Лiтаратурная Кобрыншчына | Статьи о Кобрине | Туристический Кобрин\nТвардоўскi i Гарбатаў у Кобрыне\nТвардоўскi горача любiў Беларусь, яе лiтаратуру, культуру, гiсторыю.\nУ лютым 1934-га ён прыехаў у Беларусь з дэлегацыяй пiсьменнiкаў Смаленскай (тагачаснай Западнай) вобласцi. Праз год у Мiнску выйшаў складзены Твардоўскiм зборнiк “Паэты Заходняй вобласцi” з урыўкамi з яго паэмы “Шлях Васiлiя Пятрова” ў перакладзе Сяргея Дарожнага. Адтуль таксама цягнецца нiць перакладаў Аляксандра Твардоўскага з беларускай мовы. Ён глубока шанаваў Янку Купалу i Якуба Коласа, моцна сябраваў з Аркадзем Куляшовым, цанiў i падтрымлiваў талент Васiля Быкава. Праз Вiцебск, Барысаў, Мiнск, Гродна, другiя нашы гарады i весi пралеглi ваенныя дарогi падпалкоўнiка Твардоўскага, якi служыў у газеце 3-га Беларускага Фронта “Чырвонаармейская праўда”. Менавiта ў гэтай газеце i “Часовы Радзiмы” ён надрукаваў паўтары дзясятка вершаў, паэму “Дом каля дарогi”. Менавiта “Чырвонаармейская праўда” з'яўлялася калыскай Васiлiя Церкiна. У кастрычнiку-лiстападзе 1939 года Твардоўскi жыў i працаваў у Кобрыне. Гэты факт пацвярджае пiсьмо паэта М.В. Iсакоўскаму.\nУ iм ён пiсаў: “Дарагi мой Мiхаiл Васiльевiч, паважаная Лiдзiя Iванаўна!\nКалi б вы зналi якую вялiкую радасць даставiла мне пiсьмо мужа i ветлiвы паклон жонкi, маiх сяброў, вы бы – нiчога бы вы, вядома, большага не зрабiлi, але i гэтага многа для мяне! Дай Бог, Мiша, гэта накшталт таго, як сёння я, прыбыўшы з лейтэнантам Гарбатавым у Кобрын i, знявырыўшыся знайсцi што-небудзь пакурыць у межах рэдакцыi, нанялi вазнiцу (балагулу) з падвязанай шчакой i паехалi за кiламетры тры ад горада на базу ваенторга, дзе на наша трапяткое пытанне:”Цi няма папярос?” – раптам: “Якiх вам? Ёсць “Казбек” i танней”. I праз хвiлiну ў нас у кiшэнях па сотнi папярос, якiх мы не курылi ўжо, здаецца, многа гадоў. Гэта казка. Так i пiсьмо тваё. Першае я атрымаў ад сваёй жонкi, тваё было другiм. Пасля гэтага раптам усё стала блiзкiм i Масква, i сябры, i ўсякае. Дзякую, мiлы. Гэтыя словы не належыць разумець, вядома, як нейкае выяўленне змрочных настрояў. Проста на працягу месяца я не меў нi радка нi ад родных, нi ад сяброў, не мог нiчога пераправiць у грамадзянскi вялiкi друк i т.д. Мiж iншым, апошняй магчымасцi я яшчэ пазбаўлены, больш пэўна сказаць, трэба праяўляць масу энергii i вынаходнiцтва, каб дабрацца да адзiнага тэлеграфа, якi можа перадаць толькi ў Мiнск, а пiсьмом, калi яго пасылаць, то яны, здаецца, iдуць яшчэ даволi не хутка.\nМiша, калi будзеш мне пiсаць (я тут да 10 лiстапада), гэта значыць, калi ты будзеш мець такую магчымасць па свайму нездароўю, то паведай, хто у нас у парткоме цяпер i там новага – сцiсла. Я ж заходзiў, калi ад'язджаў, гаварыў, што еду на месяц, а цяпер, згодна тэлеграме ПУРа, застаюся да 10.11. Хачу iм аб гэтым напiсаць, г.зн. парткому.\n… У Кобрын (гарадок меншы за Брэст-Лiтоўск, амаль мястэчка) я пераехаў учора, сёння з Гарбатавым … знялi кватэру, два, тры, чатыры пакоя, г.зн. проста жывём у вялiзнай кватэры зубнога ўрача Когана … . З другой – работа, паездкi, тысячы выдатных сустрэч, фактаў, уражэнняў. Аб гэтым не буду пакуль – у беглым пiсьме iдуць пад руку толькi банальныя фразы. Гэта ўсе я раскажу паступова …”\nПiсьмо датавана 19 кастрычнiка, значыць, учора гэта 18 –е.\nЯшчэ адно сведчанне – Марыi Iларыёнаўны:\n- Як вядома, канец вызваленчага паходу адносiцца да 1-2 кастрычнiка. Аднак Аляксандр Трыфанавiч не быў дэмабiлiзаваны адразу. Палiтупраўленне працягнула яму тэрмiн службы ў сувязi з тым, што ў вызваленых гарадах арганiзоўвалiся рэдакцыi газет, наладжваўся iх выпуск. Твардоўскiй выехаў з Заходняй Беларусi 10 лiстапада. За асвятленне ў газеце “Часовы Радзiмы” баявых дзеянняў 4-й армii камандавання аб'явiла яму ўдзячнасць. Той жа тэрмiн ад'езду з Кобрына ў Маскву – 10 лiстапада – указаны i ў яго пiсьме да Iсакоўскага. Такiм чынам, дакладна ўстаноўлена, што ў Кобрыне Твардоўскi жыў каля месяца.\nА вось успамiны Сцяпана Чэпiка, былога рэдактара газеты Кобрынскага павета: “Аднойчы рэдактар газеты “Часовы Радзiмы” маёр Фадзееў пазнаёмiў мяне на вулiцы са сваiмi спадарожнiкамi – Твардоўскiм i Гарбатавым. Яны дапамаглi мне выпускаць газету: выпраўлялi, выпрацоўвалi i рыхтавалi да друку матэрыялы. А матэрыялаў было вельмi многа, бо пры буржуазна – памешчыцкай уладзе ў Кобрыне нiчога не выдавалася на рускай i беларускай мовах”. Твардоўскi, дапамагаючы Чэпiку, чуйна прыслухоўваўся да народнага голаса. Старанна i беражлiва рыхтаваў вершы i публiкацыi ў газеце. Ёсць звесткi, што такiм чынам ён адкрыў для сябе, а потым i для ўсесаюзнага чытача самабытнага сялянiна паэта з вескi Шэнi, што пад Пружанамi. З Кобрына А.Твардоўскi ездзiў у Беласток на выбары дэпутата Мiколы Засiма.\nЗ Кобрына Аляксандр Трыфанавiч ездзiў у Беласток на выбары дэпутатаў у Народны сход.”…Уражаннi можна параўнаць толькi з першым днём пасля пераходу мяжы…”, - пiсаў ён Iсакоўскаму 2 лiстапада, ужо вярнуўшыся ў Кобрын. Твардоўскi пераклаў вершаванае выступленне дэпутата Народнага сходу Мiхася Машары, надрукаваў яго ў “Часавым Радзiмы”.\nЗнаходзячыся ў Беларусi, Твардоўскi значна развiў ваенную тэматыку, якую ен пачаў асвойваць у 1927 – 1928 гадах у беларускай газеце “Чырвонаармейская праўда”; папоўнiў свае веды пра быт i культуру Заходняй Беларусi; аказаў уплыў на творчасць асобых беларускiх пiсьменнiкаў.\nДом, у якiм жыў А.Твардоўскi ў Кобрыне, захаваўся да нашых дзён (№ 1 па вулiцы Суворава). Знешне ён выглядае некалькi iнакш: няма балкона, закладзены ўваход з вулiцы Суворава, унутры – магазiны. Пра тое, што калiсьцi жылi Твардоўскi i Гарбатаў, напамiнае толькi мемарыяльная даска.\nПерамяшчаемся на вулiцу Нiкольскую, на старадаўнiя могiлкi каля Петра-Паўлаўскай царквы. Вулiца Нiкольская. Тут, на старадаўнiх могiлках каля Петра-Паўлаўскай царквы захаваўся помнiк на сямейнай магiле Мiцкевiчаў. Апрача брата Адама Мiцкевiча Аляксандра, тут пахаваны жонка Аляксандра Тэрэза i сын Францiшак. Аляксандр Мiцкевiч у 1857 годзе купiў маёнтак Губерня пад Кобрынам, дзе жыў з сям'ёй пасля выхаду ў адстаўку. Тут ён у перапынках памiж гаспадарчымi справамi рыхтаваў да друку навуковыя працы “Энцыклапедыя права” i “Курс рымскага права”. Тут яго неаднойчы наведвалi дзецi Адама Мiцкевiча – Уладзiслаў, Марыя, Юзаф.\nНаш шлях ляжыць на вулiцу Дружбы. Тут, у доме № 10, жыве паэт i драматург Iгар Сiдарук.\nСiдарук Iгар Фёдаравiч\nНарадзiўся ў 1964 годзе у Кобрыне. Тут закончыў школу, пазней – фiлалагiчны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага унiверсiтэта. Некаторы час настаўнiчаў на Салiгоршчыне. З 1993 па 2003 год працаваў у Брэсцкiм тэатры лялек. У лiтаратуры I. Сiдарук вядомы як паэт i драматург. I Сiдарук аўтар паэтычных зборнiкаў “Чарнабел” (1991 г.), “Саната Арганата” (1994 г.), “Моўкнасць” (1997 г.). Пяру Сiдарука нележаць п'есы “Галава”, “Прыгоды люстрынкi, цi несусветнае зладзейства”, “Янка Зух i нячысты дух”, “Штукары”, “Збавiцель”, “Плач, саксафон”. За п'есу “Збавiцель” аўтар атрымаў узнагароду на аглядзе творчай моладзi рэспублiкi, яна была пастаўлена ў Брэсце ў1996г. Iгар Сiдарук – уладальнiк Гран-пры мiжнароднага фестывалю “Белая вежа” ўБрэсце (2001г.) за спектакль “Залатая табакерка”. П'еса “Галава” была пастаўлена на Вольнай сцэне ў Мiнску ў 1992 г. Па жанру яна – фарс-абсурд. На пытанне: “Каго са знакамiтых абсурдыстаў ты лiчыш сваiм настаўнiкам? Iгар Сiдарук адказаў так: “У першую чаргу наша сенняшняе жыцце”.\nСапраўды, наша рэчаiснасць нагадвае тэатр абсурду, бо навокал iснуе нямала недарэчнасцей – таго, што пярэчыць здароваму сэнсу жыцця. У п'есе “Галава” дзянне разгортваецца на сметнiку. На сметнiку ўзвышаецца Галава, якая ўспрымаецца як вобразная алегорыя i атаясамлiваецца з таталiтарнай дзяржаўнай сiстэмай. Галава набывае розныя аблiччы: перш яна Папяровая, затым – Гумовая, i, урэшце, робiцца Сталёваю. Кожная новая галава на пастаменце паводзiць сябе самаўладна, вяшчае гучныя лозунгi, аддае iдыёцкiя каманды. Аднак у гэтым навакольным абсурдзе, якi спараджае сваiмi заклiкамi i загадамi Галава, Шукальнiк, Дурань i iншыя персанажы вераць у правiльнасць i бясхiбнасць вярхоўнай улады. Драматург стварае гратэскава – алегарычную карцiну нядаўняга савецкага мiнулага, дакладна перадае псiхалогiю паводзiн ў тагачаснай дзяржаве.\nВасiль Васiльевiч Кандрасюк, кампазiтар з Брэста, загадчык музычнай часткi брэсцкага тэатра драмы i музыкi, паклаў на музыку вершы I. Сiдарука “Нечаканая” i “Спакусы”.\nА вось мы ў Лепясах, прыгарадзе Кобрына … Вулiца Фалькоўскага, мемарыяльны знак на месцы, дзе стаяла хата паэта.\nДзмiтрый Фалькоўскi (Ляўчук)\n1898 – 1934. Украiнскi паэт, пясняр Палесся i ревалюцыi. Нарадзiўся ў вёсцы Лепясы Кобрынскага раёна ў сям'i рабочага мясцовай цагельнi. Вучыўся ў Кобрынскiм рэальным вучылiшчы i Брэст – Лiтоўскай гiмназii. У час грамадзянскай вайны быў членам кобрынскай падпольнай групы РКП (б). Служыў у армii ў надзвычайнай калегii, устанаўлiваў у краi савецкiя парадкi. У 1923 г. звольнiўся па хваробе i жыў у Кiеве, дзе i адбылося станаўленне Фалькоўскага як паэта. Напiсаў паэму “Чабан”, стаў аўтарам трох паэтычных зборнiкаў “Обрii”, “На пажарышчы” i “Полiсся”. Пiсаў Фалькоўскi на заходнепалескiм дыялекце. У пасмяротным зборнiку “Паэзii” змешчаны цыкл вершаў, якiя аўтар прысвяцiў сваiм родным мясцiнам, Палессю.\nМii далекi, рiднi села!\nНiяк, нiяк вас не забуць.\n… Я люблю сваю хату полiську …\nЯ люблю свiй зажуренiй лiс:\nЩо там тропiкi,\nЩо там пампасi? –\nЗаглянiць – но у пущу до нас! …\nЯ отдав бi за неi одразу\nI Тiбет, i Урал, i Кавказ.\nТак склаўся лёс паэта, што ён мала жыў у родных мясцiнах. Але ў думках ён заўсёды жыў з родным краем, перажываў разлуку з радзiмай, Лепясамi, што i выказваў у сваiх вершах.\nТалент Фалькоўскага абяцаў шмат. Яго сталасць была наперадзе, але, на жаль, ён не паспеў да канца раскрыць свае здольнасцi глыбокага, тонкага лiрыка. Пiсаў пра першыя бальшавiцкiя беззаконнi, а потым i сам стаў iх ахвярай. Арыштаваны i расстраляны ў 1934 годзе. Рэабiлiтаваны ў 1957 годзе.\nНа сажень вiкопалi яму\nI труп за трупом в землю – бах!\nОднiх угору головамi,\nДругiх – абi не на ногах …\nРадкi вершаў былi жывымi сведкамi парушэнняў законнасцi органамi бяспекi, якiя стваралiся для аховы заваёў рэвалюцыi. Многiя чэкiсты, як i Фалькоўскi, сталi ахвярамi “чырвонага тэрору”, механiчна перанесенага iмi на гады першых пяцiгодак: у час шаленства сталiнскай машыны знiшчэння загiнула больш за 20 тысяч супрацоўнiкаў НКУС.\nАддаючы належнае паэту – земляку, жыхары Кобрына назвалi адну з вулiц паэта яго iменем. Ёсць у Лепясах i помнiк Фалькоўскаму. “Адкрыў паэта жыхарам Кобрына i раёна журналiст Адамовiч, якi надрукаваў у 1968 годзе свой артыкул “Па слядах” Песняра Палесся ў “Кобрынскiм веснiку”. Творчасцi Фалькоўскага прысвячалi свае матэрыялы газеты “Звязда”, “Брэсцкi кур'ер”, “Берасцейскi край”, “Голас Берасцейшчыны”. Ведалi нашага земляка i ў замежжы: у 1969 годзе славацкае педагагiчнае выдавецтва ў Брацiславе выдала творы Фалькоўскага ў зборнiку пад назвай “Параненыя днi”.\nМемарыяльны знак у в.Лепясы на месцы, дзе стаяла хата, у якой нарадзіўся Фалькоўскі.\nПрацягваем завочнае падарожжа па Лепясах, дзе жыве цiкавы самабытны паэт Леанiд Глушко.\nКалi гуртоўцы наведалi Леанiда Глушко, ён расказаў пра сябе так: “Нарадзiўся 20 жнiўня 1940 года ў весцы Курыцiчы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласцi. Пасля вайны, пакiнуўшы папялiшча роднай хаты, шукаючы прытулку i кавалак хлеба, матуля з трымя дзецьмi, спынiлася ў весцы Дубай Столiнскага раёна Брэсцкай вобласцi.\nТут я скончыў дзесяцiгодку. Папрацаваўшы летам калгасным паштальёнам, паехаў у Краснадарскае шахцёрскае вучылiшча. Пасля яго заканчэння тры гады працаваў у шахце i займаўся ў завочным народным унiверсiтэце мастацтваў на факультэце малюнка i жывапiсу ў горадзе Маскве. Потым служыў у армii. Пасля службы спрабаваў сябе ў журналiстыцы, скончыў завочную школу ваенкораў пры газеце “Во славу Родiны”. Некаторы час выкладаў урокi чарчэння i малявання. Потым доўгi час працаваў мастаком – аформiцелем, вершы друкавалiся на старонках “Чырвонай змены”, “Звязды”, “Сельскай газеты”, у часопiсах “Беларусь”, “Вясёлка”, “Вожык” i iншых выданнях. Дзiцячы верш “Вавёрка” змешчаны ў “Кнiжцы – малышцы” (падручнiку для пазакласнага чытання за 1976 год).\nУ творчасцi Глушко выразна вылучаецца некалькi тэм:\n1. Сатырычная (вершы “Вось дык жарт!”, “Свiння на пляжы”, “Баран – хвалько”, “Максiмава перабудова” i iншыя).\n2. Радзiмы, роднага кутка. (верш “Мая Радзiма, “Кобрынская вясна”).\n3. Прыроды (“Ручай бяжыць”, “Грыбная радасць”, “Аселi лёгкiя туманы”, “Залатая завея лiстоў”, “Сумны дождж завесiў зранку вокны” i iншыя).\n4. Мацi (вершы “Зямны паклон табе, матуля, нiзкi”, “Ля веснiчак змяту я пыл з дарог”).\n5. Экалогii (“Звiняць Чарнобыля званы”, “Як птушкi, праплываюць белыя аблокi”).\n6. Грамадзянская ( “Палет Гагарына”, “Дзень Перамогi”).\nПаэзiя Л.Глушко цiкавая, самабытная. Яна шматколерна, пластычна i эмацыянальна ўзнаўляе навакольны свет. Светлыя i шчырыя песнi склаў Глушко роднай зямлi, чароўнаму куточку Кобрыншчыне.\nI над Мухаўцам з выраю гусi\nЯны зноў на сваей Беларусi!\nДзе ўсё роднае з водсветам зор …\nА ў сатырычных вершах Л.Глушко асвятляе маральна – бытавя праблемы, ён не праходзiць абыякава побач з п'янствам, разгулам, падманам, хцiвасцю.\nНаваднiлi сексам фiльмы,\nПаспяшае баба Фiма\nДа экрана з дачы.\nАўтар паказвае, што ў гэтых законах вiнаваты часам не толькi асобныя людзi, але i грамадства ў цэлым. Паэзiя Глушко – гэта голас нашага сучаснiка, якога хвалююць пытаннi жыцця i смерцi, любвi i нянавiсцi. Лiрычны герой твораў умее цанiць жыцце i радавацца шчасцю мiрнай працы, востра адчувае сваю адказнасць перад усiм грамадствам, яго гiсторыяй i будучыняй.\nВось мы ў Мазурах, побач з Кобрынам.\nЗусiм побач з Кобрынам размясцiлася вёсачка Мазуры, побач – Дзямiдаўшчына. У 1958 годзе ў Мазурах нарадзiўся паэт – бард, член Саюза пiсьменнiкаў Беларусi Алесь Паплаўскi. У творчай спадчыне пiсьменнiка два паэтычныя зборнiкi: “Спынены лiстапад” i “Незваротнасць”, кнiга прозы “Тэрыторыя скразнякоў”. Тэма творчасцi Паплаўскага – чалавек у сучасным грамадстве, яго шляхi, пошук сэнсу жыцця. У школе Алесь нiчым не адрознiваўся ад сваiх аднагодкаў. Аднакласнiкi ўспамiналi, што быў Саша сцiплым i непрыкметным. Нiхто не думаў, што стане ён паэтам ды яшчэ паэтам-бардам. Алесь часта выступае на Брэсцкiм тэлебачаннi i сустракаецца я прыхiльнiкамi яго творчасцi.\nЗ Лепясоў зварочваем на Тэўлi. I вось мы на тэрыторыi Тэвельскага сельсавета. Тут нас цiкавяць дзве вескi: Песцянькi, дзе нарадзiўся Лявон Васiлюк, i Лышчыкi – радзiма Iвана Чароты.\nНарадзiўся Iван Аляксеевiч Чарота ў 1952 годзе у простай сялянскай сям'i. вучыўся ў Лышчыкаўскай пачатковай i васьмiгадовай школах. Як успамiнае мацi Ганна Паўлаўна, сын рос жвавым, гарэзлiвым, праяўляў разнастайную цiкавасцьда навакольнага жыцця, дапамагаў бацькам па дамашняй гаспадарцы i на калгаснай жывёлагадоўчай ферме. Каля вёсачкi увесь час грукаталi цягнiкi. Iх рэха разносiлася па сялянскiх хатах, палях, маляўнiчых гаях i духмяных сасновых лясах. У перыяд гiтляраўскай акупацыi тут грымела “рэйкавая вайна”. Партызанская Беларусь, далекая партызанская Югаславiя i будучы вядучы югаславiст прафесар Iван Чарота. Пешшу i веласiпедам дабiраўся Ваня да Рынкаўскай сярэдняй школы, а атэстат атрымаў у сярэдняй школе № 2 горада Кобрына, жыў у iнтэрнаце, закончыў Кобрынскую музыкальную школу, паступiў у 1969 годзе ў БДУ, на аддзяленне рускай мовы i лiтаратуры. Напярэдаднi абароны дыплома ажанiўся з дзеўчынай з суседнiх Глiнянак. Дыплом абаранiў на “выдатна”. Потым працаваў настаўнiкам у Паляцкiшскай сярэдняй школе Воранаўскага раена. З 1977 года выкладчык у БДУ, дацэнт, апошнiм часам загадчык кафедрай славянскiх лiтаратур. Кандыдацкую дысертацыю абаранiў у Ленiнградзе ў 1987 годзе, доктарскую – “Беларуская лiтаратура ХХ стагоддзя i працэсы нацыянальнага самавызначэння” – у Мiнску ў 1998 годе. Кола навуковых iнтарэсаў I.А.Чароты ўключае пытаннi лiтаратуры i культуры славянскiх народаў. Iван Чарота з'яўляецца вядучым югаславiстам Беларусi. Больш за 10 гадоў узначальвае бюро секцыi мастацкага перакладу i лiтаратурных сувязяўСаюза беларускiх пiсьменнiкаў. Займаецца перакладам з сербскай, харвацкай, славенскай, македонскай, польскай i iншых моў на беларускую i рускую, а таксама з беларускай на сербскую. Актыўна выступае ў друку як лiтаратуразнавец, крытык, эсэiст, публiцыст. Аўтар звыш 250 навуковых, навукова-метадычных i лiтаратурных прац, сярод якiх “Беларуская савецкая лiтаратура за мяжой” (1988), “Савецкая лiтаратура ў сувязях i ўзаемадзеяннях. Пачаткi параўнальнага i сiстэмнага аналiзу” (1989). Аўтар “Анталогii беларускай паэзii”, выдадзенай у 1993 г. у Югаславii. Мае таксама больш за 600 друкаваных перакладаў. Член рэдкалегii 6 перыядычных выданняў (2 замежных), навуковы кансультант Беларускай энцыклапедыi. Лаўрэат мiжнароднай прэмii iмя Астрожскага (Польшча) за 1999 год, прэмii Саюза пiсьменнiкаў Сербii за 2000 год.\nНарадзiўся 13.12.1955 года ў вёсцы Песцянькi Тэвельскага сельсавета. Вучыўся ў СШ № 16 г.Брэста, працаваў слесарам, служыў у Савецкай Армii. Скончыў архiтэктурны факультэт Брэсцкага iнжынерна – будаўнiчага iнстытута. Друкаваўся ў розных перыядычных выданнях. Аўтар зборнiкаў вершаў на рускай i беларускай мовах “Блiкi дня”, “Фарбы душы”, “Пад знакам Стральца”, “Леанiды”, “Чырвоная вежа”. Друкаваў вершы ў калектыўным зборнiку “Дзень паэзii” (2005), перыядычных выданнях. Пiша апавяданнi, нарысы. Жыве ў Брэсце, працуе мастаком-дызайнерам у ААТ ”Брэсцкi Цэнтральны унiвермаг”. Лявон Валасюк закончыў архiтэктурны факультэт Брэсцкага iнжынерна-будаўнiчага iнстытута. Працуе мастаком – дызайнерам. Творчасць у прафесii i любоў да Радзiмы дапамагаюць яму ствараць яркiя вобразы пакрытых золатам восенi лясоў, гарачых палудняў i прахалодных вечароў - усяго, без чаго ён не ўяўляе свайго жыцця. Паэтычная мова Валасюка пазбаўлена зычных дэкларацый. Яна простая, шчырая i глыбокая. Аўтар падкрэслiвае многiя дробныя дэталi як бы чысцячы ад “злобы дня” наша ўспрыняцце свету.\nСпiць у полi\nЗ маёй рукi.\nЗ Тэвельскага сельсавета накiроўваемся ў Гарадзецкi, а iменна ў вёску Грушава, дзе ў 1880 – 1939 гг. жыла Марыя Радзевiч, польская пiсьменнiца, якая ў сваiх раманах “Лета лясных людзей”, “Былi i будуць”, “Каштоўны камень”, “Пажары i папялiшчы”, “”Чагары”, апавяданнях “З глушы”, “Чорны хлеб” i iншых апiсала жыццё сялян – палешукоў, хараства палескай прыроды. У Грушаўскай сядзiбе Радзевiч наведала польская пiсьменнiца Марыя Канапнiцкая.\nМарыя Радзевiч – пiсьменнiца i памешчыца на Кобрыншчыне (1864 – 1944)\nАмаль усё жыццё Марыi Радзевiч прайшло на Беларусi. Тым не менш яна засталася польскай пiсьменнiцай i не толькi таму, што пiсала по-польску. Менавiта Польшчы пiсьменнiца з Грушава служыла аддана i самаахвярна. Невыпадкова польскiя прыхiльнiкi яе таланту ў гонар 130-годдзя з дня нараджэння ў былым маентку Радзевiчаў у вёсцы Грушава Кобрынскага раёна ўзвялi сцiплы памятны знак, на якiм па-польску i па-беларуску значыцца: “У памяць выдатнай польскай пiсьменнiцы Марыi Радзевiч, удзячныя за яе працу гэты памятны знак, устаноўлены пад дубам “Давайцiсам”, дараць землякi”. Дубу “Давайцiсу” каля пяцiсот год. У былым грушаўскiм двары Радзевiчаў – цэлая дубрава.\nНарадзiлася Марыя ў мястэчку Пянюга Гродненскай губернi Ваўкавыскага павета. Бацькi Марыi за дапамогу паўстанцам (захоўвалi зброю) былi высланы ў Сiбiр. У 1871 годзе, пасля амнiстыi паўстанцам, бацькi вярнулiся з Сiбiры i аселi ў Варшаве. Было вельмi цяжка матэрыяльна. Бацька быў упраўляючым каменацёсаў, мацi працавала на тытунёвай фабрыцы. Праз некаторы час далёкi родзiч Пуслоўскi зрабiў бацьку ўладальнiкам сваёй нерухомай маёмасцi, што ў некаторай ступенi палепшыла матэрыяльнае становiшча сям'i. Сапраўднае паляпшэнне адбылося толькi ў 1877 годзе, калi бацька атрымаў у спадчыну ад свайго бяздзетнага брата Тэадора маёнтак Грушава каля Антопаля. У Грушава было зямлi каля 1533 га, з iх 1/3 частку склалi пасьбiшчы, другую – лясы, астатнюю – лугi i адлогi. У 1881 годзе памер бацька Марыi. Марыя паступова бярэ ў свае рукi маёнтак Грушава, а ў 1887 годзе фармальна становiцца гаспадыняй маёнтка, у якога многа даўгоў, зробленых бацькам i дзядзькам, акрамя гэтага трэба было сплачваць брату i сясры. Падстрыгчы коратка валасы (з дазволу мацi) абуўшы боты з доўгiмi халявамi, спаднiцу нiжэй калена, мужчынскi пiджак, Радзiвiчоўна пачала ўпраўляць Грушавам, якое, дарэчы, не прыносiла многа прыбытку, а патрабавала пастаянна грошай. Марыя Радзевiч упершыню выступiла ў лiтаратуры ў 1882 годзе, надрукаваўшы пад псеўданiмам Маро 2 навелы у адным з варшаўскiх часопiсаў. Сапраўдная папулярнасць прыйшла да Марыi пасля перамогi ў лiтаратурным конкурсе часопiса “Swit”. На конкурс быў прадстаўлены раман “Страшны дзядуля”. Гэту папулярнасць узмацнiла i падтрымала перамога Радзевiч у конкурсе раманаў (2 месца), арганiзаваным часопiсам “Куранты Варшаўскi” (1888 г.).\nРаман “Давайцiс” быў перакладзены на 9 еўрапейскiх моў. Папулярнасць пiсьменнiцы ўмацавалi яе далейшыя раманы, апублiкаваныя адзiн за другiм як у Каралеўстве Польскiм, так i ў Галiцыi. Так як Марыя з 1875 года па 1939 фактычна жыла ў Грушаве, пакiдаючы яго на кароткi тэрмiн цi то на вучобу, цi то ратуючыся ад ваеннай навалы, то можна гаварыць пра выключнуб ролю Палесся ў жыццi пiсьменнiцы.тут фармiравалiся яе iдэалы, тут выспяваў талент пiсьменнiцы, тут клалася на паперу большасць яе твораў, тут разгортвалася яе грамадская, рэлiгiйная, гаспадарчая дзейнасць. Першым духоўным настаўнiкам дзяўчынкi была Каралiна Скiрмунт, якая выхоўвала дзяўчынку, пакуль бацькi былi ў выгнаннi, Каралiна Скiрмунт расказвала доўгiмi зiмовымi вечарамi дзецям Радзевiч гiсторыю краю, гiсторыю Вялiкага княства Лiтоўскага, апавядала пра герояў, якiя аддалi жыццё за свій народ, а таксама цудоўныя беларускiя легенды. Талент пiсьменнiцы, фармiраваўся пад уплывам прыроды i фальклору Палесся, светаадчування палешука. Разам з грушаўскiм леснiком Васiлем Фядзечкам рабiла Марыя захапляльныя вандроўкi на лодцы на палескiх азерах, рэках i ручайках, захаплялася маляўнiчымi краявiдамi: зялёным морам хмызнякоў, балотаў, дыванамi лугоў, расквечаным багаццем красак, гарлачыкамi i лiлiямi на вадзе. Марыя Радзевiч добра ведала край, дзе ёй наканавана было жыць, ведала i любiла яго. Вандроўнiкi з Фядзечкам па лясах i балотах суправаджалiся захапляльнымi расказамi мясцовых паданняў, казак, легендаў. Уражлiвая душа Марыi прагна ўбiрала ў сябе хараство палескiх мелодый. Грушава звiнела песнямi на Каляды, Вялiкдзень, Купалле. Зiмовымi вечарамi, калi жанкi збiралiся на вечарнiцы цi папрадухi (а наладжвалiся яны i ў панскiм доме), таксама спявалiся песнi, расказвалiся казкi, паданнi, легенды. А пачынаючы з ранняй вясны да позняй восенi любiла вечарам пасядзець пад дубам “Дэвайцiсам” i слухаць песнi тых, хто вяртаўся з сенакосу цi жнiва, цi то моладзь, якая гуртавалася каля якой-небудзь грушаўскай хаты. Краявiды Палесся, яго жывёльны i раслiнны свет знайшлi мастацкае асэнсаванне ў многiх творах Марыi Радзевiч. Яна ўсёй душой палюбiла гэты таямнiчы “край пушчаў i багнаў”, пабудавала ў 1911 г. у лясной глушы домiк, абсталявала яго як сялянскую хату i летам жыла там са сваёй сваячкай i сяброўкай Ядвiгай Скiрмунт. У 20 –ыя гады гэтая хатка была перавезена ў Грушаўскi двор i паказвалася гасцям як элемент палескай экзотыкi. На Кобрыншчыне знаходзiлiся магiлы самых родных Марыi людзей: дзядулi, бабулi, бацькоў, дзядзькi, сястры.\nПасля жыцця ў чужых кутках, хай i ў сваякоў, Марыя незвычай радавалася сваёй агароднiне, садавiне, сваёй, надзейнай i цiхай, страсе над галавой, цёпламу пасля ўдою малаку. У Польшчу Радзевiч выехала толькi ў 1939 годзе. А да гэтага нiякiя перыпетыi гiсторыi не маглi зрушыць пiсьменнiцу з роднага Грушава. Родныя каранi моцна трымалi пiсьменнiцу на Палессi. Марыя Радзевiч казала: “Ёсць дзве сiлы, якiм трэба аддаць усё, не патрабуючы за гэта нiчога; - гэта Айчына i Бог”… Узнiкае лагiчнае пытанне: “Што было для Радзевiч Айчынаю?”. На першым этапе – Палессе, дзе прайшло ўсё яе жыццё. З цягам часу Марыя будзе лiчыць сваёй радзiмай Польшчу. Дзейнасць Радзевiч з 1921 па 1939 гг. мела выразны польскашавiнiстычны характар, яна выразна супрацьстаяла нацыянальна-вызваленчаму руху, якi ахапiў усю Беларусь, у тым лiку i Кобрыншчыну, Радзевiч старалася пашырыць i ўмацаваць польскасць у Заходняй Беларусi. У адным з пiсьмаў Марыя пiсала што ва - “ўсходнiя крэсы “ варта прысылаць з Польшчы кнiгi, якiя ўмацоўваюць тут польскасць. I кнiгi слалiся (шмат iшло на адрас Марыi Радзевiч у Грушава), не пытаючыся ў тых, каму яны пасылалiся, цi хочуць яны iх браць. У лiсце, датаваным самым 1938 годам, да свайго прыяцеля пiсала: “Мы тут, на крэсах, салдаты справы польскай…”\nМарыя Радзевiч у памяцi старажылаў – землякоў.\nМарыя замужам не была. У палякаў быў звычай: у дзяўчыны павiнны быць доўгiя валасы, а стрыгчы iх можна толькi тагды, калi яна не збiралася выходзiць замуж. Так паступiла i Марыя. Яна адрэзала валасы, была заўсёды са стрыжкай. Апраналася Марыя вельмi проста, як i мясцовыя жыхары: дамашняе тканае iльняное адзенне, вышытая каля варатнiка i рукаваў кашуля. Насiла доўгую чорную спаднiцу, часам апранала сярмягу. Яшчэ насiла i чорны гальштук. Так апраналася ў сябе дома. А калi ездзiла ў лес у грыбы, то апранала лапцi i доўгую сярмягу, падвязаўшы яе каляровай шнуроўкай. Бывалi выключэннi, калi моцны мароз прымушаў яе застацца. Марыя захаплялася напiсаннем рамана i не заўважала, як наступае зiма. У маёнтку наладжвала грандыёзнае свята на Расжтво.\nУ адным з пакояў маёнтка знаходзiлася звычайная печ. У самых вялiкiх пакоях былi камiны. Побач з домам пад дубам “Давайцiсам” быў вялiкi стол i звычайныя лаўкi, як у сялян. За домам быў вялiзны сад. Ёе напамiнаў райскi куток. Тут знаходзiўся маленькi домiк, якi па знешнаму вiду напамiнаў цудоўную хацiнку. Тут у летнi час спынялiся простыя сяляне, якiх сюды прыводзiла патрэба.\nУ асноўным старажылы гавораць пра яе як пра добрую памешчыцу, якая нават даравала сваiмi сялянам крадзяжы i былыя правiннасцi. Вельмi любiла Радзевiч простых сялян “у руках якiх работа кiпела”.\nЧырвоную Армiю сустрэла “з хлебам i соллю”прадаставiла свой маёнтак для пастоя. У адказ на гэту гасцiннасць салдаты адплацiлi па-свойму: выкарысталi бiблiятэку Радзевiч у якасцi палiва для кастроў. Некаторыя кнiгi ўдалося выратаваць мясцовым жыхарам. Напрыклад, у Калеснiкавай Ганны Лаўрэнцеўны захаваўся збор твораў Шэкспiра з асабiстым подпiсам i датай набыцця кнiг. Пасля таго, як Радзевiч выехала ў Варшаву, дом быў перададзены ў распараджэнне мясцовых улад. У 1970 – 80 гг. Там знаходзiлiся медыцынскi пункт, магазiн i рабочая сталовая. Цяпер будынак пустуе ў сувязi з аварыйным станам. Захаваўся дуб, названы Радзевiч “давайцiсам”. Марыя Радзевiч была не проста памешчыцай, але стала для некаторых сваячкай: яна стала хроснай у дзяцей свайго вазнiцы, у Калеснiкавай Ганны Лаўрэнцеўны i ў яе сястры Аксiннi, якая выехала ў Польшчу i засталася там жыць.\nУ 1889 г. Марыя Канапнiцкая адгукнулася на запрашэнне Марыi Радзевiч i наведала маёнтак Грушава на Кобрыншчыне, наведалi жанчыны – пiсьменнiцы Пiнск, iншыя палескiя мясцiны. Уражаннi Канапнiцкай былi захапляльнымi. Больш таго, Палессе i палешукi сталi прадметам мастацкага асэнсавання польскай пiсьменнiцы. Напрыклад, адно з лепшых апавяданняў “З узломам”, апублiкавалi ў 1892 г. Падзеi, адлюстраваныя ў iм, адбываюцца ў Пiнску. У аснове кампазiцыi – кантраст. З аднаго боку, раскоша, багатае ўбранства зала суда, з другога – галеча, голад. “Год быў цяжкi, ураджай кепскi, бульба пагнiла, авёс счарнеў, ячмень засох, не вырасшы, нават лебеда не ўдалася, была горкай i чарвiвай”. Эмацыйнае ўздзеянне апавядання ўзмацняецца за кошт таго, што яго сюжэт – суд над пяццю зняможаннымi згаладанымi дзецьмi, якiя адчынiлi чужую клець i з'елi тры сыры i фунт масла. Усiмi мастацкiмi сродкамi пiсьменнiца пераконвае чытача, што дзецi вартыя шкадавання i мiласэрнасцi, а не асуджэння.\nУ 1892 г. пяснярка пачне працу над адным з буйнейшых сваiх твораў – паэмай “Пан Бальцар у Бразiлii”, прысвечаную праблеме эмiграцыi беларусаў, украiнцаў, палякаў у Амерыку. Адарваныя ад радзiмы, героi паэмы думкамi, успамiнамi жывуць у родных сваiх мясцiнах, прыгадваюць Буг, Пiнск, Белавежскую пушчу, Лагiшын, канал Агiнскага, Мухавец, Пiнскiя балоты.\nГеаграфiчныя назвы родных мясцiн многiх герояў паэмы – яшчэ адно сведчанне таго, што гэты твор пра трагедыю не толькi польскiх, але i беларускiх сялян – эмiгрантаў, якiя разам вымушаны былi шукаць шчасця – долi на чужыне. Усiм зместам твора i яго будовай пiсьменнiца сцвярджае, што чалавек знiтаваны з той зямлёй, дзе ён нарадзiўся, дзе магiлы яго продкаў. Разрыў гэтых сувязей не можа быць простым нават i тады, калi лёс на чужыне складаецца ўдала. Тым больш балючы ён, калi падзеi на лепшае на чужыне не спраўдзяцца. I ў гэтых пачуццях няма рознiцы памiж палякамi i беларусамi. Мабыць, гэта адна з прычын, што творы польскай пiсьменнiны нязменна карысталiся прыхiльнасцю чытачоў, прываблiвалi сваiм гуманiстычным пафасам. Янка Купала ў вершы, прысвечаным памяцi пiсьменнiцы, назваў яе “пясняркай народаў” “заступнiцай усiх няшчаслiвых”.\nЗ вескi Грушава зварочваем на вёску Хадынiчы. Тут нарадзiўся таленавiты чалавек, загадчык кафедры стылiстыкi i лiтаратурнага рэдагавання факультэта журналiстыкi БДУ, Вiктар Iванавiч Iўчанкаў.\nIўчанкаў Вiктар Iванавiч, лiнгвiст, педагог, журналiст. Нарадзiўся ў 1962 годзе ў вёсцы Хадынiчы. Закончыў Брэсцкi дзяржаўны педагагiчны iнстытут, аспiрантуру пры iнстытуце мовазнаўства iмя Якуба Коласа АН БССР. Доктар фiлалагiчных навук, прафесар, Саветнiк мiнiстра адукацыi па сувязях са СМI i грамадскасцю, загадчык кафедры стылiстыкi i литаратурнага рэдагавання. Выдатнiк адукацыi Республiкi Беларусь. Член Беларускага саюза журналiстаў. Аўтар звыш 60 навуковых i навукова – метадычных работ, у тым лiку дзвюх манаграфiй, звыш 100 публiцыстычных матэрыялаў. Намеснiк галоўнага рэдактара часопiса “Беларуская мова i лiтаратура”, член рэдкалегii часопiса “Роднае слова”. Займаецца стылiстыкай беларускай i рускай моў, лiнгвiстыкай публiцыстычнага тэксту, рыторыкай.\nВёска Малыя Корчыцы – месца нараджэння Васiля Барысюка.\nА вось мы ў Малых Корчыцах. Вёска – малая радзiма Васiля Барысюка, аўтара кнiгi вершаў “Вежа”. Васiль скончыў Брэсцкi дяржаўны унiверсiтэт, зараз працуе на абласным радыё. Друкаваўся ў часопiсах “Маладосць”, “Першацвет” i iншых выданнях.\nА вось мы ў апошнiм населеным пункце нашай завочнай экскурсii – весцы Павiцце, дзе знайшлi праўнука Iвана Хмеля (Лагадзюка – Бойцiка), аўтара паэтычных зборнiкаў “Iду з кобзай”, “Гоман Палесся”, этнаграфiчнай працы “Украiнскае Палессе”.\nIван Хмель – псеўданiм паэта Бойцiка Iвана Васiльевiча, нараджэнца вескi Хабовiчы Кобрынскага раёна. У канцы 1940 гадоў Iван Хмель эмiгрыраваў у Канаду, дзе пражыў да 1970-х гадоў. Выехаць на чужыну Iван Васiльевiч вымушаны быў па прычыне таго, што з'яўляўся нацыяналiстам. На вялiкi жаль, нават у родных не захавалася кнiг паэта. (Ёсць яны ў Харкаве). Адзiная кнiга “Гоман Палесся” захоўваецца ў Дзiвiне ва ўрача мясцовай бальнiцы.\nНаша Беларусь – край паэтаў, спеўная зямля. Кобрыншчына таксама ганарыцца сваiмi паэтамi, лiнгвiстамi, фiлолагамi. Некаторыя рускiя i польскiя майстры слова былi звязаны з Кобрынскай зямлёй.\nПраца над праектам узбагацiла нас яшчэ адным адкрыццём сваёй зямлi, краю, сваiх вытокаў. Мы ганарымся багатай талентамi роднай Кобрыншчынай, нашым палескiм краем, тымi, хто добрай працай i талентамi ўславiў кобрынскую землю. Дзiвосныя фарбы тутэйшай прыроды, дагледжаная пакаленнямi вякоў зямля прабуджалi i прабуджаюць творчую думку, цiкаўнасць юнацтва, нараджаюць таленты, што ствараюць славу Айчыны.\n1. Кiсялёў, Г.К. “Памяць” Кобрынскi раён. Мн., 2002.\n2. Ляшук, В.Я. Беларуская лiтаратура. Падручнiк для 10 класса. Мн., 2002.\n4. Мальдзiс А. Лiтаратурныя мясцiны Беларусi. Краязнаўчы даведнiк.//Маладасць. 2007 № 11 – с. 128 – 129.\nСавчук Наталья Фёдоровна, г. Кобрин


