Як павялічыць ROAS за рэкламу на КПП за 5 хвілін з Google Analytics | Martech Zone\nВы выкарыстоўвалі дадзеныя Google Analytics для павышэння вынікаў сваёй кампаніі AdWords? Калі няма, вы страціце адзін з самых карысных інструментаў, даступных у Інтэрнэце! На самай справе, для здабычы дадзеных даступныя дзясяткі справаздач, і вы можаце выкарыстоўваць гэтыя справаздачы для аптымізацыі PPC-кампаній.\nВыкарыстанне Google Analytics для паляпшэння вашага Акупнасць выдаткаў на рэкламу (ROAS) усё мяркуе, вядома, у вас ёсць свой AdWords, і ўліковыя запісы Google Analytics сінхранізаваны правільна і функцыі "Мэта" і "Адсочванне канверсіі электроннай камерцыі" працуюць.\nУвайдзіце ў свой уліковы запіс Google Analytics. Націсніце на Набыццё> AdWords> Кампаніі. Націсніце на "Выкарыстанне сайта", і вы ўбачыце наступныя паказчыкі: сеансы, прагляды старонак, працягласць сесіі, новыя сеансы, паказчык адмоваў, выкананне мэт і даход.\nУсяго за пяць хвілін вы зможаце ўбачыць пяць рэчаў, якія павялічаць вашу PPC-кампанію, атрымаўшы толькі вынікі па змаўчанні:\nСесіі - Рэжым па змаўчанні пакажа вам агульную колькасць сеансаў на вашым сайце, але вы таксама можаце праглядзець наведванні, праведзеныя КПК на ваш сайт. У гэтым полі на КПП прыходзіцца толькі 1.81% усіх сеансаў з-за невялікай сумы выдаткаў. Працэнт сесіі стане вашым арыенцірам для ацэнкі агульнай эфектыўнасці кампаніі.\nПрацягласць сесіі - Сярэдняя працягласць сеансаў на сайце складае 2:46 (для платных) супраць 3:18. Незвычайна, што трафік PPC мае меншую сярэднюю працягласць сесіі, асабліва на мэтавых старонках, прысвечаных сайту, але мэта складаецца ў тым, каб прымусіць усе гэтыя наведванні хаця б да трох хвілін на працягу сеансу. Паляпшэнне працягласці гэтай сесіі можа стаць мэтай.\nПаказчык адмоваў - Кошт адмоваў часта высокі на выдзеленых старонках КПП, таму што гэта адзінкавыя старонкі. Мы ніколі не выбіраем паніку перад гэтымі высокімі лічбамі, калі не бачым, што яны паднімаюцца вышэй за 80%. Тут мы бачым, што ўзровень адмоў кампаніі складае ад 28% да 68%. Вы можаце праверыць укладкі прылад у левым верхнім куце і адзначыць, што на ўсіх тыпах прылад (настольных, мабільных і планшэтных) лічбы знаходзяцца ў межах нормы. Цяпер мы паглядзім аб'яву Груповы варыянт і без сур'ёзных праблем.\nВыкананне мэт - Нягледзячы на тое, што нашы платныя кампаніі складаюць 1.81% ад усіх сеансаў, яны генеруюць толькі 1.72% ад агульнай колькасці выкананых мэт (патэнцыйныя кліенты + транзакцыі). У ідэале гэты рацыён будзе падобны на працэнт сеансаў, які можа быць дасягнуты шляхам паляпшэння выканання мэт да 10.2%. Паляпшэнне рацыёну выканання мэт у сесіях можна лёгка дадаць у якасці іншай мэты.\nДаход - Добрай навіной гэтай кампаніі з'яўляецца тое, што толькі 1.81% наведванняў прыносяць 6.87% ад агульнага даходу. З гэтымі лічбамі вы не можаце аспрэчыць, што PPC добра робіць працу на гэтым сайце. Здольнасць аналізаваць гэтыя лічбы можа паказаць вам, дзе вы можаце дазволіць сабе павялічыць свой бюджэт і не рызыкаваць, страціўшы грошы на кампаніі PPC. Але перш чым павялічваць гэты бюджэт, знайдзіце хвілінку, каб ацаніць эфектыўнасць рэнтабельнасці і маржынальнасці. Гледзячы на гэтыя лічбы, вы атрымаеце больш цвёрды адказ пра тое, павялічваць ці не ... але ў нас няма часу разгледзець усё гэта ў адным паведамленні!\nТакім чынам, усяго за пяць хвілін мы прызналі тры мэты для паляпшэння:\nПавелічэнне Працягласць сесіі да больш за 3:00 на старонку.\nПаляпшэнне Суадносіны дасягнення мэт і сесій (Паказчыкі электроннай камерцыі добрыя, і вынікі паказваюць, што аптымізацыя пераўтварэнняў для праграмы Lead Gen будзе выдатным месцам для пачатку)\nАналізуючы нашы ROI і маржа паказчыкі для прыняцця больш адукаванага і менш рызыкоўнага рашэння аб павелічэнні бюджэту для кампаній КПП.\nКалі ласка, ведайце, што ваша прысутнасць у Інтэрнэце адрозніваецца ад нашай, і кожны досвед будзе унікальным. Вашы вынікі могуць быць не такімі, як у нас, але гэтыя інструменты дапамогуць вам прааналізаваць гэтыя вынікі, незалежна ад лічбаў.\nМы таксама хацелі б прапанаваць вам дапамогу ў паляпшэнні мэтаў, якія вы паставілі падчас пяціхвіліннай сесіі. Вось некалькі простых спосабаў ператварыць гэтыя мэты ў рэальнасць і дапамагчы вашай PPC-кампаніі дасягнуць большай рэнтабельнасці, не павялічваючы свой бюджэт вышэй, чым вы можаце сабе дазволіць.\nПалепшыць працягласць сесіі\nПа-першае, мы збіраемся вярнуцца да Крыніцы трафіку> Рэклама> AdWords.\nДалей мы разглядаем нашу прадукцыйнасць па кампаніях. З нашых пяці актыўных кампаній дзве маюць сярэднюю працягласць сеансаў, якая перавышае 3:30. Такім чынам, мы спынімся на астатніх трох.\nУ нас 40 груп рэкламы, і 10 з іх маюць сярэдні тэрмін сеансу <2:00.\nПры AdWords> Ключавыя словы, мы сартуем па сярэдняй працягласці сесіі і выяўляем 36 ключавых слоў з сярэдняй сесіяй <1:00.\nЗараз, перш чым пачаць адключаць ключавыя словы, давайце паглядзім на эфектыўнасць пазіцый ключавых слоў.\nВыберыце ключавое слова і ўсталюйце "Другасны вымер" на "Сярэдняя працягласць сесіі".\nУ гэтым прыкладзе выбранае намі ключавое слова працуе даволі добра:\nТоп 1 - 02:38 (пазіцыя 1)\nТоп 2 - 07:43 (пазіцыя 2)\nТоп 3 - 05:08 (пазіцыя 3)\nБок 1 - 03:58 (пазіцыя 4)\nНаша сярэдняя пазіцыя па рэкламе па гэтым ключавым слове - у разліку на AdWords - складае 2.7, таму мы ўжо знайшлі для гэтага самую лепшую кропку. Аднак, калі наша сярэдняя пазіцыя рэкламы была вышэйшая за 2.0 (ад 1.0 да 1.9), мы разгледзім магчымасць зніжэння максімальнай стаўкі CPC, каб апусціцца на больш эфектыўныя пазіцыі рэкламы.\nЭфектыўнасць іншых ключавых слоў можа меркаваць павелічэнне максімальнай стаўкі CPC, калі іх эфектыўнасць высокая на больш выгадных пазіцыях.\nНекаторыя ключавыя словы відавочна будуць вартыя "выхаду на пенсію", і мы прыпынім або выдалім іх у нашым Уліковым запісе AdWords.\nНа ўкладцы Daypart мы выяўляем наступнае:\nНа падставе гэтых вынікаў мы накіроўваемся да нашага ўліковага запісу AdWords, каб наладзіць планаванне размяшчэння рэкламы, каб гарантаваць, што нашы аб'явы не будуць працаваць з 4 да 7 раніцы.\nПерш чым прыпыняць групы аб'яў, нам неабходна праверыць якасць кантэнту на нашых мэтавых старонках. Якасць зместу мае вырашальнае значэнне для поспеху.\nВызначаць і пераглядаць альбо выдаляць змест, які ўводзіць у зман, недакладны, няправільны альбо састарэлы.\nПытанне, ці патрэбныя пэўныя часткі зместу.\nПраверце змест, каб гарантаваць, што наведвальнікі могуць лёгка прытрымлівацца інструкцый і выконваць жаданыя дзеянні.\nПалепшыць змест з нізкімі паказчыкамі прадукцыйнасці.\nРаспрацуйце мінімальныя стандарты прадукцыйнасці і перагледзьце альбо выдаліце любы змест, які недастаткова эфектыўны.\nСтварыце новыя мэтавыя старонкі, каб лепш выраўноўваць пошукавыя запыты, змест рэкламы і змест мэтавай старонкі.\nНарэшце, на нашых бягучых мэтавых старонках няма відэа, і мы будзем настойваць на іх даданні (больш падрабязна ніжэй у раздзеле "Аптымізацыя пераўтварэнняў")\nНа падставе нашых вынікаў падчас першапачатковага аналізу мы вызначылі, што частка праграмы Lead Gen недастаткова эфектыўная. Наша бліжэйшая мэта - павялічыць узровень канверсіі генеральных лідэраў крыху больш за 10%. Тут мы пачнем (на сайце і ў нашым уліковым запісе AdWords)\nАцэнка нашых мэтавых старонак. Куды мы накіроўваем людзей? Карыстальнікі сыдуць, калі не адразу знойдуць тое, што хочуць альбо маюць патрэбу.\nЦі дакладна мы вызначылі, чым займаецца наш бізнес?\nМы робім акцэнт на рашэнні для прадуктаў і паслуг замест функцый?\nЦі ёсць у нас унікальны кантэнт для нашага прадукту або паслугі, які не знойдзены на сайтах канкурэнтаў?\nМы просім занадта шмат інфармацыі?\nЦі ёсць у нас відэа на мэтавых старонках? Калі няма, мы захочам дадаць. З нашага досведу, наяўнасць Відэа забяспечвае рост узроўню канверсіі на 20% -25%, ці сапраўды карыстальнікі праглядаюць іх!\nКалі ў нас няма спецыяльных мэтавых старонак КПП, ці накіроўваем мы карыстальнікаў на адпаведныя старонкі вэб-сайтаў, якія ўтрымліваюць найбольш карысную і дакладную інфармацыю аб Прадукце альбо перавагах, якія яны шукаюць?\nЯкая наша прапанова? Наколькі гэта сапраўды працуе? Нядаўна мы пратэставалі прапанову дэма-версіі альбо пробнай версіі, і пробная прапанова пераўзышла дэманстрацыю больш чым на 100%. Горш за тое, прамыя продажы ўпалі на 75% сярод карыстальнікаў, якія падпадалі пад дэманстрацыйную прапанову. Пацярпелі як аб'ём свінцу, так і прыбытак.\nЦі ёсць у нас моцны заклік да дзеяння?\nЦі мы зрабілі ўсё магчымае, каб папярэдне кваліфікаваць перспектывы альбо адпудзіць непажаданыя? Напрыклад, некалькі нашых кліентаў былі перагружаныя заяўкай на працу «Кантакты». Гэта было выпраўлена выкарыстаннем адмоўных ключавых слоў у нашых кампаніях для вывядзення такіх запытаў (і марнатраўных выдаткаў).\nСтварэнне і рэдагаванне тэкстаў рэкламы для павышэння эфектыўнасці рэкламы.\nАгледзіце стаўкі канверсіі для ўсіх ключавых слоў. Вылучыце тых, хто працуе ніжэй за мінімальныя парогі (TBD).\nДзе і чаму наведвальнікі выпадаюць з нашай варонкі пераўтварэння мэт?\nПадчас нашага 5-хвіліннага аналізу мы выявілі, што PPC пераўзыходзіць усе астатнія крыніцы трафіку ў адносінах да працэнта ад агульнага аб'ёму продажаў у параўнанні з працэнтам ад агульнага трафіку. Цяпер мы вяртаемся да Google Analytics, каб праверыць павелічэнне бюджэту на КПП.\nДля гэтага аналізу мы ўвайшлі ў наш уліковы запіс Google Analytics і перайшлі да Канверсіі> Атрыбуцыя і ў раздзеле "Тып" выберыце AdWords. Параметр па змаўчанні - Апошняе ўзаемадзеянне, а асноўны памер - Кампанія.\nГэта прадстаўленне дае нам дадзеныя аб кампаніі, выдатках, канверсіях апошняга ўзаемадзеяння, CPA апошняга ўзаемадзеяння, значэнні апошняга ўзаемадзеяння і рэнтабельнасці выдаткаў на рэкламу (ROAS).\nВарта ўлічваць два асноўныя фактары, перш чым працягваць. У гэтым прыкладзе кампанія мае невялікую маржу і павінна мець рэнтабельнасць інвестыцый у 1,000% (ад 10 да 1 рэнтабельнасці), каб быць прыбытковай, і працуе з невялікім бюджэтам, які дае магчымасць для росту.\nЗ першага погляду мы бачым адну з пяці кампаній з рэнтабельнасцю інвестыцый> 1,000%. Далей мы пераходзім да ўяўлення аб прадукцыйнасці групы аб'яў і знаходзім тры групы аб'яў з рэнтабельнасцю інвестыцый паміж 2,160% і 8,445% адпаведна.\nУ цяперашні час другая кампанія і трэцяя група аб'яў працуюць з ROAS> 800%.\nМы можам дасягнуць мэты ў 1,000 38% ROAS у другой кампаніі, адключыўшы адну або некалькі груп рэкламы. Іншая кампанія ўжо выконвае + XNUMX% супраць мэты. Мы можам упэўнена рэкамендаваць павялічыць наш штомесячны бюджэт на дзве кампаніі.\nТры групы рэкламы не патрабуюць павелічэння бюджэту; чацвёрты можа перайсці ў наш спіс пасля аптымізацыі (выключыць неэфектыўныя ключавыя словы альбо спісы прадуктаў).\nХоць поспех не гарантаваны, мы мяркуем, што павелічэнне выдаткаў на 50% прывядзе да адпаведнага скачка даходу, пры ўліку ўсяго. У гэтым выпадку за кожныя дадатковыя 700 мэтавых выдаткаў мы чакаем павелічэння прыбытку на 11,935 XNUMX долараў!\nЯк менеджар SEM ваша праца не заканчваецца, калі вы прыцягваеце трафік на сайт; гэта толькі пачынаецца.\nАкуніцеся ў сваім уліковым запісе Google Analytics, пачніце з аднаго справаздачы і паглядзіце, колькі можна знайсці ўсяго за пяць хвілін. Уявіце, колькі яшчэ вы адкрыеце для сябе, прагледзеўшы дзясяткі іншых справаздач, якія можна прааналізаваць!\nКлючавыя словы: мэты аналітыкіатрыбуцыяпаказчык адмоваўкампаніяадсочванне канверсііадсочванне канверсіі электроннай камерцыіэфэктВыкананне мэтGoogle Analyticsадсочванне пераўтварэнняў Google Analyticsмэты Google AnalyticsКанверсіі апошняга ўзаемадзеянняCPA апошняга ўзаемадзеянняЗначэнне апошняга ўзаемадзеянняновыя візітыпраглядаў старонакплатнага пошукуплаціць за клік менеджэрКППменеджэр PPCвярнуцца на рэкламуДаходысмажанінаМенеджэр па маркетынгу пошукавых машынмарнавацьпрацягласць наведванняНаведванняў\nВерасень 15, 2015 у 11: 48 AM\nПрывітанне, Крыс, гэта цікавая інфармацыя, але, здаецца, састарэлая, бо Google змяніў тэрміналогію з той, якой вы карысталіся яшчэ ў 2013 годзе. http://marketingland.com/google-changes-menu-options-adds-new-reports-in-google-analytics-61060 Напрыклад, яны змянілі "Крыніцы трафіку" на "Набыццё", а "Візіты" цяпер "Сеансы".\nАкрамя таго, ваш шлях: Крыніцы трафіку> Рэклама> AdWords> Кампаніі\nЗараз: набыццё> AdWords> Кампаніі\nІ першы скрыншот, які вы паказваеце, таксама цяпер іншы ... Вы больш не атрымліваеце працягласць сесіі на гэтым экране. Адзін са спосабаў атрымаць гэта зараз - перайсці да Набыццё> Увесь трафік> Крыніца / Сярэдні ўзровень, а затым адфільтраваць CPC.\nГэта вельмі добрая інфармацыя, але было б нядрэнна ўбачыць гэта з дапамогай сучасных скрыншотаў, працэсаў і дадзеных.\n17 верасня, 2015 ў 12: 27 PM\nДзякуй Марка! Крыс даслаў мне абноўленую копію і скрыншоты, і мы зноў апублікавалі артыкул.


