20 студзень 2010, 19:27 абноўлена 20 студзень 2010, 20:26\nГазаправод «Ямал-Эўропа» ў  Нясьвіжы.\nПра гэта паведаміў журналістам гендырэктар «Белтрансгазу» Ўладзімер Маёраў. Паводле яго слоў, беларускі бок разьлічвае, што сёлета цана газу будзе сфармаваная на ўзроўні мінулага году і складзе ў сярэднім 150 даляраў за тысячу кубамэтраў. Маёраў заявіў, што беларускі бок разьлічвае на станоўчы вынік гэтых перамоваў.\nТаксама «Белтрансгаз» прапануе «Газпрому» павялічыць пампаваньне газу праз газаправод «Ямал-Эўропа» з 91 да 105 мільёнаў кубамэтраў.\n«Белтрансгаз» разьлічвае на падпісаньне новага кантракту на пастаўку газу на 2012—2020 гады. Кантракт, які дзейнічае цяпер, заканчваецца ў 2011 годзе. Паводле Ў.Маёрава, доўгатэрміновы характар кантрактаў на імпарт газу адпавядае міжнароднай практыцы.\nПрадстаўнік «Газпрому» Ігар Валабуеў у размове з карэспандэнтам «Свабоды» так пракамэнтаваў заявы адносна магчымасьці перамоваў па цане на газ на гэты год:\n«Без камэнтароў, там усё зразумела. Ёсьць формула цаны, ёсьць кантракт на 2010 год. Якія перамовы можна аднаўляць? Кантракт дзейнічае, там ёсьць паніжальны каэфіцыент, ён дзейнічае, вось і ўсё. Якія перамовы? Я не разумею, пра што мы гаворым? Ну, сказалі, сказалі — нічога камэнтаваць ня будзем».\nКарэспандэнт: «Але ж яны хочуць захаваць цэны на леташнім узроўні...»\nВалабуеў: «Мала чаго хочуць. Ёсьць кантракт, яшчэ раз кажу. Ёсьць кантракт, і яго ніхто не адмяняў».


Лячэбныя водары і пакаёвыя расліны на варце здароўя | Полюбовница\nПолюбовница > Кладовая здоровья > Лячэбныя водары і пакаёвыя расліны на варце здароўя\nЗбіраемся на пікнік! Як гатаваць шашлык і юшку »\nЛячэбным водарам належыць важная роля у нашым здароўі: яны актывізуюць псіхафізічную і разумовую дзейнасць, павышаюць працаздольнасць, паляпшаюць памяць, здымаюць ператомленасць і стрэсавы стан. Пахі, якія выдзяляюць, напрыклад, душыца і кветкі ружы, аказваюць заспакаяльнае дзеянне, а водары камфарнага дрэва і лаванды – танізуючае. Паспрабуй – і ты пераканаешся, як лёгка здымае напружанне водар траў. Ды і спіцца лепш, калі ў паветры адчуваецца водар мяты, пахучага рамонка, баркуна. Альбо калі бялізна ў шафе пахне імі.\nПры адсутнасці ў доме пахучых раслін можна выкарыстаць іх эфірны алей (ён уяўляе сабой натуральны вадкі канцэнтрат фітанцыдаў эфіраалейных раслін), напрыклад, акрапіць паветра ў пакоі, дзе ты знаходзішся. Гэта дасць магчымасць стварыць мікраклімат, вельмі спрыяльны для здароўя.\nТым, у каго павышана ўзбуджальнасць нервовай сістэмы, карысна мець у сваім пакоі духмяную герань. Удыханне яе водару заспакойвае, паляпшае сон, а ў людзей з павышаным артэрыяльным ціскам – зніжае яго. Водары садовай фіялкі і пакаёвага лімона добра ўздзейнічаюць на эмацыянальны стан чалавека, паляпшаюць настрой, стымулююць працаздольнасць.\n3 дапамогай кветак можна стварыць утульны куток у кватэры, дзе ты з задавальненнем будзеш адпачываць у вольную хвіліну. Пакаёвыя расліны дапамогуць табе упрыгожыць і ажывіць інтэр’ер. Аднак загрувашчваць пакаёвымі раслінамі кватэру альбо службовае памяшканне не трэба. Кветкі, размешчаныя на падаконніку, павінны быць невысокімі і займаць не больш 15 працэнтаў аконнага праёму. Да таго ж кветкі не павінны стаць рэзервуарамі пылу і мікраарганізмаў. Неабходна рэгулярна здымаць з кожнага лісточка пыл, апырскваць расліны вадой.\nВядома, што пахі чаромхі і бэзу выклікаюць пачуццё спакою, расслабленасці. Аднак букеты гэтых кветак, а так сама язміну і начной фіялкі не трэба пакідаць на ноч у пакоі. Працяглае ўдыханне іх моцнага водару можа выклікаді галаўны боль. I ўвогуле, трэба заўважыць: чалавек лепш пераносіць тыя пахі, да якіх ён даўно прывык.\nА ці патрэбны расліны на кухні? Давай пацікавімся складам яе паветра. За час гарэння газавай пліты канцэнтрацыя чаднага газу становіцца такой, што яна значна перавышае норму, дапушчальную, напрыклад, на хімічных заводах. У паветры жылых памяшканняў выяўляюцца розныя растваральнікі, якія ўтрымліваюцца ў фарбах, клеях, пластыках, пластыфікатары (рэчы, якія надаюць гнуткасць пластмасам), тытунёвы дым, мікраарганізмы і г.д. Шкоднае ўздзеянне іх на арганізм мы, як правіла, недаацэньваем. А даследаванні ж сведчаць, што канцэнтрацыя таксічных рэчываў у паветры кватэр нярэдка дасягае такога значнага ўзроўню, што ў людзей узнікаюць захворванні верхніх дыхальных шляхоў, бранхіты, алергічныя рэакцыі і г.д.\nПаспяхова змагацца з забруджваннем паветра можна з дапамогай пакаёвых раслін. Там, дзе яны ёсць, у памяшканні дыхаецца лягчэй. Расліны не толькі паглынаюць вуглякіслы газ і выдзяляюці кісларод, але і паглынаюць цэлы шэраг шкодных рэчываў. Так, пакаёвая расліна хларафітум ачышчае паветра лепш, чым некаторыя тэхнічныя прыстасаванні. Гэтая расліна, дарэчы, прапануецца вучонымі для ачысткі паветра ў касмічных караблях.\nВыбірай, што табе лепш падыходзіць, і дыхай на здароўе!\nСкарбница Кладовая здоровья | Метки: Интерьер, На здоровье


Вясковы сад сваімі рукамі. Як стварыць стыль кантры ў сваім садзе?\nЯкая аздабленне дома будзе спалучацца са стылем кантры?\nАгароджу для саду ў стылі кантры\nСадовыя дарожкі для вясковага саду\nРасліны ў садзе кантры\nМалыя архітэктурныя формы ўчастка ў стылі кантры\nВідэа прыклад ландшафтнага дызайну ў вясковым стылі\nВы памятаеце, як у дзяцінстве часта прыязджалі да бабулі з дзядулем за горад на ўсё лета? Гэтыя часы застануцца ў нашай памяці назаўжды. Цяпер усё памянялася, уласна як і ландшафтны дызайн садовай тэрыторыі. І вось што б хоць як то нагадваць сабе аб былых часах, многія гаспадары ствараюць свой сад у стылі кантры, аб якім мы цяпер і пагаворым.\nСтыль кантры (вясковы стыль) ўяўляе сабой кампазіцыю, якая нагадвае нам сельскі сад. Прастата стварэння і догляду за такім садам будзе пад сілу нават пачаткоўцу ў ландшафтным дызайне. Галоўнае, што б уся кампазіцыя выглядала «па-старому» і прыносіла гаспадарам толькі прыемныя ўражанні падчас адпачынку. Што б у кантры садзе прысутнічала гармонія, неабходна ведаць некаторыя нюансы яго стварэння, так што прыступім да іх разгляду.\nАздабленне дома вельмі моцна ўплывае на агульную кампазіцыю садовага ўчастка. Г да. вясковага стылю патрэбна прастата ўсіх элементаў дэкору, ні ў якім выпадку дом не павінен быць абліцаваны шкляным фасадам небудзь сайдынгам. Дзе ў сяле вы маглі сустрэць такое афармленне? Вось менавіта, нідзе. Таму лепш за ўсё абшаляваць дом дрэвам альбо зрабіць яго драўляным наогул (напрыклад, са зруба). Гэтак жа ідэальна спалучаецца са стылем кантры хата – мазанка, якую можна стварыць пры дапамозе белай тынкоўкі (толькі не трэба рабіць сцены ідэальна роўнымі, наадварот, спецыяльна искажайте іх, рабіце злёгку выпуклымі). Па жаданні можна абліцаваць каменем або цэглай, толькі што б колер быў натуральным. У агульным, пры стварэнні абліцоўвання, памятаеце пра даўніну стылю і па магчымасці агульны выгляд дома злёгку устаряйте.\nАгароджу для саду ў стылі кантры з штакет.\nТут усё вельмі проста. Існуе два варыянту агародж вясковага дома – гэта альбо штыкетнік, альбо просты плот з плятня. Гэтыя віды плота, безумоўна, дапоўняць усю кампазіцыю і зробяць сад яшчэ ярчэй і ўтульней. На іх так жа можна павесіць рознакаляровыя збанкі, у выглядзе дэкору. Але калі ўжо пабудавана агароджа, і яно ўяўляе сабой плот у стылі гань-цёк (з металапрофіляў альбо бетону) можна з унутранага боку саду ўпрыгожыць яго жывой загараддзю. Не трэба выкарыстоўваць экзатычныя расліны, такія як: ядловец, кіпарыс, туя. Лепш ўспомніць, што было ў бабулі ў садзе, а гэта, напэўна, бэз, рабіна небудзь чаромха. Гэтак жа нядрэнна было б пасадзіць каля плота бузіну, якая адпуджвае мух з вашага саду.\nШто тычыцца брамкі для агароджы, то лепшым варыянтам будзе драўляная брамка, на якой будзе выразаны якой-небудзь арнамент. Металічная брамка гэтак жа ўпішацца ў дызайн, але калі яе трохі «састарыць».\nСадовыя дарожкі для вясковага саду з дрэва.\nГэтак жа як і ўсе астатнія элементы дэкору, садовыя дарожкі не павінны быць зробленыя з інавацыйных папулярных матэрыялаў (штучны камень, гумавая плітка, садовы паркет і г. д.). Лепш за ўсё выкарыстоўваць драўляныя калодачкі, пяшчанік і камяні. Можна так жа ўкладваць плітку найпростай геаметрыі, якую загадзя лепш па разбіваць на краях. Што тычыцца кладкі дарожкі, неабходна брукаваць матэрыял фрагментамі, пакідаючы зазоры для газона або іншых сумесяў разнатраўя. Галоўная дарожка павінна быць шырокай і роўнай, па краях упрыгожаная пладовымі дрэвамі альбо кветкамі, аб якіх мы пагаворым пазней. Што тычыцца дадатковых дарожак, яны павінны быць звілістымі і вузенькімі (успомнім дарожку ад дома да хлява).\nРасліны ў кантры садзе палаюць фарбамі!\nРасліны саду ў стылі кантры гуляюць дамінуючую ролю ва ўсёй кампазіцыі. Галоўнае, як я ўжо казаў, не варта абзаводзіцца дарагімі экзатычнымі раслінамі, яны толькі сапсуюць усю карціну. Калі на хвілінку вярнуцца думкамі ў бабулін сад, у памяць прыходзяць мак, півоні, вяргіні і духмяны гарошак. Вось іх і садзеце! Але не варта забываць аб тым, што вясковы сад служыць не толькі ўпрыгожваннем ўчастка, але і дае нам кучу вітамінаў. Таму абавязкова павінны прысутнічаць пладовыя дрэвы, такія як: вішня, чарэшня, яблыня, сліва і г. д. Не перашкодзяць так ж шынкі і кавуны, якія сваімі магутнымі бізунамі абвівае дрэвы і платы. «Разыначкай» вясковага саду паслужыць выглядалі з-за плота сланечнік. Не забываем так жа пра ягадныя хмызнякі, якія і спансуюць нас вітамінамі і ўпрыгожваюць садовую тэрыторыю. Да такіх раслінам ставяцца шыпшыннік, маліна і агрэст.\nШто тычыцца размяшчэння ўсіх раслін на тэрыторыі вясковага саду, то тут варта звярнуць увагу на тое, што не павінна быць строгіх падзелаў паміж кветкамі, дрэвамі і гароднінай. Усе яны павінны хаатычна размяшчацца на тэрыторыі саду, але пры гэтым ствараць выгляд акуратнага і ўтульнага ўчастка.\nТут таксама ўсе вельмі проста, ні ў якім выпадку не патрэбныя розныя амуры, гномікі, жабы і дэкаратыўныя фантаны. Гэта ж вясковы сад! Лепш ўпрыгожыць ўвесь садовы ўчастак ўсякімі сельскімі прыладамі і інвентаром. Вельмі эфектна будзе глядзецца кінутая пасярод саду калёсы, якая абрасла мохам і кветкамі. Гэтак жа «разыначкай», якая відавочна прыцягне ўвагу гасцей і будзе радаваць вашы вочы, стане беларуская калодзеж. Ён можа і не выконваць сваё прамое прызначэнне, а проста служыць элементам дэкору, тым больш зрабіць такое прыстасаванне не складана сваімі рукамі. Не забываем пра кармушкі і паілкі для птушак, бо птушкі сябры будуць напаўняць вясковы сад прыроднымі мелодыямі. Што б ваш дом наведвалі буслы, збудуеце на даху старое аўтамабільнае кола. Сярод астатніх малых архітэктурных формаў вясковага саду, можна вылучыць:\nСтарыя забытыя чаравікі, у якіх ужо растуць кветкі,\nРазбіты чыгунок, гэтак жа зарослы кветкамі.\nЗаставайцеся з намі і мы абавязкова распавядзем вам шмат карыснага аб ўладкаванні саду!\nВы тут: > Садовыя стылі > Кантры сад сваімі рукамі – вяртанне ў дзяцінства або вясковы сад\nУсе матэрыялы сайта SamDizajner.ru напісаны спецыяльна для СамДизайнер, капіраванне 1 у 1 строга забаронена. Перадрук, поўны або частковы рерайт артыкула “Кантры сад сваімі рукамі – вяртанне ў дзяцінства або вясковы сад”, магчымы, толькі пры ўказанні поўнай, актыўнай спасылкі на крыніцу.


