Xog: Madaxda Galmudug iyo Ahlu-Sunna oo isku haya saddex qodob - Caasimada Online\nHome Warar Xog: Madaxda Galmudug iyo Ahlu-Sunna oo isku haya saddex qodob\nXog: Madaxda Galmudug iyo Ahlu-Sunna oo isku haya saddex qodob\nMuqdisho (Caasimada Online) – Hogaamiyaha maamulka Ahlusunna waljameeca Sheekh Shaakir, oo ku sugan magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya ayaa ka biya diiday qodobo uu usoo bandhigay Hogaamiyaha maamulka Galmudug Xaaf.\nSheekh Shaakir oo wadahadal kula jira Hogaamiye Xaaf, ayaa diiday inuu tanaasul ka sameeyo jiritaanka maamulka Ahlusuna, waxa uuna tilmaamay in qodobkaasi uu yahay mid muqadas ah.\nSheekh Shaakir oo loosoo bandhigay qodobo ay kamid yihiin:\n1-In Ahlusunna ay aqbalaan ku biirida maamulka Galmudug.\n2-Inay ka tanaasulan shuruudaha adag sida bixinta dhaqaalaha ku baxay Amaanka iyo Dhismaha maamulka.\n3-Inay aqbalaan xilalka uu ugu tallo galay maamulka Galmudug, ayaa diiday, waxa uuna sheegay inaysan ahmiyad u arag dhammaan qodobada ay la imaaday Galmudug, balse waxa uu si cad u diiday qodobka koowaad ee isku biirida ah.\nSheekh Shaakir waxa uu Xaaf ku xujeeyay aqbalaada qodobada ay tiigsaneyso Ahlusunna ka hor inta aan la qaadan kuwa uu soo bandhigay.\nMid kamid ah mas’uuliyiinta wehlineysa Shaakir ayaa xaqiijiyay in Ahlusuna aysan ku degdegi doonin qodobada qaar, balse ujeedkooda uu noqon doono in meel dhax ah ay isugu imaadan.\nSidoo kale, isku soo dhawaanshiyaha labada dhinac waxaa kaalin weyn ka qaadanaaya Xubno ka tirsan IGAD oo iyagu loo xilsaaray heshiisiinta Galmudug iyo Ahlusunna.\nWadahadalka labada dhinac ayaa sii socon doona maalmaha nagu soo aadan, waxaana lagu wadaa inay ku biiri doonaan xubno kale oo ka kala socda dowladaha daneeya arrimaha Somalia.\nDhinaca kale, kulanka xiga oo ay yeelan doonaan Xaaf iyo Shaakir ayaa ka dhici doona magaalada Muqdisho Bishaan dhamaadkeeda sida ay noo sheegen mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Galmudug.


Agoosto 30, 2018 - Ellicott Dredges\nSource: mlive.com TOOSSHIP, MI - Tani waa xagaagii ugu dambeeyay Wabiga Kalamazoo wuxuu noqon doonaa goob ay ka socoto howlo qoditaan culus, maaddaama shirkadda Enbridge Inc. ay nadiifinayso qashin ka soo baxa dhuumaha daadiyay oo u diray qiyaastii 800,000 oo galaan oo saliid ceyriin ah Talmadge Creek iyo webiga. Ku dhowaad afar sano ka dib tan iyo markii la helay daadinta 26 July, 2010 agagaarka Marshall, shirkadda dhuumaha qaada Canadian ayaa soo gabagabeyneysa nadiifinta. Kormeeraha xaafadda Comstock Ann Nieuwenhuis ayaa sheegtay in shaqadii ay ka qabatay magaaladdeeda bariga Kalamazoo ay ka qabatay meel aad u badan oo ka baxsan aragtida dadweynaha ayna u muuqato iyada oo aan wax dhibaato ah la kulmin “Kasta ...\nQalabka ugu qiimaha-wax ku oolka badan abid gurigaan ayaa la keenay. ” - Mark Shea, Kaaliyaha Kormeeraha Daaweynta Qashinka Riwaayad aan caadi ahayn oo loogu talagalay qulqulka hareeraha, Ellicott Brand Series 370 Dragon "DRAGON®" cutterhead dredge ayaa laga soo saaray afar qalab oo kala duwan oo laga helay laba wershadood oo lagu dejinayo balliyada: dambaska duqsiga, dambaska hoose, lime, iyo liin qasan dambas. Daadku wuxuu u dhaqaaqay in ka badan 100,000 oo mitir cubic saddex bilood gudahood. Magaalada Springfield, Illinois waxay leedahay oo maamushaa Xarunta Biyaha Magaalada & Awoodda (CWLP) Dahlmann Generation Station. Dhuxusha gubanaysa waxay soo saartaa saddex waxyaalood oo qashin ah: dambaska duqsiga, dambaska hoose, iyo nuuradda biyaha ...\nWaxaa laga soo xigtey: Waxaa laga soo xigtey Bay Weekly On-Line Daabacaadda Deale waa dekedda ugu weyn Galbeedka Xeebta ee u dhexeysa Annapolis iyo Solomons. Laakiin si ay u gaaraan biyaheeda la ilaaliyo, doonta doontu waa inay dhaafaan Scylla iyo Charybdis. Soojiidashada casriga ah ee wuxuushta Odyssean waxay sababtay doonyo badan. Scylla, dhagaxa weyn, waa mashiinka dhagaxa 900-cagood ee ka ilaaliya dekedda waqooyiga. Haddii aad ka gudubto Scylla, weli waa inaad wax ka qabataa Charybdis. Wareeg ka socda waddankeeda Straits of Messina, Deale's Charybdis waa biyaha xeebta ee Rockhold Creek, kanaalka ku yaal deale deale Scylla si adag ayaa loo xididay, laakiin ...\nIsha: Greater Kashmir waxaa qoray Arif Shafi Wani 'Qodista Joogtada ah waxay kordhisay Awoodda Fiditaanka Wabiga' In kabadan 50 sano, calaamadda asalka ah ee Ellicott for ee loo yaqaan 'Jhelum dredge dredge' waxay lashaqeysaa qaab hadda jira. Srinagar, Sep 16: Mashruuc himilo badan leh oo lagu badbaadinayo wabiga noloshiisa ee Kashmir Jhelum ayaa bilaabay inuu soo saaro natiijooyin wax ku ool ah iyadoo dowlada Jammu iyo Kashmir ay ku adkeysanayaan in halista daadadka ee ay sababeen roobabkii ugu dambeeyay ee aan kala go’a laheyn ay hoos u dhacday sababo la xiriira tallaabooyinka ilaalinta wabiga ee waqooyiga Kashmir Jhelum oo ah isha ugu weyn ee waraabinta dooxada ayaa waxaa hareeyay nabaad-guur balaaran dhowrkii ugu dambeeyay ...\nWaxaa laga soo xigtey: Sheekada Daboolka Macdanta Qodista & Dhismaha 18 inch (457 mm) Ellicott® brand cutter nuction dredge “Alabama” wuxuu bilaabay howlihii Mashruuca Difaaca Badda ee Keta The Keta Lagoon waa jidh ballaaran oo biyo macaan ah oo laga soocay biyaha cusbada ee Gacanka ee Guinea dhul cidhiidhi ah. Kani waxa uu la kulmayaa nabaad guur ba'an oo joogto ah. Qeyb badan oo ka mid ah kaabayaasha hoyga iyo dadweynaha ee tuulada Keta, oo ay ku jiraan wadada isku xirta deriskeeda waqooyiga, ayaa ku lumay badda. Baaxadda dhulka u dhexeeya Keta iyo Kedzie ayaa ku baaba'aya heer ...\nKhadadka Taleefoonkeenu Waa Hoos\nWaxaan hadda la kulannaa taleefan la'aan. Macaamiisha u baahan taageero degdeg ah fadlan u soo dir emayllada leh shuruudaha Iibka si sales@dredge.com ama loogu talagalay Adeegga Macmiilka & Qaybaha Dayactirka parts@dredge.com. Waan ka cudur daaraneynaa dhibkaas waxaanan rajeyneynaa inaan kula hadalno goor dhow.


Kormeerayaasha Caalamiga Ah Oo Calaamadiyay Deegaamo Gaara Mudadii Ay Ku Jireen Kormeerka Codbixinta Doorashada Madaxtooyada Somaliland | Araweelo News Network (Archive) -\nHargeysa (ANN)-Goobjoogayaashii Caalamiga ahaa dalka Somaliland u yimi inay dusha ka ilaaliyaan doorashada madaxtooyada ee dalka ka dhacday sabtidii todobaadkii aynu ka soo gudubnay, ayaa\nmaanta markii ugu horaysay ka hadlay kana war bixiyay mawqifkooda ku waajahan sidii ay u dhacday codbixintii doorashada madaxtooyadu, taas oo ay ku tilmaameen in ay ahayd mid si xor iyo xalaal ah uga dhacday dalka, inkasta oo ay sheegeen meelaha qaarkood in ay ka jireen cabashooyin sida gobolada Sool, Sanaag Barri, iyo gobolka Awdal gaar ahaan magaalada Boorama.\nKormeerayaasha caalamiga ahi waxay sidaa ku sheegeen shirjaraa,id oo ay maanta ku qabteen hotelka MAANSOOR ee magaalada hargaysa.\nwaxayna Goobjoogayaashu u hambalyeeyen shacbiga Somaliland iyo Komishanka doorashooyinka qaranka oo ay ku tilmaamen Qaar si Mucjiso leh hawshooda u gutay.\nGoob joogeyaasha caalamiga ah oo isugu jiray kuwa ka socday wadamo kale iyo kuwo Somaliland ka socday ayaa isku raacay inay doorshadu ahayd mid si fiican u dhacday. Kooxdaaa oo ay tiradoodu gaadhaysay ilaa 75 Xubnood, ayaa waxa gudoominaye u ahaa Dr.STEVE Kibble oo ka mid ah kormeerayaasha caalamiga ah ee doorashada madaxtooyada Somaliland, kuwaas oo ay wakiil ka tahay hay,ada caalamiga ah ee PROGRESSIO, waxa kale oo ay goob joogeyaashu xuseen in doorashada Somaliland ka dhacday ay ahayd mid la mid ah kuwa ka dhaca dalal badan oo dunida ah.\nSidoo kale Goobjoogayaashan caalamiga ah ayaa hambalyo u diray shacbiga Somaliland iyo Komishanka doorashooyinka qaranka oo ay ku tilmaamen Qaar si Mucjiso leh ee hawshood u gutay. waxayna Xoog u Amaaneen komishanka doorashooyinka hawsha balaadhan ee ay dalka Somaliland ka qabteen,iyaga oo sidoo kale amaanay Xisbiyada Qaranka\nWaxa kale oo ay guddidani ay sheegeen in ay jiraan caruur aad u yaryar kuwaas oo goobaha ay codbixintu ka socotay codkooda ka dhiibanayay inkasta oo ay sheegen in dhacdadaasin ay ahayd mid aad u yar oo meelo kooban ay ka dhacaday..\n‘Xaqiiqdii waxa jira waxyaabo badan oo wanaag ah. Hase ahaatee waftigani waxa uu qabaa war-waro waxoogaa ah, taas oo aanu doonayno inay komishanka qaranku si fiican fiiro gooni ah ugu yeeshaan. Cabashooyinkaasna waxa kamid ah, Hadaba walaacyada gaarka ah ee aanu qabnaa waa dhacdooyin ka dhacay gobolada Sool iyo Sanaag bari. Goobahaas qaar kamid ah codbixiyayaasha oo aan rabin inay ka qayb qaataan doorashada. Usoo baxa doorashaduna wuu hooseeyay goobahaas. Waxana la soo sheegay goobo la carqaladeeya sanduuqyada codbixinta, ha ugu naxdin badnaato dhimashada hal ruux oo ah shaqaalihii komishanka ee Sool. Hase ahaatee hawlwadeenada komishanku waxay qabteen hawl fiican goboladaas iyo gobolada kaleba.”\nSidoo kale waxay goob joogeyaashu ka hadleen meelo ay shegeen in ay ka wer-wersanyihiin in uu khaladaad ka dhacay “Meelaha kale ee walaacu uu ka jiro ee aanu rabno inay fiiro gaara siiyo Komishanku waa dagmada BORAMA. Dagmada Borama, goob-joogayaasha Caalamiga ahi waxay arkeen caruur codaynaysa iyo kaadhadhka codbixinta ah oo si qaawan loogu qaybinayay dadka, oo ay qaybinayeen dad aan sharci u lahayn. Hase ahaatee, goob-joogayaasha caalamiga ahi waxay arkeen shaqaalaha komishanka oo talaabooyin adag ka qaadayaa dhacdooyinka noocan oo kale ah, sidaa daraadeedna ay soo jeediyeen inaanay saamayn ku yeelanayn natiijada doorashada. Si kastaba ha ahaatee waa arin u baahan in fiiro gaara laga yeesho.” Ayay kula taliyeen komishanka qaranka .


Madasha Badbaadada Galmudug oo looga dhawaaqayo Muqdisho | KEYDMEDIA ENGLISH\nU jeeddada dhidibada loogu taagayo, Madashan, ayaa lagu sheegay in cadaadis lagu saarayo Qoorqoor, oo hore u diiday farriimo ay odayaasha dhaqanka, siyaasiyiinta, aqoon-yahannada iyo qeybaha kala duwan ee bulshada Galmudug u gudbiyeen.\nMUQDISHO, Soomaaliya – Madasha Badbaadada Dowlad Goboleedka Galmudug, ayaa la filayaa in Arbacada berri ah looga dhawaaqo Caasimadda Soomaaliya, waxaana si weyn degmooyinka gobolka looga dareemayaa abaablka munaasabadda daahfurka Madasha.\nSiyaasiyiin ka soo jeeda degaannada Galmudug, oo ay ku jiraan Wasiirro iyo Xildhibaanno, ku soo shaqeeyay xilal Federaal iyo heer Maamul Goboleed, ayaa ka mid ah xubnaha ku mideysan madashan ka dhanka ah hoggaanka Galmudug.\nSida ay Keydmedia Online, u sheegeen xubno muhiin ah oo ka mid ah Madasha Badbaadada Galmudug, ee dhawaan lagu dhawaaqayo, Golaha ayaa sidoo kale, looga dhawaaqi doonaa Magaalooyinka Gaalkacyo, Guriceel iyo Dhuusamareeb.\nGolahaan, waxa ay si adag kaga soo horjeedaan Madaxweynaha Galmudug, Qoorqoor, kaas oo lagu eedeeyay inuu ku fashilmay hoggaanka maamulka, isla-markaana uu intii uu ku fadhiyay kursiga ugu sarreeya maamulka uu u adeegay kaliya Kooxda Farmaajo.\nQoorqoor, wuxuu qeyb ka noqday, hoggaanna u yahay maamullada uu Farmaajo u adeegsado, muddo kordhinta, iyo xiisadaha siyaasadeed, wuxuuna muddo dheer si gooni ah u dhibaateynayay Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda, Madaxmed Xuseen Rooble.\nQoorqoor, wuxuu si laga xishoodo u boobay kuraasta Aqalka Sare ee Baarlamaanka JFS, wuxuuna tartanka kuraasta u xiray shaqsiyaad Farmaajo qoray, halka uu daraka siyaasadda ka fogeyay siyaasiyiinta bulshada degaanka ee dadka si muuqata u soo matalay.\nTan iyo markii Qoorqoor galay xaafiiska Madaxweynaha Galmudug, Al-Shabaab ayaa kala gooyay isku socoka magaalooyin muhiim ah oo dhaca Galmudug, waxa ay la wareegeen degaanno aysan waligood ka arrimin waxayna bililiqetsteen gaadeed uu maamulku lahaa.\nMarka laga yimaado in Madasha Badbaadada Dowlad Goboleedka Galmudug, ay xubno muhiim ah ka yihiin siyaasiyiin miisaan culus leh, haddana waxaa la rumeysan yahay in ay geed-fadhi u yihiin xubno ka tirsan Midowga Musharixiinta, oo ay si adag isku hayaan Qoorqoor.