Commons:Выява дня - Wikimedia Commons\n+/− (be), +/− (en)\nГэта — спіс выяў, абраных для таго, каб быць паказанымі на Галоўнай старонцы у якасьці Выявы дня. Змяшчэнне іх на гэтай старонцы дазваляе ўсім удзельнікам перакладаць подпісы на розныя мовы.\nНа гэты момант, выявы для змяшчэння на гэтай старонцы абіраюцца кім заўгодна. Наша мэта — дасягнуць таго, каб Выява дня заўсёды была адной з Годных выяў (якія абіраюцца па згодзе шматлікіх удзельнікаў), але зараз проста не хапае такіх выяў.\nБягучая Выява дня можа быць пастаўленая на старонку з дапамогай шаблону:\nВыявы дня выбіраюцца з нашых абраных выяваў. Мэдыяфайлы дня пакуль выбіраюцца з усяго стосу аўдыё- і відэафайлаў, але двойчы правярайце, ці няма ніякіх парушэньняў аўтарскага права.\nRetrieved from "https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons:Выява_дня&oldid=47716575"\nLast edited on 2 January 2011, at 12:59


"Парад прафесій": бізнес-школа запускае курс па прафарыентацыі для падлеткаў\n«Парад прафесій»: бізнес-школа запускае курс па прафарыентацыі для падлеткаў\n21 жніўня 2019, 16:36\nКожны год тысячы падлеткаў сутыкаюцца з адным з найважнейшых пытанняў у жыцці - кім стаць? У такім багацці варыянтаў, якое даступна ў сучасным свеце, знайсці справу па душы няпроста, таму выдатна, што цяпер у рабят з Гродна ёсць магчымасць цікава і свядома падысці да выбару будучага кар’ернага шляху.\nУ гэтым годзе лідары сферы бізнес-адукацыі - бізнэс-школа ІПМ і школа бізнесу для падлеткаў Deti-MBA — запускаюць у горадзе унікальны курс па прафарыентацыі «Парад прафесій», які ўжо заваяваў сталіцу Беларусі і дапамог дзясяткам падлеткаў выбраць свой шлях.\nПраграма курса прадугледжвае паглыбленне ў спецыфіку папулярных прафесій са свету бізнесу. Як мы гэта робім?\n— 9 майстар-класаў з прафесіяналамі сваёй справы, якія вар’яцкі любяць сваю працу і могуць цікава пра яе расказаць. Сферы — самыя запатрабаваныя прафесіі 21-га стагоддзя (мэнэджмент, маркетынг, IT, HR, фінансы, дызайн, PR/Event, інжынерная справа, прадпрымальніцтва);\n— экскурсіі ў буйныя кампаній, каб на свае вочы пабачыць, як працуе бізнес знутры;\n— воркшопы па складанні рэзюмэ і матывацыйных лістоў;\n— кансультацыі экспертаў па паступленні ў ВНУ Беларусі і замежжа;\nДадайце да гэтага цімбілдынг, ролевыя дзелавыя гульні і ўвядзенне ў навыкі і прафесіі будучыні і вы атрымаеце ідэальны адукацыйны кактэйль, які дакладна пераверне з ног на галаву свет падлетка.\nМы гарантуем, што скончыўшы курс, ваша дзіця зразумее, у якім кірунку яму рухацца, якая прафесія са свету бізнесу яму найбольш цікавая, даведаецца больш аб рабоце мары, адзначыць для сябе плюсы і мінусы той ці іншай прафесіі, а таксама атрымае дэталёвую інфармацыю пра тое, куды паступаць і як дзейнічаць, каб у будучыні атрымаць добрую працу, якая будзе прыносіць задавальненне.\nАтрымаць падрабязную інфармацыю аб праграме і запісацца можна па тэлефоне +375 296 014 641 ці на сайце арганізатараў deti-mba.by/deti-mba-regions/.\nСтарт заняткаў ўжо 28 верасня, чакаем вас на самым яркім праекце для падлеткаў.\nGallery image with caption: Клас на аднаго вучня ў школе з басейнам. Ці змогуць першакласнікі Гродна вучыцца па-беларуску\nGallery image with caption: У дзіцячым хоспісе раскажуць лекарам і бацькам як даглядаць хворых дзяцей\n« У Смаргонскім раёне сусед скраў у мясцовага жыхара дзесяць трусаў


Гэта, перш за ўсё, заклік да рэлігійнага адзінства, заснаванага на Бібліі. У разрозненым рэлігійным свеце лічыцца, што Біблія з'яўляецца адзіным магчымым агульным назоўнікам, на які могуць аб'яднацца большасць, калі не ўсе, богабаязных людзей зямлі. Гэта заклік вярнуцца да Бібліі. Гаворка ідзе пра тое, дзе кажа Біблія, і маўчыць, калі Біблія маўчыць ва ўсіх пытаннях, якія адносяцца да рэлігіі. Далей ён падкрэслівае, што ва ўсіх рэлігійных павінна быць "Так кажа Гасподзь" за ўсё, што зроблена. Мэта - рэлігійнае адзінства ўсіх вернікаў у Хрыста. Асновай з'яўляецца Новы Запавет. Метад - аднаўленне Новага Запавету хрысціянства.\nАпошняя надзейная ацэнка паказвае больш за асобныя цэрквы Хрыста 15,000. Агульная рэлігійная выданне "Christian Herald", у якім прадстаўлены статыстычныя дадзеныя аб усіх цэрквах, ацэньвае, што агульная колькасць членаў Цэркваў Хрыста зараз 2,000,000. Ёсць больш чым мужчыны 7000, якія публічна прапаведуюць. Членства ў царкве з'яўляецца найбольш цяжкім у паўднёвых штатах Злучаных Штатаў, асабліва ў штаце Тэнэсі і Тэхас, але кангрэгацыі існуюць у кожнай з пяцідзесяці штатаў і ў больш чым 80 краінах. Місіянерскае пашырэнне было найбольш шырокім пасля Другой сусветнай вайны ў Еўропе, Азіі і Афрыцы. Больш за 450 поўны працоўны дзень падтрымліваецца ў замежных краінах. Царквы Хрыстовыя ў цяперашні час у пяць разоў больш, чым паведамлялася ў амерыканскай рэлігійнай перапісу 1936.\nУ кожнай кангрэгацыі, якая існавала дастаткова доўга, каб стаць цалкам арганізаванай, існуе мноства старэйшын або прэзбітэраў, якія служаць кіруючым органам. Гэтыя мужчыны абіраюцца мясцовымі суполкамі на аснове кваліфікацыі, вызначанай у Пісанні (1 Цімаці 3: 1-8). Служэнне пад старэйшынамі - дыяканы, настаўнікі, евангелісты альбо міністры. Апошнія не маюць паўнамоцтваў, роўных або вышэйшых за старэйшын. Старэйшыны - пастухі або наглядчыкі, якія служаць пад кіраўніцтвам Хрыста ў адпаведнасці з Новым Запаветам, які з'яўляецца свайго роду канстытуцыяй. Не існуе зямной улады, які перавышае старэйшыны мясцовай царквы.\nАрыгінальныя аўтографы шасцідзесяці шасці кніг, якія складаюцца з Бібліі, лічацца боскім натхненнем, тым самым яны азначаюць, што яны з'яўляюцца бязгрэшнымі і аўтарытэтнымі. Спасылкі на пісанні прыводзяцца да вырашэння кожнага рэлігійнага пытання. Выказванне з Пісання лічыцца апошнім словам. Асноўны падручнік царквы і аснова для ўсёй пропаведзі - гэта Біблія.\nЦі вераць у царкву Хрыстова царквы Хрыстова?\nТак. Заява ў Ісаі 7: 14 бярэцца як прароцтва аб цнатлівым нараджэнні Хрыста. Новыя Запаветныя пасажэнні, такія як Мэцью 1: 20, 25, прымаюцца па намінальным кошце як дэкларацыі аб нараджэнні цнатлівых. Хрыстос прызнаны адзіным Адзінародным Сынам Божым, які аб'ядноўвае ў сабе чалавека поўную боскасць і дасканалую мужнасць.\nТолькі ў тым сэнсе, што Бог прадвесціць праведнікаў быць вечным выратаваннем і няправедным быць вечна страчаным. Заява апостала Пятра: "Праўду я разумею, што Бог не з'яўляецца павагай да асоб, але ў кожным народе, хто баіцца Яго і дзейнічае праўду, прымальны" (Дзеі 10: 34-35.) Прымаюцца як доказ таго, што Бог не прадказаў, каб людзі былі вечна выратаваны або страчаны, але што кожны вызначае свой лёс.\nСлова хрышчэнне адбываецца ад грэчаскага слова "baptizo" і літаральна азначае "пагрузіцца, пагрузіцца, пагрузіцца". У дадатак да літаральнага значэння гэтага слова, пагружэнне практыкуецца, паколькі гэта было практыка царквы ў апостальскія часы. Акрамя таго, толькі апусканне адпавядае апісанню хрышчэння апосталам Паўлам у Пасланні да Рымлянаў 6: 3-5, дзе ён кажа пра гэта як пахаванне і ўваскрасенне.\nНе. Толькі тыя, хто дасягнуў "узросту адказнасці", прымаюцца да хрышчэння. Адзначаецца, што прыклады, прыведзеныя ў Новым Запавеце, заўсёды з'яўляюцца тымі, хто чуў прапаведаванне Евангелля і верыць у яго. Вера заўсёды павінна папярэднічаць хрышчэнню, таму толькі тых, хто дастаткова, каб зразумець і верыць у Евангелле, лічацца прыдатнымі для хрышчэння.\nНе. Міністры і евангелісты царквы не маюць асаблівых прэрагатываў. Яны не носяць званне Вялебнага або Айца, але яны называюцца братом, як і ўсе іншыя мужчыны царквы. Разам са старэйшынамі і іншымі людзьмі яны радуюць і кансультуюць тых, хто шукае дапамогі.


Зрабі сам рэжым мышы Ninox!\nнапісана: 2018. чэрвені 28.\nAstrum Трэці і, мабыць, самы асаблівы грызун.\nЛёгкая модульная мыш (у залежнасці ад размеркавання 70-75 г) складаецца з мноства канфігурацый 13 распараджэння карыстальнікаў, таму мы можам сказаць, што налада адкрывае новае вымярэнне! Апошняе зусім не перабольшанне, напрыклад. Што мы выбіраем, каб быць па абодва бакі ад бакавой gombfal даступныя, толькі налева або направа, або па меры неабходнасці ці падлягае выдаленню.\nХто яшчэ не пераканае мяне, каб сказаць вам, што трохмерная друк ўпаўнаважыць яшчэ больш унікальны кавалак мышэй - схема плануецца ўвайсці ў супольнасць.\nAstrum больш цікавыя, каб мець магчымасць кантраляваць пражываньне датчык студыі Pixar PMW 3360 (DPI 12 000, 6.5 / с да) не толькі праграмнага забеспячэння, але праз некалькі хвілін вар'іравалі яго фізічнае размяшчэнне (мы прасоўваем наперад або назад).\nПаводле скаргі, не будзе відаць у якасць відэа вышэй, наступная інфармацыя паказала, што:\nТэфлонавым (PTFE) бегуны\nасноўныя перамыкачы 90 мільёнаў клікаў скролінг жыцця кола прагорткі 50 млн\nгнуткі кабель «Экстрым»\nRGB LED асвятленне (можа быць зменена без базавага ўзроўню праграмнага забеспячэння)\nўтыліта для тонкай налады: макрасы, профілі, LED, пашыраныя налады датчыкаў і г.д.\nРазвіццё Ninox Astrum зараз на фінішнай прамой, але па-ранейшаму мае патрэбу ў паспяховую Crowdfunding кампаніі, каб спыніцца на гэтым. Збор сродкаў пачнецца заўтра на Indiegogo Shop, хварэем за нашу частка праекта!


Иглтон праграме па іміграцыі і дэмакратыі - Аб праграме\nПраграма па пытаннях іміграцыі і дэмакратыю выкарыстоўвае рэсурсы флагман Нью-Джэрсі дзяржаўным універсітэтам даследаванні для вывучэння праблем і магчымасцяў, якія вынікаюць са значных узроўняў іміграцыі - праз дзяржава, рэгіён, краіна і свет.\nМы прапануем табліцу навуковых даследаванняў, народнай адукацыі, працы з насельніцтвам / арганізацыі і аналізу палітыкі.\nІнтэграцыі імігрантаў моманты палітыкі і ўключае ў сябе практыку спрыяе прыватнага прадпрымальніцтва, удзел грамадзян, роўнасць магчымасцяў, дэмакратычны плюралізм, грамадскіх лідэраў і сацыяльнай згуртаванасці.\nПаспяховая інтэграцыя патрабуе адаптацыі ўсіх бакоў: імігранты, створаны жыхарамі, урадавыя і няўрадавыя арганізацыі.\nЧАМУ іміграцыі і дэмакратыі?\nНаша назва адлюстроўвае цеснае перапляценне іміграцыю і дэмакратыю як цэнтральныя тэмы ў амерыканскім вопыце. На працягу ўсёй нашай гісторыі, імігранты беглі ўціску і несправядлівасці ў сваіх краінах пацвердзілі прыхільнасць краіны да нашым уласным дэмакратычным прынцыпам. Дэмакратыя забяспечвае аснову для росту і развіцця асобы, разам з росквітам абшчыны сыходзіць у мінулае, але сілкуецца разнастайнасцю цяперашні час.\nІміграцыя таксама можа выпрабаваць межы дэмакратыі шляхам пашырэння палітычнага цела, дэстабілізацыі культурнага і эканамічнага статус-кво, павышэнне межгрупповой напружанасці, і ўвядзенне змяненняў як на імігрантаў і грамадства ў цэлым.\nШто пастаўлена на карту?\nУ ЗША, некалькі дзяржаў былі сфарміраваны ў такіх глыбокіх і трывалых спосабаў, з дапамогай іміграцыі Джэрсі Нью-. Нью-Джэрсі ў цяперашні час займае трэцяе месца ў краіне, саступаючы толькі Гаваях і ў Каліфорніі, на яго долю імігрантаў. Па дадзеных Глабальнай камісіі па міжнароднай міграцыі, перамяшчэнне людзей праз нацыянальныя межы, верагодна, павялічыцца ў бліжэйшыя гады, як прагрэс у галіне камунікацыі, адукацыі, транспарту, сусветнага гандлю і ствараць магчымасці для геаграфічнай і сацыяльнай мабільнасці, якая ніколі не існавала раней у чалавечай гісторыю.\nТыя краіны і рэгіёны свету ў найлепшым становішчы, каб выкарыстоўваць творчую сілу чалавека міграцыі і кантроль за яго гаручасць, хутчэй за ўсё, дасягнуць кіруючых пасадах ў сусветнай эканоміцы. У праграме па іміграцыі і дэмакратыі, нашай мэтай з'яўляецца пашырэнне базы ведаў і палітычныя рамкі, якія неабходныя для росту і росквіту нашай дзяржавы, рэгіёну і краіны.