19 верасень 2018, 16:46\nВалавы ўнутраны прадукт (ВУП) Беларусі вырас на 3,7% за студзень-жнівень 2018 году да аналягічнага леташняга пэрыяду, згодна са зьвесткамі Белстату. Адпаведна даручэньню Аляксандра Лукашэнкі прырост ВУП сёлета павінен скласьці ня менш за 3,5% у гадавым вымярэньні.\nУ грашовым эквіваленце ВУП за першыя 8 месяцаў 2018 году склаў 77,37 мільярда рублёў. У ліпені-жніўні ВУП павялічыўся на 21,54 мільярда рублёў.\nНайбольшы ўнёсак у ВУП зрабілі:\nапрацоўчая прамысловасьць — гэта 22,9% ад агульнай лічбы па краіне;\nМенск і Менская вобласьць — 28,2% і 13,7% ад агульнай лічбы па краіне.\nСёлета ў красавіку МВФ палепшыў прагноз росту ВУП Беларусі ў 2018 годзе: 2,8% замест раней акрэсьленых 0,7%. Паводле прагнозу МВФ, у 2019 годзе ВУП Беларусі складзе 2,4%. Інфляцыю на 2018 год раней прагназавалі ня большай за 7,5%, цяпер — ня большай за 6%.\nЭўрапейскі банк рэканструкцыі і разьвіцьця чакае, што беларуская эканоміка ў 2018 годзе вырасьце на 3%. Усясьветны банк прагназуе рост ВУП на 2,9% у 2018 годзе, 2,7% — у 2019-м і 2,5% — у 2020 годзе.\nЭўразійскі банк разьвіцьця пагоршыў ацэнку росту ВУП Беларусі у 2019 годзе, чакае росту інфляцыі\nНа 2018 год Аляксандар Лукашэнка паставіў задачу росту ВУП на 3,5%. У 2017 годзе валавы ўнутраны прадукт вырас на 2,4%. Прагноз росту на 2017 год быў меншы — 1,7%. ВУП Беларусі падаў два гады запар: мінус 3,8% за 2015 год, мінус яшчэ 2,5% за 2016-ты.


Лілія Ананіч пракаментавала гучныя затрыманні | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nМіністр інфармацыі Лілія Ананіч пракаментавала затрыманні аўтараў расейскіх сайтаў за анты-беларускія артыкулы. За апошнія дні былі затрыманыя Юрый Паўлавец, Дзмітрый Алімкін і Сяргей Шыптэнка. Яны супрацоўнічалі, між іншым, з сайтам РЭГНУМ. Следчы камітэт пачаў на іх справы за распальванне міжнацыянальнай варожасці. Ананіч адзначыла наступнае:\n“…у апошні час пачасціліся факты з’яўлення …матэрыялаў тэндэнцыйнага, а часам і адкрыта дэструктыўнага характару ў дачыненні да Беларусі, дзяржаўнай улады нашай краіны, беларускага народа”.\nПаводле Ананіч, у шэрагу публікацый на расейскіх сайтах ставіўся пад сумнеў суверэнітэт Беларусі, была абразы на адрас беларускага народа, яго гісторыі, мовы і культуры.


Algerie Line Паром - Пасажырскія і аўтамабільныя паромы Квіткі\nAlgerie Line Ferries прапануе танныя браніраванне квіткоў аўтамабіляў і пасажырскага парома ў рэжыме рэальнага часу параўнання цэн Квіток на паром. Вы заўсёды атрымаеце самы танны даступны Algerie Line Паром паромную кошт квітка пры браніраванні на сайце FerryTO - і гэта гарантыя.\n3.6 Зоркі - на аснове 345 водгукі www.ferryto.com\nКвіткі Algerie Line Паром Паром - квіткі на паром Танныя і цудоўная абслугоўванне - па Лукас Hooker Красавік 25 5/ 5Лік зорак: Пасля фантастычнай эканоміі і абслугоўвання кліентаў, якое я атрымаў пры браніраванні мае ALGERIE Line Паром квіткі на паром з FerryTO я проста павінен быў паведаміць вам, якое задавальненне гэта было рабіць справу з вамі. FerryTO з'яўляецца першым і толькі онлайн парома служба замовы квіткоў я выкарыстаў якія ўкладваюць свае грошы, дзе іх рот і з абслугоўваннем і коштам. Я захаваў амаль Еўра 100 рэзервуючы мае квіткі на паром з FerryTO, быў вельмі задаволены гладкай здзелкі і вашым цудоўным абслугоўваннем кліентаў - дзякуй Вам большое! www.ferryto.com ALGERIE Паром\nAlgerie Паром аўтамабіляў і пасажырскіх квіткоў на паром\nБраніраванне квіткоў Algerie Паром, паромных расклад і інфармацыя аб пасажырах для ALGERIE Ferries ветразных і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea ..\nБраніраванне Algerie Паром квіткоў ніколі не было прасцей, мы параўнаем ўсе кошты Algerie паромаў ў рэжыме рэальнага часу, што дазваляе хутка каціроўкі, так што вы можаце купіць самыя танныя даступныя квіткі Algerie Паром і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Skikda і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea. онлайн з імгненным пацвярджэннем. Ці так вы шукаеце гандлёвы пароме ў адзін дзень ці за мяжой вакацый, якія вандруюць на ALGERIE Ferries з'яўляецца хуткім, лёгкім і бестурботным спосаб дабрацца туды і назад. Кніга, якую вы Algerie Паром аўтамабіля або пасажырскія паромы квіткі з намі і атрымлівайце асалоду ад больш шырокі выбар і гнуткасць.\nЗ апошнімі ALGERIE паромаў, якія перасякаюць інфармацыю і расклад для ўсіх паромаў, якія плывуць і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea. уключаючы інфармацыю аб партах паромных і карысную турыстычную інфармацыю аб гарадах і аэрапортах нашы дэталёвы маршрут і карты горада дапамогуць вам пабудаваць ваш ALGERIE Паром падарожжа на пароме.\nКалі падарожнічаеце на машыне, з сям'ёй або ў якасці сольнага нага пасажыра кнігі на пароме з ALGERIE Паром і прыбыць у пункт прызначэння абноўленай, спакойнай і шчаслівай.\nAlgerie Ferries прапануе фантастычныя тарыфы і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea. паромаў парты.\nКошты і браніраванне нумары Фэры квіткоў квіткі Кніга Algerie Паром і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea. онлайн загадзя ў Ferryto.com і вы заўсёды будзеце атрымліваць асалоду ад нашай самы танны кошт квіткоў даступная на пароме.\nЦана, якую вы бачыце, гэта цана, якую вы плаціце, Там няма ніякіх схаваных дадатковых або сюрпрызаў, такіх як дадалі дадатковыя зборы на паліва ці браніравання збораў і мы не спаганяць нічога лішняга для аплаты з дапамогай карты Visa Electron. Цана, якую мы працытаваць вас на абраны маршрут ALGERIE паромаў, на борце пражывання і тып аўтамабіля ўсё, што вам будуць плаціць, і гэта абяцанне. Каб атрымаць кошт квітка Algerie Фэры і забраніраваць білет на паром надзейна онлайн, калі ласка, выкарыстоўвайце ў рэальным маштабе часу паромаў праз форму браніравання на левай баку. Аб ALGERIE Ferries\nALGERIE Паром працуе пераходы паміж Марсэлем і Алжыры, Аране і Алікантэ. Сыходзячы з Орана, Algerie Ferries едзе ў Алікантэ і Альмера. Algerie Ferries таксама адплывае з Алікантэ ў Алжыр.\nALGERIE Паром была сфарміравана ў 1990 ў якасці публічнай кампаніі і перавозілі пасажыраў у Алжыр па моры да гэтага часу. Algerie Ferries займаецца камерцыйнай грузаў і нармальнага пасажырапатоку з або без аўтамабіляў транспартныя сродкі.\nAlgerie Ferries валодае і кіруе 5 паромаў працуе больш 1450 людзей. З гэтых 927 працы на борце ALGERIE Ferries уключаючы афіцэраў 212 і 236 ў офісах партовых ў Францыі, Іспаніі і Algeria.The галаўны офіс ALGERIE Ferries знаходзіцца ў Алжыры, з суб офісамі ў Оран, Аннаба і Марсэлі.\nАлжыр, шлюз паміж Афрыкай і Europe.Algeria мяжуе на паўночным усходзе Туніса, на ўсходзе Лівіі, на захадзе Марока, на паўднёвым захадзе Заходняй Сахары, Маўрытаніі і Малі, на паўднёвым усходзе Нігера, а таксама ў на поўначы Міжземным морам.\nалжырскі парома маршруты і пераходы паміж Алжырам і Іспаніяй з усталяванымі паромных аператараў Tranmediterrania і SNCM. Там паромное вар'іруюцца ад 7 гадзінны і хвіліннай 30 перасячэння паміж Альмера і Ghazaouet і больш 12 гадзіну маршрутам, які злучае Алікантэ і Алджеру.\nЗ яго чатырма зафрахтаваны судоў, якія, Алжыр Паром мае ў сярэднім 900 перасячэнняў у год, прафесійны і эфектыўны сэрвіс, перавагі і прадукцыйнасць ўсмешкі кожны дзень.\nПа прыбыцці на борце судна Алжыр Ferry, Вас сустрэнуць з дапамогай службы прыёму складаецца з дасведчаных прафесіяналаў, якія падтрымаюць вас і накіруе вас да абсталявання. Флот\nПасажыраўмяшчальнасць - 1320 Аўтамабіля - 300\nТарык ібн Зіяд\nПасажыраўмяшчальнасць - 1276\nАўтамабіля - 500\nПадчас экскурсіі вы знойдзеце ў вашым распараджэнні. У сталовых 1st і 2nd класа, дзе яны размешчаны на борце, у іх ёсць крамы, дзе розныя прадукты падвяргаюцца бяспошлінных продажаў. Tassili II\nПасажыраўмяшчальнасць - 1320\nАўтамабіля - 300\nПасажыраўмяшчальнасць - 1845\nАўтамабіля - 650\nАнімацыя працягваецца з інфармацыяй аб тэлевізійных перадачах, схемных вячэрніх забаў і г.д ... На верхняй палубе ёсць зоны адпачынку, бары і тэнтамі, якія распаўсюджваюць гарачых і халодных напояў. Гарантыя Лепшай Algerie Ferries Кошт квітка\nГарантыя лепшай цэны - Мы заўсёды прапануем вам нашы самыя нізкія даступныя цэны квіткоў Algerie Паром і няма ніякіх схаваных дадатковых або сюрпрызаў, такіх як дадалі дадатковыя зборы на паліва ці браніравання збораў і мы таксама мы не спаганяць плату нічога лішняга для аплаты за квіток на паром з картай Visa Electron. Цана, якую мы працытаваць для абранага Algerie Ferries аўтамабіля або пасажырскі білет на паром, на борце пражывання і тып аўтамабіля ўсё, што вы будзеце плаціць за квіток на паром, і гэта абяцанне!\nУ малаверагодна выпадку вы знойдзеце тое ж самае усё ўключана Algerie Паром квіток танней у брашуры любога іншага тураператара мы абяцаем, што мы зробім усё магчымае, каб перамагчы гэтую цану або прапанаваць Вам выбар запыту на вяртанне. Для таго, каб забраніраваць квіткі Algerie Паром калі ласка Клікніце тут. Група, Школа & Social Club Algerie Ferries квіткоў Браніраванне нумароў\nГрупавыя паездкі са зніжкай з ALGERIE Ferries - Ferryto.com прапануюць спецыяльны асабісты і даступны ALGERIE Паром групу і абслугоўванне трэнер удзельнік рэзервавання парома пасажыра прапануе Вам самыя нізкія цэны на паром.\nНаш спецыяліст ALGERIE Паром групавыя паездкі каманда забяспечыць лепшае прапанова для Вас і Вашых пасажыраў. Адзінае патрабаванне, каб прэтэндаваць на зніжкі падарожжа паромных групы з'яўляецца тое, што ваша партыя павінна быць па меншай меры, дзесяць чалавек, і падарожжа ў той жа самы час. Для атрымання дадатковай інфармацыі аб групавых паездак на ALGERIE Ferries калі ласка Клікніце тут. ALGERIE Паром Камерцыйны транспарт і Грузавыя паромныя лагістыка прапанаваць асабісты і даступны ALGERIE Паром грузавых і грузавых паромы паслугі па браніраванню і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea ..\nУ дадатак да прапановы ільготных тарыфаў для камерцыйных аператараў і перавозчыкаў Ferry Лагістыка ў цяперашні час таксама можам прапанаваць уцэненыя паромныя грузавыя тарыфы для прыватных кліентаў, такіх як тых, хто хоча ўзяць транзітныя фургоны на любым з маршрутаў Algerie Ferries абслугоўваюцца. Для атрымання дадатковай інфармацыі і імгненны онлайн каштарыс для вашага камерцыйнага транспарту паромнай пераправы калі ласка Клікніце тут. Абслугоўванне кліентаў, продажу па тэлефоне і Зваротная сувязь У ferryto.com Вы можаце атрымаць жывыя кошты на квіткі Algerie Паром, праверыць наяўнасць, паглядзець расклад і паромаў кніга Algerie Паром аўтамабіль і пасажырскі паром квіткі на нашым самай нізкай даступнай цане квітка. Ferryto.com з'яўляецца часткай найбуйнейшага ў свеце размеркавальнай сеткі онлайн білет на паром падаючы магчымасць замовіць больш 80 буйных еўрапейскіх паромных аператараў у тым ліку з Algerie Ferries да больш 1,200 паромных маршрутаў па ўсёй Вялікабрытаніі, Францыі, Іспаніі, Ірландыі, Галандыі, Усходняй Еўропы, Міжземнае мора, Балтыйскае і Паўночнай Афрыцы. Для атрымання дадатковай інфармацыі, адказы на часта задаюць пытанні або звязацца з намі напрамую, калі ласка, Клікніце тут. Пра\nВыберыце Algerie Паром Паром самых танных коштаў на квіток на паром і з Алікантэ, Барселона, Альмера, Марсэль і сэце Беджэйа, Аране, Alger, Скикда і Ghazaouet з SNCM Ferries або Acciona Trasmediterranea .. У нас таксама ёсць парай прапановы на больш далёкія паромных пунктаў прызначэння і міні-круіз кірункі як Ірландыя, Галандыя, Італія, Іспанія, Данія і грэцкія выспы.