Як гладзіць кашулю - Дом 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Дом 2017 ⇒ Як гладзіць кашулю\nДля прасавання спатрэбіцца ўстойлівая прасавальная дошка і добры паравой прас, на якім можна выставіць патрэбны тэмпературны рэжым. Пажадана не дапускаць поўнага высыхання тканіны, але калі гэта адбылося, то трэба апырскаць кашулю з пульверызатара, змясціць у поліэтыленавы пакет і пачакаць, пакуль яна завільгатнець. Першымі гладзяць дробныя дэталі. Пачынаць трэба з каўняра, спачатку сподні бок, потым асабовую. Гладзіць абавязкова ад куткоў да цэнтра і ад вонкавага краю да стойцы, каб не ўтварылася мноства дробных складочек.\nДалей варта перайсці да абшэўку. Як і ў выпадку з каўняром пачынаць трэба з сподняга боку, каб припосадить тканіна, а потым з пярэдняга. Калі кашуля носіцца з запінкамі, то пасля двухбаковай прасавання, іх трэба сагнуць і прагладзіць з асабовага боку, завесы павінны знаходзіцца адна над іншай.\nДля прасавання рукавоў вельмі зручна мець спецыяльную падстаўку да прасавальнай дошцы. Калі яна ёсць, то рукаў трэба нацягнуць на яе і добра пагладзіць па крузе. Калі такі падстаўкі няма, то рукаў складаюць напалову швом ўверх і добра яго разгладжваюць. Затым трэба скласці рукаў па шве і разгладзіць ад шва да краю, зноў перавярнуць, каб разрэз з планкай і гузікамі апынуўся зверху, трэба сачыць, каб не заставаліся загін.\nПасля рукавоў надыходзіць чаргу палічак. Пачынаць варта з правага палічкі. Яе ўкладваюць асабовым бокам уверх і гладзяць, акуратна абыходзячы гузікі. Таксама важна старанна прагладзіць пройму. Левая палічка гладзілі аналагічна.\nПрасаванне спінкі пачынаюць з правага бакавога шва, потым уздоўж пляча паднімаюцца ўверх. Какетка і подворотничковая зона вельмі важныя, іх трэба выпрасаваць вельмі старанна. Асаблівая ўвага надаць трэба падставы стойкі, для гэтага лепш кашулю перасунуць на кут прасавальнай дошкі. Пасля какеткі гладзілі сярэдзінку, і левая частка спінкі, у тым ліку і левы бакавы шво.\nКалі прасаванне скончана, не рэкамендуецца адразу вешаць кашулю у шафу, трэба даць час ёй астыць.\nПапярэдні Тэкст Ўладкоўваем спальню\nНаступная Артыкул Як сціраць пухавікі ўручную


