21/4/1944: Η μάχη στην Καισαριανή.\nΤο γεγονός μας περιγράφει ο Ορέστης Μακρής (Γιάννης), ο οποίος το έζησε πολεμώντας ο ίδιος, μέσα από ένα απόσπασμα του βιβλίου του «Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας» Έκδοση Σύγχρονη Εποχή (μπορείτε να το προμηθευτείτε εδώ) :\n20.4.44. Πέμπτη βράδυ. Ο καπετάνιος του συντάγματος Λάμπρος φέρνει την πληροφορία, ότι τα ξημερώματα της επόμενης θα εξαπολυθεί γενική επίθεση ενάντια στις ανατολικές συνοικίες, από του Ζωγράφου μέχρι και την Καλλιθέα - Νέα Σμύρνη, θα διαθέσουν όλες τις δυνάμεις των γερμανοτσολιάδων, μπουραντάδων. Ειδικής Ασφάλειας και ορισμένες μικρές μονάδες γερμανών των ΕΣ-ΕΣ. Επικεφαλής θα είναι ο συνταγματάρχης Πλυτζανόπουλος και για την Καισαριανή ειδικά, ένας αντισυνταγματάρχης πεζικού.\nΚαι οι τρεις λόχοι μας παίρνουν τις θέσεις τους σύμφωνα με το προκαθορισμένο σχέδιο άμυνας. Παράλληλα κινητοποιούνται όλες οι πολιτικές οργανώσεις μας και προετοιμάζουν με τα χωνιά το λαό για την αυριανή νέα δοκιμασία της Καισαριανής. Δεν πρόλαβαν να πάρουν ανάσα και να πάλι στο πόδι!\nΤο ίδιο γίνεται και στην περιοχή του 11ου τάγματος (Γούβα – Παγκράτι - Βύρωνα - Νέα Ελβετία). Ολόκληρη η Ιη ταξιαρχία βρίσκεται σε συναγερμό για την αυριανή μάχη. Τα χωνιά ξεσηκώνουν τη μισή Αθήνα. Ο λαός συγκεντρώνεται σε μεγάλες ομάδες, συζητάει και είναι αποφασισμένος να αμυνθεί, να βοηθήσει τον ΕΛΑΣ.\nΛυτή τη φορά ο Πλυτζανόπουλος μας «αιφνιδίασε». Δε χτύπησε τα ξημερώματα. Άφησε να χαλαρώσει η επαγρύπνηση και ξεκίνησε το μεσημέρι όταν πλέον εμείς είχαμε πιστέψει πως είχε αναβληθεί η «επιχείρησή τους», μια και όλο το πρωί γινόταν παρέλαση των γερμανών στον Άγνωστο Στρατιώτη για τα γενέθλια του Χίτλερ.\nΟ «αιφνιδιασμός» αυτός τους βγήκε σε κακό. Πίστεψαν πως μέχρι το απόγευμα θάχανε ξεμπερδέψει με την Καισαριανή. Κι όμως ο ΕΛΑΣ και ο λαός της άντεξαν μέχρι το σούρουπο, κι αναγκάστηκε ο εχθρός να αποχωρήσει, χωρίς να πραγματοποιήσει και πάλι το σκοπό του. Αντίθετα αυτή τη φορά ματώθηκε για καλά...\n21.4.44, Παρασκευή μεσημέρι. Είχαμε φάει τη φασολάδα μας στου Κιορπέ τον καφενέ και πίναμε το ρεβυθοκαφεδάκι μας. Έρχεται τρέχοντας ένας νεαρός ελασίτης απ’ το προωθημένο φυλάκιο του άλσους Κουπονίων και αναφέρει: «Είδαμε ύποπτες κινήσεις στα υψώματα του Υμηττού. Δε διακρίνουμε καλά, αλλά φαίνονται σαν νάναι γερμανοτσολιάδες».\nΣτέλνουμε αμέσως δυο φτεροπόδαρο αετόπουλα ν’ ανέβουν στον Αράπη (Αλεποβούνι) και νάρθουν να πουν τί βλέπουν. Σε 20 λεπτά ήταν πίσω.\nΠραγματικά πολλοί τσολιάδες κινούνταν πάνω στα υψώματα, στις υπώρειες του Υμηττού, τόσο της Καισαριανής όσο και της Νέας Ελβετίας, προς Ζωοδόχο Πηγή.\nΜια ομάδα του 3ου λόχου (Ζωγράφου), με επικεφαλής τον καπετάνιο του λόχου Βασάλο, τον Καραβίδα και τον Μαραμπότα τους χτυπάει με αυτόματα αιφνιδιαστικά. Ο εχθρός έχει τις πρώτες απώλειες σε τραυματίες.\nΤο αυτοκίνητο κάνει στροφή και γυρίζει «κακήν – κακώς» στην πλατεία των Ιλισίων, όπου είχαν κρεμάσει τους 5 αγωνιστές.\nΕκεί βρίσκονταν άλλα 5 αυτοκίνητα φορτηγά με τσολιάδες. Κατεβαίνουν, αναπτύσσονται, και αρχίζουν επίθεση από τη Λεωφόρο Ζωγράφου, με κατεύθυνση τον Άγιο Γεράσιμο - άλσος Συγγρού - Κουπόνια. Δεν προχωρούν γρήγορα. Αντίθετα μπαίνουν σε σπίτια, δέρνουν τις γυναίκες, κάνουν συλλήψεις και σιγά – σιγά προωθούνται από δρόμο σε δρόμο προς το άλσος. Αφήνουν λίγες δυνάμεις στην κεντρική λεωφόρο Ζωγράφου, για ν’ αντιμετωπίζουν τα αιφνιδιαστικά χτυπήματα των ομάδων μας. του 3ου λόχου (Ζωγράφου), που κινούνταν στα νώτα τους απ’ το βορεινό τμήμα της συνοικίας και το χτήμα Ζωγράφου.\nΦοβούνται και τα χωνιά, που ξεσηκώνουν τον κόσμο από παντού. Οι ομάδες μας καθυστερούν την προώθηση των ταγματαλητών. Τους αναγκάζουν να ψάχνουν ένα - ένα τα σπίτια, μήπως βρίσκονται κρυμμένοι ελασίτες.\nΤελικά έφτασαν αναπτυγμένοι στην παρυφή του άλσους, απέναντι απ’ τη ρεματιά της Καισαριανής, γύρω στις 4 το απόγευμα.\nΤώρα τους παρενοχλεί και το προωθημένο, στο κέντρο του άλσους φυλάκιό μας του 2ου λόχου (Άνω Καισαριανής) που αποτελείται από 4 ελασίτες με ένα αυτόματο και 3 αραβίδες. Έχουν πάρει διαταγή να υποχωρήσουν προς τις παράγκες, μόνο αν αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της κύκλωσης. Δεν πιέζονται, παραμένουν στις θέσεις τους και σημαδεύουν κάθε τόσο τους τσολιάδες που σηκώνουν κεφάλι.\nΟ 2ος λόχος της Άνω Καισαριανής, έχει καταλάβει τις θέσεις του, προς τη ρεματιά της Καισαριανής, έτοιμος ν’ αντιμετωπίσει τον εχθρό, που κατέχει τα Κουπόνια και τα πρώτα υψώματα του Υμηττού. Περιμένουν, αλλά επίθεση των γερμανοτσολιάδων δεν εκδηλώνεται. Οι εχθροί περιμένουν κι αυτοί. Είναι σίγουροι, πως θα υποχωρήσουμε τελικά προς την «αγκαλιά τους».\nΣτις 1 και 30' ακριβώς, 10 αυτοκίνητα με μπουραντάδες σταματούν στη Λεωφόρο Υμηττού, αμέσως μετά την πλατεία Παγκρατίου και αναπτύσσονται με κατεύθυνση το Βύρωνα - Ανάληψη - Ζωοδόχο Πηγή - Νέα Ελβετία.\nΤην ίδια στιγμή οι τσολιάδες απ' τα υψώματα του Υμηττού επιτίθενται και καταλαμβάνουν το ύψωμα «Νεράιδα».\nΟι μπουραντάδες προσπαθούν να στραφούν προς το Σκοπευτήριο της Καισαριανής.\nΣτις 1 και 35 άλλα 14 φορτηγά αυτοκίνητα με τσολιάδες και 8 επιβατικά με γερμανούς των ΕΣ-ΕΣ, προχωρούν απ’ τη λεωφόρο Υμηττού πιο πέρα. προς τον Άγιο Νικόλα της Κάτω Καισαριανής κι αρχίζουν να αναπτύσσονται προς την κεντρική λεωφόρο της Καισαριανής.\nΈτσι αρχίζει η μάχη σύγχρονα και με τα δυο τάγματα του ΕΛΑΣ. α) με το ΙΙο τάγμα (της Γούβας - Βύρωνα - Νέας Ελβετίας - Παγκράτι - Υμηττού), με 50 περίπου μαχητές. Επικεφαλής του είναι ο Λευτέρης (Γιάννης Κυριακίδης). Τυπικά έχει το βαθμό του Β’ καπετάνιου του τάγματος στην ουσία όμως εκτελεί χρέη Α' καπετάνιου. Κι αυτό το τάγμα είναι χωρίς στρατιωτικό διοικητή.\nΤο Ι1ο τάγμα με ισχυρά χτυπήματα καθηλώνει τους μπουραντάδες και τους Παπαγιώργηδες και δεν τους επιτρέπει να στραφούν προς το Σκοπευτήριο.\nΠεριορίζει τη δράση τους στο να μπαίνουν στα σπίτια, να δέρνουν και να τραυματίζουν άνδρες και γυναίκες στα τμήματα της Γούβας και του Βύρωνα που έχουν καταλάβει με τις δυνάμεις τους. Οι ελασίτες του ΙΙου τάγματος, χωρισμένοι σε μικρές ομάδες, δεν τους αφήνουν ούτε στιγμή ήσυχους. Χτυπούν ξαφνικά τους μπουραντάδες, μετακινούνται και τους ξαναχτυπούν από άλλη θέση. Οι εχθροί έχουν πελαγώσει, δεν ξέρουν πού να επιτεθούν, από παντού δέχονται ριπές. Τα νοσοκομειακά τους μεταφέρουν διαρκώς τραυματίες προς την Αθήνα. Ο ξεσηκωμένος λαός των συνοικιών και τα χωνιά τους μπερδεύουν ακόμη πιο πολύ.\nΦοβούνται να προχωρήσουν έστω και ένα βήμα. Αλλά και οι τσολιάδες που έχουν καταλάβει το ύψωμα Νεράιδα δεν καλοπερνούν*. Δυο ομάδες του ΙΙου τάγματος τους έχουν κι αυτούς καθηλώσει. Τελικά μέχρι που ήρθε το σούρουπο και πήραν διαταγή να αποχωρήσουν, δεν κατάφεραν να φτάσουν στο Σκοπευτήριο για να πλαγιοβάλλουν την Καισαριανή. Το μόνο κατόρθωμά τους ήταν η τρομοκράτηση του πλήθους, που γιόρταζε τη Ζωοδόχο Πηγή.\nΣτις 1 και 35' κατεβαίνουν απ’ τα αυτοκίνητά τους, περίπου 250 γερμανοτσολιάδες και 30 γερμανοί ΕΣ-ΕΣ, που μένουν πίσω απ' τους τσολιάδες.\nΑναπτύσσονται ρίχνοντας πυκνά πυρά και προχωρούν προς την κεντρική λεωφόρο της Καισαριανής και την οδό Φορμίωνος (παράλληλα προς την πλευρά του Βύρωνα). Τότε δέχονται τα πρώτα πυρά των αυτομάτων και των αραβίδων απ’ τις ομάδες του 1ου λόχου (Κάτω Καισαριανή), δηλαδή απ’ τον Άγιο Νικόλα κι από την ομάδα κάλυψης των πλευρών του λόχου, που βρίσκεται στην οδό Φορμίωνος και Κόνωνος, πιο κάτω από το Σκοπευτήριο.\nΤα χτυπήματά μας είναι αιφνιδιαστικά, ξαπλώνουν κιόλας 15 εχθρούς, προκαλούν σύγχυση κι οι τσολιάδες από το φόβο τους μαζεύονται σε πυκνές ομάδες.\nΔείχνουν σημεία πανικού. Όμως οι Γερμανοί βρίσκονται ακριβώς από πίσω τους γι’ αυτό το σκοπό. Με τα αυτόματά τους είναι έτοιμοι να σκοτώσουν τους τσολιάδες που θα αποπειραθούν να το σκάσουν. Δυο ομάδες του 1ου λόχου (Κάτω Καισαριανή), πιάνουν τις γωνίες της κεντρικής λεωφόρου, στο ύψος της πλατείας (Παναγίτσα) κι εμποδίζουν τον εχθρό να προχωρήσει προς τα εκεί.\nΟι τσολιάδες επιμένουν, με πυκνά πυρά κάλυψης, προχωρούν αργά στην κεντρική λεωφόρο και στην οδό Φορμίωνος - Δαμάρεως προς τις παραλλήλους οδούς Κύρκου και Τσουρουκτόγλου και από τα αριστερά της λεωφόρου, οδό Αλεξανδρουπόλεως. Με άλλα λόγια προχωρούν προς την πλατεία, ελέγχοντας τέσσερις δρόμους συνολικά. Η προσπάθεια τους δεν είναι και τόσο εύκολη. Τρεις ομάδες του 1ου λόχου, τους χτυπούν από τα πλάγια, μέσα από τα 4 στενά που ελέγχουν ακόμη μέχρι τη ρεματιά της Καισαριανής. Από παράγκα σε παράγκα κινούνται σαν δαίμονες, χτυπούν και κρύβονται, αλλάζουν θέσεις συνεχώς. Οι άλλες δυο ομάδες αποκρούουν τους τσολιάδες, που προχωρούν προς την πλατεία.\nΔυο διμοιρίες του εχθρού αποφασίζουν να προωθηθούν καθέτως της κεντρικής λεωφόρου, προς την κατεύθυνση της ρεματιάς, προς το άλσος Κουπονίων, για να διασπάσουν τις γραμμές μας. Οι τρεις ομάδες μας βρίσκονται σε δύσκολη θέση. δεν έχουν πλέον περιθώρια ελιγμών. Μένουν στις θέσεις τους και περιμένουν τους ταγματαλήτες να πλησιάσουν, έτοιμοι όλοι τους για τη μεγάλη θυσία στην υπόθεση της Λευτεριάς. Θα πουλήσουν πολύ ακριβά τη ζωή τους.\nΗ πρώτη ομάδα κυκλώνεται και αμύνεται, μέχρι που τελείωσαν όλες οι σφαίρες τους. Επικεφαλής είναι ο γραμματέας της ΚΟΒ Καισαριανής Βασίλης και τρεις ακόμη μαχητές. Ύστερα από μια ώρα μάχης, πιάνονται αιχμάλωτοι. Εκτελέστηκαν, ύστερα από φοβερά βασανιστήρια, σε λίγες μέρες στο Γουδί, εκτός απ’ τον «Παναγιώταρο» που έγινε χαφιές και μασκοφόρος. Τον τιμώρησε ο ΕΛΑΣ αργότερα στην απελευθέρωση.\nΗ άλλη διμοιρία των τσολιάδων προωθείται από τύχη ανάμεσα στις δυο ομάδες του 1ου λόχου. Μόλις προχώρησαν και έφτασαν πλέον σχεδόν στη ρεματιά, πολύ κοντά στο σταθμό διοίκησης του τάγματος, δίνει το σύνθημα ο καπετάνιος του 1ου λόχου Ορέστης (Γ. Σταθάτος) επικεφαλής της μιας ομάδας κι ακολουθεί η άλλη ομάδα με επικεφαλής τον Μ. Μακρίδη και τον Ν. Τζανετή και εξαπολύουν από τα νώτα της διμοιρίας των τσολιάδων πυκνά διασταυρούμενα πυρά. Οι τσολιάδες υποχωρούν πανικόβλητοι, εγκαταλείπουν 10 νεκρούς και τον επικεφαλής ανθυπολοχαγό και φτάνουν στην κεντρική λεωφόρο. Οι μαχητές μας παίρνουν τις αραβίδες των νεκρών, τρία πιστόλια και όσες σφαίρες είχαν. Τα χωνιά χαλάνε τον κόσμο, δίνουν κουράγιο στους ελασίτες. Ο λαός της Καισαριανής δε φοβάται, είναι πίσω από τους ελασίτες και διαδηλώνει με ουρανομήκεις φωνές και κατάρες, εναντία στους δολοφόνους του λαού της συνοικίας. Την ίδια στιγμή σχηματίζεται καινούργια ομάδα με τα όπλα που τους πήραμε και μπαίνει κι αυτή στη μάχη. Υποχωρεί και η άλλη διμοιρία των τσολιάδων, παίρνοντας μαζί τους 4 συντρόφους μας αιχμάλωτους. Έχασαν κι αυτοί 3 νεκρούς και μερικούς τραυματίες.\nΤελικά παραιτούνται από τις κάθετες προς τη λεωφόρο επιθέσεις τους και εντείνουν όλη τους την προσπάθεια και μ' όλες τους τις δυνάμεις, να φτάσουν στην κεντρική πλατεία. Το κατορθώνουν στις 5 το απόγευμα.\nΠιάνουν όλη την πλατεία και ψάχνουν τα γύρω σπίτια, δέρνοντας τις γυναίκες που βρίσκουν μέσα. Συγκεντρώνουν σχεδόν όλες τους τις δυνάμεις εκεί.\nΕπικεφαλής τους είναι αντισυνταγματάρχης. Δίνει συνεχώς διαταγές προς όλες τις κατευθύνσεις. Φαίνεται καθαρά η πρόθεσή τους. Ετοιμάζονται να εξαπολύσουν «ακτινωτά», προς όλες τις κατευθύνσεις της Καισαριανής, επίθεση για να μας «σπρώξουν» έξω από τις παράγκες προς τις δυνάμεις τους, που έχουν κυκλώσει την Καισαριανή από παντού και μας περιμένουν.\nΗ στιγμή είναι κρίσιμη. Πρέπει να εκμεταλλευτούμε την αδράνεια των εξωτερικών δυνάμεων του εχθρού. Ξέρουμε πια, πως μόλις βγούμε από τη συνοικία κι απομονωθούμε από το λαό, είμαστε χαμένοι.\nΑυτή τη στιγμή και πριν ολοκληρώσουν οι γερμανοτσολιάδες την προετοιμασία τους, παίρνει πρωτοβουλία η διοίκηση του τάγματος και αποσύρει ολόκληρο το 2ο λόχο της Άνω Καισαριανής, που μέχρι εκείνη τη στιγμή παρέμενε σε αδράνεια, φυλάγοντας τα σύνορα της συνοικίας, στη ρεματιά και προς τον Υμηττό. Οι τρεις ομάδες με επικεφαλής τον καπετάνιο του λόχου Λεωνίδα Σιδέρη, το λοχαγό της Πολιτοφυλακής Γ. Κολλημένο και τον Θοδωράκη Κουλίτσα και άλλες δυο ομάδες με επικεφαλής τον καπετάνιο του τάγματος Γιάννη (Ορέστη Μακρή), με ένα οπλοπολυβόλο, αυτόματα. αραβίδες και χειροβομβίδες πιάνουν όλους τους δρόμους που οδηγούν στην πλατεία και με σύνθημα την πρώτη ριπή του οπλοπολυβόλου, εξαπολύουν ένα δυνατό «μπαράζ» συνεχές από πυρά, προς την πλατεία και την κεντρική λεωφόρο, ενάντια στα μπουλούκια των τσολιάδων. Οι απώλειες τους είναι πολύ βαριές. Τραυματίζεται θανάσιμα και ο αρχηγός τους αντισυνταγματάρχης, που προσπαθούσε να εμψυχώσει τους τσολιάδες, όρθιος στη μέση της πλατείας. Ο εχθρός δεν περίμενε αυτό το καινούργιο δυνατό χτύπημα Αμύνεται απεγνωσμένα και ενώ είχε πρόθεση να εξαπολύσει επίθεση, υποχρεώνεται να μείνει καλυμμένος στην πλατεία και στη λεωφόρο μέχρι το ύψος του σχολείου.\nΟι δυο ομάδες του Θοδωράκη Κουλίτσα και του Κολλημένου δίνουν σκληρή μάχη με τους τσολιάδες, γιατί είναι εκτεθειμένοι στα πυρά τους.