James Swan – Ma Garan La’yahay In La Gaaray xilligii Soomaalidu Aayahooda Gacantooda Ku Qabsan Lahaayeen! | JAMHURIYADDA\nHome Diblomaasiyadda James Swan – Ma Garan La’yahay In La Gaaray xilligii Soomaalidu Aayahooda...\nJames Swan – Ma Garan La’yahay In La Gaaray xilligii Soomaalidu Aayahooda Gacantooda Ku Qabsan Lahaayeen!\nXubnaha Golaha Amniga ee Qaramada Midoobey (QM) ayaa Jimcihii August 28, 2020 si wadajir ah u meel mariyey qaraar dib loogu cusboonaysiinayo hawlaha UNSOM muddo sanad ah (August 2021). Doodda qoraalka qaraarka 2540 (2020) oo in mudda ah socotay ayaa adkayd iyadoo laba arrinba laysku mariwaayay: (b) Qaabka loo jeedinayo doorashada heer federaal 2020/2021 ee Soomaaliya; iyo (t) Kordhinta muddada xilhawleedka UNSOM.\nBalse, doodda waxay gaadhay meel qaraar kaddib markii Ergeyga Soomaaliya u fadhiya QM Danjire Abuukar Daahir Cusmaan u hawlaha UNSOM loo xilsaaray ku dhaliilay inay la jaanqaadi karin la’yihiin xaqiiqda dalka ka jirta. Danjiruhu waxuu carrabka ku dhuftay in horumarka qaranka ee hadda socdaa uu yahay dadaal Soomaaliyeed oo loo baahan yahay in sidaas loo taageero, isagoo ka diggayay khatarta faraggelinta shisheeye, gaar ahaan xilliga doorashooyinka.\nTan iyo burburkii dowladdii Maxamed Siyaad Barre, Qaramada Midoobey waxay si weyn uga qaybqaadatay dhiiriggelinta nabadda iyo dib u xasilinta dalka. Balse, waajibaadkeed oo sii ballaartay marxaladihii dambe ayaa xaddiday dhiifoonanteeda hawlqabad. Taas waxay firfircoonideedii u rogtay ficilcelin halkii ay taageero siyaasadeed iyo mid farsamaba ka geysan lahayd dib u dhiska dowladnimada.\nDowladda Federaalka oo in muddo ah siyaasad cakiran ay dhex-tiillay maamul-goboleedyada qaarkood ayaa tab wadatashi u heshay khilaafyadii. Tanaasulkii ka dhashay Dhuusamareeb oo ku qabsamay dadaal iyo dhaqaale Soomaaliyeed ayaa u muuqday in UNSOM aysan siin ahmiyaddii uu mudnaa. Faariintaas waxay dhiiriggelisay siyaasiyiinta qaswadayaasha ah oo jahwareer hor leh dalka ku abuuray.\nMudane Saciid Cabdullahi Deni oo shirkii labaad ee Dhuusamareeb ka hadlayay ayaa sheegay in loo kala warramay maamul-goboleedyada iyo dowladda dhexe! Inkastoo uusan carrabka ku dhufan cidda u kala warrantay, haddana warkaas waxuu tooshka ku ifiyay dhaqanka maamulka UNSOM oo mararka qaarkood tuhun dhaliya amase aan taageerin mowqifka siyaasadda Dowladda Federalka.\nDhanka kale, dhaqanka sabsaabista iyo madax-salaaxidda madaxda maamul-goboleedyada waxuu kala daadiyay awoodaha Dowladda Federaalka waxaana hubaal ah, in uu wiiqay adeeggii iyo caddaaladdii ay dadka Soomaaliyeed ka mudnaayeen dowladdooda!\nHaddaba haddii aan Muqdisho loo gacan banneyn hagista siyaasadda gudaha, ma sahlana sida Dowladda Federaalka ay dib ula soo noqon karto madaxbannaanida dalka. Taas ayaa khasabtay inay la timid siyaasad wadatashi dhammeystiran oo ku saleysan dhaqan Soomaaliyeed.\nIn muddo ah UNSOM uma kala socneyn habka ay ula dhaqmayso maamul-goboleeddyada iyo dowladda dhexe. Arrintaas ayaa qayb ka ahayd asbaabtii dalka looga eriyay Wakiilkii Gaarka ahaa ee Xoghayaha QM Danjire Nicholas Haysom.\nInkastoo faraggelinta shisheeye, oo ay ugu horreeyaan wakiillada QM iyo dawladaha saaxiibbada ah qaarkood ay weligood iska jireen, haddana, sannadkan 2020 si xoog leh ayay u kordheen.\nCayrintii (Nicholas Haysom) ma aysan beddelin dhaqanka wakiilka cusub Danjire James Swan oo kaba sii daray kii hore. Waxaa tusaale ku filan in Dowladda Federaalka oo aan weli la shirin labada Madax Maamul-goboleed, Puntland iyo Jubbaland, Mudane James Swan uu la shiray.\nDadka ku xeeldheer arrimaha Soomaaliya waxay leeyihiin labada Madax Maamuleed waxay u yimideen Muqdisho wada xaajoodka beesha caalamka oo ay marti u yihiin balse uma imaanba wada xaajoodka Madaxweyne Farmajo.\nUNSOM waxay mareysaa meel xasaasi ah oo loo baahan yahay in hawlaheedu noqdaan kuwo la jaanqaado mudnaanta dalka. Waxaa la gaaray xilligii Soomaalidu aayahooda ay gacantooda ku qabsan lahaayeen. Waana in Golaha Amaanka si qummaati ah u dhagaysto dalabka Danjire Abuukar Daahir Cusman, intaan xeero iyo fandhaal kala dhicin!\nPrevious articleMareykanka oo Markale u Digay Qaswadayaasha Soomaaliya\nNext articleDeni iyo Madoobe – Miidaamo Dhego Ma Leh Hadduu Malag Dhawaaqaayo!


Boqolaal katirsan Ciidamada Xarakada Shabaabul Mujaahidiin oo Galabta dhoolatusyo kusoo bandhigay bartamaha magaalada Kismaayo iyo Sheekh Cali Dheere oo sheegay in Ciidankaasi ay Xad beenaadka Kenya u dhaqaaqi doonaan. | Halganka Online\nBoqolaal katirsan Ciidamada Xarakada Shabaabul Mujaahidiin oo Galabta dhoolatusyo kusoo bandhigay bartamaha magaalada Kismaayo iyo Sheekh Cali Dheere oo sheegay in Ciidankaasi ay Xad beenaadka Kenya u dhaqaaqi doonaan.\nXarakada Mujaahidiinta Al Shabaab ayaa maanta Tababaro usoo gaba gabaysay Boqolaal katirsan Ciidamada Mujaahidiinta oo bilihii lasoo dhaafay ay Tababaro uga socdeen deegaanno katirsan Wilaayada Islaamiga Jubbooyinka.\nBoqolaal katirsan Ciidamada Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab ayaa galabta dhoolatus ka sameeyay Bartamaha magaalada Muqdisho waxaana iskusoo baxay Kumanaan Shacab ah oo aad ugu faraxsanaa Ciidanka Mujaahidiinta ah ee tababarka soo dhamaystay.\nAfhayeenka Xarakada Shabaabul Mujaahidiin Sheekh Cali Dheere (Xafidahullaah) ayaa meel fagaara ah kula hadlay Ciidanka Mujaahidiinta iyo Shacabka magaalada Kismaayo wuxuuna ugu baaqay Shacabka ku nool wilaayada islaamiga Jubbooyinka in ay sii wadaan Tabantaabada Jihaadka alle.\nSheekh Cali Dheere wuxuu carrabka ku dhiftay in Ciidamadan mujaahidiinta ah ee tababarka soo qaatay ay u dhaqaaqi doonaan Xad beenaadka ay wadaagaan Kenya iyo Somaliya halkaas oo ay isku hor fadhiyaan Mujaahidiinta iyo Ciidanka Saliibiga Dowladda Kenya.\nCiidamada Mujaahidiinta ee galabta Fantasyaha kusoo bandhigay magaalada Kismaayo waxay ku hubaysnaayeen gaadiid dagaal iyo hub iyagaana ku dhawaaqayay Takbiir iyo Taxmiid, ciidankan maanta Tababarada loosoo gaba gabeeyay ee Kismaayo dhoola tuska ku sameeyay ayaa bilihii lasoo dhaafay Tababaro ku qaadanayay Mucaskaraad ku yaal Jubbooyinka.\nMas’uuliyiinta maanta Kismaayo kula hadlay Ciidanka iyo Shacabka ayaa balan qaaday in ay ka hortegi doonaan Maleeshiyaadka Murtadiinta ah ee Kenya Tababarada kusoo qaatay.\nXoogaga Mujaahidiinta ee tababarada soo dhamaystay ayaa lafilayaa in ay dabar gooyaan Maleeshiyaadka Axmed madoobe iyo kooxda Riddada taabacsan ee duulaanka kusoo ah wilaayada Jubbooyinka.\n« Khasaara Gaalada AMISOM kasoo gaaray Qaraxyo Barakaysan oo ay Xarakada Shabaabul Mujaahidiin kula beegsatay degmada X/Jajab ee magaalada Muqdisho Dagaalkii shalay Muqdisho ka dhacay oo soo gabagaboobay iyo Taangiyadii Saliibiyiinta oo Goobta Dagaalka ku gubanaya. »


Cunista Yaanyada Oo Kordhiso Kacsiga Warhoow Ha La’iska Yareeyo Dalc Bilaashka | Wahel Kaga Koowaad ka dhigo Badweyn\tSunday, May 26th, 2013\tHome\nCunista Yaanyada Oo Kordhiso Kacsiga Warhoow Ha La’iska Yareeyo Dalc Bilaashka\nPublished on February 11, 2013 by admin · No Comments\nNumber of View :11014Qubarada Jaamada Boston University ee dalka America ayaa shaaca ka qaaday markii ugu horeysay in ay Tomato ama Yaanyada ay ka qeyb qaadato kacsiga gaar ahaan dhanka Dumarka.\nInkastoo dumarka ay aad u isticmaalaan Yaanyada hada ma ogo sirta dhabta ah ee ku jirta waxaana cilmi baaristaasi lagu sheegay in haweenka isticmaala yaannyada ay ka kacsi badan yihiin kuwa kale ee aanan isticmaalin waana sababta keenta in xitaa haweenka aadka u isticmaala ay ka raaxa badanyihiin kuwa kale.\nRaaxada Sariirta oo ah mida ugu qiimaha badan raaxo nolol uu arko ayaa ah mid labadan dhinac ay u maraan wado walba oo lagu kordhin karo qiimaheeda ayadoona shirkadaha aduunka ay isku dagaalaan in ay soo saaraan sheyba sheyga uu qurux badanyahay si loogu isticmaalo aqalka.\nTomato ama Yaanyada ayaa la sheegayaa in ay ku jirto maado kicisa dareenka xiliyada badan ayadoona sida aan wada ognahay haweenka Soomaaliyeed ay aad u isticmaalaan xili kasta.\nDALAC-BILAASHA waxa uu ka mid yahay inta badan wax ay ka wada simanyihin dumarka Soomaalida cunistiisa ayadoona 90% ay tahay tomato-da waana mida keenta in hablaha Soomaalida xiliyada qaar ay ka dareen iyo kacsi badanyihin kuwa kale ee caalamka marka laga reebo kuwa aanan isticmaalin Dalacbilaashka.\nCilmi baaristaan ayaa noqoneyso tiro daraasad oo ay sameysay Jaamacada waxaana haatan lagu ogaaday dalalka aadka loogu isticmaalka badanyahay Italy, Pakistan, America, Somalia ayadoona dalalkaasi ay yihiin kuwa liiska koobaad uga jira isticmaalka tomato-da ama Yaanyada.


Qabriga maryo Global Suuqa Makiinado si ay u koraan at CAGR a of 8,28% muddada 2018-2022.\nGlobal qabriga maryo Makiinado Market The 2018-2022, ayaa la diyaariyey oo ku salaysan falanqaynta ah suuqa qoto-dheer la gashiga ka khubarada warshadaha. Warbixintu waxay dabooshaa muuqaalka suuqa iyo fursadaha kobcitaanka ay sanadada soo socda. Warbixinta ayaa sidoo kale waxaa ka mid ah wada hadal ah iibiya muhiim ah oo ka hawlgala suuqa this.\nSida ku cad warbixinta, darawalka mid ka mid ah suuqa this saameyn waa baahida baxna waayo, dhar non-leh tolmo wanaagsan. difaan Nonwoven waxaa danbeeyay alaabta marada in ay yihiin oo ka soo jeeda fiiloyin caadiga ah gaaban ama macdantaa oo dheer, iyadoo la isticmaalayo kiimikada ama lagala kulmo farsamo farsamooyinka, iyo waxaa mana leh tolmo wanaagsan mana knitted. difaan Non-dhar waxaa soo saaray by geeddi-xawaaraha sare oo qiime jaban.\nMid ka mid ah arrimuhu suuqa this saamaynaya waa qalabaynta ee mashiinada dharka. Qalabaynta kaalin muhiim ah hagaajinta tayada iyo qiimaha-tartanka saarka dharka. Iswada mishiinada dharka dedejisaa saarka dharka iyo kordhiyaa heerka socodka of dhar ah, oon awood saarka caatada ah. Qalabaynta door aad u weyn ee wax soo saarka fiber, wax soo saarka dun, jare, dyeing, iyo geedi socodka dhameystir.\nDheeraad ah, warbixintu waxay sheegaysaa in mid ka mid caqabad suuqa this saamaynaya waa qiimaha suuf sare saameeya warshadaha fur. Cotton waa mid ka mid ah waxyaabaha aasaasiga ah sida xawliga ah u warshadaha fur ah. Kororka sicirka suuf saamayn ku warshadaha dharka ee ku saabsan oo dhan.


Wakiilka tababare Klopp oo ka hadlay wararka la xiriirinaya Bayern Munich – Gool FM\nWakiilka tababare Klopp oo ka hadlay wararka la xiriirinaya Bayern Munich\nLiibaan Fantastic March 28, 2018\n(Liverpool) 28 Maarso 2018 Tababare Jurgen Klopp ayaa si wayn loo la xiriiriyay shaqada kooxda Bayern Munich dhamaadka xiliciyaareed kaan.\nBayern Munich ayaa iska cayrisay bilowgii xiliciyaareed kaan tababare Carlo Ancelotti, kooxda ayaana dib u soo celisay Jupp Heynckes oo howl gab ahaa kaas oo lagu qasbay inuu hogaamiyo kooxda inta ka harsan xiliciyaareed kaan.\nLaakiin wakiilka Tababare Klopp ayaa sheegay in tababaraha reer Jarmal uu heshiis ku la jiro Liverpool kaas oo gaaraya ilaa 2022, wuxuuna ka fogeeyay qabashada shaqada Bayern Munich.\n“Klopp wuxuu ku la jiraa Liverpool heshiis gaaraya ilaa 2022, mana rumaysni inuu haatan ka tagayo kooxda” ayuu yiri wakiilka tababare Klopp.\n“Waxaa haboon inaan iraahdo Bayern Munich dooq fiican ayeey u tahay Klopp laakiin shaqadaas waqtigaan munaasab uma ahan isaga”.\n“Tababarida kooxaha ugu wayn yurub waa arin aad u soo jiita tababareyaasha laakiin waxaa haboon inay ahaato waqtiga ku haboon, waa sax oo Bayern Munich waxay raadinaysaa tababare cusub laakiin Klopp heshiis waqti dheer ah ayuu ku la jiraa Liverpool mana ku fikirayo inuu ka tago”.\nDHACDO YAAB LEH: Carlos Teves oo Xabsi Dhaxdiisa ku dhaawacmay!!!!!\n"Dhaawaca Messi Muhiim ma ahan.".


laftagareen oo u digay Xildhibaannada laga soo doortay Koonfur Galbeed | warsanradio baydhabo\nHome WARARKA MAANTA\tlaftagareen oo u digay Xildhibaannada laga soo doortay Koonfur Galbeed\nMadaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cabdi Casiis Xasan Maxamed (laftagareen) ayaa ku faanay in Maamulkiisa uu noqday maamulkii ugu horreeyay ee dhaqan geliya heshiiskii 17-kii September sidoo kalena fuliya heshiiskii degaan doorashada labaad.\nlaftagareen oo ka hadlayay munaasabad ka dhacday Magaalada Baydhabo ayuu sheegay in Maamulka Koonfur Galbeed uu yahay midka ugu badan ee laga soo doorto Xildhibaannada ugu badan laguna doorto ilaa 77 Xildhibaan.\nMadaxweynaha Koonfur Galbeed ayaan soo hadal qaadin cabashadii ka imaaneysay kuraasta qaar oo guddiga doorashooyinka ay hakiyeen iyo musharrixiin loo diiday inay tartamaan kadib markii laga celiyay Garoonka Aadan-Cadde, iyaga oo ku wajahnaa degaannada Koonfur Galbeed.\nXildhibaannada gaaraya 77 ee laga soo doortay degaannada Koonfur Galbeed ayuu ugu baaqay inay Midnimo muujiyaan ,sidoo kalena awoodooda soo bandhigaan, isla markaana aan la kala qeybin.\nlaftagareen oo u digay Xildhibaannada laga soo doortay Koonfur Galbeed was last modified: March 21st, 2022 by warsan radio\nHowlgal laga sameeyay Xaafado katirsan Magaalada Baraawe\nXaafada Towfiiq A oo caawa tartan aqooneedka Radio Warsan semi-finalka soo gaartey\nDagaal udhexeeya Maleeshiyaad iyo Ciidanka Puntland oo ka socda Gaalkacyo


Wararka Maanta: Khamiis, Jun 14, 2012-Qarax khasaare nafeed geystay oo xalay ka dhacay Muqdisho iyo Booliiska Dowladda KMG ah oo ka hadlay\nAfhayeenka booliiska Soomaaliya, Jen. C/llaahi Xasan Bariise ayaa sheegay in labada qof ee qaraxaas ku dhintay ay dhawaan kasoo guureen deegaanka Lafoole oo ka mid ah deegaannada ku yaalla inta u dhexeysa Muqdisho iyo Afgooye.\n"Labada qof ee ku dhintay qaraxa la sameynayay oo ahaa nin iyo xaaskiisa laguna kala magacaabi jiray: Cabdi-kaafi iyo Shukri C/qaadir, waxayna labadan qof markii hore isku ekeysiiyeen inay ahaayeen laba qof oo shacab ah, balse ay ka mid ahaayeen Al-shabaab," ayuu yiri Jen. Bariise.\nSidoo kale, afhayeenka ciidanka booliiska ahna madaxa waaxda dambi-baarista booliiska Soomaaliya ee CID, ayaa sheegay in guriga uu qaraxu ka dhacay ay ka heleen waxyaabo kale oo qarxa, iyadoo aanay jirin wax khasaare ah oo soo gaaray dadkii gurigaas wax ka degenaa.\nGoobjoogayaal ku sugan xaafadda qaraxu ka dhacay ayaa sheegay in qaraxu ahaa mid aad u xoog badan, waxaana falkan uu noqonayaa kii ugu horreeyay oo degmadaas ka dhaca tan iyo markii ay xoogagga Al-shabaab isaga baxeen sannadkii hore.\nUgu dambeyn, saraakiisha booliiska Soomaaliya waxay sheegeen inay baaris intaan ka badan sameynayaan si ay u ogaadaan halka laga soo abaabulay howshan iyo goobta lala damacsanaa in lagu weeraro.