«Я заўсёды буду выходзіць, калі будуць біць, забіваць, парушаць законы» | Новы Час\nПенсіянерка Валянціна выйшла на першы марш пенсіянераў у Горадні з Канстытуцыяй у руках. Яна расказала, як яе затрымлівалі, як рэагавалі на просьбу выклікаць хуткую і пра што яна размаўляла ў міліцыі, піша Радыё Свабода.\nНа марш пенсіянераў у Гродна 12 кастрычніка выйшлі 70–100 чалавек. У выніку шэсць жанчын затрымалі, адну з міліцыі завезлі ў шпіталь. Сярод затрыманых аказалася і 60-гадовая Валянціна.\n«Нікога не білі, груба ні да кога ня ставіліся. Адзінае — у аўтобусе жанчыне было блага, і ёй ніхто не паверыў. Тое самае было ў аддзяленні. Яны былі ўпэўненыя, што яна сімулянтка. Я ім тлумачыла, што гэтая жанчына проста вельмі моцна спужалася», — узгадвае Валянціна пра паплечніцу.\nГэтай жанчыне стала блага ў міліцэйскім аўтобусе. Яна пачала крычаць, ёй не хапала паветра. Міліцыянты адчынілі дзверы і выпусцілі яе падыхаць, аднак потым вырашылі, што яна хоча ўцячы, і вярнулі пенсіянерку ў аўтобус. У РАУС жанчына пачала ванітаваць.\n«Другая жанчына сядзела і зусім нічога не казала. Такое адчуванне, што яна страціла мову», — успамінае Валянціна яшчэ пра адну затрыманую жанчыну, у якой пагоршыўся стан пасля затрымання.\nВалянціна мяркуе, што яе забралі, бо на маршы яна паводзіла сябе актыўна. Паказвала Канстытуцыю кіроўцам аўтамабіляў, што праяжджалі міма і сігналілі. Да таго ж, яна размаўляла па дарозе з міліцыянтам, каб давесці сваю пазыцыю.\n«Я выйшла з Канстытуцыяй, каб паказаць, што варта захоўваць законы на ўсіх узроўнях улады, незалежна ад статусу чалавека ў грамадзтве», — кажа жанчына.\nУ міліцыі Валянціне паказалі відэаролік з каментаром, маўляў, у Польшчы і Нямеччыне б’юць пратэстоўцаў. На што тая адказала, што б’юць ня мірных пратэстоўцаў, а тых, хто паліць машыны, разбівае вітрыны, супраціўляецца паліцыі.\n«Чаму мяне забіраюць, абшукваюць, як злачынцу, забіраюць мае рэчы? Хто даказаў, што я злачынца, парушыла нейкі закон? На якой падставе забралі мае асабістыя рэчы, мой тэлефон? Гэта парушэнне маіх правоў», — абуралася яна.\nЯна прызналася ў міліцыі, што прыехала на мітынг мэтанакіравана, а не праходзіла міма. «Паважаем», — узгадвае адказ міліцыянтаў суразмоўца.\n«Вы супраць улады ці супраць асобнага фатаздымку?» — узгадала яшчэ адно пытанне на допыце жанчына.\nЗатрыманую пераконвалі ў РАУС, што яна прыходзіць на мітынгі, бо ёй за іх плацяць. Расказалі, што нібыта яны затрымалі паляка з 5 тысячамі даляраў, які прыехаў у Беларусь, каб аплаціць акцыі пратэстоўцаў. Валянціна аспрэчыла, што атрымлівае грошы за ўдзел у акцыях.\nНа пытанне міліцыянта, з якой мэтай яна выйшла на акцыю, жанчына паказала відэа, дзе затрыманых прапускаюць праз «калідор пекла» і б’юць. Патлумачыла, што яна супраць гвалту.\n«А вы давядзіце, што гэта ў нас», — адказаў міліцыянт. «Дык вы што, ня бачыце, што форма нашая? Гэта Акрэсціна», — патлумачыла жанчына. «Не, вы не даказалі», — не пагадзіўся супрацоўнік.\nНа яе склалі пратакол за ўдзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве. Аднак Валянціну гэта не напужала.\n«Я супраць гвалту, крыві. Я заўсёды буду выходзіць, калі будуць біць, забіваць, парушаць законы. Гэта адназначна. Я не хачу, каб у нас пралівалася кроў невінаватых людзей. І так кожны свядомы грамадзянін нашай дзяржавы хоча, каб у нас быў парадак і закон. Мы ня хочам, каб сюды лез Пуцін, каб сюды лез Еўразвяз. Мы ў сваёй дзяржаве разбяромся самі. Я за незалежную Беларусь», — кажа яна.\n«Пайшоў вон, ты і твой АМАП!». Тысячы пенсіянераў узялі ўдзел у традыцыйным Маршы мудрасці (фота, відэа)\nЗа восем месяцаў 2020 года экспарт з Беларусі ў іншыя краіны знізіўся на 16%


Канвертаваць Бруней даляраў (BND) і Bitmoneros (XMR) : Калькулятар абменнага курсу\nБруней-даляр (BND) і Bitmonero (XMR) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Бруней-даляр і Bitmonero пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 22 жнівень 2019.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Бруней-даляр. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Bitmonero валюты па змаўчанні. Націсніце на Bitmoneros або Бруней даляраў канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nДаляр Брунея гэта валюта, у Бруней (Б.Н., BRN). The Bitmonero гэта валюта, у ні ў адной краіне. Даляр Брунея таксама вядомы як Даляр Бруней-Даруссалам, і пені. Сімвал BND можа быць запісаная B$. Сімвал XMR можа быць запісаная XMR. Даляр Брунея дзеліцца на 100 sen (100 cents). Абменнага курсу Даляр Брунея Апошняе абнаўленне 21 жнівень 2019 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу the Bitmonero Апошняе абнаўленне 22 жнівень 2019 ад coinmarketcap.com. BND каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. XMR каэфіцыент мае 12 ўважаецца лічбаў.


Канвертаваць Панамскія Бальбоа (PAB) і Новы тайваньскі даляр (TWD) : Калькулятар абменнага курсу\nПанамскія Бальбоа (PAB) і Новы тайваньскі даляр (TWD) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Панамскія Бальбоа і Новы тайваньскі даляр пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 17 верасень 2019.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Панамскія Бальбоа. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Новы тайваньскі даляр валюты па змаўчанні. Націсніце на Новы тайваньскі даляр або Панамскія Бальбоа канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nПанамскія Бальбоа гэта валюта, у Панама (Пэнсыльванія, PAN). Новы тайваньскі даляр гэта валюта, у Тайвань (TW, НАК). Новы тайваньскі даляр таксама вядомы як Тайваньскія даляры. Сімвал PAB можа быць запісаная B. Сімвал TWD можа быць запісаная NT$, NTD, і NT. Панамскія Бальбоа дзеліцца на 100 centesimos. Новы тайваньскі даляр дзеліцца на 100 cents. Абменнага курсу Панамскія Бальбоа Апошняе абнаўленне 17 верасень 2019 ад Yahoo Finance. Абменнага курсу Новы тайваньскі даляр Апошняе абнаўленне 17 верасень 2019 ад Yahoo Finance. PAB каэфіцыент мае 2 ўважаецца лічбаў. TWD каэфіцыент мае 4 ўважаецца лічбаў.


Іван Мележ — аўтар цыкла раманаў «Палеская хроніка»: «Людзі на балоце» (1962), «Подых навальніцы» (1966) і «Завеі, снежань» (1978). Раман «Людзі на балоце» ён пачаў як твор лірычны і называў яго «лірычным раманам», а наступныя раманы трылогіі ствараў ужо як трагедыйныя раманы-даследаванні. У іх выявілася грамадзянская смеласць і ідэйна-мастацкая маштабнасць у асэнсаванні складаных абставін калектывізацыі на Палессі, жыцця Беларусі 1920—... More »\n“Завеі, снежань” – трэці раман з “Палескай хронікі” Івана Мележа. Пра «Палескую хроніку» I. Мележа, пра не толькі ягоную, але i ўсёй нашае прозы Галоўную кнігу, пра гэты «найвышэйшы ўзор усей беларускай пасляваеннай прозы» (Б. Макмілін), пра гэтую адну з самых «высокіх i сонечных вяршынь беларускай савецкай літаратуры» (П. Панчанка) ужо напісана, бадай, як ні пра які іншы наш раман. Людзі, чуйныя да Праўды i Прыгажосці, яшчэ ў рукапice... More »\nЯ хацеў бы пачаць з таго, што «настаўнік» для мяне — вельмі светлае слова. Яно выклікае самыя дарагія сэрцу ўспаміны. Як бы набліжае далёкую, ясную пару — дзяцінства, юнацтва, школу. Калі я думаю пра маіх школьных настаўнікаў, я ўспамінаю раней за ўсё першага настаўніка. Першую настаўніцу, вобраз якой усё жыццё не знікае з памяці. Успамін пра яе хвалюе мяне і цяпер. Першая мая настаўніца — Праскоўя Андрэеўна Дашко. Яна нарадзілася ў гор... More »\nДва мужчыны сядзелі ў парку на адной скамейцы. Збоку здавалася — незнаёмыя, староннія, прыселі адпачыць у цяні старых ліп. Так робяць пенсіянеры. Але ў парку незнаемых пенсіянераў не бывае; пастаянныя наведвальнікі, яны ведаюць адзін аднаго, як школьнікі аднаго класа. Сядзелі мужчыны маладыя. Той, што чытаў газету, —зусім малады з тых, каго называюць стылягамі: светлыя, доўгія, як у дзяўчыны, валасы перавязаны чорнай лентай з іерогліфам... More »\nНадзеі на папраўку амаль не было: ён гэта ведаў добра. I ўсё ж паехаў. Можа нават і таму, каб хоць трохі супакоіць сяброў. Дзіўная рэч: за ўсе іхнія клопаты ён мог аддзячыць хіба што згодай на гэтую паездку. Ён надта не любіў усялякіх клопатаў аб сабе. Грошы на дарогу і лячэнне яму сабралі. Пра гэта ён не ведаў да самага апошняга часу. Паставілі, так сказаць, перад фактам. На руках было і рэкамендацыйнае пісьмо ў Ялту. Ну што ж, Ялта. ... More »\nЗага́дка — фальклорная мініяцюра, якая ў форме пытання падае іншасказальнае вобразнае апісанне пэўных прадметаў ці з'яў. Іншасказальнасць у загадцы звычайна ствараецца з дапамогай розных тропаў: метафар, увасабленняў, метанімій, алегорый, параўнанняў і інш. (Поўна бочачка віна, нідзе дзірачкі няма. — Яйка; Кругленькае, чорненькае, да неба дакінеш. — Вока). Загадкі развіваюць назіральнасць, лагічнае мысленне, вобразнае ўяўленне, кемлівас... More »


Елагин Востраў – найбольш выступоўца на поўнач у вусце Нявы. Адзіны ў сваім родзе нерукатворны запаведны ўчастак. Знаходзіцца ён ў выключна маляўнічым месцы. Востраў быў адной з любімых рэзідэнцый сям'і Раманавых. Да рэвалюцыі Елагин парк быў царскай рэзідэнцыяй.\nПарк - месца актыўнага адпачынку грамадзян\nПасля рэвалюцыі ўласнасцю дзяржавы стаў і Елагин востраў. Парк у гэтым месцы стаў месцам адпачынку гараджан і гасцей Паўночнай сталіцы. У пачатку трыццатых гадоў ён атрымаў статус Цэнтральнага парку культуры і адпачынку (ЦПКиО ім. С. М. Кірава).\nНа яго землях збудавалі арэлі, каруселі, дзіцячыя пляцоўкі і месцы, прызначаныя для спартсменаў і фізкультурнікаў. У ваенны час былі значна спустошаныя палац і іншыя будынкі. Але пасля вайны ўсё разбуранае пастараліся адбудаваць нанова. З 1961 г. тут быў пансіянат аднадзённага адпачынку. З-за падвышанай нагрузкі і знаходжання празмернага колькасці людзей унікальны ландшафт атрымаў непапраўны ўрон.\nУ працягу васьмідзесятых і дзевяностых гадоў мінулага стагоддзя Елагин парк карпатліва аднаўлялі. Вось ужо чацвёртае стагоддзе непаўторны ландшафт выспы, яго цішыня і зачараванне прыводзяць сюды жыхароў Санкт-Пецярбурга і яго гасцей.\nПомнік прыроды Елагин парк\nЗараз гэта месца ўваходзіць ў лік рэдкіх аб'ектаў, якія адносяцца да спадчыны ЮНЕСКА. Ён вядомы ва ўсім свеце. З чэрвеня 2012 года Елагин парк (СПб) з'яўляецца асабліва ахоўнай дзяржавай прыроднай тэрыторыяй. Тут расце каля 500 відаў раслін, сярод якіх ёсць і рэдкія. Гэта самае маляўнічае і зялёнае месца ў горадзе. Прыгожыя пейзажы, свежае паветра, спевы птушак прыцягваюць сюды гасцей з усіх канцоў горада.\nМесца адпачынку актыўных людзей\nСучасны ЦПКиО – абсталяваная згодна з найноўшым тэхналогіям, развіваецца тэрыторыя культурнага адпачынку. Елагин парк падыходзіць для рэлаксацыі прадстаўнікоў розных узроставых груп і інтарэсаў. ЦПКиО гатовы сустрэць і абслужыць гасцей у любы сезон года. Тут так зручна і прыемна займацца спортам!\nЛетам наведвальнікаў чакаюць пляцоўкі для гульні ў вялікі тэніс, настольны тэніс, валейбол.\nФункцыянальны трэнінг развівае гнуткасць, грацыю, фізічную сілу. Заняткі праводзіць трэнер. Групы ад 2-х чалавек могуць узяць напракат інвентар.\nГрупы "Здароўе" праводзяць трэніроўкі на працягу больш чым паўстагоддзя. Наведвальнікі рознага полу і ўзросту трэніруюць цела і атрымліваюць зарад бадзёрасці.\nЛетам адкрыўся гардэроб для спартсменаў. Аплаціўшы 3 гадзіны захоўвання, можна не хвалявацца за вопратку і іншае маёмасць. Пасля заняткаў дарэчы і, магчыма, прыняць душ.\nМаецца роллердром, першакласна абсталяваны каток для ролераў. Рэгулярна праходзяць спаборніцтвы спартсменаў. У парку выдатна уладкаваны ролікавыя дарожкі.\nЯк рамантычна пракаціцца ў цеплы дзянек, слізгаючы па вадзе сажалкі на лодцы або водным ровары! З пачатку траўня і да наступлення халадоў працуе пракат катамаранаў і лодак з вёсламі.\nНапракат выдаецца розны спартыўны інвентар для аматараў лыжнага і канькабежнага спорту, тэнісістаў, веласіпедыстаў.\nЗімой дарослых і дзетак з нецярпеннем чакаюць ледзяной і штучны каткі і траса для лыжных прабежак.\nВераўчаны парк Елагин\nВядома ж, тут ёсць і самае папулярнае забаўка ў апошнія гады - вераўчаныя гарадок. Яго адкрыла найбуйнейшая еўрапейская кампанія. Елагин парк - гэта другі па ліку вяровачны гарадок карпарацыі Norway Park, які функцыянуе на тэрыторыі Расіі. Нарвежская парк "Елагин" исключителен па месцазнаходжання і эксклюзіўны па афармленні. Адзін з самых буйных у нашай краіне. Ставіцца да карпарацыі найлепшых еўрапейскіх паркаў.\nЁн знаходзіцца ў маляўнічым кутку горада на тэрыторыі Цэнтральнага парку культуры і адпачынку ім. С. М. Кірава, таму мае урбаністычны дызайн. Усе вераўчаныя трасы надзейна замацаваны на штучна змантаваных апорах і галінах дрэў. Максімальная іх вышыня - 6 метраў. Кожныя паўгадзіны можна атрымаць падрабязныя інструкцыі адносна бяспекі. Для праходжання маршруту выдаецца неабходнае для падстрахоўкі рыштунак.\nУ парку размешчаны:\n50 розных па складанасці этапаў;\nВас чакае ўсплёск эмоцый. Якія чаргуюцца хваляванне, страх, захапленне, радасць і захапленне забяспечаны! Прыдатны пасільны маршрут тут знойдуць для кожнага чалавека, які прыйшоў. Вяровачны гарадок у парку Елагин падыходзіць для людзей любога ўзросту і фізічнай падрыхтоўкі. Але ёсць абмежаванне па вазе наведвальніка - не больш за 100 кг. Рэкамендуемы ўзрост дзяцей, з якімі можна прыйсці сюды: ад 5 гадоў і ростам вышэй за 120 см - тады яны змогуць выходзіць на вераўчаныя трасы.\nСвяты і карпаратывы\nНа тэрыторыі парку магчыма правядзенне дзіцячых мерапрыемстваў: вечарын, дзён нараджэння і іншых святаў. Для вінаватага імпрэзы білет за 2 дні да свята, у сам дзень і два наступных абыходзіцца ў паўкошту. Дзетак забаўляюць прафесійныя аніматары. Праводзяцца падабраныя ў адпаведнасці з узростам дзяцей гульні. Усё гэта захоўваецца на фота і відэа.\nДля школьных груп і калектываў супрацоўнікаў праводзяцца індывідуальна падабраныямерапрыемства. Парк у распараджэнні карпаратыўнай групы на 3 гадзіны! Ёсць міні-, максі-, стандартныя і прэміум-пакеты паслуг. Папулярныя камандныя гульні і фота на памяць. На працягу 5 гадоў паспяхова праведзена больш чатырох сотняў падобных святаў. Пасля фізічных нагрузак і ўсплёску адрэналіну - застолле з пачастункам на тэрыторыі Елагина. Але употреблявшим алкаголь уваход на тэрыторыю забаронены.\nУ будні наведванне парку абыходзіцца танней, чым у святы або выходныя дні. Сем'і могуць падабраць тарыфы адпаведна з колькасцю адпачывальнікаў. Пры гэтым можна правесці ў парк дзетак ростам ад 110 см. Для шматдзетных сем'яў - танней на 15%. Для студэнтаў па серадах цана ніжэй на 20%. Калі набываецца 10 квіткоў, адзінаццаты выдаецца ў падарунак. А калі ўладальнік квітка не змог наведаць парк па хваробы, ён аднаўляецца па даведцы з паліклінікі. У выпадку страты білета або пры неспрыяльных пагодных умовах грошы, на жаль, не вяртаюцца. Вельмі зручна тое, што квіткі можна замовіць праз інтэрнэт.\nНаведвальнікі з захапленнем адклікаюцца аб парку. Ім падабаюцца прыгажосць пейзажаў, зручнасць размяшчэння і багацце забаў. Наведвальнікі ў адзін голас паўтараюць, што вольны час у гэтым месцы варта многага. Прычым тут цікава як дарослым, так і дзецям. Арэлі, атракцыёны, месцы адпачынку спрыяюць поўнага адключэння ад будзённых праблем і рэлаксацыі. Гэта вельмі важна ў сучасным перагружаным праблемамі свеце.\nУсе, хто ўжо пабываў там, рэкамендуюць сябрам наведаць Елагин парк. Адрас яго запомніць проста: Елагин востраў, 4. А гэты востраў размешчаны ў дэльце Нявы, амаль у самым цэнтры Пецярбурга.\nЗа акном зіма, белым-бел, а таму ўсе думкі пра лета. І наша ўяўленне малюе тое знаёмыя месцы, дзе вам ужо давялося пабываць, то казачныя пейзажы, усплывальныя невядома адкуль. Летуценна вы пытаецеся сябе: «Куды ж адправіцца?...