\nΚαλύπτονται πίσω από γωνίες και κολώνες. Σ' αυτή τη σύγκρουση πέφτει «νεκρός» ο Θοδωράκης Κουλίτσας. Παρένθεση: Γράφω σε εισαγωγικά τη λέξη «νεκρός», γιατί ο Θοδωράκης ζει! Βρίσκεται στην Καισαριανή. Τραυματίστηκε βαριά. Τον πήραν οι γερμανοί. Λευτερώθηκε όταν έφυγαν οι χιτλερικοί.\nΟι τσολιάδες αρχίζουν να μαζεύουν τους νεκρούς τους και τους τραυματίες και σιγά - σιγά συμπτύσσονται προς τη βάση εξόρμησής τους, στην Κάτω Καισαριανή (Άγιο Νικόλα). Ξεσπάει θύελλα ενθουσιασμού από το λαό της Καισαριανής.\nΜε τις φωνές, τα συνθήματα και τα χωνιά, επιτείνουν τη σύγχυση και τον πανικό στους γερμανοτσολιάδες.\nΤα χωνιά ρίχνουν παραπλανητικά συνθήματα, δήθεν διαταγές όπως:\n«Ο 4ος και ο 5ος λόχος να επιτεθούν αμέσως, να κόψουν την υποχώρηση των φασιστών», «Γενική έφοδος! ελασίτες προχωρείτε– προχωρείτε», «Θάνατος στους γερμανοτσολιάδες» και άλλα.\nΌλες τώρα οι ομάδες του 1ου και 2ου λόχου χτυπούν τον εχθρό.\nΑραιώνουν τα πυρά μας. Τα πυρομαχικά μας τελειώνουν. Που να ήξερε αυτή τη λεπτομέρεια ο Πλυτζανόπουλος. Σε δέκα λεπτά δε θα είχαμε να ρίξουμε ούτε μια σφαίρα. Η θέση μας ήταν πολύ δύσκολη. Από στιγμή σε στιγμή, αν επέμενε ο εχθρός, αντιμετωπίζαμε την πλήρη εξόντωσή μας. Το σούρουπο που ερχόταν, ήταν ο καλύτερός μας σύμμαχος. Μας έσωσε κι εμάς και το λαό της Καισαριανής απ’ τη σφαγή των γερμανοτσολιάδων. Όμως τη νύχτα τη φοβόταν αυτοί, «όπως ο διάολος το λιβάνι».\nΑπώλειες του ΕΛΑΣ:\n1 αξιωματικός «νεκρός» (Ο Θοδωράκης Κουλίτσας).\n3 μαχητές νεκροί.\n4 αιχμάλωτοι (εκτελέστηκαν οι τρεις).\n6 ελαφρά τραυματισμένοι.\nΑπώλειες γερμανοτσολιάδων - μπoυραντάδων:\n24 νεκροί και 36 τραυματίες.\n1 αντισυνταγματάρχης νεκρός.\n1 ανθυπολοχαγός νεκρός.\nΤο Σάββατο 22.4.44 και την Κυριακή 23.4.44 ήρθαν πάλι ως τη λεωφόρο Υμηττού, αιφνιδιαστικά και τρομοκρατούσαν το λαό της Κάτω Καισαριανής και του Βύρωνα, με ξυλοδαρμούς και συλλήψεις αθώων πολιτών. Έφυγαν, αφού παρέμειναν περίπου 1 ώρα, φοβούμενοι επίθεση του ΕΛΑΣ.\nΑυτές τις δυο μέρες το κύριο χτύπημά τους δεν ήταν η Καισαριανή, αλλά η Καλλιθέα, Νέα Σμύρνη, Κατσιπόδι. Οι δυνάμεις μας της Καισαριανής δεν απάντησαν με χτυπήματα, γιατί οι ελάχιστες σφαίρες που μας είχαν μείνει και τα πιστόλια, μάς χρειάζονταν πλέον για έσχατη άμυνα. Τα αυτόματα και οι αραβίδες είχαν μετατραπεί σε απλά ρόπαλα.\nΧρειάστηκαν 20 μέρες για να εφοδιαστούμε ξανά με πυρομαχικά. Μας έστειλαν αργότερα (τον Ιούνιο) και 15 νέα αυτόματα που τα μάζεψε το Α' Σώμα απ’ τα άλλα συντάγματα, που δεν δέχονταν επιθέσεις εκείνη την εποχή.\nΠαραθέτω πιο κάτω τη διασωθείσα επίσημη αναφορά της 1ης ταξιαρχίας προς το Α’ Σώμα Στρατού, υπ’ αρ. 32. που αναφέρεται στην πιο πάνω μάχη.\nΠΡΟΣ ΤΟ Α’ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ\nΤην 21ην Απριλίου έ. έ. ημέραν Παρασκευήν και περί την 13ην ώραν, τα ελληνόφωνα μισθοφορικά τμήματα του κατακτητού εξαπέλυσαν νέαν τρομοκρατικήν επίθεση κατά του λαού της Καισαριανής. αφού δεν κατόρθωσαν στις προηγούμενες επιδρομές τους να καταβάλουν και γονατίσουν την αγωνιστική δύναμη του λαού για τη ζωή και τη λευτεριά του. Η επίθεση του εχθρού ήτο αιφνιδιαστική και καλά οργανωμένη. Έλαβον μέρος μεγάλες δυνάμεις γερμανοτσολιάδων περί τους 400, με επικεφαλής τούτων τον Πλυτζανόπουλο και σώματα χωροφυλακής, ασφαλείας και χαφιέδες (περί 200) με επικεφαλής τους μπουραντάδες και σία.\nΠροτού μπουν μέσα στην Καισαριανή περικύκλωσαν το συνοικισμό με σοβαρές δυνάμεις.\nα) Έπιασαν επίκαιρα σημεία — διαβάσεις από Παγκράτι — Βύρωνα προς Καισαριανή.\nΒ) Προώθησαν τμήματά τους ανάμεσα στους συνοικισμούς Ζωγράφου — Ν. Ελβετία και κατέλαβαν υψώματα τέτοια, που είχαν υπό τον έλεγχό τους όλας τας παρόδους των συνοικιών τούτων.\nγ) Κατέλαβαν το ύψωμα Νεράιδα που δεσπόζει των συνοικισμών Γούβας— Υμηττού.\nδ) Άλλα τμήματα του εχθρού προωθήθηκαν προς Καισαριανήν από το άλσος των Κουπονίων.\nΗ έναρξις της επίθεσης έγινε από δυνάμεις που κατέφθασαν από τον κεντρικόν δρόμον της Καισαριανής με 15 φορτηγά αυτοκίνητα και 8 επιβατικά των Ε Σ -Ε Σ και που αμέσως άρχισαν να τρομοκρατούν τον πληθυσμό με πυροβολισμούς και με πιο βίαια και βάρβαρα μέσα. Επακολούθησαν ένοπλοι συγκρούσεις με τα τμήματά μας. που αμέσως συνεκροτήθησαν κατά μικρές ομάδες με συμμετοχήν του οργανωμένου στις εθνικοαπελευθερωτικές οργανώσεις λαού της Καισαριανής.\nΌλο το απόγευμα και μέχρι τις 17.30 σκληραί μάχαι διεξήγοντο μέσα στους δρόμους της Καισαριανής. Στο συνοικισμό Ζωγράφου μια μικρή ομάδα έβαλε με το οπλοπολυβόλο ένα αυτοκίνητο γεμάτο τσολιάδες και το εξηνάγκασε να γυρίσει πίσω.\nΦονικές για τον εχθρό συγκρούσεις έλαβον χώρα στη Γούβα και κατά την κατάληψη από τον εχθρό του υψώματος Νεράιδα —Υμηττού και περιορισμένες στον Άγιο Ιωάννη.\nΤον εχθρό τον αντιμετώπισαν όχι περισσότεροι από 60 ένοπλοι αγωνισταί μας. Οι ολιγάριθμοι όμως αυτοί υπερασπισταί του αγωνιζόμενου λαού της Αθήνας και ιδιαίτερα της Καισαριανής με την παλικαρίσια στάση τους, τον ηρωισμό, την αυτοθυσία τους και με την πίστη που έκαιγε στα στήθια τους για το δίκαιο αγώνα τους. αλλά και με την ενεργό συμμετοχή του πλείστου μέρους του λαού, έδωσαν γερά και φονικά χτυπήματα στον άνανδρο και βάρβαρο επιδρομέα.\nΑπώλειες εχθρού. Στην Καισαριανή περίπου 50 νεκροί και τραυματίαι μεταξύ των οποίων και δυο αξιωματικοί, των γερμανοτσολιάδων. Στη Γούβα άλλοι 10.\nΑπώλειες δικές μας. Ο διοικητής ενός λόχου Καισαριανής ανεβασμένος στο πόστο του λοχαγού από τη βάση. Έπεσε ηρωικά σαν λαϊκός ηγέτης φωνάζοντας «Ζήτω το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο του λαού μας. Φυλάξτε το οπλ/λο» και τρεις (3) ακόμη νεκροί, έξι (6) τραυματίες και πέντε (5) συλληφθέντες αφού έριξαν και την τελευταία σφαίρα που είχαν. Χάσαμε μόνο αυτόματα και μερικά πιστόλια που ήταν στα χέρια εκείνων που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν.\nΤους πήραμε όμως και εμείς μερικά μακρύκαννα και μερικά πιστόλια. Καθ’ όλην τη διάρκειαν των μαχών μαχηταί μας και αγωνισταί όλων των οργανώσεών μας καλούσαν μ’ όλα τα μέσα (τηλεβόες κλπ) τον λαό των γειτονικών συνοικιών (Δουργούτι, Νέο Κόσμου, Γούβας, Αγ. Γιάννη, Κατσιπόδι) σε μαζικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας.\nΒανδαλισμοί των προδοτών. Οι γερμανοτσολιάδες δε σεβάστηκαν ούτε τα γυναικόπαιδα και το φιλήσυχο κόσμο, που ήταν συγκεντρωμένος στο πανηγύρι του ναού της Ζωοδόχου Πηγής (Ν. Ελβετία). Τον τρομοκράτησαν, τον διέλυσαν με το βιαιότερο τρόπο με πυροβολισμούς και χειροβομβίδες και έκαναν χρήση ακόμη και όλμων. Τραυμάτισαν πολλούς μεταξύ των οποίων και πολλά γυναικόπαιδα.\nΈκαναν συλλήψεις. Μια γυναίκα που τους εμπόδισε να μπουν στο σπίτι της την εξετέλεσαν επί τόπου.\nΤην 17.30. οι συγκρούσεις προσωρινά διεκόπησαν. Η αντίδραση απέσυρε από το κέντρο της Καισαριανής τα τμήματά της. Την επομένην Σάββατον, αι συγκρούσεις επανελήφθησαν όχι όμως σε μεγάλη έκταση.\nΤην Κυριακή εξαπελύθη νέα και σε μεγαλύτερη έκταση η επίθεση των προδοτών, σε όλη σχεδόν την περιοχή της ταξιαρχίας (από Αμπελοκήπους - Ζωγράφου - Καισαριανή – Παγκράτι - Γούβα - Ν. Κόσμο μέχρι Καλλιθέας Χαροκόπου).\nΈκθεση για τα γεγονότα του Σαββάτου και Κυριακής θα σας υποβάλουμε μόλις συγκεντρώσουμε στοιχεία.\nΓενικά έχουμε να παρατηρήσουμε ότι το αγωνιστικό πνεύμα του λαού των συνοικιών μας είναι ανεπτυγμένο, που το κρατάν ψηλά τα γερά και φονικά χτυπήματα που δίνουμε στους εχθρούς μας. Αμφιβάλλουμε όμως αν θα κατορθώσουμε και στο μέλλον να δίνουμε μάχες με εχθρό εφοδιασμένο από τον κατακτητή με άφθονα πολεμικά μέσα, καθ’ ην στιγμήν τα ολιγάριθμα πυρομαχικά μας εξηντλήθησαν ολοσχερώς με τις τελευταίες μάχες και υπάρχει κίνδυνος αν δεν εφοδιαστούμε εγκαίρως με ελαφρόν οπλισμό και με ανάλογο αριθμό πυρομαχικών να μη διατηρηθεί το ηθικό όχι μόνο τον λαού, αλλά και των μαχητών μας στο υψηλό επίπεδο που βρίσκεται τώρα.\nΣημείωση: Δεν γνωρίζουμε τον ή τους φωτογράφους των εικόνων που δημοσιεύονται και δεν περιέχονται στο βιβλίο. Οι δυο εικόνες με τους μαχητές του ΕΛΑΣ έχουν παρθεί την ίδια στιγμή!


Ξεκίνησε η περίοδος των χορηγήσεων για τις ελληνικές τράπεζες | NewsBay\nΗ μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Ιούνιο του 2021, ήταν θετική κατά 399 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 68 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε σε 6,3% από 6,2% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων (ΜΧΕ) παρέμεινε αμετάβλητος στο 6,2% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 278 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 49 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξήθηκε σε 7,8% από 6,8% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 120 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 19 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.Δάνεια με αυστηρά κριτήρια


Πετράκης: 'Όλα εξαρτώνται από τη βούληση του προέδρου'\nSPORT24.GR 06.05.2018 | 22:52\nΟ τεχνικός του ΠΑΣ Γιάννινα, Γιάννης Πετράκης, στη συνέντευξη Τύπου του αγώνα με τον Ολυμπιακό απάντησε πως ο ίδιος έχει την επιθυμία να παραμείνει στην ομάδα και θα έχει συνάντηση με τον πρόεδρο του ΠΑΣ.\nΤο μεγάλο ερώτημα για τον ΠΑΣ Γιάννινα μετά την ολοκλήρωση της σεζόν είναι η παραμονή ή μη του Γιάννη Πετράκη στον πάγκο της ομάδας.\nΟ έμπειρος προπονητής δεν μίλησε ξεκάθαρα μετά το τέλος της αναμέτρησης λέγοντας πως μόνο ο θεός ξέρει τι θα γίνει αλλά υποστήριξε πως θα έχει άμεσα συνάντηση με τον πρόεδρο της ομάδας για να ξεκαθαρίσει το θέμα.\nΟ Πετράκης έκανε και έναν απολογισμό για την φετινή παρουσία του ΠΑΣ και τους λόγους που έπαιξαν ρόλο ώστε η ομάδα να μην μπορέσει και φέτος να διεκδικήσει την Ευρωπαϊκή έξοδο.\n«Κλείσαμε τη χρονιά με τον καλύτερο τρόπο. Ήταν πολύ δύσκολη χρονιά, αλλά δημιουργική και πετυχημένη. Δεν είναι ώρα απολογισμού, αλλά στο σύνολο η βαθμολογική συγκομιδή είναι μικρότερη απ’ ότι δικαιούμασταν. Αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν αλλάζει. Και μας αφήνει ικανοποίηση ο τρόπος που κλείσαμε τη χρονιά.\nΣτο αγωνιστικό μέρος, ξεκίνησε καλά το ματς ο Ολυμπιακός, είχε ευκαιρίες και σταθήκαμε τυχεροί σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά μετά το 20λεπτο ελέγξαμε απόλυτα το παιχνίδι, είχαμε 3 γκολ και ευκαιρίες και γι’ άλλα.\nΣτη ροή του ματς είχαμε τον έλεγχο και καλύτερη εικόνα. Πολλά συγχαρητήρια στα παιδιά για την εικόνα και στον κόσμο που δεν σταμάτησε να βοηθάει την ομάδα. Καλό καλοκαίρι».\n«Ο θεός ξέρει».\nΓια το αν τελικά άξιζε αυτό και όχι κάτι παραπάνω ο ΠΑΣ στη βαθμολογία:\n«Αν αναλογιστούμε ότι στην ομάδα μπήκαν πολλά νέα παιδιά μαζεμένα ότι έφυγαν σπουδαίοι παίκτες, νομίζω ότι ανταποδοτικά είχαμε κέρδος σε βάθος χρόνου. Πίστευα στα παιδιά και τη δουλειά μας. Η πολιτική του σωματείου είναι να εξυγιανθεί και έπρεπε να πορευτεί έτσι.\nΓια να πάρουμε κάτι παραπάνω έπρεπε πρώτα να μας βοηθήσουν τα παιδιά και μετά να τα βοηθήσουμε. Ήταν καθοριστικός παράγοντας ότι δεν πήραμε κάτι παραπάνω. Όμως, πάντα κάτι κερδίζεις κάτι χάνεις στη ζωή. Διεκδικούσαμε την Ευρώπη, αλλά μπήκαν πολλά νέα παιδιά και αυτό ήταν το πραγματικό όφελος. Θεωρώ ότι έδωσαν τα διαπιστευτήρια».\nΓια το αν αδίκησε η ομάδα τον εαυτό της τις προηγούμενες 7 αγωνιστικές, με βάση τη σημερινή εμφάνιση: «Αυτό που είπα το εννοώ. Όλοι πιστεύουμε στο θεό και τη δουλειά μας. Δεν είμαστε εμείς οι έξυπνοι και οι άλλοι οι μη έξυπνοι. Εμπιστευτήκαμε πολλά παιδιά μαζεμένα που έπρεπε να μας βοηθήσουν για να τα βοηθήσουμε, αλλά μας πήγε ανάποδα. Δεν είχαν την εμπειρία. Εγώ αναλαμβάνω την ευθύνη. Δεν μπορούμε, όμως, να βγαίνουμε κάθε χρόνο Ευρώπη. Έχουν δημιουργήσει κάποιες ομάδες καλύτερες προοπτικές. Εγώ αποτιμώ θετικά όσα κάναμε».\nΓια το αν μπορούν να δημιουργηθούν αυτές οι προϋποθέσεις και στον ΠΑΣ:\n«Από τη βούληση του προέδρου εξαρτάται να δημιουργήσουμε κι εμείς προϋποθέσεις να είμαστε ανταγωνιστές. Δεν υπάρχουν μαγικά ραβδιά, τα εργαλεία που έχεις τα αναβαθμίζεις. Αλλά η πραγματικότητα είναι κοινή διαπίστωση σε όλους μας. Υπάρχουν συγκεκριμένα δεδομένα».\nΓια το αν έχει την επιθυμία να μείνει:\n«Την αγάπη την εκτίμηση και τον σεβασμό τα έχω δείξει έμπρακτα. Είμαι 4,5 χρόνια εδώ και τα έχω εισπράξει και από τον κόσμο. Από μόνο του δεν λέει τίποτα αυτό όμως».\nΓια το αν υπάρχει κορεσμός από τον ίδιο:\n«Αμα κορεστώ θα σταματήσω να κάνω τον προπονητή. Έχει να κάνει με τον τρόπο που σκέφτομαι. Αν φύγει αυτό, θα σταματήσω να κάνω τον προπονητή».\nΓια το ποια ήταν η Αχίλλειος πτέρνα της ομάδας:\n«Το κατέθεσα ήδη. Με ευθύνη δικιά μου, έπαιξαν μαζεμένα κάποια παιδιά. Αλλά ανταποδοτικά θα υπάρξει καλό στην ομάδα. Από το κέντρο και μπροστά δεν ήταν έτοιμοι να μπουν όλοι μαζί. Μπήκαν μαζεμένα και η ομάδα δεν ήταν ουσιαστική και παραγωγική. Στο κομμάτι της επίθεσης πρώτος σκόρερ ήταν ο Κόντε και ακολουθούν Μαυροπάνος, Χαλκιαδάκης και Τζημόπουλος. Τα προηγούμενα χρόνια είχαμε Μανιά, Ίλιτς, Κοροβέση, Τσουκαλά που σκόραραν κι αυτοί. Έγιναν πωλήσεις, αλλά δεν κινδυνεύσαμε να υποβιβαστούμε. Εξυγιάνθηκε η ομάδα και σε βάθος χρόνου θα είναι θετικό. Δεν ήταν εύκολη η Ευρώπη».\nΓια το αν θέλει να παραμείνει:\n«Μην το κουράσουμε άλλο, θα μιλήσω με τον πρόεδρο».


