ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΑΓΝΟΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ ΤΟΥ ΣΑΜΙΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ. - PDF\nΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΑΓΝΟΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ ΤΟΥ ΣΑΜΙΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ.\nDownload "ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΑΓΝΟΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ ΤΟΥ ΣΑΜΙΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ."\n1 ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΑΓΝΟΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ ΤΟΥ ΣΑΜΙΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ. Γιάννης Παπαδάτος Τοµέας Ψυχολογίας και Ειδικής Παιδαγωγικής Π.Τ..Ε. Πανεπιστήµιο Αθηνών Χαριλάου Τρικούπη Αθήνα «Για να µπορέσω να αποδείξω όλα τα συµπεράσµατα που θα βγάλω, δεν δέχοµαι καµία φυσική αρχή που να µην είναι αποδεκτή και στα µαθη- µατικά. Αυτές οι αρχές επαρκούν, γιατί µε αυτές µπορούν να εξηγηθούν όλα τα φαινόµενα της φύσης» Descartes, Principia philosophiae, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το ερώτηµα για ποιους λόγους η ηλιοκεντρική θεωρία του Αρίσταρχου δεν έγινε έγκαιρα αποδεκτή, επιδέχεται σίγουρα πολλές απαντήσεις. Όµως εάν προσπαθούσε κανείς να οµαδοποιήσει τις προβαλλόµενες αιτίες, θα µπορούσε να σχηµατίσει δύο βασικές ενότητες. Εκείνες που υποστηρίζουν τη µη πειστικότητα της πρότασης λόγω της µη ωρίµανσης των επιστηµονικών γνωστικών εργαλείων της τότε επιστηµονικής κοινότητας και τις άλλες που θεωρούν ότι το περιεχόµενο της νέας πρότασης υπερακόντιζε το φιλοσοφικό και κοινωνικό οικοδόµηµα που οι συγκεκριµένες κοινωνίες είχαν διαµορφώσει µέσα στις δοσµένες ιστορικές συνθήκες. Υποστηρίζουµε ότι η δεύτερη εκδοχή είναι η βασική αιτία της µη αποδοχής της θεωρίας του Α- ρίσταρχου λόγω της αντίθεσης µε τα θρησκευτικά δόγµατα και τις κοινωνικές δεισιδαιµονίες.\n2 322 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή Εισαγωγή εδοµένου ότι το ανθρώπινο ον δεν δηµιουργήθηκε αυτόµατα από κάποια µαγική, θεϊκή ή υπερκόσµια δύναµη, αλλά οικοδοµήθηκε σταδιακά µέσα από αέναες µεταµορφώσεις του υλικού κόσµου 1, η απαίτηση για έναν a priori ορθολογισµό της νοητικής του συµπεριφοράς, µοιάζει περισσότερο µε µια επιθυµία για ένα ευτυχισµένο happy end φτηνών σινεροµάντζων, παρά ως µία ρεαλιστική εκτίµηση. Η αποδοχή ή όχι µιας επιστηµονικής αλήθειας έχει να υπερνικήσει τις γνωστικές ατέλειες του homo sapiens αλλά και τα ευρύτερα κοινωνικά και πολιτισµικά νεφελώµατα, που επηρεάζουν σηµαντικά την αντικειµενική ε- κτίµηση µιας θεωρίας, µιας άποψης ή ενός ευρήµατος. Αφού υπερνικηθούν οι πολιτισµικές προκαταλήψεις για την επιλογή και διερεύνηση ενός επιστηµονικού ερωτήµατος, η λογική τεκµηρίωση της απόδειξης στο ερώτηµα είναι αναγκαία συνθήκη. Όπως ο Θόδωρος Εξαρχάκος 2 αναφέρει, «κάθε έκφραση που έχει πλήρες νόηµα, είναι απόφανση, εκφράζει γνώµη, ισχυρισµό ή αξίωση και χαρακτηρίζεται αποκλειστικά ως «αληθής» ή ως «ψευδής» λέµε ότι είναι µια λογική πρόταση». Η Ηλιοκεντρική θεωρία του Αρίσταρχου του Σάµιου από τη διατύπωσή της µέχρι σήµερα αντιµετώπισε µαζί µε τη θεωρία της εξέλιξης του αρβίνου αµέτρητες δυσκολίες για την αποδοχή της. Γιατί όµως; Πριν όµως επιχειρήσουµε µία απάντηση, ας δούµε αρχικά τι υποστήριξε ο Αρίσταρχος στη θεωρία του 3 και µέσα σε ποια ιστορικά και κοινωνικά πλαίσια διατυπώθηκε. Η Θεωρία του Αρίσταρχου αποτελεί µία από τις λαµπρότερες συλλήψεις του ανθρώπινου νου. Στηριζόµενος στη λογική σκέψη που διαθέτει το ανθρώπινο είδος και στην ασυµβίβαστη εµπιστοσύνη στα ακλόνητα συ- µπεράσµατα των µαθηµατικών, ο Αρίσταρχος είχε το θάρρος να προτείνει µια νέα ερµηνεία του ηλιοκεντρικού σύµπαντος που ερχόταν σε πλήρη α- ντίθεση µε τις παρατηρήσεις του «κοινού νου», αλλά όπερ και το σπουδαιότερο και µε ολόκληρο το κοσµοθεωρητικό οικοδόµηµα που οι θρησκευτικοπολιτισµικές παραδόσεις είχαν αριστοτεχνικά τεχνουργήσει. Όπως αναφέρει ο Αρχιµήδης στο έργο του Ψαµµίτης, 4 που το είχε αφιε- 1 Παπαδάτος Γ, «Ψυχοφυσιολογία», Αθήνα 2003, σελ.13 2 Εξαρχάκος Θ, «Βασικές Μαθηµατικές Έννοιες», εκδ. Συµµετρία, Αθήνα 1989, σελ. 3 3 Riley K, Aristarchus of Samos, tufts.edu/ GreekScience/ students/ Kristen/ Aristarchus.htm 4 Αρχιµήδης, Ψαµµίτης 4-5 στο Αρίσταρχος ο Σάµιος «Περί µεγεθών και αποστηµάτων η- λίου τε και σελήνης», πρόλογος - µετάφραση-σηµειώσεις Γεωργιάδης Θ, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα 2003, σελ. 47\n3 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 323 ρώσει στον Τύραννο των Συρακουσών Γέλωνα, «Αρίσταρχος ο Σάµιος υποτίθεται γαρ τα µέν απλανέα των άστρων και των άλιων µένειν ακίνητων, ταν δε γαν περιφέρεσαι περί των άλιων κατά κύκλου περιφέρειαν, ως έστιν εν µέσω τω δρόµω κείµενος»*. Το εντυπωσιακό της πρότασης του Αρίσταρχου για το Ηλιοκεντρικό σύστηµα και την κίνηση της γης περί τον άξονά της είναι ότι δεν αποτελεί µια τυχαία υπόθεση, προϊόν µιας αχαλίνωτης φαντασίας, αλλά προκύπτει ως σαφές συµπέρασµα µε την ρηξικέλευθη χρήση της κατάλληλης παρατήρησης και των ανάλογων γεωµετρικών θεωρηµάτων. Στο µόνο σωζόµενο έργο του «Περί µεγεθών και αποστηµάτων ηλίου τε και σελήνης» ο Αρίσταρχος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Υπολογίζεται λοιπόν ότι η απόσταση του ήλιου από τη γη είναι µεγαλύτερη περισσότερο από 18 φορές, αλλά λιγότερο από 20 φορές σε σχέση µε την απόσταση από τη Σελήνη. και τούτο σε συµφωνία µε την υπόθεση για την διχοτόµηση της σελήνης. Επιπλέον η διάµετρος του ήλιου έχει τον ίδιο λόγο προς τη διάµετρο της σελήνης. Αλλά και η διάµετρος του ήλιου έχει προς τη διάµετρο της γης λόγο µεγαλύτερο από ότι ο αριθµός 19 σε σχέση προς το 3, όµως µικρότερο από όσον έχει ο αριθµός 43 προς το 6. Και τούτο έρχεται σε συµφωνία µε τον ευρεθέντα λόγο των αποστάσεων, καθώς και µε την υπόθεση περί της σκιάς, όπως και µε την υπόθεση ότι η σελήνη υποτείνει κατά ένα δέκατο πέµπτο µέρος ενός σηµείου του ζωδιακού κύκλου» 5. Αν φέρουµε στη σκέψη µας τις απόψεις των «σοφών» της εποχής του Αρίσταρχου ( ή 230π.Χ), στην ελληνιστική Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα που υποστήριζαν ότι η γη είναι το σταθερό κέντρο του κόσµου και ότι τα αστέρια σύµφωνα µε τον Πλάτωνα είναι ορατοί θεοί 6, αντιλαµ- *«Ο Αρίσταρχος ο Σάµιος υποθέτει ότι τα µεν απλανή άστρα και ο ήλιος µένουν ακίνητα, η γη περιφέρεται γύρω από τον ήλιο σε περιφέρεια κύκλου ο οποίος ήλιος βρίσκεται στη µέση της πορείας του».(µετάφραση Γεωργιάδης Θ, παραποµπή 4) 5 Αρίσταρχος ο Σάµιος, «Περί µεγεθών και αποστηµάτων ηλίου τε και σελήνης», µετάφραση-πρόλογος - σηµειώσεις Γεωργιάδης Θ, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα 2003, σελ.67 6 Με βάση το κείµενο του Πλάτωνα στον Τίµαιο 41c 42d ο Χ. Θεοδωρίδης, 1954 γράφει σχετικά ότι: «Ο Πλάτωνας ζευγάρωσε τους αστρικούς θεούς µε τη µετεµψύχωση. Η ανθρώπινη ψυχή είναι αθάνατη όπως τα άστρα. Ο δηµιουργός πατήρ, αφού κατάρτισε το σύµπαν, χώρισε τις ψυχές, τις έκανε ισάριθµες µε τα άστρα και τις µοίρασε από µια σε κάθε άστρο. Υπακούοντας στην ειµαρµένη, όπως το σύµπαν, οι ψυχές πέφτουνε στη γή, φυτεύονται σε σώµατα και παίρνουν µέρος στις ιδιότητές τους, στην αίσθηση, στα πάθη, στην ηδονή Όσες ψυχές περάσουν ενάρετη ζωή, ξαναγυρίζουν στο άστρο τους και συνεχίζουν την ατέλείωτα µακαρισµένη ζωή τους. Όσες όµως παραστρατούν στην πρώτη αυτή ζωή ξεπέφτουν σε ταπεινότερα σώµατα, της γυναίκας πρώτα. Αν συνεχίσουν την\n4 324 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή βανόµεθα τη δύναµη της σκέψης του αλλά και το απαιτούµενο θάρρος να υποστηρίξει ότι ο ήλιος (προσωποποίηση θεών σε πολλές αρχαίες θρησκείες) είναι απλά ένα φυσικό αντικείµενο (σφαίρα), του οποίου µάλιστα το µέγεθος υπολόγισε ότι είναι 300 φορές µεγαλύτερο από εκείνο της Γης, (ενώ σήµερα γνωρίζουµε ότι είναι φορές) 7 και η οποία περιστρέφεται ετήσια γύρω του. Μπορούµε να συµπεράνουµε ότι όσο περισσότερο µια επιστηµονική ανακάλυψη ραγίζει ή ανατρέπει το κοσµοείδωλο για την ερµηνεία του κόσµου που χρησιµοποιούν οι εκάστοτε κυρίαρχες κοινωνικές τάξεις για τη διατήρηση της κυριαρχίας τους σε µια κοινωνία, τόσο οι αντιστάσεις αυξάνονται. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ Αρχαίος κόσµος Οι πρώτες καταγραφές αναπαραστάσεων του κόσµου στην Αρχαία Ελλάδα εντοπίζονται στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Η εικονογράφηση της ασπίδας του Αχιλλέα, που έγινε από τον Ήφαιστο, αφορά τη Γη και τον Ουρανό: «Πρωτίστως εποίησαν ασπίδα µεγάλη και στιβαρή από παντού στολίζοντάς την, και γύρω στεφάνι έβαλε φαεινό τριπλό που άστραφτε, και σ αυτό στήριξεν αργυρό τελαµώνα. Πέντε ήσαν αυτής της ασπίδος οι πτυχές κι επ αυτής εποίησε λογιών εικόνες µε το σοφό µυαλό του. Επάνω της την γην έφτιασε και τον ουρανό, και την θάλασσα, και τον ακάµατο ήλιο και την πανσέληνο, και τα αστέρια πάντα, µε τα οποία ο ουρανός στεφανώνεται, και τις Πλειάδες και τις Υάδες και τον σθεναρόν Ωρίωνα και την Άρκτο που και Άµαξαν καλούν, η οποία αυτού στρέφεται και τον Ωρίωνα καραδοκεί, που άµοιρος είναι στα λουτρά του Ωκεανού». 8 ίδια διαγωγή κατρακυλούν στο σώµα όλο και κατώτέρων ζώων. Τα βάσανά τους δε θα τελειώσουν, αν το λογικό τους δεν επιβληθεί πάνω στα γήινα και στα αλογικά που τους κολλήθηκαν κατόπι, κι αν δεν ξαναγυρίσουν στην παλιά και άριστη ιδιοσυγκρασία τους». Θεοδωρίδης Χ, «Η αληθινή όψη του Αρχαίου Κόσµου», εκδ. Κήπου, Rilei k, ό.π. 8 Οµήρου Ιλιάς, µετάφραση Κώστας ούκας, εκδ. Ιδεοθέατρον Γεωργιάδης, Αθήνα 1998 σελ.641\n5 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 325 Παραθέτουµε επίσης ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα της κοσµοθεωρητικής αντίληψης των πρώτων χρόνων της ελληνικής σκέψης, όπως αναφέρεται στη «Θεογονία» 9. Το έργο τούτο αποδίδεται στον Ησίοδο, αλλά υποστηρίζεται ότι συνετέθη τον όγδοο µε ένατο αιώνα από το «Ιερατείο των µουσών» και αποτέλεσε την ιεράν γραφήν των Ελλήνων 10. «Πρώτα-πρώτα το Χάος έγινε, ύστερα η πλατύστηθη η Γη, το αιώνια στέρεο βάθρον όλων Κι από το Χάος το Ερεβος Γεννήθηκε και η µαύρη η Νύχτα κι από τη Νύχτα Πάλι ο Αιθέρας και η Ηµέρα, τους γέννησε απ το Σπέρµα του Ερεβους, ερωτικά σαν έσµιξε µαζί του. Κι η Γη λοιπόν εγέννησε πρώτα-πρώτα ίσο µε τον Εαυτό της τον Ουρανό τον αστερόπληθον, να την Σκεπάζει ως πέρα από παντού και για να γίνει των µακάριων Των Θεών το αιώνια στέρεο βάθρο, και εγέννησε και τα Όρη Τα µεγάλα, των θεών µονιές-χαρά των οµµατιών»*. Ανάλογες προσεγγίσεις υπάρχουν και στις «Ουπανισάδες», αρχαία Ινδικά κείµενα, στα οποία αναγράφεται ότι «στην αρχή δεν υπήρχε. ηµιουργήθηκε. Μεγάλωσε. Έγινε αυγό. Το αυγό επωαζόταν για ένα χρόνο. το αυγό έσπασε και άνοιξε. Το ένα του µισό ήταν από ασήµι, το άλλο από χρυσάφι. Το ασηµένιο µισό έγινε αυτή η γη, το χρυσό ο ουρανός και εκείνο που γεννήθηκε από αυτό ήταν ο aditya, ο ήλιος». 11 Στην ιουδαιο-χριστιανική κοσµοθεώρηση ο ουρανός θεωρείται ο κατ εξοχήν τόπος ύπαρξης του «Θεού». Κάθε εποµένως προσπάθεια ερµηνείας κινήσεων των ουρανίων σωµάτων αντιπαρατίθεται µε την αιώνια τάξη που σύµφωνα µε τα «ιερά κείµενα» ο θεός έχει εγκαθιδρύσει. Στο κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο αναγράφεται: «Βαπτισθείς ο Ιησούς ανέβη ευθύς από του ύδατος κι ιδού ανεώχθησαν αυτώ οι ουρανοί και είδε το πνεύµα του θεού κατεβαίνον οσή περιστερά κι ερχόµενον επ αυτόν και ιδού φωνή εκ των ουρανών λέγουσα. Ούτος εστίν ο υιός µου ο αγαπητός, εν ώ ευδόκη- 9 Ησίοδος «Άπαντα», εισαγωγή- µετάφραση-σχόλια Λεκατσάς Π,εκδ. Ζαχαροπούλου, Αθήνα, σελ Λεκατσάς Π, Εισαγωγή, σελ. 19 * Μετάφραση:Λεκατσάς Π, ό.π., σελ Thomson G, «Η αρχαία Ελληνική Κοινωνία- Οι πρώτοι φιλόσοφοι», έκδ. Κέδρος 1987, σελ.162\n6 326 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή σα» 12. Η άλλη µεγάλη µονοθεϊστική θρησκεία ο Μωαµεθανισµός υποστηρίζει ανάλογες απόψεις: «Στο όνοµα του Αλλάχ, του σπλαχνικού, του ελεήµονα. Είναι ο ελεήµονας αυτός που έχει διδάξει το κοράνι. Αυτός δηµιούργησε τον άνθρωπο και τον δίδαξε τον έναρθρο λόγο. Ο ήλιος, το φεγγάρι ακολουθούν την τροχιά που τους έχει ταχθεί. Τα φυτά και τα δέντρα υποκλίνονται µε λατρεία. Αυτός τοποθέτησε τον ουρανό ψηλά και έθεσε την ισορροπία όλων των πραγµάτων για να µην τον παραβιάζεις. Έδωσε το σωστό βάρος και τις σωστές διαστάσεις» 13. Ελληνική Πόλη-Κράτος Από τον όγδοο π.χ. αιώνα η δηµιουργία αποικιών, ο σηµαντικός ρόλος της βιοτεχνίας και του εµπορίου συµβάλουν στη δηµιουργία νέων κοινωνικών οµάδων και στο σχηµατισµό των πόλεων κρατών. Στις πόλεις κράτη της κυρίως Ελλάδας και των αποικιών αµφισβητείται πλέον η εξουσία των ευγενών και δηµιουργούνται µορφές ηµοκρατίας µε δικαιώµατα πολιτών. Τα κυριότερα δικαιώµατα των πολιτών είναι η ισονο- µία (ισότητα απέναντι στο νόµο) η ισηγορία (ελευθερία δηµόσιας έκφρασης) η κατάληψη δηµοσίων αξιωµάτων µε ψηφοφορία ή κλήρο 14. Κατά την κλασσική ελληνική αρχαιότητα (πέµπτο και τέταρτο αιώνα π.χ.) η κοινωνική οργάνωση είναι σχετικά σταθερή και η ανάπτυξη της ηµοκρατίας έχει καταστεί το επιθυµητό πολίτευµα. Η ανάπτυξη της φιλοσοφίας και της επιστήµης γίνεται χωρίς ανυπέρβλητα εµπόδια δεδοµένου ότι ο πολίτης αισθάνεται υπεύθυνος για τη µοίρα του. εν κατέχεται από αξεπέραστους φόβους απέναντι στις θεϊκές δυνάµεις αν και δεν έχουν ε- κλείψει εντελώς - και «µικραίνει» τους θεούς στο δικό του επίπεδο ζητώντας να υποταχθούν στους νόµους της πόλης που έχουν θεσπιστεί. Ο κόσµος των θρησκευτικών µύθων τίθεται υπό αµφισβήτηση και εξετάζεται µε βάση τα νέα δεδοµένα της κοινωνικής ζωής της πόλης. Όπως έ- χουµε αναφέρει 15 «Οι Αρχαίοι Έλληνες δεν αισθάνονται ανυπεράσπιστα 12 Ματθαίος, Καινή ιαθήκη, έκδ. Αποστολική ιακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Α- θήνα 1993, σελ Κοράνιο, µετ. Μιµίλης, εκδ. Κάκτος, Αθήνα 1980, σελ Sinclair J., «Ιστορία της Ελληνικής Πολιτικής Σκέψεως.», έκδ. Παπαζήσης, Αθήνα 1969, σελ Παπαδάτος Γ, «Ο µύθος του Οιδίποδα: θεατρικός µύθος ή ψυχαναλυτική αλήθεια;» Στο Αινίγµατα της Σφίγγας ή ο Οιδίπους ως διακείµενο, επιµέλεια έκδοσης Γραµµατάς Θ. εκδ. Τολίδη, Αθήνα 1996, σελ. 47\n7 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 327 θύµατα ενός ανεξερεύνητου και «παράλογου» κόσµου, αλλά προσπαθούν να βρουν τη λογική που ενυπάρχει στα φυσικά και κοινωνικά φαινόµενα. Η Ιοκάστη υποστηρίζει ότι «καλύτερο είναι να ζει κανείς στην τύχη όπως µπορεί». Όµως αυτή η άποψη, όπως υποστηρίζει ο Kitto, δεν είναι σύµφωνη µε τον προβληµατισµό της ελληνικής σκέψης. Ο «Έλληνας πίστευε, σαν από ένστικτο, πως το σύµπαν δεν ήταν χαοτικό και «παράλογο», αλλά ότι βασιζόταν σε κάποιο λόγο, ότι υπάκουε στο Νόµο». 16 Στην τραγωδία «Ικέτιδες» του Αισχύλου ο Θεός Απόλλων παρουσιάζεται για να υπερασπιστεί τον Ορέστη, αλλά ο χορός τον επιπλήττει λέγοντας του να µην ανακατεύεται σε θέµατα που είναι εκτός αρµοδιότητάς του : «Χορός: Βασιλιά Απόλλων, να µείνεις κύριος σ αυτά που έχεις. Πες µας τι ανακατεύεσαι σ αυτό το ζήτηµα. Απόλλων: Ήρθα να µαρτυρήσω γιατί κατά το νόµο είναι ικέτης µου αυτός ο άνθρωπος που κατέφυγε στο ναό µου 17.» Ο Ηράκλειτος θεωρεί ότι σε µια πόλη οι κυριότερες αρχές ήταν ο Νό- µος, η Ευφυΐα, και ο Αγώνας. Μάλιστα είχε διατυπώσει την άποψη ότι «ο αγών είναι ταυτοχρόνως ο πατέρας και ο βασιλεύς όλων των πραγµάτων, µεταβάλλει τους µεν σε θεούς, τους δε σε ανθρώπους, τους µεν σε δούλους, τους δε σε ελεύθερους» 18. Παρά το γεγονός ότι σηµαντικές επιστηµονικές ανακαλύψεις έχουν πραγµατοποιηθεί και σε διαφορετικούς πολιτισµούς πέραν του Ευρωπαϊκού π.χ. Κινέζικου, ο Ελληνικός πολιτισµός µε την Ευρωπαϊκή του συνέχεια ουσιαστικά έχει διαµορφώσει το σύγχρονο πολιτισµό. Γι αυτό η µελέτη των συνθηκών εκκίνησης των πρώτων βηµάτων της φιλοσοφικής και επιστηµονικής σκέψης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το θεµελιακό ερώτηµα είναι κάτω από ποιες κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισµικές συνθήκες έγινε δυνατός ο µετασχηµατισµός των δογµάτων της µυθικής - θρησκευτικής παράδοσης σε επιστηµονικά συµπεράσµατα µέσω της παρατήρησης του φυσικού κόσµου παρέχοντας για πρώτη φορά µια πειστικά λογική ερµηνεία του κόσµου. Θα πρέπει να θεωρήσουµε ότι η κοινωνική, πολιτική και πολιτισµική συγκρότηση της αρχαίας ελληνικής πόλης αποτέλεσε το πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της φιλοσοφίας, της επιστήµης και των µαθηµατικών. Οι Ίωνες φιλόσοφοι της Σχολής της Μιλήτου για πρώτη φορά πραγµατοποίησαν ένα ποιοτικό άλµα στην επιστηµονική σκέψη θεµελιώνοντας τη 16 Kitto, H.D, «Η αρχαία ελληνική τραγωδία», έκδ. Παπαδήµα, Αθήνα 1993, σελ Νικολαϊδου Ε, «Αισχύλος: ο πατέρας της τραγωδίας», εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2002, σελ Sinclair T., ό.π., σελ. 42\n8 328 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή Ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Μετασχηµάτισαν το θεολογικό και µεταφυσικό ε- ρώτηµα που µε διάφορες εκδοχές του συνεχίζεται µέχρι σήµερα- «από που δηµιουργήθηκε» ο κόσµος µε το νέο ερώτηµα «από τι είναι φτιαγµένος» 19 ; Η παρατήρηση του φυσικού κόσµου από τους αρχαίους Έλληνες δεν γίνεται µηχανιστικά, αλλά µε τη δηµιουργία των θεωρητικών εργαλείων της λογικής και των µαθηµατικών. Για να είναι δυνατός ο έλεγχος της αλήθειας των συµπερασµάτων, ο Burnet αναφέρει χαρακτηριστικά: «οι Έλληνες κατάφεραν ό,τι κατάφεραν γιατί, ήταν, καταρχήν, γεννηµένοι παρατηρητές Επιπλέον, οι Έλληνες πάντα προσπαθούσαν να δώσουν µια ορθολογική ερ- µηνεία για τα φαινόµενα που παρατηρούσαν. Οι λογικές τους ικανότητες ήταν ξεχωριστές, όπως φαίνεται από τα µαθηµατικά που µας άφησαν» 20. Ελληνιστικοί Χρόνοι Στην ελληνιστική περίοδο ο ρόλος της θρησκείας βρίσκεται σε παρακ- µή και νέες ιδεολογικές αναζητήσεις επιζητούνται. Οι Θεοί των πόλεωνκρατών δεν είναι σε θέση να επιβληθούν στην τεράστια επικράτεια που δη- µιούργησε ο Μέγας Αλέξανδρος. 21 Η εισβολή των ανατολικών «µονοθεϊστικών» συλλήψεων αρχίζει να διαµορφώνεται. Η επιζήτηση «Σωτήρα ή Ευεργέτη» 22 εκφράζει την αγωνία των πολιτών των πόλεων που έχουν σταδιακά µετατραπεί σε υπηκόους βασιλιάδων και τυράννων. Φαίνεται ότι ο Ελληνιστικός κόσµος πληρώνει ακριβό τίµηµα για την αποµυθοποίηση των ελληνικών θεών χάριν της δηµοκρατίας, της φιλοσοφίας και της επιστήµης κατά τη διάρκεια των κλασσικών χρόνων. Η κατάρρευση του Ελληνιστικού κόσµου µε την άνοδο των δυνάµεων του Χριστιανισµού, ύστερα από την ανακήρυξη του Χριστιανισµού σε επίσηµη θρησκεία από τον αυτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντίνο (313 µχ), είχε µοιραίες 23 επιδράσεις στις φιλοσοφικές σχολές και στην επιστηµονική έ- ρευνα. Ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος υπογράφει νόµο το 356 µ.χ. για το κλείσιµο όλων των ελληνικών ναών. Το δε 381 µ.χ. ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος 24 απαγόρευσε όλες τις µη χριστιανικές θρησκείες εκτός απ τον Ιου- 19 Thomson G., ό.π., σελ Burnet J, Early Greek Philosophy, Forth Ed, London, Toynbee, A. «Οι Έλληνες και οι κληρονοµιές τους», µετάφρ. Γιανναδάκης Ν, Αθήνα 1992, σελ Ράνοβιτς Α. «Ο Ελληνισµός και ο ιστορικός του ρόλος», εκδ. Ακαδηµία Επιστηµών ΕΣΣ Μόσχα-Λένινγκραντ 1950, ελλ. Έκδ. Παπακων/νου Γ, Αθήνα, σελ Toynbee, A, ό.π., σελ Toynbee A, ό.π., σελ. 109\n9 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 329 δαϊσµό και την ανάλογη θρησκεία των Σαµαρειτών.( µ.χ.). Οι Χριστιανοί που επιστρέφουν στην αρχαιοελληνική θρησκεία, τιµωρούνται µε στέρηση των πολιτικών τους δικαιωµάτων. Οι φιλοσοφικές σχολές της Α- θήνας ήταν οι τελευταίες που έκλεισαν 539 µ.χ από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό τον Α. Οι διδάσκοντες φιλόσοφοι εξαναγκάζονται να ασπαστούν το Χριστιανισµό. Ας σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τον διαπρεπή ιστορικό Toynbee 25 ότι όσοι αρνήθηκαν «να γίνουν αποστάτες του Ελληνισµού» ζήτησαν άσυλο στην Περσική αυτοκρατορία. 26 Χαρακτηριστικό παράδειγµα της αντιµετώπισης των τελευταίων Ελλήνων φιλοσόφων ήταν η άγρια δολοφονία το 415 µ.χ. της διαπρεπούς φιλοσόφου και µαθηµατικού Υπατίας. 27 Η Υπατία ήταν κόρη του µαθηµατικού Θέωνος και έχαιρε µεγάλης αναγνώρισης στην Αλεξάνδρεια. Η δολοφονία της Υπατίας αποδίδεται σε παρασκηνιακές κινήσεις του πατριάρχη Κύριλλου της Αλεξάνδρειας. Ο Βολταίρος έχει γράψει ότι ο θάνατος της Υπατίας «ήταν µια κτηνώδης δολοφονία από τα κουρεµένα σκυλιά του Κυρίλλου µε µια φανατική συµµορία να τρέχει ξοπίσω τους». 28 Μεσαίωνας Η περίοδος του Μεσαίωνα αρχίζει στη υτική Ευρώπη µε την καταστροφή της υτικής Ρωµαϊκής αυτοκρατορίας. Στην καθ ηµάς «Ανατολή» o Μεσαίωνας αρχίζει µετά το θάνατο του αυτοκράτορα Θεοδοσίου 395 µ.χ. µε την καταστροφή της ελληνικής φιλοσοφικής και επιστηµονικής σκέψης. Στη διάρκεια του Μεσαίωνα ιδιαίτερα µετά τη δηµιουργία του Παπικού κράτους από τον Καρλοµάγνο η ερµηνεία του κόσµου ήταν πιστό αντίγραφο των δογµάτων της Αγίας Γραφής και κάθε αντίθετη άποψη θεωρείτο έργο του διαβόλου. Η Εκκλησία που προµηθεύει ένα ικανοποιητικό για τους σκοπούς του φεουδαρχισµού, κοσµοείδωλο 29 που περιείχε την αιώνια τάξη, την ιεραρχία, την υπακοή στο θεό και στους εκπροσώπους του, την µετέπειτα ζωή και την τιµωρία για τις αµαρτίες ενστερνίστηκε και προσάρµοσε *Επίσης ο Θεοδόσιος κατήργησε τους Ολυµπιακούς αγώνες ύστερα από ιστορία 1170 χρόνων. 25 Οι τελευταίοι Έλληνες που παρέµειναν πιστοί στη θρησκεία της Αρχαίας Ελλάδας είναι οι Μανιάτες που εκχριστιανίζονται από το Βασίλειο το Βουλγαροκτόνο το 917 µ.χ., Toynbee A, ό.π., σελ Toynbee A, ό.π., σελ Dzielska M, «Υπατία η Αλεξανδρινή», εκδ. Ενάλιος, Αθήνα 1997, σελ Βολταίρος στο Dzielska, M., ό.π., σελ Παπαδάτος Γ, «Ζητήµατα µετάβασης στο σοσιαλισµό», εκδ. Αιχµή, Αθήνα 1984, σελ. 65\n10 330 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή στις απαιτήσεις της τον Αριστοτέλη και το Πτολεµαιϊκό σύστηµα ερµηνείας του ουρανού. Το αριστοτελικό κοσµολογικό πρότυπο αποτελούσε τον αντίποδα των απόψεων του Αρίσταρχου. Ο Charles Gillispie σηµειώνει ότι: «Το αριστοτελικό πρότυπο για το σύµπαν ήταν η γνωστή «κινέζικη φωλιά», δηλαδή µια σειρά από οµόκεντρες κρυστάλλινες σφαίρες γύρω από µια βαριά, φθαρτή και στατική γη. Κάθε σφαίρα είχε πάνω της, σαν φωτεινά κου- µπιά, τη σελήνη, τον ήλιο, έναν πλανήτη ή έναν αστερισµό από απλανείς αστέρες. Η περιστροφική κίνηση µεταδιδόταν σε όλο αυτό το σύµπλεγµα από ένα εξώτατο κέλυφος. Πέρα από αυτό βρισκόταν η υπέρτατη ευδαιµονία. Αναµασηµένο διαρκώς από τη θεολογία, την ποίηση, τη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία, το πρότυπο αυτό έδινε στο µορφωµένο άνθρωπο µια χονδρική εικόνα για τον κόσµο». 30 Κάθε νέα επιστηµονική ανακάλυψη απαγορευόταν. Θα µπορούσε µόνο να διατυπωθεί στα λατινικά που δε γνώριζε ο λαός και µε µεταµφίεση των θέσεων, ώστε να µη προκαλεί επικίνδυνες αναθεωρήσεις του υπάρχοντος κοσµοειδώλου. Το 1557 ο Πάπας Παύλος ΙV δηµιουργεί µέσω της Ιεράς Εξέτασης της Ρώµης κατάλογο απαγορευµένων βιβλίων «Index librorum Prohibitorum» που ανανεώνονται συνεχώς 31. Ο Index καταργήθηκε µετά από αιώνες από το Πάπα Παύλο τον VI.. «Στον Μεσαίωνα υπήρχε η µόνιµη σχεδόν υποψία πως οι πρωτοπόροι της Επιστήµης κορυφαίοι αλχηµιστές, ανατόµοι και φυσικοί χρωστούσαν τις θαυµατουργές τους γνώσεις και ικανότητες περισσότερο στο Σατανά, παρά στο Θεό» 32. Αναγέννηση Η µελέτη των αρχαιοελληνικών έργων που έγινε γνωστή στη ύση από αραβικές µεταφράσεις, κύρια από τα αραβικά Πανεπιστήµια της Ισπανίας, µαζί µε τη µετάφραση αρχαιοελληνικών κειµένων από το Βυζάντιο κύρια µέσω Σικελίας, αποτέλεσαν µαζί µε τις οικονοµικές και κοινωνικές αλλαγές τις αιτίες για την εµφάνιση της Αναγέννησης. 33 Οι θετικοί επιστήµονες, ειδικοί της εφαρµοσµένης γνώσης, εµφανίζο- 30 Gillispie, C.C, «Στην κόψη της αλήθειας», µετάφ. Κούρτοβικ, έκδ. Μορφωτικό Ίδρυ- µα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1994, σελ Szass, J, «Η βιοµηχανία της τρέλας», µετάφ. Σκαράγκα Ε, τόµ. Β, Εκδοτική Θεσσαλονίκης 1991, σελ Burt C, πρόλογος στο: Καίσλερ Α, «Η πράξη της δηµιουργίας», µετάφ. Χατζηνικολή Γιώτα, έκδ. Χατζηνικολή 1976, σελ Berggren, J.L (1997) «Mathematics and her sisters in Medieval Islam: A Selective Review of Work Done from 1985 to 1995, Historia Mathematica, 24,\n11 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 331 νται µε την ανάπτυξη της αστικής τάξης και αποτελούν απαραίτητους συντελεστές για τη δηµιουργία µιας νέας εποχής. Η τάξη των εµπόρων µπαίνει απ τη στιγµή που δηµιουργήθηκε, σε σύγκρουση µε την εκκλησία, της ο- ποίας οι ηθικές αρχές εµποδίζουν την ανάπτυξη του εµπορικού καπιταλισµού. Οι εµπορικοί στόλοι έχουν ως φυσική συνέπεια την ανάγκη επιστη- µόνων και µηχανικών. Τα λογιστικά χρειάζονται ειδικές γνώσεις και απαιτούν τους µαθηµατικούς, τα συµβόλαια και οι δικαιοπραξίες απαιτούν τους νοµικούς κλπ. Στα τέλη του 17 ου αιώνα η αστική τάξη, κατοχυρώνοντας τη θέση της, αισθάνεται την ανάγκη για µια καθολική σύλληψη του κόσµου µέσα από µια ιδεολογία. Αυτή την ιδεολογία θα την οικοδοµήσουν οι άνθρωποι της ειδικής γνώσης, Μοντεσκιέ, Ντιντερό, Ρουσώ, Ελβέτιος- δηµιουργώντας µια λογική σύλληψη του Σύµπαντος, ικανή να αντιπαρατεθεί µε τη φεουδαρχία του Μεσαίωνα. Γι αυτό, χορηγείται στους επιστήµονες ελευθερία στις έρευνές τους, ανεξαρτησία στη σκέψη, που είναι απαραίτητη για την ανεύρεση της αλήθειας, που χρησιµοποιείται από την αστική τάξη για την παραπέρα ανάπτυξή της. 34 ΑΙΤΙΕΣ ΑΓΝΟΗΣΗΣ Πιθανές αιτίες για την µη αποδοχή της ηλιοκεντρικής θεωρίας του Αρίσταρχου µπορούν να θεωρηθούν: α) ότι αντιστρατευόταν την απλή, καθη- µερινή εµπειρία, β) ότι αντιστρατευόταν το κυρίαρχο κοσµοθεωρητικό µοντέλο που οι κυρίαρχες κοινωνικές τάξεις είχαν κατασκευάσει. γ) ιδεολογικά αίτια. Ας δούµε όµως τώρα αναλυτικότερα τις πιο πάνω αιτίες. 1) Καθηµερινή εµπειρία. Την ασυµβατότητα της καθηµερινής εµπειρίας µε την επιστηµονική ερµηνεία της πραγµατικότητας προβάλλουν αρκετοί επιστήµονες της Ιστορίας των Επιστηµών. 35 Ο Πτολεµαίος ( µΧ) δεν δέχτηκε το ηλιοκεντρικό σύστηµα, γιατί θεωρούσε το γεωκεντρικό σύστηµα ορθό, αφού έκρινε ότι είναι σύµφωνο µε ό,τι παρατηρούσε στη φύση. 36 Ας σηµειωθεί ότι ο Πτο- 34 Παπαδάτος Γ, 1984, ό.π. σελ Lloyd G, «Αρχαία Ελληνική Επιστήµη: Μέθοδοι και Προβλήµατα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια (µετάφ. Μπάλλα Χ), 1996, σελ Βλησίδης Θ, «Γενική Ιστορία των Επιστηµών», τόµος Α, Εκδ.Βογιατζή, Αθήνα 1957, σελ. 262 * Crombie A. C, «Από τον Αυγουστίνο στον Γαλιλαίο», τόµος Α, Μορφωτικό Ίδρυµα Ε- θνικής Τραπέζης, Αθήνα 1994, σελ. 96\n12 332 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή λεµαίος θεωρούσε ότι η πρόταση του Αρίσταρχου ήταν απλούστερη συγκριτικά µε την πολύπλοκη δική του.* Όµως ο ορισµός της επιστήµης είναι ακριβώς ότι δεν παραµένει στην καθη- µερινή εµπειρία. Όπως ο Bronowski έχει γράψει, «ο επιστήµονας ή ο καλλιτέχνης παίρνει δυο γεγονότα ή εµπειρίες που στέκονται χωριστά, για να βρει µια οµοιότητα ανάµεσά τους που κανείς δεν την έχει δει πριν και να δηµιουργήσει µια ισότητα αποδεικνύοντας αυτήν την οµοιότητα». 37 Άλλωστε πολλές επιστηµονικές ανακαλύψεις έχουν γίνει αποδεκτές, χωρίς να διαθέτουµε οφθαλµοφανή δεδοµένα π.χ. η ύπαρξη µικροβίων έγινε αποδεκτή, χωρίς οι απλοί άνθρωποι να τα δουν ποτέ µε γυµνό οφθαλµό. 2)Αντίθεση σε κοσµοθεωρητικά αίτια. Οι κυρίαρχες τάξεις ενσωµατώνουν και χρησιµοποιούν σύµφωνα µε τα δικά τους συµφέροντα τα θρησκευτικά δόγµατα και τις πολιτιστικές παραδόσεις κάθε λαού. Οι περισσότεροι επιστήµονες ενώ είναι ικανοί να παράγουν πρωτοποριακό υλικό σε συµβατικά ή ουδέτερα πεδία ενδιαφερόντων, αποφεύγουν να υποστηρίξουν απόψεις αντίθετες µε τις κυρίαρχες θρησκευτικές και φιλοσοφικές ιδέες της κοινωνίας τους. Στις αρχαίες κοινωνίες µε πολυθεϊστικές θρησκείες (Αίγυπτος, Κίνα, Ελλάδα, Ρώµη), οι επιστηµονικές ανακαλύψεις αντιµετωπίζονταν µε περισσότερη ανοχή, ενώ όταν επιβλήθηκαν οι µονοθεϊστικές θρησκείες, πολλές από τις επιστηµονικές ανακαλύψεις αγνοήθηκαν από την επίσηµη εκκλησία (Ιουδαϊσµός, Ισλαµισµός, Χριστιανισµός). 38 Χαρακτηριστικές περιπτώσεις αµφισβήτησης και δίωξης επιστηµόνων και φιλοσόφων, όταν τα συµπεράσµατά τους συγκρούονταν µε τις κατεστηµένες αξίες ήταν: α) Ο ίδιος ο Αρίσταρχος ο Σάµιος είχε κατηγορηθεί στην εποχή του, γιατί εισήγαγε «ασέβεια». Όπως δε αναφέρει ο Πλούταρχος, κατηγορήθηκε από τον φιλόσοφο Κλεάνθη για «ασέβεια». «Μόνον ώ ταν, µη κρίσιν ηµίν ασεβείας επαγγείλης, ώσπερ Αρίσταρχον ωετο δειν Κλεάνθης τον Σάµιον ασεβείας προσκαλείσθαι τους Έλληνας ως κινούντα του κόσµου την εστίαν» 39 Ας θυµηθούµε ότι η καταδίκη σε θάνατο του Σωκράτη περιείχε την κατηγορία για «καινά δαιµόνια». β) Γνωρίζουµε ακόµη ότι ο Αναξαγόρας κατηγορήθηκε από τον Πλάτωνα και σώθηκε από τον Περικλή, επειδή ήταν µαθητής του. Ο ίδιος τον 37 Bronowski J., στο Αναπαραστάσεις του κόσµου, Ταµπάκης Ν., εκδ.στάχυ, Αθήνα 1996, σελ Gillispie, C.C, ό.π. σελ Πλούταρχος στο Γαβρόγλου Κ, ιαλέτης, Χριστιανίδης Γ, «Αρίσταρχος και ηλιοκεντρισµός», (2001), Νεύσις, τεύχος 10, σελ. 3-44\n13 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 333 φυγάδεψε στη συνέχεια στη Μικρά Ασία. 40 γ) Ακόµη δε και κορυφαίοι φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτωνας, πίστευαν ότι οι φιλόσοφοι, κυρίως των φυσικών επιστηµών, αµφισβητούσαν τις επίσηµες θρησκευτικές δοξασίες και έσπρωχναν τους νέους στην αθεΐα. Ακραίο παράδειγµα αντίθεσης στις νέες ιδέες είναι το αναφερόµενο από τον Αριστόξενο 41 ότι ο Πλάτωνας επιθυµούσε να καούν τα βιβλία του ηµόκριτου 42. δ) Ακόµη και όταν η Αναγέννηση είχε αρχίσει, η καθολική Εκκλησία και όχι µόνο αυτή, αντιµετώπισε µε τον πλέον βίαιο τρόπο τους επιστήµονες που παρουσίαζαν ευρήµατα που αµφισβητούσαν την κατά την άποψή τους «θεία τάξη» των πραγµάτων. 43 Απαγορεύσεις έκδοσης βιβλίων χωρίς έγκριση, κατάλογος απαγορευµένων βιβλίων, καταδίκες και θανατώσεις ε- πιστηµόνων. Ενδεικτικά παραδείγµατα είναι τα εξής: ε) Το 1584 ο Giordano Bruno εκφράζει την υπόθεση του άπειρου σύ- µπαντος και την βεβαιότητα για ύπαρξη και άλλων πλανητικών συστηµάτων. Την 16 η Φεβρουαρίου του 1600 το Βατικανό και ο Πάπας τον καίουν στην πυρά στην πλατεία Ανθέων της Ρώµης επειδή υποστήριξε την ηλιοκεντρική θεωρία. Η καθολική Εκκλησία θα υιοθετήσει την Ηλιοκεντρική Θεωρία µόνο το 1822 τρεις αιώνες µετά την ανακάλυψη της Αµερικής από το Χριστόφορο Κολόµβο. 44 στ) Έχει επίσης ενδιαφέρον ο τρόπος αντιµετώπισης του Γαλιλαίου Γαλιλέι από τον Πάπα Ουρβανό τον όγδοο που τον παρέπεµψε σε δίκη σύµφωνα µε την παράδοση της Ιερής Εξέτασης. Η δίκη άρχισε στις 12 Α- πριλίου του 1633 και τελείωσε στις 22 Ιουνίου του ίδιου έτους. Η κατάθεση που αναγκάστηκε να κάνει ο Γαλιλαίος είναι ο πιο αδιάψευστος δείκτης του κλίµατος της εποχής του και της αντίθεσης της θρησκευτικής εξουσίας προς τις νέες ιδέες. 45 Ανάµεσα στα άλλα ο Γαλιλαίος είπε και τα εξής: «Εγώ, ο Γαλιλαίος Γαλιλέι, γιος του Βιντζέντζο Γαλιλέι, ηλικίας 70 χρόνων, ορκίζοµαι ότι πάντοτε πίστευα, ότι τώρα πιστεύω και ότι θα εξακολουθώ και στο µέλλον να πιστεύω µε τη βοήθεια του Θεού σε όλα τα δι- 40 Λαγκαδά Α, Νικ.Κοπέρνικος και Γαλιλαίος Γαλιλέι, Αθήνα 1995, σελ ib. IX 40: 'AristÒxenoj d' n to j `Istoriko j Øpomn»mas fhsi Pl twna qelásai sumflšxai t Dhmokr tou suggr mmata, ÐpÒsa dun»qh sunagage n. 42 Στην Καινή ιαθήκη περιγράφεται σκηνή πυρπόλησης βιβλίων. «Ικανοί δε των τα περίεργα πραξάτων συνενέγκαντες τας βίβλους κατέκαιον ενώπιον πάντων», Καινή ιαθήκη, Αποστολική ιακονία, εκδόσεις Szass, T, ό.π., σελ Λιβιεράτος Ε. «Χαρτογραφίας και χαρτών περιήγησις», Εθνική Χαρτοθήκη, Θεσσαλονίκη 1998, σελ Wilson, D.B. (1999). Gallileo s Religion Versus the Church s Science? Rethinking the History of Science and Religion, Physics in Perspective, 1 pp\n14 334 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή δάγµατα της Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Ρωµαϊκής Εκκλησίας. Ω- στόσο, και παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν η Αγία Έδρα µου επισήµανε ότι οφείλω να εγκαταλείψω την εσφαλµένη άποψη ότι ο ήλιος είναι το κέντρο του κόσµου και ακίνητος και ότι η γη δεν είναι το κέντρο του κόσµου και κινείται, και ότι ήταν υποχρέωσή µου να µην υποστηρίξω, υπερασπίσω ή διδάξω κατά οποιονδήποτε τρόπο στον οποιονδήποτε µε προφορικό ή γραπτό λόγο την παραπάνω λανθασµένη διδασκαλία και αφού µου επιση- µάνθηκε ότι η διδασκαλία αυτή έρχεται σε αντίθεση µε την Αγία Γραφή, εγώ έγραψα και τύπωσα ένα βιβλίο όπου αναπτύσσω αυτή τη διδασκαλία που έχει ήδη καταδικαστεί και εισάγω επιχειρήµατα που την ευνοούν, παραβιάζοντας τις παραπάνω εντολές» 46. Ο Γαλιλαίος πέθανε περιορισµένος στο σπίτι του στο Αρτσιέτρι στη Φλωρεντία το Την ίδια χρονιά γεννήθηκε στην Αγγλία ο Νεύτωνας. Μετά την καταδίκη του Γαλιλαίου η επιστηµονική πρόοδος µεταφέρθηκε στη Βόρεια Ευρώπη διακόπτοντας τη µεγάλη Μεσογειακή παράδοση αιώνων. ζ) Έχει όµως ενδιαφέρον να δούµε πώς συµπεριφέρονται οι σηµερινές κυβερνητικές εξουσίες σε επιστήµονες που δεν υποτάσσονται στις επιθυµίες τους. Ο Robert Oppenheimer( ) συνδέθηκε περισσότερο από κάθε άλλον µε την κατασκευή της ατοµικής βόµβας. Κατείχε επίσης ανώτερη διοικητική θέση και τύγχανε βαθιάς εκτίµησης από την ηγεσία των Η.Π.Α. Όταν όµως αργότερα εναντιώθηκε στην κατασκευή νέου τύπου βοµβών, αυτόµατα αµαυρώθηκε το όνοµα του και ο πρώην εκλεκτός πολίτης κατηγορήθηκε για φιλοκουµµουνιστικές προθέσεις - ανακρίθηκε από ειδική επιτροπή- και παροπλίστηκε επιστηµονικά. 47 3)Ιδεολογικά αίτια Η ιδεολογία χρησιµοποιείται για να περιγράφει ένα συνεκτικό σύνολο ιδεών σχετικά µε τον κόσµο, την κοινωνία και τον άνθρωπο. Ο όρος ιδεολογία χρησιµοποιήθηκε για πρώτη φορά από το Γάλλο φιλόσοφο Destutt de Tracy στα 1796 µε τη σηµασία της «µελέτης των ιδεών». Ο όρος ξαναχρησιµοποιήθηκε αργότερα από τον Μαρξ για να δοθεί όµως η ερµηνεία ότι οι κοινωνικοί όροι της πραγµατικής ζωής καθορίζουν τις ιδέες των ανθρώπων. Ο Μαρξ γράφει: «Σε άµεση αντίθεση µε τη γερµανική φιλοσοφία, η οποία κατεβαίνει από τον ουρανό στη γη, εµείς εδώ ανεβαίνουµε από τη γη στον 46 Παπαδάτος Γ., 2003, ό.π. σελ Foulkes R., An analysis of the social and ethical implications of science and technology on human society throughout history,\n15 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 335 ουρανό». 48 Η βασική σηµασία της ιδεολογίας έχει εκφραστεί από πολλούς µαρξιστές. Ειδικότερα ο Althusser υποστηρίζει «απ όσο γνωρίζω καµία τάξη δεν µπορεί να διατηρήσει την κρατική εξουσία για µια εκτεταµένη περίοδο αν δεν ασκεί συγχρόνως την ηγεµονία της πάνω και µέσα στους ιδεολογικούς µηχανισµούς του κράτους.» 49 Οι ιδεολογικοί µηχανισµοί του κράτους λειτουργούν χωρίς να στηρίζονται στη χρήση ή απειλή άµεσης βίας. Τέτοιοι ιδεολογικοί µηχανισµοί είναι οι θρησκευτικοί, οι σχολικοί, οι νοµικοί, οι πολιτιστικοί κ.τ.λ. 50 Ο Maurice Cornforth στο βιβλίο του «Theory of knowledge» αναφέρει αιτίες που µπορούν να προκαλέσουν ιδεολογικές πλάνες. 51 Oι ιδεολογικές πλάνες ευθύνονται για τις ανορθόδοξες στάσεις µιας κοινωνίας ενάντια σε επιστηµονικές αλλαγές που θα ήταν προς το συµφέρον της. Οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν ιδεολογικές πλάνες είναι οι εξής: α) Αντανάκλαση των παραγωγικών σχέσεων στην Ιδεολογία, Η ανάπτυξη της ιδεολογίας, ενώ φαίνεται ότι προκαλείται από αφηρη- µένες ιδέες στο νου των ανθρώπων, στην ουσία είναι αποτελέσµατα της αυθόρµητης αντανάκλασης των κοινωνικών σχέσεων και των µηχανισµών ε- ξουσίας. Το ίδιο ισχύει και για τις θρησκευτικές ιδεολογίες που στηρίζονται στη Μεταφυσική. Οι µεταφυσικές ιδέες υπηρετούν σχεδόν πάντα την κρατούσα κατάσταση πραγµάτων. β)ταξικά συµφέροντα Κάθε ιδεολογία εκφράζει τα συµφέροντα της κυρίαρχης τάξης. Κάθε ανερχόµενη τάξη προσπαθεί να πραγµατοποιήσει τους δικούς της σκοπούς διαµορφώνοντας µια ιδεολογία που να φαίνεται ότι εκφράζει τα συµφέροντα όλης της κοινωνίας. Όταν αυτή η τάξη επιβληθεί, τότε η ιδεολογία της υπηρετεί κυρίαρχα την νέα άρχουσα τάξη. Συχνά οι διανοούµενοι ή οι επιστήµονες που πρωτοστάτησαν στις αλλαγές καταλήγουν στο τέλος υπηρέτες των επίσηµων απόψεων της νέας άρχουσας τάξης πραγµάτων, γιατί αυτό κρίνουν ότι εξυπηρετεί το ατοµικό τους συµφέρον. 48 Μαρξ Κ., Έγκελς Φ., Γερµανική Ιδεολογία, µετάφραση Γ Κρητικός,- Κ Φιλίνης, εκδ., Gutenberg, Αθήνα Luis Althuser: Lenin and Philosophy and other essays, London NLB Παπαδάτος 1984, σελ. 90 ό.π. 51 Cornforth M. Theory of Knowledge, στα ελληνικά, Γνωσιολογία, µετάφραση Ροδάκης Π., εκδ. Σηµερινός κόσµος, Αθήνα σελ.111, Α.Χ.Ε\n16 336 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το ερώτηµα για ποιους λόγους η ηλιοκεντρική θεωρία του Αρίσταρχου δεν έγινε έγκαιρα αποδεκτή επιδέχεται σίγουρα πολλές απαντήσεις. Όµως εάν προσπαθούσε κανείς να οµαδοποιήσει τις προβαλλόµενες αιτίες, θα µπορούσε να σχηµατίσει δύο βασικές ενότητες. Εκείνες που υποστηρίζουν την µη πειστικότητα της πρότασης λόγω της µη ωρίµανσης των επιστηµονικών γνωστικών εργαλείων της επιστηµονικής κοινότητας. Και τις άλλες που αποδίδουν την µη αποδοχή στο ότι το περιεχόµενο της νέας πρότασης υπερακόντιζε το φιλοσοφικό και κοινωνικό οικοδόµηµα που οι συγκεκριµένες κοινωνίες είχαν διαµορφώσει µέσα στις δοσµένες ιστορικές συνθήκες. Ας δούµε αναλυτικότερα τις δύο ενότητες που αναφέραµε: Α. Ανωριµότητα της επιστηµονικής πρότασης. Τη µη πειστική τεκµηρίωση της πρότασης σύµφωνα µε τις απόψεις σύγχρονων ή σχετικά µεταγενέστερων φιλοσόφων και µαθηµατικών υποστηρίζουν οι:αρχιµήδης Πτολεµαίος κ.α. Όµως τα ιστορικά στοιχεία που έχουµε στη διάθεσή µας δεν συµφωνούν µε το ότι υπήρχε γνωσιολογική ή επιστηµονική αδυναµία στους σύγχρονους φιλοσόφους και µαθηµατικούς να αντιληφθούν τη θεωρία του Αρίσταρχου. Είναι γνωστό ότι ένας µαθητής του Πυθαγόρα, ο Φιλόλαος, τον 6 ο π.χ. αιώνα υποστήριξε ότι η γη κινείται και ότι δεν είναι το κέντρο του κόσµου. ύο αιώνες αργότερα ο φιλόσοφος Ηρακλείδης απ τον Πόντο, υποστήριζε ότι ο Ερµής και η Αφροδίτη περιστρέφονται γύρω απ τον Ήλιο, όµως συνέχιζε να πιστεύει ότι ο Ήλιος περιστρέφεται γύρω απ τη γη, αλλά σ ένα χρόνο και όχι σε µία ηµέρα. 52 Αξίζει να επισηµάνουµε επίσης ότι ο Σέλευκος ο Βαβυλώνιος το 150 π.χ. υποστήριξε την ηλιοκεντρική θεωρία. Ακόµη και ο Σενέκας αναφέρει την πιθανή αλήθεια της ηλιοκεντρικής θεωρίας 53. Επίσης, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός που προσπάθησε να αναβιώσει τους αρχαίους θεούς πίστευε στην ηλιοκεντρική θεωρία (ίσως γι αυτό τον ονόµασαν Παραβάτη!) Εποµένως, ο Αρίσταρχος δεν δηµιούργησε από το µηδέν τη θεωρία του, αλλά στηρίχθηκε σε απόψεις προγενεστέρων µαθηµατικών πράγµα που µας οδηγεί στην άποψη ότι άλλοι λόγοι συνειδητοί ή ασυνείδητοι εµπόδισαν τους συγχρόνους του να την υιοθετήσουν. Το γεγονός ότι ο Κοπέρνικος το 52 Μπονάρ Α. «Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισµός», µετάφ. Γαρίδη Ε., έκδ. Θεµέλιο, Αθήνα 1986, σελ Rilei Κ, ό.π.\n17 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» γράφει στις Ουράνιες Επαναστάσεις ότι γνωριµία του προφανώς µε αποσπάσµατα των απόψεων- µε τον Φιλόλαο, τον Ηρακλείδη και τον Αρίσταρχο τον προέτρεψαν να διερευνήσει την αλήθεια των ανωτέρω ισχυρισµών. «Τα χωρία αυτά µε ανάγκασαν να κάνω κι εγώ σκέψεις για µια κίνηση της γης». Είναι εποµένως σαθρό το επιχείρηµα ότι η µελέτη των ολοκληρωµένων έργων του Φιλολάου, του Ηρακλείδη και του Αρίσταρχου απ τους σύγχρονούς του δεν επαρκούσαν να τεκµηριώσουν την αποδοχή του ηλιοκεντρικού συστήµατος. Όταν µάλιστα η σαφήνεια των επιχειρηµάτων και η αναλυτική δεινότητα των αποδείξεων που χρησιµοποίησε στο µόνο σωζόµενο έργο του «περί µεγεθών και αποστηµάτων ηλίου τε και σελήνης» µας πείθει ότι θα είχε µε αντίστοιχο πειστικό τρόπο τεκµηριώσει τη θεωρία του. Έχουµε βεβαίως την περίπτωση του µέγιστου µαθηµατικού της αρχαιότητας, του Αρχιµήδη, που φαίνεται να µην έχει πειστεί για την ορθότητα της θεωρίας του Αρίσταρχου όπως διαφαίνεται στον Ψαµµίτη. Όµως δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι ο Αρχιµήδης δε ζούσε σε µια δηµοκρατική πόλη, αλλά βρισκόταν κάτω από την εξουσία του τυράννου των Συρακουσών Γέλωνα. Νεότερες όµως απόψεις υποστηρίζουν ότι ο Αρχιµήδης δεν απορρίπτει τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήµατος, αλλά για λόγους αντικειµενικότητας παραθέτει στον Γέλωνα και τις δύο απόψεις, Γεωκεντρική και Ηλιοκεντρική. 54 Β. Ακαταλληλότητα των ιδεολογικο-κοινωνικών στερεοτύπων. Οι ιδεολογικές κατασκευές και τα κοινωνικά στερεότυπα είναι ιδιαίτερα ισχυρά στη λειτουργία των κοινωνιών και τη διαµόρφωση του κοσµοθεωρητικού εγώ του κάθε ατόµου. Επειδή δε η ηλιοκεντρική θεωρία ήταν αντίθετη µε το παραδοσιακό κοσµοείδωλο δεν έγινε αποδεκτή. Ο ρόλος της θρησκείας ιστορικά έχει διαπιστωθεί ότι είναι εχθρικός σε ριζοσπαστικές επιστηµονικές προτάσεις που αµφισβητούν τα «ιερά κείµενα» και το υπάρχον κοσµοείδωλο. Φυσικά κάθε φορά η θρησκεία προβαίνει σε τακτικές υποχωρήσεις όταν µια επιστηµονική ανακάλυψη έχει κατακτήσει τις µεγάλες µάζες του πληθυσµού. Όµως η θρησκεία δεν διαπραγµατεύεται ότι το πρώτο «κινούν αίτιον» η αρχή της δηµιουργίας είναι αποκλειστικό έργο του Θεού 55 γι αυτό και ο Πάπας Πίος ο 12 ος το 1952 συνέδεσε την υποτιθέµενη 54 Γαβρόγλου Κ., ιαλέτης., Χριστιανίδης Γ., Αρίσταρχος και Ηλιοκεντρισµός. Περιοδικό Νεύσις, τεύχος 10, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 2001, σελ Μπιτσάκης Ε (2003) «Επιστήµες και Θρησκεία: Από την πυρά στην οικειοποίηση», Ουτοπία, τεύχος 55, Μάιος-Ιούνιος, σελ\n18 338 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή πρώτη στιγµή του Big bang µε τη ρήση του Ευαγγελίου «γεννηθήτω φως». 56 Αλλά φευ η πρόοδος της επιστήµης δεν ελέγχεται πλέον αποτελεσµατικά από την εκκλησία και γι αυτό η θεωρία του big bang αµφισβητείται έντονα. Η σηµασία των ιδεολογικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων άλλωστε η θρησκεία είναι µια µορφή ιδεολογίας-στη ζωή των ανθρώπων είναι καθοριστική. Στις πρωτόγονες κοινωνίες οι άνθρωποι που παρέβαιναν τα ηθικά ταµπού τίθεντο αυτόβουλα στο περιθώριο της ζωής και αρκετές φορές οδηγούνταν στο θάνατο. Μελέτες στο χώρο της κοινωνικής ψυχολογίας απέδειξαν ότι ο άνθρωπος αναζητά κοινωνική υποστήριξη για στις δικές του κοινωνικές στάσεις, είτε προσεγγίζοντας άτοµα που συµφωνούν µε τη γνώµη του, είτε προσηλυτίζοντας ώστε να ενισχυθούν οι απόψεις του. Επίσης διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι προτιµούν περισσότερο εκείνους µε τους οποίους ταυτίζονται και ταυτόχρονα αποµακρύνονται από εκείνους που υιοθετούν διαφοροποιηµένες απόψεις. 57 Ένα κλασσικό επιστηµονικό πείραµα που έχει επιβεβαιωθεί και µε νεότερες µελέτες υπήρξε εκείνο του Stanley Milgram (1961) για τις συνθήκες υπακοής και ανυπακοής στην αυθεντία. ιαπιστώθηκε ότι σε ά- τοµα στα οποία δεν είχε εξασκηθεί βία πέραν διαδικασιών πειθούς και τα οποία δεν γνώριζαν την εικονικότητα του πειράµατος, αποφάσιζαν να διοχετεύουν σε εθελοντές ηλεκτρικό ρεύµα Vοlt που θα ήταν θανατηφόρο, εάν το πείραµα ήταν πραγµατικό. Και ο Milgram συµπεραίνει: «Ένα σοβαρό ποσοστό ανθρώπων κάνουν ότι τους πουν ανεξάρτητα από το περιεχόµενο της πράξης και χωρίς συνειδησιακούς περιορισµούς όσο θεωρούν ότι οι εντολές δίνονται από µια νόµιµη εξουσία Γι αυτό ακριβώς ο περιορισµός της ελευθερίας σε κάθε κράτος προκαλεί πάντοτε εκτεταµένο και σταθερό σκεπτικισµό για τους κανόνες τους οποίους επικαλείται η εξουσία». 58 Στη σύγχρονη δυτική κοινωνία το ρόλο του προσανατολισµού της κοινής γνώµης δεν εξασκεί πλέον η εκκλησία, αλλά οι ιδεολογικοί και πολιτι- 56 Pecker, J.C. (1990) «Μαθηµατικά µοντέλα και φυσική πραγµατικότητα», ιαλεκτική, τεύχος 4, σελ Frey D., Πειραµατικές έρευνες προς επιλεκτική αναζήτηση πληροφοριών και µερικές σκέψεις για τη µεταφορά της σε πολιτικές καταστάσεις. Στο «Εισαγωγή στην πολιτική Ψυχολογία»., Εισαγωγή- Επιµέλεια: Γεώργος Νικ. Γαλάνης-Helmut Moser, εκδόσεις, Παπαζήση, Αθήνα 1999, σελ Milgram S., «Μερικές συνθήκες υπακοής και ανυπακοής στην αυθεντία» στο Σύγχρονες έρευνες στην κοινωνική ψυχολογία Η κοινωνική επιρροή., Επιµέλεια Εισαγωγή, Στάµος Παπαστάµου, Εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 1989, σελ\n19 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 339 στικοί µηχανισµοί της νεοφιλελεύθερης παγκοσµιοποίησης.. 59 Ένα συγκλονιστικό κείµενο έχει καταθέσει ο Albert Einstein, ο οποίος έζησε τη φρίκη δύο παγκόσµιων πολέµων και το ολοκαύτωµα των ατοµικών βοµβών στη Χιροσίµα και στο Ναγκασάκι. Οι οδυνηρές εµπειρίες που βίωσε στην επιστηµονική του διαδροµή, τον οδήγησαν στο ανησυχητικό συµπέρασµα ότι η επιστηµονική γνώση χρησιµοποιείται από τις κυβερνήσεις όχι για την ευηµερία της ανθρωπότητας, αλλά για την δηµιουργία νέων όπλων που χρησιµοποιούνται σε ανθρωποκτόνους πολέµους. Ο Αϊνστάιν διαπιστώνει ότι:«βλέποµε έτσι πως ο άνθρωπος της επιστήµης δοκιµάζει πράγµατι µια τραγική µοίρα.ενώ δονείται απ τη λαχτάρα της σαφήνειας και της εσωτερικής ανεξαρτησίας, δηµιούργησε µε τις σχεδόν υπεράνθρωπες προσπάθειές του τα µέσα για να καταντήσει εξωτερικά σκλάβος και να αφανιστεί εσωτερικά. Πρέπει να αφεθεί να του φορέσουν οι αντιπρόσωποι της πολιτικής εξουσίας ένα φίµωτρο Ταπεινώνεται µάλιστα σε τέτοιο βαθµό που συνεχίζει να υπακούει και να τελειοποιεί τα µέσα που προορίζονται να α- φανίσουν τους ανθρώπους». 60 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ο Αρίσταρχος ο Σάµιος είναι ένα κορυφαίο παράδειγµα που δείχνει ότι η αναζήτηση της επιστηµονικής γνώσης απ τον άνθρωπο προϋποθέτει α- παραίτητα η έρευνα να είναι ελεύθερη και ακηδεµόνευτη. Η δε διάδοση και η χρήση της νέας γνώσης εξαρτάται καθοριστικά από τους εξουσιαστικούς µηχανισµούς της άρχουσας ιδεολογίας της κοινωνίας µέσα στην οποία παράγεται. εν θα πρέπει όµως να διαφεύγει της προσοχής µας ότι κάθε πρωτοποριακή γνώση που ξεπερνά το περιοριστικό κοινωνικο-πολιτισµικό κέλυφος της εποχής της απαιτεί την πληρωµή ενός τιµήµατος από τους δη- µιουργούς της. Πόσοι όµως είναι διατεθειµένοι να το πληρώσουν; Όµως ακόµα και σήµερα κορυφαίοι επιστήµονες θεωρούν υποχρέωσή τους να οµνύουν στις τρέχουσες θρησκευτικές και φιλοσοφικές δοξασίες θεωρώντας πιθανόν ότι το αντίθετο θα έχει επιπτώσεις στη σταδιοδροµία τους. Ο Jean Claude Pecker 61 διαπιστώνει ότι ύστερα απ την αµφισβήτηση της θεωρίας του big bang,- η οποία είχε δηµιουργήσει το έδαφος για αυθαίρετους υποκειµενισµούς και νέες ψευδαισθήσεις- ο hawking και ο διατύπω- 59 Παπαδάτος Γ. (2001). «Παγκοσµιοποίηση και Ελληνισµός, στο περιοδικό «Σοσιαλιστική θεωρία και πράξη», Σεπτέµβριος- Οκτώβριος, Αθήνα, σελ Μπιτσάκης Ε.Ι. (1974), «Επιστήµη και Ιδεολογία», Ηριδανός, τεύχος 7-12, σελ Pecker J. ό.π. σελ\n20 340 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή σε την ανάγκη για µια νέα θεωρία, «αν ανακαλύψουµε µια πλήρη θεωρία θα πρέπει [να µας επιτρέπει] να συµµετέχουµε στη συζήτηση µε θέµα τη γνώση γιατί υπάρχουµε εµείς και το σύµπαν. Αν βρούµε την απάντηση σ αυτή την ερώτηση [ ] θα γνωρίσουµε τη σκέψη του Θεού Αυτό θα είναι ο θρίαµβος του ανθρώπινου πνεύµατος.» Και ο Pecker συµπληρώνει: «ας µου επιτραπεί να διαφωνήσω κατηγορηµατικά µε το συµπέρασµα του Hawking!... Ο Θεός είναι το πρώτο µοντέλο που έφτιαξε ο άνθρωπος για το Σύµπαν, το πιο απλό και το πιο οικονοµικό εν είναι και το τελευταίο του!» SUMMARY The question on the reasons why the heliocentric theory of Aristarchus was not accepted at the time of its formulation certainly allows not a unique answer.if somebody attempts to group together the causes that have been put forward he/she could draw two fundamental assemblages. Those supporting the inability of persuasion of the theory due to the inadequateness of the cognitive tools of the scientific community of these days and those attributing the rejection on the conjecture that the content of the new theory was surpassing the philosophical and social structure that the specific societies had devised within the given historical conditions.in this work we support that the second proposition adequately describes the reasons of nonacceptance of the theory of Aristarchus due to its opposition to religious doctrines and social convictions. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ A) Ξενόγλωσση Berggren, J.L (1997) «Mathematics and her sisters in Medieval Islam: A Selective Review of Work Done from 1985 to 1995, Historia Mathematica, 24, Burnet J, Early Greek Philosophy, Forth Ed, London, Cornforth M, Theory of Knowledge, στα ελληνικά Γνωσιολογία, µετάφραση Ροδάκης Π., εκδ. Σηµερινός Κόσµος, Α.Χ.Ε. Crombie A, C, «Από τον Αυγουστίνο στον Γαλιλαίο», τόµος Α, Μορφωτικό\n21 «Αρίσταρχος ο Σάµιος» 341 Ίδρυµα Ερευνών Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Dzielska M, «Υπατία η Αλεξανδρινή», εκδ. Ενάλιος, Αθήνα Foulkes R, An analysis of the social and ethnical implications of science and technology on human society throughout history, Gillispie, C.C, «Στην κόψη της αλήθειας», µετάφ. Κούρτοβικ, έκδ. Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Kitto, H.D, «Η αρχαία ελληνική τραγωδία», έκδ. Παπαδήµα, Αθήνα 1993, σελ Lloyd G, «Αρχαία Ελληνική Επιστήµη: Μέθοδοι και Προβλήµατα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια (µετάφ. Μπάλλα Χ), Pecker, J.C. «Μαθηµατικά µοντέλα και φυσική πραγµατικότητα», ιαλεκτική, τεύχος 4, Αθήνα Riley K, Aristarchus of Samos, Kristen/ Aristarchus.htm Sinclair J., «Ιστορία της Ελληνικής Πολιτικής Σκέψεως.», έκδ. Παπαζήσης, Αθήνα Szasz, Τ, «Η βιοµηχανία της τρέλας», µετάφ. Σκαράγκα Ε, τόµ.β, Εκδοτική Θεσσαλονίκης Thomson G, «Η αρχαία Ελληνική Κοινωνία- Οι πρώτοι φιλόσοφοι», έκδ. Κέδρος 1987 Toynbee, A. «Οι Έλληνες και οι κληρονοµιές τους», µετάφρ. Γιανναδάκης Ν, Αθήνα Wilson, D.B., Gallileo s Religion Versus the Church s Science? Rethinking the History of Science and Religion, Physics in Perspective, 1 pp (1999). Β) Ελληνική Αρίσταρχος ο Σάµιος, «Περί µεγεθών και αποστηµάτων ηλίου τε και σελήνης», µετάφραση-πρόλογος-σηµειώσεις Γεωργιάδης Θ, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα Αρχιµήδης, Ψαµµίτης 4-5 στο Αρίσταρχος ο Σάµιος «Περί µεγεθών και α- ποστηµάτων ηλίου τε και σελήνης», πρόλογος-µετάφραση-σηµειώσεις Γεωργιάδης Θ, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα Βολταίρος στο Dzielska, M., ό.π., σελ.19. Γαβρόγλου Κ, ιαλέτης, Χριστιανίδης Γ, «Αρίσταρχος και Ηλιοκεντρισµός», περιοδικό Νεύσις, τεύχος 10, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 2001.\n22 342 Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή Εξαρχάκος Θ, «Βασικές Μαθηµατικές Έννοιες», εκδ. Συµµετρία, Αθήνα Ησίοδος «Άπαντα», εισαγωγή-µετάφραση-σχόλια Λεκατσάς Π,εκδ. Ζαχαροπούλου, Αθήνα Α.Χ.Ε. Καινή ιαθήκη, έκδ. Αποστολική ιακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα Καίσλερ Α, «Η πράξη της δηµιουργίας», µετάφ. Χατζηνικολή Γιώτα, έκδ. Χατζηνικολή Αθήνα Κοράνιο, µετ. Μιµίλης, εκδ. Κάκτος, Αθήνα Λιβιεράτος Ε. «Χαρτογραφίας και χαρτών περιήγησις», Εθνική Χαρτοθήκη, Θεσσαλονίκη Μαρξ Κ, Έγκελς Φ, «Η γερµανική ιδεολογία», µετάφραση Κρητικός Γ, Φιλίνης Κ, εκδ. Gutenberg Αθήνα Μπιτσάκης Ε.Ι., «Επιστήµη και Ιδεολογία», Ηριδανός, τεύχος 7-12, 1974 Μπιτσάκης Ε, «Επιστήµες και Θρησκεία: Από την πυρά στην οικειοποίηση», Ουτοπία, τεύχος 55, Μάιος-Ιούνιος, Μπονάρ Α. «Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισµός», µετάφ. Γαρίδη Ε., έκδ. Θε- µέλιο, Αθήνα Νικολαϊδου Ε, «Αισχύλος: ο πατέρας της τραγωδίας», εκδ. Σαββάλας, Αθήνα Οµήρου Ιλιάς, µετάφραση Κώστας ούκας, εκδ. Ιδεοθέατρον Γεωργιάδης, Αθήνα Παπαδάτος Γ, «Ζητήµατα µετάβασης στο σοσιαλισµό», εκδ. Αιχµή, Αθήνα Παπαδάτος Γ, «Ο µύθος του Οιδίποδα: θεατρικός µύθος ή ψυχαναλυτική αλήθεια;» Στο Αινίγµατα της Σφίγγας ή ο Οιδίπους ως διακείµενο, ε- πιµέλεια έκδοσης Γραµµατάς Θ. εκδ. Τολίδη, Αθήνα Παπαδάτος Γ. «Παγκοσµιοποίηση και Ελληνισµός, στο περιοδικό «Σοσιαλιστική θεωρία και πράξη», Σεπτέµβριος - Οκτώβριος, Αθήνα, 2001 Παπαδάτος Γ, «Ψυχοφυσιολογία», Αθήνα Πλάτων Τίµαιος 41c- 42d στο «Η αληθινή όψη του Αρχαίου Κόσµου», Θεοδωρίδης Χ, εκδ. Κήπου, Πλούταρχος στο Γαβρόγλου Κ, ιαλέτης, Χριστιανίδης Γ, «Αρίσταρχος και ηλιοκεντρισµός», Νεύσις, τεύχος 10, 2001 Ράνοβιτς Α. «Ο Ελληνισµός και ο ιστορικός του ρόλος», εκδ. Ακαδηµία Ε- πιστηµών ΕΣΣ Μόσχα-Λένινγκραντ 1950, ελλ. Έκδ. Παπακων/νου Γ, Αθήνα Α.Χ.Ε. Ταµπάκης Ν, στο Αναπαραστάσεις του κόσµου, εκδ.στάχυ, Αθήνα 1996.