Ашмянскі торт – брэнд – RH.by\nАшмянскі торт – брэнд\nПапулярнасць ашмянскіх тартоў даўно перасекла межы горада. Мясцовыя кандытарскія вырабы вартыя стаць брэндам – накшталт смаргонскіх абаранкаў або мірскіх пернікаў.\nПамятаю, як больш за дваццаць год таму мы з бабуляй ездзілі ў Ашмяны замаўляць тарты на вяселлі. У суседні горад выпраўляліся з яйкамі і цукровай пудрай, з-за якой дагэтуль не працуе старая кавамолка. Пудра была дэфіцытам, таму цукар малолі самі. Тарты былі трох-, чатырохпавярховыя, з галубкамі, лебедзямі, ружачкамі і ні ў якое параўнанне не ішлі з вадзяністымі бісквітамі, якія вырабляла ў той час смаргонская кулінарыя.\nКандытарская справа дагэтуль жыве ў Ашмянах. Алена Буйко – яскравы яе прадстаўнік. Гасцінная і ўсмешлівая, яна сустрэла нас на сваёй дачы недалёка ад Ашмян, дзе ў летнюю навальніцу частавала абрыкосавым свежаспечаным тортам і распавядала, распавядала, распавядала.\nНа хутары Маргі\nУ маці нашай было дзевяць дзяцей. Мы жылі на хутары Маргі, цяпер гэта Гальшанскі сельсавет. Мама хварэла, і я з адзінаццаці год пачала з бацькам жаць жыта. Ён працаваў брыгадзірам, аднойчы прыйшоў: “Дачка, трэба будзе дапамагчы – далі два гектары жыта”. І пайшлі з таткам – кіламетры тры да поля, кругом узгоркі і лес.\nПрыйшлі, пачалі жаць, я раз – і ўрэзала палец. Нарвала жменю крываўніку, нацерла, закруціла рану. Татка глянуў: “Чаму пальцы ў крыві? Ідзем дахаты!” “Нічога страшнага”, – адказваю і працягваю жаць. Татка адарваў ад насовачкі кавалак тканіны, перавязаў – і я далей працую. Шмат работы было – лён палолі і рвалі, траву жалі, пытлявалі пшаніцу на млыне ў Нарушаўцах.\nСхільнасць да кандытарскай справы дасталася мне ад маці. Памятаю, як яна замешвала цеста для хлеба, дадавала бульбу і моркву, каб ён быў румяны. А мы збіралі кляновыя лісты, на якіх маці садзіла хлеб у печ. На цэлы тыдзень напякалі, і такі смачны атрымліваўся! У пятніцу маці зноў расчыняла і ў суботу пякла. Пячэнне маміна памятаю на содзе, кіслым малацэ, смятане – называлася “аранжавае пячэнне”. Такім яно атрымлівалася ад морквы. Сястра цяпер тэлефануе: “Ведаеш, я мамінага “аранжавага пячэння” напякла, прыязджай”. Я таксама час ад часу пяку па маміных рэцэптах.\nПраца крочыла за мной\nЯ скончыла Шчучынскае вучылішча – засвоіла майстэрства хлебапячэння. Выйшла замуж і пайшла працаваць на гальшанскую пякарню. Хлеб мясілі ўручную ў драўлянай бодні – цяжкая праца. Потым гальшанскую пякарню закрылі, і я вырашыла, што больш не буду займацца гэтай справай. Але не атрымалася: прыехалі з райкама камсамола і перавялі ў Астравец майстрам. Часта працавалі ў начную змену. Але і там – няшмат. Акрамя таго, кінула тэхнікум, дзе навучалася тэхналогіі хлебапячэння. Адмахвалася ад гэтай справы, але яна за мной увесь час крочыла: прыйшлося ўсё ж такі пайсці на ашмянскі хлебазавод. Хлебапякарня ў той час была ў цэнтры, за аптэкай, у будынку сінагогі.\nПасля пабудавалі новую пякарню, дзе я пякла хлеб, а на пачатку 70-х мяне перавялі ў кандытарскую – там мы выпякалі булкі, пячэнне, пернікі. Потым пачаліся конкурсы – ездзілі ў Воранава, у Лунінец. У Лунінцы я заняла першае месца. Галоўны прыз прысуджалі таму, чый торт купяць першым. А я зрабіла вялікі торт, на кілаграмаў пяць, і думаю: “Ніхто не купіць”. Ён быў пяшчотных адценняў, у форме рамонку, на кожным пялёстку – па ружачцы. І на дзіва, набылі менавіта яго – жанчына павезла на вяселле.\nУ Ашмянах была развітая кандытарская справа. Шмат хто выпякаў салодкія прысмакі — Паўлоўскі, Шымановіч, Якубель. І цяпер ёсць жанчыны, якія гэтым займаюцца.\nДля мяне прыкладам быў Генадзь Паўлоўскі, ён працаваў поварам у інтэрнаце. Вельмі прыгожыя тарты рабіў – з ружамі, вяргінямі. Пыталася пра крэм — адказваў: “Цукровай пудры дадай – і ўсё”. Эксперыментавала – нічога не атрымлівалася. Потым узгадала, што, калі заказваеш торт, просяць прынесці лімонную кіслату і жэлацін. Паспрабавала – і атрымалася. Такая давольная была!\nКрэмы куплёныя не прызнаю. Усё раблю сама. Узбіваю бялкі з цукрам, які вару асобна. Уліваю, калі ён ужо гатовы. Дадаю жэлацін, згушчонку, масла – гэта традыцыйны крэм для маіх тартоў.\nУвогуле, торт можа спячы кожны, але мне хацелася пафантазіраваць з іншымі формамі. У кандытарскай жа ўсё па рэцэптуры рабілася, таму я фантазіравала дома. Чаго толькі не вырабляла – куранят, лебедзяў, чалавечкаў, галубоў, палянкі з мядзведзямі, хаткі, брычкі, коні. Кожны раз хацелася зрабіць штосьці новае.\nПякла пераважна для сваіх. Але людзі пераказвалі адзін аднаму, прыходзілі і незнаёмыя. І цяпер, нават праз шмат год, памятаюць.\nАднойчы ішла з касцёла, спынілася машына: “Сядайце, падвязу”. Села – чалавек незнаёмы за рулём. Кажа: “Мы ў вас торт аднойчы замаўлялі, а вы з нас грошы не ўзялі”. Потым узгадала маладую пару, якая прыйшла замовіць торт на вяселле да сваякоў. Яны толькі ажаніліся і з грашыма было цяжка. Пытаюцца: “Колькі гэта будзе каштаваць?” “З цаной разбяромся, – адказваю. – Спяку”. Я ж разумею, як цяжка маладым – сама памятаю, як з мужам Генам пачыналі. Тым больш, я тады працавала, заробак атрымлівала, курэй мела сваіх – што мне той торт спячы? Зрабіла, прыйшлі забіраць: “Колькі плаціць трэба?” “Анічога”. “Як нічога?” “Так, нічога. Гуляйце шчасліва!” І цяпер, як спаткаемся ў горадзе, заўсёды падвозяць.\nДалей ад цывілізацыі\nЛетам мы жывём на хутары. Хаце больш за век ужо, яна дваццаць год стаяла нежылая. На яе мы даўно паглядалі і нарэшце набылі. Тут ніколі не было электрычнасці і цяпер няма. Так добра без тэлевізара! Толькі радыё ёсць – і тое адзін канал прымае. Але маем гаспадарку – карову, каня і тры сабакі – Біма, Джона і Цэзара. Як на хутары без вартаўнікоў?\nАдсутнасць цывілізацыі для мяне не ў навіну – я ж таксама дзяцінства правяла на хутары. Скончыцца газа – лучыну ад сасны або елкі адшчэплівалі і запальвалі. Так і вучыліся.\nЯ тут нашмат лепш сябе адчуваю, чым у горадзе. Нават зрок лепшы стаў – магу чытаць без акуляраў.\nКаб штосьці засталося\nЛетась пачала вырабляць з саломкі. Паглядзела на астравецкай выставе народных рамёстваў, як людзі робяць. Так захацелася капелюшоў наплесці! Як узялася – адзін, другі, трэці… Вучыліся разам з суседскай дзяўчынкай Машай па кніжцы. Потым зрабіла чалавечкаў, конікаў. Паставіла каля хаты — а з дарогі ж усё відаць. Аднойчы цэлая дэлегацыя прыехала з дражджавога завода. Пачыталі, напэўна, пра конкурс на лепшую дачу ў ашмянскай газеце, у якім я вырашыла паўдзельнічаць.\nМуж усё кажа: “Адпачні”. А што адпачываць – толькі смерці чакаць? Я так не магу. Хварэю, але як робіцца крыху лягчэй, іду працаваць. Бо думаю, чалавек памірае – і нічога не застаецца. А я хачу хоць штосьці пакінуць унукам і праўнукам.\nФота Андрэя РОГАЧА і з архіва Ашмянскага краязнаўчага музея імя Багушэвіча.\nМайстар-клас па вырабе лебедзя. Малодшая сяброўка Алены Баляславаўны Маша Адынец, якая прыязджае на лета з Рыгі, засвойвае кандытарскае майстэрства.\nЯк на хутары без вартаўніка?\nСаламяных жыхароў ратуюць ад навальніцы.\nПредыдущая статьяЛепшыя прадаўцы Ашмянаў\nСледующая статьяКаля Старынак карова забіла пастуха


Пра мяне Галерэя Выставы Прэса Кантактная інфармацыя\nМэта мастака – паказаць не сам прадмет, а тое, што знаходзіцца паміж прадметам і вачыма мастака – атмасферу, немагчымае.\n- Клод Монэ -\nЛюдміла Харрэр (Кулінкіна) нарадзілася 16 сакавіка 1958 года ў Беларусі, на Віцебшчыне, ў сям’і настаўнікаў. У 1975 годзе скончыла сярэднюю школу ў вёсцы Заспа Рэчыцкага раёну Гомельскай вобласці і працягнула сваё навучанне ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце на гісторыка-філалагічным факультэце. З 1997 года Людміла Харэр жыве ў Мюнхене.\nМаляваць пачала ў 48 год. Выяўленчаму мастацтву яна вучылася ў такіх майстроў як Мixaл Mapтэрсан (Оттэрфiнг, 2009), беларускi мастак Mixaл Чарняускi (Мюнхен, 2010), ў школе мастацтва ўкраінскай мастачкі Алёны Калеснічэнка ў Мюнхене (2011), у школе мастацтва "Diemalschule" нямецкай мастачкi Мiрыям Пашке (2017).\n“Маляванне для мяне – гэта праяўленне гармоніі, спакою і волі, – гаворыць Людміла. – Яно дае мне магчымасць забыцца пра штодзённыя клопаты і акунуцца ў мае мары. Разнастайнасць фарбаў і таноў бударажыць маё ўяўленне, я атрымліваю асалоду ад кожнай хвіліны напісання новай карціны. Мая душа выяўляе сябе праз мастацтва”.\n2020-2021 München "Прыгажосць атмасферы". У Kasugallery на вулiцы Theresienstrasse 19\n2018 Мюнхен "Чароўныя мiры ў гучаннi карцiн". У кардыялагiчным цэнтры на вулiцы Lazarettstrasse 36\n2017 Iнгольштадт 1 Мiжнароднае Арт экспа Iнгольштадт\n2016 Мюнхен "Адчуваннi душы". У Цэнтры культуры , мастацтва i мовазнаўства на вулiцы Kaulbachstr. 71\n2015 Мюнхен "Мастакi для Украiны". У павiльене культуры на Romanplatz.\n2012 Мюнхен "Стань тым, кiм ты есьць". У павiльене культуры на Romanplatz.\n2009 Мюнхен Галерэя на вуліцы Schleißheimerstr. 221\nКаталог, 2016 (PDF 4,8 MB)\nСертыфікат. 1 Мiжнароднае Арт экспа. Iнгольштадт 2017\nСертыфікат. SOS Kinderdorf\nTэлефон: +49 176 555 93 592\nВыдавец і адказны рэдактар: Людміла Харрэр\nМакет гэтага сайта, графіка і іншыя файлы абаронены аўтарскім правам.\n© Людміла Харрэр, Мюнхен


Кастусёў: Я ня трапіў у сьпіс з 6 кандыдатаў, што былі прынятыя ў Крамлі напярэдадні 19 сьнежня\n11 сакавік 2015, 20:55\nРыгор Кастусёў, архіўнае фота\nУ пятніцу, 13 сакавіка на вашы пытаньні адказаў намесьнік старшыні Партыі БНФ Рыгор Кастусёў. У сярэдзіне красавіка павінен быць вылучаны агульны кандыдат у прэзыдэнты ад кампаніі «Народны рэфэрэндум».\nУ сярэдзіне красавіка павінен быць вылучаны агульны кандыдат у прэзыдэнты ад кампаніі «Народны рэфэрэндум». Рашэньне наконт агульнага кандыдата ў прэзыдэнты будзе прымацца кіраўнікамі арганізацыяў-удзельнікаў «Народнага рэфэрэндуму» (Партыя БНФ, рух «За свабоду», кампанія «Гавары праўду» і Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя «Грамада») паводле прынцыпу кансэнсусу.\nСтаршыня Партыі БНФ Аляксей Янукевіч у інтэрвію Радыё Свабода адзначыў, што папярэдні сьпіс магчымых кандыдатаў у прэзыдэнты ад «Народнага рэфэрэндуму» яшчэ не закрыты. Сярод іншых у гэты сьпіс уваходзіць і Рыгор Кастусёў, які ўжо быў кандыдатам у прэзыдэнты на выбарах 2010 году.\nНякляеў, Рымашэўскі, Цярэшчанка абвяргаюць Кастусёва