E F E N P R E S S - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ: Η Μάχη του Καρπενησίου (19-28 Ιαν. 1949)\nΟ Jorge Agustín Nicolás Ruiz de Santayana y Borrás, ήταν φιλόσοφος που γεννήθηκε το 1863 στη Μαδρίτη και σε ηλικία 8 ετών πήγε στη Αμερική. Τέλειωσε μερικά πανεπιστήμια όπως του Χάρβαρντ, το BLS (Boston Latin School), το Κολέγιο Κινγκ του Κέιμπριτζ και το Κολέγιο Χάρβαρντ. Αυτός λοιπόν, έγραψε τόμους σοφίας και είπε δισεκατομμύρια λέξεις γνώσεων στα 89 χρόνια που έζησε (πέθανε το 1952). Ίσως το πιό σοφό που είπε, είναι μία φρασούλα μόλις έντεκα λέξεων: «Όποιος δεν θυμάται το παρελθόν του, είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει».\nΣαφές το νόημα και η σημασία του. Εμείς οι Έλληνες, έχοντες μια τεράστια ιστορία, έχουμε την τάση να την ξεχνάμε και ας αναφέρεται σε πολύ πρόσφατα γεγονότα.\nΔεν έχουν περάσει καν 70 χρόνια από την λήξη του συμμοριτοπολέμου και όχι μόνο δεν θυμόμαστε, αλλά μας τα σερβίρουν και στρεβλά και τα καταπίνουμε κιόλας. Επειδή όμως εμείς θυμόμαστε, ας πούμε σήμερα για την Μάχη του Καρπενησίου.\nΜε την είσοδο του 1949, ο συμμοριτισμός άρχισε να πνέει τα λοίσθια στην Πελοπόννησο, μετά τις επιτυχείς εκκαθαρίσεις το Εθνικού Στρατού. Οι συμμορίτες, για αντιπερισπασμό ενεργούσαν κυρίως νυχτερινές επιδρομές εναντίον μεγάλων αστικών κέντρων. Σκοπός τους ήταν να καταλάβουν μια μεγάλη πόλη, να την καταστήσουν πρωτεύουσά τους και στην συνέχεα να εγκαταστήσουν «Κυβέρνηση του βουνού». Έτσι θα μπορούσαν να θεμελιώσουν, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, την διεξαγωγή… «Εμφυλίου». Αυτό όμως ουδέποτε έγινε.\nΣτις 20 Ιανουαρίου 1949, ο Αλέξανδρος Παπάγος, διορίζεται Αρχιστράτηγος και καλείται να σώσει για δεύτερη φορά την Πατρίδα. Τότε εκδηλώνονται οι επιθέσεις των συμμοριτών κατά της Καρδίτσας, της Νάουσας και του Καρπενησίου.\nΗ τακτική των συμμοριτών στη Μάχη του Καρπενησίου, ήταν απλή. Συγκέντρωσαν τις δυνάμεις τους σε χώρους που δεν ελέγχονταν από τον Εθνικό Στρατό, ενώ ήταν πλήρως ενήμεροι επί της διατάξεως και της ακριβούς δυνάμεως των μονάδων, που υπερασπίζονταν το Καρπενήσι (2 Τάγματα Εθνοφυλακής, συνολικής δυνάμεως περίπου 1.000 ανδρών). Κατέλαβαν εγκαίρως την στενωπό του Αγίου Γεωργίου, από την οποία διέρχεται η μοναδική οδός επικοινωνίας Λαμίας – Καρπενησίου. Έτσι απέκλεισαν την διοχέτευση ενισχύσεων του Εθνικού Στρατού από Λαμία.\nΣτην συνέχεια, την νύχτα της 20 προς 21 Ιανουαρίου του 1949, προσβάλλουν αιφνιδιαστικώς από όλες τις πλευρές το Καρπενήσι. Ισχυρότατες δυνάμεις, που αποτελούσαν το σύνολο των Συγκροτημάτων Θεσσαλίας, υπό τον Γενικό Αρχηγό Καραγιώργη και τους… «Μεράρχους» Καπετάν Γιώτη (Χαρίλαο Φλωράκη) και Διαμαντή, συνολικής δυνάμεως 6.000 ανδρών, μετά από πολιορκία 2 ημερών, καταλαμβάνουν την πόλη.\nΟ Αρχιστράτηγος προβαίνει στην αντικατάσταση του διοικητού της περιοχής Βενετσάνου Κετσέα (προσωπικού του φίλου!) από τον υποστράτηγο Παυσανία Κατσώτα (προσωπικού του αντιπάλου!) και επιχειρεί με τις τοπικώς διαθέσιμες δυνάμεις (71 Ταξιαρχία και XV Μεραρχία), να ανακαταλάβει το Καρπενήσι, χωρίς επιτυχία.\nΠρο της εξελίξεως αυτής, ο Παπάγος καλεί στις 26 Ιανουαρίου και τον τοποθετεί Ανώτερο Διοικητή Στερεάς Ελλάδος, τον Αντιστράτηγο Θρασύβουλο Τσακαλώτο, ο οποίος την 30 Ιανουαρίου, αναχωρεί για την περιοχή της Ρούμελης. Λόγω της φοβερής χιονοπτώσεως (χιόνι πάνω από ένα μέτρο), ο Τσακαλώτος φθάνει στις 5 Φεβρουαρίου τον Άγιο Γεώργιο.\nΟ Τσακαλώτος, συγκροτεί σύσκεψη Μονάδων με τους τοπικούς διοικητές, δηλαδή με τον στρατιωτικό διοικητή υποστράτηγο Κατσώτα και τον διοικητή της XV Μεραρχίας υποστράτηγο Γερακίνη. Στην σύσκεψη αποφασίζεται η ανασυγκρότηση και αναδιάταξη των Μονάδων και στις 9 Φεβρουαρίου εκτοξεύεται σφοδροτάτη αντεπίθεση και εν μέσω χιονοθύελλας, ανακαταλαμβάνεται το Καρπενήσι.\nΕπτά ημέρες μετά, ο Βασιλεύς και η Βασίλισσα, αφού περνούν την Ράχη Τυμφρηστού, που το χιόνι υπερέβαινε τα 2 μέτρα, φθάνουν στο Καρπενήσι.\nΟι συμμορίτες παραλαβόντες ομήρους και για να αποφύγουν την εξόντωσή τους, προσπάθησαν να διαφύγουν προς τον Αχελώο. Ο Εθνικός Στρατός συνέχισε την καταδίωξη τους στην ορεινή Ρούμελη και τους επέφερε σημαντικές απώλειες.\nΗ Μάχη του Καρπενησίου, έβαζε τα πρώτα στερεά θεμέλια για την τελική συντριβή των κομμουνιστοσυμμοριτών.


Σε αυτό το μέρος θεωρείσαι... φτωχός να βγάζεις $100.000 τον χρόνο! - ERGON blog\nΟρισμένες πόλεις του Κόλπου έχουν υψηλότερους φόρους που απευθύνονται σε τεχνολογικούς γίγαντες όπως η Google και η Apple. Για παράδειγμα, το Mountain View και το Cupertino πρότειναν πρόσφατα «κεφαλικούς φόρους», στις οποίες οι μεγάλες εταιρείες θα πληρώσουν 150 δολάρια ανά υπάλληλο ετησίως. Τα έσοδα θα προορίζονταν για έργα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών κατοικιών, της έλλειψης στέγης και της επιδείνωσης της κυκλοφορίας στην περιοχή. Αν τα δύο δημοτικά συμβούλια αποφασίσουν να κάνουν δημοψηφίσματα για τους φόρους, οι κάτοικοι θα ψηφίσουν γι'αυτούς τον Νοέμβριο.\nLabels ΕΙΣΟΔΗΜΑ, ΗΠΑ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, APPLE, GOOGLE\nΣε αυτό το μέρος θεωρείσαι... φτωχός να βγάζεις $100.000 τον χρόνο! Reviewed by ERGON blog on Ιουνίου 29, 2018 Rating: 5


Προβολή της κενής σελίδας και των ζωών μας με δυνατότητα και πάθος | GR.Superenlightme.com\nΕίναι ενδιαφέρον το πώς πολλά ανάμεικτα συναισθήματα και κρίσεις κάτι τόσο απλό και γυμνό ως μια κενή σελίδα μπορεί να προκαλέσει: Τι θα πάω να γράψω; Αυτό είναι τόσο συναρπαστικό! Ποτέ δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω. Νιώθω τόσο παράλυτος! το άνοιγμα μου πρόταση θα πρέπει να είναι ένας τραβάει την προσοχή. Ω δεν πειράζει! Αυτό δεν θα συμβεί. Ουάου. Τι θα συμβεί αν αυτά που γράφω ή να δημιουργήσετε δεν είναι αρκετά καλό; Πού ήμουν, και πάλι; Αυτό είναι πραγματικά εντυπωσιακή...\nΣτο βιβλίο δημιουργικότητα του: The Perfect Crime Philippe Petit, ο Γάλλος υψηλής σύρμα καλλιτέχνη, μιλά για τους διαφορετικούς τρόπους που βλέπει την κενή σελίδα:\nΕίμαι ο γραφίστας που χωρίζει χώρο, ο οποίος αποφασίζει πού να τοποθετήσετε κείμενο και εικόνες σε μια ουσιαστική και αρμονικό τρόπο, ο οποίος ονειροπολήματα ήδη για το θαύμα εκτύπωση μπροστά.\nΕίμαι ο αυτοδίδακτος συγγραφέας με πολύγλωσσος πάθος που χαράσσει τα κάτω λίγο σημάδια που ονομάζεται γράμματα, ο οποίος ομάδες τους σε λέξεις, τις συγκεντρώνει σε προτάσεις, σχηματίζει σκέψεις - αρκετό για να καλύψει το άνοιγμα του ακόμα-να-να-συγγραφέας πρώτο μου μυθιστόρημα... Ή είναι πρωτοποριακή θεωρία του μηχανικού μου... Ή, γιατί όχι, οριστική μου μετάφραση από τα ρωσικά της «Δύσκολες Άλογα» Βλαντιμίρ Vysotsky (το τραγούδι Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ χορεύει στο ένα άδειο θέατρο Μπολσόι στην ταινία White Nights).\nΕίμαι ο επαγγελματίας ονειροπόλος που παραδίδεται στην αυτόματη περιπλάνηση της πένας του και καλύπτει τη σελίδα με νόημα doodles, στη συνέχεια, να τα μετατρέπει σε αναγνωρίσιμα σχήματα: τα ζώα, καρικατούρες, τέρατα, κάστρα στον ουρανό.\nΕίμαι ο αδίστακτος μηχανικός που διπλώνει το κενό φύλλο σε ένα αεροπλάνο χαρτί, το στέλνει στον ουρανό και βλέπει να εξαφανίζεται στα σύννεφα ή γη απαλά στα πόδια ενός παιδιού.\nPetit βλέπει τη σελίδα με ένα σωρό ενθουσιασμό και τον ενθουσιασμό. Βλέπει δυνατότητα και την ευκαιρία και την περιπέτεια. Βλέπει δράση, την ελπίδα και ακόμα και μαγεία. Βλέπει παίζουν και όλα τα είδη των προοπτικών. Βλέπει θαύματα στις λεπτομέρειες, λέξεις, σκέψεις, ιδέες.\nΑυτές είναι όλες οι ισχυρές απόψεις που μπορούμε να εφαρμόσουμε στη δική μας δημιουργίες. Κάθε φορά που θα αρχίσετε να δημιουργείτε κάτι (ένα άρθρο, μια ζωγραφική, ποίημα, μια λίστα to-do), τι θα συνέβαινε εάν πραγματοποιηθεί μια εξίσου ενθουσιώδης στάση και φωτεινό σκέψεις; Τι θα συνέβαινε αν είδατε τον εαυτό σας σε διαφορετικούς ρόλους, ως έμπειρος σχεδιαστής, άδεια ονειροπόλος και ανταρτών μηχανικός; Πώς μπορεί να σας απόλαυση διπλασιαστεί; Πώς μπορεί να αλλάξει τη δημιουργία σας;\nΜπορούμε επίσης να εφαρμόσει αυτή τη στάση για τη ζωή μας, στο σύνολό της ή σε ένα συγκεκριμένο θέμα ιδιαίτερα. Για παράδειγμα, πώς θα μπορούσε να μεταφράσετε αυτό τον ενθουσιασμό σε μια περιοχή της ζωής σας, όπου μπορείτε να αισθάνονται αβοήθητοι, κλειστοφοβική, παράλυτος, αβέβαιοι ή ενοχλημένος; Πώς μπορεί να σας δούμε ευκαιρία ή πολλές δυνατότητες; Πώς θα μπορούσε να παίζετε με το να είναι πιο ανοικτό και ευέλικτο; Πώς μπορεί να σας δούμε θαύματα σε μικρές στιγμές; Πώς μπορεί να σας διερευνήσει όλα τα είδη των προοπτικών; Τι θα αποτελεί πρόβλημα και διαφορετικές λύσεις μοιάζουν από το ρόλο του σχεδιαστή, ονειροπόλος ή μηχανικός;\nΤι θα ήταν η ζωή μοιάζει με κάποιον που το βλέπει με χαρά, κέφι και μεράκι;\nΣυχνά, όταν βλέπω μια κενή σελίδα, το τονίζω έξω. Θα εφαρμόσετε ένα αρνητικό φίλτρο. Φοράω ένα αρνητικό φακό. Άφησα απαισιόδοξη πλευρά μου να αναλάβει. Γίνεται το αφεντικό, και στη συνέχεια ό, τι φαίνεται δυσοίωνο. Αυτή η ίδια στάση ρέει πάνω σε άλλα μέρη της ζωής μου. Και ξαφνικά, τα πράγματα είναι πολύ στενά.\nΑλλά εδώ είναι η πραγματικότητα: Ναι, μια κενή σελίδα είναι τρομακτικό. Αλλά είναι επίσης γεμάτο με δυνατότητα. Επειδή μπορώ να το χρησιμοποιήσετε όμως θέλω. Μπορώ να δημιουργήσετε ό, τι θέλω. Δεν χρειάζεται να πάρετε μια προσέγγιση του όλα ή τίποτα. Ακριβώς επειδή η σελίδα είναι τρομακτικό δεν αναιρεί ότι είναι επίσης συναρπαστικό. Και μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι η ζωή είναι σαν αυτό, πάρα πολύ. Και, σαν να προσπαθούν να παίξουν και να κρατήσει ένα ανοικτό - ίσως ακόμη και ενθουσιασμένοι - το μυαλό με μια κενή σελίδα, μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και με τη ζωή μας.\nΜπορούμε να δούμε κάθε μέρα (ή περισσότερες ημέρες) με μια αίσθηση της περιπέτειας και ενθουσιασμού. Μπορούμε να κυνηγήσουν για θαύματα παντού. Μπορούμε να αναζητήσουν τρόπους για να μαγευτεί και να μαγέψει τους εαυτούς μας στη σελίδα.\nΠώς βλέπετε την κενή σελίδα; Πώς μπορείτε να δείτε την ευκαιρία ή τη δυνατότητα Όπου και αν αγωνίζονται; Πώς μπορεί να σας κρατήσει και τα δύο προοπτικές αίσθηση εκφοβισμού και ενθουσιασμένος; Τι ιστορίες θέλετε να γράψετε, χρώμα, sculpt και να διαμορφώσει επάνω στον καμβά της ζωής σας;


Η «Γαλάζια Λίμνη» της Ελλάδας: Το παραδεισένιο ακατοίκητο νησί με τις φυσικές πισίνες που βουλιάζει από κόσμο - Enimerotiko.gr\nΗ «Γαλάζια Λίμνη» της Ελλάδας: Το παραδεισένιο ακατοίκητο νησί με τις φυσικές πισίνες που βουλιάζει από κόσμο\nby Δημήτρης Μπιτολάς 26/06/2020 14:17 760\nΓαλάζια λίμνη της Ελλάδας: Τα Ελληνικά νησιά είναι ιδιαίτερα. Κάθε άγνωστο νησιωτικό σύμπλεγμα συγκεντρώνει ολοένα και περισσότερους θαυμαστές κάθε χρόνο. Ένα από αυτά τα νηιά είναι και η Πολύαιγος της Κιμώλου. Πρόκειται για ένα πολύ όμορφο νησί, το οποίο δεν έχει κατοίκους.\nΓαλάζια λίμνη της Ελλάδας: Οι τολμηροί κολυμπούν στα νερά της\nΌσοι φτάνουν στο νησί της Αφροδίτης και ενημερώνονται για τα must-see μέρη, καταλαβαίνουν από την πρώτη στιγμή πως το νησί με τα τιρκουάζ νερά κοντά στην Κίμωλο επιβάλλεται να το επισκεφτούν. Αποτελεί, βλέπεις, έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι ημερήσιες εκδρομές με τα καράβια που αναχωρούν από τη Μήλο κάθε πρωί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, έχουν τέτοια επιτυχία.\nΣτην Πολύαιγο φτάνουν καθημερινά πολλά τουριστικά καράβια από Μήλο – Κίμωλο. Αυτά αράζουν στα νερά του για μία με δύο ώρες. Αν και δεν μπορείς να μείνεις πολύ λόγω του ήλιου και του γεγονότος πως ο μόνος τρόπος να απολαύσεις τα δροσερά νερά του είναι… πηδώντας από το καράβι, κάθε δευτερόλεπτο εκεί αξίζει.\nΟι τολμηροί κολυμπούν μέχρι τις άγριας ομορφιάς ερημικές παραλίες που θυμίζουν φυσικές πισίνες, καθώς τα καράβια σε πάνε μέχρι ένα συγκεκριμένο σημείο. Με ιδιωτικό σκάφος ίσως καταφέρεις να φτάσεις μέχρι λίγο πιο κοντά. Το όλο σκηνικό θυμίζει έντονα το περίφημο Blue Lagoon της Μάλτας, που κάθε καλοκαίρι προσελκύει χιλιάδες τουρίστες.\nΓαλάζια λίμνη της Ελλάδας: Τα χαρακτηριστικά του νησιού\nΜια επίσκεψη στην Πολύαιγο θα σε βάλει στον πειρασμό να μην αφήσεις το κινητό και τη φωτογραφική μηχανή από τα χέρια σου. Φρόντισε να μην το κάνεις. Μην χάσεις λεπτό απόλαυσης. Καλά κατάλαβες… Αυτό ακριβώς κάναμε κι εμείς, αφού γυρνώντας από την υπέροχη Μήλο, συνειδητοποιήσαμε πως από το μοναδικό κομμάτι των διακοπών μας που δεν είχαμε περισσότερες από δυο – τρεις φωτογραφίες ήταν η Πολύαιγος! Ωστόσο, μια μικρή έρευνα στο Instagram, θα σε βάλει για τα καλά στο κλίμα (και σε summer mood!).\n10/07/2021 14:37 402\n27/05/2021 11:46 720\n26/05/2021 13:39 26/05/2021 13:58 586\nΓΑΛΑΖΙΑ ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣΝΗΣΙΠΟΛΥΑΙΓΟΣΠΟΛΥΑΙΓΟΣ ΤΗΣ ΚΙΜΩΛΟΥ