Trump oo la sheegay in uu damacsanyahay in uu cafis madaxweyne isku fidiyo - BBC News Somali\nMadaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, ayaa ku nuuxnuuxsaday inuu leehay "awood buuxda" oo madaxweyne oo uu saamaxaad ugu fidin karo dadka.\nHadalkan madaxweynuhu wuxu ku soo beegmay iyadoo ay soo baxeen warar sheegaya in uu damacsanyahay inuu cafis madaxweyne u fidiyo xubnaha qoyskiisa, kaaliyeyaasha iyo qudhiisaba hadii baadhitaanka gaarka ah ee socdaa ku helo dambi ah inuu gacan saar qarsoodi ah la lahaa Ruushka intii lagu jiray ololihii doorashada.\nAf-hayeen u hadlay xisbiga Dimuqraadiga ah ayaa ku tilmaamay wararkaa soo baxay kuwo "walaac qoto dheer" abuuraya.\nMaamulka Maraykanka ayaa baadhaya suurtogalnimada ah in kooxdii ololaha Trump iyo Ruushku lahaayeen gacan saar qarsoodi ah, laamaha sirdoonkuna waxay qabaan in Ruushku isku dayey inuu ka caawiyo Trump sidii uu talada dalka u qaban lahaa.\nRuushku wuu beeniyey arintan, madaxweyne Trump na wuxu sheegay in aanay jirin wax gacan saar ah oo qarsoodi ahi.\nWargeyska Washington Post ayaa Khamiistii ku waramay in Trump iyo kooxdiisu ay ka arinsanayeen sidii uu madaxweynuhu cafis ugu fidin lahaa dadka isaga ku dhow dhow.\nMadaxweynuhu wuxu awood u leeyahay inuu cafis u fidiyo dadka la tuhunsanyahay inta aan dambi lagu helin ka hor, ee aan dambigaa weli maxkamad lagu hor geynin.\nSenator Mark Warner oo ka tirsan xisbiga Dimuqraadiga, kana mid ah gudida sirdoonka ee Senate-ka ayaa ku tilmaamay wararkan soo baxay kuwo "walaac qoto dheer" abuuraya waxaanu yidhi "in la cafiyo qof kasta oo laga yaabo inuu arintan la baadhayo ku lug lahaa waxay noqon doonaa in laga tallaabay meel ma dhaafaan ah".\nSabtidii ayaa Trump wuxuu boggiisa Twitter-ka ku qoray "mar hadii la isku waafaqsanyahay in madaxweynaha Maraykanu awood u leeyahay in uu cafis fidiyo, maxaa keenay in marka dambiga la sheegayaa ilaa haatan yahay war aan si rasmi ah u soo bixin in la yidhaa madaxweynahaa cafis fidinaya. War beena dheh!".


Tababar Lagu Soo Gabagabeeyay MM Dhagaxbuur. - Cakaara News\nTababar Lagu Soo Gabagabeeyay MM Dhagaxbuur.\nDhagaxbuur(cakaaranews), Axad, 16ka October, 2016. Waxaa lagu soo gabagabeeyay hoolka shirarka ee maamulka magaalada dhagaxbuur tababar muddo shan maalmood ah u socday xubnaha iskaashatooyinka ka hawlgala MM dhagaxbuur.\nTababarkan oo uu soo diyaariyay xafiiska tababarada xirfadaha iyo farsamada DDSI oo kaashanaya wakaalada horumarinta shirkadaha yar yare e DDSi ayaa waxaa xafladii lagu soo xidhayay ka soo qaybgalay masuuliyiin uu ka mid yahay wasiir ku xigeenka xafiiska tababarada xirfadaha iyo farsamada DDSI mudane Cabdirisaaq Xaxane Cilmi, gudoomiyaha gobolka jarar mudane Cabdi Cali Mataan iyo maayirka maamulka magaalada dhagaxbuur mudane Maxamed Xasan Suufi.\nWaxaana ugu horaynii ka hadlay soo xidhitaankii tababarkan wasiir ku xigeenka xafiiska tababarada, xirfadaha iyo farsamada DDSI mudane Cabdirisaaq Saxane Cilmi oo si qoto dheer uga warbixiyay ahmiyada uu leeyahay tababarkan wuxuna sheegay in uu ahaa tababar kor loogu qaadayay xirfada aqooneed ganacsi ee iskaashatooyinka si ay u noqdaan iskaashatooyink wax soo saarkoodu aad u taya sareeyo. Wuxuuna ku booriyay xubnaha qaatay tababarka in ay aqoontii ay ka barteen tababarkan kaga faa’iidaystaan kor u qaadida xirfada ganacsigooda.\nWaxaa kale oo ka hadlay xidhitaankii tababarkan gudoomiyaha gobolka jarar mudane cabdi cali mataan iyo maayirka maamulka magaalada dhagaxbuur mudane Maxamed Xasan Suufi kuwaasi oo ka warbixiyay ahmiyada uu leeyahay tababarku iyo siyaabaha ay xubnaha iskaashatooyinku uga faa-iidaysanayaan waxayna ku booriyeen in ay faa’iidada ay tababarkan ka heleen uu noqdo mid wax soo saara oo midho dhala.


Korea-da Waqooyi oo tijaabisay gataal gaara meel kasta oo Mareykanka ah iyo cabsi billaabatay - Caasimada Online\nHome Dunida Korea-da Waqooyi oo tijaabisay gataal gaara meel kasta oo Mareykanka ah iyo cabsi...\nKorea-da Waqooyi oo tijaabisay gataal gaara meel kasta oo Mareykanka ah iyo cabsi billaabatay\nPyongyang (Caasimadda Online) – Kuuriyada Waqooyi ayaa si rasmi ah u xaqiijisay inay awood buuxda u heysato inay duqeyso dalka Mareykanka kadib markii ay ku guuleystay tijaabadii ay dhawaan ku sameysay nooc cusub oo ah gantaallada Ballistic loo yaqaanno ee Qaaradaha isaga kala goosha, kaas oo gaari kara dhammaan qaaradda uu Maraykanku ku yaaallo.\nTelefishinka Qaranka Kuuriyada Waqooyi ayaa si rasmi ah u shaaciyey inay Pyongyang gaartay hadafkeedii ahaa inay hesho awood buuxda Nuclear-ka ah isla markaasna ay noqoto dal ay u dhameystiran tahay awoodaha hubka kala duwan ee Nuclear-ka.\nPyongyang ayaa markii ugu horeysay tijaabisay gantaallada Ballistic ee xambaara Nuclear-ka muddo labo billood ka badan, waxayna Saraakiishada Ciidamada Kuuriyada koonfured xaqiijiyeen inuu dhinaca Berri ee dalkeeda uu dul maray Gantaalka laga soo riday meel u dhaw magaalada Pyongyang.\nDowladda Kuuriyada Waqooyi ayaa ku guuleysatay inay hormarin weyn ku sameyso Gantaaladeeda, waxaana hadda muuqato inay ku guuleysatay inay gaarsiin karto hubkaan meelo aad u fog fog oo ay kamid tahay Mareykank sida ay arrintaas sheegeen Khubaro ka faalooda arrimaha dalkaasi.\nGantaalka ay riday Pyongyang ayaa socday masaafo dhan Kun kilomitir kahor inta aanu kusoo dhicin badda Japan, waxayna Xarunta wasaarada difaaca ee Pentagon-ka Mareykanka xaqiijisay inuu Gantaalkaan yahay midka isaga goosho Qaaradaha.\nInkastoo uu Mareykanka qiray inuu Gantaalkaan yahay mid gaari karo qaarado fog fog, haddana Pentagon-ka ayaa intaa ku daray in gantaalkani uusan aheyn mid khatar ku ah xullafada Mareykanka iyo waqooyiga Mareykanka toona.\nSida ay sheegeen warbaahinta dalka Japan, Gantaalada ay soo riday Kuuriyada Waqooyi ayaa hawada ku jiray muddo saacad ah, waxaana la sheegay inuu burburay ka hor inta uusan kusoo dhicin dhulka\nWaxaa socdo dadaalo lagu doonayo in dalkaas cunaqabateyn lagu saaro, balse iyadoo sidaas ay tahay waxaa cad inay Kuuriyada Waqooyi hormar weyn ku sameeneyso hubkeeda Nucleark-ka iyo Gantaalada isaga gooshi karo Qaaradaha.


Shirkad lacag ku bixineysa in aad u ogolaato in baranbaro ay gurigaaga ku sii deyso | dayniiile.com\nHome WARKII Shirkad lacag ku bixineysa in aad u ogolaato in baranbaro ay gurigaaga...\nShirkad lacag ku bixineysa in aad u ogolaato in baranbaro ay gurigaaga ku sii deyso\nShirkad ka shaqeysa la dagaalanka cayayaanka oo fadhigeedu yahay Waqooyiga Karolina ee dalka Mareykanka ayaa bixinaysa $2,000 si milkiilayaasha guryaha ay ugu oggolaadaan inay baranbaro ku sii daayaan gurigooda.\nShirkada oo lagu magaacabo , “The Pest Informer”, ayaa boggeeda internetka ku sheegtay inay raadinayso shan ilaa toddobo qoys oo u oggolaada farsamayaqaannadeeda cayayaanka inay guryahooda ku sii daayaan ilaa 100 baranbaro muddo 30 maalmood ah.\nShuruudaha ay shirkada hor dhigtay dadka doonaya inay ka qeybgalaan daraasadan ayaa waxaa kamid ah:\nWaxaa mulkiilaha guriga looga baahnayahay ogolaansho qoraal ah , kaas oo ah inuu yahay ugu yaraan da’da 21, gurigana waa inuu ku yaal meel ka mid ah magaalooyinka Maraykanka.\nShirkaddu waxay sheegtay in habkani uu u oggolaan doono inay barato “farsamo gaar ah oo ka hortagga cayayaanka.” Daraasadu waxay qaadan doontaa ilaa 30 maalmood waxayna u baahan doontaa farsamoyaqaanno inay muqaalo ka duubaan.\nPrevious articleDowlada Japan oo qaadday talaabooyin adag oo ay wax kaga qabanayso dhibaatada ay dadkeeda kala kulmaan dhanka online-ka\nNext articleIsraaiil oo duqeymo ka geystay marinka Qazza.\nDibadbaxyo Rabshado isu badalay Rabshado ayaa ka dhacay Magaalada Diridhabe\nShiinaha oo diyaarado dagaal u diray jasiirad uu Mareykanka isha ku...\nTodd Boehly oo ah nin maal qabeen ah oo ugu dambeyntii...


Wararkii ugu dambeeyay Shabaab oo Dagaal xoogan ku qaaday Degmada Afgooye – STAR FM SOMALIA\nWararkii ugu dambeeyay Shabaab oo Dagaal xoogan ku qaaday Degmada Afgooye\nCiidamo ka tirsan Ururka Al Shabaab ayaa xalay Saqdii dhexe waxa ay dagaal xoogan ku qaadeen Degmada Afgooye, gaar ahaan fariisimo ciidamada Dowladda ay ku leeyihiin gudaha Degmadaasi.\nDagaalkaan oo ahaa mid abaabulan ayaa socday dhowr saacadood, waxaana Shabaabka u suuragashay inay gudaha u galaan Degmada Afgooye oo ciidanka Dowladda Difaacyo ay ku leeyihiin Magaalada gudaheeda ay kula dagaalamaan.\nCiidamada Shabaabka ee xalay weerarka ku soo qaaday Degmada Afgooye, ayaa la sheegay inay ahaayeen kuwa aad u badan oo sitay qoryaha noocyadooda kala duwan.\nWariye ku sugan Degmada Afgooye ayaa sheegaya in iyadoo jawiga Magaalada uu caadi yahay, mar kaliya ay ku soo tooseen xalay dhawaqa jug culus oo xigtay rasaas la isweydaarsanaayay, iyadoo intaasi kadib uu si toos ah u qarxay dagaalka labada dhinac dhexmaray.\nIlaa hada waxaanan si rasmi ah loo ogeyn Khasaaraha soo kala gaaray ciidamada Dowladda iyo Al Shabaab iyo sidoo kale shacabkii Dushooda xalay lagu dul dagaalamay.\nSaraakiisha ciidamada Dowladda iyo Maamulka Degmada Afgooye weli kama aysan hadlin dagaalkaan xoogan ee Shabaabka xalay ay ku galeen Magaalada Afgooye.\nCiidamada Shabaabka ayaa awood badan ku leh Gobolka Shabeellaha hoose, waxaana ciidan badan ay ka joogaan Shabaab Degmada Toora tooroow oo aanan sidaasi kaga fogeyn Magaalada Afgooye.\nDadka reer Uganda oo saaka u dareeray doorashada Madaxtinimada dalkaas\nMareykanka oo beeniyay in Diyaarad Drone ah uga dhacday Somaliya


Kalonzo Musyoka oo ku baaqay in la qadariyo hay’adaha madaxa bannaan | Star FM\nHome Wararka Kenya Kalonzo Musyoka oo ku baaqay in la qadariyo hay’adaha madaxa bannaan\nKalonzo Musyoka oo ku baaqay in la qadariyo hay’adaha madaxa bannaan\nMadaxa xisbiga Wiper Kalonzo Musyoka ayaa shacabka iyo siyaasiyiinta dalka ku boorriyay in ay ixtiramaan hay’adaha madaxa bannaan ee dastuuriga ah.\nKalonzo ayaa tusaale u soo qaatay xafiiska madaxweynaha oo uu sheegay in ay lagama maarmaan tahay in aan lagu xadgudbin.\nWaxaa uu ka jawaabayay go’aan dhawaan ka soo baxay maxkamadda dalka kaasoo lagu sheegay in madaxweyne Uhuru Kenyatta uu ka tallaabsaday xeerarka dalka xilligii isaga iyo Raila Odinga ay billaabayeen qorshaha sharci beddelka ee BBI.\nMadaxweyne ku xigeenkii hore ee dalka ayaa xusay in kasta oo uusan garsoorayaasha ku taageersanayn amarkii ay ku laaleen BBI haddana dhanka kale ay khasab tahay in la siiyo xushmadda ay mudan yihiin.\nWaxaa uu sheegay in loo baahan yahay in aan lagu degdegin arrin kasta oo khalkhal keeni karto.\nMr. Musyoka ayaa cid kasta oo aan ku qanacsanayn go’aanka maxkamadda sare ugu baaqay in ay sharciga ilaaliso oo ay racfaan ka qaadato iyada oo aan la dhaliilin xaakinada.\nPrevious articleDHAGEYSO:Taliyeyaasha saldhigyada booliska Dhuusamareeb iyo Matabaan oo la magacaabay\nNext articleDHAGEYSO:Manhajka madaarista diiniga ee Dadaab oo la qorsheynaya in la mideeyo


Al-Shabaab oo Rooble owgiis u ciqaabaysa shacabka Mudug | KEYDMEDIA ENGLISH\nAl-Shabaab oo Rooble owgiis u ciqaabaysa shacabka Mudug\nSaraakiisha qeybta 21-aad oo ka cudur-daartay, in magacadooda la baahiyo, waxa ay KON, u sheegeen in ay hayaan xogo caddeynaya in Al-Shabaab-ka, dhibaateynaya shacabka Koofurta Mudug, ay heshiis kula jiraan Madaxtooyada Soomaaliya.\nGAALKACYO, Soomaaliya – Saraakiil ka tirsan ciidanka Xoogga dalka, gaar ahaa qeybta 21-aad ee fadhigeedu yahay, Galmudug, ayaa Keydmedia Online, u sheegay in Kooxda Al-Shabaab, sare u qaadeen dhibaateynta shacabka Koofurta Gobolka Mudug.\nMid ka mid ah saraakiisha la hadlay, KON, wuxuu sheegay, in Al-Shabaab, billaabeen dhaqan cusub oo ah in ay dhacaan xoolaha, gaar ahaan geela iyo ariga, isla-markaana rartaan raashinka qanacsatada yaryar ku iibiyaan tuulooyinka.\nSidoo kale, waxa ay xoojiyeen gubitaanka degaannada, waxayna labadii Isbuuc ee la soo dhaafay dab qabadsiiyeen dhowr tuulo oo ay ka mid tahay Cadale oo hoos tagta magaalada Bajeela, halkaasoo ay ka qaxeen shacabkii hore u deganaa.\nJidadka ayay miinooyin ku duugeen, si uu u istaago isku socodka degaannada, waxayana ciidankii ugu badnaa geeyeen, Mudug, xilli laga cabsi qabo dullaan ka dhan ah, Wisil, oo gobolkaas ku taalla iyo Baxdo iyo Galgaduud dhacda.\nWaxa ay sheegeen, in Fahad iyo Farmaajo, Al-Shabaab, lacag ku siiyeen ciqaabta degaannadaas oo ah halka ay deggan yihiin ehellada Ra’iisul Wasaare Rooble, maadaama uu halkii ugu sarreysay gaaray dagaalka ka dhexeeya Farmaajo iyo Rooble.\n“Sida aad ka war qabtid, Al-Shabaab waa Fadlan lacag ku shubo, reer Mudug, waxa ay u dhibaateynayaan in Ra’iisul Wasaaruhu ka soo jeedo, waxayna u shaqeynayaan Fahad iyo Farmaajo”, ayuu yiri mid ka mid ah saraakiisha nala hadlay.\nKeydmedia Online, waxa ay xasuusataa in maalmo kadib markii uu fashilmay isku daygii lagu af-duubi lahaa Ra’iisul Wasaaraha 27-kii December 2021, dab la qabadsiiyay ruuqa Saybiyaano ee dagmada Hodan halkaas oo degaan u ah jufada RW Rooble.\nGuddiga Doorashooyinka Heer Federaal ee FEIT iyo Ra’iisul Wasaare Rooble, ayaa xalay liiska xildhibaannada ilaa hadda dooran ka reebay Fahad Yaasiin, kaasoo ku eedeysan kiiska Ikraan Tahliil, lana rumeysan yahay inuu ka danbeeyay dilkii Aamino Cabdullahi.