Жывыя барометры. Заўважана, што розныя рыбы ў розны час паводзяць сябе па-рознаму. Так, сом, як правіла, кахае глыбокія месцы і ямы. Аднак перад непагаддзю ён, як і ўюн, часта паднімаецца да паверхні вады, і тады яго можна ўбачыць. Напэўна, менавіта гэтыя звычкі буйных вусатых чорных драпежнікаў і спарадзілі ў даўнія часы павер'я пра вадзянікаў.\nПерад дажджом і навальніцай у казурак ад вільготнага паветра цяжэюць крылы, таму лётаюць яны нізка над вадой. Тым часам верхаводкі і іншая верхавая рыба выскокваюць з вады. Пырскі збіваюць казурак, і яны становяцца здабычай рыб.\nЗмену надвор'я можна вызначыць і па акварыумных рыбках. Калі яны плаваюць e самай паверхні вады, значыць, чакаецца непагадзь. А калі яны капаюцца на дне ў пяску - будзе добрае надвор'е, добрая рыбалка.\nПа паводзінах дажджавых чарвякоў таксама можна вызначыць надвор'е. Перад навальніцай ці непагаддзю яны пачынаюць выгінацца і ці ледзь не выскокваць са слоікаў. Як толькі навальніца пройдзе, чарвякі зноў становяцца спакойнымі.\nБыць непагадзі ці добраму надвор'ю дасведчанаму рыбалову могуць падказаць дрэвы, хмызнякі, трава. Шматлікія, напрыклад, бачылі нізенькую траўку - зоркаўку, якая з вясны да восені квітнее маленькімі белымі зорачкамі. Гэту траўку яшчэ завуць макрыцай, бо яна нават у сонечнае надвор'е бывае вільготнай. Калі гэта траўка да дзевяці гадзін раніцы не паднімецца і кветкі яе не расчыняцца, варта чакаць дажджу. Добрым сіноптыкам з'яўляецца і павой палявой. Перад дажджом ён шчыльна зачыняе бела-ружовыя кветачкі, а напярэдадні сонечнага дня нават у пахмурнае надвор'е абавязкова расчыніць іх. Вядомы ўсім чырвоная канюшына перад бурай выцягвае сваё сцябло вертыкальна. А вось фіялка перад навальніцай згінаецца, нізка кланяясь зямлі. На мурожных палянах і ўзгорках заўсёды спраўна нясе сваю метэаралагічную службу заячая капуста. Калі яна на ноч не зачыняе свае ружовыя ці чырвоныя пялёсткі - значыць, раніцай пойдзе дождж. Зачыненыя ўвечар пялёсткі заячай капусты - прыкмета добрага надвор'я.\nВось як паводзяць сябе іншыя жывыя барометры, прадказваючы надвор'е.\nДобрае надвор'е.Мошкі і камары ўвечар уюцца слупом - да добрага надвор'я. Воплескі рыбы днём і ўвечар - устойлівае надвор'е без ападкаў. Жаўрукі завісаюць у небе і звонка спяваюць - да добрага надвор'я без ападкаў. Чайкі садзяцца на ваду - перад ціхім надвор'ем. Калі падчас дажджу пачынаюць спяваць птушкі, а чайкі садзяцца на ваду - дождж хутка спыніцца, наступіць добрае надвор'е. Увечар ластаўкі лётаюць высока - да ўстойлівага яснага надвор'я. Калі ў сярэдзіне ліпеня зязюля працягвае кукаваць, лета будзе добрае і доўгае. Галубы разбуркаваліся - да цяпла. Птушкі садзяцца на верхавіны дрэў - да цяпла.\nАдліга. Гіль пад акном расспяваўся - да адлігі. Чакай адлігі, калі падчас марозу бялку пакідае дупло і спускаецца з дрэва.\nДождж. Гарлачык зачыняецца - быць дажджу. Клён "плача"- да дажджу. Кветкі выдаюць моцны пах - да дажджу. Мацней, чым звычайна, пахнуць акацыя і язмін, ляўконіі і петунія, над імі ўецца мноства казурак - да дажджу.\nНачная раса не прасыхае - быць навальніцы. Камары кусаюць увесь дзень - да працяглага дажджу. П'яўкі з'яўляюцца на беразе - да працяглага дажджу. Каўкі і крумкачы крычаць - да дажджу. Рана раніцай не чуваць жаўрука - да дажджу. Вераб'і купаюцца ў пыле - быць дажджу.\nНепагадзь. Лес шуміць без ветра - да няўстойлівага надвор'я. Кветкі мальвы, кіпцікаў, склалі пялёсткі, схіліліся і быццам звялі - да непагадзі. Сабака валяецца ў снегу - да віхуры. Ластаўкі нізка лётаюць над вадой - да дажджу і ветру. Лес прыцішэў - быць навальніцы.\nМароз. Котка згарнулася клубком - да марозу. Гусакі пляскаюць крыламі, паднімаюць пад сябе адну нагу - да марозу. Варона хавае дзюбу пад крыло - да сцюжы.