Καταδικασμένος να πετύχει!...\nΟ ΝΕΟΣ πρόεδρος της Αμερικής, απέδειξε, με τους λόγους του, ότι είναι άνθρωπος με παιδεία. Οι σκέψεις του, στον ενθρονιστήριο λόγο του θύμιζαν κλασική ελληνική γραμματεία. Με δυνατή μνήμη και άνεση έκφρασης. Σχεδόν αποφθεγματικός. Ανέβασε την ανθρωπιά στο κοινωνικό επίπεδο που της ανήκει. Ο λόγος του, διαπέρασε τους αμερικανούς που στήθηκαν μέσα στο κρύο (πλην 10 βαθμούς είχε εκείνη την ημέρα η Ουάσιγκτον) και ήταν εξαιρετικά πειστικός χωρίς να είναι στομφώδης και αιθεροβάμων.\nΉταν - ταυτόχρονα - υψιπετής και προσγειωμένος. Έδειξε τα φυσικά του χαρίσματα. Ευέλικτος και ελπιδοφόρος για τη θέση της Αμερικής στον κόσμο, κέντρισε την υπεροψία της υπερδύναμης. Διπλωματικός αλλά και με πυγμή. Παρά τις κακές καιρικές συνθήκες, μάζεψε 2 εκατομμύρια κόσμο που κρεμόταν από τα χείλη του. Ιδανικό του και οδηγός του, ο προκάτοχός του Αβραάμ Λίνκολν. Μιλούσε για τους προγόνους και τους σημερινούς αμερικανούς, με σεβασμό και δυναμικότητα. Παραδοσιακός αλλά και σύγχρονος, προσωποποιούσε μια σύνθεση πολιτικού ηγέτη, που η Αμερική είχε στερηθεί τα μεταπολεμικά χρόνια.\nΜέσα στην απαξίωση της πολιτικής, όπου οι μικρόνοες φιλοδοξούν και αναρριχώνται στα ύπατα αξιώματα, έρχεται η στιγμή που οι περιστάσεις τίκτουν, γεννούν τον Ηγέτη. Κι αυτό δε γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Η κρίση της πολιτικής και της κακής διακυβέρνησης είναι πρώτιστα κρίση ηγεσίας. Οι άνθρωποι αυτοί έρχονται κάθε 50 ή 100 χρόνια, αλλάζουν τα δεδομένα και τραβούν τον κόσμο μπροστά. Μια τέτοια μορφή, εκτιμήθηκε ότι μπορεί να είναι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα. Γι αυτό η τόση αποδοχή του και τόση η συγκίνηση. Αλλά οι αρχαίοι μας, με την κλασική φιλοσοφική και κοινωνιολογική σκέψη, μας φρενάρουν, μας ψαλλιδίζουν τον ενθουσιασμό καθορίζοντας ότι "αρχή άνδρα δείκνυσι".\nΚαλά όλα τα φαινόμενα αλλά η άσκηση της εξουσίας, η διοίκηση, καταξιώνουν τον Κυβερνήτη. Σε συνδυασμό με τα δεδομένα, ο πρόεδρος Ομπάμα είναι "καταδικασμένος" από την ιστορία να πετύχει. Αυτή είναι και η ευχή όλων των Αμερικανών και όλου του κόσμου.


KONTROLFREEK Precision Rings Mixed Pack – xplayer.gr\nKONTROLFREEK Precision Rings Mixed Pack\nΤα KontrolFreek Precision Rings ™ είναι κατασκευασμένα από ένα μοναδικό υλικό που προσθέτει αντίσταση στον αντίχειρά σας (συμβατά με PlayStation 4 (PS4), PlayStation 5 (PS5), Xbox One (XB) & Switch), ώστε να μπορείτε να στοχεύετε με μεγαλύτερη ακρίβεια, ακόμη και στις μέγιστες ρυθμίσεις ευαισθησίας στο παιχνίδι.\nΕίναι εξαιρετικά ελαστικά και αντιμικροβιακά, οπότε μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε ξανά και ξανά.\nΜε τα Precision Rings, έχετε καλύτερο έλεγχο. Προσθέστε rings στον αντίχειρά σας και όσο πιο σκληρά πιέζετε, τόσο περισσότερο το υλικό θα συμπιέζεται για να μαλακώσει το stick σας, προσθέτοντας αντίσταση και αποτρέποντάς σας από το να πυροβολείτε υπερβολικά τον στόχο σας.\nΕίναι κατασκευασμένα από ένα εύκαμπτο, υγραντικό υλικό που έχει χρησιμοποιηθεί για άνεση και απορρόφηση κραδασμών σε βαρέα οχήματα όπως δεξαμενές και αεροσκάφη. Το υλικό είναι ανθεκτικό στα λάδια χεριών και δακτύλων, μειώνει τον θόρυβο και ανακτά γρήγορα το αρχικό του σχήμα. Αυτό σας δίνει ένα προϊόν μεγάλης διάρκειας που θα ησυχάσει το χειριστήριο σας και θα βελτιώσει τον στόχο σας.\nΤα Precision Rings διατίθενται σε τρεις αντοχές: μαλακό (πράσινο), μεσαίο (μοβ) και σκληρό (μαύρο). Όσο υψηλότερη είναι η δύναμη, τόσο μεγαλύτερη είναι η αντίσταση και τόσο μεγαλύτερη ένταση θα νιώθετε καθώς μετακινείτε τους αναλογικούς μοχλούς σας. Δεν είστε σίγουροι ποιο επίπεδο να επιλέξετε; Δοκιμάστε αυτή τη μικτή συσκευασία έξι δαχτυλιδιών που περιλαμβάνει δύο μαλακά δαχτυλίδια, δύο μεσαία δαχτυλίδια και δύο σκληρά δαχτυλίδια!


Πτυχιακή Εργασία «ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ» - PDF\nΠτυχιακή Εργασία «ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ»\nDownload "Πτυχιακή Εργασία «ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ»"\n1 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολογίας Τομέας Ενέργειας Περιβάλλοντος Πτυχιακή Εργασία «ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ» ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ ΓΙΑΣΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ - ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΜΑΡΙΑ ΕΛΠΙΔΑ Επιβλέπων : Βασίλης Λιόγκας, Μηχανολόγος Μηχανικός ΜSc Καβάλα, ΙΟΥΝΙΟΣ 2012\n2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος σπουδών του τμήματος Μηχανολογίας της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρμογών του Τ.Ε.Ι. Καβάλας. Θέμα της εργασίας μας είναι. Σκοπός είναι να δείξουμε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την θέρμανση κατοικιών, που σήμερα είναι αναγκαιότατο λόγω μεγάλου κόστους καυσίμων και περιβαλλοντικής προστασίας. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 2 -από 64\n3 Πίνακας περιεχομένων ΚΑΒΑΛΑ, ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΧΩΡΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΑΝΤΛΙΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο : ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.26 -ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΙΝΑΚΑ ΔΙΑΝΟΜΗ ΔΟΚΙΜΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΧΥΤΕΥΣΗ ΘΕΡΜΟΜΠΕΤΟΝ ΞΗΡΑΝΣΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΚΟΝΙΑΣ ΛΑΠΕΔΟΣΤΡΩΣΗ ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟ ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΙΝΑΚΕΣ.38 ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 3 -από 64\n4 2.9. ΜΕΛΕΤΗ ΔΡΟΣΙΣΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ ΥΛΙΚΑ ΔΑΠΕΔΟΔΡΟΣΙΣΜΟΥ.41 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΨΥΞΗΣ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΑΘ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΒΡΟΧΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΑΘ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΒΡΟΧΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.60 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ.62 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ.63 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.64 ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 4 -από 64\n5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασιακή άσκηση μελετήσαμε τη χρήση, την εγκατάσταση και την ωφελιμότητα της ενδοδαπέδιας θέρμανσης με γεωθερμία. Η θερμοκρασία της γης αυξάνεται με το βάθος και αυτή η γεωθερμική ενέργεια όπως ονομάζεται αποτελεί μια σημαντική ανανεώσιμη πηγή ενέργειας. Αυτή η φυσική ενέργεια διαρρέει από το εσωτερικό του πλανήτη προς την επιφάνεια. Η γεωθερμική ενέργεια έχει πολλά πλεονεκτήματα και περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αντιμετωπίζονται με την χρήση της τεχνολογίας. Η λειτουργία της ενδοδαπέδιας θέρμανσης στηρίζεται στην προσαγωγή ζεστού νερού χαμηλής θερμοκρασίας σε πλαστικούς σωλήνες που περνούν από το δάπεδο και βρίσκονται είτε σε οριζόντια διάταξη και μετάδοση θερμότητας με ακτινοβολία είτε σε κατακόρυφη διάταξη και διαχέεται ομοιόμορφα στο χώρο. Πριν την τοποθέτηση της ενδοδαπέδιας θέρμανσης απαραίτητο είναι η μελέτη του κτιρίου. Εστιάζουμε στην θέρμανση του χώρου το χειμώνα και στην ψύξη το καλοκαίρι με την βοήθεια μιας γεωθερμικής αντλίας θερμότητας. Τέλος, πρέπει να τονίσουμε ότι στην Ελλάδα η ενημέρωση είναι σχεδόν ανύπαρκτη ενώ σε άλλες χώρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής η Γεωθερμία έχει σημαντική ανάπτυξη και εφαρμογή. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 5 -από 64\n6 Κεφάλαιο 1 ο : ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ 1.1.Χαρακτηριστικά Γεωθερμίας Η παρουσία ηφαιστείων, θερμών πηγών και άλλων επιφανειακών εκδηλώσεων θερμότητας είναι αυτή που οδήγησε τους προγόνους μας στο συμπέρασμα ότι το εσωτερικό της γης είναι ζεστό. Όμως, μόνο κατά την περίοδο μεταξύ του 16ου και 17ου αιώνα, όταν δηλαδή κατασκευάστηκαν τα πρώτα μεταλλεία σε βάθος μερικών εκατοντάδων μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, οι άνθρωποι, με τη βοήθεια κάποιων απλών φυσικών παρατηρήσεων, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η θερμοκρασία της γης αυξάνεται με το βάθος 1.2.Ορισμός γεωθερμίας Γεωθερμία ή Γεωθερμική ενέργεια ονομάζεται η ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό της γης με μορφή νερών, ατμών, αερίων ή μειγμάτων αυτών ή ακόμη και ως ενέργεια από τα πετρώματα και αποτελεί μία σημαντική Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Είναι η φυσική ενέργεια της γης που διαρρέει το θερμό εσωτερικό του πλανήτη προς την επιφάνεια. Η μετάδοση θερμότητας πραγματοποιείται με δύο τρόπους: α) Με αγωγή από το εσωτερικό προς την επιφάνεια με ρυθμό 0,04-0,06 W/m 2 β) Με ρεύματα μεταφοράς που περιορίζονται όμως στις ζώνες κοντά στα σύνορα των λιθοσφαιρικών πλακών, λόγω ηφαιστειακών και υδροθερμικών φαινομένων. Οι πρώτες μετρήσεις με θερμόμετρο έγιναν κατά πάσα πιθανότητα το 1740 σε ένα ορυχείο κοντά στο Belfort της Γαλλία. Ήδη από το 1870, για τη μελέτη της θερμικής κατάστασης του εσωτερικού της γης χρησιμοποιούνταν κάποιες προχωρημένες για την εποχή επιστημονικές μέθοδοι, ενώ η θερμική κατάσταση που διέπει τη γη, η θερμική ισορροπία και εξέλιξη της κατανοήθηκαν καλύτερα τον 20 o αιώνα, με την ανακάλυψη του ρόλου της ραδιενεργής θερμότητα. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 6 -από 64\n7 Εικόνα 1 - Ο φλοιός, ο μανδύας και ο πυρήνας της γης. Η θερμότητα που περιέχεται στο εσωτερικό της γης αποτελεί την γεωθερμική ενέργεια και είναι τόσο μεγάλη, ώστε μπορεί να θεωρηθεί πρακτικά ανεξάντλητη μορφή ενέργειας για τα ανθρώπινα μέτρα. Η τεχνολογία για την άντληση γεωθερμικής ενέργειας διαφοροποιείται σε ρηχή γεωθερμική σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες, και σε βαθιά γεωθερμική στις υψηλότερες θερμοκρασίες. Αβαθής γεωθερμική ενέργεια είναι η αποθηκευμένη σε μορφή θερμότητας ενέργεια του φλοιού της γης, σε βάθη έως 150m. και με θερμοκρασίες υπεδάφους έως 18 C. Αυτή η ενέργεια προέρχεται από την απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας (σχεδόν το 50% από τη συνολική ποσότητα που φθάνει στη Γη) από τη γήινη επιφάνεια και ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 7 -από 64\n8 που στα γεωγραφικά πλάτη της εύκρατης ζώνης κάτω από κάποιο βάθος παραμένει περίπου σταθερή (10-18 C) καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. H σταθερή και μόνιμη αυτή ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί, το χειμώνα για θέρμανση νερού κεντρικής θέρμανσης έως 50 C, το καλοκαίρι για ψύξη νερού κλιματισμού έως 10 C, όπως επίσης και για ζεστό νερό χρήσης καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Η άντληση της ενέργειας από τα βαθύτερα στρώματα της Γης, η λεγόμενη βαθειά γεωθερμική ενέργεια, απαιτεί τη διάνοιξη πηγαδιών σε μεγάλο βάθος. Τα πιθανά θερμά υπόγεια ύδατα μπορούν να χρησιμοποιηθούν απευθείας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Συχνά γίνεται διάκριση ανάμεσα στα γεωθερμικά συστήματα όπου το κυρίαρχο ρευστό είναι το νερό στην υγρή φάση και σε εκείνα όπου το κυρίαρχο ρευστό είναι ο ατμός. Στα συστήματα όπου επικρατεί το νερό, η υγρή φάση είναι αυτή που ελέγχει συνεχώς την πίεση. Μέσα στη φάση αυτή μπορεί να περιέχονται και κάποια αέρια με τη μορφή μικρών φυσαλίδων. Αυτά τα γεωθερμικά συστήματα, των οποίων οι θερμοκρασίες κυμαίνονται από 125 C μέχρι 225 C, είναι τα πλέον συνηθισμένα παγκοσμίως. Ανάλογα με τις συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας, μπορούν να παράγουν θερμό νερό, μίγμα νερού και ατμού, υγρό ατμό, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ξηρό ατμό. Στα συστήματα όπου το κυρίαρχο ρευστό είναι ο ατμός, το υγρό νερό και ο ατμός συνήθως συνυπάρχουν στον ταμιευτήρα, με τον ατμό να ελέγχει συνεχώς την πίεση. Ένας άλλος διαχωρισμός των γεωθερμικών συστημάτων είναι αυτός που βασίζεται στην κατάσταση ισορροπίας στον ταμιευτήρα σύμφωνα με τον οποίο λαμβάνονται υπόψη η κυκλοφορία των ρευστών του ταμιευτήρα και ο μηχανισμός μεταφοράς της θερμότητας. Στα δυναμικά συστήματα ο ταμιευτήρας τροφοδοτείται συνεχώς με νερό, το οποίο θερμαίνεται. Στη συνέχεια, ο ταμιευτήρας αποφορτίζεται, είτε γιατί το θερμό ρευστό ανέβηκε μέχρι την επιφάνεια είτε γιατί άρχισε να γεμίζει τους υδατοπερατούς υπόγειους σχηματισμούς. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 8 -από 64\n9 Η θερμότητα μεταφέρεται στο σύστημα μέσω του μηχανισμού της συναγωγής και της κυκλοφορίας του ρευστού. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει συστήματα τόσο υψηλής (>150 C) όσο και χαμηλής (<100 C) θερμοκρασίας. Στα στατικά συστήματα, γνωστά και ως στάσιμα ή συστήματα αποθήκευσης, παρατηρείται ελάχιστη ή καμία τροφοδοσία του ταμιευτήρα και η μεταφορά θερμότητας γίνεται μόνο με τη βοήθεια του μηχανισμού αγωγής. Οι περιοχές της γης όπου υπάρχουν γεωθερμικά ρευστά (δηλαδή νερό, αέρια ή μίγμα νερού και αερίων) σε ικανοποιητική ποσότητα, θερμοκρασία και βάθος ονομάζονται γεωθερμικά πεδία. Ανάλογα με το θερμοκρασιακό επίπεδό τους διακρίνονται στις εξής κατηγορίες: Υψηλής Ενθαλπίας (>150 C) που χρησιμοποιείται συνήθως για παραγωγή ηλεκτρισμού. Μέσης Ενθαλπίας (80 έως 150 C) που χρησιμοποιείται για θέρμανση ή και ξήρανση ξυλείας και αγροτικών προϊόντων καθώς και μερικές φορές και για την παραγωγή ηλεκτρισμού (π.