Madaxweynaha Somalia oo Xilka ka Qaaday Taliyihii Nabad-Sugidda\nWar qoraal ah oo kasoo baxay xafiiska madaxweynaha Soomaaliya, ayaa lagu sheegay in madaxweyen Xasan Sheekh uu xilka ka qaaday taliyihii Hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka Cabdiraxmaan Maxamed Tuuryare.\nMadaxweynaha ayaa sheegay in xilka qaadista taliyaha u cuskadey qodobada 87-aad iyo 90-aad ee Dastuurka KMG, iyo isagoo tixgelinaya baahi la xiriirtey in isbeddel lagu sameeyo Hoggaanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugida Qaranka.\nMadaxweynaha ayaa taliyaha Hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) , si KMG ah ugu magacaabay S/Gaas Cabdullaahi Gaafow Maxamuud.\nTaliyihii hore ee Hay’adda Nabadsugida iyo Sirdoonka Qaranka, S/Guuto Cabdiraxmaan Maxamed Tuuryare, ayaa waxaa loo magacaabey inuu noqdo La-Taliyaha Wasiirka Wasaaradda Amniga Gudaha.\nTan bishii May ee sannadkii 2011-ka Soomaaliya waxay yeelatay 5 Agaasime nabad sugid kuwaasi oo kala ahaa Axmed Macalin Fiqi oo xilka hayey intii u dhaxaysay May 2011-kii ilaa Maarso 2013-kii; Bashiir Maxamed Jaamac Goobe oo xilka hayey Maarso 2013-kii ilaa July 2014-kii; Cabdullaahi Maxamed Sanbaloolshe oo xilka hayey July 2014-kii ilaa Sebtembar 2014-kii; Jeneral Cabdiraxmaan Maxamed Tuuryare oo xilka hayey Sebtember 2014-kii ilaa Juun 2016-kii iyo ugu dambayn maanta oo si ku meel gaadh ah loo magacaabay Jeneraal Cabdullaahi Gaafow Maxamud.


Dacwadda Ninka Jarmalka Ah Ee Loo Haysto Falalka Dhaqan Xumadda Ah Oo Dhegeysigeedu Ka Billaabmayo Mandheera | Araweelo News Network (Archive) -\nPublished On: Fri, Dec 24th, 2010\nDacwadda Ninka Jarmalka Ah Ee Loo Haysto Falalka Dhaqan Xumadda Ah Oo Dhegeysigeedu Ka Billaabmayo Mandheera\nHargeysa(ANN)-Dacwad xasaasi ah oo loo haysto nin jarmal ah oo lagu eedeeyay inuu ku kacay falal dhaqan xumo ah ayaa la filiyaa inay maalinta sabtida 25 Dec, 2010 ka bilaabanto maxkamadda degmada Mandheera oo ka tirsan gobolka Saaxil. Sidaana waxa\nshebekadda wararka ee Araweelonews u xaqiijiyay ilo wareedyo u dhuun daloola dacwadda loo haysto ninkaa.\nMr. Gunter oo ah Nin jarmal ah mudo dheer ku noollaa Somaliland, isla markaana guursday gabadh u dhalatay Somaliland ayaa ciidanka Bilaysku horaantii Nov, 2010 u taxaabeen xabsiga. Kadib markii lagu eedeeyay inuu ku kacay falal dhaqan xumo ah oo ka baxsan shareecada Islaamka, iyadoo eedaymaha lagu sheegay inuu sawiro iyo muuqaalo Video ah, ka qaaday haween Somaliland ah oo qaawan.\nMr. Gunter oo sannadii u danbeeyay sheegan jiray inuu Islaamay oo uu la baxay Magaca C/fataax, wuxuu fulin jiray mashaariic uu ka qaadan jiray Ha’yaddaha, isagoo mashaariicdaa qaarkood ka fulin jiray xaafaddaha dadka saboolka ahi ku baddan yihiin ee magaaladda hargeysa iyo meelo kale. Sidoo kale wuxuu lahaa ganacsi goob lagu farsameeyo khadka Printarka.\nHase yeeshee markii ay dad baddan oo ka mid ah Bulshada oo ninkaa aqoon u lahaa, ama maqlay ku war heleen in xabsiga loo taxaabay iyo falalka lagu eedeeyay, waxay taasi ku noqotay sheeko ka yaabisay, iyadoo dacwadda kiiska oo la doonayay in lagu dhegeysto maxkamadda Degamadda ee Hargeysa laga wareejiyay daba yaaqadii bishii hore. Kadib markii muran dhinaca sharciga ahi ka dhashay awooda iyo derejada maxkamadda kiiskaa qaaday, balse markii danbe loo wareejiyay Maxkamadda gobolka hargeysa, laakiin kiiskaa oo noqday mid xaasaasi ah, isla markaana abuuray saxmad iyo jawi cabsi geliyay dhinaca garsoorka. Kadib markii boqolaal qof oo doonayay inay wax ka ogaadaan kiiskaa kusoo xoomeen maxkmadda ayaa loo wareejiyay dhinaca degmadda mandheera oo ka tirsan gobolka Saaxil, halkaas oo dhegeysiga dacwaddaasi ka bilaabmay maalinta Sabtida 25/12/2010.\nDacwadda noocan ah ayaa ah mid ku cusub ha’yaddaha garsoorka Somaliland, isla markaana waa mid ay shacbiga intiisa baddani ka war sugayaan waxa ay ku dhamaato iyo halka ay sal dhigaan eedaymaha iyo sheekooyinka soo baxay markii la qabtay Mr. Gunter.