Πόρτο Χέλι: Αδέλφια τα θύματα της ναυτικής τραγωδίας - CNN.gr\nΠόρτο Χέλι: Αδέλφια τα θύματα της ναυτικής τραγωδίας\nΣάββατο, 10 Αυγούστου 2019 11:38\nΑδέλφια ήταν τα τρία άτομα που επέβαιναν στην ξύλινη βάρκα που συγκρούστηκε με ταχύπλοο στο Πόρτο Χέλι.\nΝεκροί είναι ένας 70χρονος κι ένας 60χρονος άνδρας, ενώ μάχη για τη ζωή της δίνει η δίδυμη αδελφή του δεύτερου θύματος, η οποία έχει τραυματιστεί σοβαρά.\nΗ γυναίκα διασωληνώθηκε και μεταφέρθηκε αρχικά στο Κέντρο Υγείας Κρανιδίου και από εκεί στο νοσοκομείο Άργους όπου και κρίθηκε αναγκαίο να μεταφερθεί σε μονάδα στο Γενικό Κρατικό Νικαίας.\nΟι δύο νεκροί και η τραυματίας είναι κάτοικοι της περιοχής του Κρανιδίου, όπως μεταδίδει η τοπική ιστοσελίδα Αργοναυπλία.\nΟι τουρίστες διέμεναν σε βίλα στο Πόρτο Χέλι και είχαν βγει για φαγητό στις Σπέτσες.\nΑυτοβούλως και με τον συνήγορό του παρουσιάστηκε στο λιμεναρχείο στο ΠόρτοΧέλι ο 44χρονος χειριστής του ταχύπλοουσκάφους, που προηγουμένως είχε διαφύγει.\nΟι πρώτες πληροφορίες ανέφεραν πως στο ταχύπλοο επέβαιναν 10 Γάλλοι υπήκοοι -δύο άνδρες, τρείς γυναίκες και πέντε παιδιά- που δεν τραυματίστηκαν.\nΩστόσο, το Λιμενικό ανακοίνωσε πως υπήρχε ακόμη ένας επιβαίνων -επίσης αλλοδαπός- ο οποίος ήταν και ο χειριστής του σκάφους. Όπως είπαν οι μάρτυρες, μόλις το σκάφος πλησίασε στην ακτή, ο άνδρας διέφυγε με αποτέλεσμα να σημάνει συναγερμός στις Αρχές για τον εντοπισμό του. Οι επιβάτες του ξύλινου αλιευτικού σκάφους ήταν όλοι Έλληνες, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι ήταν κάτοικοι της περιοχής.\nΕΛΛΑΔΑ\t· ΠΟΡΤΟ ΧΕΛΙ\t· ΤΑΧΥΠΛΟΟ\t· ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ\t· ΝΕΚΡΟΙ