χ. με κλειστό κύκλωμα φρέον που έχει χαμηλό σημείο ζέσεως). Χαμηλής Ενθαλπίας (25 έως 80 C) που χρησιμοποιείται για θέρμανση χώρων, για θέρμανση θερμοκηπίων, για ιχθυοκαλλιέργειες, για παραγωγή γλυκού νερού. Η ενθαλπία, η οποία σε γενικές γραμμές θεωρείται ότι είναι ανάλογη της θερμοκρασίας, χρησιμοποιείται για να εκφράσει την περιεχόμενη θερμική ενέργεια των ρευστών και δίνει μια γενική εικόνα της ενεργειακής αξία τους. Η Ελλάδα, όπως φαίνεται και στην εικόνα είναι πολύ ευνοημένη γεωθερμικά. 1.3.Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα Η γεωθερμική ενέργεια αποτελεί μία καθαρή μορφή ενέργειας, φιλική προς το περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν συγκρίνεται με τις συμβατικές μορφές ενέργειας, με ελάχιστες έως μηδαμινές περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εκμετάλλευσή της. Ακόμη και όταν υπάρχουν κάποιες περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αυτές μπορούν ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 9 -από 64\n10 πάντοτε να αντιμετωπισθούν με τη χρήση της τεχνολογίας. Τα κύρια πλεονεκτήματα της γεωθερμικής ενέργειας είναι: Είναι διαθέσιμη μέρα και νύχτα όλο το χρόνο και δεν επηρεάζεται από καιρικές συνθήκες. Προσφέρεται έτοιμη σαν θερμικό προϊόν. Δεν μπορεί να μεταφερθεί μακριά, άρα θα πρέπει να αξιοποιηθεί επί τόπου από τις παραγωγικές δυνάμεις. Αναπτύσσεται σε πεδινές περιοχές με άριστες συνθήκες αξιοποίησης στη σύγχρονη γεωργία, αγροτοβιομηχανία, ιχθυοκαλλιέργεια, αστικές και βιομηχανικές χρήσεις κλπ. Μπορεί να συμβάλλει στην αγροτουριστική και οικοτουριστική ανάπτυξη. Λόγω της αυξημένη θερμικής ροής της περιοχής μπορεί να γίνει χρήση γεωθερμικών αντλιών θερμότητας. Συγκεκριμένα τα περιβαλλοντικά οφέλη της γεωθερμικής ενέργειας είναι: Συνεχόμενη παροχή ενέργειας με υψηλό συντελεστή λειτουργίας >90%. Μικρό λειτουργικό κόστος, αν και το κόστος εγκατάστασης είναι σημαντικά αυξημένο σε σχέση με τις συμβατικές μορφές ενέργειας. Δεν παράγει επικίνδυνα αέρια καύσης (CO 2, NO x, SO 2 κλπ), ούτε σωματίδια, ούτε τέφρα, ούτε καπνό. Μικρή απαίτηση γης για την αξιοποίηση της (εγκατάσταση μονάδας, χώρος γεωτρήσεων, σωληνώσεις μεταφοράς κτλ) συγκριτικά με αυτή που απαιτείται από ατμοηλεκτρικούς, υδροηλεκτρικούς σταθμούς κτλ. Συμβολή στην επίτευξη των στόχων της Λευκής Βίβλου της Ε.Ε. και του πρωτόκολλου του Κιότο. Συμβολή στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης μιας χώρας, με τον περιορισμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων. Η αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας συναντά ορισμένα βασικά προβλήματα τα οποία θα πρέπει να λυθούν ικανοποιητικά για την οικονομική εκμετάλλευση αυτής της μορφής ενέργειας. Τα ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 10 -από 64\n11 προβλήματα αυτά, που σχετίζονται άμεσα με την ιδιάζουσα χημική σύσταση των περισσότερων γεωθερμικών ρευστών, είναι : Ο σχηματισμός επικαθίσεων σε κάθε σχεδόν επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με το γεωθερμικό ρευστό. Η διάβρωση των μεταλλικών επιφανειών. Ορισμένες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, όπως διάθεση των ρευστών μετά τη χρήση τους και εκπομπές τοξικών αερίων κυρίως του υδρόθειου. Ο σχηματισμός επικαθίσεων σε γεωθερμικές μονάδες μπορεί να ελεγχθεί σε κάποιο βαθμό, αν όχι ολοκληρωτικά, με μια πληθώρα τεχνικών και μεθόδων. Μερικές τυπικές πρακτικές είναι οι εξής: Ο σωστός σχεδιασμός της μονάδας και η επιλογή των κατάλληλων συνθηκών λειτουργίας της. Η ρύθμιση του ph του ρευστού. Η προσθήκη χημικών ουσιών (αναστολέων δημιουργίας επικαθίσεων). Η απομάκρυνση των σχηματιζόμενων στερεών με χημικά ή φυσικά μέσα στη διάρκεια προγραμματισμένων ή όχι διακοπών λειτουργίας της μονάδας. Οι δυνατότητες ελέγχου της διάβρωσης στις γεωθερμικές μονάδες επικεντρώνονται στα εξής: Επιλογή του κατάλληλου υλικού κατασκευής. Επικάλυψη των μεταλλικών επιφανειών με ανθεκτικά στη διάβρωση στρώματα. Προσθήκη αναστολέων διάβρωσης. Σωστός σχεδιασμός της μονάδας. Η γεωθερμική ενέργεια θεωρείται ήπια μορφή ενέργειας, σε σύγκριση με τις συμβατικές μορφές ενέργειας, χωρίς βέβαια οι επιπτώσεις από την εκμετάλλευση της να είναι συχνά αμελητέες. Τα προβλήματα από τη διάθεση των ρευστών που χρησιμοποιούνται για άμεσες χρήσεις (ρευστά μέσης και χαμηλής ενθαλπίας) είναι κατά κανόνα ηπιότερα, ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 11 -από 64\n12 σχεδόν μηδενικά, από ότι των ρευστών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ρευστά υψηλής ενθαλπίας). Θα πρέπει να τονιστεί ότι στην περίπτωση που εφαρμόζεται η άμεση επανεισαγωγή των γεωθερμικών ρευστών στον ταμιευτήρα οι επιπτώσεις είναι ελάχιστες. 1.4.Σύγχρονες εφαρμογές Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι η πιο σημαντική μορφή αξιοποίησης των γεωθερμικών πόρων υψηλής θερμοκρασίας (>150 C). Οι μέσης και χαμηλής θερμοκρασίας πόροι (<150 C) είναι κατάλληλοι για πολλούς και διαφορετικούς τύπους εφαρμογών. Το κλασσικό διάγραμμα του Lindal, το οποίο δείχνει τις πιθανές χρήσεις των γεωθερμικών ρευστών σε συνάρτηση με τη θερμοκρασία τους, ισχύει ακόμη μέχρι σήμερα. Οι περισσότερο καθιερωμένες εφαρμογές είναι η θέρμανση χώρων, οι ιχθυοκαλλιέργειες, η ξήρανση αγροτικών προϊόντων και η παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 12 -από 64\n13 Εικόνα 2 - Διάγραμμα Lindal. Στο κάτω μέρος του διαγράμματος Lindal (εικόνα 1) ο κορεσμένος ατμός χρησιμοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος, ενώ οι άμεσες χρήσεις καλύπτουν όλη την κλίμακα θερμοκρασιών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι διάγραμμα Lindal δεν περιορίζει το είδος των δυνατών χρήσεων, ούτε πρέπει να ληφθούν αυστηρά υπόψη τα όρια των θερμοκρασιών που θέτει. 1.5.Κυριότερες εφαρμογές Οι κυριότερες άμεσες εφαρμογές της Γεωθερμίας, όπου γίνεται αξιοποίηση της θερμότητας των ρευστών, μπορούν να ταξινομηθούν ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 13 -από 64\n14 στις εξής κατηγορίες: θέρμανση χώρων, αγροτικές χρήσεις, υδατοκαλλιέργειες, Βιομηχανικές χρήσεις, λουτροθεραπεία και Αντλίες Θερμότητας. Στις περισσότερες Γεωθερμικές Εφαρμογές απαιτείται η μεταφορά της θερμότητας των Γεωθερμικών Ρευστών σε ένα ρευστό λειτουργίας (κυρίως γλυκό νερό ή και αέρας), μέσω εναλλακτών θερμότητας και χρησιμοποιείται η αποκτημένη πλέον θερμότητα αυτού του ρευστού λειτουργίας. Στη συνέχεια παρουσιάζονται ορισμένα παραδείγματα εφαρμογών, ανά κατηγορία Θέρμανση χώρων Θέρμανση κτιρίων με εναλλάκτες θερμότητας αέρα-νερού ή νερού - νερού Θέρμανση χώρων κολυμβητηρίων και πισινών Αντιπαγετική προστασία δρόμων, πεζοδρομίων, πλατειών, χώρων στάθμευσης κ.λ.π. Τηλεθέρμανση οικισμών Αγροτικές χρήσεις Ω Θέρμανση θερμοκηπίων (θερμοκρασίες που απαιτούνται: 40 ο C ο C) Ξήρανση δημητριακών (θερμοκρασίες: 40 ο C - 80 ο C) Ξήρανση λαχανικών, φρούτων και καρπών (θερμοκρασίες: 40 ο C - 70 ο C) Ξήρανση αγροτικών προϊόντων, όπως μηδινικής, καπνού, βαμβακιού. Θέρμανση εδάφους (θερμοκρασίες: 25 ο C - 40 ο C) Υπεδάφια θέρμανση για πρωίμηση σπαραγγιών Θέρμανση πτηνοτροφικών και κτηνοτροφικών μονάδων και ποιμνιοστασίων Επεξεργασία γάλακτος (θερμοκρασίες: 70 ο C ο C) ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 14 -από 64\n15 Συντήρηση τροφίμων παραγωγή ψύξης (θερμοκρασίες: 90 ο C ο C) Καλλιέργεια μανιταριών (θερμοκρασίες: 20 ο C - 60 ο C) Καθαρισμός κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών μονάδων. Άρδευση με απορριπτόμενο Γεωθερμικό Νερό (μόνον όταν είναι πολύ καλής ποιότητας) Υδατοκαλλιέργειες Καλλιέργεια και ανάπτυξη διαφόρων ειδών ψαριών (χέλια, λαβράκια, τσιπούρες, γατόψαρα), θαλάσσιων μαλακόστρακων (γαρίδες), ερπετών, μικροφυκών (εικόνα 4.11) κ.ά. (θερμοκρασίες που απαιτούνται:15 ο C - 35 ο C) Βιομηχανικές χρήσεις Αφαλάτωση νερού (π.χ. αφαλάτωση θαλασσινού ή υφάλμυρου νερού σε νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές με έντονο πρόβλημα επάρκειας γλυκού νερού) Χώνευση βιολογικής λάσπης και λυμάτων. Ξήρανση Γης διατόμων (στην Ισλανδία, με ατμό θερμοκρασίας 170 ο C) Πλύσιμο και λεύκανση μαλλιών (στη Νέα Ζηλανδία) Παραγωγή απεσταγμένου νερού (στη Νέα Ζηλανδία) Πλύσιμο και ξήρανση μαλλιού Ανάκτηση πετρελαίου (π.χ. στο Καζακστάν) Εξόρυξη ουρανίου (Τέξας, Η.Π.Α.), επεξεργασία χαλκού (Νότιο Μεξικό, Η.Π.Α.), διαχωρισμός χρυσού (Νεβάδα, Η.Π.Α.), ορυχεία (Σιβηρία) Ξήρανση ξυλείας Απόληψη και ανάκτηση διαφόρων αλάτων και στοιχείων Ανάκτηση διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) Λουτροθεραπεία Ιαματικά Λουτρά και spa (λουτροθεραπεία, ποσιθεραπεία, ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 15 -από 64\n16 εισπνοθεραπεία, θαλασσοθεραπεία) Πισίνες αναψυχής Στην Ελλάδα υπάρχει σημαντικός αριθμός Γεωθερμικών Πεδίων χαμηλής ενθαλπίας (θερμοκρασίας 25 ΊC 90 ΊC) σε όλη τη χώρα, με ρευστά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολλές άμεσες εφαρμογές (Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας, Αβαθής Γεωθερμία) Οικονομικές χρήσεις αντλίας θερμότητας Περισσότερο οικονομική γίνεται με τη χρήση της Αντλίας. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε μία (1) μονάδα Ηλεκτρικής Ενέργειας παράγεται θερμότητα (1,5-5 μονάδων). Συγκριτικά μπορεί να αναφερθεί ότι ένας καυστήρας ορυκτών καυσίμων μπορεί να είναι (78% - 95%) αποδοτικός, ενώ μια Γεωθερμική Αντλία Θερμότητας είναι (150% - 500%). Οι Γεωθερμικές Αντλίες αποτελούν μία καθιερωμένη και αξιόπιστη Τεχνολογία, ελαττώνουν τις δαπάνες για θέρμανση και κλιματισμό κατά (25% - 75%), μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές CO 2 και προστατεύουν το περιβάλλον. Υπάρχουν διάφορα είδη Γεωθερμικών Αντλιών Θερμότητας, σχεδιασμένα για τις αντίστοιχες εφαρμογές. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ανάπτυξη των Γεωθερμικών Αντλιών Θερμότητας σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης (Γερμανία, Σουηδία, Ελβετία κ.ά.). Μέχρι το Νοέμβριο του 2010 είχαν καταγραφεί στην Ελλάδα πάνω από διακόσιες (200) εφαρμογές Γεωθερμικών Αντλιών Θερμότητας με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 20 ΜW t και παρουσιάζουν μία γρήγορη ανάπτυξη, πιθανότατα και λόγω των διατάξεων της υφιστάμενης νομοθεσίας, δηλαδή της Υπουργικής Απόφασης Υπ. Αρ. 9Β, /Φ.166/ΟΙΚ 18508/5552/207 (Φ.Ε.Κ.1595/τ.Β/ ). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η χρήση Γεωθερμικών Αντλιών Θερμότητας, εκτός από τη θέρμανση κατοικιών, είναι εφικτή και οικονομική σε θερμοκήπια, κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές μονάδες, ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 16 -από 64\n17 ιχθυοκαλλιέργειες κ.α Εικόνα 3 - Τυπική εφαρμογή ενός συστήματος γεωεναλλάκτη σε γεώτρηση και Αντλία Θερμότητας σε κατοικία ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 17 -από 64\n18 Εικόνα 4 - Χρήση συστήματος Γεωθερμικής Αντλίας Θερμότητας (τοποθέτηση οριζόντιου κλειστού κυκλώματος γεωεναλλάκτη ) για την κάλυψη θερμικών αναγκών μονοκατοικίας 220 m² στην περιοχή Αγγελοχωρίου Θεσ/νίκης (στάδιο κατασκευής και ανάπτυξης) Εικόνα 5 - Ανάπτυξη οριζόντιου κυκλώματος γεωεναλλάκτη για εγκατάσταση συστήματος Γεωθερμικής Αντλίας Θερμότητας σε μικρή κατοικία στη Σκόπελο. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 18 -από 64\n19 Εικόνα 6 - Η Αντλία Θερμότητας που τοποθετήθηκε για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης και ψύξης αυτής της κατοικίας. Είναι χαρακτηριστικός ο μικρός όγκος που καταλαμβάνει. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα- 19 -από 64\n20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο : ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ 2.1.Εισαγωγικά Η ενδοδαπέδια θέρμανση που θεωρείται κατά πολλούς καινοτομία στο πεδίο των εφαρμογών θέρμανσης αποτελεί τεχνική που πρωτοεμφανίζεται στην κλασσική αρχαιότητα με βασική καύσιμη ύλη τα καυσόξυλα και μέσο μετάδοσης τον αέρα που διαχέονταν σε υπόγεια κανάλια κάτω από το δάπεδο. Τα τελευταία 30 χρόνια και σχεδόν παράλληλα με την εμφάνιση των πλαστικών σωλήνων, ξανακάνει έντονη την παρουσία της με εξελιγμένες τεχνικές μεθόδους εφαρμογής και υλικά. Η συνεχή προσπάθεια των εταιρειών να προσφερθούν υψηλής ποιότητας προϊόντα και υπηρεσίες προς τον τεχνικό κόσμο και τον τελικό χρήστη. Έτσι μελέτησαν τις παρατηρήσεις και τις απαιτήσεις τους για μια ιδανική εγκατάσταση θέρμανσης. Οι ανάγκες αυτές, της ασφαλούς λειτουργίας, μοντέρνας εγκατάστασης, αόρατης εφαρμογής, μακροπρόθεσμης συντήρησης, υγιεινών συνθηκών και συνθηκών άνεσης και κυρίως οικονομικής εφαρμογής και λειτουργίας φαίνεται να υπερκαλύπτονται από την εφαρμογή του συστήματος ενδοδαπέδιας θέρμανσης των σύγχρονων εταιρειών του κλάδου. Έτσι οι περισσότερες εταιρείες πλέον προτείνουν ένα ολοκληρωμένο πακέτο που αφορά την εφαρμογή της ενδοδαπέδιας θέρμανσης και εγγυούνται για την εγκατάσταση στο σύνολο της. 2.2.