Taariikh socota: Taxanaha Assalka Khilaafka u dhexeeya Soomaaliweyn iyo Ethiopia. | Arimaha Bulshada\nTaariikh socota: Taxanaha Assalka Khilaafka u dhexeeya Soomaaliweyn iyo Ethiopia.\nJune 18, 2007 at 5:10 am | Posted in somalia Vs Ethiopia | 2 Comments\nWaxaa qoray: A/Rasaq.H.Nuurre,\nLaga soo bilaabo dhammaadkii Qarnigii 13aad illaa qarnigan 21aad ee aynu ku jirno dadka ku dhaqan Geeska Afrika, gaar ahaan Soomaaliweynta degta inta u dhaxaysa Gacanka Cadan ama Jibbuuti iyo Wabiga Tana ee Kenya, iyo dadka assal ahaan deegaankoodu yahay dhulka sare ee Ethiopia, Amharada iyo Tikrega, waxaa soo maray khilaafaad marba heer taagnaa, duruufaha isbadbadalayey ee caalamkuna ay gacan xooggan ku lahaayeen hadba dhinaca ay u janjeersato ama u liicdo awodda ciidan, dhaqaale iyo siyaasadeedba.\nDadka Soomaaliweyn oo aan tirokoob sax ah lagu hayn inta ay tiradoodu dhantahay, duruufaha jira awgood, waxay intooda badani ay deggenyihiin Jamhuuriyadda Soomaaliya dhulka looyaqaan, inta kalena waxay ku noolyihiin Djibouti, NFD iyo dhulka Soomali Galbeed ama Ogaden sida caalamkuba u yaqaan.\nDadkaas Soomaaliyeed ee aan kor kusoo xusnay waxay kaga duwanyihiin dadyowga kale ee Bariga Africa kula nool islamarahaantaasna mideeya ku hadalkooda afka Soomaaliga, dhaqashada xoolaha nool oo uu geelu halbowle u yahay, iyo wadaaga dhaqan iyo diin kaliya oo midaysa, Iamaslaamka.\nSidaan sheegnay Soomaaliweyntan ma jirto cid luuqad ahaan ukala tarjunta, waxayna leeyihiin muuqaal u gaar ah oo Soomaalinimadooda laga dheehan karo.\nDadkaan Soomaaliyeed waxay kasoo badbaadeen jillaafooyin farabadan laga soo bilaabo qarnigii 10aad, gaar ahaan wixii ka danbeeyey qarnigii 13aad oo muran xooggan oo ku salaysan xagga dhulka iyo caqiidada uu kala dhexeeyey Boqortooyadii ka dhisnayd dhulka sare ee Ethiopia mudada dheer oo u arkaysay marwalba in dadka Soomaalidu ay yihiin khatarta ugu weyn ee kusoo fool-leh jiritaankooda iyo danahooda geeska Afrika.\nWixii ka danbeeyey bilowgii saldanaddii Awdal ee ka abuurantay agagaarka Harar kadib burburkii kuyimid Saldanaddii Muslimiintu ay ku lahaayeen waqooyiga Ethiopia, Qarnigii 13aad, ee lagu magacaabijiray IFAT ama AWFAT, waxaa qabaa’ilka Soomaaliyeed u bilowday waa cusub iyo halgan adag oo ku dhisan taariikh socota ku dhawaad 7 qarni oo ay kula jiraan labadaas qowmiyadood ee aan horay u sheegnay in ay degaan dhulka sare ee Ethiopia (Amxaarada iyo Tigreega), oo iyagu marwalba awoodooda dhaqaale, siyaasad, iyo ciidanba uu ku xirnaa quwado shisheeye, gaar ahaan kuwii ka jirey Yurub.\nLaga soo bilaabo boqortooyadii Abasiinya ee qarnigii 13aad illaa laga soo gaaro tii u danbaysay ee Haile Selassie (1930-1974) iyo nidaamyadii soo maray xukunka Ethiopia ee uu kamid yahay kan maanta ka jira Adis-ababa ee Meles Zenawi, waxaa shacabka Soomaaliyeed ku socda qorshe adag oo khatar badan leh, una baahan in dadka Soomaaliyeed meelwaba oo uu joogo uu ka fikiro sidii uu uga badbaadi lahaa.\nWaxaan shaki ku jirin in Soomaalinimadu aysan kusoo dhismin ficil siyaasadeed oo ay ku midaysnaayeen qabaa’ilkaas Soomaaliyeed. Waxaan sidoo kale shaki ku jirin in Qabaa’ilka Soomaaliyeed ay si tartiib-tartiib ah uga soo fideen xeebaha ku teedsan Khaliijka Cadan (waqooyi Bari, Galbeed, iyo Djibouti), ayna ku qaadatay muddo 10 qarni ku dhow in ay gaaraan wabiga Tana ee Kenya. Laakiin tani kuma dhisnayn dhulballarsi ay u danlahaayeen Qabaa’ilka Soomaaliyeed ee aan sheegnay in aanay lahayn fikir siyaasadeed oo ay ku midaysnaayeen oo salka kuhayey Boqortooyo, ama nidaam dawladeed oo ay wadaageen, sida kuwii Tigreega iyo Amxaarada ee ka dhisnaa dhulka sare ee Ethiopia; wuxuu ahaa mid inta badan ay ku baadigoobayeen daaqsin iyo biyo.\nSi aan u fahanno assalka khilaafaadka Soomaliweyn iyo qowmiyadaha Tigre-Amhariga, waxaa haboon in aan taariikhda boqortooyada Ethiopia dib u raadqaadno ilaa aan ka gaarno boqortooyadii Aksum oo ahayd boqortooyadii ugu muhiimsanayd ee soo marta taariikhda Ethiopia. Waxaad qormooyinkeena soo socda ka dhadhansan-doontaa sida dhacdooyinkii soo maray boqortooyadan reer Aksum ay saamaynta (aan tooska ahayn) ugu yeesheen khilaafka Soomaalida iyo Tigree-Amhaarada inkastoo xilligaas aanay jirin wax khilaaf ah oo kusugan buugaagta taariikhda inta aan anigu ka akhriyey. Laakiin waxaan dareemay in ay lagama maarmaan tahay in wax laga ogaado taariikhda boqortooyada Aksum mar hadiiba laga hadlayo khilaafka Soomaalida iyo Ethiopia.\nI. Reer Aksum\nAksum, waxay ahayd boqortooyadii ugu horaysay ee Ethiopia waxaana loogu magacdaray caasumaddii xilligaas gobolka Tigre ee Aksum. Waxaa laxusaa in boqortooyadani ay soo bilaabatay qarnigii Koowaad ee miilaadiga; qiyaastii qarnigii Afraadna waxaa la rumaysanyahay in ay qaadatay diinta Masiixiga ee Nabi Ciise (Naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaato). Intaanan faah-faahinta boqortooyada Aksum aanan u gelin waxaan jeclaystay in aan isla xusuusanno, si kooban, sidoo kale assalka magacyada Ethiopia iyo Xabasha halka ay iyaguna taariikh ahaan kasoo jeedaan.\nEthiopia waa magac assalkiisu uu luuqadda Greek kasoo jeedo, micnihiisuna uu yahay “Dadkii wajiyada gubnaa” (Burned faces) oo reer Greek ugu yeeri jireen dadkii kunoola dhulka Suudaan iyo Ethiopia amaba dadka madoow ee qaaradda Afrika ee dhulkaas kunoolaa. Waxaa larumaysanyahay in magaca Ethiopia uu bilaamay Qarnigii Afraad ( Ethiopia, The unknown land, bogga.19)\nXabasha waxay iyana luuqad ahaan kasoojeeda dhulka carabta, laakiin guud ahaan magaca uu dhulka Ethiopia xilligaas uu caanka ku ahaa waxa uu ahaa Aksum oo loogu magacdaray boqortooyada reer Aksum.\nWaxaa la rumaysanyahay in boqorkii ugu horeeyey ee reer Aksum ee qaata diinta Masiixiga uu ahaa boqor Ezan sanadkii 340 miilaadiga; laakiin waxaad ku arkaysaa buugaagta kale ee taariikhda Ethiopia wax ka qoray in labadii boqor ee mataanaha ahaa ee reer Aksum, boqor Atsbeha iyo Abraha ay iyagu ahaayeen boqoradii ugu horeeyey ee reer Aksum ee qaata diinta masiixiga. Boqor Abraha, oo ay taariikdiisa si fiican uga hadleen buugaagta taariikhda ee Islaamka, Quraankuna uu kaga hadlay dhacdadii Maroodiga, wuxuu ahaa boqorkii reer Aksum ee weeraray Kacbada waxyar kahor dhalashadii nabi Muxamed (naxariis iyo nabdgelyo korkiisa ha ahato)\nLabadaan boqor, Atsbeha iyo Abraha qiyaastii laba qarni ayay ka danbeeyeen boqor Esankii aynu soo sheegnay in uu ahaa buqorkii ugu horeeyey ee reer Aksum ah oo qaata diinta Masiixiga. Sida taariikhda ku sugan, Boqor Atsbeha, oo looyaqaanay boqor Kaleb, wuxuu ku duulay oo qabsaday qaybo kamid ah dhullka Yaman; gaar ahaan dhulkii ay maamulaysay boqortooyadii Yuhuudda ee ka dhisnayd Ximyar qarnigii Lixaad ee uu boqorka ka ahaa Boqor Yusuf Asar Yathar. Sabata keentay qabsashada boqor Atsbehe uu qabsaday boqortooyada Ximyar waxaa lagu tilmaamaa in ay timid kagadaal markii Boqortooyada Ximyar ay dad masiixiyiin ah ku laysay dhulkii ay maamulaysay. Boqorrada Reer Aksum dabcan masiixiyiin bay ahaayeen, taas ayaana sabab looga dhigi karaa duulaanka reer Aksaum ee koonfurta carabta inkastoo ay jiri karaan sababo kale.\nQarnigii 6aad, oo ay awoodda dhaqaale, siyaasad iyo ciidan ee Boqortooyada reer Aksum isa soo tartay, waxaa markan lasoo guboonaaday dhibaato weyn oo xitaa gilgilay dhulkii ay assal ahaan kasoo jeeday ee waqooyiga Ethiopia ee Aksum. Imbaratooriyaddii Furus ama Persia oo xilliyadaas ahayd mid kamid ah labadii quwadood ee jirey waxay markan go’aansatay in reer Aksum koonfurta Carabta laga saaro. Persianku waxay sanadkii 570 kusoo weerareen Boqortooyadii Aksum ee ka dhisnayd yaman 8 doonyood iyo 800 oo ciidan ah ( History of Ethiopia, Marcus, bogga.10).\nXilligaas ay sii yaraanaysay awoodda boqortooyada reer Aksum oo ku xirnayd Imratooriyaddii Ruum (Rome Empire) oo iyana ahayd quwadda kale ee loolanku ka dhexeeyey reer Furus ama Persia, waxaa garab socday in Islaamku ku fidayey dhulka Shaam. sanadkii 636 miilaadiga, Islaamku wuxuu gaaray Qudus illaa Dimishiq. Afar sano kadibna Masar waxay hoostagtay khilaafadii Islaamka ee ka dhisnayd Madiina.\nMar haddii Persianku riday boqortooyadii reer Aksum ee Yaman ka jirtay, Islaamkuna kala dhexgalay reer Aksum iyo Ruum taas oo keenatay in uu go’o xidhiidhkii iyo isu socodkii ka dhexeeyey Ruum(Rome Empire) iyo boqortooyadii Aksum ,jihada kaliya ee u furnayd boqortooyada Aksum waxay noqotay in ay u soo fiddo dhinaca koonfureed iyo dhulka Amxaarada.\nXilligaas ka hor xidhiidhka ka dhexeeyey Boqortooyadii Aksum iyo Islaamka wuxuu ahaa mid heerar kala duwan soo maray. Boqor Najaasha, boqorkii reer Aksum ee la kowsaday bilowgii Islaamka wuxuu Nabi Maxamed (NNK) uu ku tilmaamay in uu yahay boqor caaddil ah oo aan agtiisa cidna lagu dulmin. Waxaa magangalyo ka helay dhulka boqor Najaashe ilaa 40 saxaabi oo uu kamid ahaa Jacfar sida ay kutubta Siiradu qoraan oo kasoo cararay dhibkii kajiray Makka ee ay Qurayshtu ku haysay Muslimiinta.\nLaakiin dhinaca kale markii xilli kaas ka danbeeyey uu xirmay marinkii reer Aksum ay u sii marijireen Imratooriyaddii Ruum, sidaan soo xusnay, waxay bilaabeen in ay samaystaan burcad badeed ay ugu talagaleen in ay ku carqaladeeyaan ganacsigii isaga dhexgooshi jirey Badda Cas oo markan ay maamulkeeda gacanta ku hayaan muslimiintu. Sanadkii 702 waxay Boqortooyada Aksum weerartay xeebta Jidda, waxaana xusan in ay mar qabsadeen dekedda Jidda oo aad ugu dhow Makka ( History of Ethiopia, A.H.M jones and E. Monroe. bogga.45). Falalkan ay sameeyeen burcad badeedda reer Aksum waxay sabab u noqotay in Muslimiintu ay yimaadaan xeebta badda Cas, dhinaca Africa ee ay maamulayeen boqortooyada Aksum. Waxay dhacdooyinkan intooda badani ku beegnaayeen xilligii khilaafada Umawiyiinta, gaar ahaan Waliid Ibn-Cabdulmalik Ibn-Marwaan ee bilowgii qarnigii 8aad jirtay. Waxay khilaafada Waliid soo afjartay burcad badeeddii reer Aksum.\nII- Boqortooyada Amxaarada\nInta aynaan ugudagelin sida ay ugu soo wareegtay nidaamka boqortooyada Qoomiyadda Amxaarada, oo muddo 7 qarni ah oo ay soo jirtay (laga soobilaabo qarnigii 13aad, ilaa laga soo gaaro boqor Haile Selassie, 1974) uu soo socday khilaafka Soomaliweyn iyo Ethiopia (Intiisa badan), waxaan gaarnay qormadeenii hore xilli boqortooyada Aksum ay sii liicday kadib markii ay saamayn kuyeesheen jiritaankeeda dhawr waxyaabood oo lafdhabar u noqday bur-burkii kuyimid dhismaheedii xoogga badnaa.\nIslaamku wuxuu soo gaaray xeebaha Badda Cas dhinaca Africa, waxaana yaraaday miisaankii boqortooyada Aksum ay kulahayd xeebaha Badda Cas.\nAwooddeedii baahsanayd ee gaartay koonfurta carabta, gaar ahaan Yaman oo dhamaatay kadib markii Persia ama Furus ay qabsatay dhulkii ay reer Aksum joogeen.\nDhibaato dhaqaale oo si ba’an u soo foodsaartay boqortooyada xarunteedii kadib markuu go’ay xidhiidhkii ay lalahaayeen caalamka, gaar ahaan Ruum (Rome Empire) oo ay u dhoofinjireen foolka maroodiga, hargaha, iyo dadka addoonta laga dhigto.\nIntaas oo caqabadood markii ay wiiqeen boqortooyadii reer Aksum ee kudhawaad 10ka qarni soo jirtay, waxay markaan u jilbajabtay, xarumaheediina kusoo duulay qarnigii 9aad ciidan ay hogaaminayso haweenay boqorad ahayd oo kasooduushay dhul xarumihii Aksum kaga beegnaa galbeedka sida uu qoray qoraa carbeed oo lagu magacaabijirey Ibin-Hawqal. Boqorkii ugu danbeeyey reer Aksum, boqor Hadani waxaa goobtaas kudilay ciidankii ay hogaaminaysay Boqoraddii duullaanka ku timid.\nNidaamkii boqortooyada Ethiopia wuxuu ku wareegay qarnigii 10aad dad lagu magacaabi jirey Zagwa. Hadii aan dhexgalno taariikhda Zagwahan, waxaan ka habaabaynaa yoolkii aan ugu talagalnay in aan gaarno oo ahaa “Assalka Khilaafka Soomaaliweyn iyo Ethiopia.” Sidaas awgeed waxaan u tallaabaynaa bilowgii qarnigii 13aad ee aynu hordheceennii ku halqabsanay in uu ahaa bilowga is-hardiga Soomaaliweyn iyo Ethiopianka.\ni. Boqor Yekunno Amlak\nSanadkii 1270kii, waxaa dhulka Ethiopia ka abuurmay boqortooyo ay hogaaminayso Qowmiyadda Amxaarada. Boqor Yekunno Amlak oo ahaa boqorkii ugu horeeyey ee boqortooyadan cusub abaabulay wuxuu ka takhalusay boqortooyadii Zagwaha. Durbaba waxay boqortooyadan cusub aas-aas kadhigatay si ay u kasbato shacbka Ethiopia, intii markaas Kiristanka ahaa, laba arimood oo marwalba taariikhda boqortooyada Ethiopia muhiim u ahaa. Ugu horaynba in nidaamkan cusub uu ku qotomo nidaamkii iyo diintii nabi Sulaymaan (NNK); boqor Yekunna Amlak qudhiisuna uu farac ahaan kasoojeedo durriyaddii nabi Sulaymaan iyo boqoraddii Saba,Balqiis (Boqoraddii Yaman). Durba awoodii boqortooyada Amxaaradu wuxuu ku baahay dhulka Ethiopia, waxayna taageera ballaaran ka heshay dhamman kaniisadihii Ethiopia kajiray xilligaas oo muddo u haraad qabay in ay dib usoo noqoto boqortooyo kudhisan waxyaabihii ay aaminsanaayeen.\nInkastoo ay boqortooyadan boqor Amlak ay ku guulaysatay kasbashada dad farabadan oo Ethiopian ah, hadana waxaa hortaagan oo aysan ka gudbi karin, haddii aysan xal u helin, isla caqabaddii boqortooyaddii Aksum soo waajahday oo ahayd “Islaamkii oo ka fadhiya marinkii caalamka ay u marilahayd, Badda Cas. Waxaa iyana caqabad kale ku noqotay sida ay ula xiriiri doonto kaniisaddii ay taariikh ahaan kaniisadaha Ethiopia kuxirnaayeen ee Alexandria oo markan ku hoosjirta Imaarada Muslimiinta ee Masar.\nLabadaas arimood oo isbiirsaday waxay ku keentay boqor Yekunno Amlak in uu ku fekero in uu cilaaqaad dhow la yeesho dhulkii ay Islaamku maamulayeen sida Masar, Yaman iyo Saldanaddii Muslimiintu ay ku lahaayeen dhulka waqooyiga Ethiopia, laga bilaabo agagaarka gobolka Shawa illaa laga gaaro xeebta badda Cas, ee lagu magacaabi jiray IFAT. Sanadkii 1273kii, boqor Yakunno Amlak wuxuu warqado ukala diray labadii xaakim ee ka ariminayey Masar iyo Yaman; waxuuna ka dhaadhiciyey in boqortooyadiisu ay xiriir fiican laleedahay dadyawga muslimiinta ah ee ay dariska yihiin, isagoo xusay in xitaa ciidankiisa ay ku jiraan ciidan muslimiin ah oo fardoolay ah ( The Ethiopians, Pankhurst. Bogga. 76)\nBoqortooyadan aan xusnay in ay boqorro kayihiin qowmiyadda Amxaarada waxay xarumaheeda u soowareejisay dhulka Shawa, waxayna garabka ku qabatay Saldanaddii Muslimiinta ee IFAT. Labadaan quwadood ee isdhinac yaal, kasakoow xidhiidhka ganacsi oo kadhexeeyey, waxaa misana kala dhexmaray dagaallo goos-goos ah oo hadba mid looga xoogroonaanayey. Labadooduba, si fiican ayay taariikhda Boqortooyadii Aksum uga dheregsanyihiin.