Τους σκαφάτους ή τους ερευνητές; - Pieria News\nΑρχική Πιερία Τους σκαφάτους ή τους ερευνητές;\n09/10/2019, 9:39 πμ\nΑν κάποιος ρωτούσε τη γνώμη σας για το πως θεωρείτε λογικό να διαθέσουμε τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, αγοράζοντας σκάφη αναψυχής ή επενδύοντας στην έρευνα και τεχνολογία, το πιο πιθανό είναι πως θα σας ξένιζε πολύ μόνο και μόνο η ερώτηση.\nΕίναι δυνατόν αυτά τα δύο να τα βάζουμε σε σύγκριση; Με κοντά εξακόσιες χιλιάδες ταλαντούχους και προσοντούχους νέους να έχουν εκπατριστεί και να δίνουν τα φώτα τους στην έρευνα και την ανάπτυξη άλλων χωρών, με αναγνωρισμένη τη καίρια συμβολή της έρευνας και των νέων τεχνολογιών στην ανάπτυξη της χώρας και δηλωμένη την πρόθεση όλων για επενδύσεις σε νέες ιδέες και ταλέντα, η αρχική ερώτηση μοιάζει εκτός στόχου.\nΚαι όμως. Το καλοκαίρι που μας πέρασε ένας μεγάλος αριθμός σκαφών αναψυχής επιδοτήθηκε γενναία από κοινοτικούς πόρους και το πρόγραμμα «Ενίσχυση της ίδρυσης και λειτουργίας νέων τουριστικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων». Πάνω από 100 σκάφη αναψυχής έκαναν την εμφάνισή τους στις γαλαζοπράσινες θάλασσες μας. Το κόστος; Δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, συγκεκριμένα γύρω στα 50 εκ. από χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ, κατευθύνθηκαν σε μία άσκοπη μάλλον λογική της προηγούμενης κυβέρνησης για επιδοτούμενη αγορά καταμαράν, ιστιοπλοϊκών και σκαφών αναψυχής. Και γιατί άσκοπη; Τα 200 και πλέον καταμαράν που θα αρμενίζουν είς υγείαν των κοινοτικών πόρων στις ελληνικές θάλασσες, και που αγοράστηκαν από τους επίδοξους επενδυτές μισοτιμής, 50% έφτανε το ποσοστό της επιδότησης, δεν προσφέρουν καμία απόδοση στην ελληνική οικονομία αφού τα χρήματα κατευθύνονται προς τα ναυπηγεία ξένων χωρών, δεν δημιουργούνται θέσεις εργασίας ανάλογες του ποσού επιδότησης, και η αναμενόμενη φορολόγηση του τελικού προϊόντος της δράσης είναι και αυτή μικρή. Από πουθενά δηλαδή σημαντικό όφελος για το κράτος σε δύσκολους καιρούς παρά μόνο οι νέοι, ωραίοι και σκαφάτοι που θα προκύψουν! Ίσως η θεώρηση αυτή να συνάδει με τη νέα «αριστερή» σκέψη!\nΑπό την άλλη μεριά η έρευνα. Αναφερόμαστε συνεχώς στο brain drain και στην αφαίμαξη του επιστημονικού μας προσωπικού. Συνεχίζουμε να επισημαίνουμε την υποχρηματοδότηση της έρευνας, μιλάμε και σχεδιάζουμε την αναστροφή του φαινομένου, μάλλον με ευχολόγια. Θεωρητικά η προηγούμενη κυβέρνηση, αν κάποιος έπαιρνε σοβαρά της δηλώσεις αξιωματούχων της (sic) τόχε καταφέρει! Ο προγραμματισμός τους λέει θα δημιουργούσε έως και δέκα χιλιάδες ποιοτικές (!) θέσεις εργασίας μέχρι το 2021. Το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, που ιδρύθηκε επί ημερών τους, προικίστηκε με 240 εκατ. ευρώ από χαμηλότοκο δάνειο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Δανείστηκαν δηλαδή για να χρηματοδοτήσουν την έρευνα. Δεν υπήρχαν άλλα χρήματα για να στηρίξουν τους νέους επιστήμονες!\nΈχουν κάποια σχέση οι παραπάνω δύο αναφορές; Καμία απολύτως. Δείχνουν απλά πως η χώρα μας από την μια κατασπαταλά κοινοτικούς πόρους έτσι χωρίς πρόγραμμα και από την άλλη δανείζεται για να χρηματοδοτήσει το πιο ισχυρό εργαλείο ανάπτυξης που έχει, την στήριξη της έρευνας και των νέων τεχνολογιών. Δείχνουν επιπλέον ότι η χώρα πορεύτηκε χωρίς πλάνο και κεντρικό σχεδιασμό ανάπτυξης, με έλλειψη στόχευσης. Στην προσπάθεια να απορροφήσουν ανεκμετάλλευτους κοινοτικούς πόρους, στα γρήγορα και στο πόδι, σκέφτηκαν τα κότερα! Σάμπως θα τους ελέγξει ποτέ κανείς ή θα ζητήσει ευθύνες;\nΟ σχεδιασμός των δράσεων και η κατανομή των κοινοτικών πόρων δεν συμπορεύτηκαν με τις πραγματικές αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας, ακόμη δε χειρότερα, σε πολλά προγράμματα όπως το συγκεκριμένο των σκαφών αναψυχής, διατυπώθηκαν υπόνοιες και υπήρξαν καταγγελίες για κατασπατάληση, στρεβλώσεις, αναξιοκρατία και εύνοια σε κολλητούς.\nΟι κοινοτικοί πόροι αποτελούν εθνικό κεφάλαιο που προορίζεται για την ανάπτυξη της χώρας και την ευημερία των πολιτών της. Αποδεικνύεται ότι στα χέρια της προηγούμενης κυβέρνησης κατασπαταλήθηκε. Τεσσεράμισι χαμένα χρόνια και χιλιάδες εκπατρισθέντες έλληνες επιστήμονες καταγράφονται στο τίμημα της άσκοπης σπατάλης. Και ερχόμαστε πάλι στην αρχική ερώτηση: τους σκαφάτους ή τους ερευνητές; Η απάντηση δική σας αφού κατά πως φαίνεται το «έχω και κότερο, πάμε μια βόλτα» δεν βοηθάει στην ανάπτυξη της χώρας!