Нацыянальны Акадэмічны Вялікі Тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь - «Трое і Моцарт»\n«Трое і Моцарт»\n4 кастрычніка рэжысёр Алёна Медзякова запрашае гледачоў ва ўтульную Камерную залу Вялікага тэатра. У гэты вечар на малой сцэне гучыць музыка аўстрыйскага генія.\nСама Алёна так кажа пра сваю праграму: «Чацвёра дзеючых асоб: дама, двое яе кавалераў і... музыка Моцарта, несмяротная і жывая, - нараджаюць новую гісторыю... Каханне і рэўнасць, здрада і дараванне... Гэтыя вечныя спадарожнікі чалавека суправаджаюць яго спакон веку. У гэты вечар 4 кастрычніка гледачоў, што прыйдуць у малую залу, чакае барацьба двух гаспадароў за сэрца юнай прыгажуні...»\nДа чаго прывядуць спробы дамагчыся прыхільнасці прыгажуні і пошукі самых розных спосабаў дамагчыся жаданага?.. Каму аддасць перавагу маладая асоба: бліскучаму прыгажуну або нязграбнаму дабраку?.. Ўбачым і, вядома, пачуем у пастычча «Трое і Моцарт». Дарэчы, як абяцае рэжысёр, гледачы таксама будуць ўцягнутыя ў дзейства, а значыць - змогуць паўплываць на выбар гераіні.\nСамыя знакамітыя арыі і дуэты з твораў кампазітара прагучаць у выкананні лаўрэата міжнароднага конкурсу, уладальніка медаля Францыска Скарыны Юрыя Гарадзецкага, лаўрэата міжнароднага конкурсу Ірыны Кучынскай і дыпламанта міжнароднага конкурсу Дзяніса Янцэвіча. Партыя фартэпіяна - лаўрэат міжнароднага фестывалю Ларыса Церахава.


16 красавік 2011, 01:00\nРасея сумесна зь Міжнародным валютным фондам гатовая аказаць дапамогу Беларусі ў сувязі з плацежным крызісам у краіне, але толькі ў тым выпадку, калі ўрад будзе гатовы прадоўжыць рэформы, заявіў міністар фінансаў РФ Аляксей Кудрын у Вашынгтоне, паведамляе БелаПАН з спасылкай на РІА «Новости».\nКудрын нагадаў, што раней МВФ прапаноўваў Беларусі праграму дапамогі, якая грунтавалася на канкрэтных і дастаткова жорсткіх рэформах.\n«Праграма была жорсткай, нават больш жорсткай, чым мы маглі б папрасіць, — гэта і замарожваньне зарплатаў, і скарачэньне расходу бюджэту, і павышэньне тарыфаў на энерганосьбіты ўнутры краіны. Але ўраду Беларусі здалося, што яны перажылі праблемы, і пасьля завяршэньня праграмы [беларускія ўлады] перайшлі тыя абмежаваньні, якія ствараліся гэтай праграмай. Нам хацелася б дапамагчы Беларусі. Мы лічым, што гэтыя важныя рэформы павінны быць прадстаўленыя ў праграме ўраду Беларусі, і тады Расея возьме ўдзел у падтрымцы», — сказаў міністар, выступаючы на форуме па расейска-амэрыканскіх адносінах.\nПаводле яго слоў, Расея абмяркоўвае з МВФ пытаньні аказаньня дапамогі Беларусі і гатовая «выступіць першым эшалонам падтрымкі». «Спадзяемся, што пасьля гэтага падрыхтуюцца ўмовы для ўдзелу МВФ», — падкрэсьліў Кудрын.\n«Я ведаю, што МВФ цяпер не гатовы прадаставіць новую праграму, прынамсі пакуль усе рашэньні па зьніжэньні дэфіцыту бюджэту, па курсавой палітыцы ня будуць зноў уключаныя ў плаяны ўраду і ня будуць прынятыя. Золатавалютныя рэзэрвы Беларусі зьніжаюцца, і я ведаю, што ўрад Беларусі гатовы да рэформ. Наколькі гэтая рашучасьць будзе рэалізаваная, я не магу сьцьвярджаць дакладна», — заявіў расійскі міністар.\nПрагноз Камароўкі: расейскі крэдыт


Мікалай Статкевіч — на волі | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nПасля 15 сутак арышту на волю з Цэнтра ізаляцыі правапарушальнікаў на вуліцы Акрэсціна выйшаў палітык, сустаршыня рады Беларускага нацыянальнага кангрэса (арганізацыя не зарэгістравана ў Беларусі) Мікалай Статкевіч.\nДа запланаванага часу вызвалення палітыка каля ўваходу ў ЦІП чакалі яго жонка Марына Адамовіч, а таксама некалькі актывістаў і журналістаў. Аднак дачакацца выхаду Статкевіча ім не ўдалося, бо, як высветлілася, яго пятнаццаць хвілін да таго даставілі ў РУУС Ленінскага раёна.\nСтаткевіч быў затрыманы ў Менску 22 верасня каля 15.15 пасля пасяджання рады Беларускага нацыянальнага кангрэса. Палітык з жонкай і калегамі выйшаў з офіса прафсаюза РЭП на вуліцу, да іх пад’ехаў сіні таніраваны мікрааўтобус, адтуль выскачылі супрацоўнікі міліцыі, затрымалі Статкевіча. Пазней высветлілася, што ён знаходзіцца ў ЦІП для адбыцця адміністрацыйнага пакарання за ўдзел у акцыі, якая праходзіла ў Менску 3 ліпеня, у Дзень Незалежнасці Беларусі.\nАпазіцыйны палітык таксама быў асуджаны завочна 26 верасня яшчэ на пяць сутак адміністрацыйнага арышту за ўдзел у несанкцыянаванай вулічнай акцыі ў цэнтры сталіцы 8 верасня. Мерапрыемства праводзілася супраць беларуска-расейскіх ваенных вучэнняў „Захад-2017” і было прымеркавана да Дня беларускай вайсковай славы, які апазіцыя адзначае ў гадавіну гістарычнай бітвы пад Воршай.\nАкцыя 8 верасня праводзілася ў знак пратэсту супраць беларуска-расейскіх ваенных вучэнняў „Захад-2017” і была прымеркавана да неафіцыйнага Дня беларускай вайсковай славы. Падчас акцыі ніхто з яе ўдзельнікаў затрыманы не быў. Аднак пазней за ўдзел у ёй былі асуджаныя апазіцыйны палітык Уладзімір Някляеў і магілёўскі актывіст Станіслаў Паўлінковіч. Някляеў адбыў сямісутачны арышт у Цэнтры ізаляцыі правапарушальнікаў, адкуль вызваліўся 22 верасня, Паўлінковіча пакаралі штрафам у 460 рублёў.\nЗа ўдзел у акцыі супраць вучэнняў „Захад-2017” 28 верасня быў асуджаны апазіцыйны палітык Вячаслаў Сіўчык — суд Партызанскага раёна Менска пастанавіў спагнаць з яго штраф у памеры 45 базавых велічынь (1 тыс 35 рублёў.). Сустаршыня аргкамітэта па стварэнні партыі „Беларуская хрысціянская дэмакратыя” (БХД) Павел Севярынец асуджаны на 15 сутак арышту 2 кастрычніка судом Цэнтральнага раёна Менска, але затрыманы не быў. Таксама былі аштрафаваныя яшчэ некалькі апазіцыйных актывістаў.\nАлесь Лагвінец – на волі


Дыета для будучых мам - Дыеты 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Дыеты 2017 ⇒ Дыета для будучых мам\nУ меню будучай мамы абавязкова трэба ўключаць не толькі гародніну, садавіна і зеляніна, але і крыніцы жывёльнага бялку - рыбу і нятлустае мяса.\nАпрацоўка прадуктаў, набытых у магазінах, павінна быць максімальна здаровай - таму лепш за ўсё адмовіцца ад салёных, вэнджаных і сушаных гатовых страў. Такія прадукты нярэдка прыводзяць да ўскладненняў, залішняй вазе, пякотцы і алергіі. Калі харчавацца правільна, набор вагі, натуральны для будучых мам, будзе праходзіць раўнамерна, але калі ёсць няправільна, маса цела можа рэзка павялічыцца.\nВялікай праблемай для многіх цяжарных з'яўляецца таксікоз - у першым трыместры цяжарнасці многія адчуваюць млоснасць і галавакружэнне. Уключыце ў свой рацыён арэхі, садавіна нашча, тварог, зеляніна, сушеный хлеб - усё гэта дапамагае справіцца з сімптомамі таксікозу.\nКалі таксікоз пачынаецца на апошніх тэрмінах цяжарнасці, трэба пазбягаць салодкага, салёнага, мучнога і тоўстага, а таксама лекары рэкамендуюць есці больш нятлустага тварагу і яблыкаў, час ад часу ладзячы разгрузныя дні. Захаванне правільнага рацыёну харчавання не дазволіць набраць лішнія кілаграмы і пойдзе на карысць дзіцяці, нават калі будучая мама будзе адчуваць моцнае пачуццё голаду.\nНезадоўга да родаў найлепшай дыетай будзе тая дыета, з якой выключаны яйкі, алей, рыба і мяса. За дваццаць дзён да родаў пераходзіце на харчаванне кісламалочнымі прадуктамі, кашамі і гароднінай, піце больш вадкасці - зялёнага гарбаты, морса, сокаў, узвараў і мінеральнай вады. Абмяжуйце ўжыванне хлеба і выпечкі, а за дзесяць дзён да родаў устрымайцеся ад іх ужывання зусім.\nСілкуйцеся часта і маленькімі порцыямі, каб пазбегнуць цяжару ў жываце. Для таго каб у дзень родаў не адчуваць млоснасці і ўздуцці жывата, не варта ў гэты дзень ёсць наогул - выключэнне можна зрабіць для мінеральнай вады, арэхаў і сухафруктаў.\nПапярэдні Тэкст Пяць правіл эфектыўнай дыеты\nНаступная Артыкул Схуднець - у любым узросце


Уся краіна павінна стаць блогерамі - Хартыя'97 :: Навіны з Беларусі - Беларускія навіны - Рэспубліка Беларусь - Мінск\nХартыя_ 25 студзеня 2021, панядзелак, 7:16\nУся краіна павінна стаць блогерамі\nВыратаваць людзей, вызваліць Беларусь.\nПра гэта ў «Фэйсбуку» піша вядомы блогер і актывіст грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Алесь Круткін:\n«Выратаваць людзей, заваяваць вуліцу, вызваліць краіну.\nСамая галоўная задача на сёння – гэта захаваць здароўе і жыцці людзей. Таму ў цяперашняй сітуацыі, калі Лука раздзімае пажар каранавірусу па ўсёй краіне і нясе смерць у дамы беларусаў, важна зрабіць усё магчымае і немагчымае, каб нашы суайчыннікі падчас Народнага карантыну байкатавалі розныя парады 3 ліпеня, славянскія базары, і іншыя выбары смерці.\nСтварайце сотні відэаблогаў ва ўсіх райцэнтрах і здымайце сюжэты пра “кавід-19”! Уся краіна павінна стаць блогерамі – ад Браслава да Жыткавічаў, ад Астраўца да Крычава. Бярыце ў рукі тэлефоны і няхай увесь свет даведаецца праўду! Наша сіла ў праўдзе.\nКалі пандэмія пойдзе на спад, мы павінны сказаць усёй краінай – гэта наш горад! Гэта наша вуліца! Ва ўсіх гарадах трэба будзе выйсці на святкаванне перамогі над каранавірусам і на пахаванне рэжыму вар'ята дыктатара. Як нашы продкі ў траўні 1945. З кветкамі. Мы павінны заваяваць вуліцу. Вуліца – гэта рух. А рух – гэта жыццё. І мы адсвяткуем перамогу над смерцю. І над Пажыральнікамі Смерці з калгаснай мафіі.\nГэты год самы цяжкі ў найноўшай гісторыі Беларусі. Але ён стане годам надзеі. 2020 – гэта год беларускай мары. А галоўная мара ў мільёнаў беларусаў – вызваліцца ад прыніжэння, хамства з боку акупантаў-лукашэнкаўцаў, няспынных дурных праверак, тупых прыдзірак, нагляду і стаць гаспадарамі на сваёй зямлі. Уздыхнуць здаровымі і чыстымі лёгкімі паветра свабоды. Сёлета мы вызвалімся».\n18.01 «Карпянкоў, якога павінны выдаць міжнароднаму трыбуналу, прызнаўся ў злачынстве» 52,111\n19.01 Журналістка Кацярына Андрэева паставіла на месца «хлопчыка»-прапагандыста Азаронка 32,441\n18.01 Рэжым Лукашэнкі пазбавілі права правядзення чэмпіянату свету ў хакеі 31,566\n19.01 Гаага чакае 29,445\n19.01 Пасля пераносу ЧС з Беларусі Таракан моўчкі сек дровы 26,899\n19.01 Фонд Навальнага апублікаваў расследаванне пра палац Пуціна пад Геленджыком 26,694