ААН баіцца маштабнага голаду з-за пандэміі каронавіруса | Новы Час\nРаздача харчавання і вады ў Емене\nКрызіс, выкліканы пандэміяй каронавіруса, пагражае яшчэ больш абвастрыць сітуацыю, паведамляе www.dw.com.\nСусветная харчовая праграма (World Food Programme — WFP) прагназуе маштабны голад з-за пандэміі новага каронавіруса SARS-CoV-2. «Мы сур'ёзна б'ём трывогу. Мы асцерагаемся, што нас чакае па-сапраўднаму вялікі крызіс», — заявіла прадстаўнік берлінскага філіяла WFP Беціна Люшэр (Bettina Lüscher) у інтэрв'ю інфармацыйнаму агенцтву epd, якое было апублікаванае ў пятніцу, 3 красавіка.\nПаводле яе слоў, ужо цяпер WFP аказвае неадкладную гуманітарную дапамогу 87 мільёнам чалавек больш чым у 80 краінах, пры гэтым праца гуманітарнай арганізацыі ўсё больш ускладняецца з-за войнаў, кліматычных зменаў, засух і паводак. Цяпер жа да гэтага дадалася і пандэмія каронавіруса.\nБеспрэцэдэнтная па складанасці сітуацыя\n«З-за каронавіруса, які патрапіў амаль ва ўсе афрыканскія краіны, у многіх рэгіёнах стварылася сапраўды цяжкая сітуацыя, асабліва там, дзе слабая эканоміка і слабая сістэма аховы здароўя. Мы сутыкаемся з беспрэцэдэнтнай сітуацыяй, у якой мы як найбуйнейшая ў свеце гуманітарная арганізацыя не знаходзіліся яшчэ ніколі. Гэта абсалютна нязведаная тэрыторыя», — адзначыла Люшэр.\nПаводле ацэнак ААН, ва ўсім свеце цяпер галадаюць больш за 820 мільёнаў чалавек. Толькі ва Усходняй Афрыцы недаядаюць 15 мільёнаў чалавек у такіх краінах, як Паўднёвы Судан, Эфіопія, Самалі і Кенія. «Пандэмія каронавіруса дае падставы баяцца, што голад стане рэальнасцю і для многіх мільёнаў іншых людзей. Патрэба ў неадкладнай харчовай дапамозе толькі ўзрасце», — канстатавала прадстаўнік берлінскага філіяла WFP.