Κιάσσος: Εχουμε παίξει 4 επίσημα ματς σ' έναν χρόνο… | athlitiko\nΚιάσσος: Εχουμε παίξει 4 επίσημα ματς σ’ έναν χρόνο…\nΓ' Εθνική 11 Μαρ 2021, 12:11\n«Σε όλους μας υπάρχει η ελπίδα για την επανέναρξη» σημειώνει ο Κώστας Κιάσσος σχετικά με το πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής. Ο Χανιώτης τεχνικός ψέγει, πάντως, το ότι η ομάδα του έχει δώσει 4 επίσημα μόλις ματς μέσα σ’ έναν χρόνο…\nΟ προπονητής του Αλμυρού μίλησε στον athleticradio και τοποθετήθηκε για τη… μίνι επιστροφή που πραγματοποιήθηκε, τη διακοπή που αποφασίστηκε εκ νέου και για το άγνωστο που επικρατεί αυτή τη στιγμή για το αν θα οριστεί ίσως κάποια νέα απόφαση για την επανεκκίνηση στη Γ’ Εθνική.\nΓια την επανέναρξη του πρωταθλήματος της Γ’ Εθνικής: «Εμείς από την πρώτη στιγμή ξεκάθαρα είπαμε ότι θα συμμετάσχουμε στη συνέχεια του πρωταθλήματος. Περιμένουμε την απόφαση για να επιστρέψουμε στις προπονήσεις. Κάναμε προπονήσεις 8 ημέρες και μετά σταματήσαμε και πάλι. Τώρα περιμένουμε ν’ ανάψει και πάλι το πράσινο φως. Δυστυχώς με την πανδημία συνεχώς αλλάζουν τα πράγματα και δεν μπορούμε να προετοιμαζόμαστε όπως θα θέλαμε. Δεν μας φτάνουν 10 ημέρες προετοιμασίας. Χρειάζεται χρόνος. Το ξέρουμε ότι δεν μπορούμε και δεν θα είμαστε στην αρχική μας κατάσταση. Το μείζον είναι να μην έχουμε τραυματισμούς και απώλειες. Εχουμε παίξει 4 επίσημα ματς σ’ έναν χρόνο.. Τώρα θα πρέπει να ξεκινήσουμε από ‘κει που σταματήσαμε. Να είμαστε ρεαλιστές. Τώρα δεν χρειάζονται πολλά λόγια, αλλά λίγα και ειλικρινή».\nΓια τις αποχωρήσεις των ομάδων: «Δεν μπορώ να σχολιάσω την απόφαση των άλλων ομάδων. Ο καθένας πονά με την όλη κατάσταση που βιώνουμε και το βλέπει από την δική του θέση. Ο καθένας έχει να διαχειριστεί τα προβλήματα του, δεν μπορώ και δεν είναι σωστό να κρίνω. Δεν ξέρουμε τι γίνεται στο σπίτι του καθενός. Είναι κρίμα που ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό πρωτάθλημα σταμάτησε. Είδαμε ότι στο γήπεδο τα φαβορί χάθηκαν. Και στην επανέναρξη δεν υπάρχει φαβορί. Θα είναι ένα πρωτάθλημα ειδικών συνθηκών. Υπάρχουν ομάδες 2 ή 3 κατηγοριών στιλ ποδοσφαίρου. Εμείς θέλουμε να δημιουργούμε. Αλλες ομάδες κοιτάνε την αγωνιστική σκοπιμότητα. Αλλες περιμένουν το λάθος του αντιπάλου και να “χαλάσουν” το παιχνίδι της άλλης ομάδας. Θέλουμε να έχουμε διάρκεια, αποφασιστικότητα και σωστή τακτική».\nΓια την ημερομηνία επανέναρξης και την εκτίμησή του: «Δεν μπορώ να πω κάτι για την ημερομηνία επανέναρξης. Δεν λαμβάνω υπόψη τι ακούγεται. Περιμένω την επίσημη ανακοίνωση. Είμαστε αναγκασμένοι να υπακούμε στην ΕΠΟ. Δεν μένω σε κάποια “πιασάρικα” θέματα, που μόνο κακό κάνουν αυτή την στιγμή. Είναι κακό να “μεγαλώνουμε” ένα θέμα και να βάζουμε τίτλους. Μόνο προβλήματα δημιουργούνται έτσι. Δε μπορούμε να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις. Δυστυχώς δεν έχουμε εμείς τον πρώτο λόγο. Θα ήθελα να σταματήσουν οι δηλώσεις και οι δημόσιες τοποθετήσεις. Να μην θίγουν καταστάσεις. Να μπουν όλα αυτά στην άκρη. Ολοι περνάμε δύσκολες στιγμές. Μας έχει κουράσει η όλη κατάσταση. Θα πρέπει να είμαστε πιο συγκρατημένοι στα λόγια και μείνουμε συγκεντρωμένοι στον στόχο μας».\nΓια την επιστροφή των ομάδων στις προπονήσεις για 8 ημέρες: «Είδα ξανά στο γήπεδο τους παίκτες μου για οκτώ μέρες. Ολο το διάστημα της αποχής είχαμε φτιάξει ένα πλάνο – πρόγραμμα με τους συνεργάτες μου, το οποίο τήρησαν οι παίκτες. Το ακολούθησαν διαδικτυακά. Τους ευχαριστώ και δημόσια όλους. Τους αξίζει ένα μπράβο. Και στους παίκτες και στο τιμ. Ηταν πρωτόγνωρο και δύσκολο αλλά το κάναμε. Επιστρέφοντας, κάναμε τις απαραίτητες μετρήσεις. Είδα τους παίκτες μου να έχουν όρεξη, ενέργεια και θέληση και αυτό μας γεμίζει με δύναμη. Περίμεναν τόσο καιρό να ξαναγυρίσουν».