\nii. Boqor Amada Tseyon ((1314-1344)\nWaxaad intabadan aad ku arkaysaa buugaagta ay qoraayahanada qoraaladooda kugarab istaaga Ethiopia, waxna ka qora dhacdooyinkii taariikhiga ahaa ee soo maray Geeska Afrika, gaar ahaan Qarnigii 16aad oo caan ku ahaa dagaaladii dhexmaray Muslimiinta oo uu hormood u ahaa Imaam Axmed Ibin Ibrahim (Axmed Gurey) iyo boqortooyadii Ethiopia ee ay garwadeenada ka ahaayeen qowmiyadda Amxaarada, in Imaam Axmed uu ahaa dhiig-yacab dad iyo duunyaba ka idleeyey dhulka sare ee Ethiopia ee labada qowmiyadood ee Amxarada iyo Tigregu ay degenaayeen; iyo in uu ahaa isagu kan bilaabay duulaanka kusalaysan gardarada ee lagu ciribtirayey dad kirishtan ahaa oo kudhexnool badweyn muslimiin ah.\nWaxay qoraayahanadani ay marwalba iska indha tirayeen xasuuqii, iyo barakicintii qarniyada socday ee uu nidaamkii boqortooyada Ethiopia kuhayey qowmiyadaha kale ee kunool Geeska Africa kahor inta aanuu iman duulaanka Imaam Axmed iyo qabaa’iladii Soomaalida ee ku garb istaagay sida ku cad buugga Tuxfatu-Alzamaan ama Futuux Al-Xabasha ee uu qoray qoraagii goobjoogga u ahaa dhacdooyinkaas ee lagu magacaabi jiray Shihaabudiin Ibin-Cabdulqaadir Al-Jiizaani. Waxay Qoraayahanadani mararka qaar ay kusheegaan boqorka nidaamkiisu uu gaysto xasuuqa iyo bililiqada ugu badan in u ahaa halyey diffaacay jiritaanka mustaqbalka Ethiopia.\nBoqor Amada Tseyon (1314-1344), oo ay qowmiyadda Amxaaradu rumaysanyihiin in uu guulo ballaran ka gaaray dagaaladii ay kula jireen Immaaradihii Muslimiinta sida IFAT iyo ADAL bilowgii qarnigii 14aad, wuxuu dhinaca kale (Muslimiinta) ugu muuqday dhiigyacab xasuuq iyo boob ku hayey shucuub farabadan oo ku noolaa Geeska Afrika iyo hantidoodaba.\nBoqor Amada Tseyon waxay xukunka boqortooyadiisu kusalaysnayd dhulballaarsi, illaa ay isaga iyo askartiisu isku khilaafeen ku adkaysashadiisii uu ku adkaystay in uu gaaro dhulkii Soomaalidu ay daganayd, sida Zaylac, kadib markii uu cagta soo mariyey dhul farabadan oo ay kunoolaayeen qowmiyadda Cafarta oo iyagu lafdhabar u ahaa nidaamkii IFAT ee kadhisnaa xeebaha Badda Cas illaa agagaarka dhulka Shawa oo ay maanta xaruntiisa ugu mihiimsan ay tahay Adisababa.\nXilliga uu boqorkan, Amada Tseyon, uu duullaanka kujiray, waxaa dhibaatooyinkii uu geystay ay inta badan kuwajahnaayeen dhulkii ay maamulaysay Imaarada IFAT ee aynu horay u soo sheegnay in uu ahaa dhulkii ay beecshiradu uga soo degeysay ugana dhoofaysay boqortooyada Ethiopia kadib heshiisyo ay horay u wada galeen labada maamul. Immaarada muslimiinta ee IFAT waxaa hogaamiye u ahaa Amiir Xaqu-diin oo larumaysanyahay in uu kasoojeedo qowmiyadda Cafarta ee maanta ku kalanool Ethiopia, Djibouti iyo qaybo kamid ah dhulka Eritrea.\nBoqor Amada Tseyon oo laqabkiisu ama naanaystiisu ay ahayd “Gebra Maskal” oo micnaheedu yahay “Addoonkii Iskutilaabta”, (Slave of the Cross), wuxuu duulaan ballaran uu ku bixiyey Imaaraddii IFAT, waxayna ciidankiisu qabsadeen xarumihii Imaarada, waxayna goobtaas ku dileen Amiir Xaqu-diin. Dhacdadaas kadib, waxaa dib u abaabulay ciidamadii IFAT wiilkii uu dhalay Xaqu-diin oo la oranjiray Darader, laakiin ciidamadiisii waxaa iyana ku dhacay jab lamid ah kii ciidamadii Xaqu-diin uu kala kulmay ciidanka Boqor Tseyon, taas oo isana markiisa, Darader, lagu dilay dagaaladaas.\nWixii ka haray Imaaradii IFAT iyo ciidankeedii waxaa dib usoo abaabulay, hogaamiyena u noqday sanadkii 1332kii Amiir Xaqqu-diin walaalkiis oo lagu magacaabijiray Sabru-diin. Boqor Amada Tseyon oo dareemay in uu markan ka awoodroonaaday, kalana firdhiyey Imaaradii IFAT, wuxuu kusoo bixiyey Amiirka cusub ciidan aad u ballaaran kaas oo gebi ahaanba lawareegay Imaaradii IFAT dhulkii ay ka talinaysay oo dhan iyo xarumaheedii. Ciidanka Amada Tseyon waxay halkaas ka geysteen xasuuq ba’an oo uu Boqorkuna si aad ah ugu riyaaqay sida qoraalkan hoose ka muuqda:\n“Ciidamada Amada Tseyon waxay soo galeen xarumihii Sabru-diin, waxayna boobeen wax alla wixii ay hanti ka heleen sida Dahabka, Qalinka , dharka iyo dhagaxaanta qaaliga ah; waxayna dileen ragbadan, haween badan, dad waayeel ah, iyo caruur…. Boqor Amada Tseyon wuxuu aad ugu farxay warkan, wuxuuna u mahad celiyey ilaahay.” ( The Ethiopian Royal Chronicles, by Richard Pankhurst, Bogga: 17, Sadarada 7-12 iyo sadarka 25. Published by Oxford University Press in 1967)\nQabsashadii 1aad ee Zaylac (1403)\niii. Boqor Safya Arad, Wudem Asfare, iyo Dawit I (1344-1411)\nInta aynaan hangoolkeena taariikhda ku soo qaban boqorradan sadexda ah, waxaa lagama maarmaan ah in aan gunaanadno taariikhda boqor Amada Tseyon.\nBoqor Amada Tseyon kolkii uu qabsaday dhulkii ay ka talinaysay saldanaddii Muslimiinta ee IFAT, wuxuu gacanyare u maamula u doortay Amiir Sabru-diin walaalkiis, Jamaalu-diin. Wuxuu u bixiyey “Boqorka Muslimiinta oo dhan.”\nWixii wakhtigaas ka danbeeyey, wuxuu Boqor Amada Tseyon duulaankiisa u soo wareejiyey Saldanaddii Adal ama Zaylac ee ku baahsanayd inta u dhaxeeysey bariga gobolka Shewa illa xeebta Zaylac. Boqorku, Amada, wuxuu ballan ku qaaday in uusan dagaalka joojinayn illaa uu gebi ahaanba cagta mariyo Adal.\nAmiir Jamaalu-diin, oo u adkaysan waayey dhibaatada boqor Amada Tseyon uu ku hayey shucuubta Muslimiinta, wuxuu ka codsaday boqorka in uu guud ahaanba ciidankiisa kala baxo dhulkii uu qabsaday, kuna celiyo dhulkii ay ka yimaadeen, isla mar ahaantaasna uu joojiyo duulaanka uu ku hayo Imaarada Zaylac.\nAmada Tseyon ma siin wax ahmiyad ah talada uu Amiir Jamaalu-diin u soo jeediyey, wuxuuna sii waday colaadii uu ku hayey dhulkii muslimiinta intii markaas gacantiisa ku jirtay iyo Adal oo uu ku hanweynaa in uu mar uun ka takhalusi doono.\nWaxaan kaga baxaynaa taariikhda boqor Amada Tseyon qoraal kooban oo uu qoray qoraa carbeed oo lagu magacaabi jiray Ibn Fadlallah Al-Cumari, kaas oo sifaynaya habdhaqankii boqorka Ethiopia, Amada Tseyon:\n“Marka mid kamid ah boqorada Muslimiinta ee hoosjoogay boqor Amada Tseyon uu geeriyoodo, ayna jiraan wiilal uu dhalay boqorka geeriyooday, wuxuu mid walba (wiilashiisu) isku dayi jiray in uu helo boqor Amada Tseyon kalsoonidiisa; maxaa yeelay Boqorka (Amada) ayaa ah kan dooranaya wiilka xukunka qabanaya” (ee dhaxlaya aabihiis) ( The Ethiopians by Pankhurst. bogga: 75 published by Blackwell)\nMarkuu geeriyooday boqor Amada Tseyon, waxaa halgankiisii iyo hammigiisii ku dhisnaa in uu mar’uun hanan doono dhulka imaarada Adal ama Zaylac sii waday wiilkiisii ka dhaxlay taajka boqortooyada, Safya Arad.\nBoqor Safya Arad (1344-1372), oo naanaystiisu ahayd “Nawaya Kristos” (Vessel of Mary) wuxuu talada boqortooyada hayey muddo 28 sanadood ah. Wuxuu ahaa sida taariikhda ku sugan siyaasi ruug cadaa ah. Wuxuuna inta badan u isticmaalay dhulka Muslimiinta siyaasad ku dhisan “Qaybi oo xukun” taas oo u suurto gelisay in uusan inta badan adeegsan awood ciidan.\nSafya Arad kolkii uu geeriyooday waxaa kala wareegay kursiga boqortooyada wiilkiisii Wudem Asfare (1372-1382)\nWaxaa isna sida caadada boqortooyada Amxaaradu ay ku dhisnayd uu la baxay naanays “Newaya Mariam” ( Vessel of Mary) wuxuuna 10kii sano ee uu xukunka hayey dagaal kula jiray imaarada Adal inkastoo uusan ku guulaysan in uu Zaylac qabsado.\nMarkuu isna geeriyooday boqor Wudem Asfare, waxaa isna dhaxalka boqortooyada la wareegay walaalkiis, boqor Dawit I (1382-1411) oo ahaa wiilkii labaad ee boqor Safya Arad. Boqor Dawit I wuxuu ku guulaystay in uu jiiro ciidankii Muslimiinta Adal oo markan uu hormuud u ahaa Amiir Sacdu-diin; wuxuuna dagaal kharaar oo labada ciidan dhexmaray kadib boqor Dawit I ku dilay Amiirkii Zaylac, Sacdu-diin.\nSandkii 1403, waxaa boqor Dawit I u suurto gashay qabsashada dekedda Zaylac oo halbowle u ahayd imaaraddii Adal. Waxay ciidanka boqor Dawit I Zaylac ka gaysteen xasuuq iyo bililiqo lamid ah tii awowgiis, boqor Amada Tseyon uu ka geystay xarumihii IFAT 50 sano ka hor.\nIV. Boqor Zara Yakob (1434-1468)\nInta aynan dhex gelin taariikhda boqorkan, Zara Yakob, oo ka mid ahaa boqorradii ugu muhiimsanaa ee soo maray taariikhda Ethiopia, waxaa haboon in aan si kooban u xusno inta boqor ee xukunka boqortooyada Ethiopia iska dhaxlay mudadii u dhaxaysay boqor Amada Tseyon (1314-1344) iyo boqor Zara Yakob (1434-1468) oo qormadeena maanta aan si kooban uga hadli doono.\nBoqradan intooda badan kagama aynaan soo hadlin qormooyinkeenii hore, maxaa yeelay in badan oo iyaga ahi kuma negaan kursiga boqortooyada muddo dheer, mana lahayn miisaan hogaamineed oo lamid ah midka boqorrada aan qormooyinkeena kuxusnay ama aan ku xusidoonno; sidaas darteed waxaan muujinaynaa oo kaliya magaca boqorka iyo taariikhda uu soo hayey xukunka boqortooyada Ethiopia:\nAmada Tseyon……….. (1314-1344)\nWudem Asfare.............. (1372-1382)\nDawit I........................ (1382-1411)\nTewodros I………………. (1413-1414)\nTakla Maryam……………. (1430-1433)\nSarwa Iyasus……………. ( 1433)\nAmada Iyasus…………… (1433-1434)\nZara Yakob……………… (1434-1468)\nBoqor Zara Yakob (1434-1468) oo ah wiilkii ugu yaraa ee boqor Dawit I-kii aynu soo sheegnay in uu ahaa boqorkii reer Ethiopia ee sanadkii 1403 qabsaday Zaylac, waxaa lagu tilmaamaa in uu ahaa boqor kali-taliye ahaa. Wuxuu xilka boqortooyada hayey muddo 34 sano ah.\nWaxyaabaha sida aadka ah loogu xasuusto boqorkan waxaa ugu muhiimsan dilkii uu dilay afadiisii, Seyon Mogasa, oo uu ku eedeeyey in ay maleegaysay shirqool ka dhan ah boqorka Ethiopia, boqor Zara Yakob.\nBoqor Zara Yakob wuxuu yaraantiisii qaybo kamid ah tacliinta diinta Kirishtanka ku soo qaatay Aksum, kadibna wuxuu ku xarooday xarun si gaar ah loogu barto ku takhasuska diinta kirishtanka oo ku taalay Shire, laguna magacaabi jiray Debra Abbay.\nSida caadada boqorrada reer Ethiopia ay ahayd, boqor Zara Yakob wuxuu isna markiisa la baxay naanaysta ” Kwestantinos” ama Constantine oo uu malaha uu ku ixtiraamayey boqorkii Ruum, Constantine Emperor, 285-337\nBoqor Zara Yakob wuxuu door muhiim ah ka qaatay, mudadii uu xukunka hayey, xoojinta ku dhaqanka diinta Kirishtanka . Wuxuu xukunka boqortooyada Ethiopia u fidiyey Koonfurta iyo bariga. Wuxuu amar ku bixiyey in qofkasta oo Ethiopian ahi uu madaxa ku xirto calaamad muujinaysa in uu yahay qof haysta diinta Kirishtanka, isilamar-ahaantaasna u dhaar la galo (bayco) boqortooyada.\nBoqor Zara Yakob wuxuu caasimadda boqortooyada Ethiopia u wareejiyey waqooyiga Shawa, wuxuuna xarun kadhigtay Debra Birhan oo ahaa qasri aad u qurux badan. Wakhtigaas Muslimiinta reer Adal ama Zaylac waxay gacanta ku hayeen ganacsigii u dhexeeyey Zaylac oo ahayd dekked muhiim ah iyo dhulkii kale ee Muslimiinta sida, Ifat, Fatigar, Dawaro iyo Bale.\nSidaan horay u soo xusnay boqor kasta oo reer Ethiopia ah wuxuu awwoodda saari jiray marwalba sidii uu marin-badeed u heli lahaa; sidaas darteed boqor Zara Yaqub wuxuu culayska saaray xeebaha Eritrea oo kamid ahaa dhulkii Muslimiinta, islamarkaasna aad ugu dhawaa gobolka Tigray. Sanadihii 1448-1449kii wuxuu abaabulay ciidan, wuxuuna isugu geeyey dhulka Eritrea, kadibna wuxuu ku weeraray Musawac iyo Jasiiradihii Dahlak.\nDhanka kale, Zara Yakub, wuxuu duulaan ku qaaday Amiir Axmed Badley Sa’du-diin oo wakhtiyadaas u talinayey Saldanaddii Zaylac ama Adal oo ahayd imaarada muslimiinta ee xilliyadaas ugu awwoodda roonayd. Warka dagaaladan uu Boqor Zara Yaqub kawaday dhulka Muslimiinta wuxuu gaaray qaaradda Yurub, wuxuuna aad u farxad geliyey maamuladii iyo boqortooyadii ka dhisnayd dhulka Yurub oo ku fakaray in ciidanka Ethiopia uu yahay ciidanka jabin kara Muslimiintii Masar, Sham, iyo Jaziiradda Carabta oo dhan.\nSidoo kale boqor Zara Yakub iyo maamulkii ka dhisnaa Masar waxaa dhexmaray khilaaf aad u xooggan, kaas oo keenay in boqor Zara Yakub uu ku hanjabo in uu leexsan doono biyaha wabiga Nile. Sida dadka ku xeel dheer taariikhda Ethiopia ay xusaan, Boqorka Ethiopia, Zara Yakob, wuxuu aad uga carooday warar sheegayey in kaniisad kutaal Masar ay maamulka muslimiintu burburiyeen.\nV. Boqor Ba’eda Maryam iyo Boqorad Elena\nInta aynaan isha marin taariikhda boqor Ba’eda iyo boqoradda Elena, waxaa xusuusin mudan in taariikhda Immaam Axmed iyo dagaaladii baaxadda laha ee uu la galay boqortooyada Ethiopia (gaar ahaan Boqor Lebna Dengal, wiilkiisii Galadious, iyo boqortooyadii Portugueseka ee gurmadka u fidisay) ay ina soo hayso oo aan taxanahan qaybo badan oo kamid ah si faahfaahsan uga hadli doonno; sidaas darteed, waxaan jeclaystay in aynaan ku degdegin bilowga taariikhda Imaam Axmed illaa aan halkeeda ugu tagayno.\nBoqor Ba’eda Maryam (1468-1478)\nWaxaan horay uga soo warbixinay, qormadeenii tan ka horaysay, ciqaabtii boqor Zara Yakob uu ku qaaday xaaskiisii, Seyon Mogasa, kadib kolkuu ku eedeeyey in ay mu’aamarad ka dhan ah boqor Zara Yakob, oo ay ku doonaysay in ay xukunka kaga wareejiso, ay faraha la gashay. Seyon Mogasa, waxay ahayd boqor Ba’eda Maryam hooyadiis, sidaas darteed, arintan waxay Ba’eda Maryam ku keentay, yaraantiisii, cabsi aad u badan oo uu ka qabay in uu aabihiis, Zara Yakob, marin doono ciqaab lamid ah tan uu hooyadiis mariyey.\nSi kastaba ha ahaatee, Boqor Zara Yakob wax ciqaab ah ma marin wiilkiisa, wuxuuna u diyaariyey in uu ka dhaxlo taajka boqortooyada Ethiopia. Sidaas ayuuna boqor Ba’eda Maryam kula wareegay maamulka boqortooyadii Amxaarada sanadkii 1468kii kadib kolkii aabihiis u geeriyooday xannuun muddo hayey.\nWaxyaabaha sida gaarka ah loogu xasuusto boqor Ba’eda Maryam (the hand of Mary) ama gacantii Maryam oo lagu magacaabi jiray Dawit, waxaa kamid ah dhisitaankii kaniisaddii sida weyn caanka u ahayd ee “Atronsa Maryam” sidoo kale wuxuu amar ku bixiyey in lafihii boqorradan dhawrka ah: Yakuna Amlak (1270-1285), Neway Maryam (1372-1382), iyo Tewodros (1413-1414) lagu aaso Kaniisadda Atronsa Maryam.\nDadka ree Ethiopia ee xukunka boqor Ba’eda Maryam ku hoos noolaa waxay ku xamanjireen in uu wakhtigiisa inta badan uu ku lumiyo fardafuulka oo uu aad u jeclaa. Boqorku, Ba’eda, wuxuu markii danbe ku dooday in fardafuulkiisan faraha badani uu yahay mid caada ahaan kasoo jeedda Boqortooyada Ethiopia uuna ka dhaxlay boqorraddii hore ee isaga xukunka kaga horeeyey.