Η λειτουργία Η λειτουργία της ενδοδαπέδιας θέρμανσης στηρίζεται στην προσαγωγή ζεστού νερού χαμηλής θερμοκρασίας σε πλαστικούς σωλήνες που διατρέχουν το δάπεδο. Η θερμοκρασία του νερού κυμαίνεται μεταξύ 38 C και 48 C ανάλογα με τις θερμικές απώλειες, την τελική επένδυση του δαπέδου και τον τόπο εφαρμογής. Βασική ιδιαιτερότητα και συγχρόνως πλεονέκτημα αυτής της μορφής θέρμανσης είναι το ότι χρησιμοποιεί σαν θερμαντικό σώμα το δάπεδο ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα20από 64\n21 γεγονός που έχει σαν συνέπεια την μεγάλη αύξηση της θερμαντικής της ισχύς. Χαρακτηριστικό της λειτουργίας της είναι το ότι η θέρμανση του χώρου πραγματοποιείται έμμεσα με ακτινοβολία θερμότητας από το δάπεδο. Το ζεστό νερό μεταφέρει θερμότητα στον θερμομπετόν που περιβάλει τους πλαστικούς σωλήνες και στη συνέχεια το δάπεδο ακτινοβολεί θερμότητα. Με τον τρόπο αυτό η θερμότητα διαχέεται ομοιόμορφα στο χώρο επιτυγχάνοντας τη βασική επιδίωξη των μορφών θέρμανσης τη δημιουργία δηλαδή, ιδανικών συνθηκών, ευεξίας και θερμικής θαλπωρής σε συνδυασμό με το χαμηλότερο λειτουργικό κόστος. 2.3.Εφαρμογές Μία εγκατάσταση Ενδοδαπέδιας θέρμανσης καλύπτει απόλυτα τις ανάγκες, κατοικιών, σχολείων, δημοσίων κτιρίων, επαγγελματικών χώρων, ξενοδοχείων, υπόγειων κατασκευών κ.λ.π. χωρίς όμως να περιορίζεται εκεί το εύρος των εφαρμογών της. Λόγω της ομοιόμορφης και οριζόντιας κατανομής θερμότητας από το δάπεδο προς την οροφή επιτρέπει την θέρμανση χώρων με μεγάλο ύφος οροφής. Ενδείκνυται για κατοικίες με εσωτερικά μπαλκόνια, εκκλησίες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις (χώρους παραγωγής και αποθήκευσης), καθώς και για θέρμανση ελεύθερων επιφανειών για απελευθέρωση τους από χιόνι και πάγο όπως, πάρκινγκ, είσοδοι γκαράζ, εξωτ. σκάλες, γέφυρες, γήπεδα, αεροδιάδρομοι κ.λ.π. 2.4.Πλεονεκτήματα Η χρήση του δαπέδου σαν θερμαντικό σώμα είναι το χαρακτηριστικό που προσδίδει στην ενδοδαπέδια θέρμανση την πλειοψηφία των πλεονεκτημάτων που εμφανίζει. -Άνετη και ομοιόμορφη κατανομή της θερμότητας στο χώρο: Στην ενδοδαπέδια θέρμανση, η θερμότητα διαχέεται στο χώρο μέσω ακτινοβολίας (60% - 65%) και μεταφοράς (35% - 40%). Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι θερμοκρασιακές διαφορές, αφού οι σωληνώσεις ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα21από 64\n22 καλύπτουν όλη την επιφάνεια. -Χαμηλό λειτουργικό κόστος: Εξαιτίας της ομοιόμορφης κατανομής της θερμότητας, των σχεδόν μηδενικών απωλειών δαπέδου και την σημαντική μείωση των απωλειών οροφής λόγω της κλιμάκωσης της θερμοκρασίας κατά ύψος, έχουμε τη δυνατότητα να πετύχουμε συνθήκες άνεσης στο χώρο με θερμοκρασία χαμηλότερη τουλάχιστον κατά 2 C. -Φιλική προς το περιβάλλον: Λιγότερες ώρες λειτουργίας του λέβητα συνεπάγονται χαμηλότερη απελευθέρωση καυσαερίων, μικρότερη επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος και μεγαλύτερη οικονομία ενέργειας (λιγότερα καύσιμα). Μπορούμε λοιπόν να χρησιμοποιήσουμε ζεστό νερό προσαγωγής χαμηλότερης θερμοκρασίας (32 C - 48 C) από αυτό των κοινών θερμαντικών σωμάτων (70 C - 80 C), με συνέπεια λιγότερες ώρες λειτουργίας του λέβητα και επομένως χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου. -Υγιεινότερες συνθήκες: Η οριζόντια και έμμεση θέρμανση του χώρου, λόγω ακτινοβολίας θερμότητας, έχει σαν συνέπεια την επίτευξη της ιδανικής κατανομής θερμότητας για το ανθρώπινο σώμα, δηλαδή, ζεστά πόδια κρύο κεφάλι. Όσον αφορά τη θερμική σταθερότητα του ανθρώπινου ποδιού, που κινείται σε θερμαινόμενο δάπεδο, λαμβάνονται υπ' όψιν τα όρια θερμοκρασιών επιφάνειας δαπέδου που καθορίζει ο Ευρωπαϊκός κανονισμός για την εκπόνηση μελετών ενδοδαπέδιας θέρμανσης. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα22από 64\n23 Η αποτροπή ρευμάτων αέρα, που δημιουργούνται από τα κοινά θερμαντικά σώματα, και κατά συνέπεια η έλλειψη σκόνης και η διατήρηση της υγρασίας του αέρα στο χώρο δημιουργεί ιδανικές συνθήκες ειδικά για πάσχοντες από άσθμα ή αλλεργίες. -Ασφάλεια: Με την ενδοδαπέδια θέρμανση αποφεύγεται ο πιθανός τραυματισμός από καυτά και αιχμηρά σώματα, ειδικά εάν στο χώρο ζουν μικρά παιδιά ή ηλικιωμένοι. -Οικονομία ωφέλιμου χώρου: Η αποδέσμευση ωφέλιμου χώρου (δεν υπάρχουν θερμαντικά σώματα στους τοίχους) λόγω χρήσης του δαπέδου ως θερμαντικό σώμα, όχι μόνο μας επιτρέπει την εκμετάλλευση όλων των χώρων με τον πιο λειτουργικό τρόπο αλλά μας δίνει και ένα επιπλέον καλαίσθητο αρχιτεκτονικά αποτέλεσμα. -Απόσβεση κόστους βραχυπρόθεσμα: Ορισμένοι από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην απόσβεση του κόστους μιας εγκατάστασης ενδοδαπέδιας θέρμανσης είναι: η μειωμένη κατανάλωση καυσίμων, που προαναφέρθηκε (πάνω από 30%). το μειωμένο κόστος κτιριακής συντήρησης, αφού δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε μαυρίσματα στους τοίχους και στις κουρτίνες. το μηδενικό κόστος συντήρησης και αντικατάστασης θερμαντικών σωμάτων. αύξηση του χρόνου ζωής του καυστήρα ο οποίος λειτουργεί λιγότερες ώρες. -Δυνατότητα συνδυαστικής λειτουργίας με άλλα θερμαντικά συστήματα: Έχουμε την δυνατότητα με τη χρήση ενός μόνο λέβητα να θερμάνουμε κάποιους χώρους του κτίσματος με ενδοδαπέδια θέρμανση και άλλους με το κλασσικό σύστημα θέρμανσης με σώματα fan-coils. Παράλληλα από τον ίδιο λέβητα τροφοδοτούμε και τα ζεστά νερά χρήσης του κτιρίου. -Δυνατότητα χρησιμοποίησης όλων των σύγχρονων πηγών θερμότητας: Λόγω χαμηλών θερμοκρασιών και συνολικής αδράνειας του συστήματος εκτός των κοινών πηγών ενέργειας έχουμε τη ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα23από 64\n24 δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε ήπιες μορφές ενέργειας, όπως την ηλιακή, αντλίες θερμότητας, γεωθερμικές πηγές κ.λ.π 2.5.Βήματα εγκατάστασης ενδοδαπέδιας θέρμανσης Για την εφαρμογή ενδοδαπέδιας θέρμανσης απαιτείται μελέτη, στην οποία υπολογίζονται με βάση τις παραδοχές κ< τους κανόνες υπολογισμού θερμικών απωλειών, οι θερμικές απώλειες του κτιρίου. Βάσει των παραπάνω υπολογισμών, καθορίζονται τα κυκλώματα κάθε χώρου (μήκος κυκλώματος, διατομή σωλήνα πυκνότητα σωλήνων, αρμοί διαστολής) έτσι ώστε να καλύπτουν τις απώλειες του, λαμβάνοντας πάντα υπ' όψη τη χρήση του χώρου, τη δαπεδόστρωσή του, τη θερμοκρασία του νερού προσαγωγής και τις εξωτερικές θερμοκρασιακές διαφορές κάθε περιοχής. Οι αρμοί διαστολής μετατρέπουν το θερμαινόμενο δάπεδο σε «κολυμβητό δάπεδο» χωρίζοντας το, από τα σταθερά δομικά στοιχεία του χώρου (περιμετρικοί αρμοί), και επιτρέποντας του να κινείται ελεύθερα τόσο κατά την συστολή λόγω ξήρανσης όσο και κατά την διαστολή λόγω θερμοκρασιακών διαφορών. Οι εσωτερικοί αρμοί διαστολής αφορούν μεγάλους ενιαίους χώρους, όπου το θερμομπετόν επιβάλλεται να χωρίζεται σε επιφάνειες περίπου 40 τ.μ. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι αρμοί αυτοί γίνονται εξαρχής γνωστοί σε όλα συνεργεία που θα ακολουθήσουν, ώστε να διατηρηθούν και κατά τη χύτευση του θερμομπετόν αλλά κα κατά την δαπεδόστρωσή. Η μελέτη καθορίζει επίσης, με βάση τα δομικά στοιχεία του κτιρίου, το πλήθος και το μήκος των κυκλωμάτων, την καλύτερη δυνατή θέση και τις ανάλογες διαστάσεις των πινάκων διανομής σε κάθε επίπεδο του κτιρίου. Ο πίνακας διανομής τοποθετείται στην ίδια πλευρά σε όλα τα επίπεδα (ορόφους) του κτιρίου για την αποφυγή διακλαδώσεων στην Πριν την Εγκατάσταση Η ενδοδαπέδια θέρμανση προσφέρει, λόγω των ιδιαιτεροτήτων στο σχεδιασμό της, το πλήθος των πλεονεκτημάτων που προαναφέρθηκαν, αλλά συγχρόνως, απαιτεί πρόβλεψη και προσοχή ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα24από 64\n25 στην μελέτη και την εφαρμογή της. Θα ήταν χρήσιμο η πρόβλεψη για την επιλογή της ενδοδαπέδιας να γίνεται στη φάση της σκυροδέτησης, γιατί έτσι θα ληφθούν υπ'όψιν εργασίες που θα διευκολύνουν την σωστή εφαρμογή της. -Εσωτερικό επίχρισμα. Στους χώρους που θα εγκατασταθεί ενδοδαπέδια θέρμανση οι εργασίες εσωτερικού επιχρίσματος θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί. -Τοποθέτηση πλαισίων εξωτερικών κουφωμάτων (κατωκάσια). Τα «ρίχτια» σε εξώπορτες, μπαλκονόπορτες και σκάλες πρέπει να υπολογιστούν για πάχος δαπέδου περίπου 10 εκ. και όχι 6-7 εκ. όπως του παραδοσιακού συστήματος. -Αποφυγή διακλαδώσεων στην υδραυλική και ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Θα πρέπει γενικώς να αποφεύγονται διακλαδώσεις και περάσματα των υδραυλικών σωληνώσεων, των κεντρικών σωληνώσεων θέρμανσης και των ηλεκτρολογικών καλωδίων από την επιφάνεια της πλάκας, γεγονός που θα δυσκολέψει την εγκατάσταση της ενδοδαπέδιας. Συνιστάται η εγκατάσταση των παροχών αυτών να γίνεται περιμετρικά και στη συνέχεια να τοποθετούνται η περιμετρική ταινία και η μορφόπλακα. -Τοποθέτηση του σιφονιού αποχέτευσης σε σημείο που δεν εμποδίζει την εγκατάσταση της ενδοδαπέδιας. Πρέπει να προσεχθεί το ύψος του σιφονιού σε σχέση με το ύψος του τελικού δαπέδου. Προτείνεται η τοποθέτηση του σε σημείο που δεν θα εμποδίσει την δαπεδόστρωσή και όχι στο κέντρο του λουτρού, προκειμένου να απελευθερωθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια για την τοποθέτηση των σωλήνων της δαπεδοθέρμανσης. Σε πιθανή περίπτωση μη κάλυψης των θερμικών απωλειών με την ενδοδαπέδια θέρμανση (μελέτη ενδοδαπέδιας) προτείνεται συνδυαστική λειτουργία με θερμαντικό σώμα. -Καθαρισμός και αλφάδιασμα πλάκας-τσιμεντοκονία ισοστάθμισης. Φτάνοντας στο στάδιο της εγκατάστασης μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στην κατάσταση της πλάκας. Στην περίπτωση που η υδραυλική ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα25από 64\n26 και ηλεκτρολογική εγκατάσταση έχει ολοκληρωθεί πριν την απόφαση εγκατάστασης ενδοδαπέδιας, και μεγάλος αριθμός σωληνώσεων διατρέχουν το δάπεδο, ενδείκνυται η χύτευση τσιμεντοκονίας ισοστάθμισης ύψους 3-4 cm, ώστε ο εγκαταστάτης να παραλάβει την πλάκα καθαρή, αλφαδιασμένη και απαλλαγμένη από τυχόν προεξοχές Εγκατάσταση Η χρήση ενός ολοκληρωμένου πακέτου ενδοδαπέδιας θέρμανσης απλοποιεί την εφαρμογή της και περιλαμβάνει με τη σειρά τοποθέτησης τους: -Τοποθέτηση πίνακα διανομής. Η επιλογή της θέσης του πίνακα διανομής θα πρέπει να γίνεται έχοντας υπόψη τα παρακάτω: Αποφυγή, όπου αυτό είναι δυνατόν, των διακλαδώσεων ή των μεγάλου μήκους προσαγωγών κεντρικών σωληνώσεων θέρμανσης στην πλάκα, όπως έχει ήδη αναφερθεί. -Να αποφεύγεται η τοποθέτηση του πίνακα σε απομακρυσμένο σημείο από την πλειοψηφία των θερμαινόμενων χώρων (π.χ. στον εξωτερικό τοίχο απομακρυσμένου υπνοδωματίου). Στην περίπτωση αυτή έχουμε μεγάλο μήκος προσαγωγής, που έχει σαν αποτέλεσμα η θερμοκρασία του νερού να είναι αισθητά χαμηλότερη από την απαιτούμενη, όταν αυτό φτάνει στο χώρο που πρόκειται να θερμανθεί. -Να μην τοποθετείται ο πίνακας σε χώρους μικρής επιφάνειας γιατί αυτή θα καλυφθεί από τις μονωμένες προσαγωγές επιστροφές των άλλων κυκλωμάτων, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η μικρή επιφάνεια που απομένει να καλύψει το σύνολο των θερμικών απωλειών του χώρου. -Αποφυγή τοποθέτησης του πίνακα στο εσωτερικό των ντουλαπιών της κουζίνας, γιατί ανεξάρτητα από το αν μονωθούν οι προσαγωγές, δημιουργούμε θερμό περιβάλλον με υψηλό ποσοστό υγρασίας. -Τέλος, να μην επιλέγεται σε χώρους με υψομετρική διαφορά το χαμηλότερο επίπεδο για την τοποθέτηση του πίνακα. -Τοποθέτηση φύλλου πολυαιθυλενίου. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα26από 64\n27 Όταν η εγκατάσταση πρόκειται να γίνει σε πλάκα που από κάτω υπάρχει πυλωτή καλό θα ήταν πριν την τοποθέτηση της μορφόπλακας να τοποθετηθεί ένα φύλλο πολυαιθυλενίου, το οποίο θα υπερκαλύπτεται στις ενώσεις κατά 8 cm και θα ανέρχεται στο σοβατεπί στο ύψος της περιμετρικής ταινίας. Με την εφαρμογή του φιλμ προστατεύεται η εγκατάσταση από τυχόν υγροποιήσεις που μπορεί να εμφανιστούν στην επάνω επιφάνεια της πλάκας, λόγω των μεγάλων θερμοκρασιακών διαφορών που προκαλούν τα ρεύματα αέρα. -Τοποθέτηση περιμετρικής ταινίας-περιμετρικοί Αρμοί. Η περιμετρική ταινία τοποθετείται κάθετα στο δάπεδο και περιμετρικά, σε όλους τους θερμαινόμενους χώρους, όπως και στις κάσες των εξωτερικών - εσωτερικών θυρών και τις εσωτερικές κολώνες καθορίζοντας έτσι τους περιμετρικούς αρμούς της εγκατάστασης. Η περιμετρική ταινία πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στο κολυμβητό δάπεδο να κινηθεί τουλάχιστον κατά 5 mm. Στη συνέχεια ξεδιπλώνεται το φιλμ ΡΕ που είναι προσαρμοσμένο στην περιμετρική ταινία πάνω στις μορφόπλακες για την εξασφάλιση στεγανότητας σε σχέση με την τσιμεντοκονία. -Διαμόρφωση Εσωτερικών Αρμών. Σύμφωνα με το DIN που ορίζει τους αρμούς στα θερμαινόμενα δάπεδα, εκτός των περιμετρικών αρμών που καθορίζονται με την τοποθέτηση της περιμετρικής ταινίας θα πρέπει τα δάπεδα να διαχωρίζονται με εσωτερικούς αρμούς στις περιπτώσεις που: oέχουμε επιφάνειες μεγαλύτερες των 40m 2 oτο μήκος του θερμαινόμενου χώρου ξεπερνά τα 8m oο λόγος του μήκους προς το πλάτος μιας θερμαινόμενης επιφάνειας, ξεπερνά την αναλογία 1:2 oέχουμε κτιριακούς αρμούς oέχουμε εσωτερικά κουφώματα oδιαφορετικά υλικά τελικής επένδυσης δαπέδου στον ίδιο χώρο (π.