MY ESI | Κατηγορίες προϊόντων Αρθρώσεις Αρθρώσεις – MY ESI\nΕυκινησία στις αρθρώσεις σας χωρίς πόνο\nΟι αρθρώσεις είναι οι συνδέσεις μεταξύ των οστών μας. Μπορεί να έχουν διαφορετικό βαθμό κινητικότητας: μπορεί να είναι πολύ κινητικές- όπως οι ώμοι, τα γόνατα, οι αγκώνες- ή μπορεί, να είναι λιγότερο κινητικές, σαν τους σπόνδυλους.\nΤο μυοσκελετικό μας σύστημα και οι αρθρώσεις του (γόνατα, αγκώνες, μέση κ.α.) καθημερινά υπόκεινται σε συνεχή πίεση (μηχανικό τραύμα, λανθασμένη στάση του σώματος και φλεγμονή), η οποία, με τα χρόνια, οδηγεί σε τοπικούς πόνους που περιορίζουν την ελευθερία της κίνησής μας.\nΟ χόνδρος είναι o ιστός που διευκολύνει την κίνηση των αρθρώσεων και εργάζεται ως ρουλεμάν που προλαμβάνει τη μηχανική τριβή των οστών μας. Δυστυχώς, όσο περνάει ο καιρός, οι χόνδροι τείνουν να συρρικνώνονται, με αποτέλεσμα να χάνουν τη λειτουργικότητα τους: οι αρθρώσεις των οστών τρίβονται μεταξύ τους και κάθε κίνηση που κάνουμε γίνεται μια επίπονη διαδικασία.\nΠρόκειται για ένα πρόβλημα που επηρεάζει ηλικιωμένους, λόγω των προφανών προβλημάτων της ηλικίας, αλλά και νεότερους ανθρώπους, ειδικά εκείνων που κάνουν κάποιο είδος αθλητισμού, όπως τρέξιμο, ποδόσφαιρο, τένις και άλλα.\nΤα δύο κύρια συμπτώματα είναι πόνος (οξύς που προκαλείται με την κίνηση και που αυξάνεται με την υγρασία και το κρύο) και λειτουργικός περιορισμός (πιο έντονος το πρωί, με διόγκωση των απολήξεων των οστών και των αρθρώσεων).\nΗ παρέμβαση για τον περιορισμό του πόνου και την αναδόμηση του χόνδρου είναι αναγκαία, αλλά επίσης πολύ σημαντική είναι η πρόληψη της φθοράς.


Πρόσθια Ραγοειδίτιδα | Sinapis Eye Institute\nΤι είναι η πρόσθια ραγοειδίτιδα (ιριδοκυκλίτιδα)?\nΗ πρόσθια ραγοειδίτιδα είναι η φλεγμονή του πρόσθιου τμήματος του ραγοειδούς χιτώνα, δηλαδή της ίριδας και του πρόσθιου τμήματος του ακτινωτού σώματος (pars plicata). Είναι η πιο συχνή μορφή ραγοειδίτιδας και στην πλειονότητα των περιπτώσεων οφείλεται σε άγνωστης προέλευσης αίτια (ιδιοπαθής) και στην παρουσία του HLA-B27 αντιγόνου.\nΠοια είναι τα συμπτώματα της πρόσθιας ραγοειδίτιδας?\nΗ πρόσθια ραγοειδίτιδα εκδηλώνεται συνήθως με την εμφάνιση απότομα πόνου, φωτοφοβίας και ερυθρότητας του ενός οφθαλμού. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχει και μείωση της όρασης. Οι ασθενείς συνήθως αναφέρουν παρόμοια επεισόδια στο παρελθόν, καθώς αυτή είναι μια νόσος που έχει την τάση να υποτροπιάζει.\nΣτις οξείες μορφές της νόσου, που είναι και οι πιο συχνές, προσβάλλεται ο ένας οφθαλμός. Στις χρόνιες μορφές της νόσου προσβάλλονται συνήθως και οι δύο οφθαλμοί.\nΠοια είναι η θεραπεία της πρόσθιας ραγοειδίτιδας?\nΟ κορμός της θεραπείας της πρόσθιας ραγοειδίτιδας είναι η ενστάλλαξη κορτιζονούχων κολλυρίων σε συνδυασμό με κυκλοπληγικά κολλύρια στο προσβληθέν μάτι. Η δοσολογία εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα και την προέλευση της πρόσθιας ραγοειδίτιδας. Πολύ σπάνια μπορεί να χρειαστεί παραβόλβια ένεση κορτιζόνης ή χρήση χαπιών κορτιζόνης.\nΣε περιπτώσεις που η πρόσθια ραγοειδίτιδα οφείλεται σε κάποιο συστηματικό νόσημα είναι σημαντικό να εφαρμοστεί παράλληλα και η θεραπεία του νοσήματος.