Мастацтва - Беларускае кіно: мастацтва або грошы?\n№ 6 (327) 01.06.2010 - 30.06.2010 г\n«З усіх мастацтваў для нас самым важным з’яўляецца кіно...» — вядомае выслоўе, адно з ідэалагічных клішэ савецкага часу, дастаткова часта згадваецца і ў высокіх кабінетах, і на здымачных пляцоўках, і падчас дыскусій прафесіяналаў. Ці існуе беларускае кіно як мастацкая з’ява і феномен? Калі існуе, дык у чым яго адметнасць? Ці мае айчыннае кіно аўтарытэт у гледача? Што пераважае ў нашай кінавытворчасці — камерцыйны прадукт ці аўтарскія і фестывальныя стужкі? Ад чаго залежыць касавы поспех фільма? Адказ на гэтыя пытанні паспрабавалі знайсці ўдзельнікі «круглага стала», які наладзіў часопіс.\nРэцэпты поспеху, якіх ніхто не ведае\nСавецкае, беларускае, нацыянальнае?\nЛюдміла Саянкова: Беларускае кіно — гэта аб’ект увагі, які выклікае цікавасць і неадназначныя меркаванні. Лічу, сярод прысутных няма асоб выпадковых і абыякавых: мы прафесіяналы, маем дачыненне да нацыянальнага кіно, жадаем, каб яно было. Трэба вызначыцца: што такое сёння беларускае кінамастацтва? Ці ёсць яно? Якія ў яго тэндэнцыі развіцця? Ці існуе ў беларускага кіно гісторыя, якая дазволіла б яму зрабіцца не толькі фактам нацыянальнай культуры, але, магчыма, і часткай культуры сусветнай?.. Закранем праблему, якая ўвесь час абмяркоўваецца, — драматургіі. Актуальная тэма — школа і маладыя кадры айчыннага кіно.\nЛюдміла Перагудава: У апошні час выказваецца думка, што да 1991 года ў Беларусі існавала савецкае кіно, але яно не было нацыянальным. Так лічыць, напрыклад, генеральны дырэктар кінастудыі. Думаю, гэта не зусім дакладная пазіцыя, беларускае нацыянальнае кіно існавала і да 1991-га.\nЛюдміла Саянкова: Згадаем: фільм Віктара Турава «Праз могілкі» назвалі ў ліку 100 лепшых карцін пра Другую сусветную вайну. У асяроддзі кінематаграфістаў можна пачуць, што такое прызнанне — у нечым міф, маўляў, лепшыя карціны свету выбіраюцца кожны год. Але важны прэцэдэнт: беларускі фільм увайшоў у гэтую абойму.\nІгар Аўдзееў: Самае каштоўнае з мінулага айчыннай кінематаграфіі трэба выкарыстоўваць у якасці карэкціроўкі курса — куды рухацца...\nЛюдміла Саянкова: Хацела б звярнуць увагу на тое, што ў нашым кіно існавалі традыцыі і існавала школа. Яна папаўнялася кадрамі, якія рыхтаваў ВГІК. Многія з нас там вучыліся (я заканчвала кіназнаўчы факультэт) і можам засведчыць грунтоўнасць адукацыі. Не ведаю, як у нас цяпер рыхтуюць кінематаграфістаў і ці існуе ў нас кінашкола.\nУ беларускім савецкім кіно вельмі ўважліва ставіліся да маладых кадраў. Некалі размаўляла на гэтую тэму з Яўгенам Ігнацьевым, ён успамінаў: «Мы прыехалі на “Беларусьфільм” маладымі хлопцамі, якія яшчэ нічога не зрабілі. Але трэба было бачыць дырэктара (размова ішла пра Іосіфа Дорскага), які клапаціўся: ці занятыя мы, з кім працуем?» Гэтыя хлопцы склалі потым славу беларускага кіно.\nІгар Аўдзееў: Адна з галоўных задач нашай кінавытворчасці — павелічэнне колькасці фільмаў. Што яшчэ? Хацелася б мець уяўленне. Дзе тое сфармулявана, у якасці якой дактрыны, стратэгіі? Што мы хацелі б атрымаць ад айчыннага кіно? Чаго не хапае? Колькасці «адзінак» — дзеля самавыяўлення мастакоў? Або хочам мець годны прадукт, якім можна ганарыцца? Думаецца, апошняе. Тады трэба разважаць, што гэтаму перашкаджае. На жаль, у нас зашмат табу, страхаў, знешніх ці ўнутраных самаабмежаванняў, якія не даюць вырвацца да жаданага выніку.\nШто такое паспяховае кіно?\nЛюдміла Саянкова: Ігар Алегавіч задаў стратэгічнае пытанне. Пэўная колькасць фільмаў выпускаецца. Але хацелася б даведацца, ці існуе акрэсленая палітыка, філасофія, пазіцыя «Беларусьфільма» — якім павінна быць беларускае кіно, якая праграма яго развіцця?\nНаталля Сцяжко: У нас ёсць «Канцэпцыя развіцця беларускага кіно», зацверджаная ў Адміністрацыі Прэзідэнта...\nЛюдміла Саянкова: Яна тычыцца найперш арганізацыі і вытворчасці...\nНаталля Сцяжко: Пытанне пра «Канцэпцыю...», напэўна, больш правільна адрасаваць дырэктару. У апошні час мы паспрабавалі вярнуць усіх нашых маладых і таленавітых рэжысёраў, якія на той момант працавалі ў Расіі. Бо старэйшае пакаленне сыходзіць. Андрэя Кудзіненку вярнулі з Масквы. Ён цяпер здымае ў нас, і гэта велізарная ўдача! Працуе Аляксандр Колбышаў... Успомнім выпуск рэжысёраў, ажыццёўлены Міхаілам Пташуком. Практычна ўсе яны атрымалі магчымасць зрабіць карціны.\nЛюдміла Саянкова: Гэта арганізацыйныя моманты. А мы разважаем пра якасць фільмаў, іх мастацкі ўзровень...\nНаталля Сцяжко: Як кіназнаўца магу сфармуляваць, што такое паспяховае кіно. Годны сцэнарый плюс рэжысёр высокага ўзроўню. Калі адметны сцэнарый, але сярэдні ці слабы рэжысёр (і наадварот), плёну не будзе. Нядаўна знайшла пацвярджэнне сваёй думцы ў інтэрв’ю Сяргея Сяльянава, расійскага рэжысёра і кіраўніка студыі. Ён лічыць, што ўдалым з’яўляецца той сцэнарый, які кладзецца на душу, які прыносіць рэжысёр і ведае, што з ім будзе рабіць. Увогуле ў плане кінастудыі — выпуск дванаццаці «адзінак» на год. Для тэлефільма «адзінкай» лічацца дзве серыі.\nДзе ўзяць сцэнарый?\nАла Бабкова (Сцяжко): Хачу задаць вам пытанне як практыку. Цяпер кінастудыя робіць 8-10 фільмаў у год. Ці лічыце вы, што ў Беларусі ёсць адпаведная колькасць кінадраматургаў, здольных напісаць столькі прафесійных сцэнарыяў? Хоць думаю, трэба мець 12-15 сцэнарыяў штогод, каб ішоў няспынны працэс...\nНаталля Сцяжко: Драматургія — праблема не толькі беларускага, але і сусветнага кіно. У тым ліку і Галівуда, і расійскага кінематографа. Аўтараў нібыта хапае, сцэнарыі на кінастудыю нясуць... Але не магу сказаць, што ў нас ёсць, напрыклад, 15 кінадраматургаў, да якіх можна было б звярнуцца. Адна справа, калі аўтар сам прыносіць сцэнарый, і іншая, калі трэба заказаць сцэнарый на пэўную тэму. Напрыклад, сцэнарыстам фільма «Каласы пад сярпом тваім», замоўленага Міністэрствам культуры, выступіць Аляксандр Качан, які скончыў ВГІК і мае прафесійную адукацыю. У нас сцэнарыстаў не рыхтуюць. Такая спецыяльнасць ёсць у БДУ культуры і мастацтваў, але яна, на маю думку, вельмі ўмоўная. Сцэнарый — велізарная праблема. Такіх спецыялістаў у штаце кінастудыі няма...\nЛюдміла Перагудава: Наталля Рыгораўна сказала, што паспяховы фільм — гэта ўдалы сцэнарый плюс моцны рэжысёр. Але гэтая формула мае працяг: плённы пракат або прызнанне на кінафестывалях...\nНаталля Сцяжко: Андрэй Кудзіненка цяпер заканчвае працу над «Масакрай». Большасць прысутных бачылі рабочы матэрыял стужкі. І ён дазваляе спадзявацца на поспех. Далей — праблема пракату. Можна зрабіць узрушальны фільм, ды калі яго ніхто не возьмецца прадаваць?..\nАла Бабкова (Сцяжко): Ці згодны вы, што калі кожны год запускаць 8-10 сцэнарыяў, дык потым палова фільмаў будзе няякасных? Паколькі ў нас немагчыма знайсці столькі якасных сцэнарыяў. Усё роўна, што выпускаць трактары без колаў...\nНаталля Сцяжко: Да фільмаў, якія цяпер запускаюцца, я б так не ставілася. Ёсць розны прадукт, існуе камерцыйны складнік (тэлевізійны), існуе пракатны (поўнаметражныя стужкі). Ніхто не будзе запускаць фільм, калі зразумела, што гэта кепска.\nЛюдміла Саянкова: А як тады з фільмам «Шчыт Айчыны»?\nНаталля Сцяжко: Я выступала супраць гэтай карціны. Але ладзіўся конкурс, у ім быў пераможца... Тое ж можна сказаць і пра «Дняпроўскі рубеж». Чаму адмовіліся ад конкурсаў? Бо траплялі ў капкан: сцэнарый кепскі, але ён перамог, і таму трэба пачынаць здымаць...\nВячаслаў Нікіфараў: Адсутнасць сцэнарыяў — праблема. Але, вырашаючы яе, людзі робяць велізарныя грошы і цудоўныя фільмы. І там, дзе мы спыняемся, трэба пачынаць. Што значыць адметны сцэнарый? Гэта гісторыя, якая складаецца з шэрагу падзей, канфлікт раскрывае героя. Калі гісторыя кардынальна не змяніла героя, фільм не адбудзецца. Сапраўдны клопат пра кінадраматургію — гэта калі аўтар прыносіць сцэнарый, дзе ёсць глыбокі канфлікт або цікавы герой, і студыя адразу выпісвае яму 1000 долараў. Заўтра вас заваляць цікавымі прапановамі! У Галівудзе так і зрабілі. Там прыносяць сюжэт, занатаваны на манжэцэ, або толькі вартую ідэю...\nНаталля Сцяжко: Таму ў нас і не прыносяць!\nВячаслаў Нікіфараў: Рашэнне праблемы сцэнарыяў трэба забяспечваць канкрэтнымі ўчынкамі. План — 12 фільмаў на год. Але ёсць няпісаная прапорцыя: калі хочам мець 10 стужак, рэжысёраў трэба ў тры разы больш. А 30 пастаноўшчыкаў у нас набярэцца? Значыць, з 10 фільмаў наканавана зрабіць 9 сярэдніх або кепскіх. Тое ж датычыць і сцэнарыяў. На кожным слупе павінна вісець аб’ява: за выдатную гісторыю або ідэю фільма — плата (і сума пазначана). Смешна, але так ішоў бы сапраўдны пошук сюжэтаў і ідэй. Тады можна не мець канцэпцый або быць з імі нязгодным…\nНаталля Сцяжко: Падзяляю думку Ігара Аўдзеева: каб рабіць высокапрафесійныя стужкі, трэба ведаць, што ёсць сапраўднае кіно. Нам складана працаваць з аўтарамі. Бо ў ланцужку кінавытворчасці сцэнарысты — самыя неабароненыя. Мы ад іх патрабуем якасны сцэнарый, які можа купім, можа не. А грошы заплацім, калі карціна пачне здымацца. У дадатак сцэнарый дорага не каштуе...\nТаццяна Мушынская, рэдактар аддзела часопіса «Мастацтва»: А сітуацыю юрыдычна можна змяніць?\nНаталля Сцяжко: Як галоўнаму рэдактару мне спатрэбіліся тры гады, каб пераканаць бухгалтэрыю кінастудыі і прадстаўнікоў Міністэрства культуры: запрасіўшы аўтара і даручыўшы пісаць сцэнарый, трэба заплаціць хоць бы аванс. Які кінадраматург будзе працаваць без гарантый і ўпэўненасці? Дарэчы (я ўжо казала пра гэта), фільм «Каласы пад сярпом тваім» — заказ Мінкульта. Як і серыял пра Янку Купалу, для якога пішацца сцэнарый. Але і гэтае пытанне вырашаецца. Лічу, на кінастудыі трэба мець грашовы фонд (кажуць, такі існаваў у савецкія часы), каб спісваць сцэнарыі. На Захадзе іншы падыход: «Мне падабаецца твая ідэя, я яе купляю!» Працэс працы над сцэнарыем студыя можа толькі курыраваць.\nУ нас ёсць мастацкая рада, экспертны савет. Адказнасць за вынік калектыўная. Іншая справа, што я магу падтрымаць праекты і рэжысёраў, здольных зрабіць стужку высокага ўзроўню. Вяртанне Андрэя Кудзіненкі на «Беларусьфільм», дарэчы, — мая ідэя. А тое, што ён сёння здымае фільм «Масакра», — заслуга Уладзіміра Пятровіча Замяталіна.\nПрэстыж як мэта\nНаталля Сцяжко: Ад нас настойліва патрабуюць вяртання грошай, выдаткаваных на кінастужкі. Бо кіно, акрамя мастацкага, мае і магутны камерцыйны складнік. Неўзабаве павінен запусціцца тэлевізійны мастацкі фільм «Талаш». Які ў яго можа быць камерцыйны складнік у Расіі ці ў іншых краінах? Продаж зробленай прадукцыі, маркетынг — слабае звяно на кінастудыі. Вядома, можна займацца сумеснай прадукцыяй, згадаем фільм «Снайпер. Зброя адплаты». Такія стужкі сябе акупляюць, але да Беларусі яны маюць мала дачынення. Ігар Аўдзееў дакладна акрэсліў пытанне. Калі б хто-небудзь дакладна сфармуляваў: мы зарабляем грошы або робім беларускае кіно?\nТаццяна Мушынская: Гэта дылема — або грошы, або кіно?\nЛюдміла Перагудава: Сур’ёзнасць сітуацыі ў тым, што кіно — гэта і бізнес, і мастацтва. Неаднойчы ўдзельнічала ў дыскусіях, дзе грунтоўна аналізавалася такое пытанне. Між двума крэсламі цяжка сесці: трэба ствараць і высокамастацкае кіно, і камерцыйную прадукцыю. Дасягнуць адначасова абедзвюх мэт складана.\nЛюдміла Саянкова (Сцяжко): Вы кажаце пра фільмы, якія будуць зроблены. Сярод ужо закончанага ёсць прыклады спалучэння якаснага сцэнарыя і рэжысуры высокага ўзроўню?\nНаталля Сцяжко: «Ваўкі» і «Масакра». Але ёсць і тэлевізійны «папкорн»…\nІгар Аўдзееў: Варта выкарыстоўваць існуючы вопыт. Спалучаць два пачаткі, выпуск прадукцыі брэндавай і камерцыйнай. Намацалі лінію прадукту для тэлебачання, які акупаецца, — і цудоўна! Адно «мыла» за другім... Некаторыя праекты атрымаліся. Нас гэтаму навучыў «вялікі» Голан. Ён рабіў «прадукцыю», загадзя пралічваючы, каму яе прадасць. І цудоўна ведаў, як верне ўкладзеныя грошы — з дапамогай DVD і тэлебачання.\nАле трэба ж і пра прэстыж думаць! Мы ведаем прыклад Літвы. Раз у два ці тры гады дзяржава выдзяляе грошы на важкі нацыянальны праект, якому потым мы апладзіруем на «Лістападзе». Праект, звернуты да гісторыі Літвы і зроблены на аснове сваёй літаратурнай крыніцы. Такія стужкі і павінны складаць сутнасць дзейнасці Нацыянальнай кінастудыі. Ці можам мы ўявіць рэпертуар Нацыянальнага тэатра імя Янкі Купалы без п’ес беларускіх драматургаў, якія скіроўваюць нашу свядомасць да беларускай гісторыі і яе постацей? Гэта норма. А Нацыянальная кінастудыя ў гэтым сэнсе дзесяцігоддзямі жыве бесклапотна.\nАнтон Сідарэнка: А як жа «Анастасія Слуцкая» Юрыя Ялхова?\nІгар Аўдзееў: Выключэнне з практыкі. Калі б кінастудыя была сапраўды зацікаўлена ў такім магістральным накірунку, дык праводзіла б бестэрміновы конкурс сцэнарыяў гісторыка-біяграфічнага жанру.\nАнтон Сідарэнка: Вы лічыце, што вопыт «Анастасіі Слуцкай» трэба працягваць? Ён такі ўдалы?\nІгар Аўдзееў: Вопыт «Анастасіі Слуцкай» паказальны — гэта самы касавы беларускі фільм за апошнія 15 гадоў! Так, пры яго паказе быў выкарыстаны адміністрацыйны рэсурс, але мы назіралі і жывы інтарэс гледача. Адміністрацыйны рэсурс мае месца пры пракаце кожнай карціны «Беларусьфільма». Паразмаўляйце з пракатчыкамі з глыбінкі. Яны раскажуць, як складаюцца спісы для абавязковага наведвання айчынных фільмаў.\nУ Музеі гісторыі беларускага кіно паўтара года вельмі паспяхова працавала выстава рэквізіту і касцюмаў да карціны «Анастасія Слуцкая». І напрыканцы амаль кожнай экскурсіі выказвалася жаданне паглядзець фільм. Так, шмат хто адгукаўся пра яго адмоўна, але і цікавасць была натуральнай. Гэта ж наша гераіня! Калі мы — суверэнная дзяржава, дык павінны забяспечваць інтарэс да асоб і падзей з уласнай гісторыі.\nШто такое нацыянальнае кіно?\nЛюдміла Саянкова: «Анастасія Слуцкая» — стужка невысокага мастацкага ўзроўню, але нацыянальная тэма надзвычай запатрабаваная ў грамадстве. І яна аб’яднала гледачоў, публіка на яе адрэагавала. Але называць фільм нацыянальным праектам, акцэнтуючы мастацкую якасць, залішне.\nІгар Аўдзееў: Карціна Ялхова шмат у чым кампрамісная, не даведзеная да жаданых стандартаў. Але яна паказала: такі накірунак павінен абавязкова прысутнічаць у нашым кінематографе. Ёсць універсальная формула поспеху, знойдзеная выдатным арганізатарам кіно Аляксандрам Кордам 60 гадоў таму: каб фільм стаў інтэрнацыянальным, ён спачатку мусіць быць глыбока нацыянальным.\nЛюдміла Саянкова: Пра тое ж казаў дырэктар Канскага фестывалю, калі прадстаўляў фільм Тэнгіза Абуладзе «Дрэва жадання»: «Фільм грузінскага рэжысёра дапамог мне разабрацца ў праблемах маіх і маёй нацыі».\nІгар Аўдзееў: Корда на ўласным вопыце даказаў жыццяздольнасць сваёй фармулёўкі. Брытанскі кінематограф у 20-я гады ХХ стагоддзя быў таксама правінцыйнай з’явай. Англійскія фільмы глядзелі толькі жыхары туманнага Альбіёна. Корда паставіў амбіцыйную задачу стварэння еўрапейскага Галівуда, прадукцыі, якая б выйшла на сусветны рынак. І прапанаваў новы тып відовішча — гісторыка-біяграфічныя драмы.\nАнтаніна Карпілава: Зараз мы ў адзін голас гаворым, што паняцце «нацыянальны фільм» часта разумеецца вузка. І мае на ўвазе адлюстраванне гістарычнай тэматыкі, а не сучасных рэалій.\nІгар Аўдзееў: Калі Саюз кінематаграфістаў размяшчаўся ў Чырвоным касцёле, там адбылося выязное пасяджэнне СК СССР, прысвечанае нацыянальнаму пытанню ў беларускім кіно. Памятаю, Міхаіл Пташук адстойваў тэзіс: нацыянальны фільм атрымаецца, калі здымачная група будзе на 70 працэнтаў складацца з этнічных беларусаў. На што адзін з гасцей слушна зазначыў, што таленавіты яўрэй можа зрабіць нацыянальны фільм з яшчэ большым поспехам.\nАнтаніна Карпілава: «Нацыянальнае» кіно трэба адрозніваць ад «этнічнага», гэта не сінонімы. Нацыянальнае шырэй за этнічнае. Каб глыбей зразумець, што такое нацыянальнае кіно, патрэбна адказаць на пытанні, хто стварае нацыянальнае кіно — прадстаўнікі аднаго этнасу ці не, які народ можа назваць сябе нацыяй?\nЖывое ці нежывое?\nЛюдміла Саянкова: Магчыма, вы са мной не пагодзіцеся, але мой пункт гледжання такі: на сёння нацыянальнага кіно не існуе. Сітуацыя зменіцца са з’яўленнем інстытута прадзюсерства, але пакуль яго няма і ніхто пра яго не думае. Рэкламныя аддзелы на студыі не працуюць, як і менеджэрская служба. Няма ні прадзюсерства, ні прыватных кінастудый, а без іх не з’явіцца і канкурэнцыя. Сёння стужкі нашы неканкурэнтаздольныя, прынамсі за межамі Беларусі. На рэспубліканскіх фестывалях яны могуць спаборнічаць толькі між сабой.\nУсе мы кажам: «Харошае кіно, выдатнае кіно!» А рэцэпта няма, і канчатковы вынік немагчыма пралічыць. (Кудзіненку.) Учора паглядзела ў інтэрнэце ваш сайт, дзе вы адказваеце на пытанне, ці існуе сучаснае беларускае кіно. Ці ёсць сучаснае? Няма. І ці беларускае яно? І ці кіно яно наогул? (Агульны смех.) Я згадзілася з фармулёўкай. Так, сёння можна сказаць, што яго няма — і сучаснага, і беларускага, і кіно...\nАндрэй Кудзіненка: На мой погляд, «Беларусьфільм» не ў стане рабіць сучаснае кіно. Студыя знаходзіцца ў коме, гэта замкнёная структура, дзе няма ніякага руху і зацікаўленасці.\nЛюдміла Саянкова: На адзін з нацыянальных фестываляў кіно былі запрошаны і пракатчыкі. Яны стогнуць ад айчынных стужак: «Калі фільм з’яўляецца ў пракаце, гэта галаўны боль...» Трэба даваць справаздачу аб прададзеных залах, а глядач не ідзе, «загнаць» яго немагчыма. Нядаўна праходжу міма кінатэатра «Перамога», бачу афішу фільма «Дасціш фантасціш». Вызначэнне жанру — «кінаістэрыка». Пракатчыкі хапаюцца за галаву: «Вы што, разлічваеце на глядацкую цікавасць да гэтага фільма?!»\nІгар Аўдзееў: Арганізатары дыскусій, прысвечаных беларускаму кіно, крыўдзяцца: чаму не прыходзяць пракатчыкі? А ім надакучыла паўтараць: добрая рэклама кепскага прадукту кампраметуе брэнд. І студыя скампраметавана тым, што выдатныя рэкламныя кампаніі ладзіліся сумніўнаму прадукту. Глядач падманваецца ў чаканнях, якімі б прыпіскамі і маладзёжным слэнгам яго ні заваблівалі.\nЛюдміла Саянкова: І супрацьлеглы прыклад. Нядаўна ў кінатэатры «Перамога» ішла праграма еўрапейскага кіно. І збірала поўныя залы.\nАнтаніна Карпілава: На маю думку, беларускі кінематограф усё-такі існуе. Але ёсць кінематограф, і ёсць кінамастацтва. Найбольшыя складанасці датычаць мастацтва, бо яно вельмі рэдка сустракаецца ў нашым сучасным кіно. Што да суадносін камерцыйнага і мастацкага, то яны рэдка супадаюць. Нам з Людмілай Перагудавай часта даводзіцца чуць на мастацкіх радах студыі «Беларусьфільм» вызначэнне «прадукт». Не фільм, а менавіта «прадукт». У нашай гутарцы таксама ўжываецца гэта слова. І невыпадкова. Ніхто не сказаў «твор». Кінапрадуктам называюць амаль усе беларускія стужкі, якія адрасаваны масаваму гледачу. Гэта так званае «мыла». Часцей за ўсё такім прадуктам з’яўляюцца тэлестужкі.\nВячаслаў Нікіфараў: Упэўнены — беларускі кінематограф быў, ёсць і будзе. Але многія традыцыі, на жаль, страчаны. Дзіўна, што пачаткам гістарычнай тэмы ў нашым кіно некаторыя лічаць «Анастасію Слуцкую». Атрымліваецца, не было ні фільма «Я, Францыск Скарына», ні «Дзікага палявання караля Стаха».\nІгар Аўдзееў: «Анастасія» ўвойдзе ў гісторыю беларускага кіно як спроба вяртання да нацыянальнай тэмы. Пасля таго, як яна была забыта на доўгі час. З «Каласамі…» таксама можа атрымацца складаная сітуацыя, калі ўсё будзе рабіцца недаравальна хутка (асабліва на ўзроўні сцэнарыя).\n«Канцэпцыя...» і вакол яе\nАнтон Сідарэнка: Прапаную даць вызначэнне: што такое нацыянальнае кіно?\nЛюдміла Саянкова: У дзяржаўнай «Канцэпцыі развіцця беларускай кінематаграфіі на 2009 — 2014 гг.» дакладна сказана, што такое нацыянальнае кіно...\nАла Бабкова: Удакладню, яна распрацавана ў канцы 2008-га.\nІгар Аўдзееў: Тлумачальны слоўнік падказвае: нацыянальны фільм павінен быць звернуты да гісторыі і адлюстроўваць менталітэт канкрэтнага народа. Інакш кажучы, ён павінен прэзентаваць — адкрываць свету Беларусь праз зварот да «болевых кропак» яе мінулага, яркіх і найбольш характэрных эпізодаў і герояў.\nЛюдміла Саянкова: Калі абмяркоўвалася «Канцэпцыя…», я задавала пытанне: чаму ў паняцце «нацыянальны фільм» не закладзены мастацкі складнік? Фільм павінен адпавядаць пэўным эстэтычным параметрам і ўяўляць этычную, маральную, гістарычную каштоўнасць. Калі ўсё сыдзецца, можна разважаць пра нацыянальную карціну. У бліжэйшы час плануецца зняць «Каласы пад сярпом тваім». Выдатна, што звярнуліся да нацыянальнай класікі, да Караткевіча. Але калі стужка ў мастацкім плане будзе нецікавай, калі глядач не адрэагуе, ці зможам мы сцвярджаць, што фільм нацыянальны?\nЛюдміла Перагудава: У нас на вачах Нацыянальны фестываль беларускіх фільмаў у Брэсце (а задумваўся ён у 1997-м як падтрымка айчыннага кіно) ператварыўся ў рэспубліканскі. Незаўважна з рэгламенту фестывалю знік гран-пры «За лепшае ўвасабленне нацыянальнай тэмы». Напэўна, таму, што не атрымоўваецца ў канкрэтыцы ўвасобіць гэтую тэму на экране. І цяпер уручаецца прыз «За лепшы фільм». Гэта горкая, але праўда...\nАнтаніна Карпілава: Самае складанае — адлюстраваць менталітэт народа, характэрныя рысы яго мыслення. Увогуле казаць пра нацыянальнае кіно можна толькі ў дачыненні да кіно аўтарскага. Камерцыйнае не мае нацыянальнасці.\nВячаслаў Нікіфараў: Калі б у нашым пракаце пераважала беларуская прадукцыя і дэманстравалася 70 працэнтаў стужак, зробленых уласнымі студыямі, было б выдатна! Але рэпертуар кінатэатраў «забіты» прадукцыяй іншых краін, а мы абмяркоўваем пытанні нацыянальнага. Смешна! Каб зрабіць нацыянальны фільм, трэба мець сталую кінематаграфію.\nЛюдміла Саянкова: Нацыянальны — не значыць касцюмны...\nВячаслаў Нікіфараў: Так, і не абавязкова гістарычны. Павінна быць тое, што гадуе, узрошчвае нацыянальную кінакультуру. Няўжо вы не разумееце: усё, што адсюль выходзіць, і ёсць нацыянальнае?\nАнтаніна Карпілава: Здаецца, мы блытаем тэрміны «этнічнае» і «нацыянальнае». Этнічнае — надзвычай глыбінныя рэчы. Ментальнасць складана перадаць на кінаэкране. А беларускае — усё, што тут здымаецца.\nІгар Аўдзееў: «Нацыянальны праект» — той, што адлюстроўвае жыццё канкрэтнага народа. І сучаснасць — у тым ліку. Калі б у нас з’явілася стужка «Дзіця», накшталт бельгійскай (2005, «Залатая пальмавая галіна» ў Канах), з ёй можна было б выйсці на пэўны ўзровень. Наша праблема — у ступені той праўды, якую мы выносім на экран. Хіба па пастановачных магчымасцях «Дзіця» не магло быць знята нашай кінастудыяй? Чаму бельгійцы намацалі актуальную тэму і вынеслі на экран? Наўрад ці фільм меў вялікія касавыя зборы ў Бельгіі, але перамога ў Канах забяспечыла стужцы сусветны тэлепракат. Так вырашыліся камерцыйныя пытанні. Ці ёсць у нас фільм на сучасную тэму з такой ступенню адкрытасці?\nВозьмем матэрыял вайны. Наша магістральная тэма, якая за апошнія гады амаль цалкам скампраметаваная. Хоць выйсце з сітуацыі добра вядомае. Успамінаю прэм’еру «Глыбокай плыні». Галоўнае на прэм’еры адбылося яшчэ да паказу карціны. У якасці пралога прысутным дэманстравалі стужку Анатоля Алая «Чырвоны д’ябал», якая адкрыла невядомую старонку вайны, надзвычай яркую ваенную біяграфію і самабытную асобу героя-лётчыка. Вось умовы, пры якіх толькі і варта брацца за ваенную тэму. Дзіўна, што айчынныя прадзюсеры не ўбачылі тут багаты матэрыял для асобнага серыялу!\nЯк трапіць на «Оскар»?\nВячаслаў Нікіфараў: Усю мастацкую сферу на кінастудыі павінен вызначаць галоўны рэдактар або мастацкі кіраўнік. І апошняе слова — за ім! Адміністратары адказваюць за тэхнічную ўзброенасць, алгарытм вытворчасці. Сістэма кінавытворчасці ў нас разладжана. Кіраўніцтву студыі здаецца: працуе Колбышаў, здымае Кудзіненка — выдатна! Але ў будучыні гэтых рэжысёраў у Беларусі можа і не быць. Кудзіненка — чалавек таленавіты і праз нейкі час можа апынуцца ў Галівудзе або ў горшым выпадку ў Расіі. Чаму «Беларусьфільм» апошнія 20 гадоў так пагардліва ставіўся да такіх рэжысёраў, як Рыбараў, Дабралюбаў, як ваш пакорны слуга?.. Усё так добра ў айчынным кінематографе?\nІгар Сігаў: Вярнуўшыся з Лос-Анжэлеса, з цырымоніі ўручэння «Оскара», я не быў абыдзены ўвагай журналістаў. Часта пыталіся: «Вы не збіраецеся з’язджаць?»\nЛюдміла Саянкова: І што адказалі?\nІгар Сігаў: Не збіраюся. У гэтым сэнсе я — патрыёт. Але гэта працяг тэмы, якую распачаў Вячаслаў Аляксандравіч. Таленавітыя людзі ёсць, але іх падтрымліваюць далёка не заўсёды. І ў выніку яны сыходзяць...\nУ мяне пытаюцца: у чым розніца паміж працай ірландскага рэжысёра і нашых пастаноўшчыкаў? Розніцы няма. Фільм «Дзверы» быў для Хуаніты Уілсан дэбютам. Яна захацела зрабіць стужку, прысвечаную чарнобыльскай тэме. Студыя, якая курыравала праект, забяспечвала рэжысёра ўсім неабходным. Фільм знялі ў 2006-м, з таго часу ён паказваўся на пяці фестывалях. Займаў прызавыя месцы, быў заўважаны і таму намінаваўся на «Оскар». Хоць наўрад ці варта сцвярджаць, што гэта шэдэўр. Тэма прагучала ў патрэбны час і ў патрэбным месцы. І спрацавала!\nЛюдміла Саянкова: Якія ганарары на гэтай карціне?\nІгар Сігаў: Перш чым заключаць дамову, у мяне спыталі: ці змагу працаваць 12 гадзін у суткі? Паколькі як артыст тэатра ўвесь час працую столькі, адказаў: «Не праблема!» Спыталі, ці павінны плаціць штосьці звыш ужо дамоўленага. Увогуле атрымаў крыху больш, чым мой ганарар у Беларусі. Але па задавальненні, па наладжанасці працы — ніякага параўнання. Мы здымаем гэтак жа, але праз неарганізаванасць службаў, якія вакол здымак, і працэс, і вынік іншыя...\nВячаслаў Нікіфараў: Уяўленні шырокай публікі пра кінематограф і яго людзей часта далёкія ад рэальнасці. (Крытыкам.) І ў гэтым адлюстроўваецца надзвычай сціплы плён вашай асветніцкай дзейнасці. З сябе таксама віны не здымаю. Але глядач забыўся, што такое сапраўдны беларускі фільм.\nЛюдміла Саянкова: Гэта наша агульная віна...\nІгар Сігаў: 70 гадоў нам паказвалі кіно, і мы прызвычаіліся да таго, якім яно павінна быць. У галівудскім фільме дабро заўжды перамагае зло. У нас жа ўсё наадварот — выйсця няма! Фінал, як правіла, — трагедыя або знак пытання...\nРыфы, перашкоды, камяні\nВячаслаў Нікіфараў: Назіраючы, як Кудзіненка робіць надзвычай цікавыя стужкі, думаю: «Божа, хтосьці ж адгукнуўся на патрэбу мець арыгінальны нацыянальны фільм?!» Ведаю, колькі цяжкасцей на яго шляху, колькі перашкод, звязаных менавіта з вытворчасцю... З такой арганізацыяй вытворчасці, як у нас, надалей справа ісці не можа. Калі на пэўны фільм выдзяляюцца сродкі, а студыя бярэ з іх 40 працэнтаў на свае выдаткі. Атрымоўваецца: ніводнага метра плёнкі не адзнята, а ўжо пачалі дзяліць — зарплаты, прэміяльныя... І гэта — тупік! Механізм існавання недзяржаўных студый ніколі не дазволіць размяркоўваць сродкі такім чынам.\nНаталля Сцяжко: Хацелася б, каб Андрэй Кудзіненка расказаў, як ён працуе над фільмам. Калі паказваўся рабочы матэрыял «Масакры», зала была поўная...\nЛюдміла Саянкова: А вы будзеце і далей здымаць на «Беларусьфільме»?\nАндрэй Кудзіненка: Пакуль што. Хоць у Расіі працаваць прасцей і лягчэй. Тут лішні крок ступіць цяжка. Студыя атрымлівае датацыю, істотнае падсілкаванне ад дзяржавы. Ствараецца ўражанне, што няма патрэбы рабіць якасны прадукт і прадаваць яго. Сродкаў на рэкламу няма. Кінапракат купляе копіі, напрыклад, 7 штук, і з кожнай мае прыбытак толькі 4 мільёны беларускіх рублёў. На рэкламу ідзе толькі 2 працэнты ад кошту карціны. Доўга даказваў, што рэкламны ролік павінен рабіцца ў тэхналогіі «Dolbi».\nЛюдміла Саянкова: А чаму кажуць пра тэхнічную ўзброенасць студыі?\nАндрэй Кудзіненка: Тэхніка яшчэ да канца не настроена і не адрэгулявана. Не хапае спецыялістаў, якія б займаліся тэхналогіямі і атрымлівалі нармальныя грошы. Бо няма стымулу і інтарэсу. Ніхто не клапоціцца пра фестывалі. Баюся, пройдзе 10 гадоў — і нічога не зменіцца. На «Беларусьфільме» многія рэчы дыктуе планавы аддзел. На кожнае рашэнне трэба сабраць па 12 подпісаў. Гэта пекла! Даводзіцца траціць уласныя нервы, сродкі, час. Ужо два гады выдаткоўваю на карціну суму большую, чым мая зарплата. Ці паўтараць такі эксперымент, трэба падумаць... І ёсць сумненні, наколькі годным акажацца вынік працы над фільмам «Масакра». Мая мэта — сур’ёзны пракат, а ён па вялікім рахунку нікому не патрэбны. Для пракату неабходны рэклама, «расцяжкі», бігборды…\nТаццяна Мушынская: Колькі грошай трэба патраціць на рэкламу, каб глядач пайшоў?\nЛюдміла Саянкова: Столькі ж, колькі на вытворчасць...\nАндрэй Кудзіненка: На стужцы «Розыгрыш», якую я рабіў у Расіі, кошт рэкламы склаў мільён долараў. Сам фільм каштаваў менш. У пракаце ён зарабіў два з паловай мільёны. 700 тысяч адразу заплацілі за дыскі, столькі ж — Першы канал за пакупку.\nПра канкурэнцыю і незалежныя студыі\nІгар Сігаў: Мы разумеем, якім павінна быць кіно, і ведаем, што для таго трэба. Не хапае аднаго: каб усе працавалі на рэжысёра і агульны вынік. Не заяўлялі: «У нас так не пойдзе! Мы даць не можам!» Вы дайце ўсё, што трэба. А калі не атрымалася, з рэжысёра можна і спытаць: «Мы табе далі ўсё! Ты пераконваў, што здымеш кіно...»\nЛюдміла Саянкова: І Прэзідэнт лічыць: «Мы далі вам усё!»\nВячаслаў Нікіфараў: Дваццаць гадоў таму многія з нас, сяброў Саюза кінематаграфістаў, дзень і ноч думалі: як выжыць і захаваць беларускае кіно? Як зберагчы сродкі вытворчасці — адпаведна, і значную частку тэхнічных работнікаў «Беларусьфільма», якіх нідзе не рыхтуюць? Тым не менш, студыя ацалела, дзяржаўная датацыя ўмацавала і выратавала айчынны кінематограф. Шкада, цяпер няма ні свабодных студый, ні прадзюсерства. А тагачасныя прадзюсеры, у якіх былі амбіцыі сапраўднага, аўтарскага кіно, імкнуліся спалучыць яго з камерцыйнымі інтарэсамі. Цяпер калі прыходзяць людзі з боку, дык з матывацыяй чыста камерцыйнай.\nАндрэй Кудзіненка: У Польшчы, Фінляндыі існуюць конкурсы праектаў. Калі прадзюсер і рэжысёр займаюцца фільмам, адразу думаюць, дзе і як яны яго будуць паказваць. Ён для шырокага пракату ці фестывалю?\nВячаслаў Нікіфараў: Бяда не ў тым, што ўдалых фільмаў у нас значна менш, чым няўдалых. Узровень няўдач надзвычай нізкі! Яшчэ доўга колькасць слабых фільмаў, на жаль, будзе дамінаваць. Агульны ўзровень стужак штурхае да думкі: мы кепска ўсведамляем, што такое высокамастацкі фільм. Некалі кінематограф быў разгалінаванай структурай, і шкада, што цяпер гэта не так. Бо галіна складаецца не толькі з вытворчасці, але і з пракату. Няма адзінай сістэмы планавання. Калі б яна існавала, нарадзілася б канцэпцыя малабюджэтнага фільма. Давайце навучымся рабіць выдатныя фільмы невялікімі сродкамі! Яны танныя па вытворчасці і карыстаюцца попытам. Вялікая раскоша — займацца толькі камерцыйным кіно або сапраўдным, аўтарскім. У нашай сітуацыі трэба займацца ўсім, як ні парадаксальна.\nАла Бабкова: У 1989-м, калі старшынёй Саюза кінематаграфістаў з’яўляўся Вячаслаў Нікіфараў, была арганізавана інтэлектуальная гульня з удзелам беларускіх сацыёлагаў, эканамістаў, гісторыкаў, дзеячаў мастацтваў. Праводзіў яе расійскі культуролаг Пётр Шчадравіцкі. Вынікам сталася ідэя руху беларускага кінамастацтва ў сусветнае рэчышча. Гэта азначала капрадукцыю, развіццё прадзюсерскага кіно, засвойванне вытворчага вопыту Еўропы (у СССР яго не было). Але беларуская кінакультура амаль нікуды не зрушылася. Чаму? Канкурэнтнае асяроддзе мусіць само вызначыць, што пачым. Дзяржава павінна падтрымліваць кінамастацтва, без гэтага яно знікне. Падтрымліваць, але не мець на ўтрыманні.\nНаталля Сцяжко: Што датычыць прыватных студый... Калі ёсць амбіцыі ствараць іх, дык я дзвюма рукамі «за». «Беларусь-\nфільм» зацікаўлены, каб з’яўлялася новая кінапрадукцыя...\nАнтаніна Карпілава: Канкурэнцыя можа існаваць і ў сучасных умовах. Гэта прэрагатыва не толькі недзяржаўных, незалежных студый. «Белвідэацэнтр» стварае ўласную відэапрадукцыю ў дакументальным і навукова-папулярным кіно. А цяпер гаворка ідзе і пра маштабныя мастацкія кінапраекты, прысвечаныя беларускай гісторыі. Напрыклад, сцэнарый «Усяслава Чарадзея». «Беларусьфільм» мае магчымасць атрымаць канкурэнтаў у галіне і дакументальнага, і ігравога кіно.\nАла Бабкова: Прадоўжу думку наконт прыватных студый. «Канцэпцыя развіцця кінематаграфіі Рэспублікі Беларусь» якраз скіравана на тое, каб запрацавала прадзюсерская мадэль. Але выкананне Канцэпцыі ідзе марудна…\nХто забяспечыў Гран-пры?\nАла Бабкова: Часам чую размовы, што прадзюсерства — суцэльны падман, што няма ў прадзюсераў дзяржаўных інтарэсаў. Магу спаслацца на досвед Расіі. Сяргей Сяльянаў, Уладзімір Досталь, Міра Тадароўская і Валерый Тадароўскі, Фёдар Бандарчук, Мікіта Міхалкоў, Ігар Талстуноў — хіба не паважаныя прадзюсеры?\nСціплы беларускі кінавопыт прадзюсерства ў 1989 — 1995 гадах сведчыць: яно мае вялікі энергетычны патэнцыял. Самы значны праект 1990-х, стужку «Кааператыў “Палітбюро”, або Будзе доўгім развітанне», Міхаіл Пташук зрабіў у сваёй незалежнай студыі «НС». Фільм узнагароджаны першымі прызамі ў шэрагу краін Еўропы. Студыя Нікіфарава «Кадр-2» паставіла ў партнёрстве з «Беларусьфільмам» стужку «Душа мая Марыя».\nДа гэтага часу ў нас ёсць два галоўныя прызы Маскоўскага міжнароднага кінафестываля: за «Ідзі і глядзі» Элема Клімава і Алеся Адамовіча (1985, «Масфільм» і «Беларусьфільм») і за фільм «Я — Іван, ты — Абрам», зроблены ў капрадукцыі незалежнай кінакампаніяй ВІТТ і французскай кампаніяй «Ашэт Прэм’ер» (1993, рэжысёр Іаланда Зоберман).\nВячаслаў Нікіфараў: Словы «незалежная» або «недзяржаўная студыя» палохаюць чыноўнікоў. У Польшчы існуе 60-70 свабодных незалежных студый. Недзяржаўныя студыі — крыніцы ідэй. Той, хто не можа не спяваць, дудачку знойдзе заўсёды. Магчыма, варта паўтарыць мінулы вопыт: тады ў межах дзяржаўнай існавалі студыі Турава, Дабралюбава, Нікіфарава, Рыбарава. З такіх устаноў маглі б вырасці не толькі фільмы, але і генерацыя прадзюсераў. Ва ўсёй Усходняй і Цэнтральнай Еўропе мы адзіная краіна, дзе няма нават маленькай групы прадзюсераў.\nЛюдміла Саянкова: Праблема айчыннага кіно — найперш пытанне мастацкай якасці. Дастаткова часта ў нас ствараецца прадукт, які не мае да кіно ніякага дачынення. Чаму? Страчана культура візуальнага кадра. Раней вялікая ўвага надавалася мастацкаму, пластычнаму складніку кінематографа. Такая культура знікла поўнасцю, многія рэжысёры ёю не валодаюць... Мы не заўважылі: глядацкая культура змянілася, вырасла. У асяроддзі масавага гледача з’явіліся адукаваныя людзі, яны хочуць бачыць годнае відовішча. Мы кажам: на камерцыйныя стужкі ў нас няма вялікіх грошай, няма прадзюсераў, няма вытворчай магутнасці. Але затое ёсць таленавітыя людзі. Значыць, трэба даць ім магчымасць натуральна развівацца і здымаць малабюджэтнае кіно...\nВячаслаў Нікіфараў: Механізм, які прэтэндуе на манапольнае вырашэнне задач беларускага кіно, шмат у чым не працуе. Трэба развітвацца з думкай, што айчыннае кіно — гэта толькі «Беларусьфільм». Студыя — частка кінематографа. Акрамя студыі, гэта і пракат, і кінатэатр, і Бюро прапаганды, якое раней існавала. Кінематограф — складаны камерцыйны праект. Нават у аўтарскім кіно фінансавы складнік мае велізарную ролю. У дадатак уся студыя павінна працаваць на рэжысёра. А ў нас тры чвэрці яго намаганняў ідуць на тое, каб быць паравозам. І адольваць бюракратычныя перашкоды...\n«Масакра». Рэжысёр Андрэй Кудзіненка.\nУ другой палове ХХ стагоддзя на прэстыжных кінафестывалях свету беларускія мастацкія фільмы атрымалі шэраг прызоў, якімі можна ганарыцца.\n1960 год — стужка Льва Голуба «Дзяўчынка шукае бацьку»: спецыяльная прэмія пяцігадовай Ганне Камянковай за лепшае выкананне дзіцячай ролі на ІІ МКФ у Мар-дэль-Плата (Аргенціна); другая прэмія фільму, дыплом і прыз «Залатая пласціна» мастаку Юрыю Булычову на ІІ МКФ фільмаў аб сям’і ў Вічэнцы (Італія).\n1970 год — фільм Ігара Дабралюбава «Іван Макаравіч» атрымаў Гран-пры «Срэбная Мінерва» — «за высокае выканаўчае майстэрства і выдатнае тэхнічнае вырашэнне фільма, якое надало яму асаблівую выразнасць» на ХХІІ МКФ дзіцячых фільмаў у Венецыі (Італія).\nУ 1980-я гады самы вялікі «ўраджай» прызоў на МКФ, дзе дэманстраваліся фільмы жанру хорар (трылеры), назбірала прытча з містычнай фабулай «Дзікае паляванне караля Стаха» рэжысёра Валерыя Рубінчыка па матывах аднайменнай аповесці Уладзіміра Караткевіча (знята ў 1979 годзе): Гран-пры на МКФ у Католіка (Італія), Бруселі (Бельгія); спецыяльныя прызы ў Парыжы (Францыя), Манрэалі (Канада); дыпломы ў Трыесце (Італія) і Лос-Анжэлесе (ЗША).\nТрыумфальна прайшоў па фестывалях свету фільм «Ідзі і глядзі», створаны Элемам Клімавым разам з пісьменнікам Алесем Адамовічам (1985): Залаты прыз і прыз міжнароднай асацыяцыі прэсы на ХІV Маскоўскім МКФ; першы прыз «Залатая пласціна» на ХХV МКФ у Авеліна (Італія); галоўная прэмія ў Троі (Партугалія). У 1990-я гады прызавым фаварытам стала востранадзённая стужка Міхаіла Пташука па сцэнарыі Яўгена Грыгор’ева і Рыты Белякоўскай «Кааператыў “Палітбюро”, або Будзе доўгім развітанне» (1992): Гран-пры МКФ у Стакгольме (Швецыя), Ціраспалі (Прыднястроўе), Карлавых Варах (Чэхія), «Срэбны прыз» у Лагаве (Польшча).\n1995 год — у сувязі са 100-годдзем сусветнага кіно ЮНЕСКА праз Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь звярнулася з просьбай вызначыць лепшы беларускі фільм. Пасля гарачага абмеркавання Саюз кінематаграфістаў Беларусі назваў стужку Віктара Турава «Праз могілкі», створаную ў 1965-м. Яна ўвайшла ў спіс ста лепшых стужак усіх краін і народаў. Лепшым фільмам за ўсю гісторыю беларускага кіно кінакрытыкі назвалі і карціну Віктара Турава «Я родам з дзяцінства», зробленую ў 1966 годзе.\nУ новым тысячагоддзі ў далёкім замежжы заўважана кіналегенда «Анастасія Слуцкая» (2003), якую паставіў Юрый Ялхоў па сцэнарыі Анатоля Дзялендзіка: плацінавы прыз у катэгорыі «прыгодніцкі фільм»\nі залаты прыз за касцюмы на ХХХVІІ МКФ\nу Х’юстане (ЗША), «Залаты певень і сто кветак» у Ханчжоу (Кітай), шэраг прызоў\nі дыпломаў у Расіі і Украіне.\n«Анастасія Слуцкая». Рэжысёр Юрый Ялхоў.\nЦікава зірнуць на мастацкія стужкі, выпушчаныя «Беларусьфільмам» у апошнія гады, з пункту гледжання тых рэзанансу і розгаласу, якія яны мелі на міжнародных фестывалях і кінафорумах.\nТак, стужка «На спіне ў чорнага ката» (2008, рэжысёр Іван Паўлаў) атрымала ў тым жа годзе бронзавую ўзнагароду на XV Мінскім міжнародным кінафестывалі «Лістапад». На XI Адкрытым кінафоруме «Залаты брыг-2008» (Кіеў — Адэса, Украіна) фільм быў адзначаны дыпломам журы «За захаванне нацыянальных традыцый на кінаэкране», а Уладзімір Кандрусевіч — дыпломам журы «Лепшая музыка да фільма».\nСяргей Сычоў, рэжысёр стужкі «Пакуль мы жывыя» (2008), атрымаў дыплом «За лепшы тэлевізійны фільм» на ХІ Бярдзянскім міжнародным кінафестывалі (Украіна).\nРасціслаў Янкоўскі на XV Мінскім міжнародным кінафестывалі «Лістапад-2008» быў прызнаны лепшым выканаўцам мужчынскай ролі («У чэрвені 41-га», 2008, рэжысёр-пастаноўшчык Аляксандр Франскевіч-Лае). На тым жа фестывалі прызам «За лепшую жаночую ролю» ганаравалі Марыю Возба («Рыфмуецца з каханнем», 2007, рэжысёр Аляксандр Ефрэмаў).\nСтужка «Чаклун і Румба» (2007, рэжысёр Андрэй Голубеў) была заўважана ў Цвяры (Расія) на Міжнародным фестывалі акцёраў кіно «Сузор’е-2008»: тут дыплом «Лепшая галоўная жаночая роля» атрымала Вольга Рэптух. Рэжысёр быў ганараваны прызам «За лепшы дэбют» на І Міжнародным фестывалі патрыятычнага кіно «На Волжскай мяжы» ў Чэбаксарах (Расія) і дыпломам «За арыгінальнасць фільма і захапляльнасць» на XVI Міжнародным дзіцячым кінафестывалі «Артэк-2008» (Украіна).\nМелі поспех на фестывалях і работы дзвюх беларускіх жанчын-рэжысёраў. Марыя Мажар адзначана ганаровым дыпломам журы за фільм «Ворагі» (2007) на Міжнародным фестывалі патрыятычнага кіно «На Волжскай мяжы» ў Чэбаксарах. Ала Крыніцына, рэжысёр стужкі «Радзіма або смерць» (2007), атрымала дыплом «За самы мудры фільм» на XVI Міжнародным дзіцячым кінафестывалі «Артэк» у Гурзуфе (Украіна), а Уладзіслаў Уюжанін ганараваны дыпломам у намінацыі «Лепшы хлопчык-акцёр».\nУ мінулым годзе найбольшую колькасць прызоў і дыпломаў сабраў мастацкі фільм «Кадэт» (рэжысёр Віталь Дудзін). На XVIII Міжнародным кінафоруме «Залаты Віцязь» (Ліпецк, Расія) стужка атрымала «Бронзавага Віцязя», Спецыяльны прыз і дыплом Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі «За маральныя ідэалы ў мастацтве». Дыпломы «За яркі дэбют у кіно» займелі маладыя акцёры Паліна Сыркіна, Руслан Чарнецкі і Андрэй Сенькін. На\nІ Кіеўскім міжнародным кінафестывалі «Кадэт» атрымаў дыплом у намінацыі «За лепшы акцёрскі ансамбль». У Цвяры (Расія) на ХVII Міжнародным фестывалі акцёраў кіно «Сузор’е» Паліну Сыркіну ўзнагародзілі дыпломам грамадскага журы «За лепшы дэбют».\nМастацкі фільм «Снайпер. Зброя адплаты» (рэжысёр Аляксандр Ефрэмаў) атрымаў «Бронзу “Лiстапада”» на апошнім, XVI Мінскім міжнародным кінафестывалі, а таксама Спецыяльны прыз Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі «За вернасць маральным ідэалам у кінамастацтве» і Спецыяльны прыз Савета Федэрацыі падчас правядзення X Міжнароднага кінатэлефоруму «Разам» (Ялта, Украіна).\nСярод фільмаў, адрасаваных дзіцячай аўдыторыі, відавочным поспехам карыстаўся мастацкі фільм «Навагоднія прыгоды ў ліпені» (рэжысёры Алена Турава і Іван Паўлаў). На XVI Мінскім міжнародным кінафэсце «Лістапад» ён атрымаў дыплом «За ўдалае спалучэнне тэхнікі рэальнага кіно, анімацыі і камп’ютэрнай тэхнікі». На XVIII Міжнародным кінафоруме «Залаты Віцязь» (Ліпецк, Расія) — дыплом «За арыгінальнасць ідэі фільма».\nА на сочынскім «Кінатаўрыку», IX Міжнародным дзіцячым фестывалі мастацтваў, дыпломамі «За лепшы акцёрскі дуэт» былі адзначаны Маша Забара і Васіль Кубекін.\nДва прызы займеў летась фільм «Інсайт» рэжысёра Рэнаты Грыцковай. На ХII Бярдзянскім міжнародным кінафестывалі прыз «Залатая Брыганціна» — «За лепшую жаночую ролю другога плана» атрымала актрыса Вольга Іванова. Выканаўчы камітэт СНД на XVI Мінскім «Лістападзе» ўручыў стваральнікам «Інсайту» прыз «Кіно без межаў».


