двойчы асіставаў партнёрам. Усяго ў гэтым сезоне нападнік набраў 76 (30+46) ачкоў. Ілля Усаў забіў гол і аддаў дзве выніковыя перадачы. У актыве форварда 51 (22+59) бал за 55 гульняў.\nНа гульню Суперкубка Беларусі ўсе квіткі прададзеныя\nНа матч за Суперкубак Беларусі паміж чэмпіёнам краіны берасцейскім „Дынама” і ўладальнікам Кубка краіны салігорскім „Шахцёрам” усе білеты прададзены, – паведамляе прэс-служба БФФ. Гульня пройдзе сёння на стадыёне ФК „Менск” умяшчальнасцю каля 3000 гледачоў і пачнецца ў 19.30.


У нядзелю ў Курапатах памоляцца аб ахвярах рэпрэсій\n10.04.2018 / 11:30\n15 красавіка вернікі змогуць узяць удзел у памінальным набажэнстве, якое пройдзе ва ўрочышчы Курапаты, паведамляе sobor.by.\nПадчас паніхіды можна будзе памаліцца аб усіх нявінна забітых, у тым ліку і аб ахвярах масавых расстрэлаў, якія праходзілі ва ўрочышчы Курапаты. Пачатак паніхіды — 14.00. Узначаліць памінальнае набажэнства іерэй Адрыян Латушка, настаяцель Успенскага прыходу.\nПамінальная малітва ў Курапатах ужо стала традыцыяй. Па дабраславенні мітрапаліта Мінскага і Заслаўскага Паўла і намаганнямі маладога Успенскага прыходу праваслаўныя паніхіды праходзяць тут двойчы на год — на Радаўніцы і на Дзмітрыеўскую бацькоўскую суботу. Вернікі збіраюцца на малітву ў самым цэнтры ўрочышча, каля памятнага каменя.\n10.04.2018 / 12:25\nДык у суботу, ці ў нядзелю 15 красавіка адбудзецца малітва? Трэба удакладніць.\nАнтон, набажэнства абдудзецца 15-га красавіка, у нядзелю.


Шэсць гадзін працоўнага навучання ў тыдзень: дзесяцікласнікаў мяркуецца адпраўляць у ПТВ\n07.09.2018 / 09:45\nШэсць гадзін працоўнага навучання ў тыдзень: дзесяцікласнікаў мяркуецца адпраўляць у ПТВ 59\nУ 10 класе ўводзяць аж 6 гадзін працоўнага навучання. Бацькі перажываюць, што гэта ператворыцца ў прафанацыю: у школах няма ніякай базы для навучання, і дзеці будуць прывучацца біць лынды. Растлумачыць новаўвядзенне «Наша Ніва» папрасіла ў Міністэрства адукацыі. Там нам літаральна па пунктах патлумачылі, чаго чакаць дзецям і бацькам ад зменаў у навучальным плане.\n«Хочам зрабіць іх мабільнымі на рынку працы»\n«Адным з найважнейшых паказчыкаў эфектыўнасці сістэмы адукацыі з’яўляецца паспяховасць прафарыентацыі. Бо якасць адукацыі — гэта не адзнака, атрыманая на ўроку, а паспяховае жыццеўладкаванне чалавека, яго мабільнасць на рынку працы», — патлумачылі ў Міністэрстве адукацыі.\nАсноўная задача школы, лічаць у міністэрстве, дапамагчы вучню выбраць прафесію.\nАд 2018/2019 навучальнага года ва ўстановах агульнай сярэдняй і ва ўстановах спецыяльнай адукацыі для вучняў X (XI) класаў, якія вывучаюць усе вучэбныя прадметы на базавым узроўні, уведзены вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне». Засвойваць новыя прафесіі вучні змогуць як на базе сваёй школы, так і на базе ўстановы сярэдняй спецыяльнай ці прафесійна-тэхнічнай адукацыі.\nПералік прафесій, якімі можа авалодаць вучань, залежыць ад яго месца жыхарства\nПрасцей кажучы, прафесійнай падрыхтоўкай вучняў будуць займацца на базах каледжаў або іншых сярэдніх спецыяльных устаноў таго горада або мястэчка, дзе знаходзіцца школа.\n«Установы адукацыі могуць самастойна распрацоўваць праграмы прафесіянальнай падрыхтоўкі і зацвярджаць іх ва ўстаноўленым парадку. Пры распрацоўцы зместу вучэбных праграм рэкамендуецца выкарыстоўваць тыповыя вучэбныя праграмы па спецыяльнасцях прафесіянальна-тэхнічнай адукацыі».\nДа прыкладу, вучні змогуць авалодаць такімі прафесіямі, як прадавец, аператар электроннага набору і вёрсткі, кухар, сакратар, цясляр, цырульнік, афіцыянт, слесар па рамонце машын і гэтак далей.\nПрэс-служба Міністэрства адукацыі падкрэслівае:\n«Пры адсутнасці магчымасці арганізацыі працоўнага навучання пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесіянальнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у школах могуць быць выкарыстаны базы устаноў прафесійна-тэхнічнай, сярэдне-спецыяльнай, вышэйшай, дадатковай адукацыі дарослых, дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі».\nМаксімальная практычнасць і падрыхтаваныя абітурыенты — асноўная мэта такіх урокаў\nНе ўсім прафесіям, пра якія мараць школьнікі, на ўроках «Працоўнага навучання» будуць вучыць. Па-першае, ва ўстанове адукацыі будуць улічваць узрост вучняў.\n«Асноўнай мэтай працоўнага навучання з'яўляецца прадастаўленне вучням магчымасці атрымаць першасныя навыкі па пэўнай прафесіі. Што тычыцца зместу вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне», то ён павінен быць максімальна практыка-арыентаваным».