Στα ναρκωτικά από το σχολείο (video) - Νέα Κρήτη\nΣτα ναρκωτικά από το σχολείο (video)\nΗμερομηνία δημοσίευσης: 07/04/2015, 22:39\nΤελευταία ενημέρωση: 07/04/2015, 22:43\nΌταν τα όνειρα παύουν να υφίστανται, όταν ο κόσμος τους αποδεικνύεται ότι δεν είναι αγγελικά πλασμένος, όταν οι σκέψεις τους κυριεύονται από ακραία σενάρια για την ίδια τους τη ζωή με τη λέξη εξάρτηση να πρωταγωνιστεί, τότε ο εφιάλτης των ναρκωτικών, του αλκοόλ αλλά και του διαδικτύου σε παιδιά που δεν έχουν καν αγγίξει το 18ο έτος της ηλικίας τους είναι γεγονός. Ο φακός της εκπομπής "Δεύτερη Ματιά" της "ΚΡΗΤΗ TV" είχε μια μοναδική ευκαιρία να συνομιλήσει με νεαρά άτομα που την περίοδο της εφηβείας, δυστυχώς, μπήκαν στον τρυπάκι των εξαρτήσεων και μέχρι και σήμερα δίνουν αγώνα για να ξεφύγουν από αυτόν τον εφιάλτη.\n«Η σχέση μου με τη χρήση ξεκίνησε από το λύκειο, σε ηλικία 16 χρόνων, όταν μόνος μου και εγώ ζήτησα να κάνω με την παρέα - την καινούρια παρέα τότε - ναρκωτικά, χασίς συγκεκριμένα. Το 'χα ζητήσει μόνος μου. Ήξερα ότι η υπόλοιπη παρέα έκανε, δε μου το πρόσφερε ποτέ κανείς, ούτε με ανάγκασε. Εγώ ήμουν αυτός που επέλεξα από περιέργεια - ίσως να ήταν και άλλοι λόγοι - να δοκιμάσω, «υπογραμμίζει με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο "Παναγιώτης", μέλος Μονάδας Εφήβων ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη", που βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της απεξάρτησης.\n«Ήμουν σε μία φάση στην οποία ήθελα συνεχώς να βρίσκομαι σε αυτήν την κατάσταση, να βρίσκομαι συνεχώς υπό την επήρεια. Δηλαδή, ήθελα να ξεχνάω τα προβλήματα που συσσωρευόντουσαν σιγά-σιγά. Παραμέλησα την κοινωνική μου ζωή, οι παρέες μου δεν ήταν σε καμία περίπτωση καθαρές, συναναστρεφόμουν μόνο με άτομα αυτού του κύκλου. Σιγά-σιγά, απέκτησα ουσιαστικά αυτήν την ταυτότητα», υποστηρίζει ο Νίκος, ένα άλλο μέλος της Μονάδας Εφήβων του ΚΕΘΕΑ, του οποίου η ηλικία δεν υπερβαίνει το 20ό έτος.\n«Ήρθε ένα άτομο και με προσέγγισε για να μου κάνει αυτήν την πρόταση. Με ρώτησε αν ήθελα να δοκιμάσω. Εγώ τότε, χωρίς δεύτερη σκέψη, είπα ναι και έτσι κανονίσαμε να κάνουμε χρήση στο σπίτι ενός φίλου του», τονίζει ο Αντώνης, ένα ακόμη μέλος της Συμβουλευτικής Μονάδας Εφήβων ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη", που περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο το πώς έγινε η πρώτη του επαφή με τα ναρκωτικά και ενώ πήγαινε στο σχολείο.\nΤο neakriti. gr ξεναγήθηκε στη Συμβουλευτική Μονάδα Εφήβων του ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη" από τους ανθρώπους της μονάδας, γνωρίζοντας από κοντά τους νεαρούς πρωταγωνιστές της, που ήρθαν αντιμέτωποι από πολύ νωρίς με το άσχημο πρόσωπο της ζωής και είτε εξαρτήθηκαν είτε βρίσκονται στο στάδιο της απεξάρτησης από τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και το διαδίκτυο. Οι μαρτυρίες τους προκαλούν σοκ και ανατριχίλα.\n«Από το πρωί που θα σηκωνόμουν, ας πούμε, είχαμε ραντεβού στο σχολείο. Πρώτη ώρα ποτέ δεν ήμασταν μέσα. Η μόνη μας έννοια ήταν αυτή, πού θα βρούμε τα χρήματα, από ποιον θα πάμε, τι θα κάνουμε, ένα άγχος, μια αγωνία. Να έχεις και ό,τι στερητικά έχεις από την εξάρτηση, δε χωρούσε τίποτε άλλο στην καθημερινότητα, ούτε διάβασμα ούτε προσωπική ζωή ούτε διασκέδαση».\n«Ήθελα να ανήκω σε μία παρέα. Η πλειονότητα της τάξης μου έκανε χρήση. Εγώ δεν έκανα. Αρχίσαμε παρέα και σιγά-σιγά μπήκα στο τρυπάκι της χρήσης, δηλαδή να πειραματιστώ, τι είναι αυτό, γιατί το κάνω. Μου άρεσε το αποτέλεσμα που δημιουργούσε. Εγώ όλο αυτό δεν το είχα, καθώς έκρυβε από πίσω άλλες αδυναμίες, δηλαδή όπως τη χαλάρωση στη διασκέδαση, ας πούμε», υπογραμμίζει ο "Κώστας".\nΑπό τα λεγόμενα των παιδιών αίσθηση προκαλούν και τα όσα λένε όχι μόνο για το πώς ξεκίνησαν τον κατήφορο, πιάνοντας πάτο, αλλά και το τι γίνεται στις σχολικές κοινότητες...\n«Ορισμένοι καθηγητές βλέπανε, άλλοι βλέπανε και κάνανε πως δε βλέπανε, ορισμένοι κινητοποιήθηκαν κιόλας ενημερώνοντας κάποιους γονείς από την παρέα. Στο σχολείο υπάρχουν συνήθως πολλά παιδιά που κάνουν χρήση, ορισμένα από αυτά δε φαίνονται, ορισμένα από αυτά όμως προσπαθούν να σε κάνουν έναν από αυτούς, είτε απλά με αγνή πρόθεση... ας πούμε ότι "έλα να δοκιμάσεις και εσύ", είτε επειδή έχουν κάποιον απώτερο σκοπό στο κεφάλι τους... ή ζήλια... Συμμαθητές και εξωσχολικοί πολλές φορές συμμετέχουν σε αυτήν τη διαδικασία.\nΗ περιέργεια, ο πειραματισμός, η έλξη του απαγορευμένου και η μεγάλη διαθεσιμότητα ουσιών στο περιβάλλον των νέων, οι κακές διαπροσωπικές σχέσεις, η μαγκιά αλλά και η ζήλια οδηγούν πολλούς, όλο και μικρότερης ηλικίας, εφήβους, σε μια πρώτη επαφή με τις ουσίες. Ενώ συγκλονιστικές είναι και οι μαρτυρίες των παιδιών αναφορικά με τον τρόπο που οι γονείς τους έμαθαν για την άσχημη κατάσταση που βίωναν τα παιδιά τους και ο τρόπος που την αντιμετώπισαν.\n«Οι γονείς μου, όταν το έμαθαν, με έδιωξαν από το σπίτι και αναγκάστηκα να ζω σαν ένας άστεγος. Ακριβώς σαν ένας άστεγος. Δεν είχα πού να μείνω, δεν είχα φαγητό, αναγκαζόμουν να κλέβω, να λέω ψέματα συνέχεια», τονίζει ένα άλλο μέλος της Συμβουλευτικής Μονάδας του ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη", ο Νίκος.\n«Εγώ δεν είχα φτάσει στο να κλέψω, αλλά "έκλεβα" από τους γονείς μου. Το να παίρνω χρήματα κρυφά από το πορτοφόλι και αυτό κλοπή θεωρείται, αλλά εντάξει όχι σε άλλους ανθρώπους. Και όλα αυτά για να μαζευόμαστε, να στερούμαι άλλα πράγματα, ώστε να μπορώ να κάνω χρήση. Όπως κάποια λεφτά για ένδυση ή για διασκέδαση, υποτίθεται, εγώ τα μετέτρεπα σε ναρκωτικά», προσθέτει ένας άλλος νεαρός χρήστης. Οι γονείς μου το κατάλαβαν πολύ νωρίς, μέσω του διαδικτύου σε μία σελίδα κοινωνικής δικτύωσης. Μετά λόγω του ότι πήγαινα στο σπίτι, υπήρχαν κάποια συμπτώματα, ας πούμε εμφανή, κόκκινα μάτια, αργόστροφη συμπεριφορά και οι γονείς μου το κατάλαβαν πολύ νωρίς αυτό. Μετά από αυτό υπήρξε ένας διαρκής αγώνας για να κρυφτώ από αυτούς. Δεν ήθελα να το ξέρουν», προσθέτει ένα άλλο μέλος του ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\n«ΜΙΛΗΣΤΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ»\nΟποιοσδήποτε θελήσει να έρθει σε επαφή με τους ανθρώπους της Μονάδας Συμβουλευτικής του ΚΕΘΕΑ μπορεί να επικοινωνήσει στο τηλέφωνο 2810/331.034 ή να επισκεφθεί κατευθείαν το χώρο που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Δαμασκηνού 31 και Ικτίνου στο Ηράκλειο.\n«Το να μιλάς στα παιδιά σου για τα ναρκωτικά, το αλκοόλ ακόμη και το διαδίκτυο δεν είναι υπόθεση μιας μέρας. Μην αφήνετε τα παιδιά να μαντέψουν. Πείτε τους ξεκάθαρα ότι δε θέλετε να κάνουν χρήση ουσιών. Όχι αλκοόλ, χασίς, έκσταση ή εισπνεόμενα. Τα παιδιά που μαθαίνουν από τους γονείς τους για τους κινδύνους των ναρκωτικών έχουν 36% λιγότερες πιθανότητες από τα υπόλοιπα παιδιά να καπνίσουν χασίς, 50%λιγότερες πιθανότητες να πάρουν εισπνεόμενα, 56% λιγότερες πιθανότητες να κάνουν χρήση κοκαΐνης και 65% λιγότερες πιθανότητες να κάνουν χρήση LSD», υποστηρίζουν με έμφαση οι άνθρωποι της μονάδας τόσο η υπεύθυνη κ. Μαρίνα Κοντάκη όσο και η ψυχολόγος κ. Μαρία Κασσάκη, υπογραμμίζοντας με έμφαση ότι οι γονείς πρέπει να είναι προετοιμασμένοι αν τυχόν το παιδί αρνηθεί οποιαδήποτε σχέση με όλα αυτά και πάνω από όλα να μην περιμένουν να παραδεχτεί αμέσως ότι έχει το πρόβλημα χρήσης ναρκωτικών ουσιών, ή εξάρτησης από το αλκοόλ και το διαδίκτυο.\nΓΟΝΕΙΣ ΣΕ ΑΡΝΗΣΗ\n«Το δικό μου το παιδί; Αποκλείεται!»\nΕξίσου όμως τραγικές φιγούρες και οι γονείς των παιδιών που ξαφνικά είδαν τα παιδιά τους να μεταμορφώνονται, να αλλάζουν συμπεριφορά, να αρνούνται να συμμετέχουν σε οποιαδήποτε δραστηριότητα, που αντί για τη λέξη ζωή, υπήρχε για αυτά μόνο η ΕΞΑΡΤΗΣΗ. «Στα σχολεία πολλές φορές γίνεται τα παιδιά να έχουν σε ένα μπουκάλι νερού - ο καθηγητής νομίζει ότι είναι νερό - ρακή. Να έχουν ένα ποτήρι με καφέ, στο οποίο μπορεί να μην περιέχεται καφές αλλά ποτό. Αυτό γίνεται μέσα στα σχολεία αυτήν τη στιγμή και το ίδιο μου είπε και εμένα το δικό μου το παιδί ότι αυτό γινόταν», υποστηρίζει μεταξύ άλλων ένας γονέας εφήβου της Συμβουλευτικής Μονάς ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\n«Με τίποτα, ακόμη μου είναι δύσκολο να το πιστέψω, ακόμη και τώρα μετά από ένα χρόνο. Κάθε γονιός λέει αποκλείεται το δικό μου παιδί... Ε, και εκεί είναι που πολλοί γονείς δυσκολεύονται και καθυστερούν στο να έρθουν, γιατί αυτοί οι ίδιοι δεν έχουν πιστέψει και δεν έχουν δει το πρόβλημα», προσθέτει ένας άλλος γονέας.\nΕίχε μία συμπεριφορά με το που μπήκε στην εφηβεία λίγο που μας ξένιζε, γιατί είχαμε πολλή ένταση μέσα στο σπίτι χωρίς να ξέρουμε τι συνέβαινε. Βλέπαμε όμως το παιδί ότι είχε χαμηλή αυτοεκτίμηση, ότι δεν ενδιαφερόταν για το σχολείο και όλο αυτό μας προβλημάτισε. Απευθυνθήκαμε εδώ, από μια γνωστή που μου είπε για το κέντρο, για να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Εδώ ανακαλύψαμε, αφού το παιδί μίλησε με τους ψυχολόγους, ότι είχε πρόβλημα και με το αλκοόλ. Ήταν ένα σοκ για εμάς να το μάθουμε αυτό», είπε ακόμη ένας γονέας εφήβου Συμβουλευτικής Μονάδας ΚΕΘΕΑ Αριάδνη.\n«Είχα ανακαλύψει ότι είχε αρχίσει να αλλάζει τη συμπεριφορά του. Είχε περάσει σε μία σχολή, εγκατέλειψε τη σχολή του στην αρχή, δεν ενδιαφερόταν για την προσωπική του ζωή, για την προσωπική του υγιεινή. Δεν τρεφόταν σωστά, έπαιζε όλη τη νύχτα, ήταν στο διαδίκτυο», τόνισε γονέας-μέλος Συμβουλευτικής Μονάς ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\n«Υπό την πίεση των γονιών μου μπήκα στην ομάδα για πρώτη φορά, έμεινα καθαρός για 3 μήνες και μετά λόγω κάποιων παραγόντων ξανάπεσα σε αυτόν το βούρκο, ας το πούμε έτσι,. Μετά υπήρξαν περίοδοι όπου μάλωνα με τους γονείς μου γιατί ήθελαν να ξανάρθω εδώ. Εγώ δεν ήθελα. Πάρα πολύς θυμός, ένταση, βία ορισμένες φορές, ενδοοικογενειακή», υποστηρίζει την ίδια ώρα ο Μιχάλης, μέλος της Συμβουλευτικής Μονάδας.\nΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ\nΤο ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη" δείχνει το δρόμο\nΕρωτηματικά, διλήμματα, σκέψεις, φόβοι και ανησυχίες στοιχειώνουν τους γονείς που, αδυνατώντας να βλέπουν τα παιδιά τους να βυθίζονται ολοένα και περισσότερο στην άβυσσο των εξαρτήσεων, αποφασίζουν να περάσουν την πόρτα της Συμβουλευτικής Μονάδας Εφήβων ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη" με στόχο έναν και μόνο: να σώσουν τα παιδιά τους όσο τον δυνατόν συντομότερα.\n«Βοήθησε το παιδί το ΚΕΘΕΑ γιατί εδώ ανοίχτηκε, μίλησε για τα προβλήματά του, με τη βοήθεια των ψυχολόγων, που έχουν τον τρόπο τους. Γιατί εγώ, από το σπίτι με το κήρυγμα συνέχεια το ίδιο και το ίδιο, δεν το βοηθούσα. Και εμένα μού έδειξε ότι κάποιες συμπεριφορές μου ήταν λάθος προς το παιδί. Μπορεί να το κάνω από αγάπη, αλλά το παιδί αυτό δεν το εισέπραττε. Και εμείς σαν γονείς κάναμε πολλά λάθη, τα οποία δεν τα συνειδητοποιούμε. Σε αυτό μας βοηθάει το ΚΕΘΕΑ, να μπορούμε να προσφέρουμε αποτελεσματικά στην οικογένειά μας, να βοηθούμε τα παιδιά μας, αλλά και εμείς οι ίδιοι να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι», υποστηρίζει ένας ακόμη γονέας εφήβου της Συμβουλευτικής Μονάδας ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\nΤο έργο που έχει να επιδείξει στη 10ετή πορεία του η Συμβουλευτική Μονάδα Εφήβων ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη" είναι ιδιαιτέρως αξιόλογο. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: 400 έφηβοι έχουν διαβεί το κατώφλι της και εκατοντάδες άλλοι γονείς έχουν δεχτεί πολύτιμες συμβουλές, ενημέρωση αλλά και ψυχολογική υποστήριξη σε μία περίοδο που τα πάντα κρέμονται από μία κλωστή και δεν υπάρχει τίποτα θετικό στις σκέψεις ανηλίκων και γονέων. Μάλιστα, σε συστηματική βάση παρέχονται υπηρεσίες όχι μόνο στα παιδιά, αλλά σε ολόκληρη την οικογένεια, προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των νέων και των δικών τους ανθρώπων.\n«Αυτό που πρέπει να πούμε στους γονείς είναι ότι το ΚΕΘΕΑ δεν απευθύνεται μόνο σε χρήστες. Ένας γονιός που βλέπει κάτι το παράξενο στο παιδί του θα πρέπει να το ψάχνει γιατί ίσως κρύβεται και κάτι άλλο που μπορεί να μην το βάζουν καν στο νου τους», τονίζει ένας πονεμένος γονέας εφήβου της Συμβουλευτικής Μονάδας ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\nΗ αρχή είναι το ήμισυ του παντός, και με βάση αυτό φως στο τούνελ των εξαρτήσεων υπάρχει αρκεί να γίνει έγκαιρα η διάγνωση του προβλήματος και να ακολουθήσει η κατάλληλη υποστήριξη των ειδικών. Το ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη" έρχεται να επιτελέσει ένα καθ' όλα σημαντικό ρόλο, βγάζοντας από το αδιέξοδο παιδιά που άθελά τους ή μη ήρθαν σε επαφή με τον πιο άσχημο εφιάλτη.\n«Έχω κάνει προσπάθειες μόνος μου, αλλά δεν τα κατάφερα. Γιατί δεν αρκεί μόνο να απέχεις από την ουσία. Βοηθάει το ΚΕΘΕΑ στο να αλλάξεις κακές συμπεριφορές, τρόπο ζωής γενικότερα, ιδέες. Σε βοηθάει να μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου, να κοιτάς από άλλη σκοπιά ίσως τα πράγματα: Καθόμουν εδώ απ' έξω μισή ώρα και το σκεφτόμουν. Είχα άγχος... Λέω "πώς θα μπω, πώς θα είναι, τι θα είναι", ξέρεις και η γνώμη της κοινωνίας γι' αυτά είναι πολύ... Ναι... τα ακούς να λένε αυτός είναι... πάει στο ΚΕΘΕΑ. Έτσι είχα άγχος, αλλά όταν μπήκα μέσα ένιωσα σαν στο σπίτι μου, με αγκάλιασαν όλοι, ένιωσα πολύ άνετα από την πρώτη στιγμή, ένιωσα ότι μπορούσα κάπου να μιλήσω για τα προβλήματά μου για το τι με οδήγησε στη χρήση», δηλώνει ο Στέφανος, μέλος της Συμβουλευτικής Μονάδας του ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\n«Πλέον είμαι συνειδητοποιημένος. Πιστεύω γιατί βλέπω τα αρνητικά αυτής της διαδικασίας. Τι με πάει πίσω... Μου στέρησε πολλά πράγματα από τη ζωή μου, όπως τη σχέση μου με τους γονείς μου και τη σχέση μου με τον έξω κόσμο... Στην ομάδα έχω ξαναέρθει, τα έχω παρατήσει, όμως. Έτσι, δεν είμαι σίγουρος, όμως το προσπαθώ. Δηλαδή, έρχομαι εδώ συνέχεια, παίρνω δύναμη από την ομάδα. Το έχω πάρει πιο ζεστά. Όσο το αφήνεις και είσαι στη χρήση... ε... φτάνεις, ρε παιδί μου, σε ένα όριο να μην μπορείς, σε κουράζει, βλέπεις τις συνέπειες της χρήσης, την κατάντια, τον ξεπεσμό και χρειάζεται απόφαση», υποστηρίζει με υπερηφάνεια για το πρόγραμμα στο οποίο έχει ενταχθεί και συνεχίζει να το παρακολουθεί ο Ανδρέας, μέλος Συμβουλευτικής Μονάδας Εφήβων ΚΕΘΕΑ "Αριάδνη".\nΈνας ακόμη "συνοδοιπόρος" του στον αγώνα αυτό τονίζει...: «Όσο καιρό είμαι καθαρός, έχω αρχίσει να εκτιμώ τη ζωή, να βλέπω πώς είναι το να ζεις πραγματικά και όχι να είσαι συνεχώς υπό την επήρεια μιας ουσίας για να μπορείς είτε να μιλήσεις είτε να κάνεις οτιδήποτε. Ε, αυτό θέλει πολλή δουλειά... Δεν πρέπει να το παρατήσεις ούτε μία μέρα. Όταν παρατήσεις αυτόν τον τρόπο ζωής, τον καινούργιο, ε είναι πολύ εύκολο να ξαναγυρίσεις πίσω, δηλαδή ξανά στη χρήση».