Калі ж у час абрадавай вячэры зазвініць шыба, значыць, душы продкаў прыйшлі і нябачна прысутнічаюць на абрадзе. Праз вокны, лічылася, могуць пранікнуць у хату ведзьмакі і вядзьмаркі, таму, каб абараніцца ад іх, шыбы часам абкладавалі крапівой, за якой прызнавалі засцерагальныя ўласцівасці. Нерэгламентаванасць сувязі знешняга свету і ўнутраннай прасторы хаты праз акно відаць і ў калядным абрадзе падслухоўвання пад вокнамі, і ў спяванні свавольных шчадровак пад вокнамі хаты. Характэрна, што свавольнасць песенек шчадроўшчыкаў заўважна зніжаецца, калі яны ўваходзяць у дзверы, а тут іх спяванне набывае афарбоўку слаўлення гаспадароў. Такім чынам, хата ў старажытных уяўленнях беларусаў выступала як невялічкая абжытая частка агромістага неабжытага сусвету і адначасна як паменшаная мадэль сусвету. 2.3. ХАТА Ў ВУСНАЙ НАРОДНАЙ ТВОРЧАЦІ. Жыллё і ўсё, што акружала беларускага селяніна ў яго хаце, паслужыла аб’ектамі вуснай народнай творчасці – гэта прыказкі, прымаўкі і загадкі. Прыказкі, што датычаць хатняга быту, пры многіх супольных рысах з творчасцю іншых народаў адзначаны і рысамі нацыянальнай своеасаблівасці культуры.\nЗагадка Эдгара По. Тейлор Эндрю\nШкольный учитель Томас Шилд волею судеб оказывается вовлеченным в непростую жизнь семьи своего воспитанника Чарльза Франта, который