\nГендарна дзяліць дзяцей не будуць\nПраграма не прадугледжвае дзялення вучняў па гендарным прынцыпе. Фарміраванне вучэбных груп ажыццяўляецца па прафесіях, незалежна ад полу дзіцяці».\nІншыя прадметы ад увядзення шасці гадзін на працу не пацерпяць\n«Згодна з пастановай Міністэрства адукацыі, пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесіянальнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) выдзяляецца 6 вучэбных гадзін на тыдзень. Колькасць гадзін, якія адведзены на вывучэнне іншых вучэбных прадметаў у гэтым класе, не змянілася».\nАкрамя таго, у метадычных рэкамендацыях указана, што заняткі па прадмеце «Працоўнае навучанне» можна праводзіць як у будныя дні, так і ў суботу. Пры гэтым вучні павінны быць забяспечаныя гарачым харчаваннем.\nГрошы, выдзеленыя бюджэтам, павінны выдаткоўвацца на заробак, узносы (адлічэнні) на сацыяльнае страхаванне, аплату камунальных паслуг, набыццё прадметаў забеспячэння і расходных матэрыялаў і інш.\nКаб ажыццяўляць навучанне ў школах, у штаце дадзеных устаноў павінна быць штатная колькасць настаўнікаў і майстроў вытворчага навучання.\n«Вучэбныя гадзіны па прадмеце «Працоўнае навучанне» ўключаюцца на пачатак навучальнага года ў спіс педагагічных работнікаў, якім вылічаюцца стаўкі і надбаўкі за кваліфікацыйныя катэгорыі з улікам педагагічнай нагрузкі для вызначэння фонду аплаты працы».\n5 верасня ў тых школах, да якіх мы датэлефанаваліся, заняткі па прадмеце «Працоўнае навучанне» пакуль не пачаліся. «Чакаем, якія прафесіі прапануюць вывучаць нашым школьнікам у каледжах», — адказалі ў адной са школ.\nНаталля Тур, фота nastgaz.by\n07.09.2018 / 09:55\nЖахлівая камуністычная утопія Карпенкі.\n07.09.2018 / 09:56\nХутка усе вучні будуць разьмеркаваныя па класах двух відаў: прававыя і калгасна-пралетарскія. У першых будуць вучыць наглядчыкаў, а ў другіх - халопаў.\n07.09.2018 / 10:14\nМаразм мацнеў... ;-)


Тэарэтычныя аспекты праблемы.\n•Тэарэтычныя аспекты праблемы.\n•Лекцыя 2. Сярэднявечная Еўропа і Беларусь: праблемы культурных узаемаўплываў\n•1.Культура Візантыі ў сярэднявечную эпоху.\n•8 2.Культура Беларусі 10-13 ст.: праблема візантыйскіх уплываў.\n•3. Культура сярэднявечнай Еўропы: асноўныя асаблівасці.\n•12 4. Культурныя ўплывы заходняй (лацінскай) Еўропы на беларускія землі ў 12-14 ст. Развіццё беларускай готыкі\n•Лекцыя 3. Культурнае развіццё Беларусі ў кантэксце еўрапейскага Рэнесансу і Рэфармацыі\n•13 1.Ідэі Гуманізму і Рэнесансу ў развіцці еўрапейскай культуры 14-16 ст.\n•15 2. Рэфармацыйныя рухі ў Еўропе і ў Беларусі.\n•14 2. Кнігавыдавецкая дзейнасць Францыска Скарыны ў кантэксце еўрапейскага кнігадрукавання.\n•18 4. Кнігадрукаванне ў Вялікім Княстве Літоўскім у другой палове 16 – пачатку 17 ст.\n•5. Антычныя і заходнееўрапейскія ўплывы ў кніжнай культуры Беларусі.\n•21 6. Развіццё адукацыі еўрапейскага тыпу на беларускіх землях у 15- пачатку 17 ст.\n•20 7. Філасофская думка Беларусі эпохі Адраджэння.\n•13 6. Уплывы еўрапейскага Рэнесансу ў мастацтве Беларусі 15-16 ст.\n•16 Перамога Контрэфармацыі на беларускіх землях: канец эпохі талеранцыі і дамінацыя езуітаў.\n•21 2. Далучэнне Беларусі да еўрапейскай навуковай прасторы\n•24 3. Беларускае барока ў еўрапейскім кантэксце.\n•Культура Беларусі ў кантэксце эпохі еўрапейскага Асветніцтва.\n•21 2. Змены ў сістэме адукацы і развіццё навукі на беларускіх землях\n•25 4.Залаты век тэатральнага мастацтва.\n•5. Архітэктура і выяўленчае мастацтва\n•Культура Беларусі ў першай палове 19 ст.\n•29 1. Асаблівасці развіцця еўрапейскай культуры ў 19 ст.\n•2. Развіццё адукацыі на беларускіх землях у першай палове 19 ст.\n•3.Навука на беларускіх землях у 19 ст.\n•4. Пачаткі беларускага нацыянальна-культурнага адраджэння ў кантэксце нацыянальных рухаў народаў Еўропы.\n•5. Станаўленне беларускамоўнай літаратуры ў першай палове 19 ст.\n•6. Мастацтва Беларусі ў першай палове 19 ст.\n•Лекцыя 7. Культура Беларусі ў другой палове 19 ст. – пачатку 20 ст.\n•1. Развіццё адукацыі на беларускіх землях у другой палове 19 ст.: праблема нацыянальна-культурнай асіміляцыі.\n•2. Развіццё беларусазнаўства ў другой палове 19 ст.\n•3. Беларуская літаратура ў другой палове 19 ст.\n•4. Мастацтва Беларусі другой паловы 19 ст. У еўрапейскім кантэксце\n•5. Культура беларускага нацыянальнага Адраджэння на пачатку 20 ст.\n•Лекцыя 8. Культура Беларусі ў 20 ст.\n•1.