22 сакавіка на вул. Сумчанкі затрыманы раней двойчы судзімы мужчына з прыкметамі наркатычнага ап’янення, на вул. Камуністычнай — непрацуючы асіпаўчанін, які набыў у нявызначанай асобы 0,5 л спірту. Ад жыхаркі Лапіч паступіла паведамленне аб тым, што невядомы разбіў шкло яе аўтамабіля.\nЗаведзена 8 крымінальных спраў па крадзяжах.\nПракуратурай раёна ўзбуджана справа супраць ялізаўчаніна, які ў перыяд з 6 кастрычніка 2015 па 8 сакавіка 2016 года сістэматычна збіваў сужыцельку.\nРаспачата справа ў дачыненні службовай асобы, якой 22 студзеня дапушчаны парушэнні правілаў аховы працы, у выніку чаго рабочы аднаго з прадпрыемстваў раёна атрымаў цялесныя пашкоджанні.\nУ кастрычніку 2015 года раней несудзімы непрацуючы мужчыны на беразе ракі Бярэзіна знайшоў і ў далейшым захоўваў у сваім доме 126 патронаў, якія, згодна з заключэннем экспертызы, з’яўляюцца боепрыпасамі.\nПапярэджана 122 факты парушэння правілаў дарожнага руху, да адказнасці прыцягнута 4 нецвярозыя вадзіцелі, 53 парушальнікі хуткаснага рэжыму, 14 пешаходаў. Адбылося 5 ДТЗ.\nРазмешчана 48 грамадзян, у тым ліку 5 жанчын, 3 пенсіянеры і столькі ж сямейных скандалістаў.\nЗарэгістравана 19 здарэнняў, складзена 103 адміністрацыйныя пратаколы, у спецізалятар дастаўлены 1 чалавек, знойдзена асоба, што знаходзілася ў вышуку. Суправоджана 66 цягнікоў, з якіх знята 4 правапарушальнікі.\nСкладзена 30 адміністрацыйных пратаколаў. Да адказнасці прыцягнута 3 самагоншчыкі, 9 грамадзян, што ў нецвярозым стане знаходзіліся ў грамадскіх месцах, 6 парушальнікаў ПДР, столькі ж асоб, што здзейснілі дробнае хуліганства, і 2 — за дробны крадзеж.\n22 сакавіка адбыўся пажар жылога дома ў в. Iгнатоўка. Да прыбыцця падраздзяленняў МНС пры тушэнні полымя грамадзянін атрымаў апёкі і быў шпіталізаваны.\nСкладзена 6 адміністрацыйных пратаколаў за парушэнне правілаў лесакарыстання.\nПредыдущая статьяОсиповчане, участвуйте в конкурсе, посвященном 100-летию милиции Беларуси!\nСледующая статьяФутбол в Осиповичах. Итог — ничья


Як зарабляе і траціць грошы бухгалтар на пенсіі з вёскі Любашава / Ганцевичи. Газета «Ганцавiцкi час». Новости, реклама, происшествия\nЧаму 65-гадовая пенсіянерка з вёскі Любашава, якая амаль 45 гадоў адпрацавала ў мясцовай гаспадарцы, не хоча ісці на адпачынак? Лічыце, што грошай не хапае? Ці так гэта, патлумачыла сама Людміла Курылік. Редактировать\nЛюдміла Курылік адпрацавала ў мясцовай гаспадарцы каля 45 гадоў, але і на пенсіі ёй знаходзіцца тут праца. Фота Святланы МАЛЫШКі\nЦЯГНУЛА ПРАЦАВАЦЬ НА ЗЯМЛІ, АЛЕ ПРЫЙШЛОСЯ АПЕРЫРАВАЦЬ ЛІЧБАМІ\nЛюдміла Мікалаеўна прыехала на Ганцаўшчыну з Бярозаўскага раёна ў сакавіку 1974 года, адразу пасля заканчэння Пружанскага тэхнікума, дзе вучылася на агранома. У вёску Любашава трапіла не выпадкова: падчас вучобы пазнаёмілася са сваім будучым мужам і, адвучыўшыся, прыехала на яго радзіму.\nДзяўчына стала працаваць у мясцовым калгасе «Радзіма» памочнікам брыгадзіра паляводчай брыгады. На той час Людміла спадзявалася, што праз некалькі гадоў пяройдзе на пасаду агранома, бо яшчэ з маленства марыла працаваць на зямлі. Хацела пайсці вучыцца на аграхіміка ў акадэмію, але не прайшла па конкурсе.\n«Марыла, што адвучуся на агранома ў тэхнікуме, папрацую крыху ў калгасе, потым паступлю на завочнае аддзяленне і атрымаю вышэйшую адукацыю. Але... Не наканавана мне было лёсам працаваць на зямлі», – сказала яна і патлумачыла, што, не адпрацаваўшы і года, пайшла ў адпачынак па доглядзе дзіцяці: спачатку нарадзілася першая дачка, праз два гады – другая.\nКалі прыйшоў час выходзіць на працу, старшыня калгаса прапанаваў ёй працаваць у канторы бухгалтарам. Было гэта ў студзені 1978 года. І з гэтага часу пачаўся яе кар`ерны рост па службовай лесвіцы на бухгалтарскай пасадзе. Гэтаму паспрыяў наказ свекрыві.\n«Сказала: «Табе пашанцавала такую пасаду заняць! Дык чаго ты сумуеш, радавацца трэба. Пра дзяцей падумай – будуць на вачах гадавацца. Бо калі будзеш шчыраваць у полі, забудзеш пра ўнармаваны рабочы дзень, будзеш там прападаць з цямна да цямна. Так што ідзі вучыцца, каб маладыя і навучаныя не абскакалі», – успамінае Людміла Мікалаеўна.\nЯна адвучылася на завочным аддзяленні ў Столінскім тэхнікуме. Атрымала дыплом і з 1983 года працавала намеснікам галоўнага бухгалтара, а з 2002 года – галоўным бухгалтарам. У пенсійным узросце яшчэ некалькі гадоў працавала, пакуль на яе месца не прыйшоў малады спецыяліст. Людміла Мікалаеўна расказала, што пакідала працу з палёгкай, бо заўсёды лічыла сваю працу цяжкай.\n«Некаторыя памылкова лічаць, што бухгалтар толькі і ўмее, што аперыраваць лічбамі. Маўляў, якая яго заслуга ў тым, колькі людзі намалацілі, надаілі... Толькі хіба падлічыць правільна. А я лічу сваю прафесію надзвычай адказнай і цяжкай – за сухімі лічбамі стаяць людзі, іх лёсы. Ад ведаў і сумлення бухгалтара залежыць не толькі зарплата працаўнікоў гаспадаркі, але часта і іх настрой. Важна ўсё: правільна падлічыць і пры гэтым нікога не пакрыўдзіць. Калі «баланс» супадае, дык і мне на душы спакайней», – сказала яна.\nДОЧАК АДГАВАРЫЛА ВУЧЫЦЦА НА БУХГАЛТАРАЎ\nМенавіта таму, што лічыла прафесію бухгалтара цяжкай і нервовай, матуля Людміла Мікалаеўна забараніла дочкам паўтараць яе лёс і параіла вывучыцца на медработнікаў.\n«Не ведаю, мо я і няправільна паступіла, бо цяпер мая прафесія лічыцца надта прэстыжнай.Але я спазнала на сваім вопыце, як цяжка і адказна працаваць бухгалтарам. Сваім дочкам зычыла лепшай долі і спакайнейшай працы», – сказала яна.\nСправа ў тым, што ў часы перабудовы зарплату многім працаўнікам не плацілі месяцамі, і ў ліку тых, каму «даставалася на арэхі» ад абураных работнікаў, была і бухгалтар Людміла Мікалаеўна. Бывала так, што яна мусіла дзяліць вылучаныя на зарплату грошы на невялічкія долі, каб усім працаўнікам калгаса пакрыху дасталася грошай.\n«Прыходзіць чалавек, а мне сорамна яму ў вочы глядзець, хоць я і сама мусіла тады атрымліваць капейкі, як і ўсе», – сказала яна.\nУ той няпросты час, па яе словах, калі-нікалі закрадвалася думка кінуць працу ў калгасе і знайсці лепшую ў горадзе, дзе грошай плацілі больш і ў тэрмін, але яна не рашылася на гэта.\n«Падумаю так і адмахнуся сама ад сябе: куды я пайду? Тут людзі, з якімі я адпрацавала столькі год, з імі ў мяне добрыя адносіны, а ў горадзе каму я патрэбная буду? Так і дапрацавала да пенсіі», – сказала яна.\nНА ПЕНСІІ Ў ВЁСЦЫ НЕ СЭКАНОМІШ\nПенсію Людміла Мікалаеўна па цяперашніх мерках, зарабіла неблагую – 400 рублёў. «Прыварак» для яе – падпрацоўка ў калгасе, дзе яна ў сезон працуе то вагаўшчыком, кладаўшчыком, на зіму пераходзіць тэхнічкай у кантору.\n«Грошы невялікія – 130–150 рублёў у месяц, але мне і гэта добра. Моладзь наўрад ці будзе за такую зарплату працаваць», – сказала яна і дадала, што грошы ў цэлым атрымлівае «нармальныя».\nЖанчына расказала, што некаторыя людзі памылкова лічаць: калі жывеш ў вёсцы і ёсць свая гаспадарка, то грошай амаль не траціш. Але гэта не так. Людміла Мікалаеўна гаворыць, што грошы штомесяц расходуюцца.\n«Канешне, без рубля ў кішэні не застаюся, але і долараў няшмат удаецца назапасіць. Толькі крыху збярэш, як нейкія праблемы паяўляюцца, – дастаеш грошы са схованкі і аддаеш», – сказала яна і патлумачыла пра свае траты.\nШмат грошай, асабліва зімой, пенсіянерка плаціць за ацяпленне дома газам. Таксама кожны месяц аплачвае камунальныя паслугі, мабільны тэлефон, тэлебачанне. Усё разам «цягне» рублёў на 100 за месяц. Пэўная частка грошай разыходзіцца і на корм для жывёлы – муку, зерне.\nРаз у два гады жанчына купляе дровы, каб паліць у печы ў гаспадарчай будыніне, дзе яна варыць корм кабану. А яшчэ шмат грошай траціцца на працу ў агародзе: поле ўзараць, бульбу пасадзіць, апрацаваць, выкапаць і на іншыя палявыя работы.\n«Я жыву адна, без гаспадара, на ўсе работы прыходзіцца наймаць людзей. Ніхто ж за дзякуй працаваць не будзе», – разважала яна.\nУ бліжэйшы час пенсіянерцы трэба паклапаціцца прабурыць скважыну на падвор`і, бо вада ў калодзежы дрэнная.\n«Ізноў жа, трэба мо тысячу рублёў аддаць. Што назбірала – тое і патрачу», – сказала яна.\nПенсіянерка дзякуе лёсу, што здароўе яе пакуль не падводзіць і не прыходзіцца купляць лекі. Але на ежу сабе пенсіянерка грошай не шкадуе.\n«Трэба ж і нам хоць у старасці сябе крыху пацешыць смачненькім», – пасміхаецца Людміла Мікалаеўна. Праўда, асаблівых мясных прысмакаў не выкупляе, але не шкадуе грошай на фрукты.\nІ, як гэта прынята, пенсіянерка дапамагае сваім дзецям і ўнукам: дорыць шчодрыя падарункі на святы, дапамагае будавацца, «падкідвае» грошай унукам-студэнтам.\n«Як я не дам, калі грошы ёсць? Мне яны кішэню будуць муляць, калі буду ведаць, што ў моладзі ёсць у грашах патрэба, а я не дала», – разважала яна.\nРАНЕЙ ЛЮДЗІ ПРЫХОДЗІЛІ НА ПРАЦУ, А СУЧАСНАЯ МОЛАДЗЬ – НА АДПРАЦОЎКУ\nНаогул, па словах Людмілы Мікалаеўны, яна на пенсіі працуе не таму, што не хапае грошай на жыццё, а таму, што дома ёй сумна. Яна аўдавела каля дзесяці гадоў таму і цяпер жыве адна. Аднак чалавеку, які ўсе жыццё адпрацаваў сярод людзей, не хапае ўзаемаадносінаў з людзьмі.\n«Я іду ў людзі: і папрацуеш, і з пагаворыш – вось і дзень пройдзе. Летам яшчэ агарод, у лес можна пайсці – і за працай не заўважаеш часу. А зімой хоць плач. Іншы раз у выхадны дзень не ведаеш, чым сябе заняць. Тэлевізар жа днямі глядзець не будзеш – надакучае. Ды й і пагутарыць хочацца, справы нейкія абмеркаваць, праблемамі падзяліцца», – сказала яна.\nСядзець без працы яна таксама доўга не можа, бо, як жартуе Людміла Мікалаеўна, яна чалавек «старой загартоўкі». Раней у калгасе, калі трэба было абрабляць дзялкі ці ўбіраць сена, усе людзі выходзілі ў поле, нягледзячы на тое, хто ты: інтэлігент, прадстаўнік адміністрацыі ці просты калгаснік.\n«Бывала, прыйдзе старшыня і скажа: «Дзяўчаты, ў ружжо!» – і мы хуценька кідалі сваю працу, зачынялі кантору і ішлі ў поле», – расказвала яна.\n«Сучасная моладзь не падобная на нас. Не скажу, гэта дрэнна ці добра. Нашы пакаленні проста розныя. Маладыя цяпер прыходзяць на працу «разумныя», працу сваю ведаюць, але больш карысці шукаюць. А якая карысць у вёсцы? Зарплаты добрай не заробіш, вось яны і прыязджаюць на адпрацоўку, а пасля – хоць трава не расці! Пакідаюць месца работы і едуць у вялікія гарады, дзе можна добра зарабіць.\nІ не трэба іх вінаваціць, бо маладым трэба сям`ю заводзіць, жыллё будаваць», – адзначыла яна і дадала: – Але душа за родную вёску, за нашу гаспадарку баліць. Хочацца, каб прыходзілі сюды не выпадковыя людзі, а тыя, хто любіць зямлю, хоча на ёй працаваць. Можа, нарэшце, і ў сельскай гаспадарцы пачнуць зарабляць грошы, і тады людзі кінуцца сюды».


Першае слова — галоўнае »\n» Грамадства » Першае слова — галоўнае\n28-10-2011, 16:05 [ Грамадства ] • Першае слова — галоўнае |\nПросмотров: 1855 | Комментарии (0)\nВосем гадоў назад паступіла прапанова ад аддзела ЗАГС 14 кастрычніка — у Дзень маці — наведваць раддом. З той пары гэта стала добрай традыцыяй. Нядаўна на свята сюды завіталі начальнік аддзела ЗАГС Ірына Леанідаўна Гушча, маладзёжны лідар Марына Кашкур і галоўны спецыяліст РА ГА “Белая Русь” Анастасія Бунта. Да іх далучыліся ўрач Людміла Васільеўна Жук, намеснік галоўнага ўрача ЦРБ Святлана Васільеўна Бірукова і старшая акушэрка аддзялення Жанна Уладзіміраўна Стэфановіч.\nЦяпер у аддзяленні адноснае зацішша, усяго два нованароджаныя. Асноўная ж частка родаў прыйшлася на ліпень — на свет з’явілася 27 новых чалавечкаў. Сёлета ўжо нарадзілася 133 малых (летась за ўвесь год было 114). Праўда, у гэтым “заслуга” і браслаўскіх жанчын, якіх накіроўвалі сюды падчас рамонту. Была адна парадзіха з Расіі. Жанна Уладзіміраўна адзначыла, што перамагае сяброўства — хлопчыкаў і дзяўчынак нараджаецца амаль аднолькава, перавага ў 3-4 чалавекі. І што самае цікавае, бацькі сур’ёзна ставяцца да выбару імя, ўжо ў аддзяленні ведаюць як назавуць малога.\nПрыемна, што ў апошні час жанчыны аддаюць перавагу свайму раддому, іх накіроўваюць у Полацк або Віцебск толькі па стану здароўя.\nУ гэты дзень адбылася рэгістрацыя Дар’і Басаковай, прысутнічаў і малады тата. Даша ў сям’і першае і жаданае дзіця. Бацькі, Вольга Уладзіміраўна і Сяргей Дзяменцьевіч, атрымалі пасведчанне аб нараджэнні. Свой першы ў жыцці дакумент набыў і маленькі Макар Іваноў. Яго з мамай Зояй Анатольеўнай дома ўжо чакае маленькая сястрычка Маргарытка і тата Міхаіл Міхайлавіч.\nГосці павіншавалі і жанчын, якія знаходзяцца ў аддзяленні на лячэнні. Усе атрымалі падарункі, а медперсаналу Ірына Леанідаўна ўручыла своеасаблівы “дыплом” — песню Алега Міцяева “Чароўны дом” у рамачцы.\nХочацца адзначыць — маладым мамам пашанцавала, бо побач з імі добразычлівы, згуртаваны калектыў. Вельмі прыемна, што для яго насельнікі аддзялення не проста часовыя госці, а людзі, за якіх яны хвалююцца, перажываюць. Большасць медыкаў ужо самі матулі, таму віншуем іх з цудоўным святам — Днём маці. Вы выбралі нялёгкую працу, дапамагаеце з’явіцца на свет новаму чалавеку, бачыце, як нараджаецца жыццё. Поспехаў вам у вашай нялёгкай, але такой неабходнай і адказнай працы! А матулям — цярпення, разумення сваіх дзяцей, здароўя. Са святам!\nНа здымках: Бацькам Дашы Басаковай уручае пасведчанне\nаб нараджэнні дачушкі І. Л. Гушча.\nУ імя мацярынства\nТоржество для младенцев\nДвойное счастье Вялей\nЗа адказам — у ЗАГС


Галоўная ➠ Усякае ➠ П'яныя варонежскія рыбакі пабілі паліцэйскіх\nСупрацоўнікам крымінальнага вышуку спатрэбілася дапамога медыкаў.\nТрое Варонежцаў аказалі супраціў супрацоўнікам крымінальнага вышуку, якія паспрабавалі праверыць іх дакументы, паведаміла прэс-служба ГУ МУС па Варонежскай вобласці ў чацвер, 26 сакавіка. Пасля канфлікту з мужчынамі паліцыянтам спатрэбілася медыцынская дапамога. Высветлілася, што вартавыя парадку пацярпелі ў сутычцы з п'янымі рыбакамі.\nІнцыдэнт адбыўся ў сераду, 25 сакавіка. Супрацоўнікі крымінальнага вышуку аддзела паліцыі № 5 праводзілі аператыўна-вышуковыя мерапрыемствы. На скрыжаванні вуліц Берагаво і Цэнтральнай у гарадскім пасёлку 1 Мая трое мужчын «сталі перашкаджаць дзеянням паліцэйскіх», заявілі ў прэс-службе. Супрацоўнікі крымінальнага вышуку запатрабавалі ад мужчын прад'явіць дакументы, тыя адмовіліся і «аказалі паліцыянтам супраціў».\nПасля сутычкі з вартавымі парадку парушальнікаў затрымалі і даставілі ў аддзел паліцыі. Калегі пацярпелых паліцэйскіх высветлілі, што дэбашыры вярталіся з рыбалкі і былі п'яныя. Супрацоўнікі крымінальнага вышуку з траўмамі рознай ступені цяжкасці звярнуліся па медыцынскую дапамогу.\nПаліцыя накіравала ў Следчы камітэт матэрыялы праверкі па факце нападу на праваахоўнікаў.