Л.А. Палякоў: «Я аддаў ПДУ амаль 42 гады» - Полоцкий государственный университет\n22 Января 2019 г., Белая неделя\nЛ.А. Палякоў: «Я аддаў ПДУ амаль 42 гады»\n50-гадовы юбілей найноўшай гісторыі Полоцкага дзяржаўнага ўніверсітэта, які мы сёлета адзначаем, гэта не толькі свята сённяшніх студэнтаў, выкладчыкаў і супрацоўнікаў. У не меншай, а, магчыма, нават і ў большай ступені значнасць гэтай саліднай даты і радасць дасягнення такой гістарычнай мяжы могуць адчуць нашы ветэраны – людзі, чые рознабаковыя таленты, творчая энергія, руплівая праца і дазволілі ўніверсітэту пераўтварыцца ў магутны навукова-адукацыйны цэнтр.\nСёння ў гасцях нашай традыцыйнай рубрыкі не проста чалавек, на вачах якога невялічкі правінцыйны філіял сталічнага ВНУ вырас у класічны ўніверсітэт еўрапейскага тыпу, а прафессіянал, чыя адкрытасць усяму новаму, шчодрасць душы, залатыя рукі прынеслі яму заслужаныя павагу і аўтарытэт у нашай вялікай універсітэцкай сям’і і дазволілі пакінуць прыкметны след у гісторыі ПДУ. Сустракайце, лаўрэат прэміі «Крыніца ведаў – 2012» у намінацыі «Спецыяліст года», былы загадчык лабараторыямі кафедры будаўнічай вытворчасці Леў Аляксандравіч Палякоў!\nРусскоязычная версия интервью >>\nКар.: Леў Аляксандравіч, раскажыце пра Ваша дзяцінства, бацькоў.\nЛ.А. Палякоў: Нарадзіўся я 26 чэрвеня 1949 года. Бацькі мае жылі ў сяле Луначарскае Верхнядзвінскага раёна. Побач, літаральна праз Заходнюю Дзвіну, знаходзіцца Дзісна, самы маленькі беларускі горад. У дзісенскім радзільным доме я і з’явіўся на свет. Пра выбар майго імя расказвалі такую гісторыю. Каб вярнуцца з Дзісны дадому, нам з маці трэба было пераправіцца праз раку на пароме. Нарадзіўся я кругленькім мальцам (не тое, што зараз!), і паромшчык, гледзячы на мяне, чамусьці сказаў: «Во, гэта будзе Леў Талсты!» Мяне так і вырашылі назваць.\nЖылі мы – мае бацькі, сястра Фаіна, бабуля і я – у прыватнай хаце. Тата, Аляксандр Яўсеевіч, працаваў настаўнікам нямецкай мовы, а мама, Кацярына Уласаўна, – медработнікам у Дзісне.\nБацька быў здольным да вучобы і вельмі перажываў, што вайна перашкодзіла яму атрымаць вышэйшую адукацыю. Паспеў толькі скончыць Полацкі педагагічны тэхнікум. Калі ён працаваў на Расоншчыне, то перасякаўся з Пятром Міронавічам Машэравым і добра яго ведаў па нейкіх педагагічных справах. Гэта было не дзіўна, бо настаўнікаў па тых часах было зусім мала. Але ж якой павагай яны карысталіся! У час Вялікай Айчыннай партызаніў. А калі ў Беларусь вярнуліся рэгулярныя часткі Чырвонай Арміі, бацька далучыўся да іх і пайшоў далей на захад. Яго цяжка паранілі, эвакуіравалі на лячэнне ў Сярэднюю Азію. Але прастрэленую наскрозь правую руку цалкам аднавіць так і не атрымалася: яна ўжо нармальна не згіналася. Атрыманая на фронце кантузія таксама давала аб сабе ведаць усё астатняе жыццё.\nДагэтуль памятаю пачатак сакавіка 1953 года. Памёр Сталін. Баба Ліза зрэзала кветачку, якая расла ў хаце, і мы пайшлі з ёй па лёдзе праз Дзвіну ў Дзісну. Кветку мы паклалі да помніка Сталіну. Пасля гэтага я захварэў. Гэта адзін з самых ранніх маіх успамінаў.\nА недзе праз год мы пераехалі ў Полацк. Маці ўладкавалася ў дзіцячы садок № 1, які тады знаходзіўся каля чыгуначнага вакзала і калгаснага рынку. Бацька не адразу знайшоў працу ў горадзе і спачатку настаўнічаў у Гаранах, куды кожны дзень ездзіў на ровары. З часам ён пачаў выкладаць у полацкай сярэдняй школе № 5.\nКар.: А ў якую школу пайшлі Вы?\nЛ.А. Палякоў: Пачынаў я вучобу ў школе № 3 горада Полацка. Гэта, здаецца, была пачатковая школа. Потым маці перайшла працаваць медсястрой у школу-інтэрнат, якая знаходзілася ў будынках, дзе да гэтага быў Полацкі педагагічны інстытут, а сёння месціцца гімназія № 2. Школа-інтэрнат мела добрую рэпутацыю, і маці здолела ўладкаваць там і мяне. Вядома, у інтэрнаце не жыў, а толькі прыходзіў на заняткі. У гэтай не вельмі звычайнай школе я і скончыў восем класаў.\nПаўстаў выбар, куды пайсці вучыцца далей. Бацькі хацелі, каб я атрымаў добрую прафесію. А тым часам, ішоў 1964 год, у Наваполацку ўжо адчыніўся нафтавы тэхнікум. Туды і вырашыў паступаць. Быў вялікі конкурс – каля васьмі чалавек на месца, аднак я здолеў прайсці на цікавую і перспектыўную спецыяльнасць «Кантрольна-вымяральныя прыборы».\nКар.: Не шкадавалі, што пайшлі гэтым шляхам?\nЛ.А. Палякоў: Наадварот, было вельмі цікава! Там сустрэўся з выкладчыкам Альбертам Іосіфавічам Сакалоўскім. Ён выкладаў нам электроніку. З сябрам, Віктарам Пузікавым, запісаліся да яго на гурток. Даведаліся пра радыёспорт, пра тое, што ў горадзе ёсць радыёаматары. Так мы пазнаёміліся і з бацькам нашага Аляксандра Пятровіча Голубева. Былі ў яго дома, дзе пабачылі, як працуе радыёстанцыя. Мы проста захапіліся гэтай справай! Спачатку атрымалі пазыўныя як радыёаматары-назіральнікі. Мы не мелі перадатчыка, але быў прыёмнік, пры дапамозе якога слухалі радыёсігналы.\nУ якасці дыпломнага праекта мы з Віктарам зрабілі арыгінальную рэч: у адным кажуху знаходзіліся генератар, лямпавы вальтметр і асцылограф. Добра памятаю, як выйшаў адказваць на абароне: дастаў хусціначку і спачатку старанна працёр ёю наш прыбор. Дзяржаўная камісія была гэтым вельмі задаволена. Атрымалі выдатныя адзнакі, а наша праца потым экспанавалася недзе на выставе ў Мінску і заслужыла дыплом І ступені.\nКар.: Што Вы планавалі рабіць пасля заканчэння тэхнікума?\nЛ.А. Палякоў: Было не да планаў. Нас накіравалі на працу на зусім нядаўна заснаваны Гомельскі хімічны завод. На прадпрыемстве было шмат кантрольна-вымяральнай апаратуры, і мы, чалавек дзесяць з Наваполацку, аказаліся там вельмі запатрабаванымі.\n1 жніўня 1968-га прыступіў да працы на заводзе як электраслесар 5 разраду Цэнтральнай лабараторыі аўтаматыкі. Ужо восенню мы павінны былі пайсці ў войска, але нас не пусцілі, бо якраз уводзіўся ў строй завод. Як мы радаваліся, калі атрымалі першы беларускі суперфасфат! Я нават насыпаў трохі гранул у канверцік і даслаў маме ў Полацк! Зімой 1968/69 гадоў стаялі моцныя маразы, а нам прыходзілася на адкрытым паветры наладжваць усю аўтаматыку. Было складана, але вельмі цікава!\nУ Гомелі мы не толькі працавалі. Можна было і адпачыць добра. Там упершыню схадзілі на балет. Пашчасціла: давалі «Лебядзінае возера» Чайкоўскага. А галоўнае – мы з хлопцамі патрапілі ў абласны радыёклуб. Калі я праводзіў першую радыёсувязь, быў так узрушаны, што гэтыя хвіліны праляцелі нібы сон! У Гомелі пачаў удзельнічаць у спаборніцтвах па радыёспорце.\nКар.: Потым была служба ў Савецкай Арміі?\nЛ.А. Палякоў: Так, у красавіку 1969 года адтэрміноўка скончылася, і нас прызвалi ў войска. Служыў у Прыбалтыцы, у невялічкім гарадку Прыекуле, што на паўднёвым-захадзе Латвіі. Адразу патрапіў у роту сувязі школы сяржантаў. Дзяржаве грэх было не выкарыстаць маю адукацыю! Але пра радыёаматарскі вопыт ніхто не ведаў. Высветлілася гэта пад час адбору ва ўзвод, дзе рыхтавалі тэлеграфістаў. Па аднаму заходзілі ў настаўніцкую, нам стукалі, а мы павінны былі запомніць і паўтарыць. Я лёгка справіўся з першым заданнем, потым з другім, больш складаным. Афіцэр пытаецца ў мяне: «Ты што тэлеграфную азбуку ведаеш?!» Адказваю: «Ведаю!» А мне: «Так чаго ж ты маўчыш! 33-ці ўзвод!»\nТак я пачаў вучыцца на тэлерадыёграфіста. Спачатку складана было! Калі мы ўжо добра засвоілі тэлеграфную азбуку, займаліся наступным чынам: адна палова перадатчыкаў размяшчалася ў вайсковай частцы, а другая – на адлегласці пяці кіламетраў у лесе. Стаяла задача: за абмежаваны час абмяняцца пэўнай колькасцю радыёграм. Калі ў нейкай групы не атрымлівалася наладзіць сувязь, трэба было даставіць пасланне сваім ходам – бягом! У кожнага з нас быў выдатны стымул!\nПраз паўгода я атрымаў званне сяржанта, і мяне, падрыхтаванага тэлерадыёграфіста, павінны былі забраць у нейкую іншую частку. Так сталася, што за мной чамусьці ніхто не прыехаў. Я застаўся ў нашай роце на пасадзе загадчыка спецкласамі. Адказваў за іх падрыхтоўку да заняткаў. Па сутнасці, менавіта там, у войску, пачалася мая кар’ера лабаранта і загадчыка лабараторыямі, якую я працягнуў спачатку ў Наваполацкім філіяле Беларускага тэхналагічнага інстытута (НФБТІ), а потым у НПІ-ПДУ.\nДва гады службы ў войску праляцелі вельмі хутка. У чэрвені 1971-га дэмабілізаваўся старшыной запасу. У Гомелі не застаўся. Хапіла кароткага, але блізкага знаёмства з «вялікай хіміяй». Акрамя таго, перад дэмабілізацыяй я апынуўся ў шпіталі. Прыйшлося нават перанесці аперацыю. За мной яшчэ быў патрэбны пэўны дагляд, а таму вярнуўся дадому.\nКар.: Так у Вашым жыцці і з’явіўся наш ВНУ?\nЛ.А. Палякоў: Так! Маці неяк сказала: «Тут у Наваполацку ёсць інстытут. Давай, паступай!» Падаў дакументы ў НФБТІ. Але першы экзамен, матэматыку, заваліў! Ды і не дзіва – пасля двухгадовага перапынку ў вучобе.\nЗнаёмы маці – Іосіф Іосіфавіч Залынскі – працаваў у філіяле загадчыкам гаспадаркі. Ад яго мы даведаліся, што ў філіяле ёсць вакансія, на якую я магу прэтэндаваць. Прывялі мяне да Эрнста Міхайлавіча Бабенкі. Дырэктар паглядзеў, што малец пасля войска, з тэхнічнай адукацыяй, паразмаўляў са мной крыху і гаворыць: «З 1 верасня адкрываецца новая кафедра – кафедра будаўнічай вытворчасці. Лабарантам пойдзеш?» Не сумняваючыся, пагадзіўся! Так у 1971 годзе я патрапіў на знакамітую кафедру. Нашым першым загадчыкам быў Барыс Пятровіч Сахараў.\nКар.: Што ўваходзіла ў кола Вашых абавязкаў?\nЛ.А. Палякоў: Мяне накіравалі ў лабараторыю будаўнічых матэрыялаў да Валянціны Іванаўны Гусевай, якая перайшла ў філіял з трэсту № 16. Будаўнічага корпуса тады яшчэ не было, і нашы лабараторыі размяшчаліся ў хімічным корпусе: па адной на першым і другім паверхах.\nПа сутнасці, лабараторыі яшчэ толькі стваралася. Міністэрства адукацыі рассылала паперы з пералікам таго, што можна было закупіць. Напрыканцы каляндарнага года мы рабілі заяўку, абгрунтоўваючы неабходнасць таго ці іншага абсталявання. У Мінску прымалася рашэнне, а на наступны год нешта трапляла да нас. У філіяла ўжо з’явілася аўтамашына, і мы самі ездзілі забіраць абсталяванне. Неўзабаве лабараторыі кафедры былі прызнаныя лепшымі ў інстытуце.\nВялікая праца вялася і ў накірунку падрыхтоўкі лабараторных работ. Валянціна Іванаўна на базе ГОСТа распрацавала метадычку для студэнтаў. Памятаю, з’явіўся ў нас гідраўлічны прэс П–125. З яго дапамогай можна было выпрабоўваць на трываласць бетон, цэглу. Ён быў надзвычай масіўны і прыйшлося прыкласці шмат намаганняў, каб усталяваць яго. Натуральна, нам дапамагалі выкладчыкі. Студэнты-вячэрнікі таксама не заставаліся ў баку ад нашых спраў: прыносілі і прывозілі расходныя матэрыялы. Цэглы ці цэменту, як сёння, было ж не купіць. Таксама звярталіся па дапамогу на завод жалезабетонных вырабаў, у трэст № 16.\nКалі з’явіўся будаўнічы корпус – правая частка сённяшняга галоўнага корпуса, памяшканне для лабараторыі кафедры нам адвялі ў ім. Вось там мы зажылі! Было нашмат больш месца, маглі адчуваць сябе сапраўднымі гаспадарамі! З’явілася асобная лабараторыя для бетонных работ, набылі новыя прэсы.\nКар.: Вам, напэўна, прыходзілася авалодваць новай прафесіяй?\nЛ.А. Палякоў: А як жа! Спачатку я ў будаўніцтве нічога не разумеў. Слухаў, што казала Валянціна Іванаўна. Памятаю смешны эпізод з удзелам Б.П. Сахарава. Я быў прызвычаены да стараннай працы ды яшчэ ў войску загартоўку прайшоў. А тут заходзіць у лабараторыю загадчык кафедры і пытаецца ў мяне: «Ну, што ты сёння зрабіў?» Я даў яму падрабязную справаздачу. Барыс Пятровіч паслухаў і кажа: «Так, хопіць сёння працаваць, а то заўтра не будзе чаго рабіць. Ідзі дадому!»\nЗрабіў стэнды. З фанеры выразаў рознае абсталяванне, наклейваў на планшэты. Загараліся лямпачкі, якія рабілі візуальна зразумелым парадак працэсаў. Гэта было блізка да маёй першай спецыяльнасці. Я ж – радыётэхнік. Адзін стэнд быў прысвечаны вытворчасці цэглы, а другі – цэменту. Упэўнены, наш рэктар, Дзмітрый Мікалаевіч Лазоўскі, яшчэ памятае іх!\nКар.: У рэшце рэшт, Вы пачалі атрымліваць сваю другую спецыяльнасць у нашым ВНУ?\nЛ.А. Палякоў: Так. Я сам зацікавіўся будаўніцтвам. Вельмі падабалася вывучаць ГОСТы. Уважліва слухаў Валянціну Іванаўну, выдатнага спецыяліста з вялікім вопытам працы на вытворчасці, дапамагаў ёй праводзіць лабараторныя работы, сачыў за тым, што робяць студэнты. Так і атрымалася, што на наступны год пасля прыходу ў філіял паступіў на вячэрняе аддзяленне НФБТІ.\nКар.: Як вучыліся студэнты вячэрнікі?\nЛ.