Культурнае жыццё Беларусі ў часы ваеннага ліхалецця (1914-1921).\n•2. Культурнае жыццё ў бсср у часы беларусізацыі (1920-я гады)\n•3.Культура Заходняй Беларусі (1921-1939)\n•4. Культурнае жыццё ў бсср у другой палове 20 ст.\n•5. Культура Беларусі на сучасным этапе.\n•6. Культура беларускага замежжа\n•Пытанні да экзамену па курсу\n•Тэсты для самаправеркі\n•Культура беларускага замежжа.\nЛекцыя 1..Еўрапейская цывілізацыя і культура:\n2 Нам даволі часта прыходзіцца сустракаць тэрмін еўрапейская культура. Што ён уласна азначае? Што ўваходзіць у паняцце еўрапейская культура? Нам падаюцца дастаткова зразумелымі такія паняцці, як французская культура, нямецкая, расійская. А ці можна весці гутарку пра еўрапейскую культуру? Ці можа ў гэты тэрмін укладаецца толькі акрэсленне геаграфічнай прыналежнасці? Што значыць быць чалавекам еўрапейскай культуры? Ці належыць беларуская культура да еўрапейскай не толькі ў геаграфічным сэнсе, але яшчэ паводле нейкіх сутнасных элементаў? Тут мы сутыкаемся з цэлым шэрагам вельмі складаных тэарытычных пытанняў і навуковых праблем, якія дагэтуль застаюцца дыскусійнымі ў беларускай і замежнай гуманістыцы. Каб знайсці адказы на гэтыя пытанні неабходна звярнуцца да даўняй гісторыі, прасачыць працэсы развіцця беларускай культуры ва ўзаемасувязі з агульнаеўрапейскімі і сусветнымі культурнымі працэсамі.\n1 Напачатку патрэбна вызначыцца з самім паняццем культура. Гэта не зусім простая задача, як можа паказацца на першы погляд. Хоць мы вельмі часта ўжываем тэрмін культура ў сваім штодзённым жыцці, часта не можам даць яму дакладнага вызначэння. У гуманістыцы існуе ўжо некалькі сотняў дэфініцый гэтага тэрміну. Па сутнасці, кожны навуковец, які даследуе розныя праблемы культуры, спрабуе стварыць уласнае вызначэнне. Не будзем паглыбляцца ў дэталі, а скарыстаем адно з найбольш шырокіх і адначасова простых вызначэнняў: Культура – гэта сукупнасць матэрыяльных і духоўных каштоўнасцяў, створаных чалавецтвам у яго гісторыі. Большасць даследчыкаў разумее культуру як больш шырокую з’яву, чым опера, паэзія, жывапіс, балет і іншыя набыткі мастацтва. Вельмі плённым з’яўляецца, на нашу думку, бачанне культуры як традыцыйных спосабаў мыслення, паводзінаў і ўзаемадзеянняў людзей. У гэтым сэнсе культура ёсць вынік навучання, г.зн. мадэлявання паводзін чалавека ў канкрэтных абставінах і асяроддзі .\n2 Тэарэтычным падмуркам для нашых далейшых разважанняў можа паслужыць тэорыя цывілізацый, якой прытрымліваліся ў той ці іншай ступені такія вядомыя мысліцелі як Арнольд Тойнбі, Фернан Брадэль, Піцірым Сарокін, Самуэль Ханцінгтон і інш. На іх думку, гісторыя чалавецтва – гэта гісторыя цывілізацый. Тут нам неабходна падрабязней спыніцца на разглядзе тэрміну цывілізацыя. Гэты тэрмін мае лацінскае паходжанне. Сivilis у часы антычнасці азначаў грамадзянскае, дзяржаўнае. У падобным значэнні ён часам выкарыстоўваецца і ў беларускай мове: цывільнае права, цывільны чалавек у адрозненні да вайскоўца. Напачатку тэрмін цывілізацыя выкарыстоўваўся ў супрацьпастаўленні цывілізацыя – варварства. У гэтым значэнні ён вельмі часта ўжываецца і зараз. Славуты нямецкі філосаф Освальд Шпенглер у сваёй працы Закат Еўропы ўжываў слова цывілізацыя для акрэслення перыяду заняпаду пэўнай культуры. Матэрыяльная цывілізацыя супрацьпастаўлялася ім духоўным вартасцям культуры. Названыя ж вышэй навукоўцы ўжывалі тэрмін цывілізацыя ў множным ліку, разумеючы пад цывілізацыяй пэўную культурную тоеснасць. Гісторыю чалавецтва яны разглядалі як паўставанне, суперніцтва і заняпад розных цывілізацый. А.Тойнбі налічваў аж 23 цывілізацыі. Іншыя даследчыкі знаходзяць толькі сем асноўных цывілізацый.\nУзнікае пытанне: Што ж такое цывілізацыя? Для вядомага французскага гісторыка Ф.Брадэля яна з’яўляецца "прасторай", "культурным абшарам", "зборам рыс і з’яў культуры". На яго думку: "Цывілізацыя самы старажытны персанаж у гісторыі чалавецтва: эканомікі змянялі адна другую, палітычныя інстытуты разбураліся, грамадствы прыходзілі адно за другім, але цывілізацыя працягвала свой шлях“. С.Ханцінгтон называе Ц. каштоўнасці, нормы, інстытуты і спосабы мыслення, якім чарговыя пакаленні дадзенай супольнасці надаюць падставовае значэнне: "Цывілізацыя і культура адносяцца да стылю жыцця народу, цывілізацыя ёсць культурай у шырокім значэнні гэтага слова". Паводле Валерштайна, Ц. – гэта асаблівы збор, у які ўваходзяць светапогляд, звычаі, структура і культура (як матэрыяльная, так і духоўная), утвараючы пэўны від гістарычнай тоеснасці. Мелько адзначае "Ц. маюць акрэсленую ступень інтэграцыі, іх часткі вызначаюцца праз узаемныя аднясенне да сябе, а таксама цэлага. Калі цывілізацыю складаюць дзяржавы, то яны будуць мець болей узаемных кантактаў чым з дзяржавамі па-за дадзенай цывілізацыі… Будуць дамінаваць акрэсленыя эстэтычныя і філасофскія плыні“.