26/02/2013 60 redakcyja 0 Comment\n· ВЫБАРЫ І СПРАВАЗДАЧЫ. Практычна завяршыўся справаздачны перыяд у сельгаспрадпрыемствах раёна. Справаздачныя ці справаздачна-выбарныя сходы прайшлі ва ўсіх сельскагаспадарчых вытворчых кааператывах і ДП «Нача». На чарзе — сход па выніках работы за мінулы год у ААТ «Ляхавіцкі райаграсэрвіс», які намечаны на 15 сакавіка.\n· ДЗЕЦЯМ І ДАРОСЛЫМ. Адразу некалькі дабрачынных акцый правяла раённая арганізацыя таварыства Чырвонага Крыжа. Яе старшыня Жанна Лешык расказала, што падчас першай дзіцячым дамам сямейнага тыпу перададзены гульнёвыя наборы «Доктар», якія, дарэчы, вельмі спадабаліся рабятам. Гуманітарную дапамогу маламаёмным грамадзянам, якія пацярпелі ў выніку надзвычайных сітуацый, атрымалі 24 чалавекі. Чырвоны Крыж паклапаціўся і пра тых грамадзян, якія вярнуліся нядаўна з месцаў пазбаўлення волі: дваім жыхарам Крывошынскага сельсавета перададзены наборы прадуктаў харчавання, пасцельныя прыналежнасці.\nДабрачынныя акцыі працягваюцца.\n· НАМАЛЮЕМ ВЫРАТАВАЛЬНІКА. Школьнікі Ляхавіцкага раёна некалькі гадоў запар актыўна ўдзельнічаюць у конкурсе «Выратавальнікі вачыма дзяцей». Як расказала спецыяліст групы прапаганды і навучання РАНС Ірына Тукай, на працягу лютага ў раённым этапе спаборнічалі школьнікі і выхаванцы цэнтра дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі. Абласны этап прадоўжыцца да 23 сакавіка. У конкурсе рабяты праяўляюць свае творчыя здольнасці па тэмах «Пажары і надзвычайныя сітуацыі, рух юных выратавальнікаў-пажарных», «Выратаванне на водах», «Прапаганда прамысловай бяспекі і бяспекі перавозкі небяспечных грузаў» у намінацыях — «казка», «апавяданне», «верш», «малюнак», «плакат», «выраб», «статуэтка», «мадэль пажарнай аварыйна-выратавальнай тэхнікі», «роставая лялька», «сімвал пажарнай бяспекі». Між іншым, узрост канкурсантаў — ад 7 да 17 гадоў. Журы вызначыць лепшых аматараў пажарнай службы для ўдзелу ў абласным конкурсе. Пераможцаў чакаюць каштоўныя падарункі і сувеніры.\n· НАТАРЫУС. Як паведаміла загадчыца дзяржнатканторы Іна Шабацько, у сакавіку плануюцца выезды дзяржаўнага натарыуса ў аграгарадкі:\nТальмінавічы — 1 сакавіка, Малое Гарадзішча — 6, Жарабковічы — 13, Нача — 15, Русінавічы — 20, Дарава — 22, Навасёлкі — 27, Ліпск — 29 сакавіка.\nВыезд натарыуса ажыццяўляецца пры наяўнасці заявак.\n· КІНЬ ЦЫГАРЭТУ! У сакавіку павысяцца цэны на некаторыя маркі цыгарэт, якія выпускаюцца на тэрыторыі Беларусі, на 0,6-4,6 працэнта.\n· БЫВАЙ, ЗІМА! Хочам мы таго ці не, але ў чацвер апошні дзень зімы, а потым — 1 сакавіка. З надыходзячай вясною вас, дарагія землякі, шаноўныя чытачы «Ляхавіцкага весніка»! А вы не забыліся пра афармленне падпіснога абанемента на раёнку на ІІ квартал?\n← Будьте внимательны, когда покупаете в интернет-магазинах или по объявлениям в интернете вещи за рубежом\nЛяхавіччына:Андрэй Цямчык будзе выступаць у фінале рэспубліканскага конкурсу маладых выканаўцаў →


Навальны пра словы Пуціна на саміце: «Ні слова праўды»\n17 чэрвень 2021, 17:50\nГрафіці з Навальным у Жэнэве\nУ інстаграме расейскага апазыцыянэра Аляксея Навальнага, які знаходзіцца ў калёніі, ад яго імя зьявіўся запіс з ацэнкай выступу прэзыдэнта Расеі Ўладзіміра Пуціна на прэс-канфэрэнцыі пасьля сустрэчы з прэзыдэнтам ЗША Джо Байдэнам у Жэнэве 16 чэрвеня.\nНа думку Навальнага, Пуцін «пастаянна хлусіць» і «ня кажа ні слова праўды».\nУ доказ свайго тэзісу апазыцыянэр працытаваў дзьве фразы Пуціна, якія ён лічыць хлусьнёй, — пра сябе самога і пра заснаваны ім ФБК (Фонд барацьбы з карупцыяй, які ў Расеі прызналі замежным агентам). Адказваючы на пытаньні журналістаў, Пуцін, у прыватнасьці, сказаў, што Навальны «зьехаў за мяжу на лячэньне», чым парушыў правілы ўмоўнага тэрміну, а таксама што ФБК публікаваў рэцэпты «кактэйляў Молатава» (запальнай сумесі). Паплечнікі Навальнага ўжо напярэдадні паказвалі, што апазыцыянэр не па сваёй волі выехаў у жніўні 2020 году за мяжу, а быў туды перавезены ў стане комы пасьля атручваньня, і што ФБК не публікаваў ніякіх рэцэптаў «кактэйляў Молатава» і не заклікаў да беспарадкаў.\nАляксей Навальны знаходзіцца ў калёніі ва Ўладзімірскай вобласьці РФ — туды яго адправіў у лютым суд, замяніўшы ўмоўны тэрмін па старой крымінальнай справе на рэальны. Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем, а краіны Захаду заклікаюць яго вызваліць. Ягоны інстаграм працягвае абнаўляцца запісамі ад ягонага імя, хоць і ня вельмі часта.\nІ Пуцін, і Байдэн на прэс-канферэнцыях пасьля сустрэчы ў Жэнэве пацьвердзілі, што абмяркоўвалі тэму Навальнага. Пра падрабязнасьці яны не сказалі.\nПрэс-сакратар Крамля Дзьмітрый Пяскоў у чацьвер сказаў, што амэрыканскі бок ня ставіў пытаньня пра ўключэньне Навальнага ў сьпіс на абмен вязьнямі.\nБайдэн, адказваючы на пытаньне журналіста, сказаў, што гіпатэтычная сьмерць Навальнага ў турме будзе мець для Расеі «катастрафічныя наступствы», у першую чаргу пацярпіць яе пазыцыя на міжнароднай арэне.\n«Тое, што адзначаю ў камэры — глупства». Аляксею Навальнаму споўнілася 45 гадоў


Падведзены вынікі жывёлагадоўлі - Трыбуна працы\nНайболей прыбавілі па малаку, у параўнанні да папярэдняга года, жывёлаводы СВК “Гігант” — тэмп росту вытворчасці склаў 168%. Другі па велічыні паказчык росту ў ААТ “Саўгас Кісялевічы” — 137,6%, трэці — у ААТ “Міхалёўская Ніва” — 121%. У філіяла “Варатынь” ААТ “БЗТДіА” — 112,4%, філіяла “Харчавік-Агра” ААТ “Чырвоны харчавік АграСэрвіс” — 101,2%. Не дасягнулі мінулагодніх аб’ёмаў малака ў ААТ “Стасеўка” (98,9%), ААТ “Неўскі-Агра” (82,8%) і ААТ “Агракамбінат Бабруйскі” (80,9%).\nПры гэтым у “Варатыні” на рагулю надаілі рэкордна высокія 7 619 кг (108,1% да папярэдняга года). Другі па велічыні паказчык (зрэшты, як і па выніках 2020 года) на рахунку “Харчавіка-Агра”— 6 401 кг (102,3%). Крыху не дабралі да 5-тысячнага паказчыку работнікі галіны ААТ “Міхалёўская ніва” — 4 963 кг (111%). На ўзроўні сярэднераённага паказчык удою малака на рагулю ў год у СВК “Гігант” — 4 390 кг (169%). У ААТ “Саўгас Кісялевічы” прыкладна на тысячу меней — 3 352 кг (137%), у іншых — ніжэйшы.\nНайбольшы тэмп росту вытворчасці дасягнуты ў ААТ “Міхалёўская ніва”— 120%, у СВК “Гігант” — 114%, у ААТ “Саўгас Кісялевічы”— 106%, ААТ “Неўскі-Агра” — 101,5%. У “Стасеўцы” спрацавалі на ўзроўні папярэдняга года (100%), іншыя мінулагодніх аб’ёмаў не дабралі.\nПры гэтым сярэднесутачныя прывагі на вырошчванні буйной рагатай жывёлы склалі ў цэлым па раёне 513 г (102,4% да 2020 года). Найвышэйшы паказчык прывагаў, хоць і некалькі ніжэйшы, чым у папярэднім годзе, адзначаны ў філіяле “Варатынь” ААТ “БЗТДіА” — 631 г, другі па велічыні ў СВК “Гігант” — 578 г (101%), трэці — у філіяле “Харчавік-Агра” ААТ “Чырвоны харчавік АграСэрвіс” (548 г, 102,2%). У ААТ “Саўгас Кісялевічы” і ААТ “Неўскі-Агра” па 501 г (102 і 103% адпаведна). Паказчык сярэднесутачных прывагаў іншых гаспадарак ніжэйшы за сярэдні па раёне.\n← Нам важна объективность\nГде в районе можно будет окунуться в прорубь на Крещение? →


Ці адчыніць Беларусь амбасаду ў Грузіі?\n22 красавік 2015, 14:24\nГрузія да сёньняшняга дня застаецца адзінай краінай на Паўднёвым Каўказе, дзе Беларусь дагэтуль ня мае сваёй амбасады. І таму, калі ў кагосьці з грузінаў ці беларусаў, якія жывуць у Грузіі, узьнікаюць, напрыклад, консульскія пытаньні, яны мусяць ехаць у Ерэван, дзе знаходзіцца амбасада Беларусі ў Армэніі.\nТаму некаторыя аналітыкі выказвалі меркаваньне, што да першага афіцыйнага візыту Аляксандра Лукашэнкі ў Грузіі будзе прымеркаванае і адкрыцьцё дыпляматычнай місіі Беларусі ў Тбілісі.\nЗ пытаньнем пра гэта карэспандэнт Свабоды зьвярнуўся сёньня да прэсавага сакратара Міністэрства замежных спраў Беларусі Дзьмітрыя Мірончыка. Афіцыйны прадстаўнік МЗС адказаў:\n«Давайце пачакаем заканчэньня візыту кіраўніка беларускай дзяржавы. Пакуль магу толькі сказаць, што на сёньняшні дзень амбасады Беларусі ў Грузіі сапраўды няма».\nНеабходнасьць беларускай прысутнасьці ў Грузіі тлумачыцца і эканамічнымі праблемамі. Менавіта на дыпляматычныя прадстаўніцтвы за мяжой Аляксандар Лукашэнка ўскладае адказнасьць за прасоўваньне на замежныя рынкі беларускіх тавараў. А гандаль з Грузіяй складаецца пакуль не на карысьць Беларусі. Адмоўнае для Беларусі сальда па выніках 2014 году перавысіла 15 мільёнаў даляраў. Так было, дарэчы, і ў 2013 і 2012 гадах, калі Беларусь прадавала ў Грузію меней, чым там купляла.\nНе задавальняе абедзьве краіны і агульная сума ўзаемнага таваразвароту. Апошнія тры гады яна балянсуе ў межах 60 мільёнаў даляраў.\nПаспрыяць узаемнаму гандлю мае грузінска-беларускі інвэстыцыйны форум, прымеркаваны да першага афіцыйнага візыту Аляксандра Лукашэнкі ў Грузію. Ён пачаўся сёньня, яшчэ да прылёту кіраўніка беларускай дзяржавы. За кошт чаго Беларусь можа падвысіць свой экспарт у Грузію?\nЭкспэрты зьвяртаюць увагу, што беларускую дэлегацыю на інвэстыцыйным форуме ачольвае віцэ-прэм’ер Міхаіл Русы, які ва ўрадзе адказвае за аграрны сэктар. А ў беларуска-грузінскай міжурадавай гандлёвай камісіі адзін з сустаршыняў — міністар сельскай гаспадаркі Аляксандар Заяц. Таму лягічна думаць, што беларускі бок пастараецца прасунуць на рынкі Грузіі найперш сельскагаспадарчую тэхніку. Беларусы паспрабуюць запэўніць грузінскі бок, што беларускія тавары цалкам адпавядаюць стандартам якасьці.\n«Гэта тое, што відавочна. Але ёсьць яшчэ адна сур’ёзная крыніца павелічэньня беларускага экспарту ў Грузію», — адзначае міжнародны аглядальнік Раман Якаўлеўскі:\n«20 сьнежня 2013 году беларускі канцэрн „Белнафтахім“ атрымаў афіцыйны дазвол ад тагачаснага прэм’ера Мясьніковіча стварыць у Грузіі акцыянэрнае таварыства „БНХ „Тбілісі““. На гэтую справу далі пэўную суму ў эўра. І даручылі новай структуры „павялічыць экспарт і валютную выручку“. Дзеля гэтага ў Грузіі і ствараецца спэцыяльная сетка збыту беларускай нафтахімічнай прадукцыі і нафтапрадуктаў. Аднак наколькі эфэктыўна працуе гэтая структура, мне сказаць цяжка.\nТое, што Беларусь зацікаўленая ў пашырэньні свайго экспарту ў Грузію, выразна бачна, калі згадаць, што ў Тбілісі ў сакавіку дзеля арганізацыі візыту Лукашэнкі лятаў першы намесьнік міністра замежных спраў Аляксандар Міхневіч. А ён у беларускім зьнешнепалітычным ведамстве пэрсанальна адказвае за зьнешнеэканамічныя сувязі».\nАмбасада Грузіі ў Беларусі пачала працаваць з 2007 году. Дыпляматычныя стасункі паміж краінамі ўсталяваныя ў 1994 годзе.