А. Палякоў: Займаліся мы чатыры дні на тыдзень: у панядзелак, аўторак, чацвер і пятніцу. У сераду маглі праводзіцца толькі нейкія дадатковыя заняткі. Пачыналі вучыцца а сёмай гадзіне вечара. Памятаю, што наш дэкан, Мікалай Мікалаевіч Літвінаў, заўжды сустракаў нас на прыступках ля ўваходу, стоячы рукі ў бокі, і сачыў, каб ніхто не спазняўся.\nМікалай Мікалаевіч выкладаў нам матэматыку. У той час ужо працавала сённяшняя 100-я аўдыторыя, і туды на лекцыі да яго збіраліся студэнты пяці груп, у тым ліку дзвюх нашых – будаўнічых. М.М. Літвінаў настолькі вольна валодаў матэрыялам, што ніколі не карыстаўся канспектам. Час ад часу ён рабіў невялікія прыпынкі, разумеючы, што для студэнтаў, якія ўжо недзе адпрацавалі восем гадзін, занятак вышэйшай матэматыкай – справа, сапраўды, вельмі няпростая, і нешта цікавае расказваў. Прыгадваў і тое, як пазнаёміўся з жонкай Нінай Мікалаеўнай, якая таксама працавала ў інстытуце. Мог распавядаць нейкія ваенныя гісторыі. У гады Вялікай Айчыннай ён быў танкістам, браў удзел у баях пад Ленінградам.\nГэтыя кароткія паўзы былі патрэбныя Мікалаю Мікалаевічу толькі для разрадкі аўдыторыі. Ён ніколі не губляў кантролю над навучальным працэсам. М.М. Літвінаў не ладзіў пераклічку ў пачатку занятку. Ужо на перапынку ён падклікáў да сябе стараст і называў колькасць адсутных у кожнай групе, тым самым паказваючы бессэнсоўнасць любых забароненых маніпуляцый з фіксацыяй наведвання!\nКар.: Атрымліваецца, што ён ведаў у твар студэнтаў усіх пяці груп вячэрнікаў?\nЛ.А. Палякоў: Так! Вельмі цікава Мікалай Мікалаевіч прымаў экзамен. У аўдыторыю запускалася і сядала ўся група. Стол яго стаяў ззаду. Дошка падзялялася на тры часткі. Ён падыходзіў да кожнага і даваў задачку. Калі ты быў гатовы, трэба было ўзняць руку і з дазволу ісці да дошкі адказваць. Астатнія студэнты маглі паслухаць, як рашаюцца задачы і атрымаць нейкія дадатковыя веды.\nМатэматыку нам выкладаў і Фёдар Філіпавіч Яско. Памятаю, здаваў яму экзамен. Выкладчык ужо ў аўдыторыі, але студэнтаў акрамя мяне няма. Фёдар Філіпавіч выходзіць і гаворыць: «Заходзь!» Ніколі ў ліку першых не здаваў, а тут няма выйсця – прыйшлося! Выцягнуў няўдалы білет… Выкладчык паслухаў крыху, усміхнуўся і кажа: «Ну што, дваяк табе! Будзеш ведаць, калі заходзіць на экзамен». У наступны раз падрыхтаваўся і здаў прадмет. Фёдар Філіпавіч, вядома ж, ведаў, што я працаваў у інстытуце (такіх у нашай групе было яшчэ двое), але аніякіх патуранняў нам выкладчыкі ніколі не рабілі. Магчыма, наадварот, патрабавалі яшчэ болей! Яны ж самі для сябе рыхтавалі спецыялістаў.\nПаспелі мы павучыцца і ў Леаніда Фёдаравіча Калмыкова, які цікава чытаў нам тэхналогію будаўнічай вытворчасці. Геадэзічную практыку вёў Афанасій Астаф’евіч Балбатуноў, які і да сённяшняга дня выкладае ва ўніверсітэце. Далі нам рэйкі і тэадаліты. Працавалі на пляцоўцы справа ад моста, дзе тады яшчэ дрэў амаль не было. Таксама нам выкладаў Уладзімір Канстанцінавіч Радзівонаў. Запомнілася Вілія Фёдараўна Шведава, якая, сапраўды, з душой чытала нам курс «Гісторыі КПСС». Яна прыехала працаваць у Наваполацк з Уладзіміра.\nВельмі важна для навучальнага працэсу было тое, што з намі займаліся не толькі штатныя выкладчыкі, але і выдатныя прафесіяналы з вытворчасці. Яны вучылі, найперш, таму, што абавязкова спатрэбіцца нам як спецыялістам будаўнічай галіны. Вось так у 1978 годзе я атрымаў дыплом інжынера.\nКар.: Вышэйшая адукацыі, напэўна, паспрыяла Вашаму кар’ернаму росту.\nЛ.А. Палякоў: Так, неўзабаве я перайшоў з пасады лабаранта на пасаду вучэбнага майстра. Калі я скончыў інстытут, трэба было абавязкова хадзіць на палітзаняткі. То ж былі савецкія часы! А я цэлы год неяк ухіляўся ад гэтага. Уладзімір Арцёмавіч Лёзін, які ўзначальваў партыйную арганізацыю інстытута, выклікаў мяне і кажа: «Калі не ходзіш на палітзаняткі, пойдзеш ва ўніверсітэт Марксізму-Ленінізму пры Наваполацкім гаркаме партыі!» Слава Богу, што яшчэ патрапіў на аддзяленне журналістыкі! Шчыра кажучы, не шкадую, што два гады наведваў гэтыя заняткі. Было цікава! Там і нашы выкладчыкі працавалі, і лектары з Мінску. Магчыма, дзякуючы гэтаму вопыту я патроху пачаў пісаць пра турызм у мясцовую газету «Хімік», стаў пазаштатным карэспандэнтам. Акрамя таго, пашчасціла пазнаёміцца з многімі цікавымі людзьмі, напрыклад, з пісьменнікам Валодзям Арловым, які тады працаваў намеснікам рэдактара.\nПотым занесла мяне і ў камітэт народнага кантролю. Прыйшлося паездзіць з праверкамі. Я, большай часткай, трапляў на будаўнічыя прадпрыемствы і будоўлі. Гэта была чыстая грамадская нагрузка, бо грошы за яе не плацілі, а часу і нерваў адымала яна багата.\nЯшчэ ў 1974 годзе з Белгародскага тэхналагічнага інстытута будаўнічых матэрыялаў да нас перайшоў Леанід Мікалаевіч Фаміца. Крыху пазней ён стаў прарэктарам па вучэбнай рабоце і напрыканцы 1975-га вырашыў стварыць у інстытуце аддзел тэхнічных сродкаў навучання (ТСН). Улічваючы маю прафесійную падрыхтоўку і вопыт радыёаматара, Леанід Мікалаевіч прапанаваў заняцца гэтай справай і мне. Працаваў разам з Іванам Саўчанкам з кафедры фізікі. Узначаліў аддзел кандыдат тэхнічных навук Юрый Агаф’евіч Навасёлаў з кафедры тэхналогіі машынабудавання. Вось мы ўтраіх і пачалі гэтую важную справу.\nСпачатку абсталёўвалі паточныя аўдыторыі: ставілі кінапраектары (Іван Саўчанка быў па прафесіі кінамеханікам), дыяпраектары, узмацняльнікі і калонкі, забяспечвалі аўтаматычнае запінанне вокнаў і апусканне кінаэкрана. Сённяшняга абсталявання Bosch у нас тады яшчэ не было, а таму ўсе адтуліны прыходзілася прабіваць кувалдай і дзюбелям. Вялікую дапамогу нам аказвалі спецыялісты наваполацкіх прадпрыемстваў. Без іх пракласці кіламетры дроту было немагчыма!\nСярод першых памяшканняў, якія мы зрабілі, былі аўдыторыі на чацвёртым паверсе ў корпусе-устаўцы. Зараз гэта № 432 і № 434. Акрамя гэтага, абсталявалі радыёвузел (адказваў за яго я), злучаны з аўдыторыямі, дзе павесілі рэпрадуктары. Сёння на шматлікіх маніторах паказваюць універсітэцкія відэаролікі, а тады мы з В.Ф. Шведавай рыхтавалі радыёперадачы (палітінфармацыя, інстытуцкія навіны і віншаванні, музыка), якія потым можна было слухаць на перапынках. Таксама я адказваў за агучванне ўсіх мерапрыемстваў, якія ладзіліся ў інстытуце.\nКар.: Як вядома, Вы сталі стваральнікам інстытуцкай радыёстанцыі.\nЛ.А. Палякоў: Так. Спачатку ў 1972 годзе я адкрыў сваю радыёстанцыю. Аднойчы, калі ездзіў у віцебскі радыёклуб, мне зрабілі цікавую прапанову: «Працуеш у інстытуце, а радыёстанцыі ў вас няма. Давай, стварай, а мы дапаможам!»\nПайшоў я тады да дырэктара. «Эрнст Міхайлавіч, – гавару, – нам прапаноўваюць адкрыць аматарскую радыёстанцыю». – «Чым магу дапамагчы?» – «Спачатку неабходна падпісаць паперу ў інспекцыю электрасувязі, каб дазволілі эксплуатацыю радыёстанцыі». Адправілі дакумент у Віцебск. Нам было патрэбна памяшканне, і Эрнст Міхайлавіч пайшоў нам насустрач. Больш таго, ён прапанаваў стварыць радыёвузел. На тым месцы, дзе мы ўладкаваліся, у адным з пакояў кабінета № 249 галоўнага корпуса да нядаўняга часу працавалі дзяўчаты з ідэалагічнага аддзела. У дадатак да радыёвузла ў нас там яшчэ быў усталяваны вялікі матачны гадзіннік, ад якога працавалі ўсе інстытуцкія гадзіннікі. З вырабам радыёапаратуры нам вельмі дапамог Васіль Іванавіч Лісоўскі з вылічальнага цэнтра трэста № 16, таксама радыёаматар.\nА 15 снежня 1973 года ў эфіры загучала радыёстанцыя UK2WAR Наваполацкага філіяла БТІ, які праз два тыдні стаў самастойным ВНУ. Першымі аператарамі нашай радыёстанцыі былі Саша Сакалоў, Сяргей Далжанкоў, Алег Гушча, Саша Страхалес, Саша Панчышных, Валодзя Леўчанка, Валодзя Дарашчук, Марат Лакотка, Валера Сянькоў, Віктар Трыгубенкаў (ён потым стаў майстрам спорту!). Памятаю першую радыёсувязь з замежным – партугальскім – радыёаматарам. Яе правёў наш студэнт-вячэрнік Аляксандр Аўчыннікаў, у якога ўжо быў вопыт такой працы.\nПраіснавала наша радыёстанцыя больш за чвэрць стагоддзя. Напачатку 2000-х, калі сталі досыць шырока распаўсюджвацца камп’ютэры, сэнс і прыгажосць радыёсувязі сталі знікаць.\nКар.: Што радыёстанцыя і радыёспорт давалі інстытуту?\nЛ.А. Палякоў: З аднаго боку, гэта быў захапляльны спорт. Мы станавіліся прызёрамі і пераможцамі не толькі рэспубліканскіх і ўсесаюзных, але таксама і міжнародных спаборніцтваў. А з другога, радыёспорт з’яўляўся важным сродкам ваенна-патрыятычнага выхавання («оборонно-массовой работы»), якому ў Савецкім Саюзе надавалася вялікая ўвага. Кіравала намі, па сутнасці, ДТСААФ. Мы ж рыхтавалі хлопцаў (займаліся ў нас і студэнты, і школьнікі) да службы ў Савецкай Арміі. Калі яны атрымлівалі дыплом і ішлі ў войска, то вельмі часта яны служылі не па сваёй, напрыклад, будаўнічай спецыяльнасці, а накіроўваліся ў войскі сувязі. Мне было вельмі прыемна, што праца, якую праводзіў я ў інстытуце, прыносіла вось такую карысць. У 1986 годзе Цэнтральны камітэт ДТСААФ адзначыў маю працу «Ганаровым знакам». Такая ўзнагарода ў інстытуце была толькі ў Б.П. Сахарава, як я ўжо казаў, першага загадчыка кафедры будаўнічай вытворчасці.\nВельмі неспадзявана праз радыёспорт лёс прывёў мяне ячшэ да аднаго захаплення – турызму. А пачыналася ўсё так. Я папрасіў у Эрнста Міхайлавіча дазволу на стварэнне радыёкласа. Трэба ж з хлопцаў было вучыць тэлеграфнай азбуцы. Нам далі памяшканне – невялікі пакой насупраць аддзела кадраў. Самі абсталявалі яго.\nАднойчы да мяне звярнуўся Эдзік Смоляр, які вучыўся на падрыхтоўчым аддзяленні. «Паслухай, – кажа ён, – нам, турыстам, няма дзе ў інстытуце сабрацца. Можа пусціш нас да сябе ў радыёклас?» А я адказваю: «Калі клас у гэты час не заняты, то чаму не?» Вось так, здаецца, у 1975-м я ўпершыню сутыкнуўся з турызмам.\nУжо на наступны год Эдзік прапанаваў мне лыжны паход па маршруце Расоны-Клясціцы-Лісна-Асвея. А я падумаў: «Можа, нам радыёстанцыю з сабой прыхапіць?» Мы атрымалі на гэта дазвол Віцебскай інспекцыі электрасувязі. Наша радыёстанцыя, да асноўнага пазыўнога, дадавала літару «П», што азначала «передвижная».\nМяне з працы адпусцілі на два дні. Нас суправаджаў аўтобус. У гэтай экспедыцыі прымаў удзел таксама Уладзімір Мікалаевіч Паскробышаў, кіраўнік інстытуцкага ДТСААФ. У Расонах мы разгарнулі станцыю, усталявалі антэну, нацягнулі правады. Але перадатчык не працаваў! Аказалася, жыхары райцэнтру прыйшлі дадому, паўключалі тэлевізары і ў электрасетцы ўпала напружанне. Толькі ноччу мы з радыёаматарамі здолелі выйсці ў эфір.\nНа наступны дзень мы на лыжах дайшлі да Клясціц. Там уладкаваліся ў школе і да нас, каб паглядзець на радыёстанцыю, прывялі вучняў. Студэнт-будаўнік Саша Сакалоў распавядаў школьнікам не толькі пра нашу апаратуру, але і пра Наваполацкі політэхнічны інстытут. Атрымлівалася, што, паміж іншым, мы яшчэ нават займалiся, як сёння сказалі б, профарыентацыйнай работай. Дарэчы, і на факультэце экскурсіі для школьнікаў горада традыцыйна праводзілі нашы студэнты. Напрыклад, памятаю, як Слава Церын, які пазней стаў кандыдатам навук і загадчыкам кафедры, паказваў вучням лабараторыю будаўнічых матэрыялаў.\nВяртаючыся да нашага падарожжа да Асвеі, у наступныя гады падобныя лыжныя паходы сталі добрай інстытуцкай традыцыяй, якая дажыла недзе да пачатку 90-х гадоў.