\nТакім чынам, усе цытаваныя аўтары падкрэсліваюць культурную прыроду цывілізацыі. Як адзначае Ханцінгтон: "Ц. з’яўляюцца найвялікшымі культурнымі адзінкамі". Ён таксама сцвярджае: "Ц-ыі з’яўляюцца культурнымі арганізмамі а не палітычнымі".\nУсе даследчыкі асаблівую ўвагу надаюць рэлігіі, якая з’яўляецца важнейшым культурным элементам цывілізацыі. Ханцінгтон сцвярджае: "Найважнейшую ролю адыгрывае рэлігія (…) Вялікія Ц-ыі. цесна звязаныя з вялікімі рэлігіямі". Доўсан таксама лічыць, што "вялікія рэлігіі з’яўляюцца падмуркамі вялікіх цывілізацый". На думку Ф.Брадэля "У сэрцы кожнай цывілізацыі знаходзяцца рэлігійныя каштоўнасці". Разам з тым Брадэль адзначае "…рэлігійная рэчаіснасць не складае сама па сабе ўсёй культуры, якая ахоплівае таксама дух, стыль жыцця, літаратуру, мастацтва, ідэалогію, самасвядомасць (…) Культура створана з мноства багаццяў, матэрыяльных і духоўных... Культура адначасова з’яўляецца грамадствам, палітыкай, эканамічнай экспансіяй". Брадэлю таксама належыць наступнае вельмі яркае выказванне: "...тэхніка – цела, а не душа цывілізацыі".\nЗвычайна людзі, асабліва адукаваныя эліты, ўсведамлялі сваю прыналежнасць да пэўнай цывілізацыі. Як зазначыў Ханцінгтон: "Ц. ёсць найвышэйшай ступенню згрупавання людзей і найшырэйшай прасторай культурнай тоеснасці. Уласна цывілізацыі ўтваралі найшырэйшыя рамкі саматоеснасці людзей". Даследчык прыводзіць прыклад пра ўяўную сустрэчу зямляніна з іншапланецянамі, пад час якой прыналежнасць да зямной цывілізацыі стане рамкамі самаатаясамлення жыхара Зямлі. Аднак француз ці немец будуць у Кітаі ці ў экватарыяльнай Афрыцы найперш еўрапейцамі, а ўжо потым французам і немцам.\nКалі з’яўляюцца цывілізацыі? Напэўна тады, калі людзі ствараюць надлакальныя сістэмы абмену інфармацыяй і культурнымі каштоўнасцямі, найперш пісьменнасць. Як адзначыў Брадэль: "Цывілізацыя – гэта найдаўжэйшая з усіх гісторый". У старажытнасці гісторыкі знаходзяць месапатамскую, егіпецкую, крыта-мінойскую, іўдзейскую цывілізацыі. Асаблівую ролю ў гісторыі чалавецтва адыграла антычная ці класічная цывілізацыя. Усе вышэйпрыведзеныя цывілізацыі, можа за выключэннем іудзейскай, належаць ужо да мінулай гісторыі.\nКалі ж паўстала ці сфармавалалася еўрапейская цывілізацыя? Сам тэрмін Еўропа ўпершыню з’яўляецца аж у 7 ст. да нашай эры. Аднак, на думку многіх даследчыкаў, агульнаеўрапейская культурная прастора з тымі асаблівасцямі, якія захоўваліся і развіваліся на працягу наступных вякоў, фармуецца прыкладна ў 8-9 ст. нашай эры ў выніку сінтэзу культурнай спадчыны магутнай Рымскай імперыі і культурных традыцый варварскіх народаў-заваёўнікаў. Падмуркам еўрапейскай культуры паслужылі культурныя каштоўнасці антычнай і іўдзейскай цывілізацый. З антычнасці Еўропа запазычыла многія ўзоры мастацтва, найлепшыя дасягненні філасофскай думкі, а з іўдзейскай цывілізацыі – монатэістычнае хрысціянства, якое стала найважнейшай адментнасцю Еўропы.\nВельмі важнае і складанае пытанне пра геаграфічныя межы цывілізацый. Яны не з’яўляюцца нязменнымі і статычнымі. Аднак захоўваюць свае ўплывы на працягу вельм значных храналагічных адрэзкаў, часамі вельмі нечакана выяўляючы сябе. Даследчыкі, у прыватнасці Ханцінгтон, ужываюць паняцці лініі цывілізацыйнага разрыву ці разлому. Прывядзём некалькі прыкладаў з гісторыі еўрапейскай цывілізацыі. Першай такой лініяй можна лічыць мяжу па рэкам Рэйн-Дунай, якая супадала з межамі старажытнай Рымскай імперыі і адпаведна антычнай цывілізацыі. Гэтая лінія разрыву нечакана праявіла сябе ў эпоху Рэфармацыі, зноўку падзяліўшы Еўропу паводле рэлігійнай прыкметы. Наступная лінія разрыву ідзе па рацэ Эльбе – якая была ў ІХ ст. мяжой дзяржавы Каралінгаў і славянскага, тады яшчэ паганскага, свету. Гэтая мяжа праявіла сябе ў часе другога запрыгоньвання еўрапейскага сялянства ў 16 ст. А пасля другой сусветнай вайны падзяліла Еўропу на два ідэалагічна і палітычна варожыя лагеры – капіталістычны і сацыялістычны. І, нарэшце, трэцяя лінія ідзе ад Прыбалтыкі праз заходнюю Беларусь і Украіну да Балканаў. Гэтая лінія акрэслівае зону ўплыву заходняга (каталіцкага) хрысціянства. Некаторыя даследчыкі (у прыватнасці Ханцінгтан) лічаць яе мяжою заходнеўрапейскай цывілізацыі. Гэтыя даследчыкі прызнаюць існаванне асобнай усходнееўрапейскай ці праваслаўна-рускай цывілізацыі, якая ўзрасла на культурнай спадчыне Візантыйскай імперыі, а таксама этнічных традыцыях усходніх славян. Іншыя ж даследчыкі не лічаць усходнюю Еўропу асобнай цывілізацыяй і адносяць яе, так жа як і Лацінскую Амерыку, да агульнай еўрапейскай цывілізацыі. Падзяліліся погляды на гэтую праблему таксама сярод беларускіх і расійскіх даследчыкаў і дзеячоў культуры. Дастаткова ўзгадаць дыскусію заходнікаў і славянафілаў у Расіі 19 ст.