У Летнім амфітэатры Віцебска афіцыйна стартуе "Славянскі базар"\nУ гэтыя хвіліны ў Летнім амфітэатры Віцебска афіцыйна стартуе галоўная музычная і культурная падзея лета. Міжнародны фестываль мастацтваў "Славянскі базар". Гэта найбуйнейшы ў Беларусі творчы форум. Ён даўно перасягнуў межы славянскага свету і сёння аб'ядноўвае краіны і кантыненты. У афішы - толькі зоркі. А мерапрыемствы, як гаворыцца, на любы густ і ўзрост. І прама зараз з поўным аншлагам пачынаецца ўрачыстае адкрыццё "Славянскага базару ў Віцебску". І зараз мы пераносімся ў эпіцэнтр фестывальнай атмасферы. З намі на прамой сувязі Лідзія Заблоцкая.\nВіцебск ужо ахопліваюць музычныя імпульсы. "Славянскі базар" - галоўны лейтматыў гэтага лета - сабраў больш як 5 тысяч гасцей з 42 краін. Сёння тут, у Летнім амфітэатры, выступяць больш за паўсотню артыстаў. Гэта і ўладальнік "Грэмі" Марлаў Расада з ЗША, шведскі выканавец Босан, Валерый Лявонцьеў, Тамара Гвердцытэлі, Стас Міхайлаў і іншыя выканаўцы. Усе яны на працягу дня рэпеціравалі на сцэне амфітэатра. Мы таксама былі ў амфітэатры і пагутарылі з гасцямі.\nЧаканы і вельмі кранальны нумар Дзяніса Клявера з некалькімі саставамі дзіцячых калектываў Беларусі. Таксама будзе ўручаны прыз Прэзідэнта Беларусі "Праз мастацтва - да міру і ўзаемаразумення". Сёлета яго атрымае Таісія Павалій. Асноўная тэма канцэрта аб сямейных каштоўнасцях, і прысвечаны ён малой радзіме. Пад гэтую тэматыку спецыяльна фарміравалі плэйліст. Дарэчы, усё абсталяванне (а гэта 300 тон або 11 грузавікоў) прывезлі з Масквы. Фактычна ўся сцэна - гэта мультымедыйныя экраны. Убачыць усё вы зможаце ўжо пасля "Панарамы" ў 22:00. Наша здымачная група працягне працаваць за кулісамі адкрыцця.\nЗатор у цэнтры Мінска захоўваецца\nНа стадыёне у брытанскім Манчэстэры сапёры абясшкодзілі падазроны пакет\nУ гістарычную экскурсію па сталіцы зараз можна адправіцца на веласіпедзе


Віталь Рымашэўскі: Адказнасць за алкагалізацыю насельніцтва нясе ўлада | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nСустаршыня па стварэнні партыі “Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя” Віталь Рымашэўскі распавядае, якія крокі павінна зрабіць дзяржава, каб зменшылася алкагалізацыя насельніцтва.\nДнямі галоўны нарколаг Мінздароўя Іван Канаразаў прывёў жахлівыя лічбы. Ад алкаголю ў Беларусі гіне ў 30 разоў больш чалавек, чым ад наркотыкаў!\nВіталь Рымашэўскі: Мы цягам апошніх двух гадоў уздымаем праблему дэаалкагалізацыі насельніцтва. Прааналізавалі досвед еўрапейскіх краін (і тут вельмі паказальны паспяховы досвед Фінляндыі) па пазбаўленні насельніцтва ад алкагольнай залежнасці, ведаем, якія там рабіліся крокі ў гэтым накірунку. А сённяшняя статыстыка ў Беларусі на самай справе жахлівая! Гэта наступствы палітыкі ўлады мэтанакіравана зарабляць грошы на продажы алкаголя. І эканамічная палітыка такая, і сацыяльна-палітычная.\nРР: Якія крокі магла б зрабіць дзяржава, каб правесці дэалкагалізацыю насельніцтва?\nВіталь Рымашэўскі: Найперш – абмежаванне продажу алкаголю і яго рэкламы. Сёння алкаголь навязваецца людзям. Калі вы зойдзеце ў любую краму, то ўбачыце гэта. Няхай бы гэтую прадукцыю вынеслі ў асобныя крамы, каб быў асобны уваход са сваім кантынгентам. Ёсць яшчэ шэраг простых мераў, якія б прынеслі свой плён, каб краіна пазбавілася нацыянальнай алкагольнай катастрофы.\nРР: А нейкія стымулюючыя меры павінны быць?\nВіталь Рымашэўскі: Безумоўна. У Беларусі ж нават не дзейнічаюць льготы па арэндзе памяшканняў тым арганізацыям, якія дапамагаюць людзям змагацца з алкагольнай залежнасцю. І гэта мы таксама патрабуем у сваіх зваротах да ўлады. Бо такія пытанні павінны разглядацца на ўзроўні ўраду. Патрэбна і іншая палітыка ў галіне сям’і, неабходна, каб СМІ (у першую чаргу – тэлебачанне) паказвалі іншае стаўленне да праблемы. Памятаеце трагедыю на Нямізе? Яна здарылася шмат у чым з-за масавага спайвання людзей падчас свята. Шалёная рэклама проста прапагандуе алкагольны лад жыцця. Калі ў краіне якое-небудзь свята, то гэта абавязкова масавыя папойкі. Можна ўзгадаць нават выбары, калі на выбарчыя ўчасткі народ заманьваюць таннай ці бясплатнай гарэлкай. Гэта нармальна?! Можна казаць, натуральна, што сёння ў беларусаў не хапае культуры піцця, маўляў, гэта традыцыя такая, але відавочна, што ўсю паўнату адказнасці за алкагалізацыю насельніцтва нясе дзейсная ўлада.\nУ Пінску праводзяць „Начны дазор” за падлеткамі\nУ Беларусі пачынаюць піць з 14-15 гадоў


Каталіцкі Веснік » У Оршы прайшлі рэкалекцыі «Бэтанія»Каталіцкі Веснік » Print\nУ Оршы прайшлі рэкалекцыі «Бэтанія»\nPosted By On 18.08.2017 @ 09:26 In У Дыяцэзіі | Comments Disabled\n10-14 жніўня ў Оршы прайшлі рэкалекцыі «Бэтанія», арганізаваныя а. Аляксандрам Жарнасекам МІС. Бэтанія – гэта невялічкае сяленне, дзе жылі сябры Езуса – Лазар і яго сёстры Марыя і Марта.\nХрыстос неаднойчы наведваў іх, вучыў, размаўляў з імі, адпачываў. Бэтанія – гэта сімвал спалучэння адпачынку, сяброўскіх і сямейных адносінаў з пазнаваннем Бога і Яго Слова.\nНа «Бэтанiю» прыбылі ўдзельнікі з розных куткоў Беларусі: Мінска, Віцебска, Магілёва і Гродна. Прысутнічала мноства сямейных пар з дзецьмі. З маленькімі вернікамі бавілі час адмыслова падрыхтаваныя асобы, дзякуючы чаму бацькі мелі магчымасць бесперашкодна ўдзельнічаць ва ўсіх канферэнцыях, супольных малітвах і сустрэчах.\nКожны дзень быў прысвечаны і распачынаўся з разважання асобнай тэмы: «Праца і адпачынак», «Сям’я і выхаванне дзяцей», «Мае адносіны з Богам». Перад удзельнікамі стаяла задача на працягу дня падчас асабістай малітвы адбумаць тэму і выбраны ўрывак з Евангелля. На канферэнцыі а. Аляксандр разважаў тэму дня і даваў накірунак для самастойнай работы.\nЗатым усе збіраліся на св. Імшы, малітвах, кароткай канферэнцыі на тэму Божай міласэрнасці, якая была напоўнена практычнымі жыццёвымі прыкладамі. Канферэнцыі праводзіў білііст Уладзіслаў Валаховіч, які знаёміў слухачоў з новымі цікавымі абставінамі біблейскіх гісторый. Усе пункты штодзённага плана дня перапляталіся з вольным часам для асабістых разважанняў і адпачынку.\nПадчас канферэнцыі «Мае адносіны з Богам» а. Аляксандр падкрэсліў значнасць быцця вучням Хрыста. «(…) калі хто хоча следаваць за Мной, няхай адрачэцца ад самога сябе, возьме крыж свой і пойдзе за Мной» (Лк 9,23). «Слова «следаваць» мае корань «след», што азначае ісці след у след за Хрыстом. Упершыню вучняў назвалі хрысціянамі ў Дзеях Апосталаў. (Дз 11,26): «Цэлы год збіраліся яны ў царкве, і вучні ў Антыёхіі ўпершыню сталі называцца хрысціянамі». Таямніца Хросту, удзел у св. Імшы і практыка малітвы з’яўляюцца асноўнымі складнікамі быцця вучням Езуса, але вучнёўства мае на ўвазе нешта большае. Вўчнёўства — гэта жаданнне чуць меркаванне Бога, задаваць сабе пытанні: «Што Усемагутны хоча ад мяне ў дадзенай сітуацыі?», «Ці радую я Бога сваімі паводзінамі?». Вучнёўства — гэта перайманне ўчынкаў Настаўніка, выкананне Ягоных загадаў. Сёння можна сустрэць шмат людзей, якія называюць сябе хрысціянамі, але мала сярод іх сапраўдных вучняў Хрыста», — падкрэсліў святар.\nСонечнае надвор’е, прыгожая прыкасцёльная тэрыторыя, вольны час і магчымасць пабыць сам на сам з уласнымі думкамі — усё гэта дадаткова схіляла да дасягнення рэкалекцыйных задач. Са слоў удзельнікаў, рэкалекцыяністы здолелі духоўна аднавіцца, пашырыць свой погляд на ўзнятыя тэмы і зразумець каштоўнасць цішыні. Адчулі патрэбу рэгулярнага прабывання з Богам дзеля разважання з Ім пра надзённае, вывучэння Святога Пісання і поўнага даверу Яму сябе і свайго аркужэння.\nУдзельнікі рэкалекцый складаюць словы шчырай падзякі арганізатару духоўных практыкаванняў і дырэктару рэкалекцыйнага дома а. Аляксандру Жарнасеку МІС за падрыхтоўку і правядзенне сямейнага адпачынку і «перазагрузкі».\nIрэна з Гродна, grodnensis.by \nURL to article: http://catholicnews.by/u-orshy-prajshli-re-kalektsy-i-be-taniya/


Наша Радзіма на гістарычнай карце\nСпампаваць 51.86 Kb.\nПамер 51.86 Kb.\nАрганізацыя класа. Псіхалагічны настрой на урок. Наладкуемся на наш урок. Жадаю вам, дзеці, поспехаў і удалай работы. 2. Гісторыка-геаграфічная размінка\n4. Вывучэнне новага матэрыялу (вучні дома працавалі па індывідуальных лістах навучання (ІЛН) па тэме ўрока). Алгарытм працы з ІЛН\n4.2. Самастойная работа вучняў\nТэма: “Наша Радзіма на гістарычнай карце”\nМэта: даць вучням першапачатковыя ўяўленні аб гістарычнай карце нашай краіны.\nвучні знаемяцца з адметнымі асаблівасцямі гістарычнай карты і ўмоўнымі абазначэннямі, якія выкарыстоўваюцца для чытання карты;\nсадейнічаць развіццю ў вучняў цікавасці да гістарычнага мінулага нашай краіны, фарміраванню ў іх умення працаваць з гістарычнай картай як крыніцай ведаў;\nсадейнічаць выхаванню ў вучняў шаноўных адносін да мінулага, да нашых продкаў.\nАбсталяванне: ММП “Наша Радзіма на гістарычнай карце”, розныя віды карт, атласы і контурныя карты “Мая Радзіма - Беларусь”, карта вёскі Дарасіно.\nАрганізацыя класа. Псіхалагічны настрой на урок.\nНаладкуемся на наш урок. Жадаю вам, дзеці, поспехаў і удалай работы.\n2. Гісторыка-геаграфічная размінка\nПачнем з гісторыка-геаграфічнай размінкі.\nПа класе развешаны лікі. Патрэбна успомніць, што абазначае гэты лік у адносінах да нашай Радзімы.\n207 000 км.кв - плошча\n560 км – працягласць з поўначы на поўдзень\n650 км – працягласць з захаду на ўсход\n6 - абласцей\n3 – усходнеславянскія плямёны\n116 000 км – даўжыня самай доўгай ракі Дняпро\n1566 – першае ўпамінанне аб в.Дарасіно\n9 500 970 – колькасць насельніцтва РБ\n20 000 - рэк\n53 м – самае глыбокае возера\n4. Вывучэнне новага матэрыялу (вучні дома працавалі па індывідуальных лістах навучання (ІЛН) па тэме ўрока).\nАлгарытм працы з ІЛН\n1. Індывідуальныя лісты навучання раздаюцца дзецям за ўрок да вывучэння тэмы.\n2. Вучні дома працуюць з матэрыялам падручніка і прыносяць пісьмовыя адказы на ўрок.\nПраца з падручнікам прадугледжвае:\n● пошук адказаў на пытанні ІЛН;\n● адпрацоўку прыёмаў пошуку інфармацыі;\n● драбненне матэрыялу на часткі;\n● тлумачэнне незразумелых слоў;\n● вылучэнне галоўнага ў тэксце;\n● асэнсаванне паняццяў і фарміраванне адказу.\n3. Настаўнік да ўрока правярае ІЛН ва ўсіх вучняў, каб ведаць ступень цяжкасцей кожнага.\n4. Урок пачынаецца з разбору заданняў ІЛН. Не кожны вучань можа адказаць на ўсе пытанні. Таму пытанні, на якія дзеці не змаглі адказаць, яны запісваюць на лістах і прымацоўваюць на дошку. Астатнія вучні на перапынку чытаюць гэтыя пытанні і, калі гатовы адказаць на тое ці іншае пытанне, бяруць яго сабе.\n5. Вучні, у якіх былі прабелы ў ІЛН, могуць падчас разбору заданняў іх папоўніць. Такім чынам праходзіць паўторнае тлумачэнне матэрыялу, пры гэтым вучні з’яўляюцца актыўнымі ўдзельнікамі гэтага працэсу, а не пасіўнымі слухачамі.\nКарты складаць пачалі людзі даўным-даўно. Вы бачыце на экране прыклады такіх старажытных карт. ( Слайд: на гліняных таблічках, на бяросце, і т.д.).\nСамымі распаўсюджанымі з карт з’яўляюцца геаграфічныя і гістарычныя. (Настаўнік знаёміць вучняў з рознымі відамі карт: картай зорнага неба, карта запаведнікаў РБ, карта воднай прасторы Зямлі, фізічная карта РБ, старажытныя карты).\nНас цікавяць больш гістарычныя карты. Як вы лічыце, дзеці, навошта трэба мець прадстаўленні аб гістарычнай карце?\nКарты могуць адлюстроўваць падзеі далекага мінулага (на дошцы карта). Знайдзіце яе ў падручніку на ст.22.\nУсе гістарычныя падзеі і з’явы існуюць у прасторы і часе. Для вызначэння часу гістарычных падзей існуюць даты. Для вызначэння прасторы, дзе яны адбываліся, існуе гістарычная карта. Для аддлюстравання падзей на гістарычнай карце выкарыстоўваюцца ўмоўныя абазначэнні. Яны наносяцца на карту, а ў яе ніжняй частцы даецца іх тлумачэнне. Гэты дадатак да карты называецца яе легендай.\n4.2. Самастойная работа вучняў (работа ў групах)\n- адзін вучань рыхтуе апавяданне пра ўзнікненне карт;\nЯк з’явіліся карты?\nГісторыя зараджэння карты ідзе ў далёкае мінулае. З даўніх часоў людзі жадалі пазнаць як мага больш пра навакольны свет. Але мала пайсці на пошукі ведаў у далёкія краі, трэба яшчэ і вярнуцца дадому. А для таго каб вярнуцца, трэба адшукаць шлях назад. Бо не будзеш, як казачныя героі, то збожжа, то каменьчыкі сыпаць ці клубок нітак размотваць (ці надоўга іх хопіць?). А што рабіць, калі чалавеку трэба паведаміць іншым, дзе пабываў, у якім месцы бачыў звяроў ці дзе можна вылавіць шмат рыбы? Апісваць шлях словамі доўга. Тады чалавек вырашыў намаляваць гэты шлях палачкай на пяску: вось лес, вось рака, яна цячэ ў гарах, а за гарамі — возера. «У возеры шмат рыбы», — казаў чалавек. І ўсе разумелі: трэба прайсці праз лес, пераплысці раку, перабрацца цераз горы — і выйдзеш да возера. Гэтыя малюнкі на зямлі і былі першымі картамі. Але такую карту не возьмеш з сабой.\nПазней людзі сталі маляваць карты на кавалачках кары ці выразаць нажом на дошчачках. Гэтыя карты ўжо можна было браць з сабой і нават пасылаць адзін аднаму. Некаторыя народы крэслілі карты чым-небудзь вострым на гліняных плітках, якія затым высушвалі. І карта была добра бачная.\nКалі людзі навучыліся рабіць паперу, карты сталі маляваць на ёй. Навукоўцы і вандроўнікі ездзілі па розных краінах, усё больш пазнавалі нашу Зямлю і наносілі звесткі на карты (паводле А. Скрабінай, Т. Пароцкай).\n- другая група – адрозненне сучаснай карты ад старажытнай (праца каля дошкі). Адказаць на пытанні:\n1.Як называецца карта?\n2.Як можна даказаць, што гэта карта гістарычная?\n3.Ці мае гэтая карта якую-небудзь сувязь з геаграфіяй нашай краіны?\n4.Якія ўмоўныя абазначэнні маюцца на карце?\n5.Якія заняткі людзей паказаны на карце?\n- трэцяя група – прачытаць карту (Старажытныя землі Беларусі” на с.5 атласа. Адказаць на пытанні:\n1.Якім колерам абазначана Полацкае княства, а якім – Тураўскае? Якое з іх буйнейшае?\n2. Якім умоўным значком абазначаны на карце галоўныя гарады гэтых княстваў? Які з гэтых гарадоў старэйшы?\n3.Як называлася княства, у складзе якога знаходзіўся горад Мінск? Як гучала назва горада ў старажытнасці?\n4.3. Кожная група прадстаўляе выкананае заданне.\n4.4. – Адкажыце, хто ведае, як называюць людзей, якія складаюць карты. (Картографы). Мы таксама зараз з вамі будзем складаць карту нашай роднай вёскі. Прапаную вам такое заданне: карта вёскі раздзелена на часткі, яе патрэбна скласці з гэтых частак. Падказка: на частках пазначаны стораны гарызонта.).\n- Кожная карта мае што? – назву. Прыдумаем назву нашай карты. “Заняткі продкаў в.Дарасіно”. У кожнай карты ёсць умоўныя абазначэнні, або яе легенда. Што мы адлюструем на нашай карце? (Заняткі нашых продкаў: выстава : ганчарныя вырабы, ткацікя вырабы).\nДалей была самастойная работа вучняў па контурнай карце. Карыстаючыся картай “Старажытныя землі Беларусі” с.5 “Атласа” выканаць заданні.\n1.Зафарбаваць алоўкамі розных колераў тэрыторыі Полацкага і Тураўскага княстваў.\n2.Падпісаць назву самага старажытнага горада. Падпісаць год яго ўзнікнення.\n3.Падпісаць назву горада, дзе была рака-вуліца.\n4.Абазначыць на карце стрэлкамі шлях “зварагаў у грэкі”.\nКаталог: gallery -> 147\n147 -> Урок беларускай мовы ў 4 класе па тэме " Змяненне дзеяслова па часах"