Contact Cleaner-Καθαριστικό προϊόν (αεροζόλ) ειδικά σχεδιασμένο για αποτελεσματικό και γρήγορο καθαρισμό και απολίπανση των ρύπων που συσσωρεύονται στα εξαρτήματα ηλεκτρονικών-ηλεκτρικών κυκλωμάτων.\nContact Cleaner - Καθαριστικό προϊόν (αεροζόλ) ειδικά σχεδιασμένο για αποτελεσματικό και γρήγορο καθαρισμό και απολίπανση των ρύπων που συσσωρεύονται στα εξαρτήματα ηλεκτρονικών-ηλεκτρικών κυκλωμάτων.Δεν αφήνει στερεά κατάλοιπα μόλις εφαρμοστεί. Δεν είναι επιθετικό για τα τμήματα από καουτσούκ που χρησιμοποιούνται στα συστήματα. Δεν περιέχει χλωριωμένες ή φθοριωμένες ενώσεις (CFCs) που είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον. Το προίόν βελτιώνει την απόδοση του ηλεκτρικού-ηλεκτρονικού εξοπλισμού, των επαφών και των εξαρτημάτων. Διατηρεί επαφές, μπουζί, βύσματα, τερματικά κλπ. καθαρά και στεγνά. Όταν χρησιμοποιείται με πλαστικά, συνιστάται η πραγματοποίηση προηγούμενης δοκιμής.\nΤεμάχιο ή Συσκευασία. 12x500 ml\nMulti-Purpose Lubricant Λιπαντικό Πολλαπλών Χρήσεων , απωθεί το νερό και την υγρασία, Βοηθά στην εκκίνηση των κινητήρων, Λασκάρει κολλημένα εξαρτήματα, αποτρέπει θορύβους και τριξίματα.\nENGINE CLEANER Engine...\nENGINE CLEANER Engine Degreaser Καθαριστικό,απολιπαντικό (αεροζόλ) συμπυκνωμένο σε μορφή αφρού.\nHeadliner & Carpet Adhesive-Ισχυρή Κόλλα σε σπρέι για ταπετσαρίες, δάπεδα,μοκέτες.


Η Βιβή Σιμοπούλου εξομολογήθηκε τη δική της προσωπική ιστορία - Δείτε το βίντεο\nΗ Βιβή Σιμοπούλου βρέθηκε στο πλατό του MasterChef 5 για να δοκιμάσει με τις μαγειρικές της δυνατότητες και αποκάλυψε την δική της προσωπική ιστορία.\n«Καλώς ή κακώς οι καταστάσεις με έκαναν να μεγαλώσω πιο γρήγορα. Από τα 18 μου είμαι μόνη μου, ήρθε σε ρήξη η οικογένειά μου όταν τους ανακοίνωσα ότι είμαι γκέι και μετά είχαμε τις φουρτούνες μας σαν οικογένεια. Θεώρησαν ότι ίσως φταίνε οι παρέες, ή το σχολείο ή οτιδήποτε και μετακομίσαμε για να ξαναδούμε την ζωή μας, πράγμα που δεν έπιασε. Αυτό δεν το αλλάζεις. Πιστεύω ότι αν συνεχίσω στο MasterChef θα έχω πολύ θετικό κι αρνητικό fan club» είπε.\nΗ Βιβή πήρε δύο «Ναι» και κατάφερε να συνεχίσει στο Bootcamp.\nMasterChef 4masterchef 5\nΓια να μαγειρέψει πήγε εκεί;;\nΑυτό που ξαφνικά σας πείραξε η Βιβή γιατί δήλωσε ότι είναι ομοφυλόφιλη ενώ όλοι όσοι πάνε στο μάστερ σεφ λένε την ιστορία τους, να το κοιτάξετε. Ομοφοβία λέγεται. Όλοι λένε το μακρύ και το κοντό τους εκεί αλλά όχι εμάς μας πειράζει η γκέι κοπέλα ακριβώς επειδή είναι γκέι. Τραγικό\nΓκει; δηλαδή; εξηγησε το μας τι ακριβώς εισαι ; ομοφυλόφιλη δηλαδη; γιατί ο όρος γκει αν και δηλώνει ομυφολοφιλια , τελευταία χρησιμοποιείται για άνδρες ομοφυλόφιλους. Να τα ξεκαθαρίσουμε, γιατί έχουμε μπερδευτεί.\nμπερδεμένος με τον εαυτό σου δοκίμασε να ψήσεις το ψάρι και από τις δυο πλευρές και αν σου αρέσει θα σου πούμε τι είσαι\nκαλα ρε beast τι το πετσοκοψες το προηγουμενο σχολιο μου ? απλα ειπα οτι πιστευω οτι ειναι προβλημα να εισαι εναντια στην φυση σου. Ακομα και η ανθρωπολογια λεει οτι το φυσικο ζευγαρωμα ειναι μεταξυ αρσενικου και θυλικου. για να δουμε θα το βγαλεις ολο το σχολιο ???\nΝαι γειά σας, ήρθα να μαγειρέψω. Α!, επίσης είμαι γκει. Έτσι, για την τηλεθέαση. Επίκληση στο συναίσθημα το λέγαμε αυτό στα νεοελληνικά κείμενα Γυμνασίου. Τι με νοιάζει εμένα [...]; Μαγείρεψε και τελείωνε.\nMasterChef 5: Έτοιμος να ανέβει το δικό του Γολγοθά ο Ιωάννης Αυλωνίτης


BioTechUSA Energy Gel (12 x 60g) Τζελάκια Ενέργειας\nΑναφορά Energy Gel (12 x 60g) - Orange\nΣχεδιασμένο για αθλητές αντοχής το Energy Gel της Endurace αναπληρώνει τη χαμένη ενέργεια κατά τη διάρκεια της εντατικής άσκησης με χαμηλής και υψηλής σύνθεσης μακροθρεπτικά συστατικά: triCARB και MCT (Μεσαία Αλύσιδας Τριγλυκερίδια). Το triCARB χρησιμοποιεί μείγμα τριών υδατανθράκων, όπου όπως το MCT αποτελείται από λιπαρά οξέα, είναι πιο περίπλοκο από απλούς υδατάνθρακες.\nΕπιπλέον εμπλουτίσαμε το Energy Gel με πολύτιμες βιταμίνες και μέταλλα που χάνονται με τον ιδρώτα καθώς και Ταυρίνη και L-Καρνιτίνη.\nΧρησιμοποιείστε μια δόση από το Energy Gel κάθε 30-45 λεπτά, μερικές φορές κατά τη διάρκεια των ασκήσεων αντοχής.\nΗ L-Γλουταμίνη, το ελεύθερο αμινοξύ, είναι το πιο άφθονο αμινοξύ οξέος που περιέχεται στους σκελετικούς μυς. Η L-Γλουταμίνη μπορεί να υποστηρίξει τον μυϊκό ιστό, περιορίζοντας την υποβάθμιση των πρωτεϊνών μέσω της διατήρησης του αζώτου, της σύνθεσης του γλυκογόνου, και την πρωτεϊνική σύνθεση. Η L-Γλουταμίνη μπορεί επίσης να βοηθήσει στην τροφοδότηση και...


ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ > HEALTHY LIFE > >Αδυνατίστε χωρίς κόπο στις… διακοπές!\nΠαρασκευή 09:29,11 Αυγούστου 2017\nΤο καλοκαίρι έφτασε… η θερμοκρασία χτυπάει «κόκκινο» και είμαστε έτοιμοι για τις καλοκαιρινές μας… εξορμήσεις! Η περίοδος αυτή προσφέρεται -όσο περίεργο κι αν ακούγεται- για αδυνάτισμα. Απολαύστε λοιπόν τις διακοπές σας χωρίς τύψεις και οδηγηθείτε σε μία μικρή απώλεια ή έστω συντήρηση του υπάρχοντος βάρους!\n· Στο πρωινό:\n· Στην παραλία:\n· Στο beach bar:\n· Στην ταβέρνα:


Ενωτική Κίνηση Εργαζομένων Δημοτικής Αστυνομίας (Ε.Κ.Ε.Δ.Α.): Σε ΦΕΚ και η μετάταξη/μεταφοράς θέσης των πρώην δημοτικών αστυνομικών στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής\nΑ. Μετατάσσονται υπάλληλοι πρώην δημοτικοί αστυνομικοί με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου οι οποίοι τέθηκαν σε καθεστώς διαθεσιμότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 81 του Ν. 4172/2013 στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, σε συνιστώμενες με την παρούσα προσωποπαγείς θέσεις, με την ίδια εργασιακή σχέση και βαθμό που κατείχαν, ως ακολούθως:\nΒ. Καθορίζεται προθεσμία για την εμφάνιση των ανωτέρω μετατασσόμενων υπαλλήλων το αργότερο είκοσι (20) ημέρες από τη δημοσίευση της παρούσας στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.\nΔείτε τη σχετική απόφαση (ΦΕΚ Γ΄ 1759/2014):


Ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ευρώπης έχει χάσει 30 δισ. στην πανδημία | Ploumistos.com\n⍆Ο 71χρονος Μπερνάρ Αρνό, ιδρυτής του ομίλου πολυτελών αγαθών LVMH... και πλουσιότερος άνθρωπος στην Ευρώπη έχει ζήσει πολλές κρίσεις. Αυτή όμως δεν συγκρίνεται με καμία άλλη, καθώς τα περισσότερα από 70 brand (από Louis Vuitton και Dior έως Fendi) δέχονται χτυπήματα από παντού.\nΟι μετοχές του LVMH καταγράφουν απώλειες 19% από τις αρχές του έτους και ο καθαρός πλούτος του Αρνό έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερο από 30 δισ. δολάρια. Έχει χάσει περισσότερα χρήματα από ό,τι οποιοσδήποτε άλλος στον πλανήτη, σύμφωνα με τον δείκτη Bloomberg Billionaires Index. Έως και τις 5 Μαΐου μάλιστα, όπως αναφέρει το Bloomberg, οι απώλειές του ήταν αντίστοιχες περίπου με τα ... κέρδη του Τζεφ Μπέζος της Amazon.\nΣύμφωνα με το δημοσίευμα ο Αρνό δεν πτοείται. Πηγαίνει καθημερινά στο γραφείο του δίνοντας μάχη να κρατήσει ζωντανή μία μεγάλη εξαγορά που είναι στα σκαριά (αυτή της Tifanny & Co), αλλά και ορισμένα "φαραωνικά" project στην αγορά ακινήτων. Καθημερινές και οι συσκέψεις με τα στελέχη του για το πώς θα ανοίξουν σταδιακά και πάλι εργοστάσια και μπουτίκ του ομίλου ανά τον κόσμο.\nPloumistos.com: Ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ευρώπης έχει χάσει 30 δισ. στην πανδημία


Ρόχο: "Μπορούμε να κερδίσουμε ένα τρόπαιο" - Sportsdaily.gr\nHomePremierManchester UnitedΡόχο: “Μπορούμε να κερδίσουμε ένα τρόπαιο”\n23 December, 2016 Τάσος Ναζαρίδης\nΟ Μάρκος Ρόχο έχει αρπάξει την ευκαιρία και έχει καθιερωθεί στην 11άδα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Γενικότερα μπορούμε να πούμε πως το 2016 ήταν πολύ καλό γι αυτόν, όπως φαίνεται κι από τις δηλώσεις του στο MUTV.\n“Ήταν μια ενδιαφέρουσα χρονιά για μένα“, είπε αρχικά. “Κέρδισα το FA Cup με τη Γιουνάιτεντ και μετά πήγα στο Κόπα Αμέρικα. Δυστυχώς εκεί δε καταφέραμε να πάρουμε το τρόπαιο, αλλά ήταν μια σημαντική στιγμή για μένα η συμμετοχή μου στο θεσμό.“\nΣτο τέλος έδωσε και τη πρόβλεψη του για το 2017 λέγοντας: “Πρέπει να συνεχίσουμε έτσι δυνατά και να κερδίσουμε όσο περισσότερα παιχνίδια μπορούμε. Αν παίζουμε όπως τώρα νομίζω ότι μπορούμε να κερδίσουμε κι ένα τρόπαιο στο τέλος της χρονιάς.“\nΡώτησε για Άξελ Βίτσελ η Ίντερ αλλά…


Ποια η διαφορά του παγωτού από το gelato; – ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ NEWS\n29 Σεπτεμβρίου 2021 27\nΠαγωτό ή gelato; Ξέρετε τη διαφορά μεταξύ τους; Ποια ακριβώς είναι η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο παγωμένων λιχουδιών\nΠαγωτό λέμε και το συσκευασμένο και το χύμα που βρίσκουμε στα ζαχαροπλαστεία ή τα καταστήματα. Όμως το gelato είναι πάντα φρέσκο.\nΑκόμη, μία από τις βασικές διαφορές μεταξύ των δύο είναι το λίπος βουτύρου. Ενώ τα κύρια συστατικά του παγωτού περιλαμβάνουν το γάλα, την κρέμα γάλακτος, τη ζάχαρη και τους κρόκους αυγών, το μυστικό για τη δημιουργία του gelato είναι να χρησιμοποιήσετε πολύ λιγότερη κρέμα γάλακτος και μερικές φορές λίγο έως και κανένα κρόκο αυγού.\nΑυτό οδηγεί σε πολύ μικρότερο ποσοστό λίπους βουτύρου στο gelato. Οι κανόνες της FDA λένε ότι το παγωτό δεν μπορεί να περιέχει λιγότερο από 10 τοις εκατό λίπος γάλακτος ενώ το gelato, παραμένει στην περιοχή του 4-9 τοις εκατό.\nΜπορεί επίσης να έχετε παρατηρήσει ότι το σερβίρισμα δεν είναι το ίδιο! Το παγωτό παίρνεται με μια κουταλα παγωτου σε μπάλες ενώ στo gelato έχουμε σπάτουλες που παίρνουν ένα κομμάτι για το χωνάκι σας, έτσι ώστε να παραμείνει αφράτο και μαλακό!\nΟ Τούρκος πρόεδρος και ο πρόεδρος των ΗΠΑ,Μπάιντεν, θα συναντηθούν στη Σύνοδο G20\nΤοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες την Πέμπτη με μικρή πτώση της θερμοκρασίας\nΗ πηγή κάθε απογοήτευσης είναι οι προσδοκίες από τους άλλους ανθρώπους\naitoloakarnanianews.gr 11 Δεκεμβρίου 2020\nΈξι εύκολες και γρήγορες λύσεις\naitoloakarnanianews.gr 7 Δεκεμβρίου 2020\naitoloakarnanianews.gr 9 Μαρτίου 2021\nΟι ευαίσθητοι άνθρωποι είναι οι πιο γνήσιοι και ειλικρινής που θα συναντήσεις ποτέ\naitoloakarnanianews.gr 31 Δεκεμβρίου 2020\nΦουσκωτός: Από πού πήρε το όνομά του;\naitoloakarnanianews.gr 6 Δεκεμβρίου 2020\naitoloakarnanianews.gr 29 Σεπτεμβρίου 2020\nΠώς φεύγουν οι μυρωδιές από καπνό και τσιγάρο από το σπίτι και τα έπιπλα\naitoloakarnanianews.gr 24 Οκτωβρίου 2021\nΕπιβλήθηκαν πρόστιμα χιλιάδων ευρώ κατά τους ελέγχους σε ηλεκτρονικά καταστήματα\nΗ Ελλάδα θα επικρατήσει σε Αιγαίο & Αν. Μεσόγειο\nΕπιτέλους αρχίζει να μπαίνει τάξη στον συνδικαλισμό της ΕΛ-ΑΣ.


«Δημοσιοποίηση στοιχείων της σύμβασης πριν την διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης για την συγκρότηση της επιτροπής διαγωνισμού, του έργου: «ΔΙΑΓΡΑΜΜΙΣΕΙΣ – ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ», αρ. μελέτης 70/2018, προϋπολογισμού 448.880,00€ συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. 24%\nΘΕΜΑ : «Δημοσιοποίηση στοιχείων της σύμβασης πριν την διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης για την συγκρότηση της επιτροπής διαγωνισμού, του έργου: «ΔΙΑΓΡΑΜΜΙΣΕΙΣ – ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ», αρ. μελέτης 70/2018 προϋπολογισμού 448.880,00€ συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. 24%\nΟ Δήμος Νεάπολης - Συκεών πρόκειται να προκηρύξει ανοικτό κάτω των ορίων διαγωνισμό μέσω του Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ. σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4412/2016 (Α’ 147) για την εκτέλεση του έργου: «ΔΙΑΓΡΑΜΜΙΣΕΙΣ – ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ», αρ. μελέτης 70/2018 προϋπολογισμού 448.880,00€ συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. 24%, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από Δημοτικούς Πόρους.\nΜε το υπόψη έργο πρόκειται να εκτελεστούν εργασίες οριζόντιας οδοσήμανσης διαγράμμισης – επαναδιαγράμμισης τμημάτων του οδικού δικτύου, καθώς και συντήρηση - συμπλήρωση κατακόρυφης σήμανσης (πινακίδες) περιμετρικά των σχολείων του Δήμου Νεάπολης - Συκεών\nΤο παρόν δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Δήμου Νεάπολης – Συκεών (http://www.dimosneapolis-sykeon.gr).\nΠαρακαλούμε όπως δημοσιεύσετε το παρόν στην ιστοσελίδας σας σύμφωνα με τις διατάξεις του της παρ. 10 του αρθ. 221 του Ν.4412/2016 (ΦΕΚ 147 Α’/08-08-16) - «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)».