\nВельмі важнай уяўляецца праблема цывілізацыйных узаемаўплываў. На думку даследчыкаў азначанай праблематыкі, шчыльнасць культурных абменаў унутры кожнай цывілізацый звычайна значна вышэй, чым з прадстаўнікамі іншых цывілізацый. У мінулыя стагоддзі надзвычай істотнай была роля вялікіх сакральных моваў – лаціны, грэцкай, царкоўнаславянскай, арабскай, санскрыту, альбо, напрыклад, сістэмы іерогліфаў у Кітаі. Да агульнацывілізацыйнай культурнай прасторы былі далучаны найперш інтэлектульныя эліты, якія валодалі сакральнымі мовай, але праз іх пасярэдніцтва ў пэўнай ступені і шырокія масы насельніцтва судакраналіся з каштоўнасцямі сваёй цывілізацыі. У гэтых адносінах асаблівую ролю адыгрывала архітэктура і выяўленчае мастацтва (найперш культавага характару), рэлігійныя абраднасць і дыктаваныя рэлігіяй маральныя нормы.\nСтасункі паміж цывілізацыямі ў пэўныя часы маглі быць варожымі. Дастакова прыгадаць варожасць паміж хрысціянамі і мусульманамі ў часы Рэканкісты і крыжовых паходаў. Але куды больш важную ролю адыгрываў культурны абмен. Напрыклад, каштоўнасці антычнай філасофіі хрысціянскія мысляры пераймалі якраз у тых жа арабаў і з тэкстаў на арабскай мове. Увогуле, на думку многіх даследчыкаў, для еўрапейскай цывылізацыі было характэрным творчае засвойванне дасягненняў іншых цывілізацый. Гэтую рысу Еўропы лічаць адной з галоўных прычын яе дынамічнага развіцця ў Новай гісторыі і дасягнення эканамічнай і палітычнай дамінацыі на планеце. Несумненна, што адна з галоўных асаблівасцяў сучаснай еўрапейскай цывілізацыі – высокі тэхналагічны ўзровень.\nДаследчыкі звычайна таксама адзначаюць індывідуалізм і рацыяналізм галоўнымі асаблівасцямі еўрапейскай цывілізацыі. Прычым адныя лічаць гэта яе найвялікшым дасягненнем, адзначаюць павагу да асобы і свабоды выбару кожнага чалавека. Менавіта Еўропа стварыла палітычную мадэль сучаснай дэмакратыі, якая лічыцца на сённяшні дзень найбольш дасканалай формай дзяржаўнага ўладкавання. Крытыкі ж бачаць у індывідуалізме і рацыяналізме слабасць заходнееўрапейскай цывілізацыі і прычыны яе непазбежнага будучага заняпаду. Адзначаюць яны таксама недахоп духоўнасці, тэхнакратызм, спажывецкае стаўленне да чалавека і прыроды.\nЗаходнееўрапейская цывілізацыя праіснавала ўжо больш за тысячу гадоў, хаця, як мы ўжо адзначылі, сам тэрмін Еўропа пачаў ужывацца ў старажытнай Грэцыі ўжо ў 7 ст. да н.э. Яе падставовыя рысы сфармаваліся ў Сярэднявеччы. Вялізную ролю адыграла эпоха Адраджэння, а затым Асветніцта. У тыя часы сфармаваліся асноўныя элементы еўрапейскага мыслення, якія далі штуршок развіццю культуры, навукі і тэхнікі, стварылі магчымасці для шырокамаштабнай вайсковай і культурнай экспансіі Еўропы, якая неўзабаве пачала кантраляваць у палітычным і эканамічным сэнсе практычна ўвесь зямны шар.\nКалі разумець пад цывілізацыяй культурную прастору, збор рысаў і з’яў культуры, то паўстае пытанне пра яе суадносіны з нацыянальнымі культурамі, якія таксама маюць сваю геаграфічную і камунікацыйную прастору і характэрныя рысы і з’явы. У аснове кожнай цывілізацыі ляжаць рэлігійныя і філасофскія каштоўнасці. Яны вызначаюць асаблівасці светапогляду людзей, кірунак развіцця эстэтычных і этычных нормаў і ўяўленняў. Але іх больш канкрэтнае і змястоўнае напаўненне адбываецца менавіта ў рамках нацыянальных культур, у разнастайнасці і шматабліччы якіх праяўляецца жыццёвая сіла ўсіх развітых цывілізацый сучаснасці.\nАдказ на пытанне – Ці належыць Беларусь да агульнаеўрапейскай цывілізацыі, ці да асобнай праваслаўна-усходнеславянскай – залежыць нярэдка ад эстэтычных, філасофскіх і палітычных сімпатый аўтараў, што цікавяцца гэтай праблематыкай. Не выклікае спрэчак адно – на працягу ўсёй сваёй гісторыі Беларусь адчувала вельмі моцныя заходнеееўрапейскія культурныя ўплывы, якія ў істотнай ступені фармавалі яе культурныя асаблівасці.