\nКар.: Хутка турыстычныя паходы, напэўна, сталі выходзіць за межы нашай рэспублікі?\nЛ.А. Палякоў: Так і атрымалася! Улетку 1976 года Эдзік Смоляр кінуў кліч: «У каго будзе жаданне, пойдзем на Каўказ!» У мяне адпачынак – думаю: «А чаму б і не!» Пры гэтым, я да таго часу і турызмам не цікавіўся, і ў гарах ніколі не бываў!\nУ жніўні сабралася нас дзесяць чалавек: чатыры хлопцы і шэсць дзяўчат. А мы ж не ўяўлялі, што турызм – гэта спорт, які патрабуе сур’ёзнай падрыхтоўкі. Нічога не ведалі, ніякага альпінісцкага рыштунку не ўзялі! Хаця не! У аднаго з нас быў ледасек. Эдзік меў нейкі вопыт у гарах, але вось так без распрацаванага маршруту лезці наверх… Зараз проста дзіву даешся нашай наіўнай смеласці!\nПрыехалі ў Прыэльбруссе і адразу патрапілі пад дождж. У першыя гадзіны да ніткі прамоклі, а я ўсю ноч прасядзеў на заплечніку. Як кажуць, першы блін комам… Нічога, на пад’ёмніку ўзняліся да «Приюта одиннадцати», гасцініцы на адзнацы 4050 метраў над узроўнем мора. Яна, дарэчы, доўгі час лічылася самай высакагорнай у свеце. Адтуль звычайна пачынаюцца ўзыходжанні на Эльбрус. Паглядзелі на неверагодную прыгажосць! Папілі гарбаты. Але калі ўнізе яна каштавала чатыры капейкі, то на вышыні ўжо больш за рубель!\nКар.: І як Вы і Вашы сябры там сябе адчувалі? Гэта ж было высакагор’е!\nЛ.А. Палякоў: Цяжка! Нельга так рэзка забірацца ў горы! Мы стартавалі на пад’ёмніку з паляны Азáў, а гэта толькі 2300 метраў, і арганізм не меў часу для адаптацыі. На такой вышыні не хапае кіслароду. Зведалі на сабе ўсе радасці «горнай хваробы» – высакагорнага сіндрому. Галоўная праблема – страшэнны галаўны боль, ад якога проста нічога не разумееш. Папілі гарбаткі, і літаральна адразу аднаму з хлопцаў дрэнна стала! Прыйшлося спусціцца крыху ўніз.\nЧаму на Эверэст ніхто не ўздымаецца напрасткі? Трэба ўзняцца, а потым спусціцца. Узняцца і зноў спусціцца і так далей. Іначай ніяк! Ёсць, зразумела, больш падрыхтаваныя людзі, але такія здольнасці дасягаюцца толькі шляхам шматгадовых трэніровак.\nТым не менш, мы нават пераадолелі адзін перавал – Джантуган, потым спусціліся ў Абхазію і, нарэшце, выйшлі да Чорнага мора. Вось такі быў наш першы незабыўны паход.\nЛ.А. Палякоў: У наступным, 1977-м, наш другі паход на Каўказ мы таксама аформілі як «паход выхаднога дня». Але ў 1978 годзе патрапілі на рэспубліканскія зборы. У нашай кампаніі было і чатыры чалавекі з інстытута. Там нас многаму навучылі. Мы пайшлі ў паход 2-й катэгорыі складанасці і атрымалі «квіточкі» – даведкі аб праходжанні маршрута. Гэта быў штуршок да развіцця сапраўднага турызму. На наступны год я ўжо сам павёў групу, і без такога адпачынку проста не мог сабе ўявіць жыцця! Потым удзельнічаў у двух паходах 5-й, самай высокай, катэгорыі складанасці – на Каўказе і Паміры. Апошні асабліва ўразіў! Гэта ж цэлая горная краіна!\nВандраваў з хлопцамі з Акадэміі навук БССР. Добрыя адносіны з імі захаваў на ўсё жыццё. Другі раз хадзіў з віцебскімі турыстамі. За гэтыя паходы мы заслужылі сярэбраныя медалі на Чэмпіянаце Беларусі па горнаму турызму. Аднойчы кіраваў групай, з якой мы выйгралі «золата». У нашым універсітэцкім музеі захоўваецца некалькі справаздач аб нашых паходах, над некаторымі з іх прыходзілася працаваць па паўгода! Па складанасці і аб’ёме атрымлівалася нешта сярэдняе паміж дыпломнай работай і дысертацыяй.\nКар.: Горны турызм – гэта не толькі захапляльныя падарожжы і выдатная кампанія, але таксама і рызыка.\nЛ.А. Палякоў: Безумоўна! У гарах былі самыя розныя выпадкі. У 1986-м, «чарнобыльскім», годзе я ішоў на зборах кіраўніком-стажорам, і ўжо на першым перавале пабіла камянямі двух нашых хлопцаў. Слава Богу, засталіся жывыя, але атрымалі траўмы. Прыйшлося згарнуць паход. Якой б ні была падрыхтоўка, рызыка ў гарах, сапраўды, вельмі вялікая!\nБылі ў мяне аднадумцы і ў інстытуце. З другой паловы 70-х у нас працаваў турыстычны клуб «Белая Русь». Кіраваў ім Коля Туча. Калі ён скончыў інстытут, недзе на пачатку 80-х, дзейнасць гэтай арганізацыі паступова заглухла. Я больш працаваў у наваполацкім гарадскім клубе «Эрыдана», які належаў прафсаюзнай арганізацыі. Курыраваў нашу працу гаркам камсамолу. На грамадскіх пачатках як кіраўнік маршрутна-кваліфікацыйнай камісіі выпускаў турыстычныя групы на маршрут у пешыя, лыжныя, водныя і горныя паходы. Пераважна тады хадзілі ў водныя паходы, аднак цяперашні дырэктар нашага аўтапарка Іван Іванавіч Рашчынскі, напрыклад, займаўся пешаходным турызмам.\nЯк бы прыхільна ні ставілася да нас кіраўніцтва інстытута, з пачаткам распаду СССР дабірацца да гор станавілася ўсё цяжэй. Ужо значна пазней, у 2000-м, калі з’явіўся турклуб «Карсар», турыстычны рух ва ўніверсітэце быў адроджаны.\nКар.: Нягледзячы на значную грамадскую нагрузку, Вы працягвалі прыносіць вялікую карысць НПІ і як будаўнік.\nЛ.А. Палякоў: Л.М. Фаміца пачаў працаваць над сваёй доктарскай дысертацыяй, і яму спатрэбіўся інжынер. У пачатку 1978 года мне прапанавалі перайсці з ТСН у навукова-даследчы сектар. Я выйграваў у заробку, а галоўнае – было вельмі цікава працаваць над тэмай Леаніда Мікалаевіча. Разам з Сяргеем Васільевічам Лескаўцом займаліся распрацоўкай датчыкаў напружана-дэфармаванага стану матэрыялаў. Л.М. Фаміца хацеў, каб мы з Сяргеем пачалі працаваць над уласнымі дысертацыямі. У нас з’явіліся публікацыі, атрымалі аўтарскае пасведчанне. Але занятасць на працы і мае захапленні, потым стварэнне сям’і практычна не пакідалі мне часу на нейкую сур’ёзную навуковую дзейнасць.\nДаследаванні праводзіліся не толькі ў Наваполацку. Шмат падарожнічалі па краіне. Ездзілі, напрыклад, у Перм на сакрэтны завод. Але на яго тэрыторыю мяне не пусцілі, бо я меў радыёстанцыю і не мог атрымаць неабходнага допуску. Нават у завадскую гасцініцу не хацелі па гэтай жа прычыне засяляць. На календары – снежань, а зіма ў Пермі – гэта зусім не тое, да чаго мы ўсе прызвычаеныя ў Беларусі. Неяк атрымалася праскочыць у пакой, але давялося начаваць з Сяргеем на адным ложку.\nЗ прыгодамі прыйшлося вяртацца дадому, каб паспець да святкавання Новага Года. Дабіраліся на самалёце праз Маскву. Білетаў у сталіцы было не дастаць, бо набліжалася свята. Да кас было нават не падступіцца! Тым не менш, мы распрацавалі адмысловую тэхніку: я браў пашпарты, а Сяргей падымаў мяне і літаральна кідаў на людзей, якія тоўпіліся вакол касы ў жаданні купіць білеты. У палёце мне трэба было неяк згрупавацца і ўтыркнуць дакументы ў акенца. Атрымалася! З Масквы дадому ехалі ў купэ з замёрзлай лужынай пасярэдзіне (ацяпленне ў вагоне адсутнічала), але з дэфіцытнымі маскоўскімі мандарынамі і кілбасой.\nКар.: Навука патрабавала ахвяр і ў савецкія часы!\nЛ.А. Палякоў: А як жа! Самыя цікавыя камандзіроўкі былі ў Сярэднюю Азію. Нам пашчасціла патрапіць у Таджыкістан: у Нурэк, дзе ўжо працавала магутная гідраэлектрастанцыя, і ў Рагун, дзе падобны аб’ект толькі пачыналі ўзводзіць (Рагунская ГЭС не дабудаваная і да сённяшняга дня).\n300-мятровая плаціна Нурэкскай ГЭС на рэчцы Вахш была насыпная. Па баках размяшчаліся жалезабетонныя прыгрузы, разлічаныя на мясцовыя сейсмічныя ўмовы. Мы ўсталёўвалі нашы датчыкі ў тунэлях. Часам узнікалі непрадбачаныя сітуацыі. Да прыкладу, прыехалі здымаць паказчыкі, а, аказалася, што мясцовыя жыхары пазразалі ўсе нашы правады…\nТаджыкістан зрабіў на нас вялікае ўражанне! Там, напрыклад, упершыню даведаліся, што такое сапраўдны землятрус. У абедзенны перапынак знаходзіліся ў гасцініцы і крыху задрамалі. А тут пачалося! Паўскоквалі з ложкаў. На стале посуд грыміць, і ўнутры ўсё трасецца! Пабеглі да вокнаў. Былі гатовыя з другога паверху выскокваць. Так мы ўспрымалі 5-6 балаў. А ў 1985 годзе пад час Кайракумскага землятрусу на поўначы рэспублікі было і 8 балаў па шкале Рыхтэра!\nПайшлі на базар. Гандляр сядзіць не на стуле, а на стале, ад прадстаўленага асартыменту пладоў і спецый проста галава кружыцца! Гэта ж сёння ў нашых крамах можна любую экзатычную садавіну знайсці, а тады нават бананаў не бачылі. Выбралі нейкія прыгожыя плады. Сказалі – хурма. Прыйшлі да сябе, паспрабавалі з’есці. Адкусілі – сківіцы звяло! Мы ж не ведалі, як гэтыя плады выбіраць, вось і набылі недаспелыя.\nАднойчы захацелі з Сяргеям узлезці на гару, на якой нібыта HOLLYWOOD у Амерыцы былі ўсталяваныя вялікія літары «ЛЕНИН». Я ўжо меў багаты вопыт горных паходаў, і, здавалася, нічога нам не можа зашкодзіць. Але па дарозе на нас накінуўся сабака. Прыйшлося спускацца ўніз. Мы потым жартавалі, што «сябар чалавека» не пусціў нас да Леніна!\nБыў яшчэ адзін выпадак, звязаны з гарамі. Сталі ўздымацца па вузенькай сцежачцы. Вельмі цікава і прыгожа! Але заўважылі, што нешта паўзе. Прыгледзеліся… А гэта сапраўдная кобра! Стаіць і паглядае на нас, высоўваючы джала! Мароз па скуры пайшоў! Мы ведалі, што калі змяя паводзіць сябе так варожа, лепей з ёй не канфліктаваць. Абышлі яе і надалей стараліся падобныя сцежкі абмінаць.\nТам хапала не толькі ўсходняга каларыту. Пад час аднаго з прыездаў у Нурэку ладзіўся кінафестываль. Бачыў на ўласныя вочы Аляксея Баталава. Я там нават фатаграфаваў, але гэтыя здымкі, на жаль, захаваліся толькі на слайдах.\nПотым мне давялося праязджаць па гэтых мясцінах, калі я ў 1987 годзе адправіўся ў Сярэднюю Азію вандраваць па Паўночна-Заходнім Паміры.\nКар.: Калі Вы вярнуліся на кафедру будаўнічай вытворчасці?\nЛ.А. Палякоў: Праца над дысертацыяй Леаніда Мікалаевіча падыходзіла да заканчэння і Леанід Фёдаравіч Калмыкоў, у той час загадчык кафедры, прапанаваў мне вярнуцца ў роднае падраздзяленне ў якасці загадчыка лабараторыямі. Гэта была вясна 1986-га. На новым месцы неабходна было забяспечваць не толькі навучальны працэс, але таксама і правядзенне навукова-даследчай работы. Закупляліся будаўнічыя матэрыялы і абсталяванне, рабіўся бягучы рамонт. Мне шмат дапамагаў Іосіф Пятровіч Шведаў, наш вучэбны майстар.\nПэўны час загадчыкам кафедры архітэктуры і будаўнічых канструкцый быў Юрый Паўлавіч Мартышэнка. Яны якраз пачалі працаваць па абследаванню тэхнічнага стану будаўнічых канструкцый. Трэба было на полацкім мелькамбінаце паглядзець 20-мятровы жалезабетонны сілас, сіласную вежу. Гэтую справу Юрый Паўлавіч даручыў мне. І самому стала цікава: гор у нас няма, а тут такая магчымасць! Але забава – забавай, а трэба было вывучыць стан унутранай паверхні канструкцыі. Спусціўся са страхоўкай да самага нізу. А мяне папрасілі яшчэ і фотаздымак зрабіць. Гэта ж цяпер фатаграфаванне простае і зручнае. А ў тых умовах, калі ўзняўся пыл, любая іскра ад электрычнасці магла выклікаць выбух! Робячы здымак, заплюшчыў вочы, бо не ведаў, што здарыцца ў наступнае імгненне. На шчасце, усё прайшло добра. Потым з Ю.П. Мартышэнкам ездзілі ў Смаленск. Там таксама праца праходзіла на сіласах, але прызначаліся яны для цэменту, i трэба было вывучыць канструкцыі не знутры, а звонку. Так я патрапіў у каманду абследавальнікаў. Гэта быў толькі пачатак. Паступова, выкарыстоўваючы свае горныя навыкі, я стаў займацца яшчэ і прамысловым альпінізмам. Гэта ж таксама – справа будаўнікоў.