χ. ξύλο - μάρμαρο) oυψομετρικές διαφορές στο ίδιο επίπεδο, κεφαλόσκαλα ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα27από 64\n28 Η κατά μήκος διαστολή που εμφανίζει ένα θερμαινόμενο δάπεδο και εξαρτάται από το πάχος της τσιμεντοκονίας, μπορεί να υπολογιστεί με τη βοήθεια της παρακάτω σχέσης: όπου: -ΔΙ = κατά μήκος διαστολή σε m -Ιο = μήκος πλάκας σε m -α = συντελεστής διαστολής κατά μήκος σε Ι/Κ -ΔΤ = διαφορά θερμοκρασίας -Τήρηση των αρμών διαστολής στα κεφαλόσκαλα. Θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη τήρηση των αρμών διαστολής στο κεφαλόσκαλο κάθε εσωτερικής σκάλας και υπερυψωμένου χώρου. Προκειμένου να τηρηθούν αυτοί οι αρμοί θα πρέπει να κατασκευαστεί στα σημεία αυτά «κόντρα» κατά μήκος της οποίας θα τοποθετηθεί η περιμετρική ταινία. -Τοποθέτηση μορφόπλακας. Στη συνέχεια τοποθετείται η μορφόπλακα στην επιφάνεια του δαπέδου κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην υπάρχουν κενά που θα επιτρέψουν στη συνέχεια τη διείσδυση των υγρών του θερμομπετόν. Εκτός του μονωτικού και ηχομονωτικού της ρόλου, η μορφόπλακα λειτουργεί σαν στήριγμα του σωλήνα της ενδοδαπέδιας θέρμανσης. -Τοποθέτηση σωλήνα. Η εγκατάσταση του σωλήνα γίνεται σε σχήμα κοχλία (σαλιγκαριού) γιατί με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται πιο ομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασιών στην επιφάνεια του δαπέδου και κατά συνέπεια του χώρου. Ταυτόχρονα με την εφαρμογή του κοχλία μειώνεται η πιθανότητα «ασακίσματος» του σωλήνα κατά την εγκατάσταση του. (Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα σημεία όπου κάμπτεται ο σωλήνας έτσι ώστε η ακτίνα καμπυλότητας του να μην είναι μικρότερη του βπλάσιου ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα28από 64\n29 της διαμέτρου του σωλήνα). Επιθυμητό είναι, η εφαρμογή του σωλήνα να ξεκινάει αφήνοντας απόσταση 5 cm από τον τοίχο, ενώ το συνολικό μήκος των κυκλωμάτων δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 110 m. Οι αποστάσεις των σωλήνων οι οποίες ορίζονται από τη μελέτη, έχουν υπολογιστεί έτσι ώστε να καλύπτουν τις θερμικές απώλειες των χώρων, χωρίς να ξεπερνούν τα όρια που καθορίζει ο κανονισμός για τις θερμοκρασίες επιφάνειας δαπέδου, 29 C στους χώρους διαμονής, 33 C στα λουτρά, και 35 C στις περιμετρικές ζώνες: -Στις περιπτώσεις θερμαινόμενων χώρων μεγάλης επιφάνειας και επαρκών μονώσεων, με μικρό αριθμό ανοιγμάτων, τα περισσότερα κυκλώματα εμφανίζουν σταθερή απόσταση μεταξύ των σωλήνων σε όλο το μήκος του κυκλώματος και αραιότερη «πλέξη». -Σε χώρους με μικρή επιφάνεια αλλά μεγάλο αριθμό ανοιγμάτων ή εξωτερικών τοίχων, προκειμένου να καλύψουμε το πλήθος των θερμικών απωλειών εφαρμόζουμε κυκλώματα πυκνότερα προς τους εξωτερικούς τοίχους και πιο αραιά στις μεσοτοιχίες. Η πυκνή ενσωματωμένη ζώνη αυτών των κυκλωμάτων δεν ξεπερνάει το I m σε πλάτος και εμφανίζει θερμοκρασία επιφάνειας δαπέδου 30 C - 32 C. -Σε χώρους με μεγάλο αριθμό θερμικών απωλειών επιλέγουμε να φτιάξουμε πυκνές περιμετρικές ζώνες πλάτους I m, οι οποίες μπορούν να εμφανίσουν θερμοκρασία επιφάνειας δαπέδου μέχρι και 35 C και να καλύψουν έτσι το μεγαλύτερο μέρος των θερμικών απωλειών, ενώ η υπόλοιπη επιφάνεια καλύπτεται με δεύτερο αραιότερο κύκλωμα. -Ποσότητα σωλήνα ανά m 2 μορφόπλακας. Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η ποσότητα των σωληνώσεων που απαιτούνται κατά την εγκατάσταση κυκλώματος με βάση την απόσταση RA που ορίζεται από τη μελέτη για κάθε κύκλωμα. Θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψη πως ο θεωρητικός υπολογισμός διαφέρει από την εφαρμογή στην πράξη. Οι διαφορές οφείλονται στις καμπύλες του σωλήνα, κυρίως στο κέντρο του κυκλώματος, όπου η θεωρία ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα29από 64\n30 λαμβάνει υπ' όψιν της ευθεία διάταξη των σωλήνων. Πίνακας 1 Διάστημ α τοποθέτ ησης Ποσοτικές ανάγκες σωληνώσεων/ τετραγωνικό θερμαινόμενης επιφάνειας Θεωρητικ ά Πρακτικά cm m/m 2 m/m 2 7, ,6 5,8 22,5 4,4 3,9 30 3,3 3,0 -Προστασία σωλήνα με σπιράλ στους εσωτερικούς αρμούς. Πρέπει να σημειωθεί πως η διάταξη των κυκλωμάτων συμβαδίζει πάντα με την κατασκευή των εσωτερικών αρμών, έτσι ώστε οι αρμοί να μην διέρχονται ποτέ μέσα από κύκλωμα. Οι προσαγωγές και επιστροφές των κυκλωμάτων επιτρέπεται να διέρχονται από τους αρμούς εφόσον βέβαια έχουν επενδυθεί με σπιράλ προστασίας μήκους τουλάχιστον 40cm προκειμένου να προστατευθούν από καταπονήσεις που προκαλούνται κατά τις συστολοδιαστολές του θερμαινόμενου δαπέδου. -Μόνωση προσαγωγών μεγάλου μήκους. Μεγάλη βαρύτητα πρέπει να δοθεί κατά την εγκατάσταση των δικτύων, στην μόνωση των σωλήνων προσαγωγής στη διαδρομή τους από το συλλέκτη προς τα κυκλώματα, για την αποφυγή μεγάλων απωλειών αλλά και για την προστασία του δαπέδου από ανάπτυξη μεγάλων θερμοκρασιών ιδιαίτερα στην επιφάνεια κοντά στον πίνακα διανομής Δοκιμή Δικτύου. Μετά το τέλος της εγκατάστασης των σωληνώσεων και πριν τη χύτευση του θερμομπετόν απαιτείται η ακόλουθη διαδικασία: -Πλήρωση του δικτύου (κάθε κύκλωμα ξεχωριστά) μέχρι τελικής ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα30από 64\n31 αφαίρεσης του αέρα. -Εφαρμόζουμε πίεση δοκιμής αυξημένη κατά το τριπλάσιο της πίεσης λειτουργίας (π.χ. πίεση λειτουργίας 3 bar»πίεση δοκιμής 9 bar). -Διατηρούμε την πίεση αυτή για 30 λεπτά και επιθεωρούμε τις συνδέσεις για τυχόν διαρροές. -Εκτονώνουμε την πίεση στο διπλάσιο της πίεσης λειτουργίας (6 bar) αφήνοντας το σύστημα συμπιεσμένο και επιθεωρώντας το για τυχόν διαρροές για 90λεπτά. -Η δοκιμή πρέπει να αρχίσει τουλάχιστον 24 ώρες πριν την χύτευση και το δίκτυο να παραμείνει υπό πίεση καθ' όλη τη διάρκεια χύτευσης Χύτευση θερμομπετόν. Εφόσον το δίκτυο έχει παραμείνει πρεσσαρισμένο επί 24 ώρες και έχουν τελειώσει οι έλεγχοι πιθανών διαρροών ξεκινάει η χύτευση του θερμομπετόν. -Η σύνθεση του θερμομπετόν σε όγκο I m 3 είναι η εξής: -70% ποταμίσια ή χονδρόκοκκη άμμος kg τσιμέντο kg νερό. -2-2,5 kg υπερρευστοποιητή -900 gr ίνες πολυπροπυλενίου (σακουλάκι) Προσθήκη ρευστοποιητή σκυροδέματος. Ο ελαστικοττοιητής κονιαμάτων (γαλάκτωμα) προστίθεται στην σύνθεση της τσιμεντοκονίας προκειμένου να εξυπηρετήσει στην αύξηση της ελαστικότητας, της πρόσφυσης και της αποφυγής ρηγματώσεων του θερμομπετόν. Προσθήκη ινών πολυπροπυλενίου. Προκειμένου να αυξήσουμε τις μηχανικές αντοχές του θερμομπετόν, να εκμηδενίσουμε τις ρωγμές και να μειώσουμε τις φυσαλίδες αέρα που δημιουργούνται στην επιφάνεια του θερμομπετόν προσθέτουμε ίνες πολυπροπυλενίου, σε αναλογία που εξαρτάται από το πάχος της ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα31από 64\n32 τσιμεντοκονίας. Βιομηχανικά δάπεδα. Όπου προβλέπονται βαριά φορτία στο δάπεδο (π.χ. βιομηχανικοί χώροι βαριάς διέλευσης), συνίσταται ο οπλισμός με μεταλλικό πλέγμα του θερμομπετόν. Ύψος θερμομπετόν. Ως ελάχιστο ύψος για το θερμομπετόν συνίστανται τα 4cm από το ύψος του κόμβου της μορφόπλακας, και ως μέγιστο τα 7cm. Πρέπει να λάβουμε υπ' όψιν πως αυξάνοντας το πάχος της τσιμεντοκονίας αυξάνουμε συγχρόνως την αδράνεια του συστήματος κατά την έναρξη λειτουργίας του. Προστασία μπετόν από χαμηλές θερμοκρασίες. Το θερμομπετόν επιτρέπεται να πατηθεί μετά από 24 ώρες από τη χύτευση του και κατά το στέγνωμα του είναι σκόπιμο να προστατευθεί από κρύο αέρα. Όταν οι θερμοκρασίες πέσουν κάτω από το μηδέν, ενώ τοποθετείται το τσιμέντο, υπάρχει κίνδυνος βλάβης λόγω παγετού. Σ' αυτή την περίπτωση και εφόσον δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις συνθήκες του κτιρίου (π.χ. εγκατάσταση κουφωμάτων) συνίσταται να αποφεύγεται η εργασία χύτευσης. Καθαρισμός δικτύου. Όταν ολοκληρωθεί η χύτευση της τσιμεντοκονίας τα κυκλώματα πρέπει να αδειάζουν (προστασία από παγετό), και το σύστημα θα πρέπει να καθαρίζεται κάνοντας τουλάχιστον 3 αλλαγές νερού Ξήρανση τσιμεντοκονίας Πριν από την τοποθέτηση οποιασδήποτε τελικής επένδυσης είναι σκόπιμο να ακολουθηθεί η διαδικασία της τεχνητής ξήρανσης. Σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι ο περιορισμός της σχετικής υγρασίας στο θερμομπετόν. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνει μόνο αφού έχουν περάσει τουλάχιστον 21 ημέρες από το τέλος της διάστρωσης του θερμομπετόν. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα32από 64\n33 Η εγκατάσταση τίθεται σε λειτουργία τουλάχιστον για 7 ημέρες. Για τις 3 πρώτες ημέρες η θερμοκρασία προσαγωγής θα είναι 25 C. Για τις επόμενες τέσσερις ημέρες η θερμοκρασία προσαγωγής θα ρυθμιστεί προοδευτικά, στη μέγιστη τιμή που έχει οριστεί από τη μελέτη (σε καμία περίπτωση μεγαλύτερη από 50 C). Κατά το διάστημα της φυσικής ξήρανσης του θερμομπετόν πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να αποφευχθεί η πρόωρη απώλεια του νερού ανάμιξης. Όσο πιο απότομη είναι η ξήρανση τόσο μεγαλύτερη η συρρίκνωση του. Επομένως τόσο πιο ευαίσθητο γίνεται σε ρωγμές και παραμορφώσεις περιμετρικά. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο δεν ξεκινάμε και την τεχνητή αφύγρανση άμεσα. Αφού λοιπόν πετύχουμε τη μέγιστη θερμοκρασία (50 C) σταδιακά μειώνουμε τη θερμοκρασία κατά 10 C κάθε ημέρα ως το σταμάτημα της λειτουργίας της εγκατάστασης. Μετά την παραπάνω διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει η τελική δαπεδόστρωσή Λαπεδόστρωση Πριν την τελική δαπεδόστρωσή θα πρέπει να έχουμε υπ' όψιν μας πως το υπόστρωμα που παραλαμβάνουμε δεν είναι μια κοινή τσιμεντοκονία αλλά μια πλωτή θερμαινόμενη τσιμεντοκονία με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Στα συστήματα ενδοδαπέδιας θέρμανσης έχουμε μεγαλύτερες καταπονήσεις των κονιαμάτων και των επενδύσεων δαπέδου απ' ότι στα κοινά δάπεδα. Για το λόγο αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται κόλλες με υψηλή ελαστικότητα και γενικότερα υλικά κατάλληλης ποιότητας με εγγυήσεις από τον προμηθευτή και να τηρούνται οι οδηγίες εφαρμογής τους. Εκτός από τα σημεία της κατασκευής όπου έχει γίνει πρόβλεψη, καμία άλλη επέμβαση δεν επιτρέπεται χωρίς έγκριση (χτίσιμο σταθερής κατασκευής πάνω στο θερμομπετόν, τρύπημα ή κόψιμο του θερμομπετόν). ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα33από 64\n34 Φροντίζουμε να ξεκινήσουμε τη δαπεδόστρωσή αμέσως μετά το τέλος της διαδικασίας τεχνητής ξήρανσης για να μη χρειαστεί να επαναλάβουμε τη διαδικασία και σε κανονικές συνθήκες θερμοκρασίας και σχετικής υγρασίας. Τόσο οι περιμετρικοί όσο και οι εσωτερικοί αρμοί διαστολής διατηρούνται κατά τη διάρκεια της δαπεδόστρωσης. Ο περιμετρικός αρμός δεν κόβεται παρά μόνο μετά την ολοκλήρωση τοποθέτησης των πλακιδίων ή του παρκέ, οπότε και εφαρμόζεται το σοβατεπί στον τοίχο και σε επαφή με το δάπεδο. Οι εσωτερικοί αρμοί του θερμομπετόν ακολουθούνται μέχρι την τελική επένδυση όπου κατασκευάζονται μόνιμα λειτουργικοί αρμοί με τη χρήση κατάλληλων ελαστικών υλικών. Για αισθητικούς λόγους, και σε περίπτωση που ο αρμός δεν συμπέσει με αυτόν της τελικής επένδυσης, μπορεί να γίνει μεταφορά του τελικού αρμού διαστολής σε σημείο αρμολόγησης της τελικής επένδυσης. Για τη μεταφορά του αρμού ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία: i.ο αρμός διαστολής του θερμομπετόν καθαρίζεται καλά και τοποθετείται σιλικονούχο υλικό επάνω του. ii.στη συνέχεια στη μία πλευρά του πλακιδίου (πλευρά Α) γίνεται επάλειψη με κόλλα iii.στην υπόλοιπη πλευρά (πλευρά Β) τοποθετείται φύλλο ΡΕ εώς και τον τελικό αρμό της επένδυσης στον οποίο θα γίνει μεταφορά. Η σφράγιση των αρμών γίνεται με χρήση κατάλληλης σιλικόνης. Ο συνήθης στόκος είναι άκαμπτο υλικό και δεν ενδείκνυται για σφράγιση ελαστικών αρμών. Κολυμβητή τοποθέτηση μαρμάρου: Για την κολυμβητή τοποθέτηση μαρμάρου είναι απαραίτητη η χρήση λευκής λάσπης για μάρμαρα, ώστε να εξασφαλίζεται: -Η προστασία του μαρμάρου από λεκέδες, ραγίσματα και ξεφλουδίσματα που οφείλονται στην απορρόφηση ουσιών και υγρασίας από το υπόστρωμα. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα34από 64\n35 -Η σωστή συγκόλληση καθώς και η αντοχή στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας. Εικόνα 7 Να χρησιμοποιούνται ειδικά γαλακτώματα και να αποφεύγεται η χρήση του ασβέστη (υδρόφιλος). Όσον αφορά στους περιμετρικούς και εσωτερικούς αρμούς ισχύουν και πρέπει να τηρούνται όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. Τέλος, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται συμβατική σιλικόνη για την πλήρωση των ελαστικών αρμών. Το μάρμαρο μπορεί να απορροφήσει ουσίες, να οξειδωθεί και να μεταλλαχθεί χρωματικά. Επίσης για τη σωστή πρόσφυση είναι απαραίτητη η χρήση κατάλληλου primer στις ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα35από 64\n36 παρειές του αρμού. Τοποθέτηση ξύλινου δαπέδου με κόλλα: Πριν την τοποθέτηση των στοιχείων είναι απαραίτητο να γίνε προεπάλειψη της επιφάνειας με ειδικό στεγανοποιητικό σκλήρυνσης. Για την τοποθέτηση των ξύλινων στοιχείων είναι απαραίτητη ι χρήση κατάλληλης ελαστικής κόλλας για θερμαινόμενα δάπεδα, την οποία εγγυάται ο προμηθευτής. Η κόλλα πρέπει να διαθέτει χαρακτηριστικά υψηλής ελαστικότητας, ώστε να παρακολουθεί τις μεταβολές τις επένδυσης χωρίς να υφίσταται γήρανση. Όσον αφορά στους περιμετρικούς και εσωτερικούς αρμούς ισχύουν και πρέπει να τηρούνται όσα προαναφέρθηκαν, ενώ για τη σφράγιση των αρμών αυτών διατίθενται ειδικά προϊόντα από τους προμηθευτές ξύλινων δαπέδων (π.