Weekend στη Βενετία | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ\nΤο Μεγάλο Κανάλι (Grand Canal) με τα υπέροχα κτίσματα γοτθικής-ενετικής αρχιτεκτονικής είναι το πιο τουριστικό κομμάτι της πόλης με 15 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Δικαίως.\nΤην πλατεία του Αγίου Μάρκου σπάνια την πετυχαίνεις χωρίς πολυκοσμία.\n28 Ιανουαρίου, 2016 28.01.2016 • 15:22\nΠριν φτάσουμε όμως εκεί, αποφασίσαμε να περπατήσουμε τα 2,5 χλμ. που χωρίζουν την Piazzale Roma (όπου σε αφήνει το λεωφορείο του αεροδρομίου) από την πλατεία Αγίου Μάρκου. Επρόκειτο, τελικά, για την καλύτερη απόφαση του Σαββατοκύριακου. Οι επιγραφές είναι όσο αναξιόπιστες χρειάζεται για να χαθείς στα στενάκια, καθώς κατευθύνεσαι στο γεφυράκι του Ριάλτο για να περάσεις στην απέναντι όχθη. Αλλά δεν πειράζει, η μαγεία της Βενετίας βρίσκεται στα ερημωμένα στενά της. Εκεί θα ερωτευτείς αυτό το απόκοσμο, στοιχειωμένο και τρομακτικό στοιχείο της. Τελικά θα βρούμε τον προορισμό μας και θα δειπνήσουμε με τους ντόπιους στο εστιατόριο Al Covo. Οχι, δεν πρόκειται για μια φθηνή λύση. Αυτή δεν υπάρχει, ας μη γελιόμαστε. Αλλά τα νιόκι από κολοκύθα με ραγού μοσχαριού θα μας αποζημιώσουν. Οι πελάτες είναι Βενετσιάνοι ή ψαγμένοι τουρίστες που ψιθυρίζουν – έτσι κι εμείς θα απολαύσουμε τη βραδιά μ’ ένα φρουτώδες Chianti.\nΔεν γίνεται να πας στη Βενετία και να μην επισκεφτείς το Μουσείο Γκουγκενχάιμ. Αγαπημένος Jackson Pollock, μία ολόκληρη αίθουσα αφιερωμένη στον μανιοκαταθλιπτικό ζωγράφο – μπορώ να τον θαυμάζω για ώρες. Αυτήν τη φορά όμως θα ανακαλύψω κάτι καινούργιο, έναν Ινδό εικαστικό, τον V.S. Gaitonde, που παίζει με τις αποχρώσεις του κόκκινου και του κίτρινου σαν άλλος Mark Rothko, του οποίου έργα εκτίθενται επίσης. Και στο μαγαζάκι του μουσείου δεν θα αντισταθώ: θα αγοράσω την αυτοβιογραφία της Peggy Guggenheim – αυτής της τετραπέρατης γυναίκας που σε κάνει να απορείς με την αστείρευτη ενέργειά της.\nΦεύγοντας από το μουσείο, αφού χανόμαστε και πάλι στα στενά του Dorsoduro, ένα μικρό κινηματογραφικό trivia: από το εργαστήριο Ca’ Macana προμηθεύτηκαν τις μάσκες για την ταινία «Μάτια ερμητικά κλειστά» – και θυμόμαστε πόσο μας αρέσει να μεταμφιεζόμαστε, κι ας είναι μακριά το καρναβάλι.


Οι «αιώνιοι» θα λείπουν, αλλά… | Goal News Cy\nΔΙΕΘΝΗEUROLEAGUEΟι «αιώνιοι» θα λείπουν, αλλά...\nΟι «αιώνιοι» θα λείπουν, αλλά…\nΚακά τα ψέματα, το Final 4 της Euroleague χωρίς την παρουσία των «αιωνίων» της Ελλάδας ή της Ισπανίας δεν έχει την ίδια αίγλη και εμπορικότητα. Και είναι κάτι που συμβαίνει μόλις για τρίτη φορά στα τελευταία δεκατρία χρόνια, μετά το 2004 και το 2008. Ίσως να ήθελαν κάπως διαφορετικά τα πράγματα ο Ζόρντι Μπερτομέου και η παρέα του και να ήλπιζαν ότι τουλάχιστον η μια από τις τέσσερις ομάδες θα έπαιρναν το εισιτήριο. Άλλωστε, με εξαίρεση τον Ολυμπιακό, τόσο ο Παναθηναϊκός, όσο και η Ρεάλ Μαδρίτης με τη Μπαρτσελόνα, διεκδίκησαν την πρόκριση μέσω των play-offs. Όμως, καμία από αυτές δεν τα κατάφερε…\nΣαν Έλληνες και έχοντας καλομάθει τα τελευταία χρόνια με παρουσίες σε Final 4 και κατακτήσεις τροπαίων από Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό, μας «χαλάει» που δεν θα είναι καμία από τις δύο ομάδες, αλλά η αλήθεια είναι αμφότερες αδίκησαν εαυτούς και ίσως να μην άξιζαν να βρίσκονται στη μεγάλη γιορτή. Ο Παναθηναϊκός στη σειρά των play-offs με τη Λαμποράλ Κούτσα παρουσιάστηκε κατώτερος των περιστάσεων και δικαίως αποκλείστηκε με σκορ 3-0. Αυτός ήταν και ο λόγος που απομακρύνθηκε από την τεχνική ηγεσία ο Σάσα Τζόρτζεβιτς. Ο Ολυμπιακός παρότι παρουσίασε κάκιστο πρόσωπο στο Top 16 και σχεδόν μέχρι το τέλος εξαρτιόταν αποκλειστικά από τα δικά του αποτελέσματα, εντούτοις, δεν διαχειρίστηκε σωστά τις καταστάσεις και επίσης δίκαια έμεινε εκτός play-offs.\nΑς αφήσουμε, όμως, τους «αιώνιους» γιατί υπάρχουν οι τέσσερις ομάδες, που πήραν το εισιτήριο της πρόκρισης και θα διεκδικήσουν το βαρύτιμο τρόπαιο το τριήμερο 13-15 Μαΐου στο Βερολίνο. Κατά την ταπεινή μου άποψη, στο φετινό Final 4 αποδόθηκε ΑΠΟΛΥΤΗ μπασκετική δικαιοσύνη και στη γερμανική πόλη θα βρεθούν οι ομάδες που είχαν την σταθερότερη πορεία σε όλη της διάρκειας της σεζόν (ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Φενερμπαχτσέ) και την συνδύασαν με όμορφο μπάσκετ (Λοκομοτίβ Κουμπάν, Λαμποράλ Κούτσα).\nΗ «σταχτοπούτα» Λοκομοτίβ Κουμπάν, που θα δώσει το παρών για πρώτη φορά στην μικρή ιστορία της, είναι μια δομημένη ομάδα με αρχή, μέση και τέλος, που έπαιξε ολοκληρωτικό μπάσκετ υπό τις οδηγίες του Γιώργου Μπαρτζώκα. Η Λαμποράλ Κούτσα με τον Γιάννη Μπουρούση να κάνει… παπάδες και τεχνικό ηγέτη τον Βέλιμιρ Περάσοβιτς, παρότι δεν είχε το πιο ποιοτικό και μεγάλο ρόστερ, εντούτοις, ήταν μια ομάδα με ταυτότητα, που πήρε πολλά… σκαλπ, βασιζόμενη στο ομαδικό πνεύμα και σε μεγάλο βαθμό στην «καυτή» έδρα της.\nΗ Φενερμπαχτσέ μοιάζει περισσότερο από κάθε άλλη φορά με ομάδα στα «θέλω» του Ζέλιμιρ Ομπράντοβιτς. Και στην τρίτη χρονιά του Σέρβου δείχνει πιο ώριμη για να κάνει τη δική της υπέρβαση, κάτι που έδειξε από την αρχή. Και το μαρτυρούν μεταξύ άλλων και οι 19 νίκες σε 24 παιχνίδια στην πρώτη και δεύτερη φάση, συν την «σκούπα» επί της Ρεάλ Μαδρίτης στα play-offs. Και τέλος, υπάρχει η σταθερή αξία της ΤΣΣΚΑ Μόσχας του Δημήτρη Ιτούδη, η μοναδική από τις τέσσερις ομάδες που έχει στεφθεί πρωταθλήτρια Ευρώπης. Έχει το ίδιο ρεκόρ με τη Φενέρ και παρουσίασε εξίσου την ίδια σταθερότητα, έχοντας βέβαια και ένα από τα πιο ακριβά ρόστερ της διοργάνωσης.\nΕπαναλαμβάνω: Μπορεί ως Έλληνες να θέλαμε την παρουσία στο Βερολίνο των «αιωνίων» ή τουλάχιστον του ενός από τους δύο, αλλά αντικειμενικά μιλώντας και γράφοντας, οι τέσσερις φιναλίστ προκρίθηκαν απόλυτα δίκαια. Μιλάμε για ένα Final 4 με δύο φαβορί (ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Φενερμπαχτσέ) και δύο αουτσάιντερ (Λοκομοτίβ Κουμπάν, Λαμποράλ Κούτσα) και με μια πρώτη ανάγνωση, το επικρατέστερο σενάριο λέει ότι το τρόπαιο θα διεκδικήσουν οι δύο… κουμπάροι. Ποιος ξεγράφει, όμως, την «σταχτουπούτα» και τους Βάσκους; Όποιος το κάνει, παίρνει και μεγάλο ρίσκο!\nΔυστυχώς, ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός θα ασχολούνται με τα εγχώρια play-offs, αλλά ακόμη κι έτσι, το Final 4 του Βερολίνου θα το απολαύσουμε. Άλλωστε, την κούπα, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, θα την σηκώσουν ελληνικά χέρια, αφού κάθε μια από τις τέσσερις φιναλίστ έχει στις τάξεις της έναν συμπατριώτη μας…


Χειρότερος στην ιστορία; | Buzzer Beater\nΧειρότερος στην ιστορία;\ntags: Articles, Charlie Bell, Olymiakos, Olympiacos\nO Charlie Bell απασχόλησε πολύ το καλοκαίρι την Ευρώπη και τον Ολυμπιακό κυρίως. Τη season 2005-06 είχε κάνει ένα πολύ καλό δεύτερο μισό που του χάρισε πολλά λεπτά συμμετοχής τον επόμενο χρόνο. Ο Bell δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη και το 2006-07 έκανε ότι μπορούσε για να βοηθήσει τους αδύναμους Bucks έχοντας 14-3-3 και πολλές προοπτικές. Ήρθε το καλοκαίρι λοιπόν και ο Charlie αποδεδειγμένα θα μπορούσε να μείνει στην Αμερική με ένα καλό συμβόλαιο. Καθόλου ευχαριστημένος όμως από τις προσφορές που δέχτηκε, έκανε την απρόσμενη κίνηση να στραφεί προς την Ευρώπη. Μετά από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις και ψήσιμο, αποφάσισε τελικώς πως είναι καλύτερα να είσαι τελευταίος στη πόλη, παρά πρώτος στο χωριό. Έτσι έμεινε στο ΝΒΑ ανανεώνοντας στο Milwaukee με 18 εκατομμύρια για 5 χρόνια. Με τίποτα όμως δε μπορούσε να φανταστεί ότι θα ήταν κυριολεκτικά τελευταίος. Και όχι μόνο για φέτος αλλά στην ιστορία του ΝΒΑ!\nΓια να είμαι πιο σαφής..\nΟ Charlie Bell φέτος σουτάρει με ποσοστό 26.7% που είναι το χειρότερο τα τελευταία 60 χρόνια! Μόνο 10 φορές έχει τύχει παίχτης να σουτάρει κάτω από 30% με πάνω από 1000 λεπτά συμμετοχής. Αν δεν αυξήσει το ποσοστό του σύντομα, δύσκολα θα χάσει τη πρωτιά. Το μόνο που ίσως τον σώσει είναι ένας σοβαρός τραυματισμός που θα τον αφήσει με λιγότερο από 1000 λεπτά… GO BELL!\n← Top 10 φάσεις του 2007\nRookie Analysis (part 2) →\nΙανουαρίου 2, 2008 22:19\nΙανουαρίου 3, 2008 16:22\nΚαλή χρονιά από τον φαν των Bucks! Και να σκεφτείς ότι το καλοκαίρι ο φωστήρας GM έκανε match offer για να μην πάει στους Χιτ! Χθες πάντως εναντίον τους είχε 5-9 δίποντα και χωρίς το Ρεντ η ομάδα παίζει καλύτερα, φέτος με τα τραβηγμένα τρίποντα του στα τελευταία λεπτά έχουμε χάσει 5 ματς τουλάχιστον. Ο Κριστκόβιακ μετά από κάθε διασυρμό λέει ότι θα δει το DVD για να δει τι έγινε, προβλέπω ρεκόρ 30-52, κατεβάζω τα ματς από terrents και πιο αδούλευτη ομάδα σε άμυνα και επίθεση δεν έχω ξαναδεί.\nΙανουαρίου 3, 2008 18:07\nφίλε τώρα που έμαθα ότι υπάρχει ψαγμένος Έλληνας fan των Bucks, άρχισα να πιστεύω πάλι στον Άη-Βασίλη!\nΙανουαρίου 4, 2008 03:56\nCharlie min anisixeis,o Hughes se exei\nLarry Hughes όχι άλλα τούβλα! « Buzzer Beater


Σύνδεση καλωδίων | Lexmark CX522\nLexmark CX522 Υποστήριξη προϊόντος\nΠΡΟΣΟΧΗ—ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΥ: Για να αποφύγετε τον κίνδυνο πυρκαγιάς ή ηλεκτροπληξίας, χρησιμοποιήστε μόνο το καλώδιο τροφοδοσίας που συνοδεύει αυτό το προϊόν ή ανταλλακτικό καλώδιο εξουσιοδοτημένο από τον κατασκευαστή.\nΠΡΟΣΟΧΗ—ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΥ: Για να μειωθεί ο κίνδυνος πυρκαγιάς, χρησιμοποιήστε μόνο καλώδιο τηλεπικοινωνιών 26 AWG ή μεγαλύτερο (RJ-11) κατά τη σύνδεση αυτού του προϊόντος σε δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο μεταγωγής (PSTN). Για τους χρήστες στην Αυστραλία, το καλώδιο πρέπει να έχει εγκριθεί από την Αρχή Επικοινωνιών και Μέσων Ενημέρωσης Αυστραλίας.\nΣημ.: Διαθέσιμο μόνο σε ορισμένα μοντέλα εκτυπωτών.\nΣυνδέστε περισσότερες συσκευές (τηλέφωνο ή τηλεφωνητή) στον εκτυπωτή και στην τηλεφωνική γραμμή. Χρησιμοποιήστε αυτήν τη θύρα, εάν δεν έχετε μια αποκλειστική γραμμή φαξ για τον εκτυπωτή και εάν αυτή η μέθοδος σύνδεσης υποστηρίζεται στη χώρα ή την περιοχή σας.\nΔεν είναι δυνατή η αποστολή ή η λήψη φαξ με χρήση αναλογικού φαξ


Νο 7 από 30 Περιηγήσεις - Αργοστόλι\n70κριτικές10ερωτήσεις και απαντήσεις\nΟ/Η vanakamilatou έγραψε μια κριτική Αυγ 2017\nΙστιοπλοϊκό άνετο και προσεγμένο. Καπετάνιος, ο Διονύσης (Νιόνιος), έμπειρος και περιπετειώδης. "Βοηθός καπετάνιου", η Ευγενία, γλυκιά και φιλόξενη! Μαζί τους ή μόνοι σας, για ώρες ή για μέρες αξίζει να δείτε το νησί ... αλλιώς! Φωτογραφική μηχανή, μαγιό και καπέλο και βίρα τις άγκυρες Καπετάν Διονύση!!…\nΟ/Η Anthony D έγραψε μια κριτική Μαΐ 2016\nΕκπληκτικοί οικοδεσπότες σε αυτή την ιδανική εμπειρία με ιστιοπλοϊκό σκάφος γύρω από το όμορφο νησί της Κεφαλονιάς. Έχουμε κάνει πολλά ταξίδια με ιστιοπλοϊκό στον κόσμο και αυτό ισούται με το καλύτερο. Η φιλοξενία που λάβαμε ήταν ασύγκριτη και η τιμή της εκδρομής ήταν σημαντικά δίκαιη σε σχέση με άλλες εταιρείες. Όταν ανοίγει πανια η ηρεμία και η γαλήνη αυτού του νησιού καθίστανται εμφανείς. Δεν πρέπει να το χάσετε!…\nΟ/Η lmcr έγραψε μια κριτική Σεπ 2019\nΕγώ και η γυναίκα μου ενοικιάζω το σκάφος για ημερήσια κρουαζιέρα. Είχαμε μια θαυμάσια επισκόπηση της δυτικής ακτής της Κεφαλονιάς και την μοναδική ευκαιρία να κολυμπήσουμε σε μια ερημική παραλία. Ήταν η τέλεια μνήμη των διακοπών μας. Ο Διονύσης και η Ευγενία ήταν απλά τέλειοι οικοδεσπότες και χρήσιμοι όλη την ώρα. Το σκάφος είναι όμορφο σε εξαιρετική κατάσταση.…\nΟ/Η janeY5571XF έγραψε μια κριτική Αυγ 2019\nAyr, Ηνωμένο Βασίλειο81 συνεισφορές20 χρήσιμες ψήφοι\nΟι οικοδεσπότες μας δεν θα μπορούσαν να ήταν πιο γοητευτικοί. Γνωστή τόσο για την ιστορία όσο και για την σημερινή Κεφαλονιά. Μας έκανε να βγούμε από τις παραλίες. Καλύτερη ημέρα των διακοπών.\nΟ/Η Lynsey έγραψε μια κριτική Αυγ 2019\nΑμπού Ντάμπι, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα12 συνεισφορές1 χρήσιμη ψήφος\nΑπίστευτη ιδιωτική περιήγηση στην Κεφαλονιά\nΟ σύζυγός μου κι εγώ περάσαμε πολύ με το Διονύση και την Ευγενία στα μέσα Αυγούστου 2019 με τον Νιονό. Ο Διονύσης και η Ευγενία ήταν εξαιρετικοί οικοδεσπότες και το γιοτ ήταν πολύ καλά διατηρημένο και σε άριστη κατάσταση για την ηλικία του. Είχαμε κλείσει μια ιδιωτική περιήγηση και είχαμε την τύχη να δούμε τον Φάρο του Αγίου Θεοδώρου, την παραλία Μακρύς Γαίλιος και την αναπνευστήρα κοντά στην παραλία White Rocks και το νησί Βαρδάνι, τα οποία είναι προσβάσιμα μόνο με βάρκα. Η Ευγένια έφτιαξε ένα σάντουιτς για εμάς και είχαμε επίσης μια γρήγορη στάση σε μια γραφική παραλιακή ταβέρνα στο Xi Beach, την οποία είχαν συστήσει. Η Ευγενία έχει πολύ καλή γνώση του νησιού και μπορεί να μιλήσει εξαιρετικά αγγλικά. Επίσης φιλοξενούσαν για τις δυσανεξίες μου στις γλουτένες με σνακ και ψωμί χωρίς γλουτένη. Συνολικά, ο Διονύσης και η Ευγενία είναι εξαιρετικά φιλικοί και έμπειροι τεχνίτες. Ήταν μια πραγματικά διασκεδαστική μέρα και ένας χαλαρωτικός τρόπος να εξερευνήσετε κάποιο από τα νοτιοδυτικά μέρη του νησιού.…