\nВячаслаў Дзмітрыевіч Церын з кафедры жалезабетонных канструкцый запрасіў мяне на «Палімір» даследаваць 153-мятровую трубу. Прайшлі камісію. Проста так да падобных вышынных прац цябе ніхто не дапусціць! Першы раз я ўздымаўся туды з Лёшам Беляковым. Ён мяне страхаваў. Там, зразумела, была металічная лесвіца. Але яна ўжо знаходзілася ў такім стане, што проста так уздымацца па ёй было небяспечна. Уздымаліся на самы верх. Якая адтуль адкрываецца прыгажосць! Адно шкада: фатаграфаваць там забаронена!\nАблазіў трубы ЦЭЦ. Самая высокая была ў Наваполацку: 180 метраў! Узбіраліся туды з Юрам Будо з геадэзічнага факультэта. Дзе потым толькі не працаваў! Калі з’явіўся Праектны інстытут рэканструкцыі і будаўніцтва, мяне запрашалі зрабіць нейкую вышынную справу. Лазіў на аб’екты ў Шуміліне, Паставах, Глыбокім, Гарадку, Лёзне, Сянно, Лынтупах, Гомелі, Магілёве, Віцебску (на амфітэатр), Мінску і нават у Маскве. Пашчасціла супрацоўнічаць у гэтай справе з нашымі выдатнымі будаўнікамі: Віленам Сямёнавічам Левіным, Алегам Андрэевічам Хартановічам, Венедыктам Дзям’янавічам Грынёвым, Леанідам Уладзіміравічам Пярвацкім, Аляксандрам Цімафеевічам Зелянковым, Леанідам Сцяпанавічам Турышчавым, Аляксандрам Аляксандравічам Бакатовічам. Я хоць і пайшоў на пенсію, але да сённяшняга часу бяру ўдзел у вышыннай працы.\nКар.: Усё яшчэ? Некаторыя людзі і ў сорак гадоў жаляцца на свой «неспартыўны» узрост, а Вы па-ранейшаму трымаеце сябе ў такім тонусе!\nЛ.А. Палякоў: Так, і зараз! У наступным годзе, спадзяюся сустрэць юбілей, але без актыўнага ладу жыцця проста не магу сябе ўявіць.\nКар.: Леў Аляксандравіч, а Вы не лічылі, колькі на Вашым рахунку такіх «прамысловых вяршынь»?\nЛ.А. Палякоў: Некалі я сабе занатоўваў, куды мы едзем, і што будзем рабіць, але столькі падобных аб’ектаў было, што даўно ўжо збіўся з падліку!\nВа ўніверсітэце прыходзілася рабіць самую розную працу. Калі Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка абвясціў 2003-ці Годам добраўпарадкавання, перада мной паставілі задачу ўзначаліць каманду, якая будзе наводзіць парадак у гарадской паркавай зоне. Мне далі ў дапамогу двух загадчыкаў лабараторый, двух сантэхнікаў, прыбіральшчыц, выдзелілі аўтамашыну. Было вельмі няпроста! Складанасці дастаўляла не толькі нязвыклая праца, але яшчэ і праблемы, звязаныя з «чалавечым фактарам». Тым не менш, з пастаўленай задачай справіліся. У той год якраз Дзмітрый Мікалаевіч быў прызначаны рэктарам. Ён прыязджаў да нас у парк, каб пацікавіцца, як у нас ідуць справы, спытаць, ці не патрэбна нейкая дапамога. Было вельмі прыемна!\nА ўзімку 2004 года ў Магілёўскай вобласці здарылася трагедыя: пад час уроку праваліўся дах над спортзалам, былі ахвяры. Адпаведныя службы ўзялі справу ачысткі дахаў ад снегу і наледзі пад свой кантроль. Кіраўніцтва ўніверсітэта даручыла гэтую працу нам з Віктарам Аляксандравічам Фруцкім. Кандыдат навук і загадчык лабараторыямі «скакалі» па дахах і ў калегіуме, і тут у Наваполацку. Дзякуй Богу, альпінісцкая падрыхтоўка дазваляла гэта рабіць.\nКар.: Калі не памыляюся, Вы бралі ўдзел у некалькіх значных праектах, якія ажыццяўляліся ў Полацкім калегіуме.\nЛ.А. Палякоў: У лютым 2003 года я прысутнічаў у Сафійскім саборы на ўрачыстай цырымоніі перадачы ўніверсітэту карпусоў Полацкага калегіума. Заўжды стараўся не прапускаць падобныя мерапрыемствы, і тут мне пашчасціла: гэта была, на самой справе, гістарычная падзея!\nСапраўды, прыкласці руку да новай універсітэцкай пляцоўкі ў Полацку давялося і мне. У 2011 годзе, калі рабілі музычны гадзіннік з акадэмічным шэсцем, спатрэбіліся вышынныя работы. А ў той час арка, што вяла ва ўнутраны дворык калегіума, была занадта нізкай, каб туды мог заехаць аўтамабіль-вышка. Каму ж гэтую справу даручыць, як не турыстам – Фруцкаму і Палякову? Прыйшлося выкарыстаць альпінісцкія навыкі. Віктар мяне страхаваў – я лазіў. А трэба ж было зрабіць усё прыгожа, згодна з патрабаваннямі мастацкага кіраўніка праекта Віктара Рыгоравіча Лук’яненкі. З задавальненнем папрацавалі!\nНа наступны год падышла чарга калодзежу. Прыйшлося спускацца і туды. Складанасці пачаліся, калі зрабілі падсветку. Адпрацавала яна вельмі мала – высокая вільготнасць сапсавала праводку. Сталі яе перарабляць. Зараз для падсветкі выкарыстоўваецца спецыяльнае абсталяванне, і праблем больш няма.\nКар.: Як да Вашага экстрэмальнага хобі ставіліся ў сям’і?\nЛ.А. Палякоў: Мая жонка, таксама ў горы хадзіла. Праўда не так высока. У 1983 годзе прыйшоў я з Алтая, і амаль адразу адсвяткавалі вяселле. Калі ў 1984, 1986 і 1988 нарадзіліся нашы дзеткі – два сыны і дачка, мая Людміла мяне заўжды адпускала. Дзякуй ёй за разуменне! А гэта ж зусім не відавочнае задавальненне! Мяне многія знаёмыя пыталіся: «Ну навошта табе гэтыя горы?» І маці перажывала: «Ай, разаб’ешся…» Але складанасці такога роду ў мяне былі толькі да таго часу, пакуль суседка не ўпала на лесвіцы і зламала нагу. Казаў: «Бачыце! Паўсюль нешта можа здарыцца, а я ж да горных паходаў рыхтуюся!»\nУсё наша жыццё звязана з нашым ВНУ. Людміла вучылася ў НПІ на будаўнічым факультэце. Потым працавала ва ўніверсітэце, у тым ліку ў аддзеле па выхаваўчай рабоце з моладдзю. Колькі прыемных успамінаў засталося ў сувязі з мерапрыемствамі, якія ладзіліся пад кіраўніцтвам прарэктара па выхаваўчай рабоце Вікенція Гаўрылавіча Цыганкова і начальніка аддзела Галіны Вячаславаўны Паляковай!\nЖылі мы спачатку ў інтэрнаце № 3, потым у «Капейцы», як заўжды ў нас называлі інтэрнат № 1. Потым перасяліліся на Камсамольскую, 18 у наш інтэрнат № 4.\nКар.: Чым сёння займаюцца Вашы дзеці?\nЛ.А. Палякоў: Мае хлопцы скончылі Наваполацкі ліцэй, а дачка – школу № 9. Мы ніколі не сядзелі дома. У турклубе я займаўся з дзецьмі. Мае таксама далучыліся. Хадзілі ў паходы. Выставы або сустрэчы з пісьменнікамі, якія ладзіліся ў горадзе, абавязкова наведвалі ўсёй сям’ёй. Вучыліся дзеці добра! Калі старэйшы, Дзіма, скончыў ліцэй, толькі пачало ўводзіцца цэнтралізаванае тэсціраванне. На фізіцы ён набраў 100 балаў. Спачатку думаў паступаць у Мінск, а потым вырашыў ехаць у Маскву. На выбар канкрэтнага маскоўскага ВНУ вялікі ўплыў аказала даступнасць для яго студэнтаў інтэрнату, бо нейкія іншыя варыянты наша сям’я не пацягнула б. Так ён паступіў у Маскоўскі авіяцыйны інстытут. Але Дзіма стаў вучыцца не на авіяінжынера, а на праграміста. Па спецыяльнасці працуе і сёння.\nМалодшы сын, Віктар, паехаў у Маскву следам за братам. Толькі паступіў ён на спецыяльнасць, звязаную з авіярухавікамі. Ужо пад час навучання ў Маскве хлопцы пайшлі займацца ў інстытуцкі альпклуб. І адзін, і другі схадзілі на Эльбрус. Гэта для мяне вельмі прыемна, бо сам я да гэтай вяршыні не дабраўся. Першую такую магчымасць упусціў, калі трэба было спусціцца ўніз з дзяўчынай. Другі раз сам адмовіў сыну Віктару. Два ці тры гады таму ён прапанаваў: «Бацька, давай на Эльбрус сходзім!» Цэлы тыдзень не мог знайсці сабе месца. Вельмі спакушальная была прапанова! А потым тэлефаную кажу: «Віця, я ж аддаў свой ледасек у музей! Як жа я пайду…»\nВіктар шмат вандруе і фатаграфуе. Ладзіць выставы сваіх фотаработ (апошняя была вясной у Полацку). Як AL-31F (АЛ-31Ф – гэта турбавінтавы рухавік, які, напрыклад, выкарыстоўваецца на самалёце СУ-27) вядзе старонку ў Livejournal. Акрамя таго, ён працуе намеснікам рэдактара анлайн-СМІ «Русский блогер». Бачыце, і па журналісцкай лініі адзін з сыноў пайшоў далей за свайго бацьку!\nКар.: Леў Аляксандравіч, Вы яшчэ не ўзгадалі пра ўласныя творчыя захапленні!\nЛ.А. Палякоў: На маю любоў працаваць рукамі найбольшы ўплыў аказала бабуля Лізавета Карпаўна, жонка рэпрэсіраванага піцерца. Яна ў свой час вышывала гладдзю і крыжыкам, а я потым дапамагаў ёй выцягваць мярэжку.\nКалі пайшоў у школу, пачаў выпільваць лобзікам. У той час гэта было вельмі модна! Мы прыходзілі дадому да нашай першай настаўніцы і працавалі ў яе, рыхтуючы для школьнай выставы розныя вырабы. Зараз уявіць сабе такую практыку проста непамысна! У тэхнікуме ўжо пачаў працаваць з паяльнікам.\nУ інстытуце на творчасць мяне натхніў прыклад вельмі нечаканага для гэтай справы чалавека – выкладчыка кафедры фізвыхавання, майстра спорту па барацьбе Паўла Якаўлевіча Кавалеўскага. Я ўбачыў яго выставу карняпластыкі і захапіўся! Потым у Наваполацку пазнаёміўся з майстрамі з гарадскога цэнтру рамёстваў і традыцыйнай культуры. Увайшоў у іх асяроддзе. Было вельмі цікава! Стаў браць удзел у выставах. Мая Людміла доўгі час займалася лазапляценнем. Яна атрымала адпаведную падрыхтоўку ў Прыбалтыцы і да пераходу ва ўніверсітэт працавала майстрам на Полацкай фабрыцы мастацкіх вырабаў. Яе працы карысталіся добрым попытам, вывозіліся за мяжу і нават сёння выстаўляюцца ў Наваполацкім краязнаўчым музеі! Потым Людміла вырашыла паставіць кропку ў гэтым занятку. Я ж, наадварот, не страціў інтарэсу і паціху варушуся ў творчасці. Працаваць з дрэвам дастаўляе мне вялікую асалоду! Люблю фатаграфаваць. Фотаапарат быў заўсёды са мной, бо па працы трэба было здымаць дэфекты. У падарожжах таксама фатаграфаваў. Ёсць, на маю думку, цікавыя работы.\nНекалі прымаў удзел у факультэцкай выставе, якая была арганізаваная ў аўдыторыі № 371. Выстаўляў свае работы ў Цэнтры рамёстваў і традыцыйнай культуры Наваполацка. З нагоды 40-годдзя кафедры будаўнічай вытворчасці і сваёй працы ва ўніверсітэце зрабіў выставу на факультэце. Ёсць задума нешта падобнае ладзіць у бягучым ці наступным годзе. Трэба паказваць тое, што можаш зрабіць.\nКар.: Можна толькі здзіўляцца рознабаковасці Вашых інтарэсаў і жаданню асвойваць нешта новае! Вось і наша гутарка праходзіць па-беларуску. Вельмі нечаканая «функцыя» для тэхнара! Адкуль у Вас такое выдатнае валоданне беларускай мовай?\nЛ.А. Палякоў: Надта ўжо добра я па-беларуску, на жаль, не размаўляю. Але стаўлюся да беларускай мовы з вялікай павагай! Натуральна, чуў яе я з самага дзяцінства. А калі наш старэйшы сын пайшоў у школу, ён патрапіў у адзін з першых беларускамоўных класаў у горадзе. Мы спрабавалі і дома па-беларуску размаўляць. Жонка мая – руская, аднак і яна ахвотна падтрымала гэтую ініцыятыву.\nНатуральна, заўжды не хапала беларускамоўнага асяроддзя. Але мы з Тамарай Аляксандраўнай Грудніцкай некалі дамовіліся, што размаўляць будзем толькі па-нашаму. І Вольга Антонаўна Емяльянчык, з якой мы некалі жылі па суседству ва ўніверсітэцкім інтэрнаце на Маладзёжнай, 18, дапамагала мне атрымліваць належную моўную практыку. З Дзянісам Уладзіміравічам Дукам мы таксама прынцыпова карысталіся толькі беларускай мовай.\nКар.: Леў Аляксандравіч, што б Вы пажадалі нашаму ўніверсітэту?\nЛ.А. Палякоў: Я аддаў ПДУ амаль 42 гады. Застаў яго яшчэ філіялам, адпрацаваў увесь яго інстытуцкі перыяд і яшчэ два дзесяцігоддзі ўніверсітэцкага. Мне, натуральна, асабліва запомніўся час НПІ. Як мы тады дружна жылі! На святах і мерапрыемствах заўжды былі разам – ад доктара і кандыдата навук да асістэнта і лабаранта. Трэба на суботнік – усе там, незалежна ад заслуг і статусу, выйсці на лыжах – таксама! Роднаму ПДУ хацелася б пажадаць, каб атмасфера сяброўства і ўзаемапавагі і надалей яднала нашых студэнтаў, выкладчыкаў і супрацоўнікаў. Без адзінства ва ўніверсітэцкай сям’і немагчыма дасягнуць высокіх мэтаў!\nМару, каб ПДУ стаў моцным еўрапейскі ўніверсітэтам, каб у ім натхнёна і творча працавалі выкладчыкі і супрацоўнікі, а нашы выпускнікі з гонарам маглі сказаць: «Я скончыў ПДУ!» Усім здароўя, веры ва ўласныя сілы і новых поспехаў!