Брэсцкіх студэнтаў-журналістаў прывучаюць да альтэрнатыўных поглядаў\nБрэсцкіх студэнтаў-журналістаў прывучаюць да альтэрнатыўных поглядаў. Гэта бачна з іх газеты.\nУ апошнім нумары, які быў заўважаны ва ўніверсітэце імя Пушкіна, прадстаўленыя два погляды на армію, пазітыўны і негатыўны. Артыкул з пазітывам называецца “Армия - школа мужества”, процілеглы па стаўленню мае назоў “Армия - школа асоциальности”.\nГазета называецца "Vita Nostra". Гэта “Наша Жыццё”, у перакладзе з лаціны. Альтэрнатыўнасцю яна, калі быць дакладнаму, не прасякнутая. Бадай што, толькі гэтая пара тэкстаў выразна процілеглыя па зместу і схіляюць да крытычнага мыслення, якое належыць да прафесіі журналіста па ўмаўчанні. Фармальна можна яшчэ назваць артыкул Дзмітрыя Шыферштэйна, які адзіны ва ўсёй газеце на беларускай мове.\nНе сакрэт, што выпускнікі ўніверсітэта паедуць па размеркаванні ў раённыя газеты, якія многія выходзяць на беларускай мове або друкуюць частку матэрыялаў па-беларуску.\nКрыху больш зразумелай становіцца сітуацыя, калі паглядзець сайт універсітэта. Ён існуе ў 5 моўных версіях - нямецкай, англійскай, рускай, туркменскай, кітайскай. Акрамя беларускай.\nНагадаю, што рэктар, прафесар Мечыслаў Часноўскі, які вітае наведнікаў сайту і зычыць прыемнага прагляду, пры заступленнi на пасаду прылюдна ўсклаў на сябе абавязацельства “зрабіць універсітэт еўрапейскім”. А адным з прынцыпаў еўрапейскай сістэмы каштоўнасцяў з’яўляецца павага да розных народаў і моў. No comments.\nНагадаем, журналістаў пачалі рыхтаваць на філалагічным факультэце ўніверсітэта з ініцыятывы аблвыканкама тры гады назад.


Канфармісты ў тапках і рэкорд у датэрміновым нахіленні\nСтудэнцікі ў тапках і махровых халатах, як зомбі стаялі ў чарзе да выбарчых скрыняў, каб памяняць свае галасы на выходныя ды ложкі ў інтэрнатах. Народ чытаў смс-кі ад Ярмошынай. БРСМаўцы марылі пра «шум ржи». Журналісты фоткалі шэры маўзалей на Кастрычніцкай плошчы ў Менску ў чаканні пратэсту. Няўцямнае булькатанне апазіцыйных «лідараў» уводзіла ў ступар. Куба ўжо тут, сябры! Беларуская Гавана месціцца ў Адміністрацыі прэзідэнта. Але махіта нам усцяж не па кішэні, нягледзячы на абяцанні некаторых самаўпэўненых палітыкаў. Наперадзе пяць гадоў дэпрэсіі пад шэрым крывіцкім небам.\nВіват, Лукашэнка! Ты зноўку паставіў рэкорд у масавым нахіленні.\nПасля 36-адсоткавай яўкі на датэрміновым галасаванні стала зразумела, што выбары пройдуць гладка і пад сцягам сістэмнай хваробы «Лазавік-Ярмошына галаўнога мозгу». Вынікі галасавання і лічбы, якія апублікаваў ЦВК, цікавяць хіба што толькі мазахістаў.\nЛукашэнка ver 5.0\nА ў далёкім 1994 г. усенародна абраны ўрачыста кляўся добрасумленна выконваць свае абавязкі. Праз два дзесяцігоддзі пасля той клятвы нас зноўку чакае «дзень сурка». Паводле выбарчага кодэксу Беларусі яшчэ да канца 2015 г. Аляксандр Лукашэнка прачытае інаўгурацыйную прамову. Пяты раз, спадарства!\nУ мінулую пяцігодку ён не выканаў аднаго з сваіх галоўных абяцанняў – заробак $ 1000, спасылаючыся на сусветны крызіс, неспакойную міжнародную абстаноўку і самадурства падначаленых чыноўнікаў. Усе гэта праглынулі. Заціснулі паясы і паставілі свае планы на паўзу. Па вялікім рахунку беларусы пагадзіліся на прапанаваны самым элегантным палітыкам Беларусі бартар – маўчанне ў абмен на гарантыю не дапусціць украінскага сцэнара. Тым часам апошнія пяць гадоў краіна жыве ў стрэсе, пасіўна назіраючы за ростам коштаў, паўзучай дэвальвацыяй і спробамі выбіць чарговы крэдыт на падтрыманне нагавіцаў.\nЗамест 35 %, на якія разлічвала Таццяна Караткевіч, адзіны прадстаўнік апазіцыі на гэтых выбарах, яна атрымала 4,42 %. Пра папярэднія вынікі галасавання аўтарка праграмы «За мірныя перамены» даведалася ў сталічнай кавярні «Грунвальд», папіваючы маркоўны фрэш і лунаючы ў мроях пра будучую парламенцкую кампанію, на якую робіць стаўку грамадзянская кампанія «Гавары праўду!».\n11 кастрычніка Таццяна Караткевіч паехала з сынам на каток. Фота: svaboda.org\nУлічваючы колькасць падораных Караткевіч галасоў, пераможны сцэнар на выбарах у Палату прадстаўнікоў малаверагодны. Ціснуць на ўладу не гатовая ні апазіцыя, ні грамадства. Пра што сведчыць колькасць людзей, што выйшлі 11 кастрычніка на вуліцы Менску адразу пасля закрыцця выбарчых участкаў. Прагноз на будучыню несуцяшальны. Людзі ўпалі ў кому. Анабіёз грамадства можа зацягнуцца на доўгія гады. Трыумфатар падтрымлівае гэты стан абяцаннямі пра спакойнае і мірнае існаванне. Попыту на рэформы і перамены пакуль няма – прынамсі, бліжэйшым часам ніхто на вуліцах патрабаваць іх не будзе.


Размещать акценты на уязвимые, болевые точки » Афіцыйны сайт раённай газеты "Міёрскія навіны"\nЗмяшчаць акцэнты на ўразлівыя, балявыя кропкі\n3-га лютага адбылася калегія Камітэта дзяржкантролю Віцебскай вобласці, на якой падведзены вынікі за 2016 год.\nЗа шматгадовы перыяд работы Камітэта склалася эфектыўная структура яго тэрытарыяльных органаў, напрацаваны вялікі арсенал дзейсных метадаў і форм кантролю, якія дазваляюць абмежаваным складам выконваць шматпланавыя задачы і функцыі. Асноўны прынцып дзейнасці—прафілактыка, аператыўнае прыняцце мер па ліквідацыі парушэнняў, а галоўнае—прычын, з-за якіх яны ўзнікаюць, дазваляе істотна ўплываць на рашэнне праблемных пытанняў ва ўсіх сферах эканомікі рэгіёна.\nАдпаведна патрабаванням Кіраўніка дзяржавы аб узмацненні папярэдняга кантролю значная частка мерапрыемстваў праводзіцца ў больш ашчаднай для правяраемага суб'екта форме—у выглядзе маніторынгу, па выніках якога меры адміністрацыйнага ўздзеяння не прымяняюцца. За 2016 год Камітэт правёў 120 маніторынгаў з ахопам больш за 1300 суб'ектаў. Іх у 1,5 раза больш, чым праверак. Складзена 15 заключэнняў па выніках аўдытаў з ацэнкай эфектыўнасці выкарыстання сродкаў і дзейнасці суб'ектаў дзяржаўных праграм. У выніку папярэдняга кантролю забяспечана эканомія дзяржаўных сродкаў у 31,9 млн. руб., у тым ліку ў сістэмах ЖКГ, дарожнага будаўніцтва, аграпрамысловага комплексу. Спагнана ў бюджэт 7,5 млн.руб. Міжведамасная рэспубліканская камісія прыняла рашэнні аб вызваленні шэрагу суб'ектаў вобласці ад адміністрацыйных спагнанняў на 22,5 млн.руб. Камітэт падтрымлівае такі падыход: караюцца ў першую чаргу вінаватыя службовыя асобы, з-за іх не павінна пакутваць прадпрыемства ў цэлым.\nВынікі кантрольнай дзейнасці ў 2016 годзе дасягнуты дзякуючы сістэмнасці і комплекснасці ў рабоце, у тым ліку ў цесным узаемадзеянні з праваахоўнымі і кантралюючымі органамі вобласці. Пры наяўнасці ў іх звестак пра магчымыя рэзанансныя эканамічныя злачынствы і карупцыйныя правапарушэнні Камітэт прымае рашэнне аб сумесных значных для рэгіёна праверках. Такіх адбылося амаль 20% ад агульнай колькасці. У ходзе іх узбуджаны крымінальныя справы, сума выяўленай шкоды склала больш за 100 млрд.недэнамінаваных рублёў.\nУ цесным узаемадзеянні з органамі пракуратуры праведзены комплексныя мерапрыемствы па выкананні заканадаўства пры ажыццяўленні кантрольнай дзейнасці, па недапушчэнні ў Віцебскай вобласці незаконнага выбыцця прадуктыўнай жывёлы з разглядам вынікаў на сумеснай калегіі.\nУ далейшым важнейшым прыярытэтам застаецца змяшчэнне акцэнтаў з ўсеагульнага кантролю на асобныя найбольш уразлівыя, балявыя кропкі народнай гаспадаркі краіны. Намаганні Камітэта будуць сканцэнтраваны ў тых абласцях і на тых аб'ектах, дзе большыя фінансавыя патокі, ёсць рызыкі ці прыкметы фінансавых парушэнняў, у першую чаргу, каб іх не дапусціць. Кожны затрачаны бюджэтны рубель будзе разглядацца праз прызму эфектыўнасці яго аддачы ў перспектыве.\nТакі падыход застаецца асноўным у рабоце. Таксама ўзмацніцца ўзаемадзеянне Камітэта з органамі пракуратуры, перш за ўсё па кантролі за рэалізацыяй дзяржаўных праграм і важнейшых інвестыцыйных праектаў, дзяржаўнымі закупкамі. Сфарміраваны план сумесных мерапрыемстваў для своечасовага ўнясення папераджальных прапаноў заказчыкам і выканаўцам, каб прадухіліць негатыўныя наступствы і аб'ектыўна ацэньваць ступені дасягнення мэтавых паказчыкаў праграм і інвестпраектаў.\n» Пользовался, как своим\n» Государственным предприятиям возвращены 2,5 миллиона\n» Госконтроль: план проверок в Витебской области на второе полугодие сформирован