Футбол. Сёння пройдзе першы паўфінальны матч ЧС-2018 | zviazda.by\nХатняя старонка » Спорт » Футбол. Сёння пройдзе першы паўфінальны матч ЧС-2018\nФутбол. Сёння пройдзе першы паўфінальны матч ЧС-2018\nУ Санкт-Пецярбургу зборная Францыі сустрэнецца з бельгійцамі, якія да гэтага выбілі з гульні фаварытаў мундзіялю — зборную Бразіліі. Чакаецца, што на матч прыбудзе прэм'ер-міністр Бельгіі Шарль Мішэль. «Я з нецярпеннем чакаю гэтай надзвычай умацавальнай для федэратыўнага духу падзеі, бо футбол — сапраўды від спорту, які аб'ядноўвае. З прэзідэнтам Макронам у мяне даверныя і дружалюбныя адносіны, нас аб'ядноўваюць агульнаеўрапейскія памкненні. Цяпер мы ўбачымся ў Санкт-Пецярбургу», — сказаў Шарль Мішэль.\nФутбалісты зборнай Бельгіі на гэтым чэмпіянаце выступаюць больш ярка за сённяшніх сапернікаў. Нагадаем, у сваёй групе G яны па чарзе абыгралі Панаму (3:0), Туніс (5:2) і Англію (1:0), выйшаўшы ў плэй-оф з першага месца. Зборная Францыі пачала шлях на чэмпіянаце свету з групы C, дзе гуляла разам з камандамі Аўстраліі, Перу і Даніі. Абыграўшы аўстралійцаў (2:1) і перуанцаў (1:0), французы забяспечылі сабе месца ў плэй-оф, таму ў гульні з датчанамі (0:0) змаглі трохі расслабіцца. У чвэрцьфінале французы таксама даволі ўпэўнена разабраліся з Уругваем (2:0), які гуляў без Эдзінсана Кавані.\nАфіша другога паўфіналу Англія — Харватыя. Сустрэча адбудзецца на галоўным стадыёне ў Маскве заўтра, 11 ліпеня. Зборная Харватыі ўпершыню з 1998 года і другі раз у сваёй гісторыі здолела прабіцца ў паўфінал чэмпіянату свету. Зборная Англіі выйшла ў паўфінал сусветнага першынства таксама ўпершыню з 1990 года і зараз можа другі раз у сваёй гісторыі згуляць у фінале.\nПераможцы гэтых матчаў 15 ліпеня на полі маскоўскага стадыёна «Лужнікі» сустрэнуцца ў галоўным паядынку за Кубак свету, няўдачнікі паўфінальных баталій 14 ліпеня ў Санкт-Пецярбургу разыграюць «бронзу» сусветнага першынства.\nЗагаловак у газеце: Кульмінацыя блізка\n291 Андрэй Кароль: Студэнтаў трэба задзейнічаць у кухні па «прыгатаванні» ведаў


ЦВК разгледзіць пытанне аб рэгістрацыі Рымашэўскага 30 лістапада - Telegraf.by\nЦВК разгледзіць пытанне аб рэгістрацыі Рымашэўскага 30 лістапада\nЦэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь правядзе 30 лістапада паседжанне, на якім разгледзіць пытанне аб рэгістрацыі кандыдата ў прэзідэнты ад незарэгістраванай партыі «Беларуская хрысціянская дэмакратыя» Віталя Рымашэўскага. На паседжанне запрошаны сам кандыдат і яго прадстаўнік у ЦВК з правам дарадчага голасу Таццяна Шапуцька, паведамілі ў прэс-службе БХД.\nЯк раней паведамляў Тэлеграф, Цэнтрвыбаркам Беларусі не выключае адмены рэгістрацыі тых кандыдатаў у прэзідэнты, якія прынялі рашэнне выйсці 24 лістапада на мітынг на Кастрычніцкай плошчы Мінску. Пра гэта паведаміў 23 лістапада, сакратар ЦВК Мікалай Лазавік. Акрамя таго, Генеральная пракуратура Беларусі вынесла вуснае папярэджанне кандыдату ў прэзідэнты Віталю Рымашэўскаму за заклік да ўдзелу ў несанкцыянаванай акцыі.\nРазам з тым Віталь Рымашэўскі сам прыгразіў кіраўніцы Цэнтрвыбаркама Лідзіі Ярмошынай судовай адказнасцю. «Папярэджваю яе аб крымінальнай адказнасці ў выпадку парушэння закона аб выбарах і фальсіфікацыях», — заявіў кандыдат 24 лістапада ў інтэрв’ю карэспандэнту Тэлеграфа.