\nBoqor Ba’eda Maryam waxaa sidoo kale lagu tilmaamaa in uu ku dhiiri geliyey dadka reer Ethiopia in ay waxbeerashada xoogga saaraan, gaar ahaan liinta, sonkorta, canabka iyo geedmiroodyo kale oo farabadan.\nBoqoraddan, Elena, waxay kamid ahayd xaasaskii boqor Zara Yakob. Waxay ahayd inan uu dhalay boqorkii Muslimiinta reer Dawaro ee iyagu markii danbe qaatay diinta Kirishtanka kadib kolkii dhulkooda uu hoostagay boqortooyada Ethiopia.\nHaweenaydan waxay si kumeelgaar ah taajka boqortooyada Ethiopia ugu haysay boqor Lebna Dengel oo isaga oo 7 sano jir ah aabihiis, boqor Na’od, lagu dilay dagaal dhexmaray boqortyooyada Ethiopia iyo xoogaggii Muslimiinta reer Zaylac ama Adal.\nDadka taariikhda boqortooyada Ethiopia wax ka qora waxay ku tilmaamaan boqorad Elena in ay ahayd haweenay caqligu aad ugu maaxay. Waxay durbaba xidhiidh la samaysay Suldaan Maxamed Azir oo muddo ka badan 30 sano (1488-1518) katalinayey saldanaddii Muslimiinta ee Adal. Waxay sidoo kale xidhiidh la samaysay dawladdii Portugueseka iyadoo markaas dareemaysay in boqortooyada Ethiopia ay ku soo fool-leedahay khatar ballaaran oo kaga imaanaysay dhinaca bari, gaar ahaan saldanaddii Zaylac.\nBoqorad Elena waxay wafti ahaan ugu dirtay dawladdii Portigueska nin Armenian ah oo lagu magacaabi jiray Mateus. Waxaana sanadku markuu ahaa 1514kii uu boqorkii Bortaqiisku, Manuel I uu ku qaabilay Lisbon, oo ahayd xaruntii Bortaqiiska, waftigii boqoradda Ethiopia. Wakhtigaas, waxay Boortagiisku dano muhiim ah ka lahaayeen India, waxayna aad u soo dhaweeyeen aragtida boqorad Elena.\nSanadkii 1520kii, oo ku beegnayd xilliyadii uu taajka boqortooyada Ethiopia uu hayey boqor Lebna Dengel, waxaa soo gaaray xeebta Musawac markab siday wafti Portiguesku u soo diray boqortooyada Ethiopia. Waxaana waftiga madax u ahaa Duarte Galvao oo ahaa safiirkii dawladda Portiguesku u soo magacawday Ethiopia, si taageero ballaran loogu fidiyo boqortooyada Erhiopia, loogana taakuleeyo sidii ay uga guulaysanlahayd Saldanaddii Muslimiinta ee Zaylac.\nDagaalkii Diimeed ee Imaam Axmed Ibrahim (Gurey)\nInta aynaan u guda gelin faahfaahinta dagaalkii Diimeed ee dhexmaray ciidankii Muslimiinta reer Awdal ee uu hogaaminayey Imaam Axmed Ibrahim (Gurey) iyo labadii Boqor ee isdhalay, Boqor Gelowdewos iyo aabihiis Boqor Lebna Dengel oo horjoogay ciidamadii huwwanta ahaa ee ka koobnaa Ethiopianka iyo Portugesekii gurmadka ugu yimid, waxaa ila haboonaatay in aan qiimayn ku samaynno sida uu ahaa xaalka labada dhinac ka hor inta aysan iman duufaantii liqday Ethiopia guud ahaan ee dhankooda Muslimiintii reer Zaylac ay ku magacaabeen Furashadii Xabasha.\nBoqor Lebne Dengel (Wanag Sagad) (1508-1540)\nWaxaan horay usoo taabanay in boqorkan nasiibka daran ee Lebne Dengel uu ku soo koray agoonimo kadib kolkii aabihiis boqor Na’od lagu dilay dagaal uu la galay muslimiintii reer Awdal, iyo sidii boqorad Elena ay mudada ugu haysay kursiga boqortooyada intii uu ka gaarayay xilli uu ku hanan karay majaharaha looga arimiyo boqortooyada Ethiopia.\nBoqor Lebne Dengel waxay boqortooyadiisu ku soo beegantay xilli dhinicii xilliftanka siyaasadeed, diimeed, dhaqaale iyo milateriba uu kala dhexeeyey ee reer Awdal uu hoggaanka u qabtay shakhsi kulansaday dhammaan sifaadka hogaamineed ee looga baahanaa hogaamiye umadeed, xilli shacabkiisu ay joogaan wakhtigii ay ugu baahida badnaayeen helitaankiisa, Imaam Axmed Ibraahim, Gurey (Allah ha u naxariisto)\nBoqor Lebne Dengel oo lagu naanaysi jiray, (Incense of Virgin) ama Cuudkii Maryan, sida macnaha labada eray ka muuqata, wuxuu boqor ka ahaa dhulka Ethiopia muddo 32 sano ah oo inbadan oo kamid ah uu ku jiray dhuumaalaysi iyo qax isdaba joog ah oo uu naftiisa ku badbaadinayey kadib markii ay horeeyeen ciidankii Imaamku, ugana yimaadeen jiha kasta dhulka Ethiopia, buuro iyo bannaanba.\nDadka iyagu sida gaarka ah wax uga qora taariikhda Geeska Africa, gaar ahaan tan Ethiopia, waxay isku raaceen in xilligii uu taajka boqortooyada Ethiopia uu hayey boqor Lebne Dengel uu ahaa xilligii ugu xumaa ee soo mara taariikhda Ethiopia intii ay jirtay. Xilligii uu han-jabka ugu ballaaran uu ku yimid boqortooyo ku gabowday, kuna gaamurtay habmaamul ku dhisan “Qaybi oo xukun.”\nWakhtiga Boqorkan, Lebne Dengel, uu talada hayey waxay ku soo aaday wakhti aad ugu adag dadkii ahaa Kirishtanka reer Ethiopia, taas oo keentay in awwoodoodii mudada 400 oo sano ka badan ka jirtay dhulka sare ee Ethiopia, kuna baahsanayd koonfurta iyo bariga Shawa, illaa xeebta badda Cas, ay ku wiiqantay wax kayar 15 sano oo uu Imaam Axmed dagaal kula jiray.\nXilligaas u darnaa boqortooyadii reer Ethiopia, Muslimiintii reer Awdal, oo ay qabaa’ilka Soomaalidu kulahaayeen door shariif ah, waxay ku durduriyeen gebi ahaanba dhulka sare ee Ethiopia. Waxay dadka wax ka qoray dhacdooyinkaas diimeed ku sheegeen qoraaladii ay ka qoreen, in 10kii qof oo kamid ah dadkii kirishtanka ahaa ee reer Ethiopia ay 9 kamid ah muslimeen. Mudadaas dhowr iyo tobanka sano ah ee uu Imaam Axmed dagaalka la galay boqor Lebne Dengel, boqortooyada Ethiopia waxay ahayd guud ahaan mid hawl-gab ah, dhulkeeduna uu hoos tagay imaaraddii beri ay kor ka maamuli jireen ee Adal.\nWixii ka danbeeyey boqortooyadii Zara Yakob, gaar ahaan Boqor Ba’eda Maryam, awwooda dhaqaale, ciidan iyo maamul ee labadan kooxood ee isdhinac yiilay wuxuu ahaa mid si tartiib tartiib ah isu daba marayey; awwoodda ciidan iyo maamul ee boqortooyada Ethiopia waxay ahayd mid aad hoos ugu dhacday, halka tan saldanaddii muslimiinta reer Zaylac ay ahayd mid isasoo taraysay.\nDilkii boqor Na’od ay Muslimiintii reer Adal ku dileen, dagaal ay isga horyimaadeen ciidanka boqorka Ethiopia, waxay ahayd dhacdo taariikhi ah oo dhinaca kale u wareejisay waxyaabihii ay labada saldanadood midba midka kale ka aaminsanayd. Waxay ahayd dabcan bilowga soo kicitaanka awoodda Muslimiintii reer Adal; waxay sidoo kale ku ahayd dhinaca kale yaqiinsi ay yaqiinsadaan in uu u bilowday waa ka duwan waayadii talada boqortooyada ay hayeen boqor Amada Tseyon iyo Zara Yakob. Dhacdadan waxay baraarujisay dadkii reer IFAT ee mudada dheer ku hoos jiray xukunkii ay iska dhaxlayeen boqoradii Amxaarada.\nWaxyaabaha ay sababta uga dhigeen hoos u dhaca ku yimid awwooddii boqortooyadii Kirishtanka ahayd dadka sida gaarka ah wax uga qoray taariikhda Ethiopia waxaa kamid ahaa hayyaankii qowmiyadda Oromadu ay ka soo hayyaantay dhulkii koonfurta ka xigay boqortooyada Ethiopia, iyagoo usoo guuray dhulkii ay maamulaysay boqortooyadu oo uu kamid ahaa dhulka Shoa, kadibna harqiyey, iyadoo dadkaas badankoodu ay qaateen diinta Islaamka. Laakiin, waxaan meesha ka marnayn in ay keeni karto hoos u dhacaas wiiqay hannankii maamul iyo ciidan ee boqortooyadii Kirishtankii Ethiopia culayskii qarniyada soo socday ee ay ku hayeen shucuubtii ku hoos noolayd xukunkooda, gaar ahaan saldanadihii muslimiinta reer IFAT, Zaylac, Dawaro, iyo fatigar, kuwaas oo si tartiib tartiib ah isga wareejiyey culayskaas iyo cadaadiskaas kaga imaanayey boqortooyada Ethiopia.\nZaylac oo Portuguese-ku gubey\nMuslimiinta reer Adal Imaam Axmed ka hor.\nWax yar ka hor intii aanu Imaam Axmed la wareegin hogaanka Diimeed, Siyaasadeed, iyo Milateri ee saldanaddii Muslimiinta reer Zaylac, waxaa muslimiinta harqiyey khilaafaad muddo socday oo ku salaysnaa isfahan la’aan ka dhexjirtey Amiirradii horay talada u hayn jirey, oo iyagu asal ahaan kasoo jeeday saldanaddii burburtay ee IFAT, iyo Amiiro cusub oo doonayey in wax laga badalo qaabkii loo maamulayey saldanadda.\nLabadan quwadood oo mabda’ ahaan aad u kala fogaa, waxay isku khilaafsanaayeen dhawr arimood oo ay ugu muhiimsanayd: iyadoo jiilkan Amiirada cusub uu aaminsanaa in la gaaray wakhtigii lala xisaabtami lahaa boqortooyada Ethiopia ee mudada dheer cadaadiska ku haysay dhulka iyo dadka muslimiinta reer Adal iyo in gabi ahaanba saldanadda Adal ay noqoto mid aayaheeda iyo mustaqbalkeedaba ay go’aamiyaan dadkeedu; kooxdan waxaa hormuud u ahaa Amiir Maxfuud, Amiirkii Harar.\nDhinaca kale oo uu hogaaminayey Suldaan Maxamed Azar Abubakar Sacdudiin, amiirkii guud ee reer Adal, waxay qabeen in lala shaqeeyo Boqortooyada Ethiopia, lana ilaaliyo heshiisyadii ay horay u wada gaareen labada dhinac, taas oo kooxda kale ay u arkaysay mid saldanadda reer Zaylac ay ku dulmanayd.\nXilliyadii u horeeyey ee talada boqortooyada Ethiopia uu qabtay boqor Lebne Dengel, waxay dagaal isaga hor yimaadeen ciidankii Amiirka Harar, Amiir Maxfuuz. Wakhtigaas waxaa imaarada Muslimiinta xarun u ahayd magaalada Dakar oo qiyaastii waqooyi bari kaga toosan Harar. Dagaalkaas dhexmaray ciidanka Amiir Maxfuuz iyo kuwa boqor Lebne Dengel, waxaa ku dhintay dad badan oo ka tirsanaa ciidanka Amiirka, waxaana ciidanka boqor Lebne Dengel uu dagaalkaas ku gubay mid kamid ah qasriyadii Suldaan Maxamed Azir ee ku yiilay halkii lagu diriray.\nWakhtigaas uu dagaalku dhexmarayey labada ciidan oo ku beegnaa sanadkii 1516kii, ciidanka badda ee Portuguesaku, oo aan horay u soo sheegnay in xidhiidh dublamaasi iyo mid milateriba ay la lahaayeen boqortooyada Ethiopia, waxay dhabar jabin ku sameeyeen ciidankii reer Adal, waxayna gubeen Zaylac. ( Layers of Time by Paul B. Henze, bogga: 85, Published by St. Martins Press in 2000)\nSuldaan Maxamed Azir Abubakar Sacdudiin, Suldaankii Muslimiinta reer Zaylac ama Adal, wuxuu aaminsanaa in aan dagaal lala gelin boqortooyada Ethiopia, wuxuuna ka leexday jidkii muslimiinta reer Adal ay ka doonayeen in uu ku maamulo oo ahaa shareecada Islaamka. Sida uu ku qoray Shihaabudiin buugga Futuux Al-xabasha, Suldaanka waxaa dilay seedigiis oo ahaa Maxamed Abubakar Maxfuuz. Wixii ka danbeeyey dilka Suldaan Maxamed, waxaa soo maray saldanaddii Adal dilal isdaba joog ah oo hadba amiirkii talada qabta isagana markiisa la khaarajinayey.\nAmiirradii ugu muhiimsanaa ee majaraha u qabtay saldanada Adal waxaa kamid ahaa Garaad Abwan (1522-1529). Mudadii gaabnayd ee uu Garaad Abwan talada hayey wuxuu reer Adal ku maamulay caddaalad iyo sinaan, wuxuuna la dagaalamay burcaddii dadka wadooyinka u fariisan jirey, si ay iyaga iyo hantidoodaba u waxyeeleeyaan; wuxuuna door fiican ka qaatay horumarinta waxbarashada sida uu Shihaabudiin buugiisa ku xusay.\nImaam Axmed Ibraahim (Gureey)\nSoomaalida iyo Dagaalkii Diimeed ee Imaam Axmed\nInta aynaan soo qaban magacyada qabaa’ilkii Soomaaliyeed ee halyeeyada ugu tabarucay, kana qayb qaatay halgankii Imaam Axmed Gureey uu ugu jiray difaaca dalkiisa,dadkiisa iyo diintiisaba, waxaa in wax uun laga fahmo u baahan doorkii Boqortooyadii Portagues-ka iyo tii Cusmaaniyiin-tu ay ka geysteen khilaafkii Siyaasadeed, Diimeed, iyo Milateri ee ka dhexeeyey Muslimiintii reer Zaylac iyo Boqortooyadii Kirishtanka Ethiopia.\nInkastoo uusan Imaam Axmed soo gaarin dhacdadii uu badmareenkii caanka ahaa ee Vasco Degamo uu ku duqeeyey Muqdisho sanadkii 1449kii, hadana wuxuu goob jog u ahaa, Imaamku, dhacdooyin taas ka danbeeyey oo uu Portuguesku ka geystay xeebaha Soomaalida. Portuguesku wuxuu dareensanaa in culays xagga xeebta ah oo uu saaro saldanadda Adal ay wax weyn u tari karto xaliifkiisa istraatiijiga ah ee boqortooyada Xabashida.\nWaxaan horay u soo xusnay in sanadkii 1517 kii ciidanka badda ee Portuguese-ku, oo uu hogaaminayey Lope Saurez, ay gubeen Zaylac. Sanadkii kaa xigayna, 1518kii, ciidan kale oo uu watey Saldanhana, oo isna ahaa badmareen reer Portuguese ah, ayaa cagta mariyey Barbara. Cadaadiskaas uu Portuguesku ku hayey xeebaha Saldanadda Adal waxaa dhinac socday in uu si fiican isugu ballaariyey xeebaha Badda Cas oo dhan.\nDhinaca kale, Boqortooyadii Cusmaaniyiintu waxay dhankeeda xiriir wanaagsan la lahayd saldanadda Adal. Waxay dareensanayd boqortooyadani in ay lagama maarmaan tahay in ay gacan u fidiso maamul ay is dareensiisay in uu kamid yahay dhulweynaha hoos yimaada maamulkeeda. Sandkii 1517kii waxay Cusmaaniyiintu la wareegeen Masar, 8 sano kadibna, 1525kii waxay maamulkeeda ku darsatay Yaman. Dabcan u soo dhawaanshaha Boqortooyada Cusmaaniyiintu ay u soo dhawaatay dhulka saldanadda Adal, waxay kor u qaaday hammigii muslimiinta reer Zaylac ay ku haminayeen in mar uun uu soo gaaro gargaar u dhigma kan ay boqortooyada Xabashidu ka heshay Portagueska.\nLabadan quwadood, Portuguese-ka iyo Cusmaaniyiintu, waxay dareensanaayeen, malaha, ahmiyadda uu mid walba ugu fadhiyo in uu taakuleeyo xaliifkiisa gobolka, muslimiinta reer Zaylac iyo boqortooyadii Kirishtanka Ethiopia. Wixii wakhtigaas ka danbeeyey labada dhinac waxay taakulayn milateri ka heleen labadaas quwadood. Waxaase aan meesha ka marnayn in sida qolo walbaa ay u maamusho dhulkeeda iyo sida ay ugu hagar baxdo dadkeeda uu saamayn ballaaran ku yeelan karo natiijada ka soo bixda dagaal ballaaran oo ka dhex qarxa.\nImaam Axmed wuxuu durbaba bilaabay in uu isu soo dumo dhammaan dhinacyadii uu khilaafku u dhexeeyey ee kawada tirsanaa Saldanadda Zaylac. Wuxuu xoog iyo xeeladba ku kasbaday qabaa’il door ah oo ka tirsanaa qowmiyadda Soomaalida. Wuxuuna ugu baaqay in ay marka hore dhammeeyaan khilaafaadka dhexdooda ka jira (sida kii Geri-ga iyo Mareexaan-ka, ama Geri-ga iyo habar Magdi-ga) kadibna ay qayb ka noqdaan difaaca sharafta iyo karaamada umadda.\nWuxuu Imaamku gebi ahaanba ka hortegey, si aan naxariis lahaynna ula dagaalamay, burcaddii dhibaatada faraha badan ku haysay dhulka Saldanadda. Wuxuu dadaal fara badan ku bixiyey in uu ku maamulo caddaalad iyo sinnaan dhammaan mujtamicii ku hoos noolaa maamulka Imaarada. Wuxuu sidoo kale ka takhalusay maamul xumadii jirtay, wuxuuna garabka u raariciyey, isla mar ahaantaasna aruuriyey danyartii iyo masaakiintii ku firirsanayd kuna dhex tabaalaysnayd dhulkii Saldanadda.\nDhanka kale, Imaam Axmed Gurey wuxuu dadaal aan horay u soo marin saldanadda uu ku bixiyey sugitaanka ammaanka gudaha iyo waliba xuduudda ay Imaaraddu la lahayd boqortooyada Xabashida. Wuxuu dhisay ciidan xoog badan oo u qalabaysan diin ahaan iyo dagaal ahaan labadaba. Wuxuu ku soo ururiye Harar ciidan tayo leh oo ka kala yimid dhammaan qaybihii kala duwanaa ee Saldanadda.