Навука і сімфонія нашага Сусвету - чаму Навук Маркер застаецца тут | Lunar Explorer\nНавука і сімфонія нашага Сусвету - чаму Навук Маркер застаецца тут\nКриптовалютаПершапачатковая прапанова жэтонаўНавукаНавук ТокенНавуковы метад\nПасля таго, як я пачуў, як сябар выкарыстоўваў цытату, якая застаў мяне: "Адзін чалавек не можа прасвістаць сімфоніяй. Для гэтага трэба ўвесь аркестр. " Гэта быў яшчэ адзін твор, які даў падтрымку аднаму з маіх перакананняў: каб дасягнуць велічы, трэба навучыцца супрацоўнічаць. Сёння я, як даследчык, яшчэ мацней перакананы, што нам трэба працаваць разам, каб зразумець самую вялікую карціну. Наш Сусвет.\nВы чулі пра Ньютана альбо Эйнштэйна і іх прарыўныя навуковыя адкрыцці. Вы добра ведаеце, што іх высновы змянілі тое, як мы ўспрымаем наш свет. Але наколькі дакладна навукоўцы здольныя дакладна зразумець механізмы Сусвету? Усе даследчыкі імкнуцца да навуковага метаду назіраць, строга правяраць гіпотэзы і абапірацца на вынікі, каб пашырыць нашы веды.\nМалекула паводзіць сябе беспрэцэдэнтна ў пэўных умовах. У чалавека ўзнікаюць дэзадаптыўныя думкі. Зорнае святло паглынаецца.\nУсе гэтыя факты, гэтыя выявы, якія назіраюцца ўвесь час, дазваляюць даследчыкам бачыць заканамернасці. Гэтыя формы праявы затым складаюцца ў словы, гіпотэзы, якія спрабуюць растлумачыць назіраныя адносіны. Застаецца адно. Гіпотэзу трэба праверыць.\nПры змене ўмоў малекула паводзіць сябе па-рознаму. Чалавек больш не будзе адчуваць трывогу, калі паступова падвяргаецца ўспрыманай пагрозе. Прыцягальная гравітацыйная сіла чорнай дзіркі атрымлівае ўладу святла.\nВыпрабаваныя гіпотэзы альбо падтрымліваюцца сабранымі дадзенымі, альбо адхіляюцца. Захоўваючы каштоўную інфармацыю і распараджаючыся астатняй часткай, даследчыкі інтэгруюць свае высновы ў існуючую літаратуру і публікуюць свае вынікі. Гэта дазваляе іншым навукоўцам паўтараць назіраныя вынікі і абапірацца на іх.\nГэта як быццам даследчыкі складаюць загадкі. Убачыўшы цікавую карціну, няхай гэта будзе ўзор у адносінах да малекулы, чалавека ці нават чорнай дзіркі, яны спрабуюць разбурыць малюнак на часткі. Далей яны зноў складаюць гэтыя творы, разумеючы, як атрымалася гэтая карціна.\nБольшасць фрагментаў галаваломкі сабрана з існуючай літаратуры, а менавіта вынікаў, атрыманых іншымі даследчыкамі. Прачытаўшы папярэднія вынікі і існуючыя тэорыі, навукоўцы змаглі зразумець большасць асноўных механізмаў, якія складаюць карціну, якая прыцягнула іх увагу.\nАднак некаторыя творы заўсёды будуць хапаць. Менавіта таму даследчыкі павінны прыдумаць эксперыменты, маніпуляваць пераменнымі, удзельнікамі тэставання і збіраць зыходныя дадзеныя, каб атрымаць яшчэ больш глыбокае разуменне таго, як працуе свет. Такія вымярэнні дазваляюць збіраць новыя доказы, ідэнтыфікаваць і рэгістраваць новыя матэрыялы, якія падтрымліваюць альбо адхіляюць розныя гіпотэзы. Спалучэнне такіх вынікаў з фрагментамі ў існуючай літаратуры прыводзіць да выразнага разумення назіранага вобраза - як і чаму паводзіць сябе чалавек, малекула ці чорная дзірка.\nМалюнак завершаны. Аднак, як вы ўжо здагадаліся, цыкл - гэта бясконцы.\nКарціна ўяўляе сабой толькі адзін фрагмент грандыёзнай галаваломкі сусвету. Адно даследаванне, адзін поўны вобраз, становіцца адным з наступных твораў галаваломкі, неабходных для дэканструкцыі і асэнсавання наступных цікавых малюнкаў. Гэты цыкл, у якім навукоўцы выкарыстоўваюць існуючыя часткі галаваломкі, каб зразумець нядаўна назіраныя карціны, толькі для тых малюнкаў, якія стануць фрагментамі ў іншым вобразе, будзе працягвацца, пакуль не завершыцца найвялікшая карціна нашай сусветнай.\nУ любым выпадку, зразумела, што такую задачу нельга вырашаць самастойна, і што нас прымусяць толькі сумесныя намаганні пакаленняў навукоўцаў.\nScienceroot поўны рашучасці забяспечыць усе неабходныя сродкі для працвітання навуковых адкрыццяў.\nУлічваючы штодзённыя патрэбы навукоўцаў ва ўсім свеце, Scienceroot распрацоўвае платформу, якая дазваляе даследчыкам падключацца і супрацоўнічаць, збіраць фінансаванне і ў рэшце рэшт публікаваць іх вынікі больш эфектыўна і празрыста. Уключыўшы ўсе функцыянальныя магчымасці, неабходныя ў працэсе навуковых адкрыццяў, Scienceroot абавязкова стане платформай для ўсіх даследчыкаў. Своеасаблівая крама галаваломкі, дзе навукоўцы могуць абмеркаваць ідэі, знайсці неабходнае абсталяванне і ўзнагародзіць за ўдзел. Месца, дзе можна знайсці як канкрэтныя творы галаваломак, так і матэрыялы, неабходныя для стварэння іншых твораў. Сярод іншых навукоўцы змогуць стварыць навуковыя сховішчы, атрымаць доступ да партала індэксаваных магчымасцей фінансавання і апублікаваць іх вынікі ў першым дэцэнтралізаваным навуковым часопісе.\nДля атрымання дадатковай інфармацыі пра Scienceroot наведайце: www.scienceroot.com\nПаколькі навука патрабуе фінансавання, усе транзакцыі на платформе будуць абапірацца на выкарыстанне Science Tokens (ST), валюту, якую трэба пазначыць на Waves. Вы можаце зарэгістравацца ў Scienceroot да яго запуску, 15 ліпеня, і атрымаць колькасць ST праз праграму ранняга рэестра тут.\nАднак, калі вы зацікаўлены ў набыцці ST, звярніце ўвагу, што першы з чатырох раундаў інвестыцый пачынаецца з даты запуску і заканчваецца праз месяц, 15 жніўня, бонусамі, прапанаванымі раннім інвестарам. Улічваючы, што СТ будзе стымуляваць развіццё навукі, якая накіравана на тое, каб зразумець усе карціны, якія складаюць гэты грандыёзны Сусвет, у мяне ёсць адно пытанне да вас. Як доўга вы верыце, што ST будзе выкарыстоўвацца?\nКалі вы правільна адказалі, вы абавязкова хочаце атрымаць больш падрабязную інфармацыю аб першапачатковым размяшчэнні токенаў тут.\nАкрамя таго, падтрымлівайце сувязь з Scienceroot праз нашы каналы сацыяльных медыя ніжэй, і дапамажыце навуцы квітнець!\nFacebook ——Twitter - - Telegram - - -Reddit\nСістэма светуШто такое суседняе магчыма?3 біятэхналагічныя мегатрэнкі, якія будуць фарміраваць 2018 і далейБарацьба рэдкіх і сіротІнжынерны сімбіёз, Зямля і мы


Не прабілі абарону УНІКСу\n«Цмокі» пачалі сённяшнюю гульню фолам Дэвона Садлера, дазволіўшы Антону Панкрашову адкрыць лік у гэтай сустрэчы. І пакуль у нашай каманды не залётала практычна нічога, у суперніка большасць кідкоў траплялі прама ў цэль.\nРывок УНІКСу 8-0 вымусіў Расціслава Вергуна ўзяць першы тайм-аўт, але і гэта не дапамагло. Гульцы, якіх выяўна злавала такое становішча спраў, сталі больш памыляцца, што дазволіла суперніку набіраць ачкі яшчэ і са штрафной лініі. Размачыў лічбы сваёй каманды Дзмітрый Паляшчук, дакладна кінуўшы з-за дугі. Уласна, гэта былі адзіныя ачкі нашай каманды ў стартавым адрэзку. Трэнерскі штаб увесь час шукаў аптымальнае спалучэнне на пляцоўцы, вырабляючы ратацыю гульцоў лаўкі. Але да вялікага перапынку наша адставанне складала амаль тры дзясяткі ачкоў.\nПасля перапынку сітуацыя не змянілася карэнным чынам: «Цмокі» спраўляліся з падборам, але мяч катастрафічна не ляцеў у кош суперніка. З 19 кідкоў з трохачковай лініі да апошняга адрэзку дакладным у гаспадароў быў толькі 1, тады як у УНІКСу значылася 12 з 20.\nМінчукі змаглі сабрацца і праявіць характар у апошняй чвэрці, але гэтага не хапіла для таго, каб хоць неяк наблізіцца да суперніку ў ліку – 57:99.\nКатастрафічны пачатак. 3 ачкі за чвэрць - гэта вельмі мала. Мы не можам знайсці лідара, які павядзе каманду. І ў баскетболе трэба трапляць у кош для таго, каб быць канкурэнтаздольным. З такім адсоткам рэалізацыі дальніх і сярэдніх кідкоў вельмі складана чакаць выдатнага выніку. Віншуем суперніка і жадаем поспеху надалей.\nГэта была добрая гульня для нас. Мы прыехалі сюды з павагай да Мінску і сур'ёзна настраіваліся на сустрэчу. Гулялі адпачатку ў высокім тэмпе і паказалі добрую гульню ў абароне, што дазволіла выйграць. Жадаю Мінску поспеху ў далейшых матчах.\nНаступная гульня «Цмокаў» пройдзе 10 лютага. У Мінск прыедзе крыўднік ЦСКА піцерскі «Зеніт». Квіткі ужо ў продажы на сайце ticketpro.by.\nЦмокі-Мінск – УНІКС 57:99 (3-21, 14-25, 12-24, 28-29).\nЦмокі-Мінск: Садлер (12), Сітнік (2), Трасцінецкі (4), Мешчаракоў (0), Лютыч (15+5 падбораў), Вашкевіч (0), Сарыкопулас (16+9 падбораў), Кудраўцаў (2), Раш (0), Паляшчук (6), Вабішчэвіч (0).


— Чым выклікана патрэба ў напісанні кнігі пра нячыстую сілу, бо гаворка пра яе вядзецца і ў “Беларускім фальклоры”, і ў “Міфалогіі Беларусі”?\n— Так ужо атрымалася, што апошнім часам пачалася своеасаблівая актывізацыя ў справе ўзнаўлення многіх міфалагічна-фальклорных персанажаў і тут усе ахвотныя нібы ілбом уперліся ў пэўную цяжкасць тлумачэння некаторых, здавалася б, агульнапрызнаных і агульназразумелых вобразаў. Тым ахвотным падавалася, што ўсё надзвычай проста, што яны вельмі начытаныя, лепей, мабыць, тэхнічна ўзброеныя, і таму не павінна паўставаць ніякіх праблем. Проста — узяў персанаж, перарабіў яго на ўласны “капыл” і ўсё. Ага, калі пачаліся такія спробы-патугі, то аказалася, што патрэбны глыбінныя веды, аналіз шматвяковай гісторыі, культуры, мовы чалавецтва, што за такімі намаганнямі хаваюцца вобразы-архетыпы, тыя, якія былі створаны на золку чалавецтва, калі многае ў акаляючым свеце, у прыродзе і прыродных з’явах наіўнаму продку не выпадала зразумець настолькі, каб потым раскласці ўсё па палічках ва ўласным мысленні і памяці. Такое не атрымлівалася, бо за ім хаваліся намаганні, абагуленыя спробы многіх пакаленняў і ў іхніх галовах заўсёды было месца нейкім сумненням. Яны, у сілу сваёй практычнасці, правільна ацэньвалі сітуацыі, і, каб лягчэй было да нечага дайсці, стваралі боствы ці персанажы-антыподы. Тое, што ўсёроўна не паддавалася іхняй расшыфроўцы, знаходзілася ў аддаленым разуменні і насіла дзіўную назву — нячыстая сіла. Яна, па першым часе, магла быць неабавязкова чорнай, негатыўнай, адмоўнай, але яна, тым не меней, не была да канца патлумачанай. Потым, са змяненнем рэлігій, туды пачалі “закачваць” усё тое, што не падыходзіла да новых канонаў, таму і ўзнік такі своеасаблівы дэманалагічны “запаведнік”.\n— Азначэнне “Нячыстая сіла” — дакладнае?\n— Нячыстая сіла паўставала безасабовай, безаблічнай, грувасткай і ўвогуле, амаль што народжанай з першастваральнага хаосу, да яе асабліва не імкнуліся набліжацца, бо на ёй ляжала табу, а ў старажытным свеце гэтае слова было і магічным, і папераджальным, і абмежавальным, і … непарушным. Парушыў табу — стаў ізгоем, бо дакрануўся да нячыстай сілы і сам спазнаўся з ёй. Мне падаецца, што тэрмін напоўніцу адпавядае таму, што за ім некалі хавалася. Безумоўна, у наш час, для пераважнай большасці людзей, гэта проста наіўныя перажыткі мінуўшчыны. А дарма…\n— Цяпер модна крытыкаваць Шпілеўскага, Кіркора, Кацара за, так бы мовіць, рамантызацыю хатніка, лесуна, жытніка… Цмока прыдумаў рамантык Караткевіч. Ці апраўданая крытыка?\n— Тое, што пералічаныя вамі даследчыкі і творцы напрыдумвалі, не іхняя віна. Яны проста былі прыхільнікамі адной ідэі — паказаць, што ў нас усё было, найперш, найбагацейшы дэманалагічны рад другасных міфічных істотаў, кодавая схаванасць народных арнаментаў, “лятучыя змеі” (цмокі). Не вінаваціць жа іх у тым, што не было на каго спаслацца, бо адсутнічалі сістэматызацыя, збор і расшыфроўка ўсёй гэтай духоўнай спадчыны. Таму яны і зрабілі так, як зрабілі. А начытаным сучаснікам выпадае ўсё гэта класіфікаваць, прызнаваць, зацвярджаць ці адмаўляць. Калі апошняе, то тады абавязкова трэба прапанаваць нешта на гэтае месца, памятаючы пра намаганні папярэднікаў.\n— Падчас шматлікіх экспедыцый вам даводзілася чуць сведчанні пра існаванне нячысцікаў?\n— Мноства разоў даводзілася чуць, што людзі, калі і не сустракаліся з праявамі нячыстай сілы, нячысцікамі, то траплялі пад уплыў (кароткатэрміновы ці доўгатэрміновы) нейкай невядомай, да таго канкрэтнага для людзей выпадку, сілы, энергіі (энергетыкі). Яны называлі дату, дзень, месца здарэння. Часта спрабавалі па-свойму вызначыць менавіта з-за чаго ўсё гэта тады адбылося, да якога выніку (вынікаў) прывяло і гэтак далей. І, як абавязковая ўмова з боку маіх інфарматараў, — гэта строгае папярэджанне: прыміце гэта за праўду, за рэальны факт, не смейцеся з таго, што адбылося са мной, бо ў адваротным выпадку, усё гэта запроста можа паўтарыцца з вамі. Здзіўляла іхняя ўпэўненасць у праўдзівасці сваіх слоў, сваіх аповедаў, тая перакананасць, з якой яны ледзьве не загадвалі (а не прасілі) усё запісаць. Было, што прасілі і прачытаць запісанае з іхніх слоў.\n— Сярод малога народцу ёсць істоты станоўчыя, а ёсць і злыдні, шатаны рагатыя. Ва ўзаемадзеянні з імі (і станоўчымі, і адмоўнымі) у селяніна фармаваўся светапогляд: стаўленне да жыцця, смерці, працы… А як было ў гараджан?\n— Я дык увогуле б не падзяляў персанажаў ніжэйшай міфалогіі (вызначэнне Фёдара Буслаева) на вясковых і гарадскіх, бо як не будзеце старацца, як не станеце спрабаваць даказваць, а ўсё роўна атрымаецца адно: усе мы родам з… вёскі. З невялікай толькі розніцай: адзін стаў гараджанінам нядаўна, а продкі другога нейкае стагоддзе таму назад. Скажу так, раз ужо вас гэта зацікавіла: “гарадскія” архетыпы больш цесна звязаны з апошнімі дасягненнямі, адкрыццямі ў розных галінах навукі. На “вясковых” усё ж больш было прымхлівасці, забабоннасці, але, давайце скажам такім чынам: першастваральнасці, да якой я заўсёды імкнуся, і мяне гэта прыцягвае па-ранейшаму.\n— Мара — багіня смерці. Ёсць тут нейкая роднасць з марай чалавецтва жыць вечна?\n— Вы проста абыгралі значэнні слоў: Мара — мерцвячына, багіня (усемагутная, усёпажыраючая і знішчаючая) смерці і мара — летуценне, мроі, надзеі, юнацкае (у пераважнай большасці сваёй) захапленне. Няма ў іх нічога агульнага. Яны вечныя і, думаю, назаўсёды непрымірымыя антыподы. Дарэчы, пісьменнік-гісторык Кастусь Тарасаў заўсёды блізка ставіў багіню смерці да Бабы-Ягі і выводзіў гэта ад кораня “ягла” — мерцвячына. У прыватнасці, так ён мяне сам неаднаразова пераконваў. Гэты чалавек ва ўсім спрабаваў разабрацца сам, імкнуўся дакапацца да ісціны. У нечым — рабіў гэта адмыслова выдатна, у ішым — крыху фантазіраваў, але не забываўся пра абавязковыя межы такой фантазіі. Дарэчы будзе сказаць, сучасныя даследчыкі, імкнучыся выказаць сваю пазіцыю, непараўнальную ні з кім, даходзяць да смешных абагульненняў. Ні іхніх абагульненняў, ні іхніх доказаў, ні іхніх прозвішчаў пералічваць не буду. Пустое гэта…\n— Ваша стаўленне да прымхаў і замоваў?\n— Вы блытаеце мёртвае з жывым і сумяшчаеце тое, чаго сумясціць ніколі нельга: прымхі — налёт першастваральнай фантазіі, страху, наіўных тлумачэнняў, перадача таго, што чалавек сам не мог растлумачыць і таму прылічыў да чартоўскай сілы; замовы — жывы (адзін з усіх празаічных, калі браць па-сапраўднаму) жанраў. Я веру і буду працягваць гэта рабіць, напрыклад, у гаючую сілу замоў. Мне самому неаднаразова даводзілася звяртацца да знахароў, асабліва пры моцным зляку, бяссонніцы, ламаце ў касцях і, да іхняга гонару, яны не толькі не адмаўлялі мне ў сваёй дапамозе, але і дапамагалі паправіць пэўныя хібы са здароўем. Іншая справа, што многія замоўныя тэксты назаўсёды страчаны, а большасць сучасных перайшла ў разрад “Малітваў” і “Шэптаў”.\n— У Акцябарскім раёне, у Бубнаўцы, ёсць музей беларускіх міфалагічных істот пад адкрытым небам. Як вы ставіцеся да такой папулярызацыі нячыстай сілы?\n— Мне вельмі імпануе, што многія спрабуюць нешта аднавіць, увекавечыць, высекчы з дрэва ці вылепіць з гліны і назваць гэта імем папулярнага дэманалагічнага, хтанічнага, першастваральнага архетыпа. Іншая справа, каб гэта хоць крыху адпавядала нашай міфалогіі, фальклору, каб яно не паўставала простым плёнам фантазіі чалавека, які незнаёмы ці малазнаёмы з нашым багатым пластом духоўнай спадчыны, якая носіць назву “ніжэйшыя міфалагічныя персанажы”.