ЦВК акрэдытаваў на выбары ўжо 155 міжнародных назіральнікаў\nПераважная большасць міжнародных назіральнікаў прыедзе у Беларусь па лініі Садружнасці незалежных дзяржавы. 31.07.2020, Sputnik Беларусь\nвыбары прэзідэнта беларусі - 2020, беларусь, палітыка, у беларусі, навіны\n© Sputnik / Виктор ТолочкоНазіральнікі аглядаюць скрыню для галасавання\nПераважная большасць міжнародных назіральнікаў прыедзе у Беларусь па лініі Садружнасці незалежных дзяржавы.\nМІНСК, 31 ліп - Sputnik. Цэнтрвыбаркам Беларусі акрэдытаваў на прэзідэнцкія выбары 155 міжнародных назіральнікаў, сведчаць дадзеныя камісіі.\nЦВК абмежаваў колькасць назіральнікаў на участках для галасавання\n22 ліпеня 2020, 12:55\nЦэнтрвыбаркам Беларусі акрэдытоўвае міжнародных назіральнікаў аж да дня выбараў.\nПа дадзеных на 31 ліпеня, ЦВК акрэдытаваў ужо 155 міжнародных назіральнікаў. Пераважная большасць з іх (133 чалавекі) прыедуць у Беларусь па лініі СНД, з іх 34 чалавекі - ад міжпарламенцкай асамблеі Садружнасці.\nЯшчэ 22 міжнародныя назіральнікі акрэдытаваныя ад дыпламатычнага корпуса. Сярод дыппрадстаўніцтваў, якія накіравалі сваіх назіральнікаў - пасольства Эстоніі, Швецыі, Арменіі, ЗША, Літвы, Палестыны і шэрагу іншых дзяржаў.\nНагадаем, раней БДІПЧ АБСЕ, ПА АБСЕ і Парламенцкая Асамблея Савета Еўропы адмовіліся накіроўваць на выбары ў Беларусь сваіх назіральнікаў, прычынамі таму сталі запрашэнне, якое паступіла вельмі позна, так і эпідэміялагічная сітуацыя.\nДля параўнання: на дзень галасавання на прэзідэнцкіх выбарах 2015 года было акрэдытавана 928 міжнародных назіральнікаў, з іх больш за 400 прыпадала на прадстаўнікоў заходніх структур і арганізацый.


Навучальны курс MediaStudio запрашае гарадзенцаў — Блог Гродно s13\nНавучальны курс MediaStudio запрашае гарадзенцаў\nГродноновостиинтернетобразованиеГродноинтернетновостипрезентацияГроднаШМЖШкола маладога журналістакурсыадукацыяобразованиеуслуги\nНе ведаеш што рабіць са здымкамі, якія грузам ляжаць у тваім камп’ютары? Хочаш рабіць якасныя фотарэпартажы і цікавыя відэаролікі? Хочаш спазнаць мноства цікавых інтэрнэт-інструментаў для стварэння інфаграфікі і візуалізацыі інфармацыі? Тады запрашаем узяць удзел у эксклюзіўным навучальным курсе MediaStudio-2014! MediaStudio – навучальны курс, які дазваляе дарослым атрымаць дадатковую адукацыю ў галіне працы з інфармацыяй. Курс разлічаны на актыўных людзей розных прафесій і ўзросту (старэйшых за 16 год). Першасная адукацыя значэння не мае. _ Навучанне будзе адбывацца па трох накірунках: - інфаграфіка і візуалізацыя дадзеных; - фотажурналістыка; - здымкі і мантаж відэа. Курс “Інфаграфіка і візуалізацыя дадзеных” будзе цікавы ўсім, каму ў сваёй дзейнасці неабходна апрацоўваць вялікі аб’ём разнастайнай інфармацыі. Вы даведаецеся, як удала выкарыстоўваць інфаграфіку, картаграфічныя сэрвісы, пазнаёміцеся з сэрвісамі і інструментамі, якія дазваляюць візуалізаваць тое, што вас цікавіць і чым вы займаецеся: гісторыю ўласнай сям’і, дзейнасць сваёй фірмы або арганізацыі і г.д. Пажадана мець ноўтбук. Курс “Фотажурналістыка” накіраваны на людзей, якія стварылі ўжо не адну папку здымкаў на сваім камп’ютары, але хацелі б паглыбіць свае веды і разуменне пра тое, як рабіць якасныя фотарэпартажы і цікавыя фотагісторыі. За час навучання слухачы курса падрыхтуюць уласную фотагісторыю, навучацца рабіць фотарэпартажы для СМІ. Пажадана мець уласны фотаапарат. На курс “Здымкі і мантаж відэа” мы запрашаем пачаткоўцаў, каб навучыць іх здымаць, апрацоўваць і выстаўляць на сайт уласныя ролікі і фільмы. Кожны ўдзельнік курса падрыхтуе паўнавартасны відэаматэрыял, навучыцца здымаць і апрацоўваць відэа для СМІ. Пажадана мець уласны ноўтбук і тэхніку, якая здольная здымаць відэа. Пры ахвоце і наяўнасці вольнага часу вы можаце вучыцца на некалькіх курсах адначасова. Тэрмін навучання: сакавік-чэрвень 2014 года. Перыядычнасць: 1 занятак на тыдзень, заняткі адбываюцца ў вечаровы час. У межах кожнага з курсаў MediaStudio прадугледжаныя таксама два аднадзённыя трэнінгі. Кошт навучання на адным курсе складае 300 тысяч беларускіх рублёў. Калі вы абіраеце 2 курсы, то кошт навучання за два курсы складае 500 тысяч, калі тры курсы – 600 тысяч рублёў. Перавагамі MediaStudio з’яўляюцца інавацыйнасць, унікальнасць вучэбнай праграмы, а таксама арыентацыя на набыццё навучэнцамі практычнага досведу. Вядучымі курса з’ўяляюцца практыкі з вялікім досведам працы, якія валодаюць тэхналогіямі інтэрактыўнага навучання. Запоўніць АНКЕТУ-ЗАЯЎКУ на ўдзел вы можаце анлайн або падчас прэзентацыі праекта MediaStudio. Прэзентацыя адбудзецца 27 лютага ў 19.00 па адрасе: г.Гродна, вул. Будзёнага, 48а-63 (другі паверх). Больш падрабязную інфармацыю можна атрымаць па тэлефоне: 8 (029) 587-43-90 (Інга) і email: mediastudio.hrodna@gmail.com