28 ліпень 2013, 09:20\nТак, газэта «Наша Ніва» са спасылкай на свае крыніцы ў каталіцкіх колах паведамляе, што сьвятар ужо амаль месяц знаходзіцца ў турме КДБ, а перамовы з уладамі ў гэтай справе вядзе апостальскі нунцый Ватыкана ў Беларусі арцыбіскуп Клаўдыё Гуджэроці.\nТаксама аб затрыманьні ксяндза паведамілі і некаторыя журналісты ў сацсетках.\n26 ліпеня Аляксандар Лукашэнка на будаўніцтве мінскага аквапарку паведаміў журналістам, што супрацоўнік беларускіх спэцслужбаў затрыманы за працу на замежныя дзяржавы. «Мы нядаўна затрымалі аднаго з здраднікаў, які ў спэцслужбах служыў і які быў праз прадстаўнікоў каталіцкай царквы зьвязаны з замежнымі дзяржавамі, і ня толькі здаваў інфармацыю, але з-за яго дзейнасьці пацярпелі людзі, якія працуюць за мяжой», – заявіў кіраўнік Беларусі.\nКсёндз Лазар раней служыў у Мар'інай Горцы і Рудзенску (Пухавіцкі раён Менскай вобласьці), а ў красавіку быў прызначаны адміністратарам з правамі пробашча парафіі Спасланьня Духа Сьвятога ў Барысаве (Менская вобласьць). Ён грамадзянін Беларусі, вучыўся ў Гарадзенскай сэмінарыі, а затым у Польшчы.


Чэская кухня — Вікіпэдыя\nЧэ́ская ку́хня — нацыянальныя культурныя традыцыі Чэхіі. Яна вельмі выразна абмежаваная тэрыторыяй Чэхіі. Блізкая да нямецкай (у прыватнасьці баварскай) і аўстрыйскай кухняў, а вось у параўнаньні зь італьянскай не настолькі здаровая і досыць цяжкая для засвойваньня. Кухня Чэхіі мае багатую разнастайнасьць палявых культур, садавіны, гародніны, ягадаў, рыбы і дзічыны.\n2 Асноўныя стравы\nПоліўкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]\nЗначнай часткай чэскай кухні і харчаваньня ёсьць суп. Найчасьцей яго вараць з розным начыньнем, зяленівам і расьліннымі спэцыямі. Часта супы запраўляюць бабовымі з доляй мяса, вяндлін альбо вантробаў, якія падаюць і як самастойную страву са здобай. Традыцыйныя поліўкі: бульбяная, часнычная, гуляшная, флякавая, фасолевая, капусная з кілбасою, ялавічная з кнэдлікамі і локшынай, кулайда(cs).\nАсноўныя стравы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]\nСярод галоўных страваў пераважаюць мясныя, галоўным чынам сьвініна, ялавічына і мяса птушкі(en). Папулярныя таксама і стравы з фаршу, прэснаводнай рыбы, труса і дзічыны.\nТрадыцыйныя стравы: сьвіны шніцэль, печаная сьвініна, розныя гуляшы, смажаны карп, мясны рулет.\nПаляндвічны соўс зь вяршкамі\nНезаменную ролю ў чэскай гастраноміі адыгрываюць соўсы, часта вельмі тлустыя і пажыўныя з ужываньнем вяршкоў. Традыцыйныя соўсы: кропавы, грыбны, таматны, сьмятанны, паляндвічны(cs) зь перцам.\nУ якасьці гарніру да мяса ў чэскай кухні ўжываюць адвараную капусту і шпінат, сучасныя гарніры (макароны, бульба, рыс) і спэцыфічныя чэскія кнэдлікі, якія гатуюць з мукі з даданьнем крышанага хлебу альбо з варанай бульбы, мукі і манкі.\nУ рэстарацыях найулюбёнейшай стравай ёсьць «смажак» (смажаны сыр), за ім утапенцы і сыр гермелін.\nУ сэзон у чэскай кухні прысутнічаюць і агароднінныя стравы (смажаная карфіёль, леча зь яйкамі), вялікую традыцыю маюць стравы зь лясных ці вырашчаных грыбоў, а таксама слодычы, садавіна і печыва.\nЗ садавіны, акрамя звычайных відаў, вырошчваюць таксама абрыкосы і пэрсікі.\nПіва «Pilsner Urquell»\nЧэскае піва мае лагодны смак і выдатна пасуе да чэскіх страваў. Таксама ў Чэхіі расьце вінаград, пераважна на Маравіі.\nЧэская кухня — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў\nТрадыцыйная чэская кухня (чэс.)\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Чэская_кухня&oldid=2190473»\nГэтая старонка апошні раз рэдагавалася 24 студзеня 2021 году ў 03:27.