χ. φελλός, κορδόνια). Εκτός της διαδικασίας αφύγρανσης της τσιμεντοκονίας που προηγείται 7 τουλάχιστον ημέρες μετά το πέρας εργασιών της τοποθέτησης ξύλινου δαπέδου, το σύστημα τίθεται και πάλι προοδευτικά σε λειτουργία. Μετά από 4 ημέρες συνεχούς λειτουργίας διακόπτεται η θέρμανση και ακολουθεί οποιαδήποτε κατεργασία της επιφάνειας (λείανση, στοκάρισμα, λουστράρισμα). 2.6.Λεβητοστάσιο Ο λέβητας που θα επιλεγεί για τη εγκατάσταση του λεβητοστασίου της ενδοδαπέδιας θέρμανσης ορίζεται από την μελέτη της εγκατάστασης βάσει των υπολογισμών θερμικών απωλειών σε συνάρτηση με τα ζεστά νερά χρήση. Στη γραμμή προσαγωγής από το λέβητα προς τον συλλέκτη της ενδοδαπέδιας θέρμανσης τοποθετείται τετράοδος βάνα ανάμειξης προκειμένου να επιτύχουμε τη χαμηλή θερμοκρασία προσαγωγής που απαιτείται για τη λειτουργία της ενδοδαπέδιας θέρμασης. Η τετράοδος βάνα ρυθμίζεται έτσι ώστε να μας δίνει μια πρώτη πτώση της θερμοκρασίας του νερού προσαγωγής (60 C), γεγονός που ελέγχεται με τι τοποθέτηση θερμομέτρου αμέσως μετά τη βάνα. Στη συνέχεια τοποθετείται τρίοδος βάνα η οποία θα αποδώσει την ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα36από 64\n37 τελική επιθυμητή θερμοκρασία του νερού προσαγωγής στα κυκλώματα της εγκατάστασης (32 C - 48 C) Έχουμε την δυνατότητα να ελέγξουμε την λειτουργία της τριόδου βάνας είτε χειροκίνητα είτε με την χρήση αντιστάθμισης η οποία συμβάλει στην βέλτιστη και οικονομικότερη λειτουργία της εγκατάστασης μας. Επίσης ο έλεγχος και η σταθεροποίηση της θερμοκρασίας των νερών προσαγωγής μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση πάνω στην τρίοδη βάνα-κινητήρα με προρρύθμιση θερμοκρασίας. Αμέσως μετά, τοποθετείται υδροστάτης (θερμοστάτης) επαφής, πριν από την εγκατάσταση του κυκλοφορητή, ο οποίος εξασφαλίζει την λειτουργία του κυκλοφορητή στις επιθυμητές χαμηλές θερμοκρασίες λειτουργίας του συστήματος ενδοδαπέδιας θέρμανσης. 2.7.Ρύθμιση συστήματος Με βάση τη μελέτη ρυθμίζουμε από τα Άλεν ή τα ροόμετρα την ποσότητα του νερού κάθε κυκλώματος. Προσπαθούμε να πετύχουμε κοινή θερμοκρασία επιστροφής σε όλα τα κυκλώματα αυξομειώνοντας την παροχή. Η επιτυχία της ενδοδαπέδιας θέρμανσης στηρίζεται στη μικρή διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ των νερών προσαγωγής και επιστροφής. Μια διαφορά θερμοκρασίας της τάξης των 5-7 C εγγυάται την καλή απόδοση του συστήματος. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα37από 64\n38 2.8.Πίνακες Γράφημα 1 Πίνακας Μελέτη Απαραίτητη προϋπόθεση για τον σωστό υπολογισμό ενός συστήματος ενδοδαπέδιας θέρμανσης είναι ο ακριβής σχεδιασμός του κτιρίου ο οποίος θα συμπεριλαμβάνει και τα αντίστοιχα δεδομένα σχετικά με την ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα38από 64\n39 κατασκευή και τις μονώσεις του. Για το λόγο αυτό θα βοηθούσαν το μελετητή οι ακριβείς κατόψεις και τομές του κτιρίου υπό κλίμακα. Στα σχέδια θα πρέπει να είναι εμφανείς οι διαστάσεις των χώρων και κυρίω< των ανοιγμάτων τους (διαστάσεις κουφωμάτων) και η χρήση των χώρων (κουζίνα, μπάνιο, υπνοδωμάτιο). Σημαντικές για τους υπολογισμούς είναι οι λεπτομέρειες που αφορούν τα υλικά κατασκευής, οι μονώσεις του κτιρίου (π.χ. συντελεστές θερμοπερατότητας U-value) και οι επενδύσεις των δαπέδων (π.χ. πλακάκι, παρκέ κ.λ.π.). Πληροφορίες που αφορούν τη θέση σταθερών κατασκευών εντός του κτιρίου (π.χ. ντουλάπια κουζίνας, εντοιχιζόμενες ντουλάπες, τζάκια, θέσεις ειδών υγιεινής κ.λ.π.) είναι απαραίτητο να δοθούν στο μελετητή για να υπολογίσει με ακρίβεια τις απώλειες και τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν Η βάση για τον σχεδιασμό οποιασδήποτε θερμαινόμενης επιφάνειας είναι ο σωστός καθορισμός των θερμικών απωλειών σύμφωνα με το DIN Ο σχεδιασμός αυτός απαιτεί μια σειρά σχέσεων και υπολογισμών που αφορούν τη διορθωμένη θερμική απαίτηση, τη διακύμανση της θερμοκρασίας της επιφάνειας, τη μέση μεταφερόμενη θερμική ισχύ, τη θερμοπερατότητα προς τα κάτω, τις θερμοκρασίες επιφάνειας δαπέδου, τη θερμοκρασία προσαγωγής, την πυκνότητα θερμορροής, τη μέση παροχή και την πτώση πίεσης στο σύστημα που καθορίζονται από τα DIN και DIN ΕΝ Δροσισμός Όταν αναφερόμαστε στην έννοια του δροσισμού εννοούμε ότι μετατρέπουμε το δάπεδο σε μια τεράστια ψυχρή επιφάνεια. Αυτό το πετυχαίνουμε με τη διανομή ψυχρού νερού μέσα από τις σωληνώσεις της ενδοδαπέδιας θέρμανσης. Ο δαπεδοδροσισμός αποτελεί ένα λειτουργικό σύστημα που προσφέρει άνεση, απορροφώντας ομοιόμορφα θερμότητα από όλες ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα39από 64\n40 τις κατευθύνσεις και ανταλλάσσοντας ενέργεια με το ανθρώπινο σώμα που κινείται επάνω στην ψυχρή επιφάνεια, δημιουργώντας αίσθηση «σπηλιάς». Ο δροσισμός λόγω της χρήσης μεγάλης ψυκτικής επιφάνειας εμφανίζει πλεονεκτήματα, όπως: -Άνεση και υγιεινό περιβάλλον. Έχουμε ομοιόμορφη κατανομή της θερμοκρασίας στο χώρο, με αποφυγή ρευμάτων πολύ ψυχρού αέρα αλλά και θορύβου, που εμφανίζουν οι κλιματιστικές μονάδες. -Απόλυτη ελευθερία στην διαμόρφωση των χώρων. Δεν υπάρχουν πάσης φύσεως εμπόδια στο χώρο μας. -Καθαροί χώροι. Λόγω έλλειψης ρευμάτων αέρα δεν υπάρχουν μαυρίσματα στους τοίχους από τις κλιματιστικές μονάδες που θα τοποθετούνταν. -Μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας. Εκμεταλλευόμαστε τη μεγάλη ψυκτική επιφάνεια προσάγοντας υψηλότερης θερμοκρασίας νερό στο δίκτυο των σωληνώσεων. -Μειωμένο αρχικό κόστος κτήσης. Χρησιμοποιούμε το υπάρχον δίκτυο σωληνώσεων της ενδοδαπέδιας θέρμανσης, ενώ το ψυκτικό μηχάνημα υποδιαστασιολογείται γιατί στη συγκεκριμένη εγκατάσταση εκμεταλλευόμαστε την αδράνεια και τη θερμοχωρητικότητα του συστήματος Χαρακτηριστικά του συστήματος δροσισμού -Θερμοκρασία νερού προσαγωγής C. -Θερμοκρασία δαπέδου C -Χαμηλότερη θερμοκρασία εσωτερικού χώρου 4-6 C Όπως προαναφέρθηκε, το σύστημα δαπεδοδροσισμού λειτουργεί εκμεταλλευόμενο το ήδη υπάρχον δίκτυο σωληνώσεων της ενδοδαπέδιας θέρμανσης. Αυτό σημαίνει πως θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία πολύ αργότερα από την ενδοδαπέδια θέρμανση αρκεί κατά την εγκατάσταση του συστήματος να έχει ληφθεί μέριμνα για την ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα40από 64\n41 τοποθέτηση τερματικών μονάδων νερού (fan-coil) στο χώρο, οι οποίες θα εξυπηρετήσουν στην αφύγρανσή του κατά τη λειτουργία του δαπεδοδροσισμού. Η διαστασιολόγιση τους και οι θέσεις θα ορίζονται απο την μελέτη. Θα πρέπει για το λόγο αυτό να εγκατασταθούν οι σωληνώσεις προσαγωγής επιστροφής κρύου νερού για την τροφοδοσία των τερματικών μονάδων η αποχέτευση και η ηλεκτρολογική σύνδεση για τη λειτουργία τους. Οι δε αυτονομίες που θα τοποθετηθούν θα πρέπει να είναι κατάλληλες για θέρμανση-δροσισμό. Η πηγή ενέργειας που τροφοδοτεί μια εγκατάσταση ενδοδαπέδιας θέρμανσης-δροσισμού είναι η αντλία θερμότητας αέρα-νερού Υλικά δαπεδοδροσισμού -Η αντλία θερμότητας αέρος - νερού, μηχάνημα που επιτυγχάνει απρόσκοπτη λειτουργία όλο το χρόνο αποδίδοντας ζεστό ή κρύο νερό ανάλογα με την εποχή (χειμώνας-καλοκαίρι). Είναι ειδικά σχεδιασμένες για εφαρμογές ενδοδαπέδιας θέρμανσης και δροσισμού εξασφαλίζοντας με τη χαμηλότερη κατανάλωση υψηλό βαθμό απόδοσης (COP ). Διατίθεται σε μεγάλη γκάμα από 6-240KW -Οι τερματικές μονάδες νερού (fan-coil), που ενισχύουν το σύστημα δαπεδοδροσισμού και απορροφούν τη σχετική υγρασία του χώρου. Συνδυάζουν καλαίσθητο σχεδιασμό, υψηλή απόδοση (από 1,4 kw-11 kw) και αθόρυβη λειτουργία. Διατίθενται σε μία μεγάλη σειρά (Δαπέδου, Τοίχου, Οροφής, Επικαλυμμένα) καλύπτοντας το σύνολο των εφαρμογών και απαιτήσεων για εγκαταστάσεις κτιρίων γραφείων και οικιακών εφαρμογών. -Το σύστημα αυτονομίας Θέρμανσης- Δροσισμού, το οποίο περιλαμβάνει τους θερμοστάτες θέρμανσης-δροσισμού 24V, που επικοινωνούν με τη βάση μετασχηματιστή και δίνουν εντολή στους 24V ηλεκτροθερμικούς κινητήρες του συλλέκτη. Στη βάση επικοινωνίας εκτός του ενεργοποιητή κυκλοφορητή (24V) κουμπώνει και ο ενεργοποιητής θέρμανσης-δροσισμού, ο οποίος πραγματοποιεί τη ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα41από 64\n42 μεταγωγή από χειμώνα σε καλοκαίρι των θερμοστατών. ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα42από 64\n43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΕΝΔΟΔΑΠΕΔΙΑ 3.1.Γεωθερμία και Εγκαταστάσεις Θέρμανσης Ψύξης σε κατοικίες Οι σύγχρονες οικολογικές τάσεις αφενός, και το συνεχώς αυξανόμενο κόστος των συμβατικών μορφών ενέργειας αφετέρου, οδηγούν ως μονόδρομος στην χρήση των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας ακόμη και σε θέματα καθημερινών εφαρμογών όπως η θέρμανση και ο κλιματισμός μιας κατοικίας 1. Μια από τις μορφές ενέργειας που ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία, των ανανεώσιμων δηλαδή μορφών ενέργειας, είναι και η γεωθερμική ενέργεια. Με τον όρο γεωθερμική ενέργεια εννοούμε την ενέργεια που περιέχεται στο εσωτερικό της γης και είναι τόσο μεγάλη, ώστε μπορεί να θεωρηθεί πρακτικά ανεξάντλητη για τα ανθρώπινα μέτρα. Η αρχή της γεωθερμικής ενέργειας είναι εξαιρετικά απλή και βασίζεται στο γεγονός ότι λίγα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης η θερμοκρασία του εδάφους είναι σταθερή στους C καθ όλη την διάρκεια του χρόνου. Αν συνεπώς εκμεταλλευτούμε τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ υπεδάφους και επιφάνειας, μπορούμε να θερμάνουμε χώρους το χειμώνα και να τους ψύξουμε αντίστοιχα το καλοκαίρι. Αυτό γίνεται με τη χρήση μιας γεωθερμικής αντλίας θερμότητας, ενώ η θερμότητα μεταδίδεται μέσω ενός δικτύου σωληνώσεων με νερό,που είτε βρίσκονται σε οριζόντια διάταξη και χαμηλό βάθος, είτε σε κατακόρυφη διάταξη εκμεταλλευόμενοι μία ή περισσότερες γεωτρήσεις που γίνονται γι αυτό το λόγο. Μια γεωθερμική αντλία θερμότητας καταναλώνει συνήθως γύρω στο 25-30% της ενέργειας που αποδίδει. Έτσι οι χρήστες γεωθερμικής ενέργειας μπορούν να λαμβάνουν έως 1 ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα43από 64\n44 75% της απαιτούμενης θερμότητας, δωρεάν από το έδαφος 2. Εικόνα 8 - Κατακόρυφο και Οριζόντιο σύστημα Γεωθερμίας Εικόνα 9 - Οριζόντιος Γεωθερμικός Εναλλάκτης της Γερμανικής εταιρείας REHAU (RAUGEO PE-Xa) 2 ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα44από 64\n45 Εικόνα 10 - Οριζόντιος Γεωθερμικός Εναλλάκτης της Γερμανικής εταιρείας REHAU (RAUGEO PE-Xa) Εικόνα 11 - Τοποθέτηση Κατακόρυφου Γεωθερμικού Εναλλάκτη REHAU RAUGEO PE -Xa ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα45από 64\n46 Εικόνα 12 - Συνδυασμός Γεωθερμίας και Ηλιακής ενέργειας σε Ενδοδαπέδια θέρμανση-ψύξη και παραγωγή Ζεστού νερού Χρήσης Κατοικίας Ένα μεγάλο πλεονέκτημα του συστήματος ενδοδαπέδιας θέρμανσηςδροσισμού είναι το γεγονός ότι μπορεί να λειτουργήσει εκμεταλλευόμενο κάθε πηγή ενέργειας και ιδιαίτερα τις ήπιες μορφές ενέργειας. Η γεωθερμία είναι μία απ' αυτές, που κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος ore χώρο των εφαρμογών. Με τον όρο γεωθερμία αναφερόμαστε στην εκμετάλλευση της ενέργειας που προσφέρει το υπέδαφος, γιατί διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του ανεξάρτητα των καιρικών συνθηκών. Αναλυτικότερα, ένα σύστημα γεωθερμίας που τροφοδοτεί μία εγκατάσταση ενδοδαπέδιας θέρμανσης-δροσισμού αποτελείτε από: -Το δίκτυο των σωληνώσεων της ενδοδαπέδιας θέρμανσης, που διανέμει τη θερμότητα στο εσωτερικό του κτιρίου. -Την αντλία νερού νερού, που με την βοήθεια των δύο εναλλακτών της, προσάγει ζεστό ή κρύο νερό στην εγκατάσταση ενδοδαπέδιας θέρμανσης δροσισμού. Το εύρος των αντλιών κυμαίνεται από 5,3-26 kw με COP ΓΙΑΣΛΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΛΑΦΤΗ ΕΛΠΙΔΑ Σελίδα46από 64


Online κράτηση πτήσης από Ντίσελντορφ - για Οντάριο, HΠA τώρα από 639 € - Lufthansa\nΠτήση Ντίσελντορφ Οντάριο, HΠA από 639 €\nΚαταπληκτικοί ναύλοι για την πτήση σας από Ντίσελντορφ προς Οντάριο, HΠA\nΠροσπαθείτε να βρείτε προσιτές τιμές πτήσεων από Ντίσελντορφ για Οντάριο, HΠA; Ρίξτε μια ματιά στις προσφορές μας και θα βρείτε εγγυημένα τις καλύτερες προσφορές πτήσεων. Επιλέξτε αυτή που σας ταιριάζει καλύτερα από τις ελκυστικές προσφορές για πτήσεις προς Οντάριο, HΠA ONT τον Ιανουαρίου 2022 από 639 €.\nΑναζητήστε τις καλύτερες προσφορές πτήσεων και βρείτε τις πιο προσιτές τιμές πτήσεων για τους καλύτερους προορισμούς διακοπών. Η πτήση με την χαμηλότερη τιμή από Ντίσελντορφ προς Οντάριο, HΠA διατίθεται με 639 €, τον Ιανουαρίου 2022.