\nQabaa’ilka Soomaalida ee sida gaarka ah uga qayb qaatay dhismaha ciidankii Imaam Axmed, gaar ahaan dagaalkii ballaarnaa ee Shimbira Gura, waxaan ka xusi karnaa sida ku qoran baalasha 123 iyo 76 ee buugga Futux Al-Xabasha:\n80 faras/90 faras P.44\n700 ciidan lug ah\n500 ciidan lug ah\n1000 ciidan lug ah\n300 ciidan lug ah\n400 ciidan lug ah\nWaxaa sidoo kale ciidan badan isu soo ururiyey qabaa’il kale oo ka soo jeeday qowmiyadda Soomaalida oo ay kamid ahaayeen: Hawiyaha, Jeraan-ta, iyo Mazzar-ka oo aanay sugnayn tirada ciidanka ay u soo direen Harar.\nIsaga oo tilmaamaya Shihaabu Diin sidii qabaa’ilka Soomaalidu ay ciidamada u soo tubeen Harar, una ajiibeen baaqii Imaamkooda, Axmed Gurey, wax yar ka hor intii uusan dhicin dagaalkii weynaa ee “Shimbira Gura” wuxuu ku yiri baalka 123aad ee buugiisa Futuux Al-Xabaha:\n“ Qabiilkii ugu horeeyey ee yimaada (Harar) wuxuu ahaa Habar Maqdi, oo uu hogaaminayo Garaad Daa’uud. Waxay ahaayeen 50 fardooleey ah iyo 500 oo ciidan lug ah. Iyaga ka dib waxaa yimid reerka Mareexaan, oo uu hor socdo Axmed Hirabu. Waxay ahaayeen 80 fardooley ah iyo 700 oo ciidan lug ah. … Kadib waxaa yimid reerka Geriga oo uu hor socdo Garaad Mataan. Waxay ahaayeen 80 fardooley ah iyo 1000 ciidan lug ah. Sidoo kale waxaa yimid reerka Xarlaha oo uu horsocdo suldaankooda, Suldaan Maxamed. Waxay ahaayeen 20 fardooleey ah iyo 300 oo ciidan lug ah.”\nDagaalkii weynaa ee Shinbira Kore (April 1529 miilaadi-----Rajab 935 Hijri)\nImaam Axmed Ibraahim, imaamkii muslimiinta reer Awdal, markii uu kalsooni ballaaran ka helay dhammaan qabaa'ilkii ay kulmisay imaaradu oo ay kamid ahaayeen qabaa'ilka Soomaalidu, kuna soo ururiyey Harar ciidan fara badan sidii aan horay u soo xusnay, wuxuu u jihaystay qorrax u dhac iyo dhulkii galbeedka kaga toosnaa xaruntiisii Harar, dhulkii ay ka talinaysay boqortooyada Ethiopia.\nDadka iyagu xigsada dhinaca Ethiopia, marka wax laga oranayo taariikhda Geeska Africa, gaar ahaan tii dhexmartay boqortooyada Ethiopia iyo saladanaddii muslimiinta reer Zaylac ama Awdal, waxay sababta ugu weyn ee keentay jabkii lixaadka lahaa iyo burburkii ku yimid dhismihii xoogga badnaa, soo jireenkana ahaa ee boqortooyada Ethiopia, xilligii boqor Lebna Dengel, uga dhigaan "markii Boqor Lebna Dengel uu ka codsaday boqortooyadii Portuguese-ka in ay ciidankeeda kala baxdo dhulka Ethiopia, taasna uu ka faa'iidaystay Imaam Axmed."\nXaqiiqa ahaan, inkastoo aan la inkiri karin sida boqortooyada Ethiopia ay ugu tiirsanayd taageeradii milateri ee Portuguese-ka, iyo sida aysan uga maarmin marnaba taageeradaas xilli saldanadda Awdal uu hogaanka u qabtay shakhsi aan ku soo sheegnay in uu kulansaday tilmaan kasta oo looga baahnaa hogaamiye qaran, hadana, waxaa door weyn ka ciyaaray han-jabka ku yimid boqor Lebna Dengel iyo ciidankiisii fal-celiskii ka soo maaxday dadyowgii ku noolaa dhulalkii boqollaalka sano ay caburinta iyo caga-juglaynta ku haysay boqortooyada Abassynia.\nDagaalkii Shinbira Kore\nSida buugaagta taariikhda lagu qoro, qaarkood, ay xusaan dagaalkan ballaaran ee wax ka bedelay guud ahaan jawigii ay ku kala sugnaayeen muslimiintii reer Awdal iyo nidaamkii boqortooyada Ethiopia, wuxuu ka dhacay goob buuro ley ah oo lagu magacaabo Shinbira Kore, qiyaastiina 80 km dhinaca koonfur-bari kaga beeganayd halka maanta loo yaqaan Adis-ababa. Taariikh ahaan sida uu ku qoray Shihaabu-diin buugiisa Futuuxa, dagaalkan wuxuu dhacay xilli ku beeganaa bishii Rajab sanadkii 935kii hijriga oo ku aadan bishii Abril 1529kii miilaadiga. Laakiin, qaar kamid ah dadka wax ka qoray dhacdadaan waxay ku sheegaan in uu dhacay dagaalku sanadkii 1527kii ama 1528kii.\nLabada dhinac ee dagaalkan isaga hor yimid, boqortooyadii kisrishtanka Ethiopia iyo saldanaddii muslimiinta Awdal, waxay mid walbaa isugu keentay ciidan fara badan Shinbira Kore. Boqor Lebne Dengel wuxuu isu soo dumay ciidan aad u fara badan oo ka kala yimid dhulkii Tigray, Amhara, Agew, Begemdir, Gojam, iyo Shawa. Shihaabu Diin oo soo xiganaya qof uga waramay dagaalka oo waraystay nin ka mid ahaa kirishtankii Azmac, ee la soo dagaal tegey maalintaas ciidanka boqor Lebne Dengel, laguna magacaabi jirey Haibi, gadaalna ka qaatay diinta Islaamka, ayaa sidan uga waramay tirada ciidanka boqorka Ethiopia ee ka qayb qaatay dagaalkii Shimbira Kore:\nCiidanka Fardooleyda: 16,000\nCiidanka Lugta: 200,000\nWaxay ahaayeen 7 saf.\nDhinaca kale, ciidanka Imaamku wuxuu ka koobnaa sadex saf oo ka kala socdey dhinacyada, Midig, Bidix, iyo Dhexda oo u badnaa ciidan fardooley ah, hor joogana uu u ahaa Imaam Axmed. Ciidankii muslimiinta Awdal ee dhinaca bidix ka socday waxay gebi ahaanba ahaayeen kuwo ka yimid qabaa'ilka Soomaalida sida: Geriga, Mareexaan-ka, Yibraha, Hartiga, Jaraanta, Mazaerka, iyo Barsub-ka. Dhinaca midigta ciidankii ka socday waxay ahaayeen qabaa'il kale oo ka soo jeeday qawmiyadaha kale ee hoos imaanyey xukunka Imaarada Awdal oo kala ahaa, Zaman bara, Barzara, Yaqula, Jasaar, Arab Tka, iyo qabiilka Atqa.\nDagaalkan Shimbira Kore ee dhex maray ciidanka muslimiinta oo uu horjoogey Imaam Axmed iyo kan boqortooyada Ethiopia oo uu gadaal ka hogaaminayey boqor Lebne Dengel wuxuu labada dhinacba u geystay khasaare aad u fara badan. Dagaalkii Shimbira kore wuxuu Imaam Axmed kaga guulaystay ciidankii boqortootayada Ethiopia. Goobtaas dagaalku ka dhacay ee Shimbira Kore waxaa ku dhintay ugu yaraan 3000 oo ciidan ah kana soo jeedey qabaa'illadii Soomaalida sida ku xusan buuga Futuux Al xabasha baalkiisa 81, sadarada 24 illaa 27.\nWixii ka danbeeyey jabkii boqorka Ethiopia iyo ciidankiisa ka soo gaaray dagaalkan Shimbira Kore, Imaam Axmed iyo ciidankiisa waxaa u suura gashay in ay gaaraan dhulka Dawaro iyo Shawa; sanadkii 1533kii waxay guud ahaan ka talinayeen ciidanka Imaamku dhulkii taariikhiga ahaa ee loo yaqaanay boqortooyada Amxaarada.\nImaam Axmed oo qabsaday dhulkii Boqortooyada Xabashida\nMarkii uu dhamaaday dagaalkii weynaa ee Shimbira Kore, Imaam Axmed iyo ciidankiisuna ay wiiqeen awoodii ciidankii ka soo horjeedey ee boqortooyada Ethiopia, waxaa soo ifbaxay dhowr arimood oo muhim ah, ayna lagama maarmaan ahayd in ay ciidanka guulaystay ku dhaqaaqaan fulintooda:\nIn dib loo soo celiyo dhulkii ay maamuli jireen imaaradihii muslimiintu, gaar ahaan Bali, Hadya, Dawaro iyo Sidama oo intuba ku hoos jirey gacantii boqorka Ethiopia, Lebne Dengel.\nIn si aysan ciidanka boqortooyada Ethiopia fursad ugu helin in ay ku soo duulaan dhulkii ay maamulaysay Saldanaddii Muslimiinta ee Awdal, awood ahaan loo burburiyo, loono wiiqo tayo iyo tiro ahaanba ciidankoodii xoogga badnaa.\nIyo In lagu faafiyo diinta Islaamka dhulkii ay maamulaysay boqortooyada Ethiopia oo in badan oo kamid ahaa dadkii ku noolaa aysan haysan wax diin ah, halka qaar badan oo kamid ahaa dadkaas ay horay u haysteen diinta Islaamka, dibse uga baxeen ka dib cadaadis ba'an oo kaga yimid boqortooyada Xabashida oo dhulkooda awood milateri ku haysatey muddo farabadan.\nArimaas dhowrka ah iyo kuwo kale oo aynaan koobinba waxay noqon kareen kuwo aad moodeysey in ay ahaayeen waxyaabihii ka dhex guuxayey horjoogayaashii ciidanka Imaamka iyo hogaamiyahoodii xoogga iyo xikmadaba badnaa, Imaam Axmed Ibn Ibraahim (Gurey).\nImaam Axmed iyo ciidankiisuba waxay markiiba foodda saareen dhulkii ay horay u maamuli jireen saldanadihii muslimiinta ee laga itaal roonaaday kal hore, kuna hoos jirey maamulkii boqortooyada Xabashida. Dhulkii uu markiiba gacantiisa soo geliyey Imaam Axmed waxaa kamid ahaa goboladii Bali, Hadya, Sidamo iyo dhulkii Guragada. Sanadkii 1535kii Imaam Axmed wuxuu wada hantay guud ahaan koonfurta iyo bartamaha Ethiopia.\nXilligaas uu Imaamku gaaray, xoreeyeyna dhulalkii horay looga haystey Muslimiinta, boqorka Ethiopia, Lebne Dengel iyo ciidankiisuba waxay dib ugu gurteen gudaha dhulka Amxaarada, waxayna ku jireen abaabul ballaraan oo ay hub iyo ciidan fara-badan oo ay kaga hortagaan ciidanka Imaam Axmed ku ururinayeen. Isla sanadkaas 1535kii, boqor Lebne Dengel markii uu arkay in xaaladdu ay ku adagtahay ciidankiisa, uuna yaqiinsaday in uusan u babac dhigi karin ciidanka Muslimiinta reer Awdal, wuxuu gargaar milateri u dirsaday xaliifkiisii istraatiijiga ahaa ee boqortooyadii Portuguese-ka.\nWuxuu boqorku, Lebne Dengel, ka codsaday nin la oranjirey John Bermudes oo kamid ahaa khubaro Portuguese ah oo horay u joogey Ethiopia in uu xaalka qallafsan ee boqortooyada Abyssinia ay ku sugantahay uga warbixiyo Portuguese-ka, uuna ka gaarsiiyo in loo baahanyahay gurmad degdeg ah si loo badbaadiyo intii ka harsanayd dhulkii uu ka talinayey oo si tartiib tartiib ah gacantiisa uga wareegayey. (Islam in Africa, by professor Mohamud Brelvi, published by Institute of Islamic Culture, Lahore Pakistan. Feb. 1964)\nWaxay inta badan buugaagta wax ka xusa taariikhdan ay qoraan in ciidanka uu Portuguese-ku gurmad ahaanta u soo diray ay ahaayeen 400 oo ciidan oo aad u qalabaysan; laakiin marka aad eegto awoodda ciidankii loogu talagalay in ay ka hortagaan ee Imaam Axmed Gurey, waxaa suurtogal noqon karta in ciidanka Portuguese-ku ay intaas ka badnaan kareen. Sandkii 1541kii waxaa xeebta Misawa ka soo degey ciidan uu Portuguese-ku u soo diray boqortooyada xabashida, uuna hogaaminyey wiil uu dhalay bad-mareenkii caanka ahaa ee Vasco da Gamma oo lagu magacaabi jirey Christopher da Gamma.\nBoqorkii Ethiopia, Lebna Dengel, wuxuu geeriyooday sanadkii1540kii isaga oo dhuumaalaysi ku jira intii aanay soo gaarin gurmadkii uu Portuguese-ku u soo diray, si ay qayb uga noqdaan ciidankii boqrku ku daafici lahaa dhulkii Tigre-Amxarada ee ay Imaam Axmed iyo ciidankiisu dhex mushaaxayeen.\nGeeridii Imaam Axmed Ibrahim (Gurey)\nMarkii uu ku geeriyoodey boqor Lebne Dengel, Debra Libanos sanadkii 1540kii, loona awood sheegtay ciidankiisii, waxaa taajka boqortooyada ku soo boodey, markiisa, wiilkii uu dhalay oo lagu magacaabi jirey Galawdewos (1540-1559). Boqorkan dhallinyarada ah, da'diisuna ahayd 25 sano, wuxuu taajka boqortooyada uu qaaday xilli inta badan dhulkii ay ka talin lahayd boqortooyadiisu ay gacanta ugu jirto ciidankii muslimiinta reer Awdal ee uu hogaaminayey Imaam Axmed. Waxaa sida muuqata hortaaley boqorkan cusub hawl aad u dhib badan, ayna adagtahay inuu si sahlan uga gudbo.\nDhinaca kale, Culyskii iyo duullaanadii faraha badnaa ee ciidanka Imaamku ay ku hayeen dhulkii Xabashida wuxuu ku khasbay ciidankii iyo dadkii taabacsanaa boqortooyadu in ay heli-waayaan fursad ay dab ku shitaan (iyagoo ka cabsi qabay in ay bartilmaameed u noqdaan ciidanka Imaamka) si ay isaga kariyaan hilibka xoolaha; taasina waxay sabab u noqotay in ay hilbaha ku cunaan ceeriinka halkii ay ka karsan lahaayeen, arintan oo dhaqan ahaan illaa hadda uga jirta qaybo kamid ah dhulka Ethiopia.\nBoqorka Abyssinia, boqor Galawdewos, wuxuu markiiba bilaabay in uu isu soo dumo ciidankii uu ka geeriyoodey aabihiis, Lebne Dengel, oo iyagu ku kala firxaday dagaaladii ay isaga horyimaadeen ciidankii Imaam Axmed. Dhanka kale, sidii aan horay u soo xusnayba, waxa ay ciidankii Portuguese-ku, oo ay la socdaan ciidan Xabashi ah oo ay soo abaabushay haweenaydii uu ka geeriyoodey boqor Lebne Dengel, laguna magacaabi jirey Sabla Wangal, ay u soo dhaqaaqeen goobihii uu ka socdey dagaalku.\nWaxaa markiiba dib usii laba kacleeyey dagaaladii ay ciidamada Imaam Axmed iyo kuwa boqortooyadii Xabashidu isaga soo horjeedeen. Dagaalkan, oo isagu yeeshay waji ka gedisan kuwii dagaaladii hore ay lahaayeen, wuxuu markan isu bedeley mid u dhexeeya ciidankii Imaamka oo dhinac ah iyo ciidan xulafa ah, kana kooban Portuguese iyo Xabashi, oo iyaguna dhinaca kale ka soo safnaa. Dagaallo dhowr ah oo dhex maray labada ciidan kadib, waxaa u suuragashay ciidanka Imaam Axmed in ay nolol ku qabtaan isagoo dhaawac ah, kuna dhuumaalaysanaya kaynta, kadibna ay ku dilaan hogaamiyihii ciidanka Portuguese-ka, Christopher da Gamma. Dhacdadan waxay niyad jab aad u weyn ay ku noqotay boqor Galawdewos iyo ciidankiisii xulafada, waxayna kor u qaaday niyaddii cidankii Muslimiinta reer Awdal.\nBishii Ocober,1542kii dagaal gaadmo ah oo ay soo qaadeen, xilli habeeynimo ah, ciidankii xulafada ee boqor Galawdewos, ayuu ku shahiidey Imaamkii muslimiinta reer Awdal, Imaam Axmed Ibraahim Gureey. ( Islam In Africa by Prof. M. Brelvi). Waxaa dad badani rumaysanyihiin in dagaalka uu ku geeriyoodey Imaam Axmed uu ka dhacay agagaarka harada ugu weyn Ethiopia ee Tana.\nWixii ka danbeeyey geeridii Imaam Axmed, ciidankii Muslimiintu waxay bilaabeen in ay dib ugu soo gurtaan xarumahoodii ay markii hore ka duuleen ee saldanadii Muslimiinta ee Awdal.\nWaxaan haddii alle idmo sii wadi doonaa taxanahan….. illaa 1991\nWaxaa diyaariyey Faqiirkan, wuxuuna u hibeeyey dhammaan inta danaynaysa qadiyadda dalkeenna, Somaaliweyn.\nQoraalkan lama daabacan karo, lamana guurin karo iyadoon ogolaansho laga helin qoraaga xuquuqdiisa iska leh. fadlan wixii ra'yi ah ee kusaabsan qoraalkan kusoo hagaaji cinwaanka qoraha maqaalka ee kor kuxusan. Mahadsanid.\nwalaal adigoo aad u mahadsan diyaarinta aad maqaalkan diyaarisay hadan waxaa faahfaahin ka bixisaa qaabka qaabaailka soomaaliyeed u qaybqaateen taas uun xaqiiji buugan fatuuxuna wax kale ayuu qorayaa adigoo eegaya dagaanaasha dhulka qaabaailka soomaaliyeed waayo adal ama dhulka waqayiga herer ka xigaa qaabil soomaaliyeed ayaadahga ku wan aad ku sheegtayna wax raad ah kuma laha meeshaa haddii run la sheego xarala way degtaa mareexaana waxaa la sheegay in uu ka mid ahaa amiirkii ugu dambeyeyna in uu ka soo jeeday mareexaan lakiin saxiib markii taariikh la qoraayo in badan waa in la raadiyo xaqiiqda waad mahadsantahay\nComment by nasir abdilahi— June 4, 2009 #\ndagaalka shimbara kora waxaa kaloo ku jiray qabaailka ogaadeen isagoon ku badnayn waxaana laga xusi karaa mataan cismaan oo ahaa abaan duulaha ciidamada axmad guray wuxuuna ku aasan yahay shimbira kora\nogadeen oo maxamad subeera ka siiah reer isaaq ka siiah reer harun ka siiah reer xasan wayd ka sii ah\nkaasoo ahaa mid ay tariikhdu wax kaxustay laakiin aan kamuuqan markii aan akhari tay maqaalka qoran\naaaaaaaaaaaad banad umahadsan tihiin\nComment by badri— February 13, 2011 #