Жаніцьба Коміна — Вікіпедыя\nЖаніцьба коміна - беларускі народны абрад, які сімвалізаваў канец лета, пачатак восені і халадоў, паступовае скарачэнне дня.\n1 Час святкавання і распаўсюд\n4 Цяперашні стан абрада\nЧас святкавання і распаўсюд[правіць | правіць зыходнік]\nАбрад існаваў пераважна на Палессі. У розных мясцінах яго прымяркоўвалі да розных дат: 14 верасня (дзень Сімяона Стоўпніка), 22 верасня (дзень восеньскага раўнадзенства). Часам спраўлялі яшчэ веснавую Жаніцьбу коміна на Фаміным тадні (другі тыдзень пасля Вялікадня). Спевы і дзеянні, характэрныя дзеля абраду, сведчаць, што ў гэты дзень гаспадары звычайна пачыналі сеяць жыта, а таксама адбывалася ініцыяцыя дзяўчат: пасля гэтага ім дазвалялася наведваць вячоркі і попрадкі - працоўныя зборы моладзі.\nКомін - конусападобная труба, якая выходзіла, якая выходзіла вонкі праз столь і дах. У даўніну, калі ў хатах яшчэ не было вокнаў, яна служыла дзеля асветлення жытла. Праз комін зверху ў памяшканне праходзіла святло.\nАбрад выглядаў так. Пад комінам вешалі дымаход, які рабілі з дошак ці плялі з лазы і абмазвалі глінай. Пад дымаходам падвешвалі патэльню, каганец ці металічную рашотку. На рашотцы запальвалі лучыну ці хваёвыя карэнчыкі. Маленькі аганёк асвятляў хату. А дым ішоў праз дымаход і комін на вуліцу.\n”Комін” упрыгожвалі: бялілі, абвешвалі зелянінай, абвязвалі хмелем, новымі ручнікамі, кветкамі. Таксама пад яго кладуць ”ахвяру” (гарбузікі, зерне, розныя ласункі). У агеньчык, які гарыць на патэльні, кідаюць сала, масла, скрылёчкі. Пасля гэтага жанчыны вадзілі вакол коміна карагод і спявалі спецыяльныя песні: “Ой прыйшлі ж ночанькі доўгенькія, мы ж цябе кветкамі ўбіралі, бервяночкам, рутай аперазалі”\nОй прыйшлі ж ночанькі доўгенькія,\nАбрад сімвалізаваў пераход ад лета да восені, прыход халадоў і скарачэнне дня. На пытанне ”З кім жэніцца комін” сяляне адказваюць па-рознаму: з хатай, з печчу, з працай ці нават з доўгімі зімовымі вечарамі. Верагодна, што ў старажытнасці гэта быў абрад ушанавання агня, вогненага духа. Агонь - стыхія, без якой старажытны чалавек не мог пражыць, не мог сагрэцца зімой ці прыгатаваць ежу. Месца, дзе гарэў хатні агонь, здаўна было цэнтрам хатняй гаспадаркі.\nУ час абрада спяваліся і радкі невядомай ”нявесце” коміна:\nПраца наша дзеўка гарненька,\nпалюбіць коміна радзенька...\nЦяперашні стан абрада[правіць | правіць зыходнік]\nУ 20 стагоддзі абрад амаль паўсюдна забыўся. Аднак у некаторых вёсках ён быў захаваны і нават імкліва адраджаецца. Студэнцкае этнаграфічнае таварыства зафіксавала яго на Цэнтральным і Усходнім Палессі (Пінскі, Жыткавіцкі, Столінскі, Лельчыцкі раёны). Адраджэннем абрада сёння займаюцца і некаторыя музычныя гурты (”Міжрэчча”, ”Ягорава гара”), а таксама краязнаўчая суполка ”Талака”.\nАпісанне абрада з фотаздымкамі\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Жаніцьба_Коміна&oldid=2643416"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 11:21, 15 мая 2017.


Бабруйскія паштавікі прасочаць увесь шлях станаўлення службы ў раёне | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » Рэгіёны » Бабруйскія паштавікі прасочаць увесь шлях станаўлення службы ў раёне\nДа нядаўняга часу пра бабруйскі перыяд існавання пошты мала што было вядома. Пачалося ўсё з таго, што намеснік начальніка Бабруйскага вузла паштовай сувязі Вольга Петражыцкая стала збіраць у асобную папку фота былых супрацоўнікаў, каб потым зрабіць нешта накшталт памятнага стэнда. А пасля і іншых захапіла. Інструктар па эксплуатацыі Аляксандр Бебчык так уцягнуўся ў гэты працэс, што цяпер апелюе гістарычнымі фактамі і тэрмінамі не горш за сапраўднага музейшчыка. Прызнаецца, што з дзяцінства быў захоплены гэтай навукай, а таму да фарміравання будучых паштовых музейных фондаў аднёсся з поўнай адказнасцю. Працаваць на пошту ён прыйшоў у 1988 годзе і застаў той перыяд, калі яшчэ было форменнае адзенне — сінія штаны, спадніцы, пінжакі з фірменнымі гузікамі. Пасля распаду Саюза форму адмянілі, а замест лагатыпа ў выглядзе маланкі з'явіўся ражок. Здавалася б, зусім мала часу прайшло, але сёння знайсці тую форму ўжо праблема.\nПакуль экспанатаў няшмат: акрамя фотаздымкаў, штампы, бланкі, тэхніка. Гэтым усім яшчэ нядаўна карысталіся, але для сучасных паштовых работнікаў, лічы, учарашні дзень. Цяпер усюды камп'ютары, аўтаматыка.\n— З 1944 па 1954 год існавала Бабруйская вобласць, але амаль нічога з паштовых экспанатаў гэтага перыяду не засталося, — кажа Аляксандр. — Цудам захаваліся кантрольныя пячаткі з надпісам «Бабруйскае абласное ўпраўленне сувязі». Мы збіраемся стварыць працоўнае месца паштовага работніка сярэдзіны мінулага стагоддзя і паказаць гэтыя рарытэты. Побач пакласці лічыльнікі, паставіць сургучніцу, вагу паштовую, нумаратары, якія выкарыстоўваліся ў 60—70-я гады. Цяпер усе паштовыя адпраўленні ідуць са штрыхавым ідэнтыфікатарам, а раней заказныя лісты нумараваліся. І там, дзе было шмат кліентаў, выкарыстоўваліся нумаратары. Для пошты гэта ўжо гісторыя, з якой цікава будзе пазнаёміцца нашым наведвальнікам. А яшчэ яны ўбачаць імітацыі каштоўных пакетаў, бандэроляў. На нядаўняй выстаўцы ў Бабруйскім краязнаўчым музеі, якая была прысвечана гашэнню канверта ў гонар таго, што сёлета Бабруйск — культурная сталіца, мы ўжо дэманстравалі свае знаходкі. І пасылкі, апячатаныя сургучом, выклікалі вялікую цікавасць. Людзі пачалі ўспамінаць маладосць, дзяліцца ўражаннямі.\nЦяпер не існуе не толькі Бабруйскай вобласці, але і таго агульнага прадпрыемства пошты і электрасувязі, якое было раней. Сёння гэта дзве самастойныя службы. Але аб былых часах нагадвае працоўны сцяг 1923 года з чырвонага аксаміту з залатой вышыўкай. Калісьці ён належаў Бабруйскай акруговай канторы сувязі. А цяпер знаходзіцца ў музейным кутку гарадскога вузла электрасувязі. І паштавікі мараць, каб яго перадалі ім.\n— З гэтым сцягам нават звязана легенда, — усміхаецца Аляксандр. — Старыя супрацоўнікі расказвалі, што сцяг падчас вайны быў вывезены ў Германію. Напэўна, нейкі немец не разабраўся, што ён не воінскі, а працоўны, і прыхапіў у якасці трафея. А потым сцяг вярнуўся дадому.\nКожная новая рэч у калекцыі ўспрымаецца як сапраўдная знаходка. Другое паштовае аддзяленне перадала электрамагнітны штампелявальны апарат. З яго дапамогай раней рабіўся адбітак на канверце з пазначэннем нумара аддзялення і даты. Дарэчы, апошні раз ім карысталіся ў 1977 годзе.\nНечаканым сюрпрызам стала пераводная кніга 40-х гадоў. Яна знайшлася ў металічным сейфе паштовага аддзялення сувязі ў Брожы. У такіх кнігах фіксаваліся пераводныя аперацыі з грашыма. Такога ўжо даўно ўручную ніхто не робіць. Але кніга нейкім цудам захавалася. Прычым у добрым стане.\n— Хацелі б нешта знайсці з даваенных часоў, — кажа Аляксандр. — Працуючы ў нашым архіве, аднойчы наткнуўся на эвакуацыйнае пасведчанне, якое было выпісана работніку сувязі 26 чэрвеня 1941 года, напярэдадні прыходу ў Бабруйск немцаў. Не менш цікавая паперка — заява аб прыёме на працу, якая напісана на нямецкім дакуменце.\nПошукі адымаюць шмат часу, але інфармацыі шмат. У інтэрнэце можна знайсці ўсё, што душа пажадае. Ёсць паштовыя ўставы 1857 года ў электронным выглядзе. Гэта правілы, па якіх працавалі паштовыя служачыя. Купіць арыгіналы праблематычна, але можна раздрукаваць копіі. Будзе магчымасць пагартаць дакумент, якому 150 гадоў. А яшчэ паглядзець на паштовую карту Мінскай губерні 1821 года, калі Бабруйск уваходзіў у яе склад. Там распісаны ўсе паштовыя дарогі, пазначаны паштовыя станцыі. Яшчэ адзін цікавы дакумент — гаспадарчы інвентар Бабруйскага староства 1639 года. У ім згадваюцца чатыры гарадскія мешчаніны, якія працавалі «служкамі путнымі», або, як іх тады яшчэ называлі, — «казакамі». У інвентары апісана, што ў іх абавязкі ўваходзіла перасылка лістоў або грошай з каралеўскага замка ў Бабруйску «куды іх урад (выканаўчы орган) пашле».\nЦікавасць да сваёй гісторыі яшчэ больш згуртавала паштовых работнікаў. Працэс даўно стаў агульнай справай. Нядаўна на сайце аўкцыёнаў інструктар па эксплуатацыі Ксенія Чэмяжэўская набыла Правілы калгасных паштальёнаў. Аказваецца, былі і такія: паміж аддзяленнем сувязі і калгасам заключаўся дагавор. Каштавалі гэтыя Правілы адносна нямнога. У адрозненне ад таго ж кавалка сургучу, за які прасілі прыкладна 10 рублёў. За свае грошы тут набываюць значкі на фірменнае адзенне. І мараць купіць значок ударніка сацыялістычнай працы народнага камісарыята сувязі. Аднойчы была такая магчымасць, але ўзніклі сумненні наконт яго арыгінальнасці. Супрацоўнікі пошты старэйшага пакалення ахвотна ахвяруюць сямейнымі фотаархівамі. Сваімі фота падзялілася ветэран працы, якая сёння ўжо на пенсіі, былы намеснік начальніка вузла сувязі Ніна Захараўна Цітова. Яшчэ адзін работнік абяцаў фотаздымак сваяка, які працаваў у Бабруйску ў паштовай канторы да рэвалюцыі.\n— Усё сыходзіць, сыходзяць і людзі, — уздыхае Аляксандр Бебчык. — У канцы 80-х я яшчэ застаў тых работнікаў, якія прыйшлі працаваць сюды да вайны і пасля. Дарэчы, на даваенных фота вельмі мала жанчын. Мы знайшлі статыстычны даведнік БССР за 1924 год, дзе напісана, што ў Бабруйскай канторы сувязі працаваў 61 чалавек і з іх 49 — мужчыны. А ў Памятнай кніжцы 1878 года даецца спіс работнікаў, дзе таксама адны мужчыны. Зараз сітуацыя цалкам перамянілася.\nФота з архіва Бабруйскага вузла паштовай сувязі\nЗагаловак у газеце: З гісторыі «служак путных»\n456 Кіно, якога не чакалі — 3. Завяршаем падборку драйвовых беларускіх фільмаў


Апошняе абнаўленьне: 15 кастрычнік 2014, 21:48\nЗамест чарговых заняткаў, якія павінны былі пачаць новы сэзон курсаў «Мова ці кава», 15 кастрычніка адбылася прэсавая канфэрэнцыя.\nНа ёй Кацярына Кібальчыч абвясьціла, што курсы беларускай мовы «Мова ці кава» спыняюць сваё існаваньне. Яна патлумачыла сваё рашэньне тым, што ня бачыць магчымасьці далейшай супрацы з камандай вядоўцаў, якія выступаюць супраць таго, каб яна выказвала сваю прарасейскую пазыцыю ў сацыяльных сетках адносна падзеяў ва Ўкраіне.\nЯна адзначыла, што цягам двух гадоў існаваньня курсаў яна нікому зь сяброў каманды не ўказвала, якую пазыцыю мець. Хаця некаторыя зь сяброў каманды маюць палітычную пазыцыю, якую яна не падзяляе.\nКацярына адзначыла, што курсы зачыняюцца «не з-за злачыннага рэжыму», а з-за таго, што вядоўцы заклікалі байкатаваць курсы «Мова ці кава».\nКанец курсаў «Мова ці кава»\nАдказваючы на пытаньне, ці будзе яна далей займацца беларусізацыяй, Кацярына сказала, што яна марыць адчыніць у Менску беларускамоўную кавярню «Мова ці кава».\nАдносна курсаў яна сказала, што паказала прыклад таго, як гэта трэба рабіць. І калі нехта зь яе паплечнікаў захоча рабіць нешта падобнае пад іншай назвай і брэндам, то яна будзе толькі рада і паставіць рэпост на старонцы ў фэйсбуку «Мова ці кава».\nПадчас прэс-канфэрэнцыі выступіла каардынатарка курсаў Юля Коцкая. Яна адзначыла, што гаворыць ад імя паэткі Валярыны Куставай і журналістаў Франка Вячоркі і Алеся Залеўскага, якія былі вядоўцамі многіх сустрэчаў са студэнтамі.\nЮля Коцкая падзякавала Кацярыне Кібальчыч, што яна ўвяла гэты брэнд у беларускую прастору, дзякуючы якому многа людзей прайшло праз курсы беларускай мовы. Але сябры каманды лічаць немагчымым працяг курсаў у цяперашнім фармаце. Яны супраць таго, каб каардынатарка была публічна заангажаваная пэўнай пазыцыяй адносна сытуацыі ва Ўкраіне.\nКацярына Кібальчыч актыўна падтрымлівае сэпаратыстаў і неаднаразова выказвала прарасейскую пазыцыю ў сацсетках. Вячорка і Кустава заявілі, што ў вядоўцаў ёсьць некалькі ідэяў па арганізацыі курсаў пад іншымі брэндамі.