Літаратурна-мастацкая выстава “Крама з цытатамі” - Польскі інстытут\nЛітаратурна-мастацкая выстава “Крама з цытатамі”\n1 студзеня - 1 лютага 2019Лiтаратура\nМесца: Мінск, Нацыянальная бібліятэка Беларусі, пр. Незалежнасці, 116, галерэя “Ракурс”. 2-гі паверх\n13 лістапада 2018 года ў рамках праекта “Месяц польскай літаратуры” ў галерэі “Ракурс” Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (пр. Незалежнасці, 116, 2-гі паверх) адкрылася літаратурна-мастацкая выстава “Крама з цытатамі”.\nАрганізатары выстаўкі – Польскі інстытут у Мінску, Нацыянальная бібліятэка Беларусі і праект “Крама з цытатамі” (Познань, Польшча).\nВыстава ўяўляе сабой 30 цытат знакамітых палякаў у дызайнерскім графічным афармленні, што натуральным чынам дадае да іх літаратурнай вартасці вартасць мастацкую. Аўтаркай і ўвасабляльніцай ідэі з’яўляецца дызайнерка, фатографка і тэатразнаўца Дар’я Мельцажэвіч. Яна захапляецца літаратурай і стварае партрэты вядомых творцаў, а самыя цікавыя іх выказванні размяшчае на прадметах штодзённага ўжытку. І такім чынам заахвочвае чытаць кнігі.\nДар’я Мельцажэвіч вучылася ў Мастацкім універсітэце ў Познані, Вышэйшай школе прыкладной інфарматыкі і кіравання ў Варшаве, Універсітэце імя Адама Міцкевіча ў Познані. Мастачка рэалізавала вялікую колькасць разнастайных графічных і фатаграфічных праектаў, распрацоўвала дызайн кніжных вокладак, была мастацкім рэдактарам навуковага часопіса. Лаўрэатка мастацкіх узнагарод, неаднаразова прымала ўдзел у індывідуальных і калектыўных выставах у Польшчы і за мяжой.\nПлакаты з партрэтамі, створаныя Дар’яй Мельцажэвіч, стала знаходзяцца ў галерэі “Крамы з цытатамі” ў Познані. У краме можна набыць не толькі плакат з абраным дызайнам, але таксама цішоткі, кубкі, торбы, шэзлонгі, падушкі і іншыя рэчы з цытатамі.\nКрама выдатна ўпісалася ў культурную тканку Познані, але яе дыяпазон значна шырэйшы: праекты “Крамы з цытатамі” з’яўляюцца на сайтах розных выдавецтваў, крама трапіла ў спіс дзесяці незвычайных крамаў свету і знаходзіцца ў топе спісу месцаў, якія варта наведаць у Познані (згодна з рэйтынгам часопіса “Падарожжы”); праект нават стаў аб’ектам даследавання на літаратуразнаўчай канферэнцыі, прысвечанай памежжам літаратуры. Крама супрацоўнічае з буйным міждысцыплінарным фестывалем “Мальта”, рэалізуючы адну са сваіх сацыяльных ініцыятыў: у межах фестывалю на Плошчы Свабоды ў Познані адбыліся публічныя чытанні рамана “Транс-Атлантык” Вітальда Гамбровіча – ад першай старонкі да апошняй. Мэта праекта – папулярызацыя чытання, і ён будзе працягвацца ўжо з іншымі творамі.\nІдэяй, якой ад самага пачатку кіраваліся стваральнікі крамы, была культуратворчасць. Заснавальнікі крамы спадзяюцца, што праект дае культуры больш чытачоў і робіць іх больш чулымі да слова. Таму галерэя складаецца, у асноўным, з літаратурных (але не выключна польскіх) цытат. На мінскай выставе Вас чакаюць Ян Каханоўскі, Адам Міцкевіч, Генрык Сянкевіч, Марыя Канапніцкая, Марыя Складоўская-Кюры, Вітальд Гамбровіч, Бруна Шульц, Юльян Тувім, Канстынты Ільдэфанс Галчыньскі, Станіслаў Лем, Эдвард Стахура і іншыя.\nЦытата ўтрымлівае ў сабе сутнасць у такой кароткай, згушчанай форме, якая лёгка можа заінтрыгаваць і захапіць. Магчыма, усім вядомы Міцкевіч у новым графічным абліччы, на цішотцы ці кубку, загучыць у абсалютна новым кантэксце?\nУ Мінску выстава суправаджаецца падборкай арыгінальных перакладаў польскай літаратуры. І гэта стварае прадстаўнічы агляд даробку беларускай перакладчыцкай школы, якая годна адказвае на выклік класікі і сучаснасці польскай літаратуры.\nВыстава працуе да 1 лютага 2019 года